Gb171_2
author: Augustinus, AureliusandRaimundus, Iordanus

ii

—

E

us

BI

N

3

PA

ràn

t

*

^

i

s

$.

A

3

"

À

m

5

n

x

s

u

I2

Es

-'3.

A

A

*s

r

(

$

n

4i

t

ä

3.

^

J

A

VET E

;

"

$:

"

i«

M

VMT

x

4

B

E

.

r

od

"

ä&

j

E

TX

Mb

v

yt

As

$

('f

a

t

T

z

x

1

:

&

x

*

z

X

1

42

W

i

H

N

P

i

p

d

X

ET

"

.

::ï:

»

.

af

De

*

m

o

T

Ti

3

$

Xv

d

h

hi

*

y

:

z

:

*

Db

3

Al

E

H

Á

P AR

:

P*

N

j

*

V

i

L

TX

$

;*.

x

a.

H

A

s

1

d«

*ee

J

21

".

LO

1

NX

: Nl

|

x

»

5:

$

i

E

3

p

b

i

d

bt

*

.

-

J-

t

L:

)

AU

"

A x

d

Ms*

ä

ä

*

b

E

d-

A

j

b

X d

a

"À

""

:

»

x

*

^

""

i

h

lk

.

r

s

p

r

y

-

s

Mf

1

X

4

E

$.

^.

ov

J

'ji-' [

XX

"

Id

i

x

MA alctd

1a

M

d

a

s

^

.

i

j

D r

"

2

t

N

x

E

:

TE

»!

5

M.

x

*

"

E

»

sls

s

s

:

M

A

^

E

CT

n

d

um

Ts

Yi

m

A:

r

J

u

-

&

Al

Es

.2

x

U

U

3

u

T

"—

u

ueBuiqni 8fh

ETU ULL

Leo 094 820l S»2VN

E

- -

"d

—

*

v

b

A

N

2/

M

* N

.

hu

.Z

u

À

W

iil

Bv

Drivri ÀAvnRELII

S3

N

AVGVSTINI

-

Hippon .Epilcopi

[|MEDITAITIONES,

zL

Selibquiz .

v w

ALauale .

( PÁNSELMI cum

—

]

h

X trachatu de humant

LE

miris redemptiotte

*

w

D

^

ones

|"DAERNARDI

DA

IDYÓ'ra& v decti

X r amorc

i2

f "u

EEE

Omtta dd m.s s.excmplaria.

emeid.cn ln meli

" ordut

-

'//'1 ibuba zepera ac. ffudia

-

] R.P-Henrici Sommalii

d

doctetalus Ix sv "Theolagi .

L ()Lomæ AÁGRIPPINA.

Suntplibus

Cornelii ab Egimondt ct Socrrum

NNO Cl5 I5cexr

r

LUj

Hs

$

MIN

LE

j

|

Mi

a

|

m

"m

M

1

::

!

i;ü)uf [/

il

Wt

U

:c&?,f

nf

p

IM (

I^L gt

l]

i

RI

[

d

(

ï?if-'r«m:ff;*:

Pt Jj

1

M

l Y

ADMODUM

REVERENDO PATRI.-

AC DOMINO

PHILIPPO CAVERELE

S$S;,VYEDASTI ABBATI:

Keligiofiffimo,

.HENRICUS SOMMALIUS

e Socict. JEsv, S, P. D

al P Y n

cm vere quam fapien-

'l,

ter quondam divus Ber-

|

1 nardus /crz'pfz'[ïe vyidetttr:

Omnes cau[amur . nobis

;

d

deeffe gratiam : fed jt-

fHius. fov[itan ip/iz gzæfrf'-

tur , frbi nonnull

o5 deeffe. Ego vero quid

fimile non importime mibi dicere poffe. vi-

deor: Omnes cauifamur nobis dee[fe devo-

tiouem : fed. juflius fovitan devotio ipfa

queri po[fet , (ibi ebeu dceffe plurimos.

Quid mirum videri debet ,. [i multi tenta-

tionum ventis impulfi, bodie tuvpi[Time ac

facillime in varia [celerum genera laban-

f

&ur, cum ip[i devotione [int deflituti : quoe

quod-

3

samen e[l virtutis univc;/fe fulerum

dam ,

4

EPILSTOLA

l

dam , C? adverfus cuntlos bofles clypeus

i

J

!

l

1

h

j

tutifTinus. Tolle ab bomnine devotionem:

d&ï [

quidnam. ( obfecro ) is erit , mf ammal

9!(06

quoddam , ad omne ineundum certamea

dft'rf

imbecillum ac inerme ?. «/ft. vero i quis

tty

alicujus: devoiionis nunimento fulius fue-

fni f

vit , que vitiorum mon[lra . non evin-

dj

1

cet ? Exemplo luculenti|]imo id. com-

D

!

mon[lrare baud. difficile erit. — S£ mihz

etenim. centum . bommes devotidne ornatos

Kj

fiGl]j;

ob

k

1iu

leris , vix ex eisduos , toto bienni

Fjæler

d')läï'ïfli , in mortale crimen alicluod

t fs

lapfos inveniam :. i vero totidem inde-

E

nïä:ïi

votes , equidem de illistantmdema

J

J

s.

; dfre,

mare non aufum. Sed C? multa üiter-

üa: ]

capedine bi 4 fe invicem diffiti efje vi-

[

D)

i

j

t ln

denim, — Qui etenim devotioni funt ad-

(H,'i.'cl*,ïgz

dicii, fi ex Jragilitate quadam bwnana ,

iä':f:]; ä.v

geccatum . letbale aduijerint , & veligio

1 '57!' fj

emergere , é camo turpitudmis , omni

PCVT(J

jft'l.a.,.:. conantuy : «t vero indevoti 4

i

u

"

1 M

'ä!!!';]

lapfis vix . iterum: ad meliorem frugem

1 Tltgtu

!

,

afjurgere norunt, Quare mbil accommo-

[;

Ü

datius babere i

CCGO

H

n

, &i virum devo-

WW??I&;,-

L

ium comparem, SELENITE,; qui

j

0 Q

lapis. eff 7* gemma qusdam , in Perjide

'ï

WT,.,l

[i ve , Arabia nafcens , baud quidem igno-

DI

u

?

biis $

df

"

..

DEDICATOR!XA,L L

h

bilis: eujus , cum crefcente Luna , can-

/

h

"

dor accrefcit , * cum decrefcente , pari

7)

quodam pa[[4 , novo nature miraculo

It

a'e(re/cz't. Éadem eiiam vatione vir piis

Piid s

rebus ad

GC

lus , pietate C?* quodam ani-

i,&*ï

I

eni candore crefcit , crefcente devotione,

J

j

Secus autem in- bomine indevoto uf ve-

M

mt, in quo tantundem integritatis vite

711

atque qtorum decrelCit , quantum devo-

E

4105

Bonis ei decedit. 'Nfgz

4e tllud [.-?'lc;:zz's

n

pratereundum effe duco , — quod

quidam

9'(g,d

de bcc SELENITE refert. , eum

l-

O ss

*Y

)

ürbori alligatum , frugiferam illam ved-

dere. . Hocipfum , quotidiana experien-

Ha, viri devotione praditi , - verifTime

effe in fe comperiuit , dum varüs in-

PA

j 4

p*

cumbunt. Chri[liang vite

[ni

ficus y: 7

E

7

qnulta bonorum operum j'a*ä('lefocu?leïef

qü

jïm' COnantur .

t

V

n'.fïä

Porro ne muliis te morer , Praful

—— ÀÓ ——

|

&dmodum R everende ,. ab amicis pridem

gvf.wï"- '4'

vogatus fui, w ex fantiorum Patrum

:

!

monumentis , aliquem libellum ,. ( velut:

i

I;fv

|

i "

encbiric

$U

n quoddam) ad amorcm divi-

b

i

mum exctandum , €7' ad. devotionem

F

;P(ï

| (IC

coribarardum fcriberem, . 1 jgo itaque pra

!

L

i

at [fudiof eorum voluntati unpigre ob[e-

j

j

TIUD

A. 3

-65*31392:-5 E

6

EPIST, DEDICA'T.

cutiss bunc, quem vides F. AS CIC U-

M

LU M, quapotui celeritate , confeci :

quem T. P. R. ob in[ïgncm pietatem ai-

que viriutem , que in te multorum fer-

suone elucent , nuncupandum exi[limavi.

li

Spero equidem .eos , qui fapius eo uten-

tur , non parvum ium in anore divino ,.

tum vero in devotione , incrementum e[-.

fe fatturos. Quid jam reliquum efh,

S

cntilles optime , mi ut animo [ubmi[fo

ie rogem , quatenus ea benevolentie ma-

D

n ,. boc literarium atque devotionis mu-

Mi

.)l

"

(2

H$

, qua ipfe tibi offcro , accipere non

Itj

graveris, Deus Optumus Maximus -t

Qntr

cum univer[is IQf(z;gio/Es tue fidei com-

b

ml

J

li

multo [ui amore ,| multaque

&

eGrut

"

n :7(;!

i devotione , augere dignetur.. Fale,

Tte

My

iterumque vale « "rcbimandrita religio-

(Ohce

fiffune , in annos plurimos [atvus K7;

j 44

Is

incolumis,

-T

Dittn

Wl

'ls d

n

AL f

:

g]

"LE

(f

k

RIl

151

1l

lr

—MEDI.

!

uums 11

,

xi

l

"MEDITATIONES

:

j-

S. AUGUSTINI.

ild

C ACPSU T -

l

^

füvetatio Dei omnipotentis , ad morum d

vite reparationem.

lj

J

s

(«

C

CT

(

Sy Omine Deus meus, da

TP

»

,

Zcordi meo te defideia-

N

NS

j

re, defiderando quzrete,

(,1

quarendo invenire, in-

!

;

EL

d

l

"A.

N

»)

a2

veniendo amare, amando

[

—

—

-

mala mea redimere , re-

[d

dempta n

iterare : da Dom

ine Deus

£»

es

meus cordi meo poenitentiam , fpiritui

contritionem , oculis lachrymarum fon-

j

tem,manibus eleemo

fs

ss

iyn

z largitatem.R ex

1

meus, extinguein me defiderta carnis, &

7

'vlq

accende ignem tui amoris. Redemptor

|

mei, expelle à me fpiritum fuperbiz, &c

fi

U

concede propitius thefaurum humilitatis

^

M

tuz. Salvator mei, amoveà me furorem

ir& , & indulge mihi benignus fcutum

patientiv. Creator mei, evelleà me ani-

mirancorem , & largire mihi mitis men-

tis dulcedinem. Da clementiffime Pater

mihi folidam fidem , fpem congruam ,

charitatem continuam.,

2. Re&or mei, averte à me vanitatem,

mentis inconftantiam, cordis vagationem,

oris fÍcurrilitatem , oculorum elationem ;

p* )

ventzis ingluviem , opprobria proximo-

^

*

rum,

MEDITATIÓNES

(.

:-E

um.fcelera detra&tionur,curiofitatis pru-

üiginem, divitiarum cupidinem, potenta-

tuum rapinam, inanisglorieappetitum ,

1

hypocriáis malum, adulationis venenum,

contemptum inopuni;oppreffionem debi-

1]

liumyavaritis ardoremyinvidiz rubiginem,

blafphemiz mortem. Refeca in me, fa&or

lt

AV

atei

H

mmei, temeritatem, iniquit

n, pertina-

ü

€

ingtietudinemyotiofitatem,fomna-

lentiam, pigritiam, mentis hebetudinem,

l

€ordis cacitatem , fenfus obftinationem ,

A

morum truculentiam, boni inobedien-

i

Ig

P

ziax'n, confilii repugnantiam, linguz effre-

ä

D

Xitionem , pauperum przdam , impoten-

D

tum violentiam, innocentum calumniam,

lops

fübditorum negligentiam, circa domefti-

hs

A

h

xos feveritatem , adverfus familiates im-

E

gpietatem , erga proximos duritiem,

Qu

l

4. Deusmeus, mifericordiamea , oro

D

]

&e per dile&um Filium tnum, da mihi

tj

znifericordiz opera, pietatis ftudia: com-

f0 )

ppati affli&is, confulere erroneis, füccur-

g

zere miferis, fubvenire egenis, confolari

fira

*mv

smocítos , revelare opprefíos, pauperes re-

xcreare, flebiles refovere , remittere debi-

— À

At

I

zOribus, parcere iname peccantibus; oden-

«esme diligere, pro malis bona reddere ,

'-]'S. ï

T

2Ci

»er

ninem defpicere; fed honorare: bonos

U!»rpt

UT

imirari, malos cavere , virtutes ample&ti;

Dto

vitia rejicere: inadverfis patientiam , in

hij

llse

profperis continentiam , cuftodiam oris ,

1l

H

& ofium circumflantiz labiis meis: ter-

rena calcare , coeleftia fitize,

-j.

C A

(

"l

S AUGUSTIN

Í

.

ft-

C ATU T.L

fd^

u

lominis.accu[atio , d5 commendatia zai-

1

ji-ricom'i.e atvina.

"

1. Cce plafmator mei, multa rogavi,

fl

qui nec pauca promerui. Fateor,

heu fateor, non folum quz poftulo non

debentur dona , fed multa & exquifita

P

n

fu

ín

pplicia. Animant tamen me publicani ,

ff

meretrices, & latrones: qui àfaucibus

[l

hoftis momentaneà eruti, finibus exci-

a

piuntur paftoris. 'Tu enim fa&or omnium

T

lv

Deus; licet in cunctis operibus tuis fis

u

ä

TDirabilis , mirabilior tamen crederis effe

d

inoperibus pietatis.. Unde de temctipfo ,

of

er quendam tuum fervumddixifti - Mife-

j

rationes ejus füper omniaoperaejus. Et

quafi de finguloloquentem , de univerfo

populo tuo te dixiffe confidimus ; Miferi-

[ot

ii

jl

cordiam autem meam non diípergam ab

(0

Ar

eo, Nullumenim fpernis ; neminem ab-

jicis, neminem perhorrefcis ; nifi forte

(cur*

rOJv!

quiamens, teexhortuerit;

"

2. Ergonon iratus modo non percutis,

du

jcbr

fed te irritantibus dona, fi quxfierint, tri-

odg,l

-

buis, Deusimeus, cornufalutis mez, &

fufceptor mei: ego infelix, ego te irritavi,

j

bonos

ego malum coram te feci ;; furorem tnum

lpkunu

provocavi, irem promerui: peccavi, &

n

paffuses: deliqui, & adhucíufines. Si

D,^

10

191

16

poeniteo, parcis: fi revertor, fufcipis; in-

juper dum diffzro, praítolaris. Revocas

((

ezranteps; invitas repugnantem, egfpeatas

$

tot-

u

Ya

CMEDiTATIONES

torpentem, amplexaris redeuntem. Do-

at

ces ignorantem , moerentem mulces, à

di

ruina fufcitas, poft lapfum reparas; pe-

i

tentilargiris , quarentiinveniris, & pul-

t

fanti aperis. Ecce DÓmine Deus falutis

mez, quidopponam, nefcio; quomodo

ls

refpondeam, ignoro. Nullum abste con-

Qu

fugium , nullum à te patet latibulum,

ti,

Oftendifli mihi bene vivendi viam , &

qui

gradiendi fcientiam dedifi: minatus es

JUS 1

"n

mihi gehennam , & pollicituses mihi pa-

lu

n

a

zadifi gloriam.

Nunc - fater mifericordiarum &

t

3

'll(þ

Deus totius confolationis, confige timore

V

tuO carnes meas, quatenus quz minaris

tühy

metuendo evadam;& redde mihi lztitiam

Tien

falutaris tui,ut quz fpondes diligendo per-

cipiam.Fortitudo meaDomine,firmamen-

tum meum, Deus imeus, refugium meum;

)

Hl

& liberator meus: fuggere, quid de te co-

sitem; doce, quibus te fermonibus in-

h

vocetn; da, quibus operibus tibi placeam.

Scio namque, fcio unum, quo tu placaris,

f

(b

UC

& aliud; quod non Í

P

ernis, Eft utique tibi

!t

il

Ípiritus contribulatus facrificium, & acce-

ptas cor contritum & humiliatum, His me

(

LO

Deus meus, adjutor meus, dita muneri-

:

bus., His contra inimicum muni prote-

:

ü

dj

&ionibus; hoc de flammis vitiorum prz-

fta refrigerium ; his autem defideriorum

fs.l

paffionibus pande pium refugium.

Bnin

4. Fac Domine virtus falutis mex , ne

anem

[

Qi

£m de numero eorum ; .qui ad tempus

"d

j

"*OH Ü

€18-

-S.'AUGUSTINI

Ii

Ga

credunt, & in tempore tentationis rece-

&

dunt, Obumbra caput meum in die beili

Ü

fpes mea in die aflli&ionis, & filus iu

]

tempore tribulationis.

tl

$. EnDomine illum natio mea, & fa-

iM

lusmea, rogavi, quibusego; intimavi,

Ü

quz timeo; fed remordet me confcien-

]it.

tia, reprehendunt me cordisfecreta; &

M

quod amor miniftrat , timor diffipat , ze-

14j

lus incitat , metus increpat, A&a mea

(jde

p

formidinem , fed tua ingerit pietas fidu-

:

Ciam ; tua hortatur benignitas , mea

"

D2

tardat malignitas, Et, ut verius fatear,

0*5

Occurrunt mermoriz phantafmata vitio-

fum, quz reverberant audaciam prxfu-

t&m

mentüum anunorum.

j

a

C AVT IIL

iM

L

AU

Hominis conqueflio , qui propter inobedien-

tam A Domino non auditur.

e (*

u

Umenim quis odio dignus fit,qua

"

2

11

ï.C

fronte gratiam requirit. Cui poena

jl

debetur, qua temeritate gloriam depo-

(101

Ícit5 Laceflit judicem , qui poftpofita fa-

"

U2

tisfa&ione deli&i , quzrit prxmiis hono-

D

n

rari, . Regiinfültat obnoxius fupplicio ,

at

qui- donari flagitat indebito bravio , &

dulcem affé&um patris ftultus exacerbat

flius , qui-poft illatas contumelias ante

poenitudinem hzreditatis ufürpat celfitu-

.

inem. Quid miPater, me geffifle reco-

f

lo? Merui mortem , & peto vitam Com-

4

moyi regem meuni , cujus impudens in-

í

yoco

"Y5

€

MEDITATIONES

voco prafidium.

Contempfi judicem ,

t

quem temere poftulo adjutorem. Info-

T

lens renui audire Pátrem , quem demum

[

prafumo habere tutorem.

pat

2. Heu mihi quam fero venio z heu

Qi

heu, quam tardefeftino: heume, quia

curro poft vulnera, dedignansincolumis

pracavere jacula. Neglexi profpicere te-

i

la,. modo vero follicitor de morte vicina

Vulnera vulneribus inflixi, quia fcelera

&fxl

fceleribus addere non timui: Re

CCl

nen

ti ci-

1j

catrices labe refperfi, quia prifca flagitia

iCQL

icc

TYeOs

modernis iniquitatibus

iprocavi ; &

W

quz div

n

i

nafolidaverat medicina, meare-

p

Íolvit prurigo phirenetica, Curisquz fu-

perducta vulneribus morbum celaverats

lg

Íanie erumpente putruitz quia iterataini-

Lgr

quitas, conceffam mifericordiam exina-

l

?

nivit, Novi quippe fcriptum : In quacun--

a

que hora juftus peccavexit, omnes ju

iti"

tiz ejus oblivifcentur. Sijuflitia aboletuz

']Q[

jufli ruentis , quanto magis poenitentia

peccatoris in idipfum revertentis? Quo-

T

ties ut canis redii ad vomitum , & quafz-

g

füs reperii volutabrum?

»

üi

2

Fateor, quia mihi recordari eft im-

li

Alls (

poffibile , quot mortalium ignorantes

Tlon

1 ]

peccare docui, nolentibus delinquere per-

ii

uafi, refiftentes co&gi, volentibus con-

t

fenfi: Quot fane gradientibus laqueum

PA

Lohh

induxi, viam quzren

ais fov

Car

n retexi,

vt patraré non horre

15!

-

, oblivifci nogu

locrfh

gnags pecca-

NiJu

mmetui, Sed tu iuih.xs. judex 6

13;

a

S. AUGUSTINI.

I3

fa, quafi in facculo obfervafti omnes fe-

initas meas , & cun&os greffus meos

dinumerafti. "Tacuifti femper, filuifti,

patiensfuifti, Va mihi , demum loqueris

quafi parturiens.

n

AGPOUIDSTIW

VU

n

judicis timor.

K

X.

Eusdeorum , domine praftabilis

Ill

fuper malitia: noyi, quia mani-

eu

fefius venies ; novi, quia non femper fi-

[

ebis, cum in confpe&utuo ignis exarde-

tl

Ícet , & in circuitu tuo tempeftas valida

ingruerit : cumadvocaveris coelum defü-

[

t

?

per, &cterram difcernere populum tuums

|

Et ecce coram tot millibus populorum

nudabuntur omnes niquitates me

* o

n

tot

m

ni'

agminibus Angelorum patebunt univerfa

Ícelera mea , non folum a&uum , fed

n

ye

etiam cogitationum , fimulque loquutio-

|

nym, Totjudicibusinopsadftabo, quot

üe prxceflerunt in opere bono. 'Totar-

tf

)u

guentibus confc

dar, quot mihi prxbue-

ruat bene vivendi exemplar. Tot convin-

car.teftibus, quot me monuerunt profi-

"

cuis fermonibus , feque imitandos ju-

tionibus,

Domine mi,

A

ds de erunt

non füppetit

quid dicam: non occur-

j

.;g

f

rit, quid ref

ndeam. Et cum jam in-

terfim íxvo illi difcrimini, torquet.me

eu

vtl

conícientia ,

cruciant cordis arcana ,

coar&at ai

tia,

ac

aAc

1217

cufat fuperbia, con-

fuümir in

aM as

d

. Inflammat concupifcen-

non

,cc;

&ia , infeflat Juxuria ; dehoneftat gula,

€oric*

n

14

MEDITATIONES

ebiietas eonfutat, detra&tiolacetat, af

ii

bitio fupplantat, rapacitas objurgat, dif-

cordia diffipat , ira perturbat, lenitas dif-

;

folvit, torpor opprimit, hypocrifisfal-

lit, adulatio frangit, favorattollit, ca-

i.

Iumnid pungit.

t

2. Ecce, liberator meus de gentibus ira-

iU

cundis: Ecce cum quibus vixi à die nati-

vitatis mez, quibus & ftudui, quibus & fi-

dem fervavi. Ipfa me, que dilexeram, ftu-

dia damnant; quz laudaveram, vituperant.

Hi funt, quibus acquievi , amici, quibus

1

parui, magiftri; & quibus fervivi, domini:

Yert

Confules quibus credidi, cives quibus co-

»

ha

hitav

Uitay

i, domeftici quibus confenfi. Heu

mihi, Rex meus & Deus meus: quia in-

D

colatus meus prolongatuseft; Va mihi,

illuminatio mca ,. qui habitavi cum habi-

Vto.

tantibus Cedar. Et cum David fan&us di-

Ms

xerit multum , quanto magis ego infelix

CXHM

dicere poffüm , Nimis incolafuit anima

mea? Firmamentum Deusmeus, non ju»

[

füficabitur in confpe&u' tuo omnis vi-

vens, Spes mea non eft in filiis hominum,

"

Lije

j*

Quem ; firemota pietate judicaveris, ju-

uf

ftum invenies

H

v

"

L;

[

t nifi przveneris miferan-

doimpium , non eft qui glorificet pium.

Ls

3. Credo namque, falus mea, quod au-

Vr

divi quoniam benignitas tua ad poeni-

I

n

tentiam me adducit; tui oris mihi fo-

nuerunt neQtarea labia: Nemo poteft ve-

Y

Mdl

nire ad me , nifi Pater meus qui mifit me,

d

traxerit eum.,

11

Enimvero. quia me in-

Mm"

fixuxiftis

Q

2,

AVGUSTINI

T$

if«

fruxifi, tanquam propitius inftru&io-

dif-

ne formafti, totis medullis cordis, toto

:H

vifu mentis, ro2Zoteomnipotens Pater,

ii

1

c

?

l

cum dileGiffimo Filio tuo , teque du

i

atf

—

a

fima proles, cum fereniffimo invoco Para-

cleto,trahe me,quatenus poft te curram in

gt

odorem unguentorum tuorum dulciter,

pat

CAPUT.

——

&f

Invocatur Pater per Filiune.

f

pnt

1."K Nvoco te Deus meusjinvoco te: quia

!'bL'J

prope es omnibus invocantibus te in

veritate.

n

Id

"

'u enim veritas es: doce me

(quifo) per clementiam tuam , fan&a

UE

itas

Ü

Ver

itdàb5,

doce meinvocare te in Veritate ,

jv

lii

I

quia hoc fieri quomodo opotteat, nefcio ;

fed à te doceri;/beata veritas)humiliter im-

"

i

hb

ploro. Abíque te enim fapere,eft defipere:

0l

te vero nofle, eft perfe&efcire. Erudi me

divina fapientia, & doce me legem tuam,

fellt

T

Credo namque, beatuserit, quem tu eru-

dieris, & delegetua docueris enm. Defi-

nj

—— — —

dero invocare te, quod quzfo fiat in veri-

g

u

tate, Quid eftin veritate invocare Verita-

CUT

tem nifiinFilio Patrem? Ergo fan&te Pa-

W

"

ter, fermo tuus veritas eft; principiuxque

!ie

ym

:

verborum tuorum veritas: hoc quippe eft

verborum tuorum principium , quodin

T.

yxet

principio erat Verbum. Inipfo prificipio

te fummum adoro principium. Inipfo

jl

"

Y

veritatis verbo, te perfe&tainvoco Veri-

i

tino

tas, in quo ipía eadem veritas ,. dirigas

mein veritate& doceas,

y tf

*. Quid

jf

16

DITATIONES

2, Quid enim eft dulcius, quam geni-

lentiy

torem 1n nomine umgnnm invocare : Pa-

lttg

trem in recordatione Filii ad pietatem in-

?ï

m f

fle&ere:

egem, chanfixm.L fobohs deno-

ln f (

minatione llïltl*ï"l

; Sic enim folentrei

BU

carceribus er IP!, üC COH)IDQHCID'KU vincu-

lis liberari: fic triftem .*ccxpxemcs fenten-

b [

tiam capitis, non folum abfolvi , fed in-

fuper nanciíci infolitam gratiam. Dum-

Á

modo iratis Principibus dilectz prolisin-

T m

timaverint cnaut

tem.

Sic delinquentes

Wlmf

fervuli evadunt fupplicia dominorum,

dum :

pio eis intervenit dulcedo Cih(mu-..

N g.

G'lxm

Sic ft« 01'*1111!)026215 Pater per omnipoten-

'Jld] y

tisFilii charitatem poftulo, educ de car-

cercad conutendum nomini tuio, anina

Lu*; l

']L» lQ

meam. Libera meà vinculis peccatorum ,

"*M [

per coaternum fiagito unicum tibi na-

*ü' Pf

tums meque, cui propria merita letbalem

minantor fenten

ntíam ,

prtcmumm"c ad

u hC

PraQ

QEnhïul

GoXt

crani

tuam confidentis prolis inter-

"ib

pellatione reflaura placatus ad vitam.

4j

3.

Quem enim alium digam

nter-

H

d

ceflorem tibi, nefcio, x.muwlw qui eft

"

A ttri

propitiatio pro peccatis noftris: qui fcdet

l

i Dg

ad dexteram tuam, interpellans pro na-

16

1l

H

bis. Ecce advocat

do

meus, ap oud te Deum

M

Páarrem,

t

Ecce Joumez*umnw.u, quinon

alieno eget expiari anu ne

€4b€n

i quia pro-

lh]'n ?

p T lx..ü'lä'(ït ,»—1 fufus CH.LOI

LLCU a-

t

I

be

Bo

"

slu fan a,

neplacens & perf feQa, in

D

vEG

Óo

H

'th:

DIX

Af'S

Ec-

? Q

j

f

*:ï

o

s objata & accepta

?

a

ce

a

"o

n

us

fin

macula, quicora

H

nÍíeton-

*(to

dcnti-

^ 1

s AUGUSTI NT

r5

dentibus obmutuit

genr

; qui alapis czrfus ,.

o

fputis illitus, . opp

robriis afleQdus, os

m

üum non aperuit,

En, qui peccatum

d

nü«

1U'

-

non fecit , peccata no

ftra pertulit , & lan-

u

&uores nofiros fuo livore fanavit,

yicuj

DAX NT Y.

Ü

o

JHic prefent.

at bore Patri pa[fionera Filgi,

ft

I

. fÁ.Dfpice piePater piiffimumFilium,

ïhw

Jn

pro me tam impia paffum, Refpi-

ce clementiffime Rex, quis patitur , &

jent

xeminifcere benignus » pro quo patitur.

mn

Nonne hic eft, mi Domine, innocens ille,

uem, utíervum redimeres , filium tra-

idifti? Nunquid non au&or vitz hic eft ,

qui, utovisad occifionem du&tus , tibi-

a

u

que ufque ad mortem obediens fa&us ,

atrociffima non timuit necis genusfüb-

"

ni

j

iré? Kecole totius falutis difpenfator $

quia hic eftipfe , quem etfi ex tua virtute:

d

genuifi, mesx tamen infirmit

átis parti-

N

cipem fieri voluifti.- Vere hzc e

ft tua Dei-

tas, quzr meam induit naturam ; crucis

ntdt

adícendit patibulum , qua.in affumpta

l

carne trifte tulit fupplicium, Reduc, Do-

K

mine Deus meus,. oculostuz Majeflatis

j90*

Íuper opus ineflbilis pietatis. Intuere

jl

dulcem natumi, toto corpore extenfum,

Cerne manus innoxias pio manantes fan-

(

£uine: & remitte placatus fcelera , quz

petraruht manusmez, Confiderainerme

/n

o.Rr

renova

(^

latus crudeli perfoffum cufpid

e;

P

3n€ facro fonte, quem inde credo fluxifíe,

z nom

'l,:'.;')ï':

2, Vide immaculatg veítigia , qu

Ítete

€

1$

MEDITATIONES

fleterunt in via peccatorum , fed fempes

ambulaverunt in lege tua diris confixa

clavis: & perfice greflus meos in femitis

Ti

tuis, & fac me odio habere benignus

omnes vias iniquitatis. Viaminiquitatis

l

amove à me, &facime, propitius viam

veritatiseligere, Orote Rex San&torum ,

[ü, L

per hunc Sanctum San&torum , per hunc

tdar

Redemptorem mei; fac me currere viama

mandatorum tuorum, ut ei valeam fpi-

ï,lä: !

n

ritu uniri, qui mea non horruit carne ve-

füri, Nunquid nonattendis, pie Patet,

i?mx W

Ti

adolefcentis filii chariffimi caput nivea

[

n D

cervice deflexa preciofiffimum refolutum

(

!

in mortem? Adfpice mitiflime conditor ,

t

$

dile&z fobolishumanitatem, & mifererze

^ Düni

fuper infirmi plafimatis debilitatem.

1

3 .Candet nudum pe&tus,rubet craentum

lstus, tenfa arent vifcera, decoralanguent

tly

lumiaa, regia pallent ora, procera rigent

QM(D

brachia ,. crura pendent marmorea , rigat

h

lf

terebratos pedes beati fanguinis unda.

jv

ld

Spe&a , gloriofe genitor gratiffimz prolis

A0j

lacerata membra; & memorare benignus ,

Vil

eít

"N

Mil

quiz mea

fubftantia, Confpicere Dei

hominis poenam , & relaxa conditi homi-

1')*9

i

nis miferiam. Vide Redemtoris fuppli-

Q

"Ts

E

j

cium, & redempti dimitte delictum. Hic

QU

!

cíft, Domine mi, quem propter peccata

po

pnnuli

t

r ul

tui percuffifti, Iicet ipfe fit dile&us

Lt

V tüm

in quo tibi bene placuifti.Hic eft ille inno-

l |

cens,' in quo dolusnon effinventus, &

zamen inter iniquos deputatys eft.

u

DP

"1

"SSOAUGUSTINU

15

tpe

CU UT -VIL

od

Hic vecogno[cit borao fe caufam effe

emitis

Pafftonis,

pigig

w'u-uïis

Ih

Uid commififti, dulciffime puer,

ys u

ut fic judicareris? Quid commifi-

dorit y

fi, anmiantiffine juvenis, ut adeo dure

vb

tra&tareris? Quod fcelustuum , qux noxa

It S'I"üm

tua, quz caufa mortis, qux occafio tux

nf

damnationis ? Ego, ego fum tui plaga do-

mïä T

loris, tuz culpa occifionis. Ego tux niot-

atb

tismeritum, tuz vindi&z flagitium: Ego

j n

tux pasfionis livor, tui cruciatus labor.

foli

fnfutum

O admirabilis cenfurz conditio , & inef-

i

Qty

fabilis myfterii difpofitio! peccat iniquus,

sl

& puniturjuftus. Delinquit reus , & va-

pulatinnocens, Offendit impius , & da-

[&Cilmm

TOv

mnaturpius. Quod mereturmalus, pa-

titur bonus, quod perpetratfervus , ex-

1 yiit

4 [Ligfnä

E

olvit Dominus ; quod committit homo ,

fuftinet Deus. Quo nate Dei, quo tua de-

; )'jglï

! Ilü-j"

Ícendit humilitas? Quo tua flagravit cha-

ritas? Quo proceffit pietas? Qno excre-

ip[ül

1gnu$ ,

vit benignitas? Quo tuus attigit amor?

t

Quo pervenit compaffio ?

XCDA

t

[

J

2. Ego enim iniqué egi, tu pcena mul-

Garis.

"

u

Ego facinus admifi, tu ultione

plederis. Egocrimenedidi, tutorturx

p p

«peco 4

fübjiceris. Ego fuperbivi, tuhumiliaris,

Ego tumui, tu attenuaris. Ego inobediens

dl i

jl

(v

jv

n

j

extiti, tu obediens fcelus inobedientix

luis. Egogulxparui, tuinediaafficeris.

IU

rapuit

Á«

Me ad illicitam concx;gifcentiam

arÍbor,

»

f

AEDITATIONES

1

20

erfe

&

IU

a charitas duxit ad crucem,

eftl

Eg

Q mæ.um'ü vetitum , tu fubiifi ecu-

BU

eum,.Ego ad

àni 1q

&or cibo;tu laboras patibu-

Tier

lo. Ego haor deliciis,tu laniaris clavis.Ego

vomi dulcedinem, tu fellis guítas amari-

QïOMS

t

tfüdinem, Mihiridens congaudet Eva;tibi

ia

plorans comp atitar Maria,

Ecce Rex glo-

riz. Ecce meaim pi

etaa

e£ta23,

Ti

& tua claret pie-

Ttidir

?s:. En mea injuftitia, & tua liquet juftitia.

Xen

u

j

. Quid Rex meus, & Deusm 1eus, quid

li

lt

Qtis

T"*'ïf!l u

n tibi pro .omnibus quz. retri-

i

f

1ni

T

N

bui

il

n

iiliis

Non enim inveniti poteü in

N (

corde hominis, quod condigne talibus

$ora

Wrter

xe

ivcid

tur

przn niis.

Nunc*uxd fagacitas

inacui

achi

134

ild

OUf

fetr

U 'JOL"PC numana, cui compare-

tg'n

anC

io divina23; Nec eft creaturze,

Wt [ii

M

1l

molizi

cium , quo 3ufïf' cteatoris re-

"

.xfld.t m.

E& Ít autem nate

A

compentet

iM

bq in hac tua

ARA

t

irabili difpenfatione ,

X

eft cui fr

litas mca in aliquo fuppetit ,

Ti

ii tua vifitat

ione compunóta mens, car-

It 03

m fuam crucií

at cum vitiis & concu-

TAKJ. ntiis.

i

Et hoc cumàte conceditur ,

Quafi jam tibi incipit compati ;

quia & tu

pio pecc ato meo

O dignatus es mori.

Sic-

MC

'lUx. per interioris DOFQJHIS vi&toriam 3,1&€

Ditge

duce arm :bftur ad exteriorem palmam ;

Hnatenus.

dey

Wt

gl

&a perfequutione fpm-

uail,

Vg

non vereatur pro amore tui fubji-

i£

19.mmateriali.

imquy exiguitas con-

um l

f

dl

ZS,

* p

it

fic tuz co.npnæatpxctan, ma-

t

udini valebit pro viribusrefpondere

BU

ä;

|

m

ieatoris. Et hzc coeleftis medicina, bone

j

ïf*iu :

Nqts |

$. AUGUSTINI.

zt

cetnt

Tefujhoc tei antidotum amoris. Oro te per

Lecu:

'antiquas mifericordias tuas, infunde yul-

mbu

neribus meis, quo reje&ta viperez conta-

d

£0

gionis bile reintegret incolumitati pri-

M

n

i

ftinz: quo guftato tux ne&are fuavitatisz

yamil

"faciat me illecebrofa mundi toto

dii

W

tu

lo

defpicere, & nulla ejus advería pro te foz-

i

midare, memorque perpetuz nobilitatis

14

j

femper faflidiam ventos hujus tranfitorii

50

timoris.

"

; rettt

-

4. Nihil (quxfo)(ine temihi dulcefcat,

Qtet

nihil complaceat;nil pretiofum,niliil prz-

pl

u$

ter te mihi arrideat fpeciofum. Vilefcant ,

obfecro, abfque te mihi omnia, fordeant

r i5

n

mue

univería. Quod tibi adverfum eft, fit mihi

Qu

moleftum ; & tuumbeneplacitum , milit

indeficiens defiderium. Tzxdeat me gau-

f,

dere (inete, & deleGet contriftati pro te.

Sit mihi nomen tuum refocillatio, & me-

ii

Tnoria tui confolatio: fiant mihi lachrymz

$, -æ

ld

Tnez panes die ac no&e inveftigando ju-

füificationestuas; fitbonum mihilex oríis

cqnal*

d

i

fil

)

tui , fuper milliaauri& argenti. Sit obe-

dire tibi milii amabile ; & refiftere ti

l

i

..i

jX

exfecrabile. Rogote, fpes mea;per omnes

m t

pietates tuas ut propitieris impietatibus

meis. Adaperiaures meas mandatis tuis.,

]

& ne declines ( flagito) per nomen fan-

p

&um tuum in verba malitiz cor meum ,

ad excufandas excufationes in peccatis.

psc0

fua

Peto etiam per admirabilem humilitatem

[v

)pdï

tuam, ne veniat mihi pesfuperbiz, &

, bont

manus peccatoris non raoveat me.

A-

du

3

»

[

MEDITATIONES

sH

CAPTPUT VIIE

lm

Hic exponit bomo Deo Patri paffionem Filii

fief

2n fui reconciliationez.

Ampkw

Taiferi

1, K.^ Cce omnipotens Deus pater Do-

[ ,mini mei, difpone benignus, quo

Orem,

miferearis mei, quoniam quicquid pre-

ürem

ciofius inveni, devote obtuli ; quicquid

Ttonti

charius reperi, fuppliciter prafentavi. Ni-

Vif

hil mihi reliqui, quin tux expofüerim

Tüorjey

Majeftati; nihil jam füpereft, quod ad-

t

jiciam :

quia totam tibi delegavi fpem

R f

meam. Direxitibi advocatum meum, di-

Oi

le&um Filium tuum. Mifi gloriofam pro-

Que «qf

geniem,inter me & te mediatorem: Mifi,

Va

inquam, intercefíorem,per quem confido

?Ec

veqiam. Mifi verbis Verbum , quod pro

j CU;,;

meis dixi miffum fa&tis , & numeravi tibi

Cümm.ü

].

fan&iflimz fobolis pafffonem , quam pro

d

d

me credo fuiffe perpeffam. Credo à te

Oj |

miffam Deitatem, meam fufcepiffe huma-

at

N

nitatem; in qua dignum duxit alapas, vin-

Quodà

cula, fputa irrifiones perferre , nec non

-

DUUET

crucem, clavos telumque fufcipere. Hanc

*

rlgc

I

olim infantiz vagitibus demolitam, pue-

VN

ritiz pannis conftri&am, juventutis fu-

B

I

doribus vexatam, jejuniis maceratam, vi-

Pt f

giliis aflidtam , itineribus feffam , poftea

MM

affe&am flagris , laceratam füppliciis, de-

Ei, m

putatam cum mortuis ,. dotatam gloria

[n

Md

refurre&ionis , coelorum gaudio induxit;

i, f

& in dexteram tux celfitudinis collocavit,

Al (

ua,

ld

l

Hac placatio-mea , & propitiatio t

4. Hie

IS

Y

»

$& AUGUSTINI.

23

2. Hicattende pius, quem genuerisfi-

lium,& quem redemeris fervum. Hic ad-

ii

fpice fa&orem , & ne defpicias fa&uram.

Amplectere ferenus paftorem ,. & refpice

mifericors

allatam

propriis

humeris

'LDO*

ovem, Hiceft fideliffimus paftor ille , qui

m

.

ovem dudum errabundam per abrupta

jl

montium , per pracipitia vallium, multis

jcqid

:

yi N

variifque quafierat laboribus.. Quique jam

morienti, jam per longa exilia deficienti ,

fierim

tandem inventz gaudensfe füppofuit, &

e

ial

miro fibi annifu charitatisannexam ,

Z

j ipen

profunda confufionis abyffo levavit, piif-

y di

que adftri&tam complexibus;ad nonaginta

fj PW'

"

movem unam, quzperierat, reportavit.

lil

3. Ecce Domine mirex , Deusomni-

onfdo

potens, ecce paftor bonus refert tibi quod

9l u

Hïiïib'l

commififti ei.. Sufcepit te difponente ad

falvandum hominem , quem tibi reftituit

mpu

omni labe immunem.,' Ecce tuum tibi

lt

Es

clariffmus natus plafma reconciliavit ,

hn

quod à te procul deviavit. . En , gregi tuo

, yur

Taftor mitis reportat, quod przdo violen-

( 100

tus abegerat. Reddit tuis confpectibus

fane.

fervum , quem fua fecerat confcientia fu-

u

gitivum; ut qui per fe meruit poenam ,

yisit

per fatisfa&ionem hujus mereatur.ve-

It .Vl.

niam, cuique pro culpis fupererat gehen-

Poiifa

na, tanto duce jam confidat revocari a

lh dü

patriam, . Potvi per me fan&te Pater ofien-

gort

ere ,. fed non valui per me placare te;

jisibs

Fa&us es adjutor meus , Dcus meus ,

3C€*iïïl

tuus dile&us filius , meam participans hu-

"

-

*

s

ia

L

ï

"34.

"MEDITATIONES

manitatem , ut Curaret infirmitatem: quas

tond

tenus, tinde caufa emerferat offenfionis ,

T

deinde tibi immolaret facrificium lag-

a

dis; meque per hoc redderet tuz pictari

lioten

placabilem ,

quo fedens ad dexteram

20

tuam , femper mez fubflantiz fe oftende-

fem

ret efle confortem, Eccefpesmaea, ecce

Optiq

fiducia mea.

10 (

4. Si me pro mea, ut dignuni eft, defpi-

E

i]] f]

is iniquitate ,* refpice me faltem miferi-

i

€ors, pro dile&íobolis cháritáte, At-

tendein filio, quo propitierisfervo, Vide

caznis facramentum, & remitte carnis rea-

tum, Quoties beatz prolis tibi patent vul-

AlL-

lité

nera,.de

fcant ( obfecro ) fcelera mea,

Quoties rubet preciofus pio de latere fàn-

guis, diluantur (obfecro) labes mex pol-

li

lutiosis. Et quia caro te laceffivitad iram,

-

caro te fle&at (imploro ) ad mi

H

H

?ricor-

diar; ut ficut me caro feduxit ad culpam,

fic caro dedu

Cat

cat

ad veniam. Multum name-

LY

que eft quod mea meretur impietas; longe

Q

autem majus, quodredetmptoris mei ze-

.ä

I

pofcit jure pietas

Magna enim eft mea

Btic

tf

injuftitia, fatis vero major redemptoris

C

»

juftitia. Quanto namque eft füperior Deus

iis )

homine, tanto mea malitia eft inferiot

10

ejus bonitate , & qualitate & quantitate.

Tij

5. Quid enim deliqait homo, quod

mnon redemerir filius Dei facótus homo $

Que tanta füperbia tumeret, quam non.

tanta humilitas

fierneret ?

Quodnam

ä

tantum. mortis imperium , quod nati Dei

h

;0[

i

Q

—

$. AUGUSTINT.

—

" e

: qué

1on deftrueret crucis fopplicium? Nimi-

jonis ,

rum Deus meus, íi aqua lance deli&ra

n lat

peccantis hominis, & redimentis gratia

—

pictati

d

Xibrentur autoris:

non tantum Oriens

gteram

ab Occidente, feninferior feparatur in-

T

i

la

wt-

fernus à fümmo cocli cardine,

Jj

am lucis

4 Q

Optime creator, jam culpis igaofce meis

ro dile&i filii tui laboribus imn

-

H

enfis.

^

d

j

am ejus ( quzfo ) pietati meaimpietas,

,idp

"

f

gt

ejus inodéftiz mea petverfitas ,

ejus

manífuerudiai mea dometur ferocitas

*

*

j At

*

, Vidt

]am ejus humilitas, meam (aperbiam.

Ej

jis ret

patientia, impatientiam; benignitas, du-

t vl«

ritiam; obedientia, inob

M

ed

lentiam; tran-

r

quillitas, inquietudinem; dulcedo, ama-

ritüdinem; fuavitas , iram 5 chaxitas, lu-

t 'TJ'A"

t

Ciifaciat crudelitatem,

Es

qan

G ATPUT IY

g

—

De invocatione Spiritus Santlr,

1f

--

—

1.

Am, Ó divini amor numinis, Pstris

;nrïs;n-

omnipotentis, prolifque beatiffimz

;lage

T

:

me|

l

Dd

fan&a communicatio, ornnipoters

ya*mcl

ete Spiritus;moerentium conlolataz

drme

clementiffime, jim cordis mei penetra-

libus poter

xtl illabere virtute

& tene-

x pots

A

brofa quzque laris negle&i latibnla , co-

if

irite

rufci luminis fülgore habitator latifica ,

f

tuique roris abundantia, longo aridita-

tis marcentia fquallore, vifitando foe-

homo

jl

jof

'cunda, Saucia interioris hominis arcana.,

j

tui amoris jacalo; & torpentis medullas

00

jecoris , fiammis falutaribus penctrande

l'*[lD j

$

Hc-

n

z

j

26

MEDITA&TIONES

fuccende; ían&ique fervoris igne illa-

firando, intima mentis & corporis uni-

Ürdiy fgy

vería depafce.

2. Potame torrente voluptatis tuz., u£

C

nil jam mundanorum deguftare libeat

M

venenatz dulcedinis. Judica me domine,

frcere

A

& diícerne caufam meam de gente non

ibum.

fan&ta, doce me facere voluntatem tuam ,

&t

!

quia Deus meusestu. Credoergo, quod

1

D:f

quemcunque inhabitaveris, Patris ac pari-

]lv

l

ter Filii domicilium condis, Beatus;qui te

D-lua

5 Celire

merebitur hofpitem,quoniam per te Pater

& Filius apud eum facient manfionem,

»;

&n:g

Veni jam, veni benigniffime dolentis ani-

&Rgc;g

[

"o

n

confolator,protegensin opportunita-

( dorg

tibus, & in tribulatione adjütor. Vent

mihi in

mundator fcelerum ,. cnrator vulnerum.

Q teq

Veni fortitudo fragilium revelator laben-

Qs

* tium, Veni humilium do&or, füperborum

defttu&tor, Veni orphanorum ptus pater ,

0

viduarum dulcis judex. Venifpes pau-

perum, refocillator deficientium. Vent

navigantium fidus , naufragii portus. Ve-

d

l

ni omnium viventium fingulare decus ;

a

'*iPAm

morientium unica falus. Veni fan&iffime

Ttote

Dy

Spiritus, veni, & miferere mei : apta me

) ku(

tibi, & condefcende propitius mihi ; ut

3ï0riaï,m

mea tuz magnitudini exiguitas,roborique

tuo mea imbecillitas, fecundum multi-

Oilf(j

tudinem tuarum complaceat miferatio-

num, per Jefum Chriftum Salvatorem

H

meum , qui cum Patre in tua unitate vivit

Ü

;—:, zegnat in facula fzculozum Amen.

*l g

j

[

$. AUGUSTINI

d iïl't?'

G- ASB U TX

Qsl

Oratio fervi Del , de fe bumiliter [entientis,

1, (? Cio Domine , fcio & fateor, quod

w; t

c ]ibat

Y

non füm dignus quem tu diligas,

fed cexte tu non es indignus,quem ego di-

ol

n nod

ligam. Indignus quidem fum tibi fervire :

fed tu non es indignus fervitio creaturz

n uatiy

tuz, Da ergo mihi Domine, undetucs

70, qll

gac pitt

dignus: & ego ero dignus , unde fum in-

ignus. Fac me quomodo vis, àpecca-

us qui

TO

tl

tis ceffare, ut quomodo debeo, poffim

f

tibi fervire. Concede mihi fic cuftodire,

mïül.ul

f lii

& regere , & finire vitam mear, utin pa-

r

ce dormiam , & interequiefcam. Prafta

mihi in finem, ut me excipiat fomnus

y, 6

uï ii

il

!

u

cum requie; requies cum fecuritate ; fc-

bell^

»

curitasin xternitate. Amen,

ol

iUv

arpotit

Q-A T UE XI.

--

$ lei

Oratio ad. [an&lam Trinitatem,

s p

1.

' E Deum Patrem ingenitum:te Fi-

; Yal

.A . lumunigenitum:teSpiritum fan-

us Ve

*

&um paracletum : fan&am & individuam

detus»

n

'Irinitatem, toto corde & ore confte-

l

iime

mur , laudamus, atque benedicimus; tibi

W u

gloria in fzcula feculorum A men.

m'llilïj u

C AP-U. E. XIL

Obonqïlz

j mlïllï

Confeffio omnipatentis Dei ,. d maje-

flatis. ejufdem.

iil*

'm

|

]

t

l.

Summa Trinitas virtus una, & in

NU

a

difcreta majeftas; Deus nofter ,

Deüs omnipotens; confiteor tibi ego ul-

JCL]. jp

timug

P as

»-

p2

MEDITATIONES

timus fervorum tuorum, & exiguum

IUMET

membrum Ecclefiz tuz confiteor tibi ,2

d.

hon':-uhfo te;

debito facrifici

jaudis

"

li j

profcire & poffe, quod mihi tantillo do-

mui..lr

nare aignatus es.

Et quia extéziora mihi

-tSlam

munera dcï"unt, quz pofïin offerré ; ea

fIgQ dCJ

quzin me ïurtXOïalnudaucms, ex do-

TEniter

no mi xcnccgdn. m.,, ecce libens atque

GT

Ovans offero tibi, de fide non ficta, &

Q

conícientia pura.

2. Credo igiturtétoto corde Rex coe-

DN

T& terre Domine, & oro te; confiteor

Yoy

n

Patrem , & Filium, & Spiritum fandtum

n

in gui nis trinum,

& in fuübfantia

C

nnum

5

verum Deum O;ïïhlPOE* ntem-.,

"ID ,

unius f'mphc-u, incorporez, invi bilis, &

mi

* Ug

pit

rmncumiangtæ natura

2 nl te fuperius

W Q

B^

aut inferius majufve aliquid

habentem,

fed per 0111*16111 modum fine deformita-

tf

uan

"C

te ;»cxfef*c am, fine qu

idià

titate magnum,

m

i

fine qualitate bonum , fine tempore fem-

piternum , fine morte vitam , fineinfir-

)

mitate fthn fine mendacio veru.n, fine

fitu ubique przfentem , fineloco ubique

m

totum, íne extenfione omnia im np 1611-

telü;ll*;

contradiétione umqu» Occurren-

tem

fine

motu omnia tranfcendentem ,

fine flatu intra omnia manentem, fine

indigentia omnia creantem

fine labore

OIHDR regentem 5 - fine turinit10, Ommni-

]

bus initia (iam:cm, fine tui mutatione ,

lus

o-nn;a mcutabilia facientem :

In magm—

n

tudine infinitum , invirtute OHImPOtCH*'

tem.

QUP

N

E

^.

$. AUGUSTINI.

29

"

tem, in bonitate fummum , in fapientia

tibi;

inaftimabilem, in confiliis terribilem ,

]

(u

in judiciis juftum , in cogitationibus fe-

iul

l 00

cretiffimum, in verbis veracem, in operi-

bus fan&um , in mifericordiis copiofum ,

jettt

a

erga delinquentes patientiffimum: erga

s qu

poenitentes piiffimum : femper idip(um

!

u

&ternum ac fempiternum , immortalem

j w

atque incommutabilem , quem nec fpa-

tia dilatant, necbrevitas locorum angu-

N

Qu

flat, necreceptaculaulla coarétant; nec.

Q

voluntas

ariat ,

nec neceflitudo cor-

iil

ru

m

i

pit, nec moefta pertutbant , nec lxta

JW

1ll

demalcent. Cui nec oblivio tollit quic-

vt

Il

quam , nec memoria reddit, necp

Acct

eri-

&

ta tranfeunt, necfuturafüccedunt. Cui

À

(

nec origo initium, nec tempora incrz-

1Hc

me

joeld

n

ntum ,. nec cafüs finem dabit, fed an-

Í^

te fxcula, & infzculis, & per (xculain

k

]V

«ternu

t

AiÀ

vivis, & eft tibi perennis laus

j

t

& xterna gloria, fumma poteftas & fin-

gularis honor, perpetuum regnum, &

ii

u

W

íne fine imperzium , per infinita & inde-

fcffà & immortalia fzcula fzculorum,

01

?

i

W

( APAUTE

XIIL

od

Dualiter. generi Bumano dianatus. eft. fubve-

entty

nire Deus Pattv , dv de verbi incar-

lU

Pl

g, Jf

natione , dy gvatiavum. atlione,

.

2001v

! ] Ucufque omnipotens Deus, cor-

1,E—

R dis mei infpe&or & fervator,

, a

gtiode

. confefíus fum omnipotentiam Majeftatis

il

füuz, & majeftatem omnipotentiz tuz 5

; ID5

otelt"

ninc autem qualite humano generi fub-

p

yenire

[

"n

P.

MEDITATIONES

veniré dignatus es in fine fxculorutm ,

inii!o [

ficut corde credo ad juftitiam ; itaore co-

Ticog l

xam te confiteoradíalutem. 'Tu quidem

tim, .

Deus Pater folus, nunquam & nufquam

I qlllï

legeris miffüs: De filio autem tuo ita

| Til

fcribit Apoftolus: Cum autem venit ple-

B

nitudo temporis, mifit Deus filium fuum.

& fs

Cum dicit, (mifit) fatisoftendit, quod in

| dettem

hunc mundum miffüs advenit, cum de

] n()ffmm

beata Mariafemper Virgine natus , verus

| türe ]

& perfe&us homo in carne appatuit.

-B

2.Sed quid eft,quod de illo ille Euange-

| Utj

liftarufn przcipuus ait: In mundo erat,

| h d

l

& mundus per ipfum fa&us eft. Illuc vero

ef,US ! h[

mi(lus eft per humanitetem , ubi femper

af

fuit & eft per divinitatem.Quam videlicet

Vetlige

miffionem opus effe totius fan&z Trini-

"tht

tatis corde credo, & ore confiteor. Quo-

Ws R

1iodo autem nos amafli, Pater fan&te &

^c»

Vr

bo

ne:

quantum nos dilexifti;pie conditor,

| mämmj

qui etiam proprio filio non pepercifti, fed

pro nobis impiis tradidiftiillum? Subdi-

tus tibiille fuit ufque ad mortem,mortem

'ï b .Hlir/;

autem crucis,tollens chirographum pecca-

D

torum noftrorum, & affigensillud cruci,

crucifixit peccatum , & occidit mortem.,

m 'ER

li

Unus ille inter mortuos liber, poteftatem

m

TR

elpol

habens ponendi animam füam pro nobis ,

[ 50'01

& iterum fumendi eam pro nobis.

l

Tüte k

3. Igitur vi&tor & victima, & ideo vi-

E

i eHCmv 4

Gor, quia victima pro nobis. Tibi facer-

lm

lL |

dos & facrificium, & ideo Sacerdos, quia

facrificium,

Merito mihi fpes valida

" j f

Xf

"üne [

S. AUGUSTINI,

31

Jorutt s

inillo eft, quia fanabis omnes languores

0re Q

d

meos per eum, qui fedet ad dexteram

quidet

tuam, &interpellat pro nobis. Languo-

xesquippe mei, Domine, magnifunt &c

piqui

) n a

multi: multifunt, & magni. Habet enim

vtl

multa in me princeps mundi hujus ; fcio

& fateor; fed rogo te libera me per fe-

yn i

,gni

dentem ad dexteram tuamRedemptorem

an &

noflrum , in quo nihil füi mali potuit in-

venire. Per ipfum me juftifica, qui pecca-

15! vetu

fum non fecit, nec inventus eft dolus ia

Ü

: p

n

-

ereejus. Peripfum caput noftrum, in quo

z

nulla eft macula, libera me membrum

MA

:

od

H

ir

vel

W

[0

ejus , licetexiguum & infirmum. Libera,

jjv

Aup

i^

quzío, me àpeccatis, vitiis, culpis &

negligentiis meis, Reple me tuis fan&is

1 Häïlïw

1&1..[110?

virtutibus, & fac me bonis pollere mori-

bus, Fac me in fan&is operibus proptee

y. n

nomen fan&um tuum perfeverare ufque

MM

M.

infinem , fecundum tuam voluntatem.

n,fcä

DCAPUT XIV

j

"

? subtt

De fiduca, quam babere debet. anima ia

o

Domino Jefa: atque ejus paffione.

m CCCat'

.m.i cnids

;j Efperare utique potuiffem propter

nimia peccata mea , infinitas ne-

qmoxel

gligentias meas, nifi Vesbum tuum Deus

yi a

caroficret, & habitaret in nobis. Sed de-

j

Íperare jam nonaudeo: quia cum inimi-

ci effemus, reconciliati Íumus per mor-

vidto?

J

b

x

1em filii tui, quanto magis reconcilia-

ti füvi fa&i fümus per eum? Omnis

U»

qül

i

namque fpes & to:ius fiducia certitudo

j Ti

g

mihi

-

52

MEDITATIONES

mihi eft in preciofo fanguine ejus, «qui

fcinl

effufus eft. propter.nos, & propter falu-

u dpx

fnü

tem noftram. In ipforefpiro, &inipfo

confifus ad te pervenire defidero 5 nom

alopti

habens meam juftitiam, fed eam quz eft

46

ex filio tuo Domino noflro Jefu Chri-

| tÜfior

fto.

Unde gratias agimustibi, clemen-

Doste

tiffiine & benigniffime amator homi-

Tif

num Deus, qui per Jefum Chriftum fi-

linm tuum Dominum noftrum , cum non

[

efíemus, potenter fecifti nos: & cum per-

r i

diti fuiffemus culpa noftra, mirabilitez

| s d

liberafii & recuperafti nos.

W N

2. Gratias agO pietati tuz , &multas

ibi.laudes refero ex totis pracordiis

i äüdigno

ï

4

Ài

€is, qui propter tuam inenarrabilem

dile&ionem, qua nos miferos & indi-

n Uttpy

gnos-mirabili bonitate amere dignatus

€s,

mififüü eundem unigenitufn tuumm

Tl zte

de finu.tuo ad publicum proficnum na-

"m

frum , falvare nos peccatores , tunc filios

M

N

perditionis. Gratias ago tibi pro fan&ta

incarnatione & nativitate ejus ,

glorio-

l Df;

"j

fa genitrice fua , de quaipfe carnem affü-

mere dignatus eft propter nos, & proptex

nofliram filutem ; ut ficut Deus verusde

*0

Deo, ita verus homo ex homine effet,

hïläh I

3

Gratias tibi ago pro paffione & cruce

EU

m

Iflis

€ejus, pro morte & refurrectione ejus,

pio adícenfione ejus inc

eelu

us ii

m, &lede

Majeftratis ejus ad dexteram tuem. Ipfe

3j

ä

enim quadragefimo die, poft refurre«

Qioneim fugm abfcendens , videntibus di-

A

ll

Ícipulis

»

$. AUGUSTINTIT.

33

y

[

i

fcipulis füper omnes coclos, fedensque

£

ïx

ad dexteram tuam, Spiritum fan&uim

i

n1po

fecundum promiflionem fuam in filios

o

Qn

adoptionis effudit.

12

3. Gratias tibi ago pro

id

"

qu 5'&

cratiffima illa

y Chr

effufione pretiofi fanguinisejus, quo fu-

emer

us redemti; fimul & pro facrofanéto &

vivifico myfterio corporis & fonguinis

r hom

.

ejus, quo quotidie in Ecclefia tua pafci-

ifunfe

d

Piel

bi

1

1

a

ümur & fan&

a-

n 008

mur, potamur,

muüur, &uniusfumms d

Á

1

um p

vinitatis partici-

pes efficimur.. Gratias tibi ago pro tua

gïäüïäïcz'

mira G inenarrabili charitate, qua nos

indignosfic amafti, & falvafti

nDe

runicum

&t

Iní

rk.

& dile&um filium tuum, Sicenim dile-

mS

xifti mundum, ut unigenitum tuum dares:

i

jd

14

"

qol

ut omnis qui credit in eum non pereat ,

fed habeat vitam «ternam. Hzxc eftautem

dienil

I

V'

jj

vita zterna, ut cognofcamus te verum

j t

Deum , & quem mififti Jefum Chrifium ,

m ne

per fidem re&am & condigna fidei opera.

]i

j

h'.

À

CA T UT V

o Jana

De imien[a chavitate Patris aterni ad.

ffre

genas busaanum,

;em ais

*

ïïe

Immenf/a pietas : Ó inzftimabilis

ntO

"

Charitas! ut liberares fesvum ,. fi-

lium tradidifti. Deus fa&us eft homo , ut

ine e

h

perditus homo, de poteftate dzmenum

K as

UM

Ptl

5

erueretur. Quam benigniffinius amator

on

ha

hominum, filius tuus Deus nofter , CU-

[

w

jus piis vifceribus non fatis vifum e£t , ut

]i

€ inclinaret fadus homo de Virgine

l (

Maria nifi etiam fubiret crucis fupplicium

nnbLs

[9n

[

ul

«

34

MEDITATIONES

effufo fanguine propter nos,& propter no-

[

D!

i

5D

firam falutem. Venit pius Deus, venit pro

fnen )

pietate & bonitatefua , venit quzrere &

holis

ialvum facere, quod perierat. Quzfivit

W if

ovem perditam, quxfivit & invenit & hu-

türm

meris fuis reportavit ad caufas gregis pius

&img

Dominus, & vere multum pius Paftor,

Ontnes

2. O charitas, Ó pietas! Quis audivit

Clorm

tilia? Quis fuper tanta mifericordiz vi-

£0l

fcera non obftupefcat? Quis non mire-

ld

tnr? Quis non collxretur propter ni-

V Of

miam charitatem tuam , qua nos dilexifti?

Yif

Mififti filum tuum in fimilitudinem car-

4

mis peccati ; ut de peccato damnaret pec-

Quf

catum , ut nos efficeremur juftitia tua in.

l)Oth(

ipfo. Ipfe enim verus eft agnus immacu-

Witig

latus , qui abftulit peccata mundi: qui

FEQI

20

mortem noftram moriendo deflruxit , &

d

el

iU

yitam refürgendo reparavit.

E

i

Wofco

5

&

quid tibi retribuere poffumus

^T

[

lr

Deus nofter, j

B

Ji

tantis beneficiis miferi-

A.

co

Gata

ratia-

Id l

e? Quaslaudes, quafve

RURT

ruim a

&iones? Etiamfi illa beatorum An-

Abf

Tk

geloium ftientia & potentia nobis fo-

ia

ütchy

2

ret, nihil tamen dignum tantz pietati &

NT

LW

AL

bonitati tuz recompenfare valeremus,

u

li

Si certe omnia membra noftra verteren-

"

li

tur in li

ii

neo

c

t

uas, ad rependendum tibi de-

1

JxCeP

lt

bitas laudes,| nequaquam füfficeret exi-

$ Mj

£uitas noftra: fupereminet enim omnem

T

l

Ícientiam

tua

inzflimabilis. charitas ,

i U

A T l

quam oftendifti nobis indignis pro fola

b

j

bonitate & pietate tua. Filius namque

0 D

à]

Qh

tuus

M

—

E

$ AUGUSTINI

35

tuus Deus nofter, non Angelos , fed --

?m nf

^

egit pro

men Abrahz apprehendit : asfimilatu

1

g

nobis peromnia abfque peccato. Huma-

nam itaque non Angelicam fufcipiens na-

Quitt

j

turam, & eam ftola fan&tze refurre&tionis

[cgiä Plus

& immortalitatis glorificans, vexit fuper

Paffoï.

omnes coelos, fuper omnes choros An-

gelorum , fuper Cherubim & Seraphim ,

eollocans ad dexteram tuam. Hanc autem

ydit J

jl mir;-

laudant Angeli ; adorant Dominationes ;

pter nte

& omnes Virtates ceelorum tremunt fu-

dilexti

pér fe hominem Deum.

nonar-

4. Hzc nempe mihi tota eft fpesomnif-

u

quefiducia. Eft enim in ipfo Jefü Chrifto

ia t

Domino noflro uniufcujufque noflrum

portio, caro & fanguis. Ubi ergo portio

)in;nïlfïï

mea regnat.ibi me regnare credo.Ubi caro

lh

k

mea glorificatur, ibi gloriofum me effe co-

£nofco. Ubi fanguis meus deminatur, ibi

poflïlï!'-u.;

dominari me fentio. Quamvis peccator

fim, de hac communione gratiz non diffi-

i J;]iïiï'

d

M^)

do. Et fi peccata mea me prohibent , fub-

flantia mea requirit. Etfideli&ameame

D

ys h

excludunt , naturz communio non repel-

lit. Non enim tam immitis eft Deus, ut

p

n

Oblivifcatur hominis: & non memineriz:

ipfius quem ipfe geftat; & quem mei caufa

fufcepit ejus, quem mei caufa requirit.

$. Mitis vero & valde benignus eft

n

j pniv

Dominus Deus nofter : & diligit carnem

vh'lh

fuam, membra fua, & vifcera fua.. In

i

!,,011'!

ipío Deo & Domino noftro Jetu Chrifto

]i

dulcisfimo , beniguisü,mo atque cle

nie I'!:-

g

P

ïisif"

*l

3

us

n U

u

ORE

?9 OT302

u 9'*'1'*3'1.1 Sit

fU

Jï;ä

à9 n

[

;

15

[»

j

3

;

11

UIUI 2

d wb xo

Va

ï

"

€ 1

*3j9 our

Y

Jl

t

-OL; P« H

D

t

:

Yr

H

r

n?

En( M.

HU

i

A

Y

SO

r ":*

2

D

|

umnaodiod

u

(S

U'

;

ä

31 )*I*'l *"Hhïlq

rirq 1

ä

maï YO0 foneqoixa2

Oü'gv

]

SnCllïa'n —V"

5?3

IU tU

3j» snaq einb

ZIHJ 3]I

Ü u

ul

1533 [Rntug 29

'|

-

TU

'srqou o1die[pdiojüT 29 4 üueni urt123x2p

T

pziopojoug surj suaa!a 2

unu 29 ZIX&LT&

)5

-oug uuauoneJgmjní 1o1do1d

31X1inja1 29

0"—0![

ho

EULT

*vxjou v3222od 3o1do1d o

Snajiout mb

H n

]

1jou ulolo3e12dnoo1 29 ui2103e

E

wnnj um topruo 3ad

$9 SnieuGrp o

X

r

lo

[Ui

-TuoAqn] Slïlp!öd Srqou xodmt

vnursnqmb

! od

*s103 $

id

! (Qoy

SAQTUOTIEIOHICU bn'ï!t '

:H

ou smo(pouiuo(q «zn3 3

PIPHQ

El)

ousu xj

BF

Mvl

-mgvu * 93133IA O3[tA v.;b r 9

ng

ZL

lg

l

*amoa xgmqqoïe enbti senreq

deyada»iut $1900 04d . * inioA

w.m

P

vü

-»uu $1402 18b

vanivu 1yftq» Dudap oqr

ty

L

!

)

n

IAX

Maà

f dv

x

( snïododv 2 )

*

EID[DD'! ur29 OJ('U') UI ooip 085 Tj)

i

Tib

iunageui 3ou U.XHITDMAH[ "ute5 ldlþp 2

p^

£2U

umb

1

E

3340j pa3I E Jaqet orpo -,RI"HJ Uioul

m

-Uti OUTOU 3

vun auJt9 Uur Ollp 3unio 29

0 Pä]

:02UI OUJE2 9p 0162 29 *sroU snqrgo xo s

Iion

N

UO)

:3j» umniduoj anop * sndioo umnjoi onb

xo *tunnjoujudeogoonbrusp ojd[ 'snío

Stoq

OU Sti

01837990(9 tIquiotu uiojae suium

g 'ojd:

ï UXBAULOOT e1d Igou vmmsug tuojng

tuo 3

stuoqeH "? p sou exgou o1e2

RRM

y1T

SRU.D!

-1jdoo snq

227

31202 umf 29 ^sn snurpto»jpe sor

U

-202 tvl .fo sn*um.,myam'm ur *oumgn

SENOLLYJILIGSX

SE

I

|

S. AUGUSTINIÍ

EUA

m

fit in nomine Jefu omne genu fle&atur,

1

confi-

cceleftium, terreftrium , & infernorum ;

iemus

& omnislinguaconfteatur, quia Domi-

nau

nus nofter Jefus Chriftus in gloria eft tua ,

&

o

Deus Pater omnipotens.

Ipfe quidem

n, e

J

confiitutus eftà te Judex vivorum & mor-

ul

nt

ium

tuorum tuvero non judicas quemquan,

TuEd

fed omne judicium tuum dedifti f£lio tuo:

ia

in cujus

pe&ore reconditi fünt om

[:

av

186

SU

?i

(

t

thefauri fapientiz & fcientiz.

jigpum

2. Ipfe autem teftis & judex eft , judex

Rcdeit

& teftis, quem nulla peccatrix conícien-

tia eflugere poterit. Omnia enim nuda

il

& apertafüntoculisejus. Ipfefine , qui

injufte judicatus eft , judicabit orbem

terrz in zquitate, & populos in juftitia,

Jl

Benedico ergo nomen fin&um tuum

jnnnt

in xternum, & glorifico ex toto:corde

[

)eus

meo, omnipotens mifericors Domine ,

.

pro illa inenarrabili & imirabili con

jun-

j

€ione divinitatis & humanitatis in uni-

tate perfonz; ut non alter Deus , alter

i

homo effet: fed unus idemque Deus &

$j

09

homo, homo & Deus. Sed licet mirabili

n 10

dignatione , Verbum caro fa&um fit :

b

edet

neutra tamen ex duabus mnaturis , iuü

aliam mutata eft fübítantiam. Trinitatis

Detf

myfierio, quarta non eft addita perfona,

s

Unira quippe eft, non confufa vesbi Dei

n

hominifque fubfantia , ut in Deum,

90 I6

quod ex noobis fufceptam fuer

at, perve-

j

niret : & illud quod. nunquam fuerat,

n

1«(

idem quod femper fuerat, permaneret,

3

3. O

38

MEDITATIONES

3. Oadmirabile myfterium ! O inenat-

ficfly

Tüi n

rabile commercium ! O mira femperque

miranda , femperque amanda divinz pro-

Tits, |

pitiationis benignitas! Servi digni non

fipim

fuimus, & ecce filii Dei fa&i fumus: hare-

It

des quidem Dei, cohzredes autem Chri-

00 Q

W

fi. Unde hoc nobis, & quisnosad hoc

perduxitiSed rogo te,clementisfime Pater

fl v

4

Deus, perhanc inzí

iim

abilem pietatem ,

f &

lts

l

bonitatem, & charitatem tuam; ut dignos

nos facias multis & magnis promisfioni-

fittis

i

-

bus ejnfdem filii tut Domint noftri Jefu

N

Chrifti. Manda virtutitux, & confirma

Ti

hoc quod operstus es in nobis: perfice

lire,

——

ütpe

quod coepifti: ut ad plenam tuz pietatis

(ren

gratiam mereamur pervenire Fac nos per

Spiritum fan&um intelligere , & mereri,

ln e

Ill

50

& debito femper honore venerari hoc

magnum pietatis myfterium , quod mani-

e

M

5

]e

feftatum eft in carne , juftificatum eftin

V

turg

Mp

fpiritu , apparuit Angelis, predicatum eft

gentibus, cr

zi

CU

tum eft in mundo, ad-

ö DO'I

fumptum eft in gloria.

f'.';nülgm

Q ATUL

X VII.

De gratia, quara babere debet borze Deo

pro beneficwo vedemptionis.

AL[W U

Y

Quantum fumus iibi debitores

n h

Domine Deus nofter, tantore-

I&?te

dempti precio , tanto falvati dono, &

Dfux h

tim gloriofe adjuti beneficio! O quan-

Ug at

tum à nobis miferisestiniendus , aman-

Tor

iu

benedicendus, laudandus, honoran-

L uärm

gi

!SS,

& glorificandus ; qui nosfic amaftt,

Vil

lus

i

1

$. AUGUSTINI.

29

fic falvafti , fic.fan&ificatti , fic fublimafti

V

'Tibi nempe debemus omne quod poflu-

equ

p

mus, omne quod vivimus, omne quod

fapimus. Sed quis habet quicquam non

j non

|aree

tuum? Tu Domine Deus nofter, à quo

; Cr-

bona cun&a procedunt , propter te &

nomen fan&um tuum da nobis de bonis

;gthC

enia

tuis, ut de bonis ac datis tuis ferviamus

tibi, & in veritate placeamus , atque de-

tatelms

bitas quotidie laudes rependamus tibi pro

dirnos

tantis beneficiis mifericordiz tuz.

sront-

2. Non enim aliunde pofliümus tibi

jjdi

fervire, neque placere, nifi de tuo mu-

nfrimt

nere. Omne enim datum optimum , &

l

pf.ff;ie

omne donum perfe&um de furfüm e

ii

og d

defcendensà patre luminum : apud quem

non eft tranfmutatio , nec viciíffitudi-

RU

nis obumbratio. Domine Deus noffer,

Deus pie, Deus bone, Deusomnipotens,

Deus ineflbilis , & incircumfcriptz na-

l

u

turz : Deus infütutor omnium rerum,

ii ri

; 1

& Domini nofiri Jefu Chiifti Pater , qui

eundem dile&durma filium tuum Domi-

num noflrum dulcifümum mififii de fi-

nu tuo ad publicum proficuum noftxum

RU

h

[

ufcipere vitam noftram , ut nobis dona-

j

ret fuam , effetque perfe&us Deus ex te

ytors

Tatre, & perfe&us homo ex matre: totus

10

Deus & tctus homo, unusidemque Chri-

0, "

aui

fius aternus & temporalis, immottalis

& mortalis, creator & creatus, fortis &

u

infïrmus , vi&tor & vi&tus, nutritor & nu-

OAm

tztus, paflor& ovis, temporaliter mor-

i

m

ht

4

tuus;

AO

MEDITATIONES

teus, &' tecum vivensin zternum : sz;

Ut eil

dil

C0

,)J—ï

ibus vitz AUUIIIC'D'UUJ pror mittens

Voieffe

Íuis dnc*puus dixit: Qvodcunc*m petieri-

Titüs: (

tis Patrem i inn omine meo ,

dabit vobis,

Vüratr

fac

idá

2; I per 1£11um fummum

cerdotem &

W. &

verum pontificem , & bonum Paftorem,

us

fe tibi obtulitin facrificium, ponens

f*'ncu

ani

iil

(m

am fuam j pro grege fuo, terogo per

| iMle tec

ipfüm , qui Í

edetad dcmc ram tuam

&

RUMET

n.mpdlu pro nobis, redemptorem &

du

advocatun n nofirum; pietati & bonitati

Vr

cio , clementiffime & amantif

uz fuppli

ae

at

fime & be nmn.ü:

ij di

mator

'h

t

i0minuni

Deus

H

[

?

ut des mi

hi cum eodem filio tua

x- S,x.

tu fan&o te in omnibus benedxce-

V gra

re & glori&

are, cum multa cordis

on-

liy

1 a

tritione & laerymarum fonte , cum n:altï

[

reverentia ,

& t

emore.

Qhï

quoruln

t

una e;t rUL)üdP,'fQ, unum eft & datum

vl*mp

A

Atnito.

Sed'q

am corpus, quod corrum-

m

il

piw- : aaärwct animam: excita (quafo)

3136]

V tte

torpore

inr

^U

1m tuis flimulis; & fac me

GD

are

$u

P

firenue p

erie

VCIa

aivc

in przceptis & ]

audi-

bus tuis diea

ac

p

OCC

néks.

DN

Iribue, ut conca-

Ttai

leat cor meum intra m

€; &inm C'&ILJUO'

i

O

HN

i

V Q

ne mea exarde lf"t ij

2iliv.

Et quia ipfe tuus

uni

cus natüs di

vite

AL .

Nemo venit

ad me,

b

.

I

ni(i Pater, qum ifit me, .mxeut eums &

g

1 emo venit ad st iem, nn.kex.nc. ob-

v

T

n

JkC o& AUPPI

m go,trahe me femp»r

UR

adi nm..n; urxp fe1

ie

i€

"$ m

i

1

tandem perducat ad

i

Ine

fe1 Ank, ubi i qnc )n

if

1 dextera tua fed

aens ;

eneoe*

.

Ubi eft feimpitezna vita

; fempiterne beata:

Vbi

] Iuk)' fg

S. AUGUSTIN

4

—

i

ij fï..ls

Ubi eft amor perfe&tus

& timor nullu

mitens

Ubi eft dies xternus, & unus omnium fpi-

yeticrt-

ritus: Ubi füumma & . certa fecuritas , &

X008,

fecura tranquillitas: & tranquilla jucundi-

ex

tas, &.jucunda feli citas , & £-lix zterni-

tdO

& zterna beat

titudo & bea

atui fine

fiore

lat

porï.'.s

fïnc vifio & laud

Gat

10: Um tucumillo, &

000 pE

ile tecum in communione fan&i Spiri-

2, 6

i

tus, 3

xternaliter ac iempxtemauter vivis

i

orem e«

& regnas Deus, per omnia fzcula fzcu-

"

lorum, Amen

00

hii

A

i

dn

Á P-U

XVIII.

ï

11]

Oratio. devotilfrgia

zd. Chrifium

filotid

Pes mea Chrifte

Deus

hominufi

S

tu dulcis amator ;

Lux, via, vita, falus, decor, & decus

m m

J

ie tuorum-:

y',Lm

Omnn pvo quorum voluifti ferre falute ,

Gernito vincla, crucem., vülnus, mor-

4t ,MI.

Pormu

T^

n atque fepulchrum ,

Poft tres inde dies devi&ta morte refur-

(qu

o

nt

[ Bd

0oe

2

hs;

3

A

&h

""

»

cipulis

vifus ,

nutantia corGe r

[2

Ians ,

o

Ü

Luce quaterdena coclorum fu*nma petifti

pv

?Wï

"Vivis in eternum;,.nunc & per f

fzcula tc—

gnans

TT

Tu es Deus meusvivus & verus , Pater

6'1

l« &

meus fané&us , Domxnm meuspius, tex

imeus m

AC

27Dus ,

fom

H

pif

o

p:m:or meus bonus, ma-

"

gifter meus unus , adjutor meus o*,*nu

u

us nie

dile&

]

[21-

us pulc herrim: us, panis myua

FMIS'

eb?f

Virus , facerdos meus in xtexnum , dux

$

ineus

4*

MEDITATIONES

meusad patriam , lux meavera, duícedo

DEU

mea fan&ta, via meare&a, fapientia mea

lts ne

preclara; fimplicitas mea pura, concor-

'uolusi

dia mea pacifica; cuftodia mea tuta; portio

dl

mea bona , falus mea fempiterna, miferi-

tbet

cordia mea magna, patientia mea robuftif-

EIBYN

fima, vi&ima meaimmaculata, redem-

q

iodyi

ptio mea fan&a , fpes meafitma, charitas

at

Atlet

mea perfeGa; refurre&tio mea vera, vita

ll

T0ni

mea xterna, exultatio & vifio mea bea-

Ts nj

tisfima, & fine fine manfura: Te deprecor;

IN

10

l

fupplico, & rogo, ut per te ambulem, ad

U

l

;

te perveniam , in te requiefcam : qui es

COf

via, veritas, & vita ; fine quanemo ve-

;: xff:ïc

mitad Patrem. Teenim defidero, dulci£-

dtm

ln

fimum & pulcherrimum Dominum.

dn

W

Q

2. O fplendor psternz gloriz, qui fe-

ATUtur

des fuper Cherubim , & intuexisabyflos ,.

lus

lümen veridicum , Iumen illuminans, lu-

« [él

!dl

men indeficiens, in quem defiderant An-

n I

geli profpicere: Ecce cor meum coram te

s

eft; difcure tenebras ejus, utamoris tui

claritate plenius perfundatur. Da mihi

d

Deus meuste, reddemihite: enamote *

&, fi parum eft,amem validius. Non pot-

It

]

füm metiri, utfciam quantum defit mihi

amoris rui ad id quod fatiseft ; ut currat

fOtogrs

vita mea in ampléxus tuos, necaveirta-

li

tur , donec abícondatur in abícondito

Y

lir.

vultustui, Hoc tamen fcio, quia male mi-

f

hi eft przter te Domine , non folum extra

me, fed in me ipfo, omnisenim copia ,

"r

EU

«qux Deus meus non eít , egeftas mihi ett.

2

^

Bo

:äfnïrrï

n

»

$. AUGUSTINI

9

Qultedo

3. Bonum namque quod neque in me-

at met

lius neque in deterius commutari poteft ,

(oncor-

tufolus es;qui fimpliciter folus es,cui nog

lo

p

eft aliud vivere & aljud beate vivere , quia

t

tua beatitudo tues, Creatura vero tua, cui

|O

eft aliud vivere,& aliud beate vivere,omne

&T

quod vivit , & beate vivit , non debet nifi

ld

gratiz tuz attribuere. Et ideo nos egemus

4 Y

jl

[l

4j !

tui, non tu noftri: quia fi omnino non effe-

med

mus, nihil tibi deeffet ad bonum, quod tu

jcpreco:;

€s. Tibiitaque Domino Deo noftro femi-

ia &

per adhzrere neceffe habemus , ut pex

" []Uf 8

continuum auxilium tuum fan&e , & pie.,

u

& re&e vivere valeamus,. Pondere fiqui-

dem fragilitatis nofirz deosfum trahimur:

; dilte

m

dono autem tuo accendimur, & furfum

7

ferimur: inardeícimus & imus, adícen-

51

bydiosy

dimus ,. adfcenfiones in corde facimus:

!

"

h

& cantamus canticum graduum : igne tuo

bono inardefcimus , & imus.

aiál

"

of

:

4. Quonam? furfum imus ad pacem

nol

Hierufalem : quoniam jucundatus fum in

his que di&a funt mihi: in domum Domi-

pi

4l

note:

uiibimus.Illic collocavit nos voluntas bo-

von g.

na, ut nihil velimus aliud, quam pezmane-

gj

t

re illic in aternum.Sed quia dum fumus in

u

f

corpore, peregrinamur à te Domine, non

"

habemus hic civitatem manentem, fed fu-

((

1190

turam inquirimus : nofter autem munici-

"

j4

patus in ccelis eft. Ideo duce gratia tua, in-

f

grediorin cubile cordis mei; & canto tibi

amatoria, rex meus & Deus meus, gemens

as

i

inenarrabiles gemitus , in loco peregrina-

180

tionis

MEDITATXO&ES

tionis mez: ubi cantabiles mihi fa&z

Vmpl

funt juftificationes tuz.

t

5. Etrecordans Hieruíalem , extendo

in eam fenfum córdis: Hierufalem pa-

"

triam meam , Hierufalem matrem meaim ,

E

teque fuper eam regnatorem , illuftrato-

; 5 crey

rem, patrem, tutorem, patronum, re&to-

lüter j

rem, paflorem, caftas & fortesdeliciás ;

Dofer

folidum gaudium, & omnia bona inef-

tf f

fabilia fimulomnia: quaunum fummum

dU

& verum bonum. Etnonavertar, donec

Iulto.

inejus pacem matris chariffimz , ubi funt

i ln

primitiz fpiritus mei , colligas totum ,

lr

quod fum à difperfione & deformitate

Htopg]

laC , & conformes ataue confirmes in

ci'.-i(ms

sternum , Deus meus, mifericordiamea.

f(,

i

G APUTO XIPS

ï'ls (el

J8jc diflinsuit iutev fapiemiam que domus

jUIIT

li

Dei eft , d fapientiam qua divina eff.

]

. i

i.

"F Ec eft domus tua Deus non ter-

uj

lrim) (

A B rena , neque ulla coelefti mole

| Qt; Q

D

m

corporea, fed fpiritualis & particeps eter-

« n

nitatis, quia fine labe manet in zternum ;

ftatuifi enim eam in fxculum

H

4

zculiz

j "m

HIUTS

prxceptum pofuiflüi , & non prateribit.

[T

Hzc tamen tibi Deo cogterna, quianom

* f

fine initio fa&ta eff. Prior quippe omnium

"d

creata eft fapientia.

Non utique illa

Wt

t

fapientia Patri Deo plane coxterna &

t i

cozqualis, per quam creata funt omnia ,

iL

& in quo principio fa&tum eft coelum &

i

terra, ted profecto fapientia, quz creata

Á

€ft fpiritualis natura , fcilicet, qua con-

reme

lgäfï

üm,;

—

$. AUGUSTINI

$3

iif

4

z

V

templatione luminis lumen eft.. Dicitur

enim & ipfa ( qnamviscreata ) fapientia.

exedo

Sed quantum diftat inter lumen illumi-

hiem pe

nans,.& lumen quod illuminatur, tantuta

differt inter.te fummam fapientiam quz

l.n ml

H'J

1&0

n

*ï

es creans, & iftam quz creataeft: ficut

n a[üm

-

inter juftitiam juftificantem , que tu Deus

sdeitss

noftrer es, & juftitiam qux juflificatione

i

nele

noftra fa&a eft. Nam & nosfumus di&ti

n i

fagmum

juftitia Dei Patris , in te filio ejus Domino

" donet

nofiro , teftante Apoftolo.

2. Exgo, quia prior omnium creata eft

n

15 IOïEH n

quzdam fapientia, quz creata eft mens

7

1

rationalis & intelle&tualis, caftz fcilicet

] n

civitatis tuz matris noftrz, quz furfum

orue

cft, & liberaeft, & xterna in coelis, Qui-

bus coelis? Nifi qui te laudant coeli coe-

j

lorum, quia hoc eft & coelum cocli Do-

mino, Et fi non invenimus tempus ante

ilam, quz creaturam temporis antece-

m

C[[l ]

dit; quia prior omnium creataeft: ante

illam tamen es tu Deus zternus creator

i

l

t

i

;Cl'!ïu;

"

omnium, à quo eft ipfius creata

A

pert-

D

p

"

.

petuitas, à quo facta fumpfit exordium ,

ffolfy

quamvis non tempotis ; quia nondum

ra

€rat tempus , ipfius tamen conditionis

[UM

a

tuz; unde ita eftabste Domino Deo no-

eonn

nipfjï

firo , ut aliud fit plane quam tu ; licet nec

l!iflu: U;l'

gt

ante illam , nec in idia inveniamus tem-

pus. Eft enim idonea faciem tuam fem-

m[omm:z

m x

per videre, nec ufpiam defle&itur ab ea.

»reatà

Quo fit, ut nulla mutatione varietur,

v

9

:

inef tamen ipli miutabilitas; qua tene-

quie

L

git

ciccT

$

MEDITATIONES

befceret & frigefceret , nifi amore grandi

tittoit

dcent,

cohzrens tibi, tanquam fuper meridiem

]uceret & ferveret ex te.

Atl

3. Denique tam cafto amore cohztet ti-

jh lt a

bi Deo vero , &vere xterno , ut quamyvis

: Rtteri

tibi non fit coxterna, per nulliustamen

1 Qatern

temporis varietates && vicisfitudines à te

Ciettst

refolvatur, & defluat, fed in tui folius ve-

! Bititnr

risfima contemplatione requiefcat. Quo-

Vtanti

niam tu Deus diligenti te quantum pract-

| "i, g

pis , oftendis te, & fufficit ei. Unde non

f pf

declinstà te , necà fe : fed femper in eo-

ïtm-, r

dem ftatu manet;te indefinenter videndo,

et; D

te indeficienter amando , verum lumen ,

"lefpiga

& caftum amorem. O beata ifta & fubli-

, "ilt

mis creatura creaturarum : maxime bea-

ta, inhxrendo femper beatitudini tuv ;

Hif hh

felix, & nimium felix, te fempiterno

inhabitatore , atque illuftratore fuo.

4. Nec invenio quid licentius appellan-

01

dum exiftimemus coelum coeli Domino;

lj

quam domum tuam , contemplantem

ütis (

dele&tationem tuam fine defe&u , & abs-

1

p 0

tl

que affe&u egrediendi in aliquid men-

Bu (Qtj

tem puram concordisfime unam: ftabili-

[Df,lq

mentum pacis beatorum fpirituum : In

""[iiüm

coeleftibus füntifta cosleftia. Undeintel-

f lts

ligat anima, cujus peregrinatio longin-

4

Id

l

ua facta eft , fi jam fitittibi: fi jam fa&x

EU

f

1

nt lacrymz fuz panesfui , fi jam petat

d

i

unam & hanc requirar, ut inhabitet ia

CT

domo tua per onines dies vitz fux. Et

1

quz vita ejüs, nifi tu?. Et qui dies ejus; ni

i's

j

BU

«t

P

$, AUGUS'TINT,

;e gï&"&n

xtternitastua? Sicutannitui, qui non de-

r

ficient. Hic ergo intelligat anima , quz

poteft, quam longe fuper omnia tempo-

"

j)

i

antt

xa fit eternus: quando domustua, qua

peregrinata noneft, quamvistibi non fit

gqun

ml

cozterna, indefinenter tamen & indef-

(

cienter cohzrendo tibi, nullam temporis

ifoliste

patitur Varietatem ; neque femper perfe-

verantisfinma caftitate bauriens mutabilita-

o QU

m proc

tefua, nufquam & nunquam exierit ex te

fibi przfente , ad quem toto affe&u fe

Ui;iC Jon

tenet; non habens futurum quod exfpe-

g

cw(' ii

&et: nec in prateritum tranfiens , quod

meminerit; per nullas vices

variatur, &c

il

in nulla tempora éxtenditur.

GCAPUT XX

J

J

f

Hic orat bomo , tet ip[a quoque domius

J

Det oret bro eo,

h

]i

Domus Deiluminofa, & fpecio-

"

[

1.0

fa,dilexi decorem tuum,& locum

Iátt"

j

habitationis gloriz Domi

ni Dei mei pof-

j ng]'l)

£l

fefforis & fabricatoris tu

pl

i: Tibi fufpiret

peregrinatio mea no&e ac die, tibi in-

Lh&a j

yid me

hiet cor meum ; tibi intendat mens mea ^

1

f

i

ad focietatem beatitudini tux pervenire

l

'f.ü

D

;

defideret anima mea. Dico ci qui fecit

d

n

Qu

te, ut posfideat me inte, quiaipfefecit

yn

-

me & te, Imo tudic

tu rogacum, ut

p lj

di

i

W

gnum me ficiat participatione gloriz

7

tux, San&tam enim focietatem tuam ;.8C

]

j ?LU'

J

I

mirabilem pulchritudinem tuam , non

p

per meritum requiro , fed per fanguinem

] ju^

qu

n

€jus quo redemptus fum adipifci non

ïï

v

et

Q Ped

45

MEDITATIONES

defpero. 'faatum adjuvent me merita

tua, fübveniant pravitati mez fanétz &

A

puriffimz orationes tux , quz inefficaces

apud Deum nullatenus effe poffunt.

v

-

2. Erravi, fateor, ficut ovis perdita, &

ITW

incolatus meus prolongatus eít; atque

"tlf

procul proje&us fum à facie Domini Dei

Bu

n

mei, in hanc exilii czcitatem. Ubi expul-

D

il

iU

di

fus à paradifi gaudiis, deploro.quotidie

Ti n

mecum füuper miferias captivitatis mez

0T

U

lugubre carmen, ingentefque lamentatio-

l

Q

nes, cum recordor tui mater Hierufa-

Vi

lem; dum flant pedes mei in atriis tuis

mü&zm

fan&ta. & decoraSion, necdum interiora

íN

tua confpicere in propatulo valens; fed

Im

in humeris paftoris mei, flru&oris tui ;

AUnore

fpero me reportari tibi; uttripudiem te-

tdoeg

cum illo inenarrabili gaudio, quo latan-

nlj 3.":)'6]'[

turilli; qui tecum funt coram ipfo Deo &.

"It CO

Salvatore noftro. Qui diffolvit inimicitias

Grlta

in carne fua, & pacificavit omnia quz in

D

Al

coclis fünt , & qux in terra, fanguine fuo.

C-[nj;cv

5

I

3. Ipfe enim eft pax neftra, qui fecit

i

"EU

iE

—

utraque unum. Qui duos exadverfo ve-

"

1

nientes parietes conj

ungens, in fe beati-

1j

tudinis tux permanentem felicitatem ;

3W

pari modo & eadem menfüra fe nobis da-

fet

N

PUL

turum promifit, dicens: Erunt zquale

L B

l5

AngelisDei incoelis. O Hierufalem do-

i LUS

mus Dei zterna, poft Chrifti dile&ionem,

tu effo Ixtitia & coníolatio mea ; dulcis

HOPAIH

memoria tui beati nominis fit revelatio

hi [i

mocroris; tazdiorumque meorum.

&

ET

S. AUGUSTINI.

suenu.

Q ASDEUST

NGER

a2

SQnuantis amaritudinibus vita iffa fit

effcacts

TfJ/j)c' 7'],;2-

JEdet enim me Domine valde vi-

Yr

ï&üu &

txhujus, & iflius xxümnofz pe-

regrinationis. Vitahzc, vita mifera, vita

j a

n

caduca, vitaincerta, vitalaboriofa, vita

immunda, vitadomina malorum , regi-

ial

na fuperborum , plena miferiis & errori-

qgorimf

e?

ts It

bus , quz non eft vita dicenda , fed mors;

in qua momentis fingulis morimur, per

nentatio

d

varios murabilitatis defe&tus diverfis gc-

t

us

neribus mortium.,

"

Nunquid ergo hoc, quod vivimus in

!

le!

(e[iä

hoc mundo, dicere poffumus vitam;quam

j

n

humores tumidant , dolores extenuant &

yiet

ardores exficcant , a&r morbidat, efcx in-

j J

flant, jejunia macerant, joci diffolvunt,tri-

pov

flitiz confumunt : folicitudo coar&t, fe-

curitas hebetat: divitiz inflant & joGtant ,

ii

T

paupartas dejicit , juventus extollit, fene-

n

uv

aP

t

us incurvat , infirmitas frangit , moeror

qui

[u

deprimit. Et his malis omnibus, mors fu-

tibunda fuccedit, fimulque cun&is eau-

jienove

(ebent

diis iftius miferz vitz , ita finem impo-

vll

T

Qu

nit , ut quum effe defierit , non fuiffe pa-

hie (

UM

tetur. Morsiftavitalis, & vita mortalis 3

epü.

v

"!

jt

[2

4

licet his aliifque fit refperfa amaritudi-

l

m

ni

bus, proh dolor, quam plurimos fuis

rfb

capit illecebris* & quam multos fuis fal-

(

d

4j G

fis promiffionibus decipit !

3

»XHI'.Q

i

Et cum ita per fe fit falfa & amara ,

a

üt etiam fuos cxcos amatores latere non E

Jf

I

D

valeat

MEDITATIONES

E

l

valeat 5..tamen ir

finitam ftultorum muí-

lt Ti

titudinem ,. aureo calice , quem in manu

f

(ribere

habet, potat, & pror

fusinebriat Foelices

"d

)

H

; i&

illi, & ig

firad, quifamiliaritatem e

jus

fitscor

xecufant,

P

un&toria gaudia fpernunt ,

]

|ljus m

Íocietatem ab

ciunt; ne cum pereunte

üus,

deceptrice & ipfi perire cogantur,

Q A-POUCP XX

bugec

1635, in

De felicitate vite , quam praparavit:.

D pi

Deus diligentibus fe.

3 R

Tu vita, quam przparavit Deus

T

At

iis, qui diligunt eum , vita vitalis;

PA

vitid

oeata, vita fecura , vita tranquilla ,

Vs g

Y,ls

vita pulchra, vita munda ,. vita.cafta, vita

lo

j3

fan&a, vitai gnara mortis, neícia triftitia ,

vita fine labe, finedolore, fine anxieta-

N mfmI

| dj

:e , fine corruptione , fine perturbatione,

fine varietate & mutatione, vita totius

| Rütrir

40

elegantiz & dignitatis p'eniffima: ubi

Id bm

non eít adverfarius impugnans , ubi nul-

!

la peccati illecebra ,. ubi eftamor perfe-

!

Cj

'

V

1Oy

&us, & timor nullus, ubi dieszternus,

i

* fen

& unus omnium fpiritus, ubi Deus fa-

€ie ad faciem cernitur, & hocvitz cibo

mmdlus

! m DCQ 1

mens fine defe&u fatiatur.

[

5

p

Libet me tuz intendere claritati ,

| fitig

r

delectant me bona tua avido corde :

Cttee

itorm

Quanto plus valeo mecum confiderare ,

tanto plus amore tuilangueo: tui vehe-

"It de

"a3e

X

ii

nti defiderio, tuique dulci memoría:

Qu ]

'xSP

Ti

admodum dele&or, Libet itaque, libet in

A

te oculos cordis attollere , ftatum mentis

—

T vt

HU

exigexe , affcctum animi conformare. Li-

lr

et

b 1

P cnnms

S. AUGUSTINL

$1

ym t

bet fane deteloqui, deteaudire, dete

n mani

fcribere, deteconferre, detuabeatitu-

qUedices

dine & gloria quotidie legere, & le&a fz-

stj

pius corde revolvere: ut velfic poffim ab

fpenint;

hujus mortalis periturzque vitz ardo-

; r

ribus , periclis & fudoribus, fub tuz vita-

uf

lis aurz dulci refrigerio tranfire , & tranf-

[

iens, in finu tuo feffüm caput dormitu-

;f,/f,"ü';*ï

zus vel paululum reclinare.

3. Hujus rei gratia Scripturarum fan-

€tarum amoena prata ingredior, viridiffi-

[3'*:itAD€'4

*:

r bb

mas fententiarum herbas exarando car-

f0

(qu

li

po, legendo comedo , frequentando ru-

mino , atque congregando tandem in al-

)

ta memoriz fede repono ; ut talimodo

0i

U.

tua dulcedine deguítata , minus iftius

o

miferrimz vitz amaritudines fentiam,

tur

"u

4. O tu vita foeliciffima! Ó regnum

)

il

Vere beatum , carens morte, vacans fine!

. UJBI

Cui nulla tempora fuccedunt per zvum :.

; n£01' Pïm'

Ubi continuus fine no&tedies nefcitha-

satcritb

bere tempus: Ubi vi&or milesillishy-

peusie

mnidicis Angelorum fociatus choris, can-

qu

tat Deo fine ceffatione canticum de can-

cte

ticis Sion, Nobile perpetua caput ample-

itil

gl

&ente corona, Utinam conceffa mihi pec-

0 o

catorum venia, moxque hac carnis far-

onit

i

[on

cina depofita, in tua gaudia veram re-

Jlv

m

quiem habiturus intrarem : : & tuz civi-

;

IHWON

tatis prxclara atque fpeciofa moenia, coro-

j

i

[l5

nam vitz de manu Domini accepturus in-

g

grederer: ut illis fan&tiffimis chorisinter-

JTto

iffimis fpiritibus glo-

p

effem , .ut cumbegz

F

1128

MEDITATIONES

rix conditoris affifterem

ut przfentert

glom)

Chrifti voltum cernerem, utillud fum-

l

Qrel

mum & ineffabile, &wcmcumfcugmm

218

—

lumen.femper adfpxcerc,

ficque nullo

13 ltiea

metu mortis

affici P fed de. rncouugtwms

D

» z

perpetue munere lIztari pofium fine fine.

——

li

TàCA

CAPUT

XXIII

U5r

f

De

33

j

a

clicitate aniyaa fanéla hincexeunti

t d

W

Y C OElixanima, quz terreno refolu-

B

co

Mf.?) (

ta,

co

rpore libera, coelum petit,

len

Al

f*cwd&t.az quuh , non tim net hoftem,,

lm

neque mortem.

Habet enim 16.31981 DIa-

s nmu , cerni

jue indefinenter pu iicher-

ü

rimuin Dominum , cui fexvivit, qvem

L

ï

dilexit ; & ad quem randem lata & glo-

to

t

riofa pervenit.

Hanc ve- o tan

L ov

b»av tu-

Titpoe

dini

gloriam nulla die

'HHH('LC

uilus

l

l'

nþromg mtcut au ewe V. xaeluut eam

0,',1!.

J

filie Sion P

Ox.

beatiffimam prz

xdicaye-

& Reginz & concubinz laudave-

runt;

!

nteam, dicentes: Qu eft ifta, qux ad-

itd

ici

l!

Ícendi

nas

ie deferto;de

iel

$ affluens,innixa

ü

füper

dile&

5

um fuum? Quz eítifta, qu

W

"g

ploguu.mr h ut auror ran!umcns, xvl—

a

('H&u

chra ut Luna, electautSol, tcuwms ut

Q

^n

Ca

(

VE

ftrorum acies ordinata? Qu i Ixta exit,

feftinat, currit,

cum diledtum fuum fibi

m ü

b

zm

lk

dicentem attonitis auribus audit: Smg,c,

Rlüh""

propera

nica mea, fpecioía mea & ve-

ni: jam hyemst

ranfiit, 1mberabiit, & re-

£

ceffit; floresag ; ruälï '1[;., terrà prt'*

L

f&

as

st

[

QL.'*

It

a

'hV

jt, VOX

2ug

it

c;

€i

i

í

tin tCiI

'LULU.Uf

-

ofira , ficus.

-

A

gxofxcg

s

-

$ AUGUSTINL

53

fentetí

Eroffos. fuos, vinez florentes dederunt

odorem fuum.

ad fa.

nl

n

ii

z. Surge propera amiica mea, formo-

Vap

y n

13!

0

fa mea, columba mea; in foraminibus

mü

pettz , in cavernis macerix : oftende mi-

u

hi faciem tuam, fonet vox tua in auri-

busmeis, Voxenimtva dulcis, & facies

tua decora, Veni ele&a mea; fpeciofa

mea, & columba mea, immaculata mea,

r

m etly

fponía mea veni, & ponam in te thro-

numn meum , quia concupivi fpeciem

n

tuam, Veni, utlxterisin confpectu mco

u

cum Angelisnieis , quorum focietas tibi

à me repromiffa eft Veni poft multa pe-

10

ricula & labores: intra in gandium Do-

Ü

minatui, quod nemo tolletà te,

U

QATUT

XXIV.

TLT

P

t

Oratio-ad Gan&los , ut nobis faccur

[

2n pevi

OElices fan&i Dei

ï'!;]e( a

li1À

R,E

[

[U

[ 151

D

"

j ^ tranfifüis hujus

e

gus, & pervenir

v

meruiftis ad portum

[SL"

;

ic-

m

D

[

t

perpetuz quietis, fecuritatis , pacis,

M

curi & tranquilli, femperque feflivi at-

que gaudentes eftis,' Obf

ro vos per

j€. VO-

firam charitatem ,. qui fecuri eftis

bis, foEiciti eftote de nobis. Securi eftis de

veftra immarceffibili gloria, foliciti efto-

te de nofira multiplici miferia.

Per

[2

ipfum vos rogo, qui vos elegit, qui vos ta«

les fecit; dé cujus pulchritudine jam fa-

tiamini, de cujus immortalitate jarn 1zn-

iffima-

normles facti cüï':

»

xdf: cujus beat

vifio

g

5k4-

MEDITA'TIONES

vifione femper gaudetis. . Eftote jugitex

'üft) ha

memores noftri, fubvenite nobis mife-

ris, qui adhucin fàlo hujus vitz circum-

tinyg |

tititis,

ftantibus agitamur procellis,

2. Vosportz pulcherrimz, quz in ma-

]

ii

gnam furrexiflis altitudinem , adjuvate

nos vile pavimentum longe inferius ja-

centes. Date manum , & erigite jacentes

Ó

fuper pedes, ut convalefcentes de infir-

La i'O;

mitate , fortesefficiamurinbello; inter

Wt d

uU

cedite: & orate conflanter atque isdefi-

T Qu

nenter pro nobis miferis, multumque ne-

Totwi

gligentibus peccatoribus: ut per veftras

orationes, veftro fan&o coníortio con-

Iuj

| Qu

jungamurs quia aliter falvi effe non pof-

! yir d

Ífumus. Sumus namque valde fragiles &

P.';L tsïllf)

nullius virtutis homunciones, animalia

Wotex

ventris & carnis mancipia; in quibus vix

| Ttiscy

aliquod virtutis veftigium apparet. E&

| ilb

tamen in Chrifto confeffione pofitiligno

| üubfie

crucis ferimur, navigantes per hoc mare

il

mmgnum & fpatiofum. Ubifuntreptilia,

|

Vfj

quorum non eftnumerus, Ubifuntani-

malia pufilla cum magnis, Ubi eft draco

i Tüctm

1 'fcmï[ n

Íxvitfimus, femper paratus ad devoran-

i

dum. Ubifuntloca periculofa, fcylla&

DT

charybdis, & aliainnumerabilia, in

ui-

Venj;

b

us naufragantur incauti & in fidedubii.

; ittroj

3. Orate dominum, orate piiffimi, ora-

1 f;»'þicu]

te omnia agmina San&orum , & univer-

| üLeni

fi coetus beatorum , ut veftris precibus

, g

meritifque adjuti, falva nave & integris

mercibus, pervenire mereammr ad por-

Nnin

T

tum

MÉ AüGUSTïNï.

3*

j

tum perpetuz falutis , & quietis, & con-

is mile-

tinux pacis, & nunquam finiendz fecu-

Citculm-

ritatis.

C APU XXY,

zinmtte

-Auima defiderium ad civitatem (uper -

aljnte

nam Hieru[alem.

D

ts j

8 Ater Hierufalem , civitas fan&a

Dei, chariffima fponfa Chrifti; te

jicents

deintt

amat cor meum, pulchritudinem tuam ni-

mium defiderat

AiiUil

men

)j intet

smea, O quam deco-

;jdeli-

ra, quam gloriofa, quam generofa tu es.

1quc T

'Tota pulchra es, & macula non eft in te,

Exulta & lxtare formofa filia Principis ,

vidit

tio vl

quia concupivit Rex fpeciem tuam , &

ncgï?ü *

amayit decorem tuum , fpeciofus forma

p:2 filiis hominum. Sed qualis eft dile&us

3gïlcs&

gj

tuus ex dile&o , ó pulcherrima? Dile&tus

meus candidus & rubicundus, ele&tus ex

ppusrit

jt H

millibus. Sicut malus inter ligna fylva-

d

um,fic dile&us meus inter filios, Sub um-

bra illius quem defidezavi ecce 1zta fedeo,

pc ml

& fru&us ejus dulcis gutturi meo. Dile&us

gptili

ananta

meus mifit manum fuam perforamen, &c

venter raeus intzemuit ad tactum ejus

tdrco

OT

2. In le&ulo meo perno&tem quzfivi

quem diligitanima mea: quzfivi, & in-

ii

,

y

j

veni: Teneo, nec dimittam illum donec

l

introducat me in domum fuam, & ia

kdu.vii.

cubiculum fuum, gloriofa genitrix mea.

or

yniit*

]bi enim dabis mihi ubera tua abundan-

tius, & perfe&ius, & fatiabis me fatieta-

v[f[iblg

te mirifica , itaut nec efuriam, nec fitiam

u[ggrli

j

in zterpum, foelix anima mea femper-

4

quz

u

*

"n

E

9

€

$

MEDITATIONES

que foelix in.fzcula: fi intueri meruero

oder

gloriam tuam , beatitudinem tuam , pul-

JH

chritudinem tuam , portas , &muxos, &

tus,.

]

plateas tuas, & manfiones tuas multas ;

COHVïn

nobiliffiumos cives tuos, & fortiffimum

fï"l(

Regem tuum in decoro fuo. Muri nam-

Ml &

quetüiex lapidibus preciofis, portztuz

fry4

p &

€x ma

i

lfitl

soptimis, platez tuz ex au-

"

Toriby.

urnin

41

YO p

no , inquibus jucundum Alle-

X'x

luja fiae iutermiffione concinitur ; man-

110'1 s tuz multz

"a

Wd

áris lapidibusfun-

Áoriy

:

tz; fappi

is conftru&tz, laterculis coo-

A

yu tz aureis

in quas nullus mmcdlmr,

m

Aid

na

tus,

Q

J

d

nifi mumus. nullus ha ibitat inqui

3. Speciofa fattaes & Í n.n*.us in deliciis

m

H

il41Cclil,

iis , matet Hiert

ihilin tetale ;

01

quale hic patimur: qmïn in hac mifera

erni

"

At

Vvitac

wiill

mus. Non funt

inte temou..mt

Tum |

H

'va, aut q«. -n"'*t diver(itas

temporum,

i

lg ld

Non lucet intel

u

nv

üucerne,a

aut

,-!

endor

r).

[UUT LW] r

Lunz

vel jubar ftellarum ; eä Deu

sde

Deo, lux de luce.

Sol juftitiz femper ii lu—

(

UI

"

minat te.

"Agnus candidus & iminacula-

S. ii

d

A R:

us, lucidum & pu ucherrimuin eft lumen

li

fuum.

z

Sol tuus & claritas tt

à, & omne

mmbu.

b

oQ

o

frun

ntut

hujus pulcher

al h g x;. in-

t

C

eficiens "OQIC-UP!RL;O Ipfé Rex

271]'1 m

D

ei:

Eul

in medio tui, & pue

»g»

isin circuitu C.)

UR

Ibi

!

nnidici Angelorum ("(;r..

i

Q

sii

iocicta

pDe

erü

Or

Vi

um CIVIJL

od

Q ui-

h

2onmt

106€

"^0 vt

f'.)s

S On)i-!

ab hac ulft

l1pec-

W wd

na

W(j

ne

tuü

Ad

1a

(;;

lia udcuuuwn.

x

et

ä

JJU

Dor

p

Ooy

Evb vÀ

idu

$ cnor

l

D

"d

g

IU

$. AUGUSTINTI.

A

Ibi

eneto |

duodenus Apoftolorum numerus,

innumerabilium Maxtyrum viétor exerci-

m pl !

qos &

tus.

Ibi fan&orum Confeflorum facer

TM

j

T

t

conventus, Ibiveri & perfe&u Monachi,

jl

l1bi fan&z mulieres, quzvoluptates fz-

"u

culi & fexus infirmitatem vicerunt.

Ibi

m

ii

pueri & puelle, qui annos fuos fané&tis

moribus tranfcenderunt. 1bi fünt oves &

prerdr

hu Alle

agniqui jara hujus voluptatis laqueos eva-

m

j

ferunt : exultant omnes in propriis man-

u

fionibus.

Difpar eft gloria fingulorum ,

$00

fed communis eft Ix

titia omnium.

ibir

nved

Il

l,

5. Plena & perfe

jat charitas;

a

i

quia Deus cft ibi omnia in omnibus,

u

juem fine finevident, & femper viden-

j U

D

do in ejus amore ardent, amant& lau-

pr

dant, laudant & amant; Omneoi

us eo-

i

rum laus Dei (inefine, fine defe&tione,

dUL

ere

1

fine labore, Feelixego-&cv

VAV

in pezpe-

d

tuum foelix, fi poft zefolutionem hujus

corpufculi, audire meruero illa cantica

eíh

atj-

cael

Vi

smelodiz, quzcantanturadl

i

a

atuli

dem Regis aterni, ab illis fupernz pa-

(9!

ef

triz civibus, beatorumque fpirituu

$ ag-

minibus.

Fortunatus ego nim

mque

o

N

beatus, fi & ego ipfe meruero cantare ca,

& adfiftereregimeo, Deomeo, & duci

meo: & cernere eum in gloria fua, ficut

ipfe polliceri dignatus eft, dicens : Pater;

volo ut quos dedifti r

7

H

ihi fint

mec

fcc

um ,

.

2

ut videant claritatem meam, quan

iil

[

|

Qu "

T

|

bui apud te ante confitutionem inun-

:

C.H

n

i

$1 Etalibi; Quit

m

fb n

.jihi miniflrat, mefe-

D ;

qua-

Jv

SICESETASNN

:£8

MEDITATIONES

quatut; & ubifumego, illic & mihiflter

b

meuserit, Et iterum: Qui diligit me, di-

Y

tnt]

ligeturà Patre meo: & ego diligam eum,

fin

& manifeftabo ei me ipfum.

lip

Tcnt

Q AT UC XXVE

t

Hymnus de eleria Pavadifi Petrà Damiaini

rä..

^dent

Cardinalis Offienfis ,. ex ditlis B, JAug.

T

l.

D perennis vitzfontem mens fi-

N ilt

tivit arida.

li

Clgu( ra carn

is przfto frangi claufa quzrit

anima.

lus e

Glifcit, ambit , elu&atur exul frui patria ,

| äox&ïlg

Dum prefluris ac zrumnis fe gemit obno-

i

xiam,

N

Quam amifit , cum deliquit , contempla-

4

tTt

tur gloriam,

^ ]

Praíens malum auget boni perditi me-

Q

moriam.

p

: Drof

Nam quis promat fummm pacis

nie

quanta fit latitia ?

Otnina

Ubi vivis margaritis furgunt zdificia :

ADQ

dd

Aure cel(a micant teéta , radiant triclinia.

ln

Solis gemmis preciofis hac firu&ura ne-

| P*LC mul

Itur.

l

D

Auro mundo tanquam vitro urbis via fter-

l

Ut

; " p

Abeüxilfiïääs ; deeft fimus , lues nulla cer-

nitur.

D

$H

Hyems horrens , zflastorrens, illic nun-

düb

quam fxviunt.

le f

Flos perpetuus rofarum , ver agit perpe-

tuum.

, i

1

d

s

3. Candent lilia, zubefcit crocus, fudat

Pal

Mib t

Y

;

)

$. 'AUGUSTINI.

$9

balfamum.

nibifr

me, di-

Virent prata , vernant fata , rivi mellisin-

fluunt.

o eurny

Tigmentorum fpirat odor , liquor & aro--

matum.

; Df

lE

n

Pendent poma floridorum non lapfura ne-

morum,

N

Ó

amosl

Non alternat Luna vices,

Sol velcurfus

1icerum.

f

qui

vt

vl

Agnus eft foelicis urbis lumen inocci-

nuum,

gt

Nox & tempus defuntei, diem fext con-

tinuum.

rm[ Quv

Nam & fan&i quique velut S0l przclarus

zutilant.

n

j

d

Poít triumphum coronati mutuo

m D

conjubilant.

Et proftrati pugnas hoftis jam fecuri nu-

merant ;

ynd m

Omni labe defoecati;carnis bella nefciunt,

f

Caro fatrafpiritalis, & mens, unum fen-

tiunt,

:mdiniz,

u nt

Pace multa perfruentes, ícandala non

perferunt.

il

Mutabilibus exuti repetunt originem,

Et prefentem veritatis contemplantur

fpeciem.,

m

$.

Hinc vitalem vivi fontis hauriunt

dulcedinem.

jjas

Inde flatum femper iidem exeuntes ca-

iunt.

o

Clari, vividijjucundi;nullis parent cafibus,

us ju-

fiit

Abíünt morbi femper fanis, fenc&

15

""

venabue,

Hiuc

eo

MEDITATIONES

Hinc perenne tenent effe; namtranfire

tranfiit.

Feligc

al

inde vxrent, vigent, florent, corruptela

Efb

corruit.

dà

Xmmortalitatis vigor, mortis jus abfor-

jlem

ouit.

Qui Ícientem cun&a fciunt., qui nefcize

Chrile

ngthU

Cll

Nam & pe -&oris

arcana penetrant alter-

utrum

Iï!!oju.

6. Unum volunt, unum nolunt , uni-

gu

h R

tas eft men

m:

o

;

W Y

Licet cuique fit diverfum prolaborem

| Vtqie

hïul"ü

Chari

itaá5 l'

ifaq

Tit

zc fuum facit , quod dum amat

alterum

&que

Tlof'l

n fic fingulorum commune fi

Oi

i1um,

Ubi

corpus ,

ilic jure congregantueg

ï.»m [

Aqui

|

[r7,

Quo cum Angelis & fàn&z recreentur

BN

anium

X

vno pane vivunt cives

W

utriufque p

s

Avidi, & femper pleni, quoc

t Geli-

X D)

rant.

on fatiet

faftidit , nequ

€ al

o C0

cru

[214

E'Kï

Q k

U.

iniMantes i

icmper edu nt;

e edec

Ai

tes in-

EUR

hiant.

cttm

AX

1

n

las vox nxP«

7. Novas femper

O

) concre

pat.

pat.

(

Et

nj

«

oilum f;üiata X

g..:

uic

lcent aures or-

-

Dro, '"'11

»

-unh

-ivna

i quem funí vi&tores egi dant

ls

pi

(—v»Ui.zQ,

"n [

F G AX

puestee

[

S. AUGUSTINI.

6t

thïanüre

Foelix coeli que przfentem R.egem cernit

anima;,

vrtiptel

Et fubfede fpe&at a]ta orbis volvi ma-

f

chinam.

'

ys diote

]

Solem.,, Lunam , & globofa cum planetis

f

i

Qu

j

0

Ghri&ï, ïvr:lma bellätorum, hocin muni-

cipium,

p at

Iatroduc me poft folutum militare-cin-

gulutn;

j

u)

W

Fac confortem donativi beatorum ciyium.

Proba vires inexhaufto laboranti pralio :

yborene

Ut quietem poft przcin&um debeas eme-

rito,

j du d

Xeque merear potiri fine fine prxmio,

AMEN.

a

CATUT:.XXYIL

n

ILats continua , quam facit anima, ex con-

templatione [uperna divinitatis.

enhil

x Em;ï Enedic anima mea Domino,

CX

&

fectevon

À Jomnia quz intrame funt, nomini

.

fan&oe

jus. Benedicanima mea, Domi-

no & noli oblivifci omnes retributiones

€ejus. Benedicite Domino omnia ope

ra

ejus, in omni loco domnationis cj

benedic anima mea Domino, Laudetmus

Deum, quem laudant Angeli , adorant

Dominationes, tremunt poteftates: cui

j

gt

P

j"

1. inceffabili voce

Cherubim & Serap!

proclamant: San&tus, Sanótus, San&tus,

a

"

uY

jungamus voces noftra, vocibus Ange-

n

lerum fandorum, & communem Da-

1*

ininum

n

62

MEDÍITATIONES

minum laudemus pro. modulo noflro.

Qu«

2

pa

Illi enim laudant Dominum purif-

f]!Lhtx

fime & inceffanter : qui femper inhzrent

Afi

hi

conterbpl

DIE

oni divinz, non per fpeculum

lper

& inznigmate , fed facie ad faciem.. Sed

j hüsta

quis dicere vel cogitare füfficist, qualis

jf

fit in confpe&u Domini Dei omnipoten-

m,

Ytyent

tis illa beatorum fpirituum coeleftiumque

1f

virtutum innumerabilis multitudo ? Quz

li

fit in eis fine fine feflivitas vifionis Dei ?

odjor

Quz laxtitiafine defe&u? Quisamotisar-

TM I.«[

T

dornon crucians, fed dele&ans? Quod fit

DAUR

in eis defiderium vifionis Dei cum fatie-

Vore [

l

tate & fatietas cum defiderio ; in quibus

& Ine

:

0

E

nec defiderium poenam generat, nec fa-

1

!

tietas faflidium parit?. Quomodo inhz-

1

lt

rendo fummz beatitudini funt beati ?

Anlya]i

Quomodo conjunái vero lumini, fa&i

[

Qt

tf'id

A?

lux funt? Quomodo femper adfpicientes

3) [

incommutabilem 'Trinitatem , mutati

Qoder

unt in incommutabilitatem ?

!

2. Sed quando illam Angelicz dignita-

tis celfitudinem comprehendere poteri-

edl,

tl

mus , quando nec ipfius animz noftrz na-

&

turam inveftigare valemus? Qualis eft ila,

AO

1

Y

quz carnem vivificate poteft, fe autem in

m g

anétis cogitationibus, ut volet, conftrin-

TUl

du

gere non poteft? Qualis eft ifia , tam for-

uj

Qu

d

tis , tam infirma, tam parva, tam magna ,

loi

quz rimatur fecreta Dei , & coeleftia con-

MEY

templatur:zatque humanis commodis mul-

Z

xn.Dygat

tarum artium peritiam perfpicaci ingenio

l*ï

ii

R.

sdinveniffe probatur? qualis ergo eft ifta ,

«nPQr

'

S. AUGUSTINT.

63

)

nolto,

quxz-tam multa de cxteris novit , &fe,

qualiter fa&afit, prorfusignorat? Licet

" Purif-

enim nonnulla ambigua, à quibufdam

;H

nyarent

fuper ejus origine proferantur, inveni-

(chu'.um,

mus tamen eam effe quendam intellectua-

em X

lem fpiritum, per creatoris potentiam fa-

;; quii

&am, immortaliter juxta modum füum

yipotet

viventum; mortale corpus, quod fuftinet,

fimqe

i? Q

vivificantem , mutabilitati fubje&um ,

oblivioni deditum: quem timor fzpe af-

Onisïpei?

ficit, latitia extollit. O res mira,omnique

imotíoat

Qdl

ftupore digniffima! De Deo quidem crea-

Q

tore omnium , qui eft incomprehenfibilis

Cum[*'.ï

us

& ineflabilis, excelfa. & mirabilis nimis;

lii

omni remota ambiguitate legimus, lo-

h nïC*

quimur,& fcxibimns.DeAngelis autem &

j 15

fg

j

animalibus quicquid dicimus, nontam

pt »

videnter approbare poffumus. Sed tranf-

jn, A*

l74

cat ab his animus & transfcendat omne

( ]uCI1

j qu

quod creatum eft; currat, & adfi cendat, &

volitet,& partranfeat; & in eum, qui crea-

vit omnia, quantum poteft oculis' fidei

TU

dirigat. Faciam ergo gradus ad(cenfionis

d pö[m'

in corde meo, & peripfosadícendam ad

z ae

animam meam, & peripfam & mentem

t

meam adfcendam ad Dominum meum ,.

Y

qui capiti meo defuper manet.

m

4. Quidquid vifibiliter cernitur, quid-

- un K

quid fpiritualiter imaginatur fortii ma-

p

nu, ab intuitu cordis & mentis procul

jf

xemoveatur.

Solus intelle&us purus &

"

i5

fimplex incedens ,

rapido volatu ad.

jj

ipfum pezveniot coaditorem Angelorum,

ocff æ*ä j

& ani-

)

64

MEDITATIONES

qu

[o du*

nimarum,& omnium rerum.Mens illa

tht a

beata, quz ima deferit, fumma petit: qux

1 Dofiris

ponit in arduis [eamn habitationis fuz ,

|

LE

& de fummis rupibus "onteu*plamx So-

4$, f

Jem juftitiz , Aqu linisobtuitibus. Nihil

MWnu.s

enim tam puh,mum atque )ucmdum,

quam jefum folum mentxs intuitu, &

mixug

ncndxs iV

idi

idi

itate , contumphuDeum us

lii

mire modo

invifi

ibiliter cernere

mvxfi-

:«df ln

bilem; ficque all m, noniftam guftare

Ü fäll&]

dulcedinem: & i m.pmcxe 1111411,110:; iftam

mrcm

lucem. Lux enim

a ifta, qur loco clauditur,

'origu

tempore finitur ; no&iumint cnuytvenc

T

varlatur:

& quam co: 1**11 unem cum ver-

Tf

mibus & pecoribus habemus , in com-

Tts, l

peratione illius fummx

TE

m

lucisnon eft lux

ls.

i

diccnm , fed nox.

C.A3)-UCT

XVIII

ardælï[ $

Suid fit :;.'/od unmodo Deura cunere d te-

fy,

ntre, d7 qualiter fit de 1

Deo fentiendum.

X

Uanquam autem illa fumma &

tt

i

CY

incommutabilis effentia , lux ve-

K

35

lu

(Ictf

Cindeficiens, lux an(hlomm, à ne-

T

mine

e confpici valeat in hac vita, quod

AU

folum præni.mx San&is refervatur in

»

Bu

coe

i

loria: illud tamen credere, & in-

l

"

j

»ltj

tel

tVex

ligïcrä - fe

ntire, & ardenter inhiare

iUV

lo

»

N

45; nhu

damm

do illum cernere eft atque te-

[

nere

ä

Sonet itaque vox fuper Angelos;

I.]ls

E Oämä

c

homo intenta mente co "cvmgïca:t

D

"fs

eum,

verbis, quibus poteft , fuas illi

u

a

'hü' S;

Tuftusti namque eft, ut

üQ

D

;

a

Infz,

fuum laudet cxeatozem

li

li

enim

Tü o

—

S

ÁUGUSTINI,

6;

enim ad laudandum fe nos c

Mcnsäïïï

Qu

u

reavit, qui

noftris non indiget laudibus.

':wnis

Ggf')

2. Eft autem virtus incomprehenfibi-

t

l

Iis, nullius indigens , ipfe fibi fufficiens:

b

Jus, ^

Magnus Dominus Deus nofter & magna

Virtus ejus; & fapientiz ejus non eft nu

od

n

Imerus. Magnus Dominus Deus nofter, &

á

p

liudabilis valde, Hunc itaque mens dili-

"

11

£at, lingua canat, manus fcrib

Irii

at; atque in

m

his fan&tis ftudiis, fidelis

animus fe totuni

r

€xerceat. Hujus videlicet coeleftis rhe-

9 C

torici fuavisfimis dapibus, vir defiderio-

rum & coeleftium contemplator asfidue

t1eficiatur 5-ut hoc coelefli pabulo fagina-

tüs, clamet clamore magno, clametto-

J

3

tis medulliscordis, clametin jubilo, &

ardentisfimo mentis defiderio dicat,.

J

QUACPIUCDS XSOPX

ÜOratio ex,

piicans plurimas Der proprietates,

Summe, optime,omnipotentisfi:

r

)

me, mifericordisfime, ju

il

isfime,

MI

fecretis(ime, prafentis

J

fime, pulcherri-

Xl

me & fortisfime, ftabilis & incom

pre-

henfibilis: invifibi

lis, omnia videns, im-

mutabilis , omnia mutans ; ' immorta-

j

i

er, o

Ii$ , inlocalis, interminus, incircumfzri-

n

ptus , nufquam finitus, inzftimabilis, in-

a

iE

AtC

effabilis, infcíutabil's, immotus omnia

movens , non invefligabilis , indícibilis ,

t

metuendus atque terribilis , honorandus

atque timendus, venerandusatque reve-

al

rendus ; hunquam novus nunquam vetus,

!

innovans omnia , & in vetuflatem per-

"!

uceng

"

MEDITATIONES

ducens fuperbos ;

&

nefciunt,

fettper

2, Semper agens, femper quietus, col-

*Q

|

ligens, & nonegens; omnia portans fine

prehen

onere, omnia implens fine inclufione,

omni.

omnia creans, protegens, nutriens, &

Omnia

proficiens; quzrens, cum nihil defit tibi $

Oimnia,

amans nec xftuans, zelans & fecurus es.

De

Poenitet te, & non doles; irafceris, &

imples

tranquillus es; opera mutas, fed non con-

Cnnpfe

filium; recipis, quod non invenis & nun-

Qürp[o

quam amifitti; nunquam inops, &gau-

li

des lucris; nunquam avatus, & ufuras

iï'fwium |

exigis; fupererogatur tibi ut debeas.

5 àfn

3. Etquis habet quicquam non tuum?

DOtis q

Reddis debita, nulli debens; donas de-

-

Vderis

bita, nihil perdens. Quifolus vivificas

-

Qe ldb

omnia ; qui creafti omnia, quiubiquees

"

lum

& ubique totus , qui fentiri potes , vidert

m

nonpotes: quinufquam dees , & tamen

fiéns g

ab iniquorum cogitationibus longe es.

liþiqkm

Qui necibidees, ubilongees: quiaubi

dk?i:ii »

non es per gratiam , ades per vindi&tam,

atis

Qui omnia tangis, nec tamen omnia

Áütüm i

:

tangis zqualiter. Quxdam enim tangis

Í HU;(

ut fint, non tamen ut vivant , fentiant,

Ond

& difcernant. Quaedam vero tangis ut

i nm

fint & vivant, non tamen ut fentiant &

I?IC) Ti

difcernant. Quzdam vero tangis ut fint ,

&

/U

1

B

vivant

e 1

entiant

, non tamen ut difcer-

I.C'Illm t

nant. Quzdam vero tangis ut fint, vi-

li inm;

vant, fentiant, & difcernant, Et cum tibi-

Q Dïjfam

metipfi nunquam diffimils fis, diffimi-

O ferib

liter tamentangis difljmilia: quiubique

Ti f

em-

S C AUVGUSTINI

67

Y

femper przfens es , & inveniri vix potes,

4. Quem ftantem infequimur, & ap-

ii

munse

*

prehendere non valemus.

Qui tenes

N]

emnia, imples omnia, circumplecteris

omnia, fuperexcedis omnia , fuflines

1i05; *

defbi

omnia. Neque exalia parte fuftines, atque

hü[uïiil

€x alia parte fuperaris: neque ex alia parte

fer, ?

imples, & ex alia circumple&eris: fed cir-

I«

1non 00

cumple&endo imples, & implendo cir-

cumple&eris, fuftinendo fuperexcedis, &

j d

NT

Íuperexcedendo fuftines. Qui doces corca

iO

&

fidelium fine ftrepitu verborum.Qui attin-

'0045

gis àfineufquead finem fortiter, & di-

yontil

J

ponis omnia fuaviter. Qui locisnon di-

tenderis , nec temporalibus variaris. Nc-

dons w

(»

que habes acceffüs & receffus, fed habitas

1

lucem inacceffibilem, quam nullus homi-

u

num vidit, nec videre poteft. Inte ma-

s;

&

j

nens quietus, ubique circumis totum ,

! ]Ionai &

ubique prorfus totus.Non enim fcindi vel

i m*M

dividi poteris; quia vereunuses: necia

jndidt

partes efficeris; quia totus totum tenes ,

"TO

totum imples , totum iliuflras & poffides

$. Hujus videlicet myfteriiimmenfam

um [

(onti

profunditatem , mens humana concipe-

nl »

re non poteft, nec oratorialingua enar-

u

d

Q

rare ,"neque diffufi fermones , nec biblio-

fei

[j

thecarum volumina queunt explicare. $i

totum mundum libri repleant , tua fcien-

i

fint; J

tia inenarrabilia explicari non poteft;

quoniam vere indicibilis es, nullo mo-

g ]

qili

f

do fcribipotes, neque concludi , qui es

"

i

& Sol claritatis ater-

"

fons lucis divinz :

j

2

nz

63

MEDITATIONES:

m

Magnus enim es fine

uantitate , &

| fümf

[:

Jdgo x'"**ncams : benus es fine qualitate ,

Wnum

A

ideo

vere & fammebonus: & nemo:

ün

bonus, nifi tu folus, cujus

oluntas eft

tüa ve

Opus , cujus velle pofle eft.

3It CQj

6.Q '!l'-)uïu.ädbn'l hilo creafi, quz fo-

[

Voh

untatet

tua

*^F1 11

Quc

nne

m crea-

AU

I

lste

idii

1 ftuam a

C

*:C'U

ind

ati

a

liqua pof-

Re

l

»e

a

a.

lu()mh

)

ne l.xn(h('

;

$5 & abfqnc

txdáor "Of"

& nihil eft

uo

ä

rturbetor-

Dotufi

As

9

fütinte

emi vp eriitui, wl

in

ü

Ex

um

is, velin

Ült, jn

;

.

ul n

omnibus

loc

sfineloco ha-

U

bmm '

; & omnia contines tm: ambitu; &

,...-

n,v» e

V

.Ll& ii

meíen

tf

S;i

sfinefita& motu. Qui

tibi (

n

mal

1

'17]/;,[0;

-8 5

€

1uodqu

vid

EE

cere non

ï

o

Z

f^

hil non pc uc,x o us

:

fu(

1/? ni

EM

nenp

DT

s

fie pc cenituit :

iucc

uilius

?

b

ï

animi tui

te

eítat

te

iC

tur-

á

E

Y

Oïï

i

C

otiuüst

jius texraz peri icula damnum

»

G1

ite

i€

f

£.

Nul

E

& xr

AgI

[9]

tla

vl i

elera probas

Tib

au

p

undqua

a f

er

n Jj

rls,qum aterna vee

it

F:.

e

;

8

as

";

unit

ï

s

bonitate '£

zi fü-

thux

C

mh)]]y

ï

X

u

lx

ii

i

)

o

n

;

fï

Lu.*,us,

emen-

)l

Vg

ia

am nihil coele Px , nihil

pn

ï

un

Otrig.

errenum , nihilque quod

p

e

l

3

i

;

;

i

at T!DV&L, pro teco lendum

htm

PL

dirim,

U

H

;L/

Er

ä

esc

I

uodes , (.-' non muta aris.

;4]

mïlten

maxtime

*

conuv:

enit illud quod Grzci

int, ovL

d

a

hhne!

').h("

tii L* ns: quo

! femper idem

ip

,:

e

55

;

nn

'1

tu

inondeficient. Hxc &

10"m;1 «

muj

a

docuit me faucta mater Eccle-

!l*!s q

xme tü

ua, cujus

s fa&us fum membrum per grz-

tiam

T abu

$

Oe

AUGUSTINTI

€9

Qun y

tiam tuam, Docuit me fane , te folum &

vlitit;

unum, & verum Deum , non effe corpo-

cnermo

a.

"

reum & pafüibilem.Nihilque de fübftantia

pntasti

tua vel natura , ullo modo effe violabile,

aut cominüutabile , aut compofitum vel fa-

€&um. Etideo certum eft, corporeisocu-

"

i

(

lis te non pofle fentiri: fe

a

I

nec ab ullo

Jl QU

mortalium 1n propria effentia aliquando

m

potuiffe videri. Hinc etenim patenter da-

tur intelligi, quod' unde Angeli te intuen-

tur, inde & nos poft hanc vitam te vide-

bimus. Sed nec ipfi profe&to te videre pof-

funt ficuties: nulli denique alii tota , nifi

tibi foli nota eft omnipotens Trini

taAQG

ka2.

C ATU XX

-De pluralitate peronavum dv unitate

1n:Deo.

I,

'U vero unitas es divinitatis;perfo-

narum pluralitate multiplex, nu-

merabiliter es innumerabilis: acidcirco

menfurabiliter immenfürabilis, & pon-

derabiliter impondezabilis,

(on enim

10

fumm bonitatis, q

v

tuipfees, profi-

temur originem: ex quaomnia, per quam

AU

omnia , in qua omnis : fed ejus participa-

Qu

tione -dicimus omnia bona,

Nam tua

divina eflentia femper caruit ac caret

materia: licet non careat forma , forma

T^

J

Ícilicet informata , forma formarum ,

X qun

forma formofiffima, q

113

a

mi dum impri-

EM

mis quafi figillum rebus fingulis, eas

(Uv

fine tui augmenti aut tui detrimenti

1 T

fj

uf

tf

mutabilitate ; prgcul Qubio .à te facis

$

^

ixter-

76

MEDITATIONES

differri

Quidquid tamen in natura crea-

OU

tum eft, creatura tua eft

grafeni

2

O una Trinitas , & trina unitas

omnia!

Deus CLJ)L-S omnipotentia omnia pofïidet

tll

& regit, & implet quz creavit. Necideo

4,11

te HJPïuIC OÍ Ulï'l QICX"*?US ut te conti-

f

u*-u

1icant

joied

uti

píà poms àte continean-

quiaf

tur; n'*r particulati

mimples omnia: nec

3h. ttin

ullatenus ita putandum eft, utunsqua-

"abm

quc ciéatura pro m.mmtudmc POMIO-

I:ep»l

Nolofi

nis fuz capiat te , id eft , maxima majus ,

—— ÉUR

& minima lnïl:ho, dum fis pot ius ipfe in

i

omhnibus five in te omnia.

Cujus omni-

nl

pmcnna concludit univerfa,

néc CV&-

llam

dendi potentiam tuam quis aditum in-

Tatur,

ui enim te non habet

Vr"n' rje poterit,

Päü»n

placatum, nequaquam evadet iratum. Sic

Eilis

ut fcriptum eft: Ne

ue ab Oriente, neque

Ti qu

ab Occidente, neque à defertis montibus:

Mh lt

qïomam Deus ,u'i x cít. Etalibi: Quo

q&

iboà fpiritu mo & quoàí

idec

Arl

etuafugiam?

bi

SPI

3.

lm me

fitas divi

lii

1no

magnitudinis

Day,

tuz

fla C;L, ut 1!1!3!11?213105 teintra omm

Onnja

fei

ed

"

] non inclufüm: extra onan,

Nndi

noa exclufum.

Et ideo interior es, ut

üf Ikl

2«

omnia co!

tineas, & ideo extcrmz es,

ut

li Jl()

incircum

1

ptz magn iti ld

AMAA

ini

s tuz im-

Queit

menu

tate

* omnia concludas, Perid ergo

r

quod in

aet

..

lOres,o

oftenderis efie creator ;

Titur

perid vero quod exteriores , gubernator

100 t

Oomnium öemmhhans

Ac ne ommnia

i

aX

quz creata füunt fine te effent , interior es;

'l

Ó

exterior yezO , ut omnia includantur à te

4

It

Anon

|

4:

-

$. AUGUSTXNI.'

; X

3

tort

&on locali magnitudine, fed potentiali

grxfentia: qui ubique prafens es, &

omnia tibi przfentia,quamvis quidam hac

DN

intelligant , quidam vero non intelligant.

ja pl

Neit

4. Infeparabilis ergo naturg tuz unitas,

feparabiles non poteft habere perfonas :

t e Cnte

quia ficut es Trinitas in unitate, & unitas

sim

in trinitate, fic feparationem non potes

Tontis d

..

habereperfonarum. Nominantur quidem

TT

"

ix

LE

fed itate

16 por

tl

f.

illz perfonz aliquando fingu

i

voluifti

Deu

A i

sTrinitas infeparabilem often-

1744

dere in perfonis, utnullum tibi nomen

fit in qualibet perfona, quod. non a

!

aliam fecundum relationis regulam refe-

g tf

xatur. SicutPaterad Filium , & Filiusad

D

Patrem, - fic Spiritus San&us ad Patrem &

Filium veriffime refertur. Ea vero nomi-

a

na, quz fubftantiam, vel perfonam,vel po-

tentiam , veleffentiam tuam fignificant ,

m

duj

vel quidquid proprie dicitur Deus, omni-

bus perfonis equaliter conveniunt : ut

Deus magnus, omnipotens, zternus &

!]

"

omnia quz naturaliter de teDeo dicuntur.

110

et

Non eft ergo aliquod naturz nomenjquod

fic tibi Deo Patri convenire valeat; ut, aut

j &,!

Filio, aut Spiritui fan&o convenire ne-

w

es, D.

10

queat. Dicimus te Patrem naturaliter efle

[

"

peum , fed naturalitez eft & Filius Deus,

(j

naturaliter eft & Spiritus fan&us Deus:

non tamentres Dii , fed unus naturaliter

Deus, Pater & Filius, & Spiritus fanQus,

I

$. Idcircoinfeparabilis es , fan&a Tri-

nis fenfu intelligen-

qiuei

TE

nitas Deus ; in pe;i;o

E

ai

r

72'

M':EDITATIONES

da: quamvis voce fcparabilia habeas no-

Pt doc

mina: quia pluralem nutmncrum in natu-

V, .

rz nominibusnullatenus recipis, inhoc

Tücitas

enim oftenditur, perfonas non poffe di-

(; ]

vidi in fan&a Trinitate , quz unus Deus

li, gt

verus eft: quia cujuflibet perfonz nomen

G

femper ad alteram refpicit perfonam. Si

lunen.

Patrem dico, Filium oftendo: fi Filium

Tons,|

nomino, Patrem przdico: Ííi Spiritum

Derung

fan&um appello, alicujus effe Spiritum

rel

/y

Ktque;

neceffe e(t 1in

las

hgl ;1

cilicet Patris & Fi-

lec

veniens de

t üyente

li. Hzc effenim fic

lesvera,

5 ; Ug

fana do&rina: Hzc certe«

des Catho-

?"e:(;'l

lica & orthodoxa, quim :

docuit Deus

ïä[l'[ )!

in finu matris Ecclefix gratia fua,

& U

Q ASPOU D OXXXNL

Q

Oratio ad [antlam Trinitatem.

Tnbea

1,^ É Nvocat itaque, Domine,te fides mea

Xita f

quani dedifti mihi propter bonita-

tem tuam ad falvationem mei.

Fidelis

autem anima ex fide vivit :

tenet inípe,

quod videbit in re. Invocat.te Deus

*

^"1e

nea,

& fuavis

meus cafia confcientia :

Tcng

amor

.

ei mez, quam excuffis ignorantix

ten

e

æ.;um &

$, ad veritatis intelligentiam per-

duxií

& quam.à ftulta fzculi amaritu-

T qu

Qu

N

dine eruifti, atque adhibita tux dulcedi-

L.

o

nis

(

jaritate, jucundam mihi & melli-

üs IQ

-5

ï.lsy

"10]

fluam reddidifli Invocatte, beata Trini-

Vny

Tte

tas, vox clara & fincezus amor fidei mezz

UF

o

quam ab ipfis enutriens cunabulis, illu-

WMee

minaftc femper per illuftrationem gratiz

]

iue &

j€d

i

A

j

Qu

m adaugeus couzfixma&i in me

[

Ü

per

9 q

?

U

"$; AUGUSTINI.

2

[büSnG'

per document

ïf».ni;'

p

a. Tþin-

yoco, beata.&

;A»

d

cuw

)

rio!iauna

f

m mtu-

c

]

C

"TTrnitas, Pater,

& Filius, & Spiritus fan-

d.

&us: Deus Dox

ür

us, Paracletus, chari-

Häüä

us

fas, gratia ,

comm

I081931

unica

At

tio.

z

2. Geultor, genitus, regenerans,verum

b

lumen exluminevero, verailluminatio,

i

Ll

1

Il

Fons, flumen, irtigat

-

H

0. Áb uno omnia.,

Spiritüt

perunumomnia, inunoomnia. Aquo,

Spiit/i

per quei, in q0 omnia. Vivens vita, vita

$x

i

àvivente, viventium vivificator. Unusà

I

ais

ÓÍe, unus ab-uno, unusab ambobus. ày

Àfe ,.dy ab altero ,Zyab utroque.. Verita

)

u

Pater , veritas Filius , veritas Spiritus fan-

&us. Unaergo ( Pater, logos, paracletuf-

que) effeatia, unavirtus, unabonitas,

;

jull,

una beatitudo:à quo, per quem, & in quo

Bs

beata funt omnia , quzcunque beata funt,

CAPUT

XXXII.

Q uod Deus vera d fumma vita eff.

Mv

,

Eus, vera & farama vitajà quo;per

x

j

[2 pes

quem, & in quo vivunt omnia

It

5

q

&i

u

i

uxcunque vere & beate vivunt. Deus

bonum & pulchrum : àquo, per quem ,

: ü(*,ïäl'.f.i?f-

p

& in quo bona & pulchra funt omnia ,

q

nuza

uc

cunque bona & pulchrafunt. Deus,

T

martt

At

Mu

cujus nos fides excitat , fpes erigit, chari-

& mar

tasjungit, Deus, quipetite jubes, & in-

n

veniritefacis, & pulfantiaperis. Deus, à

qnTt

d

Quo averti, cadere eft: ad quem converti ,

fürgere eft: in quo manere, confiftere cft,

IIIHI

i

Deus, quem nemo auittit, ni(i deceptus;

n

Bemo quzrit; rïiü, admonitus :. nemo

b

Mi

W

,

MEDITATIONEÉS

invenit, nifi purgatus. Deus, quem noffe;

(uoramy

vivere eft ; cui fervire, regnare eft; quem

ttdece

Jaudare, filus & gaudium animazeft. 'Te

Qmnes.

labiis & corde, omnique qua valeo; virtu-

lites l

telaudo , benedico atque adoro , tueque

V coni

clementiz & bonitati, pro univerfis bene-

Domin

ficiis tuis, gratias refero, & hymnum glo-

ii

rigtuzcano: Sanétus, San&us, San&us,

Toenjf

2. Teinvoco, Óbeata Trinitas, ut ve-

nias in me, & templum me facias di-

L

gnum gloriz tuz, Rogo Patrem per Fi-

1

lium: rogo Filium per Patrem: rogo Spi-

m

ritum fané&um per Patremc & Filium ut

j

j

omnia vitia elongentur àme, & omnes

lpirit

fan&z virtutes plantentur in me, Deus

immenfe, à quo omnia, per quem omnia,

lic, Lg;:

in quo omnia fa&ta funt, vifibilia & invifi-

lmggig

bilia: qui opera tuaextracircundas, &

Og

j

iotra reples: fupra regis, & infra fersz

cuftodi me opus manuum tuarum in te

« ng

n':egm

Íperantem , & in tua folummodo miferi-

Altgrey

cordiaconfidentem. Cuftodi me, quafo,

Á

hic & ubique, nunc & femper, intus&

-

V me].

foris, ante& retro, fupra & infra, cir-

da

i

vt

cumcircaj itaut in me nullus pateat locus

Üüt tl

infidiisinimicorum,

Citer

3

Tu es Deusomnipotens, cuftos &

N

prote&or omnium in te fperantium z

0t€ pe

fine quo nemo efttutus, nemo de peri-

coo lrlll

culis liberatus. 'Tu es Deus, & non eft

iom

alius Deus praterte, neque in coelo fur-

| if

fum, neque in terra deoríum: qui facis

|. Gttrn

agnalia, & mixabilia , & infcrutabilia j

quorum

; T j

m

!

$

$. AUGUSTINf.

7$

nf

quorum noneftnumerus. Tedecetlaus,

«f qum

te decet honor, te decethymnus. Tibi

[

Ui

omnes Angeli, tibi coeli & univerfx pote-

qjey t«

ftates hymnos dicunt;& laudes indefinen-

0 t

ter concinunt : utpote Creatori creaturz;

Domino fervi ; Regi milites: Te fan&am

vetisente

mungu

& individuam Trinitatem omnis creatura

, Md

magnificat , omnis fpiritus laudat.

Q APU T

XXXIII.

i, tT

] fitis l

Laus jAngelorum (5* bominum,

T.

[ ^ Ibi fan£&i & humiles corde , tibi

tef Pï[ p

TOUp.

fpiritus & animz juftorum , tibi

omnes fuperni cives, & cun&ti beatorum

: Bium V

&omo

pirítuum ordines, gloriam & honorem

)

liciter adorantes concinunt fine fi-

j D

fup

ne, Laudant te, Domine, illi fuperni cives

gcm(mlïä'

j

magnifice & honorabiliter Laudat te

homo, magna portiocreaturztux. Sed

Tund!ig: À

jufa

&. ego peccator homuncio , defiderio

magno cupio te laudare, amareteopto

TO

odori!

jc

amore przcipuo. Deus meus, vita mea,

"

116

UM

fortitudo mea, Slaudatio mea, digna-

j

re melaudarete. Da mihilumen in cor-

r, t

de, verbum in ore; ut cor meum medite-

iüfüï m.l

1

^

«l

yd

tur gloriam tuam , &lingua meatota die

xtee

cantet laudes tuas.

2. Sed quia non eft pulchra laus ia

! ü

04

ore peccatoris , & quia vir pollutis labiis

gtl

w

ego fum ;

nunda, obíecro, cor meum

TT

u

ab omni inquinamento: fanGifica me,

gt

fan&ificator. omnipotens ,

interius &

,

exterius, & fac me dignum laudibus

du

tuis. Sufcipe benigne & acceptabiliter de

Taanu

;

MEDITATIONES

T$

ho

manucordis, & de mentis amore , fufci-

pe faciificium labiorum meorum , fiatque

01

ecceptabile in confpe&u tuo , '& adfcen-

gmpefus

dat adteinodorem fuavitatis. Metnoria

Itcotpo

*

1

£uafan&a, & dulcedo

tuüd

a beatiffima, pof-

FCC udfæ

fideat totam animam meam , atque in in-

3beta in

xifibilium amorcé

^1Y

Vi at

a raplat eam 'Tranfeat de

templob

vifibilibus ad invifibilia; de terrenis. ad

TE

coeleftia , de temporalibus ad aterna :

,1 1

tranfeat & videat vitionem mirabilem.

|

Q

)ï!,;l

4

li

3. Ozterna Veritas & vera charitas, &

chara ZEternitas, tu es Deus meus , ad te

fufpiro no&e ac die ; tibiinhio, tibiin-

Bs

tendo , ad te pervenire defidero. Qui no-

vit te, novit veritatem , novit aternita-

tem, u veritas fuper omnia przxfides,

quem videbimus ficuti es, cum pertranfie-

r

xit hxc vita czca & mortalis ; in quaà

&l

dicitur nobis, ubi eft Deustuus? Etego

i

g

Y

G

ico: Deus meus ubies? Refpiro in te

paululum , cum effundo fuper te ani-

lo

qinam meam in voce exültationis, & con-

feflionis foni epulantis ,. & feflivitatem

celebrantis-, & adhuc triftis eft ;; quía

Q

relabitur, & fitabyffüs: velquin potius ,

N

fentit fe adhuc effe abyfíum. Dicit ei

$N

fides mea, quani accendifti in no&e ante

Q*mpe;q

pedes meos,

Tit 1

Q QT

4. Quare triftis es anima mea, & qua-

10 Jeoy

re conturbas me? Spera in Deo: lucerna

A tür

pedibus meisverbum ejus. Spera & per-

W

[

ievera, donec pextranfeat nox, mater ini-

quorum; donec pertranfeat iza Dei, cujus

m l;ïi

fui-

L. d

,

$

S; AUGUSTINI

/

i

]

K

j

fifc

r

füimus aliquando filii , (fmmus enim ali-

n

V

quandotenebrz,) donec pcmanffm ifte

m rerq

d!d (

;moctus aquarum: refidua adhuc trahitous

MclLïm

in corpore pr OPtCI peccatum mortuo, do-

nec adfpiret dies , & inclinentur umbrz.

wü f )"j

Spera in DOTDIXIO mane adftabo & con-

"[CU»

If

r

n

h

templabor; femperque con fitebor ei, Ma

ant

ne adftabo, & v

iac

:del

bo falutare vultus me

teral

"d

Deum meum , qui vivificabit mortal

1à

d aterti:

(4Ilf

corpora noftra, propterinhabitantem ixg

ritum C!HS in

nobis,ut jam fimus l'N dum

As

"

adhuc fpe falvi fa&i fumus, & filii lu

k

i

M

& filii

Gl

di

na

iei.non noGis neque tenebrar

il,

"

Fuimus enim uhauanoo tenebrz , DnUuhnc

, Q

LV

autem lux in te Dc

vxoPc:c1 & tamen

ï

[

[

1

enm

adhuc per fide m, necdum p

eci

eiii

es

e

;

qlulv

Spesenim quz videtur, non cPf fp

PH

u

$ L'zmmr te Domine illi y');thn-

J *

&

fret)

[rà

gelorum tuorum immortales ,

e

glori£-

cant

nome

uae

n tuum coeleftes vittutes

H

quiz

inn^

2

j

non habent opus legere hanc fcriptu-

a

»rrhï

e

ram noflram, & cogvef ere t

[

Gn'(huïl

$5

& individuam Tri: m..tf*m. vid

ent enum

üx

faciem tuam»femper, &cibi legunt fine

Y

fyllabistemporum , quid velit xternavo-

Tij

Q

luntas tua: legunt, eligunt & diligunt ,

| pidi

femi ;uqæ legunt; & nunquam prxte-

o

g

rt id quoilc.-um

Eligendo & diligen-

do leguat ipfam immut tabilitatem conft-

u*

qh

litui, & nun maudwu codex eorum

T J

nec pJ'CQB tur liber eorum , qqul am tu

Wm 5- yf[,

? 7

1«

ternum

O

1gfc ilis hoc es, & erisir

qatd

beatz nimium, illz

coelorum

irtntes ,

J

(j

qua

"m

MEDITATIONES

78V

quz laudare poffünt te fan&e & puriffi-

t &

me, cum nimia dulcedine & ineffabili ex-

tiliino

ultatione. Inde laudant unde gaudent ,

t10, t

quia femper vident unde gaudere valeant

Rultis

& laudare.

y

I

6. Nos vero mole carnis preffi, & pro-

üpe ]

€ul à vultutuo in hac perigrinatione pofi-

$ ]

ti, atque per mundanas varietates diftenti,

fempa

te digne laudare nequimus: laudamus ta-

| 050

men per fidem, non per fpeciem: illi vero

i 0p

Angelici fpiritus per fpeciem non perfi-

"

Afl

dem. Hocenim caro facit, ut multo aliter

| !'Am ma

laudemus

uam illi. Sed licet divexfis mo-

f ty

dis laudes

E

icamus, tu unus es.Deus crea-

| fsf

] t Dit

tor omnium, cui facrificium laudis in coe-

lo & interraoffertur, perventuri tamen

Qu r&

fumus mifericordia tua ad corum confor-

qui f

tium, cum quibus te femper videbimus,&

Idj

que fine fine laudabimus.'Tribue Domine,

Libili

donec in hoc fragili corpore pofitus füm ,

fanet.

laudet te cor meum, laudet te lingua mea,

tii d

& mnia offa mea dicant : Domine , quis

&lb&[

fimilis tui?

| hp

^

7

Tues Deus omnipotens , quem tri-

Uiggyl

num in perfonis, & unum in fubftantia

Deitatis , colimus &t adoramus, Patrem

H*» n

ingenitum , Filium de Patre unigeni-

LP

tum, Spiritum fanctum de utroque pro-

cedentem , & in utroque permanentem,

| ^YG

fandüm &

individuam Trinitatem ,

Í

unum Deum omnipotentem, Qui cum

nt

h.cæ, ä

non effemus, pote

AiL

er fecifti nos: &

|

Iu

M

li

eum perditi fviffemus culpa nofiza, ä::-

-

]

$. AUGUSTINI.

;

$

fate & bonitate tua mirabiliter recupe-

k ul

fibilicte

rafti nos: Ne finas nos effe ingratos, ob-

fecro, tantisbeneficiis, & indignos, tana

gaudcnï;

r vilt

multis miferationibus : te deprecor, fup-

plico & rogo, auge fidem , auge fpem ,

Y

194

»o

auge charitatem.

"]

l

n

$. Fac nos per ipíam gratiam tuam

]

'

ed

fa.

iflontl

)

femper in fide flabiles , & in opere effica-

€cs: ut perfidem re&tam & condigna fi-

dumitt

y.ilir?

dei opera, ad vitam te miferante perve-

niamus aternam; ut ibi videntes glo-

; p

uodit

riam tuam ficuti eft, adoremus Majefta-

tem tuam, & dicamus pariter, quosdi-

yersme

us

£nos feceris videre gloriam tuam ; Glo-

fia Patti, qui creavit nos: GloriaFilio,

lu

t

" er

qui redemit nos: Gloria Spiritui (an&o,

qui fan&ificavit nos: Gloria fummz &

m

!Cb

J

individux "Trinitati, cujus operainfepa-

rabilia funt , cujus imperium fine fine

porns

jf

manet. Tedecetlaus, te decet hymnus,

tibi debetur omnis honor, tibi benedi-

Y D

ji; 0

Qio & claritas, tibi gratiarum a&tio, tibi

honor, virtus & fortitudo, Deo noftro

quent fï;;'

infzculafzculorum , Amen.

CAPRUT XXXLVY.

abl

purt

Hic conquerituY homo , quod non compunzi-

Yhrg)l

fHY in contemplatione, ex quo jAngeli

D!

a n

quogue tremunt Deum videntes,

af

1. Éf Gnofce Domine, ignofce pie, igno-

n

p

Íce & miferere; parce & ignorantiz

fl

j

mez, & multzimperfe&tioni mez. Noli

Qu

me tanquam temerardum reprobare ,

p5 ?

quod apdeam feryus, üünam velbonus ,

d

le!

4j W

"

86

MEDITATIONES

& non etiam inutilis & malus: & ideód

None

Que tjb

valde malus,quia te omnipotentem Deum

noftzum terribilem & nimis metuendum;

C

fine cordis contritione & lachrymarum

lhitetur

fonte, fine reverentia debita & tremore ,

ïuuxn

laudo, benedico;atque adoro, Si enim An-

timst

digt:

geli te adorantes & laudantes tremunt,

mira exultatione repleti: ego- peccator,

Wt m

dum tibi aflifto , laudes dico , facrificium

DOnony

flís f

offero: cür non corde paveo, vultu palleo;

labiis tremo , toto corpore inhorrefco ;

(rdis ?

ficque obortis lachrymis , coram te inde

tr

Qp jl

finenter lugeo ? Volo, fed non valeo quiá

nequee,quod defidero.Hinc enim mecum

Dr

i

Thtne, (

lv::'ncmenter admiror, dum te nimisterri-

n

:iilcm oculis fidei cexno: Sed quis hoc;

* Quoi

íine ope g

tix tu

;2 Univerfaenim falus

Yl o

nofira, magna mifericordiatua.

1 j

5

^

li

-

2

Viferum me, quomodo fic infenfa-

&U

ta: 1

ic

^2

T

[

^

| eft anima 138ea: ut nonterreatur

dlfþ()

terrore nimio, dum ftatante Deum ; &

Qg&cm

..!

fuas illi laudes decantat? Miferum me,

Ia

m

quomodo fic in

G UI

ut

uit cor meum ;

Mint j

oculi mei indefinenter non preducant

"d

ffmmiua lachrymarum , dum confervus

iermocinatur coram Domino fuo, homo

Omi [

cum Deo, creatura cum creatore, qui

fa&

S

l,

eft exlimo, cum eo qui omnia fe-

")

citext

i

ilo? Ecce Domine, pone mean-

M

te te, & quid in fecretis. de me fentio, fra-

ltT

ternis auribus non taceo.

Tu dives in

mifericordia, & largus in-prariis, da

Pab s ;

.

ly

UE

iua

i debonistuis, utex eis ferviam tibi

^ Qpt

Non

À

.

S; AUGUSTINT

$r

: &

Non enim aliunde poflumus fervire , ne-

que tibi placere , nifi de tuo munere.

m D

menduty

3. Confige, quxfo, timore tuo carnes,

lxtetur cor meum , ut timeat nomen

uymazum

tuum. Utinam fíic te timeret peccatrix

trenotty

ienim At

anima mea, quomodo ille vir fan&us, qvi

dixit: Semper enim quafi tomentes u-

rl

per me flü&tustimui Deum. Dator enim

petats

bonorum Deus , da mihi inter laudes

Reric

XLE

tuas fontemn lachrymarum , fimul cum

yfup

h

[

cordis puritate , & mentis jubilatione,

&KCW

ut perfe&e te dilisens & digne te lau-

dans , ipfo cordis palato fentiam , guftem

vt

((

(

& fapiam , quam dulcis & fuavis es, Do-

»

"

mine, ficutícriptum eft.. Guftate & vide-

Qs

te quoniam fuavis eft Dominus. Beatus

(

ï'..;:'as

vir , qui fperat in eo: beatus populus, qui

T

fcit jubilationem : beatus vir, cujus eft

d

^

auxilium abs te, adfcenfiones in corde fno

jci

difpofuit in valle lachrymarum , in loco

n

AV

erted

üfï

quem pofuit, Beati mundo corde , quo-

pet

n

niam ipfi Deum videbunt, Beati qui hz-

(j

bitant in domotua, Domine, iníxcuia

yum ;

fzculorum laudabunt te,

cio p

GOAURX Y

(

Oratio zmuliusm movens ad devotionena

"n

dv divinum amovem.

U

I,

Efu noftra redemptio, amor & def-

ll

derium, Deus de Deo; adefto mihi

[

famulo tuo. Teinvoco,adte clamo

j

j

clamoreimagno, intotocorde meo. Te

m

invoco in animam meam : intraian eam ;

v

eas eam fine

JUu

& coapta cam t:bi , iä?ï poflid

L

sa

],H

[

ru

o2

D

:

MEDITATIONES

xugi, & fine macula, Mundiffimo nam-

f

1da3

À

H

debetur habitatio.

done

que Domino, mui

San&ificaergo me vas tuum, quod fecifti;

dicer

de malitia evacua, imple de gratia, &

ideg;

fütm

plenum conferva; ita ut dignum habita-

tionis taüx efficiar templum hic & in per-

i?icerf

petuum, Dulciffime, benigniffime, aman-

Vctee

tiffime, chariffime, potentiffime, defide-

uU däg

ratiffime, preciofiffime , amabiliffime,

betg

pulcherrime ; tu melle dulcior, la&e &

C

nive carididior, ne&are fuavior, gemmis

ompj

& auro preciofior, cün&ifque terrarum

umj

divitiis & honoribus mihi charior.

t

2. Quid dico, Deus meus,una fpes mea,

€isfi

tam grandis mifericordia tua? Quid dico

ttnf

dulcedo felix & fecura? Quid dico, dum

lon.

talia dico? Dico, quod valeo, fed non

$10 ,

dico, quod debeo. Utinam poffem talia

dicere , qualia illi hymnidici Angelorum

füm

'l

chori. O quam libenter mein tuis laudi-

fisto

,

bustotum effunderem ! O quam devotif-

fime illa coeleftis melodiz cantica ad lau-

t f

dem & gloriam nominis tui medio Eccle-

Quati

izx in fatigabilis perorarem! Sed quia talia

l

Wens

nonpoffum, nunquidtacebo? Vztacen-

Mlre

tibusdete, quiora mutorum refolvis, &

( qyl

linguas infantium facis difertas.Vz tacen-

N

tibus de te, quoniam ipfi loquaces muti

HDEC

funt, cum non tuas laudes dicunt.

Eill)c ;

5. Quis digne te laudare poteft;ó ineffa-

mf

bilis virtus,& fapientia Patris!Et quoniam

Q CQr

nu

l

I

ainvenio verba, quibus te füfticienter

1

""

?nti q

Ya

"

cam explicare cun&ipotens & omni-

As

€1um

P

$. AUGUS'TINT

83

yontte

fcium Verbum, dicam interim,quod valeo

jitsti.

donec jubeas me veniread te, ubi pofíum

dicere quod te decet, & meoportet. Et

Mecli

at

"NU

liy

ideo fuppliciter rogo;ut non refpicias tan-

xlb

tum ad id quod modo dico,fed ad id quod.

dicere opto, Cupio enim defiderio magno

xingt

y,m

de teeloqui, quod oportet & decet: quia

tc decet laus, te decet hymhus;tibique de-

j ul

betur omnis honor. Scis ergo occultorum

ilfits

[

cognitor Deus , quoniam coelo, terra, &

omnibus quz in ea funt tu mihi acceptior,

porum

[Eïïlïum

tu mihi amabilior es. Diligo enim te fuper

J

coclum & terram, & caxtera omnia quz in

eis funt ; immo amore nominis tui , quz:

fpeälï?ff'v

"i

(

tranfitoria funt ,. procul dubio amanda

non funt, Amote Deus meus amore ma-

(0

lo

m

gno, magiíque te amare cupio.

[

fimi

4. Damihi ut amem te femper, quan-

u

tum volo , & quantum debeo, ut tnfolus

fistotaintentio mea, & omnis meditatio

mea. Te mediter per dies fine cefltione ,

jü^

M

te fentiam per foporem , in no&te te allo-

J

quatur fpiritus meus , tecum fabuletur

mens mea, Lumine fan&z vifionis tux

li

iluftretur cor meum, utte re&tore, te du-

at

ce ambulem de virtute in virtutem , tan-

"i

demque videam te Deum deorum inSion,.

p

nunc quidem per fpeculum in znigmate ,

.c'!(ï'l

tunc autem facie ad faciem , ubi cogno-

nt.

fcam te ficut & cognitus fum. Beati mun-

ij

j

do cotde , quoniam ipfi Deum videbunt,

Beati qui habitant in domo tua, Domine,

ia fxcula fxculorum laudabunt te , Rogo

n

5

^

lia-

fin -

84.

MEDITATIONES

ita

us

aaue

te; Domme) per omnes miferatio-

nestuas, quibus de morte aterna liberati

at

is, mollifica cor meum durum & la-

Wt

Pi

leum , faxeum & ferreum , tua facra-

idex

ia & potenti untione , & fac me per

plent

liis

Hl

compun&ionis: coram te omni

&

j

ä.

2!

ho

"n

ia

am vivam fieri.

h'l]Uo

-

AQEN

. Faec me in tuo confpeáu cor con-

tritum &

humil

di

m

n femper habere ,

cum lachrymazum abundantia. Fac me ex

ipit

di

Il

toto defiderio huic mundo funditus ex-

1&31 8

tingui, & tranfeuntium rerum oblivifci

p

ic d

YO [

as«gnitudine. timoris & amoristui ,

n

lin

ufque adeo, ut de temporalibus nec lu-

Es

eaim

U

tfatn

^,

nec gaudeam, nec metuam aliquid

;—N"'*x de , nec diligam , nec blandis

?

t

corrümpar, nec advcws concutiar.

Et

p

It

u

quia tui valida eft ut mors diledtio , ab-

.LOLM""

P

Ü

n ET

(quaío) mentem meam ab omni-

busquz

fub coelo fünt, wmta & mellifiua

füi

n

yis amoris tui ; j ut tibi foli inh

zream , fo-

lp

h'*

nge

uc

1

L

"

fuavitatis memoria -,a'car.

ütq

D...(,Clï(ïur ,

Domine , uvcendst

Im"]d

end

(pucrn) defc

latl

atin cor meum odor tui

Him

qu t

fuaviffimus, ingrediatur dmm tui melli-

fluts

Veniet mihi tui f:

aporis mira &

I hs

v

-1-»

-

inenarrabilis

ira

"5

grantia,

ue

fc

Vilip

apiter-

ä*n,gve

nas in ine fufcitc

fiy

i

et con augnc:nt'as, &ex

corde meo pi

iuc

et venas falientis aque

tu[ !

f

mi-

in vitam xternai

p

. Immenfíuses, Doti

AiL

lieg

nenfura da,bcs amati &

ne; & ideo fine.s

MUU

]

Y

lari ab iis , quos tuo DLLC "OImJCU ne

1 Q9j

(l o

redemifti

Amxstor hominum benig, ;niffi-

-

k

E

me,

AC

Mf

U

(ento

$ AUGUSTINI.

$$

]iberit

1rne, clementiffime Domine, & equisfime

m &

a fat

)ude( cui omne judicium delt Pater fa-

pientisfimo tu

xquitatis judicio Hcrrf

p

[l

*

ms hoéc rectum &. ]u& im ch , ut fi

te ontt

hujus fzculi , no&is & tenebrarum , prz-

ftantiori defiderio, virtute aæuchm io

cor Ut

&z

ltts

diligant & quzrant perituras div itias

, €e€

l

M

quiUVOG honoxcs * Qquam n08S fervi tui

cmed

dilig gan

us

.u.—'J

te Deum nofirum, perquem

dv

vt

faüi & redempti fümus

lbln

7. Si enim homo hominem tanta di-

"m

[rt sw

ligit dile&i one ut alter dhexum vix

x pa-

SW]U

tiatur abefíe , fi iþoni"1 fponfo tanto con-

glutinatur mentis ardore

, Ut pre ira-

iy«« '*ïl

uiiu

din

e amoris nulla perfrui val

at

a B

chari fui abfcnr:

non

kü'"

requie

m

ror

:

ferens : qua ergo di

&ione, quo

4 0i

fü

s

q

1

10 fervore '1"1'"

37

quam de-

7;v

L.

fvon

19

(i r

fide

Q(

nife

ation

;bþs 5 de-

4

m

E

l)

bet

di

ä

ï

Iger

te verum Deum 3 & pu ï(,.z('*'

Af

rimum fponfum: qui nos fic amafti 8

i

a

e

d

h

j

falvafti , qui pro nobis tot, tanta, &

((

gdor t

or

cinfi-

talia fecifti? Quanquam autem hz

1a babeant fuas dele&ationes , iuorcu-

lu

n"

amores: non tamen tali modo ddc&unt

ficut ut Deus nofter.

Intee

*nim delecta-

tur

juftus ,

quia amor tui fuavis eft &

quietus. Nam peétora, qua posfides, dul-

cedine & fuavitate & tranquillitate reples,

d

Et contra, amor feculi & carnisanxius

d

eft & perturbatus: animas certe quas in-

)'-1('6.. UUC, QHS'*[QS effe r-onpatwmr, fem-

per enim ithIClOD'UUS, (X,PCIHJX batio-

nibi

3

3O0uU

15

$6

MEDITATIONES

1251

nibus, varifque timoribus follicitat eas,

$. Tu itaque es dele&atio re&orum &

peran

ds C

merito: quiesenim validaeft apud te , &

Tieus:

imperturbabilis vita, Qui intrat in tejbone

Domine ; intrat in gaudium Domini füi ,

Itui

ditate

& non timebit amplius: ted habebit fed

optimée in optimo loco dicens: Hacre-

Cond

quies mea in fxculum fxculi:hic habitabo,

Ti (

Cur;

quoniam elegi eam. Et illud:Dominus re-

J (

git me,& nihil mihi deerit: in loco pafcuz

ibi mecollocavit, Dulcis Chrifte, bone

qu, [

Qd

Jefu, reple femper (quafo) cor meum in-

extinguibili dile&ione tui,continua recor-

Qiony

Ore

datione tua , adeo, ut ficut flamma urens,

1

totus ardeam in tui amoris dulcedine:

-

Que; |

uem & aqua multz in me nunquam pof-

terini

fintexti

no

10

ili.

o

uere.Fac me dulciffimeDomine

lorun'q

amarete; & defiderio tui deponere pon-

dus omnium carnalium defidetiorum , &

Qu

terrenarum. concupifcentiarum graviffi-

Cordi

mam fàrcin

af

«

n,quzimpugnant & aggra-

ley

ant miíeram animam-meam : ut poft te

Ptopt

ittyl

expedite in odore unguentorum tuorum

currens , ufque ad tux pulehritudinis vi-

Wege

Qtinre

Éonem efficaciter fatiandus , quantoci-

Senet

tius te quoque duce merear pervenire.

9. Duoenim amores, alter bonus, altg

pj

malus , alter dulcis , alter amarus, non fe

fimul in.uno eapiunt pe&ore, Etideo fi

[/7

l,

quis przter te aliud diligit, non eft chari-

tastua Deusineo. Amordulcedinis, &

dulcedoamoris. Amor non crucians, fed

s

nen

erima-

;

deledtans: amor fincere cafieq

u- X.I

t

M

tn$

]

$. AUGUSTINI,

$7

)

nensinízculum fzculi ; amor, quifem-

jcitat t

m &

erardes, & nunquam extingueris: dul-

cis Chrifte, bone Jefu, charitas, Deus

udte:&

meus : accende me totum igne tuo, amo-

nte ,ä;)C?xC :

retui , fuavitate & dulcedinetua, jucua-

jmini ll

ditate & exultatione tua, voluptate &

ub

concupifcentia tua, quz fan&taeft & bo-

facr

na, cafta & munda, tranquilla eft & fe-

li

J

n

Pa

cura: ut totus dulcedine amoris tui ple-

]i

sf

nus, totus flamma charitatis tuz füccen-

(0 P!!Eüf

fus , diligam te Deum meum ex toto

,

II

corde meo , totifque medullis prxcor-

m

diorum meorum, habensteincorde, in

ore, & prz oculis meis femper & ubi-

If

,

Ilv

que; itaut nullus pateat in me locusadul-

ul

(

terinis amoribus,

np

qum

1o0, Áudi Deus meus , audi lumen ocu-

QU

o

lorum meorum ; audi quz peto, & da

f

quz petam, utaudiasme, Pie & miferi-

of

cordiffime Domine , ne efficiaris mihi

]

inexorabilis propter peccata méa , fed

propter bonitatem tuam füfcipe pteces

jp

ol

Íervi tui : & da mihi effe&um petitionis

mez: & defiderii mei; intercedente , &

orante , & impetrante gloriofa virgine

i

l

gt

genetricc tua, Maria Dominamea, cüm

vt

lt

omnibus San&istuis, Amen.

i

CAURUT

XXXVI.

)

TL

^

Oratio devetiffima ad laudzs babendas.

f

j

I.

L

! Hrifte Domine verbum Patris, qui

venifti in hunc mundum pecca-

]j

tores falvos facere:. rogo te per indul-

M

(

gentiffiaa mifericordig tuz vifcera ,

aar[t

Fa4

emcna-

p

$8

'MEDITA'FIONES

emenda vitam meam , meliora a&us,

qum

compone mores: tolle de me, quod mihi

bufis

nocet, & tibi difplicet: & da, quod nofli

l

juftific

tibi placere, & mi

H

àl]

r

'rodeffe. Quis.poteft

cdir

Áacere mundum de immundo conceptum

& ubi

femine, nifitufolus? Tues Deus omni-

Cende

potens infinitz pietatis: qui juflificas im-

mf

pios, & vivificas mortuos propter pecca-

Accen

tum, qui mutas peccatores, & non funt.

bulj.

Tolle ergo de me,quiquid tibi difplicet in

mi& (:'L;(

me. ImperfeGa enim mea plurima vident

ib

oculi tui. Mitte , quafo, manum pietatis

fileg,

tuz in me; & tolle de me, quidquid offen-

iore

dit oculos pietatis tuzinme. Coramte

Do

Ali

m

ine e

it

£t

fanitas

e

R

infirmitas mea:: il-

plt,

f0

am (precor) ferva ,

nt

a

2

m fana.

Qub e»

*

1

2. Sana me Domine, & falvabor: fal-

3

üt ipig

vum me fac , & falvusero: Tu, qui infir-

füram

ma fanas , & fanata confervas : "Tn qui fo-

Quntg

.

lo nutu tuo refilauras diruta & «

lapía.

hi

mi& [

$i enim dignaris in agro tuo cord

i

nco

ferere bonum femen , necefíe eft , ut ma-

lhtrys

&R

nu pietatis tux fpinas prius evellas vitio-

V ml

rum meorum. Dulcisfime, benignisfime,

amantisfime, c

ha

iid

risfime, defideratisfi-

m 109

D

1Ine

?, amabilisfime, pulcherrime, infunde

k fz

D

F'*.:x'.ïma

E

, multitudinem dulcedini

stux &

;

ï

"

tn!b

Lt Hlu

il ter-

lyE[fa

itatistug, pedori meo; u

ts)[

nut

ï

, nihil carnale defiderem vel cogi-

:

ï

Qtor.

em: fed te folum amem , te folum ha-

^

eem in corde &in oremeo, Scribe di-

I HClm

l(n,xI

Lv]

l

gi

totuoin e&oremeo, dulcem memo-

slt

UT

ram tui mellifliui nominis, aulla un-

M

quam

S. AUGUSTINI.

$

E

quam oblivione delendam. Scribein ta-

yn a&uf?

quoon

n

[

bulis cordis mei voluntatem tuam , &

nod

lii

qun

ju&ificationes tuas; ut te immenfz dul-

Qp

cedinis Dominum & prxce

pta.rua femper

Ü

£oniu

& ubique habeam praoculismeis. Sue-

a

Deiis

Iu

cende mentem meam ign- illo tuo quem

mififii intezram , & voluifti vehementer

r

accendi , ut facrificium fpiritus contri-

Ü

100

bulati & cordis contriti , obortis lachry-

z

mis quotidie offeram tibi,

(

3. DulcisChrifte, bone Jefu, ficut de-

)

Imp

fidero, ficut tota mente mcea peto; da mihi

M

T

amorem tui fan&um & caftum, qui me.re-

[F

plest, teneat totumque posfideat. Et da

mihi evidens fignum amoris tui, irriguum

lachrymarum fontem jugiter emanantem 5

"

ï

ut ipíz quoque lacrymz , tui in me teften-

tur amorem, ipfz prodant, ipíz loquantur,

quantum te diligit animamea: dum prz

niiia dulcedine amoris tui, nequitíeà

(

lacrymis continere,

J

4. Reminifcor; pie Domine, illius bo-

nz muheris Annz , quz ad tabernacu-

lum rogatura pro filio venit: de qua fcri-

ptura.refert , quod vultus ejus poft la-

I

"

chrymas & preces, non funt amplius in

e, ff

"

diverfa mutati. Sed memor tantz virtu-

[

j

n

tis , tantzque conftantiz ,. dolore tor-

queor, & verecundia confundor; quia me

ul

miferum, nimis deorfum jacere intueor.

b

Mu

Si enim ita flevit, & in fletu perfevera-

vit mulier, quz quzrebat filium, quomo-

debet

do plangere & in p?agxfïcu pexüiftere

anima

[

MEDITA&'IONES

90

anima mea, quz quarit & amat Deum,

N c

& ad eum pervenite defiderat? Onomo-

&flen

do gemere ac flere debettalis anima , quz

Tot

m

quxrit Deum die ac no&e? quaz prater

[

vid

Chriftum nihil vult amare? Mirum quippe

$.]

eft, fi jam non fa&zx funt ei lachrymz füz

Qtfc)

p

panes dieac no&e. Refpice ergo & mife-

Dreny

rere mei ; quia dolores cordis mei multi-

den

(Tnel

plicati funt. Da mihi confolationem tuam

Titi

ccleftem , & noli fpernere peccatricem

1al,

(Ieoupt

animam, proquamortuuses. Damihi,

fiseï

quzfo, lachrymas ex toto affe&u internas,

Toorei

qu& peecatorum meorum poflunt folvere

[t

vincula, & ceelefti jucunditate femper re-

lgm

WGI

pleant animam meam. Si non cum veris &

D'oren

perfe&is Monachis, quorum veftigia ne-

quco imitari: faltem cum devotis mulieri-

Uique

Confte

us, quantulamcunque portionem in re-

fed

(

£no tuo merear adipifci.

$. Venit mihi quoque in mentem al-

qii tit,

icit

terius mulieris devotio mira; quztein

n

fepulchro jacentem , pro amore quare-

D

at; qua recedentibus difcipulis de fe-

Wleriro

l

pulchro, nonrecedebat : quia fedebat ibi

triftis, & moerens, & diu multumque fle-

WHXK

Qu

Qs

&

bat: & refüurgens, multis lachrymis ite-

rum iterumque antra deferti fepulchri vi-

tl

gilantibus oculis explorabat, fiforte ali-

d

* laCn

cubi te videre poffet, quem ferventi de-

fiderio quzrebat. Jam certe femel & ite-

rum ingrefíà fepulchrum viderat fed ni-

Wj

mium amantinonfatiserat: virtus enim.

2

quia

2»

"

boni operis pcngcvemntia d . Et

u

NI

Wa

pie

1?

]

$. AUGUSTINI.

$x

;ADEBBM

pre cateris dilexit, & diligendoflevit,

Qu

& flendo quafivit , & quxrendo perteve-

; o

ravit: 1deo prima omnium te invenire,

yapt

te videre, & te alloqui meruit,

j

p

um

6. Et non folum hzc , fed etiam ipfis

hi

difcipulis gloriofz refurre&tionis tux

20

pranuncia extitit : te przc

ipiente , &

qmetrt

clementer monente: Vade ;

4

ic fratribus

n

meis ut vadant in Galilzam ; ibi me vi-

debunt. Siergo itaflevit , & in fletu per-

Jj

feveravit mulier , quz viventem cum

mortuis quxrebat , quz te manu fidei

tangebat, quomodo plangere & in plan-

&u perfiftere debet anima, que te redem-

um

ptorem fuum jam coelo prafidentem &

ul

li

ubique regnantem , corde credit , ore

confitetur ? Quomodo ergo gemere &

flere debet talisanima, qua tetoto corde

diligit, teque toto defiderio videre con-

cupifcit ? Solum confugium , & unica

m

fpes miferorum , cui nuuquam fine fpe

yre Qu

"

mifericordiz fupplicatur.

i

7. Prxfla mihi hanc gratiam propter

te, & propter nomen fan&um tuum : ut

quoties de te cogito, deteloquor, dete

r

fcribo, detelego, de te confero: quoties

tui reminifcor, tibiaffifto, landes, prece

& facrificium offero: toties obortis la-

chrymis , in confpe&u tuo copiofe &

n

dulciter flleam; ita nt efficiantur mihi la-

7ju

(l

chrymz mez panes die ac no4te.

quidem Rex gloriz, & omnium virtu-

tum magiíter, docuifti nos vezbo & ex-

j

emplo

l

füler

92

.MEDX'«TATIO'NES

fitme|

emplo gemere & flere, dicens: Beati qui

fupil

lugent, quoniam ipfi confolabuntur. Tu

i

hii

fievift defun&um amicum , & lacrymatus

li D

es valde fuper perituram civitatem,

itmor

$. Kogote , bone Jefu per illasprecio-

ticr

fiffi

m

iil

aslachrymas tuas, & per omnes mi-

m |

ferationestuas, quibus mirabiliter nobis

I]]lhx

perditis fubvenire dignatus es: da mihi

[KA [j

gratiam lachrymarum , quam multum de-

IQ

fiderat & appetit anima mea: fine dono

v

al

Dd

tuo, non poflum habezre ear

Aii,

ed per Spi-

f

ritum fan&um tuum , qui dura corda pec

p

m

Witüs

catorum moll

"

t, & ad

ii-t

um co

il

-

pungit.

de-

Qu

U

Da mihi gratiam lachrytmar

J

?

1cut

Tüus

difti patribus noftris , quorum veftigia

aud

«l

debeo imitari; ut planga

m me in omni

(ïlds,

vita mea, ficut ipfiie plan

xerunt no&eac

eorum ,

Clütig

die. Propter me

'ï

.Grati.eylges

et

Tes:

qui tibi placuezunt

e

à

otli

e fervie-

ei

:

]€ yre

runt, muüferere m

Ci

iferrimi & inc-.izïni

fervi tui, & da mil

3 .

Ài

n

Id

p

I9

2

ratiam lachry

&n

ern

rum, Damihii

ii

r*

ig

H

t

ium fuperius, & irri-

]

^

Y

"

Ws

guum infer

iub52

ins:i

x fintr

3ihi lachr

3j

mzaimex

.

t

|

panes die ac :

€, efficiarque in confpe:

hj

&utuo , Deus meus, per 1gnem compua-

ür

&ionis; holocauftum pingue & medulla-

l,

tum, maóer totus in ara cordis mel, &

tanquam pinguiffimum holocauftum affu-

inartibi in odorem fuavitatis:

VI

lone.

9. Da mihi, dulciffime, fontem irri-

gu

um

Miils,

fontemque perfpicuum , in quo

asi1cC

lavetur

u5

l

lue iftad inquinatum holo-

i

ilcl

Q?E&'»ä!ï&. Licet emim metotium tibl (,;'Lz-

tV

à

n*

-$& AUGUSTINI.V—V"L

'93

tulerim opitulante gratia tua , in multis

tamen quotidie offendo propter nimiam

Sez'ti gi

fragilitatem meam. . Da ergo mihi gra-

j

tiam lachrymarum , benedicte &.amabi-

tf Tj

lis Deus; pracipue ex multa dulcedine

amoris tui, & commemoratione mife-

4

fdu

Í

ricordiarum tuarum, przpara hanc men-

fam famulo tuo in confpe&utuo, & da

lol

mihi in poteffatem , ut quotiesvolo, fa-

16

tier ex ea,

10. Tribue pro pietate & bonitate tua ,

ut ifte calix tuus inebrians & praclarus ,

?

fatiet fitim meam , ut inhiet tibi fpiritus

meus, & ardeat mens meain amore tui ,

oblitus vanitatis & miferim. Audi Deus

meus, audi lumen oculorum meorum ;

audi quz peto, & da ut petam quodau-

dias, pie & exorabilis Dominie , ne effi-

ciaris mihi inexorabilis propter peccata

mea: fed propter bonitatem tuam fufci-

pe preces fervi tui, & damihieffe&um

petitionis mez & defiderii mei precibus

Jid

& meritis gloriofz Virginis Marix Domi-

$zxmez, C omnium San(torum. Amen,

QaAP UT XXXVIL

n

[

Jn. ifla oratione mens bumana copioffus

;ü

compuncitur , ff in quiete dicatur.

Y

Efu Domine;Jefu pie;Jefu bone;qui

mori dignatus es propter peccata

mq i

ii

nofira; & refurrexift propter juftifi-

ii

cationem . noflri: rogo te per gloriofam

refurre&tionem tuam , reífufcita me de

T

fepulchro vitiorum & peccatorum meo-

Innm

?4 ^ MEDITATIONES

rum omnium: & da mihi quotidie par-

f(äonef

tem in refurre&tione prima: ut refurre-

I prg

&tione tua merear veraciter percipere por-

COrpor

tionem, Dulciffime, benigniffime, aman-

tmper

tiffime, chariffime, preciofiffime, defi-

üity.

deratisfime , amabilisfime ; pulcherrime;

inc()m]

adfcendifti in coelum cum triumpho glo-

0C m

rixtuxz, & fedesad dexteram Patris, rex

CïIcum

potentisfime. 'Trahe me furfum ad teut

Dn m

curram poft te in odorem unguentorum

U'Or T

tuorum , curram & non deficiam, te tra-

Totefc

hente,te ducente me currentem, Trahe os

kchm l

fitientis te animz , in fuperna fluenta

lolts

zternz fatietatis, imo trahe me ad tefon-

d

R

tem vivum , ut inde pro captu meo bibam

It ter

unde femper vivam, Deus meus, vita mea.

äïävät E

2, Tu enim dixifli ore tuo fan&o &

z

lg &

benedi&o : Si quis fitit, veniatad me, &

ïï':iifns L,

bibat. Fonsvitz, dafitienti animz fem-

ln

per bibere ex te, ut fecundum fandiam

T

& veridicam promisfionem tuam , de

* Qn

ventre meo fluant aquz vivz. Fons vi-

R m

li

tz, I€P1€ mentem nieam torrente vo-

CUR

ü

luptatis tuz : inebria éor meum fobria:

N f

!

ebrietate amoris tui : ut oblivifcar quz

At ml

vana funt & terrena, & te folum jugiter

iprum

Ate

habeam in memoria mea , ficut fcr

yy

ldl

I

eft: Memorfui Dei, & dele&tatus fum.

,

üg tüg

3. Da mihi Spiritum fan&um tuum ,

ER

u

quem fignificabant ille aquz , quas fi-

tientibus daturum te promiferas.

Das

N

quzío , toto defiderio & omni ftudio

tendere, quo te adícendiffe poft refurre-

éuo-

& g

il

;

$ AUGUSTINI.

25

;idigpzr-

&ionem die quadragefimo credimus ; ut

: gelure

in prafenti quidem miferia folo teneat

patp

corpore: tecum autem fim cogitatione

Ye, ml

femper & aviditate; utibifitcor meum

qe, C

ubitues, thefaurus meus defiderabilis &

kherites

incomparabilis, multumque amabilis, In

phog

hoc enim magno hujus vitz diluvio, ubi

hii I

"

circumftantibus agitamur procellis , &

non invenitur fida ftatio & locus eminen-

i

Ventoni

tior, ubi pes colutubz valeat aliquatenus

n, n

requieícere ; nufquam tuta pax , nufquam

i ylict

ecura quies: ubique bella & lites, ubique

m

vefill

Mu

hoftes: forispugnz , intus timores.

alidir

4. Et quia altera pars fumus cocli , al-

mtvüibïm

tera terrz , corpus quod corrumpitur ag-

3

1

d

gravat animam : Idcirco animus fneus,

od

y

f

focius & amicus meus fatigatus, de via

[adm/'

veniens languet & jacet; diíciffus atque

fs

al

laceratus ab iis , quas pertranfierat, vani-

Ill

tatibus, efurit & fitit valde: & non ha-

um

beo quod ponam ante illum ,

quia pau-

per fum & mendicus.

'Tu Domine Deus

gos t

[

i W

meus dives omnium bonorum ; & da-

f fObI*

l

pum fupernz fatietatis opulentiffime

u

largitor: da laffo cibum

; collige difper-

fum, redintegra fciffum.

mj

En ftat ad oftium

(cipi

& pulfat. Obfecro per vifcera mifericor-

li

J

diz tuz, quibus vifitaffi nos Oriens ex

alto: aperi pulfantim

t

]

tis tuz 5

e

ifero manum pieta-

Qu

&t jube propitiabili dignatione :

4)

QD

ut ingrediatur ad te , requiefcat in te,

"

reGciatur de te vivo coeleftique pane

3

-

gl

quo fatiatus refümptifque viribus , ad

nl

l-

y$

MEDITATIONES

uperiora confcendat, & de hac valié [a-

die

chrymarum , penna fan&i defiderii rá-

me, |

ptus , ad coeleftia regna volitet.

D

s. Affumat, Domine, affumat (rogo )

ïlnxt,»

fpiritus meus pennas ut aquilz, & voli-

inte |

tet & non deficiat, volitet & perveniat

puldi

ufque ad decorem domustuz, &locum

Qcc

habitationisgloriz tuz: utibi fuper men-

i ttg

fam refe&ionis civium fupernorum pafca-

tur de occultis tuis in loco pafcux tux

lilen

juxta fluenta plenisfima : requiefcat in te

U!ï[ PE

Deus cor meum ; cor mare magnum , tu-

N;) 1

mens flu&ibus. Tu, qui imperafii ventis &

Nam

raari, & fa&ta eft tranquillitas magna: veni

& gradere fuper flu&us cordismei, vt

le;

l,

tranquilla & ferena fiant omnia mea, qua-

Coc]ef

tenus unum bonum meum ample&urte,

Donj

& dulce luümen oculorum meorum con-

P

la

At

templer te, fine tumultuantium cogitatio-

Arent

num czca caligine.

Confugiat Domine

"&ill [

mens mea fub umbra alarum tuarum a

us

x-('.Qï't l

zítibus cogitationum hujus fzculi, ut in

l t ET

tui refrigerii temperamento abfconfa, 1

v

u

i

iij

Dhen

tabunda cantet & dicat: In pace in id«

D

ipfum dormiam & requiefcam

Ut «

6.. Dormiat ( obfecro) Domine Deusy

n

dormiat. memoria mea ab omnibus ma-

li

"e

lis: iniquitatem odiat , juftitiam diligat

Omn

Quid enim pulchiius , quidve dulcius,

m h d

i

7

us vitz multas-

quam inter tenebras I

d

J

&U

ue amaritudines ,

divin

dulcedini in-

cat

P

um

hiare ; & zternz b

itudini füfpirare :

n

aj

Aj

n

ilic teneri mente, ubi vera-habere gau-

&

j

i Wi

&

*

— :

S AUGUSTIN£E

LA

dia certiffimum efi? Dulcif(ime, amantifli-

(

ju

Ti fi

me; benigniffime, chariffime, preciofisfi-

me, defideratifime;amabilisfime;pulcher-

T

rime,quando te videbo? Quando apparebo

&

ante faciem tuam ?. Quando fatiabor de

a

pulchritudine tua? Quando educes me de

&

od

hoc carcere tenebrofo, ut confitear nomi-

"

n

nituo: ita ut deinceps non compungar?

Qp

7. Quando tranfibo in illam admira-

(

bilem, & pulcherrimam domum tuam ,

db

ubi perfonat vox letitis & exultatio-

um t

[

nis, in tabernaculis juftorum ?. Beati qui

D

habitantin domo tua, Domine , in fxcu-

«

la fxculorum laudabuntte, Beati & vere

cati, quos elegiíti & affumtfti in illam

ccleftem hereditatem. EcceSan&i tui,

Domine, florentante te ficutlilium. Re-

plentur enim ab ubertate domustuz, &

torrente voluptatis tuz potas eos, quo-

-

niam tu es fons vitz, & in lumine tuo

!

vident lumen: ufque adeo, ut ipfi vidc-

"i

yi, P

licet lumen illuminatum per te Deum il-

luminantem ficut Sol effulgeant in con-

um

pe&u. O quàm mira, quam pulchra,

quam acceptabilia funt domus tuz babi-

tacula, Domine virtutum ! concupiícit

n

intrare in ea hzc peccatrix anima mea,

)

Domine dilexi decorem domustu

Ed

L

5 10-

ili

cum habitationis gloriz. tuz,

$. Unam rem petii à Domino, & hanc

requiram: ut inhabitem in domo Domi-

ni omnibus diebus vitemez. Quemad-

modum defiderat cervus ad fontes aqua-

rum

u

-

$$

MEDITATIONES

zum , itadefiderat anima meaad te Deu

1

iW

l

(.deo veniam , & apparebo ante faciem

ftié te

tuam :

quando videbo . Deum meum

10, ub

quem (ïtxt

ani

Ani

ina mea? Quando videbo

Quillita

£um int

entium ? In iftaenim ter-

Weum

Ta m ortie

m v1ieu non poteft morta-

emti

libu

Ocuils.

Quid faciam mifer ego ;

Ytptoni

-"

£

ravedine

compedis mortalitatis. mex

Sternur

confiri&tus? -Quid faciam? . Dum fumus

p [

/»

feg

nam ir à Domino:

1n.cotpoxe ,

Fm Lj

on habem

us P ic U

em civitatem ,

( tf

fed fut

m 1-40'1:1

S,

N*oüu autem

W Vghq

nunicipatus in coelis eft.

W rgph

9. Heu mihi! quia .rohtrsmeuspro-

—,(.

[ei lt

longatus eft :

]

idt

;icum n.xoltmxx'*us

Tlentos

C

ec

ia

AX

ult

un

1l

Z

3 fuit anima mea,

"-

Lä

]

Ut

uis d

dDÜIit

h

n

in

p

E

as

ficut columbæ :

cat

Ra Y

C-VOia3DO,

ä

6

;

C

—;

g:

Caáiii

$ ONihil mihi

Oclos:

tàm dulce ,

a

m

omino

ii

eo effe.

U; g

N

Aiül

d

n"utem

lol

ï;

L:K

eo bonum eft.

iä:

!Ael &fe

Da mihr, Dor

-l

;-

onec his fragilibus

Wm

äg

1 1614401

ficut

?

adüfto membris ,

[

U

fcriptum éft : Qui ac

ï;:l

T

i

ommo, unus

^ BR

I M

fpxuma éft cum eo; Pr

:;1

emi 11 rogo con-

""H

3)

bus indutus , a

|

» ui

tïQulbï

*ï:.

]^

x.&*(

£e

0'1 em

1u

u.A;

imis & quia

ao

iil

tü

ne finiftrum

tür & ?

orfüm jacet,; ten

1E*ï

f.. t

em mcam, nea

teneb: o.:cvall.s COIÍ

uat: neinterve-

Qu Eüel

(Un

;:ï

nte umbra terrz, à te vero juftiti

iz

ic

Sole

5

H

l

OI lfte;

at

ïj;

retur

& addu£ta tenebrarum nebula

r

(*

T atra

l

$) uoe(.tu: alta refpicere. Idcirco fürfum

Wsdïhll

do ad pacis gaudia 4 lucifque dele&a-

:

Al,fæ

cm&fue iffimum ftatum.

Io, ler

B ermm

$. AUGUSTINI.

99

NU

Yo; Tene cor meum manu tuaà , quia

Q

ld

finé te adaltiora non rapitur. Illucfefli-

meurn

no, ubifumma paxregnat, & jugis tran-

i*

00

quillitas rutilat. 'Tene & rege fpiritum

[

M

meum , & affume illum fecundum volun-

tatem tuam: ut;te duce;adfcendat in illam

chn

regionem ubertatis, ubi paícisIfrael in

&ternum pabulo veritatis ; Ut ibl velra-

yfin

pida cogitatione attingat te fummam fa-

p

pientiam , fuper omnia manentem , cun-

&a tranfeuntem & omnia gubernantem.

Sed volitanti ad teanimz multa funt quz

Obfirepunt. Juffu tuo Domine contice-

Ícant mihi omnia. Ipía fibi anima mea

fileat; omnia pertranfeat, omnia quz crea-

ta funt tranfcendat à fe, & perveniat ad

te , atque in te folo creatore omnium

oculosfidéifigat , tibiinhiet, tibi inten-

dat: te meditetur, te contempletur ; te

fibi ante oculos ponat , te fub corde re-

volvat, verum & fummum bonum, &

gaudium fine fine manfürum.

1r. Multe depique funt contemplatio-

nes, quibus anima devota tibi rnirabiliter

pafcitur, fed in nullas earum ita dele&ta-

tur & requiefcitanima meaficut in te, &

Iu

quando te foluni cogitat & contemplatur.

o

|uam magna multitudo dulcedini$ tuz

Domine? quam mirabiliter infpiras cordi-

bus amatorum tuorum? Quam mira fua-

vitas amoristui, quo per/ruunturili qui

nihil przter te diligunt, nihil quzrunt ni-

þil etiam cogitare concupifcunt, Felices

?f

z

H

H

J

1oo

MEDITATIONÉS

herea

illi, quibus tu folusfpes es! & omne opus

'

fponfü

coruim; oratio! Beatus qui fedet folitarius,

Teum,

& tacer; & ftat fuper cuftodiam fuam ju-

bilem;

giter dieac no&e: ut adhuc in hoc fragi-

l corpufculo pofitus ,. pralibare valeat

dülced

, [

aliquatenus dulcedinem tuam,

& illi

12. Rogo te per illa falutiferavulnera

tüs jl

tua, quz paffus esin cruce pro falute no-

fira, e quibus emanavit ille preciofüs

n d

fanguis, quo fumus redemti ; Vulnera

conmpj

hanc animam meam peccatricem, pro qua

ttüto j

etiam mori dignatus es.: Vulnera eam

ts

Vs

igneo & potentisfimo telo tux nimix

lag

Charitatis: Vivus eft enim fermo Dei&

Tahaf

efficax & penetrabilior omni gladio anci-

piti. Tufagitta ele&a , & gladius acutisfi-

«dor,

h laq

mus, qui durum fcutum humani cordis

penetrare tua potentiavales; confige cor

meum jaculo tui amoris , ut dicat tibi

animamea: Charitate tua vulnerata fum :

ita ut ex ipfo vulnere amoris tui uberrime

fluant lachryma die ac no&te.

f i

lQ

ha

13. Percute Domine, percute ( obfe-

li

cro) hanc duriffümnam mentem meam

1

pia & valida cufpide dile&ionistuz, &

f:ll DN

Yil gïkx

altius. ad intimia penetra potenti virtu-

te5 & fic de capite meo educ aquam um-

folirg

iCl

meníam, & de oculis meis verum fon-

Vera

tem lachrymmarum jugiter mananteim , ex

Al

Dtg ;

nimio affedu, & defide:io vifionis pul-

chritudinis tuz: utlugeam die ac nodte ,

Wte ]

Q

nullam in prafenti vita recipiens confo-

l$ |

lationem , donec in te coclefti thalamo

! mïdu

increar

S.AUGUSTINEI !

1oT

merear videre dile&um & pulcherrimum

uoop

fponfüm meum , Deum & Dominum

ijturi

meum, Utibi vidensgloriofam , admira-

fari Rf'

?

bilem & pulcherrimam faciem tuam omni

r

dulcedine plenam , cum iis quos clegi-

aol

füi , majeftatem tüam fupplex adorem:

& illic tandem coelefti & ineffabili reple-

la

tus jubiloaternz exultationis, exclamen

firent

cum diligentibuste, dicens: Ecce quod

plcciolüs

concupivi jam video, quod fperavi jam

Tüea

teneo, quod defideravi jam hbeo. Ili

p "

namque in coelis jun&usfum , quem ia

m d

terxris pofitus tota virtute dilexi ; tota

; ii

charitate amplexus fum , cuitoto amore

pu

inhafi : ipfum lando , benedico stque

adoro. Qui vivit & regnat Deus in fzxcu-

lafaculoxum. Amen.

in F'mji

CAPUT XXXVIIL

j

Oratio i tribulatione,

r

:

Iferere Domine, miférere pie ;

miferere mihi miferrimo pecca-

p

tori indigna agenti, & digna patienti ;

affidue peecanti, & tua flagelta quotidi

"

[

fuftinenti. $i penfo malum quotidie quod

.

feci, non eft tantum quod patior: gra-

vius eft quod commifi : levius eft quod

r u

tolero. Juftus esDomine, & re&dum ju-

im

""

dicium tuum : -omnia judicia tua jufta fünt

& vera, Juftus-& re&us tu es Domine

(

Deus. nofter , & non eft ulla iniquitas

ysP

inte; Nonenim injufte neque czudelitez

j goses

1*füigis nos peccatores , omnipotens &

: CGM

"o

mifezicors-Domine:. qui cum non efte-

J

3;

Inus.,

[ d

102

MEDITATIONES

mus, potente

iiv

rfe

cifti nos: & cum petditi

Qottte

fuifiemus culpa noftra, pietate & boni-

Coma

tate tua mirabiliter reparafti nos,

a.

CU B

2. Scio & certus füm , quod vm nofcm

Ora

non temerariis DSOUDUG Sqlïu

: fedàte

C»DO

Domino Deo noftro mipomtux & guber-

& Tat

natur.

Unde tibi cura eft de omnibus $

X ep

pracipue de fervistuis, quitotam fpem

Decca

fuam pr)fa runt in fola mifericordia tua,

&

0

Idcirco emccm

o

x fuppliciter rogo, ut

^i d

no

Itf

ias maihi fecundüm peccata mea

quibus iram tuam merui: fed fecandum

1l

mag

A d.

m

415

ticordiam tuam;que füperat

etiam peccata totius mundi, Tu Domine,

qui exterius flagella irrogas: da femper in-

at

terius indeficientem Patlf*ntxaüï,ltä ut laus

Imm i

tuanon mc;du de ore taeo. Mif

erere mei

Ontox

Domine , mmrrc mei, & adjuva mes

ia

Pa

ficüt tu nofti quod mlhx eft x.ec»ne incor-

DUUS l

pore

& in ar

ima :

Ícis

ommia , potes

Ti

11]

Omhia, qui vivis in fzcula

W p

CXAPU TTUXXXLIX

T

Oratio zoultum devota ad Filiupte

lilifge

1

Omine Jefu Chrifte ,. fili Dei

VIV1, Qutin cruce nymïïs inant-

101

þlOPt(*?l X'POIiJh um omnium redem-

o

iC

nem haufifti calicem Paffionis, mihi

;ï

Ecce

odie przbere digneris auxilium,

J*-'X Ein]

pauper v enio ad te divitem , mifer ad

jE

mifericordem ; ne recedam vacuus vel

Pagre

contemptus, Efuriens incipio, ne de-

Btwe

finam de te ;c;unus

Famelicus accedo ,

u Dto

ne recedam impaftus, Et fi antequam

Vg

come-

"m

j

-

Is

1 AUGUSTIN&I-

1

14

5

;xpeiäitï

comedam fufpiro, da velpoft fufpiriaue

& 'D()lïif

comedam, In primis dulciffime Jefu, co-

ram rmagnificentia ruz fuavitatis, confi-

infh

aundt

teor adverfum mein

jeiiul

tiam meam. Ec-

: felàt

ce Domine, quiain peccatis füi conceptus

d

& natus: & tu meabluifti & fan&tificafti $

n

& ego poflea me majoribus fordidavi

[is]

peccatis. Fui enim in néceffariis natus ;

1

ortid UA

poftea in fpontaneis volutatus.

2. Sed tuz Domine miferationis nom

)

immemor: tulifti me de domo patris mei

carnalis , & detabernaculis peccatorum 5

& infpirafti mihi ut fequererte , cum ge-

4

neratione quærentium aciem tuam , am-

bulantium femitam r

Is

ec

tam, commoran-

:

tium inter lilia caftitatis, & tecum dif-

cumbentium in cznaculo altiffmz pau-

pertatis, Et ego tot beneficiorum ingra-

[

tus, poft religionis ingreffum multa com-

mifi illicit

d5 £

?

m

l

ulta perpetravi nefanda: &

3

en

-'ON.& |

ubi peccata em

ACii

dare debui , peccata

E

peccatis addidi. 1&zc fünt mala méa, Do-

mine, quibusexhonoravite: & macula-

n

fl

f

vi me (quem ad imaginem & finilitudi-

j

nem tuam creafti ) fuperbia, vanagloria,

& c&teraalia mala multa, quibus vexatur

du

lj

& aflligitur, laceratur & deftruitur infe-

(

lixanima mea.

ïa

i

i

3. Ecce Dominé iniquitates mez fu-

pergrefíx funt caput meum : & ficut onus

cür

d

o«

grave gravate funtíuperme, Etnifitu,

ii

;fd("ï

cui proprium eft mifereri femper ; & par-

W

»qh

ce;;g ; dexteram tuz mujeftatis foppona

4

iner-

qot*

a

Yo4.

MEDITATIONES -

mergi cogor miferabiliter in profündum.

litsel

Attende Domíne Deüs, & vide, quoniana

Y

íanGtus, & ecce infultat adverfum me ini-

Qtdi

micus meus, dicens;Deus dereliquit eun;

ülhi

perfequar & comprehendam eum:quianon

DN

€ft qui eripiat.. Ettu Domine ufquequo ?

Dro m

Convertere; & eripeanimam meam , fal-

füum

vum me fac propter mifericordiam tuam,

lüte,

Miferere filii tui, quem in dolore non mo-

It

dico peperifli ; & noliattendere malum

10u fj

meum, ut oblivifcaris bonum tuum.

Quis

eR, q liO

eft pater

; qui filium non liberet? aut quis

Oüünüg

flius, quem pater pietatis baculo non

um

COrripiat?

Wi

4. Ergo pater & Domine,licet peccator

hi &

fim, non poflüm non effe filius tnus: quia

-

m ta

tu me fecifti & refecifti, ficut peccavi ;

Dl

emenda me; & prius flagello emendatum,

at

trade me filiotuo. Nunquid oblivifci po-

ACeftt

teft mater infantem uteri füi? Etcerte,

Q*gid f

fi illa oblita fuerit , tu pater promififti te

C [n

"

Aonoblivifci. Ecceclamo, & non exau-

& ädm

«lis me :- dolore crucior , & non confola-

UI

risime, Quid dicam , vel quid faciam mi-

Pff p!æ

ferrimus? Ego tanto deftitutus folatio,

proje&us fum à facie oculorum tuorum.

Ms

$

Heu me, de quanto bono in quantum ma-

cï-"dmm

lum cecidi! Quo tendebam, & quo de-

i

lte t

veni? Ubifum, &cubinoníum? Ad que

o

adfpiravi,& nunc in quibus fufpiro:Quzfi-

p T

vi bona,& ecce turbatio, Ecce jam morior,

d

(n

d c

& Jefus noneft mecum. Et certe melius

cft mihi non effe,quam fine Jefu effe.Me-

". "lu

;

iu$

$ AUGUSTINIL

10$

fundt

lius eft non vivere, quam vivere fine vita.

GlHO

5. Et tu Domine ]efu, uübi funt miferi-

T

cordie tuz antiquz? Nunquid irafceris

!

pl

q&l'.ï [

j

mihi in finem?Placare obfecro,& miferere

yquatt

mei, & non avertas faciem tuam à me: qui

a.fquöqï*,üï

pro me redimendo, nonavertifti faciem

vtl h ]

tuam ab increpantibus & confpnentibus

j i

inte, Bateor, quia peccavi, & conícientia

2 [1ofl Dd

Tea meretur damnationem,& poenitentia

non fufficit ad fatisfactionem: fed certum

gmalrt

í

M

Quis

eft, quod mifericordia tua fuperat omnem

zqufs

ofienfionem. Noli, quzfo , piiflime Do-

mine fcribere adverfum me amaritudines

ïmïo qn

meas;ut intres in jadicium cum fervo tuo;

I

fed fecundum multitudinem miferatio-

[

p

n

Js

qu

num tuarum, deleiniquitatem meam. V

yh

Lpe

mihi mifero ! cum venerit dies judicii, &

aperti fuerint libri confcientiarum : cum

j

il

Y

dicetur de me: Ecce homo, & opera ejus,

Quid faciam tunc, Domine Deus meus ,

Re

cum cceli reyelabunt iniquitatem meam ,

"

0ne

M

& adverfum me terra confürget ? Ecce

(

nihil refpondere potero, fed demiffo ca-

cg

(1af 1

ite pra confufione, coram te ftabo tre-

pidus & confu(us.

fpluuti

ao

6. Heu-me. miferum , quid dicam?

Clamabo ad te Domine Deus meus,

m |

Quare tacens conífumor ? Veruntamen

T

T

fi locutus füero ; non quiefcet dolor

meus: & Íi tacuero , amariffima amari-

qu

tudine cruciabor interius, Plange anima

o

: mcms

mca, ficut vidua füper virum pubertatis

tiv, Vlula mifeza; & plora, quoniam di-

?

FCiW.

i

fu. |

$

mifie

&

yYo6

o

MEDITATIONES

mifit tefponfus tuus: id eft, Chriftus, Tta

rb

omnipotens, ne irruas fuper me, quia

tum.

nunquam capi poffes in me. Certe non eft

üif j

intoto me, quod poffet tolerare te. Mife-

erfirge

rere. ne defperem , fed defperando refpi-

Tl x

xem, Et iego commifi, unde me damnate

Domin

potes; tu non amififti unde falvate foles.

iàm f

7. Tu Domine non vis mortgm pec-

pulf

catorum, nec lztaris in perditione mo-

rientium: inio ut mortul viverent; tu

Peflc'; L]

inorxtuus €s ;

& mors tua peccatorum

lá

mortem occidit: & ipíi te moriente vi-

li

xerunt, Obfecrote Domine, utego, te

Q

nj

vivente, non moriar. Mitte manum tuam

Pï[(lzim'

m

de alto, & libera me de manninimico-

[

M

n meoru:

yis

H

ne fuper gaudeant mihi, &

jld

a

Dnt: Devorabimus eum.

Quis un-

a

Q

W

quam bone Jefu, de tua mifericordia dif-

A

Yira

fidat ; qui cum inimici tui eflemus , rede-

iU

hi.

miit

inosin fanguine tuo , & reconciliafti

n0os Deo? Ecce füb tuz mifericordiz um-

Til

R

1

&

bra prote&tus, ad thronum gloriz veniam

li

DI

poftulans curro , clamans & pulfans , do-

Ij

ä:OI tj,

nec miferearis mihi.. $i enim ad veniam

lis

nos vocafi , veniam non quzrentes.,

»

Oi

ha

quanto magis veniam impetrabimus po-

Tdf

" ne

fulantes ?

l

ä

?. Ne memineris dulciffime Teíu tux

öx, (Ie

juftitiz

od

E

dverfus peccatorem tuum: fe

(l

efto memor benignitatis tuz adverfus

creaturam tuam.

Ne meminetis irzad-

verfus reum , fed memor efto miferatio-

!

i;

nis tug-adverfus miferum, ; Oblivifcere

Áuper.

f

g

»

$

n

S AUGUSTINIA

YoT

vftus T

fuperbum provocantem, & refpice

mi-

Wa

u

it, (

ferum invocantem. Quid enim eft Jefus

ienonél

nifi Salvator? Exgo Jefü per temetipfum

i Mi

exfurge in adjutoriüm mihi, & dic ani-

nb

ma mez: Salus tua ego fum. . Multum

i dam.ffïö

Domine de tua bonitate przfümo, quo-

j

^f

u

niam tu ipfe docespetere, quazrere, &

f

g

pulfare, Etideo tua oratione admonitus ,

Q s

peto, quzro, & pulfo.

d

"

9. Et tu Dom

e

; qui jubes petere,

ig

quz

Vi

[

fac accipexes conf

*

m

I

da & in-

veni

ru

e:

$€5

d

&

)i0CCS D

ul

15

i€., aperi pulfanti:

"

L-cl

I$

(X

rAYY

& confirma me

firum ,

rer

[

al

i

ra me

1

3A

m

H

n

perditum , fufcita me mortuu

2

omnes fenfus meos, cogitatus &

aCtus

€ c

Q

*

diriger

t gubernare digneris in benepla-

Q

CItO tuo; ut de cxtero tibiferviam , tibi

vivam , tibique me tradam, Scio Domi-

lM

d

[Quv

ne mi- quia ex hoc quod me fecifti,

debeo tib

ede

CGOC

mi-

meipfum; & quiamer

r

a.

P

m

fli, & pro me homo

ía

1

]ses, deberem

ori

^

:;

i

tibi plus quam me

:

l

1

;

berem quanto tu

.

i

H

l

EM

majores, pro quo ded:ft

teipfum. Ecce

néc plus habeo, nec quod habeo dare ti-

J (

m!w

bi poffum fine te, fed accipe metu, &

trahe me ad te; ut tuus fim imitatione

biu.

i

"r

ï

& dile&ione, ficut tuus fum conditione

[

& creatione, Qui vivis & regnas inífz-

Y

$

cula.

Ainen.

l

Q AT U T. XL.

pM*

(

Oratio utilis.

T.

j

^W Omine Deus omnipotens, qui es

i

. tzinus & unus,qui es femper & in

l,

Omul-

Yo8

MEDITAT:IONES

omonibus; & erasante omnia, & eris fétme

nl

perin omnibus. Deus benedi&us in fzcu-

profün

la, tibi commodo hodie & omni tempore

4 mih

animam meam, corpus meum,; vi um, aus

& mili

ditum, guftum ,. odoratum , & tadtum:

foto af

omnes cogitationes meas; affeQiones, lo-

cutiones,aGtiones: omnia exteriora & in-

polnt

3À

teriora, fenfum & intelle£&tum;memoriam

Auii ]

meam, fidem & credulitatem meam , &

QU pet

peifeverantiam meam, in.manus potentia

ld

tux: ut cuflodias ea diebus & no&ibus,

Al m

horisatque momentis. Exaudime Trini-

WT

tas fan&ta, & conferva me ab omni maló;

& abomnifcandalo, & ab omni mortali

n v

i Is

peccato, ab omnibus infidiis & infeftstio-

i

nibus d

t

o

H

monum, & inimicorum vifibi-

Cohtine

quiodca

lium & invifibilium 5 per orationes Fa-

Yion of

triarcharum , per merita Prophetarum ,

per fuffragia Apofolorum , per confan-

& P!Zb(

T meg

tiam Martyrum , pet fidem Confefforum,

per:caflitatem Virginum , & per inter-

Vülner.

ts [

ceffionem omnium San&orum , qui tibl

i

placuerunt ab initio mundi,

V, d

Ti D

2. Expelle à me ja&tantiam mentis;

& auge compunGionem cordis, minue

Wrtye

QU

fuperbiam meam, & perfice in me hu-

militatem veram : fufcita in me fletum ,

4 Yy

mC!S, )

moliifica cor meam duzum & lapideum :

Libera me Domine &. animsm meam ab

biUT n

omnibus. infidis inimici . & conferva

t p

'

me in tua voluntate, Doce me Domine

f

1ta j

voluntatem tuam facere , quia Deus meus

X qor

Q^

—À

Vtted

e$ tth VDa mihi Domine fenfum gerni

5

j ts )

:

3

"$& AUGUSTINL

109

ceisit

Ztun & intelle&um , ut füfpicere valeam

14

profundam benignitatem 'tuam. lllud

o

da mihi petere quod teaudire deledtet ,

"ii

i d

& mihi expediat. Damihi lachrymas ex

&l

toto affe&u ; qu&e peccatorum meorum

,

Qs

poffint diffolvere vincula.

*

o

3. AudiDomine meus & Deus meus,

,mcm.emäi

Audi lumen oculorum meorum.

Audti

n ^

qua

eto: & daut quod peto, exaudias,

*

spot

$i de

j

P

icis, pereo; fic refpicis, vivo. Si

ju-

odb

füitiam meam requiris , mortuus foeteo 5

fi cum mifericordia refpexeris ,. foeten-

aT

j

w

j

tem refufcitas de fepulchro. Quododis

qru

in me, longe fac à me, & caflitatisac

continentiz Ípiritum infere in me , ut

jl

quodcunque petieroin ipfa petitione, te

non offendam. 'Tolle à me quod nocet ,

i

t

& przbe quodjuvet, Prafta mihi Domi-

d

ne medicinam , unde mea poffint curari

:JO (

vulnera. Da mihiDomine timorem tui ,

g u

cordis compunQionem , mentis humili-

g

tatem , & conícientiam puram. Prafta

mihi Domine, ut fraternam femperté-

o

nere valeam charitatem , & mala niea non

]

Oblivifcar, aliena non requiram.

'nif;*" |

4. Parce animze mez, parce malis

d

meis, parce peccatis meis, parce crimi-

nibus meis. Vifita me infirmum, cura

12

me zgrum , fana me languentem , &

(v

a

i

fuüfcita me mortuum. Da mihi Domi-

m

ne cor, quod te timeat ; mentem ,

1

quztediligat: fenfum, quiteintelligat:

a

hyt

sures, qu& te eudiant? oculos,

qui te

[

. V1ióg-

1Io

BïEDITATiONE'S

videant. Miferere mei Deus,miferete mer,

Ép

d

al

d

& refpice me de fede fan&a: Majeflatis

pod

IK

tux& & tenebras cordis mei radio fplen-

doristuiillumina; Da mihi, Domine dif-

tt qre

cretionem difcernendi inter bonum &

libor

«

QL[

malum:& cóncede;ut fenfum habeam per-

vigllem. Peto à te Domine remiffionem

Vitgi

fitn

omnium peccatorum meorum , àquo &

per quem mihi fiat propitiatio in tempore

neceífitatis & auguftie mez.

$. San&ta & immaculata Virgo Dei ge-

nitrix Maria, & mater Domini noftri Je-

fü Chrifti, intervenire pro me digneris

apud iHum , cujüs metruidi effici tem-

tl

plum. San&e Michaél, fan&e Gabiiel;

14

a

e Raphael, fan&ti chori Angelorum ;

Archangelorum ; Patriarcharum atque

il

Prophetarum ; Apoftolorum , Euangeli-

ftarum, Martyrum, Confefforum, Sacer-

U(

dotüm, Levirarum, Monachorum, Virgi-

num, omniumque jüforum, per illum

qui voselegit , & de cnjus contemplatio-

13

Tie, o

ne gaudetis., vos rogare przfumo ; ut

pro me culpabili , ipfi Deo fü

plicare di-

$.2

£nemini 5 quatenus de fa

ucibus diaboli

j

Lt

& de morte perpetuà merear liberari,

Largiri mihi digneris Domine perpetuam

10n

m

vitam , fecundum clementiam ac beni-

Qu

'Ptn

gniffimam niifericordiam tuam

T

NT

€. Da Domine Jefu Chrifte facerdoti-

1& Q]

büs concordiam

regi

H

D

li

us & principibus

l

jufte judicantibus tra

qui

H

litatem & pa-

:

»

|

cem, Oro Domine pro univería fanéta

;ï

E

ccl

VV

€

-

s. AUGUSTIN*I?

TITT

rete ha

Ecclefia Catholica, pro viris & foeninis ,

pro zeligiofis & fzcularibus, pro omnibus

vajftta

uU

dio

J

f

rectoribus Chriftianorum , cun&ifque in

J

fU

te credentibus, qui pro amore tui fan&to

"N

labozant, ut perfeverantiam boni operis

onm o

j

7

Obtineant,

Prxfta Domine Rex zterue

Virginibus caftitatem , Deo dicatis conti-

Dbv

jj

nentiam , conjugatis fan&timo

Al

ni

am , poe-

, 2;(]-[«35«:

g

ml

nitentibusindul

tiam, viduis & orphia-

VOR

d

nis fu

iiv

Üe

ntationer

pauperibus proteétio-

nem, peregrinantibus reditum,lugentibus

od

]7

confolationem , - defun&is fidelibus re-

D

üï""""

quiem fempiternam, navigantibus in por-

tüm venire falutis; optimis; ut in bonitate

Ilv

i

femper confiftant ; bonis & mediocribus,

Jornint

n

ut meliores fiant: prave agentibus & de-

linquentibus, utmihi t

ni

m

ero, ut cito f&

j

fae

iiv

corrigant. O dulciff

& mifericordiffi-

FEH

me Domine Jefi Chrifte, fili Dei vivi, re-

demptor mundijinter omnes & per omnia

[

^

JVc

en

me miferum [

catorem confiteor.

"

7. Sed tu cl

miue

CC

ntiffime Pater & fum-

me, quiomnium mifereris, non me pa-

10;

i.

ff

tiaris à tua mifericordia fieri alienum.

Et tu Domine Rex regum , qui inducias

vivendi preftas, corrigendi mihi devo-

ne

i.

tionem trib

Excitain me mentem ;

quz terequirat, te defid:

erve

viV

( I*

onte

t, &te (qui

es ubique totus trinus & unus) femper

(nti*

Prz omnibusamet, tetimeat, tuamque

"i

t

voluntatem faciat. Przcipue ergo te Do-

(

i

&r

mine fan&te Pater deprecor , qui es bene-

,

di&us & gloriefus per omnia fxcula , ut

omnes

K

C N

m

MEDITATIONES

x1i2z

omnes qui nrei memoriam faciunt in fuls

ftiiag,

»

o

rationibus, & qui indignis orationibus

lit D

meis fe commendaverunt, & qui mihi

Wa $

aliquod . chatitatis officium & pietatis ftu-

; Vmple:

dium impenderunt : feu & illos , qui

Vonatyr

confanguinitate ac cognationis affedtu

Y t

funt mihi propinqui; tam & illos, qui

dtm Te

nunc confittunt in corpore, quam & il-

Wt

los qui teguntur funere, mifericorditer

] Qttyr

gubernare digneris, ne pereant.

) 2

1

llj

$. Omnibus etiam Chriftianis vivis ad-

j

t g

jutorium przftare digneris: & defunáis

' A (k*.

fidelibusabfolutionem , & requiem fem-

; "ille

piternam, per omnia fzcula. Nec nou

L

& illud magnopere fupplico Domine,

Ql

qui es « & c, ut cum extrema diesmea

Id Ts

finifque vitz mez advenerit, tu mihi fis

15 t

mifericors judex contra malignum accu-

Blitis

fatorem diabolum; & fis mihi perpetuus

lt

LURU

defenfor , adverfüs infidias hoftis antiqui:

tolg

& in focietatem Angelorum, omnium-

M ü()aa

que San&torum in fané&to paradifo tuo ,

Tngin

me perfeverare facias. Qui esbenedi&us

in fzcula fzculorum.

-

Okmggl[f;n

m

!

€. A D U-r

XLDI.

Oratio devota de vecordatione paffionis Chrifz.

t

X.

Omine Jefu Chrifte, redemptio

li

u

t

mea , imifericordia mea , falus

iT

mea: te laudo, tibi gratiasago 5 quam-

di

if

vis valde impares tuisbeneficiis , quam-

vis multum expertes devotionis, quam-

E

BU

vis macras à de(íiderata pinguedine dul-

on

ciífimi tui affe&us, tamen qualefcunque

giatias

j

! N (Qkülv

H

i

$; AUGUS' TINI.

1t3

'nt TA

fatiàs, nonquales fcio me debere , fed

icut poteft conari, tibi perfolvit anima

x

qi m

iea. Spescordis mei, virtusanima mez;

compleat tua potentiffima dignitas, quod

aisl

jos »,Clu'

conatur mea tepidiffima imbecillitas, vita

T

mea, tufinis intentionismez, Etfi non-

T

dum merui tantum,quantum debitor fum.

»mare, utique faltem defidero te amatre

w &

icordt

quantum debeo.

2. lMluminatio mea, tuvides confcien-

L

tiam meam:

quia Domine ante te eft

!]

j

emne defiderium meum, & tu donas fi-

nl

quid bene vult confcientia mea. Sibo-

ec 100 '

num eft, Domine, quodinfpiras; imo;

quia bonum eft, utte velim amare; da,

)omifï

j

uod me facis velle, Da,

ut quantum ju-

g

bes,

tantumtemerearamare, Daudes &

1

at

gratias offero, ne fit mihi donum tuum

p

infru&duofüm, quod tua Ípontanea de-

antiqu

dilli voluntate, Perfice quod incoepifti ,

yp

X dona quod me benigne praveniendo ,

T

immeritum defideraze fecifii Converte,

gl

enignifme, meum torporem in ferven-

tiffimum tti amorem. Ad hoc enim, cle-

mentiffime , tendit hzc oratio mea , hzc

memoria & meditatio beneficiorum tuo-

deny

zum, ut tui accendas jn me amorem.

ii

3. Tua me , Domine , bonitas creavit;

1

$*5

Tay

tua mifericordia creatum a

b oginali

quil

peccato mundavit',

tua potentia poft

u

vattt

llam emundationem Baptifmi, in aliis

y

peccatorum Ífordibus involutum hadte-

n é

fcunqt

Aus tolezavit , nutrivit; & exgeäayifi

X

X

gt

E

!'24(.

MEDITATIONES

n

f

Exfpe&as tu bone Domine correQionenm;

lüttoe t

Expeétatanima meaad poenitendum , ad

yoris?

bene vivendutn tus gratiz infpirationem ,

$ Cit

Jeus meus, creator meus, tolerator &

iüatitudi

nutritor meus, te (jtio, te efurio,te defide-

'itine ]

ro , ad tefüfpiro, & concupifco , & ficut

It Vi

pupillus benigniffimi patris orbatus pr-

tte

fentia, flens & ejulans inceffanter, ejus di-

ol

le&am faciem toto corde ample&itur: fic

s

ego non quantum debeo, fed quantum

^1oY

Ti5 p

queo, r

iivl

nor paffionis tuz , memor ala-

Tf

parum tuarum , memor flagellorum , me«

Itl qd

mor vulnerum tuorum, memor qualiter

V.

pro me occifus es, qualiter conditás, qua-

I'ü[,';n du

liter fepultus , fimul rnemor tuz gloriofz

1[21€(u!pa

refurre&ionis, & admirabilis adícenfio-

]

'ütpig

nis hzc indubiteta fide teheo, exilii mei

um

zrumnas defleo, fpero tni adventus folam

j

| Ug

coníolationem , ardenter defidero tui

1 "t ee.

vultus gloriofam contemplationeim.

t

E

zi

Hei mihi! quia videre non potui

lg

ilto

Dominum An

:

lorum, humilitatema

f,

V

!

)

converiati

IxVAL

nen

hominum, ut homines

Y

^

1 lm

€

raret

ad conver

f

[

itionem . Angelo-

315 (

15 0E

ismorlebatur, ut

m

im Deus off

h]

ator viv

ervc

t

Heu, quod tam

aü

mi-

A

.;;

tam 1

H

aa

láUvi

i

b

]i pietsti prefens

UM

D

upefcere noi merui! Cur, Oanima

'i ï

Wi Tty)

r

;3t6 pr

n non tzansfigit gladius

Nj

Of1S

t

1

ls

cum fecrre no

n po

u:

iü

i

Pt

fa

o

ies vu

CIar

lancea-latus tui

lvato^

ris? cu

n vi

Aucic

A ere

Vi

Onfo

E

nequires viol

21

"m

"s f

P

"

des & manus tui plafr

?

iatoris? cum.

:

) lngu

hor-

ä

]

ES

$ AUGUSTINL

Tï)*fþ

eDrottets

horrore eflundi fanguinem tui Redem-

x 4d

ptoris?

xitonet

$

Cur non es inebriata lachrymarua

amaritudine, cum ille poraretur amari-

olerator

tudine fellis?' Cur non es compafia caftif-

ye dc'iïfdf-

(0,

&t

fimz Virgini digniffimz matri ejus ,- di-

gniffimz Dominztuz? Dominüameami-

ybattepte

Il

fericordiffimaquos fontes dicam erupifie

de tuis pudiciffimis oculis , cum attende-

(eGtlt

res unicum filium tuum innocentem co-

j quitt

ram te ligari , flagellari; & ma&tari? Quos

o J

[ y

fletus. credam pexfudiffe piiffimum tnum

onYr

for

vultum , cum fufpiceres eundem filium

(*

tuum, Deüm & Dominum tuum in cruce

fine culpaextendi, & carnem de carne tua

Y

ab impiis crudeliter diffzcari? Quibus fin-

Ti

gultibus , aftimabo puriffimum pe&us

G

tuum vexatum effe, cum tu audires : Mu-

orp A

lier, eccefiliustuus. Et difcipulus: Ecce

iUv

matertua. Cum acciperes difcipulum pro

É

i

magiftro , fervum pro domino.

6. Utinam cum felice Jofeph Domi-

hum meum de cruce depotuifiem 5 aro-

matibus condidiflem ,. in

ulcaro col-

localem: ut faltem perfecutus vel con-

&

fecutuseffem , ut tanto funeri non defuif*

fet aliquid mei obíequii. " Utinam.cum

"

au

u

P

C

vifione An-

beatis mulieribus, cor

gelorum effem territus, & audifiem riun-

cium Dominicz refurre

ionis, nunciuna

t

mez coníolationis, nuncium tam exípe-

ÉCatum, nuncium tam defideratum. Uti-

lem ex ore Angeli:

n

n

mam , inquam; Mäi-.

p

Nolite

N

-

6

MEDITATIONÉS

Nolitetimere: vos Jefum quaritis cruci-

-

&

5xum , furrexit , non eft hic. Benigniffi-

11 dere

ine, imvunmc fereniflime , quando re-

ER

flaurabis mih i, quia non vidi illam bea-

x

ATE I

d

trz t

u

cuuus mfolxupnonemï Quia

WU ]

m

Ton fu:

deof cuïatus loca vulnerum , fi-

Tnt, ]

aur

am c

lavorum ?. quia non rcfperh la-

A

&l

1

ün*vmu g

E

udii cicattices corporis veri?

Ts

3

Adt mirab

d

H

ii

1

i

FOM

$, inxftimabilis, incompara-

3

l a

IN

lis, quandocon 'folabeus&compefccs

A

7ne

füm, &

àd Oolore meo? nonenim cadità me

Tiem

dolor :

fmeus,

M

quamiéiu peregrinus fum à

i à

W

Dominomeo,

Vi

7s

Heu mihi Domin

heu animz

X W

" d

m

ez!

- w o

l& e

j

ffifti confoletoranimz mez ,

m

* (

fiec. vale dixifti.

Ing

7rediens vias tuas be-

a

ulf I'lelï

«xcd.xun tuis ; nec

aiiu

H

Elevatis mant-

busà nube fufceptuse

es2i

VC5

Z

nccelum , nec vi-

'9m

n

omiferunt te xeaiturunm ,

di. An?.vth pr

£t

.

di

; Bd

11

*Uïü

at

cam?' quid faciam ? ?

u

auov

Or Qum

n, nbieum '.wmü vel quan-

(

&o inveniam? quem vog;-boï

quis an-

ji

1

naunciabit csm&o

qiuiaamore langueo?

Dcf»cn

$4v

ceat

üdium cozdxs mei, verfüs eft

!

W0

i

1 D

? )

in AJ»LGAF r

ius rnceus.

Defecit caro mea

Dj

ecc

&

dlea(

CO äïïCIJL. , Deuscordis mei ,

& pars

E

i'ï."C.ï Deus

ina

nfï'

tumm Renuit confola-

l

M

ïiln

nea, mu de te dulcedo mea,

EM

ui enim mihieftincolo, &àte culd

& p

Nl

4

"5 g

vu-uu-'m; erram ? Te vo*o, te fpcro, te

Suxro;,

tibi dixis cor meum: Quafi-

ii ii

ï:'l *'U'KU(H tuum.,

vultum tuum Domxno

T

L

Iw

zeg Lmt.m;. ue ayextas faciem t.mm àme:

p

&. Ama-

Fs AUGUSTINI

TL7

(

(isctl

8. Amator hominum benigniffime,

j

i

E

tibi- dereli&tus eft pauper , orphano tu

enign

lic-

T 3

Qundo1t-

erisadjutor. Mi advocate tutisfime m

lm

rere mei, orphani dereli&i: pupillus fa-

)! Qu

&us íum abíque patre anima mea quafi

vidua.

aui; F

Kefpice: orbitatis: & viduitatis

mez lachrymas, quas tibi offero donec

detile

v t*

redéeas. Eiajam Domine , eiaappare ri-

o

hi, & confolatus ero: Exhibe prafentiam

.ompfifcs

tuam,

& confecutus ero defiderium

airam|

meum. Revela gloriam tuam, & erit per-

fe&um gaudium meum ; Sitivit in teani-

gusíumd r

ma mea, quam multipliciter tibi caro

mea, Sitivitaninia mea ad Deuim fontem

p a

41

i

vivum:

quando veniam, & apparebo

ante faciem Domini?

9.

uando venies, confolator meus?

w M

Quem expe&abo? O fi quando videbo

Jl

audium meuim , quod d

e€nacro,.

m

'

O fi fa-

i.

tiabor cum apporuerit ploria mea, quam

efurio! .O fi inebriabor ab ubertate do-

:

sl

gl

mus tuz , ad quam fufpiro! Si potabis me

ol

. lani

torrente voluptatis tuz , quem fitio ! Sint

VVCI;'JSBQ

mihi Domine intezim lachrymz mez

: caw mel

panes dieac no&e , donec dicatur mihi:

Ecce. Deus- tuus

.

.

donec audiat anima

" &pm

ml

mea: Ecce fponfus tuus. TPaíce intezim

«,ccdg me,h

me fingultibus meis, refocillame dolo-

210

ribus meis. Veniet fortaffe redemptor

3

0*

meus , quia bonus eft ; nec tardabit , quia

pius eft, Xpfi gloria in fxcula fzculorüm,

; Qu

.

! ngm'-ï

Amen,

4020*

Meditationum finis,

155

DIV

j MP

119

$

l

[

D-r vel

138 dui

?

j Anpled

AUGUSTINI

Ym f

HIPPONENSIS

Aptimum

EPISGOdTI

Ym ver

Oi

Qmine.

Liber. Solil oquiarum. anitiaa

Towt g

ad Deum.

E tef

Vïjt

C A PU E. E.

il

De inefalilu dalcedine Det.

l ts

w Ognofcam te Domine cogni-

| ïk*ägm !

tor meus: cognofcam te vit-

DDareqn

m

tus animz mez.

Oftende te

füt fond

Jimihi, confolator meus: vi-

deam

: U vf

te- lumen oculorum

1 ïä.t. [0;

meorum, Venigaudium fpiritus mei, vi-

; Q poft

deam te,lztitia cordis mei. Diligam te,vi-

fa anitmaz mez.

1 Püt g

Appare mihi delectatio

* COR

mea magna.folatium

meutm dulce: Domi-

|

:

l

d

i

Aig

(

ne Deus meus,vita mea,& gloria tota ani-

3) COn(i

f

mzmez. Inveniamte, defiderium cor-

li fu» J

dis mei; teneam te, amoranimz mez.

l 'h!

» Qu

Ample&tar te fponfe coeleftis, exultatio

f

D n

inea fumma intus, & extra, Posfideam te

QSW a

beatituco fempiterna; posíideam te in

t )

ine

AC

dio cordis mei, vitabeata, dulcedo

dDran

eax

AV

fumrma antmz m

M

Diligam te Domine

t Qte (

fortitudo mea, Domine firmamentum

It i

meum;, & refügium meum ,. & liberator

meus.

r Vit

Amem te Deus meus, adjutor

meus, turris fortitudinis mihi, & fpes

Q1 Vi

N

inca

lt; Y

1

" SOLILOQ. S. AUGUST.

119

fáea dulcis in ormni tribulatione mez.

Ample&ar te bonum , fine quo nihil bo-

6

N

num , fiuarte optum

[6)

,

ne quo nihileft

4

1

laauriuta mea-

h

optimum. Aperipe

xum, verbo penetrab

iori omni gladio

0081

-

ituam. Intona,

ancipiti, ut audiam voce

Domine, defüper voce grandi & forti.

IT

'Tonet mare & plenitudo ejus, commo-

veatur terra, &coran

1

1

aquz in eis funt,

2. Illuftra oculos meos Inx incompre-

henfibilis ; fulgura corufcationem , "&

J

diffipa eos, ut non videant vanitaten.

eü

n

Fulgura multiplica , & conturba eos ;

*

d

appareant fontes aquarum , & revelen-

(v iv

lat?

tur fundamenta orbis terrarum.

'Tri-

Eus: ]s

bue vifum, lux invifibilis, qui te vi-

deat. Creanovum olfadum , odor vitz ,

3:txïq:üff!

J

qui poft te currat in odorem unguento-

m

rum tuorum. Guftum fana, qui fapiat:

& cognofcat & difcernat, quam magna

a

1

1

multitudo

cedinistuz Domine, quam

abícondifi his, qui pleni funt charita-

tüi

tots

100

tis tuz, Da cor, quod te cogi

DVL

ani-

T

mum, qui tediligat: mentem, quz te

recolat: intelle&um , qui te intelligat :

XJ

jato

a

M

[

rationem , quz tibi femper fummo dele-

&abili fortiteradharet. 'Tefemperanior

g tl

fredt

fapiens diligat. O vita, cui oronia vivunt :

duie

ol

vita quz dat mihi vitam : vita, quzeft

mea vita,

er quam vivo, fine qua mo-

"elit

j

qatob

-

rior: vita, per quam refufcitor , fine qua

3

pereo: vita, perquam ga

ud

us

eo , fine qua

40

At

j

[

, dulcis & amabilis ,

q6

tribulor :. Vita vitali f

4.

Sme

j

UY26

SOLTLOO OUTA

femper memorabilis ubi;ubi quxfo estUbi

"icedo

te inveniam , in me deficiam, & in.te

3 z;emum

fubfiftam? Prope efto in animo, prope

Bd Q

incorde, propein ore, prope inauribus,

Nnted

prope in 2uxilio: quia amore langueo :

(f n

quia fine te morior: quiate recolens fuf-

citor. . Odor tuus me recreat , memoria

nofc;

i

ttell

hi

tui me fanat : fed fatiaber curh apparuerit

lenj

gloriatua vitaanimz mez, Coacupi(cit &

1 h;

4eficit anima mea de memoriatua ; quan-

UI

do veniam & apparebo tibi ,.Iztitia mea?

t

/:3. Quare faciem .tuam avertis, gau-

m

dium menm per.quod gaudeo? Ubies,

j nj

abíconditus pulchre quem defidero-?

* 3 Pt

Odorem tuam haurlo , vivo, & gaudeo:

Tl

te autem non video. - Vocem tuam audio ,

| Üirt

& revivico. Sed cur faciem tuam abf-.

^

"

iïfä

condis?

mf

Forte dicis: Non videbit me

b

!

(

homo; & vivet. EiaDominemoriar , nt

Vi

te videam: videam ut hic moriar, Nolo

[

vivere, volo mori: diffolvi cupio, & effe

L

te

cum. Chriffo. Moride(idero, ut videam

Ti

Vil

li

Chrftum: vivere renuo, ut vivam:cun

i D

Chrifto. O Domine Jefü, accipe fpiritum

9

[

40

meum: vita mea fufcipe animam meam:

J

D

Gaüdium meum,

attrahe. cor meum.

balcis cibus meus, comedam te. Ca-

put meum, dirige me: lumen oculorüm

?h

meorum, illumina me: melos meum ,

m Tf

tempera me. Odor meus, vivifica me.

U g

Vexbum Dei, recreaume, Latus mea, lzti-

-

z

4

fica a

À

nimat

n fervi tui, Intraineam gate

* Ril

m

dinm

"i

mewnsut in te gaudeat, Intra in eam

ulcedo

E

k

»

E

"

's-XUG USTI NI

Ua

"

« &ulcedo fümma, ut dulcia fapiat. Ltimen

n6

i

zternum, illuftra fuper eam , ut teintel-

L

0

po

Hgat, cognofcat & diligat. Ob lroc enim

QoUS,

non te diligit, Domine, fi te non diligit,

"H

quia non te cognofcit:. & ideonon co-

uxööwf' !

gnofcitquia non intelligit.Et idcirco non

| genotà

iatelligit; quialumen tuum non compre-

wl

endit : & lux intenebrislucet, & tene-

runt.

Lupl'tlf&

brz eam non comprehen

4.O Lux mentis,Ó lucens veritas,Ó vera

; ( i

jriamed?

tloritas, quz illuminat omnem hominem

,

« 0|

W

venienteniin hunc mundum! Venientem

(

i

9I

*

06 !

quidem.fed non diligente m:quia qui dili-

v? .

git mundum , inim!cus Dei conftituitur,

UH

Expelle: tenebras defuper faciem abyffi

N

imnentismez, ut videat teintcligendo, ut

t Y

cognofcat te comprehendendo; ut diligat

l?..me

te cognofcendo.Quifquis enim cognofcit

te diligit te, f oblivifcitur : amat te pluf-

N

j

Quam te: relinquit fe;& venitad te,u

tüga

$ d.

[s

-

deat de te, Hinc eft ergo Domiae , quod

10 &æ*c

?

"n

non tantum diligo quantem debeo ,:quia

j

hon piane cognofco te: fed'quia parum

fpiim

Cognofíco, parumdiligo, & quia parum

diligo; parum integaudeo. Sedàteve-

nmem

W

10 gaudio interiori per exteriora rece-

g xueuüf-

^

dens, dum te folo careo, adulterinas

|

amicitias in his exterioribus quxro. Et

oauort

)5 n

ic miferego, cor meum , quodtibi foli

debui toto amere totoque affe&u im-

qfiome

j

jvl

; Itj

pendere, vanis dedi: '&ideo vanus ef-

* fe&us fum , :dum vanitatem dilexi. Hinc

2

uodintenon gau-

ninam

etiai e& ,. Domine , þq

$

-deo

m

:

I2z

SOTSTLOOW LE

déo & tibi nonadhzreo. Quia egoinex-

C

te1ioribus, tu in interioribus: eoo in tem-

Deus ol

poralibus.tu in fpiritualibus: ego in tranfi-

un,&

toriis animo diffundor , COgitatione ver-

f (;

or, loquutione implicor, & tu Domine in

ftcltmpf

zternis h'lh]ï'ïs & xternitas es, Tuin coe-

J Adter

lo;egointerra: Tu dll-ms alta,ego infima.

(51 f

Tu coeleftia; ego terrel

firia.- Et quando po-

nnïh»l 'fl

terunt hac contraria convenire ?

P

CAPUT

PEÉ

D[!n

)m

De mioria dv fragilitate bominis.

Quene l

lfer ego, quando poterit obli-

lr lln[x

k

quitas te2, .tuz re&titudini adz-

AUA

he

lN

quari; Tu Domine durzs folitadinem ,

lts (

egomultitudinem: tu filcntxum, ego cla-

[

EH

inorem: tu th'lt'lt('l"'l, e€go vanitatem : tu

Ug (

munditiam , ego immunditiam fequor.

"Qrtt

Ts

Quis plura Domine? u verebonus, ego

1 ts

malus: tupius, ego impius: tufandLua,

HQ Tfor

ego mifer : tu juftus, ego injuftus:

Tuluz,

«0']3711[&.

€g0o czcus ; tu Vlïä, ego n*mtuus ; tume-

dïcxna €20 egcr: tu ga UQIUKB C?OTHLII*

hii lïhh

tia. Tu [umim Vïllïä?, ego UXLVCLFQ va-

; "t |

u

nitas: ut omnis homo vivens. HGU Gde

P

AT

igitur Ó Cxeator dicam?- Audi Ó Creator.

85 qu

Creatura tua füum , jam petii: creatura

tua fum,

TW 1

jam morior. Fa&ura tua fum ,

[

jam-ad mi

"n

in

lum redigor.

Plafma tuum

Qd

hm

fum: Manus tuz Domine feceront me,

Ttey

H

& phfmave'mm me: manus inquam il-

16 Y

(0h

ifle

le, qua affixz clavis

Int pro me, Opus

li

manuum tuarum Domine ne del PIC'QQ)

ä

lOr"x

VHlnera manuum tuarum precor ut ad-

0 (lv

ipi*

KT

E

À

d.

IN

A-UGU*PTINLV

11237

rointte

fpicias, Ecce in manibus tuis Domine

o intett

Deus defcripfifti me. Lege ipfam fcriptu-

tl

ram, & falva me. En ad te fufpiro crea-

jone v

tura tud: Creator es, recrea me. Enad

i

teclamo fa&ura tua: vitaes, vivifica me.

f at*

En ad te refpicio tuum plafma: Pla(imator

D jb

€s, reflaura me. Parce mihi Domine,

[

hihilenim fünt dies mei

ub

2. Quid eft homo, ut poffit alloqui

Deum fa&orem fuum ?. Parce mihi collo-

uenti tibi. Ignofcefervo tuo, qui prz-

m

f

t

imit loqui tanto Domino: Legem non

[

habet neceffitas,

Dolor me compellit

dicere: calam

iita

Aita

;

[

ä7

squam patior, cogit me

excla

m

111

are

.

Zgrotus fum , ad medicum

feit

m ul

clamo: cacus fum , ad lucem propero:

mortuus fum, ad vitam ífüfpiro, "Iu es

Vi

m

qu

medicus, tu lux, tu vita:

j

lefu Nazate-

ne,

433

Àii

iferere mei, fili David miferere mei,

lif

[)

d

l

m

Fons mifericordiz , audi, quid ad te cla-

u

Al

n

matinfrmus. Lux quztranfis, exfpe&a

cacum , prabe ei manum ut ad te ve-

70F

"

niat: & inlu

A1i

ine tuo videatlumen. Vi-

j Cmd

fa vivens, revoca mortuum. Quid fum

€g0, quiloquortecum? Vx mihi Domi-

yeät()ï.

m

lii

j

n

ne, parce mihi Do

ine. Ego cadaver pu-

"

u

I

tridum, efca vermium , vas foetidum ,

tui

i

cibus ignium, Quid fum ego qui loquor

tecum? Va mihi Domine, parce mihi

n

Domine,. Infelix ego homo. Homo , in-

i5

quam

natus de muliere, brevi vivens

tempore , repletus multis miferiis: ho-

!

mo (inquam) vanitati fimilis fa&us:

W

Cora-

—9

p

]

]

0UA.

'SOLILO' "UIÀÁ

comparatus jumentis intipientibus, &

( fs ]

jem fimilis factus illis.

1

BEU

:3. Quiditerum ego? -Abyffüs tenebro-

perimit

fa, terramifera; filiusirz ; vas aptumin

Wf

cpntumeliam -

genitus: per immundi-

lm v

tiam, vivensin rüiferia, moriturusinan-

Xoentir

guftia. Heu niifer, quid fum? quid futurms

fotipel

fum? Vas fterquilinii, concha pütredi-

t nj

tis, plenus'foetore & horrore: cxcus ,

"t

pauper, .nadus,. plarimis neceffitatibus

l

iubditus; & ignorans introitum & exi-

flis Ne

T

tum meum, mifer & mortalis. Cujus

Vs

m

dies , ficnt umbra pratereunt cujusvvita,

ficut umbza lunatica eva

neíc

iCi

"

it, ficut flos

in arbore crefcit, & ftatim marcefcit :

l,

nuncfloret, & ftatim aret, Vita (inquam)

;

Din

i

(l

Yuea, vitafragilis, vitacaduca, vitaqua

Cï

quanto magis crefcdit, tanto magis de-

fï'ad

lite

crefcit: quanto magis procedit, tanto

"G

magis.ad mortemaccedit. . Vita fallax &

EU d'

AU

umbratica, plenalaqueismortis, Nunc

W

j

gaudeo, ftatim triftor; nunc vigeo , jam

Ij P

infirmor; nunc vivo, ftatim morior; nunc

W

l]

^

felix appareo, jam mifer; nunc rideo, jam

1

fico.

Sicque omnia mutabilitati fübja-

D

cent, ut nihd unahorain uno ftatu per-

maneat. Hinctimor, hinctremor, hinc

qu

i

fames, hinc fitis; hinc calor, hinc frigus;

D

hinclanguor, inde dolor exuberat: íub-

fequitur his importuna mors, quzmil-

l

d

le modis quotidie miferos homines ino-

pinaterapit. Hunc necatfebribus, illum

Em

"ütinter

cz;'z)xiflïic doloribus; bunc confumit fa«

i d

Ines,

;ft

p

—

St AUGUSTINT.

125

ïbus, &

$es, illum fitis extinguit; huncfuffo-

cataquis, illuminteriniitlaqueo. Illuna

teneon

perimit flammis, olium dentibu

210

sh

eftis

rum ferocium vorat. Hunc trucidat ferro,

$

;:,prum:in

illum veneno corrumpit; alterum tantum

1

repentino terrore miferam vitam finire

id

compellit; Etnunc füper hzc omnia ma-

AL

gna miferia; quia cum nihil fit certius

j

D

mortejgnorat tamen homo finem fuum,

fl

Et cum ftare pu

tat

tat,

colliditur, & perit fpes

lo

a

ejas. Nefcitenim homo quando, velubi,

n

KHS

vcl quomodo morietur , & tamen certum

At

€it, quod eum mori oporteat.

iL

4. Ecce Domine quam magna miferia

homänis ; inqua fum, nec timeo,- Quam.

grandis calamitas quam patior, nec do-

1co, & ad te non clamo. .Clamabo, Domi-

2ni

*

w

je;j

antequam tr

diii

cam, fi fotrte,noh

tranfeam, fedintemaneam. Dicamer-

u

t

i

0, dicam miferiam meam: confitear, nec

$5

erubefcam ante te vilitatem meam, Ad-

(

juva. me fortitudo-mea , per quam fübie-

íor

i

Vor; füccurrere virtus, per quam fuften-

,

dt0; m

tór: venilux, per quanivideo : appare

et

gloria, per quam gaudee: appare vita;

y bj*

[wuïvf

in qua vivam , ó Domine Deus meus..

d

1f

ECASPSU Ti ILE

"

en

u

De admirabili lumine Dei,

gl

r

Lux quam videbat Tobias,. quan-

T. 0

do.oculisclaufis, docebat filium

o Ih

fuum' viam vite

; I

Lux.quam videbat

lMaac interius , quando caligantibus oculis

T

Iul

exterius filio futura narrabat. Lux (in-

j

n

quam j

126

SOLILOQUIA

quam) invifibilis; cui omnis abyffus liu-

D

mani cordis eft vifibilis, Lux, quam Jacob

at f

videbat ; quando ficut tu intus docebas ,

l; p

EÉcce

Ab

fïh-c exterius ventura przdicebat.

tenebrz

? funt fuper faciem abyfli mentis

0Dey

1nex,tueslumen. Ecce c.ahsro tenebrofa

LOI

fuper aquas cordis mei, tues 5 veritas,

Tubirk

2. O Verbum , per quod fa&a funt

6". [

omnia, & fine quo fa&um eft nihil! Ver-

bumi quod eft ante omnia, &antequod

nihil.

Verbum regens omnia, fine quo

ls

nihil fünt omnia.

Verbum , quoadm if

F

l

W

A

in principior. Fiàt lux , & facta eft lux.

Dic etiam' mihi , fiat lux a OE h&ï fit

lux ; & videam lumen, & cognoícam

fi

quid non eft lumen: quia finete, mihi

N

n nebre lumen , & lumen tenebrz po-

li

nuntur.

Et fic fine tua luce non eft veri-

4

fas

deft ertor, adeft vanitas; nonelt

9)

TM

diícertio , adeft confufio: adeft ignoran

deft coecitas , non

QHX'

a

tia, non eft fcientia

(Lu' [

eíftvifio: adeftinvium, non eft via: adelt

Ios

imnors, non eft vita,

Q UEPITIN

li,

De snovtalitate bumana natura,

.ä

.

Cce Dot qme , quia lux non eft;

mors eft: im

10 non eft mors, oun

ni

eft mors, I*wam per ipfam ad nihi-

i

tj

lusma tendimus, duim

nos nihilfacere per

Jm;

!

lP |

pecca

Cud

tum nonformidamus, Etjufte qui-

4enr hoc Domine : Nam dmna f1 tis re-

hIN

:jwma ; dum ad nihilum d

vtvyv.

deuve

nimus;

o

Al

n

07

iquam aqua decurrens

qui fine te

fadum

n

g

sE AUGUSTIVE

127

u

ia&um eft nihil, & nos faciendo nihil

j

j

àtt

facti fumus mhll

uia fine te fumus ni-

]Mb

doce

i

5,

hil, per quem fatta unt omnia: fine quo

d

fi&um eft nihil.

O Domine Verbum !

f

Ts

O Deus Verbum , per quod fa&a funt

F

CL.OH

omaia, fine quo fa&um eft nihil! Vz

ert

mihi mifero to.u.s obczcato 5 qum tulux,

Va mihi mifero toties

*

1

& ego fine te !

vulnerato; quia tu falus , & ego fine te!

d

»«:ï

Va mihi mifero toties mf tuato , quia

lu

tues veritàs, & ego fine te' Vec mihimi-

f

Qd

fero toncs 1beuato, quiatuvia, & ego

ine te! Vz mihi miíero LOï;""S mortuo ,

quia tu vita, & ego fine te!

Vs

mihi

mifero toties an: L.mhto quia tu es Vet-

bum, per quod fa&a funt omnia, & ego

inete, fine quo fa& &om Li"t nwul

2. Q Domm

na

Vexbum !

ó Deus Vet-

bum? quies lux , per quem fa&a eft l

nr

üx,

nordi

qui es via, veritas, & vita: in quo non

funt tenebrz ,

vanitas ;

error ;

neque

mors, Lux, an quatenebre: via, fine

vit Av

quaerror: veritas, iu; qua vanitas: vita,

fine qua mors. Dic verbum Domin 1e , fiat

n

lux , ut videam lucem, & vitem tenebws,

qon d

videam viam , & vitem mnvm, videam

doat

vcnm*cm, & vitem vanitatem :

Vi

n

jor

& vitem. mortem.

viram ,

ilium

re

Domine lux mea, iflumi

natio m

ea 6

X Ac

fa-

me

I

lus mea, quemtimebo: Dominu

SmC

us

P

n

O-

quemlaumbo Deus meus, qu'"'ï" 1

abo: Pater meus, quem amabo : fpo

Ll

us

[5

K

ï

meus;cui me fervabo, Ll wnmau(mc uáti)

illi-

1i

3;;&1

2:

ä

T28

'

SOLILOQUIA

iluminare lux huic cxco tuo, qui ia

Á n

tenebris & in umbramortisíedet , & di-

1 qop

rige pedes ejus in viam pacis, per quam

1lhi of

ingrediar in locum tabernacult admira-

Q p

bilis ufque ad domum Dei , in voceexul-

färitas "

fationis & confeffionis, Veraenim con-

2 Md

feffio eft via per quam ingrediat ad te

[j

viam, per quam egrediarab invio & re-

Vl

It

X

vertar ad te viam , quia tu es vera via vitzt.

CA PU T5 YVj

Ouid - fit - mibil fresi.

Rn (

347 Onfitcar ergo: confitear tibi Pater,

1

At Quf

, Domine cceli & tezrz , miferiam

j t

meam: utme venire liceat ad mifericor-

E Omns

diamtuam, Miferquippe fa&tus fum , &

] Oi

ad nihilum zeda&us füm, & nefcivi. Quia

| P ii

tu'es veritas, & ego non,eram tecum :

. W

vulneraverunt me iniquitates mex, &

tlll'lt, Q

non dolui, quia tu es vita, & ego non

Og

i

n

€eram tecum. Adnihilum duxerunt me ;

100 frne

quia tu:es Vetbum , G&cegonon ezam te-

U

m

ul

cum, per quem fa&ta funt omnia , fine

quo fadtum eft-nihil: & ideofine tefz-

' i ägm

&us fum nihil, quia nihil eft , quod ad

l

nihilum ducit. Omnia per verbum fadta

i

"

funt, quxcunque fa&a fünt , & qualia fa-

Y

d

&tafunt. Vidit Deuscun&a qux fecerat;

b

& erant valde bona.

"Vi

Omnia quzcun-

$i

ll

que fa&a funt ; per Verbum f£x&a fünt ,

f£40-

,

& quzcunque per Veibum

Adut

a funt ,

valde bona fünt. Quare bona funt?- quia

ifiu

omnia per Verbum fa&a funt,; & íine

l

ipfo fa&um eft nihil; quia nibilbonum

j !'—nätu[ ?. ;

ne

S

s

AUGUSTINEI

129

Auifüï

fine füummo bono eft. Sed malum eft,

ubi non eft ullum-bonum, quod utique

t,&dl'r

«tqu |

nihil eft : quia nihil aliud eft malum ,

uam privatio boni: ficut nihil aliud eft

: gdmix "

xeat

€xcitas, quam privatio luminis.

nimar

2. Malum itaque nihll eft; quia fine

Verbo fa&um eft,fine quo fa&tum eft nihil,

u dt

lod

Ilud autem matun eft, quod privatur illo

m.] W-

bono, per quod. omnia facta fünt, quecun-

que funt, At quz non funt, per ipfum facta

noníunt, &ideo nihilfünt, Etideo mala

funt, quz fa&a non funt: . quia omnia quz-

(b

cunque fa&a funt , per Verbum fa&ta funt;

lt

& omnia perVerbum bona fa&a funt.Cum

ii

r

&

igitur omnia per Vesbum faéta fünt , mala

»1

Qu

per ipfüm non funt, Reftatigitur, quod

oemnia, quz faécta non funt, bona non

n

am

unt; quia omnia quzcunque faéta funt ,

nt *

egonon

bona füunt; & ideo malafünt, quia fa&a

non fünt : & ideo nihil funt ,. quia fine

(l

p

T

Verbo fa&um eftnihilL. Malum igitur nii-

hileft, quiafa&um noneft,. Sed qualiter

fl ^

malum eit, (i faüum noneft? Quia ma-

(inett)

lum privatio boni eft, per quod fa&tum

quoo

bonum eft. Effe ergo fine Verbo malum

J

umf

)

eft , quod effz non eft, quia fine ipfo nihil

o,ualhïï

4

eíft, Sed quid eft feparai à Vezbo ?

g It

Ül

3. Si hoc quzris fcise, audi, quid eft

:

Vezxbum, Verbum Dei dicit:: Ego fum

p

(

via, véritas & vita, Separari ergo à Verbo,

(,]Dï»

eft effe fine via, fine veritate, fine vita; &

"

qui

n

ideo fine ipfo nihil, & ideo malum, quia

s cne

feparatur.à Verbo , per quod omnia facta

" on u

unt

wc 501410 0H 4

i

fünt valde bona. Separari autem à Vet-

dolorem

bo, per quod omnia fa&ta funt nihil

ts mes

aliad.eft, quam deficere: & à fa&o tranfi-

dige

re in. defe&um ; quia fine ipfo eft nihil.

Vetfenter

Quoties ergo à bono devias ,. à Verbote

J ülterzye

feparas, quia ipfum eftbonum: & ideo

Wt Te,

ninil efficeris; quia fine Verbo es; fine quo

Qu ine

fa&um eftsihil, Nuncigitur Domine il-

quodd

jumina£ime, ut viderem te 5 vidi, & co-

mïa, J"J

gnovi me. Quia toties nihil fa&us fum ,

I ('üügug j

quoties à tefeparatusfum ; quiabonum ,

Nüt,

1uod tu es, oblitus futn, & ideo malus

—

-

Worynt

Y

*

&us fum, Vz mihi mifero; ut quid

r

X

f

i

hoc non cognofcebam , quia te deferens

5 Hiey

nihil fiebam ! Sed quid hoc

&

quxro? Si

Á

2'5

16 f

nihil ezam , quomodo cognofcere nole-

|

Ü

j

Ug

bam? Scimus quia malum nihil eft: &

quod nihileft, noneft; & quod non eft

[vl

:A

R.

Donir

n ;0[

df

bonum, noneft, quia nihil eft. Siergo

10

nihilfui: cum finete fui , quafi nihil fui ;

ï,)&

& velut idolum , quod nihileft. Quod

M

Quw

l

quidem aures habet , & non audit: nares

u

habet, & nonodorat: oculoshabet ; &

DT

(

t

ia

non videt: os habet, & non loquitur:

n

pate

34

n

manus habet, & non pal

E

pedes habet,

& non ambulat

H

*

& omnia lineamenta

(

u

ha

tmembrorum fine fenfu eorum.

QuA-BEUVE

VI.

D

B

De cafua anima

Z

Z

2 peccatts.

T

].

A

E

'Um igiturfuifinete, non fui, fed

&

T

ls

& ideo czcus eram, füur-

Bs Q

& ,nlhilt

dus.

A

:in

fenfibilis : qui nec bonum di-

"ls Pw

1Í

d G

ícceruebam, mec mal

À.

n fugiebam: nec

b

dole-

"n Att

t

$ AUGUSTINL

I3I

—

n iW

dolorem vulnerum fentiebam , nec tene-

i ï;'mïl

bras meas videbam , quia eram fine te ve-

otrie

raluce , quzilluminas omnem hominem

odl

véenientem in hunc mundum. Vazmihi!

j vt

vulneraverunt me, & non dolui j traxe-

):L ]v

j gdeo

n

runt me, & nonfenü: qu

nihileram,

sj

I*

m

quia fine vita eram , quz eít Verbum , per

Don

ii |

quod fa&a funt omnia,. Ideo Domine lux

&

m

mea, inimici mei de me fecerunt quz

l

u)

iL

cunque voluerunt j yeïcuiïvumt, nuda-

;

fonum !

verunt, polluerunt, corruperunt, vul-

nerarünt, &cocci

de

Gc

runt me :

d

quia receffi

, mïvuz.. [

àte, & fa&us fum nihil fine te.

i öifäï

2. Heu Domine vita mca, qui fecifti

qut d

me; lux mea, qui direxifti me? Defen-

eo

!

05&: i

Íor vitz m

o

miferere mei, & refafcita

*;rïïïïf

lt

n

"

"I

Í

J

u

)

me Domine Deus meus , fpes mea, virtus

:

"

j

"

mea, fortitudo mea; confolatio mea. In

U

j

die tribulationis mez, refpice inimicos

ae

ii .

meos, & eripe 1

fugiant

facie mea

d

qui oderunt me, & ego vivam in t&, per

1

te,

lpfi enim Domine confideraverunt

"M

D

me: & videntes me finete , defpexerunt

qtot

.b

:

me. Diviferunt fibi veftimenta virtutum ,

.

i

quibus ornaveras. m«

.

fecerunt fibi viam

per me, fub pedibus fuis conculcaverun£

me: fzcibus pecca

toru

E

I

m pollüerunt

tetm

kACixi—

"

?0»;;3'.11.

plum fan&um tuum: pofüerunt me de-

"I

folatum , & moerore confe&um. ibam

poft eos cxcus & nudus & illaqueatus

I)

aheba

fünibus peccatorum. 'Tr

acpDa

nt me poft

€in circuitu de vitio invitium, & de

J

M

luto in lutum, & ibam abíque foititudi-

d

2

ne

132 'SO-LILQOQ*UIA

ä

neante faciem fubfequentis. Servus eram,

]!

& fervitutem amabam.; cxcus eram , &

Bm:

czcitatem defiderabam : viné&us eram,

dfm; (

DONTS

& vincula non horrebam.: Amarum dul-

c€e, & dulceamarum credebam.

Tem, fn

BI ptim

3. Mifer eram,nec cognofcébam & hoc

quia fine Verbo eram , (ine quo fa&um eft

A

nihil, per quod omnia confervantur, fine

AL

quo ornia annihilantur.Sicut enim omnia

dul

per ipfum fa&a fünt, & fineipfo fa&um

T

cft nihil: fic per ipfum omnia confervan-

tur , quzcunque funt five in coelo, five ia

AU0 tor

o lt

terra, fivein mari, & in omnibus abyffis.

u

|

Nec pars parti inlapideadhzret, necin

r

aliquo creatorum , nifi quia per verbum

confervantur , pex quod omnia fa&a funt.

VU RU

Adhzream ergo tibi Verbo utconferves

I 'Mo, qy

me, quia ubi à te recesfi, perii in me, nifi

^g

x

lfæ

5 Ó

i

quiatu, qui me feceras, refecifli me, Ego

eccavi, tu me vifitafli; ego cecidi, tume

m, D

LI

erexifit: ego ignoravi, tu me docuifti: ego

Vo (ne

nonvidi, tu me illuminafti.

mf'v'm, )

Q A PU D I

Alm

De multiplicibus beneficiis Det.

16 df

Iferego, Deus meus, quantumi

| i :[COO

IN

teneo:x diligere te, oflende mihis

"ts

quantum debeo laudare te , demonflra

n

mihi; quantum debeo placere tibi, inno-

m

j

tefce mihi. Intona Domine defuper vo-

Ton Idj :

ce grandi & forti, in interiorem aureim

A fe

cordis mei doce me & falvame:s & col-

Dd

laudabo te, qui creafti me cum nihil ef-

w"iïnm,

11

?

£m; quiilluminafti me; cum inzenebris

"Ws

cfiem :

M lï;

Q

.

S AUGUS'I'INi

13

us

Raf &

eflem : quirefüfcitafti me , cum mortuus

effem ; qui pavifti me à juventute mea

ts C1u,

omnibus bonis tuis. Huncinutilem ver-

um d-

mem , foetentem peccatis , nutris omni-

bus optimis donistuis,

).;.m&ïïc:

2. Aperi mihi, Ó clavis David, qui ape-

faäumjiï

ris, & nemo clauditilli, cui tuaperis:

a

& nemoaperitilli, cuituclaudis. Aperi

j ontti

míhi oftium luministui, utingrediar, &

(o f&

videam, & cognoícam : & confitear tibi

pf

in toto corde meo , qui mifericordia tua

Q iyeu r

magna eft füper me, & eruifti animara

usd9y4s |

meam exinferno iaferiori. Domine Deus

t ni i

nofler, quam admirabile & laudabile eft

rb !

nomen tuum in univerfa terra! Ecquid eft

j

j .äunt,

|

|

homo, quod memor es ejus: aut filius ho-

W[;onicrfï

-.

fmiünis, quoniam vifitas cum? Domine

y

,l

0

fpes San&orum, & turrisfortitudinis co-

ln

t

rum, Deus vitaanimz mez, per quam vi-

ii

vo, fine qua morior.. Lumen oculorum

ocllffäïï

»

[

meorum, per quod video,fine quo orbox.

Gaudium cordis mei & latitia fpiritus

mei, diligam te toto corde meo, & toto

animo meo , & totis medullis & vifceri-

Ollln

ll

bus meis : quiatu prior dilexifti me.

—Dd(', 3

emul

3. Et unde hoc mihi, ó Creator coeli

eu

& terrz , & abyfli, quibonorum meorun

j

Ü

K

m

[

1

non indiges, unde hoc mihi quod dilexi-

eluxt

fti me? O fapientia, qux aperisos mu-

torum! Ó Verbum, perquod fa&afünt

omnia: eperiosmeum, damihi vocem

f

Jaudis ,

ut enairem omnia beneficia

i

Jl«

tua, quz mihi Domine à principio con-

3

tulfti

*

124 sbLILOQUIA

tulifti. Ecce enim fum, quia tu creafti me

fentio,

& quod me creares, & in numero creatu-

Ánpelis

rarum tuaruimm numerares , ab zterno tu.

Q jpf

praordinafti , antequam quicquam face-

lo m

ecu

Pa

am extenderes coe-

resà principio, an

H

Atlitem

los: necdum era

JiU

nt

al

3

^

yffi

adhuc terram

[

Tü, (

nonfeceras, nec montes fundaveras, nec-

ÉN

dum íontes eru

D

yov

33 g

ant.

"

H

i

Antequam hec

l

lt Pl

IK

omnia quz fecifti per Verbum, faceres, me

creaturam tuamífore, certiífima veritatis

J)

T

tuz providentia przvidifti ,. & effe me

A

e5

reaturam tuam volnuifti,

h

r

P

T

Et hoc unde mihf Doxhine beni-

Deu

16 4

i9d

gniffime

ltiffime, pater.miferi-

J

CcOor

a

iffi

;

, Creator potentiffime, & fem-

DIf

"

Tntgoy

per mitiffime, q

UC I

1ea merita, qux mea

57

[:19

ACevy

gratia? ut compl:

ie

t ante confpe&um

tuz

tna

gnifice rma

je

f

.

t

atis , creare me?

Non

& creafti me : nihil füeram ,

G

E

el

3ini

]

in

vcdi

e al

iquid fecifit.. Qualeau-

tem ali

ui

ä

? Non füillam aquz, non

m

ignem, n

1

)Ün ávem vel pifce

iil5

nonfer-

i

pentem ,

el aliquid ex brutis antmali-

D

* VCfa

bus, non lat

ï

ii

dem vellignum. Nonex

l

ha

(

corum genere , qus tantum

Alu

bent effe.

V t

Vel ex eorum qua tantum efíe poffunt,

] G w

& crefcere.

n

T

NY

«onexeorumgenere, quaz

!

d

DÀN

tantum effe

& creífcere & fentire pof-

li

Ti

funt. Sed füper omniahzc, voluifti me

effe ex his, qux habe

nte

fie

i1t,

quia fum ; &

Dq

ex his ,. quz habent eff

& crefcere, quia

1

A

H

& c

ICicO:

vefr

LE di

& ex his quz

unt, cre-

lf

* Qfegty

Ícunt & fentiunt: quia fü

m ,

"

crefco, &

|

1

fentio.

.A,I,q

".

R, w

S OAUGUSTINL

135

R wc

fentio. Et paulo minus parem me creafti

( creatte

Angelis ; quia rationem te cogno! cendi,

yerno t

cum ipfis à te communem accepi.

ed

n

ANam illi tuam

] fv

paulo minus uuqup dixi.

"

foelicem notitlam jatn

habent per fj

UV

pe-

$0

m

gctam J

ciem, ego antem per fpe

11l5

illi faciead

faciein ,

'ena

[

€ ;O per xl' culum in znigmate P

n

j

illi pl»nc ego autem ex parte

»

1/:7

I6

"

CAPU

De dz'm/ 4te borninis f"'t ^'t'.

n

Ed .cum v

enerit, quod per&

( Luïn

i

v

eft; evacu

daDitti

qïvr «

r rmod exparteeft,

I

bet

quando jam revelata facie, tuam chwm

videbimus. Quid ja

m prohibebit nos non

fl

&f

efíe minores paulo minus ab Angelis,

Qu

quos tu Domine corona fpei , que ornata

eft gloria &.AODOLC, coronaveris : quos

tummis, quafi amicos tuos, honoritica-

veris: immo per

es

un

mnia D"LfïS, d æCl

P

An(*ehsï Ne

ænr* & hoc veritas tua

dicit:

Wi

mks funt An'uhs, & filii Dei fünt.

12

"'dn, filii Dei f

0niu

it ) fi pares fiunt 4nge-

lis? Vere qt jiidem eruntfilii Dei ; quia fi-

fj

lius hominis faQus eft filius Dei.

Boc

ffo

sent

utique confideranti mihi, fiducia eft di-

cere : Non homo minor paulo minus

)PO,A

H

eft ab Angelis, non ntique tantum zqua-

M

1 5

atit

0i

lis Angelis, fed füperior Angelis, quia

homo Deus, & Deus homo , non Àn-

Mi

gelus.

UM

otts

(uia

2. Et dicar propter hoc ; hominem

Qu

efíe creaturam dx-rmfïnmn , quia Ver-

"s

-

H

bum,; quod erat in principio Deus apud

t *

L.

Deum:

u

136

SOLILOQUIA

Peum : Verbum, per qnod Deus dixit :

tieft

atlux, & fa&a eftlux, Angelica fcilicet

Defer

JLL.IJR. Verbum .per quod Deus creavit

I65 nor

Omnia ln pun:m-o ; idem Verbum caro

.uF" q(

fa&um eft ,. & habitayitin nobls, & vidl-

Vilin n

mus gloriam L,sb Ecce gloria, per quam

3 nelte

Qüuux j qmmm faneglorior. Écce gau-

SUNIUT

d.m] per quod gaudeo, quando fane gau-

lg

dco. Domine Deus meus, vxtu&totw

ria "mmæ* mea,

ConfitPox er;

zo tmljo-

Wf" !

II

M

minae Deus meus

? cum m(, crea

ii rationis

tm««u

capacem, Anmlxs quodammodo parem

Á

creafti ;

quia perfici pof*u.n per Verbum

U.ll

n

Ui

tüun, ut veniam a

zqualitatem Angelo-

hr

ii

&t

T

xum,

u

it habeam 1doptmmm filiorum, per

"

j

T

ul '('elmufn Verbum

n

11m Domine; .per

E

Il

m

[

H.wm tuum di L,uü m in quo tibi- be-

ne COIFPJ'RCLHI, per nnicum conæxe.xera

li

Vil

ümr

JZ]F

& coníu! anm lem.tibi , & cozternum ,

J"

10]

Jefüum Chiittum unicum Dominum re-

n

m

PA

u

der

m

btorem noftrua

m

; illuminatorem &

Q

confolatorem noftrum, advocatum no-

firumapud te, & lümen oculorum noftro-

My

rum, qm eft vitanoftra, & Salvator no-

m

]

ier, & fpes unica noftra, qui nos dilexit

8 Qn

nmagis quam fe,

per quem habemus fidu-

o

uumrq 'ofitam & üm am apud te fpem,&

!

" Cïgü

accefium veniendi ad te : Qmm..:;med:t

Titià g

4, (

potd*mt»m filios Dei fieri his, qui credunt

iU

in nomine ()l $s.

3. Laudem tribuam no

Vs

AÉl

ini tno Do-

q

X')xnlx 3

qui me ad imaginem & fimil

itu-

l

f0 [

l

!

dinen tuim creando , tantx gletis feci-

;

l:

E

fti

b

-—

S AUGUSTINI. ;

T37

d

t

cusn

fti me fore fufceptibilem , ut poffim filius

at

Mil

Deifieri. Hoc btique non pofiunt arbo-

;ug qeuit

res, non poflunt lapides, non generaliter

omnia qux moventur vel crefcunt in aére,

velin mari, velimterra,quia non dedit eis

N

qU40

poteftatem per Vexbum tuum filios Dei

Eotg

feri, quiarationem non habent. Nam &

q

hzc poteftas in ratione confiftit;per guam

Ctot

19v

cognofcimus Deum.

Dedit autem hanc

poteftatem hominibus, quos.creavit ta-

^

itf

""

tior

H

abiles adimaginem & fimilitud

nena

T

(41]

fuam,Et ego utiqueDomine per tuam gra-

"

u

Y

ti

2111

a"n

l

A ILI

lo

a

o fum: & filius tuus efie pofiuna

P

rgratiam : quodilla non poftunt.

"

t

.4. Unde hoc mihi Domine, veritas

fumma, veraque fummites , principtum

Ua

"

omnium creaturarum? Unde hoc mihi

u r

Domine , ut poffim fieri filius Dei , quod

j

ila non poflunt? Tu es, qui manes in

u

odiuy

u

v ]

aternum , qui omnia creafli fimul.

imul

c€

re^

Hv

o

Vi

il

ven

fli homines & jum

ta, lapides &

c&

virentia terrz, Non enim praceílerunt

uV B

merita, nulla eorum anteceffit gratia:

(at

qüia omnia tua tantum bonitate creafti,,

pares omnes creaturz fuere in

Mu

Qne

ritis ,

50

u

(

quia omniumnulla fuere merita.. En un-

"

af

de ergo magis tua bonitasin hac creatu-

!

ritua, quam fecifti rationalem , quam in

)

omnibus aliis , qu funt fine ratione , ap-

paruit? Quare .non ego , ficut omnes ill

]

aut cur non omnes illz ficut ego?2 aut

qo 2v

ego folus ficut ille ? Qux mea meri-

i quz méà graiía? ut me filium

ri

ls

p

Y3$

:

SOLÍLOQUIA

Dei po

fl fieri fufceptibilem creares ,

a,

quod illis omnibus denegares ? Abfit

Domine, ut hoc fentiam,

'Tua tantum

lU

lo

gtatia, tua tantum bonitas hocfecit, ut

Áim lii

effem particeps dulcedinisejus. Illaigi-

Qtin f

tur gratia, qua me de nihilo creafti; illam

[

V

j

!f

Juzio Domine, damihigratiam , ut tibi

d

€ hoc referam gratiam.

Q A PUX

De omnipotentia Der.

l

x

Mnipotens manus tua fempet

una & eadem creavit in coelo

Angelos & interra vermiculos: non fu-

lt«

penorinillis, noninferior iniftis, " Sicut

11

enim nulla alia manus Angelum , ita

Mi

lt

nulla poffet creare vermiculun

Sicut

l

!j

nulla coelum , ita nulla poffet creare mi-

nimut arboris folium : ficut nulla cor-

U

pus , ita nulla ullum capillum album

poffet facere , aut nigrum: fed omnipo-

tens manus tua , cui omnia pari modo

unt poffibilia.

2. Nec enim posfibilius eft ei creare

la

vermiculum, quam Angelum; nec im-

a

posfibilius extendere coelum , quam fo-

llj

lium ; nec levius formare capillum, quam

.

corpus

2

nec difücilius fundare terram

4tc

ACH

juas fu

fuper aquam , quam

L

per tefram,

Sed omnia quzcunque voluit, fecit, fic-

ut voluit incoelo & in terra, inmari; &

in omnibus abysfis, & meinteromnia;

ficut voluit; potuit, & fcivit. Potuit qui-

n, vel

dcæ manus.tua Domine me Japide;

avem ,

"l g. j

i

3. AUGUSTI*NPLV

139

,

CICQUG s

avem, velferpentem, vel belluam ali-

TEU

quam creare, & fcivit: fed noluit propter

fuam bonitatem.

Quare ergo ego non

y tantult

u

um lapis vel atbor ,. vel aliqua bellua?

$9

1

A

D

Quia fic ordinavitbonitastua ; & ut hoc

li

fie

runtmetrita mea.,

)

ordinaret, non prace

,

3

ux

CAPUT

X

d

De incomprebenfibilà laude Dei.

r,

Nde hoc mihi Domine, unde

L.7 mihi laudes ad laudandum te?

"n

uffl

iij

pt

Sicut enim feci(li me fine me, ficut com-

placuit ante te; ita laus tibieft fine me,

J

iti/

ficut cotoplacetantete, Antete Domine

YTj

dà

)9

li

laus tua tu ipfe es.

1dentte opera tua

fecandum — multitudinem . magnitudinis

M s

1.

tuz, Laus tua Domine incomprehenfibi-

oyfe f

lis eft: corde non comprehenditur, ore

]

nou menfüratur , aure non percipitur:

j

quia ifta tranfeunt ; & laus tua Domine

o

menetinxternum. Cositstioincipit, &

ii

cogitatio finitur

H

2

voxíonat, voxtranfits

auris audit , & auditus definit: laus vero

tua in zternum flat.

et (fC

"

ju

jec !

2. Quis ergo eft , quitelaudet? Quis

UA

m

hómo "annunciet laudem tuam ? ; Laus

que

tua perpetuáeft, tranfitorianoneft, Hic

a

te laudat, qui teipf

:

uT

u

n laudem tuam cre-

ee E

f

dit. Hic telaudat, quifeipfum nofcit ia

;

[

tuar

-

n

laudem non pofie pertingere. Laus

perpetua, quz panqu

dii

Ata

tranfit , inte ef&

":

laus noftra , in te laudabitur anima mea,

t

(

V

Non nos te laudamus, fed tute, & per te,

Ya

& inte: & nobis etiam eft laus in te.

le

jV

h

1

o

jl

)

Tunc

»9 SOLILOQUIA

prelen)

Tunc veram habemus laudem ,. quando à

jptibits

te babemus laudeni , quando lux approbat

Ts t

lucem :- quia tu vera laus, tribuis veram

fiatg,

Jaudem, Quoties autem ab alio quam à te

quzrimus laudem, toties tuam amittimus

fetpite

l, Ts

Jaudem: quia illa tranfitoriaeft, fed tua

atterna, $1 tranfitoriam quxrimnus,zternam

tido ty

& diar

amittimuslaudem. Sizternam volumus,

tranfitoriam non ametmus.

Laus zterdía

Yune

Domine Deus meus; à quo omnis faus, fi-

ne quo nulla eft laus. Non valeo laudate te

D

Íinete. Habeamte ,. & laudabo te, Quid

[

enim ego fum Domine per me; ut laudem

te? Pulvis & cinisego füm , carnismor-

d

LUR qLï

tüus & foctensego füm , vermís & putre-

Tl o

doegofür. Quisego fum, utlaudem te

E

Domine Deusfortiflime, fpiritus univer-

N

W

N

as

&carnis, qui inhabitas xternitatem ?

Al QS. m

3. Nunquid tenebrz laudabunt lucem ,

dl n

aut mors vitam? Tu lux, ego tenebra:

f enin s

Al

tu vitá, ego mors, Nunquid vanitas ve-

Al

Jj &j

ritatem laudabit? 'Tuesveritas, ego ho-

mo fimilis fa&tus vanitati. Quid ergo Do-

"00

mine laudabo te? Nunquid miferia mea

laudabit te ?

Nunquid foetor laudabit

lt dc'

ul

odorem ? Nunquid mosztalitas hominis ,

H

:

quz hodie eft, & cras tollitur, lauda-

lN

m

bit te? Nunquid laudabit te homo putre-

d

do, & filius bominis vermis? Nunquid

? "ullux

cz

loudabit te Domine qui in peccatis con-

Aj

N

ceptus eft, & natus, & nutritus?- Non

V u

€ft enim fpeciofa laus in ore peccatoris.

Lmünm

Laudet te Domine Deus meus incom-

lm

*

S

X

'P!L

S. AUGUSTINT.

Y4I

prehenfibilis potentia tua , incircumfcri-

qundo)

tibilis fapientia tua , & ineffabilis boni-

p

tastua. Laudette fupereminens clemen-

ii

tia.tua, fuperabundans mifericordia tua ,

iquit

fempiterna quoque virtus & divinitas

ais

tua, Laudet te omnipotentisfima forti-

( fl

tudo tus , fumma quoque benignitas tua

st

& charitas tua , per quamcreafli nos, Do-

[

Imis,

mineDeus, vitaanimz mez,

d

uB

CATUT. XE

[5

É

Il'ud W

De fpe. erigenda ad. Deum. .

ott, V

I.'E ? Go autem creatura tua fub umbea

u

j

i

alarum tuartim fperabo in bonitate

i

usv

tua, qua creaftüi me. Adjuya creaturam

J

il

?

tuam , quam creavit benignitastua: Non

pereat in malitia mea , quod operata eft

i

»onitas tua: non pereat in miferia mea ,

'rzïim-"

quod fecit fumma clementia tua, Que

at

eft enim utilitas in creatione tua, fi de-

I

fcendam in corruptionem meam? Nun-

quid enim vane Deus conftituifti omnes

T

c, &00

filios hominum ? Creafti me Domine ,

dd

le

rege quod creafli, Opera manuum tua-

du

rum ne defpicias Deus. Me fecifti de ni-

Qr

hilo: fi me non regis Domine, iterum re-

h

ii

vertar ad nihilum.Sicut enimDomine non

r

eram, & de nihilo fecifti me: fic fi me non

J

Iegis , adhucad nihilum redigar in me.

o

:

2. Adjuva me Domine , vitamea, ne

45005

peream in malitia mea, Si non creaffes

f0 ^

[

me Domine, non efíem : quia creafü me,

jam fum, Si non regis, jam non fum. Non

enim

T M

x

»

SOLILOQ—UIA'

ftttnin

enim mea merita, non mea gratia tc

cog&gerunt, ut creares me , fed benignif-

ficient

fima bonitas tua,. & clementia tua. . 1lla

tiz Y

cliaritas tua Domine Deus meus, quxte

Ntqui

adcreationem coégit, ipía (quafo) mo-

morma (

lt

N

do:cogat tead regendum. Quid enim

O

prodeft, quod te compulit charitas tua

OU n

ad creandum, fi pezeam in miferia mea ,

DO

& non me regat dextera tua?. Hzc te co-

n

gat Domine Deus meus clementia ad

D]

IT

falvandum quod creatum eft, quz te

compulit creare quod creatum non e

iie

i1

at

D

Jlpíà te vincat charitas ad falvandum ,

qua te vieitad creandum , quia nec nunc

minor eft, quia ipía chatitas tu ipfe es ,

t j

|

h

qui femper idem es: non eft abbreviata

manus.tua Domine , ut falvare nequeats

i

neque aggravata eft auristua, ut non au-

diat; fed peccata mea diviferunt , inter

l

me &te, intertenebras & lucem , inter

n

imaginem mortis & vitam, inter vani-

tatem & veritatem , inter lunaticam hanc

N

vitam meam, & fempiternam tuam.

QTACDOU LPOCIL

il

D laqueis concupi[centiarum.

(

I.

A& funt umbr& tenebrar

m,

ui-

h

bus operior in hac abyfo caligi-

(äc

h!s 1

nofi carceris hujus; in qua proftratus ja-

ceo , donec adípiret; dies & inclinentur

umbrz, fiatque luxinfirmamento virtu-

tistuz,. Vox Doraini in vittute, vox Do-

E

miniinmagnificentia, dicat, Fiatlux, &

Wf g

cflugentur tenebrx : "& appareat arida,,

hd

ger-

2

$; AUGUSTIN'I.U

145

germinetque terra herbam virentem

? &

guii t

facientem femen & fru&um bonum julti-

penipal-

nz, Th

tizxregnitui. Domine pater & Deus, vita,

»tt

per quam omnia vivunt, & fine qua omnia

j QUi

glo) 10

mortuacomputantur, nederelinquas me

in cogitatu maligno, & extollentiam ocu-

j

(

H

lorum meorum ne dederis mihi: auferà

me concupifcentias, & animo irreverenti

[

(2

a(í

& infrunito ne tradas me ; fed posfide cor

)

L

'eni

u

f j'i

meum, utte cogitet feroper.

v

2. Illumina oculos meos

292

ut te vi-

qu li

n

ell

deant, & non extollantur ante te gloria

fempiterna: .fed humiliter fentiant non

in mirabilibus fuperfe; & quxà dexteris

funt videant, & non quz à finiftrisabs

té. Et palpebra tux pracedant greflüs

meos; nam & palpebrz tüz in errogant

n

filios hominum. Allide concupifcentiam

0!? a

meam dulcedine tua, quam abfcondifti

timentibus te; ut concupifcam te con-

J

eupifcentiis fempiternis , ne vanis ille-

u

Tiv

&us & deceptus interior guflus, ponat

ama

diiia

rum dulce, & dulceamarum , tene-

al

bras lacem & lucem tenebras , ut liberari

/

in medio tot decipularum posfim ab ini-

mico fuper faciem viz hujus pofitarum ,

j

du

ad capiendas animas peccatorum ,

ui-

bus plenus eft totus mundus,

:

Quod is

qui vidit, füb filentio

nontranfivit, 1n-

qu

ACIIS .

iene*

Quicquid enim eft in muado,

10

aut eft concupifcentia carnis, aut concu-

r*

l

pifcentia oculorum, aut füperbia vitz,

f]l]x:, &

|

3. Ecce Domine Deusmeus, mundus

y iib

g

totus

t4 SOLIL ö-QU rA

totus: plenus eft concupifcentiarum 1a-

queis, quos paraverunt pedibus meis; &

| D( Tatlk

quis effugiet hoslaqueos? Profe&to à quo

*

tu abftuleris extollentíam oculorum fuo-

10

i

rum; ut non eum capiat concupifcentia

] t L

oculorum: &c à quo'tuabftuleris carnis

| klimin,

concupiftentiam, ne eum capiat carnis

At .

concupifcentia : & à quo tu abftuleris ani-

3Q m

mum irmreverentem, & infrunitum, ne

eum callide decipiat fuperbia vitz. O

ïï?!:efun(c

'laU If

Itl

quam felix, cui hzc tu facies! quippe

m

tranfibit immunis,

RD Qu

4. Nunc redemptor te precor perte,

um

1 YQ

adjuva me,. ne corruam in confpe&tuad-

i

j

verfariorum meorum , captus laqueis eo-

Es

us

D qü

rum, quos paraverunt pedibus meis; ut in-

curvent animam meam.Sed erue me virtus

1

Eu

lml

falutis mez, ne fibi rifum exhibeant de

«v

me inimicitui, quioderuntte. Exurge

Domine Deus meus, fortis meus & diffi-

m

As

pentur inimici tui, & fugiant qui odexunt

te, à facie tua. Sicut fluit cera à faciei

E

n1$,

Srate :

& me

li,

fic pereant peccatoresà facie tua: & ego

ts n

abfcondar in abfcondito faciei tux & gau-

M

deam cuim filiis tuis, fatiatus omnibus bo-

D)

AR

mnistuis, EttuDomine Deus pater orpha-

Q

norum: & tumater pupillorum tuorum,

a'(ls

UER

D

audi ejulatum filiorum tuozum : & exten-

I

de alas tuas, ut fugiamus füb eas à facie

inimici — 'Turris fortitudinis Ifra&l, qui

I

M

10n dormitabis neque dormies cuftodiens

*ük

h

Iira£l: qui non dormit neque dormitat

loflis , qui impugnat Yrael, .

L

C A-

.

39 Wib

$. AUGUSTINI.

I45

,ti:rum l.

C AGTSUSOTT

X DI

5 mcis, &

De miferia bominis , dv beneficiis Det.

1.

Lux quam non videt alialux ; lu-

(edoàqu

Jorm t

men,

uod non videt aliud lu-

copicnt

men: Lux qua obtenebrat omnem Jucem;

ens um

& lumen, quod exczcat omne extraneum

aplát Cs

lumen, Lux, à quaomnislux: lumen,

ylol

v

usl*

à quo omne lumen. Lumen, ad quod

yitum;

omne lumen efttenebrz: ad quod omnis

a Vib

lux obícuritas.

UX, cui omnes tenebra

;! u

lumen, cui omnis obfcuritas lus. . Lux

fuprema, quam czcitas non obnubilat :

u

quam caligo non hebetat , quam tene-

)ïlü.?ïit

brx non obfcurant , quam nulia obftantia

j

«

5

claudit , quam nunquam feparat aliqua

"

T

vir»

utmbra, Lux, quz illuminas omniatota

j m

fimul; femel, & femper: abforbe me in

yi

claritatis abyflüm , ur videam undique te

te,

inte, & meiute, & cun&afübte, Ne

TU

fs

J

3v

derelinquas me , ne accrefcant umbrx

n

Xemfiï 4

ignorantie mez , & multiplicentur de-

;;uic

fucicigh

lia mea, Sine teenim omnia fuünt mihi

i &Cgo

tenebrz, omnia mala:

uiai nihilbonum

g g

fncte, vero, folo, & fummo bono.

2. Hoc confiteor, hocício, Domine

us

ao

Deus meus , quia ubicunque fum fine

mmüïlïï"f

p

te, male eft mihi przter te: nonfolum

;

ine

f ]

extia me, fed etiam in me: quiaomnis

y e5d

cOopia, quz non eft Deus meus , mihi eft

qui

cgefias. Satitbor tunc cum apparuerit

elis

gloria tua,. Ettu Domine vita mea beata ,

: jomet

fic ut miferiam meam confiteartibi, ex

quo sb unitate bonitatis tu , fummo

k

& uno

ï.;ä SOLILOQUIA

& uno bono , temporalium rerum multi-

ET.

formitas lapfum me per carnales fenfus

: figuine

difipavit, & ab mnoin multa divifit ; &

D

fa&a eft mihi abundantia laboriofa , &

ET

egeftas copiofa: dumaliud & aliud feque-

( cato

bar, &ànulloímplebar: dum non in me

| telenifi

inveniebam te incommutabile & fingula-

tÁipli

ze indivifüm unum bonum: quod confe-

E

cutus, nonegeo: quod confecutus , non

tüm fcmj

doleo: quod poffidens, fatiatur totum

4

ICCCdm ;

defiderium meum.

| Qtefc

3. Heu miferia fuper miferiam:cum mi-

fs

feraanima mea à te refugit, cum quo fem-

Chiffan

per abundat & gaudet: & fequiturmun-

Bll me

dum cum quo femper eget & dolet, Mun-

| f ml'l

&us clamat,deficio:tu Domine clamas,refi-

fl g :

^

cio: & miíeria mea prava magis fequitur

Tüttterg

deficientem,quam reficientem. Plane infir-

ïM]]] "

mitas mea hxc eft. Medice fpirituum fana

"E

illam: ut confitear tibi, falus animz mez;

I l

lg

toto corde meo füper omnibusbeneficiis

tuis, quibus pafcis me à juventute mea, &

U], qmm

Hl

ufque in fene&am & fenium. Te deprecor

[d lg

per teipfum, ne derelinquas me fecitii me

:^ Qu

«um noneffem, redemifti me cum perif-

4

I'ti

Íem: perieram, mortuus fueram; ad mor-

flv

tuum defcendifti, mortalitatem fufcepifti:

"

Pal d

ad fervumR ex defcendiftisut fervum redi-

meres;teipfum tradidifti. Ut ego viverem,

Eu "

tumortem fufcepifti, mortem vicift. Me

anflaurafti , cum te humiliafti.

Htl D

[U77

4. Perieram , abieram, in peccatis ve-

L]

die

undatus eram : venifti pro me , ut redi-

meres

Áj

E

À

Si AUGUSTINI*.

147

;m mll

ineres me: & tantum me dilexifti, ut

les fcolis

fanguinem tuum in pretium dares pro

jdüt; &

me: dilexifi me Domine plufquam te:

I]i()f& ]

quia mori voluifti pro me.

Tali pa&o,

d

tam caro pretio, reduxifti me de exilio ,

nonn i

redemifti me de fervitio: retraxifti me

gl*

de fupplicio: vocafti me nomine tuo : fi-

od cQut

gnafti me fanguine tuo : ut memoriale

itis, f

tuum femper effet apud me , & nunquam

recederet à corde meo qui pro me non

tür .TOIL'I'J

receffit à cruce, Unxifti me oleo tuo, quo

tu un&us fuifti: ut à te Chrifto dicerer

u Jïïf«

Chriftianus,

yqui

En in manibus tuis defcri-

pfifüü me, ut femper fit memoria apud

te, fi tamen memoria tua jugiter fuerit

t

i

apud me.* Sic igitur gratia tua femper &

j

mifericordia prxvenerunt me. De mul-

m

nb

tis namque & magnis periculis fzpe li-

j

tüiif

:

berafti me , liberator meus. . Quando er-

ravi, ad viam reduxifti me : quando igno-

inoneo

m

:

l

ls

Dos

ravi, docuifti me: quando peccavi, corri-

puifti me, quando triftisfui, confolatus

g

ed

!)

es me : quando defperavi , - confortafti

.fca.xl"

"

me: quando cecidi, erexifti me: quan-

D

qu

u

do fteti, tenuifti me: . quando ivi, de-

duxifti me: quando veni , fuícepifti me :

EUA

jli

quando dormivi, cuftodifii me: quando

clamavi, exaudifti me.

"i

u

QG ÁTPU T. XIV.

N

Quod. Deus perpetua. in[petlione confalerat

j

opera d** intentiones bozminum.

4 5&0

u

1

*

JEc enim & multa alia beneficia

x

ud

omine Deus meus ,

7 d.f

j

f?ci&i mihi D

P

vita

148

sotrzdqtoxdutruA

vitaanimz mez, de quibus dulce effet mi-

| n 4

hi femper loqui, femper cogitare, íemper

| Áreul i

tibi gratias agere: ut poffim te femper pro

Yl dimi

omnibus bonis tuislaudare , & amare te

ttin t

toto corde meo, & totaanima mea, &

Ti f

tota mente mea , & totafortitudine mea;

f Gliud [

fimul ex omnibus medullis & intimis

D

cordis mei, & omnium compagum mea-

a

ruim. Beata dulcedo Domine Deus meus ;

M

omnium qui dele&tantur in te. Sed imper-

i

"t

fe&um meum viderunt oculi tui,. Oculi

AT

inquam, tui multo lucidiores fünt Sole ,

fl

circumfpicientes orines vias hominem,SX

n

profundum abyffi, & in omniloco con-

(s quy

templantur femper bonos & malos.

] RUO, qgy

2. Cum enim cun&tis prafideas, fin-

V r

gula implens, totus femper ubique pra-

; n j

fens, cun&torumque cutam agens, qux

| " itqr

creafti : quia nihilodifti eorum, qua fe-

cifli: fic greflus meos femitafque confi-

Id o

RS, n

deras, & die no&uque füper cuftodiam

; n f€mh

meam vigilas, omnes femitas meas dili-

; il ij

genter notans : Speculator perpetuus ,

velnti fi totius creaturz tuxz coeli & ter-

| g

t

.

rx oblitus tantum xne folum confideres ;

& nihil fit tibi curz dealiis. Nequeenim

omlïxf: «

xmm

tibi crefcit lux incommutabilis vifionis

tuz, fitantum unum adfpicias , neque

4 TUD(

A. ub fi

minuitur, fi innumera videas& diverfa.

Wmml

Quia ficut und totum fimul perfede

l

n (ït

di

confideras , fic fingula quxlibet , licet di-

Md

vería , perfe&e fimul totaque totus con-

hY

1 'slig ipe

fpicit vifus tuus,

Sed ficut. ommia, fic

unun

H&,gm l

ll

F.

$ AUGUSTINIL

| 14$

n

ünum: & ficut unum , fic fingula totus

efumpt

fimul fine divifione vel commutatione ,

mprqo

vel diminutione confideras. Itaque totus

camucté

tu in rototemporefine tempore; totum

Aficy i

me fimul femperque confideras, ac fi ni-

hil aliud confiderare debeas.

dine mö;

M in[';ï.'i

3. Sic igitur fuper cuftodiam mearm ftas,

ficut fi omnium oblitusfis, & mihifoli

gumme

intendere velis, Semper quippe te prz-

*us.mï

5

fentem exhibes, femper te paratum offers,

h 0»l L)

fime paratum invenis, Qnocunque iero ,

l:

tu me Domine non deferis, nifi prior ego

f-

)

g

te defesam, Ubicunquefuero, nonrece-

dis; quoniam ubique es, ut.quocunque

o

j

lero, inveniamte, per quem poffim effe,

ne peream fine te, cum fine teeffe non

s

p o

Q

Á

M

p i

pofirm, Fateor quidem, quia quicquid fa-

€10; & quecunque facio, antete facio: &

FBS*, Cf:

] Dd

illud quicquid eft quodfacio, meliustu

vides, quam ego, qui facio. Quicquid

( uej qii

quio

um

enim íemper operor, tu pariter femper

przíéns ades:ut pote perpetuus infpectoz

yesdl

3[.«3[;:05 ]

omnium cogitationum, intentionum, de-

le&ationum , & operstionum mearum,

j RT

gt

€.

Domine aute te femper eft omne defide-

;

rium meum , ante te tota cogitatio mea,

g

15 yu

4. TuDomine videsunde veniat fpiri-

tus, ubi fit: & quo vadat: quia tu es

5

jtj

omnium fpirituum ponderator. Et utrum

(

radix fit dulcis, an amara , de qua foris

| us

"

j

pulchra folia emittuntur, ut judex interius

u

melius ipfe nofti, & etiam medullas ra-

qu

nfo-

j

Y

dicupi fubrilius perferutaris, Et no

J

"1

à

lum

"h

lje

SOLILOQUIA

lumintentionem , fed radicis ejus medul-

!ïmtfupc

lam intimam ditertiffima tuz lucis verita-

Wtiitat

te colligis, numerasjntueris,& confignas;

! Il utr

ut reddas unicuique non folummodo fe-

| EX&, b(ma

cundum opera vel intentionem fed etiam

L

fecundum ipíam intentionem abícondi-

j Ut quo

tam medullam radicis, de qua procedit in-

, nelt

tentio operantis: Ad quodtendo, cum

; Q nj

operor, quidquid cogito, & in quocunque

OU Cj

dele&or, tu vides: aures tuz audiunt;oculi

,tm, Jl

tui vident & confiderant: fignas, attendis,

, (

notas & Ícribisin libro tuo, fivebonum

ts

]

fuerit,five maluim:ut reddas poftea pro bo-

t

noprzmia, pro malo fupplicia: quando

Düanii

aperientur libri,& judicabuntur fecundum

lu

j

hxc, quz fuerunt fcriptain libris tuis.

hmt) W

s. Hoceftforte

quod jam dixifti nobis.

'JIR[ D

Confiderabo noviffima eorum , & quod

i

Qd t

dete Doiine dicitur.Univerforum finem

U:cognol

ipfe confiderat ; quoniam tu quidem in

T eedg

ill

omnibus quz agimus , finem intentionis

äkam |

magis quam a&tum operationis attendis,

bi

VDdI]

Cumque hoc diligenter confidero, Domi-

[

huj

ne Deus meusteriibilis & fortis, timore

Í

UP

pariter & ingenti rubore confundot: quo-

l Rgibas

niam nobis magna eft indita neceffitas ju-

UR

H

fte re&eque vivendi, quia cunc&ta facimus

iq

TW

ante oculos judicis cun&ta cernentis.,

Wi g

Q AnBOUEG X V.

fütiti

Quod bomo per. fe ntbil poteft fine-divina

gratia.

b

lus C

:

Ottiffime,magnipotens Deus fpiri-

nns

Qu

p

tuum uaiverís carmis, cujus oculi

m

un

$u

3

E

F.

S. AUGUSTINL

vrsi

ystredi-

funt fuper omnes vias filiorumA dam;à die

Cisstlt

nativitatis corum ufque in diem exitus eo-

rum, ut reddas unicutque fecundum opera

confinus

mmodolte

2a, bona velmala; oftende mihi, ut con-

fedetim

fitear tibi paupertatem meam : quoniam

dcand

dixi, quod dives effem, & nullius egerem:

& neíciebam quoniam paupereram , ca-

poceliti

0d0 3 at

cus, nudus, mifer, & miferabilis. Crede-

bam enim mefore aliquid , cum nihil e(-

yioounq

jiünf)o':l,ih

fem. Dixi, fapiens efficiar & ftultus fa&us

attenss

fum. |Cogitabam me effe prudentem , &

i

jrebonu

deceptus fum, & video nunc, quia donum

your

tuum eft , fine quo nihil poffumus facere :

la

4: (

70

quia nifi tu Domine cuftodieris civitaten,

fruftra vigilat, qui cuftodit eam. Sic docui-

; feamü'm

j tüls.

ime, ut cognofcerem me ; quia dereli-

quifti me, & probafti me, non propter te,

il DUIO&S;

,U

quod cognoíceres me: fed propterme,

ut cognoícerem me. Nam, ut dixi, Domi-

um n

n

ne credebam me aliquid fore ex me: exi-

flimabam me fufficere per me : nec perci-

t

atlb

piebam , quoniam turegebas me : donec

aliquantulum te elongafti à me , & cecidi

10 pont

;, LU

flatim inme: vidi & cognovi , quoniam

tü regebas me : & quod cecidi, fuit ex

qor qu*

:ceü.lm iü'

me: & quod furrexi, exte.

H

1

i

2. Aperuifti mihi oculoslux , & exci-

MT

atl

tafti.& illuminafti me: vidi, quoniam

tentatio. eft vita hominis füper terram :

& quod gloriari non valeat ante te

'W d;&flf"f

omnis caro, nec juftificabitur omnis vi-

fpit

vens: quoniam fi quid boni eft, .parvi

fets

velmagni, denumtuum eff, & noftrum

Vl

[

f

4

Anon

[j

152 SOL!LOQUIA

1

I.

;on nifi malum eft. Unde igitur gloriabi-

Mtur (

tur omniscaro? nunquid de malo? Hzxe

| & &tige

non eftgloria , fed miferia. Sed nunquid

| itéte (

gloriabitur de bono :: nunquid de alieno ?

pupir

"Tuim Domine eft bonum , tuaeftgloria.

temfu.

Qui enim de bono tuo gloriam fibi quzxit,

34 d

& non tibi quzrit, hicfureft & letro: &

a Mlsdipt

fimilis eft diabolo, qui voluit furari glo-

b Eg() |

riam tuam. Qui enim laudari vult de tto

D

Gono, & non quzrit in illo gloriam tuam,

tl

fed fuam; hic licet propter tuum donum

TT

laudetur ab hominibus , à tetamen vitu-

u liqnüün

peratur : qhia de donotuo , non tuam fed

n

fuam gloriam quafivit. Qui autem ab ho-

Ri t

minibus laudatur vituperantete , non de-

W

t Afl

fendetur ab hominibus judicante te; nec

i

hr. "nl

A

liberabitur condemnante te,

3. At tu Domine formator meus ab

(

hdb'»h

utero matris mez: non me finas cadere

D

inillam exprobzationem , ut exprobretur

M")uum [

ifïi,?g

t

mihi furari voluifle gloriam tuam: tibi

&i

enim fit gloria, cujus eft omnebonum:

1

à

ii

t

D

Va

nobis eutem confufio faciei & miferia;

*

il

quorum eft orane malum, ni(íituvolue-

ATl

ris mifereri, Mifereris quippe Domine;

hi

11

Al mn

mifereris omnium , & nihil odifti eorum,

N

quz fecifti: & das nobis de bonistuis,

iT

Tüsseng

& ditas nos Domine Deus inopes , opti-

h

$ dicfey

mis donis tuis. Quoniam diligis paupe-

NT

tes, & divitesfaciseos divitiistuis. Ec-

Mf!ns

ce nunc Domine pauperes nos filii tui

furnus , & pufillus grex tuus : aperi nobis

: ï?ïferitis, í

MU äf'mltï

janmas tuas , &t edent pauperes & fatura-

Une

Vr h

S; &UGUSTINI

153

| g'wüabi-

bentur: & laudabunt te, qui requixunt

ulo? B«

te. Scioenim Domine , & confiteor Do-

d nungt

cente te, quoniam ilii foli;qui cognofcunt

de d!

fe pauperes, & confitentur tibi pauperta-

j eü glom-

tem füam , ditabunturàte; quoniam qui

fe divitesexiftimant, cum fint pauperes ,

ghiquætip

k hto:

à tuis divitiis invenientur exclufi

4.

Ü

irge

Ego igitur confiteor tibi Domine

v dcuo

Deus meus pauperxtatem meam , ut fit tibi

rim m

tua gloria tota, quoniam tuum eft omne

ym n

onum per me geitum. Domine confiteor

at

ut docuifti me , nihilaliud fum quam uni-

verfa vanitas , & umbra mortis & abyffus

p

1

m

quzdam tenebrofa, & terrainanis & va-

, n

cua, quz fine tua benedi&ione nil germi-

"I

N

nat; fru&um quoque non facit;nifi confa-

fionem,peccatum & mortem., Si quid boni

unquam habui,à te recepi: quidquid boni

T

"

j

M

u

habeó, tuum eft, vel à te habeo. Si quando

fieti, per te fletifed quando cecidi;per me

gt

jm: 9

cecidi: & femper in luto jacuiffem, nifi ta

me erexifles; femper czcus fuiffem,nifi t

eLonm

, gtb

me illuminaffes, Quando cecidi,nunquam

jl

furrexiffem , nifi tu mihi manum porze-

ortia

Xiffes: poftquam me etiam erexifti , fen-

per cecidiffem , nifi tu me faftixuiffes,

( eo['.ï:'ïï)

s

Sapius periffem , nii me gubernaffes.

o

005» GEV:

—

$. Sicíemper, Domine, fic femper gra-

tia tua & mifericordia tua przvenit me ,

o

lus

liberans me ab omnibus malis, falvansà

2

prateritis, fufcitans à przfentibus, mu-

, hii

niens àfuturis. Pracidens etiam ante me

,CIIN ^

laqueos peccatoxum , tolleas occafione

í q;(aïbh

^

n

$

w

,

154

SOLILOQUIA

& caufas; quia nifi tu hoc mihi feciffcs ;

-

maliaquoi

€go omnia peccata mundi feciffem, Quo-

| lamlls

niam fcio Domine , quod nullum Pecca-

| um pene

tum eft, quod unquam fecerit homo ,

| üjerunmr

quod non poffit facere alter homo , fi

l

fs qnem.

creator defit.à quo fa&us efthomo. Sed

!

1 dec

quod non facerem, tufecifti: quod abfti-

, ln

nerem, tu juffifti, & quod tibi crederem ,

| andit

gratiam tu infudifli. Tu namque Domine

EU

xegebas ine tibi & mihi. Utadulterium &

!"mPJ'rzqug;

omne aliud peccatum non committerem ,

Türügt

gratiam & lumen donafti,

T

Q AJPSU.T SXOLE

d;nis i

De Diabolo , d7 multiplicii:m-reniatia-

Tttest l

nibus ejus.

:

(s n

i.

Entator defuit, &u

t deeffet ,tu

nf

. fecifti: locus4& tempus defuit ,

.*5-5[!05: P!

& ut hzc deeffent tufecilli. Affuit tenta-

Wtf

tor, non defuit locus, non defuit tempus:

AUs i

fed ut non confentirems ,tu me tenuifti,

fmosä(

Venit tentator tenebrofgs, ut cft: &ut

Rnf

eum defpicerem, tu me confortaíti. Venit

tentator armatus & fortis: & ut me non

*l5 if

) B idà

vinceret , tu eum refrenafti , & me robo-

"RL o

rafti. Venit. tentator transfiguratus in

10 i

Angelum lucis, & ut me non deciperet ,

Ts

tu eum increpafti: & ut enm cognofce-

"6t

Pltge

rem, tu me illuminafl. Ipfe enim eft

*s

draco ille magnus & rufus, & ferpens

«ïlhlg W

antiquus, vocatus Diabolus & Satanas;

M vete

habens capita feptem & cornua decem :

quem creafli.ad illudendum huic mari

"rf

A Desf

nt an:z-

moagno & fpatiofq, in quo repta

mnaia

h'mmug y

À

$ AUGUSTINI

Y$$

s fs

malia quorum non eft numerus: & anima-

en, Q

lia vufilla & magna, id eft, diverfa dxmo-

um Pt

num genera, qui nihil aliud die no&uque

tit h0s

operantur, nifi quod circumeunt quxren-

liono ; 1

tes quem devorent , nifi tu exipias.

homo &

2. Ipfe enim eft antiquus ille draco, qui

ul

ortus eft in paradifo voluptatis , qui cauda

fua trahit tertiam partem ftellarum coeli ,

ic[cdxlüi:h

luc Dommä

& eas mittit in terram:qui veneno fuo cor-

yeriüm

rfunipit aquás texrz , ut bibentes homines

qpittere

moriantur: & qui fternit fibi aurum quafi

lutum, & habet fiduciam,quod influat Jor-

l

|

danis in os fuum: qui fa&us eft, ut nulium

m

timeat. Et quis defendet à morfibus ejus?

i

Quis eruet ab crc ejus; nifitu Domine,

l

qui confregefti capita draconis magni?Ad-

w,[eta Fu

MTM

juva nos: Prztende domine fuper nos alas

tuas: ut fugiamus fub eis à facie draconis

ia |

at p

I

hujus, qui nos perfequitur, & fcuto tuo li-

l,

bera nosà cornibus ejus. Hoc enim conti-

" qenti

Ti

nuum ftudium ejus, hoc unicum defideum

€jus, utanimas quas creafli , devoret.

mfh t

um

3. Etideo Deus meusad te clamamus ,

i |

libera nos ab adverfario nofiro cuoti-

i icmo

g

guratus

diano: qui five dormiamus, five vigile-

mus, five comedamus, five bibamus, five

decit

' cog]][) "

quodcunque opus operemur omnibus

yne

modis, inftat die ac no&te fraudibus &

&1'5;?6115 |

aitibus , nunc palam , nunc occulte, fa-

gittas venenatas contra nos dirigens , ut

s u

interficiat animas noftras, Ettamen Do-

j

(

i

mine pesíima infania noftra : quia cum

t D

continue videamus contra nos draconem

J

-cytänf

g

lr

[*

l

1:6

sOQCtItOoo€1A

|

ore aperto , paratum ad devorandum , ni-

| ftadiri

hileminus dormimus & lafcivimus in pi-

: i fint

gritiis noftris, tanquam fecuriante eum ,

? trrum

qui nihil aliud defiderat, quam ut nos

1 nm; j

erdat. Inimicus utoccidat, femper vi-

! Q nim

gilat fine fomno: & nos, ut cuftodiamus

Quaifem

nos , nolumusevigilare à fomno.

; if

4. Ecce tetendit ante pedes noflros Ta-

| Mttmy

queosinfinitos, & omnes vias noftras va-

B

rüs replevit decipulis, ad capiendasani-

l ,nfqu,],m

mas noflras. Ecquis effugiet? Laqueos po-

| " qui

füit in divitiis: laqueos pofuit in pauper-

1N

tate: laqueos tetenditin cibo, inpotu, in

j s

voluptate, in fomno & in vigilia: laqueos

4 p

pofüit in verbo & inopere, & inomni

J dror

via noftra, Sed tuDomine libera nos de

Weder

laqueo venantium , & à verbo afpero ,Uut

m:mï Q

confteamur tibi; dicentes: Benedi&us

Wg.

Dominus;qui non dedit nosin captionem

i

li ; 8

dentibus ecrum. Anima noftra ficut paf-

Ntg

A.

fer erepta eft delaqueovenantium. La-

i

B6

queus contritus eft, & nos liberati fumus,

BI

QUA. PA LAVIL

DI

1545, Dur

j Wa

Qwd Deus efl lux juftrorum.

U

Vl

h

1. T ta quidem Domine, lux mea, i[-

A

n a

lumina oculos meos, ut videam lu-

] mfus i

Àl

men, & ambulemin]umine tuo, & non

4

Veferi :

impingam in laqueos ejus. Quis enim

*ltatacp 1

evadet laqueos iftos multos, nifi videat

ALtO.

i

l

cos? Et quis videbit/os, nifi quem illu-

Wt

rünaveris lumine tuo ? Ipfe enim pater

nf

&cncbrarum ,. Jaqueos- fuos abfcondir in

L þmm

l

tene-

À

$ AUGUSTINL

I

(um, i

tenebris fuis, ut capiantur in eisomnes

mysinpt

qui funt in tenebris fuis: qui funt filii te-

ane ii

nebrarum harum, non videntes lumen

tuum: inquoquiambulat, non timebit.

am us

fentie

Qui enim ambulat in die, non offendit :

quiautem in no&e ambulat, ofiendit: quia

ufrodirs

0.

luxnoneftineo, TuluxDomine, tulux

;näürosï:-

filiorum lucis: tu dies, qui nefcis occafum,

in qua ambulant filii tui fine offenfione; &

goltastt

us

fine qua, omnes qui ambulant, in tenebris

ünt , quiate lucem mundi non habent.

st

inpyre

2. Ecce quotidie cernimus , quiaquo

magis à te vero lumine quis elongatur ,

X

p

T

€o magis peccatorum "involvitur tene-

bris: & quo raagis eft intenebris ; eo mi-

& P omot

nus videt laqueos in via füa , & ideo

x

jj

minus cognofcit , & idcirco fapius ra-

M

PA

pitur, & cadit in eis; & quod eft horri-

f

p

e

ll

bilius, etiam fe cecidiffe ignorat. Qui

vero fuum cafum ignorat, eo minus curat

f l

|tri

y H

urgere, quo magis fe exiftimat adhuc

i

flare, Tuü verolux mentis, Domine Deus

(ib

meus, nunc illumina oculos me0s, ut

:

videam &.cognofcam , ne corruam in

n

confpe&u adverfarierum meorum. Ete-

nim in exterminium noflri laborat ini-

us

micus nofter , quem petimus ut facias

tv.idg;'miu- |

10

]

liquefieri à facienoftra, ficut ceralique-

fcità facie ignis. Quoniam Domine, ipfe

y; a

eft latro primus , .& ultimus, qui confi-

jj i

lium fecit ut raperet gloriam tüam quo-

ncm iu'»l' |

niam inflatus & elatus crepuit, & cecidit

eim p

fadi?

in faciem fuam, & dejc;i.f:i eum de monte

v

[

À

D

-

158

SOLILOQUIA

fan&o tuo, & de medio lapidum ignito-

Mit, Gnsg

rum , in quorum medio ambulavit.

tults dei

3. Et nunc vita mea Domine Deus

früsipur

meus, ex quo cecidit, non ceflat perfe-

it Afnus;

quifiliostuos: & in odium tuum , ó Rex

fs. Hac.

magnue , cupit perdere hanc creaturam

iLigudinan |

tuam , quam creavit omnipotens boni-

D ïïm, D

N

tas tua ad imaginem tuam ; ut pos(ideat

» 93

gloriam tuam , quam ipfe perdidit per

UT

Íuperbiam fuam.' Sed contere cum fortis

| 9 hr

i

nofier antequam : nos agnos tuos devo-

j

Al i

L/

ret: & illumina nos, ut videamus la-

]'

Ts

queos, quos ipfe paravit : & cvadamus

| U ts

ad te, O lztitialíraél. Et hac omniatu

| t c

Domine melius nofli, qui nofti conten-

& Eng

tionem ejas, & cervicem ejüs durisfimam.

"k

Nec hoc dico ut oftendam tibi, quia

tl &

1

omnia vides & nullate latet cogitatio:Sed

fe Dgn j

ante pedes tuz majeflatis, de inimico

l

IMüe

meo querimoniam facio, judex zterne :

At

i

tf

Atj

ut & ipfüm damnes, & nos filios tuos

i

Q

l

Ms

falves, quorum fortitudo tu es.

&

Ti

4. Verfurus eft enim Domine ifte ho-

3 Af

ftis & tortmofüs, nec facile deprehendi

(ofy

lv [

poffünt circuitus viz ejus , nec cognofci

^R

hi lngeh

fpecies vultus ejus, nifi tuiliumines, Nam

Mun

nunchic, nuncillic: nuncagnum , nunc

AR

lupam, nunc tenebras, nunc lucem in

Bu T. W

fe oftendit: & fingulis quibuflibet qua-

lt

litatibus, locis, & temporibus, fecun-

P

dum varias rerum mutationes , vatias

m

UY

exhibet tentstiones. Nam ut triftes de-

ntes il«

ied

C?Pi-at, tiiftatur & ?pfc: ut gaude

B

ludat ,

$; A&UGUSTINI.

[À

1í9

ludat, fingi fe & ipfe gaudere: ut fpiri-

lum ignit*

yagt.

tuadles. defraudet , in Angelum lucis fe

ynine Dai

transigurat : ut fortes comprimat , appa-

ff

ret agnus: utmites devorct , apparet lu-

pus. Hzc quidem omnia fecundum fimi-

ym, OM

litadinem variarum tentationum | effici

yc ii

babent, ut terreat aliosà timore no&ur-

otens

;

M

f-.

no, alios à fagitta volante in die, alios

ur po:

]

erdidit [*

à negotio perambulante in tenebris , alios

ab incurfü, alios à dztonio meridiano.

TU

Et ad hzc quisidoneus , ut cognofcat ? &

; tuos dR

2ftutias ejus quis cognovit ?

Vï&e m d

bit

Quis xevela-

4

fpeciem indumenti ejus: & gyrum

&U

l

hec 007

denttum ejus quis agnofcet?

a

6. En abícondit fagittas fuas in phare-

n

5

D

tra, & laqueos fuos abfcondit füb fpecie

lacis: & hoc difficilius perpenditur: nifi

y (ib

à te Domine fpes nofitra lumen affüma-

mico

Ius ut videamus omnia, Nam non fo-

fodge 1:ni

u

lum in carnis operibus , quz de facili co-

i

d

a

gnoicuntur: nec tantum in ipfis vitiis:

05 61[0;

m

fed in ipfis etiamfpiritualibus exercitiis ,

laqueos abfcondit fubtiles : & füb virtu-

u'ï;ï ifeit

tum colore ipfa vitiainduit, & tranfmu-

deent

tat fein Angelum lucis. Hzc & multaalia

g g

Y

Rititur contra nos ipfe filius Belial , ipfe

m*mes. ) 2

yul

Sathan, Domine Deus nofter. Et nunc

agmlm !

ut leo, nünc ut draco, imanifefte & oc-

"J

(

ettt

culte, intus & extra, die ac no&e infi-

| b

fl

diatur, ut rapiat animas noftras: Et tu

[1bL57 k

eripe nos Domine, qui falvas fperantes in.

TM

P

te: ut ipfe de nobis doleat , & tulauderis

i

innobis, Domine Deus noftez.

d æm d

n

gau

p

i

1

160 SOLXLLOQUIA

COR POU T - "X V II

tf nog

| tiltoties

De beneficiis Dei,

-

] tte [eonis

X.

Goautem filius ancilla tux,qui me

Vitienten

4

,commendavi manuitux, jam his

iDeftendi

meis pauperculis confeffionibus confitear

j aeilei

tibi, liberator meus, toto corde meo : &

1

recolam ad mentem meam omnia bona ;

'mmls, &r

qua fecifti mihi à juventute mea, in omni

i Dg

vita mea, Scio namque quod ingratitudo

nulf

I

maültum tibi difpliceat : .qux eft radix

AE feter

totius mali fpiritualis, & ventus quidam

b

deficcans & urens omne bonum : ob-

)

u

l w 1

lio, &

firuens fontem divine mjfericordix tux

| 5bmpfr

[

füper bominem: qua & mortua jam non

LURT

moriuntur, & viva jam opera moriun-

tur, & ultra non adipifcuntur. Et ego

!R o

Pt

Domine gratias tibi agam, ne fim ingratus

n

tibi, liberator meus ,

uoniam liberafli

J rülä*[

T

ii

me. Quoties jam me abforbuerat ille dra-

4ün

co,& tuDomine ab ore ejus extraxifti me,

D

"n

MO

n

ily Mm(

li

2. Quotiesego peccavi, & ipfe paratus

l

TA

fuit deglutire me: fed tu Domine Devs

NI

! &Ufm«

meus defendifli me, : Cum contra te ini-

que agebam 5 cum tua mandata frange-

u

Af l

U

D

)u

bam , ftabit ipfe' paratus ut me raperet ad

infernum , íed tu prohibebas.. Ego te oí-

ui

;

;

L i'lm

n

hii

fendebam, & tu me defendebas: Egote

non timebam , & tu me cuftodiebas. A

::?'.Qotc; "

) h(q l:l'k

te recedebam, & inimico meo me ex-

hibebam : tü ipfum ne me acciperet,

8 j

deterrebas.

Hec mihi tu Domine Deus

N QHUQ, [

9

Qtto

W

meus beneficdia conferebas, & fïk

eR

n :

]A

$ AUGUSTINI

16Í

l.

mifer non cognofcebam. Sic enim me

multoties à faucibus diaboli liberafti ,. de

ore leonis eripuifti, & ab inferno licet

at u

neftientem,

multis vicibus reduxifii,

me, j

Defcendi enim ufque ad portasinfernz,

aseondt

$ ne illnc intrarem , tu metenuifii.

xdemo:s

3 Apprepinquabam ufque ad portas

o

motrtis, & ne meipíz caperent , tüfeci-

nes, 009

Ri Demorte etiam corporis, fapius

jingriitit

emuifti me, Salvator meus, cum graves

Vl

, d rdt]

morbi tenerent me , cum füi in pericnlis

s

qv.itl.:llli

multis per mare, per terras:

abigne &

oum:

gladio , & ab omni periculo liberans ;

srcoitt

femper mihi adftans,& mifericorditer fal-

Qrti

j v

vans, Scicbastuquidem Domine, quiafi

tunc mors me occupaffet, infernusani-

À

j mozlt'?' |

r ?

.....

niem meam fuüfcepiflet, & perpetuo da-

)

Qu d

iunatus fuiffem. : Sed tua mifericotdia &

en 17[1

n

inf

tua gratia przvenit me , cripiens me de

Y f"?cf

W

morte corporis & de morteanitx, Do-

»

mine Deusmeus, Hzc & multa mihi tua

3lia beneficia exhibuifli & ego eram cx-

p

yonie

€u$, & noncognovi ; donec illuminati

[

j

me, Nunc igitur luxanime mex, Do-

cont

m

mine Deus meus

n

, vita mea, perquam

:

;

j

p

vivo:

jumen- oculorum me

orum, per

m

[l

quod video ;

s H

j

en illumina(ti me, & co-

51 H

gnofcote: quia vivo per te,

& gratiasago

f

tibi,

L

QUiv

licet viles & exiles, & impares be-

o D* *

"

?

neficiis tuis, . quales habet mea fragili-

f av

tus, offero. Quoniam tu es folus Deus

ïuiw ;

meus , crcatormeusbenignus, quiamas

yonti

& 0

RoOflras animas, & nihil odiftt coruns

)

Q

p

qux

föz

SOLILOQUIA

quz fecifi. En ego primusinter pecca

t Mi

tores quosfalvati, ut exemplum aliis tri-

Áoitor me

buam benigniffimz pietatis tuz.

&üte tot

4. Confitear tibi beneficia tua magna ,

t tente

quoniam eripuifti me de inferno inferio-

fs v

"

ri, femel, & fecundo, & tertio, & centies,

llis cor

& millies,& ego femperad infernum ten-

| 'tttis,

debam,& tu me fcmper reducebas,& juft

| "; quy

millies damnaffes me, fi voluiffes. Nolui-

"DI je

fli, quiaamasanimas , & diffimulas pec-

Qu fmps

cata hominum propter poenitentiam, Do-

mine Deus meus , multz mifericordiz in

Titntg x

omnibus viis tuis, Nuncergo vidco hzc

Sïtnt' ügo 1

Domine Deus, & cognofco per lumen

; nj

If

tuum, & deficit animna meain mifericor-

j ftgg

diatua magna, qua eft fuper me: quoniam

TT

eripuifti animam meam ex inferno in-

| mï,Wïi;& j

feriori, & mead vitam reduxifti. "Totus

"m

enim eram in morte , totum me refuícita-

Ptl

fi. Tuum igitur fit totum id, quod vivo :

* Othne (hu

& totus totum me tibi offero, Totus fpiri-

W lumm i

tus , totum cor , totum corpus , tota vita

1 :[l[mo

14

meavivattibi, vita mea dulcis: quoniam

Unen.md

totum me liberafii , ut totum me poffide-

Ó

A m

ACfe

res: totam me refecifti, ut totum me reha-

Dwgi

beres. Diligamte igitur Domine , virtus

l DOWJM

W

D

mea; diligam te, ineffabilis exultatio mea:

xj

ll

& vivam jam non mihi, fed tibi. Tota vita

T

mea, quz perierat in miferia mea; refufci-

b fmü)

tàüta eft in mifericordiatua, quies Deus

Mo,

mifericors & miferstor, & multz mife-

et

ricordix in millia his, qui diligunt nomen

3

Müi li

lie

tuum,.

s. Idcir-

!

) T & n

P

m

s. AUGUST!NLL '—:iää

interpitt

$. Idcirco Domine Deus meus, fanéti«

:

Yom distte

ficator meus , juffifti in lege tua , ut dili-

üg.

gam te toto corde meo , totaanima mea,

ia t gl

tota mente mea , totafortitudine mea, &

p

totis viribus meis, & etiam ex intimis me-

i, & t

duliis cordis mei, omnibus horis & mo-

ifermud

?1.'

mentis , quibus fruor bonis mifericordiz

sst

tuz; quoniam femper perirem , nifi quia

yif

femper regis me; femper morcrer , nifi

if

quia femper me vivificas ;; & omnimo-

genum D*

mento me tibi obligas,, dum omni mo-

mento mihi tua magna beneficia pra/ftas,

if

mv

Sicut ergo nulla hora eft vel pun&um in

k

1

omni vita mea, quo tuo beneficio non

fco

:Un n

utar: fic nullum debet effe momentum i

quo te non habeam ante oculos, in mea

T

q

memoria;& te non diligam ex omni forti-

tadine mea, Sed nec hoc valeo, nifi tu de-

iil T05

ml

Ti

deris mihi:cujus eft omne donum bonum,

& omne datum optimum , defcendensà

u

m

g Tl

Patre luminum; apud quem non eft tranf

Wï

mutatio, nec viciffitudinis obumbratio.

WPUS !

(s

Gu J

Non enim eft volentis , neque currentis ,

l

fed tui miferentis, utdiligamte, Tuum

m PO

QU

a D

eft Domine hoe donum, cujus eftomne

bonum. Jubes te dili

omioc

gi; daquod jubes-,r

qu

u

& jube quodvis, .

QuA GT OXIX,

icii ;

De fervore dileflionis vel charitatis,

jume.

10

y

h Mo te Deus meus, magifque fen-.

, 5

mi

j

peramare cüpio; quiatu es revera

Ui

omni melle dulciorz, omnila&te nutribi-

i

Idlm 1p»

lior & omni luceclarior, Idcirco fuper

^

(

fí

:

d

OFIIHC

X64

SOLILOQUIA

omne aurum & argentum & lapidem pre-

ciofüm es mihi charior, Difplicebacenim

£

7

mihi quicquid agebam in faculo, prz dul-

cedinetus, & decore domustuz, quam

l

dilexi, Oignisquifemperardes, & nin-

)!

quam exíüngueris

1

*

Ó amor qui fem-

| mhr.'

h

AT2

perferves , & nunqu

« iAa

tepefcis, accea-

1 Gmn'xa ()ï

«e:me!. Accendar (inquam) totus à

| Exterigr

te, nttotus diligam te. Minusenunte

; Gd

amat, qui tecamaliquid amat., quod ncà

4 m qerj

propter te amat, Diligam te Domine ,

fï lr()fllmam?

Quoniam tu prior.dilexiti me. Etunde

; ftitg

mihi verbum , ut explicem figna diie-

ftitn qgi

€tionis tue maxim:x erga.me , proptes

3j ]

innumera beneficia tua;,. quibus à prin-

m

vipio edueafti me.

: Pspoffi

2. Poft.beneficium nempe creationis ,

j It Qd

«uando in-principio de nihilo ad imagi-

: tf

nem tuam creafti me: honorificans & ex-

T nujgte

altans me inter eas.creaturas, quas fecifti ,

1 t iy

&.nobilitans lumine-vultus tui , quo fi-

litite

RU

gnafli füperliminare cordis.mei , quoab

;

Ttig

frio

"

lu

infenfibilibus pariter & fenfibilibusbrutis

(U'UPürauom

minusab Ange-

T

,

[

a-iifc:fevci?.ci^ me, & paulo

t

dis min

ifi. Parum & hoc fuit ante con-

3

N

ípeQum divinitatis tuz. — Quoniam quo-

W W

tidienis & fingularibus maximifque dona-

It

riistuoram beneficiorum , mefine inter-

[

& g

thæ

miffione nutrivifli; & quafi filium tuum

Áf

|

parvulum tenellum , uberibus tuz conío-

f g fermm

ltationis la&afti & confortafti me. Ut enim

*

Qii

£bi totus fervirem ., omnia quxcunque

i

a

ln

Secifti, in meum feriitium tradidifti,

CA-

jä

-

$ AUGUSTINIL

ró

:

À

QUA POUST XX

;p'idcm n

jceiateam

Qwuod. Deus fubjecit osmnia. fervitati

bomtinun.

ifo p

ytuz, Qu

1.- Mnia pedibus hominis fübjecifti ,

&

j

ï

ut folus homo totus tibi fübjice-

$

retur.

g

Et dt tuus totus homo effet, fupez

T

omnia opera.tua dominatus eft homo,

as

R

)f

Exteriora nempe pro corpore cuncta

fb

creafti, ipfum vero corpus pro ánima, ani-

qno

mam vero prote, uttibifolivacaret, &

h

j ponu

te folum amaret: poffidens te ad folatium,

iaferiora vero ad fervitium. Quicquid

W j

( d

€enim coeli ambitu continetur inferius

ab anima humana eft, quzx fa&a eft , ut

n

|

hr

jip

fummum bonum fuperius poffidezet, cu-

gv

jus pofi&flione beata fieret: cui fi adhafc-

xit, cun&orum mutabilium inferiorum

xc

"x[j(]dx

neceffitudines fupergrediens , illius fum-

mz majeflatis, cujus mulatur fpeciem ;

f05

U

l

zterng immortalitatis faciem cum fere-

1

nitate videbit, Tunc vero illisbonis opti-

i,

ma t

mis fruetur in domo Domini , quotum

comparatione cun&a hzc quz hic cerni-

buson

H

mus, velut nihilum computantur, llia

LU.

unt, que oculus non videt, necaucrié

n

audivit, nec in cor hominis adfcende-

,)'QQH*

runt,

Is

quz prxparavit Deus diligentibus

Iu

fe. Et hec quidem Domine daturus es

WC:I

wl

ii

i

animz. His etiam quotidie Ixtificas ani-

mas fervorum tuorum , qui amas animas.

TU

j .

Ucedt

2. Quid miror hzc, Domine Deus

1

meus ? imaginem quippe tuam hono-

T qutt

Xiicas, & fimilitudinem tuam , ad quam

ii

(Á

3

creatz

-

Id ;SOLILOQUIA

creatz funt. Nam & corpori noflro, licet

ptals |

adhuc corruptibili & ignobili, ut videtet ,

ä

ii !

dedifii coeli claritatem per manum mini-

kimbre

ftrorum tuorum indefeflorum Solis & Lu-

pcbns,

nz, qui przcepto tuo jugiter die ac no&te

; Dlditate]

deferviunt filiis tuis: ut fpiraret;largitus es

; nanir

aérispuritatem : ut audiret, fonorum va-

| 1 nobis

xietates: utodoraret odorum fuavitates :

| ltantinm

ut guftaret , faporum qualitates: ut con-

Qu

trectaret, dedifti corpulentorum omnium

; df

roflitates. Adjuvamenta fuis necesfitati-

; lientib

É

us dedifti jumenta: volucres quoque coe-

't Vdsbin

]i, & piíces maris, & fruGusterrzad

| s nObiS')J

reficiendum impendifti, Medicinas de

2,Mà

terra propter fingulas quafque fuas corru-

; l Doni

ptelas creafü.Singula folatia (ingulis malis

TM

obviantia praporafti, quoniam es miferi-

1 Q ho

cors & miferator: & novifti figmentum

noftrum/figulus nofter & nos omnes quafi

] *T?iidülji

0.',.'5 ]c(misx

lutum in manu tua.

EL

CAPUT XXI

| 'ttbjs

Suod ex confideratione bonorum tempera-

Atperh

lium , colligitur zaagnitudo . ceelifüis

-

"

* Q2f

confilii.

d fi

LYATAN aperiatur mihi mifericordia tua

| Wt

magna lumine tuo,illuftra (quxío)

d

magis adhuc, ut mihi magis aperiatur.

Nam ex his minimis tua magna, &ex

Mfotgy

(05, d

his vifibilibus, tua invifibilia compre-

& .

i

hendimus, Domine Deus fan&te, & bo«

ne creator nofler.

deem l

Si enim mi Domine ,

pro hoc corpore.ignobili & corrüptibi-

"ütitio

li,

"ondi

tam magna & inuumcera beneficia

pre-

D Mlgn

Á

STAV öUSTINI.

167

ofro, jet

przíftas à coelo & ab aé&re, à terra & mari ,

à luce & tenebris, à calore & umbra, roxe

ii

g munt

& imbte, ventis & pluviis, volucribus &

pifcibus, befliis & arboribus, & multi-

Sols r

die 4100*

plicitate hetbarum & germinum terrz, &

hrj

cunctarum creaturarum tuarum minifte-

(ongrutte

rio nobis fucceffive per fua tempora mini-

ftrantium , ut alleves faftidium noftrum :

yfiunt

ss COT

qualia, quafo, & quam magna & innu-

m

merabilia erunt illa bona, quz praparafti

necltte

diligentibus te in illa coeleíti patria , ubi

quoquc qu

te videbimus facie ad faciem ? Si tanta fa-

costtr

cis nobis in carcere , quid agesin palatio?

elicins &

2.-Magna & innumerabilia funt opera

T

tuaDomine, rex coelorum. Cumenim

finthzc omnia valde bona & dele&tabilia ,

guismi

enit|

quz bonis pariter malifque communia

jgnntt

tradidifti; qualia futura funt illa, quz

Qu

q;'z.l

folisbonisxecondidifli? Si tam innumera

& varia donatua, quz nunc amicis pari-

ter tribuis, & inimicis: quam magna &

7/1' gt*

innumerabilia, quam dulcia & deleétabi-

lia, quz folis tuis es largiturus amicis?

cævi,fïf'f

Si tanta folatia in hac dielachrymarum,

jl

quanta conferes in die nuptiarum ?. Si tan-

m(qu,tïgv,

ta deleGabilia continet carcer, quanta

eritl

quzfío continet patria? Oculus non vidit ,

$ 1]

ij

&

Deus, abíque te , quz praparafti diligen-

tibus te.. Secundum enim magnam mul-

jj m

titudinem magnificentiz tuz eft etiam

"

d. &UU*

multitudo magna dulcedinistuz, quam

ioinitts

abfcondifti timentibus te;

orii

es,; Domine Deus

peneir

$. Ivfagnus enim t.u,

4

meus

J

ïuä SOLILOQUIYA

ineus, & immenfus; nec eft finis magni-

| ültionio

tudinis tux ; nec eft numerus fapientiz

iittat t

tuxz, nec eft menfura benignitatis tuz,

tisconfo)

neceftfinis , nec numerus, nec menfura

; 00 fimn

retributionis tuz: fed ficut magnus es

| Qs mein

tu, ita magna fünt donariatua: quoniam

| hi, $ed

tu ipfe esprzmium , & donum omnium

| "I t fol

legitimorum tuorum pugnatorum,

| Qu es d

CAPUT XEXKXIIL

m

Suod. divina dalcedo omnem prafentem

À T

mundi amarttudinem tollit.

Q65 torent

Jcíunt beneficia magna tua, Do-

mine Deus, fan&ificator fan&to-

; il

I.E

Q

rum tuorum, «quibus repleturus es ino-

] Bl

piam efürientiurg filiorumtuorum. Quo-

lo ii

Ü

niam tu esfpes defperatorum. Tu coro-

|

1

Utl

na fpei quz ornata eftgloria, praparata

| lag

vincentibus.

Tu famelicorum. fatietas

j t du

xterna, danda efurientibus. 'Tu confolatio

M

fempiterna, quifolis illis tetribuis, qui

vt Ij

li

Ü

J

coníolationem hujus mundi pro tua per-

AA n

l

petua confolatione contemnunt. Nam

n

;

)

t

quihic confolantur , indigni tua confola-

| "0 lt

tione habentür, Sed qui.hic cruciantur,

1 F qi

a te confolantur; & qui participant paf-

| Rij

fionibus, participant & confolationibus.

Dl w

Nemo enin poteft in, utroque . fzculo

j Fitim

confolari ; nec poteft quis hic & in füturo

gaudere: fed unum neceffe eft nt

Quf &ris

perdat ,

A05 hic ef

qui alterum voluerit poffidere.

2. Hzc übi confidero Domine confo-

ilïlï Tüorem:

r)l ilio ii i

fator mcus, iu hac vitarenuit confolari

| ü

M

anima mea, ut digna habeatur tuis con-

i

OiatiQ-

ttdne

|A

?;. AUGUSTINTI.

168

folationibus zternis, quiajuftum eft , ut

ts ag

usfapientt

amittat te, quicunque in aliquo alio ma-

nitits tb

£is confolari eligit , quam inte. Et obfe-

nec tl

€ro fumma veritaste perte, non permit-

rmgusc

tas me in aliqua confolatione vana coufo-

: quod

leri. Sed peto utomnia mihi amarefcant ;

ut tu folus dulcis appareas animaz mez ,

uml

Orull

qui es dulcedo inzftimabilis, per quana

cun&a amera dulcorantur,

i

3. Tua enim dulcedo Stephano lapi-

pj

j

des torrentis dulcoravit.

'rua dulcedo

il

s D

cgaticulam beato Laurentio dulcem fe-

cit.

Prz tua dulcedine ibant Apoftoli

d

x

gaudentes

a

confpe&u Concilii, quo-

s 10*

. Q

|

|

niam digni habitr funt pro nomine tuo

) Ti

contumeliam pati.

Ibat Andreás fecu-

m

rüs-ad crucem, & gaudens, quoniam

t Nï?]ïlil |

ad tuam dulcedinem properabat.

-c

Y

Wf

,

tua dulcedo ipfos Apoftolorum princi-

qu

H

j

I;

pes fic xeplevit, ut pro ipfa crucis pati-

r

| pmmag'ï* |

bulum unuseligeret: alter quoque ceput

ferienti gladio fupponere non timeret,

g. M

" conlo;':'

Pro hac emenda Bartholomzus propriam

eniciantit |

pellem dedit. Pro hac quoque guítan-

l

da veneni poculum intrepidus joaunes

ia

l

|

potavit. Hanc vero ut guftavit Petrus,

olatonui

3.

emnium inferiorum ^oblitas, clamavit

ts

|

quafi ebrius, dicens: Domine, bonum eft

i

&initt

&£0s hic efíe, faciamus tria tabernacula:

Á Pg[dlïl .

hic moremur, te contemplemur, quia nul-

lo alio indigemus.

Sufficit nobis Do-

jne

mine videre te, fufficit (inquit) tanta

t qom

dulcedine fatiri.

Unam enim fliiiam

j [i [

"

"ui-

f

3

s xSOLILOQUIA

dulcedinis illeguftavit, & omnemaliam

Orb, E

fiftidivit dulcedinem. | Quid putas dixií-

tilis t

fet, fi magnam illam multitudinem dul-

quadoy

cedinis divinitatis tuz guftaffet, quam abf-

tünm? gt

condifti timentibuste? Hanc tuam dulce-

Dus, ex

dinem ineffabilem & illa guftaverat virgo,

Betüs e

de qualegimus;quod Iatiffima & glorian-

um lr

ter ibat ab carcerem, quáfi ad epulas invi-

Wat, üt

tata. Hanc ut reor & ipfe guflaverat qui

EX

dicebat: Quam magna multitudo dulce-

tüdjeny

dinis tuz Domine, quam abfcondifti

( fic p

timentibuste! Quique monebat : Gufta-

Dfndas

te & videte, -quoniam füavis eft Domi-

T

nus, Hzcefítenim illa beatitudo Domine

: nfrdtry

Deus nofter , quam exfpec&tamus daturum

ipetig (

te nobis;' pro qua tibi Domine continue

SLenim q

militamus: pro qua tibi mortificarur to-

Q m

tadie, utin tua vita tibi vivamus.

plapers

Q AT UTGOXXILE

i

lCC

Quod tota. [Les noffra , ér defderium cordis

l Wfam, j

noffri debeat effe in. Deum.

Rs

U autemDomine exfpeé&tatiolfrael,

Spitem

deíiderium ad quod fufpirat cor

gfc:(ä [vui

nofitum quotidie, feftina: ne tardaveris,

W[: fäf)l

Surge, propera, & veni: ut educasnos

Nstre

"

'ül

e.1fto carcere ad confitendum nomini

l:

Iu h

tuo, ut gloriemur inluminetuo. Ape-

A0S ngux

ri aures tuas clamoribus lachrymarum

Ti lo

pupillorum tuorum, qui clamant ad te :

Fater nofter, da nobishodie panem no-

'ls) quld

ftrum quotidianum ; in cujus foititudi-

2

!ig

ne ambulemus die ac no&e , ufquequo

i

perveniamus ad montem fandtum tuum

MU

IcD.

:äf

N

$& AUGUSTINI.

f

171

pnem i

Oreb. Et ego parvulus inter parvulos fa-

puasdt

milie tuz, JDeus Pater & virtus mea;

quando veniam , & apparebo ante faciem

dinemdll

t quod

tuam? ut qui nunc tibi confiteor ad tera-

pus, ex tunc confitear tibiin xternum,

gt |

srenatvigh |

Beatus ero , fi fuero admuffus ad viden-

dum claritatem tuam. . Quis mihi hoc tri-

al L

epilsi |

uat , ut adhoc venire permittas me !

2. Scio Domine, fcio, & confiteor me

frent il !

audodult |

indignum, ut intrem fub te&um tuum ?

ed fac propter honorem tuum , & ne

abffcndif.*i |

i o

confundas in te fperantem fervum tuum.,

Et quis intrabit fan&uarium tuum , ad

'ls &Düüu

oD |

confiderandas potentiastuas, nifi,. fitu

aperias? Quis autem aperiet fitu clauferis?

s

1 quiin

$1 enim deftruxeris, nemo eftqui xdifi-

cet. Etfiincluferishominem , nemo eft

rfanittr

1l

uiaperiat. Si cofitinuerisaquas, omnia

D

ccabuntur. Etífi miferiseas , fübvertent

tin

j

terram. . $1 omnia quz fecifti ad nihilum

redigas, quis contradicet tibi? Porro

(

4

dutiolto

fempiterna bonitas mifericordiz tuz, qua

fecitti omnia quacunque voiuifti. 'Tu nos

ifpirt t

tgïdavcm

fecifti, fabricator mundi, regenos. Tu

$

n0s creafli : ne fpernas nos; qui opera tua

educi?

]

M nomif»ï

fumus. Etquidem Domine Deus nofler,

t

nos lutum & vermiculi, non valemusin

v AF

tuas xternitates intrare, niíituinduxe-

an

ch;yn:

d

"

"n

1is, qui de nihilo cunGa creafti.

]i

Go DIUUDn oXXdy.

m

Quod falus noflra ex Deo eff.

; ümej"

uo

Go autem opus-manuum tuartm

a

j

g

confitebor tibi in timore ttlo, quia

non

Ü

)

172

SOLILO

UA

S

noninarcu meofperabo, & gladius metis

Yaltemm

non falvabit me:

fed dextera tua,

&

D W

brachium tuum, & illuminatio vultus

lo pofi

tui. Alioquin defperarem , quoniam fpes

K &quo

mea.tues, qui creaftime, quoniam non

'tcvelunt

derelinquis fperantes in te, Tu quippe

od o

es Domine Deus nofter, fuavis & pa-

p g

tiens in mifericordia difponens omnia.

Wandoqie

Nam fipeccaverimus, tuifumus: fi non

p

eccaverimus, tui fumus, quoniam apud te

Wi äimm "

ümus computati. Nosenim folium uni-

MT

verfi; & vonitas eft omnis homo vivens, &

M &

ventus eft vita noftra fuper terram, Ne ira-

At

Ícaris , fi cadimus pupilli tui, quoniam tu

UT

nofti fignentum nofirum , Domine Deus

quä s. fau

Bboner.

". &inom,

z. NnmDens inzftimabilis fortitudinis,

hr

! Yolunta

contra folium quod à vento rapitur, often-

t ü0m

dere vis potentiam tuam , & ftipulam fic-

'mä t

eam perfequeris? Nam damnabis , Rex If-

1

Q

za&l aterne, canem unum? Num damnabis

i 111,]

Ut

pulicem unum ? Audivimus de mifericor-

n'ï),

Vj

diatua Domine; quoniamtu mortem non

l

acis, nec lxtaris in perditione morien-

WIS'[

tium. Propter hoc Domine oramus te, ne

"

permittas dominari quod non fecifti huic

CA

creaturz tuz quam fecifti. Si enim doles

:

J tl

de perditione,quid te prohibent Domine,

Utiá g

b

qui omnia potes,.ne femper lxteris de.no-

ftra falvationes?Si vis, potes me falvare ego

Teni

Autsy

autem etfi vellem non poffem. . Magna eft

mukitudo miferiarum mearum mecum.

t r

NT

3« Velle quippe mihiadjacet, pexfice-

rcau-

j ï*s' Et tu;.n

$. AUGUSTI NJI.

DA

174

Vudigstmete

reautem non invenio. Velle quod bonum

&

era U v

tft ncn-pofíüm , nifitu velis; néc quod

gatio Vil

3

volo pofium, : nifi tua potentia me confor-

lt.()imm SP'*'S

tet, & quod poflüm, aliquando nolo, nifi

oniam/ol

tua. voluntos fiat ficut in coelo & in terro

Tu ii*

Et quod volo, & poffum, ignoro, nifi tüa

fapientia.me illuftret. Et fietiam fciam

fuxis & P*

pens 0

quandoque volens, quandoque valens,

imperfe&ta & vacua tranfit fa

qis: [ 00

pientia mez,

pamapot

nifi adjuvet vera fapientia tua,

Volium u

4. In tua autem voluntate cuncta funt

o

pofita, & non eftqui poffit refiftére vo-

g Neur

luntatituz , Domine univerforum , prin-

ucn;ymï

cipatum tenens omnis carnis; & quacun-

]

)UmincDEM

que vis, facis, in coelo & in tezra, in ma-

zi &inomnibusabyffis, In nobis igitur

fortts

"

fit voluntas tua, füper qnibus invoca-

1

tvm:eft nomen-tuum: ne perezt hoc no-

;

1

li

p

bile plafma tuum , quod creafti propter

! Y

J

s Mil*

'onorem tuum. Ee quis efthomo natus

m

de muliere, qui vivat & non videat mor-

ii

tem, & eripiat animam faam de manu

infemi? niíi tu folus eripias., vita vitalis

yriem

n mo[le--

omnis , vitx perquem omnia vivunt.

m

CAPUT

XxXV.

f

sgftibi

j

Guod. veluntas bumana incfficex. fit ad.

ein dl

. n

bona opcra , fine, divina gratía.

n

ii

1, Y ^ Tenim jàm jám tibi confeffus füm ,

[]d

q

..4aus vitz mez,Domine Deus meus,

:f

Ü

Mag

1

virtus falutis mez, — Sperabam aliquando

ecut.

in virtnute mea, quz tamen non erat vir-

m

t PCIIILC

tus, Etcum fic volui cuzzere , ubi magie

[' 1l

are

P

14

S OXL'Xx40

UIA

a

ftare credebam, ibi magnis cecidi: fa&us-

Tatis n

que fum magis retro, & non ante: &

D

quod credebam confequi , magiselonga-

E ad ïgïän

tum eftà me. Sic per multa fimilia vires

Tle fs

measprobas, Cognofco nunc, quiaillu-

QU eyre

minafti me, quoniam quod magis credi-

t p

i pofle per me, minusfemper potui. Di-

"intin fb

cebam enim, hoc faciam, illud perficiam:

Vi

nechoc, necillud faciebam. | Aderat vo-

il

luntas, non erat facultás; aderat facul-

. Miitym

tas, non aderat voluntas:. quoniam de

E IM

meis viribus confidebam.

Ug

2, Nunc autem confitebor tibi Domi-

Y Wïfï&u s

1

ne Deus meus, Pater coeli & tetrz , quia

UT

(

non fortitudine fua roborabitur vir, ut

Dattno

£lorietur ante te ftulta przfumptio omnis

3 m ,

carnis, Non enim eft hominis velle quod

:1;([ mf'.dmm

poffit: aut poffe quod velit, velfcire

I

uod velit & poffit: fed potuis à te gref-

ä&tmä

s

li,

us hominis diriguntur , illorum (in-

ATT

quam) qui non à fe, fed à te dirigi fe con-

d

1 i fs

fitentur.. Obfecramus itaque pzr vifcera

W

*ltitye

mifericordiz tue, ut velis Domine fzl-

U

li

vare quod czeaíti : quoniam fivis, potes

lii

nos

alvare:

& in tua voluntate virtus eft

Ti n

nofirz falutis.

Q d

Y 'Wæ.&

QUADPOQSTAS XX VE

BR

L

De antiguis beneficiis D.

i.

Ecordare mifericordie tuz anti-

V t

Térmne

R

V quejqua nos à principio in benedi-

Tüht

&ionibus tux dulcedinis przvenifti, An-

j

lhug (

tequam €nim nafcerer ego filius ancil-

lg tux, Domine

beribus

RE

^

Q»es mea ab n

D .'Dnem "

matris

$. AUGUSTINTI

À

aT5

matris mez , tu przvenifti: preparans

cidis fs

on axe: &

mihi femitas, quibus incederem & veni-

rem ad gloriam domustuz. Priusquam

nagis elonge

iilv

me formaresinutero, novifli me : & an-

tequam exirem de vulva, quidquid tibi

" qm-aiiih:'

placuit, prxordinafti de me, Quz & qua-

st

lia (unt in libro tuo fcripta de me in fzcre-

er potu. J*

yd of

to confiftorii tui, ego quidem ignoro,

unde & valde timeo.

, Adert

adentfct^

2.Tu vero nofti,quoniam quod ego per

fücceffus dierum & temporum hinc ad

quoniäm «

mille annos hujus temporalitatis exfpe&to,

in confpe&u xternitatis tuz. jam factum

y tbiDor

eít ; & quod futurum eft, jam fa&um cft,

vt qu

Ego autem quia fto in hac no&e tenebrofa

binr t

hzc ignorans, timor & tremor venerunt

p

fuper me:dum video mihi undique immi-

j

La

nere multa pericula , à multis quoque ho-

jt; "

t

ftibus venari , multitudinique iunumera-

yjsat

rum miferiarum in hac vita me circundari,

jlyum (

Et nifi in his tantis malis adforet mihi

d

tuum adminiculum , defpeezrem.

T

3. Sed fpes mihi magna (uübeft dete,

pomint

?

mitisfime Princeps , Deus meus: & con-

(xViSj POK

l

fideratio niultitudinis miferstionum tua-

mgmüäö

rum, quz apud te funt, fublevat men-

tem meam, Etpiscedentia figna miferi-

Y

i

cordim tuz, qua meantequam nafcerer ,

j D

l

pravenerunt, & nunc fpecialiter in me

jia u

yeül

effulferunt , & de futuris benignitatistuz

joinba

melioribus & perfeGioribus muneribus,

,vgmlh' T

cl

quz amicis tuis refervas, fpem meam

)

Jius ^

I5

admonent, utin te latetux, Domine

b yben:

€us

fi (Is

m; SOALILOQUIA

$

Deus meus, lztitia fan&a & viva, qua

1005 füe r

femper latificas juventutem meam.

fant, Yde

QA-T'UCTPUUCXWVIPD

"g, 48

De J4ngelis deputatis ad . coftodiass

lii ao

bominum.

fatbus n

J.

llexiftüi. enim me, unice amor

Vernogi

meus, antequam diligerem te; &

"u fj

ad imaginem tuam creafti me , omnibus

Ti

yi

!

i

creaturis tuis przpofuiflà me; Quam di-

V.

£nitatem nunc quidem fervo , cum nove-

A e

p

iimte,

ropter quem fecifti me.

iim ng

2.'In

;

u

l

per facis Angelos tuos fpiritus

li t

propter me; quibusmandati, utcufto-

Wtleeee

diant me in omnibus viis meis: neforte

DUIUM

ofíendam ad lapidem pedem meum. Hi

'üe f

enim füpt cuftodes, fuper muros civita-

^m

U

tis tuz novz Hierufalem, & m

Jil

tesin

Ti t

circuitu ejus: vigilantes & ceftodientes

rj

vigilias no&tis füper gregem t6um: ne

..;o.ra!zrcs, J

quando rapiat ut leo animas noftras, dum

Iä.lïui lia

non effez qui eripezet , illeantiquus fer-

; lt

pens adverfarius nofter diabolus, qui

b

*ü«fll[l

hi

quafi leo rugiens femper citcumit quz-

'Oh lh

t

rens quem devoret. Hi fünt cives beatz

* t

If

I

civitatis fupernz Hiernfalem, quz furfum

ftqä&&u

€

mater noftra ,

in mi

liil

51

t

erum miffi

lv

propter eosqui hzrediratem capiunt falu-

e

h-"ihmah

tis; ut nos liberent abinitnicis füis :

[64

4 "eg

li

cuftodiant in omnibus viisfuis, confor-

tent quoque. & moneant, & orationes

-Htnt o

" m

def;

filiorum tuorum offerant, in confpe&u

TM

gloriz majeftztis tuz.

b

Drar

3. Diligunt netmpe concives fuos , pet

^m s q

quos

$. AUGUSTINI

À

MA

quos füz ruinz fciffüras reftaurari exfpe-

&M;Qx

em,

&ant. Ideoque magnacura, & vigilanti

fludios. adfunt. nobis: omnibus horis &

j

j !'J.ff:*ïr

Jocisfuccurrentes ; & providentes necef-

fitatibus noftzis, & foliciti difcurrentes

wnice d

inter nos & te Domine: gemitus noftros

atque fufpiria referentes adte, ut impe-

gecnt

irent nobis facilem tuz benignitatis pro-

66 0i

. Q i

pitiationem, & referant ad nos defidera-

tam tuz gratiz benedi&ionem. Ambu-

, um

lant enim nobifcum in omnibus viis no-

nt.

ftris: intrant & exeunt nobifcum: attente

uos lp

confiderante, quam pie, quam honefte in

j a

((

medio prave nationis converfemur: quan

d

iil

toque. ftudio & defiderio quxramus re-

nti

vUHIOa('

gnum tuum, & juftitiam ejus: quantoque

timore & tremore ferviamus, & exulte-

mus tibi in latitia cordis noftri, Adjuvans

«W

laborantes, protegunt quiefcentes , hor-

)

$

Qu

tantur puguantes ,. coronant vincentes 5

:

h

congaudent gaudentibus , de te (inquam

)

ar.iï.l-

.giusïf

1

1

Eaudentibus: compatiuntur patientibus

L

prote (inquam) patientibus,

a'c«ï

i

[

4. Grandis eft eis cura de nobis: ma-

: (LWS pear

j

(

gnus eft affe&us dile&ionis eorum eiga

nos: & 'hoc totum propter honozem

tuz inzftimabilis charitatis, qua dilexi-

fü nos. Dili

T

gunt enim quod ta diligis ;

enftodiunt quos tu cuftodis :: & deferunt

, uf

quos tu deferis : nec diligunt operan-

| W

oujï

tts iniquitatem 5 quoniam & tu-odifti

j al

omnes operantes iniquitatem , & per-

des omnes. qui loquuntur. mendacium.

Qto-

*

ws LSOLxLOQUIA

D

Quoties bene agimus , gaudent Ángeli

ul o

& triftantur demones. Quoties àbono

icis fipe

deviamus, diabolum lxtificamus,& Ange-

DT

los tuos fuo gaudio defraudamus. Gau-

C1

dium eft enim eis fuper uno peccatore

poenitentiam agente : fed diabolo, fuper

Jt nj

uno jufto poenitentiam deferente. Da igi-

tur,da Pater eis femper gaudere de bonis,

N

ut & tu femper per eos lauderis in nobis :

nos cum eisin unum ovile tuum adduca-

(

Phttte n

mur, ut confiteamur fimul nomini fan&o

1u0: creator hominum & Angelorum.

st t

od Tiig

s. Hac ipfe commemorans , coram te

F i.

tonfiteor, laudans te ; quoniam beneficia

T f

tua magna funthzc , quibus nos honori-

ficafti; dans nobis Angelos tuos fpiri-

MTM

1 j

Ui

tus in minifterium nofirum.

Dederas

[ c-ylb

enim

u

lls ina

idquid coeli ambitu continetur ;

us

& qua

t

l

parva reputas hac que fub coe-

lt

[

D

lo funt, nifi dares etiam ea, qu« funt

, *ullm

fuperceelos. Laudent te Domine de hoc

a

omnes Angeli tui:. confiteantur tibi de

ulmlhm "

1

"i

hoc omnia opera tua, & ipfi fancti tui

i

tibi Leaedicant.

O honorificentia no-

D

D

T ti

fa, nos nimis honorificans, ditans,

IU

ll

multis muneribus decorafii! admirabile

'lSl

MU d

eft enim nomen tuum Domine in uni-

verfa terra, Quid eft enim homo ,. quia

T t

d

i

|

magnificas eum , áut quid apponis erga

! Qeny

li

eum cor tuum? Dixifli enim veritas

5 m

MT

antiqva:

Delicie mez íunt cum filiis

Iüin

hominum.,

Nonne homo putredo, &

il T

m

mnivería

d

q

!iliuslhominis vermis? Nonne u

vanitas

: Wm&md

Q

$ AUGUSTINI.

7

jen Ágd

vanitas omnis homo vivens? Et dignum

oties 209

ducis füper hujufcemodi aperire oculos

us AYEa

ttios,& adducere eum tecum in judicium;

hums, G

CAPUT XXVIII.

jo p

De profunda pradeffinatione , r pra-

ibolos luff'

rente, pg

da&ntia De,

eedebrro

H Oce me abyffus profundisfima ,

erisi "?'"'f

creatrix fapientia, quz liberatli in

um

pondete montes & colles, in ftatera mo-

wmfni flm $

lem terrz tribus digitis appendifti, Su-

!

ecjoriti.

pende molem corporalitatis hujus quam

0s cüüm 1

&cro, tribus invifis digitis tuis ad te ,

' mcen:hul

ut videam & cognofcam quam admi-

-

u o

(*

rabilis esin univer

Itt

aterra, Luxantiquif-

"m

1ma, quz lucebas ante omnem lucem, in

at Dcd

Rt]

montibus fan&is xternitatis anti

nuüda & a

quz; cui

" antlnüb[!

pera erant omnia antiquam

ælibcæ

fierent: Lux quz odio habes omnem

Áoni

i 1

maculam, upote mundisfima & imma-

ei

du

N

culatisfima , quz tibi deliciz cum homi-

yorille

a

ne? quz conventio lucis ad tenebras? Ubi

(

enim funt in homine delicix tux; Ubi

"7

ifcenti ?

przparafti tibiin me dignum fan&uarium

ditat

majeffatis tue, ad quod introiens habeas

ns

[

Q n

i

il

delicias dele&ationis tux ? mundum

u

enim coenaculum decet te mundans viz-

m "

Ahgn.m

q

ius, quznonnifià mundis cordibus vi-

pO

a55

deripotes, multo magis nec haberi,

etil

n v

2. In homine autem ubi efttemplum

TL

tfam mundum, utte fufcipiat, quiregis

putr

edy

mundum? Quis poteft facere mundum

yit

n

s

de immundo. conceptum iemine? Non

PA

ne

:so0 *OLILOQUIA

netuquifolus es mundus? Ab immundo

mundam,u;

enim quis mundabitur? Nam & fecundum

legem , quam dedifti patribus noftris in

t aoftis

igne comburenti montem , & in nube te-

3 fie]on

dtnis: qu

gente aquam tenebrofam ; quicquid teti-

geritimmundus,immundum erit, Omnes

|H qui :'ifq(j

?5 OT cot

autem nos quafi pannus menfiruatz , de

maaffa corrupta & immunda venientes,

';;"x!v:ccam, (

Wt

maculam immunditiz noftrz , quam cela-

(f

m

ze, prafertim tibi, qui omnia vides, non

f.'?,ffll,

d

$ 0f

poflumus , infrontibus portamus. Quare

REO

mundi effe non poffumus : nifi tu munda-

hi At

veris, qui folus es mundus. Mundas autem

RY À W

F5 N

denobis, filiis hominum , eos in quibus

tibi complacuit habitare; quos ab inaccef-

*2 fs

ATT

fibilibus profundis fecretis judiciorum

AT

! fm]

incomprehenfibilium fapientiz tuz fem-

j

j

!ad mo

perjuftorum ; licet occultorum , fine eo-

A r

rum meritis prxdeftinafti ante mundum :

"

i-,!

df*

M

vocafti demundo, juftificafti in mundo,

At

& magnificas eos poft mundum. Non

i

ltl

Wm&

omnibus autem hoc facis , quod admiran-

tur tabefcentes omnes fapientes terra.

t t

u

!

3. Et ego Domine hoc confiderans ex-

j

CUR l

pavefco, & obftupefco de altitudine di-

Ktinf

vitiaram fapientiz & ícientiz tuz : ad

m d

M N mfr

quam ego non pertingo: & incompie-

y(

heníibila judicia juíftitim tuz , quoniam

:rdhm

ex eodem luto , alia quidem facis vefain

honorem ,

alia . vero im contumeliam

li f r

fempiternam. Quos igitur tibi elegifti ,

tf

de multis in templum fan&um tuum,

u

ipfos mundas, efiundens fupezr eosaquam

lie

mlïg*

h (5 a

d

-

P

À

$. AUGUSTINI.

18f

b gl

mundam, quorum nomina numerumque

&feundim

tü nofti: qui folas numeras multitudi-

us noftit l

nem ftellazum, & omnibus eis nomina

&inniet*

donas: qui etiam fcripti fantin libro vi-

quicquidtcu'

tz: qui nequaquam perire poffunt : qui-

n crit, 0

bus omnia cooperantur in bonum , etianz

enfinuatt; *

ipfapeccata, Cum enim cadunt, noncol-

d verint

Iiduntur, quia tu fupponis manum tuam ;

; qunez

cuftodiens omnia offa eorum, ut unum

jarides

€x eis non conteratur.

as QU*

4. Attamcn mors peccatorum peffima :

ifiorun

ilorum, inquam , quos antequam face-

Mu

l

res coelum & terram ,. fecundum abyt-

lt

qu;ilii

fum multam judiciorum tuorum occul-

yosd il

(

fj

torum , femper autem juftorum ,. prx-

Ícivifti ad mortem zternam quorum di-

ff-n'

|

t t

numeratio nominum & meritoruim pravo-

ji, ^

J

rum apud te eff ; qui numerum arenz.

i

yte m

maris dinumerdfti, & dimen(üs es pro-

aftn n

u

il

NI

fondum abyffi : quos reliquifüiin immun-

d

ditiis fuis : quibus ommia cooperantur

" du

in malum , & ipfa etiam oratio vertitur

j

egtertos

eccatum ; ut fi etiam ufque ad coelos

yfiderans"

at

fl

n

enderint, & caput eorum nubes te-

almudl

i

ft.l

igerit, & inter fidera coelis collocaverint

|

^

yic t

)

l

nidum fuum,

4qu:1'ü fterquilinium in fine

& u

perdentur.

Jfï;a

GPT XXIX

nm ;aC

De illis qui prius

fient jufft , & goftea impii

coti

efficiuntur , d & conver[o

i

Agna funt hzc judicia tua,Domi-

b

[;(äm:»

ne Deus, judex jufte & forr

is ;

i5 3

A

g

»qmm

"

em, & inlcrutabilia

"i

[

r

quïl judicas «quitat

M 3

acis

r

1$2

SOLILOQUIA

$

facis & profunda: qux cum coníidero,

hi, fl

contremifcunt omnia offài mea. Quo-

tébris eyt

niam non fecuratur homo vivens fuper

3 Qur

terram , ut ferviamus tibi pie & cafte

Atontem

cun&is diebus vitz noftrzintimore, &

fs df

exultemus tibi cum tremore; ut nonfit

üholg?

Á

fervitium fine timore : neque gaudium

IRLUT

fine tremore : & non glorieturaccin&tus

dl g (j

T

zque, utdifcinidus: neque glorieturan-

j

te te omnis caro , fed pavefcat & contre-

r

|

i

mifcat à facie tua: cum igroret homo,

b

utrum amore an odio dignusfit, fedin

V " h',l(

fuüturum omnia refervantur incerta.

Eö!um, u l

2. Vidimus enim multos Domine ; &

* Qd

audivimus à patribus noftris (quod uti-

if

que fine magno tremore non recolo,

(

4mz

fine multo timore non confiteor ) adfcen-

aM J

Vi

diffe primitus quodammodo ufque ad

ü

Nh

I

coelos, & inter fidera nidum fuum col-

Jocaffe ,

poftmodum. autem cecidifle

A

"m

il

At

ufque ad abyffos ,, & animos eorum in

407(]'13

malss obítupuiffe. Vidimus flellas de

IH

ccelo cecidiffe ab impetu ferientis caudz

h; (

draconis. Et eos qui jacebant in pulvere

Q

&;con

li

terrz , à facie fublevantis manus ttiz Do-

I Q

mine mirabiliter adfcendifle.

Vidimus

b h

lh

vivos morientes , & mortuos à morte

at

)

furgentes : & eos, qui inter filios Dei am-

l

b flilï'

bulabant in metio lapidum ignitorum ,

B mü

quafi lutaum ad nihilum defluxifle, Vidi-

A tl

mus lucem obtenebraffe, & de tenebris

T fenor

lucem proceffiffe: quia publicani & me-

*l

lttquo

retrices pracedunmt incolas in regno coe-

D Cllln

loraum ;

"

S AUGUSTINI

E

lorum, filii autem regni ejiciuntur in te-

LC:nfldew !

yea, Q

nebras exteriores..

3. Quare autem ifta omnia, niíi quia

jvens füpt

g lt

in montemillum adfcenderunt, in quem

primus adfcendit Angelus, & defcendit

|timmorts &

diabolus ?

Quos aurem przdeflinafti ,

; It n

ipfos & vocafti , & fanctificafti , & mun-

ue gaud:üle

ao

afti , ut dignum habitaculum fint tuz

majeftatis: cum quibus & in quibus fint

glorirwtïü'

i n

tibi deliciz fan&tx & mundz, in quibus

tu dele&aris , & letificas juventutem

yret homo,

eorum ;

habitans cum eis in memoria

sit, a

eorum, ut ipfi templum fan&um tuum

yert

!

fint , quod magnz dignitatis & commen-

ponir *

datio eft humanitatis noflrz.,

, [gnl t

C A P UDVUXXX.

Quod. , Anima fidelis fit. fantuarium Dei,

) i

n Nima enim , quam creafti, non

jp a^

de te, fed per verbum tnum, non

; fiumut

Á

ex qualibet elementorum materia , íed ex

m Ccfid:

['3

nihilo; quz quidem rationalis , intelle-

y tT

&ualis, fpiritualis, femper vivens, femper

- fels 9

in motu5 (quam fignafti lumine vultus

cn[iiüïudZ

tui, & confecrafti virtutelavacritui;) ita

a p

fa&ta eft capax majeftatis tuz , quod àte

gt bt

folo & à nulloalio poffit impleri. Quan-

P qditm

do autem te habet , plenum eft defide-

"m

Dii ff

rum ejus: & jam nihil aliud quod defi-

j

deretur exteriusreftat. Deumautem ali-

[l

ion

n

Jl

quid exterius defiderat , manifeftum eft

g'n-

»

quod tenon habetinterius ; quo habito ,

d " t J

Rihil eft quod ultra de(ideret.

rm&(ï

2, Cum enim fis fummum & omne

(

300*

9-

4

ilo[i[.ü 1

*

*

-1-154 SOA,.IT OQUIA

v

benum, non habet quod defideret am-

Ite

i

d

Á

plius, fed pofüidet te omne bonum. Quod

ideremt

íinon deífiderat omne bonum, reftat ut

Tistiehg

Iu

defideret aliquid , quod non eft omne bo-

me.'li: T

l

num, ergo.nec fummum bonum; ergo

fütintis. N

nec Deum fed potius creaturam. . Cum

.

autem creaturam defiderat , continuam

Ri

famem habet: quialicet, quod defiderat

WeDey,

ty

"

de creaturis adipifcatur, vacuatamen re-

1

ilb

manet ; quia nihileft, quod eam impleat,

Nittnip(

fiifi tu , ad cujusimaginem eft creata. Im-

1N

ples autem tu eos, qui nihil aliud defi-

[

QUs

rant prater te, & facis eos dignos te,

|

t

yt

anétos, beatos, immaculatos, & amicos

Dei; quia omniazeputantin flercora, ut

MT Gurju

lucrifaciant te folum.

]

Tiyl

3. Hac eftenim beatitudo, quam ho-

Ht o

mini contulifti. Hic eft honor quo eum

mgüs, Y

inter omnes creaturas & füper omnes

.?

h

* N

honorificafli , ut fit admirabile nomen

Ut t

tuum in univería terra.

Ecce Domine

V0 l

Deusmeus, fümme, optime, omnipo-

f?mus, k

tentiffime, inveni locum ubi tu habitas:

vf

quiainanima, quam creafti a imaginem

10

J

& fimilitudinem tuam , quz te folun

-EJ

!

uGIfs,

N

quzrit & defiderat;

uia noninilla, qux

i m*.ügm

te non quzrit nec defiderat.

ä'm

Í

N

,

CAPUT'XXXIL

at

DT

Sod neque per. fen[us exteviores ,| neque

;'frimnmm

interioves invenivi potefé. Deus.

"0 ij

* Go erravi ficut ovis qua perierat ,

DN n

uzrens te exterius, qui esinte-

':e: Qtro ]

*

Fius. Et multum laboraviquarenste ex-

$

i

tra

L Ofre

-

S

AUGUSTINI

[À

;!83'

fideret at

tratea ; & tu habitas in me, fitamen ego

num, Q

defideremte. Circuivi vicos & plateas ci-

g, rdrt

vitatis hujus mundi , quzrenste, & non

ol

inveni: quia male quzrebam foris ; quod

jnum; u

erat intus. Mifi nuncios meos; omnes fen-

wam, Ut

us exteriores ut quxrerem te , & non in-

- eontinuf

veni;quia male quzrebam. Video enim lux

od d

mea Deus , quiilluminafti me ; quia male

qoamente

te per illos quzrebam ; quia tuesintus?

& tamen ipfi, ubi intraveris, nefciverunt,

;amimp.'u-':

f

(e

"L

2, Nam oculi dicunt, fi coloratus non

fuit , per nos non intravit, Aures dicunt,

]i

"

en05 v

fi fonitum nonfecit, per nos non tranfi-

& m

$ d

vit Nafus dicit, fi non oluit , perme noa

fercotis H

venit. Guftus dicit, fi non fapuit, per me

nonintroivit. Taétusetiam addit, (i cor-

N

pulentus non eft, nihil me de hac 1e in-

n ul

T qu()ïäfi'*

terroges. Non iftaigitur füntinte, Deus

u

er o

meus, Nonenim fpeciemcorporis, non

J

lg nonel

decus temporis , non candorem iucis;

non colozem , non dulcium melodiarum

"

;, 0

cantus , & quzcunque dulce fonantia :

hbt

non florum & unguentorum , vel aroma-

TU

»

jimg

tum odores, non mella vel manna guftui

TO lo

dele&abilia: non catera ad tangendum

qu

vel amplexandum amabilia nec omnia

iil

alia fenübus his fubje&a quzro , cum

Deum meum quaro. Abfitutifta credi-

u

li

derim Detum meum , quz etiam à bruta-

7 ;. liiq

lium fenfibus comprehenduntur.

w'h';';icfsh

3. Et taimen cum Deum meum quaz-

10, quxro nihilominus quandam lucem

"T

inem Jucem , quam nom capit

qus ä*] |

fugex on

AX

/

$

ocu-

186

S OX EIO

M. IRA

;

$

oculus; quandam vocem fuper omnem

Tque nos..

vocem , quam non capit auris: quendam

$ Etdiy

odorem füper omnem odorem , quem

OL5 Cirmis

non capit naris: quendam dulcorem fu-

Tio, Iiody

er omnem dulcorem , quem non capit

giddeil

guftus: quendam amplexum fuper omnem

tad; p

amplexum, quem non capitta&us. Ifta

C tutdimo

lux quidem fulget ubi locus non capit: ifta

T

vox fonat, ubi fpiritus non rapit: odor ifte

Atf n

redolet, ubi flatasnon fpargit: fapor iite

Á

n

b

! qu

4

fapit, ubinon eft edacitas: amplexus ifte

M

I

tangitur, ubi non divellitur. Hic eft Deus

R

meus, & non zftimabitur aliusad illum.

P

Hoc quato, cum Deum meum quzro.

Putoem

líftudamo, cum Deum meum amo.

Tontam om

4. Sero teamavi pulchritudo tam anti-

fmian; lita

qua & tam nova: fero te amavi: & tuintus

II f;)l

eras, & ego foris: & ibi te quzrebam,& in

DI

ifla formofa, quxz fecifti; ego deformis ir-

f fodu 1

ruebam, Mecum eras, & tecum non eram,

p

V8

Ea me tenebant longeà te , quz effe non

hg

"ottin

poterant, nifi in te.. Circumibam enim

omnia quzrens te; & propter omnia dere-

NU

linquens me. Interrogavi terram fi e(iet

ïmæ];])

9:*1

Deusmeus: & dixit mihi; quod non, &

itgf

omnia quzineafünt, hocidem confeffa

W

QY

m

funt. Interrogavi mare, & abyfíos;& repti-

liaquzineisíunt, & refponderunt: Non

I

AatN

'UUS, *H

fumus Déus tuus:quare fuper nos cum.In-

terrogavi ftabilem a&rem,;& inquit univer-

"s. Qij

fusaércum omnibus incolis fuis : Fallitur

ln

tf,l

m

Anaximenes: non fum ego Deus tuus. In-

d

*

terrogavi coeïum,SplenæLxmam,öc ftellas:

i

neque

$D

V

-

k

S, AUGUSTINI.

187

xer um

neque nos fumus Deus tuus, inquiunt.

t qucndnm

5. Et dixi omnibus his, qui circumftant

em , Q?

fores carnis mez : Dixiftis mihi de Deo

hcorenie

meo , quod vos non eftis: dicite mihi ali-

m no p

quiddeillo. Et clamaverunt omnes voce

fupöt od

grandi: Ipfefecitnos. Interrogavi dein-

de mundi molem : Dic mihi, f1es Deus

ttadus.

;

n

imu

:

meus, an non? Et refpondit voce forti :

m

Non fum (inquit ego , ) fed per ipfum

t POU "

i

fum ego: quem quzrisin me , ipfe fecit

TUj

UH

me: fuprame quxre eum , quiregit me ,

-H ilc QR peit

qui fecit me. Interrogatio creaturarum ,

D

profunda efz confideratio ipfarum : re-

Íponfio earum, attcftat;o ipfarum de Deo,

n d

al

quoniam omnia clamant: Deus nos fecit.

Quoniam ut ait Apoftolus: Invi(ibilia Dei,

t

j

d

i

!

Jl

Iu

per ea quz fa&a funt à creatura mund

n

:

i ifx-

g

telle&a confpiciuntur,

6. Etrediiad me , & intraviin me, &

201

ajoad me: Tu quises? Et refpondi mihie

Homo rationalis & mortalis. Et incepi di-

q

ha

fcutere quid hoceffet: & dixi: Unde hoc

aiid

i

"m

tale animal;Domine Deus meus? unde nifi

j

qun lt

igl

abste? Tufecifti me, & non ego ipfe me.

r

gpd 00

Quistu? Tu per quetm vivo ego. Tu; per

f

quem vivunt omnia. Quis tu? Tu Domine

jem

Deus meus verus, & folusomnipotens,

ifiüSrwïnl

& zternus, & incomprehenfibilis, & im-

Jerunt*

J

:

n0$ cut

menfus, Qui femper vivis, & nihil mori-

tur in te ; immortalisenim es, habitans

1 Ifunl've

jf

"

Jitnt

ternitatem: mirabilis oculis Angelorum,

li

ioenarrabilis , imperfcrutabilis , & inno-

aus tüis

Jus

miaabilis , Deus vivus eft terribilis & for-

mbq( )

j

20j

ti$,

|

f

Y8$

SOIUPDUTIL

|

tl lux m

tis, nefciens principium neque finent,

principium omnium atque finis: qui es

t Quid

Wt tü es])

ante prímordia fzculoram, & ante omnes

fzculorum origines, Tues Deus meus, &

fienfüg

Nintium )

Dominus omnium quz crea(ti ; & apud

te omnium ftabilium ftant cauíz :

&

L

quam nf

omnium mutabilium apud te immutabi-

| R potgft

les manent origines : & omnium rationa-

oilium & irrationabilium atque tempora-

X inper

) 15 coum

lium fempiternz vivunt rationes.

10* Quier

7. Dic mihi fupplici fervotuo, Deus

V D

meus , dic mifericors mifero tuo; dic

quxfo per miferationes tuas. Undehoc

VU t

tale animal, nifi abste? An quifquam fefe

(i'.'l!S Pü Yer

T inquim

ficiendi erit artifex ? Analiunde quam à

te traditür effe & vivere? Nonne tu cs

QUüQtam v

800 n

fummum effe, à quo eft omne effe? Quic-

l

quid enim eft,à te eft quia fine te nihil eff,

hn onis

f fofi üb:

Nonne tuesfonsvitxz, àquo fluit omnis

I

t0n

Dnem

yita? Quicquid enim vivit, per te vivit,

» le 4

quia finete nihilvivit. Tuergo Domine

Titgi

d ]l

tl

feciflü omnia, Nam quzram, quisfecit

Q

me? TuDomine fecifli me , fin? quo fa-

j CO"FQI

as

0

Gum eft nihi 'Tufa&or mei. Ego opus

tuum. Gratias.tibi ago,DomineDeus meus,

lt

lr

At

m

NS, t

pér quem vivo ego, & perquem omhia

lim

n

vivunt, quoniam fecifti me , gratiastibi

R

&

plafimator mei, quia imanus tuz fecerunt

lell

UUR lm |

iU

me, & plaímaverunt me, Gratias tibi lux

[e)

Tblem

infbrt.

ibi

m

mea, quoniam illurninafti me , & inveni

Ihins

Vgl

hr :,

te & me, Ubiinveni me, ibi cognovi me;

ubi inyeni te , ibicognovite: ubrautem

A m i

cognovi te; ibi illuminafti me, Gratias

* p

tibi

"

$. AUGUSTINI.' 7.1'89

tibi las mea , quoniam illuminafti me,

lïquï; fine

8. Quid eft,quod dixi,cognovi te?Non-

fs qua

ne tu es Deus incomprehenfbilis & im-

SLnteom

menfus? Rex Regum, & Dominus Domi-

Deus s

nantium ?. qui folus habes immortalita-

li 0

tem , & lucem habitas inaceeffibilem ;

r cili

quam nullus hominum vidit;fed nec vide-

teum

Y

re poteft.. Nonne tu es Deusabfconditus

umf

A

& imperícrutabilis majeftatis, folus tui

quetir

ipfius cognitor, & mirabilis contempla-

V

to? Quisergo cognovit , quod nunquam

pn0, D6

vidit? Dixifti enim in Veritate tua: Non vi-

kïo t0; 0

debit mehomo , & vivet. Dixit & praco

s d

tuus per veritatem tuam : Deum nemo vi-

filo

i

dit unquam, Quisergo cognovit , quod

u

nunquam vidit? Dixit etiam veritas tua:

Noyn

Nemo novit Filium nifi Pater ; neque Pa-

n os

elie

(

trem quis novit, nifi Filius. Sola Trinitas

i

m n

ii

tua foli fibi integre nota

rat omnem fenfum.

eft, que exfupe-

yfutl

a!i

Jl

134

9. Quid eftergo quod dixi , homo va-

c['IOD

nitati fimilis , quia cognovi te ? Quis

1 (

enim cognovitte, nifitute? Tuquippe

[iza

folus Deus omnipotens, fuperlaudabilis ,

T

& fupergloriofus, & fuperexaltatus , &

xäï?ä

?

smä?';

altiffimus, & fupexeffentialis , in fan&if-

ef n

fimis & diviniflimis eloquiis nominaris,

Qu

tl

N

Quoniam fuper omnem effentiam in-

!l

teligibilem five intelle&tualem ,

u

atque

nu

fenübilem , & fuper omne nomen quod

l

gif["

nominatur , non folum in hoc fxculo,

15)&

a.no',*dl'

fed etiam in futuro , fupereffentiabiliter

HI AU[CU'

& füuperintelligibiliter efíe: dignofce-

rl

1is;

y, 6

SOLILO

UIA

150

$

ris: Quoniam füupereflentiabili & occulta

:'El!ll, Omn

divinitate, fuper omnem rationem, intel-

kdum , 0r

Je&um , & eflentiam , inaccesfibiliter &

n

imperfcrutabiliter habitasinteipfío: ubi

TE negy,

luxinaccesfibilis: & lumen imperfcruta-

Ti intij

bile & ingomprehenfibile & inenarrabile,

Teel » &tj

ad quod non attingit aliquod lumen. Quo-

: ?],Ulldem

niam incontemplabile, & invifibile,fuper-

illite b

rationale , & fuperintelligibile, & fuper-

um

inacceffibile ; & fuperincommutabile , &

st

fuperincommunicabile creditur.

Quod

p

nullus unquam Angelorum vel hominum

"ts s

vidit, fed nec videre poteft. Hoceft coe-

POT

lum tuum Domine, coelum celans, fuper-

f05 Gf

arcanum , fuperintelligibile , fuperratio-

TM

nale, & fupereffentiale lumen, de quo

ïïü'mm) $

dicitur: Coelum coeli Domino.

/

"boln

1o. Coelum coeli, cui terrà eft-ómne

T. &d

colum, quia füpermirabiliter exaltatum

Qul vir D

eft faperomne coelum. Ad quod etiam

DOYj t

terra eft ipfum coelum Empyreum. Hoc

BN d

enim eft coelum coeli Domino: quia nul-

At GHC l

li notum , nifi Domino. Ad quod nemo

Wütielo

2dfcendit,nifi qui de coelo defcendit.Quia

l[[]ïnl lie

nemo novit Patrem, nifi Filius, & eorum

*

Ohm i

Spiritus. Et nemo novit Filium , nifi Pa-

NI

lq

ter, &eorumSpiritus. Soli quidem tibi

"

[

Ó

Trinitasintegre notaeft, Trinitas fancta,

Nite $ i

Trinitas fupermirabilis , & fuperinenar-

W.

l

i

rabilis, & fuperinfcrutabilis, & fuper-

3l

inacceffibilis , fuperincomprehenfibilis ;

t6:

fic

fuperintelligibilis, füpereflentialis, fu-

pereffentialiter exfuperans omnem fen-

E [

um,

s

S; AUGUSTIN'I.

191

n

ili ol

fum, omnem rationem, ommnem intel-

donemjltt

le&um , omnem intelligentiam, omnem

cesfibileri

eflentiam fupercoeleftium | animorum ;

nieipo: U

quam neque dicere , neque cogitare, ne-

que intelligere , neque cognofcere poffi-

ximpeate

xinem

bile eft, etiam oculis Angelorum.

11.Unde ergo cognovi te Domine Deus

gluneo

[Wi[ibü?lüg'

altifme fuper omnem teriam, fuper

hi,

omne coelumiquem neque Cherubim per-

sb

fe&te cognofcunt, neque Seraphim:fed alis

contemplationum. fuarum velatur facies

du QU

fedentis füper folium excelfum & eleva-

veliumium

tum clamantes & dicentes : Sané&tus, San-

. p.oce.ïcfe;

l

405

j

&us, Sané&tus Dominus Deus exercituum,

m

plena eft omnisterragloriatua. Expavit

TE

"

a, *

ÜN

Propheta, & dixit:Vz mihi quia tacui:quia

vir pollutus labiis ego fum, Ét expavit cor

j

y

g d

meum & dixi: V& mihi, quia (non tacui:

1

quia vir pollutus labiis ego fum: Sed dixi,)

fit

W

cognovite. Veruntamen Domine, vz ta-

i

jl

]

centibus de te: quoniam loquaces muti

vt

fiunt finc te, Et ego Domine Deus meus

i

äuä:ni'

nontacebo, quoniam fecifti me , & illu-

jayod ?

(endi QU

minafti me; & invenifti me , & cognovi

te, quoniam illuminafti me.

" & Cotüm

, |

yn P

12. Sed qualiter cognovite? Cognovi

[]

teinte, Cognovi te, non ficut tibi es, fed

j

7]

Xiniüs:

il

cognovite , ficut mihi es: & non fine te ,

fed in te: quia tu eslux qux illuminafti

n

me,. Sicut enim tibi es, lolitibi cogni-

i

j

vlf:.

j

Il

tus es: ficut mihi es f(ecundum gratiam

rehenm

tuam, & mihi cognitus es.. Sed quid

.nmll) )

!

mihi es? Dic mihi miíericors famulo

mnem j

tuo

[

192

SOLILOQUIA

^

n

tuo mifero: dic mihi per miferatior

es tuas

itt, fíjo

quid mihies? Dicanimz mez, Salus tua

Tndo ao

c€go fum ; . noli abfícondere à mefaciem

Cj

tuam, nemoriar. Sine me loqui apud mi-

fericordiam tuam, me terram & cinerem;

li

d

fine me loqui apüd mifericordiam tuam ,

Ti

if

tjuoniam mifericordia tua magna eft faper

T Of

il

te

me: loquar enim ad Deum meum cunr

T

n

Ms

fim pulvis & cinis. Dic mihi fupplicituo,

dic mihi mifericors mifero tuo, . dic per

l P d

miferationes tuas ,. quid. mihi es? Etin-

[/! "'dn

tonafli defuper voce grandiin interiorem

W

aurem cordis mei ,. & rupifti furditatem

n

A

Val

meam, & audivi vocem tuam? & illu-

ln

iU

^

minafli. czcitatem meam , & vidilucem

il

!t

tuam; & cognovi quoniatn Deusmeus es

tu. Proptereadixi, quod cognovi te.

13. Cognovi enim te, quoniam Deus

li

ü

M

f

meus estu.. Cognovi te folum verum

Deum, & quem mififli Jefum Chriftum.

M m'

|n

N

Erat tempus quando non cognofcebam

m

te- Va temporiilli, quando non cogno-

g

EO

]

l

1j

Ícebam te, Vzczcitatiilli, quando rnion

11

videbam te, Vz füurditati illi , quando

?

H

li

r02a audiebam.te.

Czcus & furdus pez

kd 1

A

ht

formofa quz fecifli, deformis irruebam.

Et mecum eras, & tecum non eram, &

Wlly

€a me tencbant longe'àte, quz non ef-

91

1 pl

fent, nifi effent in te. Illuminafti me,

empü N

i

lax mundi: & vidite, & amavite. Nemo

folum |

quippe te amat , nifi qui tevidet ; & ne-

* Wüpn

zo te videt, nifi qui te amar. Sero te

MT or

&ctam

ïLHUm :f ;II

amayi pulehritudo tam an»tiqua ?

noya,

I Qj

-

Á

À

$ AUGUSTINI.

.!9!2

tationests

nova, fero te amavi,

Va tempori illi g

z Ms

2n

quando non te amavi,

P

lii

QU T

XXGIEÉ

m

Confeffro vere fidei.

;m) & od

1. Ratias tibiago lux mea, qui illue

ordim t

J minafti me, & cognovite. Quali-

20

f

ngne

ter cognovite? Cognovite folum Deunx

m mem

vivum & verum creatorem meum: cogno-

L

1

j

Vi té, creatorem coeli & terrz , vilibi-

! m

lium omnium & invifibilium , Deum

yjie: !

verum omnipotentem , immortalem &

' mm(m

(

"

g

invifibilem , incircumfcriptibilem , ia-

j

l!

^T

terminabilem , xternum, inacceffibiler,

H

ts

inconiprehenfibilem , imperfcrutabilem,

h

&

incommuta

U.

ilem , immenfüm, infini-

Doust Isl

l

tum , prncipium omnium vifibilium &

inviübilium — creaturarum ,

per quem

T

p

omnia facta fünt,

per quem cun&a füb-

J

"

"

fiffunt elementa,

Cujus majeflas ficut

"

Prncipium nunquam habuit, fic nec de-

n «

a.

linet in zternum, Cognovi te unum fo-

1'0 Eanzo

lum verum Deum zternum, Patrem , &

10f

Filium & Spiritum

qui

fan&um ; tres quidem

li, 4

inail ()

perfonas, ted

unam effentiam , omnino

fimplicem indi

i ii P

vifamque naturam 5 & Pa-

u

ybul

trem à nullo, Filium à Patre folo Ro

n4

goie

Spiritum pariter ab utroque

: abfque ini-

j

í

tio, femper & fine

fine Deum trinum, &

4 quq

ii

(blü"ï ]

unum. folum & verum Deum omnipo-

N

"

Wt

tentem : unum univerforum principium ,

qut.

g

creatorem omnium vifibilium, & invi-

«o

fibilium ,

m«r vv

Lam

fpiritualium & temporalium ;

D

qU tua omnipotenti vittute ,. fimul ab

n

h

1

z

initig

to4

OLILGQTJïA

initio tenmous utramque de mhdo cois

f dihortal

didifli creaturam , fpmn alem.8

x Corpo-

thrlll ; qþ

salc.m, Angelicam vide licet &munch—

It$ fegi

nam. ac

ac

TE

inde humanam, quafi commtr-

d

nem, ex corpore & fpiritu confütutam

5

ATH

Cognovite;& confiteor te Deum Pa*

l

tirem ingenitum , te Filium à Patre gent-

800 Ctà

n

lt

MT

em

tum, & Spiritum fanctam paraclerum, ne-

:

AtCik

genitum , neque ingenitum, fandam

Xï

Vb

D^

'*vmdl 'iduam Trinitatem ,

intribus coz-

If

f

qu

H

7

bus perfonis confübflantialibus &

Ó

1'6'

Al di

dli

vCO(L ert

NI

(Trinitatem in unitatem,& uni-

IN

ifti-

ALLA

Q9

tatem in Trinitate, corde credens ad jt

w

AO

tiam, & ore confitens ad falutem. Cogno-

t

Cng

u

vi te verum Deum & Dominum rofhum

ïC;Jm

]

Chriftum, filium Dei unigenitum,

li

creatorem , falvatorem , &rbdumpmum

V

a

€i, & totius humani gene

ii5

rict

quem con-

1l

IU

Z'em F& Patre "erhux

ante Ízcula:Deum

de

lumen delumine, Deum verum

Idv

de Dw vero, non fa&tum fed genitum;

Citfe

confubflantialem & cozxternum Patr &

t t

hd

A

Spiritui fan&o, per quem omnia fa&ta fuüt

b»]

ace d

z

"rincipio: firmiter cmdm

& veracitek

(s

n&te

0

£itlt

ens, te Deuni unigenitum Jefum

alutem hominum à

Fjï 141 um , þlo«—,tr*-r

u, (Wa gx(u

0ta Trinitate communiter incarnatum ,

M h lt

Áim Chr

3— ex Maria perpetua virgine , Spiritus

NU

lts

j

æmh [

1s *1&1 '*COle tione conceþtum, verum

iTaio)

homit

em fattum ;

ex anima rationali &&

Te ven

humanacarn

e fubfiftentem.

(EET

t

I

3. Qui cum fecundum divinitatem uni-

& fedi

D

£enitus Dei inapaffibilis fis ,. patiter

i g

im-

t

i SCJ;

. $. AUGUSTINT

f

Á

T9

2

ailii

immortalis; propter nimiam dile&ionem

CUM

tuam , quia dilexifti nos, idem ipfe Dei

m

filius fecundum humanitatem faétus es

,t&

M

paffbilis & mortalis. Qui propter falu-

u 100

oni

tem humani generis; unice fili Dei, in

[ï»D

ligno crucis patrdignatus es paffionem &

1

Pat

mortem , ut nosà morte perpetua libera-

fac

res. Atque ad inferos, ubi fedebant in te-

nebris patres noflri, au&or luminis de-

t

n

fcendifti, & die tertia gloriofus vi&tor ab

bus v

atl

inferis ad fuperos refurrexifti : refumens

facrum corpus , quod pro peccatis noftris

cs

mortuum jacueratinfepulchro: & vivifi-

u

cans fecundum fcripturas die tertia, ut

ipfum in Patris dextra cóllocates. Af-

fumpta namque tecum ex inferis captivita-

i

te, quam captivaveratantiquus hoftis hu-

mani generis inimicus, verus Dei filius

f

cum noftre carnis fubftantia , id eft , cuta

anima & carne humana ex Virgine glorio-

fa affümpta füperomnes coelos adícendi-

u

fti, tranfcendens omnes ordines Angelo-

Yutmi: ubi fedesad dexteram Dei Patris, ubi.

3014

€ft fons vitz, & lumen inacceffibile,& pax

ns'&' J

CL;

Dei, quz exfuperat omnem fenfum.

Mf

Ü

4. Ibi te Deum verum & hominem Je-

t i

fum Chriftum adoramus, & credimus,

confitentes te Patrem habere Deum, in-

"M

dequete ventrrum Tudicem in fine fzcu-

li exfpe&tamus , ut judices vivos & mor-

py

AS

tuos, & fedd

ao

omnibus bonis & malis

m

jl

fecundum operafua, qua operati funt in

cium :

"

liac vita, vel g:æmium; vcl füppli

"

prout

195' SOI,ILOQUIA

[

prout unufquifque dignus fuerit requi&

dinm in;

velarummHa, Refurgent enim in illa die à

10nofty

voce virtütis tuz omnes homines, quot-

ii n

quot humanam animam acceperunt im

fnunig ;

carnefua, quam bic habuerunt: uttotus

litrcongi

homo pro meritis vel gloriam fufcipiat ,

f Comr

vel gehennam. Tu esipíavita, & refur-

'l'!mm, st

"

reQuo nofira, quem falvatorem exfpedta-

mus, Dominum Jefum Chriftam, qui

"; tri

»

Qp efk

reformabit corpus humilitatis nofir s

?ly

f

ü

t

configuratum corpori claritatis fuz.

$. Cognovi te Deum verum & unum

lim, i

M g

Spiritutm fan&um Patris & Filii ab utzo-

rf

que patiter procedentem , coníubitantia-

TT

lem & cozternum Patri & Filio , paracie-

Q

tum & advocstum noftsum, qui fuper

eandem Deum & Dominum noítrum Je-

Wtgeg

[

AUs

füm Chridum in,columbz fpecie defcen-

nguis igneis

difli , & fuper Apoftolos in ]

4131r

apparuifti

Qui & o

iiii

es San

:

os & ele-

iïï&me 1

i

&osDei À principio, tuz gratiz munere

docuifti , & oraProphetarum ut enorrent

mnefgt.ms

»

l

Ü t

mirabilia regni Dei, aperuifli: qui ab

omnibus San&is Dei cum Patre & Filio

m,x ïï"&'l D fl

funnladoraris, &

lorif&icaris. Inter quos

*fm' (üàg

T ls

& ego filiusancillz tuz , corde meo glo-

rifico nomen tuum , quoniam illuminaft

"Ib n

l

TU

d

me. Tu enim es veralux, lumen veridicum

l

tl

n (

ignis Dei, & magifter fpirituum: qui un-

l(

€tione tua doces nos omnem yeritatem ,

&

f

'*135.

Spiritus veritatis: fine quo impoflibile eft

placere Deo, quoniam tu ipfe Deus es ex

ttn

3l

D«eo, & lux de luce procedens, à Patre lu-

an (

mànuna

t

" u fcg

—

"

&

[À

'£& AUGUSTINI.

'!-9 ?

yert r

minum ineffabiliter, & ab ejus filio Domi-

inilidità

no noftro Jefu Chrifto:quibus confubftan-

n

tialis; & cozqualis, & cozternus, exiftens

"

cae

n

in unius Trinitatis effentia , fupereffentia-

J

nt: !

liter congloriaris& conregnas.

il f

^)

6. Cognovi te unum Deum vivum &

13,&- Il

verum, Patrem, & Filium,& Spiritum fan-

en at

&um; trinum quidem 3n perfonis, fed

yiltt

" ]

j, Q

unum in effentia:quem confiteor,adoro &

ais i

$lorifico toto corde meo, verum Deum

folum , fan&um, immortalem , invifibi-

isft.

l

g t

lem, incommutabilem , inacceffibilem ,

)

[

imperfcrutabilem : unum lumen, unum

folem, unum panem, unam vitam, unum

bonum , unum principiure , unum finem,

i

lp

E

unum creatorem coeli & terre : per quem

|

j

C;C

omnia vivunt, per quem omnia fubfiftunt,

Fï»

per quem omnia gubernantur, réguntur &

nts

vivificantur , qux in coelis funt, & qux

fav»

interríis, & quzfübterra: prater quem

Wv

non eft Deus in ccclo & in terra.

anz

iL [

7. Sic cognovi te Domine Deus cogni-

tormei, fic cognovite, Cognovite per

f

[

fidem tuam , quam infpirafti miht, lux

i

ïp at q"GS

mea, lumen oculorum meorum, Domine

emes

Deus meüs, fpes omnium finium tertz ,

ïlunmlhl

gaudium latificans, juventutem meam;

)l

& bonum füftentans fene&tutem meam.

2

(ti

u

Jn te enim Domine jubilant omnia of-

u'nq

ef)

j 1

fa mea , dicentia : Domine quis fimi-

"i

iV

m

«poflt

Jis tibi? Quis fimilis tibi in diis Domi-

$C

ne? Non quem fecit manus bominum ,

post

pi

íed qui fecifti manus hominum, Simu-

^if

n

u

3

achia

fÓ

-

8

'SOLILOQUEA

I

J

l

1ra gentium argentum & aurum , ope«

:à manuum hominum: non fic operator

fius, qu;

t ape

hominum, Omnes dii gentium dzmonia:

Dominus autem cclos fecit.

Dominus

hi, i

O ten

ipfe eft Deus. Dii qui non fecerunt coe-

3. Voc

lum & terram pereant de coelo & de terra:

tufi d

Deum qui creavit coclum & terram , coeli

titet cor

& terra benedicant,

lx &il

C AA T XX

eL'anlest

3De confeffione propria vilitatà.

X.

?ms: &i

Uis fimilis tibi etiam in diis Do-

n

1l

mine? Quis fimilistibi? Magni-

Ls us

ficus im fan&titate , terribilisatque lauda-

1

f

D

bilis, & faciens mirabilia? Sero te co

g

Á

10yi

1

umen veram , fero te cognovi. Erat

autem nubes magna & tenebrofa ante

i

&

Oculos vanitatis mez: ita ut videre non

poffem folem jufüitiz, & lumen verita-

gl

lUj (

tis Involvebat in tenebris; filius tene-

3

brarum, tenebras meas amabam: quia

(

Iumen non cognofcebam. Cacuseram,

Y

i

& czcitatem amabam , & ad tenebras per

m

n

Q

!

tenebras ambulabam. Quis inde me edu-

(

xit, ubieram homo cxcus,, fedensin te-

Lf

nebris & umbra mortis ?

u

2. Quis accepit manum meam, utirn«

n

de me educeret ? Quis eft ille illumina

Ü

At

tor meus? Non eum quxrebam , & ipfe

O

quafivit me: non vocabam eum , &ipfe

lt üne;

vocavitme, Quiseftille? Tues Domine

C

Deus meus , mifericors & miferator , Pá-

[

ter mifericordiarum , & Deus totius

Anjj

coníolationis,; Tu fan&te Domine Deus

3

ls

Mieus;

"—

[À

S$S AUGUSTINI

J(*f)

jmm ,

1€üa,

quem confiteor toto coui«. meo;

licop

gt atias 10605 nominituo. lNonte qu*exe-

bam

t

tu me quafivifti; non te invoca-

D

Dl

bam , te me vocafti,

&Ceun w

3. Vocafli enim me nomine tuo 5 Into«

O&UC [ato

nafti defuper voce grandi , in interior em.

dmp], nCU

aurem cordis mei, fiat lux? & fa&ta eft

lux, & diíceffit nubes magna, & liquefa&ta

J

eft nubes tenebrofa, qua opernerat oculos

meos: & vidi lacem tuam, & c

novtr

vocem tuam , & dixi:

Vere Domine tu es

UT

M

Deus meus , qui eduxifti me de tenebris

Dl

P

LO

& umbra mortis; & vocafti me in admi-

(']'.R j

xabile lumen tuum, & ecce vxdco. Cmms

TT

tibi illuminator meus. Lt converíus fum ,

& vidi tenebras, in quwus fueram :

&

abyflum tenebrofam, i m qua ;acucmm ::8€

[ rld»l

contremui, & expavi& dm

VDJV?t*

"m

u5

nebris meis, in ambns jacui: Vz

2,c

€itati 1 h, in GU'HICCLCH ïkGLGL'HTJ.u*

d

Y Ya

L(,Uï [j!! 5!1

men coeli !

V cv5

z. prateritz ignorantia:

onora

mez ; quandononcosvofcequt» Do-

let

mine, Gratiastibi ago , illuminator & li-

d

berator meus , quoniam xhumxmf:mc,

& cognovite, Sero cognovx te, veritas a

*1qm, fezo te cognovi, veritas aterna. '! u

m

cras in lumine, & egointenebris, & now

cognofcebamte:. quia illuminari non po^

teram fine te ,. & non eftlux extrate.

jl

(JAPUT XXXIV

u

Confitleratio - divin

majeftatis.

LO

,^

i

An&e fan&orum Deus inzflimas

y t

jj per

bms mojeffatis, Deus Deorum , &

ells.

E

Qq

^

oD

SOLILOOGSUIDA

f

Dominus Dominorum, mirabilis, inenar-

tnde mS

rabilis , inexcogitabilis, quem contremi-

Ácuntinccelo An

QIng

j

gelicz poteftates , quem

REO

acorant omnes dominationes & throni ,

üerar

da

R

&omnces virtutes pavent à confpe&u tuo.,

t

cujas potentie & fapientiz non eft nume-

:3[

& Vp

d

1us; quüi fundafti mun

[4]

I$

dum fuper nihilum,

(ren

1 Y

M

& mare colligafti in

aére quafi in utre ;

L

m (

omnipotentifiime, faü&iffime, fortiffime.

eus fpirituum ut

iverfe carnis, à cujus

leug

Tif

df

confpe&tu fugitc

celum & terra , ad cujus

nutum omnia fe fubjiciunt elementa, te

N

ha

adorent & glorificentomnescreaturz tux.,

[ w

At Va

?. Etegofiliusancille tux , per fidem

Ti

iW

j

tuam fle&o cervicem cordis mei füb pe-

C i

dibus majeftatis tuz , gratiasagens, quo-

niam dignatus es per tuam mifericordiam

Müstid

alluminate me,

UET

Lumen verum, lumen

fan&um, lumen dele&abile , lumen fu-

Ol *

"äum, ten

perlaudabile, lumen admirabile , quod

füumimt omnem hominem venientem

ts

Villen

inhunc mundum, & etiam oculos Ange-

» Qu

lorum, Ecce video, gratias apo. Ecce

;"nj,[-jlu

"!f'S li

Yideo lumen coeli, interlucet oculis men-

la

M

ln

UYT

tis mez radius defüper à facie luministui

& lxtificat omnia offà mea.. O fi perfice-

0i

s

AU

returin me! Augequzfo luminis auctor ,

auge quafo, quodinterlucetin me, Di-

UO to

t M

latetur, obíecro, dilatetur ex te.

W

TM

3. Quid eft hoc, quod fentio? Quis cít

I

ig

nis, qui calefacit corsmmeum? Quz cít

i

h

, Quem

* qua

Hux; quzirradiat cor meum? O ignis, qui

!

ld n

íemper ardes, & muaquam extinguexis,

ia

[)

lwllu

accen»

W

$ AUGUSTINI.

2of

Jis, inttt

sccende me! O lux que femper Iuces &

1 contrtt-

numquam obfufcaris, 11lumina me! O uti-

165, Qu

nam arderem ex te'Ignis fan&te,quam dul-

s &türos

citer ardes, quam fecrete luces,quam defi-

nípeduum,

deranter aduris! Va iis, qui non ardent es

n ehane

€: Vz illis, qui non illuminántur ex te: O

FH Ti

Hlm]

lumen veridicum , illuminaus omnem

1 Il

n

mundum, cujuslux implet mundum !

ef

llllv

4. V& czcis oculis, quite non vident,

mis; Mügü

fol iliaminans coelum & terram. Vzca-

i, aicips

ligantibus oculis, quite videre non pof-

!gmfnmy K

ünt. Vz avertentibusoculis, ut non vi-

z

u

deant veritatem, Va non avertentibus,

pH

ut non videant vanitatem ; nequeunt

I

; IN

enim oculi affüeti tenebris, fummz veri-

tatis radiosintueri: nec fciunt de lumine

g, Q

"

ll

jiiai

aliquid zftimare, quorum eft in tenebris

]1l , D

habitatio. "Tenebrasvident, tenebras di-

Lm&u i

ligant, tenebras approbant, de tenebris

euates in tenebras; nefciunt ubi corruant,

y

)

q'J

; venodte

Mi(eri, qui nefciunt quid amittant ; &

quos A

miferiores utique qui fciunt quid amit-

4£0

A

fant ;

qui cadunt apertis oculis, & de-

Ícendi

int in infernum viventes,

vullstt

-

$. O lux beatiffima; qux non nifi à

Juminsti

of pete

n

purgatifümis oculis videri potes. Beati

mundo corde, quoniam ipfi Deum vide-

)inisa';:c'tül';»

1 n*

bunt. Mundame , mundans virtus : fana

oculos meos , ut fanis oculiste contem-

4

9? QUi

pler, quem non nifi fani oculi intuentur,

[

m

»

Aufer, quzfío fquamas caliginisantique ,

radio tuz illuminationis fplendor inac-

j 0"

«effibilis, ut te videre valeatg izzevezbera-

i

[

N $

u

——

202

SOTLITLOQUIA

Ws

tis obtutibus, & in lumine tuo videanm

en

Im,

lumen. Gratiastibiago, lux mea. Ecce

A vocer

video. Dilatetur obfecro vifus meus Do-

üt

OO

mineexte. Revela oculos meos , ut con-

1 Doi

fiderem mirabilia delegetua: quies mi-

Cmm

xabilis in San&is tuis, Gratias tibiago ;

lumen meum. Ecce video, fed per fpecu-

lum in enigmate. Sed quando facie ad

[e

t

faciem? Quando veniet dies Ixtitiz & ex-

ultationis, in qua ingrediar in locum ta-

bernaculi admirabilis, uique ad domum

OR er

Dei: ut videam videntem me facie ad fa-

ciem, & fatietur defiderium meum?

ln .

C A -U TL XXXM

l

«

De defidevrio dy fiti anima ad Deum.

i.

Uemadmodum defiderat. cervus

li

ll

Jug

ad fontes aquarum , ita deíiderat

1ea

[15

anima H

IK

ad te Deus.

Sitivit anima med

ad re

«

tc

m

Deum fontem vivum: quando ve-

niam, & appareboantefaciem tuam ? O

fons vitx ! vena aquarum viventium ;

quando veniam ad aquas dulcedinis tuz »

Q

li

de terra deferta, in via & inaquofa, ut

|

videam virtutem tuam & gloriam tuam ;

D

& fatiem ex aquis mifericordiz tux fitim

l

6R

imeam? Sitio Domine: fons vitz es: fatia

me, Sitio Domine, fitiote Deum vivum,

ï'x& g

;

ii

O quande- veniam ,. & apparebo Domine

ante faciem tuam ? Putafne videbo diem

* qi

illam, diem inquam jucunditatis & l«ti-

Vi ts

» Iee

tiz, diem quam fecitit Dominus , ut ex-

ultemus & Ixtemurin ea?

il

efciens

j

D

;z. O dies px:cc'lara—öc pulcha, n

yeipez

W

S; AUGUSTINI.

203

[A

ü

d

tuoviert

D

erum, non habens occafum : in qua

.Sï'

me, Bo

audiam vocem laudis, vocem exultationis

& confeffionis: in quia audiam : Intrain

as masDo-

:os, Bd

i

gaudium Domini tui.' Intra in gaudium

^

: Q

lempiternum, in domym Domini Dei tui;

jos tU

wbi funt magna & urfcrutabilia, & mira-

er

0d

edp

M.

i

bilia, quorum non eft numerus. Intrain

ficit

Baudium fine triftitia; quod continet ater-

do

x

namlatitiam. Ubieritomnebonum, &

11U0C

nion erit aliquod malum.Ubi erit quicquid.

voles,& non erit quidquid noles. Ubi erit

a

N

Vita vitalis dulcis, & amabilis, femperque

1

iemorialis. ubi non erit hoftis impu-

34f

gs

idi

1s, nec ulla illecebra , fed fumma &

Y

f4c

ceita fecuritas ,. fecura tranquilli

Lás$5

&

tranquilla jucunditas ,. jucunda felicitas ,

t

j

felix eternitas, zternabeatitudo, & beata

411l

ni

:

Trinitas, & Trinitatisu

tas, & unitatis

,:C

d

J

d

p

deitas & deitatis beata vifio: qu

eft gau-

ä

dium Domini Dei tui.

B

3. O gaudium fuper gaudium; gaudium

;

vincens omne gaudium , extra quod non

jv

d

€ft gaudium ! Quando intrabo in te , ut

inqy

r

t

videatu Deum meum , qui habitat in tc?

"i

H

Ibo illuc , & videbo vi&ionem hanc graa-

4

bl

m

M

-dem. Quid eft; quod me detinet? Heu me!

qub

quia incolatus meus prolongatus eft !

peum ?

Y

Heu me quamdiu dicetur mihi : . Ubi

g

"

n

€it Deus tuus ?. quamdiu dicetur mihi ,

i

ExfpeQa, reexfpe&a. Et nunc quz eft

ia[ [JSS-J

extpe&tatio mea?- Nonne Domine Deus

jns;'

falvatorem exfpe&tamus Dominum no«

Ü

u

j P

frum Jefum Chriftum , qui reformas

d

304

SOLILOQUIA

bit corpus humilitatis noftrz : configura-

f2 nj

tum corpori claritatis fuz ? ExfpeGamus

liiti f

Dominum, quando xevertaturà nuptiis,

ftumy,

^

fpiet dl

&t inducat nosad fuasnuptias. VeniDo-

mine & nolitardare. VeniDomine Jefu

$ Og

Chrifte, veni. & vifita nosin pace: Ve-

TO t T

i, & educ viné&tos de carceze, utlxte-

af

mur coram te corde perfe&to. VeniSal-

£

Rsb c

vator nofter.

Veni defideratus cunüis

RSOTY

fitg.

gentibus, oftende faciem tuam , & falvi

: t

[

€rimus. Venilux mea, redemptor meus:

éduc de carcere animam meam , ad confi-

I;S (l kwæä

tendum nomini fanZto tuo,

N V q

4. Quamdiu mifer ja&abor in flu&ibus

URT

l

1!,

(it:l:'üll

mortalitatis mez, clamansad te Domine ,

D

& non exaudis? Audi clamantem Domine

Utb

dehoc mari magno, & adduc me ad por-

AO (f o

tum felicitatis zcternz

t

Felices, qui de

)

|

^

RU

periculo maris hujus edu&i ad te Deum ,

A tor 1

portum tutiffimunm, pervenire meruerunt.

Tif v

O vere felices , qui dé pelago ad litus , de

Tij

It

li

exilioad patriam , de carcere ad palatium

T D

lol

pervenerunt, optata jam quiete beati: qui

R

bravium illud perpetuzglori», quod hic

Mkll

per multas tribulationes quzfierunt , jam.

"Uum

Al

felici jueunditate adepti , lztantur in per-*

4 'W'Wlm

petuum, O vere beati, Ó terque quaterque

NUb fitig

beati, qui jam omnuium malorum exuti ,

N Is

fecuri de fua immatcefcibili gloria , ad te

t

regnum decoris pervenire mexuerunt. O

WTUDE

zternum regnum, regnum omnium fe-

u D*

culorum ; ubi lumenindeficiens, & pax

UR

u

Dci , quz egfuperat omnem fenfum :

iZUUIin

lt 1

q

uo

—

$. AUGUSTINL

/205

À

«u0 fin&Gorum animx requiefcunt ,. &

: contimte

Exptamt

z

lxtitia fempiterna fuper capita eorum,

5

gaudium & exultationem obtinebunt , &

r

s V*

fugiet dolor & gemitus.

$. O quam gloriofüum eft regnum , in

Domue

inpi

quo tecum Domine regnant omnes San-

Gi, ami&i lumine ficut veftimento, ha-

et, 1

Vi

J

m

bentes in capite fuo coronam de lapide

o V

preciofo! O regnum beatitudinis fempi-

1dr

vt Cl

ff

ternz, ubi tu Domine fpes Sanctorum ,

TP &

g

& sdiadema gloriz , facie ad faciem vide-

nj

4l

h.

ris à San&tis, lxtificans eos undique in

m

i

pace tua, quz exfiperat omnem fenfam,

lbi gaudium infinitum , 1xtitia fine trifti-

r

&i

)

[)

(

tia, falusfine dolore , via fine labore, lux

[

;

finetenebris, vita finemorte, omne bo-

(«

(

num fine omni malo. Ubi juventus nun-

£.

T mox

n

uamie

nefcit, ubi vitaterminum nefcit,

ällcöx u

ubi decer nunquam pallefcit, ubi amor

gd;gDcwh

1

nunquam tepeícit , ubi fanitas nunquam

emen

marcefcit, ubi gaudium nunquam decre-

9)

j

jnb, *

2

1

1

Ícit , ubi dolor nunquam fentitur, ubi ge-

;

Ed Pil,:[

iu:"

mitus nunquam auditur, ubi trifte nihil

é bet

l

106 1v

videtur, ubi Ixtitia fempet habetur , ubi

g, Q

314

malum nullum timetur, quoniam ibi fum-

fet

à|

"u

mum bonum poffidetur, quod eft videre

i

at

femper faciem Domini virtutum,

Y

6. Felices igitur , qui de naufraga vi-

10

ta preíenti ad tanta gaudia jam perveni-

pb *s

re meruerunt, Iufelices heu nos miferi,

Icmfn«

jl

ul

At

qui per hujus maris magni flu&us pro-

Omfu

v u

cellofifque voragines navem trahimus:

Ye5»

J

ignorantes an ad portuni falutis per-

«

yemic

Q I

506

SOLïLOQUIA

n

eniré và

Av

lea

n

il

N

lt

mus. Infelices inquam , duc-

zum vita eftin exilio, vitain per! calo. fi-

m?

iiie

D 'lt*oaLe ]

nis in dubio E nefcientes fmcm noftzu

Tierc] pux Í

QL'R omnia

infutüram refc

ervantur H'I cer-

64

m.

Adhuc in pelagi flu&ibus

1.30*

pr

n ]

b

fufpirantes ad te portum maris, OQama

YU

'IUP"

i

noftra, patm fecura, à longe te

M.

imus,

ab hoc mari te faluta

atmus

ab hae

d

valle ad te fufpiramus , & nitimur cum la-

j

]

chrymis fi quomodo ad te preveniamus

l

lg

L

7. S$pes humani ge

ii

"ne

f sChri

ic

i, D*eus

de Deo, xe,ucxum noftrum ,

& vi urtu

d

Bpe-

[

eujus lumen à lono*'? inter cnuvz"n fas

N

bulas fuper maris mocc(.as, quafi ftelle

1

h

maris radius oculos noflros irradiat , ut

k

(

]

f

amur ad te por

tti

n: Guberna Do-

)

k

minenayem noflram tu

a üc

ade

xtra clavo

Cru-

[

AC

cis tuz . D€ pereamus in f

fiu&ibus:

3*;'? 1(2?

demergat tcmpef*ms aquz, ne

abíor

at

]

ii

180

nos Pxof.maun.: fed -unco crucis retrà

!

nosab hoc pelago , ad te fólamen unicum

noftrum , quem à longe,

quafi ,1(31!71*0

matutinam & Solem fuimn vix]

chlv

mantibus oculis in litore coelc(ï i$ patrie

tios exfpectantem videmus.

8. Enad te clarnamus redempti tui: fed

& nunc exules tui , quos pre ciofo fangui-

D

ne redemifti, Exaudi nos Deus

]utaris

nc&c

fpesomnium finium terrz (ä in

mari loupe.

In mari turbulento ve

Dl

b

mur. Tumhtoxe ftans , adfpicis ; pcmuh

qOul..L H

falvos nos fac propter nomen

ï(qv

s

tsum, DanobisDomiae inter fcyllam &

"I

cha-

a

Ed

$ AUGUSTINTI

20'*

rá

10[" "

(l

Charybdin ita tendere & tenere mcdmm,

ne

nt utroque periculo evitato, falva nave &

Is

mezcibus, fecuri perveniamus ad portum,

m

C APU T

XXXVI

«

De eloria celeftü patrie,

T.

»à

Um ergo pervenerimus ad te fa-

J pientiz ? fontem , ad te lumen in-

OIML

Fztmis

ucnue i, ad te lucem inextinguibilem: ut

Fl

"i

te non jam per fpeculum in zgnimate, fed

facie ad faciem videamus; tune. fatiabi-

i

tur in bonis defiderium noftrum: quia

ull

nihil erit exterius quod defideretur, nifi

tu Domine fummum bonum.

Om eris

miu

pra

lp

t beatorum, & diadema decoris

$

eorum , & Iztitia

ICIii

5

enm

!7]1'&.1*1(1 UOLI C'lp'['l

€oium :

ac

ARl

i&

cans eos intus & extra in pa-

6

j

ce tua, quz exfüperat omnem fenfum. Ibi

videbimus, amabimus, & laudabimus,

Videbimus in lumine tuo lumen tuum ,

j

n

quoniam apud te eft fons vitz, & in lumt-

i

netuo Vzdcumus Iumen. Quale autem lu-

men? Lumen immenfüm, lumen i incorpo-

1Pun1, mwrrupt ibile,incomprehenfibiles

imen indeficiens, lumen ine (tmvaxbüc,

o

iumen mmrcfïouf: , lumen increatum ,

iomen veridicum, lumen divinum ; quod.

iliuminat oculos Anfm orum; quod lz-

ei

tific

4b j

At

uventutem $a n&omm à qLod eft

i)c

^

lat

men luminum , & fons vitz: quodes

tuD

n0n

ii

ine Deus m €us,

iï

jento

2 uésga

quippe lumen , in cujus lumi-

(

he Vldr-bxmus lümen, tefcilicetinte, in

fplendore vulius tui ,^ quando te vide-

Unt 3

20 SOLILOQUIA

bimusfaciead faciem. . Quid eft videre fa-

cie ad faciem , nifi quod ait Apoftolus:

L &pal

LOT

Cognofcere ficut & cognitus fum: cogno-

fcere veritatem tuam, & gloriam tuam ?

j tonafde

j t ipfe m

Hoc eft cognofcere faciem tuam , cogao-

| ipna nin

fcere Patris potentiam , Filii fapienttam ;

Spiritus fan&t clementiam , ipfius fümmz

j U0 t

| & Tum

'Ülrinitatis unam & individuam effentiam,

Videre enimfaciem Dei vivi, hoc eft fum-

|itor |

|: 4 Tye

xum bonum, gaudium Angelorum atque

D] Ti

omnium Sanctorum; pramium vitz ater-

nz, gloria fpizituum , latitiafempiterna,

( g]

fthy

corona decoiis, bravium felicitatis, re-

m dQ

quies opulenta , pulchritudo pacis inti-

i

j

mum, & externum gaudium , Pnradifus

mfnfs e

i

Dei: Hierufalem coeleftis, vita beata, ple-

"

)

CNL

W

nitudo beatitudinis, gaudium xternitatis:

n

Ts

pix Dei, quz exfuperat omnem fenfum.

m m.i

3. Hzc eít plena beatitudo, & tota

C

glorificatio hominis, videre faciem Dei

ife

Ti

i1lef

fui, videre eum , qui fecit cozlum & ter-

n

1

ram , videre eum, qui fecit eum , qui fal-

.

Dem

vavit eum, & qui glorioficavit eum, Vide-

f

i

jl

r

biteum cognofcendo, amabit diligendo,

li

laudabit poffidendo. Ipfe enim erit hs re-

ditas populi fui, populi San&orum, po-

B tf

[l ng',m

puli, quem redemit. Ipfe pofíefíio felici-

tatiseorum , ipfe pramium & merccs ex-

uem

j

Ípe&ationis. Ero, inquit, merces tua ma-

hi*m ]'n vi

DI

gnanimis, magnum enim magna decent.

Vere Domine Deus meus , magnus es

1 fO!ug

[N h

tu nimis fuper omnes Deus, & merces tua

magna nimis, NNeque enim magnus e€s

(.

t

T je

À

$ AUGUSTINIT

.209

udirli-

fuü, & parva mercestua: fed ut magnus

L Apoltl

Tu'öï

€stu, ita magna merces tua: quoniam

fa.

li

nonaliudestu, & aliud merces tua

Sed

orum

tu ipfe magnus nimis: tu ipfe merces

) p

magna nimis: tuipfe coronator es, &

!

i

corona: tu ipfe promiffor es& promif-

fio. Tu remunerator & munus: tu prx-

1

elia

i

miator & prxmium felicitatis cternz,

V

(e

4« Tu ergo coronator es & corona,

^1^

co

Deus meus, & diadet

Aid

fpeimez, qua

rnata eft gloria:. lumen lztificans, lux

ett

renovans, decor adornans : fpes mca ma-

£na; defiderium cordis San&eram, &

d

defideratus eorum. — Vifio ergo tua tota

j

merces eft, totum pramium , & totum

gaudium, quod exfpeQamus. Hzxc cft

enim vita eterna, hzc eft inquam fapien-

nei

"

tia tua, Hzc eft vitaxterna, utcogno-

O)UXILI

Ícamus te folum verum Deum

jl

, & quem

a b

j

mififti ]

jefum Chriftum. Cum igitur vic

od

e

bixus te folum Deum ,. Deüm verum s

jl

Deum vivum, omnipotentem, fimplicem,

Ire

inviibilem;ncircumfcriptibilem, incony-

yt d l

prehenfibilem: & Filium tuum unigeni-

imert

tum, confubftantialem, & cozternum ti-

"T

OP

(i Dominum noftrum Jefum Chriftum ,

ofioue

s

quem pro falute noflra mififli in mun-

h4 mffa

dum in virtute Spiritus fan&1, trinumin

i'm-.

perfonis ,.& unum ineflentia, Deum fan-

[

sl

W

&um folum, extra quem non eft Deus ;

g

"

n

tunc habebimus , quod nunc quarimus ,

.;;3

,& p

8

vitam xternam, gloriam. femp'temmn *

ll

b

quam preparafti diligentibus te; quam

2DicOn-

2to

SOLILOQUÍA

[

abfcondifli timentibus te, & datutts Eä

t nf

quxrentibus faciem tuam femper,

$. Ettu Dornine Deus meus, formatotr

"ttbilis,

| (nti p

feus ex utero matris mez , quz me re€-

| indirf

commendavit manui tuz,non me permit-

| Ports jf

tas amplius ex uno diftrahi in multa: fed

fiortiy

collige me deexterioribusad me, deme

2, Ea

i

ad te5 ut dicat tibi femper cor meum: Ex^

Rs

quifivit te facies mea; faciem tnam Domi-

) mïlru

1

i

nerequiram, faciem Domini virtutum ii

f enj

qua fola confiftit tota gloria fempiterna

d

beatorum.

Quam quidem videre

vità

z

Q

aterna eft, gloria fempiterna San&orum.

i g

Latetur ergo cor mcum, ut timeat nometr

Olne ö€f]

tuum,. Lzatetur cor qu:eïentium Domi-

ARU dte]

num, fed multo magis cor invenientium.

ïhmf* on.

P

Si enim lztitia eft in quzrendo, qualis Iz-

v-r

l, ge

t

titia-erit in inveniendo? . Qu

o

am ergo

t iif

»il

Íemper ardenter & indefinenter facie

tuam, fiquando tandem aperiatur mihi

oftium & porta juftitiz, ut intrem in gau-

H

UA

dium Domini mei Haxc porta Dominij

die

ls

jufti ingre

Gic

nter per eam.

W

Q AAPOUTE XOXXSVE

fi

t

Orvatio ad fantlaza Trinttatem.

t

Tres cozquales & costernx per-

bY

"(

fonz, Deus meus & verus, Pater

1 ic

& Filius, & Spiritus fan&tus: qui folus

n

lat

habitas xternitatem, & lucem inacceffi-

bijem.

It

n

Qui fundafli terram in potentiá

D

n

tua, & regis orbem terrz prudentia tua.

ij

Sané&us , SanQus , San&us , Dominus

DeusSebaoth, "Tezribilis & fortis , juftus

vf;rl«

&mtc

quamem.

E

$ AUGUSTINI.

»rt

cdittttd

& mifericors , admirabilis, laudabilis;

net,

amabilis. Unus Deus, tresperíonz , una

ys, fordtt

€ffentia, potentia, fapientia, bonitas, una

vl

ey

i mihi clamanti

& indivifa Trinitas. Ap

m

M

j

id

portas juftitiz; & ingreflüsineas, con-

fitebor tibi Domine.

jn u

:'xl

1ïd

du

2. Enadoftium tuum, fumme paterfa-

gcmed

milias, mendicus pulfo. Tube aperiri pul«

fanti, quidixifti: Pulfate, & aperietur.

n W.:

j

Q

Pulfant enim ad oftium tuum , Pater mi-

d fm

fericordiffime , defideria rugientium pra&

.Y

cordiorum meorum , & clamores lachry-

marum oculorum meorum,

Antete eft

omne defiderium meum ,

& gémitus

ntiu

meus àtenoneftabíconditus. EttuDo-

mine nonavertas faciem tuam amplius à

i

21

"

me, mnec declines iniraà fervo tuo ,. Pa-

Q

ter mifericordiarum , audi ejulatum pu-

[*l

i

pili tui, & porrige manum tuam opti-

pt

mam adjutricem ; ut retrahat me de pto-

fundis aquarum & de lacu miferie , & de

M

UM

luto

L«

£

:()b'[.lDL

1

c15,ne peream vidente mifericordia

oculorum tuorum , adfpiciente clementia

*

n

T

vifcerum tuorum:fed evadam ad te Domi-

num Deum meum; ut videam divitias re-

gnitui, & intuear faciem tuam femper, &

laudem dicam nomini tuo fan&o, Domi-

Xl

"

ne , qui facis mirabilia: qui cor meum 1z-

H

emul

tum facis memoriatui; qui illuminas

]h"

fe

ventutern meam : ne deípicias (ene&utem

n d.

oriide

meam; fed jubilarefacias offa mea, & revi-

[

Ü

Yifcexe facias ut Aquilz canos meos.

Y«

of

go[/liïuiamïf finis,

P

MA-

Md

EOY

MANUALE

1l5 memor

TU tepa

D. AUGUSTINI,

Á erstifm

SEU LIBELLUS

Bo it tof

De Contemplatione Chrifti, five de

(0, Wi

Qttnit9 jn

verbo Dei, quo fopita cocleftis de-

Trnifene

fiderii memoria renovetur.

P

"65 Qu

D

"

v E OL TO

M

b2

UONIAM, in medio laqueo-

tf

B

H rum pofiti fumus, facile à coc-

Wtj

:;;

"n

lefti defiderio frigefcimus. Qua-

a. propter affiduo indigemus mu-

nimento, ut expergefa&i ad Deum no-

Ji

ftrum verum & fummum bonum, cum

efluimus .

recurramus.

TU

Idceirco. non

ls.

przrfumptionis temeritate, fed magna

f*miïia ilpy

|

(

:

Dei mei dile&ione, huic opufculo ad

Ut

p

n

lt u

laudem ejus operam dedi; utexelegan-

^ Q

i

tioribus di&is fan&torum Patrum, breve

At

i i

i mannale verbum de Deo meo mecum

& Pkïm [

i

fempcr haberem: ex cujus le&ionis igne

littg

Tij

Qul

quoties tepefco, 1n ejus accendat amo-

,

D

n

xem,

Nunc adefto mihi Deus meus,

MU

quem quaro, quem diligo, quem cor-

Vs

de, & ore, &quay

ai-

ale

o virtute , lauda

ïäïïügxgl |

atque adoro.

- AV

5

M

ens mea devota tibi tui amore

Kf

accenfa , tibi fpirans, tibiinhians, te fo-

F*Fädäcdä

lum videre defiderans: nihil habet dul-

BU mhli

ce, nifi de te loqui, de te audire, de te fcri-

T fotys.

bere, de teconferre, tuam gloriam fre-

Ptpotee

quenter fub cozde revolveze; uttui fug-

Q

? liquo

YiS

h

/

MÁÀNUALE S. AUGUs;f. :x"zz;f

vis memoria fit ihter hos turbines ali-

qua repaufatio mea. — Te ergoinvoco de»

HNI

fideratiffime, ad te clamo clamore ma-

£no in toto corde meo. Et cumteinvo-

LU

u

P

co, utiqué in meipfoinvoco. Quoniam

[;f[i, W

omnino non eéfífem, nifi tueffesin me:

cols

& nifi ego effem in te, non effesin me. Iu

ecat*

mees, quoniam tu memoria mea man

C2

veuL

"10

€x ea cognovi t€, & in ea invenio te ,

cumreminifcot tuí, & dele&orinte, ex

edio

d0A

f

L

):

ig

quoomnia, perquemomnia, &inquo

a

omnia,

AU

3

n

QUAPUTL

120

p

d

De miralili effeatia Dei.

m

1.

fU Domine ccelum & terram fnt-

jb

(l

A

tf

( u

ples , omnia portans, fine onere,

omnia implens, fineinclufione. Semper

b [Cä

agens, femper quietus, Colligens, & nom

egens. Quzrens, cum nihil defit tibi,

Amans, necaítuans: zelans, & íecurus

€s. Poenitette, & non doles: Irafceris,*

e0

lo

&tranquilluses, Opera mutas, fednou

mutasconfilium, Recipis quod invenis ,

j con

& nunquam amififti, Nunquam inops ;

| u

& gaudes lucris. Nunquam avarus, & ufü-

2

(1'.4

fasexigis. Supererogas, cuinon debes:

j

tlj

A

yel femper fupererogaturtibi, ut debeas.

(

2. Ecquis habet quicquam non tuum 2

La

du

Reddis debita, nullt debens. Donas de-

at

bita, nihil perdens. Qui ubique es, & ubi-

ettl

que totus. Qui fentiri potes, & videri

(cü

nonpotes, Quinuíquam dees, & tamen

I

g

I

À

£; I

M

ab iniquorum cogitatioDibus longe es,

ut

W

3

2

:

E

v

i»4..

MANUALE

$

QQui nec ibidees, ubilongees: quiaubi

-

— —— À

ii in

non es pergratiam , ades per vindi&am,

1t- g

Qui ubique prxfens es, & vix inveniri

| d iil ej

potes, Quem ftantem fequimur, & ap-

; tütui, v

prehendere non valemus.

Qui tenes

z 1. QGHI

omnia, imples omnia, circumpleGeris

bïgis: &or

omnia, fuperexcedis omnia, fuflines

VQ

W g

QOnmnnia.

NC ml o

3. Qui corda-fidelium doces fine ftre-

"Q

;

ä

pitu verborum, — Qui locis non diftende-

A f

ris, nec temporibus variaris, nec habes

acceffus & receffus: qui habitas lucem

hk

(

inaccefübilem , quam nullus hominum

vidit ,

cc videre poteft, In te manens

m

it

quietus ubique circuistotam, Noneniam

ii

Ícindi & dividi potes , quia vere unus es:

9t

s

Q

nec in partes efficeris, fedtotus totum

À t

tenes, totum imples, totum illuftras &

j

AU

pofíides,

l

G A&m U T I

[j

De indicibili fcientia, Dei,

li

Q]

t

i. C I totum mundum libri repleant ;

tua fcientia inenarrabilis non po-

AUf |

teft enarrari. Quoniam vero indicibilis

j

€s, nullo modo fcribi poteris, nec con-

(

U

cludi,

Tu es fons lucis divinz, & Sol

TEU

m

claritatis eternx, Magnus es fine quanti-

tate, & ideoimmenfus. Bonusfine qua-

Dédir

litite, & ideovere & fummebonus, &

L

nemobonus, nifitufolus. Cnujus volun-

& Q

tas, opuseft: cujus velle, pofleeft. Qui

omnia quz ex nihilo crafti, fola volun-

tate fecifti,

A

Q

-

H Qmä

A

em cxcatgmm tuam

n

*

sbíque

".

s AUGUSTïNi.

P

n

abfque indigentia aliqua poffides, & fine

qu

rvind

Al

labore gubernas, & abíquetzdio regis ,

& nihil eft quod conturbet ordinem im-

vis inranit

2!

15

imit, p

periitui, velin fum

iil

is, velin imis,

qi

fencs

2. Qui in omnibus locis fine loco ha-

beris: & omnia contines fineambitu, &

qupl

ïia;

]

ubique prafens esíinefitu & motu, Qui

nec mali eu&ores, quodfacere non po-

j

ff

i

f uv

tes, Qui nihil non potes, necunquam

Q]

1

jonü

quicquam tefeciffe poenituit, Cujusbo-

nitate fa&i fumus, & juftitia poenas lui-

n

mus,

& clementia liberamur.

Cujus

s

u

y

omnipotentia omnia gubernat , xegit, &

implet, quz creavit. Nec ideoteimplere

J tcr

No

n

omnia dicimus, ut te contineant; fed

Vi

!^

d

ipfa potius à tecontinentur. Nec parti-

1

culatim imples omnia, nec ullatenus ita

tor

ii

d

W

putandum eft, ut unaquxque res pro

m

agnitudine füuz

ii

portionis capiat te, id

10*

eft maximamajus, minima min

u$5

dum

]

[

fis potius ipfe totus in omnibus, &

omnia injte. Cujusomnipotentia omnia

i rfpf' l

conciudit , nec evadendi potentiam tuam

fro 0f

n PJ

ipdibit

quis aditum invenire poterit. Quienim

te non babet placatum , nequaquam eva-

,W

((

^i

ditiratum.

Ü

C.ADUT - LL

li

De defidevio anizaa fentientis. Deum,

l

us

E igitur clementiffimeDeus invo-

: pO

Dj

3 ""ï"

coinanimam meam, quam prze

51v

paras ad capiendum te ex defiderio ;

& Qu

quodinfpirasei. Intra, rogo, ineam, &

(j o

€oapta eam tibi, ut poffideas illam ,

Wlu (?ETG

quam

4

'.äbf'; i

"us

216

MANUA.LE

j

quam fecifti & refecifti ; ut habeam te vez

aufcmptid

lut fignaculum füper cor meum.

uxío

*1 Vesfuny

piiffime invocantem te non deferas: quia

A as d

priufquam teinvocarem, mevocafli, &

0nondej

quzfifti : ut ego fervustuus te quxrerem,

l

ire

íY

(

quxrendo inver

MICI

n, &inventum ama-

j Daíy,

rem. Quxfivi & inveni te Domine, &

| hn ]

amare defidero, Auge defiderium meum,

& da quod peto; auoniaim fi cuné&ta que

Lt

fecifli mihi dederis, non fufficit fervo

DT

tuo, nifi teipfum dederis. Daergotei-

j

pfum mihi: Deus meus redde te mihi,

& Ti

BRT

En amo te, &fi parum eft, amem vali-

oytete:

dius. Tui ergo amore teneor , tui defide-

rioflagro, tui dulci memoria dele&or.

a OU

li

2. Ecce dum tibi mens mea füfpirat ,

iM

].

t

& tuam ineffabilem pietatem meditatur ,

[

ipfa carnis farcina minus gravat, cogi-

[

J

tationum rumultus ceffat , pondusmor-

l1

talitatis & miíeriarum more folito nort

V

F0 t«

hebetat; filent cun&ta,

ranquilla funt

Vr

0 q

omnia. Cor arde, animus gaudet, me-

ii

"

moria viget ,* intelle&us lucet: & totus

& I

t

fpiritus ex defiderio vifionis tux accen-

xm(, &

Tus, invifibilium amore rapife videt. Af

[

fumat fpiritus meus pennas ut Aquilz 5

ü Y hr

volet, &nondeficiat: volet, & perve-

of

niat ufque ad decorem domus t

n

EL

&

m

^

[!

o DI

thronum gloriz tt

5

& ibi füper men-

^ AGqu

fam refedionis civium füpernorum pa-

J

)

fcatur de occultis tuis, in loco pafcuz

* COnf

Cüter

juxta flüuenta pleniffima, 'Tu effo exulta-

l

EU

tio noftra, qui esfpes nofüa, falusatque

redeim-

nd, Qoï

E.

W

sf

$. AUGUS*TïNi

217

dett

redemptio. 'Tu efto nofrum gaudium,

«ui esfuturus przmium, Tefemper quz-

um U

k

Quid

rat anima mea: &tuprafta, ut quaren-

&

do non deficiat.

IY

[

!

QUAMPUT IY

Wen

[

De miferia anime , que Dominum no-

Doni, *

!lrþzm Jefu

m Chrifium nen amat ,

jetim f

nec quarit.

À

"

Vficuni

i

Jaq' 3

4 miferiz animz, quxz Chriftum

I.V

ff m

non quzrit, nec amat , arida ma-

pietn

net & mifera, Perditquod vivit, quite

æde &

Deum non diligit. Qui curat vivere non

propter te; Domine; nihil eft & pro nihi-

j, a

? [[]1*23-':'1:. j

lo eft.

Quitibi vivere recufat , mortuus

de

d

[

j

.011

"

fl. Qui tibi non fapit, defipit. Mifericor-

7

diffime, tibi me commendo, xeddo,.&:

n

ml

ï

conccdo ; per quem fum , vivo, & fapio:

)

in te confido, fpero, & totam fpem

.'

'i

grzvzgrcï

)r

meam pono: per quem refurgam, vi-

p

lj

vam, &requielcam. Tecupio, diligo,

adoro: cum quoimanebo, regnabo , &

£a

bestus €ro. Anima, quzte non quxrit ,

[^]

nec diligit; mubodum diligit, peccatis

veeti 9

p

fervit , & vitiis fubje&a eft: nunquam

$ U

"

(

;

quieta, nunquam fecuraeft. Famuletur

tibi femper meusmea , piiffime. Sufpiret

»

u

E

tibi femper peregrinatio mea: ardeatin

[oPR,

k

amore tui cor meum.

»n

2. Requiefcat in te Deus meusanima

r

n r

mea: contempletur te in mentis excef-

?3m0

"

u

fu: cantem Jlaudes tuss in jubilatione :

Lj

oc0 p

& hzc fit in hoc exilio meo confólatio

eflg exi

u

w'ä

t

miea, Confugiat mens mea fub umbra

»

$

aia-

d

i ï

MANUALE

£Y8

alarum tuarum, ab zdibus cogitationuttt

'h

u,

'ldum

rculi hujus. Repaufet inte cormeum ;

uqu

$1

cor

imare magni

Uil

ul

à tumens Huwmue,

m

A E

O dives ómnium bonarum dapum, fu-

( me

pemæ fatiega tls ogmentu'ï"mc hrmtox

li

01

Deus:. da laffo cibum, . collige di!

5e

jc

f-

o

if

fum,

libera captivum ,

& xedx

L'-x

5

(

f'ufïum. En ftat ad oftium, &

& pulfat. Ob-

AU

$

fecro per vifcera m üfericórdiz tuz xWqui-

"

bus vifitafti nos oriens ex alto ,

)nbe «vl-

li

bus

fanti mifero avedn, ut ll*eus gre

j

3r

ediatur ad te , & requiefcat in te &

xeficiatur dete pane coelefüi. . 'Tu enim es

UA T

itatis

panis, & fonisvitz: tulumen cl

xternz: tuomhniaex CULLUa vivunt 16&1,

W

qui diligunt te.

CAPUT

Y

De defidevio anima

W

H

Eus,lumen cordium te videntitum

& vita animarum te amantium, &

virtu$ cogitationum te querentium: da

UT

ut fancto tui amonmhære«'u.

Ve

)

; iOs

go

ii COf I

um,-&ab ant

olu-

l

ptatis tuz inebria illud ,

ut ob

car xha

tem por..ha

Pudet ac piget me talia pat

M

"D E

qualia mundus ifte àgit.

* iifieeft mi

3!

Were

quod wdeo, grave "eft omne quod de

tranfitoriis

udio, Adjuva me Domine

At l

de

'*äm

Deusmeus, & dala«titiam 1n cor

uc

meo:

veni ad me,; wut videamte.

Sed angufia

Ü lr

eft mihi domus animz mez, qno..f'

na

Tïcn

lg

que veniasad eam, & diliteturàte, Rui-

Düml

Aofaeft: zefice eam, Habet plurima, qua

t .(]4L H

OSKH"

*

*

$. AUGUSTINT,

A

218

oflendunt oculos tuos: £

d

4

teor, &ícios

qxanc"x'ï

eor

Íed quis mundabit eam, aut cui alteri

przter te clamabo: Ab occultis.meis

n

munda me Domine, & ab alienis parce

P

n

fervo tuo?

"

[)

2. Fac me dulcis Chrifte, bone ]eftig

fac me, rogo: amore & defiderio tui de-

g

ponere onus carnalium defideriorum , &

terrenarum concupifcentiarum. Doii-

netur

carni anima , animz ratio, rationi

0;

QU-

gratia tuà,. & tux me interius & exterius

fubde

voluntati, 'Tribue mihi, utlaudet

i'carfmie:

te cor meum , & lingua mea, & omnia

01ii mca,

Dilata mentem meam ,. & at-

»

tolle intuitum cordis mei: ut velrapida

f

cogitatione fpiritus meus attingat te ,

ïf

aternam : fapientiam füper omnia manen-

n

tem, Difloive me, oro, à vinculis, qui-

"

l

bus confiri&us teneor, ut relinquens

iv

ormnia ifta, tibi ferviam, tibifoliinha

j

*

i

ream, tibifoliintendam,

J

CAPUT

VL

p

Q

De felicitate anima, à terreno carcere

vefoluta,

Àe

Elix anima, qucterreno tefoluta

1

carcere, libera;coelum petit;quz te

dulciffimum Dominum facie ad faciem

jl

cernit: quznullo metu mottis afficitur ,

£

2i

fed de incormuptione perpetux gloriz

]

"

lxtatut.

jam

(gd'

Tranquilla eft & fecura:

hon timet hoftem nec mortem.

Habet

i

T N

u

te pium Dominum , quem diuquzfivit ,

j

Íemperque amavit: bymnidicis fociata,

chozis ;

»^

A n

MANUALÁÉ

$

chori

5

melliflua perpetum feflivitatis,

N

carmina, ad laudem gloriz tuz, rex

| T fuctnd

Chrifte, bone Jefu, ia zternum concinit,

i

i

ne

briataenimab ubertate domust

us :

p*

&

Yi5 Catm

torrente voluptatis tuz potaseam. Felix

| Trinitgi d

focieras fupernorum civium, & gloriofa

A ni:mfum

[

folemnitas omnium ad te redeuntinm ab

Cifl

hujus noftrz peregrinationis trifti labore ,

|

rb

ad amoenitatem pulchritudinis, ad for-

)

mofitatem totius fplendoris ; atque di-

Vtà

gnitátem totiuselegantiz ; ibitejugi ter,

Y

Domine, tuicivescernunt, Nihilomni-

no, quod conturbet mentem, ibidem

&Y

b

j

àuribus datutr.

I

t

2, Quz cantica? Quz organa? Qgïrc can«

&tf

tiler

2

ldv

Quz melodiz ibi ine fine decan-

M

ltss f

tantur? Sonant ibi femper melliflua hy-

v

mnorum organa,. fuavitfima Angelorum

p

T

inelodia, cantica canticorum mira; qua

Cuu l

ad falurem & gloriam tuam, à fupernis ci-

»»

MQ

vibus decantantur. Amaritudo, & omnis

Q

lr

fellis afperitas, in regione tua locum non

lo

ij

1

W

habent. Non enim eftibi malus, neque

LU

malitia. Non eft adveríarius & impu-

t

[

£nans, nec eft ulla peccatiillecebra, Nulla

"n 51

eftibiindigentia, dedecusnullum , rixa

N

nula, nullum improperium ; caufatio

y d'-dxïm

Vr

nulla, nullus timor, nullainquietudo ,

nulla poena, nulla dubietas, nulla yio-

1 Ub

ü

lentia, nulla difcordia; fed eft ibi pax fum-

U':l]z;

A0

1

ma, chartas plena, jubilatio & làus Dei

ï:

xterna, fine fine fecurarequies, & gau-

*s ls

NU

glium femper in Spiritu fancto,

j

.Sh

"(

—

"

$. AUGUSTINI.

22Y

æï fcfïivïtzt(ï! :

3. O quam fortunatus ero , fiaudive-

g r !

fo jucundiffimas civium tuorum cantile-

um conda

-

nas, carmina mellifiua, laudes fummx

)musu

Trinitati debito honore promentia! Sed

j

eam.

& nimium felix , fiego ipfe meruero

dy

N

cantare canticum Domino Jeíu Chrifto;

edeul

de dulcibus canticis Sion.

CAPUT VIEI.

strili

jni

PC

De saudio Paradifr.

f

!57 p

l.

) Vita vitals, vita fempiterna &

iU

[

& 7 fempiterne beata !

Ubi gau-

-x'«h

of

dium fine moerore , requies fine labore ;

p

n

dignitas finetremore, opesfine amiffio-

ne,

anitas. fine .languose ,. abundantia

"

1 n

fine defe&ione, vitafine morte, perpe-

AU

tuitas fine corruptione, beatitudo fine

calamitate: ubi omnia bonain charitate

perfe&ta: ubi fpecies & vifiofaciead fa-

3'1;].;1!?5*;0;

m

ciem, ubi plena fcientia in oimnibus &

m

per omnia,

ubi fumma Dei bonitas

L

m

lo *

cetnitur, & lumen iluminans àSanáis

Joct

glorificatur; ubi praefens majeftas Dei

1

t2

jals»

confpicitur: & hoc vi

t

cibo fine defe-

u, mens intuentium fatiatur; vident

LL5

& r

dul

ecpota *

hN

]

femper , & videre defiderant; fine anxie-

i

tate de(iderant:

& fine faftidio fatian-

2

Ji

il

tur.

jUm» u 1

w

2. Ubi verus Sol juflitiz mira füx pul-

a

, 105

chritudinis vifione omnes reficit: &ita

univerfos coeleftis patrim cives illumi-

[10!

tü.

&]n]

"]

mat, utluceantipfi : lamen videlicet illu-

minatum per divinum lumen, illumi-

TE :

Bans ultra omnem $olis noftri fplendo-

tl

N

reni.

-

B an du

& st

MANUALE

$

iGm, atque cun&arum ftellarum clarita-

| &t v "

tem: limmortali adhzxrentes Deitati, àc

1091 vita b

per hoc immortales & incorruptibiles

't omnj am

fa&i, juxta pzomiffionem Domini Salva-

jl

toris; Pater, quos dedifti mihi volo ut

(

1]

.

ubiego fum, & illifint mecum , ut vi-

;'Q

iil

b

deant claritatem meam : ut omnes unum

[1.

fint, ficut tuPaterinme , & egointe; &

ipfiin nobis unum fint.

CAPTPUT VIII.

DA

De Yegno celor um.

Y.

Egnum coelorum, regnum felicif-

g-*w At

':".

;

H

';V

fimum, regnum carens morte, &

" i "

vacans fine: cui nulla tempora fucce-

"m

dunt per zvum, Ubi continuus fine no-

t

&e dies, nefcit habere tempus, ubi vitor

Mted

miles poft laborem , donis ineffbilibus

Vl

E

n

cutnulatur ; nobile perpetua caput ample-

»

1

€tente corona,

[

2. Utinam remiff peccatorum mole

me ultimum fervorum Chrifti, juberet

4

g

divina pietas hanc carnis farcinam depo-

nere ; ut in fuz civitatis gaudia xter2

Hqu

UR

na repaufandus tranfirem, fan&iffimis

füpernorum choris intereffem , cum bea-

tiflimis fpiritibus gloriz conditoris affi-

fterem , prefentem Dei vultum cerne-

H ma

Y

rem, nullomortis metu tangerer de per-

» (

petuz immortalitatis incorruptione fz-

l

fe,

curus gauderem, & fcienti omnia con-

MVHf

t

jun&as omnem ignorantie cacitateni

&.0'3"0

&mitterem : terrena cun&ta parvi pende-

ll Q

W

iem; conyallem hghrymarum iiam in-

NT

fUerT

g,

d

$. AUGUSTINT,

23$

j

punidhte

fueri vel reminifci ulterius non dignarer:

ubi vitalaboriofa, vita corruptibilis, vi«

peiuti, $

fa omni amaritudine plena, vita domiua

co:::agxïvgic?

malorum, ancilla infernorum,

'oti

1

l

Ü

v

T

3. Quam humores tumidant, dolores

mii

extenuant, ardores exficcant ; a&ra mor-

equm ;

i

j

bidant, efcx'inflant, jejunia macerant;

] ff,'ix'

joci folvunt , triftitiz confumunt , folici-

;gäoif

tudo coar&at, fecuritas hebetat, divitize

J

jadant, paupertas dejicit, juventus ex-

tollit, fene&usincurvat , infirmitas fran-

/h

git, moeror d

€pr

imit: diabolusinfidia-

tur, mundus adulatur , caro dele&atur :

4

"

n

D)

4

anitr

À

a exc&catur, totus homo contütba-

npor

tür.

Et his tot & tantis malis mors furi-

bunda fuccedit: vanifque gaudiis ita fi-

n

)

nem imponit , ut:cum effe defierint ; nec

p

J

fuiffe putentur.

cpr

CQUADPSU TO IX

la

Ts

Quoniodo poff- nimios plovatus vaeflana

4

animam confolatur Deus.

Ed quas Jaudes, quafve gratiarum

ï.g

aGtiones, tibi referre valeamus Deus

pau

10

i

[Lo

Q(er:

fanat

l

qui nos etiant inter has tantas

mortalitatis nofirz xrumas non definas

», d

confolari mira vifitatione gratic tux ?

i

Ecce me miferum multis moeroribus

[jH

plenum, dum vite mex finem timeo ,

Ü

(j

dum peccata meo confidero , dum ju-

UP

K

j

dicium tuum formido ,

mortis ho-

o

r

t

ram cogito, dum füpplicia taxtari hor-

aa.

160: dum opera mea, qua diftri&ione

Päï

& difcuffione à te penfentur, ignoro ;

j

um

gl

1

|

Y

MANUALE

$

524

dum quo fineilla claufurus fum , penitus

^':': t j I.UIC:

neício.

tiareiti

CUpienra

2. Cumque hzc & alia multa mecum

fub corde retra&o , coníolaturus ades

1

li:fcaüal d

m

folita pietate Domine Deus, & inter bas

Qtis (

querelas nimiofque ploratus ac profua-

ürltis va

da cordis fufpiria aíffümis moeftam &

'ietm dulei

anxiam mentem fuper alta juga montium,.

f t0t0 cor

ad areolas ufque aromatum , & collo-

Mu

cas me in]oco pafcuz , fecus rivulos dul^

Fu):'.e* T

14 dl

A ha

cium aquarum ; ubi przparasin confpe&u

meo meníam multiplicisapparatus ; qu&

Tisten

hlq

Vg

fatizatum fpiritum repaufet, & cor trifte

latificet: quibus tandem refocillatus de-

Yà u

4

liciis multarum miferiarum mearum obli-

Vs fit

itus, levatus fuperaltitüdinem terre , in

C

t€ vera pace quiefco.

DT

j

CQAPU TE

De dulccdine divini. amoris.

d

Mote Deus meus, amo te, & ma-

IN

^ ul

;OA

gis atque magis amarevolo. Da

U

l

mihi Domine Deus meus fpeciofe prz

min

flüs ho

ikiili

um ,

ut defiderem te , ut

t

Ü

a

h

amen te quantum volo, & quantum de-

li

beo. Immentfus es, & fine menfura debes

jl

10

]

amari; preíertim à nobis, quos fic ama-

BU

füi, fic falvafti ,. pro quibustanta & tilia

fec

1

AcCc

ift.

2. O amor , qui femperardes , & nun-

quam extingueris! dulcis Chrifte, bone

i

&

Jefu, charitas Deus meus; accendeme

u D

i

totum igne tuo, amore tui , dulcedine

I

lt

(2; dilettione tui; defiderio tui, charita-

N

te

MU Q

-

H

$. AUGUSTINY.

zay)

A^A

t

V

"m

jl

fte tua , jucunditate & exultatione tua,:

i, P

pietate & fuavitate tua, voluptate &t con-

n

cupifcientia tui: qux fan&ta eft & bona ,

u

210

Q

quaz cafta eft & munda: ut totus dulcedi-

12 amoris tui plenus, tota flamma tux

QU5

charitatis vaporatus, diligam te Dominum

J5

meum dulciffmum , & pulcherrimum ,

2"

^

€x toto corde meo, ex totaanima mea ,.

r ml

ex totis viribus meis, & exomni inten-

&o

tione mea; cum multa cordis contritio-

ne, & lachrymarum fonte:, cum multa

smony

reverentia & tremore : habens teia corde

21

& in ore, & prz oculis meis femper &

ubique; ira ut nullus in me adultezinis

amoribus pateat locus.

]u

l

QG.APU T XLI

gt

De praparattone noftre vederaptionis.

Ulcherrime Tefu Chritle, rogo te.

P d

per illam facratiffimam effufionem

pietiofi fanguinis tui , quo redempti fu-

pt

mus, da mihicordis conzritionem & la-

e0

cirymarum fontem, pracipue dum pre-

a

»4

Ces & orationes tibi offero.

Dum tuz.

;laudis tibi plafmodiam decanto. Dum.

' (

myfterium noftrz redemptionis, mani-

"d

feftum mifericordiz tux judicium , zeco-

mosi

W

lo velprofero. Dum facris altaribus licet

2

p

indignus affifto: cu

pi

UÜ

[

ns tibi offerre il-

lud mirabile & coelefte facrificium , omni.

d

arae

IfVerentia & devotione dignum: quod

—

G]xl

J

;

tu Domine Deus meus xgccrdos inima-

4c

culate inflituifti, & offerre przcepitli

"r

j/d

in. commemorationem tuz. charitatis.z

Qub

-

Inorz-

226

MANUALE

$

xortis fdilicet , & paffionis pro falute

1

| À Tace;

noftra, pro quotidiana nofir& fragilitatis

i

(Otticefcan

xeparatione.

2. Confimetur mens:mea inter tanta

'll

Um, dis

Drig

myfteria, dulcedine przfentiz tux ; fen-

Wüne

tiat te fibi adeffe, & lxtetur coramte ,

f

. &t f

3gnis qui femperluces: amor qui femper

ia

1. Df (oo

ardes: dulcis Chrifte, bone Jefu lumen

*

n t)

zternum & indeficiens

.

panis-vitz qut

'?iïf

d

Ht a

nosreficis , & inte non deficis: quotidie

j

if

comederis, & femper integer manes : te-

8

AA o

fplende mibhi, accende me, illumina, &

lts

fané&tifica vas tuum 5 de malitia evacua,

imple degratia, & plenum conferva; ut

To, U (

n

t

ad falutem anima mez manducem cibum

tarnis tux

»

.

lh! (

quatenus manducando te,

Oïïew

vivam dete, vivam per t€ , perveniam ad

* (Q0

BOR

je, & repaufem in te,

CAPUT.XII

& I fón

ls

De Gaudioe,

k

*

ET

A m

4 Dulcedo amoris ; & amor dulce-

J dinis; comedat te venter meus j

bt Ti eyy

—

& necare tur amoris repleant

as

vifcera

EUOH[;'

Xl

T

mea, & eru&et mens mea vcrbum bo«

Jl

num. Charitas Deus meus, mel dulce, lac

a

1j

[

iiveum , cibus & gaudium, fac me cre-

O

Ícere in te: ut fano palsto poflis mandu-

Des

catiàme. Tuesvira mea, quavivo: f

p

Ts

nbrs f

cui inhzreo: gloria, quam adipifci defi-

dero. Tu mihrcortene, mentem rege ;

t

in

*

i

"&Hïr

elle&um dirige, amorem erige, ani-

8 Tüleng (

mum fufpende, & in füperna fluenta os

E

fitientis t« fpiritus tzahe.

h)

0

hodis

2". Ta-

a

$; AUGUSTTINT.

$í»

ig pro Pt

-

i

3. Taceat, quxío, tumultus carnis:

r agl

conticefeant phantafiz: terrarum & aqua-

rum, aérs & poli. Taceantfomnia, &

4 intectta

imagina

iicc

ric

revelationes: omnis lingua;

du Al

omne fignum, & quicquid tranfeundo

tur cqï

fit. Sileat fibi & ipfa anima, &tranfeat

orqu

m fü

€, noncogitando fe , fed te Deus meus :

« Jain

quoniam tu es revera totafpes & fiduciá

inea.,

Eft enim in te Deo & Donmino

PM

(15

nofiro Jefu Chrifto dulciffimo & beni-

gniffimo atque clementiffimo uniufcujuf-

i, V

que nofirum & portio, & fanguis & ca*

il

TO. Ubi ergo portio mea regnat, ibire-

|U

a

gnare me credo. Übi fanguis meus domi-

u

natur , ibi dominati me confido,

Ubi

ndi

caro mea glorificatur, ibi gloriofum me

er(eio

genil

1

u

eflé cognofco. ^ Quamvis peccator fim ,

de hac tamen communione gratiz non

I

diffido : Et fi peccata mea prohibent ,

fübfantia mearequirit. Etíideli&ta pro-

yimor

pria me excludunt , nature communio

[

&on repellit.

CAPU' T XYI

W

D uod Verbum incarnatum fit cau[fa

[pei noffra.

On enimtam inimicus eft Domi-

jv

I.N

nus, ut non diligat carnem fuanr,

u

membra fua , & vifcera fua.. Defperare

utique potuiffem propter nimia peccata

méa & vitia, culpas & infinitas negligen-

tias meas, qu

as eg

(s

i, & quotidie indefi-

Denter ago; corde, ore & opere, & omni-

mana fragilitas

bus modis , qmbg)s hur

k

23

pec-

l

228

MANVALÉ

|ün denase'

qeccare poteft: nifi Verbuta tuum Tleus

5neuscarofieret, & habitaret in nobis,

n f

2. Sed defperare jam non audeo , quo-

n fririy

"ibrs m

niam fubditus ille tibi ufque ad mor-

tem, mortem autem crucis, tulit chiro-

1l lh

??: 'Sïdf*(,c

graphum peccatorum noftrorum, & af-

figens illud cruci, peccatum crucifixit;

1 quidem [

m stten

& mortem. In ipfo autem fecurus refpi-

£o, quifedetad dexteram tuam, & inter-

"V: ompj.

pellat pro nobis! Inipfo confifus , adite

Kaib r

LT

pervenire defidero, in quo jam refurre-

zimus & reviximus , jam in coelum con-

ET a

At

fcendimus, & in cocleftibus confidemus.

Tibi laus, tibi gloria, tibi honor, tibi

2::1'(0:«&&;?6

MA

gratiarum aéctio,

QAPUWUWTUXIV.

LT

!dl

n

Quod. quanto major. fit de Deo meditatio ,

ff

.tamo fit éy dulcior.

A

Ü

n

T5 liffime Domine, qui fic nosamaftt,

i

Yi

E

& falvaftis fic vivificafti & fubli-

11c

")

mafti : Piiffime Domine , qua

iil

lulcis eft

Iohæ il

jl

memozia tui? Quanto magis in te medi-

J

Vg

tor, tanto es mihi dulcior & amabilior.

A T d

UAEU

idcirco dele&ant me valde, bona tua

^ uDl

puro mentis intuitt , & dulciffimo pii

amoris affe&u , in loco peregrinationis

"n'x*"d dj

mez, juxta modulum meum.

Interia

quamdiu his fragilibus fübfio mem-

A

bris, mirami tui dile&ionem & pulchri-

R

tudinemindefinenter cupio defiderare &

d

T p

&*hen

confiderare : tue enim charitatis jictt-

fwe

N

lo vulneratusfum: tuivchementer defi-

-..q]h) &

"n

m

derioflagro: adte pervenire cupio, te vi-

b

[194*:

S . AUGUSTINI. |

s

Aderc defi

dero. Idcirco fuper cuftodiam

o ens

meam ftabo, & vigilantibus oculis pfal-

tj obis

lam fpiritu ,. pfallam & mente; &totis

audcm quü*

viribus meis te fadiorem & rcfeGorem

"T

mei coilaudabo. Polum pernetrabo men-

, tlit du

e, & defideriotecum ero: utin prafen-

onm, &*

ti quidem miferia folo corpore tenear:

m cacitt

tecum autem cogitatione & aviditate,

fecurusrit*

atque omni defiderio fim femper: qua-

1ify &ilïfff*

tenus ibi fitcor meum , ubituesthefau-

)nfdilS; ur

1us meus defiderabilis, incomparabilis ,

jum rlit

multumque amabilis,

; du cw

2. Sed ecce Deus meus piiffime ac mi-

sconl

fericordiffime, dum tux immeníx bo-

;l

J

l) [!Dl

nittis & pietatis eloriam canfiderare vo-

lo, cor meum non füfficit: exceditenim

f

h

[

omnem fenfum humanz mentis tuum

I)

yidith

decus, tna pulchritudo , tua virtus, tua

"n

gloria, tua magnificentia, tnia majeftas,

fl

& tua chatitas.

Sicut inzftimabilis eft

tux glorim fplendor , ita ineffabilis eít

re ts

hl

Xterngz fuz charitatis benignitas 5 qua,

n

]iv

illos, quos de nihilo creafti , adoptas in

"

filios, & tibi conjungis.

t

QU TEU. .T X

u

n

Snuod defideranda fint pro Chrifto tribula-

::ï

tiones 1m bac vita.

X.

Animz mea , fi quotidie oporte-

ret nos tormenta perferre : fi

4

pi

a

ipfam gehennam longo tempore tolera-

dd

1€ , ut Chriftum in gloria fua videre pot-

jt

us ]

femus , & Sanctis ejus fociari: nonne di-

Ti

?l döix

,E

tour

apo

gnum effet pati omnczquod trifte ef

tanti

$6

MANUALE

tdn i boni tantzque gloriz participes ha*

Dtm b

bcumm Indefinenter ezgo daemones, pa-

Xl tnen

rent fuas tentationes ; frangant corpus je-

f&tio df

junia, premant carnem vc&xmenm, la-

lire AU Vnhq

boresgravent, vigilix exficcent: clamet

Ud Dotdr

lj

inmeifle, inquictet meille vel ille: fri-

uuugj

gus incurvet, confcxent a mmmuxer, calor.

(j

urst, caput doleat, pe&tus ardeat, infletur

«

QOUmCUU) , pallefcat vultus : infirmer

totüus:

deficiat in dolore vita mea; & anni

mei in gemitibus : ingrediatur putredo in

li

4

O['ïll.CJ, & fübter me fcateat : ut requie-

d

Ícam in die tubuïmoms, & adfcendam

ATH

w

brnp)

Dum,

ad populum accin&um noftrum.

&l

aOF

2. Quz enim erit juftorum glori

Luï

PU

Qquam gla'xd s Sanctorum Ixtitia ,. cum

1 tugn

unaquzque facies fülgebit ut-Sol? Cum

MALUQH

ordinibus difindis, populum fuum Do-

minus in regno Patris fui coeperit recen-

t

fere : & meritis atque operibus fingulo-

A:l"

xum promifla pramia reftituet; proterre-

l

li

nis ccelef?ia, pro temporalibus fempirer-

ja, pro modicis magna? Kevers cumulus

n

felicitatis erit , cum Dominus adducet

ii

fuos Sanc&tos in vifionem t/ite!n"e nloum,

& faciet in coeleftibus conhaelc, ut fit

Deus omniain omnibus,

QUX CPECUPT

XVI

Quomoda vermum celorum po[fht acqui.

h

N

X.

Felix jucunditas, & jucunda feli-

i

citas, San&tos decxc, cum Sanátis

du

M khS,

';

fiR, & effe fan&um;: Deum videre, &;

Dulm

M Titg

"

"

& AUG—USTïNL

: 23T

at

Deum habere in xternum &cultra! Hec

kgmoncsp

fedula mente cogitemus , hzc toto defi-

n o

derio defideremus , ut ad eos cito perve-

Rmet

nire - valeamus,

$i quaras , quomodo

ca

UC

iftud poteft fieri , vel quibus meritis, qui-

T

buíqueauxiliis? Audi: Kesifta pofita eft

j

in poteflate facientis ; quoniam. regnum

(s

coelorum vim patitur.

2. Regnum coelorum , 0 homo, aliud

u5

, o

non quzrit precium , nifi teipfum: tan-

"!

tum valet,

i

W

uantum es. Te da, & habebis

illud. Qui

t

turbaris de precio? Chriftus

X

femetipfam tradidit, utacquireret te re-

t

gnum Deo Patri. .Ita tu temetipfum da,

"

ut fis regnum e

jus, ac non regnet pecca-

QH

qu

tum in tuo mostali corpore ; fed Spixitus

inacquifitione vitz,

Ü

T

CA PAU T OGVIE

Swid fit , d .quid baleat Pavadifus.

0

Ti

Anima mea, revertamur ad civí-

tatem ceelefiem : in quafcripti

i

fumus , & cives decreti. Sicut enim cives

San&orum, & domeflic Dei, & ficut

l$

1

hzredes Dei, cohztredes autem Chrifti,

x

con(ideremus inc

i«

iyt

am noftrz urbis fe-

licitarem in quantum confiderare pofli-

U?

ile eft, Dicamus ergo cum Propheta:

O quam gloriofa di&ta funt de te , civi-

tos.Dei :

ficut latantium omnium ha-

bitatio eft in te, Fundatis enim exulta-

"

l

tione univeríe terra :

Non eft in te

n

fene&us , nec fene&utis miferia : Non eft

o

in te mancus, hec claudus, neque git

!

at

D,UJ'-

2

»

;

S

232

MAANUALEÉ

(

bofus, neque deformis: dum omnes oc-

kLC [

cmxunt in virum perfe&um , in menfu-

hm &

n ztatis pulcb xritudis Chrifti,

Kletttum

. Ou*d hac vita beatius;ubi non eft pau-

3 Propl

per tatis metus , non zgritudinis imbecil-

Qfünes C'uï(

litas ? Nemo lxditur, nemo irafcitur,

nl*ms G

nemoinvidet, cupiditas nulla exardefcit.

i B GxuS d

Nullum cibi defiderium.Nulla honoris aut

Is

IN

&

otefiatis pulfat ambitio, Nullus ibi dia-

NT

À

oli metus, infidiz dxmonum nullz, ter-

DI

1or gehennz procul

Mors neque corpo-

QU j

iis, nequeanimz: fedimmortalitatis mu-

A

nere jucunda vita. -Nulla erunt tunc ma-

1a , nufquam difcordia,'fed cun&a conve-

7

1 lg

1

nientia, quia omnium fan&orum una erit

10ncordxa. Pax cun&ta & latitia continet,

u

N

Ui

tranquilla funt omnia & qmen

Jugis

if

n

fed tanto

ij

fplendor; nonille, qui mmfcM

UA quo.

clarior, quanto felicior; quia civitasilla

&

i

4j

(vt legitur) nonegebit Sole, neque Luns;

fed Donminus om

a

Aiá

ipotens lllummubn

)l

1l

eam, & lucerna ejus eft Agnus. Ubi San&li

fulf*eoun*c ut f

ftelle, in "exgetms cterni-

E

tztes,

« ficutfplendorfirmamenti, qui

Wj Dw lm

eiudxuntl 3ultos.

N

(Emro"ter noxibinulla, nullzte-

ss

nebr"c, concurfus mubium nullus, :

nec

hlu

frigoris ardorifve afpx ritas ulla, fed talis

&t f

erit rerum rPn,pe. es, quam nec oculus

j " hmjh

vidit, necaurisaudivit , neciu cor homi-

lr 1 dipa

nis adfcendit , nifi illorum qui ea per-

"Ls "i

frui digni inveniuntur, quorum nomina

NU

E

Ícripta unt in libro vitz. Verum füper

)l2é

1 & Ro

j

$. AUGU(STIN*'I.

233

m

hzc omnia eft, confociari choris Ange-

m orme

:t:

j

lorum & Archangelorum atque omnium

, moylr

i

coeleftium virtutum 5 intueri Patriarcnas

"m

& Prophetas , videre Apoftolos atque

1 ondi

jnisim

omnes SanQos , videre etiam parentes

noflros.

Gloriofa funt hzxc; fed multo

10 1

gloriofus eft, prafentem Dei vultum

Jabon

cernere, & incircumfcriptum lumen vi-

Il

uU

dere, Superexcellens gloria erit , cum

Deum videbimus in feipfo, videbimus &

qupullt, &

" glfrFO'

habebimus in nobis, quem cernere finis

non erit.

j

CA?P

/U T WNVEDE

[

;Oxgocl berzo non valet Deo vieca vedderé

ii

"J

nifi per amorem.

1. Nima iniignis Dei imagine, illu-

firis fimilitudine , habet in fefe ex

1014

Deo, quo adnioneatur femper aut ftare

cum eo, aut ad eumredire, fi mota fuis

affe&ibus, imo defe&ibus, fuerit.

Et

J

g

noü folum habet unde refpirare queat in

; U

fpe veniz & mifericordiz, fed etiam un-

enterti

de audeat adfpirare ad nuptias verbi: &

ii5

cum Dco iire fcedus focietatis , atque

;memi: "

cum rege Angelorum ducese fuave jugum

4

t

amoris.

j

2. Hxc omnia ficit amor » fi animo

j

exhibeat fe fimilem Deo per voluntatem ;

il

( OLU [j

j

cui fimilis eft per naturam , diligens

ficut dile&a eft.

Solus enim eft amcr

j n

Qiiil

ex omnibus animz moribus , fenfibus

j &

T

j

atque affe&ibus ,

n quo poteft creatu-

, icfpondere aucto-

dU

)

12, etfi non ex squo

&

$

p

b

1l

M ANUATLE

]

xi , velipfi mutuam rependere vicem;

Ámor ubi venerit, cateros in fe omnes

^i figs

Q

traducit, & captivatafíe&us, Amor per

FC

il

1; ln qu

fe fufficit, per fe placet, & propter fe.

Atoimy

Ipfe meritum , ipfe przmium , ipfe caufa,

2 D]

ipfe fru&us , ipfe ufus, Peramorem enim

l

p

conjungimur Deo,

3. Amot facit

unum fpiritum de duo-

j

bus, Amor facit idem velle, & idem nol-

li

le. Amor facit prius mores componere ,

j

poftmodum omnia qux adíunt , tanquam

j

non adíint con(iderare ; ;tertio vero lo-

n

co, munda cordis acie5 . fuperna & in-

, n

terna confpicere, Per amorem primum

U

in fzculo bene geruatur honeffa, poft-

Jf

modum etiam honefia fzculi defpiciun-

Uun

tur, ad extremum etiam Dei intima con-

li

Ípiciuttur,

V It

B

"

C AUCPUUOP OX

f

Swuod in nobis Deu vrequivat. fibi fizaile,

N

X,

E

bt

Eus Pater charitas eft, Deus Filius

dile&io eft, Spiritus fin&us amor

^ QD

f

[

Tatris & Fili eft. Haxc charitas & hxc

Il

dile&io aliquid fimile requirit innobis:

114

H

Ícilicet charitatem , qua velut q

ia

dam

l

affinitate confanguinitatis, ei fociemur,

& conjungamur,

Amor dignitatis ne-

PT(O

Ícius, reverentiam nefcit. Qui amat , per

deipfum fiducialiter accedit ad Deum,

l

4f

——

|

familiariterque. loquitur ei , nihil ti-

peí

mens , nihil-hzfitans, Perdit quod vivit

qoi nondiligit, Quiautem diligit , ocu-

l

0&

W Q

$. AUGUSTINI

35

Ere vititi

los fuos femper habet ad Deum , quem

n fcomá

diligit, quem defiderat: in quo medita-

tur, in quo dele&atur, in quo pafcitur ;

Amor at

inquo impinguatur,

p

NIS

2, Yftetalisfic devotus, itacantat, ita

legit, & in omnibus operibus fuis fic eft

noram Ed

providus & circumfpe&us , quafi Deus

i

u

adfit prafens ante oculos ejus, ficut re-

vera adeft, Ita orat, quafi fit affumptus

M

Lf)mï)

J

& prafentatus ante faciem majeflatis in

!

excelfo throno ; ubi millia millium mi-

t

"

d

Ü

niftrant ei, & decies centena millia adfi-

yn

I

ftunt ei, Animam, quam vifita amore ,

»

expergefacit dormientem.

Monet &

ren

ldu

emolliteam, & vulneratcorejus. Tene-

li

brofa illuminat , claufa referat , frigida

inflammat : mentem afperam & irafci-

bilem & impatientem mitigat: vitia fu-

gat: carnalesaffe&tus comprimit: mores

j

emendat , reformat & innovat fpiritum :

Lubricz xtatis totus a&u(que leves co&t-

cet. Hac omnia facit amor cum prxfens

Delts

nl

[

cít: cum vero abícefferit , ita incipit

lA

anima jacere lan

[

uidaac fi cacabo bullien-

nit

15 9

[2

ti fübtraxeris ignem.

u

QUACp UCH

(

De confidentia anima amantis Deum,

nél

-Ó

ii

& f Agna res eft amor, quo anima

j

/ B per femetipfam fiducialiter acce-

d

dit ad Deum , Deo conflanter inhzret,

Deum familiariter percunétatur , cons

[j

Anima.que amar .

I

Q;leaïquc omni t1e,

Deum ;

Á 3'6

M ANUAIE

Deunm, nil? aliud poteft cogitare, nillo-

Dorem

qui; cateta contemnit, omnia faflidit.

Quicquid meditatur, quicquid loqui-

d

üt t

tur, amorem fapit , amorem redolet,

ita amor Dei eam fibi vendicavit. Qui

dem D

vulthabere notitiam Dei, amet. Fruflra

äï*m: gUA/LlUS

accedit ad legendum, ad meditandum,

j

^

tDri

i

ad predicandum , ad orandum, qui non

Bof

AU

2mat, Amor Dei amorem animz parit ,

& eam intendere fibi facit, Amat Deus ut

D

]

d

ametur. Cum amat, nilaliud vult quim

amari, fciens, amore effe beatos, qui

u

3M

fe amaverint,

I!

2. ÀÁnima amans, cunGis fuis renun-

t

li,

ciat sffe&tionibus, & tota foli incumbit

Tit ij

amori: ut poflit refpondere amori, in

fedhibendo amore, Et cum totafe cffa-

$ A

derit in amorem , quantum eft ad aliud

Ol

fontis perenne profluvium ? Non pari

b

& Pg

übertate concurrunt amor &amans , ani-

N

ma & Deus, creator & creatura: tamen

H

fi extoto fediligit, nihileft, ubi totum

I

T

hi

deeft, Non timeat anima , qux amat ; pa-

l

Veat, qua nonamat.

D

M

3. Anima amans fertur votis, trahitue

]

Ti

defideriis, diffimulat merita: majeftati

IN

oculos claudit, aperit voluptati , ponens

er

It

"

]

fe in falutari, & fiducialiter agensin co.

[

^^ f0

iil

M dl

10,

Amore anima fecedit , & excedit à cor-

poreisfenfibus: utfefe nonfentiat, qux

^

Vüle,

Mltord.

Deum fentit, Hocft, cum mensincffa-

A[NC

bili Dei ille&a dulcedine quodammodo

[

íeíc fibi fwratur ; inamo rapitur otque

3 C

€ abiï,

i

Il

$. AUGUSTINI

237

,?Jeu n

tlabitur à feipfa, ut Deo íruatur ad ju-

n

cunditatem. — Nihil tam jucundum, nifi

quit bqu

efiet tam modicum. Amor dat familiari-

n Iädüïff!

tatem Dei , familiaritas aufum , aufüs gu-

i, Q

ftum, guftus famem. Anima quamtan-

gt FrU

git amor Dei , nihil a[iud poteft cogitare,

ylitndim

, Qu

nil def&derare: fed frequenter fufpirat,

dicens: Sicut cervus defiderat ad fontes

st pl

aquarum , ita defiderat anima mea adte

imtDasit

Deus meus,

gl quat

CUAPUUTISXEXE

qu

tss

]

Quid fecit Deus propter bomineza,

Eus amore venit ad homines , ve-

hr

D

nit in homines, fa&us eft homo,

fol

Amore Deus invifibilis, fervis fuis fa&us

3

eft(imilis, Amore vuln

eratus eft propter

(2

deli&a noftra.

Tuta & firma requies eft

waï

infimis & p

H

j

eccatoribus in vulneribus

yn p

Salvatoris,

Securus 1

llic habito, patent

af

j5 7:&

mihi vifcera per vu

lnera, Quicquid ex

Qu

"

me mihi deeft

» ufürpo mihi ex vifceribus

j

T

j

Domini mei:

1j

quoniam mifericordiz af-

T gmä[; Fv

fluunt , nec

defunt foramina , per qua af-

"

iuant: perforamina corporis patent mihi

yis, U^

àrcana cordis, Patet magnum pietatis (a-

tj

cramentum. Patent vifcera mifericordize

t

Dei noftri,.in quibus viíitavit nos orieng

ex alto,

jt

,rensi

qudt

; (

qu

2. Vulnera Jefu Chrifti plena funt mi-

Cn[uh

fericordia, plena pietate,, plena dulcedi-

i

d

ne & charitate,

Foderunt manus ejus,

(

o

&

pedes ejus, & latus ejus jancea per-

«

£

fuP"m

T

Oraverunt,

Per has zimas licet mihi

o

g ü».-?

.ag??

MANUALE

euftare, quam fuavis eft Dominus D

Cus

I

D5 j

meus , quoniam revera fuavis & mitis &

v

-

Tor

multe mifericordix eft omnibus eum in-

.N ] m

AR

vocantibus in veritate, omnibus inqui-

xent mus, & maxime diligentibus. Co-

EUR tbf

piofa redemptio data eft nobis in vulneri-

(

M'lgux.

bus Tefu Chrifti Salvatoris nofiri.

NURETIT

multitudo dulcedinis, plenitudo gratiz ;

[nn fiü

& perfeQtio virtutum.

Q ACPAUGE

XXII

Lt

De vecordatione wulnerum yefn. Chriffi

1

Damini noffri.

f

((

ïl

Um me pulfat aliqua turpis co2i-

1l

tatio, recurro ad vuh.ua Chrifii,

m

Cuom me pu**mt caro mea, .LCCO). datione

llst

CM W

Cum

vuïmmm Domini mci refurgo.

1 Ms

Pt

h[('[rr

diaboius mihi parat m,üdms, fugio ad

4

vd"cc-a mifericordie Domini mex, & 1ée-

Tiei

E

t

edit :à me.

Si ardor libidinis moveat

i

wcn bra mea ,

recordátione vulnerum

l] ol

Dommx noftri qu Dei extinguitur, In

1m

omnil

bus adverfitat

ibus non inveni tam

SCR

efficax

remedium ,

quam vulnera Chri-

fti

n

In illis dormio fecurus , & requiefco

d

intrei p 1uUS

a

z

Ni-

Mc*

z

Chriftus mortuus eft pro nobis.

Oln "

1]

hil

fat

tdi

1ad mortem amarum , quod mor-

Qd

pUV

.l

xft' non fanetur.

Tota (pcv mea eft

* Ro

in morte Domuu mei. Mors ejus, me-

rzitum meum &

rerug ium

meum ,

fa-

A

lus

vita,

& refürrectio mea: meritum

mevx ,mzfcpno Domini, Non füm meriti

i

m*)'.)u 5

q P(

g

S. AUGUSTINI

25$

inops, quamdiu ille mifera

A

tionum Do«

minus non defuerit. Et fi mifericordis

90 ff

Domini multz, multus ego füm in me-

rtis. Quanto ille potentior eft ad falvan-

)ro

JL10

dum , tanto ego fum fecurior,

n

CXPBUT XXIL

Quod. vecordatio vulnevum Crifhi of efüa

t

cAx Temedium. contra onmmes ad-

verfitates,

J

Eccavi peccatum grande, & multos

ï.P

rum fum mihi confcius deliéto-

rum. Necfic def

pero, quoniam ubi abun-

daverunt deli&ta

(

, fuperabundavit & gra-

tia, Qui de ve

nad

nia peccatorum füorum

defperat: m

egat Deum efle mifericor-

M

r?(O

j

dem.

Q

Magnam injuriam De

9 facit, qui de

i

€jus Mifericordia diffidit.

Quantum in

$)

Q I

€eft, negat Deum ha

bere charitatem ,

Veritatem & poteftate

fpes mea co:

1

L

m, inquibustota

fiftit: fcilicet in chatitaté

£

1

adoptionis,

in veritate

promiffionis, &

I poteftate redempti

Onts.

Murmuret

jm

quantum voluerit infipiens cogita-

lt

icd

tio mea, dicens: Quis enim es tu

?G

du

Quanta eft gloria illa,

quibufve meritis

N

ilam obtinere fperas?

Et ego fiduciali-

j

ter refpon

debo: Scio cui credidi ;

qua

]u

charitate nimia adoptavit me in fili

um z

st

quia verax eft

)

in promiffione, potens

1

in ex

yuit,

hibitione , licet: ei faceze , quod

?. Non poffum terreri mulfitudine

per

&40

MANUALEK

$

]

peccatorum , fi mors Domini in mentenx

, fator

lii jpfe

mjeam venerit; quoniam peccata mea il-

Íum vincere non poffunt, Clavi &lan-

M folicis

cea clamant mihi , quod vere reconcilia-

Wans, Qu

tus füm Chrifto, fi eumamavero. Lon-

i ff .

ginus aperuit mihi latus Chrifti lancea,

Vortet i

& ego intravi, & ibi requiefco fecurus.

; n

Qui timet, amet: quoniam charitas fo-

j*ï*:ï

55; dj

ras mittit timorem. Nullumtam potens

An

T

cft, & tamefficax contra ardorem libidi-

T

nis medicamentum , quam mors Re-

Ia.

demptoris mei. Extendit bracchia fuain

II

?

cruce, & expandit manus fuas , paratus

in amplexus peccatorum, Interbracchia

in

Salvatoris mei & vivere volo ,: & mori

.(;?»ng

TE

cupio. Ibi fecurus decantabo: Exaltabo.

a

t

"t

te Domine, quoniam füfcepif

ime, nec

D k

dele&afti inimicos m

^

"

eos fuper me. Sal-

ï: tque |

vator nofter caput inclinavit in morte 5

li

(

üt ofcula daret fuis dile&is. 'Toties Deum.

t

3

ofculamur , quoties in ejus amore coim-

A m

paagimut.

Q-A D U T XXIV.

Meditatio anime ad. amorem . Chrifli

Ó

X.

Anima mea, infignita Dei ima-

*'XN.XS

N

gine, redempta Chrifti fanguine;

XOm ]

defponíata fide ,. dotata fpiritu, ornata

ähu'þ

virtutibus, deputata cum Angelis! Dilige

nl]fm

illum ; à quotantum diledaes, Intende

li

Hli, qui intendit.tibi. Quxre quaren-

i

tem te. Ama amatorem tui, àquo ama-

n

" g

i

IN

a.

ris: cujus an;ore praventa es, qui eft cau;

ia

A

J

S: AUGUSTINI;

d

?

jorenes !

faamoristui, Ipfeeft meritum , ipfe prze

mium , ipfe fru&us, ipfe utus, ipfe finis.

a ml

Efto folicita cum folicito , cum vocante

i r

vacans, cum mundo munda, cum fàn-

egecondie

&o fan&ta,

Qualisapparueris Deo , talis

yero. I |

yifi ht

Oportet ut appareat tibi Deus: fuavis &c

mRits, & multz mifericordix, fuaves,

eolt

y du

mites, dulces, humiles & mifericordes

fequirit, . Ama illum qui edaxit te de la-

TO

jorcim

l;':;.ul'

lt

cü miferiz, & de luto fzcis.

[2

2. Eligeillum amicum tuum prz omni-

s R

Jl

busamicistuis; qui cum omnia fübtraéta

eu

jus, R?

fuerint, folustibifidem fervabit. In die

bn

Íep

22

lturz tux , cum ommes amici tui

Iet lr

,*

v port

Itcedent à te, ille te non derelinquet :

ed tuebitur à rugientibus preparatis ad

h^

i

Cicam, & conducet te per ignotam regio-

ot fl ?

nem, atque perducet ad plateas fupernz

Sion, & ibi collocabit te cum Angelis an-

j

atil

|0:

al

te faciem majeftatis fuz , ubi audiesillud.

qir |

Angelicum melos :

San&us , Sanét,

4nov

San&us, &c. lbi eft canticum lztitiz ,

vox exultationis & falutis

; &gratiarum

a€ionis, & vox la

f.

udis, atque Alleluja in

, u

trpetuum, — Ibi eft cumulus felicitatis ,

olo

el

Tupereminens

FO

ria, fuperabundansix-

titia, &comnia bona.

3. Oanima mea, füfpira ardenter, de-

fidera vehem

v

e

l D hvu

nter; ut poflis pervenire

' ïll[ïm"

in illam füpernam civitatem, de qua

*]

Ts qlh

il

tam gloriofa di&ta funt: in qua, ficut

)d

latantiurg, omnium habitatioeft. Amo-

àqi

"

VEV

^re

qudt

AV

?e potes adícend

Amanti nihil e& dif-

Q.

ficile;

T

&

543

MANUXLE

ficile,

nihil impoffibile.

Anima quze

^

0 o

[/

[

amat , adícendit frequenter , & currit fa-

ültudine

iliariter per plateas coeleflis. Hierufa-

tf ]

lem: vifitando Patriarchas & Prophetas,

A:'Jiltas.] It j

faülatando Apoftolos, admirando exer-

*5 g

citus Martyrum & Confefforum, cho-

* r

rofque Virginum fpeculando, Coelum ,

titef]

& terra, & omniaquz ineis fünt , non.

-

ui (

ceflànt mihi dicere , ut amem Dominum

"

Q

Deum meum,

CAPRUT XXV.

4

i

Nibilpoteft. animse [ufficere prater

fummum bonuz.

M

IK

^W Or humanum in defiderio ztez-

m

& , nitatis non fixum , nunquam fta-

3ile poteft effe , fed omni volubilitate vo-

Ui

U

CQgti

lubilius , dealio inaliud tranfit, querens

A

tf

]

i

xéquiem ubi noneft. Inhisautem cadu-

*l

Gis & tranfitoriis, in quibus ejus affetus

[

"

b COtri

tà

:

Vatoft

woptivi tenentur, veram requiem inve-

mire non valet, quoniam tantz eft digni-

AR

Id

AW

Bd

vatis, ut nullum bonum prater fum-

D

3num bonum ei füfficere poffit, Tantz

*ít enim libertatis, ut inaliquod vitium

*'L'*Eöfülïs (

1[um

"Cogi non pofüt, Propterea, unicuique

m

propria voluntas eft eaufa füx damnatio-

" Q

T ho

nis vel falvationis ;. & ideo nihil ditius.

YXona voluntate Deo offertur. Bona volun-

BEU

^ f

as Deum ad nosdeducit, & nosin eum

dirigit. Per bonam voluntatem Deum.

Ditity

Cinfit

diligimus, Deum eligimus, ad Deum

tj

"10f

gurrimus , ad Deum pervenimus , & eum:

t Altor

go!iïdemus.

'«ïïïmm.

2.. Qi

——

5

$. AUGUSTINT.

243

ïnizm- Qtt

*?; O bona voluntas , per quam ad Dei

&eurtt

fimilitudinem xeformamur , & ei fimiles

bus Hinut

efficimur. Ita amabilis eft Deo bona vo-

v Propitth

luntas, ut ipfe in corde habitare non ve-

lt, in quo- bona voluntas non fueriz,

qundo t

orgm, C

Bona voluntas, illius fümmz majefta-

tis Trinitatem ad fe inclinat.

p, GEl

Sapientia

ets f s u

namque ad cognitionem veritatis illam

illuminat:. Charitas ad defiderium boni-

m Donui

tatis inflammat:. Paternitas in €a cuffo-

d

dit quod creavit , ne pereat.

qu p

QUATDUT XXYT

f

"

Q wid fit cognitio veritatis.

Ziïä

u

Y

fit

Á

1 Uid eft cognitio veritatis? Prinio;

ij

cognofcere teipfums & quod effe

qu

" [Cn;

debes eífe

f

udeas ;. quod autem corrigen-.

ml

&um eft; corrigas. Deinde, cognofcere &

unf"lls

amare creatorem tuum.

Hoc enim eit

]s

1

u

j

n

totum hominis bonum. Videergo, quam

(«qr

ange

Hf

inefbilis eft divinz charitatis erga nos

Vf

éile&dio. Denihilonoscreavit, & quic-

L

n[a'[ff ]

0

iit, T

quid habemus donavit, Sed quia plus di-

:

leximus datum quam datorem, crea-

iqoe

türam quam creatorem ,

cecidimus in

^ Y

Ào

1

u

laqueum diaboli, & fa&ti fumus ejps fervi,

j

1 08

l f

ib

Deus vero mifericordia motus , mifit Fi-

ïo nihi

. J

volyt

lium fuum quo redimeret fervos; mifiz

T y u

etiam Spiritum fan&um, quo fervos ad-

g

payn

optaret in filios: Filium deditin precium

' poyt

redemptionis, Spiritum fan&um in privi-

J

&

legium amoris , fe denique totum fervat:

g»

onis;

Q

inhgreditatem adopti.

;

PA

2, ità

i44

MANUALE

l

ä

2. Ità Deus ut piiffimus & mifericor-

! äeeruezet.i

diffimus , prz defiderio velamo;ehomi-

i5 fn

fnïüt

£

nis, noníolumfua, verum etiam & fei-

D

one f

^

pfum im

[

endit; ut hominem «ecupera-

rét, nontaimfibi, quam hominiipfi, Ut

à ru;m'iu

'; D

homines ex Deo naícerentur, primeex

| lr m

ipfo natus eft Deus, Quis efttam durus ,

Trtyt r

M

quem non emolliat amor Dei fic homi-

nem praveniens; tam inquam vehemens

!

amor, quod homo propter hominem di-

gnatus eft fieri? Quis poteft odiffe homi-

H

| dimx Ya

em ,

us nàáturam & fimilitudinem

cuj

| (iï ','m'm

videtin himanitate Dei?. Revera qui odit

od

ilum, odir Deum: &itaperdit, quic-

]l;::, i

quid facit.

u jj

3. Deus namque propter hominem fa-

du

&us eft homo , ut efíet redemptor qui eít

& G

& creator, ut de fuo redimeretur homo.

t dj

Et ut familiarius diligeretur ab homine

i, füm

Deus in fi

Yi

li

litudine hominis apparuit?

Qd

& ut uterque fenfus hominisin ipfo bea-

* Q

T

ng

zeh

TCii

ceretur oculus cordis

Qf

tificaretur ,

g

in ejus divinitate, & oculus corporisin

1833

[il

|

ejus h

[

»

HESIS

nitate ; ut, five ingrediens,

Wa

fiveegrediens, in ipfo pafcua invenizet

"t Y

nitura .humana condita ab ipfo.

lt g

CuPUT XWXYIE

n

Ddl

Til

li m

Qd im nobis operetur zmy]fio Gpiritus

[

óanát,

UPE

uJNJ 1

1. (^ Alvator namque nofler natus eft

fi

lll

53 nobis; crucifixus & mortuus eft pro

Qtdls

no

b

À

S.5

ut morte fua mortem noflram

E

k

deftrue-

& AUGUSTINI.

24$

c mifeette

defirueret, -Et quia botrus carnis porta-

tus fuerat ad torcular crucis, Gexpref-

moreliot

etiamo lt

fione fa&ta flnere coeperat muftum divi-

mecu

mitatis: miffüs eft SpiritusfanQtus, quo

vafa cordium prepararentur, & vinum

niniip. V

, print

novum. in utres novos poneretur: . pri-

mumut corda mundarentur, neinfuíum

fEtam du

J fichont

pollaeretur: & poftea ligarentur ,. ne in-

amvghcmfg

fníum amitteretur. Mundarentur à'gau-

1

i

r

.ï

lo

dio iniquitatis, ligarentur contra gau-

odi

iV

dium vanitatis.. Non enim quod bonum

i

.

m

&ft venire potuit , nifi prius recederet ,

quod malum eft. Gaudium iniquitatis pol-

ytt

Lquic?*-!

"

«tl

F

u

gt

luit, & ga

u

dium vanitatiseffundit, Gau-

dium iniquitatis reddit vas fordidum , &

f

gaudium vanitatis facit ximofum,

homict:

at

& 2. Gaudium iniquitatis eft, cum pec-

n

«otum diligitur: & gaudium vanitatis

l.L

eft, cumtranfitoriaamantur, Ejice ergo

;

jí

5

quod malum efb, ut quod bonum ef?, per-

cipere pofis, Effunde amaritudinem , ut

'Lu'w

dulcedine impleri poífis, Spiritus fan&us

i

TU

gaudium eft& amor, Ejicefpiritum dia-

Mi

boli & fpiritummundi hujus , ut accipias

[

g D

Ípiritum Det

Spiritus. diaboli opera-

Tur gaudium iniqmitatis ,

& fpiritus

j

mundi gaudium vanitatis,. En hxc gaudia

]h

mala funt, quoniam alterum haber cul-

"m

Ti

pam , alterum occafionem culps. Veniet

)

autem Ípiritus: Dei, cum eje&ti fuerint

atl

j

fpiritus mali: & intrabit tabernaculum

[ f

cordis, & operabitur gaudium bonum

405 6

t

Jituramor

& amnorem bonum: quo ex

E

b

Atlv

mungi,

245

MANUATLE

mundi, & amor peccati. Amor tunát

lity fc'lic]

allicit & decipit: amor peccati polluit, 8c

dt & eni

ad mortem adducit, Amor Dei mentem

Qd ad q

^

illuminat, confcientiam mundat, animanm

ag

latificat , & Deum demonftrat.

C AOPIDOE OUXOVIBIS

C

De operatione ejus qui diligit Deum.

l

N quo aimor Dei eft , femper cogitat

n ) s

quando ad Dcum perveniat, quan-

A CULT

do mundum derelinquat, quando car-

Gdkiom

is corruptionem evadat, ut veram pa-

æt f[i[) (ïdl

cem inveniat : femper habet cor fuuma

&t s

& defiderium in -fuperna elevatum,

o

:Quando fedet, quando ambulst, quan-

T Vg

:do requiefcit , vel quando aliquid agit;

t

11 4j

d.n

"

hn

€or.à Deo nonrecedit, Omnesad amo-

fitine

xem Dei exhortatur, omnibus amoreuBa

a j

Dei commendat: & quam dulcis fit Dei

NU n

amor, & quammalus, & quam amarus

-?ïü Pgn fn

'fit amor fzculi, corde, ore, & opere

d. d

)

B

^

tl

»omnibus demonflrat,

Q

s

i

2. Deridet hujus fzculi gloriam, argui£

folicitadinem: & quam ftultum fit, ia

a

iisquztranfeunt , fiduciam habere often-

1

dit. Miratur c&citatem hominum, qui

-[)&

hzc diligunt.

Miratur etiam quormo-

IM

o

do univería hzc tranfitoria & caduca

&&1

'omnes nonderelinquunt, Omnibus exi-

"at

:)HQZ

fimat dulce, quod fibi fapit: omnibus pla-

st

:cere, quod diligit: omnibus quidem efie

RE

manifettum , quod cognofcit. - Frequen-

*ïllïïiIUï) |

ter Deum fuum contemplatur, & ia

ejus contemplationem fuaviter reficitur,

"i

d

tante

A qua

S. AUGUSTTNT.

€

25:

d

L

*

?

umorttstt

t«nto felicius: quanto frequentius.' Dul-

i pollit

de eft enim femper ad confiderandum,

Del mentent

quod ad amandum & laudandum fempex

cft fuave.

at

CQ APUT XXIX

at

(

De vera cordis requie.

igit DM'M

mperctg

h Evera hac eft vera cordis requiesg

H

[[illg

ifih

3 cum totum in amorem Dei per

quitt; Q

dehderium figitur. Nec quicquid aliud

qumdo 1

appetit , fed in eo quod tenet , felici qua-

Qp Va

xt CO

£àm dulcedine dele&atur, dele&ando

jucundatur, Sivero vana aliqua cogitatio-

n

f«

julit;

ne vel rerum occupatione inde aliquantu-

lum abflra&um fuerit, fumma cum fe-

4l

1

EE p

fünatione illuc redire feftinat; exilium

j*

reputans alibi quam ibi moram facere,

1005

tl

d

j

Nam ficut nullum eft momentum , quo

homo non fruatur vel utatur pietate divi-

qui-

"

na; fic nullum debet efle momentum,

Ios i

quo eum prafentem non habeat in memoz

la.

(j

D

ii

"

-

5

Idcirco non levi crimine tenetur

frogn !

jj

adftri&us , quifquis in oratione cum Deo

pocom

loquitur, & fubito abftrahitur ab ejus

yinm, (

1101.15

confpe&u, quafi ab oculis non videntis,

at

li

nec audientis, Hoc autem fit, quando

l Q& M

Q

iV

m

I

g

cogitationes fuas malas & importunas

jiii

fequitur: & aliquam viliffimam creatu-

ymmbi p*

as

ram ad quam mentis intuitus facile di-

qWC

Id

MU

flrabitur, eiprafert: illam videlicet in

I

&H

cogitatione fzpius revolvendo vel cogi-

!

1

tando quam Deum, quem affidue debet

;

5 (

(

rieco-

]

4

»

"

MANUALE

[

xecolere Creatorem , adorare Redem-

LU facie:

pto:rtm , exípectare Salvatorem , timere

Innine ]

Judicem,

COA POU UE

fit trug

XXX.

V

Siuidquid mentis ad(betlum: à Deo vatva-

W

bit, emmino fugiendum eff ai-

que ex[ccrandum.,

4 QHJQ »

5

H

Wt t

"1

7W "Uifauss amas voundum , tibi pro

j

)

íct

L

l

(dere.

qua ftt enndmm :

JMecvis, quavadis, viapeffima , plenaque

€ladis.

l

L

|

Fuge ergo, óhomo, paululum occupa-

iiones tuas & abíconde te modicum à

A

Miy

tumultuofis cogitationibus tuis, Abjice

nunc onerofas curas; poftpone laborio-

l Oü(

fas difienfiones; vacaaliquantulum Deo

J

& panluium requiefce in eo, Intrain cu-

iif

biculum mentistuz ; exclude omnia prz-

DT

Qufg

ter Deum, & qux valentad quzrendum

hd

€um: & claufo oftio quzre eum, Di-

Vs

cat nunc totum cor tuum Deo: Quaro

i

)U

Q

vultum tuum , vultum tuum Domine xe-

j

quiro,

r

cdb

:Cdïm

2. Eia nunc ergo Domine Deus meus;

N

Q

tu doce cor meum, ubi & quomodote

Qd t

quxrat, ubi &t quomodo te inveniat,

A u

um

Doimine, fi hic non es, ubite quxram

V qum

abfentem ? Si autem ubique es, cuzte non

6

W0 ;

llj

video pre

Íentem ?. Sed certe habitas lu-

Nf

Ton

cem inacceffibilem. Sed quomodo acce-

[ hmm

dam ad lucem inacceffibilem? Aut quis

lg «f

me deducet & inducet in illam, ut vi-

W

* V

hi

deam te in illa? Deinde, quibus fignis ;

El q

.,Qm

qua

*

E AUGUSTINi.

245

l;e*Rcäcm-

quà facie te quxram? Nunquam te vidi

m, t

Domine Deus meus, nunquam novi fa-

ciem tuam. Quid faciet altiffime Domi-

X.

ne, quid faciet ifte longinquus exul tous?

Li

|Do n

Quid faciet fervus tuusanxius amore tui ,

d

& longe proje&us àfacie tua?. En anhe

"

]

at

4

videre te, & nimis illi abeft £ac es tua,

j

."fv.'f

Accedere ad te defiderat & inacceffibilis

, tihffi

€ft habitatio tua. Invenire te cupit, &

/

[

1,!,(«?1'«

1f !

nefct locum tuum quxrere: teaffe&tat ,

& ignorat vultum tuuim,

QUALT U XXXE

jum 0C

fh

)!

mllï

Siuod. vifio Dei perdita fit propter. peccatura

bt

& miferia inventa fit.

J

rv

1.

Omine, Deus meusestu & Domi-

lum od

[

nus meus, & nunquam vidite: tu

me fecifti, & refecifti; & omniabonatüa

Turundr

onape

mihi eontulifti ; & nondum vidite, ne-

ii

qua*[f!ïsf

P

que novi Denique ad te videndum &a-

eurti »r

us fum, & nondum feci id , propter

g; QU

quod fa&us fam, Q mifera fors hominis

cum hoc perdidit, ad quod fa&us eft !

psint

dirus ac durus cafus ille! Hen

» quid perdi-

dit, & quid invenit? Quid abíceffit,

C

&

DCUS(

"

quid remanfit? Perdidit bearitudinem ,

p

ad quam fa&us eít: &inyenit miferiam

gU

n

àd quam fa&us non eft. Abíceffit fine

au

quo nihil felix eft : & remanfit, quod

. HJDA J

u

per fe non nifi miferum eft... Manducabat

ob "g

tunc homo panem Angelorum, quem

y A

nunc efurit: manducat nunc panem do-

p 07

lorum, quem tünc nefciebat.

livifee-

N

Eiizïgf;

2, Qtu Domjne, gquuqu(» ob

ii

3X39

MANUALE

ris in finem? ufquequo avertis faciets

?aaynpttuilx

W

tuam à nobis? Quando refpicies & exau-

i fic eft

dies nos? Quando illuminabis oculos no-

ic t of

firos & oftendes nobis faciem tuam?

1 pofft

:quando reftitueste nobis? Refpice Domi-

'à tl

ne & exaudi & illumina nos, & oftende

RIb Qd

mnobis teipfum. Reftitue tenobis, utbe-

* Qu

;ne fit nobis , fine quo tam male eft nobis.

ts

Invita nos, adjuva nos, obíecro Domi-

i

4me. Amaricatum eft cor meum füi defola-

1

i

zione.

01

Indulcora illud tua confolatione;

Qd

obfecro Domine. Efuriens coepi quzrere

n

i

te, ne deferar jejunus à te. Famelicus

PUR

A

acceffi, nezrecedam jejunus. Pauperve-

LU

dal,

If^

iad divitem, mifer ad mifericordem ;

^ Lf

ljl

46 recedam vacuus & contemptus.

D! ,0)

3. Domine, incurvatus fum, & non

poffüm nifi deorfum adfpicere. Erige me;

Y

R

ut poffim furfum videre vel intendere.

2 t

Iniquitates mezx fupergreffz funt caput

AU (*Wt

Q

meum, obvolverunt me, & fíicut onus

&t inp

f

grave gravant me.

Evolve me, & exo»

? hAs

W

tll

nera me, ne urgeat fuper me puteus os

k

iuum, . Doce me quarere te, & oftende

0i

tequarenti; quianec quxrere te poffum,

l

(

mifi doceas tu ,

nec invenire , nifi te

j

oftendas. Quaxramte defiderando, defi-

u

derem te quxrendo , inveniam amando,

pI

[

"d

amem inveniendo.

QC-AJP UT XXXIL

Ti

.

N

."lq

De bonitate Dez.

d

d

! um

:

v Ateor, Domine, & gratias ag0,

"ï-lï':iüï d

inem

- qui creafti me ad hanc imag-

W l

tua

S AUGUSTINI.

25X

'erts fidet

'tuam ut tui memor, te cogitem, te amem,

icies K ei-

Sed fic eft oblita corruptione vitiorum ,

fic eft obfufcata fumo peccatorum, ut

Js oculuan

aciem tuim

non poffit facere ad quod faQa eft, nifi

'tu renoves &-reformes eam. -«Rogo Do-

efpice Doue

/s &ololt

mine , qui das fidei intelle&um , da mihi

yols, tit

"ut quantum fcis expedire, intelligam 3

yale 1005

'quia es ficut credimus,& hoc es,quod cre-

xfecro Dott

dimus, Et quidem credimus te effe ali-

nfüidele

«quid , quo nihil majus aut melius cogitari

confoltioY

ipoffit.. Quidergo es, Domine Deus, quo

p u

"unum majus meliufve nihil valet cogitari ;

, Bs

nifi id quod füummum bonum omnium ,

"

p'm

folum exiftens per feipfüm omnia alia fe-

L

jrtonit

'it ex nihilo?- Qvid ergo bonum deeft

Ib

ptu

fummo bono, pet qtiod ornne bonum? Tu

&huï

*s itaque juftus, verax,

m

fs

beatus: & quidquid

j

W

W

J

aliud eft , melius eft effe quam non efle.

[?

d

"

2. Verum malis.quomodo parcis , fi es

]

; o

totus fumme juftus ? An quia bonitas

g fiaton

tua eft incomprehenfibilis?. Latet hoc ia.

Ils i

(a

luce inacceflibili, quam inhabitas, Vere ia

altiffimo & íecretiffimo bonitatis tux

" Putcus Ü

&ollod

profundo latet fons ,"unde manat fluvius

quifericordix tuzx.

g pl

Nam, cum totus &

fumme juftus fis, tamen idcirco etiama

Ti

nndos df?

malis benignus es, quiatotus & fumme

?

TU

m d

bonuses, Minus namque bonus effes , f

nuli malo effes benignus. Melior eft

r

enim qui & bonis fimul & malis bonus

"

€ft quam qui bonistantum bonuseíft. Et

f

'g[,?[;"ü.ïa

u

melior eft qui malis & parcendo & pu-

rindt

puniendo

T

p

g

mRiendo bonus eft; qunþ qui

.santums

. EEEEEEEEER UOE G-

252

MANUA.LE

tantu

£a

[em

Ideo ergo mifeiicors es,

quia

| Gicquid

totus & fumme bonus es.

| l erun

| luneo

Q A POUSE

XXXIIL.

li grhg

De dele&abili fruitione Des,

Immenfa bonitas,que fic omnem

intellec

2

t

um excedis: ven

dot

iaf

b

"Q

fuper

me miíericordia illa, quz de tanta opu-

[

lentiaprocedit. Influatin me, quz pro-

T

fluit dete. Parce per clementiam , ne ul-

cifcaris per juftitiam, Excitate nunc ani-

A (f

ma mea, & erige totum intelle&um

tuum, & cogita quantum potes, quantum

& quale fit illud bonum ,. quod Deus

eft.

2. $i enim fingulis bona dele&abilia

"

n

E DI

!

& p

funt, cogitaintente, quam deleGabile it

MU

i

At

iliud bonum , quod continet jucundita-

11*

m

5

tem o

i&

nium 1

JUi

30f

iorum: & nonqualem

L

TU

dli

an-

in rebus creatis fumus expesti . fedt

j

it

3

to. differentem, quanto differt àcreatu-

H

j

ra Creator.

Si enim eftbona vita creata,

wuam bona eft vita creatrix! Si jucunda

d

eft falus fa&a, quam jucunda eft falus,

lu

quz fecit omnem falutem ?. $i amabilis

L [lüv

eft fapientia in cogitatione rerum cogni-

HDADQ

tarum, quam amabiliseft fapientia, qua

A 4?5«

omnia fecit & condidit ex nihilo 3 Deni-

11l

que, fi multz & ma

ijiret

mna

funt dele&tatio-

j!

[*]

nes, in rebus delectabilibus, qualis &

i )

j

"

quanta eft dele&atio in eo, qui ipfa dele-

MT

&tabilia fecit?- O. qui hoc bono fructur,

quid illi ezit ,. quid ilii non erit?. Cemze

Id

quic«

$ AUGUSTINT.

258

j

5

J

quicquid noluerit, non erit. lbiquippe

illi erunt bona animz & corporis, qua-

lia nec oculus vidit, nec aurisaudivit, nec

J

in cor hominisadfcendit.

Dd

QUATOQU X XOXIW

jicott

j

Sunanmum bonum. appetendum eft.

den

J

*5 Urergo per multa vagaris homun-

I.ä

ia

cio, quzrendo bona animz tux &

Corporistui? Amaunumbonum, in quo

n

unt omnia bona, & fuflicit.

Defidera

L

j

Wi

lex bonum , quod eft omne bonum ,

& latis eft. Quid enim amas caro mea?

Quid defideras anima mea? 1bieft quic-

N d

quid ama

$$ l0i

eíft quicquid defideras. Si

dele&at pulchritudo , fulgebunt jufüi fic-

ut Sol: $i velocitas aut fortitudo , aut

libertas corporis, cui nihilob(üftere po-

"[

D

terit, erunt fimiles Angelis Dei;. quia

pot

ie(d

Íeminatur corpus animale, fürget cor-

ov

pus fpirituale . poteftate utique, non na-

iqu

tura.

"

M

2. Si elongatur falubris vita, ibi erit

113

f.mg xternitas & xternaíanitas; q

ju-

369(

ífü in perpetuum vivent, & Íalus jufto-

n

rum à Domino. Siíatietas, fatia

nt

r

entil, V^

4

€in apparuerit gloriaDomini, $i

bri

C-

i

tis ,

inebriabuntur ab ubertate domus

Dei Simelodia, ibi Anzeli concinent fi-

:

it

ne fiue Deo, Siquzliber non immunda ,

j

Ífed munda voluptas , torrente voluptatis

ytit

fue potabit eos Dominus. . $i fapientia ,.

T.

"

ipf Dei fapientia oftendet eis f

T

[

eipfam

J

j

apien-

1

|

254

MENUXKXLE

fapientiam. Si amicitia; diligentDeunt |itdim

plus-quam feipfos, &invicem tanquam

i, ü in

feipfos; & Deusillos, plus quam illi fei-

X ultin

píos; quiailli illum, & feinvicem peril-

TTV

lum; & illefe, &illosperféipfum.. Si

& cere

concordia, omnibus illis erit una volun-

At t

Lt

m

"

!

tas; quia nulla illis erit ; nifi Dei fum-

ilore

inavoluntas.

401 m

!

m

3. Si poteftas, omnipotenteserunt füze

f

voluntatis, ut Deus fuz, Nam ficut Deus

)

At5

l

i

poterit quod volet per feipfum . ita pote-

t

U;lï?

ront illi quod volent per illum. Quia

Á

k:

ficut illi nonaliud volent, quamille vo-

A

I

let, itaillevolet quicquid illi volent: &

m4n

ltl

quod illi volent, non poterit non effe. Si

Atl

honor & divitiz; Deus fervos fnos bo-

D

ET

nos & fideles fupra multa bona confti-

"ss

tuet: immo filii Dei & Dii vocabuntur ;

318 tl

& erunt hzredes quidem Dei, cohzre-

O fig j

des autem Chrifli. Si vero fecuritas cer-

50 g

fa; ita certi erunt nunquam ullatenusii-

ülEmm;

lud bonum fibi defuturum, ficut certi

Fï'

hi

erunt fe non fua fponte illud amiffüros,

IU p

nec dile&orem Deum illud dile&oribus

Bu

A

fuis invitis ablaturum , nec aliquid Deo

A

potentius, Deum & illos feparaturum.

l"

j

Gaudium vero quale quantumve eft, ubi

llone

fale ac tantum bonutm eft,

' &

C ATU I XXXVW!

"f (j

[

Dae mutua charitate Santlorum dn

'oty

dtir

celis,

nkns, Q

*

Or humanum , corindigens, cog

lt

IN

M

! i

- expertum aiumnas & miferias

imo:

"p g

5

$S. AUGUSTINTI

od

"us

entDoutt

imo obrutum miferiis, quantum gaude-

;

res, fi in his omnibusabundares? Inter

mtnu

roga ultima intimma tua , fi capere poffent:

ul

ict

n

NT

l-

"

gaudium fuum de tanta beatitudine fua,

f'fï.

gipuum

Sed certe, fi quis alius, quem omnino

tuna

!

ficut teipfum amares, eandem beatitudi-

jf 1

nem haberet, duplicaretur gaudium tuumz.

quia non minus gauderes proeo, quam

"

esttun

pro teipfo, Si vero duo, veltres vel multo-

plures idipfum haberent, tantumdem pro

T 1ïgu!Ufï*5

[

t ott

"L

fingulis quantum prote ipfo gauderes, fi

|

!

h.

fingulosicut teipfum amares. Ergo quid

Mu

erit in illa prefe&ta charitate innumerabi-

(

lium Angelorum & hominum, ubi nullus

IU

)

diliget alium minus quam feipfum ? Non.

non d a

enim aliter

u

gaudebit unufquifque pro-

fingulisaliis, quam pro feipío.

hu colm.tï

2. Si ergo cor hominis de tanto bo-

y0c

g,

no fuo vix gaudium füuum capiet, quo-

modo capax erit tot & tantorum gau-

u

[

Kti

diorum? Et utique quoniam quantam

quifque diligit aliquem ,. tantum de bo--

ul [ion

TT

no ejas gaudet ;. ficut in illa beata feli-

Kitate unufquifque fine comparatione-

j

ii

po

plus amabit Deum, quamfe , & omnes

alios fecum :: ita plus gaudebit abfque-

W

zflimatione de felicitate Dei, quam de-

d

ua,

& omniüm aliorum fecum,

Et fi.

Deum fic diligenttoto corde, tota men-

Ü

te, totaanima; ut tamen totum cor , to-

n

fa mens, tota anima, non fufficiat di-

"

(

nitati dile&ionis: profe&to fic gaude-

if

b

Unt toto corde, totamente, totaani-

:

qo

ma; uz

MANUALÉE

2 sþ(ï

$ma; uttamentotum cor, tota mets, tota

$

DEUT

anima, non fufficiat plenitudini gaudii,

[]

*5 UC

f

CAPUT XXXVI

in

i

!'l

De pleno gaudio vitae &terna.

à€ d

X

Eus meus, & Dominus meus, l"pgs

5

ll

n

me2a, & gaudium cordis mei; dic

animz mez, fi hoceft gaudium, dequo

II

us

nobis:per Filium tuum dicis: Petite, &

accipietis, ut gaudium veftrum fit ple-

€P[

num. Inveninamque gaudium quoddam

)

plenum, & pluíquam plenum. Pleno

|

I?q

L

quippe corde, plena mente, plenaati-

Ts

ma, plenototo homine , gaudio illo ad-

i

huc fupra modum fupererit gaudium.

I

u

d

Non ergo totum illud gaudium ittrabit

in gaudentes: fcilicet toti gaudentesin-

trabunt in gaudium Dormini tui,

2. Dic Domine , dic fervo tuo intus in

"r

corde meo, fi hoceft gaudium , in quod

intrabunt fervi tui, quiintrabunt in gau-

dium Domini fui? Sed certe gaudium il-

lud, quo gaudebunt ele&i tui , nec ocu-

lus vidit, nec auris audivit, necincor

hoiinis adícendit. Nondumergo cogi-

taviaut dixi : Domine, quantum gaude-

bunt ele&i tui. Utique tantum gaude-

LL

bunt, quantum amabunt: tantum ama-

2

3

unt, quantum te cognofcent, Domine.

Et quantum amabunt? Certe nec oculus

pre o ts

vidit, nec auris audivit necin cor homt-

nis adfcendit in hac vita, quantum te co-

gnofcent & amabunt in illa vita.

3. Oro

um

*

]

J

$& AUGUSTINTI

03

-55

m U

3. Oto:te Deus meus, ut cognofcam

,Ln'x gaufï'[h

tc; amente, ut gaudceam dete, Erfi non

VT.

poffum inhae vitaad plenum , vel profi-

j

ciam de die in diem ufque

.dum veniat il-

4

lud ad plenum, Tioficiat in me hic no-

j5 m

j

d

^

MM

tiria tua, utibifiat plena. Crefcatinze

hic amor tuus, ut ibi fit plenus ; ut hic

4

W

T

ottfe

gaudium

111

eum fit in ipfo magnum , &

pentt; 9

m

n

i

ibi in te plenum. Deus verax, peto ut

accipiah quod promittis , ut gaudium

gt

meum fit plenum. Meditetur inde in-

w 1

e. M

terim mens mea: loquatur inde lingua

"m

vl

mea: amet.illud cor meum: fe

IT

Ocine-

tur os meum. Efuriat illud anima mea:

fitiat illud caro mea :: defiderecillud tota

1 h

fübflantia mea , donec intrem in gau-

n

dium Domini mei, ibi permanfu:

us per

i

zcula,

Qtu0/

j

i

Manua]is Finis,

4 pac C

«

n n

dN

ANS

u

65

"

[4$A A Ad2]

erto CUP

"

u

i

E

äx

3137

m

) p

Dit

p5

n

"

i 7

C

f

j

I

!

gv

Esnïüï*'

j

U

L

M E.

»

ME

Mt: if

MEDITATIONES

lenrit:

^

B.

ANSELMS

liütionig

Titts Chr

Archiepifcopi Cantuarienfis.

E

DE REDEMPTIONE

C qi

GENERIS HUMANI.

"richls cn

V aitem

CUATOUT L

-

&:VQIZ ;

Quid fit virtus [alvationis , & ubi.

. qu Ya

A QUf

dt il

F

Nima Chriftiana, animaà

NI

lil

Ml

de gravi moite refufcita-

H

ta:anima de mifera fervi-

[ '1]][[]l

ïg

À

3

NY tute Chrifti fanguineze-

J

10f

(

2

37

TA

' dempta & liberata: excita

"

^Dc

^

(tire p

A. N

W

.':-;x mentem tuam, memento

U

1 f

icfuf&

itati

oni

S

tuz , recogita redemptio-

mmïm n

nem & liberationem tuam. Retra&ta ubl &

r Mdum "

quz fit virtus falvationistuz ; verfarein

( W&i*

meditatione ejus: dele&are in contempla-

f lr

tione ejus. Excute faftidium tuum : fac

f?ï fU d.'f:

vim cordi tuo: intendein hoc mentem

t

Cite

4uam. Gufta bonitatem Redemptoris tui ,

ii !

accendere in amorem falvatoristui. Man-

U enf

de favum verborum:fuge plufquam melli-

755 t

tum faporem: gluti falubrem dulcorem.

rtem

Mande cogitando, fuge intelligendo;gluti

ïlimamm |

amando & gaudendo, Lztàre mandendo ,

gratulare fugendo , jucundare glutiendo.

* f

2. Ubiergo, & quz eft virtus, & forti-

Vrl

tudo Salvatoris tui ?

Certe Chriftus te

M DOt

fufcitavit: ille bonus Samaritanus te f-

navits

L W

1

MEDIT.5.ANSELMI j$

mavit: ille bonus amicus anima fuateli-

JNIS

beravit: Chriftus inquam. — Ergo virtus

M

MI

falvationis tuz, virtus eft Chriftus. Ubi eft

virtus Chrifti? Utique cornua in mani-

eníit

bus, ibi abfcondita eft fortitudo ejus,

P

Cornua quidem in manibus ejus

E

quia

10X

brachiis crucis confixe funt manus ejus,

AN.

Quz autem fortitudo in tanta infirmita-

te? ^Quz altitudo in tanta humilitate2

Quid venerabile in tanto contemptu?

m

jli

Íed certe ideo abíconditum , quia in

at

infirmitate : & ideo celatum, quia in

(

yte m

"

humilitate: ideo occultum, quiain con-

temptu,

m

n

m

3. O fortitudo abfcondita: hominem

herifiV

in cruce pendentem fufpendere mortem

[oo.o

tll

«stérnam genus humanum prementem:

n

hominem in ligno confixsum defigere

4 fUv

A

ä

nundum perpetuz morti affixum ! O

ccelata poteftas : hominem damnatum

"

?

cum latronibus , falvare homines damna-

n

tos cum damonibus : hominem in pa-

g tum:

t

tibulo extenfum , omnia trahere ad

ho

ipfüm ! .O virtus occulta : unam ani-

:nx?l?ïw,' '

mam emiffam in tórmento, innumera-

vt 2

Ji

biles extrahere de inferno 5 hominem

l

g

j j

mortem corporis fufcipere, & mortem

: uhll»o

J

animarum perimere!

jfigp^

CAPUT

IB

JondU v

(

j

.

Cur fit occulta. dy tamdin dilatata.

ife

j

j

Ur bone Domine, pie redemptor,

ul

?

]

29

potens falvator: cur tantam vir-

; Ciri

y l

tutem operuili tanta humilitate? An ut

)

vt

Z

Cl

-

zso

MEDIYTATIONE

]

3alleres diab

oium, qui fallendo hominem

PUCLLO

écjecit de paradifo? Sed utique veritas nul-

1 perd

Ium fallir, qugnmat qmnoncxemdxt

aty

T

$ 5

veritat«

Qii

3, iple

efe fall

L4ks

Qui videt, verita-

d 1

tem , öcodv, & contemnir, ipfe fe fallit.

f& hgt

Veritas itaque nullum fallit.. An idco ut

**Pffm fit

ipfe diabolus fe falleret? Sed utique, ficut

u*qv

veritzs nullum fallit, ita nonintendit, ut

CA

! *T mfög[

aliquis fef

d adc

EM

au

m

i5 t

icà

XLt.

urfacere ,

E'r Deod&

cum permittit

Nonenim am mpfifti ho-

Tt d itri

Tninem ur te notum

O

exrizes, fed ut igno-

VE

*Lm Ti

tum aperíres. Vernm *ucvm verum hom

aM-

nem.te dix

')mü) &d

iftt, ö.opx tibus oftendiftt.

AXv

2. Kesper fe occultata füit, non ftudio

aMÍr

hr ub

Gcculta:: non fic eft fata, ut

dDic

OBU:LI"

W

PA

tur fed

[25n

nut

ftDtg

fuo ordine perficeretur : nec ut

bf

aliquem deciperet , Ífed vt qnemadmo-

&t

1 dj

dum oportebat, fieret, Et fi dicitur occul-

d

ata:.non eft alind, f;mm, noneftomni-

A Cglm

b"s revelata, Nma etíi veritas non omni-

bus fe mani

fa.

i€ita

t:, nulli tamen fe nega

Ergo Demlm x nec ut falleres , nec ut

M

:hlGLï S 1€ ialere

» ficfecifti ; fed ut faca-

an*

a

Ad

1e5, quod & ouomodo fac

iendum erat,

pzr omnia in veritate perftitifti, Quier-

i ixmu

ts

go fe fefclüt in tua veritate, non dete,

dvprgg ja queratur falfitate, An dia-

Mtttt g

L ths RT

fo;ua babebat aliquid jufte adverfus

Deum , vekadverfus hominem ,

Vod vl

propter

quod Deus prius deberet advcrfus eum

halmp

iite 1

pro homine hoc modo.agere , quim

u.pxta fortitudine: ut dum alledtum il-

h

tb

h

lum. hominem. injufte occidezet , jufte

AUn

pote-

T

B.

ANSETLHMTIT

26t

(

potéftatem , quam fuper injuftos habe-

?i

bat, perderet.

3. Sed certe diabolo nec Deus debebat

jon credialt

aliquid nifi poenam, nec homo nifi vin-

ie

cere. Itaut quemadmodum ab illo fe faci-

ADiG

»

le permifit vinci peccando , ita illum vin-

u

ceret ufque ad difficultatem mortis jufti-

tiam integram fervando, Sed & hoc non

nifi Deo debebat homo. 'Nam non pecca-

vit adverfus diabolum , íed adverfue

(«

Deum: nec homo diaboli ezat, fed &

homo, & diabolus Deierant, Sed & quod

dabolus vexabat lominem , non hoc fa-

PU

ciebat zelo juftitiz, fed nequiti

EPT

nec

jubente Deo, fed permittente: non dia-

oli, fed Dei jaftitiaexigente, Nihilergo

erat in diabolo, cur Deus adverfuseum

fito

cir o

ad falvandum hominem , fortitudinem

oe

!

Ql

füam celare aut differre deberet,

j

50

CAPUOT IT

17

3

6

exs

s2 & cujus aeceffitate f2 ffe bumiliavit.

;'55 ,IC

T

feduta

aliqua neceffitas co&git;ut altif*

TAä

1

adyntt

mus fic fe hamiliaret , & omni7

il

Qi

yuet

potens ad faciendum aliquid tantum Ja-

boraret ?

90 l» i

Sed omnis necefüitas & impoffi-

nült

bilitas e

jus fubjacet voluntati,

Quippe

A

j

quod vult, neceffe eft effe ; &q

uod non

a

n

vult, impoffibile eft effe: Sola ergo vo-

H

jj

V

luntate. Et quoniam omnis ejus voluntas

femper bona eft , fola fecit hoc volünta-

vrä

j qx!:al

"

te, Non eniai Deus egebat, ut hoc mo-

j

do hominem íil]vum faceret : Ífed hu-

2

J ,'aï

3

inama

262

MEDITATIONES

qaiceluidli

mana naturaindigebat, ut hoc modo Do*

gnino Deo fatisfaceret. Nonegebat Deus

i Ne

fctum i

uttam laboriofà pateretur : fed indigebat

homo,ut fic Deo reconciliaretur.Nec e

Vtit boni

[2

uc

bat Deus ut fic humiliaretur:fed indig

T df

homo, ut fic de profundoinferni eruere-

i eft l

tur. Divina natura humiliari aut laborare

(utfpera

[

n

non eguit, nec potuit : hzc omnia huma-

1

amam naturam , ut ad hoc reftitueretur pro-

2000

n

pter quod fa&taerat , neceffe erat facere z

ä*läm*gur

fed nec illa;nec quicquidDeus non eft;po-

5 q

h

terat ad hoc fufficere, Nam homo ad quod

a

;

UA

i3nfüitutus eft, non reftituitur, fi non ad:

NY

L

M

fimilitudinem Angelorum, in quibus nul-

3W

b

ii

lum eft peccatum , provehitur.

2. Quod eft impoffibile fieri, nifi

iLl f

Omni precepta peccatorum remiffione z

IN

quz non fit, nifi przcedente integra fa-

tisfadione : quam fatisfaQtionem talem

D

—

Irty

oportet effe , ut peccator aut aliquis pro

illo det aliquid Deo defuo, quod debi-

m

p

E

tum non fit, quod fuperet omne quod

Deus non eft. Sienim peccare eft Deum

&lb mr

exhonorare , & hoc homo facere non

:

ï.*I

'n«"n t

deberet, etiamfi neceffe eflet , quicquid:

"

At w

€ít, quod Deus non eft, perire: Utique

DN

veritas immutabilis, & aperta xatio exigio

1

nt qui peccat , reddat aliquid Deo pro

H

lil Don t

honore ablato ma

iij

j

us , quam fit hoc

&

, Qu

$:o quo illum exhonorare non debuit,

r]:

[

n

Vil

D

Quod quoniam humana. natura fola non

habebat , nec fine debita fatisfa&tione

ü

b

ieconciliari poterat ; fie mec illa , ne

E*MI

ämï *

um

-

P. ANSELMI-.V*w

; -

5

olb

quicquid Deus non eft , ad hoc füfficeret.

3. Ne ergo jufiitia Del in regno füuo

b

peccatum inordinatum relinqueret , fub-

|indiget

venit bonitas Dei, & cam in fuam per-

LC*

fonam affüumpfit filius Dei; ut in ca per-

dindps

n r

fona effet homo Deus , qui haberet ;

quod fuperaret non folum omnem efien-

utlabor

vnis um

tiam, qux Deus non eft, fed & omne

debitum quod folvere peccatores debent z-

eretrpo

& hoc cum nihil pro fe deberet , folveret

gt

d

pro aliis; qui quod debebant, reddere

nonhabebant. Preciofior eft namque vita:

u

hominis illius, quam omne quod Deus

filj

noneft, & fuperat omne debitum , quod

quv I

debent peccatores pro fatisfadione, Si

enim filii interfe&io fuperat omnem mul-

fej, 0H

titudinem & magnitudinem peccatorum ,

n

"quz cogitari poflunt extra períonam Dei ».

f

z

n

palam e£t, quia vita ejus magis eft bona

fii

l

quam omnia peccata fint mala; qu& extza

perfonam Dei funt.

Iio

4. Hanc vitam, homo ifle, cunt ex

j

debito mori non debebat , quoniam pec-

diD

Ut

Cator. non erat , fponte dedit de fuo ; ad

1CCïc [j

honorem patris 5- cum eam fibi auferri

]u

Ilv

ropter juftitiam perzraifir, utexemplum.

j

hominibus aliis d

ret, juffitiam Det ab

40

no

ilis non efle deferendam propter mor-

D

WE

0

tem , quam ex neceffitate aliqua fol-

Hml

vere debent;.cum ifte, qui eam non de-

" dub

bebat , & (ervata juftitia vitare poffet ,

fjj 0

eam fibi illatam propter juititiam , fponte

sf

fuüineret, Dedit itaque humana natu-

ii , *

-

4

E

imé.

"d

:

"

MEDITATIONES.

j

ra Deo in illo homine fponte, non ex

Vityt, q'1

debito, quod fuum erat ; ut redimeret fe

&cepit, -H

inlüs , in quibus, quod ex debito exige-

Bir wf

batur, reddere non habeat, Jnomnibus

t dedii

liis divina natura non efthumiliata, fed

Qu dedit

humana eftexaltata, nec eftilla imminu-

E

T

A

ta, (ed ifta mifericorditer eft adjuta,

TU nag

Q:A P.U W V,

Jl

l1.

Quomodo. dicatur fadlus obediens ,. dv bu-

a

Jufcemodi, cmm fola libera volumiate

IX Q

boc fecerit.

:l.m l

ox

r.

Ec humana natura in io homine

itonge

.Wj paffa eft aliquid ulla neceffitate ,

* d

fed fola libera voluntate. Necalicui vio-

iC'

»

iàe

lentiz fuccubuit : fed fpontanea volunta-

"n

lLU

te, ad honorem Dei & utilitatem aliornm

[

hominum, quz illi mala voluntate funt

iliata, laudabiliter & mifericorditer fufti-

PO

T

«

LT

m

nuit. Nec ulla cogente obedientia, fed

potenti difponente fapientia, Non enins

IG

i

tüm

[

illi homini pater, ut moreretar , cogen-

MC peg

do przcepit: fed ille, quod patri placi-

i

Í

türum & hominibus profuturum intel-

:ffrifre,

l

lexit, hoc fponte fecit. Non enim ad

WUA

^ lu

hoc eura cogere potuit pater, quando ab

€o exigere non debuit. Nec patritantus

honor potuit non placeze , quem tam

Vr

bona voluntate filius fponte obtulit, Sic

^ldj

"

itaque patri liberam obedientiam exhi-

buit, cum hoc quod patri placiturum fci-

6

u

1

vit, fponte facere voluit. Denique quo-

!

nian

A

1 m

? pater illi hanc voluntatem bonam

1ton

5 Qs

dedit, quamvis liberam, mon immerite

igt-

Wittle

p5

Ql ANSET MT

265

e, ht E,F

dicitur, quia eam velut preceptim patris

edimerttie

accepit. Hoc itaque. rnodo obediens fuit

dbitotrige

pátri ufque ad mortem. Et ficut manda-

Jn onimur

tum deditilli Pater, ficfecit: & calicem,

v d

quem dedit illi Pater, bibit.

fl

2. Hac eft enim perfe&a & liberrima

humanz nature obedientia, cum volun-

;dim,

tstem fuam liberam fponte voluntati Dei

;::,5*'

fubdit; & cum acceptam bonam volun-

zv;!,'!ï( 4

tatem fine omni exactione fpontanea li-

bertate opere perficit. Sic homo ille re-

Id

ftoliot

demit omnes alios, cum hoc, quod fpon-

fieot

te dedit Deo , computat pro debiro,

w!*

(s

j iü

quod illt debebant, Quod precio«non fe-

mel tantum à culpis bomo redimitur,

(2

?

i Ul

Ícd ctism quoties cum digna poenitentia

untate

redierit, recipitur, Quetamen poeniten-

tia peccati non promittitur. Quod quo-

rl

i,

Riam in cruce fa&um eft, per crucemao-

"l

h

n d

Écr Chriftus nos redemit. Qui ergo ad

60»1* h

hauc gratiam volunt cum digno a&eQu

I

st p

accedere , falvantur.. Quivero illam con-

tite

temnunt, quia debitum quod debent non

[s]

reddunt, jufte.dam.

L

ant

iiL

uz,

fenïn'ï u

0

j

quii

05

QG NUOR CU UVE

De sseditatione civca boc , d de quo gau-

:wucm uH

r x

deudum circa paffioneza. Chrifli.

jl

n

CUM

^ Cce anima Chriftiana , hxc eft vir-

(

K

!E

& ,tus falvationis tux: hzc eft cauía

libertatis tux : hoc eft pretium redem-

j t

:nl bOUJm

ptionis tuz, Captiva eras, fed hoc mo-

m d

does tedempta, Ancillaeras, & fic es li-

ii

f 5

berata

266

MEDITATIONES

)

berata. Sic esexulredu&a, perditareftz-

tuta, & mortua refufcitata, Hoc mandat ,.

D

t i

homo , hoc ruminet, hoc fugat, hoc glu-

tiart cortuum, cum ejufdem Redempto-

EUR g().

l

ris tui carnem & fanguinem accepit os

- Ltem

tuum. Hoc fac in hac vita quotidianum

f del, [

panem & vi&um & viaticum tnum : quia

j €ï2—, qmi l

per hoc, & non nifi perhoc, & tu ma-

55 mf

^

nebisin Chrifto, & Chriftusinte; & fu*

s

E(.

H

um ;iignu

N

tura vita erit plenum gaudium tuum,

2, Sed ótu Domine ,. tu qui ut ego vi-

lis d

hs.

verem mortem fufcepifii: Quomodo la-

*5 It

tabor de libertate mea, quz non eft nifi

ATT

Euty

i

lim

de vinculis tuis? Qualiter. gratulabor de

Ttfe Y

falute mea , cum non fit nifi de dolori-

Mefls it

bus tuis? quomodo gaudebo de vita

& n

inea, quz non eftnifi de mortetua? An

QU

it

gaudebo dehis , que paffuses; & de cru-

il

delitate illorum , qui ea tibi fecerunt ?

AU.

Quoniam nifiillifeciffent, tupaflus ron

qii

efles Et, fitu paffus non effes, hac mea

bona non effent. Aut fi de illis dolebo 5

jj

quomodo de iftis,. propter qaz illa fue-

xunt , & quz non effent , nifi illa fuiffent,.

Atíe, f

m

gaudebo?. Sed certe illorum nequitia ni-

hil facere potuit, nifi quia tu fponte per-

i

mififti ; nec tu paffuseffes, nifi quia pie

ä

voluifti, Illorum itaque debeo crudelita-

lity

i

Y

tem exfecrari, mortem & labores tuos

.OM GPW

eompatiendo imitari: piam voluntatem

Y

tuam gratias agendo amare , acfic fecuze

Q]

BU

&€ bonis mihi collatis exultare.

l

r QFFQ x

r

G. A-

L ES

B. ANSELM F.þ' 267

erditede

(QAqUITCVE

oc manttts

it; hocgli

De Leneficiis bomini à Chriflo exbibitis. '

edenpto-

Y. Y Rgo homuncio , illorum crudeli-

|accepit t

tatem relinque Dei judicio, & tra-

potidunm

&ade his, qux debes falvatorituo, Con-

tum: (

idera, quid tibierat, & quid tibi faàum

* &um

fit; & penfa, qui hoc tibi fecir, quo

nte; &

amore dignus, Intuere neceffitatem tuam,

1 t

i

,

& benignitatem ejus, & vide, quas gra-

jut

tias reddas , & quantum debeas amori

L

ei:ov-

€jus. In tenebris, inlubrico, in defcen-

10

u fübter irremeabile chaos inferni eras

immeríus; & quafi plumbeum pondus,

"

ijc

endens à collo tuo te deorfíum trahe-

à

o d vt

at. Onus importabile defuper te. pre-

etuo: A

mebat, hofles invifibiles te toto conatit

[

impellebant. Sic eras fine omni auxilio,

fettl

1

L

1

at

& neíciebas, quia fic conceptus & natus

:»"nj

ii

1

€ras. Oquid tibituncerat, & quote ifta

If

rapiebant? Expavefce memorando ;. con-

H

««l

0!6&0 ]

tremifce cogitando : O bone Domine Je-

l

L

"

fu Chrifte, fic pofito, nec petenti, nec

j

Ü

jf

opinanti, ut Sol mihi illuxifti, & quo-

j

quil

modoetiam, oftendifti, Abjecifti plum-

pl

bum , quod deorfum me trahebat : & re-

&quip

movifti onus, quod defuper me preme-

i

bat, Impellentes me repulifti , ac illista

o

ts

pro me oppofuifti,

2. Vocalli me nomine novo, quod mi-

T

jf

hi detuo nomine dedifti, & incurvatum

ad afpe&um tuam erexifti , dicens : Con-

fide; ego tezedemi ; anumam meam pro

,.

tc dedi,

265

M"EDITATI'ONES

y

tededi, Siadheres mihi, & malain qui-

;*!ïcnäm;

bus eras , evades, & in profundum, quo

Ms & «

properabas, noncades, fed perducam te

adregnum meum , & faciam te hzredem

l"-'-'r*«.'fcins2

l

iv

1j

Dei, & cohzredem meum. Exinde ac-

(

cepifti me in tuitionem tuam , ut nihil

)

nocerct animz mez contra voluntatem

LU

fuam, .Et ecce , licet adhuc non adhztfe-

rim tibi, ficut confuüluifli , nondum ta-

men in infernum me cadere permififti :

fed adhuc exfpe&as , utadhaream , & fa-

cias quod promififli, Cérte Domine fic

V A

W

€ciam, & hoc fecifti mihi,

jn tenebris

f^ |

o

eram , quia nihil nec meipfum fciebam in

ü

lubrico: quia imbecillis & fragilisad la-

L

Nl d

píum peccati, eram in defceníu fuper

li

"N

;

Q]

chaos inferni, Quia in primis parentibus

defcenderam de jufitia ad injuflitiam,

per quam defcenditur ad infernum: & de

Dte

$

beatitudine ad temporaleim miferiam , de

xno

i

qua caditur ad zternam miferiam,

3. Pondus originalis peccati deorfum

[Ur]T

All

Uil

Mi

me trahebat : & onus importabile judicii

Dei me premebat: & inimici mei dzmo-

Ti

nes, ut me aliis peccatis damnabiliorem

Atf

facerent, quantum in ipfis erat vehemen-

j

if

ter infiftebant. Sic deflituto omni auxi-

lio ,' illuxifti mihi ,

à

& quomodo eram

oftendifti, Quia & cum ego nondum hoc

1

1l

nofcere poterani: alios qui pro me no-

Íccnt , & poftea meipfum , antequam po-

&ularem , hzc omnia docuifii : plumbum

a

tzshens, & onus gravans, & hoftcsime

(.Jr'

j

[

Nogei

PCI&,

d

ES

E

AWNSEILMIE

246

maoinqi

pellentes rejecifti; Quiapeccatum in quo

ndom, Qu

natus & conceptus eram, & damnatio-

perducnt

nemejus, amovifii, & maligzos fpiritus

ite ha

nevimanimz mez facerent, prohibuifli,

Exit

Chrifianum me

4

i

fecifli vocari deno

11

H

jne

Dny

u

tUo, per quod & ego confiteor, & tu

| VOU

cogno!cis me inter redemptos tuos, &

110

erexifti & elevafli me ad notitiam & amo-

nondi

tem tuüum. Fecifti.me confidere de falute

anii

n

M

iucm

e ptr

pi

qua dedifii animam

redt,

tuàm: & mihi, fite fequerer , promififtt

t H

Df

I

x

; Dog

gloriam t

Et ecce, cum nondum

n

Ífequar te, ficut confüluiftii, fed infüper

"

"

ulta. peccati fecerim , quztu prohibui-

j

i

1

À

adhuc exfpeds, ut te fequar,. &

11

&ones quod tu promififti,

CAPUT VYIL

tifly

J

l

lum: Vf

De avatiis agendas fuper bin

j *

J. Onfidera anima mea:: Intendite

j

omnia intima mea, quantum illi

yi detr

ebeat fubílaatia meatota. Certe Domi-

ne, qui me fecifti, debeo amori tue

Ws

!

meipfum totum :: quia me redemifti , de-

Midos

j

beo meipfum totum: quia tantum pro-

«thent

mitis, debeo meipfum totum : imo

Qul 4

tantum debeo amori tuo plusquam me-

il

40 [j

ipfum , quantum tu es major me, pro

quo. dedifti teip!

"u

u

ydini

m, &cui promittis te-

) meüg |

ipfüm. Fac ( precor ) Domine me gufta-

Nlufl

P

Yé pet amorem , quod guito per cogni-

tionem, Sentiam per affe&um , quod

j

füntio-perintelle&tum, Plus debeo quam

)'xoftfsr'ï

mei.

270

MEDIT. B. ANSELMI

meipfum totum ; fed nec plus habeo,

].

nechoc ipfum poffüm per me reddere

totum.

'QTrahe me Domine in amorem

À

tuum, & hocipfum totum. Totum quod

MEJ

íum, tuum eít conditione : fac totum

tuum dile&ione.

-

-

. Ecce Domine coram te eft cor

ieum: conatur, fed per fe non poteft.

Factu, quodipfum non poteft. Admitte

me intra cubiculum amoris tui peto,

m

quxro, pulfo. Qui me facispetere, fac

& accipere: Das quzrere , dainvenire:

Doces pulfare, aperi pulfanti, Cuidas,

fi negas petenti? Quisinvenit, fi quzrens

fruftratur ? Cui aperis , fi pulfanti claudis?

Quid das non oranti, fi amorem tuum

[ t

LE

negasOranti? A te habeo defiderare, àte

t

iX)

habeam impetrare. Adhzreilli, adhzre

&O

importune, anima mea, Bone Domine,

FELLI i

tem

pie Domine, nerejicias eam : fame amo-

Ut R

ristuilanguet; refocilla eam : fàtiet eam

C r

diledio tua , impinguet eam affe&us

M

f

d

;fülf*'!wr

tuus , impleat eam amor tuüs, occupet

14

me totum, & poffideat me totum ; quia

lm

D

€s tu cum Patre & Spiritu fan&o Deus

N

t

Ófolus benedi&tus in fxcuwla fxculorum,

iqy

AMEN,

hi

RAT

MW

P

Mettis d

tmf) r()l

qum Q

3 ls

B. AN-

Mu

m

X

at

B ANSELMI

plis lixo,

m rellit

: jn amorel

Archiepifcopi Cantuarienfis

Torumqe

MEDITATIONUM

* fctong

LR OI'D .E E&

y i dia

$

fenonpo

CATUT

gl A

Qu«enam 4 Deo oranda,

js t pf

s

Omine Deus meus, da cotdi

meo te defiderare ,. defide«

i c

rando quxrere, quzrendo in-

it i

venire , inyeniendo amare,

r

iaf

d

UI

amando mala mearedimere,

j

1:);6]11

t

fedempta noniterare, Da Domine Deus

[1"

AK

€ordi meo poenitentiz compun&ionem ,

fpiritui contritionem , -oculis lachryma-

Do

Y

j

(f

P

rumfontem , manibus eleemofynz largi-

n

;

e1mo:

tatem, Rex meus, extingue in me defi-

il

deria carnis, & accende vim tui amoris.

n

Redemptor meus , expelle à me fpiritum

eill Afie

5, 0

fuperbiz , & concede mihi propitius the-

faurum humilitatis tuz, Salvator meus,

on; v*

m

amove à mefürorem irz ; & indulge mi-

hifenfum patientiz. Creator meus , evel-

ii

le à meanimi rancorem, & largire mihi

mentis dulcedinem. Da Paterclementif-

fime, folidam mihi fidem, fpem con-

giuam, charitatem perfe&tam,

2, Re&or meus , averte à me animi va-

mitatem , mentis inconftantiam , cordis

Vegationem, eris fcurrilitatem , oculo-

jX

r

"^

P

MEDITATIONES

rum elationem, ventris ingluviem.óppro-

fhüm "i

"I TUCES: [

bria proximorum, fcelera detra&ionum,

euriofitatis pruriginem , divitiarum ctipi-

n

D

ditatem ,

p

otentatuum rapinam ,. inants

ial

M

gleriz appetitum, hvpocr

malum, adti-

lationis venenum : co

aitUc

nte

mptum inopum,

(

J

ar

«qmAY

[!

oppreffionem debiltum,

[:5e

iti

dl

dorem,

etmio

MAlili

Imorem,

iaf

* d

invidiz rubiginem, blafph

Y

Refeca in. me temeritatem, meorum f&

)

ü

:

xk[&q

&orum iniquam pertinaciam, inquietudi-

N

nem ,ociofitate:

Allf

j

n, ib.mnolcnïia;n, pigti-

tiam, mentis he

Ü

'etudiaem, cordis cacita-

QUs

n

n

tem, fenfus obfiinationem, morum trucu-

lentiam, boniinobed

n

A IIt

iam, confiliide-

tis,

eH

pugnationem ,: linguz

C

renationem 3

us

CIde

pauperum przdam; impotentum violen-

tiam, innocentum calumniam, fübdito-

g

^E QD

rum negligentiam , circa fubditosfeveri-

n

tatem ,. adverfus dormeflicos impietatem ,

äioloq

1

€rga proximos duritiam.,

li

u

f

3. Deus meus;

nifericordia tmea, oro

N

te per dile&um filium tuum, da mihi ope-

Al

a mifericordiz , pietatis ftudia : .compa-

I

ti afflidis, fuübvenire egenis, fuccurrere

miferis :. confülere erroneis ,. confolari

i

moeftos., revelare oppreffos, pauperes

JQ*J(

recreare , flebiles rcfovere , demittere

MT

debitoribus , parcere in me peccantibus;

In

li

odientes me deligere ,. pro-malis bona

1

Vtti

re

ao

e

-

re, neminem defpicere fed honora-

Dioe

W

ze: bonosimitati , maloscavere , virtutes

n

: liCyer

ample&i, vitia rejicere: in.adverfis pa-

|

"

^

é&ientiam 5 in profperiscontinentiam, cte

;;:Plæftoï

jam

T

BicGAGNSSOE LOMCE

275

E

Rodiam orís, & oftium circumiftantiz la-

iem

biis.meis ; terrena calcare , cceleftia fitire,

LO

C APU

rpy^

LL

À

tiaT

Dei mifericordia. d. bonzta:

id

n

i5 ad. noftram

!6

indignitatem . eppli

á

1Üe

*. F. Cce plafimater meus

multa roga-

ii

yi, cum nec paucapromerui Fa-

d

teor, heu fateor, non folum anz poftu-

lo non debentur bona, fed multamihi

n

debentur & exquifita fupplicia. Animant

,l

Wil

Iue publicamr, mesetrices, & latrones,

1.

1

quii à faucibus hoftis momentance eruti,fi-

nurecipiuntur paftoris. Tuenim omnium

Yoit

fa&or Deus, licetincu

Iv

hq

is tuis fis mira-

175

bilis operibus ,. mirabilior tamen in vifce-

xibus-crederis pietatis. Unde tumet per

M

Ü

quendam tuum dixifti :: Mifcrationes ejus

1

fuper omnia opera cjus. Et quafi de fin-

j

guloloquens de univerfo populo tuo dixi-

qpe

d

fiü confidenter : Mifericordiam meam

nondifpergam ab eo, Nullum enim fper-

j

NU

nis , nullum abjicis, nullum perhor-

xefcis, nifi qui te forte amen exhorrue-

onpt

rk. Ergo non modo non izatus pezcutis z

fyccurt

Íed te irritantibus, dona fi quzfierint,

, i

tribuis, Deus meus , cornu falutis mez.;

» ?;H.P j

& fufceptor meus.

Qu

u

2. Ego infelix te irritavi, ego malum

[

l

€oram tefeci, furorem tuum provocavi,

i

iram promerui : peccavi, & paífüs es: de-

liqui, & adhuc fuftines, Si poenitet, par-

(

i

cis: f revertor, fufcipis: infuper dum di£-

2

(s

ntem, invie

^

fero; pracftolaris, l&cvgcas erra

T'ïs

an;

49

1

i

-

MEDITATIONES

]

tos repugnantem , excitas torpentem,

p

Q

ample&teris redeuntem , doces ignoran-

tio fpes

tem , moerentem mulces, à ruina fuíci-

UHS m t

tas, poft lapfum reparas , petenti largiris,

quarentiinveniris , pulíantiaperis, Ecce

li (

Domine Deus filutis mez: quid opponam

neício: quid refpondeam, ignoro: nullum

l

C

confugium , nullum à te patet latibulum.

lus

Oftendifli bene vivendi víam, dedifli gra-

l Qip.

T

diendifcientiam, minatus es mihi gehen-

H?lä II

nam , & pollicitus es parádifi gloriam.

l

u

Nunc pater mifericordiarum & totius

Ms

confolationis , confige timore tuo carnes

1 Tormi

K

meas , quatenus quz minaris, metuendo

lm !

evadam: & redde mihi propitius lxtitiam

lt

fàlutaristui, ut quz fpondes , diligendo

1 Q

participem. Fortitudo mea Domine , fir-

LU.

iamentum meum; & refugium meum ,

lii

T trg

& liberator meus: fuggere quid de teco-

(

gitem: doce quibus fermonibus invocem,

T Qu

& quibus operibus te placem,

IT

(UN

3. Scio namque , ício unum quo placa-

!

W

ris, & aliud quod non fpernis. Eft utique

li

ipiritus contribulatus tibi facrificium ,

(ny

& acceptas cor contritum & humiliatum.

l ä

His me , Deus meus , adjutor meus ,

l

dita muneribus.

His contra inimicum

il

muni proteQionibus ; hoc de flammis

*ïlhï

vitiorum przfta refügium : hocà defide-

1. Quo]

riorum paílionibus pande pius refügium.

FacDomine virtus falutis mez , ne fim

Ü 1 efïm'm(.

; o

in eorum ordine, qui credunt profpero

iempore , & recedunt tentationis tem-

N

zi

P

porc,

i,

B.. ANSEL-MïLQ 2

£

pore. Obumbra caput meum in die belii :

ioretttts

efto fpes mea in dieaffli&ionismez , &

ts pno

guina t

falus in tempore tribulationis mez.,

entilgl

CGA-PU T HL

speris, B

Indwnitatis noffra exaggeratio,

id opgom

A " Cce Deus illuminatio mea, & fa-

uom:rnulh'm

n

, ,lus mea : rogavi quibus egeo: inti-

etit nj;l

mavi quze timeo: fed remordet me con-

T

fcientia, reprehendunt me cordis fecre-

;rïlfhfgfhfn'

j

tà: & quod amor miniftrat , timor diffi-

.1

i

a

E

Alll

pat: zelus incitat , metus increpat a&tz

jf

; & n

r

vitz formidinem : fed tuaingerit pietas

fduciam, 'Tuahortatur benignitas, mea.

5, Dl

It

I

dehortatur malignitas : && ut verius fa-

H

tear , occurrunt memorix phantafimata.

$

peccatorum , qux reverberant aciem vel

DOI ME'

n

audaciam prafümentium animorum,Cum

um n

g

enim odio quis dignus fit,. qua fronte

yi

ädet

asv

:1]'

gratiam requirit ? Cum poena debetur ,.

qua temeritate gloria poícitur? Laceffit

H

judicem , qui poftpofita fatisfa&ione da-

liài, premiis quxrit honorari. Regi

[id

41

infultat obnoxius fupplicio, . quidfagitac

fi

donari indebito premio. Et dile&ti pa-

D

J

)

n $db

fris affe&um ftultus exacerbat filius -

li

n ]s

qui poft illatascontumelias, ante poeni-

tudinem hzreditatis ufürpat celüitudi-

/

.e;ä

l

(

bfde

nem. Quod, mi pater, me egiffe reco-

J

f

yif

0: merui mortem, &cvitam peto: com-

i

N n

movi regem meum , cujus impudens

*

À

fiunc invyoco auxilium

.

contempfíi judi-

p pp

f

ad-

T

ell

i

05 ^

qium judicis, quem ;cmere poftulo

j

F'In

276

MEDITATIONES

jutorem: infolens remui audire patrem ,

quem demum przfumo habere tutorem,

sls m

z. Heu mihi, quam fero veni, Heujheu,

Rfl

quam tarde feftino. Heu , quia curro polt

m ïo;u

vulnera, dedignatusincolumis pracavere

&on,

jacula, Neglexi profpicere tela, modo fol-

licitor de

H

133

à

Ortevicina, Vulnera vulneri-

Itj qui; |

businfiixi, quia fcelera fceleribus addere

du t

tulitiota

nontimui, Recenti tabe cicatrices refper-

fi, quia prifca flagitia modernis inquina-

tÜotgejs

W

tionibus reciprocavi: & quz divina foli-

?Ilc:rnc[ep,

daverat gratia vel medicina, mea diffolvit

lts d

prurigo phrenetica. Cutis , quz fuperdu-

folttts

&a vulneribus morbum celaverat, fanie

i[ïäm Dje

erumpente putruit: quia irerata iniquitas

t tj

conceffame mifericordiam exinanivit.No-

1 Ti

vi quippe fcriptum : In quacunque de ja-

m

flus peccaverit , omnes juftitiz ejus in

Atentlbs

D

oblivione erunt. Si- juftitia aboleturjufti

TrüQttunt

De

ccatoris , inidi-

mentis, quanto magis

PM

Pücat gf

píam ruentis? Quoties ut cauis rediiad

Ts fe;m

vomitum , & ut füs petii volutabrum ?

lisnihd

Faterigmihi itaque & recordari impoflibi-

(

le eft,*quot mortalium homines peccare

RI R v

ignorantes docui, nolentibus delinquere

perfuafi , refiflentes coégi , volentibus

d"'fpamf

1f

confenfi, quot fane gradientesin laqueum

duxi, viam quzrentibus foveam retexi,

1ala patrare non horrui, donorum Dei

h

oblivifci non metui.

fta

n

3. Sed tu iu

iLv

judex , fignafti quafi in

yi

^IDORK

a

i:al

facculo pecuniam peccata mea , ,& obfer-

lcripin

vatli om

E

ne

s femütas meas , & cundos

T g

greflus

Wa ü*-Pïx

$

Y ANSELMI

277

e pattth

greffus meos dinufuerzfti. "Tacuifti fem-

iutoram.

l HCU:M:

per , filuifti ; patiensfuifti. Vz mihi , de-

mum loqueris, quaíi parturiens, Deus

i m p

dcorum , Domine praftabilis fuper ne-

$ ?IECE'T?IC

quitiam , novi quia manifeftus venies ,

;,mcdoiü?'

ilih

m

novi quia non femper filebis : cum in

rl

jbisaddt

conípe&u tvo ignis exatdefcet, & in cir-

euitu tuo tempefias ingruerit valida: cuim

qieespt

advocaveris ccelum de furfum , & terram

]i

;

difcernere populum tunm. Ecce tot mil-

i

qgügnf:

9l

libus populorum nudabuntur omnesini-

d

quitates mez. 'Tot agminibus patebunt

W

Ícelexa mea , non folum a&tuum , fed

At

£tiam cogitationum ; fimulque locutio-

num, Totjudicibus inops adftabo , quot-

i

j

quot me przcefleruntin bono opere. Tot

T

$t

li

arguentibus confundar , quotquot xaihi

iji

prabuetunt fan&a vivendiexempla Tot

vincar teflibus, quot meinongerunt pro-

(Ut

ficuis fermonibus , fefeque imitandos ju-

ftis mihi dederunt fermonibus,

QUATUT:JIM

s

Quum in noftra indi

nitate nibil aliud quam

de[peratio inveniatur ?. Dei bic [ugn-

:

i

74 bonitas atque dulcedo

sini

j

pradicatur.

f

(

x

ynh Uïi

Omine mi Deus , non fuppetit

Qno

quod dicam ; non occurrit quod

yn

refpondeam: Et ecce jam illi interfum

difcrimini: urget me confícientiaz cru-

1)

ETA

ciant cozdi

o di

cana : coatétat avaritia , ac-

&

i

€u(at fupexbia , confumit invidia, inflam-

2

inat

)

278

MEDITATION fl*S

AU

3nat concupifcentia , inceftat luxuria, de-

!iur;e fom

honeftat gula, confutat ebrietas, detra&io

DEU

Jacerat , ambitio fupplantat, rapacitas ob-

tt of

gurgat , difcordia diffipat, ira perturbatz

jtols a

Jevitas dejicit, torporopprimit, hypocri-

Tilene,

fis fallit , adulatio frangit , favor extollit,

«alumniapungit. Ecceliberator meus de

ii

t-;'»gcm

T

gentibusiracundis, Ecce cum quibus visi

(

à die nativitatis mex , quibus fludui, qui-

bus fidem fervavi, ipfa me ftudia qua dile-

ly

&eram damnant , quz laudaveram vitupe-

; Q

zant. Hi funt quibus acquievi amici,quibus

N

parui magiftri , quibus fervivi domini,

EUR

9 Iy

confules quibus credidi, cives quibus.co-

habitavi; domeftici quibus confenui.

ii

2. Heu mihi, Rex meus, & Deus meus;

hm

[iGN

"ASOTOY f

4«uia incolatus meus prolongatus eft, Va

In*

mihi , illuminatio mea , quia habitavi

1

il

(t, o

«um habitantibus Cedat. Et cum fan&us

4 UWLJ w

dixert. Multum, quanto magisego in-

v)

felix dicere poflüm. — Nimis incoja fuit

du

Dien

ATE

anuma mea! Firmamentum mcum, non

juftificabitür in confpe&u tuo omnis vi-

fl

vens. Spes mea, non eft in filiis homi-

n

&

Itl

ii

num, quem

fi remota pietate judicaveris,

juftum vix invenias : & nifi praveneris

ïnr

Üh

1

miferando impium , non erit quem glori-

ligs

fices piam. Credo namque, falus mea,

) ïfxp

quod audivi , quomodo benignitas tua ad

poenitentiam meadducit. Turrisfortitu-

du

dinis, fonuerunt ne&area mihi labia tua.

TU )

Nemo poteft venire ad me , nifi Pater qui

Q

mifit me;traxerit enm, Enim vero quia in-

Al Qg) n

Iu-

:

B. ANSELMI.L

279

$

flruxifti me, tantaque propitius inflitu-

humj de

tione formafti, totis medullis coxdis, to-

s mtie

to annifu mentis, te omnipotens pater

apidaso

cum dulciffimo puero; teque dulciífima

à Piïmïu-*h

proles cum fereniffimo invoco paracleto,

jt, hypot

'Irahe me, quatenus pof te currere im

yoresuls

odorem unguentorum tuorum dele&er.

]

tor as

3

am magna, Domine Deus meus

j quibus Ti

d

multitudo dulcedinis tux , quam abí-

findui, qu

condifii timentibuste! Abícondifii quia

jisqu;äfli-

confervafti , non quia 4bfcondifli. Ab-

cm'm'ïl

fiuliffi, cum eam magis multiplicafti, So-

tupä;

Imi

let aliquando, quod abíconditur, dili-

i doiy

gentius inveftigari, & inventum ar&ius

gQubusto

amari,

Dilata in te non minuuntur fed

yetui

magis crefcunt defideria. Non eft ergo

Deusmd

tuusamortranfitorius, fed xternus. Qui

tusedi

;

jl:?

te diligunt, non tepefcunt, fed ferve-

4

fcunt. Non efttuus amor ociofüs: me-

j

li

moria tua fuper mel dülcis: meditatio de

te, plufquam cibus fuavis. Deteloqui ,

"

p

II

l

Vi

plena eft refe&io : te noffe, perfe&a con-

j, 10

i

folatio: tibiadhzrere, vitazterna: àte

feparari, morsperpetua. Fons vivus his,

ho

quite fitiunt; efca indeficiens, qui te efu-

runt. Gloria te quzrentibus, gaudium

invenientibus,

Odor tuus fufcitat moz-

p

0.';*

tuos, refpectus curat zgrotos; lux tua

f 2'

(

at

omnem íng

dt

caliginem , vifitatio tua

j

stl

cur&am repellit triftitiam, Nullus apud te

tll

i

mror, procul à teomnisdolor; nul'a

hi

v]jl

tecum moeftitia, nullaindigentia, nulla,

]i

puer (

Wbi es, neceflitas: nullius boni cft diffi-

r

€ui

fr

£8$0

ME'DITATIONES

)

cult

[

^AQe

nunquam ibi tenebrz , nec terror

P,uærcntib;

nominatur gehennz: nullius no&is 1e-

Qcetg I

trà cxcitas , nec tumultus improbitas,

Eem,-m Í

Nunquam famis fitifque inopia, frigoris

nec xftus circa te moratur penurías non

Yttpe

invalitudo corporis prorfüs, nec corru-

pl

ptio mentis; non zelus, neque conten-

i fï'äü'nhm

tio, nec omnino ambitio,

lll ne abeft

folicitudo fimis & cura mortis, labor fene-

g mfï qud

étutis, languor agritudinis: ibi nefcitur

q

ü

paffio a&ris, & varietas temporis. Hzc

d

Itf ]

eft enim magna multitudo dulcedinis tux

i

Domine , quam abfcondifti timentibus

1 ii

. Lm»

t€ , fed perfecifli fperantibus in te.

1. 0 fin

Q-A P.U "P.V;

Mh

(l

d

Quomodo nos Deus ad. pev(cveranter quaven-

Ti

du occultorum fuorum. judiciorum

[itnt

dulcedinem incitet.

"ts qe

l.

Quam bona abfconfio, quaeffi-

tf

ld

Q

citur perfe&io. Non enim hxc:

MO

abíconfio aflimatur perditio, fed magis

ts i

coufervatio , quafit perfe&io. O gloriofe

n

$0

Rex, quam vera funt tua judicia , juftifi-

sH

cata in femetipfa; vere defiderabilia fu-

m

:

per aurum & lapidem preciofum mul-

y

Ti

taum, utique & dulciora fuper mel & fa-

xnllt

vum. Ovita mea'Deus meus , rogo te per

lt

nomen Redemptoris mei , dile&ti filiitui,

WU Cs

hrgire propitius, ut cuftodiam ea.. Co-

Al

gnovi namque, quia in cuftodiendisillis

retributio multa. Gloria mea Deus, abf

t

N]

condis thefaurum tuum , ut incites cupi-

ER

dum; reccondis

n

ia

is4

eciS

kpx

rgaritan, ut a

W

"Q

qua-

DANSELMIT

28t

E5

N

, Rectamt

€uxrentibus amorem: differs dare , ut

*

; nodis

i

oceas petere: diffimulas audire peten-

impidhls

tem , ut facias perfeverantem, Pofkreme

ETA

in, f

incipi

Vit

tibus querere.promittis, ut non

mura 1

nifi vere perfeverantibus falutem tribuas ;

nec Gu

quod plane indicat illa fiebilis, quz tuum

Yue conte

in fepulchro natum Chriftum , inter mor-

"ii

fic xb

!

tuos quarebat vivum , durantibus adhuc

orfn

tenebris, quam accenderas ut quzreret, te

ii ncl

quarenti difparebas ut perfeveraret; per-

fj

nCerav

vldVY

feveravit fperans, &

t

it perfeverans:

1

£

*

& quiain fpe perfeveravit ,

i

iC

retecme-

tin*.emib):s

tuit, beatavifio, & plena exultatio.

t

2. O fummum gaudium , & confüm-

matum defiderium , defiderabilis vultus,,

t u

jucundusad pe&us. O fpes & felix per(e-

n

!

n

Verantia: nifi edim fperaret , non perfe-

Veraret: & nifi pezfeveraret, fpei frudtum

non perciperet.

Sic enim Deus meus,

l-q ü

mifercordiamea, abfconderis, timenti-

f&

ouste , ut inveniaris fperantibusinte: fic

Y

uV

clongaris c

1

juxrentibus, ut appropinques

jit

perfeverantibus. Qui elongant íe à te,

peribunt: qui autem exfpe&tant te, non

É

ial li

confundentur. Qui timent te , í

pÓ

nerer

itin

elu

u

té: quoniam prote&or & adjutoreorum

M

"d

es

Per timorem venitur ad amorem. 'Yi-

qutt

T

"

mendus es, ut Dominus: amandus, ut

pater.

Ii

Y

hd

&

i

or tnus fan&us permanet :

[

quia fanctos permanere facit, quos poffi-

l

det, Nihil deeft timentibuste: quia ocu-

li tui fuper eos, & aures tuz in preces

v'/'"'ï

C9rnm,

Miferico

icula

:

muea & refugium

B

e

Ineurm,

[EIE.:L'

l

"

MEDITATIONES

meut, füfceptor meus, & liberator meusz

fic timorem adhibe mihi, ut amorem füb-

m d

Ditipre

inferas, fic irroga metum , ut tui augees

defiderium : ficque me participem ti-

Á mangiy

mentium te, ut & cuftodientium mandata

lr cnis

tua, facias, ut per timoris fervitutem ad

V st

;

ES

ftlm

amoris pertingere merear gratiam.

3. Invoco te Deus meus, invoco te;

MO

Quia prope es omnibus invocantibus te ,

d

VTUQQER

fed invocantibusin veritate, tuenim ve-

ritoses. Da mihi, quazío , clementiam

t f

tuam fané&ta veritas invocare; quia quo-

$ Wt qa

modo hoc fieri opotteat, nefcio: fed do-

ütiuem

ceriàáte, beata veritas, humiliter implo-

V aden

YO. Abs te fapere, defipere eft ; tevero

MURU

noffe, perfe&um eft fcire, Exudi me;

ithtm (ib

EUntG tec

Ó divina fapientia , & doce me legem

E

tuam. Credo fane quia quem tu erudie-

j

ris beetus eft, & de lege tua docueris

«'ifïden)tis]

eum. L^efidero invocare te , quod quxro

Vl

nt fiat in veritate, Quid eft invocare ia

C

veritate veritatem , nifi in Filio Patrem ?

J

Ergo fan&e Pater , fermo tuus veritas eft;

[

:w

principium verborum tuorum veritas,

l-'emt

Hoc quippe eft verborum taorum prin-

l

Gfhy

cipium , quod in principio erat Veibum.,

f,-quï d

In ipfo principio te fummum adoro

qui

principium, In ipfo veritatis Verbo, te

"I n (

perfeda invoco veritas : quod in ipfa

*l mte;p;

tandem dirigas me, & doceasin verita-

3 lCUl a

[

te. Quid enim dulcius, quam genitorem

D

p*

lity f

àn nomine unigeniti exorare ; Patrent

^PLE j

* Df

3ecordatione filiüi ad pietatemn fie&tere ?

Ms

Regem.

W MDS

j

B. ANSELM 1

2983

at

"Regem chariffimz prolis denotatione

orem

AR

u

mitigare? Sic rei folent carceribus eripiz

qui

LICI

fic mancipati vinculis liberari ; fic tri-

$tem capitis excipientes fententiam , non,

n

vimtd

folum vitam fed infüper nancifci infoli-

tam gratiam ,. dummodo iratis patribus

Ya

dile&x prolis intimaverint charitatem,

inyotodt;

ais t

Sic delinquentes fervuli evadunt fuppli-

£ia dominorum , dum pro eis intervenit

menm

»

'dulcedo filiorum. Sic te pater omnipo-

d

(

tens'per omnipotentis fiii tui poftulo

('iü

j

charitatem :

educ de carcere animam

)

7neam ad confitendum nominituo: libe-

gt

yerit

y

i. tero.

xa me à vinculis peccatorum , per coz-

À f

ternum tibiunicum natum.: meque, cui

fn

ht

!

)l

propria merita lethalem minantur fen-

( o

Ü

tentiam ,. precioíz ad dexteram tuana

d

"!

confedentis prolis interpellatione reftau-

j dot£

Xa placatus ad vitam,

qu

GATUT. VL

d

Pattt ]i

De vero interceffore , atque inffituti

f

bujus difpofitore.

;;'C[i!BS 1

T.

Uem alium enim dirigam inter-

I

cefforem pro me tibi, nefcio nif

wïum I

hünc; Qui eft pro peccatis noftris propi-

tiatio: qui fedetad dexteram tuam , qui

u .

€tiam in communi fibi gloria pietatena

wr/'l.'l d

pa

tuam interpellat pro nobis. Ecce advo-

catus meus apud te Deum & patrem. Ec-

5

r

n

o

ce Pontifex fummus, qui non eget alie-

p

4o expiari fanguine , .quia proprio ful-

P al

[

get perfufus cruore. Ecce hoftia fan&ta,

!

d

neplacens & perfcca ; in odorem

LO !

ua-

D!

284

MEDi'FATIONES

Nn Gttcul:

fuavitatis & oblata'& aceepta. Eccc agnus

ftanibula

fine macula, qui coram fe tondentibus

ds, &

obi

vyimti

us

t

üt; qui plagis czfus , fputis illi-

fnisFacrme

tus, probris affeétus, os fuum non ape-

tittis r

ruit:; En qui peccatum non fecit, peccata

Wenepry

nofira pertubt, & languores noftros fuo

ETU

livore fanavit. Adfpice, pie Pater , piif-

fttorem r

fimum filium tuum, pro me tam impio

Ti

iimm

paffüum. Refpice, TPater clementiffime,

li [

!

UR ,

eum qui patitur; & reminifcere benignus;

pro quo patitur.

D

Ih

H;'f' qu

N

2. Nonne hic eft ilfe innocens, mi Do-

,;ifa (Q;

N

mine, quem ut fervum redimeres, filium

Jttorte?

tradidifti ?. Nunquid non au&or vitz

Vg ob

hic e£, qui ut ovis ad occifionem du-

[

hy

if

€us, tibique obediens ufque ad mortem

Vil

(

fa&us, atrocis non timuit necisfubire ,

1

d

genus? Recole, totius falutis difpofitor ,

quia hicipfeeft, quem etfi ex tua virtute

m

AA

genuifti, mez tamen infirmitatis partici-

MY

1

Lt

pem fieri voluifli. Vere hxc eft tua Dei

p

f

tas, que meam induta naturam, crucis

A

adícendit patibulum , affumptaque cane,

KReduc ,

Deus

E

trifte tulit fupplicium.

QU

meus, oculos majeftatis fuper opusinef-

h N

fabilis pietatis; intnere dile&um natum ,

m

toto corporeextenfum: cerne manus in-

A. ]

nocuas, promanantes fanguine: & re-

u Pa(

mitrte placatus fcelera, quz patraveiunt

ii

inanus mez,

Confidera inerme latus,

lie

ul

crudeli foffam cufpide , & renova me

ï

facrofan&o fonteillo, quem inde ftuxiffe

M

[

credo, Vide immaaculata veftigia, qu

Q'*M d(?u

non

D A NSELMIE

285

'Y

RU

"

non fteterunt in via peccatorum, fed fem-

E«

j

Yi

per ambulaverunt in lege tua;diris confixa

tondent

clavis, & perfice greflus meosin femitis

»

n

pui

l

tuis.Fac ine odio habere omnem viam ini-

quitatis; viam iniquitatis amove à me, fac-

J

lt

;

que me propitius viam veritatis eligere.

eg noltü

3. Oio te Rex fxculorum per hunc re-

C id

t p

demptorem meum , fac me currere viam

"3

lv

mandatorum.tuorum ; ut ei valeam fpi-

m

rtu unis, qui non horruit mea carne

d

veftiri. Nunquid non attendis, pie Pa-

ter, adolefcentis filii chariffimum caput ;

us D*

nivea cervice deflexa pretiofa refolutum

metto

in morte? Adfpice nütiffime conditor

li1

TM

lr

dile&z fobolis humanitatem , & mifere-

n

c fuper infirmi plafmatis debilitatem.,

Candet nudatum pe&tus, rubet crneptum

la

ï

latus , tenfa arent vifcera, decora lan-

n

G]]M )

(s

J

guent lumina, regia pallent ora , procera,

"

rigent brachia-: pendent crura marmo-

l^i

"

J

1€a , rigat terebratos pedes fanti fangui-

( di

nisunda, Spe&a, gloriofe genitor , gra-

tifime prolis lacerata membra: & mc-

yin, 0

um

mocare benignus , quz mea fubftantia,

Confpice Dei hominis poenam , & releva

MM

xl LPL')»

conditi hominis miferiam. Videredem-

vv

Rrx

[

ptoris fupplicium,

remitte redempti

!

n

delitum. Hic eft, Domine mi, quem

2

n

"

propter peccata populi;tui percufhifti ,

licet ipíe fit dile&us in quo tibi bene

complacuifti,' Hic eft ille innocens in quo

jl

QU

olus inventus non eft ; & tamen cum

D

ä

iflialuis deputatus eft,

CA

H

"

-

28'5

MEDITATIONES

]

QLIALP UE MW

tits ducif

"Redemptovis innocentis, d perditi nacens

titumymfi

HS , nv fe comparatio 5 ac bujus

bO; tl

Yenevdatio,

ttis, trl

r Uid commififti dulciffime puer,

ut fic judicareris?. Quid commi-

d f

It

fifti amantiffime juvenis, ut fic tractare-

1]

i.'fms.

It

ris* Quod fcelus tuum, qua noxa tua, que

eufa mortis, quzx occafio tux damnatio-

l p

l

nis? Egoenimíum tui plaga doloris, tuz

culpa occifionis, Ego tux livor paflionis ;

l(

X t

*ui cruciatus labor, Ego tux mortisme-

Ti

Q

ritam, tuz vindi&z flagitium, O-mira-

! r

T

bilis cenfurz conditio , & ineffabilis my-

j

ftexii difpofitio ! peccat iniquus, & puni*

tur juftus: delinquitreus, & vapulat in-

&t

nocens: offendit impius, damnatur pius:

"6 Qf

quod meretur malus , patitur bonus:

g

quod perpetrat fervus , exfolvit domi-

nus: quod committit homo , fuftinet

NU

4

U

ts

M

Deus, Quo nate Dei ,. quo tua defcendit

humilitas? quo tua deflagravit charitas?:

i

i

ce

quo procefífit pietas?. quo excrevit beni-

£uitas? quo tuus attigit amor ?. quo per-

venit compaffio? Ego enim inique e

E

gi tuü

x.F

BN

poena mul&aris : ego facinus admift, tu

3

ultione ple&eris: ego: crimen edidi, tur

Y

* Qv

torturz fuübjiceris: ego fuperbivi, tu hu-

miliaris:. ego tumui , tu attenuaris , ego

jUn j

inobediens extiti, tu obediensPatri fce-

u

lus inobedientiz luis :. ego gulz parui , tu

F!

aCC2

I n

W

inedia afficeris : me ad illicitum rapuit

i cæ

Lsl

€oncupifcentia azdorem ;. te perfecta cha-

zitag,

"tl

E5

5 ANSELMI

287

ritas ducit ad crucem. Ego prafumfi ve-

MU

titum,tu fubiifli eculeum: ego dele&or ci-

"7

bo, tulaboras in patibulo : ego fruor de-

"

litiis , tulaniaris clavis, Ego pomi dulce-

ffim

M

dinem, tu fellis guftas amaritudinem. Mi-

d C

n

hi reo ridens congaudet Eva , tibi pie plo-

l

T

ranscompatitur Maria. Ecce Rex glorio-

od

fe, ecce impietas mea, & claret pietas tuaz

g d

en meainjuftitia, & tua liquet juftitia,

johors t

2. Quid Deus meus, & Rex meus?

d

tetribuam tibi

Quid

gt paüïoa

n

ï

pro omnibus quz tribuifti

mortist

;5

mihi? Non enim inveniri poteftin corde

1 Quni

hominis, quod condigne talibus referatur

n

!

bilst

premiis? Nunquid poteft fagacitas machi-

, u

p:l[;'

nari humana, cui comparetur mieratio di-

J

vina? Nec eft creaturz,

moliri officium quo

fur D

jufte creatoris reco

mpenfet prafidium.

Ef

autem nateDei in ha

c tuaadmirabili

)i

r d

difpofitione ,

cui mea fragilitas in aliquo

|

;.

(ai-ihff

füppeditet, i

tua vifitatione compun&ta

T

mens carnem fuam crucifigat cum vitiis &

m

concupifcentiis, Et hoc

à te conceditur,

.[gy'f!i' Q

quafi jam tibi incipit co

mpati vel vivere ,

g

quia & tu pro. péccato

ribus dignatus es

t

s Cg!f

mori: ficque per interiorem vi&toriam hac

duce armabitur ad exteriorem palmam :

sdn?illä 1

[2

qua devi&a perfecutione fpirituali non

D

Vereatur pro amore tuo fübjici gladio ma-

Q

I

teriali, lta exiguitasconditionis, fitug

?

j

complaceat pietati, magnitudini valebit

fl

p

pro viribus refpondere conditoris. Er

n Nyul

hoc coeleflis medicinz, bone]efu, hoc

d

tui antidotum amoris,

H

3. Otg

288

MEDITATIONES

D

3. Oro te per antiquas mifericordias

(

$uas., infunde vifceribus meis, ut rejecta

Hlitey It

viperez cogitationis labe , reintegret me

[ þzcy,

incolumitati priftinz : quo gultato ne&ta-

4

te tuz fuavitatis , faciat mc iil

cebrofa

mundi pmhem toto affe&u defpicere ,

It

Go

iulla ejus adverfa pro te formidare:

Tllf

memorque perpetux nobilitatis fempez

tj mlfem

faftidiam ventos hujus tranfitorii timoris,

iif

HC!')

Nihil quafo finete mxlu dulcefcat, nihil

CDCLI

complaceat, nihilpretiofum , nihil pre-

NI

ter te arrideat Fp eciofum, Vilefcant ob-

i,

R

íect t0 abs te mihi o'nma, ioräefcar.t jni-

!u[m h'm df

vería, Quod tibi adverfum eft , mihi

EX

EWH[ ij

moleftum fit: & beneplacitum tuum fit

Duji [

mm' indeficiens defiderium : tzdeatme

gaudere fine t&,. & dele&et me triftari

NI llmllro(

t m

pro te

Sit mihi nomen tuum refacilla-

AO

uo, & memoria tua mea coníolatio, Fiant

]

mihi lachrymz mez panes die ac nods:,

Kl

I

Ym

ii

tuas inveftigando juftificationes, Sitb

Qit

Tufus

num mihi lex oris tui, fuper millia nan

RODRITUM

Mi

&t argenti,

Sit. obedire mihi amabile,

"u

ll

j

xefiftere exfecrabile.

Rogo te ,.fpcs mea,

n

per omnes chtatCS tuas, ut PTOP.[I;ILS

omnibus iniquitatibus meis, Adaperiau-

Ilf

p

res meas mandatis tuis, & ne dedm'*s,

fiagito. per. nomen fanQdum tuum , in

N

YXingy

l

rba malitie cor meum ,

ad excufandas

A

It

C'u ufationes in peccatis, Peto etiam per

admirabilem humilitatem tuam ; non ve-

3 üt

| mOïu*r

»jat mihi pes fuperbiz,

& manus pecca-

Mf

toris non moveat ine,

" el

AUE

g A-

W &

ES

:i

b AUNSETLMTEL

289

(eordi

(QUASPLU T . VILL

fj

pi

,U

Qpualiter fefe ereatura venovata patri. celeftq

I

et

R

in. facrificium totam ojferat , eique

4d ferviendwm . cupiat

E

confecatam.

d

i

X. Ece omnipotens Deus pater Do-

el

[l

j

mine mi , difpone benignus, quo

sl

mihi miferearis: quomodo quicquid pre-

il

irtiQr

tiofius inveni, devote tibi obtuli: quicquid

«t, Diili

carius reperi, fuppliciter prxfentavi, Mihi

nihil reliqui , quin tux expofuerim maje-

(

u

i

ftati:nihil jam fupereft quod adjiciam,quia

fv

f

totam tibi delegavi frem meam, Direxi

elt, m

tibiadvocatum meum , tuum dile&um fi-

n

"

ii

lium; mifi gloriofam progeniem inter me

]

& te mediatorem.Miíi inquam interceffo-

ot [

I€m, per quem confido veniam. Mifi ver-

um r

15 quia pro meis dixi miffum fa&is, Enu-

j9

meravi fan&iffimz tibi fobolis mortem,

24

dl

iv dv

quam pro me fuifie credo perpeffarn, Cre-

0ne5,

qtb

o à te miflàm Deitatem , noftram fufce-

g ii

J

piffe humanitatem : in qua dignum duxit,

]

idu ^

J

h [

|

hi 4lft

vincula, alapas, fputa, irrifionefque perfer-

4 fs

Ze, nec non crucem clavofque füífcipere,

;fgm

n

Hanc olim infantiz vagitibus demolitam ;

h

äi:k[j

pueritiz pannis adftriétam , fudoribus ve-

Tud

Xatam , jejuniis maceratam , vigiliisaffli-

Qu

n

am , itineribus feffam, poft aie&tam fla-

gris, laceratam fuppliciis, deputatam cum

y pf

mortuis, ditatam vera gloria refurrectio-

t if

j pon Y

nis, coclorum gaudiis induxit, & in dexte-

n

n

pï(ü

zitux celitudinis collocavit. Tu placa-

5i0 mea; & propitiatio mea, Hig inten-

r

de

zi

MEDITATIONES

]

ic

X4»5

1c

11

cpä 18

quem gen:

um, & quem

fitétt ut

Yc

eme

ü

fervum, ' Hic adípice fattorem,

A

e fe

inte qjj

d

ae

»-E.'ï

icias fa&uxar

n.

Ampk&ex

e€ ic-

tbiimm

H

;xï

9rem ;

& r

ecipe mifericors alla-

K oct

&ák

"P

np

o

T

v

H

u

is ovem

ï

$

2

o fede

ic 1

e

ideliffimus 3 paftor ille;

u fibl

:Zl

d

n

ul

id

ii

er

ndam ovem pe

er abrupta

I fpes ,

TY

0"-

t

;L

^ r

yr

Lï

tia

valliun

y d;.n. u

m,

itis Va-

um ,

»

*

^iY

2. &m

J x('l

ak-

^Ua..'i

'ï;:

abc

Or

iv

ibn

s. Qi

ij

dl

n nio-

[ c*s iuiq

rmm

».jam pe

5

;ä

,zï.a f,x.fi

enti

,f

1-

*"'H)

dem inve

iit

ET

3«».

cïo

Jx

2

"

D. C nu

Rrn

1.

, fe fupponi

o Eit "ldC

jiiDsid

'ETES

icu

tità

.-æ

:si .n-mm , de con-

'A-ïx. ümls

fulionis

yffo levavitspifque conftri&am.

mxt» Iwmw

DuU

compl

ad nona Clürä noyem,unam

PUUSHE[

e

:.

ïi

N)Drïad* ovem.

Ecce Do-

quae p

: ï:

1G

pa-

!n OD.; des

mine mi, R

owm oïsnsD»

U

195-

EccC

Is

Nuly t"u f

ftor bonus r

e

t

ibi ovem, quam com

Ka () [;[lo

ii .

te difponen

I'nfj

d

d falv an-

T

f

ï

n

Adi

dum homi

un' i tibi reftituit omni

lab

M

ab

e immunem. Ecce U,A tuum chariffi-

«(

l

Cs

(

mus pla

ia filius reconci m, ouod(. te

E

Ue.p

T6eo

ituomitis pa-

FIOCUI deviaverat. En '7'

Qp fe

i

ftor reformat , quod pn OY J,wuïhaïhx

A

[5

Eul

')L"&

ervum ,

zerat,

eddis r uis confpe&t

D] memm

quem Qxa pro

t

A

4

fï.Cf*I.h [e Oh

Cier

stia fugi-

—

rper

20

tivutn Dt qui per fe poe

mezuit ,

iuL

D

h

jt)

fa&torem "Ll!i]/'d m LKG'*IUI scman,.: qut-

EX

0 W

Q]

N

i

que pro culpis fuis fpf*mLQt cehennam .

il

li, n

tanto duce jami confidat revocart ad pa-

öïmcx i

triam. Potui per me te fan&te Pater of

z)[]l

[

utF E"'

Jcn(,eru, fed non potui per me te mihi

TM nll"tn

ïm are.,

Factus eft a&«,utox meus

nus di-

Npe qu

ic&us fius; nieam participans humani-

tatem .

N lo

"E. ANSEL-MT.V

iz4

j

Z91

i

tstem, ut curaret infirmitatem ; quatenus

! Wï

unde culpam emiferat offenfionis , inde

p

tibi immolaret facrificium laudis , meque

AV

per hoc tuz redderet pietati placabilem :

quo fedens ad dexteram tuam , fempez

me fübflantiz oftenderet effe confortem,

p

u :'.'.ï

)

Ecce fpes mea, ecce tota fiducia,

3. Si me pro mea, utdignum eft, de-

pj

fpicis iniquitate, refpice faltem mifertus

in me pro dile&z fobolis charitate: in

flio attende , quid propitieris in fervo,

Vide carnis facramentum ,. & catnis 1e-

g«

mittereatum, Kecole,

uod bonus per-

nor

pefluseftfilius: & oblivifcere, quod ma-

li

lus.operatus eft fervus.

Quoties beatz

"

prolis tibi faucia patent vulnera, delite-

fcant obfecro vulnera mea. Quoties rubet

m

piretiofus fanguis pio delatere , deleantur

fupplicio tabes mex pollutionis. Et quia

te caro laceflivit ad iram, caro teinfe-

Gat, precor , ad mifericordiam : ut ficut

li

«aro feduxit ad culpam , caro deducat

ad veniam. Multum quidem eft , quod

mea meretur impletas : longe autem ma-

jus ef ,. quod Redemptoris mei poffit

pieras: Magna enim eft mea injuftitia,

Pils

multo vero major eft Redemptoris mei

juflitia. Quanto enim füperior eft Deus

homine, tanto mea malitia eft inferior

bonitate ejus , ut qualitate , ita etiam

» ]

216

quantitate, Onuid enim delir

H

uere poffet

u

omo, quod non Dei filius redimeret,

tum fuperbia tume-

D

i

fa&gs homo? quz s

z

xet

a

-

292

MEDITATIONES

yet , quam non tanta humilitas flerne-

fentis Iiec;

ret ? Quidnam effét mortis imperium ,

tous pene

quod nati Dei non deftzueret crucis fup-

m;is imei

plicium? Nimirum Deus meus , fi xqua

Wtiverd d

lance iniquitas peccantis hominis & re-

ütrente,

dimentis gratia librentur authoris: non

Blre fibe

tantum oriens diftat ab occidente , feu

ic, & di

inferior feparatur infernus à fummo coeli

Q eam.

cardine: quantum pietas redemptoris fü-

f Is frer

perat malitiam peccatoris.

! Gd

4. Jam lucisoptime creator, jam cul-

;;f[ïï, i

^

i

is ignofce meis, pro dile&i filii tui la-

!lüm Q

AA

iis,

oribusimmenfis, Jam quzío , ejus pie-

'nfiem g

tati mea impietas , ejus modeftiz mea

M.

perverfitas , & manfuetudini donetur fe-

:

t

i,

'

rocitas. Jam fua humilitas meam füper-

Wï FU

biam ; patientia ejus meam impatientiams

cni'nus

benignitas duritiam : obedientia inobe-

RUT

dientiam ; tranquillitas inquietudinem 5

dulcedo amaritudinem ;

uavitas iram ,

m

Oïälï*üü

xcharitas lucrifaciat crudelem obftinatio-

W

li

nem. jam divini amor numinis Patris

omnipotentis , prolifque beariffimz fan-

[

d

D

l

éta communicatio, paraclete fan&te Spi-

l

" fjwdus Y

xitus, moerentium clementiffima confo-

Rüm v

latio , Spiritus alme, jam cordismei pe-

fgït'l!s f j

netrabilibus potenti illabere virtute: &

tm

fanäiü

teüebrofa quzque negleéta lucis latibula ;

"t j

luminis corufci fülgore , pius inhabita-

g

tor ixtifica : tuique roris abundantia,

longe ariditatis marcefcentia , fqualore ;

ïï*g*uilas, [

MT

vifitando foecunda,. Saucia interioris ho-

fuinis arcana tui amoris jaculo : & re-

NT

g

pentis

um

E5

CSBSSA NSELMTI^

263

fitas fene

pentis jecoris medullás flammis faluta-

) impexium»

ribus penetrando füccende: fan&ique fer-

x nl

voris igne illuftrando , mentis & corporis

ys, p

univerfa depafce: pota ex tuz.voluptatis

inis u*

torrente, ut jam nihil mundagorum de-

yhoris: t

guftare libeat venenatz dulcedinis. Judica

identty äc!

me, & diícerne de gente nonfanita càu-

füm meam, Doce me, quia Deus meus

fummoct

jepori

€S tit, facere voluntatem tuam.

$. Credo.ego quemcunque in habita-

ir, n

J

Veris, in eo patris ac pariterfilii domici-

l

j ul

ft'.

lium condis, Beatus, qui te merebitur

1

Ji

K

hofpitem habere: quoniam per te Pater

"n

iM

od

Filius apud eum facient manfionem,

j dU

Veni jam , veni benigniffime dolentis

mean

animz confolator in opportunitatibus &c

j

tribulationibus adjutor. Veni mundator

p

K

Íceleris , curator vulneris; venifortitudo

agilum , revelator labentium.

Veni

üc

do&or humilium, defttu&or füperborum,

1 Qu

Veni orphanorum pius pater, confolator

Vs

miferorum, viduarüm dulcis jpdex, Veni

I

l

l

pes pauperum, refocillator deficientium.

j|

Veni fydus navigantium , portus naufra-

m CLHW

gantium; Veni, Ó omnium viventium

»

ecus fingulare, morientium unica falus,

y

Veni fan&tiffime Spiritus, veni, & mife-

]

lj

*

1

rere mei, Aptametibi, & condefcende

propitius mihi: at meatux magnitudini

yitdy

hi

exiguitas, tuoque robori mea imbecilli-

M

tág ,

fecundum tuarum multitndinem

d

complaceat miferationum, Fer Jefum,

».

lo;z'*'.

P';,!ll ;

u

ORA:-

294

MEDITAT. $. ANSELML

ORATIONE S.

DO

1.

Iferere Domine famulis & famu-

ME

d labus tuis N. & dirige a&useo-

xum quotidiein bonum , & omnia pecca-

Dty

£à eorum dimitte. Et dimittein cor eorum

! Ms

talem intelle&um , ut ex toto corde tibi

fideliter ferviant ; & tibi placeant, &

omni tempore in tuo fanGo fervitio per-

[

l

maneant. Per Dominum noftrum.

2. Famulos & famulas tuas, quz fu-

tmus Domine, fratres & forores meas,

D

omnefque debitores meos , corpore pari-

ter & mente purifica; ut in tua infpiratio-

PT

:

X

*

SS

ne compun&i, noxias dele&ationes vita-

as

c-

re przvaleant. Per Dominum noftrum

——ÓRIuMEE

)

z

-

|

Jefüm Chriftum.

Á

2)

»

d

24

Y2

3. Dignus eft mercenarius vel opera-

x

E

Z

—

—

n

iius mercede füa; orationibus tuis cre-

—

l

j

dit, & optat juvari, & farcina peccato-

MQLQ]

QUS ff

'ad

M

rum à te füblevari.

Per Dominum no-

ztrum.

d

j

Ano

CR

N

Finà Meditatientum. B. , Anfelims,

At m

i

i

ïtöïxäm'gi'l

K

mel

V g

EE

,.2.) $t

jUlt qe

N2

PUL den

DIVI

4

W 1X

h

23$

Dï»)V I

E Su

BERNARDI

[is m

MEDITAFIIONES

re st

-

DEVOTISSIMA,

mnia p«*

n coreond

Ad humanz conditionis cogni-

od

5

tionem.

jiceant,

feritoptt

vAltas , Liber de JAnima.

Irüm,

Q A& PU T-L

s qule

De dignitate bominis,

rores m5

Ulti multa fciunt , &

orot d

Ed

ninfpr

feipfos nefciunt : alios;

3tiones a

infpiciunt; & feipfos de-

/

m nolnil

(á

ferunt.. Deum quziunt

MO Z

——

per iftaexteriora, defe-

5

:

T0

N

2]

rentesfua interiora, qui-

ys (5

bu

sin

terioreft Deus, Idcircoab exterio-

ribus redeam ad interiora, & ab interio-.

g p

goinm t

ribus ad fuperiora adfcendam ; ut poffimy

cognofcere unde venio, aut quo vado,

quid fim , velunde fim : & ita per cogni-

lh

tionem mei , valeam pervenire ad cogni-

tionem Dei. Quanto namque in cognitio-

ne mei proficio, tanto ad cognitionenm

Dei accedo.

2. Secundum interiorem hominem

irlain mente mea invenio , per qua

Deum recolo, confpicio &concupifco.

Sunt autem hxc tria: memoria, intelli-

amozr, Permemos

91

5€fltia , voluntas five

4

»

sen

M

'296.. MEDITATIONES

xiam reminifcor, per intelligentiam in-

Det fl

£ueot, per voluntatem emple&tor. Cum

d &i

JDei teminifcor, in memoria mea eum in-

Quam «

"wenio; & in ea, deeo, & in eo dele&or, fe-

49 tefz;ta.

xundum quod ipfe mihi donare dignatur.

ginem

l

Intelligentia intueor quid fit Deus in fei-

Ti f

"

i

7

n

il

pío, quod in Angelis, quid in San&is,quid

Ttupitem

n hominibus, quid in creaturis, In feipfo

NDI j

xft incomprchenfibilis, quia principium &

Nopire

&ünis, principium fine fine, finis fine fine.

t

"Ex me intelligo, quam incomprehenfibi-

"

en

]*s

His fit Deus, quoniam meipfum intelligere

210npoflum, quem ipfefecit. In Angelis

m

&un;

vft defiderabilis, quia in eum defiderant

D

1

ul

grofpicere. In San&tis cft dele&tabilis, quia

! !

"

zneoaffiduefelices]xtantur, In creaturis

?!]L

F!

ULl

j

10 d.

€tt aámirabilis, quia omnia potenter creat,

MU5

Sapienter guberrat, benigne difpenfat,

,

J(lü

3. In hominibus eft amabilis , quia

li.

torum Deus eft, & ipíi funt popnulus

Woinife

ejus. Ipfe in eis habitat tanqusm in tem-

Afl« (

Wi

ploíuo, & ipfi fünt templumejus, . Non

i

dedignatur íingulos atque univerfos,

1

Quiíquis ejus meminit, eumque intelli-

D

:ï,ïi

,;ä;g

n

£it, ac diligit, cum illoeft, Diligere eum

Y

scbemus , quoniam ipfe prior dilexit

m) ill

Til

nOs. Ad imaginem & fimilitudinem

*l5 tem

fiam nos fecit, quod nulli alii creatura

& Mg

&onare voluit. Ad imaginem Dei fadti

fumus, hoc eft, ad intelle&um & noti-

Abinen

C at

tiamFilii, per quem intelligimus & co-

£nofcimus

D^

H

trem, & acceflum habemus

"effeb

$. Bey

os&

/hd eum, 'Iauta cqgnatio cft intern

Dei

"L n

é

j

D. BERNARDI.»M?'

;entianxïxx-

Dei filium, quod ipf? Dei filiusimago Dei

àor, Q

eft, & nosad imaginem ejus fa&i fumus,

at

[D

Quam cognitionem , etiam ipfa fimilitu-

kd

edor

l"

do tefistür: quoniam non folum ad ima-

redigut

ginem, fcilicet & ad fimilitudinem ejus

fadi famus. Oportetitaqueid, quod ad:

Dorsinit

Smülgqu

imaginem eft, cum imogine convenire ,

s Infept

& non in vacuum nomen imaginis par-

ijcipim

ticipare.

ysfitef

4. Reprz

fentemus ergö iu nobis ima-

prehcnfb

ginem ejus in appetitu pacis, in intuitu

ver

itdc

itat

"

is, &inamere charitatis, 'Tenea-

In Angfïi

mus euminmemoriz, portemus in con-

j delidtaut

Ícientia , & ubique przíentem venere-

]

o

ibiis

mur. Mens fiquidem noftra eo ipfo eju

1

I qreatum

dmago eft, quo ejus capax eft, ejufq

i

ic

(

ter r

particeps effe poteft.. Non propterea ejus

ifp

imago, quia fai meminit mens, feque

jls, d

intelligit , ac diligit : fcilicet,

quia poteft

menminifie , intelligereac diligere , àquo

j p

ymintt

fa&ta eft : quod cum facit ,

fapiens ipfa fit,

Nihil etiam tam fimile eft illi fammz fa-

gus NÀ T

ynirertis

pientiz, quam mens rationalis : quzper

memoriam , intelligentiam , & volunta-

eintd |

tem , in illa Trinitate ineffabili confiftit,

jge

igt died

[

Confiftere autem in illa non poteft, nif

iiudit? |

ejus meminerit eamque intelligat ac dili-

t

jj

gat. Meminerit itaque Dei fui, ad cujug

al l

imaginem fa&ta eft, eumque intelligat ,

GD us

;

n*

nyl

diligat atque colat , cum quo poteft iem-

pez effe beata.

g !

[140V

ao

Iu

.$. Beata anima, apud quam Deus re-

05

quicm invenit, & in cujus tabernaculo

((

$

ic.

D

MED-IT ATIONES

2258

I

requizfcit. Beata,quz dicere potefl: Et qui

(otu d

creavit me, requievit in tabernaculo meo,

inago D

negare üqu dem requiem coeli ei non po-

TWioria

terit. Cur ergo nos deferimus ,. & in his

Torig 4

exterioribus Deum quxrimus, qui apud

Qat]

nos e(t, fi nos velimus effe apud Deum?

T tri

E.evera nobiícum eft, & in nobis: fcilicet

'tdo g

2dhuc perfidem, donec videre mereamur

I n

perfpeciem. Novimus, inquit Apoftolus;

V ii

habitare Chriftum per fidem in cordibus

Tp:

x

noftris; quia Chriftus in fidefides in men-

Ni

Hll Yi

te, mens in corde, corinpe&tore. Per

Ü qum

fidem ergo recolo Deum creatorem,adoro

ifv*:ïgo, Qu

xedemptorem;exípecto faivatorem: credo

k&ig näm

videre in omnibus creaturis, habere in me

l

3pfo; & quod his omnibus inefüabiliter

í

jucundius atque beatius eft , cognofcere

t

in feipfo. Patrem namque & filium cum

[

YT

fan&o Spiritu cognofcere , vitgeft xteruas

»Mlbhs "

beatitudo perfe&ta, fumma voluptas.

6. Oculus non vidit , nec auris audivit,

T

!

nec in cor hominis adfcendit , quanta

lr

claritas, quanta fuavitas, & quanta ju-

cunditas maneat nos in illa vifione : quan-

P

do Deum facie ad faciem videbimus, qui

€ít lux illuminarorum , requies exercito-

j

Wa

Vi

R

rium , patria redeuntium , vita vivene

tium, corona vincentium, JItain mente

ä'

" PE(E

Q

b

fa

Tk

mea quandam.imaginem illius füummze

Mi

Trnitatis invenio , ad quam fummam

Txinitatem recolendam , infpiciendam &

lidy

n

diligendam , ut ejus recorder, ea dele-

mpler,

tUIPL

&cr ; & eam comple&tar & conte

us

Ll

totum

"-

$

D SBERN AR DI

299

df

fotum id quod vivo, debeo referre, Mens

.

culome

imago Dei eft, in quafunttria, ideft,

3 nop*

memoria, intelle&us, & voluntas. Me-

j

k

moriz attribuimus omne quod fcimus ,

etiamíi non inde cogitemus. Intelligen-

mäüü

tiz rribuimus omne ; quod vera cogi-

is; i

tando invenimus , quod etiam. memo-

mrereamt

iiv commendamus.

Per memoriam Pa-

^

tl

T

p

t fimiles fumus : per intelligentiam ,

a cordis

ilio: per voluntatem , Spiritui fan&to,

einl

n

Nihil in nobis tam fimile Spiritui fan&o

Qdore, 1v

eft, quam voluntas , vel amor , five di-

lm

lc&io, qux excellentior voluntaseft. Di-

(7H

€cio namque donum Domini eft, ità

bag jni

quod nullum hoc dono Dei eft excellen-

li

f

tius. Dile&tio namque quz ex Deo eft;

& Deus eft, proprie Spiritus fan&us di-

gpoltt

flhum qui

Citur, per quem charitas Dei diffufa eft in

[2

«tiffly

,öh

cordibus noftris, per quem tota Trinita&

i

in nobis habitat.

Q APUT.IL

Qu

De mi[eria bominu , d5 examtnatione

l

muiti J

exiremi judicii.

(

qua

Ecundum exteriorem hominem,

m5

2.8

de parentibus illis venio , qui me

aente fecerunt damnatum quam mafce-

extt

j !

[n

Icr. Peccatores peccatorem in peccato

li

"

ï

fuo genuerunt , & de peccato nutrives

s

[l

i

runt, Miferi miferum in hanc lucis mife-

n

iiam induxerunt. Nihil exeis habeo nifi

jur)

g

miferiam , & peccatum , corrugtibile

ao

Oc corpus, quod gefto. Ad illos vero

::

fe

exie«

wr[/ïr j

Y

ïämo', qui morte corporis hinc

;WWU

Xumt,

$60

MEDITATIONES

D

runt. Cum. eorum fepulchza refpicio,

(ims

non invenio in eis nifi cinerem & ver-

& quicq

mem , foetorem & hortorem, Quod ego*

totum jl

fum, ipfi fuerunt : & quod ipfi funt, ego

lnis ij

j

€ro. Quid fum ego? Homo de humore

lis, Qu

il

liquido.Fui enim in momento conceptio-

&t i

nis de humano femine conceptus : dein-

Ait,.

idu:ic

h

de fpuma illi coagulatà modicum crefcen-

Og

1

do caro fa&ta eft, Poftea plorans & ejulans,

Y

D

)

traditus füm hujus mundi exilio; & ecce

tj

i

u

*

jam morior plenusiniquitatibus, & abo-

Pt tty

minationibus, Jam jam prafentabor ante

Tv

difizi&um judicem, & operibus meis ra-

1 Midy

tionem redditurus.

2. Vz mihi mifero, cum venerit dies

al j

fii j c

illajüdicii, & apesti fuerint libri , in qui-

Qüti, & "

bus omnes mei a&tus & cogitationes, Do-

"r

minoe przfentandz , recitabuntur, Tunc

;II

r

demiflo capite, pro confufione malz con-

T D

fcientiz, in judicio coram Domino flabo

Vr

trepidus & anxius; utpote commemorans

AT t

iU

Ícelerum commiffíameorum. Etcumdi-

lt

u

^

(à

cetur de me. Ecce homo & opera ejus; re«

«

ducam ante oculos omnia deli&a & pec-

t v

catamea, Quadam namque vi divina fiet ,

^; m

ut cuique fua opera, bona vel mala, in me-

ltàty

Tor

moriam revocentur, & mentisintuitu mi-

A

Ál

j

za celeritate cernantur, utaccufet vel ex-

J

1

cufet fcientia confcientiam , atque ita fi-

d

1j

mul & finguli , & omnes judicentur..

V De

Judicium faciet juftorum quifque fuorum,

e['«

cuné&aque cun&orum cun&tis arcana pa-

li

L ye

l

tebunt, Quod egim nunc confiteri erube-

A

W

cimus;

p

w

"

$

D. BERXNARDI.'gcr

fcimus , tunc omnibus manifefabitnrz

; k ICGg'l(ïo 1

m w

& quicquid hic diffimulando palpamus;

totum illic vindex flamma comburet.

Qu

ift,

lgnis ubique ferox ruptis regnabit habe-

qe hum

nis. Quantoque diutius Deus nos exfpe-

€tat , ut-emendemus , tanto diftri&ius

, anfï?::.[-

: Gdl

judicabit, fi neglexerimus.

3. Curergotantopere vitam iflam defi-

od

s&cej

deramus , in qua quanto amplius vivimus;

tanto plus peccamus ? Quanto eft vita lon-

; &&*

g, 14

gior, tanto culpa numerofior. Quotidie

namque crefcunt mala, fübtrahuntur bo-

mübo; a

na, Aljïdue variatur homo

per profpera &

us

adverfa,

& ignorat quando moriatur, Sicut

enim in coelo ftella corufcans velociter

rl

]

,Oïi ,

b

Qu

^

currit, & repente deficit: & ficut fcintilla

ignis (übito extinguitur, & in cinerem re-

ttonó» "

ht

u

digitur: Sic cito finitam datur iftam cerne-

en

I

1e vitam, Dum enim libenter ac jucundif-

i

fime moratur homo in mundo ; diuque fe

offl

j

Vi&turum arbitratur , ac multa in longa

iempora difponit agenda, fübito rapitur in

ia

3

[/

151

mortem , & eximprovifo anima aufertur

À corpore, Verum tamen, cum magno me-

j

,

Q

al

i11, magnifque doloribus , anima fepara-

turàcorpore, Veniuntenim Angeli affu-

jj

mere illam, ut perducant eam ante tribu-

J

naljudicis metuendi. Ettuncilla memo-

u

d

l

rans opera fua mala & p

effima, qux die

' u

no&uque

udl aljf:-

g

geffit , contremifcit , & quazrit

i

illa fugere , induciafque petere , dicens:

uc j

,3[

^

Da mihi vel unius horz fpatium.

^ Tunc quafi loquentia fimul opera

K

[U n

Cm ]

'MEDITATIONES

!

*o*

]

dicent: Tu nosegifli, opera tua fumtss

| fhàyai

|

nonte deferemus , fed tecum femper eri-

| ferminnr

mus, tecum pergemusad judicium. Vi-

P pug

tia quoque multis & multiplicibus crimi-

N

t |

a4CC

nibus eam

actk

ufabunt , multaque falfa

line

teftimonia 'adverfus

ilaam invenient ,

lt

quanquam vera ad damnationem ejus fatis

N

iones v

poííent fufficere. Dzmoncsvero texribilt

.vultu & horribili adfpe&u eam terrebunt,

:

fm » Qu

n tm

Ingenti furore eam períequentur & com-

&

prehendent, tam terribiliter quam hor-

Q

zibiliter, volentes recinere & poffidere ,

|

fifi fit qui exipiat.

unca

inveniens

p

oculos claufos, & os, aliofque cerporis

f

ienfus, pet quos folebat egredi & dele-

[

'€tari in his exterioribus : revertetur ad

AC

às

fe , & viden

s ft

391

e

fo

AA

lat

m

& nudam ,' ingenti

Lï*v

Pt

horrore coneuffa , defperatione deficiet

I

" [le

in fe, & cadet fub fe. Et quia amore

[ Dtn

ln

lt

mundi & carnis vo

ptate, Deiamorem

NU

i

£

Wt

dereliquerat, derclinquetur à Deo mife-

[ [

m

*

( hü»

13 , in hora tantz neceffitatis , atqu

1

n

J

Ti

li

( 00

damoni

v

ustrad

etur in inferno crucianda,

BI

Sic anima peccatoris in die quaignoret,

& hora qua nefcit, rapitur à morte, &

As (

fegregatur à corpore, pergitque miferiis

lünes

plena, tremens & dolens. Et cum nullam

M

excufationem habeat, quam pro peccatis

1opt

Dte

fuis poffit oftendere contabefcit & peiti-

!s (

[Uu

meícit ante Deum apparere,

(

At

Jl

$. Ingenti horrore concutitur , & mul-

" Umnlþo

tiplicibus cogirationum zftibus agita-

&

Wtee

fur, cum urgeate folutione caxz?is,

ü

I an

x

j

D. BERNARDIE 462

m fgüï'lf';

fübdu&is & medio omnibus, fe & illum

lf[c.n:»v

u f'-'?

terminum confiderat, cui aj propinquat;&c

m

poft paululum hoc invenit ,. quod in per-

iv

1005

petuum mutari non poterit, Confiderat

u 40

plane, quam diftri&us veniat eternus ju-

| jnento

dex:& ante feveritatem tantz juflitix quas

vemt

rationes vitz fuz ponat. Sicenim cun&ta

opera, quz intelligere potuit , devitavit;

Serot

"*

n u

ln

ventura tamen coram deftri&o judice, illa

magis quz in femetipfa non intelligit;per-

j

timefcit. Crefcit pavor cum cogitat, quod

z

o

viam vitz hujus nequac

1

uam fine culpa

tranfire potuit, Nec hocquidem, quod

il

laudabiliter vizit, fine aliquo reatu eft , fi

)l

4l

remora piecate judicetur,

Quis enim con-

fiderare valeat, quanta imala per momenta.

E

temporum perpetramus , & quantabona

dáffh;

acere negligimus. Sicutenim peccatum

€ft perpetratio mali , fic deli&um eft de-

q

a

frtio boni. Gravis fiquidem ja&ura eft ,

cum nec bona facimus , nec bona cogita-

mus , fed cor noftrum per vana & inutilia

]Ü

finimus vagari. Nimistaraen difficile eft

cor teneze, & ab illicita cogitatione ferva«

qui

mor

1e, Nimis etiam difficile eft terrenas oc-

cupationes abíque peccatis miniftrare,

Quapropter nullus femetipfum dijudicare:

n OWC n

!

& comprehendere perfe&te poteft :: fed

ij

"

g

J

Y

multis cogitationibus occupatus , fibi-

metipü aliquo nodo manet incognitus ,

D

gt

ut omnino quod tolerat, nefciat. Pro-

LUR

,mt

pterea urgente exitu fübtiliori terretu

s .

inetu, Quiá etfiilia, quz fcit, nunquam

ie pra-

: Cümsh.g,

16

MEDITATIONES

|

fc pratermififfe meminit ; formidat ta-

| fator:

fen ea, quz nefcit.

,&j

pXAUPOSUCIS LLE

1, Átt

De dignitate anma.

1 tüm:& [

1.

Anima, Dei infignita imagine,

i atqung'd

decorata fimilitudine , defpon-

H

1

! iif 1 (mod

fata fide, dotata fpiritu, redempta fan-

í

Ms d

guine , deputata cum Angelis , capax bea-

M. f

titudinis, hzres bonitatis , ditionis parti-

Ii'läliws., Á

ceps ; quid tibi cum carne , unde ifta

: P digi

pateris ? Propter carnem aliena peccata

MT

fibi imputantur : & tuz juftiti quafi

Qmu f&'m

annus menfiruatz reputantur 2 atque tu

& quafi nihi-

(ï'hfüubxipu;

Ipfa ad nihilum es redadta ,

.

Vl

Jum & inane reputata

.

Nihil aliud eft

T,. fäfm

caro (cum qua tanta eft tibi focictas)

i Mhümmg

nifi fpuma caro fa&ta , fragili veftita deco-

Eöi& lUt

re: fed erit, quando erit cadaver mife-

UOH

rum & putridum, cibusvermium, Nam

Pt

!

quantumcumque excolatur, femper ca-

:ng ]

I QQip

ro eft.

Si diligenter confideres, quid

.3.!5

m

ï""g'iüs vint

per os, & nares, cxterofque corporis

Tneatus egrediatur, vilius flerquilinium

Qd

nunquam vidifti, Si (ingulas ejus mife-

TU

rias enumerare velis , quam [it onera-

l

YR

Q àn

fa peccatis , irxetita vitiis , pruriens

f(]

um

concupifcentiis ,' occupata paffionibus ,

lt

polluta.illufloonibus , prona femper in

:g

Mu

A5 tel

malum., & in omne vitium proclivis,

u

!

plenaim omni confüfione & ignominia

N

i

WL ln

invenies, Propter carnem homo vani-

lüpL

tati fimilis fa&us eft5 quia ex illa vitium

ROU

AO

concupifcentig tzaxit; quo captivus te-

li

192

n

(

AR

2

»

à

D. BþERNARDL,;os

;xmi&zt b

Sseatur: Grincurvetur, ut diligat va

tem ,.& iniquitstem operetur,

ni;a—

2. Áttende, homo,

uid fuifti anteor-

tum,& quid esab ortu ufuque ad occafum:

;a l

ngr

atque quid eris poft hanc vitam. Pro

fe&to:

; U

fuit,

quod non eras poftea de vili materis:

fa&tus

dgmpü

; & viliffimo panno involutus, men-

n

ruali fanguine in utero marerno fuifi

il

iionis p

nutri&is., & tunica tuo fait pellis fecundi-

, u

nà, Sed indutus & ornatus venifli ad nos z

m p

néc memor es,.

quam fit vilisorigo tua.

if qu

Forma,

favor populi, ferv

rone tl

or juvenilis ope(-

u

tj**

queSubripuere tibi nofce

1e quid fit homo;

cqual

Nihilalind eft homo , q

uam fperma foeti-

i

hi di

dum, faccusftercorum

, cibus vermium.,

bi focit

A

Yoft hominem vermis

; pof vermem fee-

«eli

tor& horror: Sic inn

on hominem verti-

"

l

tur omnis homo, Cur ergo füperbis homo.

53on atten

jiu

j; )

fil.g

dens quod fuifti vile femen ,&

ln

5r] j

[r

fanguis co

agulatus in utero? deinde mife-

qu

xiis!

o

Yujus vitz expofitus & peccato, poftea

P

vermis, & cibus vermium futurus in tu-

A ll!'"lï;j*lfm

mulo? Quid füperbis, pulvis & ciniscujus

| eius m

€onceptus culpa, nafci miferia

, Vivere poe-

1 ü[ onat |

ni, mori anguftia? Unde füperbis honio,

I[?Fifns [

cujus conceptio cu

lpa

» naíci poena, labor

uffoni

Wl

Vit3, necefle mori ? C

ur carnem tuam

| ft"

preciofi

$ rebüs impinguas, & adornas,

my]'.'ïl

Quam poft paucos dies vermes devoraturi

Innd;

jl

]i

unt in fepulchro?. animam vero tüam

"m ^i

nonadornas bonis operibus, qux Deo &

'i["h

Angelis ejusprzíentanda eft in coelis? -

W

p

j

7

3. Quare. aniimam tuam vilipendis , &

u)

$o6

MEDITA'fIONES"

l

uotidiä

ci carnem preponis?Dominam ancillari,Se

ancillam dominari, magna abufio eft. To-

|1

u

us quidem ifte mundus ad unius anime

j m

:—101 poue

precium zeftimari non poteft.. Non enim

pro toto mundo Deus animam fuam dare

Íed qii

voluit, quam pro anima humana dedit,

IM5etf, c

Sublimius ergo animz precium , quz non

titn (id

nifi fanguine Chrifli redimi potuit, Quam

f tier

ergo commutationém dabis pro anima

4 Srer

tua , qui pro nihilo dasillam? Nonine Dei

d ff

filius , cum effet in finu Patris, à regalibus

Em Then

fedibus pro ea defcendit , ut eam liberaret

AE k

à poteflate diaboli? Quam cum vidiffet

Ttpor

peccatorum funibus irretitam,jam jamque

Kf

damonibus tradendam,;ut morte perpetua

Sifflgïmri

damnaretur: flevit fuper illam,qua fiere fe

Cs f

i

nefciebat. Nec folum flevit, fed etiam oc-

MUnt

cidi fe permifit , ut pretiofo fanguinis fui

pretio eam redimeret.

&dípice mortalis,

1

:

prote datur hoftiatalis.. Agnofce homo ,

quàm nobilis eft anima tua, & quam

T

405 ln

i

gravia fuerunt ejus vulnera , pro quibus

At j

neceffe fuit Chtriftum Dominum vulne-

"Rrünt j

yari

inon effent hzc ad mortem, &

-

li

W

mortem fempiternam ,

nunquam pro

Iul

N

lys

Ccorum remedio Dei flius moreretur.

N Y

Noli ergo vilipendere animz tus pafi10-

ii diy

nem, cui à tanta majeftate tantam vides

Rcupife

exhibert compaffionem. Fudit ipfe la-

Wantig.

chrymas pro tes lava & tu perfingulas

[f: Quani

10&es le&um tuum cordis compunQio-

Wtm j(

ne, & lachrymarum affiduitate. Fudit

litiore

[

ipfe fanguinem füum , funde & tn tuum

Ws n

"

E

'

Gj.»-:()'-

4

—

j

1

D BERNARDI

307

;nciïbzi&

quotidiana corporisaffli&ione. Quemfi

od TO

femel ponere pro Chrifto non potes , fal-

tem mitiori quodam, fed longiori marty-

niusauilt

Nonent

zio, pone. Noliattendere quid caro velit ,

fed quid fpiritus pofcit,tunc enim glorio-

T

;; d

userit, cum ad Deum fuum redierit : ita

Qii n

tamen fi de corpore nullum peccatum fe-

cum tulerit,& deterferit omue fordidunr,

X Qm

no i

4. Sivero dicis, Durus eft hic fermo ,

non.poffüm mundum fpernere, & car-

N mngvDöl

nem meam odio habere: dic mihi ubt

jlb

Terd

unt amatores mundi, qui ante pauca

lu

J

Af

tempora nobifcum erant? Nihil ex eis

remanfit, nifi cineres & vermes. Attende

diligenter quid funt, vel quid fuüerunt

t

Homines fuerunt ficuttu5 comederunt,

at

(11

biberunt, riferunt, duxerunt in bonis

i

dies fuos , & in pun&to ad inferna defcen-

J

»

derunt,

Hic caro corum vermibus, &

þgfï()ï

ilic anima ignibüs deputatur, donec

)

rurfus infoelici collegio colligati , fempi-

ternis involvantur incendiis , qui focii

Pf

uerunt in vitiis, Una namaque poena im-

m

plicat, quos unus amor in crimine ligat,

Ol'cmy "

Quid profuit illis inanis gloria , brevislx-

quu

titia, mundi potentia, carnis voluptas,

mo

falfz divitiz, magna familia, & malg

'Ttüs

ide

dp

concupifcentia? Ubi rifus, ubilocus, ubi

j

J

ja&antia, ubi arrogantia? DetantalLzti-

n

jit

tia, quantatriftitia? PC

tantillam volu-

n

Ill ()

$ ii

e tf

ifera? Deilla ex-

ptatem , quam gravi

I!

J

qnd

ultatione ceciderunt in rmiagnao mife-

[

Jit

ii j

in grandem ruinam ; & in magna

4

p

xia.m ,

L

5

tof-

v

$08

MEDITATIONES

tormenta, Quicquid illisaccidit, tibi ac-

videre poteft, quia homo es, Homode

NC Qu

humo, limusdelimo, De terra es, & de

Qu tor

rj

Eerra vivis , &in terram reveiteris; quan-

Totrmepy

&io venerit diesilla ultima, quz fübito ve-

nit, forfitan hodieerit, Certum eft, quia

[JXIJ Te

snorieriss fed incertum

inghr.

; quando, aut quo-

modo, velubi. Quoniam n

)ors ubique te

(pr re

1 N

?xfpe&at: tu quoque fi fap

iens fueris, ubi-

que eam exfpe&tabis. Si carnem fequeris,

Pathy,

punieris in carne, Siincarne dele&taris,

n ii

früciaberisin carne. Si curiofas veftes re-

t

4«uiris, pro ornatuveftium fübter te fler-

tomm,

T Ye

neturtinca, & operimentum tuum erunt

aAvg

vermes, Juftitia enim Dei aliud judic

aive

&t )

non potefl, :

i

Al

i quod merentur opera no-

f

?tra. Qui enim plus diligit mindum quam

Tifert n

f ]

Deum , fzculum quam clauftrum , gulam

a

Qquam abftinentiam , lüxuriam quaim cafti-

Dit

0

lp

tatem , fequitur diabolum, & ibit.cum eo

Llito

n fupplicium zternam.

WYony

$. Quis putas tunc moeror erit , quis

i SPH(

In&us, quz triftitia, cum feparabuntur

Jnren

1mpii à confortio San&orum , & viíione

]i

l, g

iJei; & traditi in poteftatem dzmonum,

AGtor:

3bunt cum ipfis in ignem aternum , ibi-

Fülctit

que feniper erunt fine fine in lu&u & ge-

lts g

mitu? Procul quippe à: beata Paradiíi

loD

petria exulati, cruciabuntur in gehenna

Q

Q t

perpetua,

nunquam: lucem vifuri nun-

an&ls

g

p

quam refri

1

H

E

ium adepturi; fed per.mil-

"

lia

mil

Á

ium annorum in inferno cru-

| (]llüd Y

audi, Ubi

A torm

fiendi, necinde 'nnquam libez

Anee

n

k

]

j

D. BERNARDTI

3c

; bt*

nec quitorquetaliquando fatigatur: nec

Hoinodt

qui torquétur aliquando moritur;Sic enim

e; Gd

ignis ib coniumit, ut femper refervet: fi&

g quie

a

AU

b

tormenta aguntur, utfemper renoventur.

í

itoit

Juxta vero qualitatem culpz , poenam fu-

! fR: qu

ftinebit unufquifque gehennz: & (imilis

) Qutque

cülpz rei fui fimilibus jungentur crucian-

ubiqiee

di. Nihil aliud ibiaudietur, nifi fletus &

Fggis,-lffï'

plan&us, gemitus & ululatus, moerores

qgeris,

atque firidores dentium : nihilque ibi vi-

cletri

debitur, nifi vermes, & larvales facies tor-

T.

d

Peäs

torum, atque teterrima monfira dzmo-

i

i

num. Vermescrudeles mordebunt intima

yum

cordis. Hinc dolor, inde pavor, gemitus;

i

flupor, & timorhorrens Ardebuntque

o

miferi inigne xterno , in xteznum & ul-

du qu

tra. Incarne cruciabuntur perignem, im

"m

piritu per confcientix vermem, lbi erit

dolor intolerabilis, timor horribilis,foetor

bitoumd )

incomparábilis, morsanimz & corporis.,

fine fpe véniz & mifericordim. Sictamen

j

morientur, ut femper vivant: & ficvi-

vent, ut femper moriantur. lftaanima

&il

peccatoris, aut in inferno pro peccatige

cruciatur; aut in Paradifo pro bonis me-

ym; !

xitis collxtatur.

Nunc ergo alterum ó

i

J

duobus eligamus , aut femper cruciart

P

-

cum impiis, aut perpetualiter lztari cum

"

g

"

i

Sanáis.

Bonum fiquidem & malum ,

|

vita & mors , ante nosíunt pofita: utad

p

quod voluerimus, manum extendamus,

007

$1 tormenta non texrent nos, faltemin-

[

u(,*[!,

yitent pramia,

]

3

CA-

MEDITATIONES

319

CAPU T. IV

littioe

1N

De premio patrie celeffis,

X.

Razmium eft videre Deum, vivere

&D

Q0

:

cum Deo, vivere de Deo, dfe cum

dtor,

Deo, effein Deo, qui erit omniain omni-

ude

bus: habete Deum , qui e& fummum bo-

(s ALX

num. Erubie!

itiuiY

846

rf* L Jüffis

mum bonum , ibieft

[v

fumma f

Vil

eh

citas, fumma jucunditas, ve-

1 i

xa libe

rtas , perfeóta cäant !s , aterna fe-

T

curitas, & fecura xterpitzs. lbieftvera

l

[

in

p

t

1zti

iti

d Uu.a fcientia, omnis pulchritu-

JP['

«f

do, & omnis

veó

hea

lqux &

titudo, Etibipax, pie-

tas, bonitas, lux, vutus, onepc"as,gmdxa

Bo

htm.», dulcedo, vita perennis, gloria,

laus, xcquzcs, amor & concordia dulcis,

, ]

Sic cum Deo homo beatus eriit, in cu-

D !'OH

í

Uïb conícientia peccatum inventum non

AO

4

&

anï' t

Videbit Deum ad voluntatem ;

N

F,,im

habebit ad voluptatem , fruetut ad jucua-

ditat

em.

In ætf*mnau vigebit, in vert-

QU nafny

tu«m

tate falfchxt, in bonitate : gaudebit. Sic

ut habcebit permanendi ateruitatem, fic

md?] &X

cognofcendi facilitatem, & quicicendi

Cwnm [

'chcxtaxem

Civis fiquidem eut illtus

(lälntem

fan&a civitatis, cujus Amrehs cive funt ,

M

Do'mm

Deus Pater temgïum

Filius ejus fplen-

dor, Spiritus fan&us charitas. O civitas

Yitts 1]1

Anf;

«iili

Lridehy

füs, m

o fecura, p:um fertilis &

smpla, totum continens qu iod dcïc&ar,

q

inco

populus fi

murmure ,

z quieti.,

$ Yi

homines

nulilam

indigei itiam

haben-

Qtüm

tes

Quam gloriofa d

di&ta fint de te , Ci-

] Omm

vitas Dei: ficut lztantiuny omnium ha-

i ll.ïïm

D

bitatio

D BERNARDIL

31X

bitatio eft 1n-te.

Omnes Ixtantur in Iz-

titia & exultatione, omnes dele&antur

I

"

Wu

de Deo, cujus adfpe&us pulcher , facies

i

decora, eloquium dulce. Deleabilis eft

,W

ad videndum , fuavisad habendum , dul-

1101

cis ad perfruendum. Ipfe per fe placet &

um

]

l

piel

per fe füfficitad meritum : fufficitad prx-

mium, nec extra illum quicquam quz-

II

dite

^

[2

',V

ritut; qnia totum in illo invenitur quic-

at

(dil

[

quid defideratur, Semper libet eum ad-

fpicere, femper habere, femper in illo de-

)

lu

lentitil

le&ari, & in illo perftui. In illo clari-

Jn

r

ficatur intelle&us , & purificatur affedtus

C,EL«

j

"

din

ad cognofcendam & diligendam veri-

5

tatem.

Et hoc eft totum bonum homi-

nis, noffe fcilicet & amare creatorem

, 1l

l

uum.

j

2. Qu ergo nosangit vefania, vitio-

at y

rum fitire abífynthium, hujus mundi fe-

qui naufragium, vitz labentis pati infor-

tunium, impiz tyrannidis ferre domi-

nium,

& non

1f)a

Aiid

gis convolare ad fan-

,

(l

&orum felicitatem , ad Angelorum fo-

J

cietatem , ad folemnitatem contemplati-

I

I!

"i

v£ vitz ; ut poffimus intrarein potentias

t

yi

Domini, & videre füperabundantes di-

yitias illas bonitatis ejus? ibi vacabimus

"

& videbimus, quam dulcise& Dominus ,

D

fetti

& quam magna multitudo. dulcedinis

alf

u

ejus. Videbimus gloriz decorem , San-

"n

&orum fplendorem , & regix poteftatis

T

Qu

honorem.

Cognoícemus Patris po-

e

]

o, Ü

Spiritus

!d

Kiii fapicgtiam 3

SanQà

'z;emiam P

4

d

312 .-MEDIT'ATI'ONEES

fan&i benigniffimam clementiam : & ita

[ bg

habebimus notitiam illius fümmz Trini-

Omatbus

tatis; Nunc corpora per corpus videmus:

| Omtigm,

imagines etiam corporum fpiritu-cerni-

fs

mus: tuncvero ipfam. Tzrinitatem puto

Cirerfes

mentisintuitu videbimus. O beatavifio,

&t5 (onc

videre Deum in feipfo, videre in nobis, &

Vg i

nos in eo felici jucunditate , & jucunda

t m

felicitate! Quicquid defiderabimus , :to-

& df

tum habebimus , nihil amplius defideran-

m

]

tes. Et quicquid videbimus , amabimus ,

l

Al

ipfo amore beati, Beati dulcedine amoris,

i5

& fuavitate contemplationis: hzc erit

N

"

U

:

fumma illius contemplationis.: hzc erit

Ó

lily

!

i

Is,

fumma illius felicitatis.

Quoniam in-

Toerin

telligetur in fuo puro effe fincera divini-

f

dUQ]

tas, comprehendetur in ea incomprehen-

)

It

fibilis Trinitas, Patebunt arcana divinita-

fifis

tis, videbitur & amabitur Deus: & hxc

IU

[

Ini

vifio & deleQatio, totum cor hominis

-

implens & fatians, tota erit illins beati-

W

A 1

tudinis confummatio, Unaerit omnium

Niften

lingua , jubilatio.indefeffa , unus affe-

^l

lag

&us , amor xternus. Patebit veritas, in-

'lite

plebitur charitas, & erit integra corpo-

R Q

!l

ris & animz focietas , fulgebit ficut Sol

i

&t

humanitas glorificata,

ieta erit &

"W c

«oncors carnis & fpiritus focietas. An-

Y

AUm,

£clorum & hominum unum erit gau-

Ites

dium, unum colloquium , unum convi-

"ie:

vium, Non languebit amor, neclique-

n

i

fiet dile&io. Prxíentibus omnibus bo-

Ti

Rs ; nulle erit Qilanonis afflidio; quo-

(j

nam

x

;

$

D BERNARDI

313

Sm*. k

niam beatifica divinz majeflatis prefentia

d T[ini'

omnibus erit omnia: & erit communis

videnes

omnuium omnipotentia, fapientia, pax;ju-

t u

ftitiaj& intelligentia, Non erit in illa pace

t pu?

diverfitas linguarum , fed pacifica & con-

yeatoiity

cors concordia morum & affe&uum, In

nnobis

torrenre illius voluptatis, nihil ultraap-

i j

petet cumulata fatietas ; tanta erit felicis

yruus, t

t2s. Ibi fiquidem erit cumulus felicitatis ,

dehdeue

fap

ereminens gloria, & fuperabundans

latitia,

mmabi

3. Sed ad hac quisidoneus? Profz&o

Je gmüü?,

: Jec a

Verus poenitens , bonus obediens, amabi-

lisfocius , fidelisfervus. Verus poenitens

: ht f;i:

Qniam J

femper in labote & dolore dolet de prate-

er d

ritis, laborat pro futuris cavendis. Vera fi-

yoprt

quidem poenitentia eft , fine temporis in-

termiffione de peccatis dolere; fic plange-

a diintt

i n

16 commiffa , ut non committantur plan-

genda. Irrifor namque eít non verus poe-

T

Jfugbedt

nitens,qui adhuc agit quod poeniteat.Si ez-

o vis verus poenitens effe, ceffa à peccato,

o

Qu d

& noliampliuspeccare: quoniam inanis

€ft poenitentia, quam fequens coinquinat

rits, ^

nam

€ulpa.

Omnis bonus obediens dat füum

velle & fuum nolle , ut poffit dicere: Ta-

ia

1 eit i

zatumn cor meum, Deus, paratum cor

ineum, Paratum quodcunque przceperis.

eus At

eit pl

Sacere: paratum ad nutum, nutu citius

Obedire: paratum tibi vacare, proximis

g (

[

neiliü.-"w

miniflrre , meipfum cuftodire , & in

l

cceleftium contemplatione requiefcere,

jjb 9

407

qu

Amabilis focius omnibus e officiofus, &

3

|

MEDITATIONES

|

"

nulli onerofus. Omnibus eft officiofis;

fttetma

quia devotus ad Deum , benignus ad pro:

*

tonfcffi

ximum, fobrius ad mundun

b

Domi!n

tiam f

fervus, proximi focius, mundi Domi-

Ime, C

nus: Superiora habet ad gaudium , squa-

altot,

liaad confortium , inferioraad fervitium,

Nulli eft onerofus , fed inferiora redigit

im iugn

i

ad utilitatem mediorum , & ad honorem

Toilfur

fuperiorum ; füperiora fequens, inferio-

E

ratrahens: ab illis poffcfías, ifta po(fi-

ld

dens. Fidelis fervus eftin contemplatio-

ttof

neDei, & cuftodia fui.

Va

4. Cuftodiz ergo tuz adhibe prius

omnem diligentiam:deinde intellizens te

QW

nunquam poffe fufficere ad te cuftodiea-

1

ic

g-

Bivu

dum tua induflria, divinam implorac

QL y

mentiam: itemque ad contemplandam in

J e

te Creatoris tui voluntatem bonam & be-

[

neplacentem atque perfe&tam, Angelicam

n ]

Qu

exoratutelam: patrocininmque omnium

us

cum Chrifto regnantium fuper te roga:

iil

m

curre per fingulos, füpplica fingulis, & -

DAU

mulomnibus clama, & dic: Miferemini

AAl

mei, miferemini mei; faltem vos amici

1

d 100 meh

mei. Recipite fugitivum veftrum, fed fra-

8ds, q

truelem , ied confanguineum in fanguine

"ul

m f

Redemptoris, En, pauper ftat ad ofüum ;

» xlones

clamat & pulfat: Aperite pulfanti, & con-

d

ducite eum ufque ad Regem; ut proftratus

coram eo, indicem ei omnes miferias &

til

n

omnes neceffitates, quaspatior, Adex-

Fralato tuo cor tuutuü

V, 3

tremum vero ,

Atl

iü

t ?l

Dr

b

ul

Qln

m.n omn ingenio configna: mullum

»

P. BERNARDI

31$

zo?ï.cigfä&

eo.remaneat peccatum ; quod non pura

Qu p »m

confeffione deleatur.

Jefum Chriftum

: 0i

etiam fuper cor tuum ficut fignaculum

D

ndi

pone,

Cum enim Chriflus cordis oftium

a

cuftodit , & eft cordis oftiarius , nt peril-

lum ingrediantur & egrediantu: omnes

;fa:vii

ion r

familiz cordis, confequenter ad/unt mil-

m

la millium Angelorum, ad fores exte-

»

riorum fenfüum excubantium : necaudet

alienigena irrumpere terzibiles illas acies,

p

ptopter oftiarii reverentiam & Angelorum

cuftodiam.

l

Uv r

CQXA P UCIL M.

2

l

v

O nomodo bomo debet [e examinare,

T

)

I. É Ntegritotis tuz curiofus explora-

j

n

p

tor Vitan tuam in quotidiana dii-

e€ufiüone examirna,

Attende diligentez

Qd

quantum proficias, vel quantum defi-

À

Ciz; Qualis fis in moribus ,

& qualisiu

lt

affe&ibuss quam fimilis fis Deo, vel quami

t

diffimilis; quam prope, vel quam longe,

|

non locorum intervallis ,

fed morum

y

fnev

sffe&ibus. Stude coguoícere te; quia

ij

v0$

multo melier & laudabiliores, fite co-

um

gnofcis, quam fi te negle&o cognofceres

curfum fiderum, vires herbarum , com-

plexiones hominum,

naturas. anima-

u

lium, & haberes o;nium coeleftium &

T

!

terref!rium fcientiam, Redde ergo te ti-

)f

bi: & (i nonfemper vel fxpe, faltem in-

K

[^)

"a

f

terdnm. Kege tuos affe&us, dirige a&us ,

( *

corrge grefius.

ln te nihil remaneat

in

PU

pone onmmnes trant-

[^1

&

| "

fiifcäiïplinasum $

greffigass

Q'ï $

MEDITATIONES

l

(

[

f:m]s, 1

greffiones tuas ante oculos tuos. Stitiie

te ante te tanquam antealium , & ficte-

ALin D

imetipfum plange.

Plora iniquitates &

aM L*W

peccata, quibus Deum offenditti: indica

ei miferias tuas, oltende illi malitiam

FA

adverfariorum: tuorum. Cumque coram

; 9

€o in lachrymis te maceraveris, precor

"tht

Ài5 rein

te, ut memor fis mel,

2. Ego enim ex quo cognovi te;in Chri-

ts hf

Ti ij

fto diligo te; & illuc mentionem tui defe-

IO , ubi & illicita cogitatio fupplicium, &

D am ]

Uth

?

honefia promeretur przmium, Adaltare ,

[

lst

od

namque Dei cum peccator fto , fed facer-

dos, tui me comitatur memoria, Tu vero

"n

IT

mihi vicem reddes, fi me amaveris, &

orationum tnarum participem feceris, Ibi

ul

ul

xecordatione tecum effe przfens defidero,

;

l

tibi pro te, &tuis familiaribus, devotas

W«

pireces coram Deo fundis. Nec mireris, f1

"«'Jd 8

01

i

X

AE

dixi, przfens: quoniam , fi meamas, &

ideo amas, quia imago Dei fum , itatibi

':E

Atte

* Qu

pixfens fum,.ut tu ipfe tibi, Quicquid

;t

enim tu es fubftantialiter, hoctgo fum,

Dliga

Imago enim Deieft omnis anima rationa-

IS&

Tis. Proinde, qui in fe imaginem Dei que-

At

xit, tam proximum quam fe quzrit. Etqui

illam in fe quxrendo invenerit, in omni

|

lma

homine eam cognofcit. Vifio enim ani-

u

mz intelle&us eft. Siergotevides, me

A

vides, qui nihilaliud fum, quamtu. Etfi

Mm

Deum diligis, me imaginem Dei diligis :

*& ego Deum diligendo, diligote. Etita

"t

éum BW quanmus; Gc adunnmten-

W Pm

]

".

m

D: BER NAR. DI t

p

dimus, femper invicem

jos. $f

*

prafentes fumus,

Íad in Deo,

in quo nos diligimus,

" &ü»(*

Q APE VL

jquius*

S)uod bomo debet effe intentus. pfalmodie,

firis Idl

Jl atl

Y, 4 w Um ad adorandum five ad píallen-

.dum Ecclefiam intraveris, fiu-

nqie d

&uantium cogitationum tumultus exte-

ll; PKI;

rius relinque, curamque exteriorum pe-

jj

nitus oblivifcere, ut foli Deo poffis va-

care, Fieri enim non poteft , ut aliquan-

entidti

jidum a

Co cum Deo loquatur, qui cum toto

P

( ao

du

nundo etiam tacens fabulatur, Intende

"

ergo illi, qui intendit tibi: audi illum

? f

id

loquentem tibi , ut ipfe exaudiat telo-

j Ti

quentemfibi. Itafiet, fi divinis laudibus

at i

folvendis , debita reverentia & follici-

eces

as d

tudine affiftas, füper fingula verba divi-

nt Íciiprurz diligenter intendas.. Non

n i

!

p

ec

quod ego ifta faciam dico, fed quod fa-

d lf

cere vellem: & non feciffe poenitet ,. &

mggmlïr "

nonu facere piget. "Tu vero, cui major

fllm ; i[ïïlfï |

]

gratia conceffa eft,. votis & devotis pre-

j (

i

cibus pias autes Dominead te fle&e: la-

q p

chrymis & füfpiriis pro tuis exceffibus

j **W

illum clementer exora: atque canticis

(

ag

ipiritualibus in omnibus operibus fuis

" ft qu

ilum lauda &. glorifica. Nilenim ma«

t

ytil

r D

gis fugernis civibus. fpeGare libet, nil

60 cn&]äm'

Regi fummo jucundius exhibetur, ficut

"]jm

ipfe teftatur:. Sacrificium laudis honori-

[ ^

ficabit me. O quam felix effes, fi fpiri-

Jj

)

Jjgxdï

tualibus oculis femel intueri poffes, quo-

; I

f

modo przveniunt principes, conjun-

T

;i

azm

n

gï 91

MEDITATIONES.

l

&i pfallentibus in medio juvencularum

fj )

tympaniftriarun? Videres procul dubio ,

& forfu

qua cura,quove tripudio interfünt cantan-

m

tibus, afliitunt orantibus, adfünt meditan-

b

D*

lls ,

tibus, füperfunt quiefcentibus, providen-

AT

tibus atque procurantibus przfunt. .Dili-

b

du

gunt fiquidem fuos concives fupernz po-

tl

Ts

teftates; & proiis, qui hzreditatem ca-

t [

piunt falutis, folicite congaudent , omnes

("pü

l

confortant , infiruunt, protegunt, provi-

dentque omnibus. Omnes enim ipfi defi-

D

&;lvilï

D

?.

derant adventum nofttum , quoniam ipfi

ATU*

:

]

de nobis exfpe&tant ciyitatis fuz ruinas re-

füurari, Diligenter quzrunt , & audiunt

idk

libenter bona de bonis, foliciti difcurrunt;

V m T

medii intef nos & Deum, nofiros gemi-

Cisc

tus fideliffime ad eum portantes, ipfiufque

gratiam devotiffime ad nos reportantes.

ii

Non dedignabuntur effe focii noftri, qui

BU

fa&i funt miniftri noftri. . Exultare eos fe-

"Wt &

cimus, quando converfi fumus ad poeni-

tentiam. Feftinemus ergo de nobis eorum

L'Hq

letitiam adimplere.

].

2. Vztibi quicumque es, qui defideras

1

lt i

zedire ad vomitum, reverti ad lutum.

lgt

Putafne placatos eos habebis in judicio,

;!

quos tanto & tam fperato privare vis

x"f& QU

gaudio? Exultaverunt, quando venimus

ülyco

ad religionem , tanquam fuper his, quos

F Iqu

ab ipía inferni porta cernerent revocari.

Tüeg:

Quid vero tunc erit, fiabipfa janua Pa-

"

Mul

nl

l

xadifi viderintredire , & retrorfum abire

DT

ntim

j

"0 if

w qui jam alterum pedem habebca

:d]o?

i

$

D.'BERNARD-I.I 318

venglant

€clo? Nam fic corpora inferius, fed cor-

ogil i

da furfüm. Curramus ergo non paffibus

funt at

corporis, fed affe&ibus, fed defideriis, fed

1

]

ncit

vlv'

ufpiris , quoniam non folum Angeli;

fed & Angelorum creator nos exfpetat,

s

Vnt, D

Exfpe&at nos Deus Pater tanquam filios

fipetizt

& haredes, ut conftituat nos fuper omnia

bona füa. Exfpectet nos Dei Filius, tan-

vl

ent

quam fratres & coheredes, ut fru&um

l

fuz nativitatis & precium fui fanguinis

!

"

Deo Patri offerat. Exfpe&at nosSpiritus

wl

fan&us; ipfe fiquidem eft charitas & be-

qüü

nignitas, in qua ab zterno przdefiinati

fumus; nec dubiam , quin przdeftina-

id

tionem fiam adimplerivelit. Ergo quia

i 105;

omnis coeleftis curia exfpe&tat nos, & de-

fiderat ; defideremus eam , quanto poffu-

£j

mus defiderio. Cum magna namque con-

J

fufione & rubore ad illam veniet quifquis

u

videre eam vehementer non deíiderat.

l

Quicunque vero jugi oratione & affidua

!

mf

s

j

cogitatione in illa converfatur ; & fecurus

hincegredietur, & cum m

AC

1ialatitiare-

d£

deid

f2

cipietur in illa, Ubicunque ergo fueris ,

intra temetipfum ora. Silongefuecis ob

oratorio , noli quxrere locum , quoniam

r

tuipfelocuses, SifuerisinleGo, autin

o

akoloco, era, &ibi eft templum,

"

,;ms:

qi

3. Frequenter orandum , & flexo cor-

w

[l

pore mess eft erigenda ad Deum. Sicut

[f

(4]

€nim nullum.eft momentum, quo ho-

lj)mlþPl D

mo non utatur vel fruatur Dei bonita-

jl

il

jl

l

st

j

zc öc mifericordia ; Sic nullum debet efg

(

82

MEDITATIONES

fe momentum , quo cum przfentem nos

Gatibul

habeat in memoria. Sed dicis: Ego quoti-

At (

die oro0, & orationis mez nullum fructum

plentis

video:.fed (icut accedo ad illam, fic & re-

Aütra

fl

deo: nemo mihi refpondet, nemo loqui-

tur, nemo quippiam donat, fed in cafium

At

Vaboraffe videor; Sic loquitur humana ftul-

-;[ifmcn'an

titia, non attendens, quid inde Veritas

[ ng

:

promittat; .dicens:. Amen dico vobis: quia

t

quicquid orantes petitis, credite quia ac-

gä:mc;ug,

cipietis,& fiet vobis. Noli ergo vilipende-

m

ze orationem tuam, quoniam ille ad quem

fïï, kü?lï

Oras, non vilipendit eam :- fed antequam

o ml

egrediatur de oze tuojipfe fcribi eam jubet

i;:.ïus, &

in libro fuo. Et anum e duobus indubitan-

, &V

ter fperare debemus, quoniam aut dabit

$ Bo

nobis quod pctimus, aut quod nobis

. Rn

noverit effe utilius.

Cogita itaque de

V "

Deo, quicquid melius potes: & dete,

[ Tem

quicquid deterius vales. De illo am-

[]

D

As Pl*

plius credere debes, quam cogitare po-

[

u.nm,]S

tes, Omne tempus in quo de Deo non

lIDUjs D

cogitas, hoc te computes perdidifie,

"Ui

Omnis fiquidem re4 aliena eftà nobis,

ï.'SIPm DEC

tempus autem tantum nofirum eft. Va-

UT

ca ergo: & ubicumque fueris, tuus efto,

LY

Noli te tradere ,. fed commodare. Quo-

"I [

cunque loco confiftis, cogitariones tuag

qäüa V-x"..ï]

jacta in Deum , & aliquid falutare in ani-

D) W

mo tuo verfa,, Omnis fiquidem locus ad

iïF dim

meditandum congruus eft, 'Tota exgo

mf ll

felicitate animum colligens, libere te-

"l qd

&um. babita: & im latitudine cordis tui

Vait "

"

deam-

-

-

^

»

D PBERNARADI 323'

ï

$

entemtot

deambulaus, ibidem cxnaculum grande

flratum Chrifto exhibe. Mens namque

gt

ym f

fapientis femper eft apud Deum. lIlium

y» fciue

femper ante oculos habere debemus, per

vemolo

d

quem fumus , vivimus & fapimus. Ipfunw

n a

if

namque ut eflemus , habemus authorem :

ipfum etiam ut fapientes fimus, debemus

um

mdcm*'

habere do&torem, & ut beati (imus, inter-

na.fuavitatis largitorem, Et in hoc ima-

) vO.

di

ginem ejus, hoc eft, illius fümmz Trinitae

ie q;

T

tis, in nobiscognofcimus, Nam ficut ille

€ft, & fapienseft, & bonus eft: (ic & nos

joiq

pro modulo noftro & fumus, & nosefíe

qanteque

icimus, & id effe & noffe diligimus.

iam

y1fdoa

4. Utere igitur teipfo velut Dei tem-

plo, propter illud quod in te eft firaile

ml

LOA Eï

o

Deo. Honor fiquidem Deo füummus eft :

qLOd

(

illum venerari & imitari, Imitaris , fi pius

'16 Üv

T

€5.. Templum enim fan&um eít Deo,

$i

De 19 9^

mens pia5 & altare optimum , cor ejuc.

"T

Venerars , fi miferieors es, ficut ipfe

Loü'l'l

g o

omnibus mifericorseft.. Hoftia fiquidem

aeceptabilis eft Deo, facete bonum omni-

j fld

a

ol

i

,

bus proDeo. Fac omnia ficut filius Dei ,

L

ut dignus fis eo, qui te dignatus eft -

gd

lu

ys

liumi vocare. In omnibus vero quz agis ,

Deum effe przíentem cognofce. Cave

d

m

€720, ne.in eo quod male deleQat, vel

vihio tua vel cogitatio tua te moretur:

)u

n

nec dicas neque facias quod non licet ,

n

eriamfi libet:.nec aliquo fa&o vel (igno

TOUU

Deum offendas, qui

ubique przíens

Jet*

2 (0)

i

j

:

Magna cuftodia

€cmit quicquid f. ;:cï

k-

tibi

i 4f

.

$95

--

MEDITATIONES

tibi neceffaria eft, quoeniam ante oculos

iif

judicis vivis, cun&ta cernentis. Cumillo

(f

tamen femper es fecurus , fi talem te pra-

Yimor

páraveris, ut tecum effe dignetur. $ite-

! Omnegl

eum non eft per gratiam , adeft per vin-

&il

di&am. Sed vax tibi, fiitatecum eft. Imo

£t bor,u

vz tibi ; fiitatecum nonadeft.. Illi nam-

NT

ue irafcitur Deus, quem peccatum non

4

, Yg

agellat.

Nam quem flgellando non

!&Ciü; &

in füturo damnat.

cmendat :

^t0, ]

Q ATOUTP o

EUY

Mortis confideratio.

oj n

Ertum eft, quoniam mors ubique

x.C

minatur tibi : diabolus infidiatur ,

Q totid

j [j

ut rapiat animam tuam , quando egre-

[

Xm

dietur de corpore. "Tu vero nolitimere :

i,

quoniam Deus, quiintehabitat, ( fita-

h

nü

»-Aif

men in te habitat ) eripiet te & à morte,

& à dxmone,;

Fidelis enim focius eft,

KM

Tjeri &

nec deferit fperantes in fe ; nifi ipfe prior

ER

deferatur. Deferitur autem , cum cor per

ul

0 k'»'u

piavas & inutiles cogitationes vaga men-

te difcurrit:

Idcirco omni folicitudine

"i m

L

l

& cuftodia illud coftodire & tenere de-

lh

bes, ut in illo Deus requiefcere poffit.

O.qk

ln omni namque creatura quz füb Sole

lIt g

At

mundi vanitatibus occupatur, nihil hu-

mano corde fublimius , mihil nobilius;

Vs

"l Coi

nihil Deo fimiliusreperitur. Quapropter

nihil aliud quzrit à te , nifi cor tuum.

C Yite

2

lm

l

Munda ergo illud per puram confeffio-

nem, &atfiduam orationem : ut mündo

ltþüm

sorde Deum videre pofis , per conti-

A'-UDngs n

-

Auam

m

j

D BERN;AR DI

323

yte QQuds

nuam Dei circumfpe&ionem. In omni lo-

Qunilo

co efto ei fübje&tus & intentus: & compa-

migpre

ne mores tuos, ut fis in te placatus. Dilige

ur, dl

omnes homines, & omnibus te amabilem

f r

€xhibe, ut fis pacificus, & Deifilius, Sie

a, I

€ris bonus monachus, fan&tus, humilis, &

ozr

Xe&us & cum talis fueris, momento mci,

catum pot

2. V mihi, qui iftadico, & iflanon

mdo nl

facio; & fialiquando facio, non diu per-

Ícvero. Ifta habeo in memoria, & non

fervo in vita,. Habeo in fermonibus, &

nonin moribus Legem in corde&in

Ore tota die rumino, & contraria legiago.

I

uf

Lego de religione in ea, & plus diligo

i

p fgl'd'

ledionem quam orationem. Verunta-

Jiinaeo

men, nihilaliud me docet divina fcriptu-

( (Im

11 , nifi religionem amere , unitatem

en

VA

'):'g.mUI!C)

fergare,,clmritatem hebere, Ego aut

h

]

n

miferi & miferabilis , citius curro ad

;lnjg P[iü[

le&ionem quam ad orationem 5 libertius

jn «

[

volo legere , quam Miffas auícultare,

j

"

atge

l

j

Y

Expe&tat me aliquis volens de neceffit

ais

fua mihiloqui: ego verolibrum aliquem.

d

lcrc

lo

accipio, quem iile vel ille vellet habere :

1 olhf»

u

lego in eo , & legendo amitto fru&üs

i fb W

ht

charitatis, pietatisaffe&tus , compun&io-

n;.m

hi

nis fletus, Miffarum utilitatem , cocle-

npuls

Vl

fium contemplationem. |INil tamen in

1

nO[[

hac vita dulcius fentitur , nihil avidius

[

(/i

nyyd

fumitur, nil ita mentem ab amore mun-

di feparat ,. vil fic animam contra ten-

qpnien

)

y m

u

tationes roborat , nil hominem ita ex-

[

con*

"

Citat & adjuvat ad omne opus bonum

p

Z

&

32

EN

MEDITATIONES.

)

&

a

iomnemlaborem, quam gratia com-

lt tb

£

€

mplationis.

Wt il

C A PRU-T OVITL

Ts

Swualiter bomo debeat intente ovave.

Iblorem

Iferere meiDeus, quoniam ibi

üpe,

"N

plus pecco , ubi peccata mea

emendare debeo, In monafterio namque

D l

fepe dum oro, nonattendo , quid dico.

Oro quidem ore, fed mente foris vagante;

(

Orarionis fruGu privor. Corpore fum in-

t p

terius , fed cordeexterius; & ideo perdo

AA of

quod dico. Parum enim prodeft fola

m t

voce cantare ,

fine cordis intentione.

t

Propterea magna perverfitas , imo magna

l

f0 &

infania eft , quando cum Domino maje-

t m

ftatis loqui in oratione prxíumimus , &

NEUT

infenfati aurem avertimus, & ad nefcio

.Eï dum Per

quas ineptias convertimus cor, Magna

mff'ii[, ff(

quoque infania, & graviter vindicanda,

V

cum viliffimus pulvis loquentem ad fe

Olfmlm, |

audire dedignatur creatorem univerfita-

233 ]

tis. Ineffübilis vero eft dignatio divinz

AU t

bonitatis , quz quotidie confpicit nos

infelices aures invertentes , obdurantes

t AtQu

MT

corda, & nihilominus clamat ad nos , di-

ln

t

As

cens: Redire pravaricatoresad cor. Va«

UE

€ate, & videre, quoniam ego fum Deus.

, gj

2. Loquitur mihi Deus in Pfalmo , &

"It fio|

€go illi, nec tamen cum Pfalmum dico ,

"um

]

aitendo cujus Pfalmus fit : Idcirco ma-

(jï li not

l

gnam injuriam Deo facio ,. cum illum

Tt dprm

frecor, ut meam precem exaudiat : quam

NOrine.

ego; quifundo, non audio. Deum precor,

"d

ut

$

D. :BERNARDI

.325

ut mihi intendat, ego vero , nec mihi

yutitle

nec illi intendo; fed quod deterius eft

immuzda & inutilia ii* corde verfando ,

;

: onatt.

foetorem horribilem ejüs: adfpe&ibus

"7!

woniat b

ingero,

«

at

[

C A POAUESGXS

jonur

De inflabilitate cordis busani,

Ihil eft in me corde meo fuga:

.qiid

ris

vit

)

t

N

cius: quod quoties me deferit,

& per pravas cogitationes diffluit, toties

orelümit.

ieopedt

Deum offendit. Cor meum, cor vanum ,

vagum, & inftabile : dum fuo ducitur

ii fih

arbitrio, & divinocaretconfilio, infei-

intentm

imomd

fo non poteft confiftere, fed omni mo-

À

ili mobilius per infinita diftrahitur, &

vt

mimis

f

W

hac atque illac per. innumera diícurrit,

La

Et dum per diverfa requiem quxrit, non

jy, M

invenit, fed in labore miferum , à requie

jl

vacüum manet, Sibi non concordat , à fe

diflonat, à fe refilit, voluntates alter-

TM

qujiet

nat, confilia mutat, zdificat noya, de-

33

gh'uit vetera, deftru&ta rexdificat , ceadem

tjo d

jpiat n

iterum atque iterum , alio & alio modo

mutat & ordinat; quia vuit & non vult,

)?Ddulraniläi

& nunquam in eodem ftatu permanet,

ss *"

Sicut enim molendinum velociter volvi-

d. "

Áim pas

tur, & nihil refpuit , fed quicquid impo-

m "

nitur miolit , fi autem nihil apponitur,

feipfam confümit: fic cor meum femper

yyl 10

f

(o n

€ítin motu, & nunquam requiefcit: fed

ive dormiam , five vigilem , fomuiat

m i

jt

qui i

& cogitat , quicquid ei occurrit. Etficut

3505

, fi imponatuz,. ex-

p

fxïolendintlnl arena

*

3

ter-

;g

326

MEDITATIONES

terminat ,

ix inquinat , palea occtpate

!ï?ihilqu«

fic cor meum cogitatio amara turbst ,

vitevol

immunda maculat, vana inquietat & fa-

Beun i

tizat. lta cor meum , dumfuturum non

Tüines ]

udium, nec divinum quzrit auxi-

Dio ;

liun:, ab amore coeleftium elongatur , &

Áim dj

in amore terreftrium occupetur.

pim,

2. Cumque elabitur abillis, & invol-

lp

vituriniflis, vanitasillud recipit, curio-

fflïi.' tif

fitas deducit, cupiditas allicit, voluptas

D

feducit , luxuria polluit, torquet invidia ,

li

turbat iracundia, cruciat trifüitia: ficque

fuglis.

miferis cafibus fubmergitur omnibus vi-

O omr

tiis, quoniam unum Deum (qui ei füffice-

tieef,

£e poterat) dimifit. Per multa difpergitur,

li

A QUO]

& huc illacque quxrit ubi requiefcere

1 Qu

poffit; & nihil invenit , quod ei fufficiat,

Nttt o

donec ad ipfüm redeat. À cogitatione in

Blim )

fin

cogitationem ducitur, & per varias occu-

ind.

pationes & affe&tiones variatur ; ut faltem

Bs

varietate ipfarum rerum impleatur, qua-

nm; Q

rum qualicate fatiari non poteft. Sic labitur

Mote,

cordis miferia , fübftra&ta divina gratia.

QiUCm: (1'

Cumque ad fe revestitur, & difcutit quod

k Wïkü

cogitavit, nil repetit, quia non opus fuit ,

o

Vi

ed iniportuna cogitatio, qua componit

l

Á

multa de nihilo; íic denique decipit ima-

Vi

ginatio, quam damonum format illufio.

RtYeni

lmperat mihi Deus; ut prabeam illi cor

ipeil ,

meum; & quia imperanti Deo non füum

"s r

obediens & ínbditus , mihi fum rebel-

U n

lis & contrarius.

Unde mihi fubjugari

TLf x

non patero , donec illi fuero fubjeGus

W ts

mihi-

Ü*

$

D. BERNARTDI

|$z7

;

o fer-

octpte

mühique ferviam nolens qui ei nol

j titi

vire volens. Idcirco plura machinatur coe

jetatde

meum uno mormento, quam omnes ho-

um

mines perficere poffentunoanno. Cum

uælitäu'

: Deo non füm unitus, & ideoin meipfo

fum divifus,

Cum illo vero uniri non

at v

poffum , nifi per charitatem ;. nec fübjici,

nifi per humilitatem: nec vere humilis

', &invgï

jt, tut

effe , nifi per veritatem,

, Tolpts

3. Expedit ergo,ut in veritate me difcu-

ot ii

tiam: & cognoícam, quam vilis, quam

u lu

fragilis, & quam labilis füm. — Deinde,

mnious i

cum omnes miferias meas cognovero; ne-

ietfftt

;ceffe eft, ut illiinhzream, per quem fum,

fine quo nihil fum, & nihil facere poffüm,

p

-

Et quia à Deo peccando receffi : niíi per

u

.veram confeffionem ad. illum redire non

ififfcih

jpriond

.poffüm, Fateri ergo oportet quod faten-

ias tt*

-dum eft: quia nunquam eo modo , aut ea

intentione qua peccavi, peccata confeflus

al

juüt, d

)

»

Ífum; nec omnium recordatus fum , aut

propter vetuftatem , aut propter multita-

SiC

j g[ïlil.

dinem : fi antem confeffus fum , non pu-

U.[it qi!?

Ie confeflus fum propter turpitudinem :

cohfeffionem etiam meam divifi, ut di-

opuir

:

vex(is Sacexdotibus divería manifeftarem :

pl

y

& ita venia carui , ad quam per partes

l

pervenire putavi. Execranda namque fi-

IU

&io cít , peccatum dividere, & fuperficie

tenus radete, nonintrinfecus eradicare,

qon [

l

Non enim utilis eft confe(fio , nifi fit

y IX

u

Ll«

t

án oris veritate, & cordis puritate. Er

-t tres fint, qui tefümonium nobis

dicant

gl

D 4

528

MEDITATIONES

)

dicant in coelo, Pater, Filius, & Spiii-

quidem'v:c

tus fan&tus : addamus teftes facerdotés

jre: q

cordi noftro, & ori, utin ore duotum vel

pseydii

trium teftium flet omne verbum,

3. Sed dicis: Sufficit mihi foli Deo

Di

eontiteri, quia facerdos fine eoà peccatis

Yj

me abfolvere non poteft, Ad quod non

üted

ego , fed beatus Jacobus refpondet, di-

]

m ( j

cens: Confitemini alterutrum peccata ve-

ftra. .Conveniens namque valde eft ut

J qcg

QU deter

^nos, qui peccande Deo contumaces fui-

mus, poenitendo fupplices facerdotibus

At tfb

1 t

& miniftris ejus (imus: ut homo , -quiad

gratiam confervandam mediatore non

mma'[i 10j

tht r

.eguit, jam eam recuperare non nifi per

mediatorem hominem poffit. . Gemat er-

Jrorttm

LOETS

go & fufpiret , & anxius pro peccato

"timeat & expavefcat ; folicitus dilcurrat ,

-ïP€(Cät0p(

"auxiliatores & interceffores quzrat: pro-

fiernat fe humiliter homini, qui humi-

fa.

liter adftare noluitcreatori. Nam & hoc

Taluberrimum eft, ut homo corde peeni-

M

«cat, & ore dilectum füum confiteatur :

f

quatenus Deus, qui pius adeft per gra-

Ts g

tiam, cor ad poenitentiam compungat ;

i.äïï:;gndu [

deinde adfit , ut confitenti peccatorum

p

veniam tribuat, Quod fi forte peccator

V vits

vere poeniteat , fed intercurrente arti-

At d

culo neceffitatis ad confeffionem perve-

i

nire non poffit, confidenter credere de-

10n f

bemus, quod fummus facerdos complet

Y f

ineo, quod mortalis non potuit. Etjam

"t f

apud Deum facum conftar, quod homo

hs Q

at

E

"

$

D BERNARDI 329

s, &t

-quidem vere voluit , fed non valuit adim-

s fheerioti

'plere: quia confeffionem non conteti-

"ptus exclufit , fed impedivit neceffitas.

du

QATPUI X

älïi].foïi X |

De peccato non excu[ando,

tpàpettis

N capitulo , ubi peccata mea emen-

4 quodit

I.I

dare debui, peccata peccatis addidi,

vondtt, 0 |

Cum de illis accufatus fui , aut aliquo

p

.modo excufavi, aut ex toto negavi, aut

vilde d t

.quod deterius eft, defendi, & impatien-

vumacer d*

ier refpondi, cum nullum fit peccatum

lodb

à quo nonfim contaminatus , aut conta-

m '*W l

.minari non poffim. Juftum eft ergo, .ut

omni occafione remota emendationem

Jaore 10

on n p |

,promittam , undecunque aut à quocum-

Gemi [

que accufer , quatenus fic.liberari valeam

;o p

-& peccato perpetrato vel perpetrando.

gdilcutih |

CUA PU 1..XL

r

n

Syuam fit malum alios non. corrigere.

qui

van t

|

A Ultitudinem iniquitatum mes-

"M

rum expavefcens, aliorum tranf-

'Ofde FGHI' l

gnäfüïm:

'Sreffionem reprehendere timui; &ideo

-mortis au&tor extiti, quia virus , -quod

" u p

y p

clamando expellere potui , non expuli.

"Andignatus fum adverfus alios, qui me

at

o p

de vitiis meis reprchendebant , & quos

amare debui, odivi, llla, qux mihino-

Tm][f Atf

cebant- vel difplicebant , :defideravi ut

en päl;cl

.non efífent :

ciebam tamen , quod in

gt

natura füi erant boni , & àbonofa&ore

y m

-ía&a; fed ideo mihi nocebant , quia ma-

] E[iim i

enjxm

WA

,

ii

102

"

h

lus crkam & male illis uvïebar. Nihil

$

L]

0830

MEDITATIONES

D

f

mihi contrarium eft, nifi ego ipfe. Mecum

A

Á

ha

di

»3.

eft quicquid mihi nocere poteft , & ego

ttosmife

ipfe mihi farcina fum. Optavietiam, ut

&eulte v

Deus peccata mea nefciret , aut punire

Pititu

nollet , aut non poffet : & itavolui Deum

A lr

effe infipientem, injufium , & impoten-

As nj

tem: quod fi effet, Deusnoneffet. Non

i, quiþ

e(t füpexbia fuper fuperbiam meam. Pro-

Dittti

pterea longe à falute mea , verba deli&to-

d.

rum meorum. Sufpe&aeftíi quidem Deo

T.

füperbia, & odiofa: nec fieri poteft, ut

g".'fffüf

d

cum eo ingratiamrevertatur, Diverfum

P

d

utriufque hofpitium ; nec in eodem coha-

&TR 3 Y

bitant animo , quibus non licuit cohabita-

1 hr

re, In coelo nata eft: fed velut irnmemor,

V unt

quà via inde cecidit, illuc poftea redire

"of

non potuit. Cum aér pluvia vel nimio

It llenio

frigore aut calore turbatus füit ,. contza

ofiDüls, t

Deum inique murmuravi, Omnia namque

Voitt

quz ad uíum vitz accepimus ,. ad üfüm

culpz convertimus.

uapropter juftum

fütemyl

E

i

Tüm em'm |

eft , ut qui in cur

&is peccavimus, in cun-

;&is feriamur,: Szpe ad facrum myfterium

Tl pote

l

vocem meam fregi, ut dulcius cantarem :

?;jiäïïaï

& magis dele&abar in vocis modulatio-

t

T w

ne, quam ia cordis compun&tione : Deus

WTO m

vero , cui non abfconditur quicquid illici-

tum perpetratur, non quzrit vocis levita-

n glgn

11 dij

tem, fed cordis puritatem, Nam dum

cantor mulcet populum vocibus, Deüm

i

*75, Tj

àrritat pravis moribus,

2. Licentiam loquendi vel aliquid fa-

|

velcal-

fiexïdi » fepe nimia ?mpoxrunimtc

&

-

liditate

W

[

|

j

D BERNARDE

33t:

fe, Mecunt

Yiditate à pralatis meis extorfi: non atten-

, & |

dens mifer, quoniam ille fe decipit ; qui

jetium, uf

occulte velaperte fatagit , ut hoc ei pater:

1

]

u p

!

Id

fpiritualis injungat , quod ipfe defiderat. .

voliiD

Acum vel cultelium;, vel aliquid vile, mul-

x impot

toties nimium defideravi, nec confeffus

leük[, N

um, quia peccatum non zftimabam pro-

pterreivilitatem. Veruntamen non mul-

je4n, 'F.'D' l

1a

tam diflat , quxcunque fübftantia vilis vel

preciofa requiratur , dum zqualiter fit

äuiJamDsa |

[ pote

p*

l

corruptusaffe&us. Non enim cultellus in

]r

N

eti

;[

!

vitium eft, fed cultelliappetitus : neque

pdem

aurum in vitium eft, fed auti cupiditas,

In labore non laboravi

uantum debui ,.

Il

iertióh

vel quantum potni, In fiülentio etiam fui

[

|

otiofus , quod eft maximum peccatum.

jionit

W

)

In filentio namque nemo fic debet effe

vt,(

otiofus, ut in eodem otio utilitatem nom:

r

cogitet proximi : nec fic aQduofus, ut

llld

di

coptemplationem nonrequirat Dei, Pa-

rum enim proficit, qui alteri non prodeft,

DC, b

1

cum potefl..De vitiis meis multoties

U

meja&avi, putans, efleinfigne virtutis ,

(

"

ubi erat lapfus criminis. De virtutibus

od

etiam vitia feci, Juftitia namque dum

uum modum excedit , crüdelitatis vi-

n

tium gignit: & nimia pietas diffolutio-

nem difciplinz parturit: fic fxpe vitium

NJ )

eft, quod virtus putatur. Sic remiffa fegni-^

j

If p

ties, manfuetudo creditur; & pigritiz

vitium , quietisvirtutem imitatur. Finxi

Id

jj

rj

me efífe quod non eram ; dixi me velle

? VC

a

[

quod nolebam, velnolle quod volebam,

l

Jl |

832

MEDITATIONES

Aliud ore dicebam , & aliud corde vole-

bam : &ita füb ovina pellevulpinam con-

fcientiam confervabam.

9("./

Vulpina plane

conícientia eft tepida confervatio, anima-

lis cogitatio, fi&a confeffio, brevis & rarz:

If

compundaio , obedientia fine devotione ;

À

BE,

eratio fine intentione, le&io fine xdi&-

ft"

catione , fermo fine circumfpe&ione,

t'nï R

3. O quam duri mihi funt ifla, quz

itty Ti

loquor ! quoniam meipfum loquendo

MT

ferio, Veruntamen , quiame peccatorem

" t n

non nego, fed peccatum meum cogno-

k CæPïa

fco: erit fortaflé apud Deum pium judi-

A0 (tin

ccm ipía cognitio culpz , impetratio ve-

tf f

nia.

Dicam ergo ,

dicam miferiam

ï'lf'dD, & [

meam, fi forte fus pietas moveat illum.

, p

Dicam peccatum meum; quoniam noti-

Fübn:

tia peccati initium eft falutis. Magnam

Qd

porto:coronam , & veftem rotundam :

Ui

regulam fervo jejuniorum, ftatutis pfal-

F

lo horis ; fed cor meum longe eft à Deo:

meo; Exteriorem fuperficiem intuens ,

N

mnOlL'ug

falva.mihi omnia arbitror, nonfentiens

4 Qp

UI

vermem interiorem , qui interiora cor-

"* Qtto

Yodit; Unde Ofeas: Comederunt alieni

ET

al

robur meum , & ignoravi: & ideo per-

genstotusinca, quzforisfunt, & igna-

(

tf

ru$ interiorum meorum , ficut aqua eftu-

d

Y

fus füm , & ad nihilum reda&us fum ,.

y.

NI t

prateritorum oblivifcens , prafentium

ME

negligens, fuüturanon providens. Ingra-

50 f

tus fum ad beneficia, pronusad mala; &

ul gm

;a:d:.zs- ad. bona,

C. A-

—

"

P

$

D. BERN A'RKD I

333

QI'C;C w

CAPUT XI.

juma

Siuomodo f& debet unu[aurfaue

t

j

ia p*

n

j0, atl

confiderare,

oj um

Ime non infpicio, nefcio meipfum:

-R S

Si autem me infpicio , tolerare non

Jerotiotts

fineatir

pollum: Tanta invenioin me qua digna

£tioie

iunt reprehenfione & confufione; &

jl 0*

quanto me fübtilius fzpius difcutio, tan-

Jogeno

to plures abominationes in angulis cor-

ectatorei

dis mei inyenio.- Exquo namque pecca-

mop

Y coepi, nunquamunum diem fine pec-

jum j

cato tranfire potui ; nec adhuc peccare

etrttiot

ceffo : fed de die in diem peccata peccatis

mf

addo, & ea, qux prz oculis habeo, infpi-

rl |

|

tio, necgemo: erubefcenda video , nec

xum not

|

erubefco: dolenda intueor, nec doleo,

Quod eít mortis fignum , & damnationis

Maput

otu

indicium, Membrum enim quod dolo-

l

d l

rem nonfentit? mortuum eft; & morbus

quus

d p

infenfibilis eft incurabilis, Levisfum &

I!

!jmu.'flh

iflolutus, nec me corrigo, fed ad pecca-

jfentits

ta qu& confeffus fum , quotidie redeo:

jora (

nec caveo foveam in quam mifer ego ce-

"D

cidi, velalios cadere feci, aut vidi. Cum-

que plorare & orare deberem pro malis

i

quz feci, &bonisquz neglexi, pro do-

r

Ü

Á

jl

lor! verfüm eft mihi in contrarium.

aqülf

jl

l

n

Nam requi & frigui à fervore orationis ,

& jam íine fenfu frigidus remanf: &

fennim

sss

ideo flere meipfgm.non poflum, quo-

ï ]ngï(?.

4

niam gratia lachrymarum receffit à me.

u

D

C À-

(

1;

B

MEDITATIONES

D

; , $

ie;

CAPUT XIII.

De pra(zntia con[cientia ubique,

um fogr

LU

1, Y jEccata mea celare non poffum,quo-

niam quocunque vado, confcientia

? Wilcet

mea mecumeft , fecum portans quicquid

lt

in ea pofui, five bonum, five malum. Ser-

&xäum,

vat vivo, refhituet defun&o depofitum

Tsj

quod fervandum accepit. $i malefacio,

U

adeftilla, fiautem benefacerevideor, &

indeextollor: adeftilla. Adeftvivo, fe-

df Ag

(sf

quitur mortnum:' ubique mihi gloria vel

confüfio eft infepaxabilis, pro qualitate

R, Qs

ftioc ii

depofiti. Sicficin domo propria & à pró-

à

pria familia habeo accufatores ,. teftes

fix'c:(atu[,

l

judices, & tortores,

Accufat me con-

forp

fcientia, teítiseft memoria, ra

4

t

Carn

io judex ,

voluptas carcer, timor tortor, obleGa-

il

dein

mentum tormentum. Quotquot enim fue-

runt óblectamenta mala, tot erunt tor-

|

lls

menta dira inpoena, Naminde punimur

unde dele&amur

At 4

q

iC .A UT. XIV.

ff;m k

(f

lv

De ivibus inimicis borinis,

qu

N

$.

Djuva me Domine Deus mets ,

U

quoniam inimici mei animam

NT

meam circundederunt:' corpus fcilicet,

fïiïdek&

imundus & diabolus. A corpore fugere

V ue

non poffüum, nec ipfum à me fugare.

" d

Circumferre illud neceffz e(t, quoniam

ls,

alligatum eft mihi: perimere non licet,

$,

uftentare cogor; & cum illud impin-

lg

8uo;

hoftem meum adverfum me nu-

[

W my

t&rio.

n

iX

D. BERNARDXL'I. 33f

trio, Si enim fatis comedero , & id robu-

ftum fuerit ; fanitas & fortitudo ejus mihi

DA

m

adverfatur. Mundus vero circumcingit &

obfidet me undique & per quinque portas,

con

vidzlicet per quinque corporis feníus,fci-

15

licet vifum, auditum, guítum, odoratum,

ylu

í

& ta&tum , fagittis fuis me vulnerat $ OU

jpo

j

n

It

"

mlorsintrat per feneftrasmeas in animam

maci

4

1l

V

i

meam. Refpicit oculus, & mentis fenfum.

qidtth

Á

avertit, . Auditauris, & intentionem cor-

Lr j

im; 4

dis infle&it. Odoratus cogitationem im-

itd

pedit. Osloquitur, & fallit, Per ta&tum,

0

ardor libidinis, pro aliqua parva occafione

[

H

aV

excitatur, & nifiillico refpuatur, fübito

N

totum corpus occupat, vincit, & incendit,

p m a

Primo carnem cogitatione modicum ti-

tillat: deinde dele&atione turpi mentem

macülat: & ad extremum per confenfüm

)[Clï*m'

piavitatis ,

iU

[

fibi mentem fubjugat. Porro

d

diabolus,quem videre non pofium;& ideo

l ?üg?.m&z:

minus ab eo mihi cavere , tetendit arcum

uum: & in eo paravit fagittas fuas,, ut

!f

]

vulneret me repente.. Natravit ut abícon-

deret laqueos ínos , & dixit:

Quis videbit

qfi.

eos L

aqueum pofuit in auro & argento,&

ls mä;'

in omx

a

nibus quibus abutimur , cumillis

| .2

male dele&amur, & illaqueamur, Nec fo-

yli

in

lim laqueum pofuit ; fed & vifcum, Vi-

of

.I

d

Jn

Ícus eft amor pofieffionis , affe&us co-

x

gnationis, cupiditas honoris, & carnis

(f

t

voluptas, quibusanimainvifcatur , & ir-

jon )

j inp

Xétitur, neé pennis contemplationis per

TO

plateas füperna Sion volare poffit, - Sa-

g

gitta

b

356

MEDITATIONES

l

gittz diaboli funt, ira, invidia, luxuria,

fl d

& cetera,. quibus anima vulneratur, Et

| Gs n

quis eft ille, qui jacula ejusignea extii-

!

Iyuty

guere poffit? Proh dolor; his telis fupe-

]

t

xatur ízpe anima fidelis.

i ayde

2. Heu mihi , quia undique bella mihi

( m

video, undique tela volant;undique tenta-

r

menta, undique pericula, Quocunque.me

Wt

,

vertam , nulla fecuritaseft. Et qux mul-

Qp re

cent, &cqua txiftant vel moleftant, omnia

timeo: efuries & refeétio, fomnus & vigi-

UUR

Xiz, labor & quies, pugnant contra me,

bk

Non minus fufpe&us eft mihi jocus, quam

Ifà

ira: multos fiquidem jocando fcandaliza-

l

vi. Nec.minus profpera vereor, quam ad-

VAU

verfa.Profpera namque fuavitate tua incau-

»HO]

tum.me faciunt,& dccipiunt:adverfa vero,

C

quia aliquid amaritudinis habent, velut

E U)L,;[

potiones amarz me fufpe&um & timidum

faciunt. Magis timeo malum quod facio in

10 o

abícondito, quam quod in aperto. Malum

namdue quodmemo videt , nullus repre-

hendit: & ubi non t inetur reprehenfor ,

Jtl

d

& Íecurius accedit tentator, & facilius

Alp

perpetratur iniquitas. Nimirum utrobi-

( i

que bellum , utrobique periculum , utro-

C Qu

qud

bique timendum: & ficot in hoftüli re-

it

uU

ione verfantibus, hac illacque circum-

(Que

W

)

i

piciendum eft, & ad omnem flrepitum

circumagenda eft cervix. Carofuggerit

li

mihi mollia, mundus vana, diabolus

amara.

Quia quoties carnalis cogitatio

f

Xl

iuentem importune pulíat , de cibo & po-

L

tu;

u

Q]

$

233 BE'RNARDI—. 337

;l

ts

tn, de fomno , cat:

ifque fimilibus ad

n 2

carnis curam pertinentibus , caro mihi

gne(((gïïfx

loquitur. Cum de ambitione fxculi , de

T

ja&antia, de arrogantia, cogitatio vana

in cordeverfatur, de mundo eft.. Quan-

-,vbellaffï-:'*ï

do autem ad iram , & iracundiam, &

quei

,

amaritudinem animi provocor, diaboli-

cnqea

ca fuggeftio eft: cui nonaliter quam ipfi

tQ

m

diabolo refiftendum eft: nec aliterab eo

dl

l

0

!

cayendum , quam ab ipía damnatione.

gusd

Dzmonum officium eft, fuggeftiones

j

iti

fir

qontaa

u

il

malas ingerere : no

um eft, illis non

as

confentire, Nam quoties refiftimus , dia-

J

J

fan

du

j

bolum fuperamus , Angelos ztificamus ,

p

(

Deurh honorificamus, Ipíe enim nos hor-

?L

(

tatnr, ut pugnemus: adjnvat, ut vinca-

vefuto

r

mus. Certantesin bello fpeGaat, deficien-

:BM D VCET"

tesfüblevat, vincentes coronat,

vt

ORUPT CT UEX

odfiio!

Caro bominis wade fit d quid pariat.

3 Aro mea deluto eft, & ideo lu-

( Ma*;uïl

gl

4tofas &

voluptuofas cogitationes

renfübïl

gb' illa habeo: vanas & cariofas à mundo ,

& f

I)

à diabolo malas & malitiofas, Ifli tres

um ts

inimici me impugnant & perféquuntur ,

n r

nunc quidem aperte,

innc vero occul-

lum D

d

D

ht

!1 [a

te; femper autem melitiofe, Diabolus

(

yeai

namique:plus confdit in adjutorio car-

j

i

nis : quoniam magis nocet domefticus

vll

1

(

hofüis. Illa vero ad fibver(ionem meam

dl*bo n

J

cum illo foedusiniit: utpote de peccato

;(

g

Data, & in peccato nutrita: vitiis cot-

p

j*

Iupta ab ipfa origine , fed multo ai-

N')

plius

3

[

ME

ITETiONES

:

:|

pius vit

LU

a prava confuetndine. Himo

eit, ouoa t

^YY

aik

1 acrite lCOX.CuthIï adver-

^

füs Í

um : quud affidue murmurat , &

h

im

npatiens eft dií ugnnw : quod illicita

ä

47

'O'U (

usg

cer XL) necra

temper jt, necin-

TORUAI

M

ii

10

et

LE

m

ullotimore. Huicaccedit, hanc

adGa

IO,

d

vat , hacutitur tortuofus ille fexpens,

Taí

oftis hut

ma

AÀc.

X n

ni

genet

s; cui nullum aliud

eíit ddmeua..;, nx-ïï

m

i

1X

negotium, nullum

Tte in

&

hmd

i

tü

lium , nifi perdere

F'

iCr

animas nofiras.

..

"fm).

2.

Hic cft, qui

1gi

Is

er malum

; machi-

j df

1

a

t

1

w

. 8Ií

But-

onte

10

1;:;

ur , artificiofe fugge-

U

J

o

ï:

allide dcc.ï. t. Uhc;tos n*orus infa£-

Q

:

aQ

lacge

N

à

ï,

& vene

d

cogitatione

181"!'

p

t

li

il

movet bu a , nutrit tha, incitat

ï;

uiam ,

5

inovel

le.xulïlCXi

; defideria car-

1 u,g) 1[45 ]f

ní

AC

'x[ Cuvm

iMS

:.

ij

peccati Qccai-on s parat, &

ïn:l

u

-

nocendi artibus

corda hominum

Q"HLO li

renonceffat, Hinc eft , quod baculo

Jt-melt

ïdn

ldre: dl

nofio nos cà mt, & ma zusnoizmsp

tut d

got*

2 data eB'

.mï) ] "

pxo cinguio li

th. LI

utcato, qua

A0

nobis in adjutorium , fiat nob s in rbi-

k xl"

in

"M

ert

nam & fc aud.

1AÀ

m

Gravisluéta & grave

256

]

iO

periculum eft, adverfus dcmeülcumä 9-

maxime cum nosadvenz

K

»P"Tï U'!(*fï'l-xe

fi

m

us5 & ille civis.

Ille fuam maabltat

Vf

i

»

gionem , noses xules fumus , & peregri-

[

0 $

ni.

1'1(,

Tif

:l'

*"*-»

num quoque difcrimen. eft ad-

vmä 8 ozuoo icz. fraudis.affutiam , tam

creoros

?

mo continuos fuftinere con-

d

fuud'*

n

qumn aftutum fecit tam natura

m,.n $, quam longa exercitatio malitiz

N

|

)q.

u

24

Wa

C À«

AC lk

.

D BERNAEDI

359

C ATU T. XVL

Deprecatio pro — fe. ipfo.

P

: Ripe me deinimicis meis, Deus

(l

meus, & ab hisqui oderunt me:

" n

quoniam confortari funt fuperme. Ego

lL

ve;o , qui ufque ad hunc diem contrame

|

i2

vixi, jamjam per tuam gratiam mihi vi-

I

vere incipiam. . Sic enim in hoc mundo

yl

ü."x'x

vivere debermus

, Ut cum corpus cocperit

Qu

à vermibus devotariin fepulchro , anima

|

lztetur cum San&is in coelo. Illuc fpiritus

n

i

dirgenduseft, quoeftiturus, Illuc fefti-

nare debemus, ubi femper vivamus, &

ubi mori amplius non timeamus. Sific

dy

amamus iftam labilem & caducam vitam ,

J

d

ubi cam tantolabore vivimus, ubi come-

&

dendo, bibendo , dormiendo, vix carnis

l)

m v

neceffitatibus fatisfacimus : multo magis

O U2

IU

amare debemus vitam zternam , ubi nul-

lum laborem fuftinebimus, ubi funmima

femper jucunditas , fumma felicitas, felix

x5 1

]1

libertas, & felix beatitudo ; ubi firhiles

il

erunt homines Angelis Dei , & fulgebunt.

jufli ficut Sol in regno Patris corum,

[

083

Qualis putas tunc erit fplendor animarum,

quando Solis fplendorem habebit lux

X

)

corporum ? Nulla erit ibitriftitia, nulla

e

anguftia, nullus doloz, nullus.timor,

nullus ibi labor, nulla mors, fed perpetua

af '

du

fanitas femper ibi perfeverat.

'h,

u a

2. Nen fuggerit ibi malitia, nec car-

j

f

nismiferia, nullaeftibi xgritudo , nulla

lj

-;-','*d'lï l

omnino neceífitas : non eft ibi fames,

2

G |

du

non

Y4o

MEDITATIONES

nonftis, non fiigus, non feftm, non laf-

)

fhà

fitudo |jejunii; .nec ulla ten

tatio inimi-

Qs

&a,

nec peccan ndi voluntas, nec delin-

Tij

quendi £

acultas: fed totum Ixtitia, totum

prag

exultatio posfidet: nommes ! quoque: An-

5

n

.,Lha (O(,lud P

I

ne t

illa caznis in&rmitate

D

in perpetuum manebunt.

Ibierit jucun-

'ny

ditas .uhmm, beatitudo fempiterna; in

U

Cju.l , UL"I

femel Fufcvpmn , fempertene-

«.d /Vu

tür. Ibi ef LCQU

«.DOIXDUS

pax ab ho-

ft.ü

15

us5

u

Ames

iui

nitas (if* novitate, fecuritas

.«tL'n,

'l.,S t

de xternitate, fuavitas atque dulcedo de

( QUE t

eivifione. Et qüis non illic habitare ve-

UJ'(

hementer defider

et,.&

Vi C

propter pacem, &

ts (

propter amoenitatem ,& propter ate

rini-

mffw

tacem ,

& propter Dei viGonem? Nullus

!

M

tte

c? ibi per

91

"1

qu

ic

ic

uaque üluc ve-

-'«'um iS, fed

Cfie f.l

nirc nurbun*ur, fecuri-in pro

A pa-

fttsel

tria n*-ancw nt icm'*e

Izti, & l"cnmcx fa-

CPM

tiati- du vifione Dei.

AT |

Et quanto plus ali-

Et

quis hic Deo obediens

fueiit, tanto am-

(n

pliorem a5.eo mercedem ibi recipiet:

ll

]s

qu

i

d-

iantoque amplius Deum amaL:c, tànto

P

iopius 'vid

lehir

PU

F

it. quem cernere CuPlt.

E

m

ln

f

CAPUT

X VII

4l

De Lrevi

Tülts.gs

vita

bosatnis.

lr

10n

I

Á

Ies hominis ficut umbra fuper tez-

u

Hs t

I.D

ram,e& nullaeft

il

ora,& tunc pro-

Jer

prie ni

...11 eft, cum ftai

re videtur, Cur ergo

4nr

thef

lUuric

tat in.errahomo , cum fine dila-

t&

A

e

m

tione tranfeat , « illud , quod.colligitur,

^ha

il

ita

At

& ipfe, qui coliig

Et tuhomo quem

8

iru-

h

P.

D BERNARD I.a 341

not

firn&um exfpe&tas in-mundo 5. cujus fru-

* YT

jl

&us.ruina eft, cujus

is mots eft

:

Vti-

nam faperes & intelligeres ; ac novisfima

)

10

prudenter provideres! Sció quendam, aui

que At

u

per annos plürimos tecum familiariter

vixit, ad menfamttam fedit, cibum de

t

manutua fumpfit ;- in finutuo dormivit;

cum voluit, tecum colloquium habuit.

Sed quia ab ineunte ztate delicate nutii-

h

d eum, & virgz pepercifti, contumax ef-

«

n

fe&useft, Levavit calcaneum füum füper

00e

caput tunm , & teinfervitutum xedegit ,

& tui crudeliter dominatur, Sed fortaffe

E

TU

dices: Quiseft hic? Vetus homo tuus: qui

tettt

concülcat fpiritum tuum ; qui pro nihilo

hábet tezram defider

7

d

abilem: qui fola; quz

carnis funt, fapit, Homo ifle à nativitate

cxcuseft, & fürdus & mutus; inveteratus

dierum malorum : rebellis vittuti & veri-

" llj

tatijinimicus crucis Chrifli, Deridet inno-

centem & fimpliciter tranfeuntem. Am-

bulat in magnis & mirabilibus fupra fe:

artopantia. ejus eft plus quam fortitudo

4

ejus : nullum zeveretur: dicit in infipien-

tiafua, Non eft Deus, 'Tabefcit bonis, &

malis-pafcitur alienis: immundis cogi-

]

tationibus pafcitur, non fatigabitur in

i

f

ilis tranfgrediens ufque ad finem: di-

fpergit & disfipat propria ficut prodigus ,

cupit & rapitaliena ficut avarus: turpi-

tudinem , ignominiam congtregat fibi::

fimulans & callidus provocat uram Dei.

2, Homo. ifte totus in peccatis natus

fil

E

CL

2

3

M.EDITATIONES

i

eft,.& fic nutritus, amicus iniquitatis,

i

filius mortis , vas irz in contumeliam,

cQrd

aptus ad interitum, Qui cum talis fit;enar-

t

xat juftitias Dei, & affümit teftamenrum

risin

cjus per os füuum, Odit difciplinam, proji-

10

^

cit dominum fuum poft dorfum iuum.

——

bl

M

an

j

Cum videt furem, currit cum eo & cum

lo ]

adulteris portionem fuam ponit, Adverfus

li

filium matris fuz ponit fcandalum , fuper

hiln;

terram etiam thefaurizat iram in die irg.

t lHd

Vuit à te hareditatem tuam tollere, &

(tunpy

defuper terram auferre; & tu tantam inju-

Al

riam non vindicas, fed diffimulas:: nec ei

itteng

erbum durum loqueris, nec vultum ira-

Eeti

tum oftendis, fed blandienti tibi arrides.

fir

Ludis cum illufore; nefcis quia Ifinae] eft,

quitecumludit. Ludus ifte non eft pueri-

Qs

"etad

tiz, nec fimplicitatis, velinnocentiz, fed

illufio eft animz, fed perfecutio,fed mors.

RUT

Titlnt|

]am te in foveam quam fecit;pracipitavit.

J t

Jam cffoeminatus es , jam jugo miferrimz

fervitutis preffus fub pedibus ejus mifere

R

& vilitet conculcaris. O mifer, miferabilis

homo, quis te liberabit de vinculoim-

*

ii

properii hiujus? Exfurgat Deus, & cadat

armatus ifte; cadat & conteratur inimi-

W con

g?d' um

cus homo, contemptor Dei, cultor füi:

Ti o

amator mundi fervus diaboli. Quidtibi

Clum

videtur? Si reQte fentis, mecum dices:

iotfig

Reus eft mortis: crucifigatur, Noliergo

diffimulare, noli differre, noli parcere.:

"ndem

j «fgm

fed feflinanter, auda&er, inftanter cru-

cifige hominem iftum: fed cruxce Chrifti,

hi

in

-

"

D

BERNARDI

342

qiit

in qua eft falus & vita: ad quem fi ex

corde clamayeris, crucifixus tuus audiét

fn;.e'.äi;n:

|

te, benigne refpondens: Hodie mecum

erisin Paradiío.

äïlnl; Pw'*

2, 6 Chrifü pietas, Ó inopinata falus

ym fuum

miferi! 'Tam gratuita eft & prompta di-

4

ledio Dei; tam ftupenda dulcedo, tam

Adit

Í

t

inopinata dignatio, tam invicta manfue-

p, Dpt

tudo; ut qui ad eum clamaverit, exau-

p dielt

diát illum : quoniam mifericors eft.; Ó

WHEIC) &

Quanta eft fnifericordia Dei, quam inef-

uml*

fabilis mutatio dexterz excelfi! Herieras

ToD

in tenebris ; hodie in fplendore lucis,

j

t

Heriinoreleonis, hodiein manu media-

lt

i*]

toris. Heri in porta inferni , hodie in

fn;aeï

[

ïfï)

deliciis paradifi. Sed quid profünt hz

T

7

di

litterz admonitionis, niíideleas de libro

confcientia tux litteras mortis ?

j

Quid

fed

profunt hzc fcripta, le&a & intellecta,

'r1

h

nifi temetipfum legas, & intelligas? Da

ergo operam internzleGioni, ut legas,

u

i

infpicias, & cognofcas teipfum. Legas,ut

ef

n

ji

ii

diligas Deum , ut pugnes & vincas mun-

N

dum & omnem inimicum : quatenus la-

[

bor convertatur in requiem , lu&us in

gaudium ; & poft tenebras hujus vitz,

ï

T

videas ortum íurgentis aurorx , videas

l

q;iä t

etiam meridianum Solem juftitiz: in quo

d

fponfum cum fponfa profpicies unum

nás

t

jj

eundemque Dominum gloriz, qui vivit

p :

[

& zegnat per infinita fzecula.

yet

Finis Mdditationum $. Bernard:.

[0

J

Y 4

IDIO-

344

C0

[SUST

PDIO TR

(teros

Yiset

Viri do&ti & San&i,

Qu

1

CONTEMPLATIONE

;

il

! dil

De Amore divino.

| nihal]'g.m

ICefe

C APU T

I

Wa

£suid, fit amor.

n

Mor (dulcisfimeiDomine Tefi

L(alck,Q

Chrifte , fons veri amoris) eft

Qs

/^

affe&io vehemens cordis &

9t

animz, ac mentisapplicatio

^

Ài

ad aliquid diligendum: incli-

Ái

iC

nat.enim amor amantem, Neque enim

Rdm

h

in'hoc laborat, licet labor non amanti-

W

1

It n

bus gravis fit. Neque difficultatem non

end.

i d

novit, fed impatiens eft, niü inveniat

r d

quod defideret , necaliud cogitet , quam

O

quod diligit: nec accipit de dilatione fo-

latium, Lucerga fulgótis eft verusamor,

u

ittrnj

ardens in mente per defiderium, & fplcn-

Qofre

densinfacie perexemplum. Ethicamor

1

»T.p

"t t

jam nudus non eft & pure naturalis, fed

m

.

indwtus fontani amoris radio; jam infu-

$ Q

fus, jam purgatus , jam illuminatus &

Weresto

W

clevatus íupra naturz potentiam: jam

tio.

patiens, jam formatus: qui quum foz-

OT

ma eft, pure naturalis & per fe agens

d li

informis eft impotens & depreflüs.

Utien

Amor naturalis, fulgor oculi in tenebris :

amor infufus, fulgor oculi in Jumine ,

*Fiï!*i D

h Ony

vel

,

CONTEM?PL.IDIOT/E af

vel vzrius lumen efficax infulgore. Asnor

cateros affe&us in fe ducit & captivat,

Viget namque ipfe amor, quum prazfto eft

quod amatur & languet, cum abeft: Quod

QN

Í

]

nihil aliud eft Domine Deus, quam tz-

i

dium quoddam impatientis defiderii, quo

necefie eft affici mentem vehementer

amantis, abfente eo quem amat. Natura

quippe amoris eft, femper amare, pro-

m

prium poftponere, & commune praferre,

D

vine t

"

;

diverfa.corda unire , extraneum domefti-

1

pb

i

cum facere , cordairacundiaignita extin-

|

guere, pacem femper procurare,

cordi &

2. Amor confra&ta íolidat, depreffa

JPPMVCQEU

"g

fublevat, nutantem animum conftantena

ieddit, Amor docet & addiícit, & inimi-

qng enitt

n amiti

eum nefcit. Amor laudat, amor repre-

hendit, amor prava fufpicione caret : Ubi

ateiti [:Fü

T

j ii

amor defuerit, nihil valet quicquid agi-

d *]"m j

tur: contra omnia valent quz cumamo-

reaguntur. Amor hominem lztificat , &

ao

à terrenis fuüblevat.

Amor nunquam eft

[uga«mOh

[

o

Jity

otiofus ,. fed femper aliquid operatur ,

femper crefcit & augetur. Amor vitaeft

[icanmo:

anim

221

i.

LäliS;l [

?

& qui nonamat, mortuus eft.

)

L

l2

Verus amor non requirit prxmium , etfi

jgm h'

W

Y

mereatur. Sine amore nec eleemofynz

laggitio , nec martyrii fufceptio , nec

jf

In

j m

r

aliquorum bonorum operatio profice-

Ti

re ad habendam falutem poteft. Amor

[o

al*

o

hominem perfcit ,

omnia. fuflinet,

r

omnia patienter portat. Amorfaciliszes

et, omnibus fe exhibet, nullife nega

n

H

»

H

a

L

Wt

-

0546

CONTEMPLATIONES

Caput eum bonus & malus, juvenis &

| ia di

fenex, vir & mulier, fanus & infirmus,

] htrm

dives & pauper , fummus & infimus, li-

] Dutitm

ber & fervus , fecularis & religiofus, de-

d m

bilis & fortis; nec eft qui fe valeat excu-

TR Q

fare ,

q

"

üin in alios dirigat radios puri

j ':Qüdx

uHï[!f

amoris.ó Amantiffime Domine Jefu Chri-

i

[

Ite, unde omnis defluit amor , ego fcele-

Il

ratiffiQgus. peccator femper frigidus fui,

]

* a

& ab amore multipliciter elongatus ; fin-

»'cL

Iüä

gw

gulzris fui & fequeftratus , ac fine amore

qu j

E

& delectatione degens; adeo quod fre-

iem 2

quenter etiam vixi cum odio & fimulra-

li

tl

te. Adjuvare ergo me digneris per tuum

Aolm

dulciffimum amorem , & accendere cor

L

meum ad amorem tibi placitum; ut amem

Gmi,

[

& diligam , quz amare & diligere debeo:

* [neo.

ut viam amoris in te amando confequar

ftn,

fempiternam. AMEw.

P;

W E

GA PU

II

"Unde oriatur amor Det,

Qitc

IN

Ritur amor ( dulciffime Dormine

D 1[

d Q

I.G

Jefa Chrifte fons veri amoris) ve-

fh],

lut lachrymz quz ab oculisin pe&us ca-

n

Mi

dunt: quia ab intelle&tuamororitur, &

cadit in cor perfidem.. Sic Santi per fi-

|

dem vicerunt regma! Fides enim fan&tiffi-

X;l

I

mum bonum eft humani pe&oris; quz

nulla neceffitate ad fallendum cogitur,

ld

nec ullo corrumpitur przmio , fed eft£r-

ls

mamentum ftabilitatis & conftantix in

d

animo, Oritur amor à gratia Dei Patris,

u)d

i

ficut tà Domine Jefü Chrife amantium

^i

r

vita

5

TUODLOO GW

347

j

&

vita dixifli : Nemo peteff venuire Ad me , nif

"I

Pater meus iraxirit illum

z

H

4!

n

Scilicet per

gratiam , ad mei amorem.

Intrat vero

ls

xl

amor mentem hominum per auditum au-

alet

r a

rium. Quia dum de aliquo bona aliqua

[1le5

'eudiuntur, ex ipfo auditu concipitur amor

Jon

in corde audientis, ad diligendurm illum.

Oritur amor per locutionem bonam, quia

eui

principium amicitiz eft beneloqui: ma-

le vero dicere, exordium inimicitiarum.

gt

ümg

Oritur amor per bonaobfíequia , praftita

Ti

invicem & tecepta. Nam qui obfequium

przftire nefcit, injufte petit, imo etiam

&

inodium cadit.

*

p

ia

At

2. O mifericordiffime Domine Jefü

Chrifle, qui omnia diligis: fiiítain cor-

[125.

de meo continua tmeditatione cogita-

; «

rem , fuper omnia diligere te deberem:

videlicet per fidem , qu& fic tibi placet,

quod per ipfam omnes fanas & falvas,

quia dicis: Fides tua te falum fecit , &c

J

fine illa nemotibi placere poteft. Oritur

ia

;müfif;'v'

ttiam amor ad te amandum per audi-

[

,

tum, quia de tefcriptum eft: Qs asdit

WC&HS

Qul

L

"e, non. confunditur./ Sed beati funt qui

audiunt, & qui te vero amore diligunt ,

il

;

Oritur etiam amor ad te diligendum , per

n

0ri?

beneficia à te multipliciter nobis colla-

ta., Quia quicquid boni habemus, .à te

*

nild

u

habemus

*

ultra multa .dona teipfum

fit

nobis dedifti : quum de coclo propter

nos defcendifli , teipfum exinaniens.,

oratus

ao

u

"

& formam fervi acciEi?nS ; hon

paulo

348 CON TEMPLA TIONES

-

paulo minusà Deo : quum etiam propter

! tüferis

nos convitia, flagella , opprobria, con-

j t

tumelias, fputa, & tandem mortem tur-

! tl

pisfimam crudelisfimamque: fuftinuifti.

Qtosin

Sed ego ingratisfimus peccator licet tanta:

RO

& tam.magnifica dona tua cognoverim,

£ iimyi

& originem tanti amoris viderin

^

u

tibi.

tamen paucaaut nulla dona rependere ca-

] ïühe; D

xavi,

Sed totus ingratitudine plenus,

p

tanquam quodammodo inimicus adver-

fum te me pofui: tibi contraria & difpli-

1

[

centia, corde, voce, & opere exercen-

do. Adjuyet igitur me (clementisfime

[

i

UE

i

Domine Jefu Chr

iiv

) amortuus, remit-

&b Qu

1

tendo quz inique egi: & inflammet ad

amorem tuum dulc

H

$iL

munm : uttetimen-

ïiam 5';[(

do & efficaciter diligendo, tibi placita

agam faeliciter, & adimpleam 5 iniquaau-

tem toto corde & opere refpuam : ut ad

regnum perpetuo te amantium perveniam.

fempiternum , & M E N.

4

QG A R U T.ILE,

Onualiter nos Deus. dilexit.

M

i. Ilexifti & amafti nos dulciter; (be-

N

nignisfime Domine Jefu Chrifte,.

n

fons veri amoris) dum carnem noftram

t

mortalem humiliter induifüi fola dile-

UCx) 1

€ione & amore indu&tus. Dilexifti nos

El

Tült

Íapienter, Ó amantium vitá Domine Je-

h

fu Chrifte: quia carnem noftram mor-

N

talem induendo » Oomni peccato caruifti,

tite

N

Dilexifti nos for

[

f, quia moztem tur-

a

pisimam & crudelisfmam pro nobis

u-

miíe«

l k

—

A

M

I Dor o TE

v3'€9

4l

m

t

rüüiferis voluntarie fuftinuifli. Et licet nos

?u

in catne vifitaveris, non tamen carnaliter

Qrt

amafti,. fed in prudentiafpiritus. Itaque

quos in carne quzfivifti , dilexiftiin fpiri-

tu, & redefnifti in virtute. In carnis autem

du

affumptione accommodafti te nobis, in

culpe vitatione coníuluifti tibi, & in

rmmortis fufceptione fatisfecifti Deo Patii:

Et fic Domine Jefu Chrifte, vita oftra,

amicus dulcis, confiliarius pruüdens, &

H

&il

adjutor fortis fuifti. Et nifi amafles nos

d

dulciter , nonrequififiesinicarcere. Sed

i

Ial

adjunxifti affe&ioni & dile&ioni fapien-

tiam, quityrannunrdecepi(ti: Adjunxifti

MGLe

etiam patientiam , -qaa offenfum Deum

Patrem placafü. Et ficut ad operandum

[Di

f3utem in medio terrz, ex nimia dile-

Gione femel venifti in carne vifibilis

ita

3

quotidie propter maximam dilectionem ,

quam habes ad animas noftras , venisin-

a

f

vifibilis ad falvandaseas, mentesno

il

as

tus potentia invifibili illaftrando.

2. O clementisfime Domine Jeft Chri-

t

m

hh

fte, indeficiens amor ; fituam iifinitam

j Qs

dile&ionem coónfiderarem , non opor-

teret me transfretare maria , penetrare

nubes, montes tranfire , quia non gran-

dis mihi reffat viaad teamandum: ífolum

n

enim opus eft ut curram ad meipíum ;

ial

Ídlicet , ab compun&ionem & confef-

fionem: ut fic exeam de fterquilinio mi-

t0c

gt

d

ferrimze confcientis , ut iliuc intrare

nt

YValeam per gratiam & amoremo, O mife-

F,O

fs

xico;-

x

30 CONTEM?TLATIONES

ricordisime Domine Jefu Chrifte; ego

À

iniquisfimus peccator dignus fum & di-

gnum me fentio odio, non amore tuo :

poena, non gloria, Quia licet cognove-

iil

rim ex tua immen(a pietate tuam exube-

Don:iu;

rantem dile&ionem & amorem

d

iv

"E

isá-

f ï;'ma & !

num ; tamen his oblivioni quodam nio-

li

t

ao

acf

do traditis , gratiastibinon rependi , nec

Jne.

meipfum difpofui, ut tuam dile&ionem

j

in me ampliori gratiaaugeres. Sed tem-

"AUE R

us ad iracundiam & vindi&tam provocavi

M

ob miferabilem vitam meam, quam diver-

Mil

n

J

fis vitiis & peccatiscontaminayvi. Succur-

re mihi Domine Jefu, per tuum fanc&um

hi

81

"

&more

: & fic me mifericorditer difpo-

4 :ïnzo

ne, ut amor tuus dulciffimus refor

AA

me

tu£

inme, per quem hic vivendo in gratia tua

infine amore tuo perfruat fempiterno.

D

u

1

CAP?PUT

E

I

M.

i

VY

Qualis eff amor Da.

]

l

Y.

Amor przceps, amor flagrans,

amor vehemens, amor te intra

te cobibere non valens: qui pratet tealiud

&il

hn

cogitare non finis : faflidis cxtera, con-

temnis omnia praterte. Dulcitercopis,

C

ftrenue flringis , fapienter erudis, glorio-

ï 0s

fs illaqueas, oneras dele&tabiliter, feli-

hi

t

citer uris , in di&o exfpe&taris, Neccon-

RUT

filio temperaris, nec pudore refrenaris ,

10F0

neque rationi fübjiceris. Affe&u$ es.defi-

]

BITS

&

i

erabilis , experientia dulcis, jucundita-

"

1]

te plenus, fruitio

i

sternus, f2

a

At

[

ans &

)u

-

n

re

Pl

N

ÉD losr E

8T

10

refi&iens, nunquam faftidium generans,,

n

?ï'

i

Nihil ( Domine Jefu Chrifte, fons veri

j

Iv

amoris) amore tuo fuavius, nihil dulcius,.

nihilutilius , nihiljucundius. Amor tuus

(0

Domine non moleftat, fed cum exulta-

tione & gaudio flringitur, & cum fecu-

ritate defideratur.

Ubi tuus amor eft,

i

Domine, labor non cft, fed fapor. Seipfo-

contentus eft :: confundit ordine, diffi-

|

i

:!

mulat rfum, ignorat modum:. totum-

que quod opportunitatis, quod rationis ,

1

j

quod p

ud

oris , & quod concilii judiciive

effe videtur , triumphat in feipfo , &

redigit in captivitatem.,

il

2. Amor tuus, Domine, libertatem do-

[i9t

nat, timorem pellit, laborem non fen-

tit ; meritum non refpicit, przmium non.

l s

requirit: feflos allevat, debiles roborat ,

j

moei

os lxtificat, efürientes reficit, &

deficientes jucundos reddit, Amortuns

Domine Jefu Chrifte, qui es fons amo-

tis, imo amor ipfe, diffimulat & exfpe&at

& fuftinet delinquentem , eumque beni-

0f

[!

gne trahit , adducit , & converti facit ab

i

errore viz ejus.. Amortuus Domine Jefu

u

Chrifte fons vitz: nec vivere anima poteft,

quz non hauferit ex illo: neque hauiire

T.

pl*

poteft, nifi przfens fuerit ipfi fonti, fci-

j

licet tibi, quies fonstotiusamoris.

3. Ó Fons veri amoris, & immenfzx

dulcedinis, qui numquam deficis, fed

femper reficis; Ego miferabilis pecca-

tor, oneratus magno pondere peccato-

"a

ïl

v

iim

[

$AA5

-35'1 CONTEMPLATIONES

rum, megnam fitim amoris patior: quia

ttpift

à te fonte vivo nimium fum elongatus,

tribanj

Reípicere ergo me digneris mifericordi-

initgte

er, & deducere me ad te fontem amo-

fCCil'G('::,

ris & dile

vt

o

ionis , ut hauriam aquam tan-

*ioni

ti amoristui; illam bibam, illa recreer,

fitt, q

ilius füavitatem , & faporem deguátem.

Ex ila Javetur & mundetur anima mea

ab omhi macüla peccati; ut mundata

j

ab

OtfY

991

inl inquinamento , tibi placeat , &

.

tibi ferviat, . ac tecum vivat peramorem

ninfinitafzcula, Amen.

i

DN

MC

N

QUAAPIU TV

101

^f. X

De vielmtia amoris Dei,

71

TU

i

olentia divini amoris,qua fum-

i

:

i

l

C)

1us ormnium , infimus fa&tus eft.

HO

nam

[U0

mque fecit verus amor, digni-

aOetD-

"i ]

h

tatis neícius ,

ignatione dives:

diijcot

r(.) X ü

potens, fuafu efficax. |Nihil enim Do-

11 (

mine Jefu Chrifte , fons, imo abyffe amo-

m

O

ris, violentius triumphat de te; quam

AU ap

amor. FPropter quem temetipfum exina-

:

nifüi, ut fciremus plenitudinem effufam

IMI

»il

Yil

effe, altitadinem adaquatam, & fingula-

ritatem affociatam. Atque violentia tui

t

)

amoris nos foedos & deformes ama-

vit: non fic tamen ut nostales dimitte-

ies : íed ut ex foedis pulchros , & ex

ii

i

: ^m

*

Geformibus formoíos faceres. Amufti

[

enim nos, Domine Tefü'Chrifte, abyflalis

qmþï

amor ex abyffo amoris: & fecifti ce pro-

l

pter nos hominem: fübjeciti te, & fut-

Wj l

cepi-

W.

p

——

DLSDUI-O Ti E

u

353

1

quid

cepifti nos;. inclinafti te

; Ut nos erigero':

exinanifti te majeflate, ut impleres nos di-

vinitate : defcendifti ufque ad nos, utad-

m

fcenderemus ad te: Non enim eft pater,;

qu

nontmater, nom amicus, nonalius quif-

4d

quam, qui nos tantum dilexerit quantum

QP

tu;Domine, qui fecifti nos, Abforbezt igi-

g

tur quzfo, amantiffime Domine, mentem

meam ab omnibus, que fub ceelo fünt,

J lf

fU 'A:;

F. Q

ignita & melliflua vis tui amoxis : nt totus

tibiiahzreams, folaque fuavi

;aïis tuz dui-

£edine pafcar, dele&er, & inebrier,

2. O: Demine Jefü Chrifie , quam fe-

li. bonum. eft;. & quam defiderabile ,

violentiam tui amoris fentire:: que pe-

€ora noflra radíis tanti amori

S'quoti-

die iljuftrat , pefes ment

isfanat, fecreta

h

cordis illuminat, mentem foven

do fagi-

nat, & animam exhilarando córroboras

(s

|ef

O quam dulcis eft mifericordia & fua-

hs

a

vitas amoris tui, Demine Jefa Chrifte ,

^

;

g, o

z

4

xgitor amoris: qua perfiuuntur illi,

u

,

qui prater te nihil d

iligunt, nihil quz-

eil

i

::lllï'

nt nihiletiam cogitate concupiícunt ?

Ad amorem tuum pezveniendo nos in«

j

vitas, proripis, && pertrahis: tonta eft vio-

emts i

lentia tui amoris. -Nulla enim eft major

yrie

jese

"

m

invitatio, proreptio, & pertra&tio ad amo-

Xu

057

Iem , quam pravenire amando : quia ani-

D)

mus, qui priüs torpebat , cum fe preama-

2

rifentit, excitatur. Quod fi jam fervebat ,

quum fe amari & przarmari didicit , magis

accenditur,

n

ts ä.;ü

Y2

3. Q

j

ï

:5 CONTEMPLATIONES

1

3. O amantiffime Domine Jefü Chri-

f

fte, licet meindicibiliteramaveris, ego

jene

tamen impiiffüimus peccator, ':cor lapi-

téaq

deum & ferreum gerens , amorem tuum

tthto

ignitum in pe&ore meo frigido nonre-

*

?

j

cognovi. Etlicettuam dile&ionem quam

Qu

ultro impendebas , defiderarem mihi im-

Qu

pendi: nolui tamen vice vería dile&io-

Wt :

nem tibi rependere. Auxiliariigitur mi-

& t

n

hi dignare, piiffine Domine Jefu Chri-

CT

€, quinonpotesnonamare: & pervios

Dl Q

lentiam tui dulciffimi amoris, compeile

Vg

,'45

ant

t

iil

um meum ad te amandum: uttibi

Rh"c

placide ferviam , & vitam obtineam iij

if

amore fempiternam.

RUT

APU VE

,

S)uomodo cozmo[cit anima fe diligi

[:!r

&ïf!]pr

& Deo.

!

EU

I.(? Cio (beniguiffime Domine Tefu

Til

Chrifle ,. amor & amantium vita )

k

f

quod qui vehementer diligit te, eriam à

Dl

ted

te infinities vehementius diligi non am-

1

D'S,

(url

bigit, Quique fua fingulari intentione,

0n

folicitudine , cura, opere, diligentia, ac

Dogn

Ti le

fludio, inceffanter & ardenter invigilat

ü w!l bQ

quo paéto* placeat tibl, multo magis

E

n

omnia hxc in te indubitanter agnofcit.

*Mlbds t

Amor enimtnus athorem animz parit: &

tua prxcurrens intentio intentam ani-

p (*m 1

inam

.4(0;&6)(

acit;

folicitudoque folicitam.

H

Qualem igitur fe praparaverit anima ti-

t

xk

T

lj

bi, talis & tu eminenter per tuam infini-

I

A

tam mifericordiam appares ei, Quia fcri

tum-

»dlenm

i

IUD I970 TE

355

d

Ptum eft: Cum fan&o fan&us eris, & cum

perverfo perverteris. Quare, & ciüm aman-

qt

te amans, cum vacante vacaus , cum in-

u

tento intefitus, & cum folicito folicitus,

0 ff

2. Tanta eft, Domine Jefü Chrifte ,

H

amantium fümme, benignitas & miferi-

cordia tua erga animas noftras: quodfi

1 a

iU

anima ad te vigilat, multo prius vigilas

")

& tu,

Si anima confurgit in:no&e in

i

k

(

principio vigiliarum , & accelerat quan-

Y

tum poteft etiam ipfas longe anticipare

Q

vigilias, inveniette, nec poterit te prz-

venire. Semperenim in tali negotio plus

P

j

iv

aliquid tribuis gratiz tuz , & plus femper

amas: plus quoque extenditur & dilata-

tur amor tuus ad ipfam animam &ante

& pofl. Quz omnia devota & tibi grata

anima confiderans, & fic admirans tuam

ineffabilem Majeflatem,cztera non curat :

u

fed tibi foli intendeie

loriatur, & fe tibi

N

i

foli (tedonante) po

pofitis curis omni-

j 900 il

i

bus, tota devotione cüítodit,

E,NC"C) *

3. O mater amorum , Ó amantiffime

Domine Jefu Chrifte, tanta & tam inzfti-

qu

mabili bonitate redundas, quod fem-

per amando nos, pravenis nos,

J'O w]gh

qgi-

f n

odl

rentibus te exhibes & occurris,

dili£is,

7['f' M

Ü

imo tua immenfa dile&io ufque ad ini-

t A

at

micos fe extendit. Nullite negas, nulluna

pernis 5 fed omnes manu amica vocas &

füï.dnm

UM

recipis: nifi quantum per peccatumà te

invito & nolente contumaciter & te

Obedienter recedunt.

Sed adhuc tam

;

F

5

im-

nl

T

M

CO

T E

:

*c170D

a

PLATIONES

3

251

^

me

H

cl

& c;

i

o

erans elt tua dile&tie.,

u«

^f

"

c

Cisite

in peccat

-

»

miferabiliter. jacentes

exto

a

5

idum

fitür f

cenitentiam , & inte

od j

lle

edi

ä

com ;:

»ellite

VL

IS,

Ad

djuvare 1gj-

(]l

«

n

ur

!

1e d

ïl

ni

nvmzcou.. iflime Domi-

eiu

H

1

it

SC

1"

iit )L

4;

c

m

Al

Et

h

a

ne T

4

zluxa

OJ.IS.

[

ecC

sj

[

C

umina co

ii

v

neum durum &

il

:.

:

Y

22

V

,

i

g

1

1

a

emt

H

ii

quo adjuvan-

Q

ä

o

na4

ü

;

;alis

Alv

m

( n

14

; d

p

E

is propter te

€

ea

Sl

';

1

I

5nep

D

H

S,

te fmsfæc;

"1.

It

j

E

Opeta

jw 1m

ERN

?&

p

11r 5

corde puro, humih

C dl

EM

.

1;

;:.

am

M $, tj

Sï:

à

: Urtua gratia przve-

[

t1

tc

::X

4

i»

ie

ï

e &"ub Guentc,ü in

EE

ET

j eo]

;

Ro

n;

en

vita

al

ore tuc vivam ,u

1313 hini-

PA f

d

5

(1:

r

102

(7«

v

ama

l, &

[o]

!1

id dum, 1 mifericordi-

t

*fy 9

ï

1

t

3 Ovl

am ic

opiternam , Amen,

Dafls

m

APUT VII

^ Dete

Wt 0

optra troxe ais Det,

E

L

E

i

"MA

A at

da

* enim

b

"n propitiattonis

w

^c

io Seivi digni non fumus.

WU.'] duf

Lu

Qu

pmort

ï

en

Vï'r

J

C 1l

In

£

ne Dominc Jefu

Chnlf

[íe

"

enitude amoris, amorem tuum

m mm ]

E

UE TE

p*

tlonec

ii

yte:

dendo & operando

Alcblssp"(

ÓT

».

P

o

LVisl

2 E

ut de cateiis *

&

! ftro

1

«

p

rj x!:;

ii

men

al

e

*

bili creatura tua ;

:1

Ur

* RUE

N

Atl

Yari

faue ywbul's me liberafti,

&

^.

£

H

ïaüi:n itefu

"1'7 xïr'h P

10'11.1'

CO.GXS

H

loc

u.(

ni-

lo

9l

«00

dum ncccarsm , ad poe

21

dul

Caipe

eckafti.,

pro&xm m erexi-

li ola z.fl

-erm

E

All]

!5

Cx

te. venie

nrem lar

isíuma pietate

'I E

ä

AE

.':xl

iu

g ss

oifti

puti.

Omne meritum meum ni-

Y p

hiio vumn

hii

efiz

€ poteft, in comparatione

Qs ]

CCf

"T

HeTel

A A

is amoris tui,

Amjorztuus '*Ivl-

j »fræ[h

l

Cl*- 1.3&1'3

Mp

a

t£$

TO TOgq X

35

Cisfime & amantisfime Jefu Chrifte, ope-

rotur in me fine fpe recipiendi à me,

Quia bonovum waeovuz mon ezes.

h

Neque

quicquam condigue amori tuo conférre

x

h

j

il

ï

i

poftum,

néc eum ezplicare fermone,

oris, 4

Quia fantus eft & tam immenfus amort

cab

tuus, quod dum pec

edu

am, tufilebas:

um non continebam à vitiis & pecca-

?

f

tis , tuà verberibus abftinebas: dum per-

m

li

feverabam in iniquitatibus maltis & di-

Verfis, tu vindictam differébas,

2. Ad omnem tribulationem & necef-

r

2

[

fitatem apertus mihi fuit dulcisfimus amor

[i

tuus ,

& finus tux infinitz dile&tionis

expanfus: nec confiderivit indignum ,

m

fed necesftatibus meis omnibus fub-

venit. O amotisinzflimabilis operatio !

j

lt

Sic enim Domine me vifitafti, & cor

?

Ineum durum mutafli, utamaraíentiam

f us

I

)

Il

nunc illa, quz antea male dulcia mi-

fv

vint

i erant: & quilatabartunc, cum male

(It

in rebus pesfimis agebam , nunc incipiam

tibi reco

-

8

itaye annos 1ntos in amaritu-

ia

dine animz mez. Quareó Domine

Jetu

n

n

Chrifte , amator bone, qui commoves ter-

iX

ram cordismei, & conturbas eam , fana

(obfecro) contritiones ejus, quia co

ni

ili^

PU

-

mota eft.. Non recedat operatio tui dul-

G

« U

[

h

cis

fimi amoris à me creaturatua, Intret

inp animam meam, & mundetcamàfz-

p

Cibus peccatorum. Illufiret eam-incen.,

04l

dio verz dileQtionis. Excitet eam à tepo-

icignavix, Tollatab eaignorantiam , &

Z3

occat

3.»55 CONTEMPLATIONES

.|

doceat quae agere & exercere debeam.

| Morot

3. O mifencordiffime Domine Jefu

j lr Ver

Chrifte, qui omnem amorem füperas, co-

pronit

gitare non valeo, quanta dile&ione me

| Wiett,

amafti, & quam liberaliter & gratis,

"ll x

Quia licet te diverfis modisoffenderem ,

! Binde

nec à peccatig ceffarem; tutamen diffi-

i n

mulabas, nec ad puniendum me accele-

fpciaxi j

rabas, Imo , tanquam ovem errantem &

| üi5, m

pereuntem , - ut facris humeris impone-

| Qnes.

res., requirebas prz incomprehenfibili

xf

amore, quo cun&a, quz fecifti , amas.

QR

Gratias itaque tibi ago, & tuo immenfo

j i f

amori, tuxque immenfz pietati & cle-

fütm f

mentiz ; & te humili corde ac fimphici

ln

'sbsre

f:

precor, ut tua dile&io me non deferat;

ied mecum fit , meadjuvet, & me defen-

Uf p !

"

dat ab omni periculo animz & corporis.

j

Ut hic ad tuum placitum vivendo tibi fem-

a

u dl

per ferviam , te inceffanter diligam , &

Tnyge

li

i

andem ad dile&ionem tuam perveniam

1 trd

iempiternam, Amen.

( f

APU T OVIIL

DT

De magnitudine amoris Det.

-

l.

! Bdifte

Icet (Domine Deus meus)mundus

* drig

[

in maligno pofitus effct, & plenus

u

j

lt

D

muíeria: tamen pro nobis in mundum

iegs k

tuum benedicum filium . mififti.

1ma

V

!5 n0n

ctiam ex abundantia tui amoris , illum in

[

Mi

Í

infernum tranfmififti , ut inde fuos ex-

it Q

traheret, Ad boc enim mififti ipfum ii

ut venditus nos reditmeret;

D wl

mundum,

1b aj

eccifos vivificaret, injurias paffüs ho-

W

n

!

noia-

*

|:

1

I DoI:OrT E

L

»

noratet, & infiliosadoptaret. Mififliigi-

du

i f

tur Verbum tuum, mifitti Spiritum tnum ,

-

Vr -

promittis vultum.Et ne quid in ceeleftibus

kon

Vacet, ad opera nofira folicitandactiam

';( gfm-

*illos beatos fpiritus propter nos mittis in.

minifterium ,. & infuper humanam natu-

ndertt

pndife

zam in eadem perfona divinz naturzaf-

:eaccäfj

fociari voluifti Dilexifti nos Domine gra-

ema

tis, morti deftinatos, & vita indignos,

jmpore

Omnes enim ducébamur tanquam latro-

nes ad fupplicium , quiaadinfernum tra-

doríol

bebamur. Sedfilius tuus fupexbenedi&us

j, d.

m

nobis fubvenit, & pro nobis fidejuffit ,

quem fdejufforem. femper in memoria

ti.clï

*

Md

habere debemus ; (icut fcriptum eft: Gra-

tam fidejufforis tuà ne oblivifcaris : dedié

i

j

£nim pro te animam [uar.

eo]

2. u Domine Deus meus, pre magni-

tudine atmoris tui, non pepercifti filio-

Wcibi

j

v

tuo unigenito, fed pro nobis omnibus il-

làm tradidifti. Et ad te nos attraxifli,

d

dum íororem nofítram, ícilicet huma-

pam naturam , benedi&o filio tuo infe-

parabiliter copulafá. Sic enim fcribiturz

1

4

n chavitate perpetua dilexi te*. ideo attra-

*;mgnäüa

x

xbotey, su[evatus tui

O Domine Deus

ä;yl»ïüüï

Al

14

meus, ignisamoris confumens, glorio-

(l

fl

u

fius non potuit nubere caro noftra. Un-

$5

fi matrimoniüm in homines fic

11;1

attrahit eos, ut deinimicis valde amicos

j

m

faciat: quantum deberet hemines id at-

trahere ad amandum te, quodíororem

j

ea

10

noftzam , fcilicet humanam naturam, tuo.

Aff

£ 4

bene-

j

x

Lj

360 CONTEMPLA' TIONES

benedi&o filio infeparabiliter copulafii?

u t

Scilicet Domir

DCHSI 3eus , ego fumin-

CRAS jl

gratisfirflus ille,

xupnmxsümu« pecca-

D

1

tor., QUX tantam umrantud'mm amoris

teamen u«

non confiderans , & tam mitab^ilem co-

pulam noncontemplans, meadxeaman-

'*5um

dum tuum FEitium & Spiritum fan&tum,

h f omnipys

unum Deum & unum Dominum, non dif-

whed

poíui: féd ad amanda mala, noxia, & ini-

n

»

qua füi multipliciter inclinatus , & illaad

MIL

d

lol

effe&um frequenter perduxi.

Adiuvare

Ü

g

€rgo me dlgmre, mfemcoxäxshme Do-

?h

mine indultor amoris. -Et dirige me, ut

te fnper-omnia diligam,& tus infinita be-

ne ficxar comofcam, menteteneam , &

fide

pro ipfis gratias tibiagam: &in fine vi-

tam inamore mihi mifericorditer conce-

Q

lne

a**fempltcm m,'Ámen.

1l

CAPUT IX.

De cana dilizendi. Deum.

Mifericordisfime Domine Tc-

ic

p

"Q

Chrifle, caufa diligendi te tuip

ä

ts Ette diligendi modvseft fine modo:

t af

lma cum infinite bonus fis ; & omnis

IU

ïixQuUS nofter diligendi finitus, cuh"cn-

füys

iO. (

la

dus es füpra omnem modum..

Et ideo

hu

Ut

nihil te jufiius nihilque fructuofius di-

BI

higi poteft.

Infinitum natque Domine

uF

!

]c u Chrifle, sme amantiumamor: me-

ritus es de nooxs ;

t Dys

quli nobis itnmert-

tis temetipfum dedifti,

Tu es caufa effi-

1te (

at

ciens & finalis amoris & dilectioni s, ut

t

eccafionem — habeas glorificandi nos-:

Og

ghl

N

ho

Did

IU D I9O T E

39X

(s ]

Quia tu occafionem das E tu affe&tionem

copi

10 juntt-

«€reas,tu defiderium confu

ï

mmas. Tuenint

H

30l

nm d

minem, imofaáuses ho*"o, ut

mr ais

tfc

ea

":"*

qen

ne

fs.

'l'uus amot .muxem noftum

.-,--.

il 1Cf

pix

«).u

t & xmuncu

precedit beni-

dreanut

;gnius, & exfpe

atur fuavius, & dives eft

f

in omnibus qui invenit illum,

ij

d

2."'Se dat in

meritum ,

fe fervat in

.;

103

&

plæ'wu m San&oert

uM,

X fe diftrahit in

ï

j

ICGCuïPïlO*L:u

$41v

vorum

Situum me-

ear

aQ

(

ritum quzritur ,

illud -eft

precipuum-:

)hlï» »

quia.tu prior dilexifti nos.

Et ideo di-

j u

gnu

m & juttum eft, nt teredamemus,

prafertim fi mente humili .»cdwom de-

"

&

fiderare

velimus tnam

mife: icoxd:n

5

i

gratuitam diledionem,

inopinatam dx-

p

q

IV

t

gx.arxonc n , invi&am manfuetux

d

ai

ine (],

& ftupendam duï("'"(lïi)

Quid enim

auui 1fta fa

ciunt, !

en:

VCIII

FHIS*LPW & fuv'*r—

mabi

h

mab

ilis Domine ]cfx Chrifte

dïlxgpnw

n

T

"

l

ii

tCï confiderata: nifi ut coníide

dc

rantis ani-

mum ad re vifce

e'nur

ye hv

;*[L If jv

t rapiant,

emoo0

Iu

,]1enter

r afficiant, faciantque contemn

.

re omnia przter te Domine : Verus amor

"

tuus, clementisfime Domine Jefa Chri-

k

D

fisl

fle , vacuas effe non poteft , fed ejusprz-

"

-fnium inci PICH"[ pro /UL-H

» ataanti pro

DUMH"

miritur, & pcd*ve*a"tz redditur. Ani

"

'ma te Domine ve racxtc:

imans , ai*u

U

UfX

PX vter te fui amori SDI*'!XTH

91022

1nonrteq ui-

"

i

rit, autfialiud requirit, profe&ote non

59[

diligit.

| ?

E ED

3. O mitisfime Domine Jefu C!

H

qu

E

M

*

äözvbONTEMPL ATIONES

|

fle, ego fam ille perverfiffimus peccator ;

r

i

at

qui te pofthabendo in tranfitoriis & ca-

ql.lu It

ducis amorem cordis mei pofui: &illa

1 lel',l

quz diu confervare don poteram, tota

| te fei

mente dilexi. Adjuvame , piiffime Do-

t g

mine Jefu Chrifte, amator fortis: & diri-

'* Lttün

£e cor meum, utte amem & diligam,

00

mundana contemnens: ea tanquam in-

f»sm

utilia & noxia penitus derelinquam : pec-

Urtyy

!l (

cata odio hab

pganu

eatm ,

de prxteritis doleam

Yi

& condigne virtute amoris fatisfaciam,

D

(s

"F

il p

& à futuris malis & pectatis przcaveam

[

i

", Q

ut tibi amore fyncero & asfiduo fervien-

lrediy

do.& placendo, tandem tuam diledio-

^

H

ftm del

nem per infinita fzculorur

z

d 14 culf adi-

E

piícar immortalem ; -Amen.

Mi n

CAPUT

X-

D

t

il

(C]à

Qualitez. Deus diligatur.

Is

Vg

On mirum eft, Domi

ne DGUS

Qd

Md y TWf

"

I.B

meus, fi infidelis minus diligit

D

3

iV

RT

[

Dun

te; minus enim. te cognoícit, Sed quid

Tido

eft Domine de me miferabili creaturatua ?

Te enim per veram fidem agnofco, &

1

te teneo, vite mez non folum gratui-

ii

ul

tum largitorem, largiffimum admini-

ïuz. 1

i

flratorem , pium coníolatorem ,. folici-

Ti t

tum gubernatorem: fed infuper etiam

i

4

|

copiofiffimum R edemptorem, xternum

dege;(ä

er

confervatorem , ditatorem , & glorifica-

ï".äm DT

torem,

Urget namque ratio & jufiitia

5

naturalis, . ut totum me peramorem tra^

b

dam tibij à quo metotum habeo — Et fi

:OR

H

* ad

aG

l mils H

otum ine debeo tibi quia me feciüli

MO

P

["

;x

3

a

^if

E

IDIOT E

363

ecatot s

fnagis amandum fum. tibi obligatus ,

us

quia me refecifli; nec tam facile me re-

1

u

fecifti, quam fecifti, Nam femel dicendo

N

me fecifti, fed reficiendo & dixifti mul-

lly

f

i

ta; & geffifii mira, & pertulifti dura: nec

u

tantum dura, fed & indigna.

dii

m

2. O benigniflime Domine Jefu Chri-

,Xal.M

qun i

fte, amor meus, quid retzibuam tibi pro

omn;i

L

l

ous quz tribuifti mihi? in primo

5ü

um :I r,;

enim opere, me mihi: fecundovero,

Afl

teipfum mihi dedifi: & tunc te mihi

"Ut

dando, me mihi tradidifti,

Datusergo

["

p

& redditus? me pro me debeo, & bis qui-

g

l

dem debeo, Quid-ergo tribuam pro te?

TU o

Nam etiamfi me infinities rependere

poffem, nihil fum ego ad te. O Domi-

ne Jefu Chrifte , languentesanimos amo-

1e reficiens , fi intelligentia , quam mihi

"

P

jl

dedifli , uti vellem ficut deberem, cer-

nerem manifefte , quomodo, imoquan

)u

(di

J

fine modo, à me creatura tua amari me-

1Ueris, qui priordilexifti me, tantus &

(0 7

tantum & gratis, tantillum & talem &

at

ingratum. Scio Domine , quod dile&io

tua tendit in immenfam & ininfinitom ,

h

quia tu immenfus es & infinuus,

tll

Q

1

i«

P

fo igitur Domine, qualis finis

u

debet efíe mei, vel modusamoris? Amor

enim meus Domine non eft gratuitus ,

ed rependitur debitus.

O clementi£

fime Domine Jefu Chrifte, amicostuos

vivificans amo

*e

&v

extende ad me pecca-

tozom mferabilem , tnam eanberantem

Guc-

*

Q*Sq; CONTEMPLATIONES

dile&ionem: ut te diligam pro dono tuo

frdi

& modo meo minus quam juflo. Nam

HUW!

ter

tpote

etfi quantum debeo, non páflum: non

poffüm tamen ultra, quam poffum. Po-

& ne

tero autem plus , cum plus donare digna-

ul

eris, nunquam tamen prout dignus ha-

P,l,

I

beris,

Da igitur mihi tuum amantisti-

M

) |

!i

imum amorem, quo tedonante, te dili-

gain & amem: 'tibi placeam, tibi fer-

Qd

viam, tuap

L

tzceptaad impleam: àte non

1

feparer'in przfenti & in futuro, fed te-

T. (

cum maneain agglutinatus amozre in fem-

Cityl

i

ls

(f.u [

piternum,

(C A PU. XL

[

De triplici szódo dilizendi Deun.

l.

Immenfitas amoris, dulcisfime

Domine Jéfu Chrifte, doce me

EEN

acmecum

Ev

[

quemadmodum diligam te.

tuam mifericordiam , ut teamem dulci-

[ 'n

i

!

(di

ter, prudenter, fortiter. Dulciter ne ama-

fiin

ritudine avertar: prudenter , ne decipiar:

fortiter ,

& opprimar, autab amore tuo

-

j

ullo modo, five mundi gloria, five car-

H

nis illecebris, aut voluptatibus, abdu-

car. Informes me Domine, tu qui fa-

x

fs

]

pientiaes, nefeducar fpiritu mendacii &

erroris. Lucefcas in metü, quies veri-

tedi

eru

is, ne adverfitatibus & fcandalisoffen-

DISEDY

dar. Conforta me tu, quiesvittus, ne

3' DOI

deficiam in tuo fervitio.

Zelum meum

Wtl

tidg

züflammet charitas tua, tua fcientia'co-

ts &

gnuitionem meam dirigat, & conflan-

IN

lts (

&a tua propofitum bonum firmet: ut

uugns

pra-

TDDLOTE

!)

3. :,-;

0

predi&is munitus, fim in tno amore fcz-

Qu

N

M

vidus, circumfpe&us, & invidus: ne

teporem habeam, ne caream

di

Gl

fcretione;,

m; n

h

& ne timidus efficiar 5 fed dil

104

i5

te

ii

A

Jeu

7

m meum toto-& pleno cordis affeQtu,

Diligam te tota rationis vigilantia & cir-

cumfpe&ione: Diligam te tota virtute ,

ii

tedu

WHf m

3dco ut nec mori pro tuo amore perti-

IH

mefcam.

tibiir

P

[*

P

c

is fuavis & dulcisDomineaffe&ui

iM n

(dit

meo,. contra fallaces & male dulces vitz

CarT

1al

iai

is ille

VCCL

PGH

fas: & vincat

£

1a

t

lfam dul-

cedinem dulcedo füa vera, qu&madmo

dum elavum clavus extrudit: & fis in-

teliedüi pravia lux , & lux rationi; noa

ü

J

iolum a

&i

cavendas hzretic

c

»

fraudis de-

?

3

cipula

; & ab eorum verfütiis fidei verita-

do;ï N

H

( mï-'u'?'

tem vindicandam verum etiam ut nimiam

& indií

;:

etam vehement

ACLAA

i2

in mea con-

at

verfatione devitem :. Tu namque Domine

t fedus

n

fapientia es, & vis amari non folum dulci-

pore

terfed & fapienter:slioqui facillime zelo

eat

neo fpiritus illudet erroris , fi fcientiam

if

N

"

neglizam. Scio namque Domine , quod

non.habet callidus hofis machinamen-

w

tum uilum efficacius ad tollendum de cor-

00

(

de dile&ionem, quam fi efficere poffit, ut

o [j

in ea incaute & in fine ratione ambulem,

J5

u

ol

3. Domine Jefu Chrifte,. amantium

j "

fortitudo ,. robur

€

&

elll

x« firmamentum, fim

"m

fortis & conftans ad te amandum: non

(

du

M

cedens terroribus, nec fuccumbens la-

gl

boribus,

s d

Diligam te Domine fortitudo

1

ji

d«

mea;

p

*33-6 CONTEMPLATIONES

&(

mea, quia tu es fizmamentum meum &

refugium meum, liberator meus , Deus

Re, E

L

Qt fie

meus, adjutor meus, amor xternus ,

amor fupereminens , amor , cujus magni-

M

tudinis non eft finis; amor , cujus fapien-

NT

tix non eft numerus: amor, cujuspax

Qu

exfüperat omnem íenfum. Diligam te

At «f

non verbo folumaclingua, fed opere &

t

veritate,

Ut tua gratia in prafenti fufful-

!211, HJ(

tüs , infinead amantium gloriam , te mi-

m

fericorditer donante, perveniam fempi-

Attem

t

CAl

aeIY

am, Amen.

Kmx W

C ATU T XIL.

Qtem

OA fit diliere Deura ex toto corde,

fet, g

* Oto corde te diligere (clementif-

| Vétitte

r ä

fime Domine ]Jefu Chrifte) Im-

11 d

menfitudo amoriseft, non abduci blandi-

biri

tiis, nonfeduci fallaciis, non frangi in-

Moet

wj

j

juriis; fed integre te fic diligere ex toto

UOi

corde, ut ad nullius ret dile&tionem cor

3. &i

ma

5

is inclinetur, quam ad te; necde-

T v

le&etur in aliqua te magis, quaminte.

Üüntemy

Minus enim te amat, quialiquid tecum

T fpiriu

aniat, quod non propterteaiat. Totum

N (

namque exigis, qui totum hominem fe-

ETE

cifi. Diligienim debes Domine ex toto

(hw*n

ls

corde, ratione & creationis, & recrea-

M

tionis.

Quia enim hominem fecifti, de-

2

/ bet feipfum amori tuo: & quiaeum re-

demifti, debet fe amori tuo.

Ettanto

Mb

VH f

magis debet fe amori tuo, quam fibi ipfi :

.

t

quanto ftu 1n3j

or es ipfo, pro quo te-

EM

ipfum dedifti,

2. 0

5

IOT/E.-

367

hri-

n

2. O-benigniffime Domine Jefu C

5 D

ite, amor immenfe: frange, mollifica

CT y

cor meum duriffimum! ut frad alium non

valet elevari, fal

tem ad purum amorem

1 rngaiA

ol

fenfibilem fie&a

Iu

Ms

tur: fcilicet ad benedi-

tam carnem tuam , & ad illa quz in car-

ajusps

am

lr

21

V

ne geffiti vel juffifti: utomnia libenter

qees

audiam, ftudiofe legam, frequenter reco-

ii

lam, íuaviter mediter, te annuntiatum

y tll

contempler devote, aut nafcentem , aut

af

lGantem, aut docentem , aut jejunan-

tem, aut przdicantem , aut imiracula fa-

cientem

autmorientem , aut refürgen-

ari

tem , aüt adfcendentem, autad judicium

f

Venientem, $Sic animus meus ftringatue

in amore tuo, ut carnis devitet vitia ,

(10.

fugiat illecebras, defideria maligna ex-

frn

frpet: &inteasfidue recrectur, atque

( [

tuo dulcisfimo amore pafcatur,

-

3. Scio Domine, quod per amorem

n

; g

tuum vita carnalis excludetür, mundus

—

contemnetur & efficietur ac perficietur

j inté

jj iec

vita fpiritualis. Ut ipa in omnibus qux

Oportet fentire, 'te lentiat, &verafde

- Totifl

n

p

ä;mctur: puritas confervetur, diabolica

circumventio evitetur; augeatut exetci-

SCQXWW

tium virtutum , & amor tuus mihi domi-

um

l^

(i

l"*

netur, nec pofthac feparetur à me, fed

fic in przfenti me gubernet, confervet,

u^

j

g

vivere faciat , ut te adjuvante & donan-

j

1é, amor in regno tuo fit mihi vita fem-

wb Pl]

H»

piterna, Ames.

g^

C A-

, 0

56 CONTEMPLATIONES

^

CAPU-

XIIIL

Iy

Hs

MU

L

*

ota antma.

Quid fit' diligere: Deum

dl

f

1.

w Higenduses ( Domine Jefu Chii-

tür: d

&

€, fotiusamoris plenitudo ) ex

eni

& ti

tota anima ,..fcilicet.fideliter, ficut nos

Mdl

li

if

NEAT

dilexifti; qui ma!

ii

ian

1

H

Tnam tuat

X i

n

parar] à corpore , quam animas noftras.

! a

feparari à te. Qui enim diligittota ani-

1na, nontimetmortem; quia dile&io eft

lm ty

X

condimentum dulcorans : nam niliil duf*

M

l

cius aut dele&tabilius amore, Sineamo:e

NI

Ms *x

n

^

[

Pl

iixr

niafunt infipida & amara;. qux

a

1

utem

lt

m

^TfYA

funt

diti

ara, quantuncumque fünt amara ,

: or 1

Qu

li

fiunt dulcia amore, ficut fan&i Patres1a

e

ert

L

[j

is probaverunt,. utentes pro ali-

l

il

mn

u

niento hezbis & arborum corticibus , fic-

i

n

á

^

10

co p

ne. & aqua frigida ; terra pro ie&tos,

VA

vt

E

M

i*

^ Inco

lapide pro cervicali, & cilicio pro v

i

H

mento: in quibusomnibus propter àmo-

tüh

W in

rem tuum, faporem, & dele&tationem, &

lüt o

N [ tü

inlcedinem magnam fentiebant, Omnia

21

155

Ij

ï&

na

iÀl

que gravia & difücilia verus a

ALl

or

1deo fan&ti

facit.facilia, & quafi nulla

api

D

N

W

Martvres omnia tormentorum, gencra ,

tanquam dulcia, mon folum patienttr,;

nlt

4

fed .etiam hilariter pro ardenti amore

d i

Ait

à tn

fuflinebant. Labor namque non fati-

gat amorem;. tormenrum atmorem non

s d

lr

1

ul

luperat :

amor quiete fit inquetior,

1

Inme

d

Quiefcit afflidio , quiefcit tentatio: fed

dile&io quiefcere nefcit: requies enim

i ht

u

eft inq

Mi

etudo;

NI Ar

z, Qui

T DUIiOST!

M

(5

:

Oül ha.us aimoris "Lh;[' inebri

&

i

ad.oinne o

b

opus bonum hil

B

2

d

;L-

fa

Jsr, & non fentit: laborz at , & non lafs

4

tur

: detidetur, necadve

t

1t.

Amor

o*

V€dl&

,'LL

animz thefaurus nullus fug:ï. t. Nefcma

á

$.

!

snim homo precium e

q

U

la OHZ.IC

urum in comparat

aic

31110'

ena

Ü

..i $

?

€it e: 1"'L'1.

Qm

nore dives

pa xpkx Glb

;n

51

40

& cum illo paunu: dives cü Quia qui

ï

Deum tota anima amat & dili

lu

igit, jam la-

t d

et quem amat,

Nec eum vucd igere

pofiet, (i eum quemdiligit , non habe-

!

Iet.

Amorem Luum, I )mme, alienus

o

ï

amor nonoccu pat, nec eicommif

Lxcu*

quia.non po

D

H

H].C COIB'DUCC,ZI Vera va

*

2

3

Lal

cceleftia caducis, fpiri

aalia corporalibns ,

]

0

fumma imis.

;

t

3. O ckementiffime Domine Jefü C;:- i

fï*", iacomprehenfibilis, dilediic

xq

)fM

a

iU u

thor & xnmvor, ego miferrimus [xcw-

[5

J|

tor omni in oafmtc plenüs, te noi xd'-

Xi ex tota

dili

Ani

quod da-

ia mea;.

imo,

mnabili tis 1..1:.1 er

tuo amore fgr»to &

dereli&to,, amm mxmums ofui in mua-

G]

da ms, vanls, & nhoxiis damnabilibufque

IC.)UJ

Et(ücifte miferabilis amor ducet

m

me ad odium tügm perpetunm : nifi iu-

z

finita tua mifericordia , infnitus amor

!

tuus,adiuvare me dignetur. Augeaturigi-

tur in me tuus g lOl'üïhS a

lii

t2

or,quim

1'3-

"

[)

h

j

"i

hat.ad te, reïmo

O traniitOrio amore

"

ut in tua

dik

ledtione perpetua valeam ma-

f

J

jl

Herec 2 4

ACn,

Aa

o As

tul

A

.5«79 CONTEMPLATIONES

C-AP-U-r.XLV

flitiio

QSuid fit dilizere Deum ex tota mente,

Atünpit

1. $ 3 Hffime Domine Jefü Chrifte, to-

Jdar

tius exaltatio amoris, diligere te

2, fl

debemus ex tota mente: Ícilicet memo-

f

k

hs y

xanter, perpetuo, ac perfeveranter: ut

] pj

omnes fenfüs hominis, fcilicet voluntas ,

"AR

intelle&us , memoria, & omnes eorum

ï*ïPHarcn

operationes tibi vacent. Quodfiin alio-

if

rum dile&ione occupentur, jam extota

Ilef

mente , qui fic occupatur, te non diligit.

tDay!

Scriptum eftenim: Oi terapore dilizit ,

*5 0f

quia amicus eff, 'Talis igitur-áileQtio to-

f ten

tius eft mentis ligamen , vifcum & glu-

liFüi!(.!j. ]mu

tinum ,

hominem tibi indiffolubiliter

uniens atque ligans, Quia amor eft qux-

mg-'llilïïmgf

Y

1

dam vis mutua & virtus agglntinativa,

te i

!

fumma movens ad inüma : & noviffi-

ïn

die

f

na

ld

id eft, fubje&a, ad meliorum, id

D

.

"

de&,

eft, fuprapofitorum confirmationem

& tot

ut anima hoc glutino glutinata, tibi di-

Ui

1l

€at:. Dilefhus meus mlbi, d egoilli.. "i'an-

tQ

Qul

tus eft namque amor à tota mente pro-

0 at

cedens , quod anima tibf unita tali dile-

l ng

&ionisglutino, nec poena, nec tormento,

D

i

15

ec igne, nec ferro, nec ulloalio füp-

m

pli&io poteft diffolvi, Bifi adveniat pec-

cati mortalis immunditia.,

Imo citius,

:fminüm

Domine jefu Chrifte amantium portus ;

1 [/77

ij

nanus à brachio, caput à collofolvere-

tur & moveretur, quam anima tali glu-

On

Em

tine amoris tibi unita & conjuna, àte

]

C

aliquo modo fepararetur. Resenim forti

gla-

& l"(oh'*a

$3

LiDI:9

d

d5.

$7tr

glütino: glutinafa

CiLiU

Hb

p

s rumpitut &

ab

frangitur in aliis

ïO

C

1$. qu

atx

a ipfa con-

M

junétura.

jl

GU

figa t

2, Sic etiam eft deanima, ntpatet im

at |

fan&tis Martyribus , qui à tuo amore nul-

um

lis poenis poterant avelli , vel quantu-

1

yolünti

lumcunque feparari,

Facilius enim pes

e; eorod

fepararetur à tibia, & caput à cervice,

lüineïw;

quam ipfi à te. Ó Dile&io, quam ma-

m

£num eft vinculum tunai, quo

ligari po-

n

tuit Deus! 6 Piiffi

ine Domine ]

e

C

fu Chri-

j

fte, opifex amoris ,.

hoc vinculum te in;

Ü

eruce tenuit, quem omnes funes totius

li.

m

pui

mundi nullatenus tenuiffent. Amor, be-

fl

| Ol'

nigniffime Domine, ex mente procedens,.

ef trj,

[2

l

Mex. fumeulus ,. qui diffile ru

em

mpitur.

Quia te diligere deb

Citi

us €x toto corde ,

u

id eft , intelle&u, (ine errore ; totaani-

,l

ma, id eft, voluntate, fine contradi&io-

[

ne : & tota mente.& virtute, id eft

memoria fine oblivione, Concede mihi

"

mifericordiffme Domine Jefü Chrifte ,

1

Í

i

n

largitor amoris potentiíii

H

me, gratiam te-

n

1

amandi toto corde, tota anima, &tota

mente ; utàte nunquam valeam feparari ,

j

fed tecum peipetuo in perfeto amoie

Permaneam., AMEN.

GQ A P-U T X V.

a

E

Duod anor eft fortis avsmmatura anima,

g p

m

L

nit

iAlU

]'0'0'

1v

Omo ícuto & armatpra mc

us

qit

amoris tui , benigniffime Domi-

J

v

ne Jeíu Chrifte , in tentationis prxlio

il

w]nxt')

Rat inconcuffüs ; invincibilis atque fir-

j

a

a

P^

-

$

372

CONTEMPLATIONES

E

ne

miffimus: non tir

iit

ns, etigrmt cum ea to-

ta.acies damonica decertaret,

'Iuenim

| ( )

| Bon t

piiffime Do

1n

iil

1

ine Jefu, hominiamorem

í

^

| fgety

haben

D

i, bonusadjutor & fortis defenfor

Tum tj

afliftis, quia tu amor es: & qui in tuo amo-

m

xefiat, tecum ftat.. Affiflisetiam homini

Iu

l]

fih

dile&io

ii

ne

in

l

a

aDuii

«'N&S*ï

t1, ut verus & fidelis

100j d

amicus,qui libenter fuübvenit amico fuo;&

Wt öq

"

Ttji

üet ,

eum defendit, ficut [criptum eft : Cuffodit

Iominus ox

2

2

£

;

1

i

«

ln

citis

h

diligentes fe ,. du omnes pec-

[ni

]

!

!

!

catores (id eft, demones infernales vel ho-

n

t

:

He: ïbOi

minespe

1

t

entes) difperdet.. Sed Domine

e

4

ftttztios

nonfic eft

.

m

ä

dü

lia virtute :

uiatu; fi quis

íine d

liic

!le

T a

&ionealiquid facíat, non fic prz-

fto es ei, nec affiftis ad javandum., Dilectio

€(t p

vera in te Domine Jefu Chrifle , amator

[Jïtiïü!öp,»'

ed

yeri

ine, hominem invincibilem r

co

dit.

P—f Qt0,

Eum enim

M d

eey

H

i

t & de-

(f fo

omni parte proteg

fend

Cud

it; quod nulla facit alia virtus, fcilicet

ln

A

fs

MT

m

€x una parte tantum.,

Nam

ü

b&üinentiaà

n

ii

Qt

&reyla f

antumd

vt

efe

AtCL w

i2jdàd H

ndit, pudicitia à luxuria,

M

3

RO

f.x

1

ita de cxteris, Imo alia virtus (ine di-

1

l

Y

v

onc €ex una parte de

ï)f«l.ünem

"gndir, & ex al-

rao

Q

t

[Z'

a fuccumbit , d

n fcili

CcTt

ejus actu

AML

i

£

€

l

ii

&

Y

1

[ut

;

N

X opere oiitur ]

tl2

z

D

n

a

du

t

1

ï

q.

ï

na glor

Utt

in cleemo

y i

miem;ig

Junio

quz nihil vale

I

it, nifitua di

;

eé

:L-

i

1C

A

,

a.

iilk

e&afint & prote

Iv

t

a

-

^

Et ideo diabolus hanc armaturam

$d 41

dile&dionis invadere furamopere ftudet.

T

Nam fi caftitas in nobis fuerit fine dile-

!

Gione, non timet: Quia ipfe in carne

iU

|

non premitur, ut in luxuriam difolva-

i ü.:m PQ

(

per.

Bo

1]

N

VE

LD POT

373

f

u

!

a

st

tur. Abfinentiam non timet , quia cibo

T

uep(rrix

"

1

non utitur, qui neceffitate corporis non

ii

urgetur.

Diftributionem rerum terrena-

sdefeno

«

rum timet , fi dile&io defit, quia divitia-

100

j

am

rum fübfidiis non eget. Sed valde timet in

mh

i

nobis dile&ionem veram, qua tedili

£2

DA

; & h.

n

mus & prosximum: & femper concord:

invidet, quia dile&ionem quam tenemus

U

in terris, ipfe tenere nolens, corruite

oj

cclis. Dile&iotua, Domine Jefu Chri-

j5

I)

m

s

fte, ab omnibus diligi digniffimie omnem

dDo

AU

tentationem repellit, non alia virtus:

nam alia virtus cum peccato & informis

i nra

effe poteff, ut etiam morales virtutesin

D

philofophis fuere; ideoque non ab omni

7)

peccato, nec ab omnitantatione defea-

m feads

dunt.. Sed dile&iotua omni peccato con-

.

a.

tt.

aii

ari

atur, & omnitentationi refift

1f

it5

imo

nec mortti,

nec tormento fuccuimbit.

»

Vinci nequit; imo de morte obtinet vi-

|di

Goriam & trium

D

hum. Hanc veram di-

r

in

le&ionem tribue mihi mifericoiditer,

^

àr

Domine Je(u Chrifte , tota virtus & vigor

amantium , ut tecum inamore maneam

infempiternum, Amen.

QAPUM XWI

S)wod. per amorem peccatum dimittitur.

j

m

ill

I

p

! Anta eft vis amoris, füuperamande

"

| Domine Jefu Chrife, qued per

(

amorem peccata remittuntur.

Non ef

T

n

enim peccatum,

quod dileGQione tua

!

Jio"

Jl

non remittatur,

Non

10Xà2

u

A

«cuï'ga , nont

u

3

tanm

4 CONTENM

LATIONES

*

ï

ü

lX

GA

tavis vel enormis: qu

w d

dveniente

| peti

k

Cril

D

one tua non exge;]m ur, Non macu-

mmN

:

L;

mfoeda, tenax, acetiaminveterata,,

& fper

: non dile&ione & amore diffolvatur.

Ansfc

Qua

fi

L uc

ii dile&io omni culpe mortali

Mi |

ontrariatur, nec cum «hqva effe poteft.

( n

Iw abet enim tua vera dile&tio omnem cul-

Albagr|

pam expellere, ficut calidum frigus ex-

or, j

p ellit.

Sed non fic

eit

o Q

de alia quacumque

V'

VC Opef

üte.. Utp acetdcbcanaggcc(;t.u

quz

a P.Ie

T

tet peccata mamt, & tàmen dile ä.oms

U A

virtute omnia funt ei dimifía: quia ab ore

lt

me.

N

Veritatis didtum eft: Remittuntur ei pec-

Wt

]te

cata multa, quoniasm dilexit mültun. T d

59 y Iljie

LU -0

ct enim abundanter fleverit , pedes la-

as

Hl

chrym is laverit, capillis terferit, pedes

ii

Omumuz

]

uert& unxcn*. tamen iftis non

ihi

d

attribuitur remiffio

fed foli dllcömm.

l

I

Quia fine dile (?.lom, palum valuiffent,

ud f

3e

...'.Ulu

fizna quzdam & fcintillz

[ 1

ignis, à dile&tione praparata. Quz eate-

l"Js tibi

erata

ov id i

g

u

ere s qadtcnr s ab amore

i

]

imperata. . Dilexit namc quemultum , quia

Hv

pe

ex imocoxde, extotaanima, & ex tota

ufu 5! &

nente, ond evidenter pat

in ii dile-

X « QNS

Gionis fi

ignis, quz

oftendit

Dilexit enim

At

te fuper oml,m, fed noa nimis, quia tu

'011 T

Do.mnc nimis diligi non po

rec:

tC55

1.110 mo-

ne

CH

dus diligendi te fi

ia

modo eft.

9 QUac

Dv

&

2. Et in hoc etiam patet nobilitas &

1Q

valor dile&ionis ejus.

Quia in exceffü

lr

non am

itritur 5

nec augmentum C)US in

D

«

ï

vitium-veriutu

fed in commodum &

i

pro-

l

N5

I D IOT E

375

wontd

faY

[

k

d

u

M

Yte

profe&um. | Contra

3en homo poteft

nimisjejunare , eleemofynas dare, orare,

gcnmcv.-

u

af

& fperare. Virtutes quoque morales fr

l

Q

1

IX

dLhO]

transfcendant modum vel medium,

vitium. & malitiam convertuntur,

G

$1

die

.

Clementiffime -Domine Jefaü . Chrifte ,

g.

amator bone, ego malus & vitiofüs pec-

o

cator, iftamente revolvens, nec mente,

11f

a

nec.opere ad effe&um perduxi ; fed à ve-

I0 amore & diledione elongatus , &

|Videv

totus fripidus fa&us, in peccatis & vitiis

^

um

d

ä

inr

H

umerabilibus , tempu

S 1Xl

eum mife-

qui

i€-

rabiliter confumpfi. Adjuvare me d

433

I1

22

ifericordiff

imq

iiAil

e Domine Jefu Chri-

fte, im

menfe fonsamoris: & ut peccata.

Pïdvs

H

neabh

Aijivau

G

iC

ere

e

&fib, P

jtl

mittas, dile&ionem tuam

e

mihi digneris infundere fempiternam ,

ÁAMEN

dlkh

C ATUTY

X VII

&l&'

Qucd amor eft via vitliffima ad Deus.,

J

!)

d.

1, & 7 Era dile&tio (benigniffime Domi-

V neJefu Chriffe; qui es merces

tll ;

&

amoris) eft via re&tiffima veniendi ad tc.

IT

[

lz

Nec opus eft aliquaalia virtute , in cujus

(te

cxercitio poteft effe via obliqua.

Sed

i

u

folum. amore & diledione ,

quz ad

15; (

I

momV

coeleftem patriam vere ducunt.

Quia

13

alia quzcunque virtas informis effe po-

teft, & cum peccato : Et ex ejus a&u

'

Mi

Ízpe oiitur vana gloria , qua ut ventus

x

lil

impedit

a

yid

torem , imo impelli

L

A|

in chaqs

inferni NNam peregre pergens, car

1s

(0U

"m

aiiil-

fïa-ä.

PC

$7f

COXTnMPI A'T

IONES.

;2

Í

m*

:2

i

od

Xïp

m affumens ; clecx ofynas ero-

J0QU$

E

€

,)

ns eþ vento vànax glonæimgennu 5

dï It

& dvm ad peenitentiam ire credit, labi-

Tüium

turin infernum

Non ergo Domine Je-

tillre

14 Chiifte,

ilnCSPtO

amoris &largitor,

*

Jut qi

eq: Vi

)L L-u.um, oratio, eleemofyna,

4 kd [

&a omnino:

fed

amor & dil eu.o tia

n

du

sIicos

('

k

via reGiflimaabfque

uc

vio:

via 01('"15

[vi(til

ue-ta

abíqt

It

dio:

via plana abfquetumulo:

&.m:V,

V

claraabfque nubilo: via fecüra abfaue

TO Dnpt:

periculo: via jucunda cum bono focio ,

m

fcilicet c um te Domine

amantisfimo du-

& Venuag

CCI via ve

iendiad xtefnagaudia, qu&

Tüuni n

exut

CAU

nper 'xmmt viatorem ad d

eram, quz

[

a

€iu

7-3

)?L;f;m ,

nec ad finiftram

ive

quz

10n pl

aC

iv

v(*m— ea , declinare,

*

2. Ifta v

À

amoris , uvwme] fü Chri-

0

[.

j

fte, duxam

ant

ant I" 1*(

*'UP

"i

ie , eftvera , non

M d

R

fkfn, neque p":

METS

idl

v1a f'muvhs, non

L

BU T

verbaliss via fru&

iuoi

zj

non OC 01a5 E)

Via

non folum L;.nm:

1 .d etiam operis:

HNubpro

lod

vià caüta, non

: prudens, non

4

fatua:

lkx(nkl dni

ür, & cul-

ita quod pe

P ^à reiutetur

Vi

mazn

; Dnon Imocdica*?

i

Ha quod animam fuam ponst quis pro

atnici S

fii

iu1s.

Via conflat

ns

2 non i

101ne 11-

A

*«nQr )

tanea, ficut tuDomit

i

(

n fine ofte

ndifl 1

.

ect

Dottger

euia

cum dilexifi

ng

uo

f

?

in fine

dilexifii

€os.

]

Si qmu

U

P. Ommc]'"u("l rifte

iU

ad

ainator

ant

4hfi

UE

sfime, ad patriam ece-

.U.ït

em ve

clc rite

p

&v

er

venire ; per viam

di 0&10 is

& amoris ambulare debet,

^

1

Quia qui atmat

u

fuchï'u

currit ve-

"Ml at

]ocius,

»

M

Q1DIOT X.

N

15

AT

(id

ïacïuä E

& pervenitcitius, O mifericor-

diffime Domine Jefu Chirifte, qui ob ni-

Q

mium amore

i

5

etiam non amantium

j

u

[u)

;

mifereris:- iniqua & perverfa atque falía

0f

fuit dile&io mea. . Quianon fuit cordia-

lis fed verbalis: non veza, fedfi&a: meos

lei

i

l

amicos in fuis fceleribus & peccatis de-

dUf

fendi; & fic iniquos odio non habui.

N

D

[0'

Amavi fortunam, & ea mutaáta, amo-

rem mu

at

dv

1';.

d

D2

44

rce mihi , piiffime Domi-

ne Jetu Chrifte, mifericordisfime amator,

3*

Wl

Jl

"m

m

üy

& veniam dare mihi d

lgnare ; & concede

mi

p

ii mifericorditer tantam:ad te aman-

Juld

dum gratiam, utreli&o vanoamore tibi

d

[

|

non placito, :te fuper omniaamem., &

Y

il

2i

asfidue ;

[o,

&

.

diligar

fine alicujus temporis

inteipofitione nec à tua dile&ione fepa-

f

icr, Íed cum ea permaneam per infinita

j

"

Ízculor&m fæculg, Ámen.

CAPUT XVIIYE

Quad . amor obtinet , que jufte. petun-

DA

tur a Dec.

" X

tY

j

Mor & dile&io , ( clementis(ime

V

x.ä

Domine Jefu Chri&e , qui es ipfe

amor) poftulata.à te ; prompte & facile

qbtinc

Qui illum qui te veraciter di-

t

QU

libeneer exandis, & poftulata ei

concedis.

Quia fcriptum eft: . Dilexi ,

2145

Quomiem exaudiet o

vocEZA. ofdiio-

7s 9y»ed.

Iam exüberans eft amor tuus,

TT

dulcisüme Domine Jefr Chrifte, fpiri-

a Id

lg

i

B

tuilis amator, quo«

diligentite, uua

yrut

aj

Ccuu

I

J]

E

ia

z

CONTEMPLATIONES

cum fpititualibusbonis, bona etiam tem-

Verbo

]

poralia tribuis & concedis, ficut dictum

«diod

eft à te : $2 obediatis zmandatis rr;ezs, ut

sfdln Í

tiurgntz: Dominum Deum veffrums r [er-

fime j

viatà ei intoto corde veflvo . antmadz mente

duj

veflra: dabo pluviama temporancum- d [ero-

2100 ret

nam , ut colligatis frutfum vini dv olei , &

mn«fdg«

jünum. ex ais

Oftendis etiam & exten-

m fr

dis diligentite mifericordiam , ficut fcri-

m

ptum eft: Fadens seiftricordiam . in anillia

V die

gllium. ii , qui dilizunt . me.

Infundis

xIm

etiam fapientiam tuam diligenti te ,. ficut

Ralhd

fcriptum eft:

"Unus eff alzzj]mv 45, d& fa-

& Culon

pientzam fuam . (id eft , datum fuum ) pra-

bet. diligentibus (z,

TrlLu s etiam & libe-

£

4f

xaliter concedis diligenti te gaudium &

Ms

Iztitiam , ficut ("cxmtumefl Dzl/W'?z ju-

l

jfzwt/z » & odifi iniquitatem z. propterea

h

WK

yzx;t te Detts ,

b0/5 tuus , oleo letiiia,

D1ugentes igitur te, Domine Jefü

CllrxPe , amantium remunerator largif-

æeaä

) d

fime , exaudis, & eifdem multa bona

Qord.

v (l

impertiris. Sed non ficillisevenit, qui

£e non diligunt, nec diligere volunt, Noa

n

enim eos exaudis ,

RUT

fed. potius te prVO-

cant ad iram , cx..n aliqua à te petunt

Quia cum indignus ad 1ntexceacudum

muttitür ,

ir au animus

ad 'deteriora

ttm n

provocatur.

Ó Mifericordiffime Domi-

tu &;

"CQt f

ne, queties provocavi? Quia indiguiffi-

mus & nefandiffimus peccator , multa

ïmtgnls

te petii, & nullo dignuseram: quiate

*3'33 dilegi corde && opere , fed folum

ï, HUO

t [

p

TDOD DI OE E

379

amt

Verbo & lingua. . Quare non amore , fed

E

f

)

u

tdi

:edio dignus eram , poena, & non gloria,

[]

Sed in tuo indicibili amore confido , piis-

fime Domine Jefu Chrifte; te, fons in-

exhaufibilis amoris:: quem àmeobfecro

VU

non retrahas ; fed illum mihi clementer

concedas, quo inflammare digneris cor

meum frigidum , ad amandum & diligen-

l

jl

dum te: ut fpreta dile&ione tranfitoria

& caduca hujus miferevitz , ad te elever

"

ii

WU

per puram dile&ionem in temanentem ,

t2

)

(ii

peraifiduam contem

plationem , in fecuhþ

Íxculorum , Amen.

COARU GESUEDX

Quod amor Dei defendit. & liberas

jl

n

a nAalis.

-

Idelis & verusamicus es, ( Domi-

A.F

ne Jefu Chrifte, amator vigilan-

li

tisiime) qui diligentes te cuftodis , libe-

ju

rjs & defendis à malo & periculo : ficut

oft

endifti in fervo tuo Daniele, te toto

Ua v

corde diligente: qui conje&tus in lacum

n

p d

t El',ïï

leonum, illzfuste protegente fuit extra-

N

&us, & penitus liberatus. Unde dixit:

Ü

"Recordatus es mei, Domineg d7 non dereli-

f

d

l

j

quifi me, Liberas igitur Domine diligen-

ï

tem à malo, & à leonis infernalis inful-

tu, & illzfum eripisab eodem. Et quia

3i

ficut fidelisfimus amicus liberas à malo ,

3);7

protegis & defendis , clamat Propheta

in perfona cujuslibet te amantis : Dih-

"

f

"

g te Domine fortitudo sea.

Dominus

fieimameutum meum ,. dv liberator gieusz

Deus

N

3380 CONTEMPLA TIONES,

i.

Deus meus adjutor , d» fberabo in eum. . Pro-

tecfor menss- d. cornu falutis mea , dv [ufce-

Tu pro

Pt u

I)Z 0Y C

4

2. O mifericordisfime Domine Jefü

Vate

1

Ghrifle, ineffabilisdulcedo amoris: in-

T Dor

D&

zftimabilis eft dile&tio tua, quz femper

adjuvat peccatorem , & defendit. Pec-

ine y

Jtste

cat enim miferabilis peccator prava fug-

"

£geftione & cogitatione: fed tues diligen-

1

(::d'u

ti te fortirudo , ne cogitatio posfit introire.

lte

Quod (i peccator ultra procedat,ícilicet ad

.'?üi

m

dele&ationem, tuestuncei firmamentum,

T5 n

ne posfit dele&tatio invaleftere. Cum ou-

Vg

tem peccator ad 'confenfum voluntati la-

i,

xat habenas, tu Domine illi es refagiu ,

ut confenfui contradicat.

Q

Quando vero

defendit peccatum, tu ei liberator es, vt ab

audacia abhorreat. Si latenter peccare vult,

i

U

It

tu illi esadjutor , qui ubique prafens es,;

ne id faciat: Sedfipatenter, utesipfius

ï

l

adverfus nequitiam proteclor...SY autem

E

inducatur in confüetudinem, tues ei coz-

lat

It

"4 falutis. Si verofalfo feducatur , vel de-

ày

Íperatione aut induratione conficiatur ,

tu ejus, ne defperet, neque induretur ,

^V

N

N

u

fufteptor es.

y o

3. Fidelisfimus igitur amicus es Do-

hine & tua vera amicitia omnern aliam

Q9 v

excedir amicitiam. 'Tu femper diligis in

g ha

vita & morte.. 'Tu diligis in profpetitate

& adverfitate, & etiam magis felicem

T0 ?;:f;

mortuum ,

uam infelicem vivum.

Tu

ht

h

Quen

Domine pius igimmenfum amas, quom

J

emáris;

*

L

ïDIOT!E-,'

3y8Y

xiS

amaris; & etiamamas , licet non amaris,

eym. Pry

Tu propter patres amasfilios: imo pro-

( 0

pter unum bonum in civitate vel focie-

tate, amas mulros malos,

O amantisfi-

j

n

)

me Domine Jefu Chrifte, egomiferri-

In0|

P

j

fo

mus & pravisfimus peccator omni dile-

GüfF

cione vacuus, fed malitia & iniquitate

nl

ii

d I

plenus te ; ut debuiffem , nen dilexi: fed

[ p

"

cordurum & vagum habendo, addili-

stl

genda frequenter mihi damrofa & .no-

(Itt.

12

xiiipium applicui, quoder

"o

ere digne-

ris Domine ad te amandum femper: vt

vira mea & gloria mea fit dileQio tua fem-

j Oh

piterna,; AM E N.

/0

CHAOVUD C XOC

Qued amor Dei veficit boraineza,

g

r €5, 0^

1.7& T Onghonor, non pecunia , neque

aliqua terrena ínbflantia, nec

TA

etiam virtms, nec arsalmqua vel fcientia ,

"

P ia

(

ul

»

benignisfime Domine Jefu Chrifle, ple-

nittdo amoris (poteft implere animam ,

(N

Iu

ET

fed fola & vera

& fstïare confcientiar

tuost

i

LO rfa.

Nam diledtio, aut eft cam

yr, r

gtatia, aut (ine : at fine ea non poteft effe

a

dile&io veri. lllud autemY quod in via

teft folum reficert & quietare ani-

mas, eftgratia, cum qua fimiliter eft diie-

m

&io vera.

Et quia qui diligit te Do-

s

mine habet te, ficut ícriptum eft: $i

diligimus imvicem, Deus i nobis zaanet :

T

non potefteffe pauper, quia Deum ha-

bet quem amat. Étquomodo po

te&

LCit

efte

;ïl

pauper, qui te, qui es omne bonum.,

isbet

1]

382 COLNTEMPLATIO-NES 4

habet in conícientia? Qui habet aurum

1to ve]

in arca, dives non eft: fed qui te habet

10 defi

inconfientia, diveseft, Unde fciibituz

le&ion

detes I» me funt divitia dr &loría , ut di-

chatits

tem» ommes dilgsentes me , dv thefauvos eo-

Donig

Yétyo Yepleam.

5

€£0 fin

—

ó Mifericordisime Domine Jefa

Midi,

Chrifle, in amore ditisfime, qui ditari

Tputum,

cupit, & fatiari, dile&ionem veram de-

m

bet habere , quz mentum reficit; perficit,

qi

N

ie

Tetür

& eidem fuflicit. Nam qui vera diletio-

QÜl

ne caret, etiamíi omnes divitias mundi

DAW

haberet, & infuper fapientiam , fortitu-

dinem, fimplicitatem , pulchritudinem,

omnes denique virtutes à Philofophis

lÉN

conícriptas, pauper tamen & miferabilis

li

effet; quia illis non contentus, alia fem-

l

1

la,

j

perappeteret. Ideo de quodam diligente

V:O

ï

N

terrena fcribitur: Ta dicis, quia dives[um

P

"

J

N Bittq

e locuples ,

c

J

nullius egeo :

[o

"D

ne[ca quia

E

Yei

TY

T

u es nufer d- mifarabilis y. pauper ,. nudus

It

il

35 n

d

n

Qv cecus ?. Suadso tibi emere aurum ignitum ,

J

dl

i

ut loctples fias... 0. Clementisfime Domi-

da[

Vi

ne Jefu Chrifte , amor confumens, quan-

Pt

d

tam do&rinam nobis peccatoribus often-

AT

l

N

difii pro falvatione noflra moriendo ; ut

as

emarmus aurum ignitüm , per quod intel-

Mit

ligitur amor & dile&tio? Quia ficutaurum

V feg

excedit omnia alia metalla,. fic dile&tio

n

omnes alias virtutes,

('34

7)

30

3. Debet autem hoc aurum effe igni-

tum amore tuo , & dele&atione tua fum-

Ü fütyt

'ft

[7!

me inflammatum, Neque emitur num-

tf

mo

a*

NES !

IDIGTEL."

383

et ayi

mo vel denatio, fed bona voluntate , bo-

no defiderio, bono affe&u, Unde hac di-

i Ecln'

D

CiCx Ui

le&ione nihil melius emitur , & nihil

rids H

charius eft, cum posfidetur. Ó Piisfime

ag tv

I

Domine Jefu Chrifte , locuplesin amore,

ego fum mifer & miferabilis , pauper,

nudus, & czcus.

Da mihi hoc aurum

»miï!ï Mï

u

qu [

at

ignitum , hoc eft, dile&ionem tuam, quo

yvermo

de.

inflammetur mens miea, ut reficiatur &

)

quietetur in te, & ipfe ditatus gratia &

1

I)

1di

dile&ione tua, ad regnum amoris perve-

jos u

niam fempiternum , Amen,

FT

QAVP-UST DXX

y/

"

ii

(Hl

Duod. amori. Dei eft infiffendum,

j

ll

jl

00

r F Niüiflendumeft ( clementisfime Do-

ii

dil

iC

A mine Jefu Chrifte, amator bone )

"lU

I

ls

Ti

tionituz: quia dile&io noneftnif

boni, & tu es fons totius bonitatis, 'Tu

Ti

€s patercreatione & deitate, "Tuesfrater

x.,gi'.en*.gïion" & humanitate: tu es Do-

[

!

minus naturalis; non extraneus,

Quic-

uid habemus,

n

à te habemus : & in

j pont

finc à te exfpe&amus premium fempi-

ul

ternum. Et ideo conveniens eft, ut te

dilisamus ,. & tuz dile&ioni continue

D

u

enó

0j

infiftamus , ficut fcribitur: j4udi Ifraél,

iuo

quid. nunc vequirit Dominus , aut. quid pe-

tit 4 te?. Nifi ut timeas Dominum Deum

)

(

tuum , Q ambules in vib ejusz d diligaa

€um , d fevoias ei in toto cordetuo , anima

G* mente tua : cuffodia(4ue mandata Dom:-

£

du

i, ub bene fit tibi. Mrael quilibet fidelis

:

r p

Chriftiznus, per fidemte videns: quiad

j

dili-

354 g&NTEMPLATI-ONES

j|

diligendum te maxime eft adftri&tus , qui

| fitis |

à te magis dile&us. Nam dilexitti nos,

Todig

& laviftt in.fanguine tuo. u confulis

nobis, & monesdulciter, nón acriter,

RC, L

.

M

a

quz à. nobis requitis

fcilicet , ut te ti-

l"eräcor,

meamus, dum dicjtur: r tízeas Domi-

num Deoum tunm.

Unde in timore tui

elque

Tem f

o:ginem fuam libet dile&io :- quia fcri-

ptum eft: Timor Domini inirium dile-

if

&ionis. Quz viresaccipit & augetur exer-

flfeir

citio aliarum virtutum ,. dile&ione impe-

Otryar

fato, Et ideo dicitur , Et azibulesin vis

"titg.

Wi

ejus ; id eft bonis operibus ; utpote, elee-

nofyna, jejunio, oratione, & cxteris, Et

D

his enim vegetior redditur dile&tio ; ficut

ignis lignorum appofitióne,

2. Completur a

ib

AL

em dile&io tui Do-

l

(

1]

mine. ex affe&u interiotis amoris; ideo

Mi

Gicitur

*

$

(Ut. diligas Dominum . Deumn

H

tuu. Completur etiam exa&u exterio-

UM

k &:n

ris honorzis ideo dicitur:. "Ut fervias eiin

toto cordetuo , anima, dy mentetua, Cou-

f wl

Z

L

SC

fervatut

denique

tfnandatorum. tuo-

Dot

rum obfervatione, ideo dicitur:. CufZo-

dia[gue mandata Dorni, wt bene fit tibs,

l

j

V

O. benignisme Domine Jefu. Chrifie ,

n

Q

quem juftisfimum eft amari, utilem & fa-

Hq

od

N

lubrem regulam te diligendi nobis clc-

die

t

menter dedifli, Nam fummw zquitatis

ET W y

cft, uttetimeamus; fummz levitatis, uf

V, $s

in viis tuis ambulemus; fummz bonita-

* Btogi

tis, ut te diligamus , fumma dign-i-

R Q

tatis; ut.tibiícrviamus; fumia «q

le

tà

Ào

la

A iil

T5

IODOIOO TE

Qu

315

tatis. & fan&ritatis,

ut mandata tua cu-

ftodiamus. O püffime Domine Jefu Chri-

Q

f CT

te, amator mifeticors & jufte , non pon-

deres peccata mea ad vindictam , fed mi-

I

fericorditer mihi ea condonare dignerisz

defque mihi gratiam tnam , ut pertimo-

jrore f

rem tui, oriatur in me vera dileQio per

afie&um interioris amoris, & peraéctum

vd'

extezioris honoris compleatur, & per

r

obfervationem mandatorum tuorum con-

m

fervetur , ut mihi bene fit te amando,

nunc&inperpetuum, Amem.

n

mb

7

!

CA PU T XYLE

De utilitate dr facilitate amorás.

!

O,ML 5

Ti Erba tua veriffima funt;mifericor-

uXv

diffime Domine Jefu Chrifte,(ex-

pt

emplum & forma amoris) qui dixiftiz

(*

'|

y

Jusum meum. [nave efl , ér onus meum le-

I

a

ettt |

ve. Hoc eft Domine te veraciter dilige-

I€ & amare, quod fumme füave eft &

leve, adeo quod nullus habet, necha-

bere poteft caufam, aut excufationem,

[

" [

àliquam te non diligendi.

Unde (i

i

alicui dicatur

uod jejunet , dicere po-

1

( ia

]

corpus

habet fragile,

Si dicatur

ei quod dct, poteft diceres pauper füum,

Si dicatur ei,

ut oret , & limina San-

Gorum vifitet, poteft dicere: infirmus

fum. Sed cum eidicitur: Dilige Deum

i

& proximum, nullam habet excufatio-

ht

nem,

Quare benigniffime Domine Je-

je U?

fu Chrifte, dile&oramoris; fcio, quod

»

t

tam facile eft te dil

hoc

b

1

:

^

ige.re ; quod ex

cor-

$$6 CONTEMPLATIONES

torpus nonaffligitur, pesnon pungitur ,

Is

vaput non dolet,venter non ]xditur,lingua

&

mon vexatur, crumena non evacuatur; quia

faceo

dile&io proprie confiflit in anima, & inde

me p

ieqmmr ; quod quiamat, non laborat.

DI

Non eft dile&io fuper facultatena

ttüferi

lïon*mvs , ita quod non poffit eam perfi-

Trasim

ccre

Nec eft dile&io longeabeo , fcili-

V d

«et ultra cognitionem ejus , ita qvod non

indi

poffit eam apprehendere: fed eft juxta

iib

d4ominem;, iuhæt in ore ejus & 18 cor-

fftid r

de, ut impleateam, & diligat te Domi-

€s, [

ne, quiesfumme gloriofus, fumme de-

OCUtlOr

eciofus

Ami-

1le öwms,

& funme pre

(lüqpm

€itia namque cft reí uf&

boni honefii ;

A

&leleCtabilis aut utilis

qua omma füntin

te

nll&&. P

fuperamabi-

l

Domine Jefu C

lis 8-' fup

erbone,

Ex dilectione homo

I;Igd (

vivit Vlta 916*1"8 E

& multiplicat bona

H

opera,

[5 14

ut

terram viventium poflideat. Fa-

re

C

€ilis

&*

eseft (D

^orhine Jefu Chrifte fupcr-

J.

Qiterd

A&mande) dile&io, àquanullus, cu

Ihneïz,

cunque ftastus, gridus aut conditionis

74;

l n

N

vX

t, excafari poteft, O mifer & mife-

LE H [0]

zabilis Beecator , qoxd faciam ? Oculata

enim fide

hoc video & cognofco, quod

Md di

Nitny i

facere deberem ; & nonfacio, Scio (cle-

snenzifiime Dcmme) me nulle modo

mhe 1

hite di

iter tibi placere pofle, nifi per dile&io-

nem.

Adillam meum animum non con-

te f icut

YO Qv

verto, illamvilipendo. Adillam haben«

fr

XEta

TBüt «

dam me non dxi ono , fed inclinationes

Dt&

àueas ad vitia & pccc ta perficio. In il-

WP»[&

3

I)

MDIOTTZE.

289

]i

o

Tis permaneo, in illis dele&or, inillis

qui

fere continue proftratus . miferabiliter

du

n

jaceo. Refpicere ergo me dignare, piifíi-

JUv |

me Domine TJefu Chrifte , animarum per

i

Jbofl;[y 1

amorem purgator, oculo tuz pietatis &c

mifericordiz.

fl

Dele iniquitatem meam

'e

m n

maximam,

& inclina cor meum pra-

j

J

ol

vum & perveríum ad te diligendum &

Ilj

m

l

D

amandum.

Non recedam à te, neque

xi

à tua benigniffima voluntate: fedquic-

syne

quid prxcipis ; faciam ; quicquid prohi-

bes, evitem totis viribus, cogitatione ,.

P.

ïüll:

JU)

locutione , & opere: uttte donante, dile-

fis. ^

C€ionem tuam obtineam

Amen.

'fcmpiternam 5

]

[

nie

ï

CAPUT XKXIIL

0[.01

Qwuod dilizere Deum , eft fumme leve,

i

Ru&us & utilitas ( Domine Jefu

i

I.F

Chrifte, totius dile&ionisauthor)

quz ex dileQione tua acquiritut , non fo-

lum eft zternagloria, de qua diàum eft :

Suod nec oculus vidit ,« nec auris audivit ,

gqu

mec im cor- bominis ad[cenderunt , qua prapa-

n

vafli diligentibus te.

Sed etiam eft utilitas

( ! O»vl :

Jf

j [

magna in hac vita, quiadiligenste Do-

mine, íi contingat eum deficere veler-

4

p

f

rare, dulciter corrigitur & caftigatur à

[

(

te, ficut dile&us filius à patre, qui de fer-

Wi

vo extraneo non curat. Unde magnum

hfe

fignum amoris tui eft Domine, corre-

ptio & immiffio flagelli.

Sed homines

$. J

defperatos & perveríos quolibet ire per-

V

»

mittis,

|

335 CONTEMPLATIONES

| Jomi

mittis, & in precipitium peccatorum inci-

remit

dere, Quia quem diligis caftigas; & flagel-

las omnem filium quem recipis. Diligens

Ineny

lil

te Domine pacifice cohverfatur: eft enim

in pace conícientiz, & tranquillitatis ju-

st

10

cunditate, nonin fimultate & odio.

(

2. Diligens te Domine diligenter per

til

te à malo prafetvatur. Sicug enim ho-

fw'ï Qu

io pupillam oculi fui fedulo cuftodit ,

(tor

M

Iej

& eam fumme diligit: fic tu Domine

lefu Chrife amator bone, amicum &

lgte

m d

dile&um tuum protegis, & defendis, &

€uftodis ; nein peccatum labatur , neve à

Dlïlpfun

Qeboam,

diabolo affligatur.

Scriptum eft enim:

Qui dilizitis Domium , odite. malum « cu-

&ID yer

Qüi df

Jéodit. animas San&lovum (aorum ,. de ma-

&H peccatoris : liberabit eas, — Cuftodis ani-

Wt t

mas, non cutem carnis fplendidam , non

KCütter

poffeffiones & terras , auiatalia tibi cha-

p

ra non fünt. Sed cuftodis animas fan&to-

(Cnt ) ab

rum, neinpeccatumlabantur: & de ma-

BO

nu peccatoris liberas eas, neàdzmone

fibi oj

sfligantur. Diligenste ( Domine Jefu

Lt

VVere

Chrifle, amantium gloria) multum ho«

LU ftip

AU

norastur: quia a&us diligendi, efta&us

LWMERS

d

tuus & Angelorum, non damonum. 'Tu

ET

enim diligis, quia fcriptum eft: Ege dili-

Sentes zue diligo.

In Angelis autem eft

Nj

vis & aQus maximi amoris, quo ad te

(di

Domine, quo ad eos, qui fuüi funt confor-

ARtnticn

à

tii, & quo adnos, Diligunt enim adeo

Tilem

quod ordo fupremus , ab ardore charita-

llfle Ye

iW

tis nom;narur Serphim, Diligent

em -I'C

D &

omit-

PDIioT X

389

V

Domine fufcipis ad poenitentíam , eidem

Tnjg

remittis offenfam ; & tua maxinia pietate

& Hagä:

inenarrabilique benignitate, ac inzftima-

Dilipt

bili largitate, gratiam mifericorditer do-

eftenim

nas & tribuis.

fs

3. O mifericordiffime Domine Jefu

dO.

Chrifle , femper amari plits quam dignif-

;emcrpö

fime quanta miferia ego nequiflimus pec-

enim I

cator plenus fum; qui perfpe&a tanta

cuüodk

utilitate tni amoris,te propter temetipfum

o

diligere debeam!. Quod fi pauper tei-

yion &

píum diligere nolebam, faltem propter

od "

meipfur. & utilitatem meam te diligere

f n

debeam, Ut ex inotdinato amore tan-

j enit

dem venirem ad verum amorem tuum 5

jm:

qui eft diligere tenon abaliud , fed pro-

pter teipfum folum. Mihi ergo digneris

01l5 :

fuccurrere benigniffime, & createin me

n m

cor mundum; ut ab iis quz tibi difpli-

10b

«tbl

*

cent, abhorrendo, & ineapenitusexe-

crando, te diligam & amem, tibi ferviam,

m

tibi obediam, przcepta tuaadimpleam 5

ia

Bttevere, ordinate, non ob aliud quam

T äelu

ob teipfum, diligam per infinita fzculo-

W

gumíxeula, Amea.

(

CAÁPUT XXIV.

j

^

l.'

Prceuec

"Ouod amor eff. veflis preciofa antima; -

"

*." Wf Nvitatus ad: tuas coeleftes nuptias

j*

yte

t

( dalcisfime Pomine lefu Chrifte,

TEU

amantisfime coelcftis fponfe ) veftem nu-

t

r

ptialem deferre debet: ne fiforte intret

jl D

fine vefe nuptiali, ejiciatur juffü tuo ex-

g[h?[:i'f

t3, ( projiciatur. in tenebras exterios

jme

1634

n

^

$90 COLI—N'I'TEMPLATIONES

zés, ubi femper eft & erit fletus, & ftridoe

tm,

dentium. líta veftis ( Ó benignisfime Do-

Es e

mine) eftamor & diledtio, qux excellit

Quia f

omnes alias virtutes. . Jfta veftis ex pre-

Tetali

ciofis filis ; id eft, tuisbeneficiis homini

preciof

collatis, eft contexta , & fubtili magifte-

AU v

rio fa&ta, & decorata; qu& defignatur

ptocedi

ertuam tunicam inconfutilem , qux nec

His, &

f

?

ciíf

E

àfuit, necdivifa. Quiaamor, neque

hiiL*S[, ]

di

di debet, nequeícindi, Etquieum

l.

Fï(ïdü

dividunt vel fcindunt, pejores videntur

"

0

quam milites: te crucif

o

gen

i

es, quituam

Q

tunicam dividere noluerunt,

i,

Deccator

2. líta veftis nuptislis, Domine Jefa

e

UET

Chrifte, fponfe amosis, fumm

1€ 'g

otens &

(gou i

efficax exiflit.

Quia. defendit hominem

Pmsj (f(

à frigore cupiditatis, & ad tuum amo-

K QUC

rem horminem inflamma

"

1

, ipfumque or-

H

2

Tb J

at

p

L

2

lurimum & venuftat. lítave

i

ils nü-

t

1

l

1

;

eon

Wij d)

Íola diftinguit filios t

Lväg.l

i, & per-

d

itioni

s

Quia qui eam defert , regnum.

fl beniä

tu

13

ium in

IPGma l

H

abit,. ut conviva tuus & filius

D

Chari

ï?

ruerit, etiam

shmuss. quivero ea

Qd j

fi. defe

emnes alias vc

es, id eft,

zn

:;

^ 08

H

trt t

omnes alias virtutes, expelletur à regt

Yio

E i

tuo.

Ifta veí

operit multitudinem pec-

catorutm.

$&m,

Ia vefiis commendabilis 8ft

äem, &

colore & valore; eít enim deaurata, vel

Àtgy,

potius autca , juxtaillud :, 142/firig "Regina

«. dextris tuis in veflitu deauvato.

Et fic

a3at

4

"nar

Xta. veftis ori

ub d.

nit

Asdi

n ,. quo

df

G i

ne ipfa

ornatu. indigna eft anima coelum in-

&tedi, líta veflis nuptialis mulnit homi-

MOning

neamns

,

t5

LO pO X

vt

mem, quia fortis eft ut mors dile&tio,

imede

Ejus etiam preciofitas patet ex materia,

excit

Quia fi preciofum fit, quod trahitur ex

i^j

9«

lf

metallis, gemmis & animalibus, longe

s omii

preciofius eft quod ex te tralitur. Ifla

autem veftis nuptialisex tevenit, &càte

mcgi'(k'

efgudtt

procedit. Ex eaquoque regimur , vivi-

quZ j

inus, &ditamur. Quienim hanc veftera.

p

babet, nihil eideeft: & fine ifta nihil ei,

prodeft.

il

3.. O mifericordisfime Domine

efü

qui

n

Chiifte , cocleftis fponfe, ego mifera

:

jlis

peccator nudus füum, & cum hanc ve-

Hf

jne )

J

e

Íftem nuptialem non habeam, non fum

E

)

l5 X

dignus ut intrem ad tuas. coelefies nu-,

n

puas, fed ut projiciar in tenebras exterio-

yn 4v

res, Succurre ergo mihi, piisfime Do-

"

gU

qinine Te

MM a

u

Chriifte, aterni nuptialis con-

H

(l

vivii difpenfator largisfime ; & da mihi

j'

tua benignitate hanc veftem gloziofisfi-

n

j

mam, ut invitatus & vocatus ad tuas

fempiteraas nuptias , illuc cum vefte nu-.

tiati

ptiali intrem , ibique -cum amicis tuis

n

1

amore tuo perpetuo fruar, telaudem, te

admirer, te glorificem zternitatis Re-

gem, & gloriofisfimum fponfum, viven-

tem , & regnantem in fxcula fxculorum,

j

l

Amen.

CAPUT XXV.

U

i

Owod amor a malis animam cuffodit,

r !1?[3

Erus amor(Domine Jefu Chrifte,

1.V

amantium confervator ) cuftodit

! ho

minem à peccatis. . Cuftodit namque

t

4

aQ

D

h

4933 CONTEM?PLATIONES

ab zmulatione, fiveinvidia, quz vehe-

fht (

menter corrumpit animam. Inde enii

n5 3 te

provenit, ut animain malis proximi de-

difplice

leQetur, & inboniscontriftetur; Sicut

N gux

f

verus amor facit, ut in bonis proximi

uferico

dele&etur , & in malis contriftetur : quia

montigi

ficut viror natüraliter deleGat vifum cor-

lïfi r

peris, fic bona naturaliter dele&tant ani-

fatíomi

mam,.

'

Cuftodit Domine verus amor ab

Iidia p

ambitione , quzeft, cum quis quzrit fui

du &

exaltationem , & proximi deje&tionem.

^il qn

Ut ficaltior fa&us, à pluribus videri pof-

D

fit, & in admiratione haberi. Nam ve-

i al

rus amor, füi exaltationem & proximi

li defe

deje&ionem non quzrit, Cuftodit Do-

Adiü&'a.n

mine verus amor ab amore nimio proprii

6s at

boni; ex quo folet fieri , ut homini nullo

Q il

modo cura fit de bonis proximi, ima

Q65 ;

cum fcandalo füa repetat: quarit namque

Km: &

propríia commoda, & negligit aliena.

nian, E

Verus autem amor;quaz fua funt non quz-

tlotiom |

rit, fed quztua funt, Domine.

leny

2. Cuftodit etiam verus amor à mali-

£na cogitatione fuper injuriis vindican-

1

J

dis: Talisautem cogitatio , quai ferrum

in vulnere femper hzret, Etideo fcribi-

E

iur: Auferte malam cogitationem ab

Y

Oculismeis, Verus namque amor, Domi-

Atls am

ne, omnia remittit proptertes repellit-

i qije

que noníolum a&um , fed etiam omnem

t

€ogitationetm,

Cuftodit Domine veru$

t

aimor,

ut ga

k n d]

$u

udeat homo füper iniquita-

1t feriy

:e,; quodcítdiibolicum, & fignum ma-

W Q*

[4

n

$6w

"—

p

ID IT OLVR

303

wl*

gn« corruptionis animz , & elongatio-

je eim

nis à te, cum talis iniquitas fumme tibi

difpliceat. Sed verus amor, Domine, fem-

gimide

p t

per gaudet de bono5' & non demalo. O

poxii

mifericordiffime Domine Jefu Chiifle,

qr: qu

amantiunr cuftos fideliffime, dum pra-

fum at

miffa omnia & fingula mente revolvo ,

fentio me à vero amore elongatu

m

M.

Quia

durta

Atmor )

invidia plenus fui & fum , meipfum ex-

gu.m'tfui

altavi, & proximum dejeci. Me nimis di-

Quonetm.

lexi, animum habui vindi&z cupidum,

"

Et deni-

deipo"

in maliia gaüdium concepi.

que ad omne malum, propter amoris

yantt

Yosim

tui defetum, multipliciter pronus fui,

Adjuva.me, piiffime Domine Jefu Chri-

ylit D

) p[c?m

fte, largitor & confervator amoris. Et

da mihi verum amorem indeficientem-

D

1

1

que; utab iisquz tibi difplicent, abhor-

ream: & quz tibi placent recipiam, te-

neam, & adimpleam: ut in fine tuam

n

gloriam perennit

er & (ine fine diligam ,

Amen..

QUATPUSS XXWE

Quod. amor in. fe continet. doékrinaga

veritatis.

Ti Erfe&usamor (clementiffime Do-

ol

mine Jefu Chrifte, qui omnes per-

:D'

ficis amantes) docet veritatem : quia

in diledione tota lex pendet & pro-

(Ii

fild

phetz. Quicquid latet, & quicquid pa-

tet in divinis fermonibus, &in tota fa-

ra fcriptura, dile&io ipfa comprehen-

dit: Quia fcriptum eft: Plenitudo le-

W

Qs

gis

d

;

w

^

94 CONTEMPLATIONES

i

gis eft dile&io. Nam tota lex, imotota.

fiter

Ícriptura, aut przcipit & confülit ea

Tteam

quz faciunt ad tuam & proximi dile&io-

(iguy

nem, ficut patet in preceptis affirmativis ;

plusqu

aut'inhibet & diffuadet 1lla, quz impe-

tI6s dl

diunt & dirimunt dile&ionem , ut liquet

Iperfrt

in prxceptis negativis. Quid ergo eft quod

fétong

fcribitur: Qui proximum diligit, legem

à.

implet: nili, quod qui diligit proxi-

1]

mum, diligit & te Deum? Quiaeadem

Ti

eft virtus & dile&io, qua quisutrumque

fedim y

diligit. . Ut idem eft radius, quo quis So-

ler| &terramintuetur: fedillum in imo

Qttem

[

tuz dile&ionis radio diligit, teautem in

g*]iïcffc]

'

illius fummo.

Aliarum autem rerum di-

Q ao

le&io, qualis eft in mundo, ó Domine

( Doy

Jefu Chrifte, Solamoris, miferabilis

lu

profe&o eft & ftulta-, & exprobrabilis

F dice

infania quod fcilicet reli&o tuo amore,

dile&ioni aliarum rerum homo adhzreat,

ET.

W g

Sed benignisfime Domine. Jefu Chiifte,

U

ad verum amorem reluctor ego gravisfi-

a

n

ïlïfh!ö'n l

:

rYie

us peccator, dando meipfum volunta-

C Inf

*1ic

quodammodo in reprobum fenfum:

h

t'unm veram & animz mez contemnendo

EU

dilexi vanam voluptatem interdum for-

n

lr

ul

tunam & temporalem facultatem non

confiderans, quod qui amat divitias , fru-

&um non capiet ex eis.

D! Aff

2. Dilexi frequenter. mundanam va-

)

nitatem , contra confilium fcriptarz, di-

fi

centis: Filii hominum ut quid diligitis

-

2

Yanitate

ELAT

ipn:x-

2

* I

Tl

L

1 il

iutexdurg dilexi irrat

ilitez

»

b

InDeIlsOs U.

395

:bïïwfcx co

imo;or:

gnationem & propinquitatem

t

meam plus quam te; & ficnon eramte

10

ül

ld

dignus,

Qui amat patrem aut matrem

I

plusquamte, nonefttedignus, Aliquo-

j p

ties dilexi munera & dona, fepeetiam

ydiqi

fuperfitiones & deliramenta: frequen-

d.

tercontumelias, detraQiones, ac convi-

tià

;, I

H

Et ideo dignus eram ut maledi&tio

mihi veniret,, ficut fcr

tum eft:. Dilexit

It Fi'GXi*

faledidionem & v

en

E

iet ei.

Dilexi in-

;ilfgäiliï

-

(

lUuV

j

terdum vindi&am, G malitiam, & ini-

quitatem , quas reprehendit fcriptura,

yqis.o

j

dicens: Dilexifti malitiam fuper beni-

1l

du

d

gnitatem , iniquitatemn magis, quamlo-

J

nl

qui xquitatem. fta fuit , Ó fuperaman-

&

ert

o

de Domine Jefu Chrifte, mif:

z

bilis &

n

f

iniqua vita mea, non attendens fcriptu-

em:

xam, dicent

li.

Nolite diligere mundum ,

Sed

VU

tumife-

ntott

nec ea qua in mundo funt,

R.

:

il

ï

C

iUl

ts

riccxs-

miferator Domine, ignofcere

hii

mif

icorditer mihl dignare 3. & illufita

J

)g

iC

H

mentem meam, ur te perfe&te diligam,

TY^

ut fic informetur anima

iil

ea do&rina ve-

llvll*m

[

»n

"i

QU

ritatis; ut tecum , qui esamor & veritas,

?

in amore & veritate vivam perinfinita fz-

culorum fxcula, Amen.

j A

g

Q APU X VTIY

Jó

De amore, quo Deus diligit boroinem,

u

* Mantiffime Dotmine Jefu Chri-

[

fie, tudiligishominem, qui fer-

]

vat munditiz puritatem.

Simile enim

Íuum diligit, Et quia tp purus es, &c

"

i

::

Í

onuuunm

366 CONTEMPLATIONES

omnium maxime purus; ideo diligis pu--

(üt; ])

ros , ficut Ícriptum eft : Qui diligit cordis:

Domin

munditiam , habebitamicum zegera. Sic

£qtiti

enim dilexifti beatum Johannem Euange-

atj

Biftam, de quo fcribiturz Hic eft difcipulusy

& di

ille, quem diligebat Jefus. Diligis etiam

ttte ]i

Domine hominem , qui tenet fapientiZ

Qp

claritatem atque veritatém, Quia fcriptum

ÁiteDor

eft: Neminem diligit Deus, nifi qui cum

[

fapientia eft 5 quia non poteft venire com-

Ttntism

modum neque honor de atmicitia ftulti,

o u

Ideo Domine dilexifti Salomonem , ficut

ftlo

fcribitur: Vocavit Dominus Salomonem ,

Quam ex

& dilexit eum. Diligis Domine Jefu

QU5 [pe

Chrifle, amator innocentisfime, illum

ft odio

qui amat innocentiz levitatem, ficut dici-

ieafm

tur: Scio Domine Deus (ait David) quod:

Qw

probas renes & corda , & fimplicitatem &

|

Teje ttil

non dolofitatem diligis. Diligis etiatmr

j

Mu

Domine amicitiam amicitiz rependentem.

& fervantem amicitiz firmitatem, ficut tit

fitiot

Dvl D

aCC

Domine díxifti. Ego diligentes me diligo,

Arendi

Hoc namque juftum eft, quod qui diligi-

"

n

tur, diligat. Sicenim Moyfen dilexifii,

&fuh

leck

n

ficut fcribitarz Di

AVV

us Deo & hominiz

bus Moyfes.

('

2. Diligis Demine Jefa Chrifte, amane

LYN

tium liberalisfime, illum; qui oftendit cf-

füc

fe&u beneficentiz fux largitatem. —Quia

ij

hilarem datorem diligit Deus.

Largi

&

enim & pii diligentur à te. Sicut patet

Pt

etiam de Martha, cuius animus erat lar-

gitate & pietate foecundus, ldeofcribi-

E

ïlllutc;- |

1Uk

Xe5

ID IOT UE

35

iligspte

tur: Diligebat Martham ]Jefus. Diligis

as

Domine illum, qui fe&atur juftitiam &

of fic

zqtuitatem, quia fcriptum eft: Qui fe-

)

une

Geturjuftitiam , diligiturà Domino. Sic

ii

enim dilexifti Domine Samuelem zqui-

)l

"

nli

;

tate folidum, ficut fcriptum eft: Dile-

titpi

M

&us à Deo Samuel Propheta,

O dulcif-

ul

um

fime Domine Jefu Chrifte, omnium per-

fiquem

fe&de amator, dum omnia przdi&a in

Snre o

n

mentis mez fecreto confidero, erubefco,

lil

n

imo cerde deficio prz timore: Quia non

em, It

fentio àn me miferabili peccatore ali-

neil

quam ex caufis przdi&tis, ob quam tu de-

mine

beas roe diligere, fed potiusob oppofi-

ta odio habere.

Sed tamen ad tuam im-

iiï D

Áit

c

menfam clementiam confidenter acce-

do, ut parcere mihi digneris, & remit-

tere mifericorditer omnia peccata mea,

i

If

Et fic me difponere in cogitatione, lo-

cutione & opere, ut per iunovationem

ä,dgn:

T

H

l

;

m

J

tibi placeam ; & caufam habeas me di-

1

(

ligendi, ut te diligentem me , perinfi-

j

nita fzculezum ízxcula vicisfm diligam,

[

Iul

Amen,

f0l

CA?TPUT XXVIIL

-Swod amor. eff excellentisfiza virtus,

d 1

X."É Nter cateras virtutes. ( benignisfi-

ii

me Domine Jefu Chrifte; femper

, U

emabilis, excellentisime ) vera diledtio

]i

j

j

eft excellentistima; &ideooleo compa-

[ Jlä

ratur: quia ficut oleum aliis liquori-

"

bus íüpernatat, fic vera dileQio alias

Vittutes. vel gratias aptecellit, Xta vera

oi

ie-

799 CON TEMPLATIONES

dile&io fic

H

*

eddit tibi Domine homi-

: & fipi

nem charum & preciofum, ut filius tuus

Det ho

-

nominetür,

Qui autem illum non ha-

lim fr

Tultis

bet, defpe&useft, & erit coram te ficut

fülla fitule, de quo & fimilibus fcribi-

ET

tur: Ecce gentes quafi ftilla fitule, & qua-

fitie

fi momentum flaterz reputatz funt, -&

tdor

qnuaáfi pulvis exiguus. . Scio Domine Jefu

16f ve

Chrifte, operum & virtutum zftimator

Tttis dj

juftiflime , quod licet talis exerceat ope-

m &

ia de genere bonorum,

parvi tamen

lä'r.lï Qy

valoris funt, fi dile&ionem non habeat

hii

nec ex ipfis operibus, quantumcunque

petidi

fuerint preciofa, obtinere valebit re-

& dile

gnum cocloram, nifi ea faciat in dile&tio-

E

ne&amore. Hac enim vera dile&tio unit

Opeta t

hominem tibi tanquam capiti , & fideli-

tiori .

»bus tanquam membris. Ideo hac unio

ln, 4

valde chara debet effe homini, Sicutenim

unitas, quz eftinter caput & corpus;

diligitur; fic etiam incomparabiliter dili-

l

Bi debet unitas, quz eftex vera diledtio-

ne interte & hominem; & abíciffionem

KL amy

& feparationem tantz veritatis fummo-

&

-

5 k

pere cavere debet homo,

fugere plus

Q ts

quam proprii capitis abíciffionez, Sine

ä fupu

hac vera dile&ione,nulium veram bonuin

(]Uäm t

àdef homini: imoin vanum & frufltra ha-

10n qf

bentur cxtera bona, faltem quantum ad.

Weliofs

falutem zternam obtinendam.

Siautehi

Torafa

homini adfit vera dile&tio, habet ominia

Vnde |

Uonaveliníe, velinaliis.

t tib

2, VeradiieGio , Domine, eft fcienti

"helis

e

a—-

ITTO T E

.ï(

39

li

& fapientia, de qua fcribitur: Dile&io

iil

tf

msv j

Dei honorabilis fapientia. Unde non fo-

Q] non

]

lum fcientiaeffe videtur, quia fcientia in

multis hominem regere non poteft , ve-

libus

raautem dile&io poteft, O mifericordif-

n

fime Domine Jefu Chrifte, amantium

re&or & guBernator, quoties hanc ünio-

Jolf

nem verz dile&tionis ego mifer & fcele-

ratus divifi & fregi perpetratione multo-

n

rum & diverforum peccatorum ! Et pró-

«

inde opera mea inutilia feci , & tempus

P«m

B

mihi. datum ^ ad. operandum bogum

perdidi. Adjuva me piiffime Domine,

& dele iniquitates meas, Et reformain

me veram dile&ionem , qua mediante

j

i

i

D

opera talia hicimpleam , quóad regnum

y

omoris xternum tandem pettingere va-

leam, Amen.

o ht

CAPUT XXIX

(

u

De amore Dei (v yroximi.

&

I.

Rdinata dile&io ( clementiffime

4«j£,p,v*

Domine Jefu Chrifte, qui omnia

per amorem ordinas) eft amor verusad

u

:

[

te, & proximum. Nam hominis amor or-

d

l.

dinatus ad te eft, fi teamet propterte,

"

&íuperomnia, Siautem amor quo qui(-

no

]b()h.x*

quam te amat , eft proptertemporalia,

non eft amor ordinatus, fedtibi contü-

ff

Til

meliofus. Quiaqui te amat proptertem-

poralia, plus amat temporalia quam te,

Unde cum tali amore przponatur crea-

qin

tura tibi creatori, non efthoc fine con-

tumelia & offenfa .tui,

Non enim eft

dfz'ïä«ü

amor

A.OO)CON—TENïPLATEONES

amor ordinatus , nifi tufüuper omnia ame-

Mitaty

iis cum tu in infinitum melior fis omni

ficim

creatura, Ámor vero proximi ordinatus

Toyin

eft, fi ametur proximus propter te, &

Tdte Q

quia zque adte ordinate amandum crea-

6; |

tus eft.

Si autem parentes aut propin-

Dropri

qui plus quam tu amentur$ non eft talis

ejitin

amor ordinatus: neque fic amans eft te

&ftor

dignus. Duoenim fünt pracepta à te no-

dipng

bis data; Dilectio Dei & proximi. Etli-

hts

cet duo fint przcepta , tamen unus eft

t?ïa D

amor, quiaalius amor non eft quo quis d-

Ti

lizit proximum, & quo diligit te, alioqui

Tentia

non effet propterte. Nec poteft te quií-

iC ol

quam diligere, quiin proxinii dile&ione

me, i

noícitur oberrarce,

Ka

2, Cogitatio namque hominis,Domine

D Vr

Jefu Chriftle, verz dile&ionis ordinator ,

Íemper debet efiz ad te diligendum , &

proximum: te quidem ex toto corde,& ex

]

totaanima, & extoia mente; proximum

autem ficut fe ipfum: ut fcilicet caveat in-

D)

1 hgml

ferre proximo , qua fibi inferri nollet: &

Tie

impendat ci beneficia, qua fibi velletim-

u 'n (

pendi.Ifta namque;benignisfime Domine,

[ .mm

femper funt attendenda , & femper cogi-

m d

tanda,femper retinenda;femper totis viri-

n i

bus exercenda & adimplenda.Per amorem

1 poffr

autem proximi cognofcitur amor tuus,

f pofí

Domine, confervari & nutriri : nam qui

Fune h

verc te amare negligit, diligere proxi-

"

fiilig

mum nefcit.

O mifericordistime Domi-

amas ordi-

ils &l'

Wi &i

gc Jefu Ch:)i&c , qui felen

nat2m

TGOCT J

oY

natam dile&iomem, quid dicam aut quid

iS QR

fàciam ego duriffimus peccator, qui pra

dints

maxima duritia cordis mei non teordi-

T2

nare dilexi , neque proximum propter

ma

te ; fed frequenter propter utilitatem

propriam confequendam , aut damnum

p

t

d

eyitandum: & ita non fuit in meverus

net

amor, fed adulterinus. Auxiliari mihi

4ten

digneris, piiffime Domine Tefu Chrifte ,

. Bti

charitatis & pulchrz dile&ionis ordina-

n

tor, parcendo mihi peccatori, & mife-.

u

ricorditer. impártiendo immenfam cle-

Yon

mentiam tuam ,

& cor meum lapideum,

K

fic mollificando, ut ad te tota mente con-

vertar , te diligam , & proximum propter

t€; ut tecum ir ordinata charitate vivany

iv

inzternum, Amen,

CAPUT XXX

De amore inimicorumi

dfa

&

Agnum eft, (dulciffime Domine

"M

Jefa Chrifte , qui nihilodis) fi

tl

crga hominem , qui nihil mali mihi fecit,

J

fam benevolus, & pacificus. Sed Do-

jl

mine illud multo majuseft , & magnifi-

90:'111

M

centiffimz benignitatis tuz fimilius , (i

xl

«

meum diligam inimicum: &ei, qui ma-

of

lum mihi intulit; & adhucinferre vult ,.

n

fi poffir, bonum femper velim, & faciani

gb

fi poffim, à tua gratia & benignitate Do-

n

n

mine hoc procedit. Nihil tibi in natura:

fimilius eft, quam homo, qui malevo-

Jud

terF

lis & inimicis Izdentibus placabilis eft,

Qui enim diligit inimicum

te3

35 Ulm-

"

P imitatux

p

m

€

qui

a

4o2 CONTEMPLATIONES

qui dilexifti nos cum adhuc inimici effe-

t t

mus, Etnoníolum dilexifii, fed & tunc

f

pro nobis mori morte turpiffima voluifti ,

Cpi

& pro crucifixoribus rogafti. Nobisquo-

boi,

que przcepifüi, ut inimicos diligeremus,

Quuoq

ficut fcriptum eft: Diligite inimicos ve-

tam

ftros, & benefacite iis, qui oderunt vos. Et

Tiolt;

íequitur premium , quod promittis: Ut

rpn:c

fitis filii patris veftri, qui in coelis eft. Una

H qua

namque eft & fumma (Domine Jefu Chri-

l qe

fle, cui proprium eft mifereri & parcere )

Drocs(

probatio dile&ionis, fi nos eum diliga-

mus, qui nobis adverfatur, & bona noftra

W M

Toj

impedit. Probari etiam folet dile&tio per

COnc&

folam odii adverfitatem. Unde ficut homo

li

Tem

vincitur humana felicitate, fic diabolus

vincitur inimici dile&ione.

Dropter

, f

(

2. O Domine Jefü Chrifte, in amo-

Augy,

re mifericordiffime, & in mifericordia

amantiffime: fcio, quod feparatio àte;

morseft anima : & contra , unio per

r

dile&ionem tecum , vita.

Sicut igitur

quilibet naturaliter amat vitam corpora-

iU

lem , & mortem timet : fic & amare

P

l

Ser

l

N

debet veram diledionem , ^& vitare

d

ïïfm

odium. Quia, qui non diligit, manet

Citer W

in morte: in morte enim culpz jam talis

6 füm

eft, & debitor eít mortis xternz.. O cje-

Tüatyr

snentiffime Domine J

efu

VIu

Chriftle; à quo

^

i&, qu

exulare. non poteft amor, licet tibi nom

i

& ory

fint occulta, qux ego nefandiffimus pec-

Jüo €ni

cator geffi ; tamen corde & ore confi-

, ii

teor, meinique Yixiffe, & pra mea mali-

tia &&

N A.

M

IDIOT £

493

;ïcïe'fxï-

tia & iniquitate, vera dileione cáruií-

| u

Íe. Inter alia, Domine, qux male con-

il

cepi & egi, eftquod inimicum odio ha«

pis u

bui.

Et licet fcirem ex mandato tuo;

erermy

quod eum diligere deberem, vilipendi

j Y

tamen & fprevi mandatum tuum. Si-

ml

raultatem. contra mulfos concepi, &

^

EUS «

conceptam corde &

a

nimocomplevi Et

li

di U

fi quandoque fa&o noun compleverim ,

[

fhl.

m

J

ad detractiones tamen & infamationes

Ka

Ij

proceffi,. Succurre mihi , piiffime Domi-

hn

nÜ

ne Jefü Chrifte, per tuum benedi&tun

& mifericordem amorem, veniam mihi

10

t

concedendo, ut vitam meam miferabi-

lem emendem : & (icte diligam , & alios

àV

oU

propter te, ut hic amor nunquam defi-

ciat, fed in vitam

gerdurc? fempiternam;

a

Amen,

QATUT XXXL

2

Contra amovems [ui ipfius.

i

1. Vis eft (benigniffime Domine

1

, Jefu Chrifte, per quem & cum

j )

at

quo zzernus proceffit amor ) quite vere

diligit ? Credo & fcio Domine, quod

u

v 1

ille folus novit fe vere diligere, qui vera-

citer te amat , & feduloagit, utte, qui

es fummum & verum bonum, amando

fruatur. À té Domine manat vera amici-

tia, quam non temporalibus commodis ,

!

t

fed gratuito amore metiri convenit. Ne-

mo enim poteft veraciter feipfum ama-

xe, qui te veraciter non amaverit, Nam

d

m

ic amando ; feipfam amat; te agtem

4

dili-

HIO n

$

i

464. CO)N**TEMPL A'TTONES

diligendo , feipfum non diligi. Quia

dile

amor proprius & privatus oculum mentis

hem

vehementer clandit; & eft omnium cau-

i."n'O

Ía, radix, & fomes malorum, O Domi-

!?m ]

ne Jefu Chrifte , Sol. unde fluunt radii

(l

amoris ,. quanta infania plenus eft ille,

demi

qui folummodo feipfum amat ? Nam talis

itg

perverfio amoris ,. eft fundamentum ab-

d pa

lz charitatis, & crsefcit ufque ad con-

idpic

temptum tu&

Duanamqueamorescivita-

g t

tes düuas.faci

H

-

int, fcilicet Hierufalem &

Unquy

Babylonem. Ccoeleftem Hiervfilem facit

fes

3mor tuiafqgue ad contemptum fui ; fed:

m

infernalem Babylonem facit amor íui uf-

que ad contemptum tui.

2i [0] is*ïn

1

uum.& perverfüm amorem ,.

1

qui fic me.mifezum peccatorem colliga-

yit & incitavit, ut verum amorem abji-

Tine

Ccerem &.cancemnerem : & fe toto cor-

^ t

A

Quj

»

d

vodi

$

r)i

e&erer, fedefiderarem, fe tene-

le[,

zem, fe uverertotis viribus: & fe celans

thim

do in occulto peGtoris , in culpam facile

folici

pravi-cordis laberez& operis. O miferi«

ittg

ui fo-

cordiffirae Domine Jeíu Chrifle ,

n

"N

t

lus amari dignifliimus es , quid faciam

t

ego iniquiffimus peccator? Quem ama-

Talis

torem potero invenire, qui me diligat;

nu

fion |

eum nuHum dilexezii

ALAL

ii meipfum , &c

4 f

in peccatis innumerabilibus vixerim ?:

liit: ,

Quis me liberabità ventura ira, àrugien-

Vidit,

tibus preparatis ad efcam, & à laqueo:

2,

infernzli ? Meipfum juvare non poffum ,.

tonft

D10nDs

aeque te )Lc.qu.ärcxc audeo, cum te r

Ws

ile-.

zP

i

"TIDIOT À

ex

dilezerim. Imo quia neminem dilexi;,

Qui

moits

neminem audeo in adjutorium meum

m

invocare. Sed ad tuamimmenfam pieta-

remrecurto , Óamor, quierrantes redu-

)Do'.l',ïj

y n

cis; qui mifericors es & miferator, &

neminem vis perire , fed falvas fperantes

"

tun

àn te. Succurre ergo mihi, &dà veniam

depeccatis; & gratiam , ut nunquam msc

um

al

tefpiciam, fed te, vel meinte; ut dili-

vt

]

gam te toto corde , nec àtuadile&ione

J

|er

unquamzrecedere valeam, fed ipfam con-

la

M

i

fervem nunc , & in vitam fempiternam.,

;x

Amen,

COACPOUSD OU XEL

üi

Contra- amorem mundi,

m(y!ä"' h

Cio & expertus fum ego ingratiffi-

I.S

muspeccator, ( clementiffime Do-

cig

g

mine Jefu Chrifte : fupercoeleftis amator )

ooat

quod amor mundi, animas, quasingre-

f

ditur ,. quietas effe non patitur: femper

fradr

enim fufpicionibus vanifque terroribus

folicitat eas. "Talis namque amor mun-

if

1?3(![6

danus premit amatores fuos, & non ad-

)miïfä*:'

L

&ucit eos ad bonum; fed qui tali amore

xtitur, à tuo amore Domine excluditur.

"lalis amor mundanus cum tuo amore

N

non jungitur , nec ei congruit, neque

ad focietatem filiorum tuorum petve-

u

i

hd

«t

nit: qui fe à carnali generatione non di-

)1

vidit.

g

i

a

2. Amor mundi Domine fefe cum fuis

oj

;h-

coníolationibus, ne dicam deíolationi-

ul

bus;, undiqueingerit perauditum , nam-

125

d

le

wc3

que

466 CON TEMPLATIONES

que quafi per feneftrasirruit: & mentés

duorum amatorum vehementer occupat,

J

Animam polluit , charitatem violat , pro-

ximum 1xdit ; te Dominum fpernit ,

menf:

amorem tuumrepellit, totum hominena

capit, ac eundem decipit. Cum labente

borof

labitur : & cum eum tenere quifpiam

nis of

credit, de facili evanefcit.

Non confo-

dicitia

latur , fed contriftat ; non permanet, fed

&t um

fugit,

Ejus dulceedo in amaritudinem

um r

vertitur : ejus pulchritudo in horrorem

Qs

qutatuür ,

ejus defiderium in poenama

DN

convertitur.

Qui hujufmodi amorem

magni(

ample&titur, decipitur, & pracludit fibi

Tum a

ipfi ingreffüm tuiamoris: quia ubi amor

b'-en.:ib[

mundi inhabitat; non ingreditur amot

615 ian

tuus.

.Mm]

3. O benigniffime Jefu Chrifte, amor

TQuten

increate, vx mihi impiiffimo peccatori ;

r (0g

qui creaturam amando , te creatorem de-

hn de,

Íerui, propter condita conditorem re-

f

liqui, tranfitoria dilexi, & fempiterna

The DOJ

fprevi.

Defolationes pro confolationi-

Wllum|

bus füfcepi , poenam pro gloria, mortefü

Qs

pro vita, peccatum pro virtute, & men-

& peli

dacium pro veritate, O mifericordiflime

ti :

Domine , refpicere me dignare oculo

lant:

pietatis & mifericordiz, & mihi miferi-

ne Qu

corditer ignofcere, Aufer àmeamorem

Ctrim

Ixculi; & da mihi gratiam , ut teamem

iit

i

T

Mi

l,

2

!

& diligam corde & opere , necab amore

1

tuo feparer, fed in ipío permaneam in

titm

n

ÁAmen,

;vcrgetr;

VRM 3

V con

Q A-

z

,

Á

EM IUO T UR

407

CAPU-T. XXXIII.

a

Contra

amorem . divitiarum.

x cupt

qt, p

Y.

! Exta experientia didici (benignif-

t

4 fime Domine Jefu Chrifte, fine

ominent

menfüra in amore dives) quod nihil la-

jl

.,L:L..l

a

lt

boriofius eft in hoc mundo, quam terre-

m

ii

nis zftuare defideriis. Nam terrenarum

n

f

divitiarum amor infatiabilis eft; & lon-

ls

i

ii

ge amplius de(iderio torquet animam ,

quam refrigeret ufufuo, "T'alium quoque

d

ivitiarum acquifitio , magni laboris eft ;

grm

p

lu

pofieffio , magni timoris :: & amiffio,

magnidoloris. Quiillasamat, te Domi-

li

fium amare non poteft ; fed cum ipfis la-

bentibus, labiturinperditionem: & qui

ypiant

eis innititur per amorem , cum ipfis de-

(jt 19

fluitinmoerorem. Quienim easinvenit ;

requiem perdit: & cum vigilat, augmen-

( Atmot

tum cogitat: cum dormit, fures fomniat,

xeitot

In die eft affli&us, & inno&e pavidus,

yem d

femper autem mendicus. O clementiffi-

me Domine Jefu Chrifte

cujus amor

nullum fallit: video pes effe&um , quod

laqueus eflin auro, vifcum inargento,

& pedica in prxdio, Quia qui aurum pe-

tit, ftrangulatur;

uiargentum, vifco

at

ï

haxr

Ct .

& qui przdia, alligatur.. Qni ma-

ne quzrii

th

tdt

icrüm, vefpexizeperit animz

trimentum , & fic deperit quicquid

&

^-

'.,

ä

tur.

"

D

z. Ad tuum Domine extremum judi-

cium fine ulla temporis intercapedine

i*

& continue volens nolens properat: &

amat

€ 4

ov

458 60NTEMPLAT10NES

amat quod neceffario relinquit ; id vero

iV

"n

A

—

negligit , ad quod neceffario pervenit,

0ps |

Amat namque illa, quz pofleffà one-

&px

Yant , amata inquimznt., G&amiffà cru-

Áini

Ciant , quzque ar&ius parta quam con-

l

j

cupita confiringunt. O mifericordiffime

I

if

tero

fDomine Jefü Chrifte , qui folus vere

amanduscs, ego nefandiffimus peccator,

Usttn

quz fcripfi & fcribo, fcivi & veraciter

Tij 1l

l

Ício talia efíe, Sed tanta eít malitia mea

TiX f

& iniquitas , ingratitudo. & fuperbia,

j

quod omnia tibi placita confilia & prz-

Q 7

In

l

cepta tua protervo animo contempfi &

I

Íprevi; & ad miferas divitias mundi cor

1f

"

V1l

imeum penitusinflexi. Illas concupivi &

delici

defideravi: & ut easacquirerem , labora-

ne.

vi, & ad hocipfum vigilavi; & quafcun-

Ti

que vias adinvenire valui, adinveni. O

tdifiq

piffime Domine, adjuvare me digneris,

dit, l

& delere tua maxima mifericordia emnia

Lt Vi

peccata mea: feg::cgare Tnentem meam

l

ben

à defideriis terrenis ; elevare illam ad

dN

Fm!

divitiarum coeleftium defiderium , quz

,uïef'r

in folotuo confiftunt amore: ut eas auxi-

T

lio tuo confecutus te

W e

erpetuo diligam ;

L

]

& tuo amore fruar in

;

ï

x

ecula fzculorum,

Indj

nQit

Amen.

tor).

CATPTUT

XXXIV.

Contra amovem perver([um mulierum.

tqnm

X.

Mor carnalis ( benigniffime Do-

1Cun

A mine TJefu Chrifle , fpiritualis

hred

amator , & vere in fpiritu & fpiritualiter

Eciens

"maende) infatiabilis eft, Quiaextin&us

V.

xcac-

E

Aj

TU5 .D4OC T E

Ts

40$

teaccenditue, & poft copiam rurfus in-

*, ',NIG

lt

ops fit, animumque virilem effzminat ;

ff t

& prater pasfionem quam fuftinet , - nihil

iif t

finit aliud cogitare: quia rationis oblivio

yum (*

eft, & infamix eft proximus. "Talis per-

ydifite

veifus:amor turbat confilia; altos & ge-

Jus vt

nerofos fpiritus frangit5 à magnis & al-

peccttt

tisfimis cogitationibus ad pàrvas & hu-

venatt

millimas attrahit, iracundos & temere-

rios facit. Infuper, qui tali amori con-

UT

p

jungitur, tentationibus continuis fübja-

cet. "Talisamor eft laqueus animz, difcri-

T0

enpi d

men vitc , mors fuavis, blanda pexcusfio ,

án

f5v

[íoPet

p

e&tio leniens, mel felleum,pernicies

delicata, dulce venenum, malum fponta-

UR

It

neum, fapida jagulatio, & omnium re-

lg

rum calamitas. Nam A dam & Evam de pa-

ïqu;.fa:

n 0

xadifi delitiis ejecit , coeleftes terrenos fe-

cit, hamanum genus in infernum demer-

jignïläyfa

jcami

fit. Vitem abftulit mundo,laborem & pref-

faram invenit, & malum quod ad mor-

ilm «

tem perducit, Foedat pueritiam , perdit

) 0*

juventutem , & incitat ecinquietat emor-

g

tuam carnem , & fene&utem.

dihgm

2. 'Talis amor-( Domine Tefu Chrifte,

fanGitatis , munditie, & puritatis ama-

T

tor) eft verz amicitizinimicus, ineffu-

gabilis peena ; noxium malum , naturalis

tentatio, defiderabilis calamitas; dome-

,:N/(L

fticum periculum ; mali natura , boni co-

ïl-ng DO

( J

lore depi&a; continuafolicitudo , inde-

ficiens pugna , quotidianum damnum;

folitudinis & ora

n6

o'.omu; tempeftatis 5

€$

tàc

p

à1» CONTEM?L.IDIOTE.

tionis impedimentum; .continentis viii

naufragium , adulterii vas, perniciofum

prelium, & pondus graviffimum, O mi-

fericordiffime Domine Jefu Chrifte, cafti

MI

conditor amoris, qui me de nihilo crea-

fü, & tuo preciofiffimo fapnguine rede-

mifi; tuam mifericordiam fupplex im-

D

ploro, corde & opere efflagito, ut coz

ineum fragile longe faciasà tali amore.

3. Erue me àtanto periculo, defende

me à tam miferabili cafü : protege me

V

à tanta circumventione inimici, Libera

[

me mifericordisfime Domine à tanto la-

IH

d

queo per

u

itionis.

Da mihi fortitudinem

xefiftendi, concede mihi veniam pecca-

torum. Eleva mentem &cormeum, ut

Itb

te amem & timeam, tibi placeam & fer-

U

viam: te verum Deum corde, ore, &

Opere confitear, & agnofcam, & à tua

hfï

infinita mifericordia. me non repellas.

li

Fac me perfeverate in bonis & tibi ac-

li

i

ceptis operibus, ut in prafenti fic vivam ,

& femper ad ulteriora procedam ; utin

li

fine hujus tranfitoriz vite mezx , vitam

inveniam in amore tuo fempiternam ,

D

Amen.

f

E

lii

Jinis Contezaplationum. Idiota de

f

It

[

amere divino.

l;

('n-

[2

IN-

Wt

"

gj

J

'

ÉoN O D E OK

fs vt

o

CAPITUM

"

0n

t ï'!

ilocda

MEDITATION

(UM

n

l

D. AUR. AUGUSTINI

I

iex I*

[

Hipponenfis Epiícopi.

(

qeao

Nvocatio Dei omnipotentis ad, snovume c

NT

I

vite rebarationem ,

Cap. 1

Hf

-Hominis aceu[atio ,. d commendatio mi[eri- .

J

cordie divina.

Z

| pedt

Homints rorwefïzo, qui propter. inobedien-

[i

tam à Domino non auditut ,

3

J'udicis tmor ,

li^

4

v

lnvocatuv Patev pev. Filiwm ,

n

T

l

J:

Hic vepre[fentat bomo Pawi paffionem Fi-

i,

Hic vecognofcit bomo fe cau[fam effe paffio-

7[25

Hic exponit bomo Deo Patvi paffionem Filii

';:

in fui veconciliatione

De invocatione Gpivitus fanti,

Oratio -(ervi Dei de fe bumiliter. fentien-

f5 ,

ro

Oratio ad. [antiam Trinitatem ,

L

as

ümfc:j

io ormipotentis: Dei ,

d omajeat

m

[2

65

,,gzm/;

Y quzm bumano dignatus. eft fub-

veurt

Deus Pa

1€Y 5

de-Verb? incarnae

56 5 kj"

reliartam atlione ,

12

J*

D

$21

»

De fi

scià quam babere debet animatin Do-

D p

mino Yefa, atque ejus paffione ,

14

Dto,

De. immen[a charitate. Patvis etevat ad. ge-

TAH

uaus - bumanum ,

15

m

A ]

De duplici Chrifii naturay . qui mobis gife-

lag

vetuY , dT pro^nobis imterpellat ,

16

Fit ii

De gratia quam babere debet bomo. Deo jro

D7

|

beneficio redernptionis ,

17

[//]

Oratio devotiffima. ad. Chviffuma ,

1$

Ürgis

Hic :diflinguit intev [apientiam qua do-

20245

d* fapientiam qua divina

3'.7

£,

' Dei Lï/rlz ,

1

dHic

ngf bomos, ut ipfa quoque domus

Dei

20

oret pro €o ,

Duantis amaritudinibus vita ifla fit ve-

fþü'ja 5

2I

[

De felicitate«vita., quam praparavit Deus

Üritis v

dilizentibus fe ,

22

^

VO

P2

e

felicitate anima fan&la binc exeuntis ,

5

Vil

-

Oratio ad. Santlos ,. Mt mobis. f(uccurrant in

. perieulis ,

vdubna defiderium ad civitatem | [apernum

JHierufalem ,

25

Jlymnus de glevia pavadifi Petri Damia-

ni Cardinalis Offienfis , ex diilis B. ,Au-

26

auftins ,

JLaus continua quam. factt anima ,. ex con-

templatione [aperna divinitatis ,

27

l

Quid fit quodamzaedo Dewm . cernere

c

tenere ,. o - qualiter. fit. de Deo fentien-

du ,

28

Oratio explicans. plurimas Dei. propricta-

Tes,

29

De

p

n

Qqe

p

De pluralitate. pev[onarum

c

nitáte

Z

M

Deo ,

30

A

Omua ad Santlam Trinitatem ,

3t

x LO

[OPP

4 Deus vera dr. [umma vita eff ,

j

l

Laus -Antelorum d homnium ,

33

Iic conqu

l-r(

eritur bomo quod

20 COWPIA?W;

w L'i ]

-uv ia contemplatione , ex quo cAngeli

quogue tremunt Deum videntes ,

34

H

Oratio cov multum umovens ad devotiencm -

; (mi j

& divinum amoream ,

T

Qratio devetifiuma ad. laudes. balendas 4

36

q D

H

Jo iffa ovatione ssens. bumana copieftus cora-

pungitur , f in quicte, dicatur ,

37

Oratio

i2 tribulatione ,

o

Oratio

multum devota ad. Filium ,

39

i

Or«iio

tililis ,

4 O0

Qratio c'cuom de. recordatione — paffi

53j

Cbriffi

A*

[

4;

23

d

st

5

Ào

2874 (

b

SN

-

od

A

-

T

S

1.

1

1

It V

"N

"

|

"T

[

LN:

Di

/

L

1-N DOETM

fh

LP

QAPITUM

A

4

p

Q

Ui

SOLILOQUIORUM

M'/.

DC.AAXGUSTIM

AL

f

0

Hipponenfis Epifcopi.

QUP

hd (

D

E ineffabili dulcedine Det ,

Cap. 1

De mifería

fragilitate bominis , 2

lu

d

JDe admirabili lumine Dei ,

^if

De mortalitate bumana natura ,

Duyr

O uid fit nibil fieri,

Dr

D il

De Cafu anima in peccatis ;

tin

De multiplicibus beneficiis. Dei ,

De dignitate bozainis futura s

$,

A

7)

JDe omnipotentia Dà ,

DDe zncomprehbenfibili laude Dei ;

.,d/'.f [

De fpe erigenda ad. Deum ,

It

gäg

(

/if(

1l

De lzquzs concupi[centiay um ,

as

De zuferia bominis

A

beneficiis Dai ,

13

Dt

[(77 9)

Qzuod Deus perpetua in[pectione confideraa

opera, d- intentiones bominum ,

T

D

tJI

nTo

]f

Srod bema pev [e wibil poteff fine divina

('7' 111,

15

f«?m

"

De diabolo d* multplicibus tentationibus

€jU5 ,

1

I*

Quod Deus eft lux juftorum ,

3De. beneficiis Dei ,

1$

JDe fervore diletlionis vel charttatis ,

19

€)5

x

od Dems fubjecit omnia feroituti bomi-

T8TI ,

20

$u ex cenfü deratione bonorugn tempora-

[7r

413

v

lum colligitur. magnitudo: cadledlis- com-

j

Kilii ,

r5 d

Quod divina dulcedo omnem prefentenn

mundi amaritudinem tollit ,

22,

l)

Quod tota fpes noftra dv dafiderium cordis

nofiri debeat e[fo in Deum ,

23

d

Sued falus noffra ex Deo eff,

Quod. voluntas bumana incffica

x fft ad lfo-

"na opera fine drvina eratta ,

2$

[U)

De antiquis beneficiis Dei ,

2

De J4ngelis. deputatis. ad cuffodiam . boni-

"M.

:

De . profénda pradefiinatione , d pra[ci

enïiï

Dei ,

28

De illis , qui prius funt juntli, dv poffea

DW uD . -Xe- O A

snpii cfficiuntur , & & conver[o ,

29

Quod. anima jïde?i: f faninarium D ,

—

30

Quod neque per. [enfus exteriores , neque in-

j

terioves invemi poteff. Deus ,

3X

22

Confeffo vera fidei ,

$

IDe confeffio

H

"

e proprie utilitatis ,

Confidevatio divina majeffatis ,

De defiderio . fiti anime ad Deum ,

,

De gloria. celeftis patria ,

L

M

! ;A.*f

f

Oratio ad fandlam Irinitatem ;

ä

3;

]

)

"

ä)

!j

Wj

10

IN*

i

I N D £E

Dd

C KXPTITUM

S

m

01

l

D

M.ANUA LTS

d

plX

Í D

AURELII AUGUSTINE

D

Hipponenfis Epifcopi.

)

9

(4*

Raefatio ejusdém.

P

De mirabih effentia Dei ;

Càáp.r

it

"i

De indicibili fciemia Dei,

X

450]

«

[

1

47

Ái]

De defiderie anima fientis Dé

7»

x

De mifmWia anima,

qua Dominur no-

701j

0

Jfirum Tefum Coriffum non amat v nec

!

j

quarit ,

4.

di

De defidevio animas

»

e

De felicitate anima ,. & tevreno. carcere ve-

D(g

t

foluta ,

D

JDe ga

[

ud

o Paradifr,

De vegno celorum

!j

Q ttomodo pof!. nimios ploratus-meftam ani-

9

maem con[olatur Deus ,

ü"üi Y

Ioe dulcedine divini amoris ,

lo

o

De preparatione noffre vedemptionis ,

TF

Dyi

",

12

De gandio ,

D

(

ü

od vwerbum incarmatum [it caufa [pei

1

Üy;

UT

noffra ,

13

b! iihyi

d

Quod' quanto smajor. fit de Deo- meditatio ,

tanto fit " dulcior ,

I

i

ll

Quod defiderande' fant pro.Chrifto tribula-

I$

:ä!:'ü;ilc*s ia has vitá ;

Quomodo

Quonzodo veenua colovtma poffü CQ .

16

uid ft d* quid babeat Paradifus ,

17

Quod hemo mon walet Deo"vicem rvedde

Y£5

j

pifP per amorem ,.

S)wod 12 nobis Deus Tequirat. fcbi fimile ,

TA

De con[identia anigma amantis Deuma ^

Quid feit Deus propter. boraineza 2

2Y

^

.ï.

De

p

vecordatioue

valnutrum

J

efis

(IJ?I/Z

)D. N.

Quod recordatio vulnerum Chriffi

t eff-

CAX YCmedi

H conivA orenes adverfita-

tes ,

23

Maditatio ad- amorem Chriffi ,

P

2i

ä

Nibil poteft anima [vfficere prater. fummmuz,

bonum .

m

2$

Q uid fit cosnitio veritatis ,

.'

OM

4

|

Quid. in. nobis operetur miffho Spiritu

éfi.,

*

De operatione ejus qui. dilizit Déum ,

28

"t t

De vera . cordis reguie,

29

|

Siuicquid mentis ad[petlum à Deo vetrabit ,

|

omnino fusiendums eff , atque. execraz-

daum ,

20

QQuod. vifío Dei perdita ft propter peocatuga ,

j

V

d mijeria inventa fit ,

3X

De bontite Der,

j

)

n

De deleBlalins -fr»zz'ïione Dei ,

33

Sumaum bonun. Lbetendum eff ,

E

y

Des

ï/ï

uHa charitaig .Lanctorum

in cclis,

35

D

e

2

pleno .gaudia: vit aterna,

—55

;.

y

Dd

s ;

À

OpON D E *

CAPITUM

Dn

(

MEDITATIONUM

1&( '/(

[/]

P. ANS-ELMI,

H

,

;

: Deredemptione gencris hamani.

in

Ut

LOI

u

[

'Uz'cl];'t virtus falvationisy bi, Cap.t

91

1 Cur. fit occulta , & tam diu dilata, 2

Y

[Ó

Wa

dv cuj

L

5

45 neceffitate fe frc bmmiliavit »

P

^ £

j4

Gus obediens ,. & b;-

Suomodo dieatur

4

i

fnodi ,. cum fola libera vvoluntate boc

fecerit ,

.

De meditatioue i

yca boc , Q'T-de quo gau-

dend

44772

A

circa pa[fioneim Chrifii ,

D

3oe beneficiis bomini à Crifto exbilitis, 6

De gratiis agendis [uper his.

IIBARI Lb

"Uanam à Deo oranda-,

Cap. 1

Dei mijericordia d* opitatis ad noftram

Z

iïzd:(gnfi'at(',n a[ag)lic:t.tio :

ira exac

Ü

D

£T dli0 ,

3

Judignitatis *j

;:[J;km in. noffra indit

utatenibil aliud quam

imveniatur : Dei bac fumma

de[;em::'o

4

. .dnitas atque dulecdo

FT&(ZZ'C:LWT 2

[

K

Shuorzodo. mos Deus. ad. perfevevanter qu&-

vendum occultorum

fuerum. judictorum

delcedinem . incitet ,

De vero interceffore ,. at

di/þq/ifü?'e 5

que inflituii /mjæ

N

Redempiovis iuaocentis , dv perditi nocentis.,

Zner (é com,

pardio : ac bujus venova-

$0.

Qualiter fife cveatura venovata patri celefti

Jl

in. acrificium totam offevas , €ique ad. fev-

viendum cnpidt confacrataga ,

$

Oratíones,

gt

&.1 g

»wyp

- "u-

:

T-

z

" r'

[

á

N

:

L

e- Yal

»:

:.

J

z

b

S

.::

i

g

:

2j

À

"

C

d

"

——

)

äl!

N

:ä

0i

5

yl

7'M

4

DUQz

*

A^

a.

(

L

j

:

L7

:

s

N

D E x

Q APITA M

MEDITATIONUM

—

D. BERNARARD.

Cap. 1

! E dignitate bominis ,

De mifcria borninis , d* examinatione

Z

extremi judicü »

3

T

JDe dignitate anima ,

axmh

De pramio pattie ceele[lis ,

4

5

l

SQuomodo bomo debet. (2 examinave.s

Drs

ts p[almo-

Quomodo Lomo debet e[fe inten

h

di& ,

Drg

JMoartis «con fidevatio,

Dl [/

Qualiter bomo debeat intente 046 ,

DE [7

[4]

. De zftabilitate cordis bumant »

oUf

De péccato non. excu[ando

ä

/t f

O uam f[it znalum alios non corrigere ,

m

N

]

T

;Qg.o:;«za.:lo fa. delet unu[quifque. confiderare ;

J

13

De prafeniia confGientie ubique ,

Ui

De tribus inimicis bomunis ,

14

M ,

J

/und

£avo bominis wude fit , d quid pariat

('l'nj(,

De precatio pro feipfo ,

/,

De brev

D

; 71f

[

4 honginis ;

17

'Hü

D

i

Md ,

"

d (

6,

a

T

I N-

.

IU D -R OR

CAPITUM

y

U

n

LN IDIOT X

[f

H

CONTEMPLATIONES DE

AMORE DIVINO.-

"Uid fit amor ,

Cap.

"Unde oriatur. amor Dei ,

Zualuter nos Deus dilexit ,

Qualis eff amor D& ,

De vielentia amoris Dei ,

Q womodo cognofcit amima. fe diligi & Deo ,

De operatione amoris Dai ,

De mamitudine amoris Dei ,

De caufa dilizendi Deum ,

i 094 Qw o

Qualter Deus diligatur ,

Io

De triplici smodo dilizends Deum ,

II

Quid fit dilizere Deura ex "toto corde,

Quid fit dilisere Denm ex tota anima ,

1$

Quid fit diligere Deum ex tota zmente ,

14,

Quod amor eft fortis avmatura anima ,

Quod per azeorem peccatum. dimittitur ,

16

Q uod amor efl via rettiffima ad Deusa ,

I7

Quuod, aiter obtinett , qua juffe patuntur. à

Deo ,

18

(Q-/gd amer D& defendit dy lberat À ma-

$5

19

20

Q uod amor veficit bominem ,

Qued amori Dei 4f

Jaflendum y

2I

gf:

-

De

lï

JDe utilitate d* facilitate amvis Del ;

Quod dilisere Deum., eft fumme levs ,.

.;;'

Quod, amor. eft veflis preciofa anima ,

24.

2$

Sued amor & malis animam cuffodit ,

Quod amor im fe continct dotivinam «veritae

26

i-ft$,

JDe amore, quo Deus diligit bominem ,

27

Q uod. amaor. efl excellentiffoma virtus ;

28

iDe amore Dei d» proximi ,

29

JDe amore inimicorum ,

30

Á

Contra amorem fui ipfius,

3X

Ait

Contra amorem munái ,

32

An

Contra amorem diviiarum ,

38

€ontra

amorem. peroer(ura sunlierum.

34

e&

i

SN

P

V z

N

(

?

D

d —

Ü

»,

ü

D

C

f

3

3

3t

n

to

D

I N-

An

i

INDEX

;;

IN HUNC DIVINÉ

4)

AMORIS FASCICULUM.

f

Á.

ï

j

Ccufatio hominis, & divinz miferi"

j

[X cordiz commemoratio, 9, 259, 261

10

Adverfitates, V. Pasfio Chrifiz.

Amaritudo, V. Dzlcedo.

i

Amorisdivini dulcedo, 224. Meditatio

m

adamorem Deiinflans, 24o. Nonva-

j

:c

Jet homo vicem Deo reddere nifi per

amorem , 233.

Amantis Deum confi-

dentia. 168, 23 $. Amoris Dei magnitu-

do, 358.

mor obtinet quz à Deo ji-

fte petuntur, 377. Utilitates ex amore

Dei, 385. AmorDei àmalistum irf-

pedit, tum liberat,.379. Reficit homi-

nem, 381. Eftviaad Deum reGtisfima ,

375. Jugum leve eff; 387. Veritatis do-

&rinam infecontinet, 393. Qualiter

Deusdiligatur, 362. Peramorem pec-

catum dimittitur, 373. Deiamori infi-

flendum, 383. Dei & proximiamor,

399. Quem Deus hominem diligat,

395. Amor Dei veftis eft preciofis(ima,

389. Eftanimzfortitudo, 371. Caufx

;amandi Deum, 36o. Quid fit Deum ex

tota anima diligere , : 368.

Quid fit

Deum diligere ex toto corde , 366.

AmorDeiquidfit, 344. qualis, 350.

[N

Tiiples modus diligendi Deum , 364.

d 4

Amor

I

N

D. E X

Amor eft virtusexcellentisfima, 397.

Amoris divini violentia, 352

Quali-

ter Deus nosamarit, 348. Unde oria-

iur amor Pei, 346. Quomodo posfit

;

anima fcire fe à Deo diligi ,

354

Angeli ad hominis cuftodiam deputari ,

!

176.. V. Laus.

(

NV.

[

1.

C

jimz dignitas, 3o4. Felicitas aniniz

hanc vitam exeuntis, $2,219. Anima

divinitatem fupernam laudat, 6r. Dei

;-;

iKanétuarium eft anima fidelis ,

183.

Dpefiderium

.Animz defideria, 218.

€

animz ad fupernam Hierufalem , $5.

Animz defiderium erga Deum, 202.

C

Anima Deum fitiens ; 215.

Animz

U

ïä

: foxtitndo , .amor Dei,

371

Co

D.

C()r

Eneficia Dei homini impenía;2 0,145,

[

B

| P 160, 174» 267.

Deo gratix agendz

pro beneficiis, 2.9,

3952

29.5

69. Multiplicia

benefcia,

132, 14$

Bonitas Dei ,

250

oj

DEUS

Bonum füummum appetendum, 2 $3. fum-

]

q

mum bonum animam tranquillam fa-

D

Cit ;

935 242, 247

lj

C

P

Arnis noflrz mala 5

337

à

4 Charitas Patris immenfa erga homi-

àV

nem, 33. Mutua fan&orum charkasin

[

coelis, 254. V. Dileffio.

te

Chriflus & Deus & homo eft, 36,

7.

ye

Chiifus nobis miferetur, & orat pro-

b

nobis;

1

NUCCD:. E. X,

n

xobis, ibid. Humiliras Chrifti magria

"

l—

& cur fetantopereabjecerit, 261. V.

TU

Obediens.

PO

Compun&io. Homo conqueritur quod

-s

J

'Aw'

in contemplatione non compungatur ,

ia

79.

V. Ovatto,

Concupifcentia ,

r42,

Til

yti

— "

Confesfio verz fidei,193. Vilitatis propriz

Y

confesfio., :198.

V. Hominis indienitas.

p

T»ef

—

Dei omnipotentis & majeflatis ejuf-

»

dem confesfio ,

27

I

"Confidere in Deo, 31. Ánimz amantis

Deum confidentia ,

I112,235

Confcientia ubique przfens eft ,

33

—

Confilium divinum, V. Temporalia bona.

n

3

-

Cordis requies vera ,

93:242.247

Cordis humani inftabilitas, 325. V..De-

Jfiderium.

fiderium cmid-is noftri fit fixum ia

jl

1

[

DE

Deo,

170

) D)

Devotio, V. Oratzo.

40

Deus in nobis requirit fibi fimile

234.

Quidnam'Deus egerit pro homine, 237.

m

n

-Deus eft fumma & vera vita ,. 73.

[

"Fruitio Dei dele&abilis, 252. 1n Deo

perfonarum unitas, earumque diftin-

€tHo ,. 69.

"n

Fugiendum eft quicquid.

avertità Deo, 248. Quid fentiendum

hpm

"

jl

J

deDeo, & quid fit Deum cernere &

tenere, 64. Deus inveniri non poteft

i

aM

per fenfusexteriores, neque etiam per

interiores,

384

r

Dia-

Q9l

$

Dd ;

ICONSODOOE

K.

Diaboli tentationes,

354

Dile&ionis five charitatis fetvor,

163

Diligentis Deum operationes ;

240

Div

initatis füpernz laudes,:

6x

Divitiarum amor;

407

DoGrina veritatis, j470v Det.

Dulcedo divina, 250

Ineffabilis,. 112

Omnem mundi amaritudinem tollit;

168.Quomodo quzrenda;280. V./Aor.

E,

21

Sfentia . Dei,

Examen fui quomodo fit inftituen-

dum.

315

luin

Eu

lnig

Elicitas, V. .4nZzA

Gloria caleflis.

F

Paradifus. Vita aterna.

Al

Fiducia peccatoris in Jefu & ejus pasfio-

ne,

31

t

fei

Filirinvocatio,

415 104

FruiDeo,

252

ite

üd

G.

Juft

RU

Audzum fpirituale.226. Plenum gau-

]

G

dium in vita xterna habetur, 256.

g

V. Pztr(vd!fm

Pasfro Chrif£i.

Gloria coeleftis, 58,207. Gloriz coeleftis

3I1O

premium,

Gratiarum aGio pro Chrifti p'tsfïone ETA

i

Gretitudo hominis pro beneficio redem-

ptionis,

38

Gratiz Deo agendz , V, Beneficia, Pasfio

Cürifi,

M

Homi-

IN GD R/.X

14

H,

6

u

Ominis dignitas, 15 $, 29;. Indigni-

ta5; 273 27 $. Miferia & fragilitas,

122,290. Mormhtas, 126.. Inimici ,

rul

334. Deus omnia imperio hominis fub-

T

jecit, 165. Nihil Pote&homoabfquc

iU

um

j)

divina gratia ,

150

A

Hyimnnus de paradifi gloria,

$8

I.

b

Mpii, V. 7uffi

Incarnatio Verbi, 29,30. Chrifli in-

Jj

carnatio noftrz fpei caufa eft,

227

Inimicorum amor,

4Ot

Inimici, Vide Homo.

Inobedientia caufa eft cur homo non

audiatur à Deo, ac proinde conqueri-

tur.

II

Intentio , V. Opera,

"

Inter celïor verus 3

283

n

Judieium extremum,

jufti aliquando fa&i (unt 1mprob1 ; &

contra ,

I18I

ye

Tugum leve eft, amot Dei ,

387

L.

iv

lo

jidN)

ï

Aus Dei incomprehenfibilis ,

. 139

An ghloxum & hominum,

75

1 1

2j

;

Lux ju&orum Deus ,

156

u

aqn

M.

T

:

Ajeftatisdivinz confideratio, 27

Mala, V, «Amer,

W

F

oni

Mort-

|

I N D*ESX

Mortis confideratio ,

320

Meditatio de Deo quo frequentior ,. eo.

228

dulcior,

Miferia magnahominis, 145, Nec aman-

tis, nec quxrentis Deum ,

217

Mifericordiz divinz commendatio , &

hominis accufatio , 9, 10, 259, 261,

V. Bonitas, Dulcedo.

Misfio, V. Spiritus Sanclus.

Mori libenter,

$2,219

Mundi amor,

-

405

N

lhil&er, 123, Nihilabfque divina

gratia;

150

h

Bediens cur dic;tur Chriftus fa&us ,

cum omnia libera voluntate fece-

rit,

264.

158

Omnipotentia Dei ,

Opera bona non poteft hominis volun-

tas perficere , nifi gratia Dei juvetur,

5;

173. Opera noftra continuo Deus in

[

tuetur ; item & noftras intentiones ,

Y

147

323

' Orandum intente,

Orationes. 294. Oratio ad Patrem, 15.

Ju

,

ad S. Trinitatem , 72,210. adFilium,

M

102. ad Chriftum ,. 41., Spiritus fancti

invocatio , 25. Oratio ad compundio-

nem habendum, 93. Humiliter de fe

fentientisoratio, 27. Intribulatione,

1a

Ter

1or, Depasfione Domini; 112. Q:

ta

À

getitux

p

-

f*NDIE x

po

petitur Paradifi aditus, 221. ad San-

€tos, ut in periculis nobis fint auxi-

na

215

lio, $3. Ad motum & vitz reparatio-

inn

nem Deiinvocatio, 7. Oratio movens

Aff

M

ad amorem divinum;, & ad devotio-

inem, 81. adlaudes habendas, $7. Ora-

37&

)*

ff

tio Dei proprietates plurimas expli-

cans, 65. Profeipfo deprecatio , 339.

Valde utilis oratio, 107. in oratione

27X

1

quz fint à Dco petenda,

ï

P.

Aradifi gaudia, 221. gloria, $8. Quid

(irita

fit Paradifus,& quid in fe contineat,

231. V. Gleria celefis.. Gaudium.

Jasfio Chrifti eft peccatoris fiducia, ;r.

A&W

Recordatio illius eft efficax remedium

fa

Id

contra omnes adverfitates, 239. Ho-

^l

mo patri reprxfentat pasfionem filii

.

u

£jusorans, 17. DeoPatri exponit ho-

T

mo pasfionem filii, ut fui mifezeatur ,

p

225

n

In pasfione Chrifli qua de re gau-

15 j

dendumeft, 265. Pasfionis ac vulne-

yum Chrifli recordatio, 238. Homo

9n6:

I^

1

agnofcit fe effe caufam pasfionis Chti-

fü, t9. V.Oratio. Gratiarum a&£lio,

)

»

Yater invocatur per filium ,

,7 yr

Peccatum miferias invexit, & Dei vifi:

3

-

nem nobisfuftulit, 249. Lapfusanimz

in peccatum, 13o. FPeccatumnonde-

u

U

betexcufari, 329. YV. 4mor.

pericula. In periculis implozandum au-

(f:" )

ailium Sagétornm ;

$3

Qu

Aïl

171;:2-:

a

VT

— "—

hb NODU E X

Trafcentia Dei,

179

| o«

Prxdefünatio Dei ,

zLid.

| Spi

Proprietatis Dei,

65

Proximi amor,

399

Sui

Píalmos canendo opoitet Lommf*m efie

intentum,

317

Q

Quzrere, V. Daulcedo divina.

R.

Ten

Edemptionis noftrz virtus, 25$.

Tim

"Iri

praparatio, 225. Pro redemptione

gratitudo hominis, 38.

Noftri redem-

Ti

259

Til

Ptio cur occulta , & diu dilata,

Redemptoris & redempti comparatio,

286

Keformatio, 2o09. Proreformatione vitz

& morum.

Deiinvocatio.

7

f

Regnum coelorum, 222. Quomodo ac-

Ye

iL

1

quiri posfit ,

23X

Ya ;

S

Yice

Vutiy

Alvatio , V. 'Redemptio.

Vit I

Salus nc&m ex Deo eft,

I7I

htä )

Saluti hominum quomodo fübvenit Pa-

te£s

29

LA

l

San&orum charitas in ceelis ,. 3

254

SanQuariumn Dei eft anima fidelis ,

183

XHLL

Ty

Sapientia duplex, una divina, alia vero

Dei domus,

44

hta w

Yoly

Scientia Dei,

')14'

Senfibus nec extetioribus nec interiori-

Vida;

bus Deus inveniri poteft ;

184

ans

I NSD.E-X

n

Spes noflra in Deo,

I41

;;V; [^

Spiritus fandi invocatio , 25. Quid in

óf

nobis operetur misfio Spiritus S,

24

n

Suiipfiusamor , 403.

confideratio, 333

nd

n

d

$?

Emporalium bonorum confidera-

tione , cccleftis confilii magnitu-

de colligitur,

166

"entationes, V, Dialo[;,

44

"Timor judicis ,

13

"Tribulatio ,. V. Oratio,

tiQo

sl

Trinitatis invocatio ,

7,72,218

"'Euftitia, V. Dulcedo,

29

Atls

UM

V.

P2j

4

Ti

Eritatis cognitio quid fit,

243

' Veritas, V. J4mor Dei.

Veftis animz preciofa, amor Dei ,

389

od

L2

Via ad Deum , amor Dei,

275

Vicem Deo reddere, V. j4tmor.,

Virtus excellentiffima , amor Dei ,

zj

P d

9

7

Vita hominis brevis eft,

vt

Vita prafens amaritudinibusplenaeft, 49

j

D

ád Vitz & morum reparaetionem ,. Dei

invocatio ,

p

Vitz xternz felicitas quam Deum przpa-

;

ravit fe diligentibus ,

$o

j

Vita vera, V. Deus,

Voluntas humana uti inefficax fit, 173

l

,

Vulnera Chrifti, V. Pasfro,

of

vbi

PO

A

$

j

—

AP

PROSPA

ATIO

Hic liber Mcdmnonum

& AvucusTINI Epifcopt

Hipponenfis, cum adjun&t

Q

[

oliloquiis & Manuali, item

Meditationum A NSELM

BrzRNARDI, &Ipro-

,) pon

, denuo utili

ter excude-

tür.

AcCtum Duaci, x v1r.

Decembr. /

Anno M. DC, VII.

GEORGIUS COLVENERIUS;

l'heol. Do&or d7 Profe[for »

liborum in

Awulwm 1

Duacena Vifitator.

-

—

z

ts t

—

i

-

A

P

É

—— —

-

—

DL

É

v

Ui R

—

d o

—— M

s

.

E d

Ed

MURAT

vlä

E

A^

t

u

P

-

-

d

A

A

f

r

É

P

N..

^i

r

E

i m

-

3

AT

d

s

d

is

u

Va

L

ue- .

du

$*

Jude

E

ts

p

P

T

3

A

dR

*

*

j

.u

"-

W

.

x

v

AA

Ts

vuec f

k

i

As

W

du

P

of

E ia

x

d

Z

?.

E*

g

À

2

w

P

A

D

"

daonts.

28

wx

2

d

£

d

o

4

N

Fa

z

i

a

r r s

X

"1

ao

A.

n

A

&à

x

ii

Bo n d-

X

ia

el

"ag

-s

t

A

M

WUM

EM ais

Vi

-

a

s

od

A

äh

T

s

s

2

P

n

r

P

at

E

m

s

w

as

*

àec

x

i at

Ti

M

E

rf

?.

mei-

m

-

PESERPRENG

:

E

24

Eu

[

s

4

—

l

L

VXEH TCR

d

a

ii

ia

Dv

:

-

as

5

x

p

ld

N

19

18

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

L. 5

17

HESGNUNE

Balance

O

16

E

!

15

EH

Focus

E

14

13

*

12

W

N

—

| 10

!

h

d

o

*S

ii

11

?

V

H

(

3

7

10

À

"

:

)

z

X

VM

z

l

L

T

B

N

s

.

Dm AvRELIL

SEWSN

| |AVGVS TINI

Hippon .El)llx.opl

1*4

"

'MEDITATIONES,

yxymaster.com

p

B

m*/aa.mu e

£L

;

[2

HLanualc

:

3

( B-ANSELMI um

- —

X

V racatu de hunant

C

l

edi

PA

n

taii

d

herts redempttote

z

A

D

D.ARERN

R DI.

f

oftes

ES

i

Á| IDYOÓ' X $r docH

E

15

X V amore divua .

A

! Ornuita dd n

ex, 'II!/'[:Z:"I:L

emend, m d m /[v; "H JIJNL

N

YxyMaster GmbH www.

Y

;;

4ijr

Áufa ; teryera ac f [2/74

s

K.p. Henrici Sonim alu

999

i

i

Boziebilis u sy- Tieologt.

4

"

[!

t

LONIX ÀÁGRIPPIN A.

u tpi Bbus

Corn elii ab E gam

ondt F $3

o

gh

TUTL

:

ANNO CID I5c

cexr

Rs

£

Copyri

eN

d