Gb145_fol
author: Augustinus, Aurelius

WRM

ð

ð

N124511972083 021

UIHIIINIIIMNILIIIAIuII

U8 Tübingen

W. Raiser

c

—
4

ura at diuerla dimi Aluxe

guſtim. Sermonum
a Videlitet

Ted Fratres i in heremo ommoꝛante: Germones LXXVI.
De Verbis domini: Se mones L

De Verbis Apoſtoli: Sermones Mv.
In Epiſtolã Canonicã beati Johannis pꝛimã: Sermones X.
Homelix:id eſt Sermones Hopulans: Quinquaginta.
Pe tempoꝛe: Sermones CCVI.
De Sanctis: Sermones LI.

— — 2 —
. — = —— =
S
——

1
5
. .

A
V

111ALCLLLAAALLALCLLALALALLALAAALALALALIII LHALAALLLLLLLLHALAA

- ES
— E
— — 8 ☛ J
. . „ SS /// — 77 5 5 . S 4 — — —
= . . 4 — O 2
— . . 2 2: J .
4 . 1. . !˖ͦZ , ½C —
8 14* 1¹,, — Sſſd, D —3
. , S. 1Ri E,1 5,„ — O
& B —— — 8 4 )
“H S .
— R
— d5h

2
„ —
. —
S
S

4
S
—
—
— E

D0

N

—

. —

1

†
.

DW

———,,p
—

— —

—
—

N DDDAE
R WMWMW .

, 7, 7

—

—=—

—=

S

u

*.

2*
* S

—
—

——

— ————

. Rugſlbine li.

— —— —
— ——
—— — —

—

E
S

,
V

ᷓꝗ60———=
5

— *
— 2

.

ß⁵
—

S
L

△

2
„ Salue gemna woſeſſo

l (AADigum Aurelium Augaſlinume Sebaſtianus Brant, „»„
lamda um libuit pater Auguſtine ſacrate l r”””M

arminibus laudes concelebrare tuas: el L
t uolui fateor:ſed multa negocia/noſtras
Hactenus infirmas detinuere manus.
Nec tu Diue pater: noſtro modulamine/maior l
CEncicre: nec bor carmine doctor eges.
ctibi quam laudem ſceleratus bomuntio/forſan SS
ne uelim: grata eſt: te neqʒ digna cano.

1X quicquid id eſt: calamum duoq; dirige noſtrum:
1S

o tibi condignum perficiatur opus.
Ffrica te puerum tellus produxit: ibig .
¶Sectatus ſtudia es litterulasq; bonas.
las deinde in patria docuiſti: & in urbe potenti
Punica: mox Romam doctior unus adis.
Grammaticen primo: dehinc rhætore digna docebas.
um Mediolanum/per pia fata ‚uenis.
Iic ſacer Antiſtes: uenerabilis ille ſacerdos
Præſulis in ſolio præfuit Ambroſius?
Qui temmellifluis ſermonibus/atq; ſalu bii
(Oonſilio: ſtabilem fecit inire uiam.
d tua quod genitrix eran Terpnt Precibal
ag ut faceret/ Monica ſancta/ſ deo.
Hæc te ſollicitis curiſq; animiſq; ſequuts
es mare/per terras: fœmina digus coli:

Pklenna Ambroſij te præſulis ora reduxit:

ðUMUUW lumine te ſacro & mergier obtinnuit.
Dagmata mox linquis Manichæa pudenda: setg
. ((§ eram/illibatam/ catholicamq; fidem.
nn qua profecit tua qtum induſtria/ parao ðè
¶ Tempore: teſtantur/ſcripta decora/libirrr. 2
ontinuo mundi pompas & inania uota
eſeris: inquirens ſemper ubiq; deum.
unq; tua Chriſtum ſequeris genitrice beata:
D . ¶ Viuendi & normam fratribus inſtituis.
Hiactenus & durat/tua regula ſanctaſper orbem:
¶ Quã à monachij/ fratres canoniciq; tenent. —H
In m hinc rediens mox preſbyter au Aliaris: „,;Ʒ sAK“²ef
ræſul & Hipponæ factus es eccleſi?æ. H
t mira illic opera: & pia dogmata ſcribens:
Hjreticis laqueos/frenaq; dura facis?
Quotq; canes rabidos confundis/& ora latrantum/
ni ſanctam/niſi ſunt/ lacerare fidem?
Vt merito de te (quiſquis fuit ille urorum)
Ulxerierln ſolo te recubare fidem.
Tu ſuper egregios luces Venerande magiſtros:
3 Wen ſoli⸗ ſuperat/aſtra minora/nitor: *
Proſper Loctorum caput es: lux & clariſſima mundi: JMW
Atq; oculus per quem cuncta uidere licet.
Auicquid ab ingenio potuit ſublime parariß:·
oc inſtar fontis per tua ia ſcripta kluit. rÿMUD ꝛ „-

Poſidonius

Paulinus

. MZB .
Hieronymus

“l

.
Seuerus Erugilega bæc fauos/diuino nectare plenes
. (Eert apis: binc nobis mella cupita ſluunt. ä
Voluſianus Credimus / inq; dei poſitum nil lege / probari —
Quod te contingat/diue latere pater. .
Tu ſidei clypeus:uirtutum exemplar:òe omnis .
octrinæ ſpecimen: fulgida ſtella poii.
Præſulis officium / du luſtra per octo/ dierum . .

¶ Plenus agis: nullo feta timore ſubis. .
At tecum ut creuit libycæ deuotio gentis:
Vorte tua cecidit ſic ſimul Afra fides. Ppti
Sed tua adhbuc durat pater Auguſtine: ſecunda n
ama / decus / perpes gloria / uita /ſalus.
Hincte dhue precor /ſancta prece dirige / ſummo “
Rt ſoli ut placeant pectora noſtra deo.
=è Finis
Seos tu:ingenig: eruditionę:erroꝛe:cõuerſioneꝛar· zir
ſgcra baptũmali regeneratiõe Diui doctoꝛis Augu *
ſtini bꝛeuis narralllo „2 .
Auguſtinus Afer Carthaginẽſis ex PAricio patre ⁊ Monica matre genitus:pu/ 8
er acerrimi ⁊ admirandi fuit ingenij. Adelęſcẽs adpuc nãq; quicquid in libꝛis ar/ Nu
tium quas liberales vocant de arte diſſ ereßainoqnenaltde dimẽſionibus:de mu⸗/
ſicis ⁊ numeris traditũ eſt: quoſcũq; legere potuit: ſine magna difficultate abſh
vllo pꝛeęceptoꝛe(vt ipſe teſtatur)per ſe intellexit.inc in Ariſtotelica doctrina: in ðUðMẽ
diſputãdi aſtutia: omniq; ſęculari litterateta ita eruditus fuit: vt acutiſſimls phi “ 12
loſophus: rhetoꝛ pꝛeęſtantiſſimus:argutiſſimusq; dialecticus haberetur. In hoc 1
tamẽ vno oberrauit: ꝙ chꝛiſtiana veritate contẽpta gentiliũ ſuperſtitionibꝰ inhę/ M br
ſit: Et inde in Manichęoꝛum hęreſim pꝛolapſus: dimidiam fere vitam ſuam in-
ter illoꝛum moꝛes ac vanas diſciplinas mundanoſq; erroꝛes cõtriuit. Poſtqᷓ; aũt „ l
. pluribꝰ annis ⁊ apud Carthaginẽ ⁊ in vrbe Romana rhetoꝛicam docuiſſet: M
diolanum venit eãdem artem ibidẽ traditurus. Vbi cum inueniſſet ſanctũ illum A
. 72 doctiſſimum virum Ambꝛoſium eiuſdem ciuitatis antiſtitẽ: ſepius cũ eo cöuer-·· * „ hN
ſabat᷑ ac diſputabat. Et quia in diſputãdo plurimum fuerat exercitatus atq; ver⸗/ “́YÿJYVU
ſutus:tantis interdum contra ſacrarum litterarum ſcripturas argumentis: tanta —
pertinacia et diſputationis ſuę acrimonia ac vehemẽtia patrem Ambꝛoſiũ vrge⸗ N
bat:vt (eo teſte)inter ſupplicationes ſuas deum rogare coactus fuerit:vt ſe ab ei Uun
captionibus auerteret.Mirũ in modum optabat ſanctus ille pater hominẽ tan/ .
te doctrinę in chꝛiſtiana fide illuminari: iuges ꝓ eo oꝛatiões offerebat. Pia quee „ N
GqGB mater eius Monica: pꝛeces ⁊ lachꝛymas pene cõtinuas ꝓ ipſo fundebat. Iſtis t
factũ eſt:vt declinare aliquãtulũ ab errore inciperet:⁊ pſᷣdicationibꝰſancti Antiſti/ i
tis aliqñ intereſſe curaret. In quibꝰ dũ ſinceritatẽ chꝛiſtianę fidei: oẽs diſciplinas
⁊ omnium artium argumenta ſuperare demonſtraret: Auguſtinus diuino auxilio
chꝛiſti verã religionẽ ynplexꝰ eſt:Et factꝰ* cathecuminꝰ:a Simpliciano ꝓbatę ſan⸗/
ctitatis viro de chꝛiſti ſide et vera religiohe ita eſt inſtructus: vt omnis erroꝛ om/
,, niſq; dubitationis timoꝛ ab eius animo pꝛocul pellere. Multis tunc lachꝛymis n
eerroꝛem ſuũ confeſſus eſt:magno luctu cõuerſionis diuturnitatem cõqueſtus eſt:
. * ingentiq; doloꝛe ſeram pęnitentiam damnauit. Sic tandem cũ filio ſuo Adeoda⸗/ 1
; to ⁊ ſocio Alipio a venerando patre Ambꝛoſio baptizatus eſt nouiſq; veſtimen/ B
tis indutus. Triumphare tunc cępit Auguſtinus illa hoꝛa in qua nouũ hominem S .
induit: ⁊ vna cum epiſcopo Ambꝛoſio diuino quodam inſtinctu hymnum de ſide
chꝛiſti cantauit. S „
. .
°„ . * )

—,iqj —, £
„ . E . 2
. —

(Srmays de fide chꝛiſti: gnsan ſan/
ctus Ambꝛoſius vna cum Auguſti

no poſt adepta ſacri baptiſmatis
gratiã:pꝛo dei laude et debita gra
ftiarũ actione:alternis verſibꝰ Am/
bꝛoſio edente pꝛioꝛem et Auguſti
no ſubſequentẽ:exultantibus ani⸗
mis decantauerunt.

E deum laudamus.
Te dominum confitemur.
Te ęternũ patrẽ oĩs terra venerat᷑.
Augꝰ Tibi oẽs angeli:tibi ceęli ⁊ vniuerſę ptãtes.

Ambꝛo. Libi cherubin et ſeraphin inceſſabili voce

pꝛoclamant.
Aungꝰ Sanctus Sanctus Sanctus dominus de/
us ſabaoth.
Ambꝛo. Pleni ſrt cęli ⁊ terra maieſtatis gloꝛi tuę.
Augꝰ Te gloꝛioſus apoſtoloꝛum choꝛus. .

.Ambꝛo. Te pꝛophetarum laudabilis numerus. e

Augꝰ Te martyxum candidatus laudat exercitꝰ. 4
Ambꝛo. Te per oꝛbem terrarũ ſancta cõſitet᷑ ecclia.
Augꝰ Patrem immenſę maieſtatis.

Almbꝛo. Venerandũ tuum verũ ⁊ vnicũ ſilium.
Augꝰ Sanctũ quoq; paraclitũ ſpiritũ. „.it

Ambꝛo. Tu rex gloꝛię chꝛiſte. „
Augꝰ Tu patris ſempiternus es filius.
Ambꝛo. Tu ad liberandum ſuſcepturus hominem
nõ hoꝛruiſti virginis vterum. L
Augꝰ Lu deuicto moꝛtis aculeo aperuiſti ceden
tibus regna cęloꝛum.
Ambꝛo. Zu ad dexteram dei ſedes in gloꝛia patris.
Augꝰ Judex crederis eſſe venturus.
Ambꝛo. Te ergo quęſumus tuis famulis ſubueni:
quos pꝛecioſo ſanguine redemiſti.
Aug⸗ Eterna fac cũ ſanctis tuis gloꝛia munerari.
Ambꝛo. Saluum fac populum tuum domine: ⁊ be/
neldic heęreditati tuę.

. Aug Et rege eos extolle illos vſ⸗ q; in eternü.

Ambꝛd. Per ſingulos dies benedicimus te.
Augꝰ Et laudamus nomen tuũ in ſ Eculu: ⁊ in ſe⸗
culum ſeęculi.
Ambrie: Dignare domine die iſto ſine peccato nos
cuſtodire.
Aug⸗ Abilerere noſtri domine:milerere noſtri. .
Aimbꝛo. Fiat miſericoꝛdia tua domine ſuꝑ nos aus,
ad modũ ſperauimus in te.

Aus In te dñe ſ peraui non cõfundari. in eternu.

Finis

— Tiod his diebus cõtigit fratres hu 4

Warpa ſancti Ambꝛoſij Epiſco⸗
pi:factus poſtq; Baptizatus etno
uis veſtibus indutus fuit Augu

ſtinus.

maniſſimi vidiſtis:quibus domini
noſtri ſu chꝛiſti ſummam poteſta-

tem et clementtam intelligere potuimꝰ:me

moꝛieq; mãdare debemus ꝙ in nulla re ma
gis chꝛiſtianis gratulari poſſumꝰ qᷓ; ꝙ hoc
tempoꝛe ⁊ ętate noſtra mirandũ oculis no/
ſtris vidimus. DHiuinę clementię ixnume⸗/
ras gratias agere debemus ꝙ Auguſtinus

Alfer Carthaginenſis: philoſophus acutiſſi
mus cõtempto gentilium cultu: ad veram

chꝛiſtianam religionem diuino nutu tandẽ
peruenit. Hoc reſurrectionis tempus dupli
ci lęticia cęlebꝛandũ eſt:chꝛiſti ſcilicet vicco
ria potito ac deleto inferoꝛũ imperio:⁊ Au/
guſtini cõuerſione quę chꝛiſtianis plurimũ
cõfert. Quis expugnauit animũ:quis ſupe
rauit:? NHon argumẽta: nõ vis aliqua verbo

rũ:ſed dei dũtaxat virtꝰ ⁊ clementia. Nõne

rhetoꝛ hic habebatur pꝛęſtantiſſimus? Hõ/
ne eius doctrina accinctus MÆ'aediolanũ ve
nit:ibi a cũctis ciuibus honoꝛifice ſuſceptꝰ
eſt? Ad quid tanta liberalium diſ ciplinarũ

eruditio:tm̃ philoſophię acumẽ? Ad quid
illud acre ingenium: illa dialectica: cęteręq;

artes ſine pꝛęceptoꝛe adeptę: Ad hoc vt di⸗
uina patentia magis eluceat moꝛtalibus.
Quo ariſtotelica inſtitutio in ðiſputãdo ſi⸗
mulationes: difſicultates tendebant: verſu
tię:cõtentiones et aſtutię: quibus maxime
erat inſtructus:argumentaq; contra ſacra/

rum litterarum ſcripturas cum vna eſſemꝰ

adducta:in quibus diuinum quandoq; im
pioꝛabamus auxilium? Quo tanta in dicẽ/
do hominis gratia: tanta in dicendo copſa
atq; facundia:vt non temere eius dicta diſ
ſolui potuiſſent? Ad hoc vt fides chꝛiſti ſta
biliretur. Sꝑępius me eumetemptaſſe intel/
ligitis:quo inter diſſenſiones noſtras vir
tus diuina operaret᷑. Optabam mirum in
modum hominem tantę doctrinę illumina
ri:a quo ſumma gloꝛia ⁊ ſplendoꝛ vt in me/
rito chꝛiſtianę ſidei oꝛiri poſſet. Verumeti⸗
am Auguſtinus tãta interdum pertinacia

et diſ putationis ſuę acrimonia ac vehemẽ⸗

5„

.
—
.

tia nosvjgebat: vt inter ſupplicationes no

ſtras: ꝙ deus ab eius captionibꝰno
teret rogare coacti ſumus.

*

PB Aoniceę pꝛecibus ⁊ lachꝛymis pene cõtinu
is noſtriſq; oꝛationibꝰ aliquãtiſper adhere⸗
re cępit:et pꝛędicationibus noſtris aliquan

do intereſſe cupiebat:in quibꝰ fidei noſtrę
ſinceritatẽ omnibus diſciplinis ⁊Z mmnium

artium argumentis antecedere oſtẽdeba/
mus. Diuino tandem auxilio chꝛiſti veram
religionem amplexus eſt: vnde humanum
genus ⁊ chꝛiſti fideles merito iubilare poſ/
ſunt. Vswrumtamẽ Simpliciano noſtro pꝛo
batę ſanctitatis viro nõ minoꝛes gratię agẽ

dę ſunt:a quo Auguſtinꝰ de religione bea⸗

ta fcliciq; vita inſtructus eſt: a quo idẽ mul

ta de chꝛiſti fide:tum exempla:tũ miracula
accepit:quibus ſi qua hęreſis rubigo eſſet:
penitus animum abſterſit:quibus a ſe om/
nis dubitationis timoꝛ pꝛocul pꝛopulſatus
eſt. Quãtis fratres chariſſimi lachꝛymis er⸗
roꝛem confeſſus eſt ſuum:quanto luctu con

uerſionis diuturnitatem cõqueſtus eſt:qui
bus verbis ⁊ quo doloꝛe ſeram penitentiã
damnauit: Dimidiã em̃ ferme vitę ſuę par⸗/

tem inter gentilium moꝛes ac vanas diſci⸗
plinas mũdanoſq; erroꝛes conſumpſit. Ju

bilate de tanta victoꝛia: in qua Auguſtinꝰ

tanqᷓ; dux cũ cõmilitonibꝰ ſuis Adeodato

Z Alipio ſocio captiui noſtri ſũt.ęc quidẽ

captiuitas Auguſtinum beatum faciet: re/

gnum dei parabit. Triumphare tamen vi⸗
ſus eſt Auguſtinus illa pꝛęſertim hoꝛa in
gqua nouum hominem ſacio baptiſmate in/

duimus:in quo vna nobiſcum diuino quo/
dam inſtinctu:hymnum cãtauimus de chꝛi
ſti fide.Et vberius vt inſtrueret᷑: ⁊ a ceęteris

gentilium opinionibus ⁊ erroꝛibus remo/

ueretur: totum cognitionis animũ inten-
dcNt. Mouum in chꝛiſti fide militem habemꝰ
acerrimum contra gentiles hoſtem:contra

hęreticos inuictiſſimum imperatoꝛem. Mo

uum chꝛiſtianum:nouis veſtimentis cucul/
la nigra indiuimus: cingulo ex coꝛio noſip/
ſi pꝛęcinximus:quod Simpiicianus noſter
ingenti lęticia donauit. Agamus gratias
domino ieſu chꝛiſto ingentes: qui religioni
noſtrę talẽ ac tãtũ pꝛincipẽ inſtituit. Gau/
deamus omnes in domino qui omnia vir/
tute ſua continet:et incõpꝛehenſibili maie/

ſtate vniuerſa complectitur. Gaudeant an⸗/

—

geli Auguſtini tã celebei conuerſione. Gau/
deant cęlum et vniuerſa terra: benędicant
omnes dominum:quia ad confèrẽdum ho/
minibus ſubſidium creauit et illuminauit
Auguſtinum: a quo tanq; religionis exoꝛ⸗
dio chꝛiſtiani auxilium caperẽt ⁊ ſuffragiũ.
A quo deniq; religionis cõſtitutiones oꝛi/
ri poterũt.Hanc Auguſtini conuerſionem
in futurum homines diuinis pꝛoſequentur
honoꝛibus: Amen. Sè

E. n Regulas diui Aurelij
Auguſtini pręfatio.
On mediocrẽ verbavim habẽt ad mo
.,1/Anendum animum auditoꝛis:dum ab
eeis nõ diſſonat vita docentis. CTůnc eðniu
gfirma eſt pꝛedicãtis auctoꝛitas: cum ea que ”M
dixerit:effectu operis coꝛdi audientis affir
lt E ilnaus vox doctoꝛis audientiũ coꝛda
libentius penetrat:quã dicentis vita com ·· 4
emẽdat. Vnde ⁊ vir iuſtus et dictis ⁊ factis
in 1 uis ſemonibus cõpꝛobat᷑. Nam ſi fue/
riexercitatus quidem in ſermonibus ⁊ de/
ſidioſus in operibus:doctrinam factis de-
ſtruit et repellit. Docturus igit᷑ pꝛiuſqᷓ; ver/
bum exhoꝛtationis inſonet: omne quod lo
cuturus eſt operibus clamet. Benefacere
itaq; pꝛima doctrina eſt. Ceſſantibus nãq;
verbis: ipſum opus bonũ docet homines
dum videt᷑. Dictis ergo facta anteponank:
quoniã ſine factis dicta nihil pꝛoſunt. Vn/
de et de Jeſu cunctoꝛũ doctoꝛum magiſroo
ſcriptum eſt: A cepit facere ⁊ docere. Ipſe Actl.ꝛ.
quoq; diſcipulos ſdicaturos inſtruẽs:dix ·
it: Qui ſoluerit vnum de mãdatis iſtis mi Matts.,.
nimis ⁊ docuerit ſichomines:minimꝰ vocaa .
bit᷑ in regno cęloꝛum. Qui aũt fecerit ⁊ do „
cuerit: hic magnus vocabit᷑ in regno cęlo⸗ H
rum. Grandis quippe cõdemnatio eſt com
ponenti quidem ſermones ſuos:vitam ve/ 4
Jo atq; opera negligenti. Idcirco viri ſan⸗ H
cci cũ ſe ad pꝛędicandum parãt: pꝛius inte⸗/
rius ſe virtutibus oꝛnant: vt ad hoc qð lo/
quendo docẽt: viuendo concoꝛdẽt. Sic et
egregius ille ſdicatoꝛ Paulus ſe feciſſe te-
ſtatur: Coꝛpus inquit meũ caſtigo ⁊ in ſer/i.or.D.

he

—
.₰.

6

—

—

.
7

.
„“

⸗

—

uitutem redigo:ne foꝛte cũ alijs pꝛedicaue/
rim:ipſe repꝛobus effliciar. Sic quoq; ma-/
gnus ille doctoꝛ Auguſtinus poſt eius con/
uerſionẽ feciſſe dinoſcit᷑. Cui rei certum affe
runt teſtimonium editę ab eo regulę: quas
nõ ſolũ alijs ſimul viuere ſpõdentibus tra/
didit tenẽdas: ſed ⁊ ipſe cum illis vigilan-
ter ac ſtrenue ſeruauit. Rectiſſime igit᷑ agi
cẽſendum eſt:ſi huius ſanctiſſimi patris ſa/
luberrimis ſermonibus impꝛimẽdis: regu⸗
lę eius ſᷣmittant᷑: quatenus ſic pꝛobatiſſi⸗
ma vita eius cognita: ſermonum ipſoꝛum
lectoꝛ atq; auditoꝛ vberioꝛem fructum per/
cipiant:dũ videlicet factis et operibus ver
ba pꝛobari ſenſerint.
Ml Finis

Pini patris Aurelij Auguſtini: Re
a pꝛima: tradita fratribus qui ſi/
mul et cõmuniter ſcòᷣm apoſtolicã ⸗
aditionem viuere ſpopotzderũt.

Ca. 1 Ommuni diffinitione decreuimus

apud vos quod nunq; poſtmodũ
Adb vllo poterit infringi. Reſidensi⸗
bus in monaſterio in nomine dñi noſtri ie/
ſu chꝛiſti:omnibus placuit ſcõm apoſtolicã
traditionem vnum ſentire in domino ⁊ cõ/
muniter poſſidere:ſicut ſcriptum eſt: VFnũ
ſentite in domino.Et nemo quidẽ pꝛopꝛiũ
vendicet quicqᷓ;: ſed quia ſicut ſcriptum eſt
in actibus apoſtoloꝛum: habentes omnia
communia nemo quicq; eſſe ſuum dicebat:
quod a nobis ſcriptum eſt. In domino er/
go iure obſeruationis nos teneamus:quo/
Matthᷣ.io. Niam in lege ſcriptum eſt:Qui perſeueraue
a.a. 2. rit vſq; ud finem: hic ſaluus erit¶ Si quis

.]N autem venire deſiderat ad cõgregationem

fratrum qui in vnũ eſſe videntur: nõ igno⸗
Matth.i9. ret euãgelicum dictũ quod dixit: Vendat
omnia ſua:et eroget egenis ⁊ pauperibus.
Zucj.q: Et iterũ: Abneget ſemetipſum ſibi ⁊ tollat
crucem ſuam et ſequatur me. Et ne tractet
in coꝛde ſuo de victu aut veſtitu et cęteris
quę neceſſaria ſunt coꝛpoꝛi: Ipſo domino
pꝛomouente in euangelio ⁊ dicẽte: Nolite
cogitare dicentes quid edetis aut quid ve
ſtiemini:hoc enim gentes cogitãt. Scit pa/
ter veſter quia hoꝛum omnium indigetis.

Watth. s.

*V . .

„
—
D
M

Quęrite pꝛimum regnum dei et luſticiam
eius:et hec omnia apponẽtur vobis.i Ve⸗ Ca.z.
rumtamẽ anteq; ſtatuat eſſe i monaſterio:
ꝓbet pꝛopoſitum fratrum atq; exemplum:
et ipſe pꝛobetur in omni conſeruatione ab
illo qui pꝛioꝛ eſt: ⁊ cęteris conſentientibus:
pꝛopter illud quod ſcriptura docet ⁊ aqmo-
net dicens: Amicum noli cito compꝛobare.
ed ſi contigerit vt aliquis ex qualibet Ca 4.
cauſa neceſſitatis a monaſterio fuerit ab/

ſtractus:ne vel mente concipiat ſecum ali/

quid ferre de his omnibus quęin monaſte⸗
rio fuerunt:ſiue etiam quę fecum aliquan⸗
do attulerat:ſiue ea quę cum fratribus ac/

quiſierat:quia certũ eſt fratres nihil habe⸗/ *

re:poſſidere: dare vel accipere debere ſine
ſuperioꝛis licentia. Quod ſi ꝓpinquus vel
amicus vel quilibet fratrum aliquid offer⸗
re voluerit:pꝛimo quidem pꝛioꝛi inſinuetur
⁊ ſic ſuſcipiat᷑ ſi iſe mandauerit:de quo ta.
men nihil ſiat aliud niſi quod pꝛioꝛi placue/
rit vel permiſerit: quon iam valde veren-⸗
dum eſt ne ſibi eueniat quod ſcriptum eſt:
Vir mutabilis in lingua incidit in mala.
Et iterũ vt nullum de fratribus ſecum pꝛo/
uocet:ne magis deſtructoꝛ qᷓ; ędiſicatoꝛ mo
naſterij videatur:pꝛopter id quod ſ. criptum
eſt: Qui nõ eſt mecum contra me eſt:et qui Matth. 12.
mecũ non congregat diſpergit. Et quicũq;
pꝛouocatus ab aliquo:de monaſterio volu
erit abſcedere:aut indicet ᷣpoſito:cui vti
de his quę in cõmuni decreuimꝰ nihil eſſe
cẽſeo ſubtrahẽdum:quia ſcriptum eſt: Pa⸗ Ecẽi. ,
cifici ſint tibi multi:ſed vnus ex mille ſit ti/
bi conſlliallus.E Fmitur hec quę ſcripta ſũt ca. 5.
cum ſumma diligentia obſeruanda ſunt a
pꝛępoſito vſq; ad omnes fratres.Et ſi quis
ah aliquo doctrinam audiuerit pꝛeterqᷓ; in
monaſterio conſecutus eſt ab eo cui ſe cres
didit:hanc autem ſuſcipiat ⁊ eam non ſub
trahat doctoꝛi:quia ſcriptũ eſt: Omne qð
manifeſtat lux eſt. Si enim, bona fuerit col/
laudanda eſt: Si vero pꝛaua repꝛobanda.
¶ De his autem fratribus qui in vnitate Ca. 6.
conſiſtunt ſi quis ſubito aduerſus pꝛęepoſi⸗
tum altercatus fuerit: non ſolum ſemel ſeld ·
ſecundo et tertio: vt euangelinm docet:li/Mattð.18.
cet exoꝛare.Si autem noluerit ſe emẽdare:
ille cui iniuriam irrogatus eſt poſt pęniten/

tiã yel ſecũdã coꝛrectionẽ:qͥ nõ reuocauerit

contu maæcem denunciet et illud pꝛeępoſito:

ne per taciturnitatem ille ⁊ frater ſuus pe/
riclitẽtur:ſicut Salomon ait: Qui occultat
Ca. 7. inimicitiam inſtruit dolum ¶ Si vero vt fi/
eri ſolet incurſio repẽtina ſuperuenerit aut
hoſtilitas:vt impoſſibile ſit fratribꝰ in vnũ
fugam petere pꝛopter inſecutionem inimi/
coꝛum: ⁊ poſtmodum deo fauẽte euaſerint
et potuerint peruenire vbi bꝛępoſitum eſſe
cognouerũt: velut filij ad patrem feſtinare
debebũt. MHec vllomodo poterunt ſepara/
ri:quoꝝ diuina charitas ſociauit: quia ſcri⸗-
1. Job. 4. ptum eſt: Pertecta dilectio foꝛas mittit ti⸗
Cca. 8. moꝛem. Si
naſterio ſecũ poꝛtauit: neceſſe habebit vbi
pꝛępoſitus ſuus eſt illud perferre: quia nõ
poterit ſibi retinere quod per pactũ ad om
nes pertinet:et deo vtiq; eſt conſecratum.
Sed ſi cogitauerit de his aliqᷣd retinere:cõ/⸗
Bo.iʒ. tra dictũ apoſtoli agere videt᷑:qui ait: Ne/
mini quicq; debeatis: niſi vt inuicem dili⸗

cLa. 9. gatis vos ¶ Omnia quę in iſto libꝛo canti/

nentur: omnes fratres obſeruẽt atq; ſe ſub/
ſcribãt qui boni eſſe deſiderant: Nerum ꝓ⸗/
pter illos hęc ſũt cauta: id eſt ſcripta qui in
omnibus ſtabiles eſſe noſcuntur.

Sancti Auguſtini.

. (SDiui patri⸗ Aurelij Aluguſtini Re

gula ſecunda: Cõfratres de modo

di: operandi: viuendi et conuer/

ſandi: conuenienter inſtruens.

NRNte omnia fratres chariſſimi dili/
Ngat deus: deinde ꝓximus ¶ QAua/
liter autem opoꝛteat nos oꝛare vel
ſpfſallere deſcriblmus:id eſt in matutinis di
cant᷑ pſalmi octuagintaocto cũ debitis an/
tiphonis:verſibus et reſponſoꝛijs. Ad pꝛi-
mam ⁊ tertiam dicãtur ſui pſalmi:antipho
ne duę:lectiões duę. Simili modo ad ſextã
et nonam dicantur ſui pſalmi cum debitis
— reſponſoꝛijs ⁊ antiphonis.hoc idem in veſ
peris ⁊ completoꝛio ſeruet᷑. Ad lucernariũ

n. Gi quis autẽ quod ſuperius dixi/
m cauſa neceſſitatis detinet id quod a mo/

d deu honoꝛent:

autem pſalmus vnus: reſponſoꝛiũ vnum:
antiphonę tres: lectines tres.Et tempoꝛe
opoꝛtuno poſt lucernarium omnibus ſedẽ/
tibus legantur lectiones. Nocturnę autem
oꝛationes mẽſe nouembꝛi:decembꝛi:ianua
rio ⁊ febꝛuario:antiphonę duodecim: pſal
mi ſex:lectiones tres. Marcio:apꝛili: ſeptẽ
bꝛi:octobꝛi:antiphonę decẽ:pſalmi quinq; ꝗꝗ
lectiones tres. Maio:iunio:iulio et augu/ꝰ
ſto:antiphonę octo:pſ almi quattuoꝛ: lecti
ones duę. Operent᷑ a mane vſq; ad ſextã: Ca. 2.
⁊ a ſexta vſq; ad nonã vacent lectioni: ⁊ ad
nonã reddãt codices.Et poſtq; refecerint ſi
ue in oꝛto ſiue vbicũq; fuerint: faciãt opus
vſqꝙ ad hoꝛã lucernarij. Nemo ſibi aliqͥd vẽ
dicet pꝛopꝛiũ ſiue in veſtimẽto ſiue in qua/
cũq; re: Apoſtolica enim vita optamus vi/
uere. Nemo cum murmure aliquig faciat:
vt non ſimili iudicio murmuratoꝛum pere/
r eigellterobegtar b patrem ſuũ poſt ⸗
ſito ſuo deſferant ſicut
decet ſanctos Sedentes ad menſam ta/
crant aulientes lectionem Si autem ali-
quid opus fuerit:pꝛępoſitus eoꝛum ſollici-
etus ſit. Sabbato ⁊ dominieca ſicut cõſuetu/
go eſt qui volunt vinũ accipiant. ¶ Si opꝰ Ca.z.
fuerit ad aliquam neceſſitatem mitti: duo
eant. Nemo extra monaſterium ſine pꝛę/
cepto manducet neq; bibat: Hon enim hoc
ad diſciplinam ꝑtinet monaſterij. Si ope/
ra monaſterij mittantur fratres vẽdere:ſol⸗
licite caueant ne quid faciant contra pꝛece- .
ptum: ſcientes: quoniam exacerbãt domi /
num in ſanctis ſuis. Si aliquid emant ad
neceſſitatem monaſterii: ſollicite ⁊ fideliter
vt ſerui dei agant.¶ Odcioſum verbũ apud Ca. 4.
illos nõ ſit. Mane ad oꝑa ſua:ſedeant poſt ðZ
oꝛationem tertię eant ad opera ſua:nõ ſtan
tes fabulas contexant:niſi foꝛte aliquid ſit „19
ꝓ vtilitate animę: Sedẽtes ad oꝑa taceãt:
niſi vt neceſſitas operũ exigeret vt loquat᷑
quis Si quis autẽ nõ omni virtute adiu/s. j. .
uante miſericoꝛdia dei hęc conatus fueri
implere:ſed contumaci animo deſpexerit:
oſemel atq; iterum commonitus:ſi non emẽ
dauerit:ſciat ſe ſubiacere diſciplinę mona/
ſterij ſicut opoꝛtet.Si autẽ talis fuerit ętas
ipſius: vapulabit.hęc autẽ in nomine chꝛi
ſti ſideliter et pie obſeruantes et vos pꝛoſi- 4
cietis ⁊ nobis non parua leęticia erit de ve⸗

Actl. ⁊.cet.4.

¹ Pdicr

ſi⸗

ne.

9
4
*
—
W

„ °

—

ctam ſocietatem ex paupertate veerunt.
Magis autem ſtudeant non de parentum
diuitum dignitate: ſed de pauperũ fratrũ
ſocietate gloꝛiari. Nec extollantur ſi cõmu/
ni vitę aliquid de ſuis facultatibus contu/
lerunt: nec de ſuis diuitijs magis ſuperbi/
ant quia eas monaſterio partiunt᷑ q́; ſi eis
in ſeculo fruerentur. Alia quippe quęcũq;
iniquitas in malis operibus exercetur vt ſi
ant:ſuperbia vero etiam bonis operibꝰ in⸗
ſidiatur vt pereant.Et quid pꝛodeſt diſper-
gere dando pauperibus ⁊ pauperẽ ſeri:cũ
anima miſera ſuperbioꝛ effiei᷑ diuitias cõöo/

fra ſalute Hec ſunt que obſeruetis pꝛeci/
pimus in monaſterio conſtituti.

H ¶ Explicit ſecunda Regula
Sancti Auguſtini.

BDini pattis Aurelij Auguſtini
Kegula tertia: In qua latiꝰ tradi⸗
dit ea quę ad comunem cdericoru

vitam pertinent: Quęeta nonnul/
lis inter ſermones de communi vi

ta clericoꝝ enumerat. temnendo qᷓ; fuerat poſſidendo?: Omnes Ca. s.
4 ”UU?ꝑ reergo vnanimiter et concoꝛditer viuite:⁊ ho „
Mte omnia fratres chariſſimi diliꝰ noꝛate in vobis deum inuicem:cuius tem / 1. Corſ.ʒ.et. .
gatur deus: deinde ꝓximus: quia pla facti eſtis ¶ Oꝛationibus inſtate: hoꝛis Ca. 7.
] a pꝛęcepta ſunt pꝛincipaliter no- ⁊ tempoꝛibus Conſtirutio I oꝛatoꝛio ne Ca.S. .
. . is dat lhec igit ſunt que vt obſeruetis . mo aliquid agat niſi ad quod factum eſtvn ſera i
pꝛęcipimꝰ in monaſterio cõſtituti. Pꝛimũ c et nomen accepit: vt ſi foꝛte aliqui eti/
pꝛopter quod in vnum eſtis congregati: vt Q am pꝛęter hoꝛas cõſtitutas ſi eis vacat oꝛa/
vnanimes habitetis in domo: et gt vobis re voluerint: non eis ſint impedimẽto qui
12. q.I. anima vna ⁊ coꝛ vnum in deo ¶ Et non di/ ibi aliquid agẽdum putauerũt ſalmis Ca. y.
nõ dicatj catis aliquid pꝛopꝛium: ſed ſint vobis om / ⁊ hymnis cum oꝛatis deum:hocverſetur in
Ca.2. nia communia ¶ Et diſtribuat᷑ vnicuiq; ve/ꝰ

Sͦ
.

ſtrum a pꝛępoſito veſtro victus ⁊ Tgumer
tum:non ęqualiter omnibus quia nõ ęqua
liter valetis omnes:ſed potius vnicuiq; ſi/⸗
cut cuiq; o pus fuerit. Sic em̃ legitis ĩacti⸗/

Acij.2. et 4. bus apoſtoloꝛũ: Quia erant illis omnia cõ

munia: et diſtribuebat᷑ vnicuiq; ſicut cuiq;
Ca.ʒ. opus erat Qaui aliquid habebant in ſęcu
lo: quãdo ingreſſi ſunt monaſterium liben/
ter velint illud eſſe commune.Qui autem
non habebant: non ea quęrant in monaſte
Ca. 4. rio quę nec foꝛis habere potuerunt. Sed
tamen eoꝛũ infirmitati quod opus eſt tri /
buat᷑:ẽtiam ſi paupertas eoꝛum quãdo fo/

ris erant nec ipſa neceſſaria poterat inueni

re. Tanti nõ ideo ſe putẽt eſſe fęlices quia
inuenerunt victum et tegumentũ quale fo/
ris inuenire nõ poterant:nec erigant cerui/
ccem quia ſociantur eis ad quos foꝛis acce/
dere non audebant:ſed ſurſum coꝛ habeãt
et terrena vana non quęrant: ne incipiane
eſſe monaſteria diuitibus vtilia non pau/
peribus:ſi diuites illic humiliantur ⁊ pau/
Ca. 5S. peres illic inflantur. Rurſus etiam illi qui
aliquid eſſe videbantur in ſęculo: non ha/
beãt faſtidio fratres ſuos qui ad illam ſan/

—

coꝛde quod ꝓfertur in voce (Et nolite can Ca. 10.
tare: niſi quod legiſtis eſſe cantãdum. Qð
autem non ita ſcriptum eſt vt cantetur: nõ
cantetur Carnem veſtram domate ieiu/ Ca. 11.
nijs ⁊ abſtinentia eſcę:quantũ valitudo ꝑ/
mittit ¶ Q.uãdo autem aliquis non poteſt ca na.
ieiunare:non tamẽ extra hoꝛam pꝛandij ali
uid alkmentoꝛum ſumat niſi cum ęgrotat.
Cum acceditig ad mẽſam donec inde ſur/ Ca.z.
gatis quod vobis ſcõm conſuetudinem le./
gitur ſine tumultu et contentionibus audi
te:ne ſolę vobis fauces ſumant cibum:ſed
⁊ aures eſuriant dei verbum ui infirmi Ca. 14.
ſunt ex pꝛiſtina conſuetudine ſi aliter tra/
ckłant᷑ in victu:nõ debet alijs moleſtum eſte

nec iniuſtum videri quos fecit aliqua con/
ſuetudo foꝛtioꝛes. Mec illos fęlicioꝛes pu⸗/

tent quia ſumunt quod non ſumunt ipſi:

ſed ſibi potius gratulentur: quia valent qð
non valent illi. ¶Et ſi eis qui venerunt ex Ca. 15.

moꝛibus delièatioꝛibus ad monaſteriũ ali⸗
quid alimentoꝛum: veſtimentoꝛum: operi/.
mentoꝛum datur:quod alijs foꝛtioꝛibus et
ideo fęlicioꝛibus non datur: cogitare de/
bent quibus non datur q́;tum de ſua ſeę/
culari vita illi ad iſtam deſcenderint: q́;uis

vſq; ad glioꝛum qui ſunt coꝛpoꝛe f-rmioꝛes
frugalitatem peruenire nequiuerint. Hec

.vigderi:cum hoc fecerit. Nidetur omnino: ⁊
a quibus ſe videri non arbitratur. Sed ec/
ce lateat:⁊ a nemine hominũ videat᷑: quid
faciet de illo deſuper inſpectoꝛe:quem late⸗
re nihil poteſt? An ideo putandus eſt nõ vi

dere: quia tanto videt patiẽtius:quãto ſa/ aliquo litteras vel quodlibet munus acci⸗ dicar
— .
ſ●
, „ . *

piẽtius? Illi ergo vir ſanctus timeat diſoli
cere: ne velit fęminę male placere. Illum co

ceęteris inueniendis: ꝓhibẽdis: indicãdis:
cõuincẽdis:vindicãdiſq; peccatis diligẽter
⁊ fideliter obſeruetur:cum dilectione hoim
⁊ odio vitioꝛum ¶ Quuicunq; autem in tan/CcCa. 25.
tum ꝓgreſſus fuerit malum: vt occulte ab ²½ q. 1.

debent velle omnes quod paucos vident gitet oia videre:ne velit feminã male vide/
amplius:nõ quia honoꝛantur:ſed quia to / re. Illius nãq; ⁊ in hac cauſa commẽdatus
lerantur accipere:ne contingat deteſtanda eſt timoꝛ: vbi ſcriptum eſt: Abominatio eſt .
peruerſitas:vt in monaſterio vbi quatum domino defigens oculum uãdo ergo ſi Ca.22.
poſſunt:ſfiunt diuites laboꝛioſi:fiãt paupe/ mul eſtis in eccleſia et vbicunq; vbi feminę
Ca. 16. res delicatig. Sane quẽadmodum egrotã/ ſunt:inuicem veſtram pudicitiam cuſtodi/
tes neceſſe habent minus accipere ne gra- te.Deus enim qui habitat in vobis:etiam
uentur:ita ⁊ poſt ęggritudinem ſic tractandi iſto modo cuſtodiet vos ex vobis. ¶ Et ſi Ca.22.
ſunt vt citius recreent᷑: etiam ſi de humili- hanc de qua loquoꝛ oculi petulantiam in
ma ſeculi paupertate venerũt: tanqᷓ; hoc il,- aliquo veſtrum aduerteritis:ſtatim admo⸗/
lis cõtulerit recentioꝛ ęgritudꝑ: quod diui/ nete:ne cępta pꝛogrediantur: ſed de pꝛoxi/
Cas.17. tibus auterioꝛ conſuetudo. Sed cum vi/ mo coꝛrigantur.Si autem et poſt admoni/
res pꝛiſtinas reparauerint:redeant ad fęli- tionem iterum vel alio quocunq; die idip⸗
cioꝛem conſuetudinem ſuam: quę famulos ſum eum facere videritis:iam velut vulne/
dei tanto amplius decet:qᷓ;to minus indi- ratum ſanandum pꝛodat quicunq; hocpoꝛ-
gent:ne cibi eos teneat voluptas iam vege tuerit inuenire. Pꝛius tamẽ ⁊ altemvel ter/
tatos:quos neceſſitas leuarat infirmos. IJ. tio demonſtrandum:vt duoꝛum xel trium Matth.i8.
los eſtimẽt ditioꝛes: qui in ſuſtinenda par/ ꝰ poſſit oꝛe cõuinci:ct competenti ſeueritate
citate fuerint foꝛtioꝛes. Melius eſt em mi/ 9 coerceri. Nec vos iudicetis eſſe maliuolos eb ͤdieret
Ca. 18. nus egere:qᷓ; plus habere. Mon ſit nota/ quãdo hoc indicatis Magis quippe inno/
bilis habitus veſter:nec affectetis veſtihbus cæetes nõ eſtis: ſi fratres veſtros quos indi/
Ca.19. placere:ſed moꝛibus ¶ Quando pꝛoceditis cando coꝛrigere poteſtis: tacendo perire ꝑ/ uanm
ſimul ambulate: cum veneritis quo itis ſi/ * mittitis. Si enim frater tuus vulnus habet
Ca. 20. Mul ſtate. ¶ In inceſſu: ſtatu: in oibus mo/ in coꝛpoe quod velit occultari cum timet
tibus veſtris nihil fiat quod cuiuſqᷓ; offen / ſecari:nonne crudeliter abs te ſileretur ⁊ mi
da.at aſpectum:ſed quod veſtrã deceat ſan/ ſericoꝛditer indicaret᷑ Quãto ergo potius (ngn
Ca.⁊1. ctitatem.¶ Oêculi veſtri et ſi iaciunt᷑ in ali- debes manifeſtare:ne deteriꝰ putreſcat in
ꝗquã fęminarũ:ſigant᷑ in nulla. Heq; enim coꝛde? Sed anteq; alis demonſtretur per
quãdo ꝓceditis feminas videre pꝛohibemi quos conuincendus eſt ſi negauerit: pꝛius
ni: ſed appetere aut ab ipſis appłti velle pꝛępoſito debet oſtendi ſi admonitus ne/
832. q. 5. nec ſolo criminoſum eſt. Mec ſolo tacito affectu:ſed glexerit coꝛrigi:ne foꝛte poſſit ſecretius coꝛ/
affectu quoq; et aſpectu abpetitur et appe- reptus non innoteſcere cęteris. Si autẽ ne/
tit concupiſcentia feminarum. Hec dicatis gauerit:tunc neganti adhibẽdi ſunt alij:vt .
vos habere aĩios pudicos:ſi habeatis ocu,/ iam coꝛam omnibus poſſit non ab vno te/ H
los impudicos: quia impudicꝰ oculus im / ſte argui ſed a duobus vel tribus conuinci.
pudici coꝛdis eſt nuncius. Et cum ſe inuicẽ̃ Conuictus vero ſcõm pꝛeę poſiti vel ⁊tiã pꝛe
ſcbimet etiam tacente lingua conſpectu nſu ſbyteri ad cuius diſpenſationem pertinet.
tuo coꝛda nunciant impudica:⁊ ſcðm cõcu/ arbitrium:debet emendatoꝛiam ſubirevin/
piſcentiam carnis alterutro delectant᷑ amo dictã. Quã ſi ferre recuſauerit:etiam ſi ipſe
re: etiam intactis ab immunda violatione non abceſſerit: de veſtra ſocietate ꝓijciat t
coꝛpoꝛibus fugi? caſtitas ipſa de moꝛibus. Mõ em̃ ⁊ hoc ſit crudeliter ſed miſericoꝛdit᷑:
Nec putare debet qui in feminam ſfigit ocu ne contagione peſtifera plurimos perdat.
lum ⁊ illius in ſe diligit fixum:ab alijs ſenõ et hoc qð dixi de oculo nõ figẽdo: etiã in Ca.24. tun

èòMèͤ

=.

”äe

2 ,

piat: ſi hoc Vltro conſfiterur: 2parkatur illi er
oꝛetur pꝛo illo. Si autem depꝛehendit᷑ atq;
conuincitur:ſcom arbitrium pꝛeſbyteri vel
Ea. 26, pꝛępoſiti gralius emendetur. eſtes ve /
ſtras in vnũ habeatis ſub vno cuſtode vel
duob“ vel quod ſufficere potuerint ad eas

excutiẽdas: ne a tinea ledãt᷑. Et ſicut paſci-

mini ex vno cellario: ſic induamini ex vno
eyeſtiario. Si fieri poteſt nõ ad vos ꝑtineat
quod vobis indumentum pꝛo tempoꝛum
congruentia pꝛoferat᷑: vtrum hoc recipiat
vnuſquiſq; quod depoſuerat:an aliud qð
alter habuerat: dum tamen vnicuiq; pꝛout

cuiq; opus eſt non negetur. Si autem hinc

inter vos contentiones et murmura oꝛiũ⸗
tur: cum querit᷑ aliquis deteriꝰ ſe accepiſſe
qᷓ; pꝛius habuerat: et indignum ſe eſſe qui
non ita Eſtiatur ſi ſicut alius frater eius ve/

E nolit iubente pꝛępoſito faciat quod faciẽ/

dum eſt pꝛo ſalute. Si autẽ velit ⁊ foꝛte non

expedit: ſuę cupidi itati non obediatur. Ali/

quando em̃ etiam ſi noceat:pꝛod eſſe credi⸗

tur quod delectat. Deniq; ſi latẽs eſt doloꝛ
in coꝛpoꝛe:famulo dei dicẽti quid ſibi dole
at:ſine dubitatione credatur. Sed tamen
vtrum ſanandoalli doloꝛi quod delectat ex

pediat:ſi non eſcertum medicus conſula,⸗

tur. ¶ Mec eant ad balnea ſiue quocunq; ire ga. 8:
neceſſe fuerit minus qᷓ; duo vel tres. Et ile
qui habet aliquo eũdi neceſſitatem:cũ qui/
bus pꝛepoſitꝰ iuſſerit ire debebit. rotã / Ca. zy.
tum cura:ſiue poſt ęgritudinèm reſiciendo/

rum: ſiue aliqua imbecillitate etiam ſiue fe/
bꝛibus laboꝛãtium:vni alicui debet iniun⸗

gi: vt ipſe de cellario petat quod cuiq; ooꝰ
eſſe ꝑſpexerit iue autem qui cellario ſi/ Ca. 34.

ſtiebatur:hinc vos pꝛobate quãtum vobis. ue qui veſtibus ſiue qui codicibus pꝛępo/
.Deſit in illo interioꝛe ſancto habitu coꝛdis e nunt᷑: ſine murmure ſeruiãt fratribus ſuis.

qui pꝛo habitu coꝛpoꝛis litigatis.Lñ ſi ve/
ſtra toleratur infirmitas vt hoc recipiatis
quod poſueritis:in vno tamen locos ſub cõ⸗
munib“ cuſtodibus habete quod ponuis.
ca2. 6 Ita ſane vt nullus ſibi aliquid operetur:
ſed omnia opera veſtra in vnum fiant: ma⸗
ioꝛi ſtudio ⁊ frequentioꝛi alacritate qᷓ; ſi vo/
bis ſingulis faceretis pꝛopꝛia.Charitas em̃

uon. . de qua ſcriptum eſt: ꝙ non quęrat quę ſua

ſuunt: ſic intelligitur: quia cõmunia pꝛopꝛijs
noõ pꝛopꝛia cõmunibus anteponit. Et ideo
gquanto amplius rem cõmunem q; pꝛopꝛia
veſtra curaueritis:tanto vos amplius pꝛo/
ſficere noueritis:vt in omnibus quibus vtit
trãſitura neceſſitas:ſuperemineat quę per/
Cs. 2³, manet charitas:Conſequens ergo eſt:vt
eęetiam qui ſuis filijs aut aliqua neceſſitudi/
ne ad ſeꝓertinentibus in monaſterio cõſti/
tutis aliquã contulerit veſtem ſiue quodli⸗
bet aliud inter neceſſaria deputandum: nõ
occulte accipiat᷑: ſed ſit in poteſtate pꝛepo⸗
ſiti: vt in rem cõmunem redactum:cui neceſ
Ca.22, ſarium fuerit pꝛębeat᷑. ¶ & ſi aliquis rem
ſibi collatam celauerit:furti iudicio cõdem/
Ca. z0. netur. Indumenta veſtra ᷣm arbitrium.
pꝛepoſiti lauẽtur:ſiu e a vodis: ſiue a fu llo⸗
nibus: ne interioꝛes animę ſoꝛdes contra-
Ca. ʒJ. hat mundę veſtis nimius appetitus. ¶a-
uacrum etiam coꝛpoꝛi cuiꝰ infirmitatis ne/
ceſſitas cogit: minime denegetur. Fiat ſine
murmure de cõſilio medicinę:ita vt etiam

.

¶( „„x(

trem ſuum homicida eſt.
uitio vel maledicto vel etiã criminis obie-

Codices certa hoꝛa ſingulis diebus petã/ &a. 35.
ues er xtra hoꝛam qui petierit non accipiet.

eſtimenta vero ⁊ calciamenta quando co. ʒ6.

indigentibus fuerint neceſſaria: dare non
differant ſub quoꝛum cuſtodia ſunt que po
* ſcüt Lites aut nullas habeatis: aut q;ce/ Ca. 57.
lerrime ſiniatis: ne ira creſcat in odium et Wattbᷣ.⸗:
trabem faciat de veſtuca: animam faciat
homicidam.Sic enim legitis:

uicunq; con/ Ca. 58:

ctu aliquem leęſit: meminerit ſatiſfactione

quãtotius curare quod fecit:⁊ ille qui leſus
eſt ſine diſceptatione dimittere. Si autẽ in⸗
uicem ſe lęſerint:inuicem ſibi debita relaxa
re debebunt ꝓpter oꝛationes veſtras:quas
vtiq; quanto crebꝛioꝛes habetis:tanto ſa/

nioꝛes habere debetis. Moelioꝛ eſt autẽ qui

q́ᷓ;a is ira ſepe temptatur: tamen impetrare
feſtinat vt ſibi dimittat cui ſe feciſſe agnoꝰ
ſcit iniuriã:qᷓ; qui tardiꝰ iraſcit᷑:et ad veniã
petenda tardius inclinatur. Qui autẽ nuqᷓ;
vult petere veniam: aut nõe ex aio petit: ſi⸗/
ne caulſa eſt in monaſterio:etiã ſi inde nõ ꝓ/

üiciatur ¶ Pꝛo inde vobis a verbis durioꝛi/ Ca. z3

bus parcite:quę ſi emiſſa fuerint ex oꝛe ve⸗
ſctro: non pigeat ex ipſo oꝛe pꝛoferre medica,/

menta vnde facta ſunt vulnera. uãdo Ca. 40. .
autẽ neceſſitas diſciplinę in moꝛibus coer / 36· dil. q

cẽdis dicere vos verba dura cõpellit:ſi etiã

ipſi modum vos exceſſiſſe ſentitis: non a

ui odit fra 1. Joh.ʒy.

0 „
vobis exigitur.vt a vobis ſubditis veniã
poſtulctis:ne apud eos quos opoꝛtet eſſe
ſubiectos:dum nimium ſeruatur humili/
tas:regendi frangatur auctoꝛitas.Sed ta/
men petenda eſt venia ab omniũ domino
qui nouit etiam eos quos plus iuſto foꝛte
coꝛripitis:quanta beniuolentia diligatis.
Non autem carnalis: ſed ſpiritalis inter

¶ Forma ſcᷣm quam Beatus Au
guſtinus communem ſocietatem
Dedit eis qui ſuo fratrumq; ſuoꝛũ
conſoꝛtus cõiungi optabant.

Anes qᷓuis per gratiam baptiſmi
fratres ſimus in chꝛiſto:et vnũ pa/
trem habeamus in ceęlo:ſi eius pꝛę/

Ca. 41. vos debet eſſe dilectio ępoſito tãq; pa ceptis pꝛout poſſumꝰ obſequimur: procul.
trtri obediatur: multomagis pꝛeſbytero qui dubio tũc maxime vnimur: quãdo oꝛatio/
Ca. 42. omnium veſtrum curã gerit. At ergo cun- bus et beneficijs inuicem noſmetipſos co/
cta iſta ſeruentur: et ſi quid ſeruatum min“ pulamꝰ: Quẽadmodũ ⁊ in pꝛimitiua eccle/ Actj.4.

fuerit:non negligenter pꝛeętereatur: ſed vt
emendandum coꝛrigendumq; curetur: ad
pꝛępoſitum pꝛęcipue pertinebit: vt ad pꝛe/
ſbyterũ cuius eſt apud vos maioꝛ auctoꝛi/
tas referat qð modum vel vires eius exce/

ſia:quibꝰ coꝛ vnũ erat et anima vna:Quo/
rum amoꝛe plures accenſi mente:poſſeſſio/
nes et facultates rerum vendẽtes: congre/

gatis cum matre chꝛiſti ieſu in vnũ: pꝛecia

deferebant gaudentes.Sicq; iſte nihilomi/

Ca. 43. dit ¶ Ipſe vero qui vobis pꝛęeſt: non ſe ex nus deo inſpirante eoꝛum exemplo cõmo⸗/
iſtimet poteſtate dominante:ſed charitate, nitus: noſtris optat coniungi cõſẽtijs: Id
ſeruiente fęlicem. hhonoꝛe coꝛam vobis pꝛę . circo damus ei communẽ ſocietatem viuen .

latus ſit vobis:timoꝛe coꝛam deo ſubſtra/
tus ſit pedibus veſtris. Circa omnes ſeip⸗/
ſum bonoꝛum operum pꝛeębeat exemplum:

di nobiſcum: quãtum a domino pꝛomereri
poſſumus et noſtrum eſt largiri: quatenus
ꝓum elestis a remuneratoꝛe omniũ bonoꝝ

1. Theſſal. ꝭ. Coꝛripiat inquietos: conſoletur puſiani/ valeat pꝛęmia repꝛomiſſa ꝑcipere: Per eun
mmes:ſuſcipiat inſirmos:patiens ſit ad om- dem chꝛiſtum dominũ noſtrũ: Amen.
nnevs. Diſciplinã libens habeat: metuendus*
imponat. Et q́ᷓ;uis vtrũq; ſit neceſſariũ: ta⸗ Finis H
mẽ plus a vobis amari appetat qᷓ́; timeri:·
ſemper cogitans deo ſe pꝛo vobis redditu/
rum eſſe rationem. VUnde vos magis obe⸗/
diẽdo:nõ ſolum veſtri ſed etiam ipſius mi/
ſeremini:qui inter vos quãto in loco ſupe/
Ca. 44· rioꝛe:tanto in periculo maioꝛe veſtlat᷑. Do
net dominꝰ vt obſeruetig hec omnia tanqd *
ſpiritalis pulchꝛitudinis amatoꝛes: et bo/
no chꝛiſti odoꝛe de bona cõuerſatione fra-

gräãtes:nõ ſicut ſerui ſub lege:ſed ſicut libe/ =ð
Ca. 45. ri ſub gratia conſtituti ¶ Vt autem vos in .
hoc libello tãqᷓ; in ſpeculo poſſitis inſpice⸗ =ðð ”
ve:ne per obliuionẽ aliquid negligatis: ſſſe . „ARʒ
mel in ſeptimana vobis legat᷑. Et vbi vos
inueneritis ea quę ſcripta ſunt faciẽtes:agi
te gratias domino bonoꝝ omnium largito —
ri. Vbi autem ſibi quicunq; veſtrum videt
aliquid deeſſe: doleat de ꝑꝛęterito: caueat
Mattð.s. de futuro: oꝛans vt ⁊ debitum dimittatur

,. ⁊ in temptationem nõ inducatur: Amen.

¶ Explicit tertia Regula
Sancti Auguſtini.

De obedientia ad ſa

Sc obedientia.

Annotatio ſermonũ ad fratres in heremo

Sermonũ diui Auxrelij Auguſti
Epiſcopi ad fratres ſuos in he/

* ſus enarratione.

remo cõmoꝛates:qͥuoſdaq; alios::

cum ſuma
poſitione:

ꝛeuis annotatio.

Einſtitutiõe regularis vitę:Ser..
De pace: Sero I
De ſilentio: Sermo I
BDe pꝛudentia: Ser. III
cerdotes ſuos.

.

De miſericoꝛdia.

De ira fugienda. NX

De puritate conſcientieę:amoꝛe tribulatio
num: ⁊ ſpe qua per illas ad celeſtia inuita

tur: Sermo

De lachumis:cõpunctiõe ⁊ pęnitẽtia. X¶K

De ſuperbia ⁊ humilitaate. xXII
De foꝛtitudine tenenhnd. XII
De iuſticia ⁊ coꝛrectiõe fraterna. XIIIi

De fide trinitatis a ſimplicibus nõ hnueſti⸗

da: Et ſeptem donis ſpirituſſancti cõtra rum Sermo

ſeptem vitia.
De inobedientia: negli
caſtitate.
De vigilatiõe ⁊ ocioſitate vitãda.
De inuidia cauenda. XVIII
De vigilia natiuitatis chꝛiſti. xx
De natiuitate dñi. xX
De triplici genere monachoꝛum in ęgypto
Sermo. AXxI
De ↄſolatione fratrũ in heremo a quibꝰſan
ctus Auguſtinus receſſit: cũ exhoꝛtatiõe
ad oꝛationẽ ⁊ lachꝛymas. XXII
De ieiunio. XXII
De exhoꝛtatiõe ad ſolitudinẽ exemplo ſan
cti hierdnymi: Ac de ieiunio: ⁊ quid ſit
ieiunium. XXIIII
He ieiunio:⁊ vbi fuit inſtitutũ. xXxxv
De murmuratiõe ⁊ detractiõe: ⁊ de pęnis
damnandoꝛũ. XXVI
De filio pꝛodigo. XXVII
In cgna dñi. XXVIII
De lingua doloſa. XXNX
De ↄfeſſione peccatoꝝ. XXX
De fallacia mundi ⁊ eius deteſtatione pꝛo/
pter tria pꝛeęcipue mala quę in eo ſunt:
Sermo: XXXI
Ad lepꝛoſos vt patiẽtiã tenest. xxXXIIi
De deteſtatione ebꝛietatis:cũ terribilis ca

entia:

nate materiaꝝ ſuarum ex·

e perſeuerantia in bono inchoato. VIII

.„
—

De obſeruantia clericoꝝ

XXXIMIAI
De duobus generibus hominũ mundũ de

relinquentiũ: qui in ſancto loth et vxoꝛe
ſua deſignank. XXXIHI—

Aag iudices vt caueãt ne odio: amoꝛe: pꝛe⸗

cio: pꝛecibus vel timoꝛe coꝛrumpant᷑:cete
raq; vitia declinẽt ⁊ iuſticiã ſeruẽt.xxxV
Ad pꝛeſbyteros ſuos malã vitam eoꝛũ re
pꝛehendens. xXXxXVI
Q ſacerdotes ſe debeãt exhibere ſicut dei
miniſtros: et cauere ne dona ſanctiſpũs
vYendere pꝛocurent: Patientiã quoq; ⁊ ca
ſtitatẽ ſeruare: Ac de foꝛnicationis dete/
De ſacrę ſcripturę ingentibus pꝛeęconijs cũ
exhoꝛtatione ad diligentem ipſius lectio⸗
nem: Ser. XxxXXVII
De vita ſolitaria ⁊ ↄtemplatiua. XXXIX
De obſeruãtia ieiunij qdrageſimalis.x. ¶⸗
De vita ⁊ moꝛibus clericon. x;I

He modo quęrẽdi xpᷣm ĩ epiphania. XL. I

patientia ? “ ta: Sermo

XVII

De pietate:charitate ⁊ ſuffragijs defuncto
De pęnitentia agenda ⁊ detractiõe vitan/
De angelis ⁊ hoſpitalitate. xL VUI
De vehementi peccati ſodomitici deteſta/
tione:Sermo XLVII
De cura animę. XLVIII
De miſeria carnis ⁊ falſitate pꝛęſentis vi-
tę: Sermo XLN
De ſalute animę.

L
Contra falſam ſecuritatem ex pſalmo qua/

dinatione.

drageſimonono. LI
De cõmuni vita clericoꝛum ex ſui diſpoſi/
tione:Ser. LI
Item de cõmuni vita clericoꝛum ex ſui oꝛ
LIII

De kenenda obedientia ⁊ euitanda ſuper/

bia: Sermo LIII
De obitu Valentini epᷣi Carthagineñ.. V
De cõmendatiõe diuinaꝝ ſcopturaꝝ cum
exhoꝛtatiõe vt diligẽter legant᷑. LVI
De diligenti inſtructõe fratrũ q̃liter in hac
vita debeant agere: vt cũ hinc migraue/
rint ⁊ caro in ſepulchꝛo deuoꝛari cęperit:
aĩa cũ ſanctis oĩbus lętet᷑ in celis. Lvii
De vanitate mũdanę gloꝛię. LVINI
De contemptu mundi ad ſacerdotes ⁊ cle⸗
ricos ſuos. LIX

De ꝑſecutiõe chꝛiſtianoꝝ. LX

De obedientia.

LI „ (Annotatio quoꝛũdam ex diuer
De timdꝛe dñi ? auaricia vitanda. LCxI ſis collectoꝝ:dquę ad gloꝛiam diui i
De die iudicij ⁊ penis inferni. LXI Auguſtini pꝛeaſnotatis ſermoni/ ð

De exhoꝛtatiõe ad ſacerdotes vt docannt bus ſubiuncta ſunt.
quid populum chꝛiſtianũ ſcire ⁊ obſerus j De vita: ↄuerſatõe ac mnoꝛte ſanctę

re opoꝛteat. LXIIUI Albonicę matris bti Auguſtini:
De exhoꝛtatiõe ad generalem hominũ in/· Marratio.
ſtructionẽ pꝛo deſiderio vitę ceęleſtis:⁊ cj/ ij Relatio Calixti de ↄuerſiõe:perſe /
temptu pꝛęſentis. „ LxXxvV uerantia ⁊ quibuſdã dictis ſancti
De agenda peęenitẽtia. LXVIVI Auguſtini.
De fuga vanitat ⁊ vᷣtutũ adeptõe.LxVI iij Erxr Sigeberto in epiſtola ad Mra⸗
Quõ per virtutes obuiandũ ſit vitijs: Et cedoniũ de oꝛtu:ↄuerſione ⁊ vita
de miſeria infernali. LXVII . ſancti Auguſtini.
De exhoꝛtatione ad oꝛandũ: cum exemplo iiij SDe obitu atq; cõmendatiõe ſancti
cuiuſdã defuncti in ęgypto:Et de miſerian Auguſtini. .
animg. LXIxX v Be tranſilatiõe coꝛpis ſancti Augu
. De cõmendatiõe humilitatis. LXX ſtini de Sardinia ad Papiis.
De nõ tardando ↄuerti ad wNſm. LXX vj— Ex Antonino archiepiſcopo Floꝛẽ
De moꝛte. LXXNAIAI tino de habitu ⁊ ↄuerſatine ſan⸗
De illo qͥ irã diu ĩ pectoꝛe retinet ⁊ nõ vult· cti Auguſtini.
humiliaai. LXXII ° vij Oeatio de paſſiõe dñi nit ieſu chꝛ /
De futura vita diligẽter cogitãda.XXIIII / ſti: quã ſctũs Auguſtinꝰ fert᷑ edi
De diuite. Lxy diſſe: pꝛo qua diligẽtius dicenda:
De cogitationibſus. LXxxIIDI *⁹à' Bonifkacius octauus ſpeciales in
. 2ð dulgentias dediſſe narrafß.
Finis Annotatiõis Sermonü. · FSinis.
* .
—
—.
ſ△
.
—
. —
— .
* *

Gancti Auguſtini ad fratres in heremo Germo I
Senno nes diui Aurelii Augu/ neceſſe ei fuerit. Scit em̃ pater celſti:qui/ Mattb.s.
tini ad fratres ſuos in heremo cõ⸗ bus indigeamus. Quęramus igit᷑ pꝛimũ
moꝛantes:⁊ quoſdam alios: fęli regnũ dei:⁊ hec oia adminiſtrabunt᷑ nobᷣ.

citer incipiunt. In oꝛatoꝛio nemo aliquid agat:niſi ad qð 24. diſ in
— . factũ eſt:vnde ⁊ nomen accepit. Oꝛationi⸗oratorio.
Ze inſtitutione regularis vite: bus inſtate a mane vſq; ad ſextã tantũ cir/

Sermo 1

ca miſſaꝝ ſolẽnia. A ſexta vero vſq; ad no/
XKgtr. es nam oẽs vacen lectiõibus ⁊ pater noſter.
Ad nonã vero seddant codices:⁊ ſᷣm natu/
m ei et C rę ↄditiones ſine tumultu reſiciant:audien
El tes verbũ dei. Poſtquã aũt refecerint:ſiue
ticia coꝛdis mei:co in hoꝛto:ſiue in heremo: vel vbicũq; necelſꝰ-
rona mea ⁊ gaudiũ ſe fuerit operent᷑.Nihil em̃ dei ſeruis ocioo
meũ qð eſtis vos: ſitate peius.Operent᷑ ergo in nomine dñi
Pax vobis ⁊ chari ſacrũ oꝛdinem:non habentes vſq; ad hoꝛã
s cũ fide ſp inter lucernariã. Nemo tamẽ ex opere ſuo aliqd .*
vos adimpleat᷑. Quia mæ putatis matrey ſibi appꝛopꝛiet. Apoſtolica em̃ vita optamꝰ —
eſſe animaꝝ veſtraꝝ:ideo deſidero ita vos viuere.Si quis autẽ ↄtrafecerit: furti iudi/
Epð.s. comporſere: vt in vobis neq; macula ne cio ↄdemnet᷑: ⁊ ſi coꝛtreptus nõ emendaue/
. ruga poſſu ante tribunal iuſti iudicis awa e rit:de veſtra ſocietate pꝛoijciatur. Non em̃
rere. Animabus em̃ veſtris nõ ſolum oꝛna hoc fit crudeliter:ſed miſericoꝛditer: ne ↄta /
menta:ſed etiã medicamenta deſidero pꝛo 3 gione peſtifera plures ex vobis perdat.CLũ
uidere. Studeo em̃ diſſuta ↄſuere d⁊ cõciſ. aũt aliquid fit per vos:cauete ne cum mur
ſa ſartire: vulnerata curare: abluere ſoꝛdi,/ murt fiat: ne murmuratoꝛes in conſpectu
da:reparare perdita:⁊ ea quę ſunt integra: deivocemini. Alum qui vobis pꝛęeſt:poſt
ſpiritalibus margaritis oꝛnare. Ego enim deum omnes ſicut decet dei famulos ho/
margaritas de paradiſi patria vobis dona noꝛate. Ipſe vero qui pꝛęeſt: ſuper omnia
re cupiens:nullam mercedẽ in ſeculo opto ſollicitus ſit de veſtra ſalute:de quibus de
recipere: niſi ꝙ quę vobis inſinuare inten - bet reddere rationẽ. Hominica autẽ die ꝗͥ
do:patienter audire ⁊ cũ dei adiutoꝛio ſm volunt vinũ cum dei gratia bibant: ſed qꝗ
vires operibus adimplere ſemꝑ ſtudeatis. antiqui ſunt⁊ debiles:vinũ bibere compel
Sał.ꝗ. Sed ante oĩa fratres chariſſimi:quos iteꝝ lantur:carnẽ tamen domantes quantũ va
parturio donec refoꝛmet᷑ in vob chꝛiſtus: litudo permittit. Quando neceſſe eſt vt ali
Wattð. 22. diligat᷑ deus:deinde pꝛoximus:qꝛ iſta pꝛaj qui ad ſęculũ vadant: caueant ne vadant
. cepta ſunt pꝛincipaliter nob data.Et ideoo minus q; duo vel tres. Et ſi oculi ſeruoꝛuʒ
fratres dilectiſſimi:cõmoꝛãtibus nobis in dei iaciant᷑ in aliquã feminaꝝ:cauete ne in
heremo:in noie dei noſtri placeat ſᷣm apo/ illã figant᷑.Deus aũt qui habitat in vobis
ſtolicam vitã vnũ ſentire: ⁊ oĩa cõmuniter etiam iſto modo cuſtodiet vos ex vobis.
poſſidere:ſicut ſcriptũ eſt in actibus aplo, Mæęmo cum ſecularibus extra monaſteriũ
„ Actj. 4, Tum: Quia erãt illis oĩia cõmunia: ⁊ diſtri / manducare niſi panẽ: vel bibere niſi aquäd—
bryvuebankt᷑ vnicuiq; ſicut cuiq; opus erat. In hpſumat:vel aliqͥd etiã intꝰ mãducare extra
hac aũt vita permaneamus:⁊ noſipſos in hoꝛam pꝛandij:niſi caſus infirmitatis acci⸗
ipſa deo auxiliante foꝛtiter teneamus: q: derit. Qui ⁊o infirmant᷑ exvobᷣ cũ om̃i di-
Mattũᷣ.io. qui perſeuerauerit vſq; in finẽ ſaluus erit. ligẽtia pertractent᷑: etiam ſi de humillima
B Si quis aũt de ſeculo ad noſtrã ↄgregatio ſeculi paupertape venerint. Mec debet ſa⸗
nem venire deſiderat:pꝛimo pꝛęcipio vt ꝓ nis moleſtũ eſſe ſi aliter tractent᷑ in victu:
bet᷑ an voluntas ex deo ſit. NHon em̃ debet ſed magis congratulent᷑:deo gratias agen .
eſſe violẽta: nõ coacta:nõ mobiił:ſᷣ ſẽpiter· tes:quiavalent quod nõ valent illi.Si ve/⸗ D
na:virilis:vtilis: ↄſtãs ⁊ om̃i ſpũ charitatꝭ ro vt fieri ſolet ab hereticiſ ſuperuenerit in/
Mattb.is, plena atq; ꝑfecta. Tunc em̃ ꝓponat᷑ ei qu? curſio repentina:vel ab inſidelibꝰ: aut ho/

4 abneget voluntatẽ pꝛopꝛiã:⁊ ſponte ſequa ſtilitas:ita vt neceſſe ſit fratribus fugã ar/⸗
tur me. Nec volo ꝙ cogitet amplius quid ripere:ſi deo fauente cusleingmorad ne/
* — .₰ .

—
4
R

3 1 .
9 .

—
£
D —
2

Bancti. Auguſting
Begi.19. mus cum helig redire feſtinẽt: cogitãtes vniuerſis: tu hoies dei filios facis. pax
nullo modo poterit ſeparari quos dei cha / ſine teregeſ nõ regũ:ſine te regna ſi valẽt.
ritas ſociauit.Si quis aũt ↄptumaci animo Mundd ſine te ieiunia:oꝛatões:elemoſyn 4
hec obſeruare ↄtempſerit:capiat᷑ ⁊ ſubijjcia⸗ ceteraq; bona nobis pꝛodeſſopñt? Abſit. .
tur monaſterij diſciplinę.heęc aũt quę dio Oο monache habeto pacẽ in cunctis: nam
vobis:ſępe ꝑ vos legant᷑ ne obliuioni tra / ſi fratri iraſceris:ſi pꝛoximũ odis:tibi ↄtra⸗/
dant᷑. Et vbi hęc om̃ia ſeruaueritis: nobis dicis in oꝛatione dñica.Llamat em̃ mona/
nõ parua lęticia de filioꝛum ſalute erit. hec chus:Dimitte nobis debita noſtra: ſicut ⁊ Mattb.s. .
igit᷑ ſunt quę obſeruetis pꝛecipimus in mo nos dimittimus debitoꝛibꝰ noſtris. Omo⸗ 1
naſterio ↄſtituti:pꝛopter qð in vnũ eſtis in nache ſi pacẽ nõ diligis:ſi ꝓximũ odilſ:qͥ iu
. heremo ↄgregati:vt vnanimes habitetis i re:quo pacto:qua fronte tibi petis dimit/ .
Acij.ꝗ domo:⁊ ſit vobis aia vna ⁊ coꝛ vnũ in deo ti:qͥ ꝓximo rancoꝛẽ nõ dimittis:habete &̊
⁊ dño leſu chꝛiſto:qui vos dirigat ad perſt- pacẽ cũ oĩbus:oĩm tñ vitia odiẽtes.habe/
ciendũ mirabilia de lege ſua: AmẽYẽ. tein coꝛde: in oꝛe ⁊ in oꝑe pacẽ. Mã ſi cain Señ.4·
¶ De pace Sermo proeacẽ habuiſſet in coꝛde: nõ irruiſſet in frẽm
* 4S¾ Ratres chariſſimi: Oà ſi ſciretis än ſuũ. Si abſalon pacẽ habuiſſet in oꝛe:non 2. Begl.15.
2 ta ſit virt?ꝰ pacis:⁊ quantũ vobis iĩ impugnaſſet patrẽ.Si iudas habuiſſet pa Mattõ.27.
lolitudine demoꝛãtibus neceſſaria cem in ope:nõ fugiſſet ad laqueũ. qᷓ; bo/HG
t. Tanta em̃ eſt virtus pacis ꝙ in eius di- num:o qᷓ; iocundũ:o qᷓ; diuinũ eſthabitare Rs.rz2
Initate apoſtolus oẽs ſuas epiſtolas ſcri / fratres in vnũ: vt vnũ ſit coꝛ: vna volun „ 6
I. pebat dicẽs: Pax vobᷣ et gratia a dño deo tas:vna oiĩm ala ⁊ vna foꝛma viuẽdi: Naz 4
noſtro. Hanc aũt ſalutãdi foꝛmã nobis pꝛi diabolus intrare non põt domũ vel mentẽ 4
AZudl.24. mitus donauit chꝛiſtus dicens: Pax vo/ in qua ꝓax dñiat᷑.O q; ergo iocundũ eſt hba
Joh.I 4. bis. Hanc pꝛo teſtamento chꝛiſtus apoſto-⸗ bitare fratres in vnum. Tanta em̃ eſt emi/ enh.
lis dereliquit tanq; ſummũ bonũ:ſine quo nẽtia iſtius virtutis:ꝙ de ea ꝓpheta pꝛius
nullus viuere debet. Sic etiam pater cęle⸗-ꝰ miraret᷑: q; oſtenderet qͥd eſſet: vel qͥd vti/ b
ſtis elemẽta: planetas ceęteraq; inuiſibilia litatis haberet. q́; grandẽ admirationẽæ
oꝛdinauit:vt vinculo pacis ſimul cõplecte / pꝛępoſuit qñ dixit:Ecce.O qᷓ; mirabilẽ vti 4
rent᷑.Sic etiã oꝛdinauit gloꝛioſos exercituſ litatẽ pꝛędicauit qñ ſubiũxit:cece bonũ ⁊ G ſh⸗
angeloꝝ: vt poſt eoꝝ deſcẽſum nulla eſſert iocundum. Sʒ ſcire debetis fratres mei ꝙ
inter eos diſcoꝛdia:ſed pax plena atq; ꝑfe/ quędã ſunt bona quę nõ ſunt iocunda: ꝗq d
. cta. Hec eſt illa gloꝛioſa pax ꝗ̊ fruxtus mala dam iocũda quę nõ ſunt bona. Verbi ga. P
rum cogitationũ eructat: mentẽ fluctuan / Bona ſunt ieiunia:vigilię:macerationes ⁊
tem illeęſaʒ reſeruat:ↄſcięntiã purgat. Qui ſimilia. Hęc em̃ bona ſunt nõ iocundag· „
pacẽ coꝛdis:oꝛis⁊ operis nõ habet:chꝛiſtia caro in his nõ iocundat᷑ ſed lędit᷑. Jocũda
nus dici nõ debet.Qui in hac nõ ſperat:in qᷣe ſe comeſſatões:ebꝛietates:ſᷣ nõ bona.
lubꝛico vitã ⁊ pedẽ ponit:in tempeſtate na heęcagentes lętant᷑ cũ malefecerint:⁊ exul/ Nꝛouer. D. x
uem collocat:in pꝛecipitio ſe illaqueat:ĩ ha tant in rebus peſſimis.aO monache vix po
rena ſemẽ ſeminat.hec eſt illa perfecta pax teris inuenire in pꝛęſenti vnũ qð ſit bonũ
quę menten a vitijs purgat: vermem con / ⁊ iocũdũ. Cupis tamẽ illud vnũ inuenire-·ꝰ L
ſcientię rodit.O pax heremitaꝝ mater:cę/ Perquire pacẽ:⁊ amplectere eã.hęc eſt em Nẽ.ʒ. 6
nobitarũ pf:monachoꝛũ ſoꝛoꝛ:Tu patriar ſolavirtꝰ:ꝗ̃ bonũ hʒ ⁊ iocundũ.hhęc eſt illa 1
chaꝝ vinculun:tu pꝛophetaꝝ vehiculũ:tu bonitas: nos habitare facit vnius moꝛis Ps.s⸗. .
apoſtoloꝛũ refugiũ: tu martyrũ ſolatiũ: tu in domo:vt ſil viuere ſimulq; moꝛi ſemter D
cõfeſſoꝝ balteũ:tu virginũ tripudiũ:tu vi / optemꝰ. In pꝛeſenti em̃ ſił habitamus:⁊ĩ
duaꝝ ſpeculũ: tu ↄiugatoꝰꝶ ſpectaculũ: tu* futuro capiem bꝛauiũ iocũditatis ęterne.
. maloꝝ pꝛęſidiũ:tu tyrannoꝝ odiũ:tu laro O pax tu mẽtis ſerenitas:animi tranquilli 1
num ſuſpendiũ.O pax dei ędiflciũ:te non tas:coꝛdis ſimplicitaſ:amoꝛis vinculũ:cha d
poſſunt deſtruere pꝛincipũ fulmina: inſul/ tritatis ↄſoꝛtiũ.hheęc eſt illa ſũma fęlicitas ꝗᷓ 1
tus dęmonũ te in nullo lędere poſſunt.Tu ſimultates tollit: bella cõpeſcit:iras cõpii
pauperẽ diuitẽ facis:tu diuitẽ mendicantẽ mit:ſuperbos calcat:humiles amat:diſcoꝛ 7 bo
perducis:tu contenta in cunctis:tu ditio: des ſedat:inimicos ↄcoꝛdat:cũctis placet:
* 4

t,6.

44

ege.

t5a,,

ct. .

5,55,

Ad fratres in beremo Sermo II III

acũctis optat᷑:p a cũctis malis illa ꝗᷓ bona cet diſcoꝛdia inter bonos:ita valde dolen/

ẽ pax fugit᷑ ⁊ odit᷑ vt moꝛſ.O pax tu nõ ſcis

extolli:ignoꝛas inflari. Btũs qͥ te hʒ:male

dictus qͥ te adit ⁊ qͥ te impedit ⁊ frangit in/
ter hoĩes:qm antichꝛiſtus ẽ ⁊ filius ꝑditio/
nis.O pax qͥ te habet:teneat:qͥ te nõ hʒ te
perquirat: qͥ te perdit te requirat ſi filiꝰ dei
eſſe ꝑoptat.O pax tale bonũ es in rebꝰcre/
atis: tã miriſicũ: tã gloꝛioſum ꝙ nil dulciꝰ
ſolet audiri:nil delectabilius cõcupiſci: nil
vtilius poſſideri. Spũs em̃ humanus ſicut
nunq; viuificat mẽbꝛa niſi fuerintvnita:ſic
ſpũſſanctus nunq; nos viuiſicat niſi pace
vniti fuerimus. HNemo em̃ eſt vt diximus:
q̊ͥ nõ velit pacẽ habere. Interroga omẽs ſi
pacem deſiderẽt: oẽs vna voce dicẽt: Hoc
amamus:hoc optamus:hoc ↄcupiſcimus:
hocvolumꝰ.Si & fratres hoies pacẽ amãt:
amẽt ⁊ Aſticiã:qꝛ duę ſunt amicę chariſſi/

. s4. mę. Juſtieia em̃ ⁊ pax ipe ſe oſculant᷑: ſed ſi

amicã pacis nõ amauerl: nũqͥd ipſa pax te
amabit:⁊ tecũ habitare volet? Abſit. Ama
te igit᷑ pacẽ diligentes iuſticiã.Hę em̃ pax
Lad.2a. hoibꝰ bonę volũtatis dat᷑ ab angelis.Hũ/
quid pꝛauę voluntatis pacẽ offerũt angeli
hoĩbus? Abſit. Et qͥ ſunt pꝛauę volũtatis
tm̃ q;tum illi qͥ ſuperbo oculo ⁊ inſatiabili
coꝛde nunq; dicunt:ſufficit:tales nũqᷓ;ᷓ pñt
Chabere pacẽ. Pꝛopterea fratreſ mei ex quo
mundũ calcare cępimus: ⁊ terrena cuncta
deſpicere:diuitias nõ apetamꝰ:nec nos qͥ
pauperes in heremo ſumus: ad ſuꝑbiã di/
uitiaꝝ extollamur. Nullo em̃ modo decet
nos vt in hac vita ſolitaria vbi ſenatoꝛes
fiunt laboꝛioſi:fiant opiſices ocioſi: ⁊ qͥ ve/
nimus relictis diuitijs: qͥ fuimus pꝛędioꝛũ
dñii:hic ſimꝰ ruſtici delicati. IFlle deniq; fra
tres vere pacẽ habet:qͥ nil apetit de ſeculo
poſſidet᷑e.hic trãquillus eſt:hic gaudet de
onis cunctis:pagano illo dicẽte:Quietil
ſimã vitã agerẽt hoies i tra:ſi hęc duo vᷣba

veenlum n.
¶ De ſilentio: Sermo

a natura reꝝ oim tollerent᷑: ſcʒ meũ ⁊ tuũ.

O btã paupertas:vberibus pacis plena:
vbiq; ſecura:vbiq; illęſa: vbiq; cunctoꝛuʒ
amica. Nam qͥ te amat: verã pacẽ amat: qͥ

te nõ amat: trãquillitatẽ oẽm ignoꝛat.Sʒꝰ

dicet qͥs ſeruoꝝ dei:Ecce diuites video:ſu

perbos:elatos:impios:⁊ om̃i bonitate p-
fecta carẽtes: vnum tñ aparet:qꝛ pacẽ ha/

bent ad inuicẽ. Quid &? NHunqͥd gaudere

debeo de eoꝝ nequã ↄcoꝛdia neſcio vel tri/
ſtari? O monache ſcias ꝙ ſicut multũ no/

dũ eſt dũ vel qñ paxẽ inter inalos Lũc em
augẽt᷑ oĩia peſſima ꝗ̊ fierivł cogitari pñt int᷑
hoies:qñ mali paciſice viuũt:cAñ vero di/
ſcoꝛdant: tũc mũdus aliqlr trãquillat᷑. Hãa
ſicut ↄcoꝛdia maloꝝ ↄtraria eſt ↄcoꝛdię bo/
noꝝ: ita optandũ eſt ꝙ boni pacẽ habeãt:
⁊ mali diſcoꝛdęs ſint.Naʒ ꝑ diſcoꝛdiã mali
aliqñ optimi eticiunt᷑:cognoſcẽtes qͥd ſint
⁊ qͥd erũt. Nam dũ tribulant᷑: ⁊ eoꝝ facies Nẽ.S2.
ignominia replent᷑: aliqũ quęrt nomẽ dñnii:
qð tñ tꝑe pacis nunq; amabile erat in coꝛ/
de eoꝝ.Oꝛandũ tñ eſt:vt ⁊ boni ĩ bono te/
neant᷑ vſq; ad finẽ:⁊ mali ↄuertant᷑ anteqᷓ;
ad finẽ ꝑueniãt. Vos aũt fratres ad inuicẽ

pꝓacẽ amate: ꝗᷓ quidẽ pax cuſtodiat coꝛda Nbil. 4.

veſtra:⁊ intelligẽtias veſtras quę exuperat

IIII
Alentiũ fratres chariſſimi: inter cæx
tera vobis in heremo ſũme neceſſa
riũ eſt. Om̃e em̃ qð nõ ędificat:i pe
riculũ vertit᷑ dicentiũ ⁊ audientiũ.Lingua
em̃ noſtra ſenſum noſtrũ ſequat᷑ ⁊ rationẽ:
nõ voluntatẽ. NHon em̃ debemꝰ tm̃ oculos
clauſos ſeruare:ſed ⁊ linguas infra dentes
reſeruare illęſas:ſermo em̃ vanus:vanę cõ
ſcientię iudex eſt.Qualis em̃ es: tales ſer/
mones loqueris:talis ⁊ mens cõpꝛobat᷑: ⁊
qualis fueris in factis: talis cõpꝛobaberis
in verbis. Stultus em̃ valde eſt qͥ nõ pꝛius
verbũ ducit ad linguaʒ rõnis qᷓ; educat ad .
linguã oꝛis.Qualis eſt hõ in mente:talem
verboſitas depingit in oꝛe. Verboſitas ho
minẽ ↄducit in ioculatoꝛẽ:humanę naturę
dignitatẽ deponit:honoꝛes ſibi rapit: ini/
micos infinitos acquirit. Inflãmat deniq;
linguę mobilitas in adoleſcẽtia ad iocoſa:
in virili ęcate ad fraudulenta: ſed in ſenii
ad detractoꝛia. Reſtringẽda ẽ igit᷑ hec par
ua fauilla ne in magnã vertat᷑ flãmã:ſurcu
lus ne creſcat in ſiluã:gutta ne tumeſcat in
fontẽ. Maius eſt deniq; frgatres linguã re-⸗
frenare q; capere ciuitatẽ: qꝛ illud inſultret
exterius:ſed iſtud interius. Hhic ſumunt᷑ ar
ma ↄtra teipſũ:ſed ibi de alieno. Sũma tũ

verecũdia eſt ⁊ depꝛeſſa deiectio: nõ poſſe .

linguã refrenare:⁊ vile nõ poſſe ligare mẽ/
bꝛũ. Ecce lingua egredi querit.motũ perqͥ-
rit. Lu vero o monache ꝑ temꝑantiã ipſazʒ
refrena: appone ei peſſulũ ratiõis:circũcide
eã maturitate diſcretiõis. Olingua tu pe/

BSancii· Augnſtini

riculũ imittis:tu luctũ pꝛoducis: diſcoꝛdiã ꝰ ni coꝛde:extendite bꝛachia: vt extendami/ “”Rd
ſepe ſpartis: ⁊ pꝛoditiõis venenũ ⁊ detra/ ni toto coꝛpoꝛe volãtes ad cęlũ:ad qð ꝑdu 4
ctiõis paris:⁊ ad infernũ qͥ tibi credũt ↄdu nse chꝛiſtus deus noſter: Amẽ. DUDỹW

cis. O monache cognoſce linguã nequã:fu epꝛudentia: Serma ll U
B ge eã:deſpice eã:ſi potes ↄfunde eã.Sʒ vo Rẽs chariſſimi nõ ſolũ ſilentiũ te/AA U

— lo inſtruere tuã linguã bene loqͥ. Vis bñ lo MnNere debet i heremo: ſᷣ etiã pꝛudẽ/ 6
qui: Da ei moderatũ motũ:pꝛecioſa em̃ lin D tisã rape feſtinare. Pꝛudẽtia em̃m ”vo
is neceſſaria eſt:qꝛ docet quid fugiendũ:

gua nõ nouit niſi verba dree ſemꝑ ↄfer/⸗

re.O q; ſanctũ eſt os vnde ſ celeſtia erum quid tenendũ ſit. Pꝛudentia em̃ docet te

punt eloquia. O monache ↄſidera te re vt non ſuperbias:nec inniteris rebus tem -

adi
Matthᷣ.ia. turũ rationẽ de om̃i verbo ocioſo: utanto

£
.*

Matth. 5

magis:qᷓ;to minus mũdo es obligatꝰ. Mõ
em̃ in foꝛo:ſed in cella habitare debes: nõ
familiã ſed familiaꝝ aĩas ofone paſcere de
bes.Mon ẽ igit᷑ tibi neceſſe multũ loqͥ: nec
inter hoĩes ↄuerſari:nec mercantias ꝑtra/
ctare vnde viuas. Mã mercantiã in mona

cho vſurã occultam exiſtimamꝰ. Ama igit

o monache ſolitudinẽ: fuge multitudinẽ:
ne compꝛehendaris in verbo:ne confunda
ris in facto.Et ſi interrogatus fuen:: meliꝰ
eſt ad ſingula rñũdere bꝛeuiter: qᷓ; diutiꝰ im/
moꝛando verba curioſa ⁊ ꝓlixa extendere.
Verboſitas em̃ qͥd aliud eſt q; ſemẽ qð fru
ctũ nõ facit? &O& verboſe erubeſce: ⁊ ↄſidera
tuã grãdẽ miſeriã.Quid em̃ aliud es q; ſal
infatuatũ qð ad nullũ valet ↄdimẽtũ: Ve/
re infructiferus es:⁊ infructiferos facis qͥ te
libẽter audiũt.O verboſe mẽdax: qͥ verita

tẽ raro dicerevoluiſti. O eloquax cognoſce

* .

teipſum:nã loqui nunq; erubeſcis:nec ↄſi /

deras qͥd:ſed q́;dtum dicere poſſis. Hõ mẽ⸗

ſuras verboꝝ ſententias:ſed tm̃ M ſatierl.
O verboſe erubeſce:qꝛ omino cognoſceris
qͥd agis. Hã tua ↄditio ẽ occulta manifeſta
re:nota in cõuentibꝰ pꝛędicare: pᷣ ſi neſcis:
ſõnias inaudita:ſingis te ſcire qð neſcisvt
libẽt᷑ audiar a cũct. O artifiex mẽdacioꝝ:

PT. 159. 0 faber fabulaꝝ:lege qð dicit᷑:Quia vir li-

Jacobi.I.
Pꝛouer. I0.

PsS .3 8.

Epb. 2.

—

guoſus ñ diriget᷑ ſuꝑ trã:nec diriget᷑ ĩ teĩra
ꝓmiſſiõis. O monache ⁊ tu diligẽter attẽ/
das. Nam qͥ nõ refrenat linguã ſuã: huius
vana ẽ religio. Qui nõ cuſtodit linguã ſuã
monachus nõ eſt:qͥ aũt moderat᷑ linguã ſu
am pꝛudentiſſimus eſt:veruſq; monachus
eſt.Eia & fratres mei amatte ſilentiũ:poni/
te cuſtodiã oꝛi veſtro.Eſtote ſolitarij:vt ſi⸗
tis angelis ſociati:eſtote ruſtici vt ſitis ci/
ues ſanctoꝝ ⁊ domeſtici dei:eſtote muti vt
ſitis loquaces:loquimini deo vt ſitis vera⸗
ces:ↄtemplate in heremo:vt ↄtemplemini
a ſanctis in cęlo: eleuate capita vt eleuemi

poꝛalibus: nec mireris de rebus tranſito “

rijs:cum ſint caducę:⁊ ea ꝗᷓ poſſides: tanq;
aliena poſſidere aduertas. Pꝛudentia do/

cet te:vt quę nõ potes perpetuo tenere:fru

ctuoſe ꝑmittaſ abire. Pꝛudẽtia docet te vt
in cunctis ſemꝑ idem ſis: tã in pꝛoſperis qᷓ;
in aduerſis: ſicut manus quę eadẽ eſt ⁊ cũ
in palmã extendit᷑ ⁊ cũ in pugnũ oſtringit᷑.
Ipſa te docet quõ repꝛehẽſibilis ſo nimia
laudatio: ⁊ imoderata vituperatio. Illa qͥ/
dem adulatiõe:ſed iſta ſuſpecta malignita
te. Pꝛudentia teſtimoniũ veritati:nõ ami/
citię redqit. Pꝛudẽtia cũ diſcretiõe pꝛomit/

tit: ⁊ pꝛomiſſa accelerat: ⁊ amplius q́; pio-

miſerat pꝛęſtat. Pꝛudẽtia docet quõ pſen/
tia oꝛdines:quõ pꝛęteritoꝛũ recoꝛderis: et
quõ fufura pꝛouideas. O beatus qui pꝛu⸗
dens eſt:⁊ fęlix:⁊ vere fęlix qͥ pꝛudens inue
nit᷑. Mam ſi cuncta quę habet amittit: cla-
mat:oĩa mea mecũ ſũt.Quę ſunt iſta ꝗᷓ ſũt
mea:niſi iuſticia:temꝑãtia:foꝛtitudo ⁊ pꝛu
dẽtia: Obtẽpera teipᷣm o pꝛudẽs. Oiĩa em̃
ꝗ̊ eripi poſſunt:bona nõ eſſe putes.Cũ igi
tur pꝛudens ſic in ſe ↄtentus ſit: om̃ia ſecũ
habet:in oibus ſibi ſufficiẽs eſt: Impꝛudẽ⸗/

ti vero nihil ſufficit: qꝛ i nullo ↄtent eſt: dꝛ

oĩia ſine ſine ſperat poſſidere:ideo om̃ibus

eget.Eſtote igit᷑ frẽs mei pꝛudẽtes ſicut ſer Matts.ie.

pẽtes:⁊ ſimplices ſicut columbę. Duo em̃

ſunt quę ↄnexa ad inuicẽ ſunt: vt vnũ ſine
altero:aut parũ aut nihil om̃ino pꝛoficiat.
Simplicitas em̃ ſine aſtutia ſtulticia repu/

tat᷑: aſtutia ſine ſimplicitate ſuperbia appꝛo
bat᷑. Aſtutia em̃ ſerpentis in quattuoꝛ diui B

dit᷑ partes. Pꝛima eſt:ꝙ totius coꝛpoꝛis ve
nenũ in gutture colligit:⁊ ibi pꝛudenter do
cente natura ſeruare ſtudet: vt ſi aliquãdo
ſibi neceſſe fuerit:in pꝛomptu habeatvnde
ſe defendere poſſit.Sed in hac ꝑte ſerpens
quandoq; decipit᷑. Muſtela em̃ ſemꝑ ſerpẽ
ti aduerſat᷑: ⁊ ante foꝛamẽ cauernę ſerpẽtis
ſe ponit:⁊ eũ ꝓuocãdo tãdiu vmbꝛa caudę

6

—

il
an. .
l
n 6
V
i
.

—,

7
*

Ad fratres in heremo

H Bermo IIII

ſue ſollerter illudit: donec ipſũ egredientẽ e tus: ſicet ſtephanus lapidibꝰ vulneratus:
agnoſcit. Tunc vero muſtela deſuꝑ aſcen/

dit: inſidias tendẽs:t cũ ſerpẽt caput vi⸗

derit: capitalẽ vindicta ſumat de hoſte qu?z
nunq; diligere potuit. Pꝛouocatus itac;
ſerpens:extra cauernę foꝛamẽ caput emit/
tit:⁊ cũ nihil deoꝛſuʒ videat:verſo gutture
reſpicit ſurſuʒ. Sʒ muſtela cernẽs tempus
optatũ dentes impꝛimit citra venenũ:ſicq
abſq; periculo inimicũ occidit. hęc eſt em̃
pᷣma ſerpentis aſtutia: in qua frẽs mei mũ
di ſapiẽtes notant᷑:q̊ͥꝝ pꝛudẽtia nõ in cę-le-

ſtibus ſed in terrenis tota verſat᷑: quibus

foꝛte valeãt aſpirare ĩ ipſis terrenis cupidi⸗

ſed recedẽs ab aquis iteꝝ reſumit venenũ.
Hec em̃ veſtigia ſerpẽtis miti ſequunt᷑:qui
poſt abrenũciationẽ mũdanę ↄuerſatiõis:
poſt habitũ ſanctę religiõis:poſt iuramẽtũ

tatibus: ſepe eos cogit expirare. Scða pꝛu
dentia in ſerpẽte eſt: ꝙ qñ in aquã deſcẽde
re cupit venenũ reponit in loco tutiſſimo:

denter in ofone. Ham ſicut angeli pure lau
dant deũ in regiõe viuoꝝ: ita ⁊ nos qͥ die

ſic ⁊ laurẽtiꝰin craticula aſſtꝰ:ſic ? vgo illa
ſanctiſſima agatha retoꝛta ĩ pectoꝛe:ꝗᷓ glo/

riant ſic amputata: ſic vulnerata: ſic affli /
cta perducebat᷑ ad carcerẽ: ⁊ q̃ſi ad epulas
inuitata pꝛecibus dño agonẽ ſuũ ſolẽniter
cõmendabat. Eſtote fratres mei pꝛuden,
tes: ⁊ vigilemus in ofone:patiẽter oia toꝛ/

menta poꝛtãte; amoꝛe illius in qͥ ſalus:vi/
ta ⁊ reſurrectio noſtra ↄſiſtit. Stemus pꝛu⸗

nocte pſallimus dño:debemus cũ ſanctis

diabolus in vmbꝛa mutabiliũ reꝝ alludit:
alludẽdo decipit: decipiẽdo occidit. Et ne

angelis puritatẽ habere: qꝛ ⁊ qd angeli p

agunt in celis:ita ⁊ nos monachi facere de
bemus in terris. In hac igit᷑ fratres mei ſo
litudine ↄſtituti:toto affectu oꝛare debemꝰ2

⁊ pati. Patiẽter em̃ poꝛtare debemus oia:
nec dicerere pieſumamus: Ecce legumina
ventoſa ſunt:caſeus ſtomachũ grauat: lac

capiti nocet: aquę potũ nõ ſuſtinet pectuſ:

3cauleſ melãcholiã nutriũt: cholerã poꝛri ac

2. Petri.2. ſãctę ꝓfeſſiõis:poſt agnitionẽ ſaſttę ver-
tatis:reuertunt᷑ ad venenũ pꝛauę ↄſuetudi

nis:quibꝰ melius eſſet veritatẽ nõ agnouiſ.

ſe:qᷓ; poſt agnitionẽ retroꝛſum abix. In B

em̃ vno fratres imitari debemꝰ ſerpentẽ:qꝛ
venenũ deponit:ſed nõ qꝛ iteꝝn venenũ re

ſumit.Tertia pꝛudẽtia ſerpẽtis eſt:q vete /
rem pellẽ ꝑ ſingulos annos exuere didicit:
quã depoſiturꝰ anguſtũ foꝛamẽ inquirit:p
qð tranſiẽs cũ doloꝛe pellẽ derelinqᷣt:ſciẽs

qꝛ pelle depoſita pulchꝛioꝛ apparebit. Per

hoc em̃ frẽs mei dat᷑ intelligi: vt ⁊ nos pel/
lem vitioꝝ deponamus:⁊ ꝑ foꝛamẽ ſtigmma
tü chꝛiſti trã ſeamus:⁊ tunc pulchꝛioꝛes ap
Zud.19. parebimus. Per h̊ foꝛamẽ diues ille ʒache

us intrauit:qñ oĩa bona ſua pauꝑibus ero/

. Zud.⁊. gauit. In hoc foꝛamine maria illa meretrix

n domo ſimonis:meretricis habitũ depo/

ſuit: ⁊ ploꝛãs ad pedes ſaluatoꝛis: veſtẽ ſi/
bi innouauit. Quarta ſerpẽtis natura eſt:
dũ ledi quęrit᷑ in capite:vt vitã cõſeruet

coꝛpus ꝑcutiat᷑:ſi caput illęſum ſeruare po/

cũcta nobis aduerſantia amoꝛe capitis ſu/

totũ coꝛpus ad ꝑcuſſionẽ exponit: qꝛ licet

terit:damna tñ moꝛtis nõ patit᷑.Sic ⁊ nos

ſtinere nõ timeamns:vt i btã vita quieſce /

re valeamus. Sic enim fecit petrus pꝛo eo

in cruce ſuſpenſus: ſic ⁊ bartholomęus vi/

uus decoꝛiatus:ſic ⁊ paulus capite trunca

illis quibus viſitamini a ſancto ſene epiſco

cendũt:piſces mihi nõ ſapiunt.Nolite hec
dicee fratres mei:nolite etiã cogitare. MHõ
em̃ ſecłm reliquimꝰ vt delicate paſceremur
in heremo. Et licet in heremo nõ ſpꝑ comeßä Ö‚u
latis lac: butyrũ: caules vł legumina:licet

iõ ſumatis niſi tm̃ diebus ſolẽnibuſ: ⁊

po valerio:ſed cunctis diebus alijs herbaſ
crudas:panẽ oꝛdeaceũ ⁊ aquã ſumatis:nõ
tñ ſufficit tm̃ coꝛpoꝛe abſtinere:ſed etiäẽ me
tem illeſam ſeruare debem. Eia & frẽs mei·
dilectiſſimi:qͥꝝ vita vtputo ſctã eſt:vt mul
ti ex vobis videriũt ⁊ audierũt:veni ad ciui
tatẽ hipponẽſem:⁊ ſecure ꝑueni:qꝛ ibi ebs
erat ſanctus hõ ille valerius. Non em̃ cre
debã epiſcopari: idee ſecure pueni cũ cha/
riſſimis meis amicis euodio:ſimplicio:ne/
bꝛidio ⁊ alipio: nil mecũ diuitiaꝝ poꝛtãs:
et dei gratia me coadiuuante fauoꝛatꝰnon
modicũ a ſᷣdicto epo ſene valerio fui:q mi / .
hi dedit hoꝛtulũ in heremo ꝗ gẽtibus ſegre
gatũ:vbi multo laboꝛe fatigatus ędiſcare
cępi monaſteriũ:⁊ cũ longioꝛi anxietate cõo
gregaui in vnũ ſeruos dei ꝑ nemoꝛa habi/
tantes:⁊ ſic vobiſcũ pariter viuere cępi jm ·
regulã apoſtolicã oĩia cõmuniter poſſiden/ Actj. 4.
tes. Deinde placuit ei qui me ſegregauit ᷣ Sal.i.
vtero matris meę:mihi dicere: Aſcende ſu
perius:⁊ cũ magna moleſtia factꝰ ſum eps

p̃ſbyter. Et qm̃ vobiſcũ eſſe hic nõ poterã:

b 4
*
7 2

ssss ss
6 „

in domo epiſcopi pꝛeſbyteroſ mecũ habere ⸗

volui:⁊ eum eiſqẽ pariter viuere cępi: vos
vo tales inueni quales deſideraui:caſtos:
benignos: modeſtos:hũiles:oĩ voluntate

pauperes:obediẽtes:ſolitarios:miſericoꝛ⸗

des:mundũ cũ om̃i ſua pompa calcantes.

Sʒz qd hęc oĩa ſine ꝑſeuerãtia?:Eſtote Opꝛu
dentes: pſeuerantes in bono: ? vigilate in
ofonibꝰ: qꝛ diabolus adueſſariꝰ regnat: a

7 4
7 ⸗ 4
. 6 . . ,—
* 4

Auguſtinii

qñ hãc mediatoꝛ dei ⁊ hoĩm etiã ĩ moꝛte nõ
deſeruit: ⁊ ei ſe ſubiecit qͥ per oĩa erat patri

ęqualis. Hos aũt pꝛopter petm̃ alüis homi
nibus ſubiecti ſumus. Nam natura omes
ęquales genuit: ſed inęqualitæs ꝗᷓ acceſſit

ex vitio: eſt oꝛdinata ex dei iudicio: vnde
nos opoꝛtet obedire hominibus. Sed per

obedientiã nunq; debet fieri malũ: etiaʒ ſi
angelus vel archangelus:cherubin vel ſe/

raphin tibi pꝛęcipiat. Hec etiã ipſe deus:qͥ 1
eſt benedictus in ſęcula: poteſt nobis pꝛę/
cipere ꝙ toto affectu eũ nõ diligamus. Sʒ B
ſcire debetis ſacerdotes dei: quia pꝛopter H
obedientiã aliqñ debet bonũ qð agimꝰ in/

quo vos liberare dignet᷑ dſo ompᷣs: Amẽ.
D Suplico vob frẽs mei vt nõ turbemĩ de re
ceſſu meo. Hecreuerã em̃ diu inter vos ↄſo
lari:⁊ vobiſcũ habitare vſq; ad feſtũ dñiceę
15. aſcenſiõis:ſed qꝛ aduerſarius noſter foꝛtu⸗/

natꝰad partes ꝑuenit: ideo redire hiponã
oĩno cõpelloꝛ:cupiẽs illũ videre:⁊ cũ eo pa
riter diſputare. Ipſe em̃ toto affectu diſſi/
pare conat᷑ ſilios quos peperi in viſceribuſ
charitatis. Oꝛate ꝓ me fratres: ⁊ nolite de
ficere:vt foꝛtunatũ ſicut publice ſãctę fidei

inſidiat᷑:ita ⁊ nos ipſum cũ ſuis cũ dei gra⸗
tia coadiuuãte publice ſuperare ⁊ ↄuertere
ad viã veritatis poſſimus. “

termitti. Verũ qꝛ nõnunq; nobis iſtiꝰmun
di ꝓſpera: nõnunq; iubent᷑ aduerſa: Pꝛo/
pterea ſciendũ eſt ꝙ obedientia aliqñ ſi de
ſuo aliquid habeat nulla eſt:aliqũñ ſi de ſuo
aliquid nõ habeat minima eſt. Ham cũ hu
ius mũdi pꝛoſpera pꝛęcipiunt᷑ cũ lòcus ſu-

perioꝛ imperat᷑:is qͥ ad hęc percipiẽda obe/

dit:virtutẽ obediẽtię ſibi euacuat:ſi ad hęc

ex ꝓpꝛio deſiderio anhelat. Rurſũ cũ mũdi

A “ delſpect ecipit᷑:cũ pꝛobꝛa adipiſci ⁊ ↄtume/
Ve obealentig nd ſater dotes ſu lięiubent: niſi hęc ex ſemetipſo animꝰ aſpe⸗
o8s Der ,tat: obediẽtię meritũ ſibi minuit: qꝛ ad hec

8.q.1.ſciẽdũ.

ꝗ̊ in hoc mũdo deſpecta ſũt iuitus nolẽſq;
deſcendit. Debet ergo obediẽtia in aduer/
ſis ex ſuo aliqͥd habere: ⁊ i pꝛoſperis ex ſuo .
aliqͥd nõ habere. Quod bene oſtendimus:
ſi duoꝝ amicoꝝ dei facta in medio pꝛofera
mus. Moyſes em̃ deo iubente vt iſraeliti/ Exo.5.
cę plebi pꝛęeſſet:apud ſe humilis fuit:⁊ glo
riã tanti regiminis ↄſiderãs ⁊ expaueſcens

N om̃ibus operibus veſtris ſacer⸗
dotes dei altiſſimi ſemꝑ meme es
eſtote mandatoꝝ dei:⁊ in oĩbus ſi/
tis obediẽtes:vt digni repꝛomiſſiõe ꝑ eius
65 gratiã inueniri poſſitis: ſciẽtes ꝙ ſine obe/
.¹. Vetri. 2. dientia omnia vacua: et cum obedientia
omnia plena charitate reperiuntar. Obe/
dire igit᷑ nobᷣ neceſſe eſt:nõ tm̃ bonis ⁊ mo/

tute inſtruimur:vt ſi obediẽtię palmã com

deſti: etiã diſcholis ⁊ malis:nõ tñ qꝛ mali ne hoc reciperet:ſe humiliter excuſauit.Sʒ „
ſunt: ſed qꝛ bona obſeruare pꝛęcipiũt: qbꝰ* paulus apls dei reuelatiõe admonitus vt
obedire debemus. OQà venerabilis ſanctag hieruſalẽ ꝑgeret: nec ignoꝛabat ea que ibi
obediẽtia:ſalus oĩm fideliũ: cuſtodia oim pati deberet:vnde cũ ſideles vellent eũ te/ .— H
vtutũ:Tu ceęlũ aꝑis ⁊ infernũ claudis:Cu nere exclamauit: Ego aũt nõ ſolũ alligari: Actj.ꝛr.
etiã filiũ dei ad terrã poſuiſti: ⁊ venit inter ſed ⁊ moꝛi paratus ſum pꝛo noie leſu. Ecce
Job.ẽ. hoĩes: nõ vt faceret voluntatẽ hoĩs: ſᷣ vo/ hieroſolymã pergit:ꝑ reuelationẽ aduerſa/ 7
luntatẽ patris eius qͥ eũ miſit. Voluntas cognoſcit:⁊ tñ hec libẽter apetit. Moyſes
em̃ patr fuit: vt redimeret humanũ genꝰ: aütad pꝛoſpera de ſuo nihil habuit qꝛ pꝛe/ en
vt recõciliaret et creaturã ſuã quę perierat. cibus ſupplicauit:ne populo pꝛeeſſet. Pau/
bik. 2. Et vt hęc voluntas ꝑſiceret᷑:filius fuit obe lus etiã ex ſuo voto aduerſa ſuſcepit:qꝛ ma
diens vſq; ad moꝛtẽ. Vt engo nõ eſſet nob la imminẽtia cognouit:⁊ ad acrioꝛa ſe pꝛę/
obediẽtia laboꝛioſa:exitum pꝛeſentis vitę parauit.Moyſes aũt gloꝛiã poteſtatis vo
5. ſaluatoꝛ ꝑ obedientiã terminauit. Jure er/ luit declinare: paulus dura ⁊ aſpera volu
go obediẽtia om̃i ſacrificio pꝛeęponit᷑:qꝛ de it ſuſtinere.Ergo vtroꝛũq; ſeruoꝝ dei vir⸗ Peen

proteſtate diaboli nos eripuit: qð nullũ le/

gale ſacrificiũ facere potuit.Nec miꝝ ſi noſ
pctõꝛes obedientię in hac vita ſubijcimur:

1

pꝛehendere nitimur: pꝛoſpera mũdi ex ſola
iuſſiõe ſuſcipiamꝰ:⁊ aduerſa ex deuotõe cõ

P 1SH
4 .

,„, .

. *
.*

. WMattðb.20. diebꝰvitę meę. Hec vt miniſtrari deberem

dDei gratia coadiuuãte fauoꝛatuſ etiã a ſctõ

Ad fratres in herema Sermo V

Cplectamur.go aũt ſacerdoteſ dei altiſſimi e eſt:⁊ qui poteſtati reſiſtit:deo reſiſtit.Non
ä8⁰strt multi veſtrũ videfr̃t ⁊ audire potuer̃t: ve tamen veni vt ſuper vos poteſtat haberẽ
ni ad hãc ciuitatẽ cũ chariſſimis meis ami / ſed tantũ vt cum fratribus meis viuerẽ in
cis euodio:ſimplicio:alipio:nebꝛidio⁊ ana ſolitudine.Et ecce nunc epiſcopus ſum: et
ſtaſio. Securꝰ deniq; veni: qꝛ ſciebã pꝛeſuę- pauperẽ me eſſe ñ erubeſco.Quare:? Quia
lari ſanctũ ſenem valeriũ. Pꝛopterea ſecu / pauper:paupertatẽ ſeruare ꝓmiſi.Cauete
rus acceſſi:nõ vt haberẽ in vos poteſtatẽ: igit᷑ ne me pauperẽ relinq̃tis. Pauꝑes me⸗/
Ps.Sʒ. ſed vt abiectꝰ eſſem in domo dñi omibus cum eſſe voluiſtis: cauete ne a diuitijs ca/
piaqmini. Voluntas mea fuit: vt ſemꝑ toto
o ſed miniſtrare: ⁊ paciſice viuere optabã in affectu pauperes ſimus. Quod ⁊ ſi nõ fue/
ſolitudine: Mihilq; diuitiaꝝ mecũ detuli:ß rimus: hęc paupertas quã foꝛis gerimus:
non paupertas: ſed grandis mileria eſti⸗
ſene epᷣo valerio monaſterium in heremo a mangda eſt. Holite ergo mihi reſiſtere:quia
gentibus ſegregatũ: multo laboꝛe fatiga / om̃is poteſtas a deo eſt. Hon etiã contem/
tus ędiſicaui:⁊ cũ lõgioꝛi anxietate ſeruos nẽdę ſũt poteſtates ſiue mũdi ſiue eccleſię
dei ꝑ nemoꝛa habitantes in vnũ ↄgregaui: ſint. Poteſtates em̃ oẽs a deo oꝛdinatę ſt.
⁊ cũ eis pariter viuere cępi: ſᷣm modũ ⁊ re· nam dñs dum lepꝛoſos curaſſet:eos ad po
Achj.. gulã ſub ſanctis aplis ↄſtitutã:oĩa cõmuni teſtatẽ miſit dicens: Ite oſtendite vos ſa/LZuc..i.
ter hahentes ⁊ poſſidentes: viuẽtes in vi- cerdotibus. Et ad ſamuelẽ cum ſpernere/
gililijs ⁊ oꝛatiõibus vltra id quod explicare, tur a iudęeis:ait dñs: Hon te ſpꝛeuerũt ſed i. Regl.S.
⸗ poſſumꝰ Quoꝝ fama ad aures ſancti epi/ me.Et ad moyſen: hHomo quicunq; fecerit Zeutj.i7.
ſcopi valerij ꝑuenit:⁊ placuit ſibi nos in he ſuperbiã in ſacerdotẽ aut ĩ iudicẽ: moꝛiet᷑.
remo viſitare:⁊ ſtetit nobiſcũ tredecim die / Cauete ergo ſacerdotes:ne aliquis veſtrũ
bus:donãs mihi hoꝛtũ amęnitatiᷣus pls/ audeat inſurgere contra pꝛępoſitũ vel pꝛeſ
num in planicie poſitũ.Et qꝛ a gẽtibus ſe bytèrum:qui omniũ veſtrum curam gerit.
gregatus erat locus:libẽter illũ ſuſcepi:vt· Ipſi em̃ poſiti ſunt in eccleſia ad noſtram
ędiſicarẽ etiã monaſteriũ fratrũ:quos taleſ vtilitatẽ:vt pꝛouideant quid agere debea/
inuenerã: quales inuenire deſideraueram. mus:vt etiam pꝛo nobis rationẽ deo red/ heb.13.
SGał.i. Quo ędiſicato: placuit ei qͥ me ſegregauit dant:⁊ vnitatẽ eccleſię cuſtodiant: de qua
de vtero matris meę ⁊ vocauit me ꝑ gratia diis nos voluit eſſe ſollicitos:ne tãq; oues
ſuã: mihi dicere: Aſcende ſuperiꝰ.Et ſic c nõ habentes paſtoꝛẽ per diuerſos erroꝛes
moleſtia ⁊ cũ grandi anxietate factus ſum abvnitate fidei diuiſi eſſemus.Sicut enim
epᷣs pꝛeſbyter.Et qꝛ cũ fratribꝰ meis vt ha / vnus eſʒ dñs ⁊ vnus paſtoꝛ:ſic ⁊ vnũ ouile Zoh.ro. ꝰ
cctenus fecerã:ſemper coꝛpoꝛe habitare nõ eſſe voluit. Pꝛopterea noluit dſis ſcindi tu Jobᷣ.19.
proterã: pꝛopterea infra domũ epᷣi vos cleri nicam inconſutilem quę integra erat: quia
cos habere volui:⁊ mox vobiſcũ ſᷣm foꝛmã noõ patit᷑ eccleſię violari vnitatẽ. Ideo pau

apoſtolicã viuere ceępi. Placuit aut vobis
om̃ibꝰ vnũ in deo ſentire: ⁊ omia cõmuni/
ter poſſidere.hec aũt facere voluiſtis non

lus ait: Obſecro fratres per nomen domi/ n gorſ.r.
ni ieſu chꝛiſti: vt non ſint in vobis ſciſma/
ta:ſed ſeruate vnitatẽ ſpũs in vinculo pa/

coacte ſed ſponte:⁊ vſq; ad moꝛtẽ viuere ſi
e pꝛopꝛio pꝛofiteri voluiſtis. O pꝛeſbyter
attende: et vigilanter attende ꝙ pꝛomit/
1. Corj. 7. xere tuũ fuit:ſed dimittere nõ eſt tuũ.Alli/
gatus es vxoꝛi:noli iam quęrere ſolutionẽ.
Abſolut es ab vxoꝛe: noli iã ꝗq̃rere vxoꝛẽ:
quia mecũ habes cauſam.Ligaſti te mihi:
nunquid te compuli? Nunquid te rogauiꝰ
vt venires: Nunquid applauſi pꝛomittens
Apod.⁊. hęc ⁊ illa? Abſit om̃ino. Igit᷑ eſto fidelis:et

cis. Mã ſicẽ multi radij ꝓcedũt ab vno ſole: —
⁊ tũ vnũ lumẽ ẽ:ita ⁊ nos młti ab vno capi
te ꝓcedẽtes:oĩa pacifſice ⁊ cõiter poſſidere
debem. Inſurgũt em̃ freqnter int᷑ nos tẽ/ E
peſtates inimicoꝝ volentis nr̃as ↄcoꝛdias
rumpe:⁊ diſcoꝛdias ſeminãdo vnionẽ pac:
extinguere. Aggrediuntur nos frequenter
leones teterrimi:vt caput feriendo: mẽbꝛa
ſaltem moueantur terroꝛe.Et quod grauiꝰ ꝰ
mihi eſt:nõ ſolũ a malignis ſpiritibus ſepe
dabo tibi coꝛonam vitę. MHoli mihi reſiſte / mala patimur:ſᷣ etiam a domeſtic dilania⸗
NPhit.⁊. re:ſed eſto vſq; ad moꝛtem obediens. NHo⸗/ mur: ⁊ freqnter peioꝛa ſũt inteſtina bella:a
Ro. 13. li mihi reſiſtere: quia om̃is poteſtas a deo quibus nõ cauet᷑:q;; foꝛinſeca:ꝗ̊ͥ pꝛeuident᷑.

● ₰ 5

Aur“unnotatio

ZSei. 4. Ecce em̃ abel iuſtus a domeſtico fratre occi o ipſi pauxillũ aquę recipiunt. Vos balteis
Een. 27. dift Eſau fratrẽ fugientẽ ꝑſequit᷑: Joſeph militũ mũdo aparere deſiderati: ⁊ ipſi ʒo / 4. Begl. .· 4

Matth.26,

a fratribus vendit᷑: et a diſcipulo ſaluatoꝛ

tradit᷑.heęc oĩa mala facta ſunt: qꝛ obedire

neglexerũt.Silr accidit ianuario noſtro: qͥ
colũna obediẽtię ⁊ pauꝑtat inter nos eſſe
videbat᷑:cuius perditionẽ frequẽter flere ⁊

vlulare debemus: nã ad nos cũ lachꝛymis
venit:⁊ pauꝑtatẽ qᷓ;diu viueret ſeruare ꝓ/

miſit:⁊ tñ vineã ⁊ agrũ nobis ignoꝛãtibus
ſeculo poſſidebat. à pꝛofeſſio moꝛtifera:

o pꝛoditoꝛia ꝓmiſſio: oꝛe dicebat qð coꝛde

odiebat. Sanctũ credebamus:qᷣ oibus pe/
ioꝛ erat.Et ſic annis duodecim⁊ ampliꝰ ia/
nuarius noſter vt vidiſtis ⁊ audiſtis: male
vixit ⁊ male moꝛit᷑. Quarevel quõ male vi

xit: niſi qꝛ qð ſuum nõ erat: ſecrete tenuit-
Quõ etiã male moꝛit᷑:niſi qꝛ in fine ſe non

cognouit:a obſtinatus in ſuo ſenſu: nobis

ignoꝛãtibus teſtamentũ fecit:⁊ filiũ quem

habebat in ſęculo ditauit: vtinã ſaltẽ in

Act. 8.

.

.

ſine hoc nobis dixiſſet: vt oꝛãtibus nobis

veniã impetraſſet:ſed nec ↄfeſſus fuit: nec
eũ feciſſe pgnituit:ꝓpterea de meis nõ eſt:
nec dũ viueret erat.Ligate igi᷑ manus ca
daueris eius:ponẽtes in panno ligatos cẽ
tũ ⁊ vndecim ſiclos:quos in pariete cellulę

retinebat:flẽtes ⁊ dicẽtes: Pecunia tua te/
cũ ſit in ꝑditionẽ. Mõ em̃ licet nobis ſeruis

dei eã collocare vel ponere in victu vel in
veſtitu vel in oꝑe monaſterij: qꝛ pꝛeciũ dã/

natiõis ẽ.Eia igit᷑ ſacerdotes dei cauete ne

deficiatis in temptationibus:causte ne re/
belles mihi ſitis publice vel occulte. Sitis

mihi fideles:ſitis mihi ⁊ bedientes.Et ſi
vob graue eſt ⁊ moleſtũ:egredimini foꝛas:

pergite ad frẽs meos:⁊ diſcite ab eis:qꝛ mi

tes ſunt ⁊ humiles coꝛde:pauꝑes ſpũ ⁊ filij
obediẽtię. Egredimi foꝛas:⁊ qͥd eſtis: ⁊ qͥd
ipſi ſint ↄſiderare vos volo. Hunqͥd ⁊ vos
tales eſtis q̃les ⁊ ipſi ſũt? vtinã tales eſ/

ſeti:q̃les ⁊ ipſi ſi. Vos em̃ voꝛatoꝛes eſtis:

⁊ ipᷣi ſũmę ſobꝛietatl. Vos diſcurſoꝛes ciui
tati:⁊ ipſi viſushoĩm fugiũt. Vos impudi
ci:⁊ ipᷣi caſti. Vos deriſoꝛes:⁊ ipᷣi feruẽtiſſi
mi oꝛatoꝛes. Vos pellibꝰ cuniculoꝝ vel va
rioꝝ oꝛnati iceditl:⁊ ipſi ouino coloꝛe niger

rimo aſperrimoq; induti ſũt:pꝛęter ea ꝗ̊ in/

trinſecus ſunt. Vos delicate paſci ſũme cu
ratis: carnes varias affectates: ⁊ ipſi poſt/
q́ᷓ; heremũ intrauer̃t nunq; carnes ſumpſe/

rũt. Vos vina electa ⁊ inebꝛiãtia quęrit(:⁊

ante iudicẽ audiet᷑ vox rebellionis veſtrę

iohãnis ſunt decoꝛati.QO vinea mea electa hiere.2.
ego te plantaui: caue te depꝛecdꝛ ne ↄuerta
ris in amaritudinẽ: ne me pauperẽ dimit/

tas:⁊ ianuariũ diuitẽ ſeq̃ris. O vinea mea

fęlix:cuius botrus ſũme pertimeſco ne ſit iĩ
fine amariſſimꝰ. O qͥd faciemꝰ tunc i die il-
la calamitatis: in q̃ deus pater dicet filio:
Voca oꝑarios ⁊ redde illis mercedẽ? Tũc Mattbᷣ.⁊e.
quid ꝓmiſeriti:⁊ quõ ea ſeruare voluiſtis.
Fugere mundũ ⁊ ꝗ̊ mũdi ſũt ↄtemnere pꝛo
miſiſtis:⁊ ecce iã rebelles totis affectibꝰ in
mũdanis pꝛęoccupati eſtis.Cur &murmu⸗/G
raſtis:ſi in his paſchalibꝰ diebꝰ pꝛeęſentia/
liter vobiſcũ nõ fui: Placuit em̃ mihi ſegre
gare me a vobiſ:⁊ pergere ad fratręs meos
in ſolitudine:quos vt frequẽter dixi: tales
inueni q̃les inuenire deſideraui.Cur g tur/ .
bamini? NHunqᷣd ipſi vere pauꝑes:?: NMũqͥd
obediẽtes? Nũquid mundũ ⁊ pompas eiꝰ
ↄculcauerũt? Nũquid in foꝛma viuẽdi vos
multo tꝑe pꝛęceſſert: Mũquid vere fratres
mei ⁊ patres ſunt? MNũquid ꝑ eoꝝ exempla
ad viã veritatis ꝑueni: NHũquid eos ſemꝑ
dilexi:⁊ eoꝝ ſanctã ↄuerſationẽ ſemꝑ deſi/
deraui? Mũquid etiã ꝑ ſimplicianũ liguriẽ
ſem in fide inſtructꝰ ſum? Cur &̊ murmura/
tis: Cur de mea abſẽtia doloꝛẽ habere oſtẽ
ditis? Facite ꝗᷓ placita ſunt mihi:⁊ tũc vbi⸗/
cunq; fuero: vobiſcũ erovſq; ad ↄſũmatio/ Mattðᷣ 2 8.
nẽ ſęculi. Dhecreuerã em̃ cũ eiſdẽ ruſticanis
meis in charitate hũiliter habitare vſq; ad
feſtũ ſanctę aſcenſiõis dñi:nec ad vos redi
re optabã:quouſq; vos emẽdatos eſſe co/
gnouiſſẽ:Sʒ qm̃ foꝛtunatũ aduerſariũ ad
ꝑtes occulte velut lupũ ꝑueniſſe iã.ſentio:
ideo cõpulſus reuerſus ſum advos:cupiẽs
illũ videre:⁊ cũ eo pariter diſputare: ⁊ illũ⸗
ↄculcare dño auxiliãte:qui totis viribꝰ diſ
ſipare conat᷑ ⁊ iugulare filios:quos perpe/
ri in viſceribꝰ charitatis. Oꝛate igit᷑: ⁊ nos
vobiſcũ oꝛare volumus: deſinẽtes de mea
abſentia amplius litigare. Oꝛate et nolite
deſicere: vt foꝛtunatũ manichęeoxꝝ pᷣſbyteꝝ
ſiẽ publice ſanctę xpᷣianęe fidei inſidiat᷑:ita ⁊
nos cum ſuis dei gratia coadiuuante pu/
blice eum ſuparare poſſimus. Oꝛate ſine
intermiſſione: vt manere digne poſſitis in
vocatione clericoꝛum:qua per gratiam dei

ι

FR

nis cameloꝝ renibus ſuccincti moꝛe helię ⁊ Matthᷣ.ʒ. amfe

— — — S„☚

egt
tth.
re..

115 35

erac⸗

die nouiſſimo acciperę mereamini: ⁊ nõ ſiẽ
Watt. 21. ficus abſq; fructu maledicamini ⁊ ſuccida/
mini ⁊ in igyẽ mittamini: tanq; deſtructo/
res legis terrã occupãtes ⁊ pereũtes ĩ iniqͥ-
tatibus veſtris. Adiuuet aũt vos ipſe deꝰ

nedictus in ſecula: Amen.

audiũ magnũ:qm̃ foꝛtunatũ ma/
N nicheoꝝ pꝛeſbyteꝝ dei gra ſuꝑaui⸗/

filius perditionis a plebe noſtra receſſit cõ
fuſus. Poſt cuius receſſum baptiʒzaui fe/
re ſexaginta paganos:qͥ ſibi aliqualiter ad
herebãt. Et ecce modo reuerſus ſuʒ advos
Mattð.5. cupiẽs ꝑficere opus qð incepi. Beati igit
miſerieꝛdes: qm̃ miſericoꝛdiã cõſequent᷑.

O ſi diligẽter ↄſideraremꝰ mĩicoꝛdiã dei:.
in nobis poſſemus habere miſerẽdi foꝛmã.

. O frẽs mei qͥd chꝛiſtũ incarnauit niſi miſe/
ricoꝛdia? Quid eũ ſubiecit noſtrꝭ miſerię:
niſi ſola clemẽtia? O beata miſericoꝛdia: ꝗ
ſola cõmerciũ noſtre ſalutis agnouit. So/

deũ deducit hoĩem:ſola deũ dedułit ad ho
minẽ. hęc eſt ſola mediatrix: auerſos ↄſo⸗/
lans:hęc diſiunctos copulat: hęc ſola deũ
humilians nos ſublimat.QO q; pia fuit dei
deſcenſio: vt noſtra eſſet gloꝛioſa aſſum/
ptio. Oè grandis miſcòia:o infinita:tu ſola
potuiſti trahere deũ de cęlo ad terrã:⁊ nos
. de exilio ad regnũ erigere.O magnũ miſe-/
ricoꝛdię vinculũ:quo deus ligari voluit et
potuit: ⁊ hõ ligatus vincula iniqͥtatis di/
rumpit.O monache ſi tuã ↄſiderares miſe
riã:⁊ oꝑa dei erga te:nõ inuenires niſi mi/
ſericoꝛdiã. AMiſcðia eſt ſi flagellat deus vt
emendet:ſi a pctõ ꝑ tribulationẽ liberat: ſi

N * . . . „ 7 „
Bypocritas ⁊ tyrãnoſ regnare ꝑmittit.qhęc

em̃ oĩa deus cũ miſcðia facit:cupiẽs nobis
vitã ęternã donare. Attẽdite & fratres mei
attendite: nam in paſtoꝛe vel iudice debẽt

eſſe ſim: miſericoꝛdia ⁊ iuſticia. Miſericoꝛ/
dia em̃ ſine iuſticia deſtruit᷑ ⁊ in crudelita/

tem ↄuertit᷑.Et iuſticia ſine miſcdᷣia nunqͥd
accepta ẽ apud deũ? Abſit. Juſtis em̃ ⁊ in/⸗
iuſtis: beatis ⁊ damnatis miſericoꝛdiã cuʒ
iuſticia ſemꝑ agit opᷣs deus: qꝛ beatis dat
gloꝛiã quã non merent᷑ habere quibuſcũq;
bonis cõmiſſis:⁊ malis dat pęnõ:quã ma/
G

—

Ad fratres in heremo Sermo

vocati eſtis:vt dũ vocabimini:mercedẽ inꝰ

ad pficiendũ mirabilia de lege ſua: qᷣ eſt be

De miſericoꝛdig Sermo VI
2 Ratres chariſſimi: annũcio vobis

us: ⁊ obſtinatus in ſuo ſenſu velut alter

la em̃ miſcðia ad deũ dirigit hoieʒ:ſola ad

VI

ioꝛẽ merent᷑ habere ð malis cõmiſſis.Eſto/ Zucdi.s.

te & fratres mei miſericoꝛdès:ſicut pr̃veſter
miſericoꝛs eſt.Eſtote miſericoꝛdes penſan/
tes q́;dtum moyſes in miſcðia floꝛuit ꝓpter
lłm:pꝛo cuiꝰ ſalute petijt deleri de libꝛo vi Exo.ʒ2.
te:⁊ q;to iteꝝ zelo rectitudinis cũ obtinuilſ9
ſet veniam: ait ad lm: Ponat vir gladiũ
ſuꝑ femur ſuũ. Ecce qͥ vitã oĩm cũ ſua moꝛ/
te petijt:paucqꝝ vitã gladio deſtruxit: in/
tus igne amoꝛis:⁊ foꝛis accenſus ʒelo iuſti
cię ⁊ ſeueritatis:vtrobiq; foꝛtis legatꝰ:cau
ſam populi apud deũ pꝛecibus:⁊ cauſã dei
apud ꝓplm gladijs allegauit. Studeamus B
igit᷑ fratres mei: miſericoꝛdiã dũ viuimus
rapere.Cibet᷑ a nobis eſuriẽs:veſtiat᷑ a no/

bis nudus:recipiat᷑ a nobis peregrinus:cõ

ſolet᷑ ꝑ nos pupillus: viſitet᷑ a nobis inſir/
mus:ſepeliat᷑ a nobis defunctus. Iſta em̃
ſunt oꝑa miſcðię: de qͥbus interrogari de/
bemus in die nouiſſimo. Sed dicetis: Ec/
ce in heremo ſumus:pauꝑes videre nõ poſ

ſumꝰ:⁊ oꝛphanos: pupillos ⁊ viduas quõ

ↄſolari valemꝰ? Moꝛtuos ſepelire quõ poſ
ſumꝰ:O frẽs mei bene ſcio vos in heremo
eſſe:nec pauꝑes vos videre credo:nec vos
monaſteriũ exire cupio vt matres vel ꝓxi/
mos ↄſolari poſſitis. plures em̃ cogno/

ui ꝓ hac cauſa monaſteriũ exiuiſſe:qͥ tñ ad

monaſteriũ nunq; reuerſi ſũt. Sub ſpẽ eſã̃
boni multa mala flunt. Ecce em̃ diabolus
dicit: O monache an ignoꝛas tuam matrẽ

dolere? Ecce nuꝑ maritũ amiſit:ſfiliũ ſepe/

liuit:polſſeſſionẽ perdidit:infirmat᷑ ad moꝛ
tẽ:vellet foꝛſitã ꝗfiteri:qͥd in heremo agis:
Quid cogitas:? Surge velociter: egredere
monaſteriũ: igredere ciuitatẽ: penetra do⸗/
mus parentũ:exerce in eis opera miſcðię.
Hoc em̃ deus vult:hoc fieri ſᷣcipit. hũ em̃
ſeruꝰ dei h̊; cogitat: aliqñ exit monaſteriũ

credẽs bñfacere.Et ecce em̃ dũ apꝛopinqt
mater: filiũ oſculat᷑:pr amplectit᷑:parentes

applaudũt dicẽtes:Moli nos derelinquere:

Frẽs em̃ ſumꝰ:pf nr̃ antiquus ẽ:tibi incũ⸗

bit familiã regere. Quid ꝙ̊ ampliꝰ ad mo/

naſterium redire pᷣſumis? Et ſic audito cõ/

ſentit: ⁊ conſefitiendo remanet: ⁊ in ſeculo
remanẽdo oiĩbus peioꝛ efficit᷑:⁊ quicqͥd bo⸗/
ni fecit amittit. Cauete igitur fratres mei:
cauete a malicia diaboli: Exercere vos vo/
lo opera miſcðię: ⁊ ſi in ſeculo non habita/
tis:nec inter gẽtes:exercere tñ oꝑa miſcðię
bene poteſtis oꝛãdo: obſecrãdo ⁊ depꝛecã⸗
₰

C*“

Ao p oꝛphanis et pupillis. Et ſi ̊ nõ vide ꝰ Hhoc eſt lignũ:quo moyſes aquas dulcoꝛa/ Exo. 1z.

vobis ſufficere:penſare debetis quõ cen?ũ
⁊ plures in monaſterio ſił habitatis:⁊ ſepe
infirmamini: ſepe a diaholo affligimi:ſępe
patimini: nũqͥd ⁊ ſępe moꝛimini? Exercere
poteſtis etiã inter vos oꝑa pietatis. Sed
dicet qͥs ex vobis: Patrẽ in ſeculo habeo:⁊
ego vſq; ad moꝛtẽ in mõaſt io viuere deo
pꝛomiſi.Ecce em̃ pr̃᷑ infirmat᷑: non põt ſine
me viuere:Quid agoꝛqͥd eligo? Si exiero:
votũ frango:ſi ſtetero patrem moꝛi permit
to:Quid &? O fratres mei attendite quid
agere debeatis ſiẽ ꝓnũc mihi occurrit.Nã
ſi pater alicuius ſine filio monacho viuere

nullatenus põt: ꝓcurare debet filius quö

de bonis monaſterij patri ſubueniat᷑. Et ſi
monaſteriũ impotẽs fuerit:filius toto affe/⸗
ctu videat quõ patri nõ deficiat.Et ſi nõ vi
derit:cũ dei benedictiõe monaſteriũ de licẽ
tia maioꝛis exeat: ⁊ verbo ⁊ oꝑe patri ſub/
ueniat vt nõ deſiciat ex negligẽtia:nec vo
tũ frangere credat.Si poſt eius patrẽ viu
do remãſerit:ſtatim ad pꝛiſtinã vitã redi:
nõ pigeat:ſancte ⁊ iuſte viuendo:ſicutine

perat:⁊ tanto foꝛtius qᷓ;to ſenſerit ſe lus n
paterno miniſterio vltra neceſſitatẽ graua/

tũ. MNullus igit᷑ erit qͥ ſe a miſcoia excuſare
poterit: nec diues qꝛ hʒ: nec pauꝑ qꝛ ſaltẽ
Matthᷣ.io. calice aquę frigidę nõ caret: nec monachꝰ:
qꝛ ſaltẽ ⁊ oꝛare dʒ. O hõ qͥ crudelis es in al
terius iuſticia: teipſum pꝛius agnoſce. Mã
ſi bonus es o monache:cadere faqliter po
tes: ſi diues es: donũ foꝛtunę eſt nõ natu/
re:ſi ſanꝰ es ecce infirmitas inſtat:ſi ſapiẽs
es:nõ habes ↄſtantiã. Igit᷑ circa oẽs tã ſa/
piẽteſ q; iſipiẽtes:tã circa ſanos qᷓ; iſirmoſ:
tã circa nobiles qᷓ; ignobiles miſericoꝛdiaʒ
habe. O hõ quid de te erit:ſi ſaluatoꝛ tuus
clemẽs ⁊ pius fuerit:⁊ tu miſericoꝛdiã igno
raueris? Naſcat᷑ fratres mei miſcðia inter
vos:nõ tñ ex negligẽtia:nõ ex puſillanimi/
tate:nõ ex indiſcretõe:nõ ex animi ifirmita
te:ſᷣ oibus modis ſit circũſcripta:vt ſic ſuũ
retineat pꝛopꝛiũ:qð iuſticię nõ auferat de/
bitũ. Omonache vide ſancti ioſeph miſeri
Geñ.45. coꝛdiã: quę fratrũ ſuoꝝ ẽ oͤblita iniuriam.
2. Beg. 13. Legite fratres dauid clemẽtiã: qͥ fili perſe/
quentis deflebat dementiã. O monache ſi
clauſeris viſcera miſcðię indigenti: om̃ino
NPs.n7. claudet᷑ tibi ianua chꝛiſti. Heęc eſt em̃ poꝛta
oñi: ⁊ iuſti intrabunt in eã. Hęc nouũ teſta/
mentü illumiat: ⁊ veteris rigoꝛẽ extenuat.

uit: hoc eſt ſal quo hehiſeus aquaꝝ ſterilita 4. Regl.2.
tem ſanauit: heęc eſt farina q̃ heliſeus moꝛ/ 4. Reg. 4.

tẽ quę in olla erat extirpauit: hoc eſt oleũ Zud.io.
qð ſamaritanus infudit vulnerato: hęc eſt 4. Regl.S.
aqua ioꝛdanis qua curat᷑ lepꝛa naamã ſyri:
Hhec ſola virtus ẽ quę diuidit inter crudelẽ
⁊ piũ:inter regẽ ⁊ tyrannũ.O monache vbi
eſſes:ſi tibi dei miſcõia nõ ſubueniſſet?Si
em̃ deus tecuʒ ageret diſtricta ſentẽtia: nö

poſſes cogitare pęnã:ꝗᷓ coꝛrũderet tuis me

ritis. Oĩa em̃ attribue dei miſcðię:⁊ ſi a ſi-
mili miſericoꝛdiã expẽdas in vſum ꝓximi:
nõ ſis auarus in miſerẽdo: cũ ſis expertus
largitatẽ eſſe ĩ deo. Amate ̊ frẽs mei miſe⸗/
ricoꝛdiã:qꝛ nũqᷓ;vidi piũ hoĩeʒ mala moꝛte
finiri: quã miſcoiam faciat vob deꝰ: AmẽỸ.
eobedientia: Serma vu —=
Rẽs mei dilectiſſimi obedit᷑e opoꝛ A
tet deo in oĩbus:ſi ſaluani cupimuſ .
Wiin heremo. Et ſi difficile nob videt᷑
ſiderare debemꝰ obedientiã filij dei:⁊ no/

ſtram dsponere ↄtumaciã nõ differamus.

Ipſe em̃ dei filius obediẽs fuit vſq; ad ↄtu
meliã crucis:⁊ nos ↄtemnimus eius obedi
re pꝛęcepti? Chꝛiſtus em̃ obediẽs fuit vſq; Nbit.2.
ad moꝛtł᷑ẽ:nõ pꝛo ſua:ſed pꝛo noſtra vtilita·
te Eſtote & nõ pꝛo ſua: ſed ꝓ veſtra vtilita
te ⁊ ſalute in oibus ſibi obediẽtes.Ecce em̃
fratres angeluſ in oibus obedit deo:⁊ tu qͥ
cinis es ⁊ vermis ↄtradicis deo? Inſenſibi
lia obediũt deo: ⁊ tu rõnalis reſiſtis deo⸗
Sol a ſua ſemita non deuiat:nec luna: nec
ſtellę. Oia em̃ cęlica ſuis indulgẽt officijs:
tu vᷣo dei volũtati ĩ oibꝰ quaſi reſiſtis. Ad
nutũ dei cãpi floꝛibꝰ decoꝛant᷑:terra imbꝛi/
bus fęcũdat᷑:frõdibꝰ criſpat᷑ ſilua:iĩ nemoꝛi
bus cithariʒat auicula:oia deo obędiũt:ſo
lus hõ dei volũtati reſiſtit. & monache le/

ge qð dicit᷑: Melioꝛ ẽ obediẽtia q; victimg.i. Regl.12. oο

Quę cã eſt:niſi qꝛ i victimis aliena imolat
caro:ſed in obediẽtia volũtas ꝓpꝛia ⁊ caro
mactat᷑.Eſtote obediẽtes: vt deũ placa/
re poſſitis de pctis cõmiſſis. Tãto em̃ citiꝰ
placat hõ deũ:q;to repꝛeſſa arbitrij ſui ſuꝑ⸗

* bia gladio pꝛęcepti ſe imolat. Cauete tñ in B

obediẽtia frẽs mei.Sub ipſa em̃ põt latere
fel dꝛacõis ſbᷣ ſpẽ melł:lupꝰ ſᷣ pelle ouina:
ĩ potu dulci venenũ ſepe latitat: ⁊ i olla ſę/A. Regl.4.
pe moꝛs ponit᷑.Attẽdat &̊ qͥ pcipit: ⁊ qͥ obe
dire intẽdit: ꝙ obediẽtia ſit honeſta:⁊ om̃i
diſcretiõe oꝛnata ſeu decoꝛata. Nam ſi di/

an⸗

li.

ll.1.
644 N Beñ. 22.
DMB

Ad fratres in heremo Sermo VIII

bemus. Verbi gra. Si nob pꝛecipit᷑ ꝙ deũ
nõ diligamus:vel ꝙ deũ odio habeamus:

nunquid obedire debemus? Nunquid vel
ipſe deꝰ hoc pꝛecipere poteſt? Honeſta igi /
tur fratres debent pꝛęcipi ⁊ iuſta:⁊ ſi hone/
ſta vei iuſta nõ fuerint:nullatenus obedire

debemꝰ:etiã ſi apoſtolus nobis hoc indi

uerit. Tenete igit᷑ fratres ⁊ in coꝛdibus alli
gate: ꝙ obedientia ſine diſcretiõe caſſa eſt

7 vana: nõ ex parte obediẽtis:ſed pꝛęcipiẽ/

tis: ⁊ obedientia honeſtate pꝛiuata ſuper/

bia eſt: æ venit ex vtriuſq; parte:ↄſentiẽtis

⁊ pꝛęcipientis:⁊ in die nouiſſimo pari pxna

punient᷑.Cuſtodite quod pꝛęcipitis: caue/
te ⁊ ponderate qð imponitis.m quotiẽſ-
cũq; obediẽtia honeſta ⁊ iuſta nõ fuerit:to

tiẽs ad Rregularitatẽ ſe deueniſſe paſtoꝛes
agnouerint. Obedientia igit᷑ fratres mei

tunc vera: tunc ſancta: tunc meritoꝛia eſt:

quando dicata eſt diſcretione: honeſtate: 1 tenemur reddere deo ⁊ offerre. heęc ẽ calco⸗
iuſticia ⁊ humilitate. Iſtę enim ſuꝑʒt ſocię.
ſanctę obedientię:ſine quibus om̃ino obe/
Aientia vana eſt ⁊ inutilis.ec eſt illa obe/

dientia quę ↄcoꝛdiã ↄſeruat in angelis:pa/

ſcreta nõ fuerit: crudelitas exiſtimãda eſt. ſeuerare nobis de pꝛeſtare digner in eter⸗
Si honeſta nõ fuerit:nullatenꝰobedire de- nũb 3

edictus: Amen.

eperſeuerantia Sermo VIII
Ratres mei ſicut ait aplus: nõ po/

Writ. Nullus em̃ legitime certat niſi
in campo vſq; ad finẽ certat:⁊ ſi certat vſ/

nat᷑.Non eſt igtur magnũ bonũ inchoare
qð bonũ eſt: ſed ↄſũmare: hoc ſolũ ꝑfectũ
eſt. AMulti em̃ magna aggrediunt᷑:ſed deſi
ciũt in via:multi exeunt in deſertũ:ſed pau
ci perueniunt ad terram pꝛomiſſionis. O
fratres mei nõ tedeat incipere magna: nec

rantia infoꝛmat meritũ:coloꝛat boni ꝓpo/
ſitü:remunerat currentẽ:coꝛonat pugnan/

l

A

q; in finẽ legitune certat: ideo merito coꝛo-

faſtidiat tenere inchoata:ſcientes ꝙ ꝑſeue

tẽ:ducit ad bꝛauiũ:ↄducit cunctos ad poꝛ⸗/

tũ. Hec eſt tunica talarl ſancti ioſeph vſq;

ad finẽ ↄtigẽſ.hheęc ẽ tunica ſacerdotał vſq; Señ.57.

ad pedes ꝑueniẽs.hhęc ẽ cauda hoſtię quã

neũ bonę oꝑatiõis:qð ↄtra ſerpẽtis moꝛſũ

debemus obſeruare. hec eſt virtus ꝗᷓ deuʒ

cem nutrit in monachis: tranquillitatẽ ge-

nerat in ciuibus.hhęc eſt illa obedientia:ſi⸗/

ne qua reſpublica ſtare nõ poteſt: ſine qua

fanmilia aliqua regi nõ poteſt. O q; enoꝛme

vitiũ:qð obedientię ↄtrariũ fuit:ꝑ qð dia-
bolus cęlũ perdidit:per hoc hõ paradiſum

awmilſit: ꝑ hoc ſaul regnũ:ꝑ hoc ſalomõ amo

rem diuinũ. Oſancta dei ſponſa obedien-

tia: tu perfecta ſcala qua cęlũ aſcẽdit᷑:iu q̃⸗
Ariga q̃ helias vectus ẽ in paradiſũ:tu poꝛ/
ta paradiſi fideliũ ⁊ cauſura reoꝝ inferni.
O ſancta obediẽtia:tu humilitatẽ nutris:

ligat.heęc eſt ꝗ̊ om̃e bonũ infoꝛmat. hec ẽ
pſeuerãtia:q̃ laureant᷑ martyres:q̃ virgine
coꝛonant᷑:q̃ ſacerdotes ſublimant᷑ ⁊ ↄfeſſo/
res.heęc eſt veſtis ſine ruga:tunica ſine ma

4 *

cula:bonitas ſine malicia. O monache qui
bñ incepiſti:caue ne cadas: caue ne ad ts

vireſcas:⁊ ĩ tꝑe afflictõis marceſcas. Caue

ne feno cõparerl:qð nũc naſcit᷑ ⁊ ſtati mar,
ceſcit. Laboꝛemꝰ& frẽs:⁊ laboꝛãtes ꝑſeuere

m: laboꝛemꝰ vt pſeuerãtiã habeamꝰ. La/
boꝛẽt mõachi oẽſ vt retineãt:laboꝛẽt vᷣgĩies

vt ſe infoꝛmẽt:laboꝛẽt viduę vt in ipſa ꝑſe-
uerẽt. Attendite tñ frẽs:nã diabolus qñq; B

tu patieũtis pꝛobas:tu manſuetudinẽ exa /
inas.Eſtote ergo fratres cũ abꝛaã obedi

entes:reddẽtes ꝗ ſunt cęſaris cęſari:⁊ quę
ſunt dei deo.Lunc vero reddimꝰ ceęſari de⸗/

bitũ ſuũ:quãdo duliã pꝛelatis noſtris red

dimus.hęc em̃ dulia ↄſiſtit in reuerẽtię ex
hibitione ⁊ dilectiõe.hoc aũt facere debe/
mus nõ ſolũ paſtoꝛibus: ſed ⁊ ſanctis dei:

⁊ tunc reddimus ꝑ obedientiã ꝗ̊ ſunt cęſa,.
ris cęſari.Sʒ tunc reddimus quę ſunt dei
deo: qñ ĩ latria ꝑſeueramꝰ.heęc em̃ ſoli deoo

ↄuenit.Hec em̃ ↄſiſtit in oꝛatiõe:⁊ gratiaꝝ/

actiõe:cultus exterioꝛis exhibitiõe: ⁊ inte-
rioꝛis mẽtis deuotiõe.cð facere nos ⁊

fuos dei ad bonũ incitat ⁊ ↄducit:vt de bo
no grauiꝰ eliciat malũ.Contra hũc diaboli
inſultũ valet ſola ꝑſeuerãtia: vt bono fine

bona ↄcludant᷑ initia: vt pꝛincipiũ medio:

—

mediũ ne diſcrepet vltio. Gonũ em̃ inchon

re ⁊ malo fine ↄcludere:qͥd aliud eſt q; mon
ſtruoſas resoſicere? IAla em̃ actio q̃ſi chime
ra ẽ: ꝗ̊ initiũ hʒ a rõne: ſᷣ finẽ a ſẽſualitate.
Cũ em̃ ſic agi᷑ hũano capiti ceruicẽ pictoꝛ
equinã iũgit:⁊ ſuꝑinducit ifructuoſas plu/

mas. Caue gòo mõache ne actio tua möoſtꝝ

maneat. Enoꝛmis em̃ erit fetꝰvẽtris ſi cpi

ti nõ coꝛrũdeat finis.Quidã em̃ habẽt ini/

tiũ bonũ: qͥꝝ vita monſtrũ eſt mirabile qſin
hois pꝛetendẽs caput: mediũ in luxuniã

teſt coꝛonari niſi qͥ legitime certaue · Timotb.2.

Gancti

deſcenqit: ventrẽq; ouinũ habet ⁊ ad vlti/
mũ in rapacitatem lupi pedes oſtendit. &
monache: quid tibi pꝛodeſt bonũ inchoa/
re ⁊ nõ finẽ concludere? Si donũ virtutis
amittis:damnũ incurris: ⁊ grande ſuxpli-
cium pꝛomereris.O qᷓ́; tibi melius fuiſſet
viã veritat nõ agnoſcere:qᷓ; poſt agnitã re
troire ꝑ incõſtãtiã. O monache leuis repu/
taris per tuã apoſtaſiã: cuen iuda incurris
mentis inſtabilitatem: poſtponis deum:
amittis amicos:ſpiritum et ſpem perdis:
odio a cũctis haberis: ⁊ velut oĩbus peioꝛ
apoſtata cõpꝛobaris in vita. O monache
attende quia niſi perſeueraueri: moꝛieris.
Igit᷑ ſi incepiſti ędiſicare perfice:ſi nõ ince/
piſti incipe.Si obtuliſti floꝛẽ iuuẽtutis tuę
diabolo:ſaltem fecem ſenectut tuę immo/
lare non differas chꝛiſto. Ipſe enim miſeri/
coꝛs eſt ⁊ recipiet te libẽter:⁊ dabit tibi ſto/
lam candidã: ⁊ anulũ in manu tua: et cal/⸗
ciamẽtum in pedibꝰ tuis. Tũc inueterate
olim diebus malis:renouabit᷑ vt aquilę iu
uentus tua durãs in ęternũ. Incipite erso
fratres mei ⁊ ꝑſeuerate reducẽtes vobis ad
memoꝛiam a quãto bono receſſit iudas: ets
quõ feruẽter bene agere cępit: lingua vob ꝰ
expꝛimere nullatenꝰ poſſem: quomõ tamẽ
3. Regl.II. pſeuerauerit:ſcitis. Ecce enim ſalomõ per
BBegi.I5. inconſtantiã coꝛruit:ſic et ſaul: ſic et multi
alij:qꝛ multoꝝ incipere fuit:ſed ꝑſeuerãtiũ
ꝑuus eſt numerus.Cauete ergo qũo caute
ambulet: cõſiderãtes quod qͥ ſe ęxiſtimat
ſtare: caueat ne cadat. Fęlix ergo eſt qͥ be/
nefaciendo ꝑſeuerat vſq; in finem. Quod
donum ſſtet nobis ille qui pꝛo nobis moꝛi

dignatus eſt. Amen
Peira fugienda: Zermg NK.
Ratres mei dilectiſſimi:ſicut om̃i⸗
f Dd habere memoꝛiã et in nullo er/
rare nõ humanitatis ſed deitati ſo
um eſt:ita turbari:obliuiſci et pati:ſolum
ſanitatis eſt:et nõ deitatis. Ham deꝰ nõ
mentit᷑ vt homo: nec vt filius hominis irri
tat᷑. hHumanũ eſt ergo fratres mei turbari
,—„ et iraſci et iram incurrere: bonoꝝ ⁊ maloꝝ
cõmunis eſt conditio:ſed in ira vel odio ꝑ/
„ ſeuerare diabolicũ eſt. IJdeo vos qui ſpiri-
Ecẽs.⁊. tales eſtis maxime attendere debetl:ne ira
NPꝛouer.i2. in ſinu ſtultoꝝ requieſcat. Fatuꝰ enim ſta-
tim iram ſuã indicat. Foꝛtiter tamẽ ſpiritũ
iraſcibilem cõtinere magnę pꝛudẽtię eſt et
ꝑfectiõis. O monache noli iraſci:nam no/
●D

Ps. 102.

0 1. Corj. 10.

7
7

mus ergo fratres mei iram quę recte ſigni/

naſcitur: mox refrena eã:allide eam ad pe/

frẽs mei ab illo qͥ dixit ſe eſſe humilẽ et mi/

cere: Nam vbi ira regnauerit: ibi omnino

Auguſtini

men ⁊ habitũ ſanctę religiõis in hac vaſta ſ
ſolitudine poꝛtamꝰ. Cuſtodite igitur vos
ab omni turbatiõe.Mõ enim decet ſeruos
dei turbationẽ incurrere. NMũqd em̃ ꝓder̃t n
nob nr̃a ieiunia: nr̃a abſtinentia:nr̃a ſacri⸗/ n

ficia? Ab ira deniq; fratres mei ꝓcedit ran h⸗
coꝛ: a rancoꝛe odiũ quod eſt ira inueterata
in animo: inde naſcitur homicidiũ et ſi nõ
opꝑe ſaltem volũtate:inde cõtumelia: inde
detractio:inde ſuſurratio: ſuſpitio et iniu/
ria:quę ſunt opera carnis ⁊ diaboli.O mo
nache depone iram: deſtrue rancoꝛem:mi/
tiga furoꝛem ne filius ꝑditionis efficiaris.
O q; melius eſſet monacho ĩ ſęculo viuere .
pacifice qᷓ; ĩi monaſterio cunct bonis oꝛna/
tus in ira et furoꝛe litigare et odiũ in coꝛde
tenere. Nec deũ laudare nec ab eo exaudiri
meret᷑ qͥ odiũ ſeruat ĩ coꝛde.Qua fronte O& .
monache:quo affectu:qua deuotide a deo uzn
potes veniam poſtulare ſi fratre dũ odis
petis ꝙ tibi dimittat: ſicut ⁊ tu debita di⸗
mittis:? Crede igit᷑ mihi ꝙ tantũ tibi dimit-
tet:qu⸗

Oum et tu dimittis alteri. Dimitta/

ficatur per LCaʒarũ quatriduanũ fętidum: Job.ii.
quia qui iram in coꝛde poꝛtat infamie feętoꝛ
ſtatim cũ coꝛrumpit. Si ergo ira in animo B

tram:ſuffoca eam exemplo tui ſaluatoꝛis:
qui percuſſus in vnã maxillarũ mox pꝛebu Mattb.ʒ.
it alteram. Mam ſi hoc pꝛioꝛ ipſe nõ feciſſet
mihi nunq; facere pꝛecepiſſet. Eia & diſcite

— 5*

Matth. tn

tem.Diſcite opere: quod ſepe legiſtis oꝛe:
Sol nõ occidat ſuper iracũdiam veſtram. Epvᷣ4.
Si enim frater tuuſ in te peccauit: vade ad Mattb.ʒ.
eũ ⁊ inuita eum ad pacẽ: da ei oſculũ et lu/
cratus es fratreʒ. Tu vero qui offędiſti nõ
differas ꝑgere:nõ differas fratrẽ recõcilia/
ri:vade ad eum: pete veniam. Et ſi vernlo
offẽdiſti:et tu verbo recõcilia:ſi vero facto
qð deus auertat: placa eum facto. Sic em̃
decet ſeruos dei facere:ſic decet eos demo⸗/
nes expellere et ſanctos angelos introdu/

– 4

pꝛinceps diabolus erit: nec inde aliquid
boni exire poterit. Fugiamꝰ igit᷑ iram fra/
tres mei:ꝗᷓ rationẽ ſuffocat:mẽſurã iuſticię
ignoꝛat: ſolẽ iuſticię neſcit:amicitias rum/
pit:de facili aufert pacẽ mentis: ſapientiã
calcat:ſapiẽtes infatuat: monachos deui⸗/
at:ſacerdotes ſuffocat:caſtitatem euacuat:

Il⸗

„. Regl. 10.

grauitatẽ in paſtoꝛibꝰdilacerat. Hec ira re/
pletus:ↄſilij poteſt eſſe capax.O monache
intuere caput tuũ: nan᷑ in cruce poſitus ꝓ
ſuis crucifixoꝛibus exoꝛauit.Et pꝛimiceriꝰ
martyr ſtephanus pꝛo ſuis lapidatoꝛibꝰge
Actj.7. nua flectẽdo clamauit: Dñe ne ſtatuas illł
hoc peccatũ.Sed ſi nõ tantę perfectiõis ſu
mus vt bonũ pꝛo malo ſoluamus: ſaltem
Bo. I2. pꝛo malo malũ non reddamus. Mon tamẽ
Pper puſillanimitatẽ remittẽdę ſunt iniurię:
ſed per ſapientiã quę eſt in chꝛiſto ieſu. O
quãta fratres mei huius peccati labes. O
;ß; grandis ⁊ lata miſeria tam coꝛpoꝛis qᷓ;
animę:nam coꝛpus quietẽ:ſomnũ ⁊ alacri/
tatem amittit:ſed ⁊ anima vitã perdit eęter
nam. Veniunt em̃ ⁊ reuertunt᷑ ad nos per
iram pꝛiſtina peccata: ⁊ ſic ↄfundimur ⁊ dã
namur. ¶ Hos vero fratres qͥ chꝛiſtiani ve/
ryruaciter ſinus: relinquamus vindictã illi qͥᷣ
Deutl.ʒ2. gqit: Mihi vindictã: ⁊ ego retribuã. Quic/
. quid em̃ ackte pertinet: dimitte illi. Nun/
ig ipſe mirabilioꝛes vindictas facit qᷓ; nos
imaginari poſſumus? Nõ tñ hoc ſihi ꝑęte/
re debemus:nec affectare:ſed pꝛo eſ̊ menꝰ

te ⁊ puro coꝛde oꝛare. Ham dũ noſtras in-

iurias facere petimus:quod dei eſt vſurpa
mus.Oꝛare tamen ſine intermiſſiõesdebe-/
mus:vtvindicet ſanguinẽ ſuoꝝ ſeruoꝝ:nõ
ad damnationẽ:ſed ad coꝛreptionẽ qui eſt

benedictus in ſęcula: Amen.
A De 5 uritate conſcientięg: amoꝛe
ribulationũ: 2 ſpe qua gillas ad
cęleſtia inuitat᷑: Germo
D ſpiritale gaudiuʒ hodierna die
fratres dilectiſſimi intendo vos in
. uitare. Quod quidẽ gaudium non
operat᷑ diuitiaꝝ copia:nõ fallax mũdi glo/
ria:nõ pꝛolis fęcunditas:nõ coꝛpoꝛis ſani/
tas:ſed tanfũ ↄſcientię puritas. O fęlix cõ/
ſcientię puritas: O fęlix ſanctę ↄſciẽtię io/

a carcere doloꝛis liberas Hõ oĩ
immũdicia purgas mentẽ. O mẽs ſancta:
paradiſus delitiaꝝ:varijs bonoꝝ operum
virgultis ↄſita:varijſq; virtutũ floꝛibꝰ pur
purata:⁊ ſuauiter celeſti gra irrigata.hęcẽ
Señ.2. frẽs mei ꝑadiſus ĩ q̃ plantat᷑ lignũ vitę ⁊ cę
leſtis ſapiẽtię. hec eſt thalamus dei: pala/
ciũ chꝛiſti:habitaculũ ſanctiſpiritus.hhęcẽ

in quo ipſa ↄſcientia bona optime delecta/
tur ⁊ requieſcit cum ſponſo ſuo.O ↄſciẽtia
Geũ.⁊4. in te:⁊ tibi occurrit rebecca cum iſaac veni/

Ad fratres in heremo

cũditas:quę vermẽ interioꝛẽ excludis:queę

thꝛonus ſalomonis:lectus ſponſi cęleſtis:

Sermo IXNX X

Ente de agro. In te delectat᷑ iacob cum ra/
chelis ↄiugio: In te ſunamnis abiſac regẽ 5. Regl.ꝛ.
dauid iocũdis fouet amplexibus. O ↄſciẽ/
tia ſancta:in terra adhuc es ⁊ in cęlis habi
tas. Gaude o anima ſancta:ſancta ↄſciẽtia
decoꝛata. Gaude ceęleſti ⁊ ęterna gloꝛia. In
ea fratres chariſſimi magdalena illa ignife Lud m.
ra:chꝛiſto pꝛecioſa offert vnguẽta. IJbi ma/ Zucj.ic.
ria optimã vartgn elegit quę nõ auferetur
ab ea.Eia ergo fratres ſi ad hanc gloꝛiã cu
pimus peruenire:pꝛedictã noſtrã ↄſcientiã
diligenter nunc diſcutiamus:⁊ ibi litteram
luxurię perlegamus:apicẽ ſuperbię:notaʒ
auaricię ⁊ thecam inuidię pꝛoſpiciamus:⁊
deleamus ea per ↄfeſſionẽ:per coꝛdis ↄtri⸗/
tionẽ:per verã ſatiſfactionẽ:⁊ tunc merebi
mur per gratiã adipiſci gloꝛiã illã quã nec
oculus vidit: nec auris audiuit: nec in coꝛ
hominis aſcendit:quę deus pꝛęparauit di
ligentibꝰ ſe. O fratres mei ⁊ lęticia coꝛdis
mei: feſtinemꝰ ingredi hãc ſanctãſanctoꝝ.
ũc em̃ habebimꝰ bonũ qð nõ ꝑdemꝰ:tũc
lgabiemus perfectũ bonũ quod nõ amit/
em̃ug. Amare tamẽ debemus ſi ad hanc B
loꝛiã peruenire cupimus:temptatiões:fa
mes tribulatiõeſq; ſingulas. Nam ſicut in
foꝛnace purgat᷑ aurum: ſicut lima purgat
ferrũ: ſicut flagellũ ſeparat a grano paleã:
ſic in foꝛnace tribulationũ patientia exerce
tur:foꝛtitudo roboꝛat᷑: conſtantia ſolidat᷑:
ſpes ad cęileſtia inuitat᷑. O ſpes ſanctoꝝ ex
turris foꝛtitudinis eoꝝ quę nõ ↄfundis: vᷣ
te expectantibus gratiã infundis:nõ cęcas
ſed illuminas:nõ famelicas ſed reficis. O
fęlix ſpes cęleſtis:ili timoꝛem ſeculi expu/
gnas: ↄſolatiões mũdanas extirpas. Per
te timoꝛ nõ auget᷑: ꝑ te falſa cupiditas non
ſomniat᷑:per te luxuria ↄq̃ſſat᷑:per te ſuper/⸗
bia auellit᷑:per te inuidia nõ dominat᷑: per
te cuncta vitia terminant᷑. O ſpes ceęleſtis
curię:in te regnat charitaſ:quę credit omia
quę ad ſalutẽ pertinẽt: om̃ia ſperat quę ꝓ/
miſſa ſunt. O fratres mei: qͥ hominũ põt
mentẽ ſeruoꝝ dei infirmare:ſi apud deum
ſpes celeſtis pꝛo eo allegat? In quo noce/
bũt eis tyrannoꝝ fulmina: foꝛtunę pꝛecipi
tia quid agent:?& ſpes tu cogitatiões diri
gis:tu in charitate altitudinẽ ponis: vt in
ea perſeueremus vſq; ad moꝛtẽ:tu in chari
tate latitudinẽ extẽdis vſq; ad inimicũ.O
ſpes celeſtis glłię:ꝑ te prfiarchę mala patiẽ/
ter ſuſtinuerũt: per te ꝓphetę cuncta mala
poꝛtauerũt:per te apli ad moꝛiẽ gaudẽter

2. Corl. 1.

Bancti
perrexerunt:per te martyres afflicti ſunt:e⸗ .
te virgmes com buſtę ſunt:per te ↄfeſſoꝛes

vituperati ſunt:pꝑ te viduę caſtitatẽ aſtrin/
gunt:per te maritatę lumbos pꝛecingunt: .

per te pupilli: languentes ⁊ oꝛphani ſperãt

ridere:per te pauperes ↄfidunt gaudere: ꝑ
te peregrini ſperat terminũ ⁊ ad finẽ labo/
ris ꝑuenire. OQà ſpes tu om̃ia poꝛtare facis
dulciter ⁊ ſuauiter. Eia ergð frẽs hãc ama/
te:hanc tenete:nõ tamen ſne timoꝛe: quia
qui ſperat ⁊ nõ timet:negligẽs eſt:qui aũt
timet et non ſperat: depꝛeſſus eſt ⁊ deſcen/
dit in pꝛofundũ quaſi lapis.A quo deſcen /
ſu liberet nos ille qui de cęlo deſcendit: vt
nobis vitam donaret ⁊ aſcenſum chꝛiſtus
deus noſter: Amen. .
e lachrymis: nn ee⸗ 7
T

mũdi gaudia ſeqnt᷑ ę eterna laneta⸗ .
qꝛ nemo poteſt hic ⁊ in futuro gau /
gdeo neceſſe eſt vt vnaʒ amittat:qui
aliam voluerit poſſidere. Si ergo o mona4
che hic gaudere cupis: ſcias iam te exi⸗
lem eſſe patrię celeſtis:ſed ſi hic ploralteng
Mattb.s. iam patrię cęleſtis ciuis cõſtitueris. Beati

inqͥt qui lugẽt:qm ipᷣi ↄſolabunt᷑. Sʒ dicet

quis: Quid flere opoꝛtet: ⁊ quare flere de/
bemꝰ: Ego aũt filioli ⁊ fratres dico ꝙ flere
debemus peccata qauę cõmiſimus. Iſte emim
fletꝰ ſit panis noſter:quẽ quotidie comede
re debemꝰ die ac nocte. Flere etiã debemꝰ
populoꝛũ peccata: q̃ſi noſtra vulaera. Sic
2. Corj. 11. em̃ paulus faciebat: dum clamabat: &ρs
infirmat᷑ ⁊ ego non infirmno:? Flere etiã de
bemꝰ de dilatiõe regni gterni: qd bñ oñde/
Ps. 119. bat ille ꝓpheta dauid dũ dicebat: Heu mi
hi qꝛ incolatꝰ meꝰ pꝛolõgatus eſt. Iſte em̃
Thꝛeñ.i. ſunt tres miſerię:quibus texit᷑ liber hiere⸗
—mnmig:quibus plangit peccata animę inſul/
tum miſerię:⁊ dilationẽ patrię.hhoꝝ fletu/
um imbꝛibus debemus irr igare terrã men/
tis noſtrę: vt pariat fructus bonoꝝ opeꝝ
Exo.. diuerſoſq; floꝛẽs virtutũ. Iſti quoq; fletus
ſunt tres fluctus per quos ſilij iſrael trãſie/
runt ad terrã pꝛomiſſiõis. Vere peccatoꝛeſ.
ex ęgypto vitioꝝ exeunt: mare rubꝛũ trãſ-
euntes: dũ ſubmergunt᷑ hoſtes:⁊ vitia ſuf/
focant᷑. Vere cantant dño gloꝛioſe:dum in
trantes cęleſtẽ hieruſalem:depoſita coꝛru/
ptibili veſte: ſanctis angelis ſunt ſociati.
O monache fac igitur vt mens tua ſit liber

quem vidit czechielkin quo ſcriptę erant la Ezecb.x.
mentatiões ⁊ vę.O monache ad has lamẽæ

tationes te ↄuertas hos doloꝛes amplecte

re cunctis diebus vite tuę: flendo tua pec-
cata: ⁊ nõ ſolum vt diximus ta: ſed ⁊ pꝛo/

ximi. Caueto tamẽ ne fleueris moꝛtẽ coꝛpo

ralem alicuius:nec ſubſtantiaꝝ amiſſionẽ:
nec coꝛpoꝛis infirmitatẽ. Om̃ia em̃ neceſſa
ria ſũt euenire: oĩa hęc valde cõia. Ponas
ergo te in dei volũtate:relinquens ſibi oiaꝰ
⁊ ipſe te reducet ⁊ ↄducet:quicquid tibi ac/
ciderit:libenter ſuſcipe:deum inlomnibus
lauda: omnẽ honoꝛẽ ſibi exhibeas gr̃as ei
ſoluendo. Quotidie fleas pctã ꝗ̊ cõmiſiſti:
⁊2 ꝗᷓ cõmittere pꝛoximos videas: quaſi tua

ſint vulnera. Sic em̃ peccatrix illa maria ñ Lud.⁊.

ſolum in domo ſimonis:ſed etiã poſt aduẽ
tum ſanctiſpiritus hoc idem ardenter per⸗
fecit. Semper em̃ dolebat: ſempeꝑꝶ in vita

ſua peccata flebat: quia nullũ peccatũ ha/
bebat: ſed flebat non tantũ filij paſſionẽ:

ſed iuęoꝝ damnationẽ. Sʒ dices: Moꝛ B
tuum fratrẽ vel amicũ video:naturalis in
firmitas me inuitat ad plãctũ.Ego aũt di/
co tibienonache:tempera luctũ tuum. Mõö
em̃ tuum eſt moꝛtuos flere:ſed ſeculi.Non
tamen pꝛohibeo lachꝛymas naturales:q̃̊s
naturalis neceſſitas expꝛimit. Nam multi
lachꝛymas fundũt: ⁊ q́;uis natura nosad
hoc frequẽter inuitet:animus tamẽ ſapiẽ/
tis ĩmobilis perſeuerat. O tu qui ſapiens

videris eſſe in ſęculo:caue ne ↄſentiat ani/
mus tuus moꝛtuos deploꝛare.Studevt lu
ctus vincat᷑ ab animo. Caue ne abſoꝛbeat᷑

animꝰ tuꝰ ab infirmitate mẽtis:⁊ extenuet
ſpiritus carnẽ vitio ſenſualitatis.OèO mona
che ſi moꝛs imin et:noli dolere? pꝛępara te
ad moꝛtem per mentis ↄſtantiã. Zalem te
pꝛeępara vt moꝛtẽ timere nõ poſſi is: vt poſt
moꝛtem viuere incipias qui ante moꝛtem
moꝛiendo viuebas:vel viuendo moꝛieba⸗

ris. Cupis ergo o monache ſemper viuere:
depone fletum pꝛo terrenis:noli ploꝛare ꝗᷓ
mundi ſunt:⁊ quę neceſſaria ſunt euenire.
Depone oino fletũ pꝛo terrenis: ⁊ aſſume

ligamus igitur lachꝛymas: quia ſuaues

ſunt diligentibus deuũ. Delectemur igitur

ſempi in hac tinfirma vita fortes mei 1 ſetu

4

ſua flebat quę cõmiſerat. Sic fecit ⁊ maria Job.19. 3
mater dñi:quę dum iuxta crucẽ aret:non

lamentũ pꝛo cęleſtibus: Beati inquit qui MWattb.
lugent: beati qui fletis: quia nidebitis. Di B

N
le

dot
hn⸗
lle

Sere

Ad fratres in heremo
C ⁊ lamento. Simus tantũ pꝛoni ad lamen/
tum ⁊ fletuʒ: q;tum fuimus ad culpam au/
daces. Qualis fuit nobis intentio ad pec/
candũ:talis ſit ad penitendũ deuotio. Gꝛa
uia peccata grauiſſimis lamentis indigẽt.
Accipite fratres mei compunctionẽ: qꝛ ſa⸗
nitas aĩaꝝ eſt:remiſſio peccatoꝝ eſt:ſacriſi
cium ſpiritale eſt: quod deo ſumme placet.
Holocauſtũ medullatũ:ẽ coꝛ peccatoꝛis hu
miliatũ: ⁊ quotidianis lachꝛymis rigatũ.
O monache punge oculũ mẽtis:vt lachꝛv/⸗

ma pꝛodeat compunctõis. O compunctio
qᷓ; ſancta ⁊ mirabilis pꝛeędicaris:tu ſpirita/

le lauacrũ es:tu flagellum dei es per quod

deus mutat᷑: tu ſtimulus per quẽ deus ad
hominẽ inclinat᷑: tu ligamen per quod deꝰ
foꝛtiter aſtringit᷑. O compunctio ſancta ⁊ i/

maculata: ſine qua adultis nõ valet baptiſ
mus:ſim qua ad iudiciũ dñi coꝛpus recipi
tur:ſine qua infructuoſa ẽ oĩs ↄfeſſio: ſine
qua om̃is ſatiſfactio inanis eſt. O compũ/
ctio lachꝛymoſa:o lachꝛyma mentem pur/

gans:intentionẽ fecundans:ↄfeſſionẽ ixrxi/

gans: animã ſanctiſicãs. HHęc eſt latp?ꝰi
ſanctę compunctiõis ſoꝛoꝛ:quę motus illi/

citos extinguit:paradiſum aperit: infernũ

claudit:mundũq; deſpicere in cũctis facit.
O felix lachꝛyma:tu carnalẽ cogitationem
extinguis:peccatoꝝ moꝛbũ expellis:virus
culpę euomis.O felix tabula:o vitalis na/
uicula:per quã naufragus redire poteſt a
poꝛtũ ſalutis.O aqua ſalutaris:per qua
om̃e peccatũ deſtruit᷑. O via:ꝑ quã ad
radiſum gradimur. O ſpiritale cõductſuim⸗
per quod de inuio ad viã tranſit᷑.O feli

uacrũ penitentię lachꝛymaꝝ:qð totiẽs va/

les ad purgandũ:quotiẽs purgatiõe indi/

D get coꝛ humanũ. heęc eſt fratres mei herba
celeſtis iliũs fũllonis: qua veſtes ſeruoꝛũ

ſuoꝝ derurpatas a ſoꝛde quotidie purgat.
Hoc eſt cęleſte nitrũ:qð de roꝛe diuinę gra/
tię ↄfectum: abſtergit maculas peccatoꝝ.

Hoc eſt lixiuiũ: quo interioꝛis hominis ca⸗

put optime abluit᷑.O lachꝛyma tu ↄtra rui
nas hoim ſuaue ſolatiũ: quę paſſiõis chꝛi /⸗
ſti es vicaria:ↄtra peccatũ ponẽs remediũ:
vt per te totiens cogat᷑ chꝛiſtus moꝛi:quo/
tiens labit᷑ homo in abyſſum peccatoꝝ.O
monache ergo a lachꝛymis quis ↄtinere ſe

poterit: Intremus obſecro ↄſcientias no/
ſtras:diſcutiamus eas:⁊ ſi riſimus in iuuẽ=⸗

tute:ſaltẽ in ſenectute fleamus: cogitãtes

●

Germo XII

quid chꝛiſto et qͥd diabolo tempoꝛe noſtre
iuuẽtutis perſoluimus. Et ſi anteq/ad he-/
remũ peruenimus:viſus nos incuruauit gp
ↄcupiſcentiã:ſi guttur per gulã:ſi auditus
per enoꝛmitatẽ verboꝝ vel ſpontaneãẽ de-
tractionis audientiã:ſi lingua claudicauit
in verbo:ſi olfactꝰ errauit in odoꝛamẽto:ſi
tactꝰfefellit ĩ ſuauitate:ſi greſſus ad furtũ:
Si in his vl aliquo iſtoꝝ te inueneris cul ·
pabilẽ:ablue culpam per lachꝛymã: Juxca
quantitatẽ ſoꝛdis menſura lachꝛymaꝝ co
piam:aſſumendo peęenitentiam: quę mater
eſt omniũ bonoꝝ.Timoꝛ aũt qui pęniten./
tiam ↄcupiſcit: ↄtritionẽ parit. Pęnitentia
ceqcm̃ illa digna ⁊ bona eſt:quę pctã peracta
deploꝛat:ſic vt deploꝛata iteꝝ non cõmit,· 5
tat.Quid ergo pęnitẽtia eſt: niſi anteacta pepe.diſs.
dDeflere: ⁊ flenda iteꝝ non cõmittere? Mam ca. r ⁊ penitẽ
qui ſic peccata deploꝛat vt iteꝝ peccata cõ an7.
.mittat:adhuc pęnitentiam agere ignoꝛat. 4. ca.i.
²° Nunquid ⁊ q diſſimulat irriſoꝛ eſt:⁊ nõ pę/ De pe. dil.
itens qui adhuc agit quod penitet? Pę/ irriloꝛ.
ceamini igit᷑ fratres mei:⁊ pęnitentes pę
ltenxiã agite in fletu ⁊ lamẽto:vt digne ri
ere poſſitis in gloꝛia beatoꝝ: Amẽz.
ſne ſuperbis bumilitate :Ber/
tres chariſſimi vbi ſuperbia fue A
rit:ibi diſcoꝛdia ⁊ ↄptumelia dñabi
tur. Mõ ergo decet ſeruos dei in he
emo ↄſtitutos ſuperbos eſſe ſed humiles:
õͤ elatos:ſed mãſuetoſ:caſtos:benignos:
72 om̃ibus virtutibus oꝛnatos. Cauete em
fratres et vigilanter ſemper attendite: ne
ſuperbia inflemin? de bonis cõmiſſis:ſcien
tes ꝙ ſuperbia ex angelis dęmones fecit:Fᷣ
humilitas hoiĩes ſimiles angelis cõſtituit.
Superbbia gloꝛiã de celis deiecit angelica
ſed humilitas ad ceęlos aſcendere fecit inſrr
mitatẽ humanã. O fratres mei cauete: ne·
oꝛantes:vel legentes:vel ſtantes:vel ſedjʒ.
tes:vel vigilantes dicatis oꝛe vel coꝛde:pba
bitantes in cinere ⁊ cilicio cũ phariſęo:Gꝛa Ludl.is.
tioas tibi ago dñe:qꝛ nõ ſum fſicut ceteri hbo-)
mines.heęc em̃ ſolitariã vitã ducentes dia
. bolo inſtiganteiſępe cogitant:ſępe hoc di,/
cere temptant᷑ ab inimico ſeruoꝝ dei. Po⸗/
tiꝰem̃ volo vos heremũ exire: q; talia dice.
revel cogitare:Sed dũ temptamini hoc al
ſerere vel de vobiſipſis hoc cogitare: mor
clamate:mox vlulate ⁊ dicite:Ego ſumver Ms. zi.
mis ⁊ nõ homo: oppꝛobꝛiũ hoĩm ⁊ abiectio

—
—

Sancti Auguſtini
plebis: Et cũ publicano dicite: quibuſcũq; vltra qᷓ; verũ ſit: ↄtumacia ſe erigẽs in pꝛe/ ug
Lucj.is. virtutibꝰ ſitis dꝛnati:eꝰ ꝓpitiꝰ eſto mihi latũ.Iſti ſunt quattuoꝛ fabꝛi:qui totũ mũ / Zacharie.i. n ſ
pctõꝛi.Attendat igit᷑ charitas veſtra:quid dum ↄcutiunt:⁊ coda filioꝝ dei diſſipant: her
Lud.22. dixerit veritas noſtra: Qui maioꝛ eſt vrjm: us nos cuſtodiat deus: AmẽẽZz. nul
fiat ſicut minoꝛ: ⁊ qui pꝛeceſſoꝛ eſt ſicut mi / ¶ De foꝛtitudine tenẽda: Ser.XII ſſanea
niſter. O monache qᷓ;to maioꝛ es: hũilia e·Aia ĩ hac vaſta ſolitudine dei gra / A) glan
Eccxi.5. in oibus: ⁊ inuenies gratiã coꝛã deo ⁊ ho⸗j⸗ ¶ q tia ſumus in vnũ ↄgregati:vtvna/ nueſo
B bus. OQ ſancta venerabiliſꝙ; humilitas: utuu nimes habitemus in domo: ⁊ ſint Acu.a. et. 4. hin
filiũ dei de ſinu patris deſendere feciſti in nobis omiĩa cõmunia: pꝛopterea inter cete/, hen
vteꝝ ſanctę marię virginiꝰ.Lu eum feciſti ras virtutes foꝛtitudinẽ opoꝛtet nos rape/ uunun
inuolui vilibus panniculis:vt nos indue/ ret: ſequi ⁊ imitari. Ham ſi hanc virtutẽ am ſien
ret virtutũ oꝛnamẽtl. Tu circũcidiſti eũ in plexi fuerimus fratres:iacula foꝛtunę nõ ti ſenn
carne:vt nos circũcideret in mente. Tu e,u mebimꝰ:deridebimꝰ diaboli blãdimẽta: ⁊ ſnnd
permiſiſti coꝛꝑaliter flagellari:vt nos libe- ſpernemus illata. O fratres mei ligate hęc nbun
raret a flagello pcti.Lu eũ coꝛonaſti ſpinis in coꝛdibꝰ veſtris:qm̃ qui foꝛtis eſt:liber ẽ. ſont⸗
vt et nos coꝛonaret ſuis ęternis roſis. Lu Mon enim ſeruit foꝛtunę:nõ vanitati mun ssd
eũ infirmari feciſti:qͥ medicus cũctoꝝ erat: danę. fratres mei ⁊ leticia coꝛdis mei cõ⸗ ane
et ſolo verbo ſanat vniuerſa: vt nos infir. ſiderate q;ta fuerit in martyribꝰ foꝛtitudo: mmyee
mos ſanaret. OO& ſancta humilitas: qᷓ; diſſi · gquivelut impaſſibiles toꝛmẽta deiciunt: Anon
milis es ſuperbię. Hã ipſa ſuꝑbia frẽs mei. tyrannos ↄfundũt:cuncta quę pundi ſunt lienchn
luciferũ de celo deiecit: ſ̊ hũilitas dei filiũꝰ deſpiciunt:qui licet decoꝛiati:licet cõbuſti: „ En
Señ.ʒ. incarnauit. Ipſa ſuꝑbia adã de ꝑadiſo ex licet in cunctis mẽbꝛis afflicti:licet in om̃i- ſtud
Zud.aʒ. pulit:ſed humilitas latronẽ in paradiſũ busg coꝛpoꝛe ſint pꝛoiecti:nõ tamẽ legimus futt
Señ.ii. troduxit.Superbia gigantũ linguaa dn/⸗ eſſè mente mutatos. Sʒ ſcire debetis Unſei
Actj.2. ſit ⁊ ↄfudit:ſed humilitas cunctas ↄgreg frẽs mei ꝙ miłtis modis dicit᷑ foꝛtitudo:hy/ e
Panieł.a. uit diſperſas. Superbia nabuchodonoſoꝛ pocritaꝝ videlicet ⁊ philoſophoꝝ ⁊ bono/ gn ſzn
Señ.ꝗ in beſtiã trãſmutauit: ſᷣ humilitas ioſepp rum faleliũ.hypocrita deniq; multa ſuſti/ ndibeſol
Exo.ia. pꝛincipẽ iſrael ↄſtituit. Suꝑbia pharaonẽ nert:multa poꝛtat: ⁊ foꝛtis in cunctis appa/ ſpig nele
Exo.a. ſubmerſit: ſᷣ humilitas moyſen exaltauit. ret.Sed vę hypocrite:qꝛvenãdo mũdi glo aumn
Hec eſt illa ſancta humilitas:quę fecit nos riã:ęternã pęnã meret᷑:hic ſic trahit gloꝛiã fizcſ

fecit nos in ↄuentu ſolitarios oĩbus virtu /

ſolitarios:quę fecit nos pꝛiuatos ſęculo: ꝗᷓ

tibus floꝛere ꝑfectis.Heęc eſt illa tincta hu/⸗
militas quę philoſophos tradidit in repꝛo
bum ſenſum: excęcauit᷑iudęos: ſuffocauit
paganos: inſiammat chꝛiſtianos: perimit

ꝙ nõ habeat gloꝛiã. hęc em̃ foꝛtitudo non
virtꝰ ẽ ſed vitiũ: nõ magnanimitas ſed in/
firmitas:nõ bonitas ſed imbecillitas appel
lat᷑.Hanc pꝛetendũt hęretici:hanc rapiunt
falſi frẽs:de qͥꝝ numero dei gr̃a vos nunq;
eſſe cognoui. Quędã etiã foꝛtitudo ẽ phi

n
an

lonii

.

obſtinatos:deijcit potentes de ſede:⁊ exal
tat humiles.Sed ſuperbia fratres mei nõ
ſic.Sed qͥd:? Pꝛęlatos percutit:diuites tu/

loſophoꝝ: q calcauerũt diuitias:honoꝛes:
pompas:dignitates:⁊ aliqñ mẽbꝛa ꝓpꝛio/

rũ coꝛpoꝝ: ſᷣ hęc foꝛtitudo Iniiiirties erat

mur oſos efficit: religioſ decipit.hec hoies ad ęternę vitę meritũ. Quare:? Quia care- . „ in
cęcat ne ſe agnoſcãt quid ſunt. hęc em̃ fru- baãt charitate ⁊ timoꝛe dei. Jpᷣa deniq; cha oan
ctum perdit operis:mentẽ hominis ligat: ritas ẽ foꝛma oĩs bonę actiõis. O q;tus ri/ ſe⸗
ꝗꝛ ab ea pandit᷑ ome malũ. hęc eſt illa fer· goꝛ foꝛtitudis fuit ĩ platone:O. qͥt ⁊ qᷓ;ta pa nf
Hiere.i. uens olla:qu hieremias vidit: in q̃ deco/ tiebat᷑ ↄꝛia:ſᷣ qꝛ fundamẽto ſidei caruit:ꝓ/ Au
quunt᷑ oẽs pᷣncipes ⁊ paſtoꝛes tenebꝛaꝝ:ſe prea ſpes eã foꝛtitudinẽ ñ erexit: Et qꝛ cha ter
ctatoꝛes bonoꝝ tẽpoꝛaliũsveneratoꝛes di/. ritate nõ ꝓfec:ideo virtuti meritũ oĩo ami hnn
Matts.25. uitiaꝝ:qͥ pᷣmas cathedras appetũt in ſyna / ſit. Sʒ ẽ ⁊ alia foꝛtitudo q̃ boni qͥtidie cer B hau
gogis:⁊ ſalutari ĩ foꝛo:⁊ vocari rabbi. Hãc tãt vſq; ad moꝛtẽ.TLales ſũt fundati ĩ deo: fſit
ollã ſuccendit diabolus: dum coꝛda patrũ ideo vt ſupꝛa diximꝰ frẽs:nec verba nec im in
anieł.⁊. inflat ad altioꝛa.Iſti ſũt quattuoꝛ venti: q pioꝝ verbera timẽt.qhec ẽ illa mirabitł foꝛ⸗ lepſ⸗
tteotũ oꝛbẽ perflant: arrogãtia ſibi aſcribẽs titudo:q̃ moyſęs aſperitatẽ vię deſerti vi/ nae
qð nõ habet: inſollertia ſibi apꝛopꝛiãs qð cit:hicẽ panis cęleſtis:qͥ heliã ĩ deſerto pa/ cner
alteri debe?: ſuperbia multa de ſe ccedens uit.ęc ẽ foꝛtitudo ꝗᷓ moꝛtẽ ſpernit: hec eſt fhen
4 n

t. Regi.i. acta fuerit: totũ ediſiciũ bonoꝝopeꝝ ti
yſſi danid tenuiſſet: homicidiũ ⁊ adulteriũ no co/

Ad fratres in heremo

clauis qua dom dei pateſcit ⁊ aperit᷑. hhęc eſt ꝗᷓ
habenas voluptat: ſub ſjeno rõis iacere cogit.

paulus heremitaꝝ foꝛma beatiſicat᷑. hęc anto⸗/

mare nõ ceſſat. O foꝛtitudo:heremitaꝝ baculꝰ:
cęnobitaꝝ cingulus:monachoꝝq; oim ſacramẽ
tum: tu õ pauꝑtatẽ vales:vt nõ frangat᷑ animꝰ
pauptatẽ amãtis: ſᷣ amplioꝛ ſit interiꝰ ⁊ magis
vireſcat ĩ mẽte. to minꝰ abundat ĩ rebꝰ foꝛtu
nę:tãto plus valet foꝛtitudo ↄ mũdi inſultũ.O
foꝛtitudo ſi doloꝛẽ paterl:tu ĩ oĩbꝰ grãs agis:tu
ĩ tribulatiõe diuitias ſpiritales ⁊ delitias inue/
nis:vt potiꝰ moꝛbi cedãt in mentis cõmodũ qᷓ;
coꝛꝑis detrimẽtũ. O foꝛtitudo oẽm crudelitatẽ
euacuas:carcerẽ reſpuis:crucẽ ñ metuis: eculeũ
amplecteri:optas vincula: ſpontanea ſꝑ curris
ad moꝛtẽ. O monache nihil valet curſus tui bꝛa
uij:nihil tua aꝑatio:niſi colũna foꝛtitudis robo⸗
ret᷑. Mihil valet ędiſiciũ boni oꝑis:niſi columnã
foꝛtitudinis amplexert. Sʒ ſi colũna foꝛtitudis

Yudic 16.
. Re gl. II.
Matth.2 6.

miſiſſet. Si ſamſõ hãc ſeruaſſet:fęia eũ inimicis
nõ tradidiſſet. Si ſalomõ hanc dilexiſſet: idolæ
nõ adoꝛaſſet.Si petrus hanc tenuiſſet: ad vocẽ

ſent:minime in deſerto murmuraſſent. Eia igit
frẽs eſtote ſoꝛtes in bello temptationũ: tribula/
tionũ:infirmitatũ:iniuriaꝝ:⁊ pugnate cũ antiqͥ
ſerpsẽte: accipietis regnũ ęternũ: Amen.
De iuſticia ⁊ coꝛrectione fraterna:
erino Xxlululull—
Cbene noſtis frẽs chariſſimi:tria mona
ſteria apud hipponã dei gr̃a merui lau/
dabilr ad honoꝛẽ ſanctę trinitatisↄſtrue

aſſociati: auibꝰ miſtrati: ciboꝝq; ſpernẽtes deli-⸗
tias ⁊ viſus hoiĩm fugiẽtes. Et ideo nõ ego mi/

Aliud q́; monaſteriũ ĩ hoꝛto:quẽ ſctũs nr̃ pr̃᷑ va
leriꝰ mihi dedit:ędiſicatũ eſt.Et qm̃ poſtq; pꝛeſ/⸗
byter epᷣs factꝰ ſum:nec ſꝑ hic vobiſcũ habitare

ti ſũt: ꝓpterea infra domũ ep̃i mecũ habere vo/

ptinet verbũ iſtud audire ⁊ intelligere: atq; oꝑi/
Sap.i. bus adimplere:qͥ dicit᷑: Hiligite iuſticiã.Ad frẽs

£

Hec eſt q̃ iohãnes in deſerto decoꝛat᷑.hęc ẽ quas

nij alioꝛũq; ſctõꝝ patrũ loꝛica ẽ ⁊ zona qᷓ pꝛęcin /
cti ⁊ armati in excelſis indefeſſa voce qͥtidie cla /

tibꝰ: Qui ſine pctõ ẽ vrm pᷣmꝰ in illã lapidẽ mit/ Job.
tat. Q& monache in qͥ aliũ iudicas: teipᷣm cõdem Go. 2.
nas. Qua frõte frẽs mei poterimꝰ arguere aliozs

XTxo. 15. ancilleę fidẽ nõ negaſſet. Si filij iſr hãc habuiſ⸗

re. Quoꝝ TN eſt: in q iãẽ annis multis mo/
dico pabulo ↄtenti hilariter comoꝛami: beſtijs

ſer:ᷣ vos ſepe angeloꝝ aſſueti eſtis colloquis.

potui:nec cũ fribus qͥ in pᷣdicto monaſterio poſẽꝛ
lui monaſteriũ clericoꝝ:⁊ cũ eiſdẽ pariter viuere

cępi ſᷣm regulã ⁊ aplicã traditionẽ. Advos ergo
tmn qui in heremo laudabiliter viuere voluiſtis:

aũt nrosxrclericos qͥ in vꝛbe habitãt: qᷣbus etiẽ

Sermo- XIII XIIII

expedit pſdicare qtidie verbũ dei:ꝑtinet nõ ſoll
diligere iuſticiã qͥ ad ſeipſos:ᷣ etiã iudicare: re⸗
pꝛehẽdere: obſecrare:increpare in oĩ patiẽtia et
doctrina plm electũ dei. Et licet frẽs nr̃i qͥ col/

locati ſunt in hoꝛto ſcti epᷣi valerij ſatis diſtẽt ab
vꝛbe:qꝛ eoꝝ tñ fama diuinitꝰ diuulgata ẽ: oꝛdi/

naui vt verbũ dei pplło ſalubꝛit ſdicarẽt:aĩęq; fi-

deliũ ſuã vits:doctrinã ⁊ exẽpla audiẽdo ⁊ vidẽ

do ſponte redirẽt ad illũ qͥ ex nihilo cũcta cre.⸗

uit. Ecce quõ terrã iudicãt: ligãt ⁊ ſoluũt ꝗᷓ vo/
lũt: ſꝑ deo fauẽte. Vos vero qͥ ſegregati eſtis a
ſecło: qͥ etiã vitã tutioꝛẽ eligere voluiſtis:audite

ꝙĩ cũctis maxie iuſticiã diligere debeatl. O frẽs B
mei ⁊ lęticia coꝛdis mei: vultis ſcire quõ vos ſo/

litarij iuſticiã diligere debeati? Cauete ne ſic ab
alterius oculo feſtucaʒ eijciatis: vt in oculo vro
trabẽ nõ videatis: Mec ſic alterius velitis reue
lare lapſũ:vt vr̃ʒ nõ videat caſũ: Nec ſic alteriꝰ
curare debet moꝛbũ: vt ⁊ voſipſos poſtponat
estos:ne cuilibet vrjm dicat᷑: Aedice cura pᷣmo

teipſũ.Cura & pᷣmo teipᷣm o monache:vt curatꝰ
alteri⸗ vulnera curare poſſis. Audite frẽs mei:
udite qͥd dñs dixerit phariſęis adulterã accuſã 3 ,8,
ob,4

de eo qð in nob grauiꝰ inuenimus: Ad nos igit
frẽs ꝑtinet mũdos eſſe ⁊ ſctõs:⁊ ſi tũc fratrẽ nrjm
deuiare videmꝰ: repᷣhẽdere eũ cũ oĩ mãſuetudie
ſine moꝛa debemꝰ: ne ꝑ noſtrã negligẽtiã peat.
Charitas em̃ nõ odij:nõ rancoꝛis:ſᷣ ʒelo iuſticię

gladiũ coꝛrectiõis euaginare dʒ: Tñ ſꝑ miſcoa o

ligata ſit ĩ coꝛdibꝰ vfis: ne velut iudas ille qͥ pec Mattb.27
cauit:deſperat ad ſuſpẽdiũ pergat.hoc aũtad
vos maxime ꝑtinet frẽs. Sʒ qͥd ad frẽs in vbe
habitantes ꝑtineat audiamꝰ. Certe nõ ſolũ h: C
ſ etiã ſpectat ne iudiciũ odio exaſperẽt: ne cru/
delitate inflãment:ne amoꝛe pecunię emolliãt:

qꝛ pauperesvere ſumꝰ:⁊ ſpectaculũ facti ſumus i. Cor.4·.
angelis ⁊ hoĩbꝰ:ne timoꝛe iuſticiã relinquãt: ne
eos moueat res purpurea: nec diuitl munera:ſᷣ
magis ſaccꝰ paupis:oꝛphani ⁊ puplli eos moue

re dʒ dei iuſticiã cũ laboꝛe exercere. Regia via q
terrã iudicãt icedere debẽt:nec declinare ad dex
terã molliẽdo iudiciũ:nec ad ſiniſtrã exaſperan-
do ſupliciũ. Mõ em̃ crudelitas ẽ punire reatũ Fᷣ
iuſticia:nõ tyrãnicũ ſᷣ diuinę rectitudis iudiciũ.
Nõ tñ volumꝰ: nec ↄſiliũ damꝰ vt mox iudicẽt:
ſᷣ cũ om̃i maturitate incedãt:⁊ inuẽta diſcuſſaq;
rei cã in xpᷣi noĩe iudicẽt delinquẽtes:⁊ ſi publi
ce peccauerint:publice puniant᷑ vt ⁊ cęteri iuſti⸗ i.Timotb.ʒ̊.

ciam diligẽtes foꝛtius diligant:⁊ iuſticiã odien/

tes metut ⁊ caueãt ne delinquãt.O ſctã lauda/⸗H
c 2
ſD
— „
⸗

Mattb. 3.

7

.

Numeri.asðis dotum peccatoꝛum.hhec eſt pugio:quo phinees
tranſfixit coeuntem cum madianitide iudęũ: et

Bancti.

biliſq; iuſticia: ſub te ⁊ ꝑ te pudicitia regnat:pax
te triũphat ⁊ ſecuritas: dignitas ꝑ te floꝛet: et

fructũ affert in patiẽtia. O iuſticia qͥ te amaue/
rit: qͥ te ſtrinxerit: cũ moyſe mare mũdi vitioꝛũ
ſanguine rubꝛicatũ:ſicco veſtigio ꝑtrãſibit.hęc

eſt virga qua petra ꝑcuſſa manat in fluẽta: qꝛ la

pidea ſubditoꝝ coꝛda iudicio iuſticię tacta: i vir

tutũ exuberãt flumia. Hęc ẽ virga aarõ: ꝗᷓ fron/
duit:floꝛuit ⁊ fructũ peperit:qꝛ iuſicia quaſi frõ
det dũ mẽte ↄcipit᷑:floꝛet dũ viriliter exercet᷑:ſru
ctiſicat dũ ſubditus coꝛrigit᷑.heęc ẽ ventilabꝛũ:q̊
granũ diuidit᷑ a palea: ſanies a moꝛbo eijcit᷑: qꝛ
3 moꝛbũ pcti oponendũ eſt moꝛdax emplaſtrũ:
ne in maius vitiũ tabes exuberet ineurata: ⁊ in
augmentũ facinoꝛis redundet iniqtas impuni-
ta. heęc eſt mẽſura:qua debemꝰ metiri pęnas:et
merita ponderare.Attẽdite tñ frẽs:attẽdite pa⸗

ſtoꝛes qͥ terrã iudicare debetis:ꝙ aliqñ iuſticia ẽ

relaxanda ꝓpter ſcandalũ multoꝝ:aliqñ exagi/
tanda vt ſit cautela reliquoꝝ. Tũc vere iuſticia
dicit᷑ gladiꝰ ex vtraq; ꝑte acutus:qꝛ hoĩs defen/

dit coꝛpus ab exterioꝛibꝰ iniurijs: ⁊ aiam a ſpiri /

talibus moleſtijs.hęc eſt medicina vitioꝝ:ant

1. Regi. . ceſſauit quaſſatio. heęc eſt lapis quo dauid per/

E ne miſcðia: gladius ẽ in manu tyrãni.Cũ ſũma

cuſſit philiſteum: ⁊ a ſeruitute iſił liberauit.hhęc
aut ſine diſcretiõe:gladiꝰ ẽ in manu furioſi.hęc
ſine pꝛudẽtia:eſt moꝛs ⁊ bonoꝝ ꝑſecutio.hhęc ſi⸗

em̃ diſcretiõe frẽs mei tenẽda ẽ iuſticia:cũ ſũm
deliberatiõe inferẽda ẽ pęna:nõ iudicãdo ex ſu/
ſpitõe:ſᷣ ex om̃i certitudine veritatis. Att᷑endite
frẽs mei ⁊ ante pꝛobate: poſtea łecte iudicate:ñ
ſᷣm faciẽ:ſᷣ recto iudicio.O qᷓ; facile eſt iudicare:

ᷣ o q; amaꝝ eſt qð iudicatũ eſt retrahere. Jdeo

nõ puer:nõ inſenſatus vobis pꝛęeſſe dʒ:vᷣ anno⸗/

ſus:pꝛudẽs:caſtus:ſobꝛius:vt in pꝛogreſſu ⁊ ſta
qui ſublimia. Quę ſunt iſta ſũbd
noõ licet multũ loqͥ:niſi ð dei oipotẽtia:de vnige
niti eius coęternitate:de ſanctiſpũs magniſicẽ-
tia?O frẽs mei ⁊ lęticia coꝛdis mei ſi volumꝰ ſci/
re q;tum pf imenſus ſit:appꝛehẽdere nõ valemꝰ.
Si imaginari cupimus quõ filius coęternus ſit
⁊oſubſtãtialis:mẽs hũana oĩs naturalis ſuccũ/
pit.Si ſcire deſideramus qualiter ſpũſſctũs oĩa
otinet ⁊ nõ ↄtinet᷑:ois humana xõ
hec oĩa diſcutere nõ curemus
qꝛ? nullo mõ valemus:(

tu ſal terrę ⁊ lux mügicuc galparcat: Lolis iu⸗
Niciã nõ poterit ignoꝛare ¶Cũc em̃ regnũ roma
roꝝ paciſice tãdiu ꝑſeuerauit: q;diu ſapiẽtes re/
gere ꝑmiſerũt:Sʒ dũ iuuenes ⁊ inexpertos rege
re ꝑmiſerũt: tanq; iuſticiã ignoꝛaãtes:acceptoꝛes
ꝑſonaꝝ facti ſunt:⁊ ſic iuſticiã pdentes dñium oꝛ
bis terraꝝ ꝑdiderũt. Juuenes & impꝛudẽtes:du
cesvel eccleſiaꝝ paſtoꝛes nõ ↄſtituẽdi ſũt:ne ipſi
ſił cũ gło ꝑeãt.Lales em̃ ſi pᷣſũt: nõ ſolũ pſᷣterita
⁊ futura nõ cogitãt:ſᷣ audire qð bonũ ẽ ⁊ veꝝ au
res ſuas obturãt. Taliter etiã nõ ſolũ iuuenes:
ſ etiã antiquos in diebug malis:h̊ facere freqn/
ter minime dubitamꝰ¶ ¶Vita em̃ paſtorl oĩibꝰꝓ
deſſe dʒ. Et quõ h̊ qͥſ facẽ poterit:ſi iuſticiã igno

aliqͥd ſcire ſy pꝛocurabãt.

ſr

Auguſtini

⁊ pCᷣncipes romanoꝝ ſclentiã de pſteritl habebãt:
in qbus⁊ certiſicari optime poterãt:⁊ de futuris
n h̊ aũt exercitiũ eo
rum cõſiſtebat:ꝙ iuſticiam vſq; ad moꝛtẽ ſeque/

bantur: ⁊ pꝛo ea moꝛiẽdo fęlices ſe eſſe putabãt.

Zu vero o monache qui pꝛęes: obſecro memo/
rare quid es:quid fuiſti: ⁊ quid eris:tunc iuſtus
reputaberis a deo:⁊ in ęternũ nõ peccabis.hęc

Moꝛari nouiſſima ſua nõ pñt:qꝛ in ęternũviuere Ecẽi.ꝛ.
credũt.O frẽs ſicut frequẽter diximus:paſtoꝛes

aũt frẽs mei ſit ſꝑ nr̃a exercitatio: ⁊ ſi hęc feceri/F

mus:vere ſideles ⁊ iuſti erimus.Sʒ ſunt aliq:li-
cet dei gfa nõ inter nos: qͥ ſpũ libertatis viuere
volũt: vt ſuꝑbi: auari:diſcholi:guloſi:adulti:qͥ
ſi ab aliquo repꝛehẽdũt᷑:latrãt vt canes:moꝛdẽt
vt ſerpẽtes:deuoꝛãt vt leones:dolent vt ꝑturiẽ
tes:dicẽteſ malũ bonũ:⁊ bonũ malũ.Tales aꝑ/
ta facie:viuoq; ſermone:negare iuſticiã ſᷣſumũt

dicẽtes: Ecce quõ me ꝑſequit᷑ hypocrua: qͥ iuſti/

isã tenere videt᷑. Talis deniq; frẽg oĩibus peioꝛ
eſt: ⁊ melius illi fuiſſet ſi in ſeculo remãſiſſet. Et

ideo ſi in nr̃a ↄgregatõe aliquẽ talẽ inuenerimꝰ:
— rtat: qͥ ſic iuſticiã calcare voluerit: nõ
edus eſt ſ expellẽdus: tanqᷓ; viuere volẽs in
ſpũ libertatl ſuę. A qͥbꝰ tñ nos liberet deꝰ ſic ha⸗/

Vtenus fecit ꝑ gratiã ſuã:vt nr̃a ſctã ⁊ imaculata

religio debono in melius ſy augmẽtet᷑: ꝑ ieſum
chꝛiſtũ ſaluatoꝛẽ noſtrũ: Amen.

7

¶Be ſide trinitatis a ſimplicibug non

inueſtigada:Et ſer donis ſpũſſancti
cotra ſe

tem vitia: Sermo xV

loqui ſublimia: tanq; ſapiẽtes mũdi glo

are loqui ſublimia. hHoc aũt verbũ ad vos ma/

xime dirigit᷑ qͥ ruſticani eſtis in ſiluis habitãtes:
licet ciues ſctõꝝ⁊ domeſticos dei vos nullatenꝰ

dubitare debeamꝰ. Molite igit᷑ mul iplicare lo/
miæ oe quibus

fecit. IJdeo
uare non:niſi
Hꝛoptea frẽs mei ſcia /
tis: ꝙ vbicũq; quęrit᷑ de vnitate trinitatis:ma/
gna ẽ adhibẽda cautela: qꝛ nec ꝑiculoſiꝰ alicubi

rauerit: ⁊ regnare inęternũ crediderit: Iſti me/ ſius alidd iuenit᷑. Nẽiat igit᷑ ↄ volẽteſ cre vltra

riãtes. Ait em̃ ꝓpheta: Molite multipli .

riptũ eſt frẽs chariſſimi: ꝙ nõ debemꝰ A

errat᷑:neq; laboꝛioſius aliqͥd quęrit᷑:nec fructuo/

1

4

ſſond
Clun
e
Puurfe
gooft
gopo⸗
leß
glͤie
ghoa
od
Pree
lse
ſoen
mueki
lati
laſun
ſicle
ümt

Aude

Regl. 3. kge, un

guſte
ſeag⸗
Nhonen
Cati
Nlen
burde
dingbe
lief
zrene
zfig
iede
Ulsſ

wnne
Mlanp
vnnre
mi
Uhi
zi
npoli
Won
icu

Ad fratres in heremo
te dhn id q; neceſſe eſt: ſctũs ille ſalomõ:⁊ repꝛehẽd
8 gcẽi. z. do atqʒ docẽdo dicat: Altioꝛa te ne quęſieris:
2 foꝛtioꝛa te ne ſcruteris. Surgat etiã paulus
85 columna ſideliũ ⁊ lumẽ oꝛbis terrę:⁊ ſua voce
ↄſundat oẽs philoſophãtes:nomẽ xpᷣi poꝛtã/
Bo. 12. tes:volẽtes ſaꝑe plus qᷓ; opoꝛtet ſaꝑe.Mõ tñ
. dico frẽs: ꝙ oĩo nõ quęrati: ꝗſtiões in diui/
nis vos qui groſſi eſtis multiplicare non de/
9 betis. Quęrite tantũ voſ qui ſpiritales eſtis:
quõ pcepta dei ſeruare poſſitis:quõ diabolũ
,5 in heremo ſuꝑare debeatis:quõ patiẽtiã quã
xpᷣs docuit amplecti valeatl.hec em̃ ſerudei
e ſp legere ⁊ adiplere dʒ. Natura deniq; nfa fra
4 gilis ẽ:⁊ ea rõe cõpꝛehẽdi ñ põt. Phłs etiã ari
ſt ſtodemꝰ annis multis inſudauit naturã apis
ne inueſtigare:nec finałr potuit.Quõ &̊ nos tri/
. nitatẽ caꝑe valemꝰ: Cur miramur o frẽs qͥ lu/
tei ſumus:⁊ ventrẽ ſtercoꝛibꝰplenũ poꝛtãtes:
i ſi neſciæ poſſimꝰ dei naturã: Nunqd ⁊ angeli
ſlo ipſam in cglo inueſtigare pñt: Certũ eſt ꝙ nõ.
Quid em̃ ſciũt:niſi ꝙ deꝰ trinus ⁊ vnus eſt:
6 oĩa ſine laboꝛe ⁊ pęna creauit⁊ gubernat: N
1 lite ergo frẽs loqͥ ſublimia:nolite ſi
in opoꝛtet ſaꝑe. In die em̃ iudicij nõ danabiin
chꝛiſtiani:nec rõem reddẽt qꝛ philoſophiã v
dialecticã: aſtrologiã vel muſicã ignoꝛauer̃t:
un H nec de h̊ ꝙ naturã dei ſcire ñ potueſlit: ideo
vdãnabunt᷑:qꝛ deo obedire neglexerũt ¶ Jeo
on ſcitote frẽs ꝙ melius ẽ pie ↄfiteri ignoꝛantiã:
i qᷓ; temere ſciẽtiã vẽdicare: qꝛ temeritas pęnã
hʒ: ᷣ ignoꝛãtia ꝓmeret᷑ veniã. Sufficiat nobᷣ
en ſcire de myſterio trinitatis tm̃ qᷓ;dtũ dñs diſci-
go pulis ſuis expoſuit. NHemo em̃ nouit ſic de na
tli/85 MWattb. 28. tura ſua dicere ſicut ipſe qͥ ait: Baptiʒate gen
nal tes in noĩe pf̃is ⁊ filij ⁊ ſpũſſci. Tres aperte ꝓ
es: nũciat perſonas: ſed vnitatẽ oſtẽdit dicẽs:in
en g5. nomine:nõ em̃ dixit in nominibus.Trinitas
oo. em̃ duigunrin diuiſbiner: rconiungitur di/
968s uiſibiliter. Singulariter em̃ vnaquęq; ꝑſona
ge A deus ẽ ⁊ vita vł deitas indiuiſa in oꝑe:ↄcoꝛs
ce⸗ in volũtate:par in potẽtia:ęqualis ĩ glłia: nec
ſch minoꝛat᷑ in ſingulis:nec auget᷑ in tribꝰ ¶ San
. RBo.ii. cta & trinitas vnꝰdeus ẽ:ex quo oĩa:ꝑ quẽ oĩa
ſt in q̊ͥ oĩa ſunt ¶ Et ne tres deos putaremꝰ eſſe:
ci⸗/ ait apłs: Ipſi glia:nõ ipſis. Ipſi qͥdẽ glia ſꝑ
oi, Señ.i.ſit: qui ait: Faciamꝰ hoĩem ad imaginẽ ⁊ ſili⸗
e⸗ tudinẽ noſtrã.Cũ em̃ ſingularit᷑ dic:imaginẽ:
nit oſtendit vnã eſſe naturã eiꝰ ad cuius ſilitudi/
/ nẽ hõ ſieret. Cũ vero pluraliter dixit:noſtrã:
, demoöſtrat deũ nõ vnã eſſe ꝑſonã:ad cuiꝰ ima
ginẽ hõ flebat. Si em̃ eſſẽtia pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpũſ/
, ſcti vna eſſet ꝑſona:nõ dixiſſet noſtrã:ſᷣ meã:
—

tres ꝑſonas abentẽ: ita aia intellectus: aĩa

BGSermo XV

nec faciamꝰ: faciã. Si yero in ilis tribꝰ pſo⸗

nis treſ eſſent eſſentię:nõ dixiſſet nr̃a:ſ nr̃as.
Et ideo cum dicit ad imaginẽ noſtra: indicat
trinitatẽ vnitatis:ad cuius imaginẽ factus ẽ
hõ noſter interioꝛ:qͥ ſitlitudinẽ ſanctę trinitat:

retinet. Sicut em̃ pr̃ deus:filius deꝰ: ſpũſſan/

ctus deus:nõ tres deos credimꝰ ſed vnũ deũ

volũtas:⁊ aia memoꝛia: nõ tñ tres aię in vno

coꝛpoꝛe ſunt ſᷣ vna aĩa: quę licet vniꝰ ſit ſub/
ſtantię ⁊ naturę:tres tñ hʒ dignitates: intelle

ctũ:volũtatẽ ⁊ memoꝛiã.Et ſicut ex patre ge/
nerat᷑ filius:⁊ ex patre filioq; pꝓcedit ſpũſſan/
ctus:ita per intellectũ generat᷑ voluntas:⁊ ex
his duobꝰ pꝛocedit memoꝛia. Sine his tribꝰ
aĩa ꝑfecta eſſe non põt:nec hoꝝ triũ vnũ ſine ꝰ
alis duobus aliqᷣd integrũ ↄſiſtit. Mec ſolum
ſufficit intellectꝰ:niſi ſitvolũtas in amoꝛe:nec
hec duo:niſi addat᷑ memoꝛia: ꝗᷓ ſemꝑ in mẽte
intelligentis ⁊ diligẽtis manet eligens. Vni⸗
uerſitat em̃ ↄditoꝛ deus oẽs motus aię ad bo

nũ facit: Intellectũ vt intelligamꝰ qð iubet:

voluntatem vt ſit in amoꝛe eius: memoꝛiam
ne obliuiſcamur quod imperat. Eia ergo fra⸗C
tres mei⁊ coꝛona matris meę nolite diſcutere

niſi q;tum vobis neceſſe eſt ad ſalutẽ. Nolite Ro.i2.

ſapere niſi q;tũ opoꝛtet ſaꝑe.QAuid em̃ opoꝛ/
tet ſapere niſi ꝙ deus trinus ⁊ vnus ẽ? Quid
aliud neceſſe eſt nobis: niſi declinare a malo s. ʒ6.

⁊ facere qð bonũ eſt: Quid aliud neceſſe ẽ no

bis:niſi vt bona cognoſcamus ⁊ mala? Bo/
na vt ſciamus ea rapere:mala vt ſciamus ea
deuitare. Non eſt igit᷑ malũ ſcire malũ:qꝛ niſi
cognoueris quõ vitare poterl: Per legẽ nãq; Ro..
pctm̃ cognoui: ait apłs:qꝛ ante legẽ pctm̃ nõ
cognoui: ſed poſt legem datam quid tenen-
dum qͥd vitandũ erat cognoui. Aalũ & ſci-
re non eſt malũ:ſed malũ operari malum efſſe
qͥs paganoꝝ vnqᷓ; dubitauit: Neceſſe eſt & ſci „
re ꝙ ſuperbia mater ẽ ⁊ caput oim vitioꝝ.Ab
ea em̃ deſcendit inaniſgloꝛia: inuidia: ira:tri-
ſticia:auaricia:voluptas carnis:iĩ qua ↄtinet
gula atq; luxuria.Aſcendit qͥs frẽs mei ad ſa/
pientiã huius mũdi:⁊ dũ ↄſiderat honoꝛes ſi/
bi a diſcipulis exhibitos: extendit alas ſuas
vſq; ad termios oꝛbis terrę:⁊ de ſe pieſumẽs
gloꝛiat᷑:⁊ ſic ſuperbiẽdo ⁊ pꝛeſumẽdo moxin
anis gloꝛia ſᷣſumentẽ aggredit᷑:dum ab alis
querit gloꝛioſus videri.Et dũ ſic quęrit: a qͥ
buſdã ↄſiderat et videt ſe deſpici:dicẽtibus:
Non eſt qð a multis credit᷑. Plures nãq; ſunt

eo acutioꝛes:⁊ plures eo melioꝛes nõ dubita/

c 3

HBancti.

mus. Inſiatus vero ille qͥ ſe putat omia ſcine ꝰhabẽtes aureſ auditui:⁊ linguã voci:Pedes ſe
yel ſingula poſſidere:vidẽs quoſdã altioꝛes ituros feſtinate: manus ad operã ſine moꝛꝛ Lonien
ſe:mox eũ inuidia aggredit᷑: cuiꝰ veſtigiũ ira parate:coꝛde iocũdo: ſerena facie:oꝛe riſoꝛio ſtein
imitat᷑: ⁊ nõ valens irã opere perſicere: triſta ⁊ oculo oꝛnato ſanctitatis ſplendoꝛe:non tñ ng
tur:⁊ quęrẽs ↄſolationẽ triſticię:auaricia tãa amoꝛe ſeruili vel metu:ſed om̃i charitatis af- un
git᷑ vt habeat vnde tranſcendere valeat om / fectu:ſanctam obedientiã ſeruare vos opto. wui
nes. Et ecce dum diuitias cõgregat ⁊ acqui / Tunc em̃ ante tribunal iudicis abꝛaã nõvos nen
ſierit:ſtatim in gulę ⁊ luxurię foneã cadit. Sʒ odemnabit ſed cõmẽdabit:nõ vos a ſe expel tſe⸗
Eſa.ii. o grandis miſericoꝛdia ſaluato is: Spiritus lert ſed ↄuocabit:nõ vos maledicet ſed ſubli/⸗
em̃ pietatis per ↄtemptũ mũdi oꝛdinauit vrt mabit in ęterna patria. Negligentiã etiã om B 4
expelleret auariciã: Sed qꝛ abiecta auaricia: nẽ deponere vos depꝛecoꝛ fratres: ne abꝛaã * 4
ſepe mala cõpꝛimit triſticia: dat᷑ ſpiritus ſciẽ⸗ vos cõmẽdante ↄtra vos ſurgat ille ſanctꝰ ia me
tię:qui oſtendit quę ſit bona vel mala triſti / cob iĩ die nouiſſimo. IFngite fratres:fugite ne mwn
cia. Si S ſciẽtia bonã triſticiã adducit:ꝗᷓ ſur· gligentiã:nã ſicut in vnoquoq; opere bono lan
2. Cori.⁊. git ex doloꝛe peccatoꝝ: expellitur triſticia ſa· nuñater eſt diligẽtia:ita vniuerſe doctrinę⁊ di/ Conc
culi:quę moꝛtẽ operat᷑.Sed qꝛ multi ſũt iſtis ſciplinę nouerca eſt negligẽtia.Sʒ ⁊ ſi habue ſhun
om̃ibus carẽtes: ſicut ſunt iracũdi: ideo da- rimus obedientiã ⁊ negligentia oĩno carebi⸗ .
tur ſpũs foꝛtitudinis:qui per temperantiã re mus: adhuc nõ ſufficit niſi ⁊ cum iſaac patiẽ/ uni
Pꝛouer.lé, frenat iracundiũ.Talis foꝛtis eſt:ĩmo foꝛtioꝛ tiam habeamus. Nam ſicut per impstientiã
q vincit animũ q; qͥ capitvꝛbẽ. Sed qꝛ adyuc ia deſtruunt᷑ bona:oĩaq; ſuffocaut᷑ optima: . nün
iuidet foꝛtius imperãti: dat᷑ ſpũs ↄſiiij:qui xꝓ c ⁊. patiẽtiã oĩs generãt᷑ bona: oẽs iniqͥta/ Grt
amoꝛẽ pꝛoximi eijcit inuidiã. Sed qꝛ pꝛo tan / tes demergunt᷑ in ꝓfundũ.Qui vero fratres lil
tis meritis ſępius vult laudari:ideo dat᷑ ſpi⸗/ n eſt: monach⸗ nõ ẽ. Sʒ ⁊ ſi ha⸗/ An
ritus intellectus:per quẽ intelligit qͥd ſit. Sʒ nimus obedientiã cũ abꝛaã:patientiã cũ nioe
gꝛ inuenit ſe nihil eſſe:ideo ante deũ humili/ iſaac:diligentiã cũ iacob:⁊ caſtitatẽ nõ ſerua Ge⸗
atur:⁊ ſic per humilitatẽ ſpũs intellect eijeit erimus cũ ioſeph:quid hęc oĩa nob ꝓdef̃t: am⸗
inanẽ gloꝛiã.Sed qꝛ aliqñ nõ curat extrinſe/· Amare Sdebemus ſũme caſtitatẽ:ſine q̃ nr̃a pores
cus: ſolet tñ ſępe de ſe interius gloꝛiari: ideo opꝑa nihil valẽt. O caſtitas oꝛnamentũ nobi l
dat᷑ ſpũs ſapiẽtię:per quẽ incipit deũ cogno/ liũ:exaltatio hũiliũ:nobilitaſ ignobiliũ:pul enol
ſcere. Eius autem bonitatẽ ⁊ miſericoꝛdiam cchꝛitudo viliũ:ſolamẽ merẽtiũ:augmẽtũ pul bute
qͥs cognoſcens:ipſum toto coꝛdis affectu di/ chꝛitudinis:decꝰ ſãctę nf̃ę religiõis: minoꝛa/ lez
ligit:⁊ ſic ſapiẽtia ꝑ charitatẽ expellit ſuper- tio criminũ:multiplicatio meritoꝝ: dei ami- enb
„ biam:qua expulſa per gratiã efficimur tem / ca:angeloꝝ cognata:patriarchaꝝ vita: pꝛo/ hobe
plum dei ⁊ habitaculũ ſpũſſancti:Amẽ. pphetaꝝ coꝛona:aplłoꝝ cingulũ: martyrũ au⸗ nii
inobediẽtia: negligẽtia:patiẽ/ xiliũ:ↄfeſſoꝝ vehiculũ:virginũ ſpeculum:vi fut
ermo⸗ xVII Qduayꝝ refugiũ: ⁊ cunctoꝝ bonoꝝ gaudiũ ⁊ ſo/ geii⸗
latres mei dilectiſſimi: in oibꝰope) lamẽ. Sed quidã ſunt frẽs mei qui in iuuẽtu auup
i ribus veſtris ſemꝑ memẽtote: ꝙ oẽs te ſua luxurioſe viuere volũt: enectu/ 1e)
2. Corj. 5. Kabimus ante tribunal chꝛiſti: vt re/ tem peruenerint gloꝛiant᷑ dicetes ſe tinẽtes e
dferat vnuſqſq; pꝛout geſſit in coꝛpoꝛe.Cauẽ/ eſſe.Tüũc em̃ eligũt fᷣuire caſtitati: qñ libido —. 4 mu
dum eſt ergo ne ante illud terribile tribunal eos ſeruos habere ↄtemnit. Nũqᷣd tales ↄti/ eii
vacui vel denudati apareamꝰ. Hon em̃ tũc nentes dicẽdi ſunt:? Abſit. Tales em̃ pꝛemiũ ſer
ſancti nobis ſubueniẽt:qꝛ tempus nõ erit mi nõ habebũt:qꝛ laboꝛis certamẽ nõ habueft. ð’
ſerendi ⁊ miſericoꝛdiã impetrandi:et iam fu· Sed illos vere expectat ſempiterna gloꝛia:qͥ
giet a ianua paradiſi maria. Om̃es em̃ cõtra foꝛtes fueft glioſa certamia ſupoꝛtare: Amẽ .
BGeñ.a2. nos tũc erũt:abꝛaã ↄtra inobediẽtes: ⁊ iac ¶ De vigilatione ⁊ ocioſitate vitan/ d
Se. si. ↄtra impatiẽtes: ⁊ iacob ↄtra negligẽtes:⁊ io da:Serilo xVII
Geñ.ʒ9. ſeph ↄtra incõtinẽtes. O qᷓ; dure repꝛehendẽ IDoſtolus petrus fratres dilectiſſimi A di
tur inobediẽtes fratres mei ꝑ venerabilẽ pa/ aNſde nr̃a ſalute ſollicitus: nos dulciter .
trem obediẽtię abꝛaã: q́ foꝛtiter: q; turpiter. Aladmonet:⁊ ad vigilãdũ nos exhoꝛta . im
Igeo frẽs mei attẽdite: ⁊ parati ſemꝑ eſtote tur inter cgtera dicẽs: Vigilate fratres: quia i. NPetri.J. u
ad obedientiã mandatoꝝ dei:paratas ſemꝓ aduerſariꝰ veſter diabolus quęrit quẽ deuo/

Ad fratres in heremo

ret:cui reſiſtere debemus per fidem. Sed ſi/
des quęrit oꝛationẽ:oꝛatio autem optat pꝛu/
dentiam. Quid & niſi ꝙ pꝛudentes ſimus in
ſide fundati.⁊ vigilemus in oronibꝰ: Quare
in vigilijs frẽs oꝛare debemꝰ:niſi qꝛ ſi nõ vigi
lauerimus ⁊ ocioſi ꝑmãſerimus: qͥd aliud qᷓ
Apocl:.ʒ. tepidi i hac ſolitudine apparebimꝰ: Et ſi tepi/
QAQii fuerimus:incipiet nos euomere ſaluatoꝛ ð

2 Feee agſntaftdne eAelendaſated

ꝙ nec calidi nec frigidi ſumꝰ Vigilate & fra
tres ocioſitatẽ deponẽtes in cũcti.Quid em̃
otcliũ eſt: niſi viui hois ſepultura:vt ait paga/
nus ille ſanctiſſimi apli amicus chariſſimus:?
Per ocioſitatẽ frẽs rigoꝛẽ ſanctę ſolitarię reli
gionis faſtidimus: ꝑ hanc heremũ ſepe exire
tẽptamur:ꝑ hãc accendimur frequẽter ad lu/
xuriã:pꝑ bãc aiamur ad ſuꝑiã: ꝑ hãc ducimur
ad mũdi gloꝛiã:per hãc temptamur delicate
paſci:ganc ſuffocamur pꝛecioſe veſtiri: per
hãc ad ſupauã doꝛmitionẽ trahimur: ꝑ hanc⸗
ad verba ſęcularia ducimur libenter audire.
heęc ẽ illa ocioſitas peſſuna ꝗᷓ frequẽter ſctõꝝ
ↄuentus deſtruit: pariens in eis lupanai
triens in eis gulã:ſeminãs inter eos ʒiʒania:
generãs inter eos homicidia:⁊ oĩa ꝗ̊ᷓ ſũt oꝑa
carnis. Quid &̊ dicis o fr̃. Quid ocioſe agere
potes:niſi oꝑa carnis? Nunqᷓ; qͥs ciliis celoꝝ
erit:ſi ocioſitatẽ amauerit. Ergo frater qͥ ĩ he
remo habitas:ſi vis ꝑfectus eſſe:fuge ocioſi/

B tatẽ:qꝛ in ſeruis dei nihil peius reperit᷑. Sur

ge g̊ ſi doꝛmis o ruſticane mi chare. Surge tu
q̃ in heremo habitas ſi clauſos mẽtis oculos

habes.Surge tu qͥ nec ad alta tutũ oculos

mẽtis ꝓtendis: nec ad videndum ꝗᷓ neceſſa-
ria tibi ſunt:oculos mẽtis aperirevales:fuge
ociũ:⁊ ſꝑ aliqͥd facere memẽto. O frẽs mei ſꝑ
occupatos vos eſſe deſidero: vt bꝛauiũ ſalu/
tis ꝑ gra aa dei recipe mereamini. Hãc fuge/

re cupiẽs ſctũs monachoꝝ pr antonius: cla/
. „

mauit ad dſim ĩ heremo ⁊ dixit:iO ſamarita/
ne dñe deus meus:o aĩaꝝ ⁊ coꝛpoꝝ vere cu/
ſtos:ſuſcita in me gratiã tuã:⁊ infunde ſeruo
tuo miſercoꝛdiã:vt i heremo collocatꝰ:in tuo
ↄſpectu ocioſus nõ maneã.Et audiuit anto/
nius:Antoni cupis deo placere? Oꝛa: et dũ
oꝛare nõ poteris:manibꝰlaboꝛa:⁊ ſp aliqͥd fa
cito. Fac qð ĩ teẽ:age qð potes:⁊ nõ deſiciet
tibi auxiliũ de ſctõ. Quid &̊ diffidis o mona/
che? Nunqᷣd idẽ deꝰẽ: Nũqͥd ⁊ ꝑ te idẽ cruci⸗
Cſius eſt: Age igit᷑ qdð bonũ ẽ: Fuge ociũ:qð
moꝛs eſt: ⁊ aperi oculos mẽtis ⁊ coꝛꝑis:vide-/
biſq; ſingulas creaturaſ ad officia ſingula de
–

Sermo- XVI XVII

putatas. Ecce em̃ ſol curſuʒ anni ꝑficit: luna

etiã mẽſibus ⁊ viciſſitudinibꝰdiſcurrit:⁊ cete
rę ſtelle. Omnia em̃ ſibi deputata officia ſine
quiete exercẽt. Nũqᷣd etiã aialia bꝛuta ad ſuę

naturę induſtriã ociũ fugiũt: Nunqͥd etiam

ſemꝑ laboꝛãt vt ↄſeruent᷑ in eſſe? Nunqͥd in
ſuis neceſſitatibꝰdeſicere ⁊ pigreſcere ea vide
mus:?: Abſit. Om̃ia em̃ ſ obediẽtia ſunt: oĩa
agũt qð agen debẽt. Solꝰaũt miſer hõ acci/

dia ſopoꝛatus a ſuo officio frequẽter recedit:
⁊ dei imaginẽ in ſe deturpãs in accidia ꝑſeue
rat¶ Erubeſce o chꝛiſtiane et abſconde te a
facie ſaluatoꝛis tui: qm̃ inſipiẽtioꝛ iumẽtis ⁊
foꝛmicis hodie factus eſſe cõpꝛobariſ. Vade Pꝛouer..
em̃ ad foꝛmicã ⁊ ↄſidera ſemitas eius: ⁊ diſte
ab ea miſer qͥ capite eleuato ꝑpambulaſ: ⁊ ſuꝝꝰ ꝰ
aſtra eęloꝝ iã aſcendere credis: Conſidera ſe-
mitas eius:qꝛ cũ pꝛęceptoꝛẽ nõ habeat:tan⸗/⸗
q;ᷓ de ſalute ſua ſollicita:in ęſtate grana colli/
gere nõ deſiſtit:qͥbuſ viuere poſſit in hyeme.
Non em̃ ſolũ ſęculares hoc attendere debẽt:
ſed ⁊ nos qͥ dei gratia in heremo ſumus: ⁊ in
ac vaſta ſolitudine habitamꝰ:foꝛmicaꝝ con
dieiões debemꝰattẽdere:⁊ eas ſumopere imi
tari. Laboꝛare em̃ ſine intermiſſiõe debemꝰ:
vt fructũ bonoꝝ opeꝝ acqramus in ęſtate
ſentvitę tã ſollicite ⁊ ſedule:vt tꝑe hyemali:
tꝑe frigoꝛis ⁊ iudicij nõ fame pereamꝰ:łᷣ bo/
nis cũctꝭ oꝛnati ęternalit᷑ reſciamur ĩ patria. D
Eia & frẽs mei dilectiſſimi:coꝛona mea ⁊ gau
diũ meũ qð eſtis:oẽm ocioſitatẽ expellite:ſꝑ
aliqͥd honi facite: ⁊ quẽ tedet oꝛare: pſallere
nõ deſiſtat:quẽ tedet oꝛare vel pſallere:labo
rare manibꝰnõ nifferat:cogitãtes ꝙ q;diu da
uid exercitauit ſe in militia:nõ inſultauit ſibi 2. Regl.ꝛi.
luxuria:ſed poſtqᷓ; in domo ocioſus remãſit:
laboꝛauit adulterio: ⁊ homicidium cõmiſit.
Samſon dũ cum philiſteis pugnauit:nõ po / Judicj.is
tuit capi ab hoſtibus:ſed poſtq; doꝛmiuit in
ſinu fęminę ⁊ ocioſe cum ea remãſit: mox ca/
pit᷑ ⁊ cccat᷑ ab hoſtibus.Salomon dum ocou 3. Regl.11.
patus eſſet in ediſicatiõe templi:nõ ſenſit lu⸗/
xuriam:ſed mox recedensab opere perſenſit
inſultũ luxurię:⁊ ꝑficiẽs:femĩia inſtigante ad
idola: adoꝛauit in thalamo vitulũ aureum.
Vigilate ergò fratres mei: vigilate et nolite
deficere: qꝛ nec ſanctioꝛes dauid: nec foꝛtio⸗.
res ſamſone:nec ſapientioꝛes ſalomone vos
eſſe cognoſco. Peponatis omnẽ accidiã:quę
ſermonem nudum reddit: honis omnibus
vos pꝛiuat: virtutũ veſtimẽti vos expoliat.
O fratres mei:honeſto ope ſemꝑ occupatos E

c 4

Bancti

vos eſſe deſidero:⁊ qð ꝑdidiſtis in ſęculo per

pꝛęteritũ:tecuperetis laboꝛãdo in heremo in
futuro.Et ſi aliqui ſũt ex vobis qͥ per annos
octoginta ⁊ amplius in heremo ſunt ſanctiſ/
ſime ↄuerſati:iugo ſanctę obediẽtię:pauper/
tatis ⁊ caſtitatis decoꝛati: iam gaudeãt expe
ctantes beatã ſpem et aduentũ dñi. Iſti em̃
vt videmus qͥ amplius ieiunig ⁊ oꝛatiõibus
⁊ operibꝰ monaſterij inſiſtere ſõ poſſunt: fe/
cerũt em̃ dũ potuer̃t. Pꝛopterea filioli mei ſi

modo nõ faciunt ea quę facere ↄſueuerãt: nõ

ſit vobis moleſtũ.Si quieſcũt nõ miremini:
Si venerant᷑ a mevt pfes:nõ triſtemi:qꝛ ipſi
digni ſunt. Non em̃ dolere debetis:qꝛ chari/

1. Corl. 15. tas nõ cogitat malũ:ſed gaudet de alteriꝰbo

no. Ideo volumꝰ et in chꝛiſti noĩe oꝛdinamꝰ

Mattð.s. vt ⁊ ipſi qui centũ annoꝛũ ⁊ ampliꝰſunt: pa/

Dei
f ecem inuidere: ſed ſtudear vnuſquiſq;

ter noſter ſedendo in lectulo dicãt:⁊ diligen/
ter eis ſine murmure ſeruiat᷑:vt ⁊ ipſi pꝛo no/
bis intercedãt in cęlis:quoꝝ habitatio iã ibi
eſt: Quã obtinere faciat nos ille qui eſt bene
dictus in ſecula: Amẽ.
uidia cauenda: Ser. x
ẽs mei deſiderãtiſſimi:nolite inui/

deo in cunctis placere. Inuidia em̃

om̃es virtutes ↄcremat: om̃ia bona diſſipat:
oia mala generat. Sed dicetis: Mos quidẽ
groſſi ſumus:peccare optime ſcimus:ſed vi⸗
tare peccata vel a peccatis reſurgere ignoꝛã/

tes ⁊ fragiles ſumus: Quomodo ergo inui/
diã habentẽ:vel nos ipſam habentes cogno
ſcere poterimus? O fratres mei cupitis voſ/
ipſos ſi inuidi eſtis cognoſcere:cupitis ⁊ fra/
trem veſtrũ inuidiã habentẽ cognoſcere: At/

tendite ꝙ ille inuidus ẽ:qui alienũ bonũ ſuũ

facit:⁊ ſi facere nõ poteſt:clamat per vicos et
plateas ⁊ velut canis latrat ⁊ ardet:Sʒ pᷣmo

ſeipſũ moꝛe phęnicis occidit. Quid em̃ agit

phęnix niſi qꝛ dũ ſeneſcit:ad ꝑteſ calidiſſimaſ
volat:ligna ſicciſſima ↄgregat: ⁊ lignis ↄgre
gatis:alis ligna percutit:⁊ ſic ignẽ accendit:

⁊ in eodẽ ſe comburi permittit: Ex quibus ci

neribꝰvermiculuſ ſaſcit᷑:⁊ poſtmodũ pheęnix
alia efficit᷑. Sic ⁊ hypocrita facit:ſic ⁊ inuiduſ
agit cunctis diebus vitę ſuę:insus ⁊ extra ſe/
ipſum cõburẽs:ſeipſũ pᷣmo infeſtãs: pᷣmo ſe/

ipſum vulnerãs ⁊ vexans.O inuide q́; pau/
cos habes amicos:⁊ foꝛſitan neminẽ habes:

de cuius bono nõ doleas:⁊ de cuiꝰ malo non

gaudeas. Merito om̃i amico pᷣuari debes:eo
de nullo amicoꝝ bono gaudere ꝓbaris.

Auguſtini

C
ꝰ* iuidia oĩ vitio peioꝛ:⁊ oĩ peſte deterioꝛ.O in/ nie
uide qͥ nunq; qeſcere potes:an ignoꝛas ꝙ oĩs Hu
malicia hʒ aliquã fęlicitat vmbꝛã? Sʒ tu ipᷣa ee
iuidia neqᷣſſima peſtis: toꝛmentũ ſine refrige t⸗
rio:moꝛbum ſine remedio: laboꝛẽ ſine reſpi/ itt
ratione:pęnã ſine intermiſſiõe:famẽ ſine ſa/ ueni
turitate ſemp habere videris. Qà inuide ver. Bd n
mis moꝛtifere: qͥ in hedera ionę quotidie na/ Zone. 4. we
ſceris. O igneus ſerpẽs: quo populus iſrael umeri.?ꝛ · &
pungit᷑. hic eſt em̃ fratres bꝛuchꝰ: quo fructꝰ Rõ·ĩo nn⸗
terrarũ depaſcit᷑ Legimꝰem̃ dilectiſſimi fra
tres mei ꝙ ſilijs iſrael manna cęlitus datum Exo. 16. hen
eſt: quo reſeruato ſcaturiebat multitudo ver ba
miũ.Sic ex celeſti gratia fideli collata: occa/ nuß
ſionaliter in animo ſuperbi iuidia naſcit᷑. Et ium̃
quãtomagis ceęleſtis gratia fidelis ſolidatur: a
tantomagis ſuperbi mens in inuidię vermẽ lin
reſoluit᷑. Legimꝰ etiã vermem ex hedera na/ iumn
tum: cuius vmbꝛa ionas a caloꝛe demndeba⸗ lle⸗

tur: tandẽ hedera coꝛruit:z fundipis deuaſta cin
¶̃Fil

tur ꝑ vermẽ inuidię
pto peregrinantes:legimꝰ igneos ſerpentes
puꝑugiſſę. Sic et vos heremi ſacri cultoꝛes:
hj Hrael:duʒ inuidos veſtros de vobis
ſuſurrantes auditis: exultate quoniam filij
dei⁊ ſctõꝝ patꝝ effici meruiſti.Exultate oꝛã⸗
tes ꝓ eis:vt eos ſocios habere ĩ ſanctoꝝ col
legio mereamini: repꝛehendẽtes ⁊ oſtenden /·
tes eis:ꝙ ipſa inuidia eſt illa peſſima tinea:
purpuramẽta virtutũ demolitur: erugo quę
theſauꝝ ſapientię depꝛędat᷑: bꝛuchus qui ter .
raꝝ virentia cõburit: qꝛ qͥcquid boni operis ſiledi
vireſcit in homie:pene peſtis inuidię perdit. une;
Hhec eſt quę angelũ de cęlo pꝛoiecit: quę ho/ Eſa.4. Mb
minẽ de paradiſo exulauit: quę filios iſrael ĩ Señ.ʒ. Mnor.
deſerto percuſſit:quę cõtra ioſeph fratres ar/ Señ.7. zdll
mauit:quę danielẽ in lacum leonũ miſit:quę DPaniet. .4. qllj
caput noſtrũ cruci affixit: quę iudã ſuſpendi Matthᷣ.27. flnns
fecit.Scitote fratres mei atq; dicitè:⁊ ſuper falfr
tecta pꝛeędicate:ꝙ inuidia ẽ illa fera peſſima: — ,. 4₰ℳ acn
quę fidem tollit:concoꝛdiã diſſipat:tertiã lin füin
guam multiplicat:iuſticiaʒ diſperdit:⁊ om̃ia

ios etiã iſrael ĩ ęgy⸗ athus
ſal
Mp/

mala generat.heęc eſt quę abel occidit:adam Señ.4.
onerauit vel exulauit:paſtoꝛẽ ſuſpendit:pe/ in
trum iugulauit dum chꝛiſtũ negauit: paulũ
decollauit et iohannẽ: ſtephanũ lapidauit: Acij.ꝛ. icn
goliam pꝛoſtrauit:dauid decepit: muros hie
ruſalẽ euertit: romã depopulauit: carthagi/
nem deſtruxit: troiã deuaſtauit:⁊ multa ma- D
la per hanc feram peſſimã in oꝛbe terrarum h⸗
facta eſſe legimꝰ. O ff mi dilecte:o ruſticane C
amãde:o dimidiũ aię meę: cur iuidiã ñ depo n

„*

Zone..
Punctiil
Ro oA.

Exo.l6.

4

,
4
5

.
Sa,
Ibci
/bel.
Danielel4
Wart,17

ch.7.

4

Ad fratres in beremo

tnis? Cur eã diligis:? Nunqͥd moꝛtẽ dilig?nũqͥdꝰ
ad ſuſpendiũ pergis?nundd in lacũ te pꝛoijcis:
DO inuide qͥ nunq; qᷣeſcis ſed ſꝑ cũ ſaulo ſeruos
dei ꝑſequeris:ęos ligatos ducens ad pꝛincipes

qos defraudare ꝓcuraſ:⁊ ecce neqter defraudatꝰ:
nis opꝑibus refulgere. Cupitis g& eos toꝛqueri?

nan?:oculis ſcintillãt vt ſidera:manꝰ cãcellatas
aſtringũt:dẽtibꝰſtridẽt: ⁊ ſic aia ⁊ coꝛpꝑe moꝛiũt᷑.
Vos aũtoenefacite: nõ tamẽ vt eos ad furoꝛẽ

pꝓpctõꝝ ↄtritiont᷑: ⁊ pꝛoximi amoꝛẽ inf gu
elſt benedictus in ſecula: Amẽ.
SDe vigilia natiuitatis xpᷣi:Ser. Xx¶
Neingimini ſilij potẽtes ⁊ eſtote parati

qꝛ die craſtina delebit᷑ iniqtas terrę: ⁊ re
gnabit ſuꝑ vos ſaluatoꝛ mũdi.Craſtina
IIlllliers fideliũ ⁊ credẽtibꝰ reddet᷑.Craſtina die mũdꝰ
OQ Duã reꝑationẽ amplectet᷑.Craſtia die ↄditoꝛ ſide/⸗
rũ redẽptoꝛq; oĩm penditurꝰ eſt ad vbera ſanctę
marie vginiſ.Craſtina die ille ꝗ ęternalit᷑ ſᷣcedit
., volubilitatẽ ſęculoꝝ:ingerere ſe incipiet curſibꝰ
annoꝝ. Craſtina die ſolutis naturę legibꝰ:ex ſo/
lius diuinitatis potẽtia vᷣginis marisę viſcera fe/
cundãt᷑:⁊ ex riuulo ſuo fluuius magnus oꝛiet᷑: ⁊
fructus aparępit optimꝰ: ⁊ exvirgulto ſuo radix

–

.
.

„

Ps. 18. Pfectoꝝ ꝓedet᷑ tanq́; ſponſus de thalamo ſuo.

.·CLraſtina die o monache ſuſcipies infãtulũ ieſũ:
q tñ ante oĩa ſecula factus ẽ. Para igit᷑ te:qꝛ ipſe
dignat᷑ videre te:oſculari te:aſtrigere te: ⁊ nũqᷓ;
dimittere te niſi tu pᷣmo eũ dimiſeris.Aſpicite g̊
frẽs oculis mẽtis ⁊ coꝛpis:⁊ videbitis dei poten
tiam venientẽ:⁊ pꝛocedentẽ a patre tanq; ſpon/
ſum de thalamo ſuo: quem aſpicietis:quem te/
nebitis: quem adoꝛabitis pura mente ⁊ mundo
coꝛde. Ipſum foꝛtiter tenete: totũ in mũdo ⁊ to
tuũ in celo.Cotũ in mundo ad iuſtiſicatonẽ:totũ
in cęlo ad gloꝛiſicationẽ. Lotũ in mũdo vt edu-/
cat peregrinãtes:totũ in celo vt recipiat ꝑueniẽ/
tes.Totũ in ſolio pr̃is:totum in gremio gloꝛio/
ſę matris Sic em̃ craſtina die patebũt ſignacu/

ſacerdotũ. Ecce em̃ alios laboꝛas tenere:vſᷣ tu te
ner: ab illis:alios ligare ꝓcuras:ſᷣ ecce tu cadẽs
Actj.9. in terrã audis cũ ſaulo:Cur me ꝑſequen? Alios
trtreenere ſollicitas:ſᷣ ecce cęcatꝰtener a cũctis. Ali

movx depoꝛtaris ad tartara. Eia & frẽs deponite
iuidiã: ⁊ ſi s iuidos int᷑ voſ habere videtl:oꝛate
ꝓ eis:qꝛ totiẽs moꝛiunt᷑:quotiẽs vidẽt vos boę/

MNunq; em̃ melius inuidos toꝛquere poterit᷑: q;
Stutibus ⁊ glię ſeruiẽdo.Tunc em̃ latrãt vt ca
gnes:deuoꝛãtvt leones:facie palleſcũt:capite mi

accẽdatis:ſᷣ vut deo placeatis: oꝛate pꝛo bſeguẽ. .R
ad.s. tibus ⁊ calumniãtibꝰ vos:dolẽtes de malo coꝛ.⸗
poꝛis:ſᷣ foꝛtiꝰde aĩę ꝑditiõe.Cõcedat ̊ nob xpᷣs

* 6„

ebꝛaꝝ caligo minuet᷑.Craſtia die lux ocu

BSermo XVIII
la figuraꝝ:fulgebũt oꝛacula pꝛophetaꝝ:axpare⸗/
bũt miracula naturaꝝ:ſtulabũt ſpiracula grãꝝ:
qꝛ naſcet᷑ ieſus xpᷣs flliꝰ dei viui in bethleẽ iudę. Zucſ.2.
Dũ em̃ venerit videbimꝰ rubũ ardere ſᷣ nõ ↄſu/ Exo..
mi:virgã aaron frondentẽ ⁊ fructũ facientẽ.Ac/ Numeri.i⁊.
cingimini & filij potẽtes ⁊ eſtote parati:vt vide/
re poſſimus cũ eʒechiele poꝛtã ſacratiſſimã ꝑpe/ Seeb. .
tuo clauſã.Cxaſtina em̃ die videbimꝰ etiã cũ da Danielł.2.

niele puero ſagto lapidẽ angularẽ. Craſtina die B

videbimꝰ regẽ regũ mẽtalibꝰ oculis ⁊ humanis

ſub foꝛma panis viſibilis panẽ inuiſibilẽ:alimo

niã cęleſtẽ:refectionẽ beatã:cibũ ęternę vitę:pi/
gnus nr̃e redemptiõis: hoſtiã ſalutarẽ: quã die
craſtina toto affectu mãducare debemꝰ. Iſte eſt

ille panis ⁊ cibus datꝰ iſraelitico ꝓplo: mana dul gxo. 16.

ciſſimũ habẽs in ſe om̃e delectamentũ ⁊ ſapoꝛis ⸗

ſuauitatẽ. Iſte eſt ille cibus quẽ vidit pharao: Señ.Ar.
in quo ſpicę pulchꝛę ⁊ foꝛmoſe erãt. Iſte ẽ ille pa
nis datus helię:in cuius foꝛtitudine ambulauit ʒ. Regj.19.

q̃qraginta diebꝰ ⁊ qᷓdraginta noctibꝰ: et ꝑuenit
vſq; ad montẽ dei. Iſte ẽ ille panis q̊ cibant᷑ an/

geli: q̊ ſaginant᷑ aplłi:qͥ reſiciunt᷑ martyres: qͥ pa/

cunt᷑ ↄfeſſoꝛes:qͥ nutriunt᷑ vgines ⁊ ſatiant᷑ ele/

cteoẽs. Panẽ aũt hũc ſi ͥs digne mãducauerit

nõ moꝛiet᷑ in ęternũ:qm̃ ſpũs vitę ⁊ ipſa vita ẽ.

Hic eſt panis qͥ de ceęlo deſcendit:quẽ virgo nob Job.s.
cras ſſentabit:quẽ in gremio poꝛtabit:quẽ ĩi vo
tre baiulauit ſine grauamĩe:quẽ ⁊ peꝑit ſine coꝛ/

ruptiõe.Cuius mater inuẽta eſt virgo ante par/
tũ: virgo in partu:virgo poſt partuʒ: Ipſa quẽ
genuit adoꝛauit:ſed pꝛius mẽte qᷓ; ventre:⁊ pꝛi/⸗
us q; filius in vtero conciperetur. Leuate ergo C .
frẽs niei:leuate in hac vaſta ſolitudine capita ve
ſtra:Ecce em̃ iã eſt in poꝛta redemptio vfa.O q;
magna magnalia deꝰ ꝓpt᷑ nos operat᷑: ecce em̃

quõ nos amauit. Ipſe em̃ deus factus ẽ hõ:crea

toꝛ creatura: ditiſſimus pauꝑ: cõditoꝛ legis de/

ſtructoꝛ legis ꝓpt᷑ nos apellat᷑. Amauit em̃ nos
vt reciꝑet nos:humiliauit ſe vt exaltaret nos in
ſe. Inclinauit ſe: vt erigeret nos ad ſe. Ecce em᷑
quõ nos amauit:qꝛ deſcendit vt nos exaltaret:

exinaniuit ſe vt nobꝰ ptãtẽ donaret. Accigimini
So ſilij potẽtes ⁊ eſtote pgrati:qꝛ die craſtina vi
debimus irreuerberata acie fidei in vno eodẽq;

deo ⁊ hoiĩe diuinitatẽ ĩcarnatã: maieſtatẽ ſubiu/

gatã:libertatẽ captiuatã: virtutẽ inſirmatã:ęter
nitatẽ terminatã:virginitatẽ fecundatã:vitã in/

firmatã. Accingimini ergo ⁊ eſtote parati: mẽte
pura:ſide integra:charitate ſincera:vt dũ vene/

rit ille ſctũſſctõꝝ ⁊ pulſauerit: ↄfeſti aperiat ei.
Nõ igit᷑ tedeat vos modico tꝑe carnẽ veſtrã do⸗
mare ieiunijs ⁊ abſtinẽtia eſcę ⁊ potus:qꝛ ecce re

muneratoꝛ adueniet:reddẽevnicuiq; ſᷣm opera Go.a.

weeeee

Hancti Auguſtini Ser. NX

,„ „ , . „ „ 5
ſua. Saluatoꝛẽ igit᷑ expectãtes:ſobꝛie:iuſte ⁊ ca/ eincoꝛruptꝰ:⁊ in terra cũ matre hodie in pꝛęſepio Lucd.x .

ſte viuamus in h̊ ſęculd:expectãtes beatã ſpem humilis ⁊ coꝛruptibilis apparet. In celo imago m
⁊ aduentũ dñi:vt digne cũ eo gloꝛiari poſſimus patris apparet:⁊ ĩ terr marię ſilius oſtendit᷑. In ant
in celis: Amen. 3 cLclo ſyderũ ⁊ cunctoꝝ factoꝛ oſtendit᷑:ſed in ter⸗
¶ Be natiuitate dñi: Sermo xXX ra hodie per matrem inter bouem et aſinũ colłx hi
AKRés dilectiſſimi hõ nõ ſolũ ꝑ ſapientiã) locatur. Mater virgo ẽ: ⁊ in humilitate exultat: iͤ

f dei factus erat vt eſſet: ſᷣ᷑ etiã ad ſapien- ſed eiꝰ hodie filius humilitatẽ facto cõmendat.
—nã dei factus erat vt btus eſſet: vt ilavi ¶ Per virginẽ hodie venit ad nos: ⁊ ꝑ virginẽ p uj
Qelicet frueret᷑ eo ſenſu: quo pcipi ſpiẽtia pote/ ceſſit nos. Per incoꝛruptionẽ venit vt pctm̃ te- ꝗ .
rat. Sʒ qꝛ peccãdo ſenſum amiſit: quo ſapiẽtia leret: ⁊ ꝑ incoꝛuptionẽ pꝛęceſſit vt virtutẽ demũ M

NSð.Ioi. frui debuiſſet:qꝛ oblitus ẽ comedere panẽ ſuũ:? ſtraret.Vent ad nos hodie ille naʒzarenus ieſus
refectionẽ illã qua viuũt aię:in coꝛpoꝛalẽ cõmu vt cõferret remediũ:pꝛęceſſit vt daret exemplůũ.
tauit delectationẽ. Terrenis igit᷑ ⁊ coꝛpalibꝰ ſen Hon em̃ potuit arboꝛ bona malũ fructũ facere:
ſu ⁊ affectu imerſus:nõ potuit ſe ad ſpiritaliũ co qm̃ ois arboꝛ ex fructu ſuo cognoſcit᷑. Nadix in
gnitionẽ ſine amoꝛe erigere: ſed ſola ea ꝗᷓ carnis tegra:⁊ ramus fructuſq; incoꝛruptus eſt. Salua C
.unt agnoſcens: ſpiritaliũ iocunditatẽ nõ agno toꝛis igit᷑ nri aduẽt gabꝛiel nüci miſſus ẽ: vtno ucd.. i
uit: Ideo ipſa dei ſapiẽtia cũ ſurſum eſſet:deoꝛ uã in carne natiuitatẽ filij dei pꝛędicaret: in uua b
ſum hodie venit vbi hõ erat:vt eũ reuocaret vn foꝛma ſerui domino ſociata hoſtem potenter de
Joð.i. de ceciderat.Et ecce verbũ caro factũ eſt: vt de uinceret: foꝛtis in illo:nõ tamen violsnta ad in/ d
⁊ hõ inter hoĩes eſſet:⁊ ſic ↄuerſus ẽ panis ille in ferendam iniuriã: ſed efficax ad iuſticiam obti ?/ un
lac:vt a paruulis hoĩbꝰ ſumi poſſet. ¶ Sapiẽtia Mendã. Pꝛopterea gabꝛiel miſſus eſt vnꝰdema · ma lin
ipſa ſurſum panis erat: ⁊ eadẽ ipſa ſapiẽtia deo:ꝛ ſioꝛibus celoꝝ angelis: ſed ideo gabꝛiel dicit᷑: ñar When
ſum lac erat. In diuinitate ipſa ſapientia panig oꝛtio: cunctis erat. Gabꝛiel em̃ foꝛtitudo inter/ ni⸗
erat:⁊ in humanitate panis de cęlo deſcendeuns Nĩpſa etiã inſirmitas foꝛtitudo fuit: q; nul
hodie lac factũ ẽ: vt tanqᷓ; infantes ꝑ lac nutriti in ea ſuperatus fuit inimicus: et capta pꝛęda a ſenn
hoĩes roboꝛati ad panẽ deitan accedere poſſẽt: Wilolento reducta eſt. Tres em̃ perierãt:⁊ ſubſe/ MmMa

vt idẽ ipſe reſiceret: ⁊ reſiciẽdo languidos ad in / cutꝰeſt q̃:redẽptoꝛ eoꝝ deꝰ. Pꝛimꝰſine maſcu Señ.i. tlh
coꝛruptionẽ repararet. Dedit & reparandis ad lo ⁊ ſine femina:vt adam. Secũdus de maſculo Señ.2. ani
incoꝛruptionẽ alimentũ incoꝛruptiõis:paruulis ſine fęmina: vt eua de adam:quia tulit vnaʒ de hen
quidẽ iĩmaculatã carnẽ quã ſumpſerat de vᷣgine coſtis eius:⁊ repleuit carnẽ pꝛo ea.Tertiꝰ de ma Señ. i4 llic
matre: perfectis vero incoꝛruptibilẽ diuinitatẽ ſculo ⁊ fęmina:vt abel.Quartus de fęmina ſine Lud.. Mnt

guã habuit de ęterno pfe. Iſtis ne interi deſice maſculo: vt ſaluatoꝛ mũdi: qui de beata maria An
rẽt in via:ſed illis vt reſicerent᷑ ⁊ ꝑficeren:᷑ in pa Sgine hodie ꝓ nob naſci dignatꝰ eſt. Et qꝛ pꝛi nn
tria. Iſtis ad cõſolationẽ: illis ad gloꝛiſicatio⸗ mus auctoꝛ culpę deiectus eſt ꝑ feminsã: ideo au. cl
B nẽ. Pꝛopter hoc ergo dei filius ꝓ redemptiõe ccoꝛẽ gratię ſine maſculo cõcepit ⁊ peperit hodie .in
hoĩm hõ hodie facteſt:vt caro per carnẽ libera / femina maria virgo.heęc eſt femina totius muũüuü, cct
ret᷑: ⁊ hũano generi de ſuo ſumeret᷑ pꝛeciũ redem dli mater ⁊ dña:quę virgo permanẽs peperit bo ln
ptiõis:vt inde remediũ ſieret: vnde vitiũ ↄtra/ ie filiũ:ſtella pꝛotulit ſolẽ:creaturꝗ genuit craa Norn
ctũ fuerat: ⁊ in eodẽ monſtraret᷑ ⁊ peritia medici toꝛẽ:filia ↄcepit patrẽ ⁊ alifffüit vni diuitẽ rp
⁊ iuſticia redẽpti:qñ ð ſuo ⁊ ſanãdo iueni᷑ reme · ⁊ pauperẽ.Ipſa ſilia ẽ:ipſa eſt ⁊ mr: ipſa ancila. /⸗ 4
diũ⁊ pᷣciũ redimẽdo. Quia vo a coꝛruptiõe libe / ⁊ dña:ipſa genitrix ⁊ genita:ipſa cũ integritate l
rãdũ erat:qꝛ remediũ:idcirco pᷣciũ redẽptõis ĩcoꝛi peperit: cũ vᷣginitate ↄcepit:⁊ poſt partũ:vt ſu/
ruptũ eſſe denuerar Ccꝛopreren maria mr̃ ele pꝛa diximꝰ:virgo ꝑmanſit:ipſũ quẽ genuit mox
cta eſt: ⁊ ſuꝑ oẽs creaturas pꝛęelecta:oĩbus gra / adorauit. Cuius adoꝛatiõis ⁊ gratię participes
tüs fecũdata: om̃i virtute ⁊ ſanctitate in vtero nos faciat ille qui cũ patre ⁊ ſpũſancto viuit xxre
repleta: vt de mundiſſima matre mundiſſimus gnat in ſęcula ſęculoꝝ:Amẽ. de
filius naſceretur. Et ſicut in celo filius habuit etriplici genere monachoꝝ in ęgy
pdtrẽ ĩmoꝛtalẽ et ęternũ:ſic ⁊ i terra haberet ma prto: Dermo RRI .
trẽ om̃i coꝛruptiõe carentẽ. Igit᷑ in celo qualis Z nobis per litteras declarauit ſanctus A ock
eſt pater:talis eſt filius:⁊ in terra qualis eſt ma/ vpater hieronymus fratres dilectiſſimi: u
ter: talis ẽ ſᷣm carnẽ filius. In celo cũ patre ęter- ia ſunt in ęgypto genera monachoꝛũ: len
nus eſt ⁊ immẽſus:⁊ in ter ra cũ matre tempoꝛa / quoꝝ duo optima ſunt:ſed tertiũ oĩno tepidũ ⁊ Eè In
lis ẽ ⁊ mãſuetus. Is cęlo cũ patre ſublimis eſt ?X oiaffectu vitãdũ.Quę ſũt illa duo ꝗ oxtia di

u3
de
in
i
ns

q „. apli. 19.f. pecunię ſacculũ apud mediolanũ inuenit
Ae,bomet, 2nõ rapuit: de quo iam ſermonẽ feqamus:
quia inuenit ⁊ nõ rapuit:nec poſt don
13 ire voluit. Igitur iſtis mecũ aſſumptis imi
de⸗ tari cupiebam cum chariſſimis meis ami/
ſu bain cis euodio: alipio ⁊ pontiano:qui diu me/
allo 5uͦr cum ſuerant:⁊ cum cęteris duodecim quos
zde nuper aſſumpſeram: illos quoꝝ famã etiã
eng hi⸗ ſanctus pꝛeſbyter hieronynus mihi deſcri⸗
ſnenus⸗ plerat. Et ſic perueni ad africam pia matre
ri defuncta: ⁊ ędiſicaui vtvidetis monaſteriũ
epi⸗ in quo nunc ſumus in ſolitudine ⁊a genti/
n bus ſegregatum. Et placuit deo centenari-
cie um numerũ fratrũ mihi donare:illuminãs
ni⸗ coꝛda noſtra:nõ ſoluzʒ ſanctiſſimos patres
to ſolitarios imitari: etiã in hac ſolitudine
n Acij.2.et.ꝗ. moꝛe apoſtoloꝛũ om̃ia cõmuniter poſſide/
it re:Hec s ſeruare: ⁊ poſtea docere:
gla .A,A ⸗ . HB bper nos vobis pꝛęcipere voluit.Sic enim
ine videtis qꝛ ante me multi fuerũt patres:qͥs
NH ſequi ⁊ imitari debemus: non tamen ſicut
ner ego ſcðm apoſtolicam vitam alios viuere
dpe⸗ docuerunt. Caput igitur ⁊ pꝛincipium om-/
tn nium veſtrũ ſcm apoſtolicã vitã meipſuʒ
dicere non erubeſco. Hon tamenvos pige/
at eos ſequi ⁊ imitari in oĩbꝰ:attẽdẽtes oĩa
cõiter habere ⁊ poſſidere: qꝛ in celſitudine
6A pauptatis viuentibꝰ nõ licet niſi vt vnũ ſit
“ CLoꝛ: vna ſit aia:et oĩa cõmuniter poſſideãt.
. Act.. 4. Elnde agroꝛũ pꝛecia ponebantur ante pe/
“ des apoſtoloꝛũ: tanq; pedibus ↄculcanda:
4 qꝛ ip ¶Cancti apoſtoli et amici dei indigna

Ad fratres in heremo

cantur: niſi heremitarum atq; cęnobitarũ
genuſ ⁊ oꝛdo:quoꝝ vita clariſſima ⁊ ſancta
gregatio tꝑe ſdicatõſi apoſtolicę ſumpſit
ecevxoꝛdiũ: Iſti ſunt illi viri ꝑfecti:quibus fre
gquenter adᷣeſi tye erroꝝ meoꝝ: per quos
etiã illuminari merui:quoꝛũ etiã ſanctita/

tis fama ad aures meas ꝑueniẽs baptiʒa⸗

ri nõ diu diſtuli: Et pia matre me inſtigãte
cupiens eos habere in viſceribꝰcharitatis:
⁊ cum eis pariter viuere:ad virũ illum ſim/
plicianum qui a iuuentute ſua deuotiſſime
deo vixerat in om̃i charitate perrexi: depꝛe
cans eum cum fletu ⁊ gemitu vt mihi quoſ
dam ſeruos dei de ſuis donaret. Et dona/
uieit eos mihi paterne. Quare paterne eos
mihi donauit? Quia ſciebat me velle mo/
naſterium in africa ędificare. Et aſſumptis
mecũ aꝶaſtaſio: fabiano:ſeuero: nicolao:
doꝛothęo: iſaac: nicoſtrato:paulo: cyrillo:
Heverbis ſtephano:lacobo ⁊ vitali pauperculo: qui

Sermo XXI

reputabant agroꝛum pꝛecia manibus con/

trectari. Vnde etiã in veteri lege leuitis ſ̊/ Aumeri.18.
cipiebatur: nihil in terra eoꝛum poſſidere.
Non ergo habere debemus tempoꝛalia ad

poſſidendum: nec ego qui epiſcopus ſum

habere debeo: niſi tantũ ad diſpenſandũ:

apud mediolanũ:vt ad patriã remearẽ: et

quia bona eccleſiarũ patrimoniũ pauperũ
ſunt. Vnde ego qui epiſcopus ſuʒ ſumme
cauere debeo:iłe res pauperũ:quas hippo/
nenſis eccleſia nſeruare videt᷑:diuitibus
largiãtur:quod bene feci hucuſq;. Nam cõ
ſangunieos habeo:⁊ nobiles ſe eſſe nõ eru

beſcunt:⁊ ad me epiſcopũ veniunt:aliquã⸗/

do cum minis:aliquando cum blandimen

tis dicentes: Da nobis aliquid pater: Ca-
ro enim tua ſumus:Et tñ dei gratia:⁊ vr̃is .
oꝛatiõibus mediantibus cõſanguineũ ali/
quẽ me ditaſſe nõ recolo.Charioꝛes em̃ mi

hi reputo pauꝑes q; diuites:quia habẽtes 1. Timotbᷣ.s.

victũ ⁊ veſtitũ fideles oẽs contenti eſſe de/
bent:maxime nos clerici:in cuius rei ſignũ
capita tonſa ⁊ raſa habere debemꝰ*:ne diui 12. q.i duo.
aꝝ capilli occupẽt mẽtẽ ſeruoꝝ dei. Eia C

rgo/fratres mei eſtote pauperes:non ſolũ

erbo:ſed ⁊ opere ⁊ veritate: attendentes
quid vobis dicat qui noſtrũ ſe fecit pꝛecdGii
ĩ ara crucis: qͥ etiã nr̃ eſt aduocatꝰ in celo:⁊
intceſſoꝛ ad dexterã dei pr̃is. Dicebat em̃ il
le deꝰ deoꝝ diſcipułſuis:qs de toto mũdo
pꝛęelegerat:vt eſſent ſal terrę:lux mũdi:re/ Mattbłᷣ.ð.
ctoꝛes eccleſię militantis:magiſtri ⁊ ſenato

res eccleſię triumphantis.Eit enim: Beati Abi..

ris:gloꝛiã laudis:a melioꝛibus metui:⁊ ve

pauperes ſpiritu. Hon beati qui ſub dura

et grandi neceſſitate patiunt᷑. Tales enim

murmurant: detràhunt ⁊ inuident haben⸗

tibus:rapiunt ⁊ furant᷑:ſed ſi nõ opere ſal/
tem volũtate hęc adimplere conant᷑. IJdeo

tales beatos nõ appellat ſaluatoꝛ: quia nõ

pauperes ſed miſeri ſunt pꝛeędicãdi. Qua⸗
re?: Quia de anguſtijs tempoꝛalibus edu/ *
cti ad ęternas miſerias deputati ſunt: vbi
nõ ſolũ beatitudinẽ habere nõ poterũt:ſed

nec guttã aquę inueniẽt. Bti ergo pauꝑes
ſpũ:ſᷣ nõ pauꝑtatẽ ſimulãtès. Tales ſunt

hypocrite:pauꝑtatẽ foꝛis ſᷣdicãtes nullam
tñ neceſſitatẽ poꝛtarevolẽtes.Tales em̃ in
cũctis oꝑibus ſuis ſperãt reuerentiã hono

nerari vt deus:ſctĩ ab oibus vocari deſide
rãt: ſola voce pauꝑtatẽ ⁊ abſtinentiã pᷣdi-
cãt:ſᷣ digito ſuo nõ cogitãt ea mouere:coꝛ/
poꝛa deſpectis veſtibꝰ tegunt foꝛis:ſed in/
tus ad carnem purpura induunt᷑: in cinere

Bangai AAnguſtinun
pꝛedicant ſe iacere: ſed excelſa palatia non e« cob inter diuitias viuere:⁊ verã pauperta/ o⸗
dDelſpicilit:angelicã faciẽ foꝛis oſtendũt:ſed tem ſeruare optabã:vt de numero eoꝝ eſſẽ sr

lupina coꝛda eos habere non dubitamus. de quibus ait apoſtolus: Tanq; nihil ha/ 2. Cori. . Utaie
Tales fuerunt illi ſarabaitę:de quibus ter bentes ⁊ om̃ia poſſidẽtes. Igit᷑ hos frequẽz
tio nobis ſcripſit pater hieronymus:quoꝝ ter rogaui vt venirẽt:nõ vt eſſent rebelles
genus eſt om̃i affectuvitandũ. Ipſi denic heremo::ᷣ vt ſolitarie etiã in ciuitate viuẽ/
in ęgypto erant in foꝛaminibus petrarum tes: habitare poſſemꝰ in palatio ſãcto.Sʒ
habitantes:induti poꝛcoꝝ ⁊ boum pellibꝰ ecce noluerunt venire tanq; de ſeipſis timẽ
tantũ:cincti funibꝰ palma?:ſpinas ad cal / tes:ne a ſęculo caperent᷑.Noluerũtvenire:/
canea poꝛtãtes ad cingulũ ligatas: diſca Quare noluerũt? Non quia nõ digni:ſed
ciati ⁊ ſanguine cruentati: cauernas exeun qꝛ nõ ſolum pauperes eſſe voluerũt: ſᷣ etiã
tes:ad feſtũ ſcenophegię ꝑgebant hieroſo / ſupꝛa id quod in ſpeculo noſtro edidimus
lymãaã: ⁊ ſanctaſanctoꝝ intrantes: pauper/ facere voluerũt calcantes per om̃ia ſęculũ
tatem et abſtinentiã pꝛedicabant omni a K/ ⁊ pompas eius.De q̊ munere ſummũ gau⸗/
fectu ſeruare:barbas poſtmodũ in ↄſpectu dium om̃s habere debemus: qꝛ facere vo/
. hominũ ſine redemptione euellere feſtina / luerũt ea quę deo ⁊ mihi facere pꝛomiſer̃t.

bant:⁊ ſic acquiſita fama et lucro ad ꝓpꝛia

remeabãt ſolitarie gaudẽtes et epulantes
ſuupꝛa id qð explicare poſſumus. Hos frẽs

Et qꝛ ſolus ſtare nõ potera epiſcopus:ideo
rogaui ſanctũ ſenem epiſcopũ valeriũ:qui
mihi iam poteſtatẽ pꝛędicandi ⁊ ovᷣſecran/

mei et ſilioli mei quos quotidie parturio ĩ. di in populo dederat:vt infra domũ epiſco
viſceribꝰ charitatis nolite obſecro imitari: pi monaſteriũ clericoꝝ ↄſtituerem. Et pla/

quia nõ beatos ſed damnatos eos eſſe pꝛęſcuit ſancto epiſcopo mihi ↄdeſcendere:⁊ ſic nnud

AdA, kaſe
dicamꝰ. Amate igit᷑ paupertatẽ: amate cum eiſdem in omi paupertateviuere cepi: “ noſs
omni affectu ⁊ nolite deſicere: vt ſitis gẽn ucans carnes:niſi dũ hoſpites ve ulic
. Petri. ꝛ. electũ non abiectum: gens ſancta non ob niunt: ſed tm̃ olera ⁊ legumina abſq; olos r
ſtinata: populus acquiſitionis ſed nõ per/ Avel butyro:ſicut ante vobiſcũ cum gaudio ammn
ditionis: regale ſacerdotiũ ſed non venale faceresſueuerã. Igit᷑ fratres mei licet in ca . Un
D pꝛeciũ. Vos eſtis illa apoſtolica foꝛma ſan thedra epiſcopali me videatis: pauperta⸗ fin
ctaq; congregatio a mundo coꝛde et opere tem tñ mihi charã ſponſam tenere ↄgratu/ NKunide
ſegregata: q dei virtute iam ꝑcuſſiſtis du / loꝛ:qꝛ ipſa eſt etiam chꝛiſti ſponſa:ſanctoꝝ mon
ces moab: ſatrapas ⁊ tyrannos hieruſalẽ: poſſeſſio:beatoꝝ vita:fideliũ ſecuritas:cle aulnd
. ⁊ ęgyptioꝝ hypocritas iam vulneraſtis ad ricoꝝ oꝛnamentũ:monachoꝝ vita:nobilün Alled
moꝛtẽ. Vos eſtis vinea mea electa ĩ medio pulchꝛitudo:diuitũ magniſicẽtia. heęc em̃ ulen
eccleſię paradiſi plantata:chꝛiſti redempta eſt illa ſancta paupertas: quã qui tenet et „ (de
ſanguine ⁊ irrigata. Ad hanc vineã ego ſo/ amat:nulla indigẽtia laboꝛare poteſt. NHec hfina⸗
lus dei virtute vos ↄgregaui: ⁊ operarios mirũ fratres:qꝛ ſibi dat᷑ omniũ dñm poſſi/ ulch
meos vos feci:vt laboꝛantes in ea vſq; ad ere. Ipſe eſt em̃ ſperantibus in ſe theſau/ ultet
ſinẽ: dignũ fructũ recipiati in tempoꝛe ſuo. rus in paupꝑtate:ſolatiũ in ſolitugine: glo eſig
Ad hanc vineã vos elegi:ad hanc dei hęre ria in abiectiõe:honoꝛ in ↄłmpi: vmbꝛa/⸗ Allch
. ditatem vos ↄuocaui:licet fauoꝛatus a ſan culum in om̃i pꝛotectiõe.Eſtote igit᷑ pauupe . 4 unen
cto epiſcopo valerio: qui de bonis epiſco/ res fratres mei:qm̃ deſideriũ paupeꝝ exau Ml
patus vt monaſteriũ in heremo ędificarẽ diuit dñs:⁊ pꝛęparationem coꝛdis eoꝝ au- Vs. 9. ſlae
mihi multa donauit. Hon em̃ ſatis fuit pa diuit auris ſua.Tunc em̃ vere paupꝑes eri⸗ fncn
trimonium młèum: niſi etiam ipſe me cond tis ſpiritu: tunc vere beati: tunc benigni: Ei
iuuaſſet. Ad hanc igitur ↄgregationẽ vos tunc obedientes:tunc veraces:tunc nõ ſi-⸗ hene
Joh.15. elegi:nõ vos me elegiſtis: ego elegi vos. cti: tunc om̃is mali ignari: ſi vero coꝛde et it llte
Et ecce poſtq; epiſcopus factus ſum: vita / opere pauperes inueniemini: Quã gratiã huen
liem: nicolaũ:ſtephanũ:doꝛotheũ: pauluz: nobis impetrare dignet᷑ beatus pꝛimiceriꝰ hlen
iacobũ ⁊ cyrillũ frequẽter rogaui:vt me ſoꝰ martyrũ ſtephanus:qui pꝛo ſuis perſecuto denn
lum in epiſcopatu non dimitterent:qꝛ licet ribus exoꝛauit dñm noſtrũ ieſum chꝛiſtuʒ: lien
epiſcopus eſſem:nõ tamen credebam pau/ qui cũ patre er ſpirituſancto viuit ⁊ reengat· dad
pertatẽ deſpicere:ſed cum abꝛaã:iſaac ⁊ ia in ſęcula ſeculoꝝ:Amẽ.
.
„
— ıὤ

V

le

⸗

e:

he
au

ri⸗
1:

tĩ

Ad fratres in heremo

De conſolatione fratrum in he⸗
emo a quibus ſanctus Auguſti-
nus receſſit: cum exhoꝛtatione ad

oꝛati

„ A Ratres mei ⁊ lęticia coꝛdis mei:tẽ/

S bo em̃ patrẽ vt ipſe vos cuſtodiat:⁊ mane/
)at vobiſcum in ęternũ ſpũs veritatis. Ite/

trum etiam dico: Holite de meo receſſu am/
Jacobi.ꝭ e plius ↄtriſtari: ſed ſemper oꝛate pꝛo inuicẽ
vt ſaluemini. VUalde em̃ ſeruis dei ⁊ ſolita /
rijs eſt neceſſaria ipſa oꝛatio:per quã deus

placatur: per quam deus ad nos inclinat᷑.
Exo.32. Adoꝛauerat em populus iudaicus vitulũ
aofſflatilem:⁊ ait dñs moyſi: Dimitte vt ira/
ſcatur furoꝛ meus cõtra eos. Cui moyſes:
AQuęſo o dſie quieſcat ira tua:⁊ eſto placa/
bilis ſuper maliciã populi tui. Et ecce pla/
catus eſt ds. OQ q; grandis eſt ipſius oꝛa/
tionis cauſa:o qᷓ; grande myſterium. Ecce
Egxo. v. moyſes oꝛabat in monte: ⁊ ioſue amalech

4. Begj·20. deuincebat. Per oꝛationẽ nege Nen vnuſquiſq; pꝛo ſe:ſed pꝛo om̃ibus oꝛa

⁊ ſalutem amimęg ⁊ coꝛpoꝛis adipiſcit᷑. Per
Actj.7, oꝛationẽ ſaulus effici᷑ paulus:⁊ doctoꝛ gẽ/
tium:⁊ pꝛędicatoꝛ oꝛbis terrę. Obſetro er/
Icobi.ꝭ. go fratres vt oꝛetis ꝓ inuicem vt ſaluemi/
1. Cimoth.a. Ni. Depꝛecoꝛ fratres mei cum apoſtolo: pꝛi
mũ omniũ fieri obſecratiões:oꝛatiões:po/
Lud.is. ſtulationes et gratiarũactiones. Oꝛate et

nolite deſicere: ⁊ ſi poſſibile eſt lachꝛymas
fundatis. O qᷓ; magnũ veſpertinũ ſacriſi/

ciũ deo obtuliſtis: lachꝛymas cum oꝛatiõe
effundere. DHiuina em̃ ſcriptura aliqñ nos
ad lachꝛymas: aliquando ad gaudiũ nos
inuitat. Sępe em̃ dicebat ſaluatoꝛ diſcipu-

Nattb. 5. lis ſuis: Beati qui lugent in hac vita:quia
gaudebune ireierna vita. Pꝛius em̃ dolẽ/
„A dum eſt:ſed poſt doloꝛẽ gaudiũ ſubſeque/

tur:quia beati qui lugẽt. Sed poſtea dicit

Abi. S. ſaluatoꝛ: Gaudete? exultate qm̃ merces ve

ſtra copioſa eſt in cęlis. Quæę quidem mer/
ces per lachꝛymas ⁊ oꝛationes acquiritur.

B Oꝛate igit᷑ fratres mei in heremo: oꝛate et

Zucj.iSᷣ. nolite deſicere:Nam ſicut pꝛopꝛiũ eſt cani/
bus latrare: ita pꝛopꝛiũ eſt heremi cultoꝛi/
bus oꝛare. Bonoꝝ em̃ oꝛatio locutio eſt ad
deum.Quando em̃ ſerui dei legunt: deus

ſine dubio eis feruẽter loquit᷑: ſed dũ oꝛãt

cum deo ſuauiter loquunt᷑. Ipſe em̃ ſapiẽs

eſt:q; ſub paucis verbis multa compꝛehẽ/

—.

onẽ ⁊ lachꝛvmas Ser. xXXII
pus eſt vt reuertar ad eum qui eſt

⁊ qui miſit me ad vos:vosvero no
te cõtriſtari nec turbet᷑ coꝛ veſtrũ. Roga/

Licet em̃ medu

Sermo XxXII

.dit: a quicquid necelſe eſt: bilariter tribuit:

⁊ abundãtius atq; perfectius q; homines
ſciant vel valeant cogitare. O fratres mei

dilectiſſimi clamate in heremo: vlulate in
Bacvaſta ſolitudine: vociferari nõ quieſca/

tis: clamate oꝛando ⁊ nolite deſicere: Cla/
mate nõ ſolũ voce ſed maxime mẽte. Ecce
em̃ ſemꝑ auditis aues in deſerto cantãtes
⁊ laudantes desm factoꝛẽ ſuum. Et ſi can /
tare non poteſtis:qꝛ ſenes multi iam eſtis:
mente ſaltẽ nolite tacere. Nam ⁊ tacentes
oꝛe:mente aũt oꝛãtes exaudit dñs. Nec in

ofone locutio tantũ quęrit᷑: q́;dtum ſenſus.

Ecce em̃ hieremias cõfoꝛtat᷑ in carcere:da/ hiere.⁊0.

niel inter leones exultat:tres pueri ĩ foꝛna/ Panietł..et.ʒ.

ce tripudiaãt:iob in ſterquilinio nudus triũ Zob.2.
phat:paradiſum de cruce latro inuenit:ſu⸗Lud.aʒ.
ſanna inter ſenes defendit᷑:ſtephanꝰde toꝛ Naniet.iʒ.
rente in cęlum ſuſcipit᷑: ⁊ inter lapidantes Acij.⁊.

.pꝛo ſaulo exaudit᷑. Non eſt igitur locus in
oquo oꝛare nõ debeamus: quia deus vbiq;
ſ vbis nos exaudire dignat᷑. Oꝛate igit᷑

emper ⁊ in om̃i loco vt ſaluemini:Mon ſo⸗

e debemus.Nam vt ait pater ambꝛoſius:

ISi pꝛo te tantũ rogaueris:ſolũ tuũ meritũ

poſſidebis:ſed ſi pꝛo om̃ibꝰ rogaueris:oẽs
pꝛo te rogabũt.Oꝛatio ſancta:colũna ſan⸗
ctarum virtutũ:deitatis ſcala:viduaꝝ ma

ritus: angeloꝝ cognata:fundamẽtũ fidei:

mõachoꝝ coꝛona:ↄiugatoꝝ lauamẽ. Bea/
tus qui te amat:beatioꝛ qui te frequentat.
Beatus aui te aſtringit: ſed beatioꝛ qui in
te perſeuerat. Beatus qui tecũ lachꝛymas
fundit:qm̃ holocaaſtũ ſanctũ deo ⁊ imma/
culatum offerre nõ dubitamus. Flete igit
fratres oꝛando ⁊ nolite quieſcere: vt digni
efficiamini gra dei.Sed dicetis.Ecce mul/C

ti ſumus:⁊ pꝛeter euodiũ:alipium ⁊ pontia

num qui de ſcriptura ſancta multũ nouerf̃t: .
om̃es groſſi ⁊ idiotę ſumus: igit᷑ doce nos
oꝛare.O fratres mei licet groſſi ſitis: ⁊ ſub/
tilia nõ capiatis:nõ tñ debilioꝛes vos repu
to:ſed charioꝛes vos teneo ignaros ⁊ humi
les:qᷓ; ſapientes elatos ⁊ ſuperbos: Dei tñ
gratia avegta lute ſufficit qð habetis.
5 ſcripturaꝝ non intelliga
tis:ſicut euodius:alipius⁊ pontianus:qui ꝰ
romę diu mecũ cõmoꝛati ſunt:tamẽ ſcriptu
raꝝ coꝛticem vos intelligere nõ dubitamꝰ.
Diximus em̃ pꝛimo vobis:ꝙ pſallere: oꝛa/
re ⁊ manibus laboꝛare debeatis qñ neceſſe
„ 9

BSBoeonczi
fuerit: a ſi vobis tempus ſuperſuerit: dice /.
Matt.s. re Pater nf̃ nõ differatis. Ipſa em̃ domi/
nica oꝛatio appellatur: in qua ſeptem peti/
tiones reperniunt᷑: in quibus om̃es ſpecies
oꝛatiõis compꝛehenduntur: quibus deum
interpellamus pꝛo apetendis bonis ⁊ pꝛso
vitandis malis:aut pꝛo delendis cõmiſſis.
Tres em̃ pꝛimę petitiões pertinẽt ad ęter/
nitatem: Reliquę vero quattuoꝛ ad hanc
vitam tempoꝛalẽ pertinere videntur: quia
2 panis quoridianus: ſcilicet ſpiritaliſ licet
ſit ſempiternus:ad hoc tamẽ tempus etiã
pertinet inquantũ miniſtratur animę qui/
buſdam ſignis:dictis vel ſcriptis.Et ideo
panis dicit᷑:quia laboꝛãdo ⁊ diſſerendo di/
ſcitur: ⁊ ita quaſi manducando deglutitur.
Nunc quoq; peccata dimittunt᷑ nobis: et
nos dimittimus alijs: quę petitio eſt inter
quattuoꝛ ſecũda.Et temptatões quę nunc
noſtrã vitã infeſtant:⁊ ipſa liberatio a ma-
lo:ad hanc vitam pertinent:quia dei iuſtie
cia moꝛtem incurrimꝰ: vnde dei milſericoꝛ/ 7

.

dia liberandi ſumꝰ. Quę cum ita ſint ipſa/

rum petitionũ verba diligenti pertractaſ 7eroromuolicę deuincunt᷑ virtutes. O ſacrũ

da ſũt: vt intellecta maioꝛẽ generẽt codis
affectũ: 2 qð petitur ad velocioꝛẽ perduca
D tur effectũ. Oꝛate igit᷑ fratres dicentes Pa
ter noſter:referentes gratias largitoꝛi oim
bonoꝝ:qui dulcedo noſtra eſt: vita ⁊ reſur/
rectio noſtra eſt:ſpes noſtra eſt:⁊ lumẽ ocu
loꝛum noſtroꝛũ:baculus ſenectutis noſtrę:
donans nobis ſeuſum vt eum agnoſcamꝰ:
2 ſecreta ſecretoꝝ ſuoꝝ intelligamus. Ipſe
em̃ nobis dedit efficaciam in opere:gratiã
inter electos:effectum in ſuis ⁊ ſuoꝝ pꝛęce/
ptis:ſolamen ⁊ cõſtantiã in aduerſis: cau/
telam in pꝛoſperis ⁊ timoꝛẽ:⁊ quocũq; ver
timur ſua grandis miſericoꝛdia nos pꝛeue/
nit. Oο fratres mei non negligamus oꝛare:
, non carnẽ domare: nõ vigilare.Et tamen
quid ei retribuemus:qui non permiſit nos
ſubmergi cũ in mari magno eſſemus:Ecce
em̃ conſumpti eramus ⁊ nos liberauit:Er/
rantes eramus in ſęculo: ⁊ reduxit nos ad
viam: Ignhoꝛãtes eramus:⁊ docuit nos ve
nitatis viam. Non igit᷑ tedęat nos oꝛare:qꝛ
non familiã regere:ſed tantum deo placere
doebemus.Et vt bene pſallere ⁊ oꝛare poſſi
tis:abſq; magno coꝛpoꝛis impedimẽto:de
ponis epiſcopatus eccleſię hiponenſis cen
tum et quinquaginta veſtimenta cum cal/
Qamentis vobis dilectis fratribus depoꝛ/

munt in medio turrẽ: quę vocata eſt babel. „ 2
NHoſtea vero venit nabuchodonoſoꝛ ⁊ am
pliſicauit eã ⁊ ditauit: ⁊ inlatus ſuperbia

in roboꝛe foꝛtitudinis meę: et in gloꝛtã de/⸗
coꝛis mei?: Et dum rex ſic exclamaret: vox

ris:⁊ cum beſtijs feriſq; erit habitatio tua:
feęenum vt bos comedes: ⁊ ſeptem tempoꝛa
ſuper te mutabunt᷑ donec ſcias ꝙ excelſus

Augnuſtini n

tari pꝛecepi:vt tempoꝛe frigoꝛis quantum ohin
neceſſe fuerit vnuſquiſq; recipiat reponen- gben
tes ea et cuſtodientss in communi veſtia- lurg
rio cum omi diligentia ⁊ charitate:ſcientes kka
ꝙ vera charitas nõ quęrit quę fua ſunt ſed 1. Cori.1ʒ. gupeen
quę dei. Sic autẽ facientes non deſiciatis. iiiuin
Deus autẽ pacis qui eduxit de moꝛtuis pa heb.rʒ. Eß mmtst
ſtoꝛem magnũ ouiũ in ſanguine teſtamen/ lope
ti ęterni dñm noſtrũ ieſum chꝛiſtum: aptet ſcnnn
vos in omi bono: vt faciatis voluntatem num
eius: faciens in vobis qð placeat coꝛã ſe ꝑ ins.
chꝛiſtũ ieſũ: cui eſt honoꝛ ⁊ glia in ſecula ſe⸗ one
culoꝝ: Amẽ. Oꝛate pꝛo nobis fratres:⁊ an rſtu
te meũ receſſum cupio vos ſalutare in oſcu en
lo ſancto: Amen. =ðUè ſvee⸗
eieiunto: Sermo XxxII nnn
Requenter audiſtis fratres charii- A Flant
ſimi ꝙ ieiuniũ eſt res ſancta: opus
eceleſte:ianua regni:futuri ſęculi foꝛ Cpin
a:qð ſi quis iuſte perfecerit dei ſo ius exi
ſtimabit᷑: ſibi cõiungitur: ⁊ ſpiriealis effici⸗ .*
tur. Per ieiuniũ fratres mei pꝛoſternuntur wan
vitia: augmentant᷑ virtutes: humiliat᷑ c⸗ un
ieiuniũ:tu coꝛpꝰ refrenas ne ſurgat:tu vir/ ltihn
tutes incitas vt reſurgant:tu reum illumi⸗ hlie
nas ⁊ ſanas vt viuat.O ieiunium tu ſuaue remnca
es bonis:tu odihile es malis:tu delectabi hfnn
le es ſanctis: ſed deteſtabile pꝛauis. O ſa- deo
crum ieiuniũ:tu diuina myſteria pandis:qᷣ eckn
ſapientig ⁊ pꝛudentię ſunt agnoſcis: recoꝛ⸗ agn⸗
dari pꝛeterita facis:oꝛdinare pꝛęſentia non ſenien
negligiſ: ⁊ pꝛęuidere futura feſtinas.Sʒ ca ſier
uete fratres mei:ne ieiunando ſuperbi effi- lein
ciamini: ne cupidi: ne auaricia vel hypocri⸗ ſen
ſi pleni. Mam ſepe audiſtis ꝙ babylon ci/ nen,
uitas magna et populoſa eſt inimica chꝛi/ B Goome

ſtianis: idolis ſeruiens: diuerſis erroꝛibus tuin
nin
glietb

mancipata:quã vt dicunt ałque gigantes
eam ędiſicauerũt:ſed ſuperbia inflati fece/ Señ.ii.

eser li Daniel. 4
clamauit ⁊ dixit:Honne heęc eſt ciuitas ba⸗
bylon quam ego ędiſicaui in domſi regni

irruit ſuper eum dicens: Tibi dicit᷑ rex: Re
gnũ tuũ tranſiet a te:ab hominibus eijcie⸗

—

— w — —

+☛ =

1
9
/
⸗
le
wi
ſar
36
N
lon
effi⸗
al⸗
15
os
72 bẽlt⸗
“D

i Panid4

;
mi
de/
or
ße⸗
i
19
1

deig.

ꝙ ſuperbiendo regnũ terrenũ amiſit ⁊ ſen/
ſum: quia cum beſtijð habitare volebat.

qui plenus eſt confuſione:plenus erroꝛibꝰ:

regnat in eo:dum regnat ambitio:dum do

citas. Et ideo fratres hęc om̃ia agnoſcen /
tes caueamus a cunctis malis: ſcientes ꝙ
per ſolam humilitatem om̃ia mala vincere
valemus:ſine qua noſtra ieiunia nobis nõ
pꝛoderũt.hęc eſt per quã ad vitam intrare
poterimꝰ. Non ergo extolli debemꝰ ſi bene
viuamus: ſed humilitatem ſeruantes ſem/
per philoſophari nõ deſiſtamus. Quid em
eſt phioſophari niſi moꝛtem pꝛęmeditariꝰ
Ad regnum em̃ celoꝝ nõ conducit nos glo
ria mundi: nõ multitudo diuitiarum: non

dominatur in regno hominũ. Et ſic videt

Ad fratres in beremo Sermo XXIII XXIIII

nuta:romã tandem egreſſus eſt: æ cũ pau/

la ⁊ euſtochio:quas i ſide chꝛiſti nũtriertt:
abitare volebat. Eearum patre rogante: vt nobis per epiſto/
Babylon hec fratres mei mundus iſte eſt:

lam ſcripſit:aſperrimã vitã ſanctus pf hie-

eꝛple oꝛib: ronymus duxit: in tantũ vt neminẽ legere
iniquitatibus:⁊ veneno malicię. Ecce nũc audiam ſidelium modernoꝛũ auſterioꝛem
1. Jo.. fratres mei quomodo totus mũdus in ma
ligno poſitus ẽ: Ecce quomodo diabolus
o cum hieronyt
minatur perfidia: dum conculcatur ſimpli-

fuiſſe. Itaq; fratres etiam nos vt vidiſtis
mundũ deſeree voluimus: et ad nemoa
. fugere concupiuimus: et
perſeuerare ſcòm apoſtolicam vitam deſi /

deramus: pꝛopterea diligenter attendamꝰ2
vt ſancte et iuſte in heremo conuiuamus.
Scire enim debetis ꝙ demoꝛantibus in ſo B

litudine ieiuniũ valde neceſſariũ eſt. Seccd

pꝛimo videamus quid ſit ieiunium. Quid
em̃ eſt ieiuniũ: niſi cunctoꝛum membꝛoꝛrũ- *
debita ſatiſfactio? MÆembꝛa enim ſatiſfſace
re debent pꝛopter peccata quęcõmiſerunt.

Vngde ſi quis ĩ gula peccauerit: ſatiſfaciat
ieiunando:nam qui ſolus eſt ſine culpa: ſo
lus eſt ⁊ ſine pęna.Sed quoniã nullus ẽ ſi

nobilitas generis:nõ ſcientia: non ſapien/ o ne culpa:ideo nullus ſine pęna viuere de

tia:nõ facundia verboꝛum: ſed ſolꝗ gratia
Chchꝛiſti ⁊ virtutes ⁊ opera.Eia igituł fratresꝰ
conſiderate ad quid hucveniſtis:⁊ quid he
remũ concupiſtis:quid agere voluiſtis:qð
officium habere deſideraſtis. Omnes vno
oꝛe dicetis: deo ſeruire optamus. Et quia
ſic eſt:pꝛopterea attendere feruenter debe/
tis:ꝙ veſtrum officium eſt non ſolum car/
nem ieiunijs ⁊ abſtinentia eſcę ⁊ potus af/
fligere quantũ valitudo naturę permittit:
ſed etiam mundũ contemnere: peccata de/

. flere:⁊ nõ doctoꝛis apetere cathedram:ſed

in cinere ⁊ cilicio perſeuerare in heremo vſ /
q; ad moꝛtem debemus:Adiuuet nos chꝛi
ſtus filius dei quẽ credimus ieiunaſſe qua/
draginta diebus ⁊ quadraginta noctibus:
qui eſt benedictus in ſęcula: AmYẽz.

¶ De erxhoꝛtatigne ad ſolitudinz
exemplo ſancti Hieronymi:Acde
ieiunio: ⁊ quid ſit ieiunium: Ser/
Egimus em̃ fratres chariſſimi ſan/
cctum patrem hieronymũ cardina
‚Alem fuiſſe in eccleſia ſancti lauren-
tij martyris:⁊ quia romanos de auaricia ⁊
feętida luxuria foꝛtiter repꝛehẽdebat:ab eis
per veſtem muliebꝛẽ:vt iam audiſtis: eum
pꝛoclamare in populo voluerunt: ſed deo
auxiliante ſanctitatis fama minime dimi/
— .

bet. Oculus enim meus frequenter pecca/

uit: quia per eum moꝛs intrauit in animã hiere.?-.
meam. Claudatur ergo oculus ⁊ patiatur

ne qð eum delectat videat. Sic em̃ de ſin/
gulis coꝛpoꝛis membꝛis faciendum eſt fra

tres. Tunc enim magnũ: tũc deo acceptüũ:
tunc ſibi deuotum ieiuniũ reddimus: dum Pe coſe. diſ.
ab iniquitatibus ⁊ voluptatibus abſtine/ ieiunium.
mus. hoc eſt magnũ ⁊ perfectum ieiunuu.
Sic enim agentes ſancte ⁊ iuſte ⁊ pie viue/Titũ.ꝛ2. o
re dicimùr. Pietas enim eſt cultus deo red
dere quod debet. Sic talis iuſte viuere di·
citur:quando deo reddit quod reddere de- Matth.22.
bet:⁊ cęſaris ꝗᷓ ſunt cęſari. Impietas quid
aliud eſt qᷓ; idolatriaʒ committere? MÆ.ulti
tamẽ dicunt ꝙ impietas eſt: quãdo paupe C
ribus quis ſua non elargitur. Pꝛoptera

fratres mei ſcire vos volo:ꝙ aliud eſt flagi

tium:aliud facinus:aliud impietas. Flagi
tium eſt dum peccando noſipſos offendi,/
mus. SFacinus quando pꝛoximum. Impie
as quãdo idolatriam cõmittimus. Simi/

liter aliud eſt miſericoꝛdia: aliud clemen-

tia:aliud pietas. AMiſericoꝛdia circa natu/
ram:clementia erga iuſticiã: ſed pietas er/
ga deum verſatur. Et quia groſſi eſtis fra-⸗
tres:veniat verbi gratia: Miſericoꝛdia eſt
dum ſi quis videndo aliquem iuſte dam/
natum duci ad ſuſpendiũ: naturaliter mo/
uetur eiq; compatitur: et ita motus a ſu-
„, 9 2

Sancti Auguſtinn

ſpendio eũ liberat.Similiter ſi quis rapuit in veteri lege faciebant. hecimas em̃ deo Exo.22. ue
pauperialiquid boni: ⁊ veniat alius ⁊ ra/ dabant: ⁊ pꝛimitias de oĩbus bonis ſuis: ge
ptoꝛi eripiat ea et pauperi reddat: talem Sic et nos deo pꝛinfitias dare debemus. 4 .
dicimus habere miſericoꝛdiam. Clemẽtia Quas tunc pꝛimitias deo damus: quãdo ſnn
ero eſt vt ſi quis iniuſte hominem puni/ coꝛꝑe quidem a cibis elemoſynas etiã dan e
tum videat:⁊ obijciat ſe periculis vt illum do:⁊ mente a vitijs ieiunamꝰ:Et tunc deo
eripiat: talem dicimus clementiã poſſide/ tales pꝛimitię acceptę ſunt.Sed ſcitote fra H· um
re. Pietas autẽ quid aliud eſt: q́; deum pu tres mei ꝙ antiquitus patres noſtri fidelei uen
ra mente colere:quę alio noinine latria nũ ieiunare conſueuerunt:in vigiljs magna/ h
cupatur: Bene enim tunc dicimur ieiuna- rum ſolennitatũ vſq; ad noctem: quod lau mn
re quando pietate: miſericoꝛdia et clemen / dandum erat ⁊ bonum. Sed hoc non ſolũ tt
tia refloꝛemus: Adiuuet nos chꝛiſtus: qui ſed etiam vigilabant per noctẽ: ⁊ ad eccle/ ffui
cum patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat in ſiam ludendo⁊ choꝛizando conueniebant: ſile
ſecula ſeculoꝛum: Aamen. Ao dereltable eraramslum. Tales nõ ler
Ah Ré a& in Hiene“ ſolum romani erant: non ſolum papienſes Ur
„ ð bi fuit inſtitutũ: ⁊rauẽnates:ſed etiam mediolanenſes. H e fuan
eu turpi conſuetudine dolebat mediola- inen
Qire nanq; debetis fratres dilectiſ ni mater illa quę me carne ⁊ ſpiritu in chꝛi/
ſimi: ꝙ hoc ſolenne ieiuniũ quod ſto regenerauit: et inſtitutum eſt igſa inſti⸗ fens
Ialma mater eccleſia hodierna die ß· gæate a pfe nr̃o ſctõ ambꝛoſio vt vigilię caſ/ ſun
cLipir obſeruari: a creatiõe hominis in ipſo * ſarentur vel ceſſarent a cunctis:vt homici/ ſnin
geñ.2. mundi pꝛimoꝛdio pꝛęcepit deus in paradi/e dia ⁊ foꝛnicationes a ſidelibus deponeren/ ien⸗
ſo adę ⁊ euę vt a fructu arboꝛis abſtinerẽt. tur. Solum tamẽ ieiuniũ mentis ⁊ coꝛpo/ men
Exo.⁊4· Hoc etiam ante legem moyſes ſanctug ob vris cMelemoſyna mediolanenſis eccleſia rannes
5. Regl.19. ſeruauit ⁊ legem ſuſcepit. Hoc ſub lege he/ fidelibus reliquit. Sed dicetis: MNunquid Nre
Iliiieias aſtrinxit: et ad cęlum in curru vola / in vita noſtra ſemper ieiunare debemus: ⸗
Señ.5. uit.Eua qᷓ;diu abſtinuit:virgo fuit:⁊ in a O fratxes mei legem meã recepiſtis:⁊ audi Peedebe
radiſo permanſit:ſed dum ieiunium viola/ ſtis frequenter inter cętera ꝙ carnẽ veſtrã lnne
uit: in miſeria coꝛruit: libidinis coꝛruptio/ dometis abſtinentia eſcę ⁊ potus quantũ nin .
nneeuym perſenſit: ſub domino cõſtituta remãa valitudo permittit. Nolo enim meipſum in
Exo.ʒ4.· ſit ⁊ de paradiſo expulſa fuit.AMoyſes etiã ligare.Molui onera veſtra poꝛtare:ſed hoc hnne
- poſt ieiunium cum deo facie ad faciem lo / ſolum ſuper vos ponere volui:vt ieiunetii nuil
cutus eſt: qui ante ieiuniũ deũ nec videre ⁊abſtineatis quantum facere deo fauente en
4. Begl.I9. nec ad eum accedere auſus fuerat.hieroſo poteſtis. NHolo tamẽ ꝙ diebus dominicis . .
lyma a ſennacherib temde eʒechię regis et ieiunetis: hoc enim heretici ⁊ inſideles fa⸗ *ꝰ
eſaię per ieiuniũ liberatur: ⁊ centũ et octo⸗ ciunt.Om̃e autem ieiunium exceptis die/ en
gintaquinq; milia cęlitus interfecti ſunt in bus dominicis bonum eſt et laudanddun r il
nocte vna: Et ne fęterent eoꝛũ coꝛpoꝛa:in / ſi bene ſit. Aliquod tamen eſt ieiunium de uett
Jone.·s. cinerati ⁊ in puluerem redacti ſunt. Tem/ uotionis:vt ieiunare vigilias ſanctoꝛũ cy⸗ hAn
proꝛe etiam ionę ieiunium pꝛędicantis in ci pꝛiani compatrioteę noſtri: ⁊ geruaſij ⁊ pꝛo/ „ ecbit
SZolue: io nere ⁊ cilicio veniaʒ impetrauit. Hũquid æ thaſij ⁊ ſimilia. Aliud eſt ieiunium inſtitu/ ſagce
ioſue ſiliꝰ naue ieiunauit plus qᷓ; ꝑ diẽ ⁊ cur tionis:vt aſſumptionis ſanctę marię:⁊ na untl
ſum ſolis ⁊ lunę temperauit:⁊ hoſtes ſupe/ tiuitatis ſancti iohannis baptiſtę:ſanctoꝝ ſeli
rauit: O ieiunium conuiuiũ animarũ: bea aploꝝ petri ⁊ pauli: ſimõis ⁊ iudę:matthęi ind
tus qui te amat:ſed beatioꝛ qui te freqduen ⁊ andreę ⁊ iacobi maioꝛis. Iſtoꝛũ enim vi ⸗ lten
tat. Qui enim ieiunat vt bonus appareat: gililias ieiunare ſemper debemus:vt ſicut ie me
vt conſeruet᷑:vt ſanioꝛ flat: ⁊ vt ne coꝛpoꝛe iunando cum eis patimur:ita ⁊ in futurum 4 tunet
ninmis impingueſcat:nõ beatus ẽ ille:quia cum eis pariter gloꝛiemur. Sed mox mihi D 6fiie
ieiunium quod facit non virtutis eſt: ſed fratres dicetis: Cur feſtum natiuitatis ſan ihtne
pꝛęſumptionis: non virtutis eſt ſed atte ccti iohannis celebꝛamꝰ: NHunquid in pecca tt
nuationis. Ideo non mundo: ſed deo ie to cõceptus eſt: Et ideo attendite ꝙ pꝛius enſſa
iunare debemus. Sic enim ſancti patres ſeminatur homo:poſtea concipitur in vul lalohe
*
—
OW △

Ad fratres in heremo Germo XXV xXxXxVI

ee ua: ⁊ ihi caro foꝛmatur: deinde poſt dies q/ nem domantes quãtum poꝛtare noteſtis.
. draginta ſeptem creatur anima et coꝛpoꝛi Adiuuet nos chꝛiſtus filius dei qui pꝛo no
infunditur: ſcᷣm ſanct patrem ⁊ martyrẽ bis naſci ⁊ moꝛi dignatus eſt: Amen.
cypꝛianum:cui in om̃ibus compelloꝛ crede CSe
1 re:quia per ſpiritũſanctum optime locutuſ De murmuratione ⁊ detractio
ffelt. Celebꝛatur tamen natiuitas ſancti io ne :Et de pęnis damnandoꝛum:
a4 b hannis baptiſtę:nõ pꝛima ſed ſecũda. Pi Sermo XxXVI

lJ⸗ ma em̃ natiuitas fuit in vtero:quando ani Emoꝛantibꝰ nobis in heremo frẽs A

3 ma in vtero fuit infuſa.Alia vero ex vtero ⸗ dilectigſimi: murmuratoꝛes:detra
du quando venit ad lucem: ⁊ hęc ſine pecato & coꝛes: vel ſuſurroꝛes nullatenus
M fuit:qꝛ ſanctiſcatus fuit in vtero. Hec autẽ eſſe debemus:ſcientes ꝙ tales regnum dei HGal. 5.
ke. feſtiuitaſ nõ ſolũ apud fideles ſed apud in / non conſequent᷑. Mon igitur ſtulta loqua-
u: ſideles vigiliã haber. In hoc feſto maxime mur lingua doloſa: ſed cum dei adiutoꝛio
no pagani inſideles ad eccleſiã ſuam cõöuenie/ ſine cuius voluntate et nutu folium arbo/
ſs bant vigilantes vt ſupꝛa diximus.Sed de ris nõ mouetur:om̃is murmuratio vel de⸗/
De ſtructis vigilis ilis: adhuc tamẽ antiqui/ tractio pꝛocul ſit a nobis: cõſiderantes q̃d qumeri. a1.
o⸗ tatis nomen tenemus:quia dũ ieiunamus marisę ſoꝛoꝛi aaron moyſi:quia murmura
hri vigiliã nuncupamus. Vel aliter dicamus uit acciderit. Ham murmurauit:quia morx
ſti fratres⸗ NHam dum illa ſancta heliʒabet ꝗᷓ ſes vxoꝛem ęthiopiſſam duxerat:⁊ ea mur /
25 filia fuit ſapctę iſmarę: quę quidem immara . Murante iratus ẽ dñs valde: eo ꝙ moyſes
i/ ſoꝛoꝛ fuit carnalis ſanctę annę matris do/ eſſet mitiſſimus ſuper om̃es homines qui
, minę noſtrę:dum grauida eſſet de iohäne ⸗ moꝛabant᷑ in terra. Et ait dominus aaron
9/ ante aduentum virginis ſanctiſicaus io/ et marię:Egredimini ad tabernaculum fę⸗
1 . Zucl.I. hannes non fuit: ſed ſalutata helizaber a Keris. Quibus peruenientibus ait domi⸗
id⸗ virgine:mox iohãnes ſanctiſicatus fuit in nus:Quare non timuiſtis detrahere ſeruo
. vtero.AMerito ergo eiꝰ natiuitatẽ celebꝛa-/ eo morl cui loquoꝛ facie ad faciẽ? Ser/
udi E re debemus. Sed nunc de apoſtolis: quo/ uus etem̃ meꝰẽ: ⁊ in domo mea ſideliſſimꝰ
ſhi rum vigilię nõ habẽtur:dicamus. Feſtum eſt.Et ecce maria ſtatim repleta eſt lepꝛa:
ntiü enim philippi ⁊ iacobi ieiuniũ non habet: cadęens ſuper eam quaſi nix. Quã videns
ſunn eo ꝙ inter paſcha et pentecoſten eſt: qued mopſes exclamauit ad dominũ dicẽs:Deꝰ
hoe tempus eſt gaudij: lęticię et exultationis: meus obſecro ſana eã. Cui reſpondit dñs:
heiil quia ſaluatoꝛ ſurrexit a moꝛtuis. Jacobus Separetur ſeptem diebus extra caſtra: et
lente etiam zebedei apoſtolus apud quoſdã vi/ poſtea reuocabitur maria ad pꝛiſtinã ſani/
””s giliam nõ habet:eo ꝙ occiſus fuerit in die/ tatem. Ideo attẽgite fratres ꝙ maria hec
oH½⁴- . bvus aʒymoꝛũ: nec diẽ moꝛtis eius celebꝛa / quę peccauit:animã ſubditoꝛum ⁊ diſcibpu
ePBe obler.ie/ mus ſed potius tranſlationis. Bartholo⸗ loꝛum ſigniſicat: quando ſuo pꝛępoſito vel
lin ca.1.ct. 2u4 meus etiam vigiliã nõ videtur habere: eo pꝛeibytero obedire recuſat: ⁊ recuſãdo mur
nde vna dienũ fuerit decoꝛiatus: et ſequenni murat ⁊ murmurãdo lepꝛoſa efficit᷑:qdð ap
lxQo die obit:et ſic ſi haberet vigiliam: opoꝛte · paret dum culpa eius publicatur. Sed bo .
o A. ret ꝙ eſſet in tertia die:quod eſt contra noꝛ nus paſtoꝛ qui omniũ veſtrum curam ge,/
eu mam alioꝛum ieiunioꝛũ. Thomas autem nit: quęrens ſalutem animarũ compatitur
ena vigiliã nõ habet: eo ꝙ tꝑe aduentuſ venit. peccanti: ⁊ auxilium diuinę medicinę pꝛeci
top Barnabas ieiunium non habet: quia de bus poſtulat infirmãti: clamatq; quotidie
bei duodecim non fuit. Matthias ieiuniũ nõ indefeſſa voce paſtoꝛ bonus:qui animã ſu
H habet: eo ꝙ tempoꝛe ieiunij ſit. Johannes am ponere non deſiſtit pꝛo ouibus ſuis di
tie euangeliſta ieiuniũ non habet: eo ꝙ in glo cens: Obſecro vomine ſana eam:ſana con
* ud.a2. ria in excelſis ſimꝰ: ⁊ gloꝛiã in excelſis deo tritiones eius:quia cõmota eſt.Sana ecam
nbti 9 cantare debemus. Rogo tamẽ vos fratres quia lepꝛa murmuratiõis plena eſt. Reuo / .
ſon licet ieiunia iſta ſeruare nõ teneamini: pꝛo ca eam: quia a conſoꝛtio fidelium tuoꝛũ ſe-
remiſſione peccatoꝛũ veſtroꝛum vel p-o pe parata eſt. Ygitur fratres attendite ne mur
is riculo hoſtium ieiunare non deſiſtatis: car· muratoꝛes ĩ heremo ſitis: NHNam ſicut lepꝛa
0 H d 5
ℳ
— . . —

1

Bancti
pꝛopꝛium coꝛpus deuoꝛat: et ſibi adhęren /⸗ catum in homine refrigeratus eſt amoꝛ cha ſna
tes inficlt: ſic ⁊ murmuratoꝛ non ſolum ſe / ritatis.hoc enim penſate ⁊ cim adamvos ſen
ipſũ deſtruit:ſᷣ etiam cũctos audiẽtes infi peccaſſe cognoſcite ⁊ dicite:DHomine audi/
cit et occidit. Ideo fratres attendite vt nõ ui vocem tuam in heremo ⁊ timui: eo ꝙ bo .
murmuratoꝛes vel loquaces ſimus ſed ve, nis operibus nudus eſſem: ⁊ abſcondi me
Pꝛon er. 10. races:quia in ſuperſluo eloquio peccatum per humilitatem: cognoſcens ꝙ peccaui in Lud.16. Dlon
deeſſe nõ poterit: nec oino veritas adeſſe. cęlum ⁊ coꝛam te. Sed ⁊ contrarium facien nisl
1. Retrac. O q;ᷓ grande periculum eſt non ſolum dice tes:murmurantes ⁊ detrahentes pꝛoximo gale
in pfatiõe re falſa:ſed ⁊ vera pꝛedicare pęnoſum ⁊ du ſuo:a mala poꝛtantes in coꝛdibus ſuis:erx ſeen
bium eſt. Loquaces deniq laudare nõ au / pellet eos dominus de paradiſo: ſed tamẽ
deo:ſed tacentes beatos pꝛędicare pꝛęſu/ faciet eis dominus miſericoꝛdia motus tu/ tetal
B mo. Attendite o fratres mei: attendite ne nicas pelliceas:ne tempoꝛe frigoꝛis perpe/⸗ t
ſimul cũ pꝛeſbyteris meis murmurantibus tuo moꝛiãtur. O grandis dei miſericoꝛdia: loq
capiamini. Mã ad vos perueni: et in diebꝰ o inſinita dei clemẽtia: o magna? admira/ ſnn
paſchalibus vobiſcũ in hac ſolitudine emſſe bilis eius dilectio circa nos. Ecce em̃ quoti un
volui: qꝛ murmurauerf̃t ⁊ auguſtino detra / die peccamus: frequẽter eum offendimus: s
reft pꝛeſbyteri:⁊ noluer̃t diuinis obedire 5 ⁊tamen nos derelinquere non vult:ſed tu/ ſſo
cepti: ideo lepꝛoſi murmurãdo facti ſunt: ? nicas pelliceas contritionis ⁊ venię nobis nee
immũdicia pctõꝝ ꝑcuſſi ſũt:⁊ a domo mea quotidie donat ⁊ largitur. Ecce quanta eſt nn
expulſi ſunt: qꝛ vocati nõ fuert digni mecũ. miſericoꝛdia noſtri ſaluatoꝛis. Igitur fra / C eh
perſeuerare. Ideo ſeparati ſunt ⁊ expulſi: “ tres mei 2 lęticia coꝛdis mei:receamus ad mnt
quia nõ potuerũt ſine murmure ſtare. oſ ꝙ mentem: et eam diligenter diſcutiamus: e
autem quoꝛũ officium eſt ſemper oꝛare:fer / ſcientes ꝙ nunc in paradiſo pęnitentię et li
nentius nũc oꝛare vos depᷣcoꝛ: vt tanq;ᷓ ſa delitirum poſiti ſumus:et in ecdleſia eius Gun
natos ad cõmunionẽ ecdeſię hippone ſ& poſiti et collocati ſumus. Dedit enim no/ ta
reuocare gaudenter poſſimus illos: quog bis pꝛęcepta: vt toto coꝛde et tota mente Matt. 22. tgl
tales inuenire credidi quales inuenireno? eum duigamus: 2 pꝛoximũ noſtrum. Sed na
potui. Hęc tamen expulſio eſt ad ſalutẽ nõ quomodo diligere eum poſſumus:ſi ſuſur⸗ *
ad perditionẽ:ad coꝛrectionem nõ ad dam rones ⁊ detractoꝛes ĩ heremo facti ſumus? i⸗
Seſᷣ. 3, nationem Sic enim expulſus eſt adam de Oρà& peſtis miſera moꝛtalis eſt ipſa mur/ i
paradiſo:vt ĩ hͥ exilio miſerię coꝛrigeret᷑: vt muratio:o q; venenoſa. Hęc enim eſt quę ie
in hac pęna tempoꝛali per gratiã adipiſcea conuentus clericoꝛum et ciuitates multas i
ret᷑ ęternã ꝓmiſſionẽ. Nã licet ads peccaue deſtruxit.Et quia grande periculum eſt in/ unn
rit:dñs tñ eũ nõ deſeruit:bᷣ ad pęnitẽtiã eũ ter murmuratoꝛes habitare:ideo expellen/ ſn
⁊ ſuos ſemper inuitauit. Poſtq; em̃ adam di ſunt taleſ:ne cęteri coꝛrumpant᷑ per eos. nun
peccauit: latere ſevoluit:⁊ abſcondit ſea fa Tertia enim lingua multa mala cõmittit: Ecci2 8S te
cie domini:quod erat ſignum doloꝛis ⁊ eru ideo ſi ſemel coꝛrepti nõ ſe emendauerin: fmpmi
beſcentię.Sic em̃ vos facere cupio fratres. de veſtra ſancta ⁊ ſingulari ſocietate expel/ an
Nam ⁊ ſi aliquando murmuraſtis vel pec/ lantur.MNec cudele hoc eſſe credatis:nec il
caſtis:quod eſt conditio cunctoꝛum viuen/ li qui expulſi ſunt ad tempus: de hac expul .
tium:erubeſcite ⁊ abſcondite faciem veſtra ſione dolere debent:ſed cum om̃i humilita kr
per humilitatem a facie ſaluator: vt dum te eam ſuſcipiant: dolentes tamen et flen/ zmu
viſitauerit vos in ſolitudine paradiſi:⁊ vo tes ꝙ nondum intellexerunt apoſtolum di tunn
cauerit vos dicens cuilibet: Adam vbi es: centem: Si quis ſe putat religioſũ eſſe non Jacobi.r. iu⸗
conſideretis in quanta peccatoꝛum miſe/ refrenans linguã ſuam: huius vana eſt re⸗ dlln
ria poſiti ſitis. Per hoc em̃ ꝙ vos pꝛopꝛio ligio. AMelius eſt em̃ a congregatione pꝛeę/ fu
noĩevocat:ſignũ dat ꝙ ad pęnitẽtiãvocat. ſenti expelli ad tempus:qᷓ; a cęleſti regnog ce
Per h̊ ꝙ diẽ: Abi es: oſtẽdit ꝙ viã pctõꝛis petuo exulari.Sic enim vt ſupꝛa diximus: Seũñ.ʒ. e
ignoꝛat: non tñ ꝙ ignoꝛet: ſed ꝙ repꝛiobet. expulſus eſt adam de paradiſo:non ad dã Cuan
Poſt meridiẽ aparet:oſtendens ꝙ dñs ab nationẽ ſed ad coꝛrectionẽ.Coꝛrectus vero keſan
amoꝛe peccatoꝛum refrigeſcit:quia per pec ⁊ emendatus frater qui peccauerit ⁊ qui ꝓ/ n
* —
D
£ „

nut

0
ne

e⸗
:

Ad ſratres in beremo SGermo XxVI

ximo detraxerit: volo vt inter vos fraterne affligi vel ęternaliter cruciari. Studeamus

recipiatur. Aelius eſt em̃ vt redarguamur
de miſericoꝛdia:qᷓ; de trudelitate in die no/
uiſſimo. Nam pium hominem quando pe
riſſe legimus ignoꝛo:ſed impium et crude/
D lem frequenter periſſe audio. Igitur o fra/
tres mei ⁊ leęticia coꝛdis mei: obſecro vt nõ
peccetis: vt in die nouiſſimo nec crudeles
nec nimis miſericoꝛdes inueniri poſſitis:
Deeponite murmura: claudite infra den/
Vs.ʒ8. tes linguam: ponite cuſtodiam oꝛi veſtro
⁊ ſilete:nõ ſolum a malis:ſed etiam quan/
doq; a bonis ſilere laudabile eſt. Ait enim
ſanctus pꝛopheta:Silui a bonis. NHam bo
num vbiq; pꝛoferre nõ debemus: ſed tem/
pus pꝛoferendi agnoſcamus in cunctis.
Eſtote igitur fratres non loquaces:ſed ve/
races. Calcate murmuratiões:⁊ fugite eas
vt moxẽ. NHam murmurare: detrahere vel

igitur fratres ſemꝑ bene viuere: vᷣt ⁊ ſemꝑ
bñ eſſe poſſimus:⁊ ſemꝑ bñ nos eſſe poſſi/
deamꝰ. Eſſe em̃ dei gratia habere nos ſci/
mus: ſed ſemꝑ bene eſſe om̃ino ignoꝛamꝰ.
Pꝛopterea taliter linguam noſtrã cęteraq;

coꝛpoꝛis membꝛa reſtringamus:vt mediã/

te diuina gratia ad perpetuũ malũ eſſe nõ
ꝑueniamuſ. Hec de nobis dicat᷑: ꝙ de iuda
ꝓditoꝛe diſcipulo dicit᷑: Meliuſ ei fuiſſet ſi Mattð.as.
natꝰ nõ fuiſſet hõ ille.Quare illi meliꝰ fuiſ⸗
ſet ſi natꝰ nõ fuiſſet: niſi qͥa melius eſt om̃i
eſſe carcere:qᷓ; in inferno iacere. Ibi deniq; F
ſi erit ſtimulus doloꝛis⁊ peęnitudinis:nul
la tamẽ erit ibi coꝛrectio voluntatis:vt nul
latenꝰ a dãnatis poſſit diligivel deſiderari
iuſticia. Ideo illi diuiti qͥ in inferno crucia/ Zucdj.26.
batur:q;uis curam de viuis fratribus ge⸗
rere videretur: non tamẽ eidẽ de iuſticia cu

deſpicere hypocritarum cõditio eſt ⁊ iguo/.xra erat:quia iuſticiam nullatenus diligere

rantium.

Murmurare deniq; et detrahere poſſunt qui in inferno ſunt. Jacebat tamẽ

hypocrita non ſatiatur:de omnibus male/ v diues:⁊ ſepultus erat in inferno:⸗ quid de

dicens vt ipſe ſolus a cunctis pdicet᷑ btũs.
Omnia iudicat:vt nemo ſit qui eum aude
at iudicare. mnia deſpicit: vt ipſe ſolus
ſit qui ab omnbus aſpiciatur. O hypocri/
ta caue ne ad menſam meam peruenias.
Nam ibi anteq; aliquid ſumas:lectio mea
tibi pᷣmo leget᷑. Quid em̃ pᷣmo ĩ mẽſa mea
deſcripſi? Quid pꝛimo in ea habere vel au/
dire deſidero? Quid pꝛimo in ea ſeruare p̊/
cipio:niſi qð Qauiſquis amat dictis abſen
tum rodere famã: hanc menſam indignã
nouerit eſſe ſibi? Quapꝛopter fratres ſi qͥs
murmurare deſiderat:non ſolum ad noſtrã
apoſtolicam congregationem: ſed nec ad
menſam noſtram accedere pꝛęſumat. Mon
enim ad heremum peruenimus vt murmu
remus:ſed vt mundanis om̃ibus cõculca⸗/
tis:in heremo pie: ſancte ⁊ iuſte viuere va⸗
leamus. Quod ſi non fecerimus:qð deus
aduertat:melius fuiſſet ꝙ nati non fuiſſe/
mus.Quare fratres mei melius fuiſſet:ni/
ſi quia melius fuiſſet non eſſe qᷓ; male eſſe:
Nunquid melius eſt carere eſſe: qᷓ; eſſe et
perpetuo cruciari: Mam non eſſe cui poſſit
obeſſe ignoꝛo: Sed habere eſſe ⁊ perpetuo
cruciari:quid aliud eſt q; moꝛtem ſine moꝛ
te ſemper habere? Verum et indubitan-
ter verum vobis fratres mei dicere audeo:
melius eſſet non eſſe:qᷓ; cum eſſe perpetuo

fratribꝰ ſuis eſſet ignoꝛabat:⁊ neſciebat oi⸗
W tamen curam de eis videbatur habe⸗
e:ſicut ⁊ nos viuentes de moꝛtuis: qᷓ;uis
quid agant vtiq; neſciamus. Itaq; fratres
caueamus ne peccemus:ne ad illam flam/
mã ꝑueniamꝰ. Ipſa deniq; flãma ↄcrema/
tionem habet: ſed lumen nullum habet.
Quare:niſi quia quos gehennę flãma cru/
ciat:a viſiõe veri luminis cecat?Etvt foꝛis
eos doloꝛ combuſtionis cruciet:⁊ intus pę
na cecitatis obſcuret: vt qͥ creatoꝛi ſuo coꝛ/
de et coꝛpoꝛe deliquerant:coꝛpoꝛe ſimul et
coꝛde puniantur:⁊vtrobiq; pęnã ſentiant:
qui dum viuerent pꝛauis delectationibus
ſeruiebant.Ecce fratres quomodo puniun
tur peccatoꝛes:quibusvnus ignis omnibꝰ
eſt: non tamen vno modo omnes crucian/
tur:ſed quãto quis in delitis plus permã/ *
ſerit:tanto foꝛtius cruciabitur in ęternum.
Vnus igitur ignis ſingulis ẽ et coꝛpoꝛeus
eſt: ⁊ vt ĩ ſeuiſſimos peccatoꝛes coꝛpaliter
cruciet:nec ſtudio humano accenditur:nec
lignis:picę vel oleo nutritur: ſed poſt pec/
catum ſemel accenſus:in ęternum durare 8
nullatenus dubitare debemus. & inferne G.
tu latus es: et menſuram nõ habes. Pꝛo/
fundus es:⁊ nullum fundum te habere co⸗
gnoſco. Inſatiabilis es:quia oẽs tam pau
peres iq; diuites te libẽter ſuſcipere audio:
d 4

Sancti Auguſtini

Plenꝰ ardoꝛe incomparabili: plenus fcto/⸗ vita filioꝝ qͥ errauerũt ad patrẽ redeuntiũ.
re intolefabili:ptenꝰ om̃i doloꝛe inumerabi Mec eſt domꝰ vbi reconciliat᷑ patri filius: qͥ
li. Ibhi omnis miſeria: ibi tenebꝛę:ibi nul- poꝛtionem ſubſtantig conſumpſerat luxu/
lus oꝛdo:ibi hoꝛroꝛ ęternus: ibi nulla ſpes trioſe viuendo. hanc fratres mei ſi ianua-

boni:nulla deſperatio mali:ſed omne ma, rius noſter cognouiſſet: aurum nobis ignoa

lum qð exiſtimari poteſt: damnatis in eter rantibus nõ retinuiſſet. hanc ſi dilexiſſet:
num erit. Ibi o fratres mei demones flere vineam:agrum ⁊ pecuniam tenere erubuiſ

Lud.I5.

Z. Ser „Fae

⁊ clamare nõ ceſſant:percutere peccatoꝛes ſet.Quare: Quia paupertatẽ aſperioꝛem

nunq; deſiſtunt:nunc ſuperdbum:nunc ela / pꝛeſbyteris meis vos ſponte tenere vidiſ/
tum:nunc gloꝛia mundi plenum:nunc lu/ ſet. Nam ſicut ſilius ille qui peregre pꝛofe⸗
xurioſum:nũc pꝛoditoꝛem: nũc homicida: ctus eſt in regionem longinquam:vbi diſſi
nunc fęneratoꝛem: nunc verboſum: nunc pauit ſubſtantiam ſuam luxurioſe viuen/

Lucl. 15.

adulatoꝛẽ: nunc mendacẽ: nunc detracto / do:ſic ⁊ ipſe vel quicũq; peccatoꝛ:dum car/

rem. Ecce quomodo clamabũt. Sed quid nales voluptates diligit a domio peregri /

clamabunt: niſi percute:dilacera: interſice: natur:⁊ quãto peccando fit diſſimilioꝛ:tan

ſine moꝛte occide: velociter ſpolia: depꝛę to magis a deo elongatur. Subſtantia em̃

dari feſtina: fer pꝛunas:picem para:aurum hois eſt oẽ qð viuit: cogitat:ſapit et loqͥt:
⁊ argentum liqueſce: Et quia dum vixerũůt quę deus ęque diuidit: Quã ſubſtantiam
deum intelligere noluerunt: et ſi in ęternũ peccatoꝛ conſumit: dum conſcientiam ⁊ vi/

vixiſſent ſemꝑ male facere voluiſſent: ideo . tam ⁊ cogitationes ⁊ verba in malis actio/

ſine redemptione merito in ęternum crucia e nibus impendit. De filio etiam o dicitur
buntur. Itaq; fratres obſecro:vt non pec/ cępit egere:⁊ ideo adhęſit vni ciuium re-
cetis. Cuſtodite linguã veſtrã: ſeruate es: gionis:⁊ miſit eũ in villam vt paſceret poꝛ/
claudite eam vecte ferreo:quoniam ſermo cos: piebat implere ventrẽ de ſiliquis
vanus inuacuum non ibit: ſed de omi de? gquas poꝛci manducabant:et nemo illi da⸗
bo ocioſo ĩ die nouiſſimo reddituri ſumus bat.Eget enim peccatoꝛ cum cupit imple/
rationẽ. Adiuuet nos ieſus chꝛiſtꝰdeus no re venteem:non pane vitę ęternę:ſed glan
ſter ad perſeuerandum in omnibus bonis: dibus qui poꝛcoꝛum cibus eſt. JIdeo adhę
qui cũ patre ⁊ ſpirituſancto viuit et regnat ſit vni de pꝛincipibus mundi:ſub cuius fa/
in ſecula ſæculoꝛum: Amen. nore paſcere Poicos demone⸗ Taleet
I6 . ISE Doꝛcus enim immũdum animal eſt: et de
¶ De ſilio pꝛodigo: Sermo xXVII ſoꝛdibus ſaturatur et delectatur. Siliquę
Ax vobis fratres dilectiſſtmi: qui enim ſunt non ſolum glandes: ſed etiam
optimam partem cum maria elegi omne turpe ⁊ immũdum quod poꝛcus co/
ſtis dũ mundũ ⁊ pompas eius cõ/ ere delectatur. Iſtę deniq; ſiliquę ſunt foꝛ

eſpicere. Sanioꝛi enim conſilio ſanctoꝛũ dęmonũ cibi: qͥbꝰ pctõꝛ repleri deſiderat:ſ
ambꝛoſij et ſimpliciani patrũ vitam tutio⸗ nemo dat illi ad ſufficiẽtiam. Peccatoꝛ em̃
rem aggreſſi ſumus: cum paulo mundum ſemper fameſcit: ſemper deuoꝛare quęrit:
. fugiente:timens ne caperetur ab eo. In he nuncluxuriando:nunc ⁊ alia faciendo ſem

temnere voluiſtis: Noluiſtis enim terrena nicatio: ebꝛioſitas ⁊ guloſitas. Iti em̃ ſũt

remo deniq; ſumus iocunditatẽ cõmunica per delectari deſiderat. Sʒ viſitãte domi/E

tionis ⁊ fractionis panis intelligentes: cla no patre per gratiam paſſionis ſuę pęnitet

Ns.iʒ⁊ : mantes cum pꝛopheta:Ecce qᷓ; bonum ⁊ ᷓ miſer peccatoꝛ: dolet iam paſcere poꝛcos:

iocundum habitare fratres in vnum. Tu/ cogitat ⁊ cogitando ſurgit:pergens ad pa/
tioꝛ em̃ hęc vita eſt ⁊ dulcioꝛ:vbi vnus aliũ trem ⁊ dicẽs: Pater peccaui in celum: quia
cohoꝛtat᷑:vbi alter alterius ęxemplo inflã/⸗ aſſumpſi frequenter nomen tuum ⁊ ſancto
mat.O vita ſancta heremitica:vita ſolita,⸗ rum tuoꝛum inuanum. Peccaui etiam co/
ria: vita ꝑfectoꝝ:vita angelica nõ hũůana: ram te: quia in tua humanitate peccaui:
vita pęnitẽtiũ: vita ↄtra mũdũ pugnãtiũ: quia non cognoui opere tuam infirmitatẽ
vita ad deũ fugiẽtiũ:vita deiſica ũ hůana: quaʒ pꝛo me paſſus es. Peccaui coꝛam te:

Abi. Z.

aun
an
g
aic

lun
Ner
les
debi
ſcgt
lon
6s:
ge

e
ln
ſiit
di⸗
lue
K
nl
nent
ſcken
nl
nie

lun:
1me
at
lte
dum
„ o ſe
Lc
hotel
giln
amn
loo⸗
ſuͤrn

4 n
nne
fal
ð
due
n
n⸗

Ad fratres in heremo GSermo XXVII
quia deus et homo es. Peccaui in celum: * quando coꝛpus configuratum erit coꝛpoꝛi
ce quia in patrem et in ſpirituſanctum. Non aaritatis chꝛiſti: quando in die iddicij re/⸗
B igitur ſum dignus voèari ſilius tuus. Sed foꝛmabitur. Eia ergo fratres mei ⁊ coona D
SgH quid fecerit pius pater: audiamꝰ: legamꝰ: matris meę: ſcitote ꝙ poꝛcos iam pauimꝰ
pꝛedicemus: non ſileamus. Ham miſericoͤkꝛ cum multo tempoꝛe demonibus peccando
dia motus videns illum venientem occur/ placuimus. Jam frequẽter eoꝛum ſiliquas
rit:videns lachꝛymantem:lachꝛymatur: vi deſiderauimus:quando mũdo placere vo⸗
dens eum denudatum: ſtolam iubet para- luimus:quando in eo floꝛere concupiuimꝰ:
Auis. rari: vidẽs eũ diſcalciatũ calciat᷑:credẽs ei. quando delect᷑ationibus ſuis toto affectu
45 debilem ⁊ famelicum:occidi iubetvitulum adhęeſimus.Sed nunc dei gratia ſerui chꝛi/
. ſaginatum. O q;ᷓ grandis miſericoꝛdia tan ſti ſumus:clamare non ceſſemus: Peccaui
4 ti patris:o q; inſnita eius pietas:o qᷓ; dul domine:iam non ſum dignusvocari filius
4 cis: o q; pia miſeratio. Ecce em̃ filius per· tuus. Quoꝛum clamoꝛem audiens occur
¹ egre fugit: et tamen patienter expectat. rit nobis oſculando:ſuam pacẽ donando.
4 Omnia bona deſtruxit:⁊ tamen ad ſe reus Stolam donauit: quando animam vitijs
, care feſtinat. Poꝛcos paſcit: et ei iam vitu ſpoliauit. Anulũ donauit:quando in fide
. lum parat. Fame iam fere moꝛitur:⁊ epula nos ſua roboꝛauit. Calciamenta donauit:
n ri iam clamat. Nudus aparet bonis operi quando memoꝛiam moꝛtis nobis impꝛeſ-⸗
bus pꝛiuatus:⁊ ecce ſtola pꝛiſtinę gratię ſal ſit. Vitulum occidit:quando in ſacramen/
N uatoꝛis qiam in baptiſmo recepit induit᷑:. to altaris memoꝛiam paſſiõis eius in men-
1 et anulus ſidei deſponſationis datur: ne te renouauit. Tunc nobiſcum pater man/
3 amplius valeat paſcere poꝛcos qͥ ad domũ v ducat ⁊ epulatur:quando in operibus ſuis
1 patris fugit:ſed tanõᷓ ciuis ſanctoꝛũ et do/⸗ perſeuerando delectamur. Tunc ſic nobis
5 meſticus dei fundetur in domo diuinę ma/Anostis pꝛęcipit angelis deus::vt conuiui/
. ieſtatis in ęternũ ⁊ vltra. Quod bene oſtẽ dũm̃ pꝛęparent:quia moꝛtui eramus ⁊ reſur
dit ille miſericoꝛdię pater: quia videns illũ reximus:perieramus ⁊ inuenti ſumus.Co/⸗ E
1 miſericoꝛdia motus ẽ: ⁊ occurrit: ⁊ bꝛachia gitate ergo fratres ad quid venimus.Ecce
-⸗ extendens ſuper collum eius oſculatus eſt in ſolitudine ſumus: elongati ſumus a ſeę/
4 eum: dicẽs ſeruis ſuis: Adducite vitulum culo:⁊ longo tempoꝛe iam manſimus in io
K. ⁊ manducemus.hic filius meus moꝛtuus litudine: vt ſecundũ apoſtolicam foꝛmam
. erat ⁊ reuixit:perierat ⁊ inuentus eſt.Simi quietius viuere valeamꝰ. Locus enim nõ
1 liter hoc idem fecit ſaluatoꝛ petro:quando facit ſanctos: ſed operatio bona locũ ſan/
n eum negauit:quando illum reſpexit:quan cctiſicabit᷑ et nos. Peccauit enim angelus Eſa.14.
.. do reſpexit mentẽ eius: tunc fleuit am are. in cęlo:peccauit adã in paradiſo: et tamen Seũ.ʒ.
ſ Occurrit peccato:ꝛi ſaluatoꝛ:quia per ſe nõ nullus locus ſanctioꝛ illis erat. Si enim lo
ſ poteſt ad deum accedere:niſi ei ſubueniat: ca habitatoꝛẽ beare poſſent:nec hõ necan/
289 niſi mentem eius reſpiciat. Sed poſtquaʒ gelus a dignitate ſua coꝛruiſſent. Penſate
4 eum reſpexerit: flectitur ſuꝑ collũ eius: qꝛ ergo fratres qͥdveſtis nigra:quid ʒona pel

onus eius leue ponit ſuper collum eius di/

cens:Diſcite a me quia mitis ſum ⁊ humi/

licea:quid coꝛona capitis perſuadeant.Mi

. ia mi gra enim veſtis quę vilis eſt: mundi con/
/6. lis coꝛde.Tunc ſtola induitur: dum anima temptum nobis denunciat et memoꝛiam
2 indumento virtutũ veſtitur. Duę enim ſto moꝛtis. Zona pellicea lumboꝛum refrena/
. le ſunt: Vna videlicet quãdo aia in ſᷣſenti tionem declarat.Capilli raſi de vertice:ſu⸗/
1 indumẽto virtutum veſtitur. Altera vero perfluitatem criminũ ſigniſicant ablatam
4 immoꝛtalitatis eſt: quando coꝛpus in ſne de mẽte. Sic em̃ mihi ſanctus pr̃ ambꝛoſiꝰ
ſeculi etiã reſuſcitabit᷑. Et ideo fratres mei qñ me regeneranit iĩ chꝛiſto anno etatl meę
J licet in heremo ſitis:ſcire tamen debetis ꝙ triceſimo mihi petẽti rñidit.Cogitate & fra/
dus ſtole ſunt duę reſurrectiones: quarum tres qᷓ; repꝛehenſibile eſt ſi ſub tali habitu
. vna eſt animę: quãdo reſuſcitatura vitjs ſuperbia lateat:vel luxuria.Summe neceſ
Anii⸗ in quibus moꝛtua iacebat:altera coꝛpoꝛis: ſaria eſt igitur nobis in heremo demoꝛan/

Bancti

tibus ipſa humilitas quę deſignatur per“ cramentis ⁊ exemplis ⁊ planctu volens eũ

veſtẽ: Qaſtitas quę denotat᷑ per lumboꝛũ
pꝛecinctionẽ: OObediẽtia quę intelligitur ꝑ
ſubiectionẽ. Poꝛtamus etiam baculos: ꝑ
quos intelligit᷑ diſciplina ſub qua ſemper

1. Perri. 2. Parati eſſe debemus. Deus auteʒ qui nos

de tenebꝛis gentiuʒ reuocauit ad gratiam:
confirmet etiam in omni bono:vt abunde/
mus in ſpe et virtute ſpiritus ſancti. Amẽ.

ncena domini: Sermo xxVII

Vdiuimus fratres chariſſimi: ꝙ
cum dominus intinxiſſet panẽ vt
NNLOaret iudę ꝙ poſt buccellam intra/
nit in eum ſathanas. Et ait ieſus: Quod
facis:fac citius. Cũ ergo accepiſſet ille buc
cellam:exiuit cõtinuo. Erat autẽ nox. Cũ

ergo exiſſet:ait dñs diſcipulis ſuis:Surgi

te. Et poſtea ait: Filioli adhuc modicũ vo/
biſcũ ſum. Antequã tamẽ a vobis recedã:

mandatum nouum do vobis vt diligatis . citer inuitauit dicens ſibi poſt petrũ ⁊ cete/

—

inuicem ſicut dilexivos. Satis enim nouit
charitas veſtra ꝙ tota perfectio noſtrę vi⸗

tę et ędiſicationis ex euangelio accipitur./
Eius verba a ſummo noſtro magiſtro no⸗

bis data ſunt:ideo pꝛecioſioꝛa ſunt:⁊ ſati
nos hoꝛtant᷑ noſq; ędiſicãt quotidie: Et ea

vobis modo pꝛęſentamus: ad memoꝛiam

vobis reducimus:non quia nõ bene intel/
ligatis licet in heremo permaneatis et ſe⸗

gregana gentibus ſitis: etiam coꝛpoꝛaliter
antequã eſſem pꝛeſbyter epiſcopus pariter

videre potuiſtis:ſed ideo vobis ad memo
riam reduco: nõ vt docedmus ſed vt et me
et vos fratres moneamus. In euangelio
quo dicitur: quod ad pꝛeſentem diem per⸗
tinet: de patientia ⁊ dilectione ⁊ humilita/
te inſtruimur. Ideo fratres vt ⁊ ego pleniꝰ
valeam vna vobiſcum coꝛrigi ⁊ doceri:re/

linquere volui pꝛeſbyteros meos:quoꝝ vi

ta apoſtolica veſtra ⁊ eoꝛũ vna eſt.Et ſan/
ctum ſenem valeriũ etiam coꝛpoꝛe hodier/

na die relinquere non curaui:cupiens vos
docere ⁊ a vobis doceri: vt frucium aliquẽ

deo in die tantę ſolennitatis offerre digne
B pariter poſſimus. Ideo fratres ad expoſi-
tionem ſancti euangelij accedentes:pꝛimo
audire et ſcire vos volo ꝙ dominus ieſus
diſcipulũ iudam multis modis:minis: ſa/

1
r
coꝛrigere:⁊ pꝛedictig modis ad coꝛrectionẽ N
inuitare:ad vltimũ eũ manifeſtauit in dã/ nn
nationem ⁊ ruinam iam eſſe paratũ: dum n
in cena dixit:Qui intingit mecum manuʒ Mattðb.ac. n
in parapſide:hic me tradet. Cum enim iu/ en
das pꝛauam ſuam vitam nulli patere pu/ 2—ß”M
tauiſſet:magiſtrum audiendo erubuit:ſed ſ
non penituit. Multo enim ante paſſionẽ L
dixit:Monne duodecim elegi ſᷣ vnus ex vo Zob.s. 1i
bis diabolus eſt? Et poſt cęnam ait: Vos JYob.1z. le
mundi eſtis:ſed non om̃es.hoc autem ma
giſter dicebat: volẽs diſcipulum verbo coꝛ⸗/ gen
rigere.Ecce quomodo verbis timoꝛis eum 1
coꝛrexit. Sed videns dominus ꝙ verbis b
eum coꝛrigere:ipſo nolente nõ poterat:ſtu i
duit eum coꝛrigere: et ſibi timoꝛem ęterun
incutere dum ait: Vę homini illi per quem Mattbᷣ.26. e
tradar ego: melius ei fuiſſet ſi natusnõ fu/ le
iſſet. Sed dominus coꝛ diſcipuli nequiter
induratum:ad dilectionem ſacramẽti dul⸗
ris:Accipite ⁊ comedite:hoc eſt coꝛpꝰmeũ. e
acramẽtum enim illud ideo hominibus rin
atur: vt coꝛpus in terris capiti coadune- 4
tur. Sicut enim multa grana vnum panẽ A
conſiciuent: ⁊ ex multis racemis vnum vinũ N
extrahitur:ſic ex multis hominibus chꝛiſti C “
coꝛpus cõſicitur. Obtulit autem dominus dul
diſcipulo ſacramentum vnitatis: vt eum i
inuitaret ad humilitatem dilectionis. Li/
cet etiam pꝛopter alios diſcipulos humili/ ſer
tatis exemplum pꝛębuerit: tamen ouẽ per ſan
ditain recuperare valde cupiebat. Sed vi/ „
dens eum nequiter obſtinatum:ſurgit a cę Jobe. in
na et veſtimenta deponit: linteo ſe pꝛecin- ”MUYZJDMZ
xit: ⁊ ad pꝛincipem aboſtaloꝛum pꝛimo vty⸗ luel
arbitroꝛ fratres peruenit/ Ante eum ſe ge un
nuflexit diuinitas incarnata: deꝰante hodd ün
minem:creatoꝛ ante creaturã:magiſter an/ . 14 (n
te diſcipulum:rex ante piſcatoꝛem: doctus NRp Ai
ante indoctum: ſapientia ante ignoꝛantiäs: hne
pulchꝛitudo ante defoꝛmitatem. Ideo pe/ de
trus diuinitatem incarnatam videns ante iu
ſe incuruari:expauit:exhoꝛruit:⁊ per cena/ fn
culum velut inſenſatus cucurrit et clama- n
uit: Mon lauabis mihi pedes in ęternumc ien
Nam inquit petrug: Homine iã dixi ꝙtu Manb. r.
es chꝛiſtus filius dei viui:et tu mihi lauas an
pedes: Sʒ notare debet fratres qͥ in here/ Keihn
ENn

.

5

Derd

1 vdis

A fratres in heremo

Sermo XXVIII

mo habitati:cur inquã cena facta dicit᷑: cũ⸗ ⁊ conſũmatis ſacrę cęnę ſacramẽtis: factis

poſt ablutioneʒ pedum dicatur buccellam
panis iudę dominũ poꝛrexiſſe. Non debe/
mus intelligere cęnam finitã: cum dicatur
panis eſſe adhuc ſuper mẽſam. Adhuc em̃
cenabatur quando dominus a menſa ſur/
rexit:⁊ tamen cena iam facta dicitur. Intel
ligere hoc nanq; debetis ꝙ non facta erat:
ſed parata: ⁊ ad cõuiuantium menſę vſum
perducta. IJdeo iohannes aquila grandis
iſtam dicit cęnam:omnia diligenter atten/
dens:pꝛius noſtri ſaluatoꝛis celſitudinem
Job.rʒ. voluit cõmendare: dum ait: Sciens ieſus
quia om̃ia dedit ei pater in manus:⁊ quia
a deo exiuit:et ad deum vadit: Magnam
chꝛiſti potentiam expꝛimit iohannes: cum
om̃ia patrem ei dediſſe affirmat. Magnã
celſitudinẽ chꝛiſti pꝛędicat: cum eum a deo
exiſſe gſſerit:Et tamen hodie audiuimꝰ:ꝙ

ille qͥ habet oĩa in manu:veſtimẽta etiã de

⁊ oꝛdinatis in eadem cęnaapoſtolis ſacer/
dotibus:cõmunicatis ⁊ lotis eoꝛum pedi/
bus:iterum intrauit menſam ⁊ ait: Scitis gob.ꝛʒ.
quid fecerim vobis.Si ergo ego dominus
et magiſter laui pedes veſtros: et vos de⸗/
betis alter alterius lauare pedes. Si ſum
magiſter: diſcite a magiſtro. Si dominus:
erubeſcat hec deſpicere ſeruus.Si iam pe/
perci pꝛoditoꝛ? ⁊ vos parcere ſtudeatis. Si
ante eum genu flexi: humiles ante aduer,/
ſarios eſtote. Si me ab eo permiſi oſcula⸗ .
ri: ⁊ vos maxillam pꝛębere dignemini. Si Matth.5.⁊. 26
pꝛoditoꝛem amicum vocaui: ⁊ vos inimi/
cũ amicũ vocare coꝛde ⁊ opere nõ dedigne
mini:qꝛ non eſt ſeruus maioꝛ domino ſuo.

Et poſt pauca de ſilio perditiõis doloꝛem

oſtendens ⁊ dolens: turbatus in ſpiritu et
cõtriſtatus ait: Unus veſtrum me tradet. Job.1z.
OQO q; doluit dominus diſcipulo perdito:oꝰ

ponit. Sel quid mirum: ſi pꝛo diſcipulis ꝰ qᷓ; ſtuduit eum ad ſe reuocare. Dholuit quia

veſtimenta deponit qui etiam carnem pꝛo x

inimicis ſuis dedit:?:Et quid mirum ſi moꝛe
Ohit.2. famuli pꝛęcinxit ſe linteo:qui foꝛmam ſerui
accipiens: habitu inuentus eſt vt homo?
Quid mirum ſi fudit aquã in peluim: qui
dignatus eſt fundere ſanguinẽ pꝛo noſtra
redemptiõe:Et ait iohannes: Venit ergo
D ad ſimonem petrum. Videtur deniq; qui/
buſdã:ſicut fuit martyr ille ſanctiſſimus et
doctoꝛ cypꝛianus:ante petrũ iudam lauaſ/
ſe:volens dominus pꝛędictum diſcipulum
reuocare.Sed non videtur ratio pondero/
ſa:Ex quo enim petrũ iam cunctoꝛũ caput
fecerat: ad eum acceſſit pꝛimo in honoꝛe:
vt ceteri poſtea ſimiliter facerent. Ideo ſic
intelligendum eſt: cum ſummam rei bene
tranſſcripſiſſet dicẽdo:Ceępit lauare pedes
⁊ linteo tergere:redit poſtea ad oꝛdinẽ rei
oſtendendo dicẽs: Venit ergo ad ſimonẽ.
Job.iʒ. Quid eſt etiam qð dſis poſtea dicit: Qui
lotus eſt non indiget niſi vt pedes lauet:
ſed eſt mundus totus? Si mundus eſt to/
tus:quare neceſſe eſt vt pedes lauet: Ideo
fratres attendere debetis:ꝙ hanc mentio/
nem facit dominus de ablutiõe baptiſma/
tis: qui ergo lotus ẽ in baptiſmate totus:
non eſt neceſſe niſi vt pedes venialium pec
catoꝛum lauet:quibus humana mens ob/
Zob.I5. ſtare non poteſt:nec infans cuius vniꝰ diei
E vits regnat ſuper terram. Peractis deniq;

H‚(⸗⸗—

non potuit eum coꝛrigere.Doluit quia ob/
ſtinatũ iaʒ eũ eſſe cũ diabolo cognoſcebat.
Daoluit quia ſuper eum ſententiam ęternę
natiõis daturus erat.Et videntes di/
ſcipuli faciem quam angeli aſpicere deſide 1. Petri.i.
rant eſſe turbatam:dixerũt: quis eſſet ille:
queęrentes quis eoꝝ eſſet maioꝛ.Sed qua-

re hoc:niſi quia arbitrati ſunt vt homines/⸗

ille qui maioꝛ eſt vt dominari poſſit:magi/
ſtrũ pꝛodere pꝛocurat. Aliqui tamen de pe
tro foꝛte ſuſpicabantur: quia plus ⁊ pluri/
ma ſe facturũ iam ꝓmiſerat pꝛo magiſtro:
ſuſpicantes ꝙ ficto coꝛde ſic totiens loque/
retur: Tu es filiuò dei. Sʒ qꝛ petrus inno/ Mattb. 16.
centem ſe ſciebat: innuit iohanni vt pete/
ret.Cui dominus:Cui panem intinctũ poꝛ
rexero: ille eſt: ſed caue ne petro dicas.Et SF
cum intinxiſſet ieſus panẽ:dedit iudę. Mõ
eſt ergo credendũ ꝙ dominus alta voce di⸗ *
xerit:quia ſi petrus hoc ſciuiſſet:dentibus
pꝛoditoꝛem dilaceraſſet. Nec etiam eſt pu-
tandum:ꝙ iudas tunc chꝛiſti coꝛpus ſum-
pſiſſet: quia iam dominꝰ om̃es diſcipulos
cõmunicauerat:⁊ iudam ſicut lucas euidẽ-
ter oſtendit: panem intinctũ tamen domi⸗/
nus diſcipulo poꝛrigere voluit:vt coꝛ intin
ctum veneno ſigniſicaret. Et poſt buccelll
intrauit in eũ ſathanas. Hunqͥd ſathanas
tñ ante coꝛ eiuſ intrauerat:Oino frẽs ante
buccellam coꝛ iudę intrauerat:ſed aſfectu ⁊

voluntate tantum:ſed poſt buccellã intra /⸗ hõ:quia quattuoꝛ modis generant᷑ holes: “

uit ſathenas effectu ⁊ opere: Camen bona

fuit buccella quã chꝛiſtus diſcipulo dedit.

HPo num etiã ſacramentũ quod ei tribuit:
ſed aliquando bona obſunt:a mala quan-
docq; pꝛoſunt. Coꝛpus enim domini qu.d
bonũ eſt: malis malũ eſt.Et carnis ſtimu/

lus malus eſt: et tñ paulo bonus eſt:et qð

Joh.iʒ. malum eſt:ſibi pꝛofuiſſe cognhoſcimus.Si/

cut ſupꝛa diximus fratres:panis iſte poꝛre

ctus a chꝛiſto ⁊ indigne receptus a iuda:fe

cit ex merito chꝛiſtus: vt maioꝛ eſſet licẽtia

ſuper eum diabolo poſt manifeſtationem:
ideo grauioꝛẽ vindictã in eum fecit. Sub/
tracta enim gratia eum dominus ad malũ
Pö. So. dimiſit: ⁊ dimiſit eũ ſcõm deſideria coꝛdis

ſui:⁊ iuit in adinuentionibus ſuis. Et per/

mittens eum in pꝛopꝛia voluntate ⁊ arbi-
Joh.iʒ. trio:ait diſcipulo: Quod facis fac citius.
Quaſi dicat dominus: Quia non poſſum
le: nec moꝛtis o debemus: deinde animã noſtrafn quę no/

ęinę:nec amoꝛe: do tibi poteſtatẽ vt agas ſtra pꝛoxima eſt:deinde coꝛpus:quia factu

te reuocare timoꝛe verecun

3 ,

facto quod iam voluntate feciſti. Q& iuda

aut ſine patre vt eua:aut ſine patre et ma/

tre vt adam: aut ex patre ⁊ matre vt homi /

nes:aut ſine patre ex matre tantum vr chri

ſtus. Bene ergo nouus erat:quia deꝰ ⁊ hõ

erat. Nouũ etiã regnũ ꝓmittebat qð nẽo
vnqᷓ; ꝓmittere auſus erat: IJdeo nouũ mã
datum dedit. In lege aũtveteri dictũ erat:
Diliges amicũ tuũ:⁊ odio habebis inimi/ Teuitj.i9.
cum tuum: Sed chꝛiſtus nouũ mãdatũ de
dit:qꝛ vt amicos inimicoſ diligere mãdat. Mattb.s⸗
Cęterę nãq; virtutes:ſides ſcilicet:or̃o:ele
moſyna:vginitas:⁊ ceterę vᷣtutes coꝛꝑis ⁊
fidelibꝰ ⁊ infidelibꝰ cões eſſe pñt:vᷣ inimicũ
diligere tm̃ chꝛiſtianoꝛũ virtus eſt.Et ideo
magiſter veritatis dixit: In hoc cognoſcẽt Job.iʒ.
hoĩes ꝙ mei eſtis diſcipuli:ſi dilectionẽ ab
inuicẽ habueritis. Scitote tamen fratres hh
ꝙ talis oꝛdo in diligẽdo ſeruãdus eſt. Pꝛi /
mo ſuper nos et ſuper om̃ia deum diligere

ra dei eſt. IJdeo apoſtolus dicebat: Nemo Epðbᷣ.ð.

quid facis: Attende antequã facias. Nam carnem ſuã odio habeat.Ideo nutrire de/
/

poſt factum foꝛte gratiam pęnitendi h

re non poteris: quid cupis tradere qui ti/
bi multa peccata pepercui? Nũquid a moꝛ/ litudo permittit.Sic em̃ vult deus:ſic vult
te te ſepe liberauit: Mũquid tui amoꝛe pa/
trem tuum ſanauit a lepꝛa: ⁊ matrem cum
qua concubueras a paralyſi etiã liberauit?
Nunquid te diſcipulum conſtituit: Nun/

quid te bꝛuſariũ fecit: Nunquid in furto te
ſepe inuenit ⁊ ſemper tibi pepercit? NMun/
quid te poſt petrũ vt plurimũ honoꝛauit:
Nunquid ſemper chꝛiſtuð iuxta ſe te habe/

re voluit? Hunquid ad pacẽ poſtq; te pꝛo/

dituꝝ cognouit ſępe reuocauit? Nunquid

tibi ſuum ſacrum coꝛpus donauit: Mun⸗
quid ante te genuflexit: Munquid pedes
lauit: Nunquid te oſculatus eſt? Cur ergo

pꝛodere vis magiſtrum:a quo tot bona re/

cepiſti: Sed heęc oĩa nõ ↄſiderans: recepta

buccella exiuit ↄtinuo. Et bñ exiuit: qꝛ vᷣe

a deo ⁊ a ↄſoꝛtio diſcipuloꝝ dei exiuit. Et

erat inqᷣt euãgeliſta nox. Merito nox diſci
pulo ꝓditoꝛi data erat:qꝛ cęcitas mentẽ eiꝰ

S caligauerat. Qui diſcipulus poſtqᷓ; ab eis

receſſit nocte:mox magiſter vndecim con/
gregauit:⁊ ait: Filioli modicũ tꝑus adhuc
vobiſcũ ſũ: Ideo mãdatũ nouũ do vobᷣ vt
diligat! inuicẽ ſic dilexi vos. Houꝰ em̃ erat

bemus coꝛpus: nec ipſum occidere ſed ſuſ-
tentare debemus cibo ⁊ potu:quãtum va/

apoſtolus:ſic ⁊ vobis fratres mei pꝛecepi.
Ideo fratres hoꝛtoꝛ vos ⁊ moneo atq; fie-
ri pꝛęcipio:vt tm̃ carnẽ dometis:qᷓ;tũ natu
ra poꝛtare põt. Nã cũ videã inter vos qͥſ/
daã ſexagenarios:quoſdã ſeptuagenarios:
qhſdã centenarios:vidẽs eos dei amoꝛe fer-/
uentes: coꝛpoꝛa eoꝛum cruciſigentes: vi/
num etiam non bibentes:timeo ne potius
deũ offendant qᷓ; placent: Talibus in chꝛi/
ſti nomine pꝛęcipio: vt ſaltem diebus do·
minicis ⁊ ſolennibus vinum vel ceruiſiam
bibant. Juuenes autẽ qui foꝛtes ſunt: ⁊ii
triumphare de inimico cęperunt:in chꝛiſti
nomine pęnitentiam agant ne deuincan
tur ab hoſte.Sic enim volo: ſic ſepe pꝛece
pi ſeruari. Sic non occidemus coꝛpoꝛa no.
ſtra: ſᷣ ſeruiẽt creatoꝛi ſuo. Deinde diligere Matthᷣ.ꝛ22
debemus pꝛoximũ ſicut fratrem noſtrum:
amicum noſtrũ vel inimicum: IJdeo atten⸗
de ꝙ ſi inimicũ videris eſurire: ciba illum: Ro. 12.
da illi potum: cooperias eũ:Et carnẽ tuaʒ Eſa. 58.
ne deſpexeris. Dilectio enim ſpiritalis bo/
noꝛũ eſt:quia om̃is habẽs eam bonus eſt.
Nũquid etiam cum odio aliquando para-

. i4. lepit

1

Unb⸗
ſu
N
N
nöts M
Pere

Nr
l⸗
un iir
Nn
Nnen
ſeon
cüd
hs
ſihn
fun
ns
an
ane,
pacen
lel
e onnn
paee

nn Pea

ius lenp

4

ſof
ſt.
aſc⸗
woere

ſtie⸗

Ad fratre Ginberema Sermo XSIIX

diſum quis intrauit:? Ad infernum ire odi- o latur: vel verbo blanditur: iudę pꝛodito/
um habẽtem ſepe me legiſſe memoꝛoꝛ: ſed ris fratrem ⁊ ſociũ ⁊ ſimilem ſibi eſe quis
J ad cęlum nunquã volare concedam. Cupi dubitare poterit: Sʒ qui amoꝛe chꝛiſti: ve

——

5 us ergo frẽs eſſe ciues cęleſtis ciuitatis: rus filius eſt. Uos enim fratres quoꝝ vita EK

ſeruemus nouũ mandatù nouę ciuitatis. lux mundi eſt:licet mũdus vos nõ videat: Mattb.5.
Illa inquã ciuitas habet pacem:pꝛęcipbit tamen mundi lucem vos appello ⁊ ſal ter·
nes. 13. pacem: ⁊ diligit diligentes pacem. Sequa- rę. Ideo quia lux eſtis: luceant opera ve/
L mur ergo pacem: ſine qua deum nemo vi- ſtra bona. MHos qui videmur gerere in coꝛ/
Aale QNere poteſt. Quęramus pacem: ⁊ poſtea ſe poꝛis noſtri hębitu ſigurã crucis: ⁊ nomen
quamur pacem. In ipſa deus habitat: in religionis ſanc habemus:nigram etiam
Dnz S. 75. ipſa quieſcit ⁊ pauſat:quia factus eſt in pa veſtem humilitatis poꝛtamus: ʒonis etiã
, ce locus eius. Mon ergo habeamus coꝛ in / pelliceis pꝛęcincti apparemus:caueamus

tinctum odio:ne ſilij iudę pꝛoditoꝛis ſimꝰ: ne ſimus ſepulchꝛa dealbata:quę foꝛis pul Mattð.25.
ne cum eo ſuſpendamur: ⁊ a diabolo pari/ cchꝛa et ſpecioſa apparent: ſed intus plena
ter cum eo trahamur ad tartara. Qui odiũ ſunt oſſibus moꝛtuoꝛum occultis. Pꝛoui/
n in coꝛde poꝛtat ſecũdus diabolus eſt:⁊ qui deamꝰ ne nobis dicat᷑: Vę vobis qui clau/
b pacẽ impedit antichꝛiſtus eſt. Et qͥ pacẽ oꝛ ditis celoꝛũ regnũ ante hom ines. Zimeo
8 dinat inter frẽs reuera filius dei eſt. Atten / enim ſatis ne paradiſum intremus:nec ali
Zud.⁊. dite fratres mariã: quoniã multuzʒ dilexit: os intrare permittamus. hHoc autem qua/
dinmiſſa ſunt ei peccata multa. Quid etiaz re dico fratres: non quia credam vos ma/
4. Job. 2. Petro dixił dñs:niſi petre amas me: Et qꝛ ⸗ los eſſe:ſed quia doleo de fratre noſtro per
1 amauit:meruit ⁊ amari: meruit audire: pa v dito ſimplicio:qui ad hunc locum ⁊ ad hãc
6de⸗ ſce oues meas: paſce agnos meos. Quid ſanctam congregationẽ cum tanto feruoꝛe

etiã diſcipulo ait qͥ diligebat chꝛiſtũ: ⁊ quẽ eenit⸗ ⁊ audito patrem interfectũ eſſe:

1 xpᷣus diligebat:? Dilecte mi veni ad me:q.: nõbis receſſit ⁊ mundum intrauit:vt pa/
1 tẽpus eſt vt epuleris. Pacẽ ergo habeamꝰ tris vindictã vindicare poſſet. Qui ergo ſe i. Corj.io.
fratres: ſi pacem cum chꝛiſto habeæ volu / exiſtimat ſtare: vigilãter attẽdat ⁊ videat
mus. Si vis amari a chꝛiſto: ama inimi- ne cadat:⁊ ſic homines videntes illos qui
⸗ cum pꝛopter chꝛiſtum. Si vis ergo amari: columnsę ſanctitatis eſſe videbantur tam
. ama.Hhanc amplectimini:hãc diligite:häc nequiter cadere: nõ ſolum ipſis regnum cę
pacem ⁊ concoꝛdiã vſq; ad moꝛtem ſerua/⸗ loꝛum claudunt:ſed ⁊ in ſeculo demoꝛanti )
tee:ſi vultis cum deo pacẽ habere. Pax em̃̃ bus. Hobis deniq; fratres qui nomẽ ⁊ ha/ .
, LZud.2. omniũ cuſtodia ⁊ cura virtutum eſt. hHhanc bitum ſanctę religiõis poꝛtamus vita ma/
„„—„ pacem annunciari in ſuo oꝛtu angelis pꝛę la periculoſioꝛ oſtenditur: q; in ſeculo de-
6 Lucl.24. Cepit: Pacem annũciauit ſepe apoſtolis: moꝛantibus. Ploͤꝛemus ergo fratres pec⸗
Watth. 10. Dacem pꝛędicare pꝛęcepit hominibus: pa cata noſtra ⁊ fratris noſtri amiſſi: Diliga/ 1. Job.4.
DSob. 14. cem pꝛo teſtamento apoſtolis reliquit:pa, mus ⁊ nos inuicem: quia charitas ex deo
Zud.a2ʒ. cem in cruce pendens poſtulauit: pacem in eſt. Hon erubeſcat alter alteri veniam po/
ſacrificio totiẽs in populo pꝛonunciari vo ſtulare:quia nõ erubuit chꝛiſtus inimicos Zud.23.
“” luit. Hulla deniq; dabitur venia: niſi pa/ ad pacem in cruce reuocare. Hõ erubeſcoat ·
ciſico viro. Pellite ergo a vobis hoc odij facere ſeruus quod pꝛimũ fecit et dominꝰ.
2 moꝛtiferum venenũ:⁊ pacem inter voSs ha Dominus autẽ qui habitare facit nos vni/ Ns. 7.
4 bete: quia eſtis fratres: quia in hac vaſta us moꝛis in domo: qui eſt vera pax qui fe/ Eoð.2.
ſeecn ſolitudine ſimul in vnum eſtis cõgregati. cit vtraq; vnum nos in vera pace perſeue/
Vno em̃ pane:vno indumẽto: vno nigro rare faciat.
coloꝛe: vna aqua om̃es ſimul participamꝰ*. Belingua doloſa Sermo xxxx
on Recducamus igitur fratres ad noſtamme “
g,eſ moꝛiã: ꝙ dominab inimico oſculatus eſt: Apio vos ſcire fratres chariſſimi A
c⁊tamen amicum vocat illum pꝛoditoꝛem: quę ſit lingua doloſa:a qua eximiꝰ
“ Mattᷣ.2c. Amice inquit ad quid veniſti?hate igitur pꝛophetarum dauid poſtulabat a
. reconciliationis pacem:ſed nõ oſculũ pꝛo / dño liberari dum dicebat: Dſñie libera aiaʒ Rs. 19.
e ditionis. Qui enim ficte inimicum oſcu / meãa labijſ iniqs ⁊ a ligua doloſa.Et ideo
—
—
B

Sancti

ſcitote fratres ꝙ non ſolum eſt lingua dolo .

ſa illa qę ſemiat inter fratres diſcoꝛdias:
quę ſuſcitat lites:quę incitat furoꝛes: quę

etiam conuentus conturbat:ſed etiam illã

doloſam linguam dicimus:quę te laudare

adulando pꝛocurat: dicens in facie te eſſe
quod non es. A talibus autẽ deum depꝛe ⸗
cari debemus:vt nos liberet et liberemur.
Quare ab his liberari dedbemus petere?
Quare eos vt moꝛtẽ fugerèꝭ debemus:Mi/
ſi quia adulatoꝛes ſunt:quia mendacia di/

ligunt ⁊ faciunt:quia falſitatis ſunt inuen/⸗

deſtructoꝛes:quia puritatis deuiatoꝛes:

tes:⁊ venenũ aſpidum inſanabile in coꝛda
hominũ conſpuentes. Ecce pꝛopter quod

Der confeſſione peccatoꝛũ: S .

toꝛes: quia diaboli fratres: quia veritatis mo XXX
S 1 eeſe ſolenrbomines fratres cha-A
odioꝛum inuentoꝛes: quia diaboli iocula/
toꝛes:quia ſathanę mediatoꝛes:q; dei per/
ſecutoꝛes:quia animarũ inuectoꝛes: ⁊ om⸗/
nium maloꝛũ inuentoꝛes:mel in oꝛe poꝛtã

Auguſtini

poteſt. Nos vero fratresn nõ ſic: v ſi verbe/

ramini a lingua doloſa:nõ turbato aio:ꝛnö
coꝛde inflato:ſed humili et tranqᷣllo dicite:
Domie libera animã meã a labijs iniquis Ns. ny.
a lingua doloſa. Sic in homine charitatẽ
habente excitatur frequentius amoꝛchari/
tatis. Inflamatur etem̃ coꝛ ⁊ ardet:reuiui /

ſcunt viſcera pietatis:⁊ ſic clamare non caſ

ſant qui tangunt᷑ a lingua doloſa: Deſicit Ns ʒo.

in doloꝛe vita mea: 7 anni mei in gemitib?.

riſſimi: Deꝰ cuncta nouit:apud eũ

videt:⁊ om̃ia ponderat:om̃ia nuda ⁊ aper/

ta ſunt ei. Quare igitur vult vt ↄfiteamur
hominibꝰ peccata noſtra quę nequiter geſ-
ſimus?: Hunquid nõ melius eſt cuncta ma⸗
a domino liberari poſtulare debemns. &ι . la tacere:qᷓ; ea pꝛędicare in tectiõ? Ecce eia

iniqua lingua et doloſa:& iniqua ꝓditio: - quis dicet: peccaui ſuper om̃es homines?:

O peſſima diaboli aſtutia: O grandis ma/⸗
licia: nõ ſolum per amara verba: ſed e
dulcia homines illaqueare pꝛocurat: v

ab homine lęditur: oſpꝛobꝛia: : cõtumelias

iniuras patitur inimicus reputat᷑ ab eo:

credo ꝙ me nõ diligit: oino opoꝛtet me cu/

ſtodire ab eo dicet homo: ſed ſi deo place-
Wattb. 5. re volo:me opoꝛtet alteram maxillarũ ſibi
pꝛębere:⁊ totũ poꝛtare in patiẽtia: vel ma-
lum pꝛo malo non reddere.Ecce quomodo
ad talia remedium eſt. Sed ſi homo beatũ
me pꝛędicet: ⁊ verba adũlatiõis nõ cogno⸗

B uero:qð remediũ habero potero? Ideo fra
rres nõ ſolũ lingua doloſa eſt illa: quę ma/

la inter fratres cõmittit:ſed ⁊ illa quę adu⸗

Jacobi.ʒ. latur.Si quis verbo tamẽ nõ offendit:hic
. perfectus eſt vir. Sed quia nemo perfectuſ

SGal.õ. ĩ via:ideo neceſſe ẽ vt alt᷑ alteriꝰonera poꝛ/
temꝰ. Memo tñ alterius onera poꝛtare põt

niſi qͥ habet charitatẽ. Sed qͥ charitatẽ nõ

habet:nõ ſolũ onera ꝓximi poꝛtare nõ va-

let: ſed nec etiam ſua. Quid em̃ facere de/
bet qui charitatẽ nõ habet Ecce ſtatim de
Matthᷣ.⁊. feſtuca trabem facit:verbũ pꝛo facto repu/
tans factum fuiſſe putat: Et ſic dolet: cla/

mat:triſtatur: minatur vitã pꝛoximo dila /
cerare:⁊ ſic conſumitur ille qui charitatem
non habet:⁊ onera alterius poꝛtare neſcit:
moꝛi etiã frequent deſiderans:ſed moꝛi nõ

cũ eos perducat ad tartara. Mam ſi homo

Sed ſi cuncta hominibꝰ pꝛędicauero: om̃i/

bus hominibus peioꝛ reputaboꝛ a cũctis:
exemploq; meo multi multa mala cõmit /
tent.Quomodo ergo cõſiteri debet homo

alterunũ peccata ſua?:&O homo an ignoꝛas

ꝙ om̃es peccatoꝛes ſumus: Et ſi dixerimꝰ 1. Yo5. 1.

peccatum nõ habemus:noſipſos ſeduci„-
mus:⁊ veritas in nobis nõ eſt. Om̃es pec-/
camus:om̃es cũ peccato naſcimur: omnes

in peccatis demergimur:etiã infans cuius Job.i5.
eſt vnius diei vita ſuper terram: Cur ergo
timemus peccata conſiteri? Camen opoꝛ⸗
tet cõſiteri deo:quoniã bonus eſt:⁊ in ęter·
num miſericoꝛdia eius. Vult enim deus -
conſiteamur:non ꝙ ignoꝛet peccata noſttra
ſed vt diabolus audiat quoniã confitemur
⁊ pęnitet nos peccaſſe:⁊ peccatis confeſſis
cum doloꝛe ⁊ lachꝛymis:nõ habet amplius
vnde nos incuſet. Ecce em̃ fratres diabo/

lus vult vt taceamus: deus vult vt conſt/

teamur: ⁊ cui magis obediendum ſit: certe

conſtat ꝙ deo qui ſalutaria pꝛecepit. Hon
em̃ ſufficit ceſſare a malo: niſi peccata queę
fecimus conſiteamur cum doloꝛe. MNec ſoli

deo ſufficit conſiteri:ſed alterutrum pecca,
ta noſtra conſiteri debemus. Non igit᷑ tar
des conſiteri deo. Hon tardes conuerti ad Ecẽi. „.

deum:nec differas de die in diem. Subito
em̃ veniet ira dei:⁊ temꝑe vindicet deſtruet
te.O fratres mei qui vſq; nunc doꝛmiſtis:

nec pꝛęteritũ nec futurum eſt:om̃ia

oe

vlin
Gae
Griet
alee
lot
una
lonas⸗
en
ſoi
6 al
oeun
hantl
ſer
Pe ttip
ofane
ſcuite
lenell
rede
n
akto
s
Nonpe
wost
untad
uſa
Goden
godp
cined
gomnun
doneſt
ſrus:
lalape
onte
geeg
acclſi

be⸗
10
nis Ling
ri⸗
cal
ſc in
dbe.

cha⸗4
dei
i
er,/
mur
gel⸗
ma/
eeſ⸗
es:
chi/
nis:
mit/
onmo⸗
onas

erim Pbe

du⸗
pec⸗
nnes

a
opor
lle⸗
log.
ſa.
mur
ſſis

ſus ſ

bo/
nſi⸗
erte
gon
que
ſoli
cch
n

io.
fet
ns

—

Agd fratres in beremo Sermo XXX

Zohetł. 2. Lõuertimini ad deum in toto coꝛde veſtro

in ieinnio planctu ⁊ fletu.Ecce em̃ quia di/
cit: in toto coꝛde:nos docet pꝛopheta:ꝙ in

coꝛde eſt ſons pęnitẽtię:fletus vero ad ocu
lum:planctus aũt ad os:ſed ieiuniũ ad to/

tum coꝛpus refert᷑. Ohomo ne tardes con⸗
uerti ad deũ:diſcute mentẽ tuam:pꝛoſpice
ſingula ſecreta coꝛdis:ↄſidera anteq; ad cõ

feſſionẽ accedaſ:ꝙ coꝛ peccauit mala awetẽ

do:oculꝰvanitatẽ vidẽdo:os falſitatẽ dicẽ

do:auris mendacia audiendo: manus ver-
bera ⁊ homicidia perpetrando:⁊ ſi nõ ope-

re ſaltem voluntate. Quis ſe excuſare po/

Ro. 6. terit: pedes etiã veloces ad malũ? Igitur
o fratres mei ſic exhibuiſtis membꝛaveſtra
ſeruire immũdicię ⁊ iniquitati ad iniquita/
tem: illa ⁊ nunc exhibete mẽbꝛa veſtra ſer⸗
uire deo in ſanctiſicatiõe.Pꝛimo em̃ coꝛ q̃ͥd
mala cogitauit ⁊ ↄcupiuit:pęniteat ⁊ dole/

at:⁊ occhus fleat: os ſine intermiſſiõe oꝛet:

aures audiant verbũ dei:manus elemoſy/
nam poꝛrigant:peregrinos ſuſcipiant: in/

firmos foueant:nudos induant:pedes ve/

niant ad eccleſiã: genua flectant᷑ ⁊ laboꝛẽt:
quia ſicut nullũ fuit membꝛũ quod peccan
do deo nõ diſplicuerit: ita nullũ ſit mẽbꝛũ
quod pęnam nõ patiatur condignã edit
em̃ nobis deus membꝛa:vt ſibi ſeruiamus

noõ mundo. Sed heu fratres:cęloꝛũ ciues ?

domeſtici vei: facti ſunt amatoꝛes mundi:
foꝛtius diligentes terrena q; cęleſtia:tranſi
toꝛia plus q; ęna:res ſuas plus qᷓ; ſeipſos.
MNon ſic fratres mei nõ ſic:qꝛ ecce iam tem/
PS.126. Pus pꝛope eſt:ecce iam nobis minat᷑. Sur⸗
ite ergo qui panẽ doloꝛis comeditis:⁊ ad
ceccleſiã pergere feſtinemus: ⁊ flẽtes pecca/
ta noſtra cum doloꝛe cõſiteamur. Sed pꝛi/
mo talis oꝛdo tenendus eſt:vt peccata pꝛę
meditent᷑:vt pꝛoſerendo taliter modũ ⁊ cir
. cumſtantiã peccatoꝝ deo ⁊ ſacerdotibꝰ cõ/
Calleuiati diſcedere valeamus.Et nolite fra
tres mei differre cõſiteri peccata veſtra: nã
qui vſq; ad vltimũ diem quadrageſimę vlł
vite ſuę diſtulerit cõſiteri:dat ſignũ ꝙ hoc
libẽter nõ facit: Hon gratioſe:nõ puro coꝛ/
de:ſed coactus hoc facere videt᷑:ſed coacta
ſeruitia quantũ deo vel hominibꝰ placeãt

cõſiderate. Mon ergo de die in diem diffe/

ramus pandere coꝛdis noſtri ſecreta. Pꝛo/
miſit em deus veniꝗ penitenti: ſed nõ pꝛo/
miſit vſq; in craſtnũ differenti.gitur non

fiteamur:vt a pedibus ſuis nõ onerati ſed

cos nequaq; a verbo confeſſionis exterrea/

odifferamus:ſed cum ad confeſſionẽ acceſſe
ris tu homo vel fęemina:caue nerideas:veld
oꝛnate incedas:ne fabulas pꝛimo ꝓferas:
ſed cum humiliato capite et doꝛſo cinere et
cilicio infuſo:conſiteamini alterutrũ pecca Zacobi.5.
ta veſtra. Sed depꝛecoꝛ te o homo vt con/
fiteri nõ paueas. Frequenter em̃ diabolus
coꝛ tuum aſtringit: ne conſitearis dicens:
Quomodo coniteboꝛ hec ⁊ illa? O homo
quandocunq; hec perſenſeris:diaboli tem
ptationẽ eſſe non dubites:q cupit te aſtrin
gere nequiter: vt in peccatis poſitus ſine
magna temptatiõe ſemper agas quę placi
ta ſunt ei. Holite ergo timere peccata conſi
teri o fratres:nam illud quod per confeſſio
nem ſcio minus ſcio q; illud quod neſcio.
Cur cõſiteri times peccata? Peccatoꝛ eſt qͥ
audit peccata ſicut ⁊ tu ⁊ foꝛſitã maioꝛ.Ho
mo eſt nihil differt a me:nihil alienum ha⸗
bet a me.Cur ergo times o homo peccatoꝛ
o hoĩ peccatoꝛi ↄfiteri: Elige quod vis:ſi nõ
oↄfeſſus lates incõfeſſus dãnaberl. Ad hoc
em̃ deus exigit confeſſionẽ vt liberet humi

Aem. Ad hoc damnat nõ conſitentem:vt ſu

Pvũ puniat in ęternũ.Conſitemini o fra
tres mei ⁊ nolite differre: ad ſacrã meſſem
confeſſiõis accedere feſtinate.hhec eſt enim
ſalus animaꝝ: diſſipatrix vitioꝝ:reſtaura⸗
trix virtutum:omugnatrix dęmonũ:pauoꝛ
inferni:obſtaculum diaboli:angeloꝛũ tuni
ca: eccleſiarũ fiducia: ſalus: dux: baculus:
lumen ⁊ ſpes omniũ ſidelium.Oſancta at/
qᷓ; admirabilis confeſſio:tu obſtruis os in/
ferni ⁊ aperis paradiſi poꝛtas.O confeſſio
ſine te iuſtus iudieat᷑ ingratus: ⁊ peccatoꝛ
moꝛtuus reputabitur.O confeſſio vita iu/
ſtoꝛum:peccatoꝛũ gloꝛia:tu ſola neceſſaria
es peccatoꝛi:⁊ nihilominus iuſtus ſi qͥs re/⸗
putabit᷑ te aſtringere ⁊ frequentare debet.
Nihil deniq; remanebit ĩ iudicio quod fue .
rit per cõfeſſionẽ purgatum.O cõfeſſio illi
bata tanto pondere apenſum eſt: tantũq;
valuit apud deum: ꝙ homo nouit appen/
dere latroni qui in cruce cõfeſſus eſt domi/
ni:crucifixũ quantũ ſi fuiſſet pꝛo dñio cruci/
fixus. Ecce quantũ pꝛofuit bꝛeuis cõfeſſio
peccatoꝛis. Sed nos qui ſacerdotes ſumꝰ:
⁊ vtinam boni ſimus:caute nobisvigilare

neceſſe eſt et ſollicite: quatenus ſic delin⸗

quentiũ coꝛdibus tanto moderamine ver-
bum timoꝛis et contritionis inſigamus:vt

.

.

Sancti
2
mus:vt ſic coꝛda aperiãt ꝙ oꝛa nõ obſtrua/
mus. Sed nec abſoluere debemus etiã cõ/

ZBo. i0. punctum:niſi viderimus ↄfeſſum.AQuoniã

N

A
1. Joh. 2.

quidẽ coꝛde credit᷑ ad iuſticiã: oꝛe aũt fit cõ
feſſio ad ſalutẽ. Qui ergo verbum pↄfeſſiõis

in oꝛe habet ⁊ in coꝛde nõ habet: aut dolo⸗/

ſus eſt aut vanꝰ.Qui vero in coꝛde ⁊ nõ in
oꝛe: aut ſuperbus eſt aut timidus. Decet
igit᷑ ſacerdotes eſſe tales: vacognoſcant et
ſciant quã: qualẽ ⁊ quãtã isfirmãtibus ex/
hibere debeant medicinã: Adiuuante dño
deo noſtro:qui viuit ⁊ regnat in ſęcula ſęcu

emllat
De fallacia mũdi ⁊ eius deteſta/

tione pꝛopter tria pꝛęcipue mala
quę in eo ſunt:Sermo xxXI

dum nõ diligamꝰ: quoniã mũdus
tranſit ⁊ ↄcupiſcentia eius.QO mun
nmũde qui homies illaqueare nõ deſi/

.
2

dit: beatus qui tibi reſiſtit: ſed beatioꝛ qui

a te illęſus recedit.O munde pꝛoditoꝛ

cta bona pꝛomittis:ſed cuncta mala ꝑfers.
Pꝛomittis vitã ſed donas moꝛtẽ: pꝛomit/
tis gaudiũ ſed largiris męroꝛẽ: pꝛomittis
quietẽ ſed ecce turbatio: pꝛomittis floꝛem

ſed cito vaneſcit: pꝛomittis ſtare ſed cito re
cedis. Hon ergo es diligendus:qm̃ om̃ino

tranſis:⁊ ↄcupiſcẽtia tua velut fumus eua/
neſcit. Alloquant᷑ oẽs amatoꝛes tui o mun

de immũde:quibus aliquãdo floꝛẽ ſereniſ/
ſimę iuuentutis pꝛęſtarevoluiſti:vitã diu/

turnã: diuitiaꝝ copiã: familiariũ abundã/
tiam:pacis amęnitatẽ:dicant oẽs: loquan
tur cuncti: ſurgat venerabilis pater adam
cum om̃ibus filijs ſuis:⁊ vno oꝛe loquant᷑:
vtrũ in hac vita gaudiũ habuerint ſine do/
loꝛe:pacẽ ſine diſcoꝛdia: quietẽ ſine metu:
ſanitatẽ ſine infirmitate:lumen ſine tene⸗
bꝛis:panẽ ſine doloꝛe:riſum ſine fletu. No⸗/
lite igit᷑ fratres mundũ diligere:qm̃ tranſit
⁊ ↄcupiſcentia eius.iO mũde ĩmũde:fallax
⁊ pꝛoditoꝛ.Nunqᷣd nõ periculoſioꝛ es blan
dus qᷓ; moleſtus: Hunquicknõ magis timẽ
dus es dum allicis q́; dum ſpernis? Mun⸗
quid nõ magis odiendus dũ diligere diſſi⸗
mulas:qᷓ; dum odire te oſtendis:cò mũde
imũde: in te habitare ⁊ nõ dolere impoſſi-
bile eſt. In te ſperare ⁊ nõ timere vanũ eſt.

Mriptũ eſt fratres chariſſimi ꝙ mũ⸗

quieſcere nõ permittis:rapere oẽs ap /⸗
petis:occidere om̃es quęris. Vę qͥ tibi cre/ꝰ

Auuguſtini

In te tua amare ⁊ non periclitari impoſſi/
bile eſt. OO fratres mei nolite ergo eum dili
gere:qm̃ tranſit ⁊ cõcupiſcentia eius. Sed
ecce mundus tranſit ⁊ nos turbat ⁊ amat᷑:
fallit ⁊ fidelis reputat᷑: occidit ⁊ velut vita
deſiderat᷑:flectit ⁊ amplectit᷑. Oà munde im
munde:⁊ ſi floꝛeres quid facerẽt amatoꝛes
tui. Sed vere nõ floꝛes: ⁊ ſtabilitatẽ nullã
habes:ſed mella tua ⁊ dulcedo tua aſperi-/
tatem habent:iocunditatẽ falſam: certum
doloꝛẽ:incertã leticiã: durum laboꝛẽ: timi⸗/
dam quietẽ:rem plenã miſerię:⁊ ſpem bea/
titudinis inanẽ. Nolite ergo diligere mun/ P
dum:qꝛ om̃e qð eſt in mundo aut eſt ↄcupi 1. Job.2.
ſcentia carnis: aut ↄcupiſcentia oculoꝛum:
aut ſuperbiavitę. Agamus fratres ſi poſſu
mus hodierna die de ſingulis. Voluptas
em̃ carnis dicit᷑ quã per modũ illicitũ miſe/
ra caro appetit:vt guloſitas:ebꝛietas:luxu/
ria:nimia doꝛmitio:⁊ vanuſ riſus.Et quia
caro vicinioꝛ eſt: per vitia eius ꝓꝛimũ nos
aggredit᷑.Aundus em̃ quãto familiarioꝛ
eſt:tanto periculoſioꝛ eſt: ⁊ multi per vitian
eius coꝛruunt. Ecce adam per gulam: loth SGeſ..
per ebꝛietatẽ:ſalomõ per luxuriã. Ideo fra ʒ. Reg..1I.
tres guloſitati per abſtinentiã occurrere fe/
ſtinanter debemus:Conſiderate ꝙ nõ pꝛo/
pter potũ ſed pꝛopter pomũ homo pꝛimitꝰ Señ. ʒ.
moꝛtẽ inuenit. Eſau nõ pꝛopter gallinam Señ.25.
ſed pꝛopter lenticulã pꝛimatũ ſuum perdi/-
dit. Scio em̃ Noe om̃e genus carnis qð ci Señ.9.
bo eſſet viſum:mãducare ↄceſſum eſſe:hhe/ . Regl.17.
liam cibo carnis refectũ legimus: Johan/ MWattb.z.
nis mirabilẽ abſtinentiã pꝛędicamus. Sic
nos facere debemus:ſed nõ ſicut eſau lenti Geñ.2 5. *
culę ↄcupiſcentia deceptus:Mon ſicut da/ 2. BKeg.25.
uid pꝛopter aquę deſideriũ repꝛehenſus:ſ
ſicut rex noſter qui nõ de carne ſed de pane Mattð.q·
temptatus: temptatoꝛẽ ſuperauit teterri/
mũ.O magna ⁊ admirabilis abſtinẽtię vir
tus:per quã homines filij dei excelſi efficiũ
tur:per quã vitia expellunt᷑ et demones:ꝑ
quã nõ ſolum animaꝝ ſalus agit᷑:ſed etiaʒ
coꝛpoꝛũ ſanitas poſſidet᷑. Ecce em̃ fratres:
ↄcupiſcẽtia carnis qualis ⁊ quãta eſt. Ipſa
em̃ fomentũ ⁊ mater aliaꝝ voluptatũ eſt:
qꝛ qͥ bene comedit:libidines carnis frequẽ/
ter ſentit:doꝛmire quęrit: inde verboſitas
⁊ rixę quę ſunt oꝑa carnis: inde ↄſumptio
pecunię. Holite ergo fratres diligere mun/x.
dum:qꝛ in eo ſũma ↄcupiſcentia eſt carnis.
Sed quid aliud niſi ↄcupiſcentia oculoꝛũ:

*

me
ſne
unlau
lsbe
onn
neni
ſclun
i
, Hadam
eii
dexenn
keor
Nenden
ſlſeut
ſinlnt
ſoninte
ndior
atoe
Gpea
ſcloen
Csann
Cendus
ncs.
vondiri
udd/
lofu

Gmaupli

(lli

lehe Aude⸗

ging netre
ſſeuin
Audn
Nud
umn
galita
lales
Meti
Uene
Padtes
Wlndtg
bang hidt
Ennge
Dhioe
eſen
ledu
Ulgi
kunde
nocun
woon
mmpe
henan

D Ad fratres in heremo Sermo XXXI
li O fratres mei:fecit em̃ deus nobis oculos mica humilitate dignatus eſt habitare in⸗ Aucl I—
d videntes:qui fecit magnalia:vt toto coꝛde ter bouẽ ⁊ aſinũ:⁊ ſubditus eſſe voluit ma ¶c.
t eum laudemus: ploꝛantes ſi qua mala feci risę ⁊ ioſeph. Quid & agis inter nos⸗ Ram
its mus.Ecce in miſeria ſumus: et in miſerjs te natura nõ oſtendit qua vno modo gene
im nõ ridere ſed flere debemꝰ. Cum em̃ naſci rant᷑: vno modo viuunt et moꝛiunt᷑ omßßes.
1es puer nõ ridet ſed ploꝛat. Quare ploꝛat:ni· Quid g agis inter ſeruos dei? Quid oſten,
l; ſi quia voce teſtatur ⁊ confitet᷑ ploꝛando:ſe dis eis? Cur eos inflas? Cur inflare eos de
ei⸗ ad miſeriam deueniſſe: Maſcuntur enim fi monſtras?: Honi ꝙ eis ęternã vitam pꝛęſta
un gcti. 4o lij adam ad laboꝛẽ ⁊ doloꝛẽ: quia iugũ gra/ re nõ poteris. Quid eis demonſtras ꝓpter
win ue poſitũ eſt ſuper filios adam a die exitus quod eleuent᷑ ſuper aſtra cęloꝝ: cupientes Eſa.14.
ea/ de ventre matris eoꝝ vſq; in diem ſepultu eſſe ſicut deus:⁊ ſuper eũ aſcendere vellent
un/B rę eoꝝ.Mon igit᷑ ridere ſed flere debemus: ſi poſſent? O ſuperbia nouerca virtutum:
upinzn attendentes ⁊ ſcientes ꝙ dñm nunq; riſiſe mater vitioꝝ:poꝛta inferni:magiſtra erro/
m: ſed fleuiſſe legimus. Sed quõ fleamus pec ris:caput diaboli: vitioꝛum pncipiũ:quid
oſſu NPꝗ.iac. cata: quõ eleuemꝰ oculos ad montẽ vnde inter homines facis: quid eis pꝛomittis ꝙ
ns veniat auxiliũ:audiamus iohannẽ. Quid te tm̃ diligere demonſtrãt? Ecce amatoꝛes
nile⸗ em̃ dicit: niſi ꝙ oẽ qð eſt in mũdo eſt ↄcupi- tui tam cito de altitudine cadunt. Ecce ef?
r ſcẽtia oculoꝝ Coõcupiſcẽtia oculoꝝ diciik:: nabuchodonoſoꝛ quẽ tantũ diligere vide Daniet. A.
ai qꝛ per oulos deſideria auri ⁊ argenti:poſ/ baris:⁊ tm̃ te diligebat:tã foꝛtiter te aſtrin
nos ſeſſionum ⁊ cunctoꝛum terrenoꝝ intrinſe xit: vt credere ei faceres qꝛ nullus eo maioꝛ
nio cus anime intimantur. Ideo ſũme cuſto / oeſſet in oꝛbe: ⁊ ecce mox deſlectit᷑ ⁊ cadit: et
Hiri diendus eſt oculus: quia ianua coꝛdis eſt ? demergit᷑ in pꝛofundũ:⁊ quaſi bos fenũ co
loth ban⸗ nuncius. Ham claude oculũ: ⁊ volũtas ha medit. Ecce quid accidit te diligentib? Sz
ufn nn bendi nõ erit:ceſſet voluntas ⁊ ecce infern amãtes de ſtercoꝛe penitus eleuankt:
ge. claudit. Ecce em̃ fratres quot mala per ocu 2 collocant᷑ cum pꝛincipibus li dñi: ſoliü
n llos ſiunt: ⁊ quot bona per eoſdem poſſunt gloꝛię honoꝛis ⁊ dignitatis tenẽtes in ſciẽ/
inibe, 2. Begl 11. adipiſci. Si em̃ dauid oculos clauſiſſer: fe· tia. Eia ergo fratres diſcite humilitatẽ ha /
um bda, minaã nõ vidiſſet: adulteriũ nõ cõmiſiſſet. bere:diſcite ſuperbiã cõculcare:diſcite ⁊ e
i.· Wattb. 26. Si ludas pecuniã nõ vidiſſet: magiſtrũ mi deuitare: velut moꝛtẽ eã ↄculcare:o q; diffi
ac b Señ. 19. nime tradidiſſet. Et ſi ſ.domitę oclos clau cile diuitibꝰ: o qᷓ; penoſum: o q; meritoꝛiũ.
tozun ſiſſent:iuuenes nõ vidiſſent nec perüſſent. Eſtote g pauꝑes ſi vere hũiles eſſe cupitis.
4 Pat Claudamus igitur oculos ne videant va/ MNam deſtructis diuitijs ⁊ ↄculcatis:facili /
dhan nitatẽ: cuſtodiamus ianuã coꝛdis noſtri ne ter ſancta perfectaq; humilitaſ acquirit᷑:cũ
. 4 .. latro qui quotidie pꝛocurat intrare veniat quibꝰvere poterũt.habitare.O diuitię dul
iun 4 ccucta bona valeat depꝛędari. Claude em̃ ciſſimę et ſuauiſſimę hoĩbus inſipientibus
zr 4 4 oculũ ⁊ amittt vitiũ:claude ianuã ⁊ latronẽꝰ aparetis: ſᷣ᷑ om̃i veneno moꝛtalioꝛes eſtis
u; DR occides:claude oculum ⁊ voluntas nõ erit om̃ino. Venenũ em̃ quis ſumere poterit:
de aH habendi:claude oculũ et infernũ clauſeris niſi fuerit aliqua dulcedine copulatũ? Sed
den in ęternum. Licet tñ multi cęci mali ſint: 5 cõmixtũ dulcedini faciliter ſumit᷑: Sic em̃ .
en e peioꝛes eos foꝛe nõ dubitamus ſi hęc que qᷣ recipit moꝛit᷑.Sic qui diuitias amat dul/
ficel mundi ſunt viderent. Ipſa em̃ viſio cauſa cedinẽ videt᷑ guſtare. Sed ecce moꝛs inter
s: hiere.9.cupiditatis eſt ⁊ pꝛincipiũ appetitus.Clau/ diuitias latẽs:hoĩem ſuperbũ ⁊ elatũ:diui
enez damus ergo ianuã: ne moꝛs intrare poſſit tem:inflatũ aggredit᷑:⁊ aggreſſus occidit᷑:
nes: D ꝑ feneſtras noſtras.Quid em̃ aliud in mũ⸗- ⁊occiſus ad infernũ perducit᷑.Ecce quantũDn
Zpſa do eſſe legimus:niſi ſuperbiam vitę: ſu/ pꝛoſunt nobis diuitię mundi huius per q̊s
jch perbia cunctaꝝ virtutũ nouerca:qͥs te ccea occidimur:per quas mutamur quotidie:.: g
eque⸗ uit: quis te ad nos miſit:quis te ad conuẽ⸗ quas inſidiamur frequenter: per quas ele-.
ſitas tum diuitũ ⁊ pauperũ tam mirabiliter in- uamur in vanitatẽ:ꝑ quas veneramur mẽ/
pn⸗ troduxit:? Scio ꝙ deus te nõ fecit:nec tead daciter:per quas aiam ſuperbã ad infernũ
nuol. nos miſit:nec ad ↄuẽtũ monachoꝝ paupe⸗/ diabolus ſemper expectat ↄducere.Tollite
nis. rum vel diuitũ introduxit: nec te dum car/ ergo fratres mei diuitias vt facilius tolla/
i nem aſſumpſit aſſumere voluit:ſed tua ini tis ſuperbiã:tollite diuitias ? infernus nõ
e „

— . .

* . . 6 ₰
Zudj.1I. erit. Date elemoſynã ⁊ oia munda dabun? Matres mei dilectiſſimi ſcio ꝙ per / A nen
E vobis. O frattes mei an ignoꝛatis ꝙ pau/ cuſſit vos deus ⁊ lepꝛoſi facti eſtis 4 4
peribus nõ dare:tuliſſe ẽ: Et merito qñn js E vſq; ad diẽ moꝛtis veſtrę: Ideo ob o⸗
poteſt eſurientibus ſubuenire ſi nõ paſcit: ſecro vos in dño noſtro ieſu chꝛiſto cuiusb lne⸗
merito vitã extinguit ⁊ eos moꝛi permittit. cioſo ſanguine redempti eſtis:vt non deſi- Epb.s. n
Pudeat ⁊ erubeſcat chꝛiſtianꝰ tollere pau / ciatis in tribulatõibus quę ſunt pꝛo gloꝛia aaen
peribꝰ qᷣbus iubemur ſemꝑ offerre. Vltra veſtra: ſcientes ꝙ per carnis afflictionẽ: mẽ ui
oẽm iniquitatẽ eſt diuitem, velle fieri de exi tis infirmitatẽ occidimus. Spũs em̃ deſi- Aunan
guitate paupeꝝ vel viduaꝝ. Itaq; fratres cit: dũ miſera caro gaudendo quieſcit. Er2- htl
amãda ſunt honeſta lucra: ſed hoꝛreant᷑ vdᷣ go ſi pauptas vꝛgeat: ſi luctus meſtiſicat: ſunt
noſa cõpendia. Nullus audeat inde tolle ſi ſtomachus doleat: ſi pectus vel venter nle
re vbi debeat collecta diſpergere. Adden/ inſlet᷑: ſi totius coꝛpoꝛis doloꝛ vos inquie/ iihm
do perdit qui retinendo collegerit: pauper/ tat: ſi calamitas vos vndiq; vexat:ſemper el
tatem potius ad ſe trahit qui paupertate,ʒ vos letificet in omibus laboꝛibus ⁊ pericu tant
ſe exigentium pecunia non repellit. O fra lis vitę huius amoꝛ veſter in deũ ⁊ pia pa , Ecin
mees mei veniet dies illa: veniet ⁊ nõ tarda tientia ⁊ certa ſpes ſupernoꝝ. Deſpiciamꝰ en⸗
Mattb. 25. bit: quãdo nobis dicet᷑: Eſuriui ⁊ nõ dedi ergo diuitias coꝛde: et erimus locupletes.
ſtis mihi manducare: ? vltimo dicet᷑ illis: Deſpiclamꝰ inimicoꝝ ſupplicia ⁊ erim/ ſem iun
Ite maledicti in ignẽ ęternũ.O fratres ſi per victoꝛioſi.Deſpiciamus coꝛpœis ſani⸗ ten
in ignẽ mittent᷑ illi qui nõ ſunt elargiti:ꝛnec tatem et ęternam quietem et ſanitatem re/ (Alir
quę cũ laboꝛe lucrati ſunt pauperibus do cipiemus. Igitur vobis infirmnantibus et upone
nauerũt: quid dicet᷑ illis qui aliena rapere- languentibus patientia ſumme neceſſaria Ap
nõ timerũt:? Cum diabolo ardent: qui nu/ eſt. Hullus em̃ beatus eſſe poterit: nullus ttt
dum nõ induerũt: vbi putamus arſurgas’ cxcloꝝ ciuis efficit᷑: nullus amicus dei cõſti/ ſ
viduas ⁊ oꝛphanos ſpoliauerũt: hõ ergo tuit᷑:qui inter mala patiẽs nõ inuentus ſue ſorüſe
ſpoliare debemus pauperes vt denudati rit. O patientia tu oĩa vincis aduerſa:non ſoſedc
abundemus in ſuperbia vitę: ſed elemoſy/ colluctando ſed ſufferendo: nõ murmuran bo Nſtee
nas dare vt pauperes ⁊ humiles ſimus nõ do ſed in oibus gratias agendo. Ipſa em̃ tſhain
F§ differamus. Sed heęc nõ ſolũ facere nobis patientia eſt quę fecem totius voluptatis leoqjin
ſufficit: ſed ⁊ pꝛoximũ etiã ad hęc inducere abſtergit: ipſa ꝗͥ limpidas aias deo reddit: *
feſtinemꝰ: dicẽtes ptãteʒ habẽtibꝰ ⁊ terraꝝ ipſa nauis ꝗᷓ ad poꝛtũ cunctos ſuos amato Erbr
* rectoꝛibus ꝙ nõ ſolũ elemoſynã poꝛrigãt: s res ꝑducit. Ipſa eſt per quã infernus clau/ scii
⁊ regna ſua in pace cuſtodiãt: ſcientes ꝓ dit᷑:et paradiſus aperit᷑ ſuis amatoꝛibus. ſinſ
remota iuſticia regna latrocinia efficiunt. Ipla eſt per quã oĩs et ſine qua nullus iu⸗ . une
Aulti em̃ ſunt rectoꝛes: ſed pauci iuſticie ſtiſicabit᷑.O ſi graue vobis eſt quia lepꝛoſi B diein
amatoꝛes inueniunt᷑. NHNam cũ quęſitũ fuil eſtis:patientiã in cunctis habete. Eleuate Mattb.a7. ien
ſet a ſocrate ridente: cur ſic foꝛtiter rideret: capita vfa: ⁊ coꝛde aſpicite vulnera ſalua- l
Reſpõdit: Video magnos latrones ad ſu / toꝛis noſtri in ligno pendẽtis:pęnas moꝛiẽ 4 no
ſpendium duci facere paruos.Et alta voce tis: pꝛeciũ redimẽtis:cicatrices reſurgẽtis: nou⸗
clamaſſe refert᷑: O qᷓ dignioꝛes eſtis ſuſpẽ’· qd aliud videre poterimus niſi caput incli/ Möͤl
di qui in cathedris? domibus habitatis la natũ ad vocandũ ⁊ parcendũ:coꝛ apertum he
trocinia maioꝛa cõmittẽtes:qᷓ; qui in ſiuis ad diligendũ: bꝛachia extenſa ad amplexai⸗/ Nnüde
cum tremoꝛe quotidie demoꝛari videntur. dum: totũ coꝛpus expoſitũ ad redimendũ. hunpnn
Quapꝛopter fratres nolite rapere: nolite Hec qta ſint cogitate vos qͥ doletis:hęc in ants
fenerari vt abundetis in ſuperbia vitę: Sʒ ſtatera veſtri coꝛdis appendite: vt totus vo nſeg
Ps. er. diuitię ſi affluãt nolite coꝛapponere: ſed di- bis figat᷑ in coꝛde:qͥ pꝛo vobis totus fixus Mtirp
ſpergite eas vt humiles ſitis: ⁊ imitari va tfuit in cruce.Et qͥd plura ſaluatoꝛ noſter ꝓ an ndi
leatis illũ qui ſequẽtibus ſe dicet: Nenite nobis ſuſtinuit: qͥd plura patienter poꝛta/ ſonn
Mattb.25. benedicti patris mei poſſidete regnum qð uit:?Tota em̃ vita ſua plena fuit doloꝛe: et thniee
vobis paratũ eſt ab oꝛigine mũdi: Amẽ. tandẽ ad crucẽ perueniens ꝑ paſſionẽ ludi/ ſken
Aa pꝛoſos vt patientiam tene bꝛijs exponit᷑: qui eſt vere palma victoꝛię. . idſei
ant: Sermo xXxXNII Soinls coꝛonak: 4 ſpinas pctõꝝ vẽit ↄfriꝰ- uen
* noe

„
1

— £„

„*

2 geere. Ligat᷑ qͥ ſine laboꝛe⁊ pena ſoluit cõpe
. ditos.Ligno ſuſpẽdit᷑:qͥ erigit eliſos. Ace/
b to potat᷑ fons ęternę vltę:diſciplina cedit᷑:
6 vulnerat᷑ ſalus:vita moꝛit᷑. Occidit ad tem
⸗ enbs pus vitã moꝛs:vt in perpetuũ ad vitã occi
V deret᷑ moꝛs. Ecce frẽs chꝛiſti patiẽtia: ecce
ne chꝛiſti bonitas ⁊ clemẽtia.Et ſi placet etiã
i⸗ plura audire: poſſumꝰ z adhuc plura ð chꝛi
H ſto pꝛędicare.NHon igit᷑ tedeat vos audire.
M NMam ⁊ ſi fatigaremini:vobis nõ amplius
nee pꝛeędicarẽ. Eupio em̃ ↄſolari vos ⁊ nõ triſta
bie ri. Nam ſi tediũ eſt dicite:ſi vero gaudium
her audite.Ecce enim venit ſaluatoꝛ regens ſi/⸗
l dera: ⁊ ſugere voluit vbera. Ipſe qͥ panis
. eſt:eſurire voluit:ipſe fõs ſitire:ipᷣe lux doꝛ
mire:ipſe quies fatigari: ipſe veritas occul
tari:ipſe iudex viuoꝛũ ⁊ moꝛtuoꝝ a moꝛta/⸗
ſen li iudice ↄdemnari: ipſe iuſticia ab iniuſtis
ſni⸗/ iudicars:ipſe vnitas mutari. Mihil enĩ tam
nre⸗ ſalutiferũ nobᷣ eſt:qᷓ; quotidie cogitate q̃n/
iset ta pꝛo nobis ꝑtulit deus ⁊ hõ.Ecce em̃ ſal/
ſris uatoꝛ paſſus eſt:lepꝛoſus in cruce factus ẽ:
llus patiẽs factus eſt nobis relinquẽs exemplũ
vt ſequamini veſtigia eius. Quod ſi feceri
sſne tis:nõ ſolũ infirmitatẽ nõ moleſte poꝛtabi
non tis:ſed cũ pꝛopheta clamare voce ⁊ oꝑe nõ
tuaun NS.30. deſiſtetl: Deſiciat in doloꝛe vita men: z an/
ſuen⸗ Cni mei in gemitibus. Sʒ dicetis: O q; gra⸗
Punl ue:o q; inbumanũ:o qᷓ; foꝛte eſt inter hoĩes
ait: habitare nõ poſſe.Ecce em̃ ſeparati ſumus
mato ab vꝛbibus:gentes nos ſpernũt: parentes
cau⸗ nos odiũt:ↄſãguinei fugiũt:amici nos de/
nirs. ſerũt: ſeparati ſumus a caſtris ac ſi ex hoĩ
gns⸗ „ bus nati nõ eſſemus. O fratres mei atten-
Ged O dite patiẽter ⁊ nolite turbari: nam veꝝ eſt
Teuete Dri as dicitl:ſ⸗ ed nolo vos ignoꝛare qðò legitis.
ſluau/ Ait em̃ dñs moyſi: Habitabit ĩ domo mea
noni⸗? plenus lepꝛa: Cur ergo turbamini ſi inter
gets: hoĩes habitare nõ poteſtis? Nunqͥd mũdi
tind ciues hoc pꝛeſtare nobis potuer̃t: Munqͥd
dauoan domũ deivobis aperire potuerũt: Hunqͥd
la⸗ ꝑ eoꝝ ↄuerſationẽ efficiemini melioreſe An
di. ignoꝛatis quid dictũ fuerit ſancto viro an/
cn tonio: Si cupis ſaluari fuge homiĩes: fuge
o mũdũ ⁊ pompas eius: Cur turbamini ſi
fts inter hoĩes cõuerſari nõ poteſtis? Ecce em̃
ſa Zob. 1. ſanctus iob iuſtus:ſapiẽs: diues: rectus ⁊
hotn timẽs deũ:⁊ tñ lepꝛoſus efficit᷑:tñ nõ ↄque/⸗
era rit: extra caſtra pꝛoijcit᷑:ab hoĩbus deſpicit
van delerit᷑. Ab vxoꝛe blaſphemat᷑:tñ nõ con
ge dquerit᷑:nec labijs ſuis ↄtra deũ moꝛtaliter
i locutus eſt: ↄſiderãs aliã vitã cito eſſe ven⸗

Ad fratres in hberemoa SGermo XXXII XXXIII

turã. Nõ ergo turbemini:ᷣ ↄſiderate quia
pꝛopter peccataveſtra ꝑcuſſit vos deus:v
vt examinet vos.Ecce em̃ maria quia mur Numeri.i2.
murauit in fratrẽ ſuũ movſen:lepꝛoſa ẽ fa/
cta. Aʒzarias rex qꝛ pꝛęſumpſit:lepꝛoſus fa 4. Regl.i5.
ctus ẽ:⁊ gieʒi qꝛ ſymoniã cõmiſit:⁊ naamã 4. Regl. 5.
qꝛ ſe gloꝛiſicauit. Vos etiã quocũq; modo
percuſſi eſtis:patiẽtes eſtote: ⁊ gratulanti
aĩo ſuſcipite illam: ne pariter hic ⁊ in futu/
ro ęterna toꝛmẽta patiamini. Confoꝛtami/
ni ergo ⁊ nolite timere.Ego vobiſcum eſſe
credidi tertia die paſchę:ſed qꝛ valentinus
noſter migrauit a ſecuio: ꝓpterea vobiſcũ
eſſe nõ potui. Sed nũc fractis argenteisva

ſis de bonis eccleſię hiponẽſis:vobis ĩ ne/

ceſſitatibus ⁊ pꝛo captiuis ꝓuidere volui.
Conſolet᷑ aũt nos deus qui ſuos ↄſolat᷑ in
ohi tribulatiõe: Amẽ. ”M
De deteſtatione ebꝛietatis:cum
terribilis caſus enarratione:Ser/
, mo XXXIII ””M

On miremini fratres chariſſimi ſi A
hodie ter ſermonẽ deo auxiliante
ꝑfecero.Accidit hodie terribilis ca
ſus vt omes audiſtis:pꝛopter quẽ non ſo/
lum ad eccleſiã hiponẽſem om̃es antiquio
res habere volui:ſed etiã om̃es fęminas et
infantes in vnũ ↄgregari pꝛecepi.AQuibus
ↄgregatis cũ doloꝛe ⁊ anxietatevobis enar
rare intẽdot:anqᷓ; pater in plebe:quid acci/
dit pꝛęclariſſimo ciui noſtro hiwonẽſi cyril⸗
lo.Ecce em̃ vt ſcitis potens erat inter nos
opere ⁊ ſermone:⁊ fere dilectus ab om̃ibꝰ.
Filiũ vt ſcitis habebat ⁊ eum vnicũ poſſi
debat:a quia vnius erat eum ſuperſiue ii
ligebax ⁊ ſupꝛa deũ. Ideo ſuperfluo amo/
re inebꝛiatꝰ:filiũ coꝛrigere negligebat: dis
etiã poteſtatem faciendi om̃ia quę placita
eſſent illi.O doloſa libertas: grandis ſi/
lioꝝ perditio: o paternus amoꝛ moꝛtiferꝰ.
Ecce fllios ſe dicunt diligere:quos iugula,
ri pꝛocurant. Dicũt eos amare:quibus iã
ſuſpendia parant. Dicunt patres ſfilios ſe
nutrire:ſed ecce iam pater ⁊ filius ambo in Mattð. 15.
foueã cadunt.AQauare pater cũ ſilio cadit in
foueã:niſi quis pf̃ cecus eſt:qꝛ malus: ⁊ qꝛ
ſalutem ſuã ⁊ filioꝝ ſuoꝝ videtur neglige/
re?Quo ⁊ quomõ pater hęc neglexerit:niſi
quando filio libertatẽ donauit:quando ei
coꝛrigere neglexit: quando virgę pepercit: Nꝛouer.15.
quando ei ſemper ſerenã faciẽ demonſtra⸗
uit: Cupitis audire nunc quõ pater ⁊ ſilius
6 2

—

Banci

Auguſtini
in foneꝗ cadunt. Licet em̃ ſciatis:tñ qꝛ ne·ꝰ nus:ſanctus ⁊ iuſtus ꝑmanſit.Sic ⁊ helias ꝭ. Regl.r· nnen
ceſſe eſt vtvos qdiu viuitis timeatis:ideo tamdiu miracla fecit:q;diu pane ⁊ aqua re/ hutgt
quę hodie facta ſunt iterũ dicere nõ erube / fectus eſt: ſed poſtq; carnes comedit: ⁊ vi- lh
ſco.Ecce em̃ cyrillus veſter ſiium habebat num bibit in ſaturitate: miracula nõ legit hcheif
vävt ſcitis quem coꝛrigere negligebat: ⁊ lurvu feciſſe.Eia ergo fideles:caſum ſuperiꝰ aſſi/ nunn
rioſe viuẽdo ↄſumpſit partem bonoꝝ ſuo⸗ gnatum inter cętera conſiderantes deum ſont
rum: ſed ecce hodie ebꝛietate perpeſſus ma timete: et timentes eum feruenter rogate bi
trem pꝛegnantẽ nequiter opꝛeſſit:ſoꝛoꝛem xvt ab his ⁊ ab omnibus malis liberet nos di
violare voluit:patrem occidit:⁊ duas ſoꝛo ſemper:Amen. s fut
res vulnerauit ad moꝛtẽ. Omagna diabo / ¶ Be puobus generibus hominũ bonon⸗
li dñatio:patrẽ quem poſt deũ reuereri de/ mundum derelinquentiũ: qui in Uſan
bebat occidit:matrẽ a q̃ poꝛtabat᷑ ůgnantẽ ſancto Loth ⁊ vxoꝛe ſua deſignan hent.
oppꝛeſſit: ſoꝛoꝛes quas tenerrime diligere tur: Sermo XXXII atodu
debebat voluit violare:⁊ duas vulneraut diſtis fratres chariſſimi: ꝙloth Clddi⸗
B ad moꝛẽ. O doloꝛoſa ebꝛietas oim malo/ 1 nepos abꝛaę inter peſſimos ſodo⸗/ bentd
rum mater: om̃is luxurię ſoꝛoꝛ:om̃is ſuper/ Mmitas et gomoꝛreos ſancte et iuſte Señ.i9. Cin
bię pater.O ebꝛietas tu mentẽ cęcas:iudi/ moꝛatus eſt.Quas ciuitates volẽs ſubuer holit⸗
cio recto cares: ↄſiliũ nullũ habes: blãdis) / tere dñis:ad ſeruũ ſuum loth angelos miſit N
demõ es: venenũ dulce es: petm̃ ſuaue es. vxt cum malis nõ periret.Qui cũ exaet: di/ an
9ebꝛietas nũqͥd nõ ꝑ te inflat᷑ ſtomach' xerunt ei angeli:Salua aiam tiã. Axoꝛ ve nitgn
MNunquid non per te putreſcit anhelitus? ro loth qꝛ retro reſpexit: mox mutata eſtin igran
Nunqd nõ oculos cęcas:? Hunquid nõ cũ/. ſtatuã ſalis. Igit᷑ fratres mei quęcũq; ſcri/ Ro. Eß mml
cta mẽbꝛa debilitas: NHunquid non moꝛtẽ pta ſunt: ad noſtrã doctrinã ſcripta ſunt: nabi⸗
acceleras: NHunquid nõ burſam euacugga⸗ vt inde fructũ aliquẽ capiamꝰ. In loth em̃ s iusin
Nunquid nõ dominiũ recipis ab homimne? et vxoꝛe ſua: duo genera hoĩm deſignant: ene⸗
Nunquid beſtialẽ ⁊ irrationabilẽ te diligẽ fſcilicet mundũ derelinquentiũ: quoꝝ vnũ ckittnn
tem tecũ ducis:ò ebꝛietas:diſcant te dili perfecke deſerit:aliud quoq; tepide:⁊ reſpi tenf⸗
gentes agnoſcere:diſcant te deuitare: iten ciendo retro venit ad moꝛtẽ. Sodoma q en i⸗
diſcãt te deuitare: diſcãt te velut moꝛtẽ esſj⸗ gquęcęcitas vel muta vel aſperitas interpꝛe tan
fugere:qm̃ qui te dilexerit:regnũ dei nõ cõ tatur:mũdus eſt in quo ſunt hoies muti et rii
Eoðᷣ.ꝭ. ſequetur.Ergo o ſideles abſtinete et nolite ceci:ad quoſ mittunt᷑ ſancti angeli:⁊ ſancti mend
inebꝛiari vino. Mon em̃ ſufficit abſtinere: ſdicatoꝛes: vt dicãt: Salua aiam tuã: ⁊ in Aan
ſed abſtinentes alios abſtinere doceatis. monte te ſaluũ fac. Fugere em̃ ſodomã qͥd ſenul
Be.i9. Docentes quomodo loth inebꝛiatus cum aliud eſt qᷓ; incendiũ libidinis: luxurię: ſu⸗ . ian
Zudid.ic. filiabus iacuit.Samſon etiãvino repletus perbisę ⁊ auaricię fugere:cQuibus ⁊ pꝛęcipi And⸗
per meretricẽ inimicis tradit᷑. Audite ſide / mur nõ retro reipicere:quia victoꝛ mũdi et umu
Eſa.5. les:audite eſaiam dicentẽ: Ve qui cõſurgi - montẽ ſanctę religiõis ingreſſus:nõ deber nnmmi
tis mane ad ebꝛietatẽ ſectandã ⁊ potandũ retro reſpicere. Quare? Quia melius eſſet 2. Netri. 2. ſinier
vſq; ad veſperã vt in vino ęſtuetis. In ve / viam veritatis nõ agnoſcere:q; poſt agni/ ſeguin
teri etiam lege pꝛęceptũ erat: ꝙ ſacerdotes tam retro abire.Quid eſt dicere:niſi ꝙme/ ⸗ dcgr
Leuitj.10. Cum ingrederent᷑ templum miniſtrare do / lius eſſet ꝙ i vita ſęculari ⁊ laicali mãſiſſet: niun
mino: om̃ino nõ vinum biberent. Si ergo ᷓ; poſtmodũ ſolitariã vitã deſereret: Apo/ bonon
hoc erat dum templũ tantũ ingrederent᷑: ſtatare em̃ nequã eſt: moꝛtale eſt: cũ dãna/ menei
⁊dquid nos miſeri facere debemꝰ: O q;ᷓ plu/- tione ſemper viuere eſt. Lales em̃ femine ́‧Zö hnetpe
res ſunt ex vobis qui pꝛius tabernã viſitẽs vxoꝛi loth comparant᷑:qꝛ moꝛientes: rero U⸗ henface
qꝙ; templũ:pꝛius coꝛpus rehciũt q́; animã: aſpicientes:ↄuertunt᷑ in ſtatuã ſalis. LCoth doröſt
pꝛius dęmonẽ ſequunt᷑ q; deum. O fideles pꝛęcipit᷑ vt in montẽ ſe ſaluũ faciat: ꝑ quez tmennn
nõ ſideles:quid vobis cũ vino: Nunquid ↄtemplatiuavita deſignat᷑.Tu vero homo inetn
vinũ factum eſt vt deſiciatis maledicentes aſcende in montẽ pęnitentię:aſcende ĩmõo⸗ manane
nomẽ dñi? Abſtinete ergo a ſuperſluo po/ tem diuinę ↄtemplatiõis. In hunc montẽ porrare
Señ.ʒ. tu ne rebelles efficiamini.cdiu em adam te ſaluũ fac:in hunc montẽ volando tranſ/ Ns. . . pſane
obſtinuit: tamdiu obediẽs fuit: tãdiu bo ę migra ſicut paſſer: ⁊ ibidẽ ſalua aiam tuam (ltr

— 2

Ad fratres in heremo SGermo XXXIIII XXXV
1s Regen curis ⁊ ſęculi dignitate denudatus. Sic em̃ coꝛpoꝛa noſtra verberibus: vigilijs: abſti-
, fecit gloꝛioſus ille adoleſcẽs nathanael: de nentia eſcę ⁊ potus.Sed timeo ne coacti h
Mattb.9. quo legit᷑. Ait em̃: Maiſter quid faciãõ vyt agamus:⁊ coꝛpoꝛa macerãtes: mũdo ſaltẽ
lt habeã vitam eęternam? Cui dſs: Si vis ad voluntate viuamus. Ideo fratres in hunc
ſi vitam ingredi: ſerua mandata.Cui adole- montẽ obediẽtię aſcendamus:⸗ qð deo ꝓ/
m ſcens:Quę ſunt mandata? Cui dñũs:Hili- miſimus attendamus.Mihil eſt em̃ maius
Ae ges dñm deũ tuũ ex toto coꝛde tuo:Nõ ho obedientia: nihil peius inobediẽtia. Adã Geſ..
18s micldiũ facies: Hon adulterabis: Hon fa/ perijt qꝛ inobediẽs fuit: chꝛiſtus reſurrexit Obi.ꝛ.
- Cceaiies ſurtũ: Mon falſum teſtimoniũ dices: qꝛ patri obediuit. Jonas inobediens a pi JZone..
hu Honoꝛa patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuam: ⁊ ꝓximũ ſce abſoꝛptus eſt. Saul inobediẽs a demo⸗ 1. Begl. 18.
n tuũ ſicut teipſum.heęc oĩa ad tuã vitã per ne coꝛreptus eſt. A qua coꝛreptione liberet
en tinent. Cui dixit adoleſcẽs: Dñe hęc om̃ia nos ipſe chꝛiſtus:vt digne ad montẽ ↄtem
cuſtodiui a iuuentute mea: qͥd mihi deeſt⸗ platiõis volare poſſimus: Amẽ.
bd. Cui dñs: Si vis pfect eſſe vende ola ꝗq ba ¶ Ad iudices vt caueant neodio:
bes ⁊ da paupib :⁊ ſequere me.Et ſecutus qmoꝛe:pꝛecio:pꝛecibus vel timo/
ſenu eſtieſum adoleſcẽs ule: 2 nunc retro poſt- re coꝛrumpant᷑ cęteraq; vitia de⸗
duer modũ reſpiciẽs:reliqᷣt patrẽ ⁊ matrẽ ⁊ vxo clinent et iuſticiam ſerüent; Ser⸗
niſt rem: filios ⁊ ſoꝛoꝛes ⁊ aiam ſuã. Tunc puu/ mo xxXXV —
d SGeſ.i9. dens nmoleſcens montẽ dei aſcendit: ſodo ⸗ Ogatus a vobis o iudices:licet cũ A
ve mã ⁊ gomeꝛrã reliquit: incendiũ libidinis// foꝛtunato manichęoꝛũ pꝛeſbytero
in fugit:curã ſeculi ſuffocauit: ⁊ montẽ ſũme .¶ Mlonga diſputatiõe grauatꝰ: ſermo/
i S Wattb. 13,. ↄtemplatiõis aſcendẽs: emit ĩ agro theſauꝰ* nẽ ve ilectiõe deuictus facere deo au/
nt: rum abſconditũ:charũ eum tenens in vita xiliante nõ diſtulimus. Ecce em̃ nüc ↄgre/
enñ Mattb.i9. ſua.Similiter hoc idẽ fecit petrus:qñ vo/ geei eſtis in domo epᷣi.Lonueniſtis oẽs in R
k: luntarie oĩa deſeruit:oia relinquẽs ⁊ ſecutꝰ vnũ:nõ vt ſophiſmata audiatis:nõ vt poe
wi eſt ieſum. Sic ⁊ maria illa laʒari ſoʒoꝛ cum tarũ curioſitatẽ intelligatis: nõ vt beatos
ſchi lalaz3aro fratre ſuo ⁊ maria virgine pꝛudẽtiſ/ vos eſſe pꝛędicẽ:pᷣ ſolũ vt qͥd pꝛo veſtra ſa/
nch Vci.q ſima:qñ om̃ia vendiderũt ⁊ pꝛeciũ ante pe lute neceſſariũ fuerit audiatis: ⸗ audiẽtes
apre des aploꝝ poſuerũt.Sic ⁊ helię facere pia/ operibus adimpleatis. Vos em̃ reputati
unet cuit: ⁊ iohani zacharię ſilio: qũ heremũ in/ eſtis ab hoibus duces populi: iudices ter-
ſnai trauerũt. Sic ⁊ paulus cũ antonio: qñ an / rę:oꝛphanoꝝ patres: viduaꝝ mariti: iuſti -/
iin nis multis heremũ coluef̃t. Sic ⁊ frs mei cię ʒelatoꝛes:reipublicę amatoꝛes.Cauete *
nii qui ſanctoꝝ patrũ vitã ⁊ exempla imitari ? Sne coꝛrumpamini odio:amoꝛe: pꝛecio: pᷣ/
ſe⸗ „ ſegqui voluerũt.Nunquid nos etiã hoc idẽ cibus vel timoꝛe.Decet igit᷑ iudices nõ ſo⸗
npi optamus: Etem̃ in ſeculo ſumus: ſemꝑ tñ lum ꝗ̃ diximꝰ adimplere:ſed cũ dei adiuto⸗
ſditcc vt incepimꝰvobiſcũ ĩ ſolitudine eſſe deſdeqrio calcare ſuꝑbiã:abominari luxuriã: ab/
ebct ramus:⁊ oſtendimus opere qñ epᷣali eccle/ hoꝛrere falſitatẽ:deſpicere auariciam: ꝗᷓ̃ no
eſet den⸗ ſia grati non fuimus. Eia ergo fratres pio uerca dicit eſſe ⁊ ſũma inimica iuſticię. ꝓpa
nb0 deo iugo dei ſubmiſſi eſtis: vt ſublata licen em̃ eſt ꝗ̊ patrẽ neſcit:matrẽ ignoꝛat: amico
ne, 4 tia peccandi catena obedientię in pꝛopoſi perdit: ⁊ ſeipſam relinquit.Decet igit᷑ iudi /
ſe Cto bono retinere poſſitis.Sʒ attendite fra/ ces nõ auariciã ſed largitatẽ ſectari:⁊ ama/
poN tres mei ⁊ leticia coꝛdis mei: ꝙ nihil ꝓficit re paruulos:puſillis ⁊ oꝛphanis faciẽ ſere/
⸗ bene operari ex coactiõe niſi ex volũtate li- nã nõ ſolũ verbo ᷣ opere demõſtrare.Non
er· „ bera faciatis. Qui em̃ bene faciunt coacte: em̃ auertere faciẽ debẽt a paupere:nec pꝛio
eno Partb. 27. deo nõ ſunt accepta que faciũt: ⁊ ſimoni cy res dedignent᷑ ↄſeruare ſideles: nec ceruicẽ
Lotb 5 reneo:quẽ iudęi angariauer̃t vt crucẽ chꝛi/ erigere debẽt quoſdã deſpiciẽdo: ſciẽtes ꝙ Ecẽs.2
gns ſti poꝛtaret:optime comparãt᷑ Ecce em̃ ſi/ moꝛit᷑ pariter doctus ⁊ indoctꝰ. Decer igit᷑
– mon crucẽ poꝛtat ej doloꝛe: qꝛ; nõ libenter indices gratiã quã diuinitus receperũt ſol-
ſni⸗ poꝛtat:angariat᷑:ſed non moꝛat᷑ in ea:ideo licita mente cuſtodire:fidem oſtendere: ze⸗
i unoõò pſeuerado fugit: ſine fructu a cruce re ·lu rectitudinis ↄſeruare.Decet etiã iudices
/i 4 cegit: qz nihil boni dicit᷑: niſi vſq; ad moꝛtẽ? cdlemẽtię eſſe cultoꝛes:deteſtatoꝛes ſeuiti:
n. in bono perſeueret᷑. Sic ⁊ nos cruciſigam cunctis benignos:ad irã tardog:ad miſeri
e 3
e

Banctj

*

coꝛdiã feſtinos:in aduerſis firmos: in pꝛo/
ſperis humiles ⁊ cautos:⁊ qͥbuſcũq; digni⸗/

tatibus ſublimatos ſeipſos agnoſcãt:⁊ ca⸗
ueãt ne ſuos iferioꝛes deſpiciãt.Decet etiõ
iudices ſapiẽtes eſſe:⁊ in lege doctiſſimos:

Eſa. 5, ne dicere valeãt tanq; legẽ ſanctã ignoꝛan/
tes bonũ malũ ⁊ malũ bonũ.Decet etiã iu

dices pluſ deũ timere q; ali hoĩes:plus de

ſalute aiaꝝ curare q; coꝛpoꝗs:plus honoꝛ:ẽ

B dei q; marſupia plena diligere. Sʒ vę vob
o iudices:vę vobis in ęternũ ⁊ vltra: qꝛ nõ
eſt i vobis veritas:nõ miſericoꝛdia:nõ pie/

tas:nõ iuſticia:nec ſciẽtia dei in vobis bõt
lentur enim mali mercatoꝛes: falſi iudices

inueniri.Quid em̃ inter vos regnat? Aua/
iicia: mẽdaciũ: clamoꝛ:aparẽtia: peruerſio
ſacrę legis:dicẽteſ malũ bonũ:bonũ malũ.
Ecce acceptio ꝓſonaꝝ. Mõ ẽ em̃ vᷣitas i vo

PS. 1. bis. Diminutę ſunt a vobis veritates. O
patres pauperũ: o vere nõ patres ſed pꝛeę

dones. Quare nõ patres? Quia vbiq; per

vos oppꝛimunt᷑: nec eſt qͥ miſereat᷑ pupillis.
dei:ß ſi diues locutus fuerit mox tacuiſtis:.

cauſas ſuas vſq; ad nubes ꝑduxiſti. O iudi

ces ſciẽtiã ⁊ iuſticiãõ mũdi amãtes: attẽdite.

qͥd agiti. Nã ſciẽtia mũdi pleni eſt:⁊ ĩ iᷣſa
moꝛiemi. Qugę eſt em̃ ſciẽtia mũdi: niſi the
ſaurũ ↄgregare:lucrũ terrenũ acquirere:de
cipere pꝛoximũ:mẽtiri:iurare: iuſticiã cau/
te puertere:a ſimilia in cunctis agere:? Iſta

em̃ eſt ſapiẽtia huiꝰ mũdi. In iſtis fere ãſi
Sap.ie tota veſtra vita ↄſiſtit:⁊ ideo attendite qui
1. Cor.s. iudicatis terrã:ꝙ ſapiẽtia huius mũdi ſtul

ticia eſt apud deũ. Sʒ dicitis: O epiſcope
hanc ſcientiã nõ amamus: furtũ nõ cõmit/
timus:pꝛoximũ nõ decipimus nec offendi/

mus. Quare? Quia nihil aliud recipimꝰ:
niſi q;tum nobis donarevoluerit.Ego aũt

dico vobis:ꝙ tantũ feciſtis q;tũ facere po/
tuiſtis. Mon plus vobis fuit datũ:ideo nõ
pius recepiſtis. Quantũ potuiſtis feciſtis.
Leues cauſas magnas feciſtis. Naʒ ⁊ ſi vi
nõ rapuiſtis:⁊ pꝛoximũ in via nõ depꝛęda/
ti fuiſtis: latrones tñ eſſe poteſtis. Latro
em̃ timet malũ: ⁊ vbi nõ põt nõ facit: et tũ
latro eſt.Heus em̃ coꝛ interrogat ⁊ nõ ma-
num. Lupus em̃ frequente venit ad ouile
2 quęrit rapere oueſ:quęrit lacerare:quęrit
⁊ deuoꝛare: Vigilãt tñ paſtoꝛes: latrant ca
nes:⁊ ſic lupus timẽdo fugit.Nunquid nõ
tamẽ lupũ non eſſe dicimus? Abſit.Sic et

vos facitis q;tum poteſtis:ſi plura poſſet

Cplura faceretis.Eia igit᷑ o iudices attendi⸗

te ne cũ falſis iudicibus ſuſannę ↄfundami Panieł.13.

ni. Suſcitabit em̃ dſis ſpiritũ daniel: ⁊ po/
net ſpiritũ eius ⁊ ſapientiã pueri ſui danie/
lis in mentem alicuius iuuenis:⁊ ſicut fecit
in ſuſannę iudicibus ↄfundet om̃es falſos
teſtes cũ iudicibus:⁊ tunc ſcient quid pꝛo⸗

fuerit ſibi ſua ſciẽtia.Cõſiderate ergo o iu/

dices terrę quid ꝑ oſeam ſeruum ſuũ deus
loquatur. Ait enim: Viſitabo populũ me/ Oſee.4.
um:⁊ iudices ⁊ vias eoꝝ:⁊ cogitatiões eo/
rum reddam eis.O q; hoꝛrendũ eſt incide/ heb.io.
re in manus domini.O q;ta vltio:o quãta
miſeria malis erit in die nouiſſimo. Expel-

de domo domini: exulabüt a domo dei:ex
pellentur a paradiſo: ⁊ ibunt in locum vbi

ſemper erit fletus et ſtridoꝛ dẽtium. Ideo Mattb. 8S.

attendite ad conſiliũ meum:aperite coꝛdis
poꝛtas: Surgite qui doꝛmiſtl:legitg E&ſais
pꝛophetam:ſequimini eum:nõ cras ſed ho
die: nõ tñ hodie ſed ⁊ nunc. Aſt em ꝓppe-
ta:Derelinquat impius viã ſuã: et vir ini/ gſa.55.
quus cogitatiões ſuas ⁊ reuertat᷑ ad dũm:
et miſerebit᷑ eius qꝛ miſericoꝛs eſt. Currite
iudices ne iudicemini ad patrẽ miſcðię:ꝗri
te veniã:reddite qð recepiſtii illicite.Quę/

ritevertiã:qi pꝛope eſt oibus inuocãtibus Ns. ꝛ4K4.

eũ in veritate. Ipſe eſt qͥ ſanat ↄtritos coꝛ⸗
de ⁊ humiles ſpũ:⁊ coꝛde tribulatos ſalua/ s.33.
bit. Ambulate dum lucẽ habetis: du dies
eſt. Ecceo iudices veniet iam nox:qꝛ venit
iam moꝛs in qua nõ erit licitum ambulare.
Cogitate quid eſtis: q ituri eſtis. Parẽtes
em̃ vri ſᷣdicãt moꝛtui:ſepultura clamat:in/
fernus vlulat: demones expectãt: ſacerdo
tes pꝛędicãt:qͥd ſuꝑbis terra ⁊ cinis? O iu/ Ecẽi.io.
dex qͥ deũ nõ agnouiſti: dũ iuxta tumulos
patrũ tuoꝝ tranſis:ſcias ꝙ moꝛtui clamãt:
Terra es:⁊ in terrã ibis. oies em̃ fuer̃t ſi/ SGeñ.ʒ.

cut ⁊ vos diuitias poſſidendo. VUbi modo

ipſi ſunt:ſic et nos erimꝰ. Vbi ſuꝑbia eoꝝ:
vbi ſciẽtia:vbi cathedra magiſtrał:vbi ho⸗
noꝛ diſcipuloꝝ:vbi indumẽta ſerico ⁊ pelle
decoꝛata?O cinis ⁊ puluis:o iudex qͥd es v
qͥd eris ↄſidera. Non ergo tardes ↄuerti ad Ecẽi.5.
deũ:⁊ ne differas de die in diẽ. SZubito ei
venit ira eius:qꝛ iuxta eſt dies perditõis:⁊

adeſſe quidẽ neceſſe eſt ⁊ feſtinãt tempoꝛa. Deut.ʒ2.

Nemo ex vobis tñ deſperet:nemo diffidat
de dei miſericoꝛdia. Sed attẽdite qꝛ nulla
culpa tam magna ẽ:quę nõ habeat veniã.

Et ne aliqs deſperet:mariã illã peccatricẽ: Lud.ꝛ.

ſe

ten⸗
Pren detitt
lnone

Pyolits
lin untie
ſenenög
unno
ge hee
hentet⸗
luedede
ſci g.
Tchenfbe
manöbe
eg
ldon
Ctöne
Marte
Wepon
lls
un
N
☛
Mlge
mein
ſrndei
indlſen
lne

fini e

m:
gaite
irt
Q
inbes piac⸗
1

ſlua/ to

ldis
venn
ue.
ies
narin
ſced
Ou/bus
nulos
kmit
ektſh ei⸗
inoco
neoy:
biho⸗
pele

ois:

—

vonn Uunſh⸗

fficer
null

niee

—

Ad fratres in beremo

dominã luxurię: vanę gloꝛię matrẽ: ſoꝛoꝛẽ

marthe ⁊ laʒari in exemplũ aſſumite: quę
poſtmodũ aploꝝ apoſtola meruit nũcupa

ri:Adiuuet aũt nos ipſe deus ⁊ hõ qui pꝛo

nobis naſci ⁊ moꝛi dignatus eſt: Amen.
324 pꝛeſbyteros ſuos malam vi

tam

eoꝛum repꝛehendens Ser⸗
A/NRarres chariſlimi vt nouit chari⸗/
R tas veſtra: opoꝛtet manũ mũdam
eſſe quę polluti vaſis maculas de⸗
bet purgare:ne polluta deterius poſſit co/
pterea ſacerdotes altiſſimi dei vobis dici/

Eſa. 2u. tur: Mundamini qui fertis vaſa dñi. Vos
em̃ eſtis qui vaſa dñi ferre debetis:quibus

Mattðpᷣ.iʒ. datũ ẽ noſſe myſteria regni dei: Vos eſtis

Mattð.ꝭð. ſal terrę:lux mũdi:lucerna accenſa:ciuitas

in monse poſita: columnę templi:lignum

ſcientię in medio paradiſi poſitũ:patroni ⁊
rectoꝛes terrę:angeloꝝ ⁊ paradiſi ciues:ꝓ/
phetarũ filij:patriarchaꝝ cognati:apoſto/
loyx ſucceſſoꝛes. Muũdamini ergo vt digne
cum patribus ferre poſſitis vaſa dñi. Vaſa
em̃ non ſolũ aurea ⁊ argentea: ſed etiã illa
pꝛo quibus redimẽdis dñs moꝛi dignatus

eſt. Pꝛopterea attẽdat charitas veſtra que

les eſſe debetis:vt digne vaſa dñii poꝛtare
B poſſitis.Ait em̃ apoſtolus:oOpoꝛtet epiſco
Titũ.i. pum ſine crimine eſſe:tanq; dei diſpenſato
rem:nõ pꝛoteruũ:nõ iracundũ:nõ vinolen
tum: nõ percuſſoꝛẽ: nõ turpis lucri axeti⸗
toꝛẽ.Hec aũt nõ ſolũ ego epᷣus ſeruare de/⸗

„ bevo: ſed ? vos vna mecũ deo auxilante ſer/

uare debetis per oĩa ſine crimine ſicut epi/
ſcopũ. Ita iubet eſſe pꝛeſbyteꝝ:id eſt irre/
pꝛehenſibilẽ:vt nõ quęrat vxoꝛes:nõ diui⸗/
tias:nõ honoꝛes:ne ſecularis dicat᷑. Non

em̃ debet qͥ aiaꝝ curã gerit tranſire de do⸗
mno in domũ:nõ frequẽtare ſoꝛũ cum ruſti/

cis:nõ mercantias acquirere:nõ cõmatres
pꝛocurare:nõ ligonizare:non tabernas in⸗/
trare: non diſcurrere: niſi neceſſitate com/
pulſus.Sic em̃ facientes irrepꝛehenſibiles

ſunt apud homies. Sic em̃ vaſa dñi digne
poꝛtare poterũt. Sed ſi ↄtrarium fuerit:ꝙ
dñs auertat: quõ poterit auferre malũ de

medio ouium: ſi in delicto ſimiliter ſimili

coꝛruerit vel maioꝛi? Non em̃ talis diſpen/
ſatoꝛ dicit᷑: ſed ponus diſſipatoꝛ. Aliud eſt
em̃ diſpenſatoꝛ: ⁊ aliud dñs. Diſpenſatoꝛ
em ſeruus eſt. Non em̃ licet diſpenſatoꝛi ꝑ⸗

inquinare cũ ſoꝛdida ſoꝛdidũ tractat. Pꝛo/

Sermo XXXVI

* cutere ſeruos: nõ occidere: nõ iracundiam
poꝛtare:qꝛ dũs eius humilis: benignus et
miſericoꝛs eſt. Mon ergo licet diſpenſatoꝛi
furioſum eſſe. Nihil em fetidius:nibil dã/
noſiꝰ:nihil leuius:nihil turpiꝰin paſtoꝛe fu
rioſitate. Attendat igit᷑ paſtoꝛ:attendat e
diſpenſatoꝛ: quid legit᷑: Seruũ dei nõ opoꝛ ⁊. Cimotb.a.

et rixari:ſed humilẽ ad oẽm eſſe:patientẽ:

—

doctoꝛẽ: in man uetudine erudientẽ eos qͥ
ↄtra moueat. Diſcãt ergo paſtoꝛes ſi offen/
duntur: patientes eſſe. Et vt ego patien/ C
tiam merear:opoꝛtet pꝛeſbyteros etiã non
ſolũ abſtinere a rixis pᷣ ab ebꝛietate cauere.
Non em licet clerico extra hoꝛã bibere: vel
aliquid manducare:vel de domo in domũ
tranſire ⁊ pꝛandiũ vel cęnã oꝛdinare.Attẽ/
dite pꝛeſbyteri mei:attendite:⁊ ſi veritateʒ
dico nolite turbari. NHam valde deſpicitur
clericus qui ſepe vocatus ad pꝛandiũ non
recuſat: etiã neceſſitate aliqua cõpulſus.

Sgpe em̃ in cena vel pꝛãdiovbi magna exi

oſtit młtitudo:rixę ⁊ ebꝛietates naſcũt᷑: ⁊ ea
ꝗ̊ ſunt oꝑa carniſ. Ideo ſũme cauere debet
lexicus ne extra domũ ſuãvel epiſcopi pꝛã
dere audeat: vel in eadẽ etiã audeat ſęcula/
ribꝰ pꝛęparare. Quid em̃ aliud habere de/
bemus:niſi ꝙ turpis lucri apetitoꝛes nõ ſi-
mus? Om̃e em lucrũ remotũ a pꝛeſbyteris
eſſe debet. Nam nõ ſeculi eoꝝ ꝗᷓ dei ſunt
negociatoꝛes ſumꝰ: ſecłares ad nos venire
nõ pñt:nunqͥd vł ĩtelligere? Abũt.Sermo⸗D
nẽ nr̃m audirevoluiſtis:⁊ dimiſſo dẽtiũ do
loꝛe volui haberevos:ñ vt bonos vos eſſe
audiat:ſᷣ vt veritatẽ loquẽdo veſtrã miſe/
riã itelligatl.Quid em̃ eſti?: Hiceti: Paſto⸗
res ſumꝰ.Ego aũt dico ꝙ paſtoꝛes eſtis: et
vex eſt qð dicitis. Sʒ qͥ paſtoꝛes vel qles
dicere ñ audeo: qꝛ ſil vobiſcũ mẽdax.ẽs
pctõꝛeſ ſumꝰ:oẽs ĩ pctis nati⁊ ↄcepti ſumꝰ: ·
oẽs ĩ pctis viuimꝰ.Expedit tũ vtveꝝ dicã: Job.io.
qꝛ: epᷣs ſum:qꝛ paſtoꝛ ſũ:qꝛ ꝓ voõ aiam po/
nere paratꝰ ſum. Tacere igit᷑ nõ debeo: qꝛ
licet pctõꝛ ſim:aĩam tñ pꝛo vfa ſalute pone
re iã decreui:iã me paraui: verütñ dicã:et
om̃e qð verũ eſt a quocũq; dictũ a deo eſt:
a patre et filio ↄ-ſpũſancto eſt: dicere expe⸗/
dit nõ occultare. Nam ſi veꝝ tacerẽ: eſſem
vobis ſilis in cunctis:qð nolo.Si ̊ deꝰme Ro.s.
cũ qͥs cõtra me?᷑ Hunqͥd foꝛtunatus vel ar/
riꝰcũ ſuis inſidijs? Hã qꝛ veꝝ eis dixi:ideo
i heremo inſidiaſ mihi poſuef̃t:volẽtes me
compꝛehendere ⁊ occidere:⁊ tñ des me libe
e 4

—

Bancti
rauit.Cibenter tñ ſuſcepiſſem martyriũ:etꝰ
etiã ꝓ veritate moꝛi ſę paratꝰ ſum. Audi/
te ergo rebelles: Audite lupi rapaces: Au/
dite vos deriſoꝛes. Veniat etiã ille ſanctꝰ
eʒechiel qͥ poꝛtã clauſam viderat in domo
dñi:ſurgat ⁊ vobis aperiat viſionẽ quã vi/
ditæ palpauit.Dic dic o ſancte eʒechiel:dic
pꝛeſbyterl meis. Ait ſibi dũs: Fᷣili hoĩis ꝓ⸗
pheta de paſtoꝛibꝰiſrł:dicq; ad eos: Vę pa
ſtoꝛibꝰqͥ paſcebãt ſemetipᷣòs. Nõne gregeſ
paſcunt᷑ a paſtoꝛibꝰ: Lac comedebat ⁊ la/
nis operiebamini: qð craſſum erat occide/
batis:gregẽ aũt meũ nõ paſcebatl.Quod
inſirmũ erat nõ ↄſolidaſtis: ⁊ qð ęgrotum
erat non ſanaſtis: Quod confractũ eſt non
alligaſtis:⁊ quod abiectum eſt non reduxi-
ſtis:⁊ quod perierat non quęſiſtis:ſed cum
auſteritate imperabatis eis et cum poten/
tia. Et diſperſę ſunt oues meę.Sʒ ego ſuꝑ
paſtoꝛes:requirã gregẽ meũ de manu eoꝝ.
Ecce quõ de vobᷣ querit᷑ dñs:qꝛ nõ eſtis pa⸗
ſtoꝛes ſ̊ lupi rapaces:qꝛ oĩa quaſi ꝗᷓ facitis.
Ppter lucrũ facitis. Hon ſolũ ꝗᷓ eccleſiarũ
unt ꝗqritis:5 ⁊ mũdanoꝝ.Ecce em̃ diſcu⸗
tiamus mentẽ:ꝑquiramꝰveritatẽ. NMunqᷣd
miſſam cantare: nunqͥd baptiʒzare: nunqᷣͥd
moꝛtuũ ſepelire ſine pꝛecio vel ꝓmiſſiõe di
gnamini: Huũqᷣd nõ citius moꝛtẽ diuitũ qᷓ;
coꝛꝑis ſalutẽ deſideratis videre: Ecce quõ
lupi eſtis:ecce quõ oĩ ſymonia infecti eſtis.
Q ſacerdotes qͥd agimus: qd ſumꝰ:cur tm̃
doꝛmimus? Ecce latro ſemel furat᷑:ſemel fę
nꝰ ꝓximi tollit vel rapit:ᷣ ſi capit᷑ blaſphe/
mat᷑:verberat᷑:furtũ imꝑonit᷑:⁊ tanqᷓ; latro
iudicat᷑ ad moꝛtẽ.O ſaceèrdotes mei:ſi fenꝰ
i laico crimẽ iudicat᷑:ſi ꝓpter h̊ moꝛi debet
⁊ ↄdemnat᷑ ad moꝛtẽ: qͥd de vob erit in die
nouiſſimo? Quid de nob faceret mũdus:ſi
ſuſuꝑ nos poteſtatem haberet: Quapꝛopter
1. Timot. o, enete iuſticiã:nolite lucrũ facere:ſᷣ haben/
tes victũ ⁊ veſtitũ ↄtenti ꝑ oĩa eſſe debetl.
Sʒ qᷣ celebꝛat vel pꝛędicat vel baptiʒat:vt
inde lucrũ acqͥrar: bonis cęleſtibꝰ de facto
ſe pꝛiuat.Ecce em̃ romani pꝛincipes q;tum
neceſſe eis fuerat ð diuitijs ſuis tm̃ recipie
bãt:aliud quoq; pauꝑibus erogabãt: iuſti
ciã mirabilẽ ↄſeruabãt in cũctis:ꝓpter ꝗ ?⁊
alia bona ꝗᷓ faciebãt ⁊ obſeruari volebant:
meruefr̃t magniſico imperio ſublimari:⁊ ti/
meri a cũctis in oꝛbe.Ecce em̃ pagani erãt:
T ſtulriſſimũ putabãt ꝓ deo colere cruciſ/
xum:⁊ tñ deũ ſuũ timebãt:Et nos qͥ nomẽ

E

2 me tranſire videntes et audientes manũ

audeo hoc aſſerere in nullo me mutatũ fuiſ

Auguſtini

chꝛiſti in fronte poꝛtamꝰ:qͥd aliud q; ſemo-
niã ⁊ latrocinia quotidie ꝓcuramus? Ego
etiã inſidelis erã: ⁊ hõ ſolũ a carthaginẽſi
bus a romanis acutiſſimꝰreputabar a ci
ctis. Copioſa turba circũdabat frequẽter:

oꝛi ſuo ponebant: ciuem romanũ tribuno-
rũ caput me fecerãt: et vxoꝛẽ pontiani ſiliã
mihi ęqualẽ parauerãt. Audeo em̃ dicere:

ſe:om̃ia ↄtemnẽs: cuncta quę pꝛomiſerant
ſpernẽs:diuitias abhoꝛrens:ciuitatẽ caute
relinquẽs:fugiens mediolanũ: vxoꝛẽ non
quęrens:cogitans nihil peius habere qᷓ; cõ
ſoꝛtiũ mulieꝝ ⁊ ſocietatẽ.lhęc omia ſeruus
iniquita tũ mearũ facere nolebã: qui tamẽ
nunc ſeruus chꝛiſti ea quę diximus ⁊ maio/
ra temptoꝛ habere frequẽter. Nos aũt fra-
tres qui in pugna ſemper ſumus:liset tem/
ptemur ad mũdũ redire: vxoꝛꝗri:negocia ,/
ri:delicate viuere:cathedrã etiã aſcendere:
caueamus ne cũ mundo damnemur. Nos S

ltenr

em̃ eſtis dij excelſi: in quoꝝ ſynagoga deꝰ Ees. sI.
deoꝝ ſtare deſiderat. Vos eſtis eiꝰvicarij: ehb.
qꝛ vicẽ eiꝰ geritl. Vos eſtis filij excelſi oẽs: eñdeci
qbus dat᷑ poteſtas ligãdi atq; ſoluẽdi: ape Mattb.is. lho
riendi ttiã cęlũ ⁊ infernũ claudendi. Eia lanfam
ſacerdotes dei excelſi:aperite aures coꝛdis Pus oſenit
vfi: Quieſcite iã agere ꝑuerſe:diſcite bñ fa Eſa.r. Ceteposer
cere:paſcite oues verbo ⁊ exemplo: nolte (cent
eis ceęlũ claudere. Clauditis dũ nõ coꝛrigi- aneenl
tis:clauditis dum male viuere oſtenditis. kiſend
Oculus ſitis cęco:et pes claudo. Tunc em̃ lentonl
oculus eſtis cęco: cũ eius tenebꝛas effuga/ . mun
tis ignoꝛãtię. Et pes eſti claudo:qñ viã ve kſene
ritatis demõſtrati: vel qñ fidẽ eoꝝ roboꝛa/ aon
tis. Sed ſi fidẽ veſtrã pꝛo vobis roboꝛare frrt
neſcitis:quõ alioꝝ ſidẽ roboꝛare poteritis: ſeini
Et ideo attendite nec turbemini ſi veritatẽ ſein
dico vobᷣ. Scio em̃ ⁊ bene ſcio ꝙ vob ama / ⸗ ſiͤt
ra ẽ veritas. Quare:niſi qꝛ ſi veritatẽ dico Joð.s. urin
nõ creditis mihi ⁊ in melius etiã nõ muta- ſin
mini? Amara g eſt veritas:⁊ qͥ eẽ amãt vel ltifn
pꝛędicãt:ſępe replent᷑ amaritudie ⁊ doloꝛe. Wid
Cacere tñ nõ audeo:nec vobis placere in/ . e
tendo:qꝛ ſi hominibus malis placerẽ: ſer/ Sal.r. ie
uus dei nõ eſſẽ. Vultis vt placeã:deſidera wn
tis vt diligã: tamẽ nõ vultis vt coꝛrigam. ſte
Obſecro tñ vos vt vitã emendetis:ↄculcã⸗ unn
tes auariciã:deſpicientes luxuriã: vitãtes entch
ſuperbiã: ſymoniã odientes:pauꝑes amã/ Wain
tes:pompas huius ſęculi renuentes:⁊ pꝛo un
it

Mdis

it
dig⸗
dis.
uncen

vüöe
bon/
orate

hüft e

efug-

nitat
ama/
dlo s
nuta/
trel
lote.
en/

ſdens
an.
lc/
nincs
mns/
1peo⸗

ſe,6

Ad fratres in heremo

nobis intercedentes:ſine intermiſſiõe oꝛã/

tes:vt ⁊ ego vna vobiſcũ vaſa dñi digne ꝑ

gratiã merear poꝛtare.Et ſi qͥs de me mur/

murauerit: ſciat ꝙ de patre eo murmura/⸗/
uerit:parcat᷑ illi ⁊ oꝛe᷑ pꝛo eo.

P

ne dona ſanctiſpiritus vendere ꝓ
curent: Patientiam quocq; ⁊ caſti⸗
tatem ſeruarę: Ac de foꝛnicatiõis
5e: Bermo XKxVI
AI
ſtoloꝝ narrat hiſtoꝛia:apoſtatante
iuda a ↄſoꝛtio apoſtoloꝝ:diuina/p
identia ad ſtructurã eccleſię ꝓuidens:fun
damenta ꝗᷓ ſᷣm iohannẽ ſunt duodeci noia
aplłoꝝ: beatũ matthiã vocauit ad aplatũ.
Et ſicut ſuſcepit matthias pꝛincipatũ ⁊ ſur
rexit loco iudę: ſic etiã nos ſuſcepimꝰ pꝛin/⸗
cipatũ in eccleſia dei: ⁊ per gratiã ſuã ſuos
miniſtros fàcere voluit:⁊ i palatio ſuo nos
ↄſtituit:⁊ elegit vt eſſemꝰgẽs ſctã:xlłs dei:

laudl terrę:lux mũdi:⁊ angelici homies abſq;
Epb.s.pctõ. Miniſtri etiã dei ſumꝰ ⁊ ſerui.Serui

em̃ dicũt᷑ ñ qͥ ad oculũ ſeruiũt:ſᷣ qͥ volũtati
dñi in oĩbus fideliter obediũt:⁊ tunc in tã-
tam familiaritatẽ dñi mouent᷑:ꝙ nõ umpli⸗
ZJob.i5ð.us ſerui ſed amici vocant᷑. IJdeo tota men-
2. Corſ.s. te nos exhibeamus in multa tribulatione:

in ſcientia:in charitate nõ ficta:in vigilijs:

in carceribus ⁊ plagis: in verbo veritatis.
Et ſic nihil habentes:om̃ia chꝛiſtum poſſi/
dendo ſimus poſſidentes. hęc eſt em̃ bea/
toꝛum vita:heęc eſt ſacerdotum ſalus.hhęc
eſt ſeruoꝛum dei requies.hęc eſt amicoꝛuʒ
eius voluntas.hęc eſt em̃ ſanctificatio no/

ſtra:vt in oibus exhibeamus noſmetipſos

ſiẽ dei miniſtros i multa patiẽtia:i tribula/

tiõe:ĩ neceſſitate:ĩ caſtitate: in abſtinẽtia:

in ſciẽtia:in ſuauitate: i charitate nõ ſicta:
in verbo veritatis:nemini dantes vllã of/

Chꝛiſti em̃ ſerui ſumus. Tunc chꝛiſtianoꝛũ
miniſteriũ vituperat᷑: ſeruiꝰ nr̃a deſpicit᷑:

qñ ea ꝗ̊ chꝛiſti ſunt deſpicimus:⁊ opere ad/

implere negligimus.Sʒvę nobis frẽs mei

falſum nomẽ dei gerimus:qꝛ oꝑe nõ adim/

plemꝰ qð adimplere debemꝰ. Diſcutiamꝰ
ſacerdoteſ mẽtẽ noſtrã:⁊ ſciamꝰſi ſerui chꝛi
ucj.7. ſti ſimus. Sciamem̃ qͥd facere debeamꝰne
ſerui inutiles ſimus.Quid em̃:Certe nihil

ſacerdotes ſe debeant exhi/
ere ſicut dei miniſtros: ⁊ cauere

fẽſionẽ:vt nõ vituperet᷑ miniſteriũ noſtrũ.

vę nobis:qꝛ falſum nomẽ chꝛiſti poꝛtamꝰ.

Sermo XXXVII
o aliud niſi ꝙ exhibeamꝰ noſmetipſos ſicut
dei miniſtros in młta patiẽtia. Sʒ vę nob B
qꝛ nullã patiẽtiã habere videmur:Hã pau
peres eſſe debemꝰ: qꝛ mẽbꝛa chꝛiſti ſumus
⁊ miniſtri dei. Sʒ ſi pauꝑtas aggredit᷑:vel
aliq̃ coꝛpoꝛis neceſſitate turbamur ⁊ affligi
mur:dona ſanctiſpũs vendere ꝓcuramus.
O ſacerdotes mei nolite h̊ malũ facere:ſed
memẽtote ꝙ gſatis accepiſtis: ⁊ ideo gratꝭ Mattb.i0.
reddite:ne cũ ſimone mago dãnemini: cui Acti.s.
dixit petrꝰ: Pecunia tua tecũ ſit in ꝑditio/

ſſimi ſicut actuũ apo-) nẽ. Qui etiã pᷣciũ recipit de ſacramẽt: gie/ 4. Regl. 5.

zita eſt ⁊ plenus lepꝛa.Hã cũ heliſęzus mũ,
daſſet naamã pꝛincipẽ ſyrię in ioꝛdanea le/
pꝛa:rediẽs naaman obtulit ꝓphetę multa
munera:ſᷣ ille noluit recipere. Qui cũ receſ
ſiſſet:locutus ẽ ei gieʒi diſcipulus ꝓphetę
petẽs pᷣncipi ſyrię munera.Quibꝰacceptis
ꝓpheta oĩia ꝑ ſpm̃ nouit:⁊ videns eũ redar
guit ꝑcutiẽs eũ lepꝛa.Sic etiã ꝑcutiuntur
„ oẽs qꝗ oꝓ ſacramẽtis pecuniã petũt.Sʒ dice C
tis: NHunqͥd nõ ſcriptura dic:Qui altari ſer i.Cor.⸗9.
ulit de altari viuat? O ſacerdotes h̊ qð dici
tis oio negare nõ audeo:ſ ſciatis ꝙ deꝰ in/
tuet᷑ coꝛda hoĩm. Nam ſi ſacramentũ dare
diſtuleris:etiã ſi fueris oĩ pauꝑtatevallatꝰ
nõ paſtoꝛ es:nõ miniſter chꝛiſti es: merca
toꝛ.Mõ igit᷑ petas:nõ etiã tm̃ ꝓ baptiſmo
recipias ſi cũ de ſimone ꝑire nõ velis: NHã Act:.g.
facto pacto: ſacramentũ vẽdidiſti: ⁊ ſalua / Mattbᷣ.2 6.
toꝛẽ tuũ ꝓdidiſti cũ iuda.Spontanea ⁊ ſin
cera volũtate poꝛrige ſacramẽta: nihil pe-
tendo:nihil expectãdo:nihil de ꝓmiſſo de⸗/
ſiderãdo:ᷣ ſi tibi dat᷑ iuſte recipiſ:iuſte poſ
ſidere potes. Meinẽto tñ ꝙ paupꝑẽ vitã ſa/
cerdoſ gerere debet:⁊ ideo ſi ſuꝑbiã habet:
ſi magno bſificio gaudet:pᷣtervictũ ⁊ veſti/
tũ:qð ſuꝑeſt pauꝑibꝰdare ñ differat:qꝛ oĩa
pauperũ ſt. Verbũ aũt illud qð negare nõ
Ddebet fidelis: Qui altari ſeruit de altari vi
uat:veꝝ oĩo eſt:qꝛ nõ licet ſacerdotibꝰma⸗
nibꝰ oꝑari:ligoniʒzare: ferrũ fabꝛicare:⁊ ſi/
milia.hHoc aũt ꝓpter reuerentiã ⁊ tãti ſacra
mẽti dignitatẽ: Ilud aũt magis ad ſęcula
res qᷓ; ad ſacerdotes ꝑtinet:ne ipſi ſacerdo/
tes dei fame pꝓeant vel nuditate:ideo di /
gnũ eſt vt qͥ altari ſeruit de altari viuat.Si D
militer frẽs qͥ ſacramentũ emit: vel eccleſiã
vel pꝛebendas: vel eccleſiarum introitus:
vel ſęculari potentia hoc pꝛo ſe pꝛocurauit:
ſciat ꝙ cum gieʒzi et iuda iã damnatus eſt:
iam lepꝛoſus factus eſt:iam de templo dñi

—

Sanci

.„
Job.io. expellendus eſt. Quare ſic:QQuia qͥ nõ in K

trat ꝑ oſtiũ in euile ſᷣ aſcẽdit aliũde:fur ẽ ⁊
latro. Ideo repꝛehẽdendus ẽ: qꝛ emẽtes ⁊
Mattð.⁊. vendẽtes dũñs eijcit de templo: Repellẽdꝰ
Numeri.ꝭ. eſt: qꝛ lepꝛoſi eijci iuben᷑. Hon intrat per
oſtiũ ad eccleſiã:qͥ ꝑ laicalem poꝛtã intrat.
MNon em̃ laicis ſpiritalia dona tradita ſunt
ſ dñi vicarijs. Vicarij dñi ſũt:qͥ vicẽ apło/
rũ tenẽt.Caſtella aũt ⁊ villas ſuas laici diſ
penſent: bona aũt hipponſis eccleſię vigi/
lanter attendãt ne tangãt. Diuites em̃ ra/
ro vel nunq; pauperibus ſacerdotibus pꝛę
bendas pꝛocurãt: ⁊ ſi ꝓcurãt nõ dei amoꝛe
ꝓcurãt:ᷣ vt cũ vxoꝛe ⁊ familia de bonis ec
cleſię gaudere valeant.Et ideo ſciat ſacer/
dos qͥ timoꝛe vel amoꝛe defraudari a diui-
te ſe ꝑmittit:ꝙ impunitus nõ remanebit:⁊
ſi nõ in pꝛęſenti:ſaltẽ in futuro igne ęterno
E nõ carebit. Redeamꝰ igit᷑ ad pꝛopoſitũ fra
2. Cor.6. tres: ſciamus quõ poterimus nos exhibe
re ſicut dei miniſtros. Cupitis em̃ ſcire.Ec/ꝰ
ce ſi perſecutiões veniunt:nõ deſiciamus:.
ſed patientiã habeamꝰ. Si neceſſitas pau/
pertatis ↄtingat:nõ deſperemus ſed in do
mino ↄfidamus. Si blaſphemamur:nõ re/
Matth̊.S. ſpõdeamꝰ ᷣ parcamꝰ.Si collaphis vel ala
pis cędimur:aliã partem parare nõ differa
mus. Si verbo vel murmure percutimur:
taceamus. Si occidimur: gaudẽter ad moꝛ
Jos.15. tem pergamus. Quare? Quia nõ eſt ſeruꝰ
maioꝛ dño ſuo.Si em̃ me ꝑſecuti ſũt:⁊ vos
perſequent᷑ ait dũs. Ita em̃ patientia oꝛna
ri debemus:ſi miniſtri chꝛiſti eſſe optamꝰ.
Sed quid aliud:niſi ꝙ in caſtitate noſmet/
ipfos exhibere debemus? hec eſt illa virtꝰ
Yacobi.2, ſine qua quis eſt factus oim reus.hhec eſt il
la virtꝰ: quę nos deo cõmendat:ꝗ̊ nos an/
gelos facit: quę nos ſuper ęthera volando
ↄducit.hec eſt illa virtꝰ: ſine qua vaſa dñi
. ferre nõ poſſumꝰ. hec eſt illa ſancta virtꝰ:
Ep.S. quã aſtringere nõ docet apłs: Foꝛnicatio ⁊
om̃is immũdicia nõ nominet᷑ in vobis: ne
mens veſtra colloquijs malis poſſit coꝛrũ/
Edpi. Ideo fratres attendite:ꝙ nõ ſolũ a vo/
bis remouenda eſt foꝛnicatio: ſed etiã oĩs
ſuſpitio falſa. Mõ decet clexicũ cum mulie/
ribus ſedere vel fabulari vel domum eius
frequentare: ne ſuſpitio mala inde pꝛogre/
diat᷑.O q; vilis o q; miſer ⁊ puſillanimis re
putat᷑ clericus:qui frequenter cum mulieri
bus cõuerſat᷑. Inſipiẽs valde eſt ⁊ inexper
tus:qͥ amicitias mulierũ pꝛocurat. Et ideo

—,

ſituata:ſic famã veſtrã cuſtodire debetis: un
vt nõ erubeſcãt de detractoꝛibus laudato/ ne
res. Attendite etiã fratres:attendite ꝗð di
cit apłus: Foꝛnicatio et imundicia. SFoꝛni/⸗ Ep.75. nne
catio em̃ eſt naturalis mulierũ cõcubitus: ane
ß illicitus. Foꝛnicatio eſt cũ meretrice age/ Aaui
re. Mulier ſiue adultera ſiue ↄcubina mere mic

coniugiũ ſacerdotibus pꝛohibet᷑: quanto/
mMagis crimen foꝛnicatiõis in nobis eſtima

tioni: ⁊ ſacerdotes quos coꝛpus diᷣi ↄſecra

ricũ a meretrice duci captiuũ. Qui em̃ ad / i. Con:.s/
heret meretrici:vnũ coꝛpus efficit᷑. Et ideo

Auguſtini

vos qui eſtis lux mundi ⁊ ciuitas in monte Manðs.5.

tur vocatur. Soꝛnicatio em̃ ideo clericis in/
terdicit: quia cũ ſimus miniſtri dñi: mẽbꝛa
meretricis nõ efficiamur.O q; turpe eſt cle

ſcire debemus ꝙ malũ eſt foꝛnicari. Nam ſi

bitur. Ecce em̃ fratres:laicis cõiugatis ad i.Con.r.
tempus abſtinere pſcipitur vt vacent oꝛa-

re om̃i die opoꝛtet: cõcubinas in domo te g
nere non erubeſcunt: Ecce quoͤmodo vaſa 1. Theſſal. A. ſlltt.
veſtra poſſidere i ſanctiſicatiõe ſciatis.Sci haceſ⸗
tis em̃ fratres:ꝙ die quadã dauid venit ad 1. Regt.ar Anglen
achimelech ſacerdotẽ: ⁊ ait dauid eſuriẽs: Meni
Da mihi aliquid cibi.Et reſpõdit:Non ha Gnſen
beo panes laicales ad manus: ſed tantum naulne
panẽ fanctũ: ⁊ ideo dic mihi o dauid:ſunt aheck
mundi pueri tui a mulieribus:⁊ ait: Sunt lin pei
ab heri ⁊ nuduſtertiꝰ.Et ſic dedit ſacerdds Glor.
eis ſanctiſicantũ panẽ. Si ergo interroga/ WRNũ
uit ſacerdos: vtrũ ſerui dauid mũdi eſſent ſelegt
pꝛopter panes pꝛopoſitiõis accipicndos: eſlaie
quid facere nos debemus miſeri ſacerdo/ hent
tes pꝛopter coꝛpus dñi accipiendũ: fra/ . ibgngn
tres mei:ſic ⁊ ſacerdotes paganoꝝ dum of⸗ non
ferre debẽt dijs ſuis incenſa: ab om̃i malo *
vt poſſunt abſtinẽt.Ecce ego iam epiſcopꝰ G ſnini
hipponenſis erã:⁊ cũ quibuſdã ſeruis chꝛi/ ncn
ſti ad ęthiopiã perrexi vt eis ſanctũ chꝛiſti Nn n
euangeliũ pꝛedicarẽ: ⁊ vidimus ibi multos . inn
homines ac mulieres capita nõ habentes 4
ſ oculos groſſos fixos ĩ pectoꝛe:cętera mẽ/ niunc
bꝛa eęqualia nobis habẽtes: Inter quos ſa lu
cerdotes eoꝝ vidimus vxoꝛatos:tantę tñ . unn
abſtinentię erãt: ꝙ licet vxoꝛes ſacerdotes i 1
oẽs haberẽt:nunqᷓ; tamẽ niſi ſemel in anno ſiln
eas tãgere volebãt:q̃ die ab oĩ ſacriſicio ab Purh
ſtinebãt. Vidimꝰ⁊ ĩ inferioꝛibꝰ ꝑtibꝰ ęthio/ Mipe⸗
pię hoĩes vnũ oculũ tm̃ in frõte habẽtes: eru
quoꝝ ſacerdotes a ↄuerſationibꝰ hominũ uli
fugiebãt: ab om̃i libidine carnis ſe abſtie·· . ngen
bãt: ⁊ in ſeptimana in qua dijs ſuis thurna ſuun
Neg

18:

to⸗
ddi

us:
ge⸗
mere
sin
lihe
hce
nad/ llote
lideo
lanſi
kanto/
t 0
ſſectr
o le
pale
Sa
ltad ,8e.
nies:
dnba
nram
dſut

CcCceus cęcoꝝ. Legite ſacrã ſcripturã in qua qͥd
tenendũ:⁊ quid fugiendũ ſit plene inuenie

letdoos
noge
eſſent
cdoe:
Nerdo⸗

duno⸗
ginal⸗
glioh
is chl/

Icnik

bentes
lrame
ool⸗
nten
gotes
zanno
coeb
ghio⸗/

Chura

ni e .

Fullos

P yel mulus: ꝗbus nõ eſt intellect: Eia igit
frẽs mei qͥ paſtoꝛeſ rõnaliũ ouiũ nũcupami

—

S

offerre debebant: ab omi labe carnis abſti⸗
nebant ſe:nihil ſumebat niſi metretã aquę

per diẽ:⁊ ſic ↄtenti manentes digne ſacriſi/

ciũ düjs ſuis afferebãt.QO grandis chꝛiſtia/

noꝝ miſeria.Ecce pagani doctoꝛes ſideliũ

facti ſunt: ⁊ pctõꝛes ⁊ meretrices pꝛęceſſert
ſideles in regno dei. Mon ergo ſic frẽs:non
ſic:dñm nõ tantũ diligamus oꝛe ſed opere
⁊ veritate.Tunc veri eius miniſtri erius

ſi ſobꝛie:ſi iuſte:ſi caſte vixerimus: Qui eſlt

benegictus in ſęcula: Amen.

e ſacre ſcripture ingentibus ⸗
coniis cũ exhoꝛtatiõe ad diligentẽ
ipſius lectionẽ?: Sermo XXXVIII

Vriptũ ẽ frẽs chariſſimi ꝙ moyſes
poſuit in tabernaculo labꝛũ ęneuzʒ

gredienent᷑ ſanctaſanctoꝝ. Ideo attendite

gq quicqᷣd ſib lege antiqua in templo dei
efficiebat᷑:aliquid futurũ pꝛęſignabat: qð
in eccleſia noſtra ſub figura tegebat᷑: ſicut
Bo. 15 ait aplłs: Quęcũq; ſcripta ſunt ad noſtram

doctrinã ſcripta ſunt.Hõ em̃ ſancti patres
curaſſent tot ⁊ tanta ſcriptis memoꝛię com

mengdare: niſi vt alios legentes:alios ꝑ ex/

empla ędiſicarent. Legite ergo fratẽes mei
ſcripturã ſacrã:legite eam ne ceci ſitis ⁊ du/

tis. Legite eã qꝛ om̃i melle dulcioꝛ:om̃i pa

ne ſuauioꝛ:om̃i vino hilarioꝛ inuenit᷑. Ap⸗

pꝛehendite eã ⁊ inuenietis quõ deus deoꝝ

ſit longitudo pꝛopter ęternitatẽ:quõ ſit la-
titudo ꝓpter charitatẽ: quõ ſit ſublimitas
pꝛopter maieſtatẽ:quõ ſit pꝛofundũ ꝓpter
ſfſapientię imenſitatẽ. Querite ſcripturã ſa⸗
cram ⁊ inuenietis quõ iſte deꝰ deoꝝ natus

de maria vᷣgine ⁊ hõ factꝰnos amat vt cha/

ritas: quõ nouit vt veritas: quomõ ſedet
vt equitas: quõ dñat᷑ vt maieſtas. Legite
ſcripturã ſacrã inuenietis quõ naʒarenns
ille ieſus regit vt pꝛincipiũ:quõ tuet᷑ vt ſa-
lus: quõ oꝑat᷑ vt virtꝰ: quõ reuelat᷑ vt lux:

quõ aſſiſtitvt pietas.Et ideo o fratres mei

q;diu in hac inſirma et vana vita fuerimꝰ:
Hanc ſapientiã diſcere ⁊ ſapere tota mente
curemus. Quid em̃ hõ ſine litteri reputat᷑:
Quid em̃ eſt: Nunqͥd nõ pecusvel hedus:

Nunqd nõ bos vel aſinꝰ: Nunqͥd nõ equꝰ

Ad fratres in heremo . Sermo XXXVIII

ni:feſtinate rapere nõ ſophiſmata pagano
rũ:nõ carmina poetaꝝ:nõ fallacias philo/
ſophoꝝ:de qᷣbus doctoꝛes ⁊ auditoꝛes red
dituri ſunt rationẽ:vᷣ illã dulciſſimã ſapien
tiã ſapiẽtiaꝝ: ꝗ hęreditas dei ⁊ filioꝝ eius
chara poſſeſſio nücupat᷑.hec eſt illa doctri

na ſuꝑ ola diligẽda:quã pꝛophetę pꝛedixe/

runt:quã patriorchę diuinitus hauſerunt:

quã dei ſilius ꝑꝓſtq; in terris viſus ⁊ cũ ho Ba

minibꝰcõuerſatus eſt aperuit ⁊ declarauit:

2 dqd tenendũ ⁊ quid vitandũ eſt apertiſſi/
me demõſtrauit: æ ꝑ ſuos aplos nos ipſam
Ddocẽdo illuiauit. Hec eſt ꝗᷓ docet nos ama-

re celeſtia ⁊ terrena deſpicere. Hęc ẽ mater

ſfideliũ quę quotidie docet nos quõ creda/

mus deũ eſſie oĩpotentẽ:quõ ipſum videbi

in q̊ͥ lauarent᷑ aarõ ⁊ filij eius cũ in/

4

mus in ſede maieſtatisveniẽtẽ:quõ bonis

bona ⁊ malis mala tribuẽtẽ videbimꝰ.hHeęc

ẽ lucerna pedũ noſtroꝝ: ⁊ via ſalut noſtrę
in qua inſtruimur:quõ pᷣmo deũ ſuꝑ oĩa di
ligamus:quõ aiam noſtrã poſtmodũ ſicut

qd pꝛopinquius:quõ poſtmodũ aĩam ꝓxi

mit: quõ poſtmodũ coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ:quõ poſt/

em̃ ꝑfectꝰ modus:deũ:nos ⁊ pꝛoximũ dilii /
Ecẽi.2 4.

modũ ꝓximi velut noſtrũ diligamꝰ. Iſte ẽ

gendi. hec eſt illa ſacra ſapiẽtia ꝗᷓ ex oꝛe al
tiſſimi ꝓdijt:philoſophis:ſophiſtic: aſtro

logis:curioſis ac dialecticis abſcondita: ſᷣ

groſſis ⁊ rudibus piſcatoꝛibꝰ reuelata.Nũ
dqd non ⁊ hodie etiã ſolũ paruulis reuelat᷑

hec eſt oĩm ſapientiaꝝ ⁊ doctrinaꝝ magi-
ſtra ⁊ dña:queę etiã nos docet exterius blã⸗/

dos:⁊ interiꝰ fraudulẽtos cognoſcere.hHęc

eſt ſcientia ſcientiaꝝ: angeloꝝ ferculũ:ar⸗

changeloꝝ pulmentũ: apłoꝝ glia: patriar/

chaꝝ ſiducia:pꝛophetaꝝ ſpes:martyrũ co/

ſempiterna pꝛotectio.HHęc eſt ꝑ quã ſide oꝛ

rona:vginũ foꝛtitudo: mõachoꝝ refectio:
epoꝝ vacatio: ſacerdotũ cellariuʒ: pueroꝝ
pncipiũ:viduaꝝ doctrina:cõiugatoꝝ pul/

chꝛitudo:moꝛtuoꝝ reſurrectio: viuentium

namur: ſpe ↄſirmamur ⁊ charitate roboꝛa/

— f- F- s S

ruch. 3.

mur.Hhec eſt quã qͥ inuenerit inueniet vitã Mꝛouer. 8.

⁊ hauriet ſalutẽ a dño.lhhęc eſt labꝛũ vel pel Exo.ʒo.

uis quã moyſes poſuit in tabernaculo: in

quo lauarent᷑ aarõ ⁊ filij eius cum ingrede-⸗

rent᷑ ſctãſctõꝝ. Sʒ dices. Quid ꝑ magnũ C.

ſacerdotẽ aaron itelligere debemus? Hico

em̃ vob frẽs:ꝙ ꝑ aaron ſũmũ ſacerdotẽ in⸗
telligere debem?: ⁊ ꝑ filios eius alios ſacer-
dotes minoꝛes:ꝑ labꝛũ eęneũ legẽ dñi itelli

go:i q̃ oẽs tã magni ſacerdotes q; ꝑui ſtu/

Dc

Auguſtini
dere debent ⁊ legẽdo ⁊ docẽdo ⁊ oꝑe adim/ꝰ ſenẽ: docet iuuenẽ: mitigat dedignantes: s
plẽdo:ꝑ mũdieiã coꝛꝑis:cõpunctionẽ itelli inſtruit errãtes: ſanat ęgros: roboꝛat inſir⸗ e
gamus: qua mũdari debemꝰ:vt ad ſancta mos:bꝛutos fac ſenſatos:mẽtis ſtabilitatẽ 6den
ſanctoꝝ:id eſt ad ſecreta dei ⁊ ſanctaꝝ ſcri / donat:excitat ſomnolentos:ocioſos incre- 4
pturaꝝ penetrãda:per puriſicationẽ digni pat:pigros incitat:credẽtibus gratiãäã datr: n
inueniamur. Et ideo fratres mei attendite reges humiliat: humiles exaltat:rectas vi- n.
et ↄſiderate ꝙ vas paratũ habemꝰ: in quo as indicat:elemoſynã imperat.hhec eſt ſciẽ/ e
opoꝛtet mentis fęditatẽ abluere: ⁊ mundi⸗/ tia ſcientiaꝝ quę ſapientiã dat:gloꝛiã exal- ann
ciã mentis in eo pꝛęparare: Ecce em̃ lex ſan tat:honoꝛẽ multiplicat: humilitatẽ: chari buuin
cta ⁊ ſcriptura imaculata puarata eſt: vt vir,· tatem:lenitatẽ: obedientiã ⁊ manſuetudi/ o Ciſ
tutibus decoꝛemur. Sed vę nobis:qꝛ debe nem docet:⁊ intellectus bonus eſt om̃ibus ſang⸗
mus eſſe exemplũ coꝛrectiõis:⁊ ecce iam ſu benefaciẽtibus ⁊ diligẽtibus deũ. heęc eſt tun ſihli
mus exemplũ erroꝛis. Vnde hoc:niſi quia quę abſtinentiã:caſtitatẽ:largitatẽ ⁊ volũ/ Clbe
ceci ſumus et idiotę ignoꝛantes legem: et tariã paupertatẽ ↄſeruat.Poſtremo doctri Alan
eam legere faſtidimur:⁊ tñ cathedrã tenere nam om̃ibus:fęlicitatẽ:ſuauitatẽ:gaudia: lus
et aiaꝝ curã gerere quotidie pꝛocuramus? ſtabilitatẽ coꝛdis:ſobꝛietatẽ coꝛpoꝛis:com / dua
Quid ergo mirũ ſi cadit ſacerdos? Quid puctionẽ mentis: verã humilitatẽ donat ſense
Matthᷣ.i5. Mirũ ſi nõ ſubleuat delinquẽtes:Quid mi ccharitatẽ fraternã implet:⁊ timoꝛẽ dñi accẽ ſtapen
rũ ſi dux cęcoꝝ ẽ: Ecce legẽ dñi cõculcauit: dit.obꝛem fratres mei qui hangſapien / Kap
deſpexit eã vt moꝛtẽ.Sed quid dilexit: qd tiam diligit:⁊ diligenter legẽ implet:maxi/Mattb.,-. El
pꝛocurauit:qͥd toto affectu ↄcupiuit? Vxo/ꝰ mus vocabit᷑ in regno cęloꝝ: ⁊ pꝛincipati furel
rem vel ↄcubinã caute tenere:equos velut. eccleſię poſſidebit:⁊ pᷣmia ⁊ munera copio/ lepr
miles ĩ ſtabulo poſſidere: canes pꝛo vena- ſa recipiet in die nouiſſimo: Amẽ. = Cntat
tiõe nutrire:accipitres cuſtodire:⁊ tũ velut e vita ſolitaria ⁊ contemplati- och
Vs. zʒI. equus ⁊ mulus quibꝰ nõ eſt intellectus cu, Ua:Sermo xXxX iven
Mattð.⁊3. plt honoꝛari in cęnis et ab hoibus vocari Ax vobis fratres chatitas cum fl A lhte herds⸗
rabbi. Ecce quõ cadit ſacerdos:ecce quo⸗/ de vob nõ deficiat. Pax vob frrs 4 mnan
modo viuit.Sʒ ⁊ ſi cadit qͥ ſibi columna vi⸗ qm̃ electi eſtis ante mundi ↄſtitu/ Epv.i. ſnifn
debat᷑ in templo: quantomagis populus tionẽ in hac vaſta ſolitudine:vt ſitis cũ he/ ☚
Job.4. peribit? Si deꝰ in angelis ſuis reperit pꝛa / lia:paulo:hilarione:antonio ⁊ iohãne ſan ·¶⁊ↄ¶ naneng
uitatẽ:quãtomagis in his qui habitãt do/⸗ cti ⁊ imaculati in ↄſpectu dei.Pax vobᷣ qm̃ D—KjũZ
mos luteas ⁊ q terrenũ habẽt fundamẽtũ? noõ eſtis genꝰ abiectũ ſed electũ: nõ venale i. Netri. D. ſoſclin
Leuij.i9, Diſcite &̊legẽ ſacerdotes:ne ſurdo maledi/ ſed regale ſacerdotiũ:nõ gens obſtinata ſᷣ ſsporn
catis.Tũc ſurdo maledicitis:qñ ↄſiliũ ꝓpt ſancta:nõ populus perditiõis ſed acquiſi/ . beckt
ignoꝛãtiã dare neſciti.Tũc cęco offẽdiculũ tionis. Pax vobis qui non ↄuerſationem gül das 1n
ponitis:qñ falſa pꝛo veris oſtẽditis. IJ˙ta hominũ ſed angeloꝝ in ſiluis ⁊ nemoꝛibus aun
fratres nolite iam pigreſcere: ſed legite ſeri adamatis. Pax vob ⁊ vera apoſtoloꝝ cha⸗ tchen
D pturã.Diſcite eã ſilioli:ſepe eam legite: qꝛ ritas: tanqᷓ; nihil habentes ⁊ oĩa poſſiden / 2. corj.s. gie⸗
lenioꝛ oleo:ſublimioꝛ auro: argẽto purioꝛ.: tes.Pax vobis fratres mei ⁊ filij mei dile/ üine
Hec eſt quę pꝛecipue in deũ ꝓuocat:⁊ deũ cciſſimi: quos quotidie in chꝛiſto parturio „ ue
diligere inuitat:coꝛda illumiat:linguã pu inviſceribus charitatis. Pax vobis illa in / Gr
riſicat:oↄſcientiã pꝛobat:aĩam ſanctiſicat: ſi quã chꝛiſti: quę exuperat oẽm ſenſũ:cuſto/ Obil. 4. lalul
dem ↄfoꝛtat:diabolũ reicit: peccatũ ſper- diat vt optamus coꝛda noſtra ⁊ intelligen / WD
nit:aĩas frigidaſ calefacit:lumẽ ſciẽtię oſtẽ tias noſtras. Pax vobis fratres qui ſeęculũ ndit
dit: tenebꝛas ignoꝛãtię expellit:triſticiã ſę calcaſtis: mundũ deſpexiſtis:nõ laudẽ mũ W
culi extinguit: leticis ſo ſſanckh occendi: di vſq; nc adamaſtis:riſum hominũ fugi/ 1 Plale
ſitiẽti ꝑotũ tribuit.heęcẽ ſeriptura ſancta: ſtis:vt ſctis agminibꝰ⁊ angelic colloquijs lipin
lex noſtra ĩimaculata:quę de inſipientibus vacare poſſitis. Pax vobis quos ĩ filios et Papgn
ſapiẽtes facit:pꝛimoſ de nouiſſimis ponit: frẽs elegi: vt cõſoꝛtes ⁊ participes vos ha⸗- cüſd
magnos de minimiſ efficit: nobiles ð igno beã in temptatiõibus meis. Ad hanc autẽ Acij.a2. et. 4⸗ hukfn
bilibus cõmutat: naturꝗ frenat: pꝛohibet vitã iuxta apoſtolicã foꝛmã viuere volẽtes . di
leuitatẽ:temꝑat doloꝛẽ:ↄfert ſpeʒ:coꝛonat nõ me elegiſt:ſ ego elegi vos. Segregaui Jobᷣ.i5. netn
i
7
„ *

Ad fratres in heremo

R
k, ſingula heremi loca: per ſpelũcas ⁊ cellas:
vt velut apoſtoli ipſi modico ↄtenti pabu/
⸗ lo demoꝛetis. Stemus ergo hic frẽs in bel⸗/
lo pugnares quotidie cum antiquo ſerpen
I Zud.I2. te. Stemus foꝛtes in bello reſtringentes et
ſi pꝛęcingentes lumbos noſtros: tenenteſq;
, lucernas ardentes charitatis: iuſticię: pa⸗
M H cis ⁊ tranquillitatis.Ad hęc em̃ nõ me ele⸗/
d⸗ Zob̃. 15. giſtis: ſed ego elegi vos:⁊ poſui vos in vi/-
hbu⸗ neam penitentię: quã quicunq; diſſipare
e⸗ Ecẽs. 1o. ſumpſerit: moꝛdebit eũ teterrimus inferni
tG, coluber. hec eſt vinea illa fertilis:quã plã⸗
NN taui anno ętatis meę trigeſimotertio velut
uin ſeruus dei noe: quà cupimus tota mente
o deo duce ſanctis exemplis:⁊ ſanctoꝝ docu
htue mentis oꝛnare:⁊ oꝛnatam taliter cuſtodire
iu vt a nemine tranſeuntiũ poſſit vindemia/
pien NPs. 79. ri: nec gper de ſilua poſſit eam extermina /
nani De · re:nec alieni poſſint dirripere laboꝛes eius
dNfG ⁊ fructꝰ.HhEc eſt illa vinea quã plantaui ve/
pio⸗ lut paterfamilias:quaʒ ſepe paupertatis:
charitati: obediẽtię ⁊ caſtitat::vt a ſimpli/
i⸗ ciano chariſſimo viro didici circũdedi: ad
quã velut paterfamilias exiens pꝛimo ma/
ang Matth. 20. ne: vos ↄduxi in oꝑarios: vt afferatis fru/
hfi⸗ et.13. ctum quinquageſimũ: ſexageſimũ ⁊ cente/
Nſbitv de ſimũ ſᷣm abundantiã gloꝛię plenitudinis

dͤbe chꝛiſti.hęc eſt illa religio imaculata: cuius

neſmn ſanctitas per totũ oꝛbem terraꝝ diuulgat᷑:
ob⸗ quoꝝ ↄuerſatio a cunctis mirat᷑:quoꝝ vita
nendle be⸗ nõ ſolum a chꝛiſtianis:ſed a iudęis ⁊ paga

Sanhfk nis potius angelica q́; humana reputatur.
, . Hheęc eſt illa amęniſſima paradiſus: quam
ſolen Señ. 2. deus a pꝛincipio plãtauerat: in qua poſuit

atbus gratiã ⁊ donũ meritis matris meę hominẽ
c- vt operaret᷑ virtutẽ patiẽtię:eruditionẽ do
ſcen 1une ctrinę: coꝛpoꝛis caſtitatẽ:aſſiduitatẽ pꝛecũ:
dle ↄfeſſionẽ delictoꝝ:abundantiã lachꝛyma/⸗
mnio rum. Hheęc eſt illa paradiſus:de qua exeunt
laib flumina ſapiẽtię ⁊ veritatis: vptinentię ⁊ ca
anſto dl⸗ ſtitatis: in qua deus delectat᷑ ſicut in om̃i/
igen bus diuitijs. Hec eſt illa noꝛma apoſtolica:
call̃ virga directiõis ⁊ ꝓquitatis: quę tempoꝛe
eni apoſtolicę pꝛędicatiõis ſumpſit exoꝛdium:
iſugß Actj.4. in qͥꝝ aĩia vna ⁊ coꝛ vnũ erat in dño:nec qᷣc
vguis q́; eoꝝ quę poſſidebant aliquid ſuũ eſſe di/
ſos cebãt: ſed om̃ia erant cõmunia: ⁊ diſtribue/
NtH bant᷑ ſingulis pꝛout cuiq; opus erat.Nun⸗/
ti Nch quid nõ ⁊ nos fratres mei ſic vſq; ad moꝛtẽ
ſ . Cviuere pꝛomiſimꝰ:lhec eſt ergo religio apo
Cai 06 ſtolica ⁊ a mundo coꝛde ⁊ coꝛpoꝛe ſegrega /

Sermo XXXIX

vos a ſęculo iſto maligno: ⁊ eduxi vos per ta:quę percutit duces moab: interſicit ſa⸗

trapas ⁊ tyrãnos hieruſalẽ:⁊ egyptioꝝ hy/

pocritas vulnerauit ad moꝛtẽ. hhęc eſt vi /

nea ſerui dei noe:ĩ medio paradiſi ſituata:
chꝛiſti ſanguine redempta et irrigata: quã
ſarabaytarũ pꝛinceps: hęreticoꝝ paſtoꝛes
velut aper de ſilua tempoꝛe illoꝛũ magno/
rum monachoꝛuʒz ⁊ heremitaꝝ pauli vide/

licet ⁊ antonij deſtruere quęſiuert: Cuiꝰ ſe⸗

pem cõburere dcuius gyrũ lapideũ ſuplan

tare:cuius fructus vites ⁊ floꝛes incidere:

cuius planiciẽ virtutũ ziʒania ſeminare et

replere queſierunt:ſed dei virtute circũda/

ta minime potuerũt. Ad hanc aũt vineam
fratres mei vos conduxi: ⁊ operarios vos
feci meos:vt laboꝛãtes vſq; ad finẽ: dignũ
fructũ recipiatis in tempoꝛe ſuo. Ad hanc
nõ me elegiſtis:vt ſupꝛadiximus fratres:vᷣ
ego elegi vos:ſed poſt ãnum factꝰſum epi⸗„-
ſcopus nõ tamen vos relinquẽs.Sed com
pulſus inter gentes habitare:monaſteriũ

o pꝛeſbyteroꝝ ⁊ clericoꝛum oꝛdinaui: intraui

domũ epiſcopi:vt cõmuniter cum eisviue⸗

rem ſicut ⁊ vobiſcũ antea vixeramus. Mon

igit᷑ me elegiſtis:ſed ego elegi vos. A quo

fratres mei maxime hoc dictũ ſit ⁊ ſcitis: a

domio dictũ eſt: ⁊ diſcipulis dñi dictũ eſt:
verũtamẽ nõ tm̃ illis:ſed etiã nobis dictũ

eſt:quos vocauit in partẽ ſollicitudinis et

gloꝛieę eoꝝ: Sicut dignatus eſt vocare per
gratiam ⁊ participes nos fecit exhoꝛtatio/
nis:ſic ⁊ vos.Delicatus eſt em̃ qui vult vti
parte:⁊ adminiſtrationẽ partis diſſimulat
ex rata merito ſe pꝛiuat honoꝛe:qui hono/
rem affectat ſine honoꝛe. Vobis ergo qͥ pa
ſtoꝛes eſtis tm̃ aiaꝝ veſtrarũ loquit᷑ paſtoꝛ
bonus:qui tertia die vt audiſtis aiam ſuã

poſuit pꝛo ouibus ſuis dicẽs: Hon me ele

giſtis:ſed ego elegi vos: nõ iſtam tm̃ deſer

tam habitationẽ deſerendo:ſed de virtute

in virtutẽ pꝛocedendo fructũ afferentes:et

fructꝰ veſter maneat. In his quattuoꝛ fra ⸗/

tres mei attendere debemus: ſcʒ dignita/
tem:officiũ:cautelã ⁊ ↄſtantiã. Dignitatẽ:
qꝛ dic̃:elegi vos.Officiũ:vt eatl. Cautelã:
vt fructũ affergti. Cõſtantiã: quia fructus
veſter maneat.Eſt ergo dignitas in electio
ne:officiũ in fatigatõe:cautela in fructiſica/

tione:⁊ ↄſtantia etiã in fructiſicatiõe.Ma⸗/⸗

gnũ eſt em̃ quod elegit qui nõ fallit᷑ dũ ele/
git. Maius eſt qð dei eſt opus ad quod ele
git.Sʒ maximũ qð inter electos bꝛeclcgit.

Bancti

„ „ , „ ,
Eſt em̃ ſenſus talis: Non vos me elegiſtis e pꝛeęlati.Et ſic vnũ maloꝝ genus:⁊ tria bo/ ne⸗

ſed egiſtis: ſᷣ ego om̃i modo eligendi elegi
vos. Sunt em̃ tres modi eligẽdi: Electio:
ſubelectio:⁊ pelectio.Electio eſt qñ de mul
titudine bonoꝝ ⁊ maloꝝ eligit᷑ bonũ: ſicut
de toꝛculari oleũ ſeparat᷑. Subelectio ẽ qñ
de bonis electis eligunt᷑ melioꝛes: Poſtea
qñ de melioꝛibꝰ optimi eligunt᷑ pᷣelectio ẽ.
Exo.⁊S. In hunc oꝛdinẽ electus eſraarõ ⁊ filij eius
vt ſacerdotio fungerent᷑ coã dño. Pꝛimo
Heut.14. em̃ dñs ex om̃i natiõe ꝗᷓ ſub celo erat:iſrael
elegit i pł'm peculiarẽ ſibi. Le his aũt ſub/
elegit filios leui:q tanq; miniſtri ſpiritales
in tabernaculo domini ritu perpetuo deſer
uirẽt. De qᷣbus etiã pꝛęelegit filios aarõ in
ſacerdotes:qͥ pꝛecibus ⁊ oblatiõibꝰ ſuis in/⸗
dignationẽ dñi in ꝓłm placarẽt. Ad hũc ſa
ne modũ elegit nos. Subelegit cũ in ſoꝛtẽ
ſanctoꝝ vocauit nos ⁊ in oꝛdinẽ clericatꝰ.
Sed cũ in ſtatũ heremitaꝝ pꝛomouit nos:
cũ ꝑ aquã baptiſmat lauit nos:⁊ in diſpẽ/⸗
ſatiõe ſamilię ſuę diſpenſatoꝛes ſuoꝝ mini ⸗
ſterioꝝ: pᷣelegit nos. Magnũ eſt em̃ frẽs ꝙ
elegit nos: Maiꝰẽ ꝙ ſbᷣelegit:Sʒ maximũ
ꝙ Belegit. Vere g& elegit nos ⁊ elegit nos
dñs ĩ hęreditatẽ ſibi.HNã ad eleuationẽ ma
nuũ noſtraꝝ:regũ capita inclinant᷑:mune⸗/
ra offerũt:etiã patres nos pꝛoſitent᷑: expe/
ctantes nos eſſe cũ helia:⁊ paulo heremita
⁊ interceſſoꝛes apud deũ. Vę tñ in heremo
MWatthᷣ.ʒ. habitãtibus:ſi inter malo s piſces foꝛas in
Matthᷣ.⁊5. die nouiſſimo ꝓijcient᷑. Vę paſtoꝛibꝰ ouiũ
* E ſi inter hedos numerãdi ſunt.Quidvlteri
JZoh. 15. frẽs dicat᷑ audite: Poſui vos vt eatis: Mã
quattuoꝛ ſunt hoim poſitiões:Accubitus:
ſeſſio: ſtatio ⁊ ambulatio. Om̃is em̃ hõ ſic
eſt in loco poſitꝰ:ꝙ aut iacet:aut ſedet:aut
ſtat:aut a mbulat.hec aũt im̃ inter ſe diffe
runt in hũc modũ. Ham cũ hõ iacet:om̃es
. partes coꝛꝑis quieſcũt.Cum vero ſedet:in
ferioꝛes ꝑtes coꝛpoꝛis quieſcũt:qꝛ ſederevi
dent᷑:ſᷣ ſuꝑioꝛes laboꝛãt.Cum aũt ſtat: to/
tus laboꝛat hõ erigẽs ſe qꝛ generaliter pon
dere ſuo laboꝛat.um vero ambulat:addi
tur laboꝛi quis ex motu fatigatio. Ad hũc
modũ frẽs quattuoꝛ ſunt hoim gradus et
ſtatus in eccleſia dei. Fidellũ em̃ alij boni:
alij mali. Numeꝝ maloꝝ frẽs nõ diſtingui
mus:qm̃ multiplicatus eſt ſuꝑ numeꝝ are
nę maris. Boni vero ſicut oꝛdinẽ recipiũt:
ſic etiã⁊ diſtinctionẽ.Sane bonoꝝ aliqͥ ſũt
actiui: aliqui ↄtemplatiui: aliqui vtriuſq;

Auguſtini

noꝝ genera. Quattuoꝛ em̃ ſunt fideliũ ge/
nera. Mali aũt ſunt iacẽtes: qui in mũdo eag
quieſcũt:tales totã ſpem ⁊ fiduciã ponũt ĩ

oun
numero diuitiaꝝ:quoꝝ deus vẽter eſt.La Nhil.zʒ. ne
les in lecto iacẽtes loquunt᷑ animę ſuę ⁊ ſę⸗ —
pe dicunt: O aia mea habes multa bona Zudi2. mßt
repoſita: epulare ⁊ bibe: opꝛime pauꝑes: eme
deſpice vicinos:renue natos:dilata te:ex/⸗ ſomt
tende alas:aſcende ſuꝑ ſidera: non ſit pꝛa/ Sapᷣ.2. ufehn
tum qð luxuria tua nõ pertranſeat:dic aĩeę ni noi
tuę:caſtrũ ſeruat: qͥ ſeipſum ab om̃i malo naitt
pꝛęſeruat. O fratres tales pꝛoſtrati iacẽt: iu
nocte doꝛmiũt:ebꝛij ſunt:⁊ ecce mox eos ia 1.Theſſał.5. e
centes ⁊ doꝛmiẽtes aggredit᷑ moꝛs: ⁊ ſicut , ſon
fauilla ſtatim deſiciũt.Lalibus aũt quoti⸗/ ſiß⸗ . .
die damabat apłs dũ dicebat: Fratres ſci Bo.13.
entes qꝛ hoꝛa eſt iam nos de ſomno ſurge/ ſt
re. Inter bonos ſt boni ↄiugati: qͥ hñ vtũf e
liciti:ſᷣ taleſ diuiſi ſt:qꝛ pti ſeruiũt deo ⁊ ꝑti ·Corl.T. M
mũdo.De ꝗᷣbus ait apłs:Hondꝛãt deũ de Nꝛouer. z. nnt
ſubſtantia ſua oꝑibꝰ milericoꝛdię intenti: uehmt⸗
tñ ſolliciti ſunt vltra modũ de vxoꝛe: poſ⸗/ uſi⸗
ſeſſiõibus: fratribus: fllijs ⁊ cognatis. Et ſcitegöe⸗
qꝛ iſti parti delectant᷑ ĩ mũdo: ideo ſedere oͤdln
dicunt᷑: quia in ſuꝑioꝛibꝰ laboꝛãt ⁊ in inſi/ ſl N
mis quieſcunt. Sunt ⁊ alij ↄtemplatiui:qͥ/ Nig ülcda
rũ vt diximus ſupꝛa ↄuerſatio in celis eſt: hhiic
de quoꝝ numero vos eſſe dei gratia credo Mefe
⁊ certus ſum. Tales ſpem oẽm in deo po⸗ neſnns
nunt: opꝛobꝛia: famẽ: nuditatẽ: pꝛeſſuras gui
amoꝛe chꝛiſti ſuſtinere ſemꝑ deſiderat:qui/ Ebplnnin
bus viuere moꝛi eſt: ⁊ moꝛi lucrũ:clamãtes bil. (deg
cũ apło dicẽtes:Quis me liberabit de coꝛ/ Go. 7. leppen
poꝛe moꝛtis huius? Tales ſunt velut mili/ * btn.
tes:⁊ ccloꝝ ciues. Iſti laboꝛãt ſuꝑ terram laen
2 quotidie ab angelis ſuſtentant᷑. Sunt et S Ulrett
alij qͥ ambulãt. Iſtis ambulare incumbit: inpan
nõ tm̃ vt ⁊ nos de virtute in virtutẽ:ſᷣ pluſ Ns.Sʒ. bbecke
qᷓ; nos inter diuerſa hoĩm genera ambula/ „. d
re:diſcurrere ⁊ examinare qͥd agat᷑.Iſti ſũt Glodn
paſtoꝛes ⁊ ſᷣlati:qbꝰincũbit nũc exhoꝛtari: hahleit
nũc increpare nũc: minari nũc:ↄſolari:nũc loneg
docere: nũc pdicare:nũc legere:nũc oꝛare: lurli⸗
qbuſdã ridere:qbuſdã flere:qͥbuſdã applau lvp nt
dere:quoſdã fugere: quoſdã mente ⁊ litte/ npofi
ris viſitare:quoſdã pᷣſentia intueri. Lales nnnen
ſunt pᷣlati vtiq; paſtoꝛes:ambulãtes velut bun
magiſter ieſus:q ambulãs iuxta mare gali Matthᷣ.4. B
leę:vocauit diſcipulos ⁊ ait illis: Ate in oꝛ Marci.is. gente
bem vniuerſum:pſdicate euangeliũ oĩ crea nücnn
turę ratiõali.Tales ſunt om̃es eccleſiarum zitge .
goalg

do,
e⸗/
ido
füͤti
te⸗
oha Ludn
ges:
er
pra S51
caie
aloe.
ſce⸗·
sin Tt,
nſut
gnoti
esſei do
ge⸗
nit 5

de oue
nt:
ol⸗
.
dee
inch
iui⸗
ſc
eto
copo⸗
Cuns
geU,
4 beln
den n
utnli⸗
leram—
lntet 6
unbie
belx
Nlii⸗
rter:
mnüc
ouare:
plau
tlicte⸗
Lales
elce
e Vrßh⸗
er Vrdet
ſta
um

Add fratres in heremo

paſtoꝛes:qᷣbus a chꝛiſto dicit᷑: Ite qꝛ pericu
loſum eſt tm̃ ſtare paſtoꝛibꝰ mediciſ aiaꝝ.
Ite ergo:quia ꝑnicioſum eſt ſedere:⁊ ꝑem/

ptoꝛum eſt iacere. Ite excitate iacẽtes:⁊ di

Ro. 1z. cite: Jam de ſomno ſurgite: qꝛ diu doꝛmi⸗
ſtis. Clamate paſtoꝛes ⁊ pꝛeędicatoꝛes veri/
Ns.is. tatis: ⁊ exaltate vocẽ veſtrã: vt in omnem
terram audiatur ſonus veſtrę coꝛrectiõis:
increpationis: charitatis ⁊ ſanctitatis ve/
Jobᷣ.ii. ſtrę. Munquid non magiſter quatriduanũ
moꝛtuũ volẽs reſuſcitare:voce magna cla/
meuit: Uigilate & ⁊ excitate doꝛmiẽtes:et
minas cũ terroꝛibus eis adhibete. Deinde
ad ſedentes trãſite:⁊ exhoꝛtãtes eos:vt ad
Ss. 136. Mmelioꝛa ꝓficiãt:dicite:Suꝑ flumina baby-⸗
lonis ſedete ⁊ flete dũ recoꝛdamini ſyõ:poꝛ
rigite manũ pauꝑi:ne obliuiõi det᷑ dextera
veſtra. Fruſtra em̃ manus tendit ad deũ:qͥ
poſſe ſao manꝰ ad pauꝑes nõ extendit. Si
vero qͥ ſedet:aliqñ ſtare voluerit: aponite
Nẽõ.126: Manũ ⁊ dicite: Surge poſtq; ſederis:qͥ mã/
ducaſti panẽ doloꝛis.Stantibus autẽ dici/
NMattð. 19. te qð pꝛomiſſum eſt:Sedebitis vos ſuꝑ ſe-
des duodecim iudicãtes duodecim tribus
iſrł. Iſtis aũt neceſſaria eſt ↄſolatio qꝛ mul
Mattð.s. tũ laboꝛãt.Dicẽdũ & eis eſt:Beati pauꝑes
Zudj.o.ſpũ: qm̃ veſtrũ eſt regnũ celoꝝ. Beati qui
nunc fletis:qꝛ ridebitis.Beati qui nunc fa
meſcitis:qꝛ ſaturabimini.Beati qͥ homĩes
fugitiſ:quia angelis ſociabimini.Beati ſo
Pöz.zo. litarij:qꝛ cęloꝝ ciues efficiemini. Viriliter
ergo agite fratres mei:⁊ ↄfoꝛtet᷑ coꝛ veſtrũ:
⁊ expectate dominũ quia veniet ⁊ non tar/

.— dabit: Aodicũ erit et videbiti remunera/

toꝛem militię veſtrę:pꝛo qua penurias et
anxietates ſuſtinuiſtis. Regnũ enim celoꝝ
vim patit᷑ ⁊ violẽti multi poſſidebũt illud.
h hic eſt enim laboꝛ officij noſtri. Iſte enim
mũdus fratres mei mari ſępe cõparatur: ꝑ
quod multiplex eſt trãſitus. NHam quidam
tranſeũt vado: quidam nauigio: quidam
ponte:quidã ſubmerſi natãt in fluctu. Iſti
ſunt illi quattuoꝛ ſtatus: qͥs nominauimꝰ.
Exo.i5· Jacentes em̃ ſubmergũtur: ⁊ deſcendunt

in pꝛofũdum quaſi lapis.Coniugati vado

mare tranſcũt: ⁊ medijs fluctibꝰ iſti ſalua/
buntur igne purgati. Cõtemplatiui aquã
maris ponte trãaſeunt:ſecurioꝛem viam eli-
gentes:quibus mũdus moꝛtuꝰeſt. Iſti ſũt

mũdum deſpiciẽtes:qui ſicco pede ⁊ veſti-

Exo.iꝗ.gio mare magnũ ( vt experiẽtia didicimus
et oculata ſide ꝓbauimus) tranſeũt in fa/

Serma XXXIX—

me ⁊ ſiti:nuditate ⁊ frigoꝛe:i vigilijs mul/⁊.Corj.ai.
tis ⁊ in laboꝛibus plurimis. Vos aũt frẽs Lud.22.
mei eſtis qͥ mecũ ꝑmanſiſtis in temptatiõi/
bus meis:⁊ mare magnũ ponte tranſimꝰ.
MNobis vere incumbit cęteris ſubuenire:ne
deſcendãt in ꝓfundũ q̃ſi lapis. Subuemi⸗
te vos oẽs oꝛatiõibus veſtris: oẽs ieiuna/
te:hoc mare magnũ tranſeuntes:qꝛ oẽs in
periculo poſiti t. Tam nauigãtes q; ſub/
mergentes:⁊ tam vado mare hoc tranſeun
tes in periculo ſunt.Nunquid etiã ⁊ nos qͥ
per pontẽ tranſimus? Nunquid nõ ⁊ pons
aliqñ cadit?: ꝛandũ eſt oĩno fratres:ne de
ponte cadamus. MNam ſi de ponte cadere/
mus: qð deus auertat:citius moꝛeremur:
qꝛ de loco ſublimioꝛi caderemus. Poꝛriga/
mus ergo manus de ponte ad ſubmergen/
tes ne moꝛiant᷑: ⁊ laboꝛemus ne etiã pute⸗
inferni aperiat᷑ ⁊ caudat ſuper nos os ſuũ.
MNunc vero fratres de cautela audiamus:⁊ J

Ps. 63.

o audiẽtes aduertatis:⁊ videatis quõ caute

ambuletis.Caute autẽ ambulandũ eſt: vt
fructũ afferatis. Tres em̃ fructus dñs me/ Mattðb.rz.
moꝛat in euãgelio:trigeſimũ:ſexageſimũ:
⁊ centeſimũ. Centeſimus eſt virginũ: Tri/
geſimus ſubditoꝝ: Sexageſimus pꝛęlato-
rum:id eſt fructus duplicatus. Non em̃ p̃/
lato ſufficit ſeipſum iĩmaculatũ ſeruare:ſed
expedit vt bonos qᷓ;tum in ſe eſt faciatvita
⁊ exemplo relucere. Ad hoc em̃ ſigniſican⸗/
dũ data ẽ nobis tunica talaris: vt bene fa/ Geñ.ʒ7.
cientes ⁊ lucernas bonoꝝ opeꝝ tenẽtes:ꝑ/ Zucj.iz. o
ſeueremus vſq; in diẽ vocatiõis nr̃eę:ne di/
cat᷑ nobis:lhic hõ cępit ędiſicare:⁊ non po/ Zud.i.
tuit ↄſũmare.Aduertere nãq; debẽt cano
nici noſtri et pꝛeſbyteri: ꝙ quanto pꝛę alijs
maioꝛ dignitas in honoꝛe: tanto maioꝛ in
reddenda ratione difficultas: qꝛ quot gra/
duum culmẽ aſcendunt:tot rationũ vincu
lis erũt alligati.Quis em̃ tot vinculis alli/
gat᷑:quot ſacerdos:bos vel aſinꝰ:latro vel
leo captus? O ſacerdos cũ teipſuʒ induis:
pmo amictu faucibꝰ circũdatis ligaris: al⸗
bam poſtmodũ ponis:ſubcinctoꝛio vel cin
gulo renes aſtringis:ac ſi tibi dicat᷑:aſtrin/
ge fauces ponendo cuſtodiã oꝛi tuo:aſtrin / Nõ. 38.
ge funiculũ admixti potꝰ: ne coꝛ tuũ mala
meditet᷑: ſtringe renes: crucifſige carnẽ tuã
abſtinẽtia eſcę ⁊ potus qᷓ;tum valitudo ꝑ/
mittit.mhęc fratres mei dilectiſſimi faciẽtes
viuetis:⁊ bene eritis: ⁊ bñ vobis erit. Ve/ RK
rũtamẽ oꝛate illũ ſine quo nihil boteſo fa
2

Bancti.

cere:vt ſiẽ elegit vos ð mũdo ⁊ ↄduxit vos

ad hanc ſingularẽ apoſtolicã vitã ⁊ ſocieta

tem:ſic vos iuuet vt edatis ſuꝑ menſam in
regno patris ſui. Penſate tñ frẽs mei ꝙ qᷓ
diu vixerimus:in periculo grandi poſiti ſu

mus.Ideo de bonis ſuis nemo ↄfidat:ſed

. Corj.I0. cogitet ſicut dicit apłs:ꝙ cũ quis exiſtimat

ſe ſtare caueat ne cadat. NHunquid fratres

mei nõ lucifer ſic decoꝛatu cecidit: Nũqᷣd
nõ etiã petrus? Aut qͥ inter diſcipulos chꝛi

ſto familiarioꝛ iuda: ⁊ qꝛ de ſe confidendo:

nec in bono perſeuerãdo ꝑmanſit:cecidit ⁊
crepuit:⁊ moꝛtuus eſt. Rogate igit᷑ fratres
illũ ſine cuiꝰ volũtate foliũ arboꝛis nõ mo/
uet᷑:vt vſq; in finẽ taliter vos in hac ſolitu

Job.I5S. dine regat ⁊ dirigat:vt eatis ⁊ fructũ affera

tis: ⁊ fructus veſter maneat: Amẽ. Mõ tur/
bemini fratres dilectiſſimi ſi cõpello vos vi
num bibere: ⁊ panẽ tritici cũ bletis butyro

mixtis ſił comedere: Hã hodierna die cre/x

Auguſtini

ſtelle ceęli: ⁊ ſicut harena maris in extrema
tua ſenectute. Centenarius enim erat ab⸗

raam dum genuit iſaac de ſara ſterili vxoꝛe

ꝓpꝛia:de agar ancilla hiſmaelẽ ſagittariũ:
mirabiliter pꝛomiſſũ ſuſceperat: mirabiliꝰ

ſuſceptum religioſe educauit: Inter hęc tñ

nõ ↄtradixit abꝛasã: ſᷣ nec murmurauit: nec
heęſitauit: nec faciẽ ↄturbauit:iĩmo tanqᷓ; pa
ter exurgẽs pia crudelitate in flliũ ſe arma/

uit:vt mox obediret. Attẽdite vos filij obe

dientię:qui votũ feciſtis ⁊ pꝛofeſſionẽ. Va
de o tu frater ⁊ fac ſimiliter.Hęc ſemperad/
implere cogita:hoc ſemper facie leta fac et
viues:⁊ erit ſemen tuũ benedictũ vltra ſe/

mẽ abꝛaę. Verũtñ quid maius neſcio mur/

murat:quid affectuoſius ſuſurrat vox iſta
in auribus noſtris:licet hęc tempo tanto

ante nos ſcripta ſint: quę ſunt ꝓer allego/ Sar.4⸗ Nli

dimus filiũ bomis reſurrexiſſe a moꝛtuis: o riam dicta? Diſcutiamus ergo ſolia vineę:
Zucj.15. ideo gaudere et epulari opoꝛtet: qꝛ fraterꝰ vt fructũ inueniamus ſpiritalis intelligen

noſter moꝛtuꝰ fuerat ⁊ reuixit: perierat ⁊ in

uẽtus ẽ.Ad mẽſam &̊ accedẽtes cũ gaudio
ulemini: qm̃ ego ſum iacob pater veſter.
De obſeruãtia clericoꝝ: Ser. X.

Nliter dñs pꝛęcepit ſeruo ſuo abꝛaę:
vt tolleret filiũ ſuũ:quẽ ſuꝑ cuncta
lligebat:iſaac: ⁊ offerret eũ ſuper

Jvnũ montiũ quẽ mõſtrauerit ſibi dũs: quẽ
dicũt nõnulli illũ eſſe montẽ caluarię: in q

crucifixus fuit ille deus ⁊ hõ.Series hiſto/
rię nuper ſimpliciter intellecta:pꝛimo ędiſi/

Deb. 4. cat obediẽtię filios: SFidelis eius ſermo vi/

credendi via. Sanctus igivᷣpater abꝛaam ?æ

uus⁊ efficax:⁊ penetrabilioꝛ om̃i gladio an
cipite. Sʒ de modo ⁊ virtute obediẽtię ali/

quid vobis nüc dicendũ eſt. Mã ſicut obe/

diendũ ẽ libẽter:ſic hilariter:ſic ⁊ velociter.

Obediẽtia em̃ ſine moꝛa eſſe debet.MNõ pla
cet deo moꝛoſa ⁊ diſceptatrix obedientia:ꝗ

quidẽ cũ pꝛęcipit᷑ quęrit cur: quare qᷓ;obꝛẽ
pꝛęcipiat᷑. Iſtius obediẽtię exquiſitũ nobſᷣ
hodierna die exemplũ pꝛoponit᷑.Abꝛaã pa
ter noſter:ſic em̃ dicit᷑ ſenex:fidelis ⁊ pꝛima

pᷣma obediẽtię noꝛma:⁊ ſoꝛma verę obediẽ
tięg apud oẽs eſſe credat᷑.Ecce fratres pꝛęce
pit ei deus filiũ immolare: Sed quẽ ſiliũe

Audi ⁊ obſtupeſce qͥ audis:filiũ dilectũ: ſi/

liũ pꝛimogenitũ: filiũ magnę pꝛomiſſiõis:

ſilium magnę generationis. Dictum enim

tię: tanq; ſub coꝛtice nucleũ:tanq; ſ palea
granũ: tanq; ſub rerra theſaurũ. Verũ vt
hodiernę chꝛiſti ſolennitati ſatiſſaciamus:
cõſideremus vtrũ ea quę dicta ſunt de tꝑe

Vdiſtis in mẽſa frẽs chariſſimi q̃/ O abꝛaã: indlinare poſſimꝰ ad me auguſtinũ

patrẽ veſtrũ. Temptemus ſuper hoc aliqͥd
dicere ad dei laudẽ:⁊ ad noſtrã aliqualem
ędificationẽ.Sed ſᷣm hebꝛęos abꝛaam ſub
tribus tempoꝛibus tria ſoꝛtitus eſt nomi⸗
na. Pꝛimo dictus eſt IAlam:qð idẽ ſonat
qð excelſus:cũ adhuc eſſet in chaldęa ĩ ter/
ra ⁊ in cognatione ſua in domo patris ſui.
Aſcendẽs aũt in terrã chanaan ad vocatio
nẽ dei:dictus eſt abꝛam:qð interpꝛetat᷑ pa/

ter excelſus. Tandẽ in circũciſiõis ſuę tem/

poꝛe tunc dictus eſt abꝛaã:hoc ẽ pater mul

taꝝ gentiũ. Attendatis fratres ⁊vos in pa C

trẽ veſtrũ: Mam pꝛimo vocatus ſum excel/
ſus philoſophus.Eram em̃ inter om̃es ma
gnos nominatiſſimus: et liberaliũ artium
ſagaciſſimus indagatoꝛ. Excelſus inquam

erã celſitudine ſcientię quę inflat:non cha / iCorl..

ritatis quę ędiſicat. Nam cedrum odoꝛife/
rum vocabant me romani pꝛincipes:folijs
abundantem: ſed non habebam fructum.
Excelſus eram ⁊ impius ſuper om̃es coeta/

neos meos: elatus ⁊ ſuperexaltatus ſuper Nõ.ʒ6.

cedros lybani.Et ecce acceſſit ad me mater
pietate plena:pꝛedicatio ſancti viri epiſco//
pi:vita ⁊ exempla ſanctoꝝ patrum pauli et

N

us n

* fuerat abꝛaam: In iſaac vocabitur tibi ſe / Seů. 2. i
men tuum: ⁊ in ipſo erit ſemen tuum ſicut

hni⸗
ſnſ
ſo
n
uit
ſuſe
ſſepn
ſauin
init
atoin
ſebie
ſcrete
neie
gesy
ſin lun .
node
Non

nur
ente
hehoe
Mce
nunde
nare⸗
cope⸗
acnl.
ant
de
inn Mor
domue
1este
„ Agen
konnt
nichu
ligens
boͤli⸗
Gguiar
„ (mum
mi⸗
fegola
ldio⸗⸗
ghonn
an⸗
Wlen

Serm XLE

antonij ⁊ ſimpliciani:⁊ cũ his om̃ibus vox* ſimis diebus mons domus dñſi in vertice

montiũ.Et iterũ:Mons dei mõs pinguis NPs.s.
⁊ coagulatus. Poꝛro de hoc monte deſcen Ns. 132.

dit ros ⁊ vnguentũ pꝛo barba aaron. Oẽs

em̃ de chꝛiſti plenitudine vnguentũ recipe/

re poſſumus. Apoſtoli etiã fratres dicunt᷑

montes:quia fundamenta eius ſcʒ eccleſię
in montibꝰ ſanctis. Angeli nunquid nõ et
ipſi montes ðcuntur excelſi? Poꝛro ieſus
qui mons dici᷑ ſedẽs in monte thaboꝛ:ſer/
monẽ diſcipulis facit: enumerans ſeptem

beatitudines ſpũs.O frẽs attẽdite qᷓ;tũ ſit &

impedimentũ:qᷓ; graue diſpendiũ inferat

ſancteę religioni ſuperfluitas ⁊ abundantia

rerũ:qð longe magis legimꝰ in libꝛo nr̃e cõ
ſcientię qᷓ; poſſumus explicare ſermonibꝰ.
Nunquid nõ ſodomitaꝝ peccatũ fuiſſe le/ Eʒec 16.
gitur abundantia pamnis et ſuperbia vite⸗
Nunquid nõ angeli videntes ſe abundare Eſa.i4.
in pulchꝛitudine ⁊ ſapiẽtia ſuperbientes ce
ciderũt: Hunquid nõ ⁊ patres noſtri quaſi Geñ.ʒ.
ratiõe eadẽ expulſi ſunt de paradiſo? Mun Señ.⁊.

quid nõ ⁊ mũdus ſubmerſus fuit: quando

abundantes ⁊ in ſuis abundantijs deũ nõ
cognoſcentes perierũt? Munquid nõ ęgy/
ptij abundantes iracundia pleni facti ſunt
⁊ ſubmerſi? Hunquid nõ pꝛopter abundã/
tiam idola terre facta ſunt: Munquid non i, gegi.15
amalech quia abũdabat:id eſt inuidia ple⸗/

Exo. 14.

nus deſiuit in manu ſaul? Hundqd nõ tem/

poꝛe dauid mlta milia interfecti ſt? NMũqͥd
nõ ſaul abundans ſuperbus efficit᷑ ⁊ eijcit᷑:
Nunquid nõ herodes aſcalonita iugulat᷑:

NMunquid nõ herodes tetrarcha ſperãs in

ſari ⁊ neroni abũdãtia? Quid aſſuero pecu

ſua abundantia populo ſatiſfacere:qui cre
debat iohãnẽ eſſe ſanctũ ⁊ iuſtũ:ipſũ tñ de Mattv.i4.
collauit: Cogitate frẽs qͥd receꝑit holofer/

nes:qͥd cęſar:qͥd nero:qͥd valẽtinꝰ:qͥd ↄſtã/

tinꝰ:qͥd detiꝰ:qͥd iulianꝰ: Quid & valuit cę

nia? Quid antiocho ſimulata ⁊ palliata pę
nitentia? Colamus ergo chꝛiſtũ pauperem
in pꝛęſenti vt ſimus diuites in futuro. Co/
mes em̃ diuitiarum ſuperbia ⁊ luxuria eſt.
Amemꝰ ergo o fratres ſummã chꝛiſti ⁊ apo
ſtoloꝝ paupetꝑtatẽ:ne in noſtra ſancta reli/
gione mutet᷑ coloꝛ optimus: et diſpergant᷑ Thꝛeñ.4.
lapides ſanctuarij noſtri. Sane em̃ fratres
mei ex collatiõe aliaꝝ paupertatũ: cõmen/

datio paupertatis volũtarie plenius inter

nos relucet. Sunt em̃ qͥnq; genera paupta

Ad fratres in heremo
e/bei . Ps. 28.
un dſi ↄfringentis cedros cõminuit cedrũ li-
m bani ⁊ hoſtia pꝛęparata ad victimã in odo/
rem ſuauitatis: Et ſic factꝰ ſum pater excel
e ſus. Deinde ad africã veni:mecũ ducẽs de/
iͤ cem ⁊ nouẽ ex fratribus meis ſimul viuen/
tes in palacio ſancto: et cupientes ſepara/
eiß ri a ſeculo: ſanctus pater valerius cupiens
nee eelſe particeps fructuũ ⁊ oꝛationũ: locũ iſtũ
Ene ſecretũ in quo nũc ſumus nobis donauit:
mna, ⁊ multi noſtrũ viderũt.Sed loco iſto ędiſi/⸗
hobe cato in chꝛiſti noĩe ⁊ ſanctę trinitatis ponti
fex hiponẽſis factus ſum: ⁊ vocatꝰ ſum pa/
rad, ter excelſus multoꝝ. Põtiſices em̃ fratres
ſuec mei ſicut vocant᷑ paſtoꝛes gregis: ita ⁊ pa⸗/
nſe tres plebis pꝛo cura ⁊ pfia ſollicitudine: et
n,’5 NSs. J1. tunc factus ſum ſicut oliua fructifera in do
Nri mo dei. Pꝛeſules em̃ oliuę comparant᷑ pꝛo/
anr ptervun olei triplicẽ.Hã oleũ pᷣmo illuiat:
ego ½ paſcit ⁊ leſ⸗ mẽbꝛa fouet.Sic ⁊ pᷣſules illu
c. minare debẽt vᷣbo: paſcere exẽplo ⁊ fouere
len egentes tꝑali bñficio. Ego em̃ frẽs nõ dico
le me hoc facere:ſtudeo tñ ſacrã ſcripturã ex/
rin ponere: turrim dauiticã clypeis foꝛtiſſimis
ms munire: munitã declarare: ⁊ declaratã oꝛdi
dene nare. Ham quid ꝑ turrim dauiticã: niſi ſan
gtni ctoꝝ eccleſia intelligo? Et ſic iam ab oꝛtu ⁊
Ntd occaſu: ab aquilone ⁊ auſtro viget nr̃a do/
n ctrina ⁊ expoſitio. Non tñ a me ſed de do/
nbd mo dei pꝛocedit: ⁊ ſic nõ ſolũ pater gentiũ
n⸗ P. 127. Dicoꝛ: ſed etiã vitis abundans in laterib
ſnat domus dei. Cuius domus ſunt latera legẽ
ginn tes ⁊ oꝛantes ⁊ ↄiugati legentiũ ⁊ oꝛantiũ ⁊
niol ↄiugantiũ. Nam vobis qui eſtis legentes
eo. 7 oꝛantes abundaãter pꝛopinauimus doctri
ä nã:qbus diſciplinã apoſtolicã tradidi. Cõ/
eten⸗ iugatis poculũ vitę etiã pꝛopinauim Do
enl bis tñ ꝓpinaui vinũ feruoꝛis: charitatis ⁊
züpaß ęquitatis: Illis vero pacẽ ⁊ patientiã do/
„½ O nauimus. Beuertamur S& ad hiſtoꝛiã pꝛęta
nane ratã:queę inſinuat nobis tria:ſcʒ diſciplinã
eoſi⸗ regularẽ:pꝛogreſſum ⁊ exitũ. NHicit᷑ em̃ nobᷣ
Alan a dño: Tolle filiũ tuũ:quaſi dicat dñs: Tu
un 1 q̃ monachus es:tolle ſiliũ tuũ iſaac:qͥ inter
ncha pꝛetat᷑ riſus:hoc eſt tuã pꝛopꝛiã voluntatẽ
toife⸗ tolle:in cuius executiõe homo ridet ⁊ dele/
ſoli⸗ ctat᷑. Et hęc eſt pᷣma oblatio quã hõ debet
un, deo reddere ⁊ offerre ſuper vnũ mõtiũ quẽ
ce en monſtrat nobis deus. Ham multa genera
ſyel montiũ demõſtrat nobis dñs. Sʒ de quat
huin tiuoꝛ nobis mediatoꝛ dei ⁊ hominũ homo
lh⸗ Eſa.2. chꝛiſtus ieſus mons dicit᷑:qui erit in nouiſ/

Aliet

tis: Pꝛima eſt infęlicitas:ſecunda eſt pau/

f 3

Sancti

Auguſtini

detne
pertas cupiditatis:tertia paupertas ſuper veſtra aſcẽdũt: recunite ad iatlon⸗ vel a⸗ ee
fluitatis:quarta doloſitas:quinta pauper / operis occupatiões:ne vos eſentine mu lerne
tas voluntatis. Pꝛimã habet mendicus: ſceę deglutiãt. HNunquid nõ ſic fecit ſanctus na
ſecundã habet auarus:tertiã habet pꝛodi/ pater antonius: Qui cum epiſtolas Zcha⸗ Ef
gus:quarta eſt paries dealbatꝰ:quintã ha ris ſuis in ſeculo moꝛãtibus recepiſſet:nul ͤn Pr
bet vir cõpeditus. Pꝛima eſt flagellũ: ſecũ lam legere voluit:ſed receptas in igne pꝛo/ leli
da eſt venenũ: tertia eſt vẽtilabꝛũ: quarta iecit dicens: Chartę fallaces eſtis:etiã ple/ cen 4
eſt vmbꝛaculũ: quinta ędificiũ. Pꝛima eſt nę mendacijs: comburo vos: ne comburar .— r⸗
miſeria qꝛ cuciat: ſecunda eſt venenoſa a: a vobis. Sequit᷑ fratres: Ligat᷑ iſaac. Sic geñ. 22. ſ⸗
necat: tertia ẽ ventoſa qꝛ inflat:quarta do/ et vos ligamini in hac ſolitudine tam foꝛ- hlen
loſa qꝛ diſſimulat: quinta gloꝛioſa qꝛ coꝛo / titer vt ↄſuetudines vite ſecularis ignoꝛe/ ſäunn
nat. MNec mirũ ſi chꝛſtianus amatoꝛ ſobꝛie / tis:⁊ ſuauitatem ſanctę religiõis capiatis. ſtuuan
tatis: ſobꝛietatẽ ſpũs cõmẽdat:cum epicu/⸗ Placeat vobis ſomni ſobꝛietas: mẽtis trã/⸗ uunf
rus pꝛeceptoꝛ voluptatis eam cõmendaue quillitas:coꝛpoꝛis mũdicia: moꝛtis ſeueri⸗ Nha
rit dicens: &ν felix paupertas eſt ſi leta ẽ. tas: 7 cuncta ſalutis expectatio. Soluitur Fun
Suꝑ hanc pꝛopꝛiã voluntatẽ offert homo ilſaac ⁊ iocunde ad matrẽ reuertit᷑ in berſa/ inlie
S deuotus:qð pꝛeęcipue ſit in pꝛofeſſiõe obe/ beę. Sic ⁊ vos vertamini ſoluti ad matrẽ q ten
Geñ.22. diendi. Sequit᷑ fratres: Strauit abꝛaã aſi/ ſurſum eſt hieruſalẽ. Cum ergo illic perue/ ſine
num: duos pueros ſecum ducens. Iaac neritis: dabit nefrigerij ſedem: quienes bea zun
yero ligna cedrina poꝛtabat: abꝛaã autem rron luminis claritatẽ. „ pien
ignẽ ⁊ gladiũ. Venientes aũt ad montẽ li/ &De obſeruantia ieiunij quadra Aun, Mofin
gat᷑ iſaac: ſuper ligna ponit᷑:et ſcira a patre geſimalis BHermo XI ſ: lic
dei voluntate:nõ aperuit os ſuũ. Et exten Vm ieiunaueris vnge caput tuũ: A ig deS
dens manũ abꝛaã: audiuit: Ne extendas faciẽ tuã laua: ne videanis homi/ Mauts. s. Nen geriei
manũ ſuper puerũ:ſed pꝛo iſaac tolle arie- nibus ieiunãs. Jeiunantis officiũ jeti
tem vnũ de cunctis tuis melioꝛibꝰ: quẽ in/ eſt: in cinere ⁊ cilicio ſedere: ſoꝛdidas veltel õ
ter ſpinas tibi paraui. Attendamus nunc nõ tenere:carnẽ macerare:faciẽ atrenuare: (mhlien
fratres:nã quid per aſinũ niſi carnẽ noſtrẽ in paloꝛe permanere: nõ ipſam lauare: n5 mmnan
intelligo:quę velut aſinus domãda eſt vir ad menſam opulentã accedere: nõ cõuiuia ſecri
ga: onere ⁊ pabulo ⁊ cinere et cilicio? Caro zfeſta viſitare: nõ capite inclinato incede/ cnin
domãda ẽ:ne impinguata: incraſſata ⁊ di / re:ſed elemoſynas dare: caſtitatẽ ſeruare: ſcion
latata recalcitret: velut aſinus qͥ cĩ dñove/ iuſte ſancte ⁊ pie viuere:vt chꝛiſti ſanctã re Cnrn
lut catellus ludere voluit. Huo nãq; pueri ſurrectionẽ expectans gloꝛiet᷑. Hecauͦt ois cteie
ſunt qͥnq; homiĩs ſenſus:quos tñ duos di / facite:nõ vt videamini ab hominibus: ſed * ii
cimus: qꝛ ad vſuʒ ⁊ ad executionẽ eoꝝ dus tm ab illo qui cuncta videt in abſcondito. ln
intra mẽbꝛoꝝ mancipata ſunt. Ham ⁊ egoa Sed ſi ↄtingeret ꝙ fumus ieiunioꝝ ſparge Nin ueit
velut abꝛaã in vobis ⁊ canonicis noſtns: ret inter homines: ſtatim faciẽ tus laua:ne lnli
Eſa.9 . ne caro luxuriet:⁊ ne moꝛs per feneſtras in, videaris hoibus ieiunans. Tria em̃ frẽs ꝓ nun
tret: duobus pueris vos ſociaui pauperta/ ponunt᷑ nobis hodie: ſcʒ ieiunare: faciẽ la- . Mi
ti ſcʒ ⁊ oꝛatiõi:qbus mediãtibus qͥnq; ſen / uare:⁊ caput vngere. Hec tria ſunt in abus dun
ſus coꝛpoꝛis extinguere poteritis. NHam ꝑ tota vita noſtra cõſiſtere debet. Quę ſunt Ne.z6 ar⸗
hec pꝛęterita mala obliu iſcemur: cogitatio iſta frẽs niſi declinarea malo ⁊ facere bonũ 5.56. nen
nes malę nõ aſcendẽt in coꝛda veſtra: affe-⸗ ⁊ totũ qð habes deo ↄtribuere: Ecce qcqd a
ctio cognatoꝝ nõ regnabit in vobis. heęc ↄtinet nr̃a chꝛiſtiana ſancta religio. Quid u
em̃ ſunt quę quotidie monachos cribꝛãt ſi⸗ em̃ ꝑ ieiunare frẽs niſi a malo declinare: nad
cut triticũ. Iſtę ſunt moꝛdaces curę: ꝗ ſan/ faciem lauare: bonü ſacere:ꝑ caput vngerc n
ctum viri pꝛopoſitũ eneruauerunt. Inter totü deo tribuere: Sed dicet quis. Bꝛeuis unk
has vir ſanctus coquit᷑ ⁊ cruciat᷑. Hhec ſunt eſt hec expoſitio:ſed aquam viuã vt cupi mie
Ecẽs.ĩo. monachoꝝ muſcę moꝛdaces ⁊ moꝛiètes: ꝗ mus nõ pꝛopinaſti. Attẽdite ergo fratres. ganen
perdunt ſuauitatẽ vnguẽti.hec ſunt vola / MHam hoſtis antiquus veſtris bpꝛimis parẽ SGeũñ.ʒ. W
Matth.ᷣiz. tilia quę comedũt frumentũ in anima ſemi tibus:pmo in paradiſo ſuaſit vt dñm offen .V loſo
natum. Vos aũt fratres dum hęc in coꝛda derent:ſecũdo vt faciẽ a deo abſconderent ode

d
mmn
us
da⸗
nul⸗
o/
ple⸗
Urar
Die ben

ſore⸗
nts.
3ti⸗
Veri⸗
itur
eſo⸗
nig
ene⸗
bes

2
2

ſci⸗
en
ge:
1l
ius
lade⸗/
re:
giüre
noi
aſed
alo.
he
ne
ſisp
e⸗
eus
ſue
ci
Gid
*
dere
uis
vpi
ſs.
l biiß⸗
D3
NI

ni, Mars4

Ad fratres in heremo

mederẽt. Haʒ ibi dicit᷑ vt caput pungeret:
ſ h vt caput vngeret. Ibi abſcõdẽdo faciẽ
latitaret:ſᷣ h lauaren Ibi vt comederet:
hͥ vt ieiunaret. Credamꝰ illi qͥ mõ hęc ſce/
NWattð.i7. pit:ſᷣ nõ illi qͥ ↄꝛia ꝑſuaſit.Ait em̃ pf:hic ẽ
filiꝰ meꝰ dilectꝰ:ipſum audite.HNaʒ ait ho/
B die: Cũ ieiunatl.Eſt em̃ frẽs qðᷣdã ieiuniũ
cõmẽdabile:⁊ qðdaʒ dãnabile. Dãnabile
qð vidẽt hoĩes:qð fit ꝓpt᷑ hoies.Lõmẽda
bile quod ſolũ pꝛopter deũ fit. Sed aliqui
ieiunant vt infirmi: aliqui vt faſtiditi: aliqͥ
vt auari:aliqui vt hypocritę. Egrotꝰ ieiu/
nat vt valeat:faſtiditus vt apetat:auarus
vt parcat:hypocrita vt apareat. Jeiuniũ
ęgroti ẽ ſanitat: ieiuniũ faſtiditi ẽ guloſi/

pocritę ẽ ſimultati. eęc aũt ieiunia etſi nõ
ſüt biegloſa vt ęgroti: tñ ſunt infructuoſa.
Jeiunãte g frẽs ꝓpt᷑ deũ: frangat nucẽ vt
accipiatl nucleũ: ꝓijciamꝰ foliavt inuenia/

aquas de fontibꝰ ſaluatoꝛis.Ait em̃ ſalua/
Eſa.SS toꝛ: Sitientes venite ad aquas. Mam tri-
Joð.ii.plex ẽ aq̃ ſaluatoꝛis frẽs: Aqua lachꝛyma/
ruʒ quando fleuit ſuꝑ Laʒarũ: ⁊ ſuꝑ ciuita
JYob.13/ et. 199. tem: Aqua quam poſuit in peluim qñ di/
ſcipuloꝝ pedes lauit: Aqua ꝗᷓ̃ de latere eiꝰ
emanauit. Pꝛimã opoꝛtet nos habere frẽs
ſi recte ieiunare cupimꝰ. Eſt & pꝛima aqua
H cõtritionis:ſecunda cõfeſſionis:tertia ſatiſ
factionis. Pꝛima mentẽ ſanat:ſecũda refri
gerat:tertia fęcundat.Ergo ſidelis ſi cupis
recte ieiunare:iſtas aquas recipe ⁊ laua te
12 mMmũdaber: a lepꝛa. Haʒ niſi habueris haſ
Caquas:ieiuniũ tuũ modicũ valebit. IJIldeo
Matth.22. vocati hodie ad nuptias magni regis frẽs
dilectiſſimi:oꝛnemꝰ nos veſtimẽtis:tubis:
⁊ cymbalis beneſonantibꝰ. Laudemꝰ ipſũ
„ patrẽfamilias: qͥ ad ſuas nuptias nos vo-
care dignatꝰ ẽ.Quę ſunt nuptię hodie pꝛę
parate frẽs: niſi iſti dies quos deus conſe/
crare dignatus eſt: Iſti em̃ ſunt dies quos
obſeruare debemus: in quibus legẽ recipe
re merebimur. Iſti ſunt dies medicinales:

qui animę ⁊ coꝛpoꝛi cõferunt ſanitatẽ. Iſti

ſunt dies nuptiales: in quibus veſtimẽtis
oꝛnati eſſe debemus:cymbala ⁊ tubas oꝛ/
ganaq; beneſonantia ſonãtes. hęc em̃ ſũt
inſtrumẽta quę in nuptijs quadrageſimali
bus ſonare debemus. Nam pꝛimo veſtire
nos debemus virtutibus ſanctis:expolia/

tatl:ieiuniũ auari eſt parcitat: ieiuniũ hy/

Germo. XLI

poſt meridiẽ: tertio vt de ligno vetito co/ s tis vitijs. Secũdo cymbalũ percutiẽdo pe/

ctoꝛa ꝑ cõtritionẽ ſonare debemus.Tertio
vt pꝛęones clamare debemus ſuggentes
vbera vocãdo ꝑuulos vt ieiunare diſcant:
ſenes vt ieiunare doceant:quia ecce nũc tẽ
pus acceptabile:ecce nunc dies gratię ⁊ ſa-
lutis:Ecce dies remiſſionis:ecce dies ſatiſ⸗

2. Corl. 6

factiõis. Tu ergo inique qui longo tempo h

re doꝛmiſti:ſi S memento vnde cecideris
⁊ age pęnitenti dũ tempus habes:dũ ſa/
nus es:dum peccare potes:vt nõ ex timo/
re ſed ex amoꝛe videaris pęnitere. mnis
em̃ frẽs mei:qui ꝑ penitentiã deleuerit pec/
cata ſua:iam angelicę fęlicitatis ꝑticeps E.
Ipſa namq; pęnitẽtia eſt medicamentum
vulneris:ſpes ſalutis ꝑ quã peccatoꝛes ſal
uãtur:ꝑ quã deus ad mif̃icoꝛdiã inclinat᷑.

Abpocj.2.

Dum autẽ pęnitentiã frẽs feceritis:fundi /
te ꝓ peccatis lachꝛymas coꝛdis et coꝛꝛis.

Nunquid nõ lachꝛymãdo frẽs mei:petrus

2 0 enia, „ a chꝛiſto reſpicitur: MNunqd nõ maria veni
Eſa.iꝛ2. mus fructũ: purgemꝰ puteũ:vt hauriam vᷣ am meretur?: Nunqͥd ñ martha lachꝛymis

ſanatur:? Nunquid nõ chananęa exaudit᷑:

Nunquid nõ laʒarus advitam reuocatur:
Laua ergo faciẽ tu qui hodie incipis ieiu/
nare: lachꝛymis ꝑcute pectus: exalta vocẽ
tuã cõſitendo:⁊ annũciando ſacerdoti pec/
cata tua.Audite fratres quid dauid ꝑ con/

feſſionẽ cõſecutus eſt.Quid ait:niſi pecca/ꝛ

ui dño? Et NMathan ꝓpheta ait: o dauid
tranſtulit deus peccatũ tuum a te. Cauete
tamẽ fratres:ne cõfeſſio ſit ſaul:qui redar/
gutus a ſamuele ſuꝑbiẽdo dixit: Peccaui.

Qui ſtatim audire meruit: Trãſtulit deus

regnũ tuũ a te. Sic ⁊ dixit Judas: Pecca/

Zucd.22.
Lud. 7.

Joß. II.

£
I. Beg. 15

Matt⸗27.

ui:nõ dolẽdo ſed diffidendo. Sic ⁊ Cayn: Señ.4.

Abaioꝛ eſt iniqᷣtas mea: q; vt veniã mere/
ar. Ergo fratres cũ ieiunatl facies veſtras

lauate lachꝛymis:caput vngite chꝛiſtũ qui

caput cunctoꝝ eſt. Ipſum ergo vngite: ſcʒ

oleo mificoꝛdię:elemoſynas dando:⁊ ver/

ba cõtritiõis clamãdo: Peccauimus dñe:
ſ miſerere: Et ſic vncti erimꝰ a chꝛiſto oleo
leticię.Sic vnctũ dauid legimus:ſic vnctũ
petrum ⁊ mariã ꝓſpicimus: ſic vnctos vo/
lentes ſemꝑ ſpęctauimus fratres. Sed qͥs

dicet:quomodo vngẽdus eſt deus?xꝝ pec⸗/

catoꝛ vade pꝛimo ad mariam peccatricem.
Ipſa em̃ vnxit pedes ⁊ poſtea caput: ſcili⸗
cet aiaʒ: ⁊ poſtea accedere potuit ad caput.

Nam ſi pꝛimo lachꝛymis chꝛiſti pedes non

lauiſſet: ad caput chꝛiſti accedere vngendo
E

Matth.s.
.

Bancti

auſa non fuiſſet. Ergo neceſſe t pꝛimo ad

pedes lachꝛymꝗs fundere: ⁊ poſtea ad chꝛi

ſti caput accedere. Scitote tamẽ frẽs mei:

ꝙ niſi inimicis veſtris coꝛde peꝑceritis:oĩa
quę agitis ſiue ieiunetis: ſiue elemoſynam
detis: ſiue omia quę bona ſunt agitis: oĩa
vana ſũt:⁊ ſerui inutiles eſtis niſi pꝛoximo
peperceritis.Sed dicetis:Ego parcere ini/
mico non poſſũ:ex quo erge mihi bona nõ

valent ſine hoc: me afflige ieiunando bo
na diſtribuẽdo nõ amplius volo. Ego aũt

Zud.õ. dico vob:Dimittite vt dimittat᷑ vob. Nul
lum tamẽ malũ impunitũ:nec aliquod bo/
num irremuneratũ remanebit apud deum
i nouit abſcondita coꝛdis cuuctoꝛũ.
e vita ⁊ moꝛibus clericoꝛum.
——ʒ XI
tres chariſſimi: ſanctꝰ ille Hix/
f remias cõſiderans ſacerdotũ ⁊ pꝛę/
latoꝛũ negligentiã:lamẽtabilesvo

Auluguſtini

Panes pharaonis diuiduntur in tres par/

tes:in cõcupiſcentiã carnis:⁊ concupiſcen/ i.Job.2.
tiam oculoꝛũ:⁊ ſuperbiã vitę. Pꝛima eſt lu
xuria quę eneruat:ſecunda eſt auaricia quę
cruciat:tertia eſt ſuperbia quę velut veſica
inflat.Luxuria eſt pꝛoferens immundiciã:
auaricia eſt generans inuidiã: ſuperbia pa
rit iniuſticiã. Luxuria eſt pięemens hominẽ
intra ſe ꝑ pollutionẽ:auaricia extra ſe ꝑ.ñ a
cat ionẽ:ſuꝑbia ſupꝛa ſe ꝑ elationẽ. Luxu2ꝰꝰä KL
ria depꝛimit hoiem intra ſe: qꝛ cũ factus ſit
ad imaginẽ dei: velut poꝛcus in luto viue/
re quęrit. Auaricia trahit hoĩeʒ extra ſe:qꝛ
ꝓpter terrena dimittit cęleſtia. Superbia
extollit ſupꝛa ſe:vt ponat in celũ os ſuum. Ns.2.
Et ſic pres ⁊ fratres homo ꝑ luxuriã in va/⸗
nis cupit delectari:ꝑ auariciã in trãſitoꝛijs
cõſolari: ꝑ ſuperbiã de impietate gloꝛiari.
Iſti ſunt paſtoꝛes quos dominus eiecit de Matts. ar.
templo vendẽtes ⁊ emẽtes. Iſti ſum quin/ 4. Regl.r.

es emittens dicebat: Paruuli petierũt pa 1 quagenarij qui ꝑ heliam cõbumintur. Iſti
nem ⁊ nõ eſt nec erat qui frangeret eis.Cla o ſunt illi falſi ꝓphetę veſtiti pellibus capꝛi⸗ Mattð.⁊.

mabat ergo hieremias aſpiciẽs deſtructio /ꝰ nis:qui etiã intrinſecus ſunt lupi rapaces.

nem ſancxę ciuitatis: ploꝛat et lamentatur

uoꝛant filios in ꝑditione. Vę vobis paſto/
ribus iſrael:qui quod pingue erat comedi/
ſtis:quod confractũ erat nõ conſolidaſtis:
quod erroneũ erat nõ reuocaſtis: quod in/
firmũ erat nõ ſanaſtis: quod nudũ erat nõ
cooperuiſtis. O frẽs lupi rapaces hodie fa
cti ſumus iuſticiã poſtponentes:veritatẽ ⁊
miſericoꝛdiã ignoꝛãtes.Cauete ergo ne vo
bis dominus hodie dicat:Diſpenſatoꝛẽ te
poſui ſuper familiã meã:⁊ tu panẽ eis non
fregiſti. Mõ ergo diſpẽſatoꝛ ſed diſſipatoꝛ:
Mattðᷣ.25. non ſpeculatoꝛ ſed ſpiculatoꝛ. O ſerue ne-/

Eʒzecb. 34.

quam mittã te in tenebꝛas exterioꝛeſ:iquo⸗/

niaʒz pueri tui petierũt tibi panem:nec fuit
HB qui frangeret eis. Itaq; frẽs diſtribuẽdus
ı „ . „„ 4
eſt panis ⁊ frangendus ſubditis anteq; fa-
me pereãt:nam ſi moꝛiẽt᷑:de manibus tuis

ſanguis eoꝝ exquiret᷑. Diſtribuẽdus itaq;
eſt panis om̃is ſanctitatis eſuriẽtibus.Eſt

em̃ fratres panis mũdus qui diſtribuẽdus
eſt ⁊ frangẽdus filijs:Eſt ⁊ alter panis im/
mundus: qui diſtribuẽdus eſt ſeruis. Sũt
etiã iſti panes coniuncti in domo dei:ſicut
in area paleę cũ granis. Tres tamẽ panes
legimus ĩ ſcriptura:panes pharaonis:ob

lationis ⁊ pꝛopoſitionis. Pꝛimi ſũt laici:ſe
cundi ſũt ſacerdotes: tertij vero paſtoꝛes.

crudelitatẽ matrũ:patrũ ⁊ paſtoꝛũ:qui de/

Ergo nos qui paſtoꝛes ſumus nomiati:lu/
xuriam frãgamus ꝑ abſtinentiã:auariciaʒ
ſubmergamus per elemoſynã:ſuperbiã fu/
giamus ꝑ humilitatẽ ⁊ per patientiã. Naʒ
ſicut impoſſibile eſt demonẽ in malo obſti⸗/
natũ paradiſum intrare: ſic impoſſibile eſt
luxurioſis paſtoꝛibꝰ: auaris ⁊ ſuperbis ſbᷣ/
ditos caſtos ⁊ humiles et bonos facere:qᷣa
neceſſe eſt vt talis ſit grex:qualis ſit et rex.
IEſt ⁊ aliꝰ panis oblationis: quem quidẽ C
nõ ſolum frangere ſed et deo offerre debe/
mus.Dauid dicebat: Intret oꝛatio mea ſi/ z. 1 40.9
cut incenſũ in cõſpectu tuo. Iſte eſt panis S
triplex:quia oꝛatio debet eſſe ampla:deuuo
ta ⁊ pura. Ampla vt pꝛo om̃ibus etiã roge
tis ꝓ calumniãtibus ⁊ ꝑſequentibus vos.
Deuota vt nõ remiſſe petat:ſed deuote:⁊
dabitur vobis pſeuerãtibꝰ. Sed dicet qͥs:
AQualis debet eſſe qui petit: quid petat:p
quo petat ⁊ a quo petatur? Si petis qua⸗
lis eẽ debeas:dicimꝰꝙ bonus:qꝛ ſcimus ꝙ gob.ʒ.
deus peccatoꝛes nõ audit. Si dicis qͥd pe,·
tere debeas:dico ꝙ vitã vł meritũ vitę:vel
appꝛehẽdentiã meritoꝛũ vitę. Sed ſi dicis
pꝓ quo petere debeas: dico ꝙ ꝓ bñ ⁊ male
viuentibus: vt bonus ꝑſeueret ⁊ malus cõ
uertatur: nõ pꝛo ſanctis non ꝓ damnatis.
Nam qui oꝛat ꝓ martyre:iniuriã facit mar Sa 1s vti
txri: ⁊ qui oꝛat ꝓ damnatis nullatenꝰ im/ ⸗ſen. diſ. 4e.

ca.Eſt quideẽ.

—

=
=
Se
—w =
— +=S —
= = = =
=– = — = .
— — — — ——

A
en, rzod,
que
ſca
icſ :
Apa
ninè
va
uru,
usſit
vie⸗
ſeg
ebi
nors
gin.

rdern

gun 8g

dni ENrbo g.

s
.
noͤn
düͤf⸗
e
obſ
pleek
hisß/
Nerg
aler.
liciſ.
debe⸗
nenſ boe

ns

Deo.
foge⸗
vos.
lole?
eiqs.
u,
qus/

apen
eyel
dics
male
GH
tis, ge bis
hur
,n

us

Ger.. .
olen

Ad fratres in heremo

Watiᷣ ʒ. petrabit. Potens tamẽ eſt deus vt de lapi
dibus iſtis fiant panes.Sed ſi vlterius ad
huc petis a quo:dicit᷑ ꝙ a patre om̃ia pete/
re in filj nomine debemus:⁊ ſic veri paſto/
D res erimus.Eſt ⁊ alius panis ſcʒ ꝓpitiatio
nis.Et iſte ẽ triplex panis angeloꝝ de quo
manducat homo in altari:panis filioꝛũ:id
eſt verboꝛũ ſanctę doctrinę. Hic eſt panis
qui cũ pꝛimo pane ð celo deſcendit:hhic eſt
Mattb.15. panis quẽ nõ eſt bonũ ſumere ⁊ dare cani⸗
bus hereticis:qͥa panis filioꝛũ eſt.Hic ẽ pa
Ludj.xI. Nis petitus:amice accõmoda mihi tres pa
nes: ſcʒ vitę:doctrinę ⁊ exempli.hic eſt pa
Jov.27. Nis datus petro vt paſcat agnos: nam ter
ait domin? petro vt paſcat oues:vt tu pa/
ſtoꝛ intelligas oues paſcere doctrina: vita
⁊ exemplo:vel euchariſtia: doctrina ⁊ vita
ſctã. Et ſiẽ dñs ait petro: ita ⁊ cęteris apo⸗
ſtolis ſuis. Ergo paſcamus oues noſtras:
paruiis noſtris panẽ frangamꝰ:ne deſici/⸗

mus verbo: paſcamꝰ exẽplo: ne tota gens e
pereat. Nam capita gentiũ ſumus: cęcoꝛũ ꝰ
⁊ ignoꝛantiũ duces:claudoꝛũ baculus:ter/
rarũ pꝛincipes:regum viatoꝛes:angelis ſu
perioꝛes Sed dęmonibus peioꝛes:dũ hęc
negligenter ꝓſpiciamus. Fratres paſcamꝰ
ergo populũ ne ſintvelut oues abſq; paſto
re: vt de paſcuis ſolitudinis trahat ad pa/
ſcua ſocietatis: Jeſus chꝛiſtus dñs noſter.

e modo querendi chꝛiſtum in
epiphan XLII
¶UVaiſtis frẽs mei chariſſimi ſanctii
v ſimos reges dominũ diligẽter queę
ſuiſſe:⁊ quęrendo deũ ⁊ hoĩem in/
ueniſſe non dubitamus: ⁊ ſibi pꝛecioſa mu
nera obtuliſſe firmiter credimus ⁊ pꝛeędica/
mus. Vos ergo frẽs quęrite chꝛiſtũ:queęri/
te naʒarenũ:quęrite floꝛidũ: candidũ et ru
* bicundũ. Quęrite chꝛiſtũ ⁊ hũc cruciſixuʒ:
gqꝓuerite et inuenietis:pulſate ⁊ aperiet᷑ vo/
bis:clamate ⁊ vocate dilectũ:nũciantes qꝛ
auapmoee langueſcitis. O vos mundi amato/
Nbit./ʒ. res qͥ terrena ſapitis:quoꝝ deus venter eſt
⁊ vita in cõfuſione: qͥd agitis ſine chꝛiſto:
qd cõcupiſcitis: qͥd ſapitis: quid ſperatis:
NMunqͥd ſine chꝛiſto vobis pax eſſe poterit:
MNundqd fclicitas vel victoꝛia:dignitas vel
ſecuritas:fides vel charitas:ſpes vel fidu/
cia:cõſtantia vel temperãtia:pꝛudentia vł
ſciẽtia:pulchꝛitudo vel foꝛtitudo:olfactus

Mattb.

Sermo XLII XLIII

. vl tactus iſus vlauditusſine chꝛiſto vo /

bis eſſe poterit: frẽs mei abſit. Quęrite Eſa.35.

ergo chꝛiſtũ duʒ inueniri poteſt:iuocate eũ

dum pꝛope eſt. In ipſo nanq; ſunt om̃es Cot.2.

virtutes ⁊ theſauri ſapientię et ſciẽtię abſ/
conditi. Quęrite chꝛiſtũ ⁊ inuenietis chꝛi-
ſtũ: pulſate ad chꝛiſtũ ⁊ aperiet vobis chꝛi

ſtus. Dirigite viam chꝛiſti: vt dirigat vos
chꝛiſtꝰ. Cuſtogite chꝛiſtũ: vt cuſtodiat vos

chꝛiſtus. Amaxe chꝛiſtũ: vt amet vos chꝛi⸗
ſtus. Quęrite chꝛiſtũ pauperẽ: et inuenie/

tis chꝛiſtũ diuitẽ. Paſcite famelicos chꝛiſti
vt paſcat vos chꝛiſtus. Viſitate infirmos

chꝛiſti vt viſitet vos chꝛiſtus. Pacẽ habe⸗
te cũ ꝓximo chꝛiſti amoꝛe vt vos paciſicet

chꝛiſtus. Hũc ergo chꝛiſtũ quęramus:hüc

etiã veraciter cupiamꝰ: hũc ſemper vt poſ/
ſumus agnoſcamus:hũc ſemꝑ quęramus.
⁊ inuentũ tam foꝛtiter:tam ſuauiter:tã dul

citer teneamus vt eũ nõ amittamꝰ. Quę/B
ant in viaspaſcamus pane angelico:paſca rendus eſt ergo chꝛiſtus: ſed non in platęa

vbi ẽ magna vanitas.Quęrẽdus eſt xpᷣus

ſed non ĩ foꝛo vbi eſt grandis aduerſitas:

Quęrẽdus eſt chꝛiſtus:ſed non in taberna

vbi eſt ſũma ebꝛietas. Quęrẽdus eſt xpᷣus
ſed nõ in ſeculari curia:vbi eſt maxima fal-

ſitas. Quęrẽdus eſt xpᷣus: ſed non i ſchoł

mundanoꝛũ philoſophoꝝ vbi eſt infinita

ꝑuerſitas. O vos mundi amatoꝛes qͥ terre/

na ſapitis:⁊ ꝓ terrenis honoꝛibus et pom/

pis diſcurrere nõ deſiſtiti tranſuolãtes mõ⸗/

tes ⁊ alpes:inueſtigare volẽtes alta ceęli:la

ta terrę:ꝓfunda maris:in caloꝛe et frigoꝛe:

fame ⁊ nuditate: cur chꝛiſtũ nõ quęritis:in
quo hęc omnia ⁊ maioꝛa ꝑfecte reperiunt᷑:

Quieſcite iam agere ꝑuerſe:diſcite bene fa Eſa.i.

cere.QO vos qui cęloꝛũ motus quotidie in/
ueſtigare curatis:nõ tamẽ vt deũ ꝑfectius
cognoſcatis:ſed vt mundo floꝛentes appa
reatis. Sapientes igit᷑ ⁊ inſipiẽtes querite
chꝛiſtũ:ſed nõ cũ luxuria in qua eſt lata de/
foꝛmitas: nõ cũ ſuꝑbia in qua iacet ęterna

loꝛũ ſeruitꝰ: et ęterna infęlicitas. Sed heu

frẽs: qꝛ nõ eſt hodie qͥ faciat bonũ:nõ eſt ꝗq
chꝛiſtũ adoꝛare oꝑe quęrat: nec eſt qui ſpe/

calamitas: non cuz auaricia in qua eſt ido/ oł.-.

ret in eo: ſed miles in enſe: rex in diuitjs:
puer in pomo: ſeruus in dño: vxoꝛ in viro:

vir in vxoꝛe:vetula in parua pecunia:⁊ ru⸗

ſticus in ligone ſperat. Ecce frẽs ecce quoe⸗/

modo vnuſqᷣſq; recedit a deo ſalutari ſuo:
Ecce quõ ſperamꝰ in vanitate:derelinqu?᷑

„ 645.¾.

tes deũ factoꝛẽ noſtrü:? recerełes a deo ſa. ius oꝛtũ angeli cantãt:ſancti exultãt: ſteri/Auc.2.
lulutari nr̃o. Mon ſic igit᷑ frẽs mei nõ ſic:etiã
Nð.ii. ſi diuitię ⁊ honoꝛes affluãt nolite coꝛ awo/
nere:ſed ſolũ in chꝛiſto coꝛ aponite: in ip/
ſo ſemper ſperate: qꝛ ipſi cura eſt de ſingu/

lis nobis.Quęramu

8chꝛiſtũ frẽs mei:et

nunq; quieſcamꝰ quouſq; chꝛiſtũ inuenia-
Eſa.S?. mus:Quęrite eũ dũ iueniri põt: inuocate
eũ dũ pꝛope eſt. Sed o frẽsquõ eũ queęre/
mus?Ecce em̃ querit᷑ hodiaxpᷣus: quęrunt
eũ pagani:quęrũt eũ iudęi. chꝛiſtiane ca
ue ne quęras chꝛiſtũ cũ iudęis:ſed cũ paga
Matth.2. nis regibus ꝑquirere nõ deſiſtas. Nam pa
gani quęrũt chꝛiſtũ adoꝛare:ſed iudęi quę/
rũt chꝛiſtũ iã ſupplãtare. Pagani hodie ad

chꝛiſtũ veniũt:ſed iu

dęi xpᷣm ſpernũt. Pa/

gani veniẽdo ad chꝛiſtũ laboꝛant:ſed iudeęi
quieſcendo xpᷣm ignoꝛant. Pagani chꝛiſto
munera offerẽtes ipſũ adoꝛant:ſed iudęi iã
chꝛiſti moꝛtẽ ꝓcurãt. Pagani adoꝛãdo chꝛi
ſtũ ⁊ miracula ibidẽvidendo:ipſũ toto coꝛ/i ceret:Aſcendit in cęlũ vt nobisxęloꝛũ poꝛ/
de magnifſicãt: ſed iudęoꝛũ ſynagoga iam o tam aperiret: ſedet ad dexteraʒ dei prfis vt

chꝛiſtũ ſpinis coꝛona
reuertunt᷑ gaudẽtes:

t. Pagani per aliã viã
ſed iudęi iam incipiũt

Jobh.II. eſſe pauẽtes: ne foꝛte veniant romani ⁊ tol
lant eoꝛũ locũ ⁊ gentẽ. Erubeſcite O ꝑfidi

ucj.ai. iudęi erubeſcite:qꝛ v

eniet tpᷣs qñ lapis ſuꝑ

lapidẽ in te nõ remanebit: eo ꝙ nõ cogno⸗/

ueris tẽpus viſitatiõ
ecce iam alieni hęred

is tuę. Erubeſcite qᷣa
itatẽ veſtrã aggrediũ/

tur: ⁊ ad veſtrũ regẽ natũ ꝑ ſtellã deducũt᷑:
cuiꝰ pᷣcioſa natiuitas fuit añ ſecula pſᷣdeſti/
nata:a ꝓphetl pſᷣnũciata: a paſtoꝛibꝰ ãnũ/

ciata⁊ ſapientibꝰ reg

ibꝰ reuelata. O iudęi

ſemꝑ deo rebelleſ:o cęci ⁊ obſtinati:cur nõ

ↄſiderat mirabilia ꝗᷓ

deꝰ oꝑat᷑ in medio ter

rę vre: Cur chꝛiſtũ nõ quęritl? Cur deum ⁊
hoĩeʒ nõ asſcitis: Cur eũ vt verũ dei filiũ
nõ adoꝛatl? O frẽs mei:nõ ſolũ iudęi:ſed ⁊

mali chꝛiſtiani hodie

occidere quęrũt xpᷣm.

Quãdo hoc quęrũt:niſi quãdo pſᷣcepta ſua

Mattð.⁊. ſeruare cõtemnũt:

õͤ ſic magi fecerũt: ſed

mox xpo nato credẽtes:ꝑviã laboꝛare cępe

rũt:⁊ ſic ꝑſeuerantes

aliquãdo eũ inuenire

meruerunt:nõ in pᷣcioſitate pannoꝝ: nõ in

multitudine ſeruoꝝ:

nõ in thalamo picto:

nõ in lecto eburneo:nõ in aula regia:Sʒ ꝓ
thalamo voluit reclinari in ſtabulo: ꝓ lecto
habere voluit fenũ:ꝓ ſeruitoꝛibus bouẽ cũ
D aſino ſaluatoꝛ habere voluit. Eia & fratres

mei:querite chꝛiſtũ:q
rite hũc floꝛidũ:candi

uęrite naʒarenũ:quę/
dũ ? rubicũdũ:ad cu/

lis clamat:vidua ꝓphetiʒat:ſymeon ſenex
expectat:ioſeph cogitat: maria mater recli
nat:bos cognoſcit:aſinus poꝛtat:ſtella de/
mõſtrat:magꝰadoꝛat. Iſte ẽ deꝰdeoꝝ in ſi⸗
on:qͥ in cherubin apparet terribil: qͥ in ſera-
phin apparet mirabitł:qͥ in virtutibꝰoſten/
dit᷑ incõpꝛehẽſibił. Iſte ẽ qͥ nuꝑ ð maria vir
gie natꝰ ẽ ⁊ hõ factꝰeſt:vt nos deos faceret
factus eſt homo. Iſte eſt qͥ eſuriuit vt nos
reficeret:qui ſitiuit vt nobis vitę ęternę po
cula miniſtraret. Iſte eſt qui ꝓ nobis tem/
ptat᷑ vt nos a temptatiõibꝰ liberaret: qui
ꝓ nobis ligat᷑ vt nos abſolueret: qͥ pꝛo no/

bis humiliatur vt nos exaltaret:qui ꝓ no/

bis expoliat᷑ vt nos tegeret: qͥ ꝓ nobis co/
ronatur vt nos coꝛonaret: qui felle ⁊ aceto
potat᷑ vt nobis fontes mellifluos aꝑiret:qͥ
moꝛtẽ ſuſcepit vt nobvitã ęternã donaret:
qui ſepultus eſt vt ſepulturã ſuoꝝ benedi/

credẽtiũ pꝛeces ⁊ vota exaudiret.Ecce ò̊ ad
quid natꝰ eſt xpᷣus:Ecce & ad qͥd venit chꝛi
ſtus:Ecce ꝓpter qͥd ad nos deſcendit chꝛi/
ſtus. Quid igitur agitis o vos mũdi ama/
toꝛes: Quid vobis cũ carne o venerabiles
ſenes? iuuenes delicati: quid agere cre/
ditis:cũ nihil ſinechꝛiſto poteſtis facere:qͥᷣ
buſcunq; etiaʒ bonis terrenis oꝛnati ſitis?
Querite ò̊ o iuuenes xpᷣm: vt iuuenes ma/
neatis. Querite vos ſenes chꝛiſtũ:vt cũ oĩ
ꝓſperitateviuerevaleatis.Querite chꝛiſtũ

et nolite quieſcere: illũ chꝛiſtũ:illũ ieſũ qui

cẽturiõis ſeruũ ſanauit: paralyticũ ſolida/
uit:laʒarũ reſuſcitauit:cecos illuminauit:
meretricem beatiſicauit:chananęã exaudi/
uit:latroni pepercit ⁊ ei paradiſũ donauit.
Hhũc chꝛiſtum quęrite fide: ſpe ⁊ charitate.
Querite chꝛiſtũ ⁊ nolite quieſcere. Quęri/
te chꝛiſtũ ⁊ nolite ſperare in longitudine vi
te veſtrę:qꝛ incertus eſt exitus.Sed atten/⸗
dite ne decipiamini:qꝛ ſub ſpecie boni mul
ta mala fiunt. Mon em̃ deſinit hoſtis anti/
quus figuram aſſumere angeloꝛũ lucis: la/
queos deceptionis vbiq; pſᷣtendẽs. Mouit
em̃ ipſe malignus naturas hominum:⁊ cui
adhibeat cupiditatis caloꝛem:gulęvoꝛaci/
tatem: luxurię feditatẽ: inuidię calamita/
tem. Optime nouit ques męroꝛe cõturbet:
quem fallat gaudio: quem metu opꝛimat:
quẽ admiratione ſeducat. Cũctoꝝ diſcutit

2. Cori. i·

iueöͤfinn
guuntel
une.
Gbfull
gono
en tvene
prupe
Abmmne
tllende
epelas.
ehonei
larlete
banper
feneten
ſoltede
iinopes
lamdiua
dan
Nlg huttzo
Nezſa
Nlerbus
Mchioefn
lenuenn
tenſtr⸗
nfeu
ſliy
lſun
n,to⸗
Rltee

Ulen
Al⸗
Plcheen⸗
le
ſenien
nſpie

eri un
ner
recl
e
laſt⸗
ſerg⸗
ſten⸗
favir
eet
tnos
nepo
lem
teqgi
ono⸗
9 o/
isc⸗
taceo
Mete
narer⸗
enedi⸗
üpor
fis yt
egad
tchi
nchui
lama⸗
oles
gege⸗
cerq
nſtis
eona/
nhci
cnlti
idügei.
Uſolce⸗
ninaut.
ſeraudi
onauit.
anigte.
Qugri/
ndinen

ganen/

onimol

santi/2,0

cis: lo
Bouit
nedan
voꝛc
amita/
turbet:
Ninat:
ſautt

»
.·
5 .—

Ad fratres in heremo

naturas: ventilare et perſcrutari cunctoꝛũ
affectus: in nullo deſiſtit:⁊ vbi cognouerit

quod delectet:ibi ſuũ exercitũ ponit.Tu g̊

fidelis cũ temptatiões ꝑſenſeris:mox chꝛi/
ſtiü quęre:mox chꝛiſtũ iuoca:⁊ mox tibi ipᷣe
ECEorj.I0
enſeker nos temptari ſupꝛa id qð poſſumus poꝛta/
re:Qui eſt benedictus in ſecula: Amẽ.
¶ De pietate:charitate ⁊ ſuffragijs
defuncto Dermo XLIII

doꝛ me legiſſe mala moꝛte perüſſe
illũ qui libẽter in hac vita oꝑa cha/
itatis vel pietatis voluit exercere. habet
ſem̃ multoſ interceſſoꝛes pius homo:⁊ ille qͥ
opera charitatl exercet hilariter. Quid em̃
auglilid de pijs hoibꝰ dicere poterimꝰ: niſi id
Apoj.14. qð frequẽter legimus: Opera em̃ illoꝝ ſe-
quunt᷑ellos? Quare: niſi qꝛ multos habẽt
interceſſoꝛss? Ideo impoſſibile eſt:vt pꝛe/
ces multoꝝ nõ exaudiant᷑.Conſidera ergo
o homo quis eſt ille qui tibi in via occurrit:
SGSeñ.I.aĩladuerte ꝙ hõ eſt ad imaginẽ dei factus:⁊
tñ pauper eſt: nudus ẽ:miſer ẽ: mẽdicus ẽ:

oꝛphanus⁊ pupillus foꝛſitã eſt.Caue tñ ne

talem deſpicias:caue ne eum percutias:ne
expellas. Nam licet pauper:licet nudus:li

cet famelicus:licet miſer appareat:licet do/

leat:licet erubeſcat:non tñ expellendus eſt

re:nec expellere etiã ſi impoꝛtune petierit:

nolite de eis aliqñ murmurare: qꝛ pauꝑes

⁊ inopes nõ ceſſant laudare deũ. Conſide/

. ra tu diues qui vias perambulas⁊ plateas
erecto capite ⁊ collo:ꝙ tu ſimul cũ paupere
JZob. I4. Hat ꝰes ð muliere:⁊ bꝛeuiviues tꝑe.Et licet
diues ſis:ſępe tamẽ repleriſ amaritudine ?⁊

doloꝛibus. In ſoꝛdibus generatꝰ es: in te/
nebꝛis ↄfoueris. In doloꝛibus etiã peperit
te mater tua:⁊ ante exitum matrẽ grauiter
oneraſti:⁊ in exitu matrẽ dilaceraſti turpi⸗
ter:fleuiſti ſimul cum paupere ⁊ mendico:

qñ vallẽ ploꝛatiõis ingreſſus es. Pares
geniti ſumus:pariter viuimꝰ: pariter mo/
riemur ⁊ oẽs.Cõſidera & o diues ꝙ pauper
⁊ ⁊diues pari modo oẽs naſcunt᷑ ⁊ moꝛiunt᷑.
Noli g eos deſpicere:noli manũ bñdictio⸗/
nis auertere ab eis:ſed eos facie ſerena ſu
B ſcipe:eos verbo ⁊ exemplo reſice. Miſeri
coꝛdia igit᷑ o frẽs mei mater noſtra ſit. Naʒ
q eſurientẽ pane verbi reſicit:qͥ ſitientẽ po/
tu fapiẽtię refrigerat:qͥ errantẽ in domũ pa

auxiliabitur quia fidelis eſt ⁊ nõ permittit

Ratres mei chariſſimi nunq; recoꝛ;)

pauper. Molite igit᷑ fratres mei eos ſperne

Sermag XLIIII
* tris reuocat:qͥ innocentẽ ꝓtegit:qͥ infirmũ
ſide ⁊ patiẽtia inſtruit:qͥ ĩ tribulatõe oppꝛeſ-⸗
ſo ↄſolãdo vel cõpatiẽdo ſubuenit: hic ve/
rus piꝰẽ:verꝰ miſericoꝛs ẽ:verꝰamicꝰdei ẽ:
nec eũ mala moꝛte periturũ aliqͥs dicere au
deat.OQ miſcðia ſalutis pꝛęſidiũ:fidei oꝛna
mentũ:pꝛopitiatio pctõꝝ:tu iuſtos ꝓbas:
tu ſanctos rosoꝛas:malos ad bonũ perdu
cis:⁊ qͥ ſine te cnctis bonis abundare vi/
det᷑:vel caſtitate apareat decoꝛatꝰ:oĩno di
cere nõ deſiſtat:ſeruꝰ inutilis ſũ.Sʒ attẽdi
te etiã frẽs mei: attẽdite:qꝛ nõ ſolũ paupe/
ribus in via miſereri debemus:ſed ⁊ defun
ctis cũ om̃i diligentia miſereri ⁊ ſubuenire
ſtudeamꝰ: attẽdẽtes ⁊ q̃ͥd iudas machabę⸗

fecerit.Dixit em̃ ꝙ ſancta eſſet cogitatio ꝓ 2. Machab..

defunct exoꝛare: vt a pctis ſoluant᷑. Scie/

bat em̃ ipe iudas: ꝙ nemo gloꝛiari poterat Eꝛouer. 20.
caſtũ ſe habere coꝛ:ↄſiderãs etiã ꝙ aſtra nõ Job.15. er. 25.

erãt munda in ↄſpectu dei. Ceciderunt em̃
o angeli de cęlo:ideo munda aſtra nõ fuerãt:
* nec etiã infans cuius vita eſt vnius diei ſu Job. 15.
per terrã:ſine pctõ eſt. Quid & de nobis di
cemus: Hunqᷣd gloꝛiari poterimꝰ caſtũ ha/
bere coꝛ: Abſit oino:qꝛ oẽs pctõꝛes ſumus
⁊ in pctis ↄcepti ſumus ⁊ nati:oẽs etiã vitã
peccabilẽ ducimꝰ:oẽs in pctis viuimꝰ:⁊ foꝛ
ſitan in venialibus moꝛimur. Ergo miſeri/
coꝛdia indigemus: qꝛ de hac vita om̃es mi
graturi ſumus. Et licet carnẽ dure macere/
mus ieiunijs ⁊ abſtinẽtia:licet oia mala pa
tienter ob chꝛiſti amoꝛẽ ſuſtineamus:nõ ta
men ↄdignę ſunt paſſiões huius tempoꝛis Ro.s.
ad futurã gloꝛiã: quę reuelabitur in nobis.
Ergo miſericoꝛdia indigemꝰ: qꝛ per noſtra
merita ęternã vitã acquirere nõ valemus.
Cupis autẽ o homo vt tui miſereat᷑ deus⸗
Fac vt pꝛoximo miſerearis. Nã tm̃ tibi mi
ſerebit᷑ deus:quantũ ⁊ tu miſereberis pꝛo/
ximo.Tantũ recipies in alia vita: quantũ
facies in ſſenti vita. Oꝛa & ꝓ defunct:: vt
dũ fuerint i ererna vita:ꝓ te oꝛare nõ negli
gãt. Expectãt em̃ nos vt iuuẽt᷑ ꝑ nos: Tẽé/
pus em̃ operandi iam pꝛofugit ab eis. Cla
mant igit᷑ quotidie qui iacent in toꝛmẽtis:
clamant ⁊ pau ſunt qui reſpondeãt. Tlu
lant ⁊ nõ eſt qui conſoletur eos.O qᷓ; gran/
dis crudelitas fratres mei: o qᷓ; grandis in-
humanitas:clamãt ad nos quotidie: qꝗ dũ
vixer̃t młta mala ꝓ nob ſuſtinere voluert:
nec eis ſᷣuenire curamꝰ. O ve magna ihu⸗
manitas.Ecce em̃ inſirmus iacet ⁊ clamat:

Bancti Auguſtin 4
za medicis conſolat᷑: camat᷑ poꝛcus ⁊ oẽs pꝛo defunctis beatisvel dãnatis obſecres: mmn
cum eo clamare non ceſſant: cadit aſinuus bona ꝗᷓ facis pꝛo eis nõ amittis. Sępe em̃ l
⁊ oẽs eũ ſubleuare feſtinãt:ſᷣ clamat in to;iꝛ pꝛędicauimus:⁊ ſępe integra fide docuimꝰ be
mẽtis ſidelis:⁊ nõ eſt q reſpõdeat. Ecce ve ꝙ nullũ malũ impunitũ:⁊ nullũ bonũ irre/ ſan
ſtra inhumanitas frẽs.Eia & nõ ſic:ſed me- muneratũ erit:apud quẽ nõ eſt acceptio ꝑ / Act.io. hone
2. Machab i2. mẽtote frẽs ꝙ ſancta ⁊ ſalubꝛis: pia ⁊ felir ſonaꝝ.Oꝛatio em̃ tua in ſinu tuo ↄuertet᷑. s.34. nieg
⁊ ſuauis deo ⁊ angelis eſt cogitatio pꝛo de· Igit᷑ pꝛo defunctis ſemꝑ oꝛandũ eſt:⁊ ſi nõ ns
functis exoꝛare: vt a penis quas pꝛo pctis pꝛoficiet eis qꝛ beati vel damnati ſunt:oꝛa hont⸗
C patiunt᷑: ſoluant᷑. Sʒ dicet ꝗs: Ecce patrẽ tio in ſinu noſtro ↄuertet᷑. Sic em̃ ſemꝑ bo/ rnie
bonũ: piũ ⁊ humilẽ: miſerieoꝛdẽ ⁊ caſtũ: et ni erimꝰ:ſic pij ⁊ miſericoꝛdes:ſic mala moꝛ ainot
oilbus virtutibꝰ plenũ ⁊ oꝛnatũ habeo: tũc te perire nõ poterimus:quia dñs cuſtodiet Ecet
ſi vera ſũt ꝗᷓ lego: eũ eſſe beatũ nõ dubito: nos in totavita nfr̃a:quã poſtea deſerendo Mo geic
Cur oꝛare pꝛo eo volo:cur elemoſynã da/iü./dabit illa quã nec oculꝰ vidit: nec auris au/ 1. Corj.2.
re:cur ieiunare:cur ſanctoꝝ coꝛpoꝛa viſita / diuit:nec in coꝛ hominis aſcendere potuit. de
re? Mõ ẽ ̊ neceſſe ꝓ eo oꝛare:qꝛ fidelis fuitt: Feſtinemꝰ ergo o fratres pꝛo defunctis ex/⸗D t.
prliꝰ: caſtus:humilis: patiẽs: ⁊ cũctis bonis oꝛare: vt et ipſi feſtinent nos ad ſe vocare. cn
Ecẽi.ʒl. oꝛnatꝰ:⁊ poſt aurũ nõ abijt:nec in pecunięg Vidgent em̃ ſanctã trinitatẽ tantũ eſſe vnã ue
theſauris ſperauit:potuit trãſgredi et no e quantũ tres ſimul ſunt: nec plus aliqͥd ſũt . aug
trãſgreſſus:⁊ facere malũ ⁊ nõ fecit. Quid duę q; vna vel tres: ⁊ in ſe infinite lint: et ſotrn
Saliud credere debeo niſi qð lego? Quid ſingula ſũt i ſingulis: ⁊ oĩa ĩ ſingulis: ⁊ ſin/ ten
em̃ lego:vel qͥd ſᷣdicare audio: niſi ꝙ qͥ bñ gula in oĩbꝰ: ⁊ oĩa in oĩbꝰ: ⁊ vni oia ſunt. mnn
oꝑatur:bene remunerabit᷑. O hõ hęc ꝗ di⸗/ Et ſi capere nõ poteſtis: quomodo ſancta s een
cis:ego nullo mõ tibi negare audeo. Quis trinitas tres ⁊ vnũ ſunt:exemplũ accipite: ſeſe
em̃ fideliũ dubitat: qᷓ; qͥ bene fecerit bñ reei ¶ Anus em̃ eſt ſol in ceęlo currens:calefaciẽs ri
piet:? Conſulo tñ vt pꝛo defunctis exoꝛare ⁊ fulgens. Vnus eſt in terra ignis tria ſimi ä
non deſiſtatis. Dixi em̃ ſupꝛa: ꝙ nemo ſine liter habens:motũ:lucem ⁊ feruoꝛẽ: nec lu htun
Nꝛouer.⁊o. crimine viuit:nemo gliari põt caſtũ vel mũ cem a motu et feruoꝛe diuidere potes. Sic aler
dũ ſe habere coꝛ.Et qͥd &ↄſulo:qͥdvolo:qͥd eſt ſancta dei trinitas. Et ſi eius myſteriuʒ legt
vel depꝛecoꝛ:niſi ꝙ dimittas incertũ ⁊ acci - capere nõ valeamus:bene operari feſtine/ n
pias certũ? Quid eſt qð eſt incertũ: niſi mus: vt ſicuti eſt ſanctã trinitatẽ per gra/⸗ ate
neſcis vtrũ pater tuus cruciet᷑:vel vtrũ di tiam videre mereamur. Inhumanũ eſt nã/ isn
Ecccẽs.9. gnus fuerit odio vel amoꝛe? Multi em̃ ſue q; patriã deſerere:patriã deſpicere:vel ĩ ea .
rũt qͥ reputati fuerũt ſancti:⁊ tñ in ↄſpectu nolle habitare. Bene ergo operari non pi/
dei nõ boni:ſed mali inuẽti ſunt. Accipe geat: vt patriam habitare ⁊ ad eam redire ⸗
qð eſt certũ:⁊ dimitte qð eſt incertũ. Certũ valeamus.Tanta eſt enim pulchꝛitudo iu-
em̃ eſt ꝙ peccatoꝛ fuit:licet bonis oꝑibꝰ oꝛ/ ſticię:tanta iocunditas lucis ęternę:hoc eſt dae
natus fuerit: ignoꝛamuus tñ vtrũ ęternam incõmutabilis veritatis ⁊ ſapientię:vt etiã wan
gliaʒ meruerit poſſidere.Lege & o hõ ⁊ oꝑ ſi nõ liceret in ea amplius manere q; vnius n
implere feſtina:ꝙ ſancta ⁊ ſalubꝛis eſt cogi diei hoꝛa vel media: pꝛopter hoc ſolũ innu wuf
tatio ꝓ defunctis exoꝛare:⁊ elemoſynã da / merabiles anni huius vitę pleni delitijs et „ i
2 Machab.i2. re:⁊ carnẽ affligere ⁊ oꝑa charitatis exerce circũfluentia bonoꝛũ tempoꝛaliũ recte me- n
re: ⁊ peregrinatiões facere vt a pctis ſoluãẽ⸗ ritoq; contemnerent᷑ hęc omia.Q regnum lent
tur. Mã ⁊ ſi ſunt beati vel damnati pꝛo qb“ dei gloꝛioſum: o patria noſtra deſiderabi n
rogas dũmodo neſcias ⁊ a deo reuelatũ ti/ lis:tantũ vales quantũ habeo:tantũ emit arci..22. W
bi nõ fuerit: nõ beatis vel damnatis iniu/ de te vidua duobus minutis:quantum pe MWatth. i9. Me
rias facere potes vel deũ offendere:tũc bo trus qui reliquit omia: quantum ʒachęus Zud..19. mn
no tuo nõ indigẽt:⁊ ſi dãnati obtinere non dando dimidiã patrimonij partem:quan/
valẽt. Ergo dum certus nõ ſis:ꝙ nec beati tum maria ſoꝛoꝛ laʒari: quę omnia vendi/ Actj.4. Uhe
nec damnati ſint:oꝛare pꝛo eis nõ differas: dit et ante pedes apoſtoloꝛũ poſuit. Cur ent
qꝛ vt ſupꝛa diximus:bonis tuis nõ iudigẽt ergo bene operari pigri ſumus?Cur pꝛo de ntn
qͥ beati ſunt:⁊ mali nõ obtinẽt:qꝛ damnati functis exoꝛare negligimus? Intuea mur —Eſi
ſunt. Scias tũ ⁊ indubitãter credas: æ licte ergo fratres patriã noſtram: non ſolum ex 1andin

es:
enf
lnn⸗

lre⸗
1 9 Akern

nic; gi;
ino

0a
dbo,
mor
fodiet
renco
lsal, CN
otun.
niser D
oenr.
ſeyi
idſit
Unnc
iſ
ſun
nan
te .
ſlcis
uſni
neel
6. N
ſenn
ſeſine⸗
ag
tnd⸗
clie
onpe

ſere .

Gol⸗
ocet
te
mins
inr

ise

gene⸗
Gun
ſrbi⸗
ſenit Prinn
m be⸗ Darhig
guan⸗
,
rwoe
u.
er

jpꝛomiſſiõibus:angeloꝛum ſuſceptoꝛes:fa
cie ad faciem deum videntes:pꝛudenter et

Ad fratres in heremo

hominibus:ſed etiã ex angelis atq; archã/
gelis:thꝛonis ⁊ dominatiõibus: pꝛincipa/
tibus ⁊ poteſtatibus congregatã. Ibi etiã
ſanctam ⁊ indiuiduam trinitatem ſicuti eſt

homo videbit: plus tamen vel abundan/

tius:quantũ plus in via operãdo meruerit
clarius videbit. Non tamen quibuſcunq;
bonis onerati ſimus:pꝛopter hoc eam eme
re valemus:niſi per gratiã poſſidere. Cunc
enim om̃es contenti erimus:omes fęlices:
E om̃es iocundantes.heęc eſt em̃ illa optima
Zud.io. pars:quã maria elegit quieſcendo ⁊ ſeden
do ad pedes domini. Contemplabatur em̃
ipſa deum ⁊ hominẽ: ideo optimã partem
elegit. Quare optimã partem dicit: niſi qꝛ
per contemplationem ęterna vita deſigna/
tur? Optima vita eſt enim quia ſecura eſt:
quia ęterna eſt:quia vera eſt:quia fęlicitas
noſtraæſt: deum habere:deum videre:deſi
contemplayi. Ideo optima pars eſt:quam
partem nõ poſſumus hic poſſidere. Qua/
2. Cor.5. re? Quia q; diu viuim pegrinamur a domi
no:⁊ ſemper in periculo ſumus:⁊ ſemper in

laboꝛe in hac vita cum martha fatigamur.

Sumus em̃ hic cũ martha laboꝛãtes: hoſ/
pites recipiẽtes ⁊ mininſtrantes ſeruis dei
lueg neceſſaria ſunt. Hanc partem martha
legit 1 bona fuit: ſed non optima: quia nõ
ęterna. Bona tñ fuit quia perſeuerando in
operibus charitati:ſedere ad pedes domi/
F ni in ęterna vita cũ ſoꝛoꝛe meruit. Feſtine
mus ꝭ̊ oꝑa pietatl exercere ⁊ ꝓ de fũctis ex
oꝛare:vt videre poſſimꝰ⁊ reuerẽter ſalutare

2—◻

pꝛophetas ſctiſſimos ⁊ pr̃iarchas veraces.

Iſti em̃ ſũt quoꝝ noĩa manẽt in ęternũ:qꝛ
deo digni ſunt:ſide pꝛeclari: hoſpitalitate
pꝛęcipui: aſtuti in ſenſu:ſapiẽtes in opere:
rebus ſecularibus locupletes:reparatoꝛes
oꝛbis terrarum atq; recreatoꝛes:creduli in

victoꝛioſi: qͥꝝ imperij poteſtas nõ ceſſauit
quoaduſq; chꝛiſtus ex eoꝛũ germine ꝑ vte/
rum beatę virginis:quę ẽ ſpes omniũ gen/
tium:natus in mundo: coꝛuſcando in mũ/
do awaruit. Iſti enim ſunt ſancti viri:cum
quibus locutus eſt deus: ⁊ oſtendit eis ſe/
creta ſua:vt ea quę ventura erãt quaſi pꝛę/
ſentia ſpirituſancto illuminati agnoſcerẽt.
Feſtinemus ergo fratres ſęculum exire: vt

etiam ſalutare ⁊ videre valeamus ſanctos

Wanb. · apoſtolos: quoꝛũ oculi beati: qui deum in

Sermq XLV
—

carne viuentem videre meruerũt: quoꝛum

fructus in patria in eternum maner. Feſti/
nemus etiã fratres mei ingredi ſanctaſan/

ctoꝛum:vt etiam valeamus videre ſanctos
dei martyres:qui carnem domuerunt:ſpi9-
ritum roboꝛauerunt: dęemonibus impera -/
uerunt:virtutibus coꝛuſcauerũt: pꝛeſentia
deſpexerunt:e illam patriam de qua nunc
loquimur vocẽz et moꝛibus pꝛedicauerunt.
Feſtinemꝰ igitur fratres etiam ingredi ſãc/
ta ſanctoꝝ: vt videre valeam ſanctos dei
cõfeſſoꝛes: qui licet perſecutoꝝ rabiem nõ
ſenſerint: tamen per vitę meritum deo di⸗
ghni pꝛemio martyrij nõ pꝛiuãtur:quia mar
tyrium non tantum effuſione ſanguinis:ſᷣ
etiam abſtinẽtia peccatoꝝ et exercitatione
diuinoꝝ pꝛęceptoꝛum perficitur. Feſtine/
mus etiam fratres mei ingredi ſanctaſan/
ctoꝛum:vt videre mereamur ⁊ ſalutare re/
uerẽter ſanctã dei genitricẽ:cũ ſanctis ſuis

. Virginibus:quę ſuis exemplis vtriuſq; ſe/
o xus multitudo eius ſequitur veſtigia:⁊ re/

lictis nuptiarum copulationibus: dimiſſa
qʒ liberoꝛum pꝛopagine: ſpõſo qui in cęlis
eſt perenni mente: actu: habitu ⁊ geſtu ap/
plicari meruerunt. Iſtę em̃ fuerũt virgines
ſacrę deo deuotę:quę invita ſua fuerũt oꝛa
tiõibus inſtantes:ieiunijs adherẽtes: ele/
moſynas faciẽtes:pauꝑes recreãtes:in tri/
bulatiõe gaudẽtes:in bello potẽtes:in dã/
nis tꝑaliũ rerũ deo grãs agentes. Feſtine⸗
mus ꝭ̊ frẽs mei iſtoſ imitari ſanctos.DPiſca .

mus ab eis oꝑa charitat ſine intermiſſiõe

exercere valẽter:vt ꝑ gratiã mereamur deũ
videre facie ad faciẽ ſicuti eſt: Quod nobil
ↄcedat ille qͥ ẽ ſctõꝝ oĩm virtꝰ⁊ ſalus amẽ.
epęnitentia agenda: ⁊ detra/

ctione bitanda: BSerm XLV

9 Eatus homo cui miſerebit᷑ deus. A
Conſiteamur fratres: et miſerebit᷑ *
nob. Sꝛandia ſunt peccata noſtra:
quia tamẽ magnus dñs.Sed agamus pę/
nitentiam:quoniã in ſęculum miſericoꝛdia
eius. Videte fratres qͥd dicat: In ſeculũ.

In inferno quis conſitebit᷑ tibi? Nemo eſt
enim qui poſſit in inferno pęnitẽtiã agere:

Infructuoſa eſt em̃ talis pęnitẽtia.hic mi

ſeretur veaner : hic poꝛrigit manũ cadẽti.

In celo ſedet iudex:qͥ ad ↄuerſionẽ nos ad
monet. Beati qui faciunt iuſticiã. Juſtus NRꝛouer. 24.

ſepties cadit in die de cogitationibus ſuis
gut de ſermonib ſuis:et iteꝝ ſurgit.Inq/ Eʒecb.i.

cunq; die cõuerſus fuerit peccatoꝛ et egerit

peęnitentiam: miſerebitur ei deus. Heq; iu-

ſtus debet eſſe ſecurus:nec peccatoꝛ deſpe/

rare. In vtroq; timoꝛ ſit ⁊ ſpes. Fęlix ẽ cui
hãc vitã xpᷣs notã fecit:Et pat᷑ ⁊ mater eſt:

AQui ſic agit ſe liberat:⁊ alios ſuo exemplo

ad vitã ęternã perducit. Lex em̃ eſt quę cũ

euangelio partem habet. Haptiʒzatus ho/

mo ſi peccat ⁊ agit veram pęnitentiã: cito
ei remittunt᷑ peccata. Impius eſt qui chꝛi-

ſtum negat:neq; hic neq; in futuro remit/

B tetur ei. Diximus de impietate: dicamꝰ de

pietate: Pꝛimꝰ gradus eſt humilitas: ⁊ in

bono opere perſeuerare. Secũdus gradus

eſt ieiunare:et elemoſynas facere.Tertius

gradus eſt charitatẽ ſectari: ⁊ patientiã ha

bere. Quartꝰ gradꝰ eſt oia derelinq̃re ꝓpi
chꝛiſti amoꝛẽ. Quintꝰgradꝰ ẽ vitia dimitte
re.Maioꝛ virtus eſt vitia dimittere q; res.

Mihil pꝛodeſt dimittere terrrenas ſubſtan/ lij audite me:timoꝛẽ domini docebo vos.

Auguſtini

* poli laqueus ẽ. diu in ſctitate ſumꝰ:aię
nfe in oꝑe dei ſũt. diu ĩ pctis ad peccã-
dum voluntatẽ dirigimꝰ: animę noſtrę tur
bant᷑. Vbi em̃ maioꝛ pęna: maioꝛ victoꝛia
eſt. Sed quod aures carneę nõ intelligũt:
aures chꝛiſti in cęlis intelligunt. Juſtus et
peccatoꝛ ęqualiter habent carnẽ:ęquale pa
tiunt᷑ naufragiũ: ſimiles exitus: ſᷣ diuerſa
pꝛęmia. Juſti ducũt᷑ ad pꝛęmia ęterna:pec/
catoꝛes ad gehennã ſempiternã. Mõ opoꝛ/⸗
tet conſentire detrahẽti. Zanta em̃ diſtan /
tia eſt inter foꝛnicantẽ ⁊ detrahentẽ: vt ille
qui foꝛnicatur tantũ ſe occidat: ille autem
qui detrahit: ⁊ ſe et eum qui audit perdat.
Abaledictus homo qui facit opus dei ne / Hiere. 48.
gligenter: ſicut dicit pꝛopheta: Filij gehen /
nę:filij perditionis:⁊ filij diaboli:⁊ filij dei:
quia vnuſquiſq; cuius opera facit:eius ſt/
lius awellat᷑.Et in alio loco dicit: Venite ſi

NS. 33.

tias: ſi vitia non dimittimus. Multi diui/ s Declina a malo ⁊ fac bonũ: inquire pacẽ et
tias derelinquũt:vitia nõ relinquunt. Po ſequere eã. Oculi dñi ſuꝑ iuſtos:⁊ aures eiꝰ
num eſt ieiuniare et elemoſynã facere. Je-

iuniũ ſine elemoſyna parũ valet: Jeiunia
vero cum alijs virtutibꝰ pꝛoderunt. Quid
mihi pꝛodeſt cuʒ ieiuno ſi luxurioſus ſum:
ſi iracũdus ſum: ſi detractoꝛ ſum? Maioꝛa
vulnera ſunt linguę q; gladij.Gladiꝰ coꝛpꝰ
interficit:animam autẽ non interſicit. Vi
dete fratres quanta mala habet lingua:in

bono magna ẽ: in malo moꝛs eſt. Diabolꝰ

Ela. I4*

Pꝛouer. 18. 1 .
Cbus linguę moꝛs ⁊ vita eſt.Detractio gran

vnde cecidit: Nũquid furtũ fecit: NMunꝗd
homicidiũ fecit: Hunquid adulteriũ fecit:
Diabolus nõ pꝛopter hoc cecidit: ſᷣ ꝓpter
linguaʒ:quia dixit: In cęlum aſcendã: ſuꝑ

ſidera ponam thꝛonũ meum: et ero ſimilis

altiſſimo. Quid dicit ſalomon:? In mani/

Elſa. 6. de vitium eſt. Pꝛopheta dicit: VUę mihi mi

ſero:quia immũda labia habeo. Igit᷑ qui

immũda labia habet:nõ poteſt pꝛopheta/
re. Vę mihi miſero ſi dimiſi matrẽ: ſi dimi/
ſi fratres:ſi dimiſi ſoꝛoꝛes:ſi dimiſi res peri
turas:ſi reliqui ſeculũ:⁊ hic pꝛopter res pe/
rituras ſollicitoꝛ. Pacẽ labijs pꝛomittimꝰ:
⁊ in coꝛde nõ tenemus. Chaſtianoꝝ arma
pax chꝛiſti eſt. Meipſum occido:ſi alijs de/
traho. Salomon interpꝛetat᷑ paciſicus:ſan
ctę cõuerſatiõis opere pꝛęclarus. Vxoꝛ tua

dicit᷑ ſapiẽtia:ſoꝛoꝛ ⁊ ſpõſa.Multos habet

diabolꝰlaqueoſ:hõicidiũ diaboli laqueꝰẽ.

Auaricia diaboli laqueꝰ eſt. DPetractio dia

in pꝛeces eoꝝ:pꝛęſtãte dño noſtro ieſu chꝛi/
ſto: qͥ viuit in ſęcula ſeculoꝝ: Amen.
IE eangelier hoſt. pitalitate: Ser
moe =
Viaa Ratunsangels ſemꝑ de⸗/ A

fendimur ne demergamur fratres
dilectiſſimi: ideo de eis ad eoum
honoꝛem ſermonẽ facere ne pigreſcamus.
Sed quid de angelicis ſpiritibus loque⸗/
mur:cum de eis loqui imundi ſimus? Cre/
dimus tamen ſane:⁊ indubitata fide tene/

mus:diuina eos pꝛęſentia ⁊ viſiõe beatos „

ſine fine lętari bonis domini:quę nec ocu-⸗
lus vidit:nec auris audiuit:nec ĩ coꝛ homi/
nis aſcẽdit. Quid ergo miſer peccatoꝛ pul/
uis ⁊ cinis vobis loquar: quia nec ego eo/
rum gloꝛiam valeo cogitare:nec vos audi/

re ſufficitis? Pꝛofecto ſi ex abundantia coꝛ Mattb.iꝝ

dis os loquitur ad dei laudem:qui nos di/
gnatur ad amoꝛẽ ſuum inflãmare: dicamꝰ
qð poſſumus. In ſupernis ſpiritibꝰ nõ tm̃
admirabilis dignitas eſt:⁊ dignatio ama/
bilis inuenitur: ſed tanta gloꝛia eſt ꝙ lin/
gua vel coꝛ humanũ nullatenus dicere va⸗
let vel cogitare. Ipſi enim deo ſemper aſſi/
ſtũt:domeſtici dei ſunt:cęli ciues: pᷣncipes
paradiſi:ſciẽtię magiſtri:doctoꝛeſ ſapiẽtię:
illuiatoꝛes aiaꝝ:cuſtodes eaꝝ:coꝛpoꝝ ʒela
toꝛes:et defenſoꝛes bonoꝛum.Quod bene
teſtatur ille doctoꝛ doctoꝛum: et veritatis

uß

. .
mayauni

e
wls

aosſ
ſiun
gurg
ſo
lelhe
Nenp
Hide
An
mmur.
Nhan

(bient

ſucen
ip⸗
licen
gunns
me

„

n
l
on
lngſnn
dne
noce
lſt
hange
laes
date

l;

nie
i⸗

etur
tnis
gün
uset
lehe
erſs
epec
dpor⸗
iſtan
Vtlle
Uuen
cnt.

eie/beH

Gchen
lide
dus ſ
Nneſ
os.
ee
l
nchen

G

ne de⸗
fanes
couun
amus.
lague⸗
ele
jetene
bealos
doa/
honni
Npol
ed
34udi

hosd
dian⸗
nond H
ana⸗
glin⸗
gen
craſi
napes
gieng
5
bene
juns

6 G

Ad fratres in heremo

tiũ cęlũ ⁊ beatę illi curię intereſſe meruit: ⁊
videre deũ ſicuti eſt:atq; ſuꝑ oẽs hoĩes me
ruit noſſe ſecreta. Lunc em̃ ait: Tunc em̃ di

heb.i. xit ⁊ exclamauit:ꝙ oẽs erant adminiſtrato

res ſpũs miſſi in miniſteriũ noſtrũ: Ipſi ꝓ/
uinciaꝝ cuſtodes dignitateſq; noſtras tam
ſpiritales q; tempoꝛales om̃i diligentia cu/
ſtodiẽtes: Ipſi ſunt ↄtra fomitẽ impetran/
tres: Ipſi ſunt pꝛo nob ↄtra demonẽ victo
riã obtinẽtes: Ipſi ſunt per quos ad fletũ
ↄtritiõis pęnitentię ⁊ oꝛatiõis inducimur:
Ipſi ſunt ꝑ qs nr̃a facta vel cogitata ad cę/⸗
lũ hilariter poꝛtat᷑: Ipſi ſũt fratres noſtri:
q̃ valde nos diligũt: nos vbiq; inſtruũt:in

cunctis nos pꝛotegunt:noſtrũ aduentũ ex/

pectantes ad cęlũ: ⁊ ſedes paradiſi ꝑ nos
repleri affectant: Iſti ſunt ſanctiſſimi ſpũs
q nobis doꝛmiẽtibus aſſunt cuſtodes:nov
oꝛantidug aſſunt tripudiãtes.QAuis & frẽs
angeloꝝ mMmoꝛia in mente carebit?: Quis
eos nõ diliget? Quis non veneretur eos:qͥ
in ↄſpectu dei ſemꝑ aſſiſtunt? Iſti ſunt per
quos ſuſtentamur:ꝑ quos in mari ⁊ in ter⸗
ra iuuamur:ꝑ quos mẽte ⁊ coꝛꝑe illumina/⸗
mur:ꝑ quos in tribulatiõibus ⁊ anguſtijs
ↄſolamur:ꝑ quos ab inſirmitatibꝰ frequen
ter liberamur:ꝑ quos ⁊ a ꝗbus in extremis
ↄtemplamur:ĩ fide ſolidamur: ⁊ a maligno
ſpũ defenſamur:⁊ obtenta victoꝛia ad pa/⸗
radiſum vel ad purgatoꝛiũ ꝑ eoſdẽ depoꝛ/
tamur:⁊ dũ purgamur ab eis ſępeviſitari ⁊
ↄſolari nõ dubitamus:pꝛomittẽtes celeſtẽ

Chieruſalẽ ciuitatẽ igreſſuros. Eia ̊ fratres

ſtudeamus ſanctos angelos imitari:⁊ non
ſolũ ipſos ſed etiã angeloꝝ amicos.Circũ/

ſpiciamus em̃ iutegra mẽte:perlegamꝰ ſcri

pturas vt poſſumus:⁊ inueniamꝰangeloꝝ

amicos: qbus inuentis petamus qͥd fece-
„ rũt:quõ angelis placuerũt: in bus eos ſe/
Inact ri Sen. 18. et 19 curi imitati ſunt. Veniat ſanctꝰ pater ab/

raã: ⁊ qͥd fecit innoteſcat. Veniat ⁊ nepos
eiuſ loth:⁊ dicat pꝛopter qͥd vel quomodo

a ſodoma ꝑ angelos liberari meruit. Ve/
Tobie. 5S. niat ⁊ tobias ducens ſecũ filiũ: ⁊ ꝓpter qͥd

ꝑ angelũ illuminari meruit ⁊ filiũ cuſtodi/

Hanieł.ʒ. ri doceat. Veniant ⁊ tres pueri:⁊ quõ acti/

uis ⁊ paſſiuis apꝛoximatis:nõ ſequat᷑ ne/

Actj.i2. ceſſario actio:ſcribãt. Veniat ⁊ petrꝰ⁊ quõ

ꝑ angelũ liberari meruit audiamꝰ:vt ⁊ au
diẽtes magna magnalia ꝗ̊ᷓ ſancti angeli fe⸗

D cerũt eos ſequi ⁊ imitari valeamꝰ.Dic nos

Sermo XLVI

2. Corj. 12. pꝛędicatoꝛ: quando raptus fuit vſq; ad ter . ſancte pat dꝛal qͥd feciſti: vel qͥd facere

docuiſti vt ſanctis angelisã iocunde pla/
ceres? Dic vt a te diſcamꝰ:doce vt nos a te
doceri valeamus: nã pf es:⁊ qꝛ oẽs filij tui
ſumus: te decet nos docere. O fratres qͥd
aliud dicere poterit:qͥd aliud vel docere:ni
ſi ꝙ hoſpitalitatẽ ſꝑ ſeruare voluit: ſan/
cta veraq; hoſpitalitas ꝗᷓ nõ ſolũ angelos:
ſed etiã ipſumveũ aliqñ recipere meruiſti.

Ecce pꝛopter qͥs abꝛaã dei angelis placuit.

Ecce pꝛopter qͥd loth liberari meruit. Ecce
pꝛopter qͥd tobias illuminat᷑ ⁊ filius illęſus
reſeruat᷑.Ecce pꝛopter quid tres pueri ⁊ pe
trus illeſus reſeruat᷑ in carcere. Diſcite er/

go chꝛiſtiani: diſcite hoſpitalitatẽ exphibere

in cunctis:ne foꝛte cui domũ clauſerit: cui
hoſpitalitatem negaueritis: ipſe ſit deus.

Obuiã em̃ iuit loth angelis tanq; peregri-

nis: qui ex ſua laudabili ↄſuetudine iã ſo/
domitico vitio liberatus eſt: et inter peſſi/

mos optimus ↄſeruat᷑:a periculo ciuitatis
5„ eripitur: coꝛpoꝛale euadit incendiũ:et ad

ęternũ ↄſeruatus eſt pꝛemiũ. Nunqͥd ⁊ ab/
raꝗ deũ vidit quando tres vidit ⁊ vnũ ado
rauit: Igit᷑ o fratres recipere peregrinos fe
ſtinate. Tu em̃ neſcis an chꝛiſtus dignet᷑ te
viſitare:licet chꝛiſtus ſemper in hoſpite ſit.
Pateat enim peregrinis ianua tua:ſuſcipe
eos alacrit᷑: ablue pedes: laua eoꝝ capita:

7

purga eoꝝ imundicias: ⁊ noli auertere ma/ Ecei.4.

nũ tuã ab vllo paupere. Et ſi cuncti ſubue
nire nõ vales:ſaltẽ voluntas bona ſit circa
cos. Suſcipite & fratres peregrinos: quia
qualẽ mercedẽ habemꝰ peregrinando:talẽ
habebimus peregrinos ſuſcipiẽdo. Fiunt
em̃ ambo ęquales:⁊ qͥ pꝛopter deũ refrige/

rat:⁊ qui pꝛopter deum laboꝛat. O ſancta E

nãq; hoſpitalitas angeloꝝ amica:charita/

tis ſoꝛoꝛ:humilitati coꝛona. Nam qͥ habet

te:habet verã humilitatẽ:⁊ qui te o humili
tas habet verã hoſpitalitatẽ habet:nã ſine
te:hoſpitalitas nulla eſt. Diſcamus & frẽs
non ſolũ a patribus hoſpitalitatẽ ſeruare:
F a chꝛiſto humilitatẽ aſtringere. Diſcamꝰ

ab eo nõ mundũ fabꝛicare: nõ cuncta viſi/

bilia ⁊ inuiſibilia creare:nõ in ipſo mundo
miracula facerd moꝛtuos reſuſcitare: non
ſiccis pedibus ſuper aquas ambulare:nõ

heęc om̃ia: ſed tantũ quia mitis eſt ⁊ humi/v

lis coꝛde.hoc eſt ꝑfectũ hoſpitalitatis fun/⸗
damẽtũ.O ſctã nãq; hũilitas hoſpitalitat:
ſoꝛoꝛ⁊ amica ſuauis:qui te in cũctis magis

67

Sancki
indignioꝛẽ ſe alijs arbit:R
ſuperioꝛ aparere:pꝛimatꝰ ⁊ cathedras oẽs
fugit:om̃e dominiũ abhoꝛret:ſolã hoſpita

litatẽ amplectit᷑:ſolã eam poſſidere deſide

rat.Eia & fratres excelſa eſt patria: ſᷣ humi

1( delderat⸗

lis eſt via.Aenſuremꝰ eam:perquiramꝰ
Geñn. 18. et. 19. ea: ambulemus per eã. Sic em̃ fecit abꝛaã ⁊

loth dum peregrinos ſuſcipiebãt: Sic to/

bias dum moꝛtuos ſepelie Rt. Sic em̃ ⁊ an
Mattðbᷣ.I. geli de quibus ait ſaluatoꝛꝙ ſempervidẽt

varns qui eſt in cęlis:Amẽ.

e vehemẽti peccati ſe odomitici

teſtatiõe: Germo XLVHI
VUdite nõ fratres chariſſimi ſᷣ pꝛin
cipes ſodomitaꝝ: percipite auribꝰ
lege dei veſtri populus gomoꝛrę.
udite ⁊ auditũ facite filijs veſtris o gens
plena pctõ:graui iniquitate:ſemini nequã
filijs ſceleratis.Ecce dereliquiſtis deũ:blaſ
phemaſtis ſanctũ iſrael:⁊ alienati eſtis iaʒ

Eſa.i. retroꝛſum.A planta em̃ pedis vſq; ad ver/ „
ticem non eſt in vobis ſanitas: ideo terra.

veſtra deſerta:ciuitates veſtrę ſuccendun/
tur igni:regionẽ veſtrã coꝛam vobis alieni
deuoꝛant:⁊ deſolabit᷑ ciuitas ſicut in vaſti/
tate hoſtili. Quare hoc patimini:niſi quia

ſimiles ſodomitis iam eſtis? Audite ergo

principes ſodomoꝝ:audite eſaiã vobis di

Abi. S. centem: Multitudine victimaꝝ veſtrarũ

1. Retrac. Mẽtis ⁊ coꝛpoꝛis ſpurcitia.Et hec ſpurcitia
8:et. v?.· nõ ſolũ peccatũ eſt:ſed ⁊ pena peccati.Cuʒ
em̃ deus videt om̃ino ſe ↄptemnẽtes:⁊ man

plenus ſum:eo ꝙ indigne mihi offertl. Ne
offeratis igit᷑ vltra ſacrificiũ:qꝛ ſabbata ve
ſtra:incenſum veſtrũ:⁊ ſolẽnitates veſtras
odiuit aĩia mea:⁊ omia facta ſunt mihi mo/
leſta. Cũ extenderitis manusveſtras:auer
tam oculos meos a vobis:⁊ cũ multiplica⸗/
ueritis oꝛatiões nõ exaudiã:pꝛo eo ꝙ turpi

B tudinẽ oꝑamini. Quęẽ illa turpitudo: ni/

ſi illa quę immũdicia per apoſtolũ appella/

Auguſtini

ſtolus:Quia nõ pꝛobauerunt deũ habere Ro.i.

i noticia: tradidit eos dñs ignominię: Mã
maſculi relicto naturali vſu fęmineo: exar/
ſerũt in deſiderijs ſuis:id eſt maſculi in ma
ſculos turpitudinẽ operãtes. O q; abomi/
nabile vitium:o qᷓ; deteſtabile crimen: o qᷓ;

moꝛtiferũ damnũ:o q; peſſimũ ſcelus:o qᷓ;

inaudibile malũ. Ecce em̃ membꝛũ chꝛiſti
nõ ſolũ foꝛnicat᷑:ſed etiã meretrix efficitur.
lhec eſt em̃ illa imũdicia: quã deus odio ſũ-
me habet:quã deteſtant᷑ ſancti:quã odiũt

beati:quã fugiunt illi qui regnũ dei conſe/

quunt᷑ ęternũ:quã diligunt illi qui crucian
di ⁊ maledicendi ſunt cũ diabolo ⁊ angelis

ſuis. O peſſimi ſodomitę ⁊ vi peccatoꝛes: ¶
o peſſimi atteſtante ſcriptura: Erant ſodo/ Geñ̃.iz.

mitę peſſimi ⁊ peccatoꝛes coꝛã dño. Pecca
toꝛ em̃ dicit᷑ coꝛã dño: cuius peccatũ deus
nõ dimittit impunitũ:⁊ nõ differt qui diffe

rens ẽ pęnã. Vnde ait:Clamoꝛ.odomoꝛũ Geũñ.is.

⁊ gomoꝛreoꝝ multiplicatus eſt: ⁊ peccatuʒ
eoꝝ grauatũ eſt nimis.Clamoꝛ em̃ dicitur
peccatũ: quãdo nõ ſolum cogitat᷑:ſed abſ2

q;f omi timoꝛe ad actum perducit᷑:⁊ in ↄſue/

tur: Alla deniq; eſt turpitudo:illa ſũma im

mundicia:illa ſũma miſeria: a qua angeli
fugiunt:quã dęmones vidẽtes oculos clau
dũt. Illa eſt em imundicia ⁊ miſeria quam
maſculi in maſculos operant᷑. De quibus

Ro. I. ait apoſtolus:Mon ſolũ qui faciunt:ſed et

qui facientibus ↄſ. entiunt: digni ſunt moꝛ/
te.hHec eſt merito immundicia:qꝛ eſt nimia

data ſua ↄculcantes:vertit eos in repꝛobũ
ſenſum:vt illã abominationẽ exerceant:et

nõ intelligãt ⁊ animaduertãt:ſicut ait apo

tudine multiplicat᷑.Et tunc dñs gladiũ fu/
roꝛis ſui extendẽs: pluit ignẽ ⁊ ſulphur de
cęlo:⁊ combuſteę ſunt ciuitates ⁊ ſubmerſeę.

Aerito igit᷑ per ſulphur ciuitates illę ſub/

merſę ſunt ⁊ deſtructę: qꝛ tam eoꝝ feminę

qᷓ; eoꝝ maſculi fetenti luxuria ardebant.&à

luxuria peſſima: virtutũ deſtructio:vitioꝝ
augmentatio:delectatiõis combuſtio:cha
ritatis diminutio:burſaꝝ euacuatio: Dul/
cis es:ſed ecce om̃is dulcedo in amaritudi
nẽ grandẽ mox ↄuertitur. O luxuria per te
pax deſtructa eſt:per te homicidiũ factũ ẽ:
per te ciuitates combuſtę ſunt: ꝑ te regna

ꝓdita ſunt:per te oĩa fere mala facta ſunt:
per te dauid exulat᷑ a deo:ꝑ te ſamſon mo/ . Begfſ.in.

Judic .16.

ritur: per te ſalomõ expellit᷑:per te loth pa/ 7. Begi,
tit᷑:relinquẽs patriã ⁊ vxoꝛẽ amittẽs.Et iõ hᷣeñeiꝰ.

pᷣuaricatoꝛes legis attẽdite:legite legẽ.ꝰ D

gomoꝛreoꝝ ſeqces qᷣeſcite iã agere ꝑuerſe:

diſcite iã bene facere:diſcite iã deũ timere. Eſa. 1.

Fugite ſodomitas vt moꝛtẽ. MNolite ↄuer-
ſari cum eis:ne foꝛte cũ eis depereatis. Ve

niet em̃ tem pus ⁊ nõ tardabit:⁊ inſurget il

le ſanctus ioſeph:qui de hoc crimine peſſi/ geñ.ʒ7.

mo ſuos fratres incuſare patri nõ timuit.
Surgat ⁊ nunc hoc caſtitatis exemplũ:⁊ in
terſiciat oẽs tales operantes iniquitatem.

Veniat ille magnus ſanctus Paulus:vas

ſimnitan
loernert
lnllaene
ntatien
hinono⸗

Bi
ar,
nwa
onni⸗
noc
o
dheii,
cltur.
dioli⸗
odiüt
(onle⸗
Wcian
ngals
otes:
tſocdo baig
Pera
üdas
diſte

wuz
Niur
gabl⸗
nolle⸗
düfa
hurde
eſe.
leſb⸗
fmnine
n.O
witoy
korche
D,

nmide „
Exo. 32.

ut
ſacche:
ſalun.
ſonno⸗
lotbpe ;agtn

s Et bh

onobchſß

electionis:⁊ cõfundat om̃es tales talia dili ꝰ mittit gloꝛiã:male vero penã eternã. Eru⸗ F

Ad fratres in heremo

gentes: vt nullus reperiat᷑ in oꝛbe. Veniat
ille dilectus dei virginitatis imago ſctũs

Johãnes:⁊ ſuavirginali pꝛeſentia tales cõ
fundat. Veniat etiã illa lucerna mũdi ⁊ /

curſoꝛ dilectus: et ſua grandi audacia:oẽs
tales interficiat ſpiritu oꝛis ſui. Veniat et

E

loth nepos ſancti abꝛaę cũ nepotibꝰ ſuis:
⁊ oẽs tales expellãt de terra viuentiñn. Ve⸗
niant om̃es ſancti angeli:⁊ cõburãt omneſ
qui oꝑantur iniquitatẽ gomoꝛreoꝛũ. Eia g̊
quieſcite iam agere ꝑuerſe:diſcite cũ loth ⁊
ioſeph bene facere: anteqß adimpleãtur ꝗᷓ
diximus. Memẽtote frequẽter ⁊ nolite ob
liuiſci:quid fecerit illa femina romana tar/⸗

peia. Quid em̃ fecit: Mam luxuria magna

regnabat in ea:tamẽ ipſa pagana caſte vi/

uere volebat. Quid em̃ fecit: Oculos ſibi
eruivolit⁊ pᷣcepit:⁊ delitijs cũct depoſitꝭ

—

panẽ tan cũ aqua ſumere voluit ad men

lſurã. OQ frẽs mirabilis cõditio mulieris:mi

rabilis bonitas: mirabilis foꝛtitudo: quia
ꝑ hoc nõ paradiſũ expectat: nec ꝑ hoc lau/

dari deſiderat: nec beatã pꝛędicari affectat:

nam ꝓpter qͥd hoc fecerit ignoꝛamꝰ:qa pa⸗

ganã eã fuiſſe pꝛędicamus: VUnũ tamẽ ſcio

ꝙ ſi ↄſiliũ ab auguſtino petiſſet: ego tanq;
fideł nihil aliud dicere potuiſſẽ:niſi ꝙ tan/
tũ panẽ ⁊ aquã ſumpſiſſet determinato põ

dere ⁊ menſura. Hos ꝙ frẽs ſcire debemus

⁊ nNullatenus dubitare:ꝙ caſtitas cũ abun/

dantia ⁊ fertilitate ſtare non poteſt. Sed ſi

mihi non creditis:gomoꝛrenſibus credite.

Abundabant em̃ valde in cũctis bonis: et

poſtq; comederant ⁊ biberãt: ſurrexerũt lu
dere.Sic ⁊ vos oꝑantes video: naʒ fertili⸗

tatẽ habetis:pane vino ⁊ cũctis bonis om
nibus qbus indigetis:ideo timeo ne perea
tis. Quare? Quia nõ eſt malũ qð in vobis

nõ regnet. Nunqͥd ſuperbi? nunqᷣd auari:

nunauid guloſi:nunqd pueroꝛũ cõcubito/
res? O miſeri membꝛa diaboli: cur nõ eru/

beſcitis:cur nõ deſiſtitis talia operari?Cõ/

fundoꝛ ego epiſcopus talia loqui: ↄfundoꝛ
talia enarrare.Sed etſi tacuero moꝛs mi⸗

hie eſt: etſi hoc pꝛedicauero:nõ effugiaʒ lin/

guas veſtras. Audaci igit᷑ pꝛedicabo:qͥa ⁊
vos publice oꝑari nõ erubeſcitis.Emenda
te igit᷑ vitã ⁊ emẽdabo verba:quieſcite age

re ꝑuerſe:et ego quieſcã mala veſtra vobis
impꝛoperare.Sic etiã dñs facit: qꝛ mutata

vita mutat ſententiã:bene oꝑantibus pꝛo

Bermo

diamus igit᷑ frẽs noſmetipſos in ſcientia ⁊
caſtitate: vt ſtudẽtes ⁊ intelligẽtes ſimus

cta. Mam ſi luxuriari volueritis:nunq; cha
ritatẽ habere poteritl. Charitas em̃ eſtvir/
tus quę cõſũmatio ⁊ ꝑfectio aliarũ virtutũ
dicitur: ſic ⁊ liuria deſtructio. Nam nulla

virtus: nulla bonitas:nulla ſapientia cũ lu
xuria ſtare põt? nulla iuſticia: nulla laus:

ſed om̃is ꝑuerſitas:et ꝑſonarũ acceptio in

ea regnat. Ideo attendite:qᷓ; neceſſaria eſt
ipſa caſtitas. Maʒ ſi caſte vixerimꝰ:rixe in/

tus nõ erũt: nõ verba mala. Etſi mibi non

creditis:qͥd loth acciderit legite. MNam ſan/ SGeũñ.19.
cti angeli domũ eius intrauerũt: quo facto
ſodomitę domũ eiuſ circũdederunt:⁊a foꝛſi

tan non ſoluʒ ꝑoſtiũ: ſed ꝑ feneſtras intra⸗
uerũt. Nunqͥd ⁊ loth cũ nepotibꝰ ſuis ver/
berauerũt? Omnino vt arbitror nõ ſolum

verba: verbera receperũt. Et foꝛſitan fra⸗
o tres:ideo vxoꝛ loth cõuerſa fuit in ſtatuam

ſalis:qꝛ ſodomitis non ꝓcurabat reſiſtere.

In ſimili etiã ſcelere:in eodẽ crimine mulie
res etiã erant:⁊ foꝛſitan in maioꝛi: qͥa pꝛin⸗

cipiũ tanti crimĩs in illis ciuitatibꝰ mulie/

res fuerunt:⁊ hoĩes poſtmodũ ipſę peſſime

docuerũt. O mulieres luxurię matres:non

ſufficiebat pꝛimũ hoieʒ decepiſſe. Ideo cõ/

uertamur ad dñm: ſimus pęnitẽtes: vna/
nimes in dilectiõe dei:⁊ vt mẽbꝛa vnita ſi⸗

mul laboꝛemꝰ. Nam ſicut odiũ diſſipat ec-
cleſiaã:ita vinculũ dilectionis edificat eam.
NOgdiũ em̃ generat detractionẽ et inuidiã:ꝗᷓ
peſtilentia ⁊ pernities eſt eccleſię. Per odi/

um amittitur illa ſancta vtilitas ⁊ iocundi/

-

SGermo. xL VIII.

g

—
——,

S

ſuaues: affabiles ⁊ mites in charitate nõ fi ,·

LVII XLVIII

Is
£

3

tas de qua dicit᷑: Ecce q; bonũ et qᷓ; iocun/ Ns. 132.
dum habitare frẽs in vnũ. Per odiũ expel-
litur chꝛiſtus qͥ eſt vera ſapientia:qꝛ in ma/ Sap̃ᷣ.
liuolã aiam nõ introibit ſapientia. Et ideo
rogo vos vt vitã veſtrã emendetis docen/
tes filios veſtros ⁊ filias quõ caſte viuãt et
mature incedant:abſtineant a cibo ⁊ potu:
ſit eoꝛũ ſermo pudicus:inceſſus honeſtus:
vult inclinatꝰ*:lingua affabił: mens plena
dilectiõe: maneplena oꝑatiõe:vt ſi ſic feceri
tis frẽs:cũ ſctõ Loth liberami ð inferno fu
giẽtes ⁊ volãteſ ꝑ gratia ad gloꝛiã: Amen.
(Becura anime:
X Nima humana frẽs chanſſimi om A
niũ creaturaꝝ naturam participat:
ambit ⁊ capit:et tanto ampliꝰ qte·

Sandti

gloꝛioſiꝰ eſt dei imagine iſignita. Oẽ eniꝰ

ſpiritale ſuũ eſt᷑:qꝛ cclũ habet ad manẽdũ:

angelos ad ↄgaudendũ:gloꝛiã ad haben

2. deli. ar. q: æ trinitatẽ ad fruendũ. In ipſo deniq;

C4*α*

hoĩe repoſita erat etiã coꝛꝑalis creatura:ct
oĩum coꝛꝑaliũ natura in ſe ⁊ ad ſe ⁊ ꝑ ſe: et
tanto ꝑfectiꝰ qᷓ;to mirabiliꝰ erat oĩ coꝛpo/
reo. QOia em̃ poſii igchartoiglbi obediebãt
qꝛ oĩa ei ſubiecta erãt:aſtra ſcʒ vt lucerent:
elemẽtavt alerẽt:aĩalia vt ſubirent:⁊ ciba/

ria vt nutrirẽt:oues⁊ boues:leones ⁊ aueſ

omia obediebãt hoi ſine vlla rebelliõe. Et
q̃d plura:? Etiã hͥ qð maius eſt. Quid ẽ qð
maius eſt:niſi qð diuinũ eſt? Quid eni in
hoĩe diuinũ eſt:niſi qð imagine ſanctę tri/

Geñi. nitatl ipſe hõ decoꝛatꝰẽ: Saciamꝰ inqͥt ſan

cta trinitas: hoĩeʒ ad imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ
nf̃am. Quęẽ imago dei ĩ nobis: niſi id qð
melius reꝑit᷑ in nobis: Quid ẽ qð meliꝰ re/
perit᷑ in nobis:niſi ratio:intellectꝰ:memo/

re:bꝛeui viuẽs tꝑe: repletꝰ mult miſerijs:
qui q̃ſi flos campi egreder ⁊ ↄterer: ⁊ fug
velut vmbꝛa:nec in eodeʒ ſtatu ꝑmanens:
nũc diues:nũc pauꝑ:nũc ſanꝰ:nũc langui/
dus:nũc gaudẽs:nũc triſti:nũc ſciẽs:nunc
ignarꝰ:nũc vidẽſ:nũc cęcus:nũc ciuis:nũc
exul:nunc bonꝰ:nũc malus:ecce quõ ſtabi
lis:ecce quõ ꝑmanẽs. & hõ an ignoꝛas qꝛ
potuiſſes non moꝛi?:? Vtraq; eni potẽtia in
manu tua erat:poſſe ⁊ nõ poſſe moꝛi:Con/⸗
tempſiſti pᷣmã ⁊ elegiſti ſcõöam: ↄtempfſiſti
vitã ⁊ elegiſti moꝛtẽ: ↄtempſiſti dulce ⁊ ele
giſti amarũ: ↄtempſiſti vitã ęternã ⁊ moꝛ⸗
tem ęternã eligere voluiſti.Et vnde h̊ hõ⸗
Nunqd bonꝰ:rectꝰ:ſctũs ⁊ deo dilectꝰcrea

Deutj. 32. tus es:Et tñ miſrime incraſſatꝰ:impigua/

tus:dilatatꝰ:recalcitraſti ↄtra deũ factoꝛẽ
tuũ.Et ecce elatꝰ in ſuꝑbia:ignarꝰ dei gra

Nðs.39. tia:inſciꝰ ð iuſticia cecidiſti in lacũ miſerię:

De aĩe quã/
titate.ca.I.

in luto fecis:⁊ in vmbꝛa moꝛti. Ideo attẽ/
de qͥd ſequit᷑: Putas ꝙ deuſ mẽtiat᷑:vel vt
filiꝰ hoĩs mutet᷑: Statuit eni ipſe ⁊ ſenten/
tiaʒ poſuit:vt quotiẽſcũq; comedereſ ex li/
gno:moꝛi debuiſſes. Hundqd ludẽdo h̊ edi
xit:vł ridẽdo h̊ aſſeruit: Omino h̊ tñ mihi
nõ aparet.Quare ñ aparet: niſi qꝛ exꝑien
tia didici:⁊ oculata fide ꝓbaui? Munqᷣd ex
perioꝛ ꝙ poſt peccatũ elemẽta ꝗᷓ in ſũma ⁊
optima qlitate erant: mox ꝓpter peccatuʒ
pugnare cęperũt: Eſt eni ratio terrę in car/

B ria ⁊ volũtas? O hõ audiuiſti tuã gloꝛiaz:

Job.Iꝗ. qudi nũc tuã miſeriã.O hõ natꝰ de mulie/.⸗

ne:ratio humoꝛis in ſanguine: ratio aeris
in ſpũ:ratio ignis in caloꝛe: Et hęc q̃ttuoꝛ

mox poſt peccatũ adinuicẽ pꝛliari ceęper̃t:
et ſic noſtri pᷣmi parentes infirmitatibꝰ ag/
grauant᷑:⁊ doloꝛe capitl:ſtomachi:epatis:
oiumq; mẽbꝛoꝝ vexant᷑: ſicq; moꝛiuntur:
ſicq; ad ſepulchꝛa deducunt᷑.Sed dicet qͥſ:
Quid eſt hõ poſt moꝛtẽ? Certũ eſt ꝙ non ẽ

homo:⁊ tñ eſt aliqͥd q́;dtũ ad duas partes.

Qusę ſunt illę partes:niſi aĩia ⁊ coꝛpꝰ:mate
ria ⁊ foꝛma? Anima enĩ nõ moꝛit᷑:nec ſuccũ
bit ꝑ moꝛtẽ cum oino ſit imoꝛtal:nec coꝛpo
ris materia cũ ſit vna numero: qꝛ licet coꝛ/

pus reſoluat᷑:nõ tamẽ deuenit ad tantam
reſolutioneʒ ꝙ oĩno nihil ſit:⁊ qð cedat in
non ens. Manet eadẽ aia ſemꝑ ⁊ tanq; qͥd

diuinũ:deſicit tamẽ homo qᷓ;tũ ad eẽ.Oẽs

enĩi aĩę ſpũs ſunt: ⁊ oĩa coꝛꝑa terra ſunt et

erunt qͥuſq; aia induet ſe ſuo coꝛꝑe vt totꝰ

homo gloꝛificet ehe ieluer r. i er/

go petis qͥd eſt homo moꝛtuꝰ: qͥd aliud di/
cere poterimꝰ niſi ꝙ terra:putredo cadauer
⁊ fetoꝛ eſt? Si petis de ſuo eſſe: vides ꝙ

delſicit. Si petis de coꝛꝑe: interroga terrã.

Euntes vos o iuuenes ⁊ potẽtes ad ſepul/

chꝛa patrũ veſtroꝝ:ↄſiderate qͥd fuerunt et

quid ſi unt. Monumẽta eoꝝ aperiamꝰ ⁊ vi/
deamus qͥs dñs ⁊ quis ſeruꝰ: qͥ pulcher:
quis turpis:qͥs rectus:qͥs curuꝰ inter eos

fuerit. Aperiamꝰoculos ment ⁊ coꝛpoꝛis:⁊

noſtrã grandẽ miſeriã frequent᷑ nõ pigeat
5 9 * A1
ↄſiderare. Intremꝰ ſepulchꝛa:⁊ quid inue/
nmiemus diſcamꝰ. Quid fratres inueniemꝰ
vel quę: MHã ſi reſpexerimꝰ inueniemꝰmoꝛ/
tuoꝝ capita:renes⁊ ventrẽ. Verũ et indu/
bitanter verum: mihi exꝑto credite ꝙ ĩ ca/
pitibus inuenietis bufones ſaltãtes gene/

vrratos ex cerebꝛo. In renibus ſerpentes ge

neratos in lumbis ambulãtes. In ventre

vmes ſcaturiẽtes generatoſ ex viſceribuſ.
Ecce qͥd ſumus ⁊ quid iam erimus: ecce in

quo reſoluimur: Quid & inflaris o diues?
Cur non attendis quę audis: Cur turbarl

cum ꝓſpicis?: Cur nõ ↄuerteris:cũ hoc qͥti/

C

10. de Beñ̃.

die expeririſ? M.iemẽtote fratres hęc oĩia et

agite pęnitentiã in fletu ⁊ lamẽto: anteq;
veniant dies illi amari pleni miſerię ⁊ tri/

ſticix. Audiſtis iaʒ quid eſt homo moꝛtuꝰ:

reſtat nunc dicere quid ſit de anima. O fra
tres mei quid de hoc dicere poterimus ni-
ſi ↄcoꝛdauerimꝰ cuʒ vetulis noſtris?Quid
eni dicunt niſi ꝙ vlł in paradiſo cũ gauden⸗

ſbrs.
gurgoto
(Kunt
umtan
henieni
nleu
g⸗
aactü
iusſa
ſbicpon
niget⸗
unnss
ndepl⸗
Mntorni
eltiätue
ſapene
fepater
Neopuc
Unere⸗
lugtad
Fulan
lltzgr

fuscend

ifälthon
Grearu
leneogr
vi goplenns
hlurr
Gunczd
nunidiet
lr gutt e
Colamte
nesalor
Oeuuncn
dicgsſufe
lſtnsin
Mlitodia
ttroupen
iſepſoich
lenbis6
bicenen
luuant
fheleneſa
Oni⸗
nelnth
ſtannee
iinanee
6 Ayet
noSei
ten n nn
nbisthp
Mepauen

eris
tos
heit:
80
dans:
nrur.
cetcſe ſ.
none
Mes.

amnate loleßi

Xlucei ule
ccoo
etcoꝛ⸗
antam
dnin
M
ai G
ln
eyter
Sie
di
W
gwi.
on
nannc
unedN
pulche:
iuercos
npons
ſͤhiet
uidtue⸗,
guenen⸗
ien non
jaind
liegicg
es ane
enlesge
oenne
lcu.
us:ecenn
zodilcs:
Uruuban
ibocqi⸗
e di⸗ 4
h:anleh
ſeienn
9 mornl:
nn O
rinusr,
imnine

Ad fratres in heremo

purgatoꝛio:in via eundi ad patriã ſunt:et

dum tamẽ ꝓ eis eſt: ⁊ eis toto affectu ſub/
ueniendũ eſt ofonibꝰ: elemoſynis: ſacriſi/

niq; illi afflicti:qui ad dũm qᷣtidie clamant
et ad illũ recurr̃t cuiꝰ ſciẽtia vbiq; allegat᷑:

vbiq; ponderat᷑:cuius potẽtia vbiq; pꝛo⸗/
mulgat᷑.Iſti qͥtidie clamãt vnuſqᷣſq; per ſe
ſuam mificoꝛdiã imploꝛãtes:⁊ ſuaʒ miſeri
am deploꝛãtes ⁊ dicẽtes: Dñe ſcias ꝙ vim

entiã tuam:non auertẽdo tuã ſapiẽtiã:ſed
interpello tuã clementiò. Mõ eni dñe iniu/
ſte patioꝛ:quia non alieno delicto: ſed pꝛo
meo patioꝛ:vim tm̃ dñe patioꝛ: quia foꝛtit᷑

tias ⁊ di qas ↄgregado: nec pauperibus
vt iuſſeras ſufficient᷑ tribuẽdo.Sed mulra
infelix ↄgregaui cum doloꝛe⁊ meęroꝛe:neſci
Eens cui ea dimitterẽ amico vel ꝓximo. O&

infęlix homo ↄſidera ⁊ diligent᷑ aduerte qͥd
aagi,s:quid cogitas:dum cunctl diebus vi -

tę tuę ↄgregare nõ deſinis.O homo auari

Vꝛouer. zo. cia plenus: an ignoꝛas ꝙ tria ſunt inſatia

bilia: ⁊ quartũ nunqᷓ; dicit ſufficit? Et qͥd ẽ
ꝙ nunq; dicit ſufficit:niſi animꝰhomis qui
nunq; dicit ſatis eſt? O&O homo an ignoꝛas
Lol.,. ꝙ radix oium maloꝝ auaricia eſt ſeruit

idolatrię: mat vſurę: genitrix ſymonię: fo/

mes culpe:xternę pęnę via: nutrix gehẽneę⸗
.» O auaricia abyſſus inſatiabilis:quę nũqᷓ;

dicis ſufficit:ſemꝑ fameſcl: ſemꝑ doles:ſꝑ

triſtaris in cunctl. Nam ſi ſol q tidie oꝛitur
dolẽdo dicis:ſiccitas erit. Si pluuia deſcẽ
dit:oĩa periclitari aſſeris. Si temperiẽ ad/
eſſe ꝓſpicis:ſolem vel pluuiã adeſſe deſi-
.ĩ derabis.O peſtis intermiabił: o famelica
rabies:nam omia ſuis terminis claudunt᷑:
ſola auaricia nullo claudit᷑ fine. Oia in ho/
mine ſeneſcũt vitia: ſola auaricia iuuene/
ſcit. O rabies oĩ fine carens. NMunqͥd terra
ſuis limitibꝰ terminat᷑: aqua ſuis ſinibꝰli⸗
mitatur:aer ſuo fine ↄcludit᷑:celum ſuiſ ter
minis artat᷑: ſola auaricia terminũ neſcit.
OQ auare ſi terra tibi cuncta dat᷑:mare quę/
ris. Sed ſi terra ⁊ mare:aerem petis. Sʒ ſi
.— terram: mare ⁊ aerẽ poſſedert:adhuc celuʒ
ambis ⁊ ipſuʒ penetrare affectas.Et ſi cęlũ
penetraueris: adhuc non quieuen:: donec

tibus:vel in inferno cum dolentibꝰ:ſed ſi ĩ

iſti iam bene ſunt:quia ſecuri ſunt. Oꝛan/
cijs: ieiunijs ⁊ maceratiõibꝰ. Iſti ſunt de ⸗/

cuius ſapiẽtia demõſtrat᷑: cuius clementia

patioꝛ:ideo ad te recurro:nõ ↄtemnẽdo ſci

patioꝛ e uſte patioꝛ. Peccaui dñe ſubſtan/

ſidelitas: ecce maritꝰ dilectꝰ ab vxoꝛe dile/
cta relinquit᷑: filius a mr̃e ꝓijci᷑:⁊ pater a ſi
lijs: ⁊ filij a pr̃e ſub terra recondunt᷑. Solui

Serug, XLVIII

te deo adęquauerl:vel fuerl ſuperioꝛ altiſſi

mo. O peſtis demone ſeęuioꝛ: nam dęmon Eſa.4.

ſimilis altiſſimo eſſe voluit:ſed auarus ſu/

per deũ ſi poſſet aſcendere vellet. Aerito
auaris in die nouiſſimo loquet᷑ dũñs dicẽs:
Q homo ſine honoꝛe mũdũ intraſti in pel/

licula ſanguine cruentatus: ſine diuitijs
natus:ſine aumicia genitus:⁊ tu in auari/

cia vixiſti ⁊ dilatatꝰ es in auro ⁊ argẽto: et peu.ꝭ 2

oblitꝰes dei creatori tui. Vbi eni eſt fructꝰ

⁊ lucrũ laboꝝ vr̃oꝝ? Ite ergo maledicti in Mattt.25.

ignem ęternũ:⁊ ſicut voluiſti:ita fiat.Ecce
ſententiã ſummi regis. Itaq; frẽs nolite
amare plus coꝛpus q; animã: ⁊ plus filios
q; voſipſos.Ecce enĩ in ianua dies moꝛtis

eſt. Tunc enim quilibet a ſuis excludit᷑: ab

vxoꝛe dimittit᷑: a cognatꝭ ſeꝑatur ⁊ ab eiſ/
dem ad ſepulchꝝ ducit᷑. O magna crudeli
taſ. Omagna admiratio. Oà admirabikin/

ille dimittit᷑: quilibet ad ꝓpꝛia reuertitur:
et cito obliuioni tradit᷑:tanq; moꝛtuꝰ a coꝛ
de.Ecce fratres mũdi amicitia q;ta vel q̃⸗

lis eſt. Mõ eniĩ eſt aliqs qui tantũ amicum

vel cognatũ diligat:ꝙ ꝑ noctem vnam ſe-
cum moꝛari cupiat. Vide ergo o homo q̃/

les amicos habes:ꝓ quubus animã ꝑdis:

ꝓ quibus deũ offendis. Oẽs dimittẽt te:
oẽs ſe abſcondẽt:oẽs cito fugient a te:⁊ in
foueam triũ bꝛachioꝝ collocabũt te. Mam
cũ eſſemꝰ apud oſtia tyberina matre chani⸗/
tatis ſociati:expectãtes tꝑis trãquillitatẽ:

cauſa remeãdi ad africã: ⁊ gratia illius cui

terra ⁊ mare obediunt:cõpulſi a pontiano
hfecto viro clariſſimo qͥ de roma ad nos vi

dendũ venerat: cum eodẽ iterũ reuerſi ſu⸗

mus romã ad intuendũ diligentiꝰ magni/

ſica ędiſicia ⁊ opera paganoꝝ.Et ductꝰ ſuʒ
cũ cęteri ad vidẽdũ cadauer cęſarl in ſepul

chꝛo: Et vidi ꝙ oĩno eſſet liuido coloꝛe oꝛ/
natũ:putredie circũdatũ:ventrẽ eius diru

ptũ:⁊ vermiũ ꝑ illũ cateruas trãſeũtes pꝛo
ſpexi: Duo q; famelici in foueis oculoꝛum

paſcebant᷑:crines eius nõ adhęrebãt capi/

ti: dentes eius aparebãt labijs ↄſumptis:

et reuelatũ erat nariũ fundamẽtũ. Et intu

ens mr̃em chꝛiſtianiſſimã dixi: Vbi namẽ

cęſaris coꝛpus ſclarũ:vbi magnitudo di/

uitiarũ:vbi aparatꝰ delitiarũ: vbi multi⸗-

tudo dñoꝝ:vbi caterua baronũ:vbi acies

s 2

P . 30.

4

militum: vbi canes venatici: vbi equi ve/
loces:vbi aues cantãtes:vbi thalamus pi
Kus:vbi lectus eburueus: vbi thoꝛus re/
galis:vbi thꝛonus imꝑialis: vbi mutato/⸗
ria veſtimẽtoꝝ: vbi capilli ſolares: vbi fa/
cies decoꝛa: vbi oia quę ſub cęlo ſunt? Te
nanq; verebant᷑ hoiĩeſ:te timebãt pᷣncipes:
te colebẽt vꝛbes:ie timebãsocẽs. Abi nas
quęſo ſunt hęc oia: a quo xeceſſit tanta ia/
ctantia? Quo iuit tua magniſicẽtia:Et re/
ſpondit mater pietate plena: Illi oĩa ſibi
pariter defecerũt qñi defecit ſpũs eius⁊ reli
querũt eũ captiuatũ in ſepulchꝛo triũ bꝛa/
S chioꝝ plenũ fetoꝛe ⁊ putredine.ia & fide/
les chꝛiſti ↄſiderate quid ſumus:aiaduerti
te ad quid venimus: ꝓſpicite qͥd iaʒ ſumꝰ*.
Sał 4. Agite ergo pęnitentiã fllioli mei qͥs iteruʒ
parturio donec refoꝛmet᷑ in vob chꝛiſtus.
Agite ergo pęnitentiã anteqᷓ; moꝛs inimi⸗
ca naturę vos aggrediał. Statuatis vobiſ:.
ſimplicẽ:humileʒ:vtilẽ:ſecretã:frequentẽ: o
ꝓmptam:amara: lachꝛymoſam ⁊ feſtinam
ↄfeſſionẽ:cum exciam hoꝛã moꝛtis oino ig-
noꝛemus. Mam cum in extrema ęgritudie
fuerit frẽs: o q; foꝛte ꝛo qᷓ; durũ:o qᷓ; pęno
ſum:o q; lachꝛymabile erit vobis pęnitere
et dolere de malis cõmiſſis ⁊ ð bonis omiſ
ſis.QAuare hoc erit:niſi qꝛ illic capitur to/
ta intentio menn vbi ẽ vis doloꝛis? Ænl/
ta eni occunũt impedimẽta coꝛdi. Nã coꝛ/
pus dolet:pęna affligit qꝛ moꝛs awꝛopin/
quat:intrare filios quos pfes ſumme dile/
xerunt ꝓꝙ quibus eniã ſe dãnatoſ exiſtimãt
tenebꝛoſo oculo aſpiciũt:vxoꝛeſ iaʒ lachꝛy
mantes ↄſiderãt:mũdus adhuc eis fiduci/
am pꝛęſtat:diabolus ne de peccat doleãt
fidem tribuit: ⁊ chirographũ inſirmantibꝰ
pꝛębet: caro nõ deſſicere adhuc ſat ſperat:
medici vt lucrent᷑ ipſum ↄfoꝛtãt: parentes
applaudunt:ſacerdotes alliciũt: ⁊ ſic diui/
tes moꝛiũt᷑ in inferno. O homo audiſti q̃ͥd
locutus ſum:oĩno crede ꝙ hęc oia cito ex/
perieris. Obſecro igit᷑ te vt anteqᷓ; inflrmi/
tate graueris:agas pęnitentiã: diſponas
domũ tuam. Fac qðo flendum eſt:fac teſta/
mentũ dum ſanus es:dumſapiens es:dũ
tuus es: Nam ſi expectaueris inſirmitateʒ
oĩno minis vel blandiment duceris q̊ tu
non vis.O homo duz iuueneſcis diſpone
dDdomü tuam: age vairentazꝛoilige deum
1. Yob.ʒ. non ſolum verbo ſed opere ⁊ veritate.Etſi
ꝓximũ offendiſti verbo:placa eum verbo:

Nʒꝗũ paupꝑ fere nunqᷓ; occidi ꝗrc᷑: diuiti

ſi facto placa eum facto: quia eadẽ menſu/

ra parcet᷑ nodis qua peꝑcimus alijs.O ho hh

mo fac pynitẽtiã: Oẽoꝛare nouiſſima tua Ecẽi..
vt i ęternũ nõ pecces: Reuertere ad teipſũ
memoꝛãs ꝙ fuiſti ſperma liddum: æ mo⸗
do eſt vas ſtercoꝝ: ꝙ eris cibus vermiũ.

Heęc eni ſũt nouiſſima quę cogitare debet
quotidie qui ſidelis eſt.O homo memoꝛa/
re nouiſſima tua:qꝛ poſt moꝛtẽ vermis na

ſcetur tibi de lingua ꝓ peccato linguę: de

ſtomacho ꝓ peccato gulę:ð ſpermate renũ
ſcoꝛpiones ꝓ peccato luxurię: de cerebꝛo
bufones ꝓ peccato ſuꝑbię. Memoꝛare no

uiſſima tua o iuuenis qͥ floꝛide ambis ⁊ /

gis capite eleuato cuncta ꝗ̊ᷓ dei ſunt deſpi/

ciendo. Memoꝛare nouiſſima tua:qꝛ terra Señ.

es ⁊ in terram idis. MO emoꝛare nouiſſima
tua: qꝛ ↄcept es in culpa:natꝰ in pęna:vi/

uens in miſeria: ⁊ neceſſario moꝛię vᷣin an⸗

guſtia.O hõ cur te iactas foꝛtiadie? Ecce
nunc poſt modicũ inflrmanl: ⁊ deſicd: Cur

inflaris mũdi ſapiẽtia?Ecce ꝙ ſtulticia ẽ et i.Corl...

eam ꝑdes ⁊ tuã pꝛudẽtiã repꝛobabo: dicit
dſñis.Cur inflari ſcia? Nunqd philoſophis Ro..
obſcuratil eſt coꝛ: ⁊ i cogitatiõibꝰ ſuis eua/
nuerũt: Nunqd traditi ſunt ĩ repꝛobũ ſen/
ſum? Cur te iactas generi nobilitate? Nun
q̃d oium naſcẽdi ↄditio vna eſt? Nunqͥd ⁊
moꝛiendi vna ↄcluſio? Quis nobiliũ vnq;

natus eſt ſine ſanguinis cruentatiõe? Run

quid nobilis ſimul cũ pauꝑe ꝑ eundẽ dum
naſcit᷑ meatũ tranſit: Aregula etiã moꝛtis
nunqᷣd ꝑcit᷑ diuiti? Cur diuitijs te iactas:
Ipſe enĩ poti inſidię tibi ſen eniaitif. .
0
ſemꝑ inſidiał. MÆ.emoꝛare o hõ nouiſſima
tua qui qtidie epularl quõ nudus ð vtero

mfis veniſti:⁊ nudus reuũterl. Eia & fratreſ
domos vfas pauꝑibus aꝑite: elemoſynas
facite:voluptates vfas rõni ſubiugate: in .

cuncti memoꝛãtes nouiſſima vr̃a vt moꝛ/
taliter nõ peccet in ęternũ. Adiuuet autẽ
nos deus ſine cuius volũtate foliũ arbor

nonollee ad ꝑficiendũ ea ꝗ̊ placita ſunt ei

t bñdicius in ſęcula ſeculoꝝ: Amen.
De miſeris carnis et falſitate p̃⸗
AUita ꝗ tãtos decipis de ꝓpꝛijs:tã A
tos ſeduxiſti:tãtos excęcaſti:ꝗᷓ duʒ
ofug nihil es: dũ videri vmbꝛa es:
du ſumus es. Dulc es ſtult ama

ra ſapiẽtibus.Qui te amat: nõ te cosᷣſcit.

alati

nnſt

giten
Sotug
gini.
Aſseſ
Asbe⸗
nims⸗
aag
ſpians:
ſugueſ
ardore⸗

Ende

le lebolit
miase
m
luzoer.
foͤlis,
ſtori
ſerinttt
ni

fisdlx
wid
ierpop

lrinigere
ſantanoe

Mdiirg
dline

Etneppi
ſtlamle
Ppr. Acentediie
hilline

Agutein

Caonnin
nngdlen
bbwmnig
hiorsnn
gllircſen
Uunpenita
ſannuhe
nstiakinn
igtnan

(nonor

hane
ulipti
Rimmiſn
epbi l⸗
ſenktan
ſons; ⸗
Ceegtt
NN

Eechſſez

Ad fratres in heremno Sermo XLIX

wüH qui te ↄtẽnunt ipſi te intelligũt.Tin D d
Dob es7 lenn es e⸗ qui ade mend umempitonnk Wi imarceſſibilis eſt glo/
mei tr tcnüt. Uera nõ es vita quã te oſtẽdis. lectati eormpeiblie ⁊ incõꝑabilis de/
KiuuG Alijs oſtẽdis te longã vt perdas in ſinem. ſctõ o: vbi chꝛiſt' aploꝝ ⁊ ꝓphetarum et
QN2 Alijs bꝛeuẽ vt dũů pęnitere volnt: non per/ cũ Krenkangeſtacnge negn Simn. netici⸗
niͤ mittas. Alijs largã vt faciant quid volũůt. delterguts ge is canẽtib laudes deo: vbi
k Alijs anguſtã vt nõ faciãt bonũ.Quare o lectabilia zi bonop. Per oia bona de/
ſapiens: fuge qð fugis. Sic enim eſt vita ſti.Ecce dſtſine. ſeculi auitares ſpꝛcui⸗
non nf̃a quaſi hõ in domo aliena: neſciẽs q̃ ho periochabest Faal lung kenemaͤncl
:e ra vel die pfonus dicat: vade foꝛas:qꝛ non fetoꝛẽ vms: wmioin id Ncouprions:
ekfi eſt tua domus in q̃ es. OQ ſęculuzʒ vanũ qͥd Noineteget ſolutionẽ fetoꝛis pater:
ache Jacobi. 4. nobis tãta ꝓmitti:dum decipis:Qui tibi ſti: ⁊ qͥd es D gcabiqt: quid ſui⸗
Weo amicus voluerit eſſe: inimicꝰ dei ↄſtituet᷑. vo in finẽ voe mib 3ſumert: poſlꝛcemo
dig Amicitia ſeculi ſimicitia dei ẽ.Caro ẽ quę aiaʒ:id a peran ouiſſima: ꝓpter redeuntẽ
dexo alaʒ ꝑdit: caro ẽ quę recipit inimicũ cũ vi/ plicijs cenil maͤct webefiͤp ꝛius fuiſti ſup/
m e tijs ſuis. Itẽ ſemiat homicidia: ſemiat fo- berl. O miſera en bert 2 ſiml cũ aia vana
in nications:ſemiat xcupiſcetig:ſemiat iral: „cupifcit:coꝛpus opat. ar pſequit. Caro E
an ſemĩat libidinẽ:ſemiĩat furtũ:ſemiat idola/ aſnustiflinin eih 0 bat. Caro aüit cũ ſaciat
triã:ſemiat cupiditatẽ:ſemiat ſuꝑbiã ⁊ int bus:boꝛtat᷑ oi zal Hoeln Welccte Mei
an frẽs diſcaiã: ſemiat inuidiã: ſemiat ↄtra Pomictdlatcaronp larcte. Caro Puocat
LDeli blaſop Kmiaʒ: ꝓuocat ſciſmata: irritat e mittit rixas zſencalare⸗ adulteria: caro cõ
itAdH hereſes:⁊ intra ecclłaʒ dei infert diuiſiões: eicaro vortat oenn arndit inſent ebꝛieta/
galade ier e es: oté: caro poꝛtat oëm ↄcupiſcẽtiã huiꝰ ſeculi
rd inter populos chꝛiſiianos ponit offendicu O caro milera qͥd habes: d ſecult.
Kr. Einr gites puae int nſangniniar⸗ grauas alam ſi Dinldehderarhil vegt,
cnx antatiões: ⁊ qð peius ẽ in coꝛda ſeruo irez Tu oc denaearnin deoie
n dei diüſa genera cogitationũ immittit re e aen mn afene ſufficit tibi pditio
en oĩa ꝗᷓ mala ſũt in mũdo caduco: peſſimo narl? Vę tibi 13 Sechreatne demergẽ co
Rniin D er nen don a dn 4 ub 81 velocitate trã/ ſti. Caro mala qͥd Arl: a dellerasegei
n65 Z is ptãtẽ hʒ diabolus ⁊ nõ ai: poterit ſine te aia ĩ dicarti dieichei. De
. Job.⁊. dicente dño ad diabolũ de btõ iob: Do ti i ia iudicar iwie iudich. Ca
Sen cente one bolũ de btõ iob: Do ti/ ro miſera ⁊ putribil ⁊ oĩ ſi
n bi illũ in ptãte:ſᷣ nõ aiam eiꝰ. Caro milſ putribil v0i ſqualoꝛe pctõꝛum
Ndian en iam eiꝰ. Caro miſera plena: qñ viua eraſ: pulchꝛa eraſ vt ſol:ſplẽ
l grauat aiaʒ: caro vaga demergit i infernũ. d luna: pulchꝛa eralſ vt ſol:ſplẽ
fündus Taroinimica Eaſe: diſ ini rgit ĩ infernũ. didavt luna: ⁊ oculi tui micabãt vt ſtellę:
ue ⸗ vties duer aię:ꝗ ſi inimica nõ eſſet: nõ crines tui lõgeui ⁊ vngebas te pcioſis vn *
ake. xiſſet iſtius ſeculi vanitatẽ: ⁊ vi guẽtl:veſtibꝰ as te pcioſis vn/
ee B ta vana ñ frueret᷑.OQ vita atrociſſima:quã e vteban optis ⁊ ĩ cibis tuis ⁊
ilnn büdꝛes tumidat: dolozes eſtuat:aen :quã potibꝰↄdebaſ aromatũ mititudinẽ. Et ſci/
senten uunt: triſticix ↄſumüũt: maat⸗ ioci ſol / baſatq; fouebas:eſcas ᷣmibꝰ p̃parabas
tim ſecarnas vebetat:diaitis upbigr: paupe Memoꝛare debuiſti quęa factoꝛe ⁊ opfice
nfſnu . tas eijcit: iuuẽtꝰ extollit: ſ. ald nmatt en n e muz Pecratum com⸗
arin frãgit infirmitas:męroꝛ ↄſumit: ⁊ ſi bis miſiſti: Tena es inquit: z i terrã reuerterl. Señ z⸗
ra gib⸗ moꝛs atrociſſima ſuccübit vi ſnibi earannn ans egretie ium Feber.
a. O caro cũ d it II: ero mfis meę nudus reuertar illuc.
di ki buuſti vir amhpiernain grenntse nn: H gaicin itr. Siere kad épo en-4.
ii vvbi vita ſine moꝛte: vbi iuuẽt' ſine ſene, lü aplmn Hdi Sag enetanaa: gudi pac-
n. ctute:vbi lux ſine tenebꝛis: vbi gaudiũ ſi/ aplm pdicatoꝛẽ egregiũ dicẽtẽ: Mihil in
ſiateß ne triſticia: vbi nobilitas ⁊ voluntas tulim in hc mũdũ: nec auferre qͥ˖d poſſu⸗
D ſn⸗ vui Sn ſine nanaaroe, reine Baman nctes en nil ner Gsi; Fimord,.
n ſeptẽ ꝗᷓ ↄſeqͥ debueras.O caro miſerabili eNPOR. 2310 nIDCrRaia pec
ngen qre negaſti dũ wucres⸗ Sl gionilge⸗ bu⸗, elei, quõ põt videat. Aia nr̃a carcerem i0. de Sefſ.
Nbuc: na ? qbuſlibet bonis puata nõ fuiſſes ſi be dat caro cam tenet incluſaʒ .ANia clamat ad lram ca,
lltms ne egiſſes. Illic enĩ ꝑmãſiſſes vbi ẽ gaudi/ ad dñm: nõ caro qᷓ in malicia pſeuerat. Aia inrt. o⸗
cgecs. s vbi ẽ gaudi· remediũ aliud non habet: niſi tollat a car/
g 5

ne:⁊ caro redigat᷑ in pul:x P
et detur ei aqua:auferat᷑ ei ſanguilſ ⁊ detur

ei humoꝛ terrenus. O caro miſera quid de

te agetur qñ a te egrediar: ⁊ vita a te rece/
det? Tu ſola in vtero ⁊ ſinu terrę iacebis:
et aliud nunq; mancipenl:habebis in te hę
reditatẽ peſſimã:id c oꝛruptionẽ: fetoꝛẽ ⁊
vermes.Ecce quę acqᷣſiuiſti dũ viua eras:
ecce qͥd poſſides dum in ſepulchꝛo iaces.
Non potuiſti te ieiunijs nncerare:ac ieiu⸗/
nijs in cinere⁊ cilicio humiliare? In perpe/
tuũ cũ anima ſalua fuiſſes ſi ei credidiſſes:
qꝛ non bene facere potes:niſi aljs benefe/
ceris:hoc eſt:niſi coꝛpus ꝑ abſtinentiaʒ af/
flixeris:animã ſaluare non poteris. Audi

D quid creatoꝛ noſter dicat ad carnẽ: O inqᷣt
Señ.24 mMmea creatura:ego te ex limo terrę pulchꝛaʒ

z. Retrac. Ieb.

et lucidã aſſumpſi:imaginẽ meam in te cõ
didi:ſpiramẽ vite tribui: animã inuiſibilẽ
tibi ↄceſſi:imoꝛtalitatl tunica te indui: in

Auguſtinnin
Kollat᷑ ei vinũ v ſimns:vbi non iam tenebꝛe:ſed lux perpe/
tua micat:vbi non iam vermiũ multitudo
ſed caterua angeloꝝ ⁊ inumerabilia milia
ſanctoꝝ ⁊ ꝓphetarũ oiĩium choꝛus cũ ſctis
angelis hymnũ deo inceſſant canũt. Cum

ipſis nos faciat eterna gaudia ꝑciꝑe chꝛiſtꝰ

qui cũ pfe ⁊ ſpũſctõ viuit ⁊ regnat in ſęcu
la ſeanoꝛum. Amen. .

De ſalute animę· Sermo lI.

frẽſ chariſſimi volũtatl nr̃e ẽ vtad

vos redqrendos frequent᷑ veniamꝰ.

ſed neceſſitate tpis nunc veniendi incolu/
mes nos venire meruimꝰ: ⁊ ideo qꝛ de cõi
coꝛpoꝝ ſanitate gaudemꝰ: de aĩarũ ſalute

quę vera ſalus ẽ inqtũ dñs dederit colloqᷓ
mur. Ideo frẽs ad imaginẽ dei facti ſumꝰ:
vt deo donãte intelligamꝰ quę ſit deſide/

randa patria: quę ſit vera btitudo: gquę ve

e in ra vita: quę ꝑfecta ſanitaſ:quę ma feę
paradiſo voluptat te collocaui:vita ange licitas. Sed intus in coꝛde deo in

ſpirante

lica ꝑfruebari:cibos ⁊ delectabilia iocũdi/y cognoſcamꝰ. Nemo ſe excuſare poterit:vt

tatis ↄtemplabarl: ⁊ oĩa quę creaui in tua
dſiatione humiliaui:⁊ affluentes diuitias
dedi:inſuper ⁊ oĩa ligna paradiſi tibi ſub/
dita erant:⁊ ꝓ vno vetito qð ibidẽ come/
diſti:ecce vbi cecidiſti:ſcʒ de paradiſo ĩ in/
fernũ: de luce ad tenebꝛas:de amęnitatis
et iocũditati loco ad chaos: ⁊ ad oĩa ob⸗/
ſcuriſſima mala:pꝛo delectabili odoꝛe nũc

putredine ⁊ pudoꝛe mancipar:: ꝓ eſca an/
gelica in cibo vermibꝰ ſubiacebis: ꝓ ĩmoꝛ
talitatl veſte coꝛrupto induta es veſtimen

to. Ecce quã ↄceſſi vitã abſtuli ⁊ ſubtraxi:
et tu miſera ⁊ putribilis caro ĩ inferno mã/
ciperis:vbi eſt fletus ⁊ mugitꝰ atq; vlula/
tus:inſuꝑ ⁊ ſtridoꝛ dentiũ ⁊ teterrima toꝛ/

menta:⁊ qð peius eſt poſt moꝛteʒ in coꝛru/

ptionẽ:poſt vermes ⁊ fetoꝛẽ ⁊ ↄpſumptionẽ
poſtea i puluerẽ redacta.O caro ꝗᷓ igni in/
extinguibili mãciperl: audi aiam dicenteʒ
ad coꝛpus:Ego de cęlo veni a deo ↄceſſa ti

bi. Mam tu de terra es:meliꝰ eſt vt mecuʒ

aſcẽdaſad cęlũ: q; tu me trahas ad ifernũ.
Dũ viuimꝰ ⁊ ſumꝰ in vnũ: oꝑemur mani⸗-
bus qð bonũ eſt:id eſt elemoſynas ⁊ ieiu/
iunia in caſtitate ⁊ in hoſpualitate egeno⸗

rũ:⁊ in nuditate pauperũ:⁊ in oibus boniſ

operibꝰ*: vt ꝑ bonã oꝑationẽ quã agimus
aſcẽdere ad cęleſtia valeamꝰ: vbi non iam

ſolutione coꝛpis: ̊ incoꝛruptiõis veſte in/
Adnamur: vbi non iam fetoꝛ ſed odoꝛ ſuauiſ

dicat nõ noui litteras: ideo dei ſᷣcepta in/
telligere nõ poſſum:qꝛ qui litteras nõ no/
uit:qͥd ſit aut nõ ſit:intelligere debet. In/

terroget hõ ↄſciam ſuã ⁊ alloquat᷑ ſeipſum

et dicat ſibi ſuis verbis: O hõ quis es aut
vbi es:⁊ vnde veniſti.Et rñde tibi.homo
ſum ⁊ dei creaturã me eſſe cognoſco. Iteꝝ

interroga ⁊ dic: Quid in te habes: aut ex

quibus rebꝰ te factũ eſſe cognoſcl. Rñde ⁊

dic: Ex anima ⁊ carne meoſtare cognoſco.

Quid in te ex his duabꝰ rebus melius ha/
bes. Rñide.Sine dubio animã melioꝛẽ ha

beo qᷓ; carnem. Optime ⁊ oꝛdine legitimo

reſpõdiſti:⁊ dixiſti te animã melioꝛẽ habe/
re q; carnem. Dic mihi adhuc: Abi es o

homo?: Rñdebis in mũdo. Poſtea vo vbi

eris. In celo. diu ibi eris:? In ſecula ſę/⸗
culoꝝ. Juſtiſſime rñdiſti ⁊ verum dixiſti:
fac mõ rationẽ vitętuę: ⁊ eſto iudex iuſtꝰ.

Ex oibus rebus q̃s dedit tibi deus: ſerua
carni tuę vñ ſuſtente᷑ in mũdo: ⁊ repone
aię tuę vñ in ꝑpetuũ viuat in celo. Attẽde

diligent ↄſciam tuã:⁊ vide ſi tantaſ res aię

tueę repoſuiſti in cęlo: q;ꝛas habes coꝛpoꝛi
tuo in mũdo:ſi tot ſolidos repoſuiſti in cę/

lo:qᷓ;tos tibi ſeruaſti in mũdo. Vide ſi tot

modios tritici:ſi tot amphoꝛas vini ꝑ ele/

moſynã in paradiſo vñ viuat aĩa tua repo
ſuiſti:q;tũ tibi reruaſti vnde viuere poſſit
caro tua in mũdo.Cũ giſta diligent atten/

Vantũ ad aię nfę deſideriũ ꝑtinet A

I

etsn⸗

bric

mten
etit
Paus
aluten
ſclen
ſcpuat
ſante⸗
ubire
ſnin
nsan
gloros
Cirei
Manne
Core⸗
ſſnt⸗
atän

Smn⸗

lefinch
pmns
Nneſctt
dinage
ſmae
ſinagete
mninn
atlaſob
bonsei⸗
gcbͤlbu

hinope

tu. A
Plur
enbe
Cbnorie
llgin⸗
Chello⸗
ins ur
ſlettpe
ſes leuar
tofiil
etſben

Kopaat

1

fictno

littid
Pii⸗
lliunfl
Manin
lnrgre
Pthene

n
fennt

be⸗
co⸗
li
is
Lun
hiice
ſau⸗

1
na
Mad
lun
colu,

decmi

leue
CAlei
uns
deſto
ere
n
Me
nen
ui
nn
a
chan
esat
hore
1 Ner
auc
Bicen
oe.
iusbe⸗
cloteh⸗
gtind
tehabe⸗
Pieso
zovwbi
laſe
dirſt:
criuſt.
g:ſous
ſepone
Aite
ſcsaie
cpon⸗
ſiinc⸗
ſeſion
nic⸗
nanh⸗
vſt
ltanen

ℳ

Ad fratres in heremo

deris: æ ↄſiderãs ſapient: videſ te ꝓpe totã
libꝛã carni tuę ſeruaſſe in mũdo:⁊ vnã vn/
ciam repoſuiſſe in cęlo ꝛ erubeſce ⁊ cito ad

vvnuſqᷣſq; NAde⸗ ſi illi dñat᷑ caro: cito
erigat dñaʒ ⁊ ſtimulet ancillam: vt nõ caro
vincat aĩiaʒ ⁊ ad luxuriã trahat:ſᷣ mgfa car

penitẽtię medicamẽta ↄfuge:qꝛ iceptũ ĩ te

ipſũ iudiciũ iudicaſti. Aliud verũ dixiſti:⁊
aliud oꝑib pfeciſti:qꝛ totũ carni non ſoluʒ
fideliter ſed etiã inſidelit᷑ deputaſti. Neſcio
ſi apud te periclitet᷑ iudiciũ tuũ qñ int᷑ ani/
mam ⁊ carnẽ tuaʒ iniqua ſunt iudicia tua.
Etvbi te iuſtũ inuenire potero:quẽ in teip
ſum iniquũ eſſe cogſco:Et nüc certe nutri/
mus carnẽ:oꝛnamꝰ carnẽ:alitiẽs inebꝛia/⸗
mus nos:⁊ nimiũ delitioſe paſcimꝰ carnẽ:
quã velim nolimus poſt paucos menſes
aut annos vermes deuoꝛaturi ſunt i ſepul/
chꝛo: ⁊ ↄtemnimꝰ aiaʒ quę deo ab angelis
pᷣſentat᷑ in cęlũ.O q; dura erit aĩię peccatri

ci ⁊ q; intolerabilis hoꝛa illa qñũ viderit bo

P

nam aſam requiẽ reciꝑe in paradiſo: ſe vᷣo
toꝛquerei ęterno ſupplicio. Ergo ↄſidera/
te frẽs chaNAſſimi ſi maioꝛẽ certe vel ęqua⸗
lem partẽ aĩię ſaciamꝰ. Mõ eni foꝛis in coꝛ/
poꝛe:ſed intus in interioꝛi hoĩe facti ſumuſ
ad imaginẽ dei. Caro enĩ nr̃a de limo terrę
foꝛmata eſt. Munqᷣd iuſtũ eſt vt limꝰ terrę
imagini pꝛęponat᷑: Caro eni debet ſeruire
⁊ aia imꝑare. Iſta deber exercere imperiũ:
et illa ſubiecta ſeruitiũ. In oibꝰ chꝛiſtianiſ
bonis aĩa dñat᷑ ⁊ caro ſeruire cõpellit᷑. In
pctõꝛibus vo ⁊ amatoꝛibꝰ huiꝰmũdi:inuer
ſo imo ꝑuerſo oꝛdie caro erigit᷑⁊ aĩa hũilia/
tur. Illa delitüſ paſcit᷑ ⁊ iſta famę toꝛquet᷑.
Illa luxuriat᷑ in veſtibꝰpᷣcioſis:⁊ iſta vix in
veteribꝰ inuoluit᷑ pãnis:⁊ ſi in pctis fuerit

obnoxia:ęterno iudici ſſentat᷑: ⁊ tũc vera

eius ignominia aparebit. Nam cuʒ aia in
coꝛꝑe ſuo caput eſſe debeat:qͥcũq; carnẽ de
liths aut voluptatibꝰ nimiũ:erigit:nutrit
fouet ⁊ palpat:aĩaʒ vᷣo deſpicit ⁊ ↄtẽnit:pe
des leuat in alto ⁊ caput impᷣmit in ꝓfun-
do.Et q̃lis eſt in oculis hominũ qͥ inuerſis
pedibꝰ ambulare videt᷑: talis ẽ in ocuł an/
geloꝝ:cui caro ꝓpꝛia dñat᷑.Sicut g̊ ſupᷣdi/
xi:fecit nos deꝰ ad imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ
ſuã:⁊ cũ deberet in nob hõ interioꝛ dñari:i
tãtũ deũ ↄtẽnimꝰ vt imaginẽ dei miſerabi
li limo uire faciamꝰ: ⁊ B ẽ iniquũ iudiciuʒ
vt carnẽ nfam aię ſᷣponamꝰ. Sʒ h oẽs ho/
mines recto iudicio nõ faciũt.Multi enim
ſũt honeſti: ſobꝛij ⁊ hũiles: miſericoꝛdes:
caſti:in qͥbꝰ aia renet imꝑiũ: ⁊ caro ſubie/

cta ſeruit.Et ideo rogo vos frẽs attendat

Sermo L.

nẽ ſuã regat:⁊ ꝑ vias caſtitat ⁊ iuſticię du/
cat.Qui vo in ſe ſentit aiam dñari:teneat
cũ dei adiutoꝛio diſciplinę ↄtinẽtiã:⁊ ꝑ fre-
ta pelagi huiꝰ mũdi:ita nauigiũ coꝛpoꝛeũ
veritate gubnãte ↄtẽdat:ne int fluctꝰ iuſti

„

ſtantia nr̃a victũ nob ſufficient᷑ ⁊ veſtitum
ſimplicẽ reſeruemꝰ:⁊ qᷣcqͥd ampliꝰ deus de
derit:aię in ęternã btitudinẽ ꝑ elemoſynaʒ
pauperũ reponamꝰ:ne foꝛte cũ carnẽ nr̃aʒ
oꝛnamẽtt cõponimꝰ: ⁊ multl delitijs ſagi/

ęg naufragiũ iſcautꝰ incurrat. Vt eni ag⸗/C
noſcat᷑ ꝙ ex nohein veritate aia dñet᷑:ð ſub

namꝰ:partẽ cũ illo diuite purpurato et nõ
cũ laʒaro habeamꝰ. Sciti eni vt in euange QLud.16.

lio frequent᷑ audiſtt:ꝙ diueſille qͥ epulaba
tur ätidie ſplendide ⁊ purpura induebat᷑ ⁊
byſſo:poſt de coꝛꝑe exijt:⁊ ſepultꝰ ẽ in ifer/⸗

„ no:⁊ ibi int flãmas aquę guttã ⁊ locũ refri/
„ gerij reqͥſiuit ⁊ inuenire nõ meruit.Ecce cu

ius caro luxuriat᷑⁊ epulat᷑ in ſeculo:q̃les di
uitias inueniet i inferno. Laʒarꝰ vᷣo qͥ nec
diuitias nec oꝛnamẽta habuit in ſęculo:pꝰ
moꝛtẽ in ſancti abꝛaę redeuit gremio. Sicẽ
ergo ſupᷣ dixi frẽs chariſſimi:refrenemꝰgu/⸗
lam nr̃am:⁊ victũ ac veſtitũ ſimplicẽ carni
nrᷣe in h̊ ſeculo pᷣparemus:vt remaneat ali-
q̃d qð in futuro ſeculo aie reponamꝰ. Qð
peritura gula cupit:refuet elemoſynę:ꝰꝛ/
namẽta ꝗᷓ luxuria ac ſuauitas reqrit in mũ
do:miſicoꝛdia ⁊ veritas reponat in celo.

Si oꝛnati volumꝰ eẽ:ꝗqramꝰ oꝛnamẽta vn⸗/

de nemo oꝛnat᷑ indignꝰ.Si delitias ↄcupi/

ſcimꝰ:nõ ꝗramꝰ carnales ac tranſitoꝛiaſ ex

qbꝰ ſtercoꝛa ↄſiciunt᷑ in mũdo:vᷣ magi ſpiri
tales ⁊ ętnas vñ angeli epulant᷑ in cęlo.Et
ſi foꝛte qr ꝗᷓ ſint ille delitię: audi aplm di/

cẽtẽ. Qð nec oculꝰ vidit: nec aur audiuit:

nec ĩ coꝛ hoĩs aſcẽdit: ſᷣpauit dñs diligẽti

1I. Corf. 2.

bus ſe. Adhuc ꝗrl ⁊ introgas: qd ſit B? Si

vis verũ agnoſcẽ:deꝰ ẽ delitię tuę:reqiues
tua:ſanitas tua:gaudiũ tuũ:ſęlicitas tua:
refrigerium tuũ: amęnitas tua:⁊ quicquid
ſancte poſſit deſiderare aia tua: totum ti/
bi deuſerit. Sſt btũs apls dicit:Et erit de
us oĩa ĩ omibꝰ. Auare audi me: Quid tibi
ſufficit ſi deꝰtibi nõ ſufficit? Si & iſta oĩa de
ſiderati: paradiſi requiẽ ꝗrite: ꝓ ęterna bti
tudie ſuſpirate:vnde non exit amicus vbi
non intrat inimicus: vnde nec bonus po/
g 4

1. Corſ⸗ 1 5.

Gancri Aunguſtini

teſt exire aliqua ndo: n ſiſus vllo mo / vẽ lũ libaui: ego illi bñfeci:ego illi tãtũ dedi. 6.61
do introire. Ackiſtaz ergo pꝛimã oꝛnati bo · Et dũ bona quę illos facit deus ſibi aſſi- onden
mis operibꝰ feſtinemꝰ: vt dum elemoſynaz gnãt:pꝑ vaitatẽ ꝑdũt:qð ꝑ elemoſynã acd/ , Uiis5
pauꝑibus dederimꝰ: ad cęleſtia regna pue rere vidẽt᷑: ac ſic ante tribunal chꝛiſti ꝑditt eo⸗
nire poſſimus. Ad quę ilie nos perducat bonilſ ꝗ ante ſe habebãt:pctã quę poſt doꝛ Pooie
eſt benedictus in ſęcula ſęculoꝝ. Amen. ſum ꝓiecerãt ante eoꝝ faciẽ reuocant᷑:⁊ ſi/ ſenon
6Tontra falſam ſecuritatẽ ex pſal ne vlio termio ſupliciũ ſuſtinebũt:qui ſibi Abon
mo quadrageſimonono S er. LH dunm viuerẽt noluerũt ꝓuidere remediuʒ. Auiluu
AEmo fratres chariſſimi falſa ſecuri Et heęc faciũt illi qͥ pluſ diligunt ſſentia qᷓ; ſu
H ) tate ſe decipiat:a mutet ſe añ tribu futura.Qui vo de aię ſuę ſalute attentius mgkzt
Naalchꝛiſti nõ eſſe venturũ:nec red/ cogitant:ccõtrario faciũt. Bona quęcũq; totol
diturũ de factt ꝓpꝛus rationẽ. Veniet eni fecerunt poſt doꝛſum ꝓijciunt: mala quę/ (ſti
dñs deus noſter ⁊ non ſilebit. M.do eniz cunq; ſubꝛepſerint ante oculos ponũt: vt eck
ſilere dicit᷑: quia adhuc vindictã ſuſpende / dum de ipſis in ſſenti ſęculo erubeſcunt ⁊ Uatuu
re videtur. Hęc feciſti ⁊ tacui. Quid eſt ta- vulnera curare:⁊ moꝛtua ſuſcitare:⁊ ſoꝛdi/ ſau
cui:niſi nõ vindicaui:ſeueritateʒ, meam di da abluere:tota deuotiõe ↄtendũt:cum in uen
ſtuli:patientiã tibi ꝓꝛogaui:pęnitentiã tu die iudicij ante tribunal chꝛiſti venerit:ma niin
am diu expectaui:heęc feciſti ⁊ tacui. Ego la ꝗ̃ ante faciẽ ſuam poſuerũt:⁊ bonis ope D
autem cũ adhuc expectarẽ vt te pęniteret: ribus redempta ſunt auferent᷑: bona vo ꝗᷓ K’’
Ro. 2. tu ⁊ me ⁊ apoſtolũ audire ↄtẽpſiſti: Quia ꝓptervanitatẽ poſt tergũ ꝓijcexicanñ ocu d
ſim duriciam coꝛdis tu ⁊ impęnitẽs coꝛ the „ los collocabunt᷑ ⁊ merent᷑ audie: Venite Mattbᷣ.25 ain
ſauriʒzaſti tibi iram in die irę ⁊ reuelatiõis ꝙ bñdicti pfis mei ꝑcipite regnũ. Veniet do ne

iuſti iudicij dei. Suſpicatꝰ es inique:ꝙ ero minus deus n ⁊ nõ ſilebit.Et tunc arguet
tui ſimilis. Parum eſt quia malefacta tua qſ coꝛrectiõis locus nullus erit.Statuã te
placent tibi: putaſti placere ⁊ mihi. Deum indqt ante faciẽ tuã.Aodo & tu ſicut iã ſup
quia non ſtatim pater vltoꝛem:vis tenere dictum eſt quiſqͥs talis es: fac qð dñs tibi
participẽ: ⁊ tanq; coꝛruptũ iudicẽ pꝛędę ſo / minat᷑ facere. Tolle te a doꝛſo tuo vbi te
cium vis habere:de multis ꝗ̊ rapuiſti par/ vidẽ nõ vis: diſſimulãs facta tua:⁊ ↄſtitue
uas elemoſynas faciẽs:⁊ adhuc peccata ñ ea añ te. Aſcẽde tribunal mẽtt tuę:eſto ti/

(dee

deſerens:q̃ſi coꝛrupto iudice putas te poſ - bi iudex: toꝛqueat te timoꝛ: rüũpat ↄfeſſio: ſomte
ſe redimere:cũ ſi etiam totũ dares ⁊ pecca- dic deo tuo:eAm̃ iniqᷣtatẽ meã ego cogſco S. oo. ſteſner
. ta ipſa nõ deſeras:teipſuʒ deciperes pecu ·⁊ pctm̃D meſ qᷓ me ẽ ſꝑ.Qð erat poſt te ſiat· ſoseſe
niam ꝑdendo:a pctã non redimendo. Su⸗/ afß te:cũ ſctm̃ fuerit añ te puniat᷑ a te:netu reſotul
ſpicatus es inique ꝙ ero tui ſimił. Arguaʒ poſtea a deo iudice ſias añ te: a⁊ ñ ſit q̊ fugi c Paresig
te. QAñ? Veniet eni dñs de noſter ⁊ nõ ſi - as a te. Intelligite ãt hęc qͥ obliuiſcimi de C * euh teh⸗
lebit. Arguã te.Et quid faciã arguẽdo te? um. Mõ cogitabas ð vita tua mala:Intel hn obſuue
Quid faciam tibi. Moοdo te nõ vides:faci lige qͥ oblit es deũ:ne qñ rapiat ſic leo⁊ nõ lenee
am vt videas te:qꝛ ſi te videres ⁊ diſplicea- ſit qͥ eruat.Quid ẽ ſicut leo? Sicut potẽs: cideo
res tibi: placeres mihi. Quia vero te non ſicut foꝛtis:ſicut ille cui nemo reſiſtere po/ Nernos⸗
vides:placuiſti tibi: diſplicebis tibi ⁊ mi/ teſt. Illi eni qͥs ſupᷣ diximꝰ:id eſt amatoꝛes fmank
hi.Aihi cum iudicaberi: tibi cuʒ ardebiſ. mũdi:ĩ oꝛe ſuo deũ laudare vident᷑: ſ᷑ lon- * ß Lne
B Quid eni tibi faciã inqͥt. Conſtituã te an / ge aliud oꝑibꝰexercẽ ꝓbant᷑:ᷣm illo qð ait ſinezne
te faciem tuã. Qðò eni vis latere teipſum:i ꝓpheta: Populꝰð labijs me honoꝛat:coꝛ Eſa.29. ttfnnnp
doꝛſo tuo eſt tibi. Mõ te vides:faciã vt vi / aüũr eoꝝ longe eſta me.Clamat illis ſpůſ-· Khrfun
deas te. Qðdð mu poſt doꝛſum tuũ poſuiſti ſctũs: Pctõꝛi autẽ dicit deus: vt qͥd enar/ s. 492. . Mrde;
ego ponã ante faciẽ tuam:non vt tu coꝛri/ ras iuſticias meaſ ⁊ aſſumis teſtamtũ meũ dirſnt
gas te:ſed vt erubeſcas. Modo eni fratrei ꝑos tuũ? Tanq; ſi diceret: Nihil tibi ⸗ Pheaen
chariſſimi oẽs amatoꝛes luxurię:⁊ qui cuʒ deſt ꝙ laudas deũ. IYllis eni q bene viuũt lnnge
delectatiõe faciunt iniqᷣtatẽ: pctã ſua poſt ꝓdeſt ꝙ deũ laudant: Zu aũt ſi laudas et latone
doꝛſum eijciũt.Si vo aliqͥd boni caſu ali, peccata non deſeris:nihil nbi pꝛodeſt. At feifend
vel ꝑ qualibet occaſſionẽ fecerint: añ ſepo- quid deum laudas?: Audi ſcripturam dicẽ/ —oine
nũt:⁊ inde aſſidue gloꝛiant᷑:⁊ dicũt:ego i/ cem: Non eſt ſpecioſa laus in oꝛe peccato/ Eci.is⸗ e D

H Ad fratres in heremo
eſ ris. Si enim male viuis: ⁊ bene doces:
uch non deum laudas. Ergo audite qui bñ vi/
Nal s. 49. Uitis: Sacriſiciũ laudis honoꝛificabit me.
de Memo offeret mihi hoc ſacriſiciũ ⁊ malꝰẽ:
i- Mõ dico non mihi hoc offerat malus: ſed
iſſi nemo mihi hoc offert malus. Qui eni lau/
diz; dat bonus ẽ:qui ſi laudat etiã bene viuit.
ach Quilaudat nõ ſolum lingua laudat: ſed ⁊
s lingna cum vita ↄſentit.Et ideo rogo vos
ic fratres chariſſimi q;tum poſſum cũ dei ad/
c . iutoꝛio ſtudeamꝰ vt quõ deũ laudamꝰ vo/
nüt cibꝰ:ſic ⁊ bonis operibꝰ collaudemꝰ. AMeli
ſan us eſt tacere ⁊ bñũfacere:qᷓ; deuʒ laudare et
lodi⸗ peccata cõmittere.Qui eni laudat deũ vi-/
zammn ta ſimul ⁊ lingua: vocibꝰ parit᷑ ⁊ bonis ope
cirm ribus:duplicit᷑ in ſe ꝓuocat gram dei. Si
niscde enĩ nõ valet deũ laudare vocibꝰ:laudet bo
Ne⸗ nis oꝑibus:aſſiduis ofonibus: ſctis cogi/
Rin tatiõibaig. Sic eni diligent᷑ attẽdamꝰ: vt ĩ
Denierig hoc ſęculduũ ſecura ↄſcia deũ laudare poſ-
e x ſimus vt in futuro ęternũ gaudiũ fglicit in/
udgaga ueniamus: Amnnhmnen.
nin ¶ De cõmuni vita dlericoꝛũ ex ſui
üih diſpoſitione. Serino II
Rieni A Ropter qð volui rogaui heſter/
õ , na die vt hodie frequẽtiꝰ ↄuenire/
ine ‚tis: hoc ẽ qõ dicturus ſum. Vobi/
AGüh ũ bᷣ viuimꝰ: ⁊ ꝓpter vos viuimꝰ: æ inten/
ſ tio votũq; nr̃m eſt vt apud chꝛiſtũ vobiſcũ
* ſine fine viuamus. Credo aũt ante oculos
ni 6 G vfos eſſe ↄuerſationẽ nr̃am: vt ⁊ nos dice/
Kns re foꝛtaſſis audeamus:qᷓ;uis multũ illi im
een „Eon.4. pares: qui dixit: Imitatoꝛes mei eſtote: ſi/
ſiſug na. 1.nolo. cut a ego chꝛiſti. Et ideo nolo vt aliquis ð
anie· o. 11. Vvob̈ inueniat male viuẽdi occaſionẽ. Pꝛo
gui uidemꝰ eni bona:vt ait idẽ apłs:nõ ſolum
ilpeſd coꝛã deo ſed etiã coꝛã oibus hoĩbus. Pꝛo/⸗
1oe : ptrer nos ↄſcia nr̃a ſufficit nobis: ꝓpt᷑ vos
lee N fama nr̃a nõ pollui:ſed pollere debet in vo
es , bis. Tenete qð dixi atq; diſtinguite. Duę
i.fbor⸗ ſũt res ↄſcia ⁊ fama. Còſcia neceſſaria ẽ ti/
logban bi:fama ꝓxio tuo. Qui fidẽs ↄſcię ſuę ne/
arece dig gligit famã ſuã crudelis ẽ:maxie ĩ loco iſto
loſoi⸗ poſit e q dicit apłs ſcribẽs ad diſcipuluzʒ
ſiana/ 5=4½ Titü. ꝛ. ſuum: Circa o& teipſum bonoꝝ operũ pꝛę
tümen B be exemplũ. Vt & vos nõ diu teneam:pꝛę/
lubi⸗ ſertim qꝛ ego ſedẽs loquoꝛ:vos ſtãdo labo
geynun ratis:noſtis oẽs aut pene oẽs ſic nos viue
ncass re in ea domo quę dicit᷑ domus epi vt qtũ
dt o4 poſſum imitemur eos ſctõs: ð qͥbꝰ loquit᷑
N“ Acn. 2. et. 4. liber actuũ aploꝝ: Memo dicebar aliqð ꝓp/
Clo, Eliß dpitꝛium: ſed erãt illiſ oĩa cõia. Quia foꝛte ali

qui veſtrũ ſunt nõ tam diligentes vite nię
ſcruratoꝛes:vt hãc nouerint᷑ quõ volo vos
noſſe:dico ꝙ frequent dixi. Ego queʒ deo S. Ser.a.s⸗
ꝓpitio videtl epᷣm veſtrũ iuuenis veni ad ct. .c.
iſtam ciuitatẽ vt multi veſtrũ nouerũt:⁊
rebam vbi ↄſtruerẽ monaſteriũ ⁊ viuerẽ ci
fratribus meis. Spem quippe oẽm ſeculi re
liquerã: ⁊ qð eſæ potui eſſe nolui:nec tamẽ
queſiui eẽ qð ſũ Elegi ĩ domo dei mei ab/ Nẽ. Sʒ.
iectus eſſe magt q́; habitare in tabernacu
lis peccatoꝝ.Ab eis qui diligunt ſęculum
ſegregaui me:ſed eis qui ſſunt popuknon
me coęq̃ui:nec in ↄuiuio dñii mei ſugioꝛẽ lo
cum elegi:ſed inferioꝛẽ ⁊ abiectũ:⁊ placuit
illi dicere mihi: Aſcẽde ſurſũ. Vſq;adeo ãt
timebã epᷣatũ:vt qm̃ cęꝑat eſſe alicuiꝰ iam
momenti inter dei ſeruos fama mea: in ̊
loco ſciebam non eſſe eᷣm:nõ illo accede/
rem. Cauebã hoc ⁊ agebã q;tũ poteraʒ :vt
in loco humili ſaluarer:non in alto pericli-
o tarer.Sʒ vt dixi:dño ſeruus ↄtradicere nõ
debet: Veni ad iſtã ciuitatẽ ꝓpter vidẽdũ
amicũ quẽ putabã me lucrari poſſe deo:vt
vobiſcũ eſſet in monaſterio. Quaſi ſecurꝰ
ꝑueni qꝛ locꝰ habebat epᷣm. Apꝛehẽſus et
pꝛeſbyter factuſ:ꝑ hũc gradũ ꝑueni ad epᷣa
tum. Mõ attuli aliqᷣd:nec veni ad hanc ec-
cleſiã niſi cũ his indument quibus illo tꝑe
veſtiebar.Et qꝛ hic diſponebã eſſe in mo/
naſterio cũ fratribus:cognito inſtituto et
voluntate mea beatę memoꝛię ſenex Va/
leriꝰ: dedit mihi hoꝛtũ illũ in q̊ͥ nunc ẽ mo/
naſteriũ. Cępi boni ꝓpoſiti frẽs colligere
compares meos:nihil habẽtes ſicut nihil
habebã: ⁊ imitãtes me: vt quõ ego tenuẽ
pauꝑtatẽ meã vẽdidi⁊ pauꝑibus erogaui:
ſic facerẽt ⁊ illi qͥ mecũ eſſe voluiſſent vt ð
cõi viueremꝰ.Cõe aũt nob erat magnuʒ ⁊
vberrimũ pꝛędium ipſe deus. Perueni ad C.
epᷣatũ:⁊ vidi neceſſe hr̃e eᷣm exhibere hu⸗
manitatẽ aſſiduã quibuſq; veniẽtibus ſi⸗
ue trãſeütibus. Qõ ſi nõ feciſſes:epᷣus in/
humanus dicerer. Si aũt ↄſuetudo iſta in
monaſterio ꝑmiſſa eſſet:indecens eſſet.Et
ideo volui habere in iſta domo ei mecum
monaſteriũ clæicoꝝ. Ecce quõ viuimus.
Hulli liceat ĩ ſocietate nr̃a hr̃e aliqͥd ꝓpᷣũ: 12. q.i.nolo.
fß ſi foꝛte aliqͥ hũt nulli licet: ⁊ q habuerint
faciũt qð ñ licʒ. Bñ aũt ſentio ð fribꝰmeiſ:
⁊ſꝑ bñ credẽs ab hac inqſitiõe diſſilaui:qꝛ
⁊ iſta ꝗrere q̃ſi male ſentire mihi videbat᷑.
Nouerã ei ⁊ noui oẽſ qͥ mecũ viuerẽt: noſſe

ppoſlt ntm:noſſe legẽ vnię nfeę. Venit eti

am ad noſ pᷣſbt ianuariꝰqͥ videbat᷑ ſua ho
neſte erogado q̃ſi ↄſumpſiſſe ſed nõ ↄſum/
pſit. Remã ſit illi ꝗdã ꝑs pecunię: id eſt ar/
gentü qð diceret eſſe ſilię ſuę. Filia ipſius
deo ꝓpitio in monaſterio fęmiarũ ⁊ bonę
ſpei eſt. Gubernet illã dñs vt impleat ꝗ̊
de ea iam ſperamꝰ: in illiꝰ niſicoꝛdia nõ eiꝰ
meritl.Et qꝛ infra ãnos erat ⁊ de ſua pecu/
nia nihil facere poterat: quis ei videremꝰ
fulgoꝛẽ ꝓfeſſiõis:tamẽ lubꝛicũ timebamꝰ
ętatis:factũ eſt vt ipſum argentũ q̃ſi puel/
ieę fuaret᷑: vt cũ ad legitimos ãnos veniret
faceret inde ꝙ vᷣginẽ chꝛiſti deceret:qñ op
time iam facere poſſet. Duʒ hęc expectant᷑
cępit ille moꝛti ꝓpinre:qui diu tanq; de
ſuo iurans qꝛ ipſiꝰ erat nõ filię:teſtamentũ
fecit. Teſtamẽtũ inq; fecit pᷣſbyter ſociꝰ no
ſter nobiſcũ manẽs de ecdleſia viuẽs:com⸗

munẽ vitã ꝓſitẽs:teſtamẽtũ fecit:heredeſ.
inſtituit.iO doloꝛ illius ſocietatl:o fructus .
natus nõ de arboꝛe quã plãtauit dñs: ſedꝰ

eccleſiã ſcripſit hęredẽ. Nolo numera iſta:
nõ amo amaritudinis fructũ.Ego illũ deo
Arebã:deo ſocietatẽ ꝓfeſſuſ erat:hãc tene
ret:hanc exhiberet:nibil haberet:teſtamẽ/
tũ nõ faceret:habeat aliqd: nõ ſe noſtrum
ſociũ quaſi dei pauperẽ fingeret.Aagnuſ

D inde mihi doloꝛ eſt fratres. DLico charitati

veſtrę ꝓpter hũc doloꝛẽ ſtatui hereditateʒ
ipſam in eccleſia nõ ſuſcige. Filioꝝ ipſius
ſit qð reliqᷣt:ipſi inde faciãt qð voluerint.
Videt᷑ eni mihi qꝛ ſi eam ſuſcepero in iſto
facto qð mihi diſplicet ⁊ quo doleo:eiꝰ par
ticeps ero. Hoc volui nõ latere charitatem
veſtrã. Filia ipſius in monaſterio femina/
rũ eſt:ſilius ipſiꝰ in monaſterio viroꝝ eſt.
Ambos exhęredauit:illã cũ laude:iſtũ cuzʒ
elogio: id eſt cũ vituꝑatiõe. Cõmẽdaui ãt
eccleſię vt nõ accipiãt ipſas poꝛtiũculas ꝗᷓ
ꝑtinent ad exhęredatos niſi cuʒ ad legiti/
mã ętatẽ ꝑuenerint.hoc eis reſeruat ecdle/
ſia.Deinde litẽ dimiſit inter fllios ſuos in
qua laboꝛo. Puella dicit meũ eſt: noſti qꝛ
hoc dicebat ſemꝑ pat᷑ meꝰ. Puer dicit cre/
dat᷑ patri meo: quia moꝛiẽs mẽtiri nõ po/
tuit.Et iſta ↄtẽtio:q̃le malũ eſt?Sʒ ſi pue/
ri iſti ſerui dei ſunt: litẽ hanc inter illos ci/
to ſinimꝰ.Audio illos vt pater ⁊ foꝛte meli
us q; pater ipſoꝝ. Videbo qᷣd ſit iure ſicut
deus voluerit cũ paud fribꝰ ſidelibꝰ hono
ratis deo ꝓpitio ð nũero vr̃o:id eſt de ple/

be iſta. Audio int illos cãm:⁊ ſicut dñs do

nauerit finio. Lſj rogo vos: nemo me rep/E

hendat qꝛ eius hęreditatẽ nolo ꝙ ſuſcipiat
eccdleſia. Pꝛimo:qꝛ factũ illius deteſtoꝛ:de/

inde qꝛ inſtitutũ meũ młti laudant qð di/

cturus ſum:ſed ⁊ aliqͥ rẽhendunt:vtriſq;
ſatiſfacere valde difficile ẽ. Audiſii mõ cuʒ

euãgeliũ legeret᷑: Cecinimꝰ vobis:⁊ nõ ſal Matthir.

taſtis:lamẽtauimꝰ:⁊ non planxiſti. Venit
iohãnes non mãducãs neq; bibens: ⁊ di-
cunt dęmoniũ habet. Venit flliꝰ hoĩis mã/
ducãs ⁊ bibens:⁊ dicũt:ecce hõ voꝛax:po/

tatoꝛ vini:publicanoꝝ ⁊ pctõꝛum amicus.

Quid &Q facio ini illos qui parãt me repꝛe/
hendere ⁊ dentes in me ducere: ſi ſuſcepe/

ro hereditates eoꝝ qͥ filios ſuos irati expę

redant:? Iterũ quid ſum factutꝰ eis qᷣbus

canto ⁊ nõ volũt ſaltare: qui dicunt: Ecce

quare nemo donat ecche hiponẽs aliqᷣd:
ecce quare nõ eam faciũt qͥ men

dando eni moꝛdent:labijs mulcẽt: denteʒ
ſigunt) donat totũ: nõ ſuſcipit. Plane ſu/
ſcipio:ꝓſiteoꝛ me ſuſciꝑe oblatiões ſctãs.

Si qͥs aüt iraſcit᷑ fllio ſuo ⁊ moꝛiẽs exhere/ i3. q.2.ls
dat eũ:ſi viueret nõ eum placarẽ:nõ ei fili/ĩraicitur

um ſuũ recõciliare deberẽ?:iAuõ g cuʒ filio
ſuo volo vt habeat pacẽ:cuiꝰ apeto here/⸗
ditatẽ? Sed plane ſi faciat qð ſępe hoꝛtatꝰ
ſum: vnũ filiũ habet:putet chꝛiſtũ alterũ:
duos hʒ puter chꝛiſtũ tertiũ: decẽ hʒ chꝛi⸗
ſtum vndecimũ faciat ⁊ ſuſcipio.Quia & fe
ci hoc in qbuſdã rebꝰ:iam volũt bonitateʒ
meam vel cõmẽdationẽ famę meęin aliud
vertere:vt in alio mõ me repᷣhendãt:qꝛ ob
lationes deuotoꝝ hoium nolo ſuſciꝑe.Cõ
ſiderẽt q́ multa ſuſceperim:qͥd op?ẽ ea nu

merare?Ecce vnã dico. Filij iuniani here/ F

ditatẽ ſuſcepi.Quare: Quia ſine filijs de/
fũct ꝰẽ. BGoniſacij hęreditatẽ ſuſciꝑe nolui:
nõ mificoꝛdia ̊ timoꝛe. Nauiculam nolui

eẽ eccleſiã chꝛiſti. Miulti ſũt qͥdẽ qui etiãs ö

nauibꝰacqrũt:tñ vna tẽptatio ſi eẽt iret na
uis ⁊ naufragaret.hhoies ad toꝛmẽta datu
ri eramꝰ vt ð ſubmerſiõe nauis ſᷣm ↄſuetu/

qinẽ quęreret᷑:⁊ toꝛrent᷑ a iudice qͥ ent de
fluctibꝰ uiati: ſed non eos darem*. Rullo

eni pacto h̊ facere deceret eccliaʒ. Onꝰ ſi⸗

ſcale ꝑſolueret.Sʒ vñ ꝑſolueret? Enihecã i2. q.i. nolovt

noð hr̃e nõ licʒ. Nõ eni eſt ep̃i ſeruare auꝝ
et reuocare a ſe mendicantis manũ.Quo/
tidie tam mulii petunt: tam multi gemũt:

khere⸗
dem:qꝛ epᷣs auguſtinꝰ ð bonitate ſua (lau

(er, del Hi

unn
ſutt
dueo
athel
otea
ſahre
loge
u
DAeslun.
6g C
nale
dooyt
ſaum
gnen
luad⸗
ſoqgſy
fucut
golten
ho
ble⸗
houent
nasge
icd⸗
munein
dasne
dey⸗
buoſul
hentap
Aiguit
m
Uupes

olun
mmede
Autſxe
lence
noonn
Cudeit
beenie
Lecdeſ
gwtn
genp⸗
ct
lult
anö
nenn
lenige
lenn
ſſng

7

17. q. 4. qcũc;

.

1
Pirgdur
i⸗
x2

51*

⸗

4q3 *
ob
ſ
nu
e 5
de⸗/
olui
nüs
ns
dann
elt/

ulo
i
beti n net
el,
o/
un

S dere:ſed ꝑx

Ad fratres in heremo

tam multi nos inopes interpellãt:vt plu/ Quid eniĩ mali fecſt: no põt tecum tolera

res triſtes relinquamꝰ: quia quid poſſimꝰ
dare oibus:nõ habemꝰ. Mõ habemꝰ ergo
enthecã: ꝓpter naufragiũ ergo hoc vitan⸗
do feci:non donãdo. Nemo ibi me laudet
ſed nemo etiã vituꝑet. Plane qñ donaui fi

lio qð iratꝰ pater moꝛiẽs abſtulit: bñ feci.

Laudẽt qui volũt:peccãt qui laudare no/
lunt.Quid plura frẽs mei? Quicũq; vult

exheęredato filio hęredẽ facere eccleſiam:ꝗ/

rat alterũ qui ſuſcipiat:nõ auguſtinũ:iĩmo
deo ꝓpitio nullũ inueniet. Æ laudabile
factum ſancti ⁊ venerãdi epᷣi aurelij cartha
ginenſis:quõ impleuit eos oẽs qui ſciunt:
laudibꝰ dei.Quidã eni cũ filios ñ haberet
neq; ſperaret:res ſuas oẽs retento ſibi vſu
fructu donauit eccleſię. Mati ſunt filij ſibi
poſtea ⁊ reddidit epᷣs nec etiã opinãti illi ꝗ
donaugrat. In ptãte habebat epᷣs nõ red/
foꝛi:nõ iure poli.Sane etiã h̊
nouerit charitas veſtra dixiſſe me fratribꝰ
meis qui mecũ manent: vt quicũq; habet
aliqᷣd: aut vendat ⁊ eroget:aut donet ⁊ cõ
mune iüllud faciat. Eccleſiã habet:ꝑ quam
deus nos paſcit.Ego dedi dilationeʒ vſq;
ad epiphaniã ꝓpter eos qui vel cuʒ fratri-
bus ſuis non diuiſerũt:⁊ dimiſerũt qð ha/
bent apud fratres ſuos:vel nõdũ de re ſua

aliquid fecerunt:qꝛ expectabat᷑ ętas legiti/ H
ma. Faciant inde qð volunt: dum tñ ſint

pauꝑes mecũ ſimul expectãtes miſicoꝛdiã
dei. Si aũt nolunt: qui foꝛte nolunt: certe
ego ſum qui ſtatuerã ſicut noſt nullũ oꝛdi/

nare clericũ:niſi qui mecuʒ vellet manere:

aut ſi vellet diſcedẽ a ꝓpoſito:recte illi tol/

lerem clericatũ:qꝛ deſereret ſanctę ſocieta /
tis ꝓmiſſũ ceęptũq; cõſoꝛtiũ.Ecce in ↄſpe⸗/

ctu dei ⁊ vr̃o:muto ↄſiliũ.Qui volunt ha/

bere aliquid ꝓpꝛiũ:quibus nõ ſufficit deꝰ

et eccleſia ſua: maneãt vbi volũt ⁊ vbi poſ
ſunt:nõ eis aufero clericatũ. Nolo hf̃e hy/

pocritaſ. Malũ enĩ eẽ:qͥſ neſciat.malũ ẽ ca

dere a ꝓpoſito:ſed peius ẽ ſimulare ꝓpoſi

tum.Ecce dico audite. Qui ſocietatẽ cõis
Acti.a2. et.. vitę iã ſuſceptã(ꝗᷓ laudat᷑ in actibꝰ aploꝝ)

deſerit: a voto ſuo cadit ⁊ a ꝓfeſſione ſctã

cadit.Obſuet iudicẽ ſcʒ deuʒ:nõ me.Ego

ci nõ aufero clericatũ. tũ ſit periculum
ante oculos eius poſui:faciat qð vult.HNo
ui eni ꝙ ſi aliquẽ hoc faciẽtẽ degradare vo/
luero:nõ ei deerũt patroni:non ei deerunt

ſuffragatoꝛes:⁊ hͥ ⁊ apud epos qui dicant:

Sermo h III

re iſtã vitã. Extra ep̃atũ vult manere: ?⁊ de

ꝓpꝛio viuere:ideo nõ debet ꝑdere clerica/
tum. Ego ſcio qᷓ;tũ mali ſit ꝓfiteri ſanctuʒ

aliquid nec implere. Vouete inqͥt ⁊ reddi/ Ns. 75.
te dño deo vr̃o.Et meliꝰ eſt non vouere qᷓ; Ecẽs.5.

vouere ⁊ nõ reddere. Virgo ⁊ ſi nunqᷓ; fuit

in monaſterio 2S ſacrata ẽ:illi nubere nõö

licet: q;uis eſſe lmon aſterio nõ cõpellitur.
Si aũt cępit eſſeen monaſterio ⁊ deſeruit:
et tũ virgo ẽ:dimidia ruit.Sic ⁊ dericꝰ du/
as res ꝓfeſſus eſt:⁊ ſctitatẽ ⁊ clericatũ. In

lum ſuũ deuſ impoſuit ceruicibꝰ ipſius:cui

*☛

magis onus eſt q́; honoꝛ. Sed qͥs ſapiẽs ⁊ Deutl.s2.

intelliget hec? Ergo ꝓfeſſus ẽ ſctitatẽ:pꝛo/
feſſus eſt cõiter viuẽdi ſocietatẽ: ⁊ ꝓfeſſus

eſt q; bonũ⁊ qᷓ; iocũdũ habitare frẽs ĩ vnũ: Nz.132.

Si ab hoc ꝓpoſito cecidit:⁊ extra manens
clericꝰ fuerit:dimidius⁊ ipſe cecidit. Quid

mulationẽ:tot cecidit.Nolo ꝙ habeatne/
ceſſitatẽ ſimulãdi. Scio quõ hoĩes ament

clericatũ: nemiĩi eũ tollo nolẽti mecũ cõiter

viuere:ſᷣ hʒ deũ qͥ mecũ manere vult. Si

paratꝰ ẽ paſci a deo ꝑ eccleſiã ipſiꝰ: nõ hf̃e

debet aliqd ꝓpꝛiũ:ſed aut erogare pauꝑi/

buſ: aut ĩ cõe mittere mecũ.Qui h̊ nõ vult J

habeat libtatẽ: ⁊ videat vtrũ hf̃e poſſit ſę/
licitati ętnitatẽ. Sufficiãt hęc interi chari⸗
tati vr̃e. Qð egero cũ fratribꝰmeiſ:ãnũcia
bo vobis. Spero eni bona.Oẽs mihi libẽ
ter obediũt:nec inuenturꝰ ſum aliqͥs habe

re aliquid niſi aliq̃ neceſſitate religiõis:nõ

cupiditatl occaſiõe. Quid ergo egero poſt
epiphaniã: charitati veſtrę in dñi volunta
te:⁊ quõ litẽ finiero inter duos frẽs ſilios

pꝛeſbyteri ianuarij nõ vob tacebo. Mul/
ta locutꝰſum:date veniã loquaci ſenectuti

ſ timidę infirmitati. Ego ſicut videtis per
ętatẽ iã ſenui: ⁊ ꝑ infirmitateʒ coꝛꝑis olim
ſenex fui. Tñ ſi deo placet qð dixi: mõ ipſe

det vires: nõ vos deſero. Oꝛate ꝓ me: vt
q́ᷓ;tũ ineſt aia ĩ h̊ coꝛꝑe ⁊ qleſcũq; vires ſup

etũt:in vᷣbo dei ſeruiã vobis: Amen.
Pecsi vita dericoꝛũ ex ſui oꝛdi/
natione Sermo. LI
Haritativr̃ę hodie ð nobiſipſis
mo reddẽdus ẽ. Quia enim vt ait
apłs: ſpectaculũ facti ſumꝰ mũdo

et angelł ⁊ hoĩbꝰ:q nos amãt ꝗrũt qð lau-

terius ſctitatẽ: nam clericatũ ꝓpter popu-/

ad me: non eũ iudico. Si foꝛas ſeruat ſcti 11. q.r certe.
otatẽ:dimidiꝰcecidit.Si vo intꝰhabuerit ſi

A

1. Corl. 4

Bancti

dent ĩ nobᷣ qͥ aũt nos odert detrahũt nob. ẽ habuit vñ faceret.Erat qð diceret ſuũ:cuʒ
MNMos aũt invtroq; medio ↄſtitui adiuuãte

dño deo nr̃o:⁊ vitã ⁊ famã noſtrã ſic cuſto
dire debemꝰ:vt nõ erubeſcãt ð detractoꝛi/
bus laudatoꝛes.Quõ autẽ viuere velimꝰ:

quõ deo ꝓpitio iam viuamꝰ: q;uis de ſcri/

ptura ſancta multa noueriti: tamen ad cõ⸗/

memoꝛãdos vos:ipſa de lipꝛo actuũ apo/

ſtoloꝝ vobis lectio recitabit᷑:vt videatis
vbi deſcripta ſit foꝛma qus deſideramꝰ im

plere. Dum ergo recitat᷑: vos intẽtiſſimos
elſe volo:vt poſt eius recitationẽ:qð inſti/

tui loquar dño donãte intentioni vr̃e. Et

Actj.ꝗ. Lazarus diaconꝰ legit.Cum oꝛaſſent mo/

tus eſt locus in quo erant ↄgregati:⁊ reple

ti ſunt oẽs ſpũſancto ⁊ loquebant᷑ verbuʒ

Dei cũ fiducia oĩi volenti credere. Multitu/

dinis aũt credentiũ erat aiavna ⁊ coꝛ vnũ:

nec quiſq́; eoꝝ quę poſſidebat aliqd ſuum

elſſe dicebat:ſed erãt illis oia cõmunia.Et
virtute magna reddebãt apli teſtimoniuʒ .

rreſurrectiõis Jeſu chꝛiſti dñi noſtri: ⁊ gra/⸗

tia magna erat in oĩbus illis. Meq; enim

egens quiſq; erat inter illos. Quotãt eniʒ

poſſeſſoꝛes pᷣdioꝝ vel domoꝝ erãt:vendẽ/

tes afferebãt pꝛecia eoꝝ quę vendebant ⁊

ponebant ante pedes aploꝝ. Diuidebat᷑

autem ſingulis ꝓut cuiq; opus erat.Cũq;

Laʒzarus diaconꝰ recitaſſet:⁊ epo codicem

tradidiſſet: Auguſtinꝰ epᷣs dixit: Etiã ego
legere volo. Plus eni me delectat huiꝰver

bi eſſe lectoꝛem:qᷓ; verbi mei diſputatoꝛẽ.

Cũ oꝛaſſent:motus eſt locus in quo erant
ↄgregati:⁊ repleti ſunt oẽs ſpũſancto:⁊ lo/
quebant᷑ verbũ dei cũ fiducia omni volen
ti credere. Multitudis aũt credentiũ erat

gnima vna ⁊ coꝛ vnũ: nec quiſq; eoꝛuʒ quę

et gr̃a magna erat in oibꝰ illis.HNeq; enim
egens quiſq; erat int᷑ illos. Quotqt enim

poſſidebat aliqᷣd ſuũ eſſe dicebat: ſed erãt
illis oĩa cõia. Et vᷣtute maꝗᷓ reddebãt apli
teſtioniũ reſurrectiõis Jeſu chꝛiſti dñi nr̃i:

in ea ſocietate viueret: vbi nemini licebat

ſuũ aliquid dicere: ſed eſſent illis oĩa cõia.
Si quis dilectoꝛ ⁊ laudatoꝛ nr apud detra/⸗
ctoꝛẽ nr̃m pᷣdicaret iſtã ſocietateʒ:⁊ diceret

cüũ epᷣo Auguſtino ſic viuũt:oẽs cohabita/

toꝛes eius quõ ſcriptũ eſt in actibꝰ apłoꝛũ:

ↄtinuo ille detractoꝛ caput mouẽs:denteʒ

ꝓmouẽs:diceret:ita vere ſic ibi viuit᷑:quõ

tu dicis: Quare mẽtirt? Quare falſa lau-

de honoꝛas indignos? Mõne ibi mõ in eo/
rũ ſocietate poſitꝰ pᷣſbyt᷑ teſtamẽtũ fecit:et

qð habuit quõ voluit diſpoſuit: ⁊ reliqᷣt:

Certe oĩia ibi ſunt cõia:certe nemo dicit ali
quid ſuũ.Sub his verbis qͥd ageret lauda
toꝛ meꝰ: Mõne os eiꝰ q̃ſi plũbo opilaret il/

5. ⸗
.

le detractoꝛ:? Nõne ille laudaſſe pęniteret:
Nõne reuerẽtia ꝑfuſus: ⁊ illiꝰ ſermõe ↄfu/
ſus vel nobis vel teſtatoꝛi illi malegiceret:
Hhec fuit neceſſitas:vt ad iſtã diietiã ve/
niremꝰ. Mũcio &̊ vobis vñ gaudeatl:quia
oẽs frẽs ⁊ clericos meos qͥ mecũ habitant:
pſbyteros:diaconos: ſſᷣdiaconos:⁊ patri/⸗

ciũ nepotẽ meũ:tales inueni q̃les deſidera
ui. Sed ſunt q de ſua qlicũq; pauꝑtate qð

ſtatuerãt nõdũ fecerũt. hi duo ſunt valẽs

diacon?ꝰ ⁊ paulo antedictꝰ nepos meꝰ ſub/
diaconꝰ: et mr̃is vita impediebat:queę in/

de viuebat.Expectabat in illo etiaʒ legiti/

mę ętatl acceſſus:vt qð faceret: firmiſſime

faceret. Hõdum aũt fecit: qꝛ ipſos agellos
habet cum ſuo frẽ cõmunes:⁊ ſub indiuiſo

poſſidẽt.Si aũt diuiſi fuerit:eos cupit ec⸗

cleſię ↄferre: vt inde alant᷑ qͥ ſunt in ꝓpoſi/

to ſctitat qͥuſq; in hac vita degũt. Scpᷣtũ
eſt eni:⁊ ̊ apłs loquit᷑:QAui aũt ſuis ⁊ ma/i.Timoth.ð

xime domeſtic nõ ꝓuidet:ſidẽ denegat:et

eſt infideli deterioꝛ. hęc aũt mãcipia:ſunt

ei ſimilit᷑ cũ frẽ cõia:⁊ nõdũ diuiſa. Diſpo/
nit ea manumittere ſed nõ põt anteq; diui

poſſeſſoꝛes ſᷣdioꝝ vel domoꝝ erãt: vendẽ=
tes afferebãt pꝛecia eoꝝ quę vendebãt: et

ponebant ante pedes apłoꝝ. Diuidebat᷑

B aũt ſiingulis ꝓut vnicuiq; ꝓpꝰ erat. Cũq;

epᷣs legiſſet dixit:Audiſt quę iam velimꝰ:

oꝛate vt poſſimꝰ. Cõtigit aũt quędã neceſ/

ſitas: vt hec diligẽtiꝰ agerẽ: qm̃ ſicut noſt
iam pᷣſbyt ĩ nr̃a ſocietate ↄſtitutꝰ: q̃li ſocie/

tati ꝑhibet teſtioniũ lectio quã mõ cũ reci⸗

taremꝰ audiſti: moꝛiẽs teſtamentũ fecit: qꝛ

dant᷑. Quid enĩ ad ſe ꝑtinet: adhuc igno/

rat.Ad ipſum ſane qꝛ maioꝛ eſt ꝑtinet diui

ſio:⁊ ad frẽm eiꝰ electio.Et ipſe frater eius
deo ſeruit: ⁊ ſubdiaconꝰ eſt ſub ſctõ fratre

meo ⁊ coepᷣo Seuero in ecclia mileuitana.
hoc agit᷑:̊ ſine dilatiõe ꝑagẽdũ eſt:vt illi

ſeruuli diuidãt᷑ ⁊ ma numittãt᷑: ⁊ ſic det ec/
cleſię vt eoꝝ excipiat alimẽtũ. MHepos aũt

meꝰ ex q̊ͥ ↄſus ẽ:⁊ mecũ eẽ cępit:ĩpedieba

tur ⁊ ipſe aliqd de agellulis ſuis agere inui
ta vſufructuaria mr̃e ſua: ꝗ̊ͥ ̊ ãno defũcta

elſt. Int ipſuz ⁊ ſoꝛoꝛẽ eiꝰſunt qdã cauſę in

. llsfe

If

Cuft
ucst
giono
foi⸗
lsor
poſcea
Cpere
lr.
ſeepee
ſoche
Abune
nn
adini⸗
fiute
Alnet
eſcien
nunitt
deſcer
pcannc
erlgo⸗
NMune
ſeetee
Räinne
ſeden
allgqi
lenͤn
nogdeg
Nhär
Poſfulre
gelogi⸗
Ulenöe
Dione⸗
eqzeſe
loleile
ſnn lkißibie
anſſighaln
mmoalls
. Cnta en
Depan
ſonent
ſens gog⸗
ſut
ud
alen
ckache
bocſeene
„lug
Geug nutb
leep

Ac fratres in beremo Sermo. ILI la oigne
cäs Atent⸗ ga dccheat⸗
at qð dei ſeruũ decet: v g iſta ꝓ ſieut pene mo haberẽ totũ: ſt accipere voluiſſem. E
48 eGrlccrio. Diacon⸗ ſa finun d mona- feci: aliud attendi. Fateoꝛ enim vobis ⁊ ip
n oẽs noſtis: hic de militia ſeuli ad nena⸗ ſi: ſuſpecta mihi adhuc eius etas fuit:⁊ ve/
e ſteriũ ↄuerſus eſt:hic baptiʒat m vigek reba geſoe vt ſunt hoies matri eius hoc
d nugozdinat'. Sed a⸗ exigah ꝛurenon diſpliceret: 2 diceret inductum a me fuiſſe
hi. poſſidere: ſicut iuriſpiti ſoqugn ibus teue⸗ adoleſcentẽ:vs bona eius paterna ↄſume
ne coꝛꝑe reliqrat illud: ⁊ ab eius frĩ Eſus e: remeß egentẽ relinquerẽ: Jdeo volui eiꝰ
Sltd5 bat᷑. HNu nq; inde cogitauit ex anerſe pecunia in illa Zoſſeſſione ſeruari: vt ſi ali-
nec ipſe aliqd quęſiuit a fribus wentus elſt quid(qð deus auertat) aliter q; volumus
c illo eſt aliqd quęſitũ. Mοdο Amepinint euẽiſſet: redderet villa: ne culparet epiſco
la ad hunc articulũ tpis:cũ zlio mnede ſuis: pi fama. Scio eni q;tü vobis ſit neceſſlaria DH
lite ipſam rem: dimidiã Ronolelt eodẽ cõ, fama mea:nam mihi ſufficit ↄſciẽtia mea.
ul admidli cecſene Vauperlin ua der diſci ·¶Emit etiã ſpaciũ ab iſta poſtera ecclia no/
at Kirurt⸗ iacdn feuerus ſib aun dei diſcl⸗ ruʒ vobis: ⁊ ſua pecunia edifcauit domũ:
nen Kinae Hogellgnt nodisilinnch erat ꝓpt Et hoc noſtis. Ante paucos dies pꝛiuſcß
tac pdidit ment: Unã domũ H ,Parria huc ſermonẽ de hac re haberẽ vobiſcũ: eaʒ do/
4 dencearsdauca⸗Amrdatens Bdin rin ercleſſe. Expectauit enim vt campli
n deſidenabat iabce: einen d ex collatio/ ceret: ⁊ ppectã donaret. Fabꝛicadi aũt do/
ir òèͤð erat:niſi quia cogi⸗
un ne religioſon vi . Belpſand polſum dire⸗ tauit matrẽ ſuam huc eſſe venturã. Si alt
r ti noia indicauit. De ipi 4 nõ donmn qꝛipſe veniſſet in re ſilij ſui habitaret: modo ſi ve
hnn ſo d fecerit: aut quid bi. tarnt uicqd ip· nerit: in opere fili ſui habitabit. Teſtimo/
len totũ in mea poſuit nalnlegten aen netit pbibeoepanper remaſit ſed in chani,
uuch ſe vellem: b inde ſeret. See inaic ſu tatie oſſeſſione ꝑmanſit. Aliq ſeruuli eiuſ
5 ſua:quarũ me iudicẽ poſu tatis poſſ. jt iſnt eT a. Aud erziulieint
cauſas cũ matre ſua: quarũ me iudicẽ poſu liqui fuerqt iam quidẽ in monaſterio vi/
8 it: vt cũ ille fuerint termiate: ſiat ð ipſa do reliqui f e uce — V.
en⸗ mo qð ego voluero. a d ve ⁊ pietas miſſurꝰẽ hodie.Nemo ergo dicat: diues ẽ:
ſeeſ⸗ Ete: niſi qð iuſticia iubet: ⁊ pietas nunmg c Hogle. M lei k: ge
lgin deo reg e. liquos nemo exiſtimet: nemo male oquat᷑: nemo
ſtulat: habet etiã in patria ſua aliqu S. nemo fer⸗ ſuis dentibuis lalif
is agellos: qs diſponit largiat ecche. et. Pecuniã nullã habet fuatã: vtinã quã
gan illic in ipo loco poſitę pauꝑi largiat᷑ ecc it. exr. ſtituat. Cęteri:id ẽ ſᷣdiacões pau/
nnun acon himponenſis homo paupꝑẽ: quid debet reſtituat. Ceteri:id ẽ ſdiai 5 ori
t, üusNeratnonbaberkecidio Gdte beres ſunt deo vpitio ⁊ mificoꝛdiã dei ex⸗
alicui ↄferat non habet: tñ de laboꝛib os: pectät: Ende ipſi faciat non habent 4 nuf,
ii Podneilegin aipeen Klomgataeris anki e finierüt müdi cupidi⸗/
luth hodie illos in aſpectu nſo Peraclunn ate tates. Viuũt nobiſcũ in ſocietate cõmuni:
ede e ma, eſt epalibus geſtis. DNiacon eraclius ante tnemo eos diſtinguit ab eis qui aliquid
vcgnnd ximũ ca.i. vros oculos verſat᷑: opera eius lucet co/ artulemt Charitat vnitas ſponenda eſt
huſun ram oculis vfis. De oꝑe eius ? expẽſa pe⸗ teinen ecomodo h ereditatt. Reſtat pbyte⸗ &
da nt kumnali dagln etia boſemoneones ri. Sic enim ad cos gradatim aſcẽdere vo⸗
“ De pecnula ſng voluitꝑ man“ lui⸗Cito dixerim paupes dei ſunt. Mihil
cſo, ſilio meo:nã ipſam pecuniã voluit ꝑ man⸗ n⸗KEi⸗ ſ ſocietati nr̃e attulerũt: niſi ipſaʒ
ngdln meas erogare: ſicuti mihi placeret. Ego ad domũ ſocietati nie⸗ ritatẽ. Herütame
igcl⸗ ſt pecunię auidus eſſeʒ: aut neceſſitates ix i eio natos udſfe tumoiees diuitis ip/
8 rar el Bncdbeeberecin elche daenr eeckei compelledi: ſed vo/
lland, curarẽ:pecuniã a Pez. e Ee. iſcu eo ſermõe purgandi ſunt. Vobis
mtli NPolſeſſio illa q ab illo emptaꝛ ecclię dona bilcu me foꝛte neſcitt: nam veſtrü plunmi
ſedeter ta eſt: adbuc nipil ſtat eccli. Minus ba/ Rico gut terũ lepoꝛiũ q;uis ſeculi natalip⸗
. t ns: ct aut . ſt pᷣſbyterũ lepoꝛiũ quis ſeculi nata ih⸗
cosain bebat ad pꝛeciuʒ: et quia mutuat fuerat: anttl apud ſuos honeſtiſſimo loco natu:
ihecich hodie eius fructibꝰ reddit᷑: hõ ſum ſenex: clarũ ientẽ cuncriſ que habe
in edenrelnund nwüns niitor ennes betetaltdtgen ltrn dtie aenchil
* accedere: HNunqͥd ꝓmitto mihi tot annos barrelictis inopem ſuſcepi. Hon qꝛn
lein

h

HBancti

Auguſtini

habuit:ᷣ qꝛ iam fecerat ectio iſta ꝑſua / * pecũia quã reliqͥt p̃ eoꝝ ecclia renũciante.

det. Hic ñ fecit:ſᷣ nos ſcimꝰ vbi fecit. VUni/

tas xp̃i ⁊ eccłię:vna ẽ. Abicũq; fecit bonũ

opus ⁊ ꝑtinet ad nos vt ſibi ↄgaudeamꝰ.

Poꝛtus ẽ vnus vbi noſtꝭ:ibi monaſteriuʒ
ſuis ↄſtituit:qꝛ ⁊ ipᷣi deo ſeruiũt. Ille hoꝛt
ad eccliaʒ nõ ꝑtinet nec ad ipᷣm. Et ad quẽ
dirverit aliqͥs: Ad illð qð ibji ẽ monaſteriũ.
Sʒ veꝝ ẽ ꝙ vſq; ad h̊ tpᷣs currã ꝓ ill ita gere
dat:vt ſũpticłlos qᷣbus ſuſætãt apud ſe ha
beret: ⁊ eis ipᷣe vt videbat᷑ impẽdet. Sʒ ne
ꝓpt h̊ daret᷑ locus hoĩbus ſuſpitiões ſuas
rodẽtibus⁊ vẽtrẽ nõ implẽtibus:h̊ placuit

etr mihi ⁊ ipſi:vt ſic ſe ũlli traſigãt:q̃ſi iſte iã

5 ſeculo exierit. Nunqͥd eni cũ obierit ipſe:
illis diſpẽſaturus ẽ aliqͥd? Melius ẽ vt vi/
deat illos ibi bñ ↄuſantes:⁊ regẽte deo ĩ di
ſciplina xpᷣi ſic viuẽtes:vt ð ilł tm̃mõ gau⸗

deat:nõ eoꝝ neceſſitatibuſ occupet᷑. Pecu
niã nõ hʒ:quã ſuã dicẽ poſſit.hHẽbat xeno

dochiũ eędincãdũ:qð mõ videt ędiſicatuʒ. ⸗
Ego illi iniũxi:ego iuſſi. Obtẽꝑpauit mihi⸗

libẽtiſſime:⁊ ſic videt oꝑatus ẽ: quõ etiaʒ

meo iuſſu baſilicã ad octo martyres fabꝛi/
cauit:ð his ꝗ̊ ꝑ vos deus donauit. Cępit
eni ð pecũia ꝗᷓ data erat ecclię ꝓpt᷑ xenodo
chiũ:⁊ cũ cępiſſet ędiſicare:vt ſũt religioſi

deſiderãtes oꝑa ſua in celo ſcribi: adiuue-
rũt ꝓut qͥſq; voluit ⁊ fabꝛicauit. Opus añ

oculos hẽmus. Ois hõ qͥd factũ ſit: videt
de pecũia: qꝛ nõ hẽbat mihi credãt:dẽtem
cõpeſcãt:ñ frãgãt.Emerat ð ipᷣa pecũia xe/

nodochij quãdã domũ in cararia:quã ſibi
exiſtiabat ꝓpt lapides ꝓfuturã:ſᷣ lapides
eius domus: fabꝛicę neceſſarij nõ fuerunt:
qm̃ aliũde ꝓuiſi ſunt. Domus & ipᷣa ſic re/

mãſit:pẽſionẽ ſſtat ſᷣ ecclię non pᷣſbytero.

Nẽo ãpli dicat: In domũ pᷣſbyteri:aſi do/
mũ pᷣſbyteri:ad domũ pᷣſbyteri. Ecce vbi ẽ

dom pſbyteri:vbi ẽ dom?ꝰ*mea:ibi ẽ domꝰ

pᷣſbyteri:alibi nõ hʒ domũ niſi vbicũq; hʒ

& deũ. Quid ãplius ꝗritis: niſi qꝛ me illud

memi etiã ꝓmiſiſſe: vt ad vos pferrẽ quid
egiſſem int᷑ duos:frẽm videlzʒ ⁊ ſoꝛoꝛẽ: fili-

os ianuarij pᷣbyteri:qꝛ oꝛta int illoſ fuerat
ↄtroũſia pecũaria.Sʒ tñ q; ſic int᷑ frẽs ſal/

nãdos ꝓpitia charitate ꝓmiſeraʒ audire:

vt int illos quicqͥd eẽt iudicãdũ ſinirẽ: pa/

rauerã me iudicẽ:ſᷣ anteq; iudicarẽ:ipi qð

iudicaturus erã finierũt: Mõ inueni vñ iu/
dicarẽ:ᷣ vñ lętarer. Acqeuer̃t oino ↄcoꝛdit᷑

volütati meę ⁊ ↄſilio meo: vt pares eẽnt in

Poſt ſermonẽ meũ locuturi ſũt hoĩes:vᷣ et
qdᷣlibet hoĩes loq̃nt᷑ q̃licũq; aura flãte:per
ducet᷑ inde aliqͥd ad aures meas. Et ſi fue/

rit tale vt ſit iteꝝ neceſſe voſ purgare:rñde
bo detractoꝛibus:rñdebo maledict: rñũde/
bo increduł nõ vobᷣ credẽtibus pᷣſbyter ſu/

is:rñdebo vt potero qð dñs dederit. Inte
rim mõ nõ eſt neceſſe: qꝛ nihil foꝛte dicturi
ſunt. Qui nos amãt libẽ gaudebũt: qͥ nos

oderũt tacite dolebũt. Tñ ſi linguas exer /

cuerint:audiẽt deo ꝓpitio vobiſcũ rñſionẽ

meã nõ litẽ meã. Mõ eni hoĩiem noĩiaturus

ſum ⁊ dicturus:ille h̊ dixit:iſte ſic detraxit:

ci foꝛtaſſe etiam ad me falſa qꝛ ⁊ B põt ſieri
pꝓferãt᷑. Verũtñ q̃cũq; ꝑlata fuerint ſi opoꝛ

tune videbit᷑:loqᷣr inde charitati vr̃ę. Ante

oculos vfos volo ſit vita vr̃a.Scio qꝛ qrẽ
res licẽtiã malefaciẽdi:ꝗrũt ſibi exꝓpla ma
cios in/

le viuẽtiũ:⁊ multos infamãt ve
ueniſſe videãt᷑. Jõ qð nr̃m ẽ fedmus: plus
qͥd faciamus nõ hẽmus.Ante oculos vr̃oſ
ſumus.Nullius aliquid deſideramus:niſi

bona oꝑa vfa. Et vos exhoꝛtoꝛ frẽs mei: ſi G

aliqd vulti cleric dare:ſciati qꝛ nõ debetis
qſi vitia eoꝝ fouè ↄ me.Oẽſ offerte qð vul

tis:offerre ð volũtate vr̃a. Qõð cõe erit di/ Actl. ꝛ. et. 4·

ſtribuet᷑ vnicuiq; ſiẽ cuiq; opus erit. Gaʒo.
phylaciũ attẽdite ⁊ oẽs bñ hẽbimuſ:valde

me delectat ſi ipᷣm fuerit ſᷣſepe nrjm: vt noſ

ſimus iumenta dei: vos ager dei. Nẽo det
byrrhũ vel lineã tũicã ſeu aliqͥd niſi ĩ cõe:ð
cõi accipiã mihi ipᷣi:cũ ſciã cõe me hr̃evelle
q̃cqͥd habeo. Holo talia offerat ſctitaſ vr̃a:
qͥbꝰ q̃ſi ego ſolus decẽtius vtar. Offeratur

mihi: vbi gra:byrrhũ pꝛecioſũ: fſoꝛte decet
epᷣm:qᷓ;uis nõ deceat auguſtinũ:id ẽ hoĩeʒ

pauꝑem:ð pauꝑibus natũ. Mõ dicturi ſi
hoies:qꝛ inueni pᷣcioſas veſtes:q̃s nõ po/

tuiſſem hf̃e vel in domo pfis mei vel in il/

la ſeculari ꝓfeſſiõe mea.Mõ decet. Talem
debeo hfe qlẽ poſſũ ſi nõ habuerit fri meo
dare. Qualẽ põt hfe pᷣſbyt: q̃lẽ põt hr̃e de/
cent᷑ diaconꝰ ⁊ ſubdiaconꝰ:taleʒ volo acci/
pere:qꝛ in cõe accipio.Si qͥs melioꝛẽ dede/
rit vẽdo:qð ⁊ facẽ ſoleo:vt qñ nõ põt veſt.
eẽ cõiſ:pᷣciũ veſt ſit cõe. Vẽdo ⁊ erogo pau
peribuſ.Si h̊ eũ delectat:vt ego habeã:ta

lẽ det vñ nõ erubeſcã. Fateoꝛ eniʒ vob de

pcioſa veſte erubeſco:qꝛ nõ decet hãc ꝓfeſ
ſionẽ:hãc admonitionẽ:hęc mẽbꝛa hos ca

nos.Etiã illð dico. Si ſoꝛte i nfa ſocietate

ere⸗
onb
ſoy⸗
Güti
hEed⸗

gey
ſella
Gencn
gool
ſrzti
hſecgco
enihrpe
ſiheren
leicai
Gdlishe⸗
Gosinn
ſons
lohrled
lanuu
Monead
ſldena
Gjſeo
udi
ſeripe
höhfejt
zsitz
liſeine
Uonoub.
Donach
lunteſt
leſtdon
alkdon

ohoͤ

Liykna
Nehute.
login
ſennrt
nſſernh
Nkino⸗
Afutnn
nalin
olicos
ſinn
W
ſieng⸗

D

ScK
er
fue⸗
eſde
füce,
elſu⸗
Iute
dicturi
nos
erer/
ſſoye
nus
k:
ſieni
tlope
f. Anr
ggi⸗
om
Nosin⸗
plus
NsSla
Lormeicg
nei5
Neen
eg
Zeeindi N 1
1,Sh.
lepelde

Hiodet
ſicöes
ehierele
Gitalſf.
Ofenmr
Gnedecat
giboi,
nicueiſt
inohon

4 Taenm
fi ne⸗
itbſede⸗
oloacei
oedele
jhorrek
habeitn
iizwbn
abi⸗ l
ue

ch

12. q. I. nolo.

eger ẽ aliqs vel poſt ęgritudinẽ vt neceſſe ſit

eũ añ hoꝛã pꝛãdij reſicẽ:nõ ꝓhibeo religio/
ſos vl religioſas mittere eis qð eis videt᷑ vt
mittãt. Pꝛãdiũ tñ ⁊ cęnã extra nemo hẽbit.
Ecce dico:audiſtis. rit ꝓ
um ⁊ ð̊ ꝓpꝛio viue⁊ q iſta ſᷣcepta nr̃a facere:
paꝝ ẽ vt dicã:ñ mecũ manebit:ſᷣ nec clericꝰ
erit. Nixerã enim ⁊ ſcio me dixiſſe: ꝙ ſi no/
lẽt ſuſciꝑe ſo cialẽ vitã mecũ:nõ illis tollerẽ

clericatũ:ſᷣ ſeoꝛſũ manerẽt ⁊ ſeoꝛſũ viuerẽt:

quõ noſcẽt deo viuerẽt. Et tñ añ oculos po
ſui:q;tũ mali ſit a ꝓpoſito cadẽ. Malui eni
hr̃e cęcos vl claudoſ:qᷓ; plãgẽ moꝛtuoſ.Qui

eni hypocrita ẽ:moꝛtuꝰ ẽ. Quõ g̊ qᷣcũq; vo/

3

luiſſet extra manè ⁊ ð ſuo viut᷑:nõ tollerẽ ei
clericatũ:ita mõ qꝛ placuit ilł deo ꝓpitio ſo
cialis hęc vita:qᷣſqͥs cũ hypocriſi vixerit:qͥſ/
quis inuẽtus fuerit hñs ꝓpꝛiũ:nõ illi ꝑmit/
to vt ede faciat teſtamẽtũ: vᷣ delebo eũ de
tabula c

tuerit:adiuuabit me deuſ vt vbi ego epᷣs ſũ
illic clericus eẽ nõ poſſit. Audiſtꝭ audierũt.
Sʒ ſpero in deũ nr̃m ⁊ miicoꝛdiã eius:qꝛ ſi-
cut diſpoſitionẽ meã iſtã hilarit᷑ acceperũt:
ſic eã pure ſidelitq; fuabũt. Dixi aliqᷣd ſuũ

nõ hfe pᷣbyteros cohabitatoꝛes meos:int

etell

qͥs ẽ ⁊ pᷣbyt᷑ barnabas.Sʒ ð illo audiui qdã
fuiſſe iactata añ oia: ꝙ emit villã a dilecto ⁊
honoꝛabili filio meo eleuſino.hoc falſuʒ ẽ:
Aonaſterio donauit ille nõ vendidit.Ego
ſum teſti. Quid amplius ꝗratl igro.Ego ſũ
teſt:donauit ille nõ vẽdidit. Sʒ dũ nõ cre/
dit᷑ donare potuiſſe:creditꝰẽ vẽdidiſſe.Be⸗/

atus hõ q tã bonũ op fecit vt nõ crederet᷑.

Tñ vł mõ credite: ⁊ detractoꝛeſ audire libẽt
deſinite. Ja dixi: ego ſũ teſt. Dictũ eſt de
illo ꝙ ãno ppoſiturę ſuę ꝑ induſtriaʒ debita

fecerit:vt dũ ego volo reddi debita:darẽ illi

licẽtiã poſcẽdi fũdũ victoꝛianẽſeʒ:tanqᷓ; di/
xiſſet mihi vt reddã debita mea: da mihi in
decẽ ãnos fũdũ victoꝛianẽſem.Et h̊ falſũ ẽ.
Si fuit rumoꝛ vñ naſceret᷑: fecit debita red/
denda. A nob reddita ſũt ꝑtim vñ potuef̃t.
Remãſit aliqͥd qð nõ debebat᷑ etiã monaſte

nNeo illi qð ꝑ ipᷣm deꝰ inſtituit. Cũ g remãſiſ-

ſet: cępimus ꝗrere vñ debituʒ redderemus.
Ad ↄductionẽ ipſiꝰ fundi nullus acceſſit ni/
ſi qdragita ſolidos offerẽs pẽſionẽ.Sʒ vidi
mus fundũ amplius poſſe dare:vt celeriꝰde
bitũ redderet᷑:⁊ cõmiſi fidei eiꝰ vt de ipᷣa cõ/
ductiõe lucra nõ reqrerẽt frẽs:ſᷣ qᷣcqͥd daret

ui hf̃e voluerit ꝓpꝛi /

icoꝝ. Interpellet me mille ↄci/
lia: nauiget ᷓ me qͥvoluerit:ſit certe vbi po/⸗

tũ. Fide agit᷑. Paratus ẽ pᷣſbytvt aliũ ↄſtitu

fundus ð ipis fructibus imputarẽt ad debi-

am q ð fructibus fribus reddat.Ex numero

vro ſit aliqs:cui hęc cõmittã:ex nũero ipᷣoꝛũ
q ad nos talia ꝑtulerũt. Sũt eni in vob ho/

mines religioſi:qͥ eũ rumoꝛẽ falſo rephẽſt um

eẽ doluerut tñ crediderũt factu. Er iis er
go aliqs veiflat ad nos: ſuſcipiat poſſeſſio⸗

nẽ: oẽs fructꝰcijs ſuis ſidelit vẽdat: vt red/

di poſſit facilius qð debet᷑ ⁊ hodie recedat
inde cura pᷣſbyteri. Locuſ etiã ipᷣe vbi mona
ſteriũ ↄſtitutũ eſt a memoꝛato ſilio meo ho⸗
noꝛabili eleuſino: ipi pᷣbytero barnabę do⸗
natus ẽ anteq; oꝛdiaret᷑ pᷣbyter: in ipo loco
monaſteriũ inſtituit. Sʒ tñ qꝛ noie ipius do
natus erat locus:mutauit inſtrumẽta vt no
mine monaſterij videat᷑.De fundo victoꝛia
nenſe:ego rogo:ego hoꝛtoꝛ: ego peto: vt ſi
quis religioſus ẽ:ſide agat:⁊ exhibeat eccle
ſie iſtã oꝑam:vt cito debitũ reddã.Qðõ ſi ne
mo ð laic fuerit inuẽtus:ego ꝓpono alium:
iſte illuc nõ accedet.Quid vult ãplius. Ne
mo laceret ſeruoſ dei:qꝛ nõ expedit lacerãti/
bus. Seruis dei quidẽ merces falſis detra⸗
ctiõibus creſcit:ſed creſcit pena etiã detra/
hentibus.Hõ ſine cꝗ dictuʒ eſt:Gaudete et
exultate qñ detrahũt ð vob:dicẽtes falſa:qꝛ
merces vr̃a magna ẽ in cęł. Molumus cũ de
trimẽto vro magnã hr̃e mercedẽ. Minꝰ ibi

habeamꝰ: ⁊ tñ vobiſcũ ibi regnemꝰ. Amen.
BDe tene⸗ obediẽtia et euitanda

uperbia. Sermo LiuI—
BSZhil ſic deo placet quẽadmodũ obe
n dientia. Cham maledictus fuit: ⁊ pꝰ
Memkta ſecla manet qð ðꝛ: Semẽ cha/⸗
naan ⁊ hõ iuda:qꝛ pf̃i nõ eſt obſecutus.Cę/
terũ ſem qͥ eſt obſecutꝰ:pr̃is bũdictionẽ ha/
buit in oĩa ſecula.hoc itaq; dico:nõ ẽ filioꝝ
iudicare de patribus. Mẽo vadit ad mgrm:

Mattb. 5.

A
Geñ 9
Daniel.rʒ.

vt doceat didaſcaluʒ ſuũ. Veniſti ad me vt

docerẽ te lr̃as. Si tibi ſcpᷣſero ⁊ dixero tibi:
Scribe quõ ⁊ ego ſcribo: vtiq; imitari de/
bes quẽ elegiſti mgr̃m:ab aliqͥ doct es⁊ va/
dis ad pitioꝛẽ mgrjm. Hhoc totũ q̃re dico:vt
obediẽtiã exhibeamꝰ in pr̃es nr̃os. Qui pfi
bus nõ obſequit᷑: deo ñ obſequit᷑.Dicit enĩ
dñs: Qui vos ſpernit:me ſpernit.Qui gcõ
tẽnit apłos:ↄtẽnit xpᷣm.Qui ↄtẽnit pr̃eʒ:cõ
tẽnit xpᷣm qͥ in pr̃ibus ẽ. Hoc dico qꝛ hͥ in vo
bis ſũma ⁊ ſola eſt vᷣtus obediẽtię. Si ieiu⸗

nauer diebus ⁊ noctibus:orf̃onẽq; fecert: ſi

in ſacco ⁊ cinẽ fuer:: ſi aliud nihil fecer niſi

LZucj.I0.

BGancti

Af

22— 24- 2 ,
gqocũq; ſᷣceptũ eſt lege: ⁊ tibi viſus fuert q̃ẽ tia hfet ⁊ ex malis ſuis inclinaret᷑ ad pęnitẽ/ .
ſſ ſapiẽs:⁊ obediẽs pfi nõ fuert: oẽs vᷣtutes tiam:⁊ nõ oẽs deſpiceret. Si autẽ poſt pctã vonne
xdidiſti. VUna obediẽtia plus q; oẽs vᷣtutes ageret pęgnitẽtiã: vtiq; dei miſicoꝛdiaʒ ↄſeq ſunt
alię valet. Jeiuniũ vel ↄtinẽtia ſi diligenter mereret᷑. Qui aũt ſupbus ẽ: oiuʒ maloꝝ hʒ uni.
attẽder ſuꝑbiã tibi facit. Suꝑbia aũt ẽ ini· pncipiũ:⁊ nõ agit pęnitẽtiã quaſi iuſtus ſit. c ſetden
mica deo: ⁊ nihil ſic odio hʒ deus ſicut ſu/ Supbꝰ nõ agit penitẽtiã ꝓ malis: ⁊ gloꝛia⸗ ſbautn
biã. Quicũq; nõ obedit:nõ facit de ſctitare: tur qſi ꝓ bono. Pꝛopterea ſuꝑbia ↄtraria ẽ guctoe
6 de ſuꝑbia. Ideo eni nõ obedit: qꝛ melioꝛẽ deo:qꝛ deo nõ ſubijcit᷑. Hoc q̃re dixerim:et Eellte
6 ſe credit illo cui non obedit. Simplicit᷑ dio voſipſi intelligiti:⁊ alioꝝ ruinę nr̃a debẽt eẽ giab del
vob: oĩa pctã odio hʒ deꝰ: mẽdaciũ:ꝑiuriũ: exẽpla. Pꝛopterea venimꝰ ad monaſteriũ: daitpe
furtũ: latrociniũ: adulteriũ: foꝛnicationẽ: in libertatẽ ſeculi ꝑdidimꝰ: vt ſeruitutẽ chꝛiſti p muſͤbe
qbus ſi qs depᷣhẽſus fuerit: non põt oculos accipiamꝰ. Deinde iſta de fribꝰ loquoꝛ qͥ ſo⸗ ſiohobea
leuare:ſic habemus eũ execrabilẽ. Si qͥs ſu/ lent ſedere longiꝰa monaſterijs. Mõ eis de- ſbl⸗
perbꝰẽ młto peiꝰpctm̃ facit q; adulteriũ ⁊ tñ bet naſci ſuꝑbia de exẽplo. In cgnobio vixi usi⸗
loqͥmur cũ eo. Qui foꝛnicatoꝛ ẽ põt aliqñũ di ſti:placuit tibi vt maneres in decimo milia/ prinol
cere: Vicit me caro mea: ſuꝑauit me adole trio:nõ debes ſynaxim ſctõꝝ fratrũ ↄtemnè. onat
ſcentia. Mõ dico ꝙ ſibi h̊ ſacè liceat aut ꝙ ſe Nãõ te ideo vilioꝛẽ putes ſi ad frẽs veneris ĩ cundon
excuſare debeat:ſiqͥdẽ ⁊ hoc odio hʒ deus:vᷣ ciuitatẽ. Si neceſſitatẽ hr̃es ire et vide mu- noetkl
ĩ cõꝑatiõe mali dico.Quicũq; aliqð pctm̃ fe lieres vłire ĩ platęas:recte nõ ires:ꝶ ſ ad ſy nin
cerit: vbi gra:ſi furtũ fecerit: ſe excuſare pᷣt. „naxim ſctõꝝ nõ vadiſ:q̃re q̊ fad? vos qui das
Dicet eni: Ideo furtũ feci:qꝛ algebã vłqꝛ fa omanet ĩ deſerto: cuilibet vrm dico: aut me WW
me moꝛiebar: vel qꝛ egrotabã. Suꝑbus qᷣd * lioꝛes fribus eſti qͥ ſunt ĩ cenobijs:aut peio/ aitmen
dicẽ põt: Ideo ſupbia maius malũ eſt:q: ex res. Si melioꝛ es: veni vt exẽplüũ eis vitę tri⸗ Ucale
cuſationẽ nõ hʒ. Ceętera vitia eis nocẽt q ea buas:ſi aſit deterioꝛ es: veni vt diſcas ᷣ nõ Aär
cõmittunt: ſed ſuperbia plus oibus nocet. ſcis. Suꝑbia naſcit᷑ qñ aliqs dicit ſe ſecretũ WRM
hec ꝭ& dico ne cogiret pctm̃ nõ eẽ ſupbiam. ſedẽ:frẽſq; nõ dignat᷑ vidè ⁊ viſitare ⁊ in ſu/ D
1. Timotb. 3. Ham qͥd dicit apls: He qᷣs incidat ĩ iudiciũ perbiã erigit᷑. hoc ꝓpterea loquoꝛ: pᷣſente olurn
diaboli. Videmus & frẽs qm̃ quicũq; inflaf ſctõ frẽ qui h oꝑe facit qð ego loquoꝛ:vt hãc D
in iudiciũ diaboli incidit. Hocẽ &m qðõ di/ ſctitatẽ oꝑe facẽ ſtudeat. Deniq; multi ſan/ co n
Jacobi.4. ctũ eſt: Deus ſuꝑbis reſiſtit:hũilibus auteʒ cti pfes qͥ veri pfes ſunt:qͥ regũt aias ſctõꝝ gun
B dat gfam. VUt oia igit᷑ pctã fugiamꝰ: maxie qñ aliqͥs viderint iunioꝛes ire ad deſerta: et Conn
“ aut ſupbiã: dico vobis de ſuꝑbo ꝙ ſemꝑ ſi ad cęnobiũ nõ venire ⁊ in ſuꝑbia eẽ: vadũt 5Dcel
bi ſapiẽs videt᷑ Si qͥs eni de fribus ↄſiliu, et vim eis faciũt ⁊ adducũt eos:nõ vt noce⸗ taide
dederit ei:⁊ dixerit: Frat ñ debes ſic agere: ant:ð vt tollat eis ſuꝑbia. Hoc ꝓpterea di⸗ unel
nõ eũ dignat᷑ audire: qꝛ ſe mag ſapiẽtẽ pu/ co vt illi qͥ manẽt ĩ ſecretl:⁊ veniũt ad ccno/ lon
tat q; illũ qui dat ↄſiliuʒ: Et qͥd dicit ĩ coꝛde biũ ⁊ frẽs viſitãt: ab his qͥ ſũt ĩ cxnobijs nõ 6 l i⸗
ſuo? Ego mihi ſapiẽs ſũ: ego nõ habeo qre/ arguant᷑ quaſi impatiẽtes ſed qſ humiles. Ecell
re ↄſiliũ:nec tu ſapiẽtioꝛ es me. Licet nõ di/ Nemo dicat de vobiſ:Ecce ille qͥ in heremo nſiceut
cat:tñ ex eo ꝙ ↄtẽnit ↄſiliũ fris:in coꝛde h lo/⸗ ſedet qꝛ non patit᷑ venit: Pꝛopterea venit usnolte
quit᷑. Ergo h̊ dico qͥ ſupbiã hʒ:ſine cã hʒ ali, vt te ędiſicet: nõ deſtruat ⁊ vt ſupbiã ꝑdat. filſun.
as vtutes: imo eas nõ hʒ ß videt᷑ hfe. Qui AVigete ãqlis vitę ſit: venit de deſerto: ⁊ tñ lnndlit
eni h hʒ qð deo ↄtrariũ eſt: quõ põt hf̃e ali,/ gloꝛiã nõ hʒ eoꝝ qͥ in deſerto ſũt. Deꝰ itaq; Kuefene
ud qð deo amicũ ſit:? Supbia in monaſterio ops ola ꝗ locuti ſumus: ofonibꝰ ſctõꝝ nos uſoagy
fit.Si ieiunamꝰ erigimur:⁊ ſi ofonẽ facimuſ q implere faciat. MHihil ẽ eni grãde dicẽ ßᷣ fa ſonegcn
ꝓ pctis: ĩ ſuꝑbiã erigimur. Alidqs ieiunat ꝓ cere. Sʒ qð ego facẽ nõ poſſum ideo loquoꝛ Noopene
pctis ſuis:⁊ ꝓ pctis ſuis pęniẽtiã agẽs:i ſu vt qͥ põt facẽ faciat.QAui hʒ aures audiendi Zud. s. Ccnonnoc
perbiam extollit᷑. Ideo ieiunas: ideo oꝛas: audiat:in xpᷣo leſu dño nr̃o:cui ẽ honoꝛ vᷣtuſ Reina
ideo pᷣcepta facl: vt ↄtra deũ facias: M%nà et ptãas in ſęcula ſeæculoꝝ. Amen. tninnt
chus ſi ſupbus ẽ: multũ ei meliuſ erat ſi vxo obitu valentini epiſcopi car/ finun
rem duxiſſet.Ego ſimplicit᷑ dico:⁊ libera frõ ſthaginenſis. Sermo LvV nlſnng
te hᷣ dico: quia qcunq; ſuꝑbus eſt: meliuſ eẽt Iber ſapię frẽs chariſſimi mult mo ſſean
ei ⁊ h ad cõpationeʒ mali dico vt oia alia vi⸗/ dis cõmẽdat hoĩs ſapiaʒ. Pꝛimo qꝛ tiſnn

r 65 Acd fratres in beremo - Sermo LV
N hominẽ a periculo liberat: ſecũdo quia cõ bat ſecum chꝛiſtuʒ dum dicebat: Mon ego i. Corl.i5.
39 ſeruat liberatũ: tertio quia coꝛonat ↄſerua/ ſolus ſum: ſed gratia dei mecum eſt. Non/ bił. .
i tum. Quomodo autẽ liberat: exemplũ pa/ du m erat cum chꝛiſto dum diſſolui cupie⸗e⸗
ne HGeñ. 8, tet de noe: quem cum aqua deleret terraʒz: bat ⁊ eſſe cum chꝛiſto. Latro ſecum habe /
mui luiberauis in atca. Quomodo aurcoſeruar barckaiſtum: cui Pmittebat chaiſtus: Do/ aud.2.
in: patet de iacob:quõ duxit eum dñs per vi · die mecum eris in paradiſo. Reducitur·
miaſ. as rectas:⁊ oſtendit illi doꝛmienti regnum itaq; cęcus pœ vias duras. Sane durum
dn⸗ Señ.⁊S dei.Qui euigilans ait: Vere hic eſt domꝰ eſt relinquere conſueta:durius aggredi in
tend: dei ⁊ poꝛta celi. De gloꝛia dei vᷣo quę coꝛo/ conſueta:ſed duriſſimũ eſt in foꝛnace deco
nſ Sap.io. nat ſubditur: Reddet deus mercedẽ ſance qui cõtinua:in qua neceſſe eſt vt decoqua
nqſſe⸗ ſuis laboꝛum ſuoꝝ:⁊ deducet eos ĩ via mi/ tur taliter vt velut carneſ poſſit amputari:
esde⸗, rabili. Iſti enĩ ſũt tres ſtatus eccleſię: Sta / et velut virga ad omnem moduʒ reuolu.
vomti ttus videlicet pęnitẽtię:iuſticię ⁊ gloꝛię. In Iſtę ſunt vię peccatoꝛibus durę ſuper om -·
WGNIg pꝛimo liberat:in ſecũdo cõſeruat:in tertio nia dura:amarę ſuper omnia amara:odio⸗
um coꝛonat dominꝰ. In pꝛimo afficimur:in ſe ſeę vt moꝛs.QAuę ſunt iſte vię fratres: niſi
Nenens cundo reſicimur:in tertio ꝑficimur. In pꝛi relinquere quę mũdi ſunt? Oq; durum ẽ
cim, mo eſt laboꝛ ⁊ doloꝛ: in ſecũdo ſapoꝛ ⁊ de · Q q; moꝛtale videt᷑: qᷓ; amarum relind/
Hent imtertio gloꝛia ⁊ honoꝛ. Verũtamẽ qꝛ: re quę mundi ſunt. Sed quia dura: quia
wll de his ſtaꝛibus frequentiꝰ fratribꝰ noſtris amara:quia pęnoſa:ideo centuplum acci/ Matthᷣ.19.
num canonicis frequẽs fuit lectio ⁊ exhoꝛtatio: I pies:⁊ vitam ęternam poſſidebis. Eia mi/
uhe et in mẽſa quotidiana diſputatio: foꝛtaſſe lites ſurgite iam: quia diu doꝛmiſt: arma-
um in coꝛde dicetiſ: Tediũ eſt tm̃ de hoc nobis te vos contritione coꝛdis: confeſſiõe oꝛis:
ſain audire:quia etiã obſequiũ opoꝛtet vt nos afflictione carnis: quia ecce veniet ſalua/ heb.10.
ſekeni decet reuerendo valentino epiſcopo exhi/ toꝛ ⁊ non tardabit. Ecce iam in ianua eſt:
minu bere.Sed non pigeat vos fratres me ſup⸗/ ecce iam te vocat:ecce te venire compellit.
uſn poꝛtare: qð ſi tediuʒ vobis eſſet: ad fratrer Sed diceſ o miſer: In contritiõe eſt dolo:
nornhie meos confugiã:qui me audire tota mente in confeſſione ruboꝛ: in afflictione laboꝛ:
Cula inn et toto affectu deſiderant. Nam verbũ no / quid ergo faciam? Eia o miles chꝛiſti:ciuis
zusſein tum⁊ antiquũ:nouũ aliquãdo fieri poteſt. cęloꝛum iam denunciaris ab illo qui ſuper
delam Eibus etiaʒ diu maſticatus citius digerit᷑. te eſt:ipſe qui laboꝛem ⁊ doloꝛem conſide/s.9.
ce adi Vt ergo fratres diſtinctio trium ſtatuum rat: Veruntamen q;to durioꝛa: tanto vti/
hörtnoen dlarius eluceſcat: conatus eiſ aceommode/ lioꝛa tibi erũt. Verũtamen certa valenter .
ppteread mus in hunc modum. In ſtatu pęnitentig dum potes: quoniam repoſita eſt tibi coꝛo 2. Timotb. 4.
dũ.ᷣ(ccu reducit domin“ per vias duras: ⁊ ꝓ/ na iuſticię: quam reddet tibi dominus in il
nebioi Saß. 10. mittit illi regnum dei patris ſui. In ſtatu la die iuſtus iudex. Poſtq; autem cecus fa
pumnles. iuſticię iuſtum deducit domin per vias re⸗ ctus eſt videns:impius iuſtus:tunc dedu/
nbeteno ctas:⁊ oſtendit illi regnũ dei. In ſtatu glo xit dominus per vias rectas:cantare pote
geuyent iie iuſtum ⁊ ſanctum educit dominꝰ in v»i rimus fratres. Sunt eniʒ fratres: vt ſcho/ C
biſtt. mirabili: ⁊ introducit eum in regnum dei. lares noſtri vacui non recedant:tres ſpeci/
mniin Ecesnactes quomodorequcitur ccus ve esrectirudinias. Aind est enim regi: glſud
Priinq; inuio ad viam: de exilio ad patriam: ð ma⸗ dirigi:aliud coꝛrigi.MNaʒ ꝓpheta dicebat:
ſin os ſione ad manſioneʒ: de virtute ad virtut: Dominus regit me ⁊ nihil mihi deerit. Et s. 22.
edlcft de co ꝛpoꝛis carcere ad ęrernam gloꝛiã.Ec/ iterum: Dirige in conſpectu tuo viam me/Ps. 5.
bbauu domnodhoreduciurcecns neſtſtae chdè am Erſtcrum: Ju quo commigir agoleſcen. Po n.
audiendi“ ſto:deducitur iuſtus vt ſit chꝛiſtuſ cum eo: tioꝛ viam ſuam. Et iterum: Mane inquit Eſa. 50.
nort educitur ſanctus: vt ipſe ſit cum chꝛiſto. O elſaias erigit mihi aurem. Res enim fratreſ
n fratres mei:ecce quomodo eſſe ſine chꝛiſto inanimata pꝛopꝛie dicitur regi:vt currus ⁊
„wbict miſerum eſt: chꝛiſtum ſecum eſſe tutuʒ eſt: nauis. Res ſenſata pꝛęter rationem dirigi
cop UVVH eſſe cum chꝛiſto beatum eſt. Hon enim exi/ tur:vt equus ⁊ mulus:quibus non eſt inp
acct; ſtimandum eſt idem eſſe:ſecuz eſſe chꝛiſtũ: tellectus. Res rationalis coꝛrigitur: ſcili/
mng et eſſe cum chꝛiſto. Apoſtolus enim habe / cet coꝛde regit᷑:vt homo. Juſtus vero eri/

BGancti

Cot.ʒ. gitur vt ſapiat quę ſurſum ſunt ⁊ quęrat.
ESEic enim volebat hieremias duʒz dicebat:
Hiere. s. State i vijs veſtris ⁊ ↄſiderate quę ſit vi-
taga ęgterna. Daniel ad maieſtatis viſionem
Ssniet.io. pꝛoſtratus audiuit ab angelo:Sta ſuꝑ pe/
Aes tuos.Qõ tñ ſi non credis ꝓphetę:cre/⸗
de poetę ſcholarl ꝑuerſe:cuiveus os ſubli/
me dedit: celumq; videre iuſſit:a quo dum
quęreret tyrannus ⁊ diceret: Quare te de/⸗
us fecit? Reſpondit vt ↄtempler celum et
cxloꝛum numina. SFactuſ eſt enim homo in
terra: non ad terram:ſed ad cęlum:⁊ factuſ
eſt de terra non ꝓpter terraʒ ſed ꝓpter cę-
lum. Quis fidelium plus dixiſſet fratres:
aut ꝓbabilioꝛi argumẽto? neſcio. Munqͥd
etiam animal mutuʒz ⁊ bꝛutum nouit argu/
mentum ęgritudinis ſuę? Munquid leo in/

firmans: animal qð ſymia dicitur quęrit:qᷓ

pentes ferculum? hHomo vero attritus in

deuoꝛata mox ↄualeſcit? Hunquid etia ſy-
mia ęgrotans quęrit ſanguinem canis:vꝛ/
ſus foꝛmicas:leopardus capꝛeas:vitis ſer/

phyſica hęc omnia ignoꝛare videtur. VUnũ

quodq; enim fęlicitatem affectat:ſed ſi ho⸗/

mo affectat:opere tamen affectare non vi/
detur. Quęre ergo o homo cęlum ad quod
factus es: Noli quęrere philoſophiã: quo/

niã ad philoſophiã factus nõ es:nec expe/

dit tibi ſcire quę ſunt ſuper terram: ſed tm̃
quę ſurſum ſũt.Sta igitur ſuper pedes tu/
os:ſta in vijs tuis naturalibꝰ:ad quas fa/
ctus es: ⁊ dirige eas ſi neceſſe eſt in dando
Zuci.s. et dimittẽdo.Date ⁊ dabitur vobiſ.Et tũc
dominus tibi dicet: Amice aſcende ſuperi/
D us:intra in gaudiũ dñi tui. Sed dicet qͥs:
Auomodo ⁊ qualiter egrediet᷑ ſpiritus de
NPꝛouer.ʒo. coꝛpoꝛe? Hunquid ſalomon hoc ignoꝛare
videtur:dum ſe dixit penitus ignoꝛare vi/
am aquilę in celo? Quomodo ergo deum
videt:quomodo angeluʒ: quomodo ſeip/
ſum: quomodo ſpiritum alium bonuʒz vel
Ariſtoteles. malum? Super hoc hodie ille magniñcus
philoſophus admiratur. Nam in libꝛis de
animalibꝰ:qͥnq; ſenſus coꝛpoꝛis cõmunes
eſſe nobis advſum cum bꝛusis poſuit:non
ad oblectamentũ. Homo in omnibus dele
ctatur:pecus vo tm̃ in duobuſ delectatur:
ſcilicet in guſtu ⁊ tactu: in alijs o mouet
quandoq; ⁊ excitatur ſed non delectatur.
Vngde ergo eſt ꝙ ſpiritus egreſſus a coꝛpo
re duos quos habet cõmunes cum beſtijs

penitus amittit. HNon eniʒ guſtu vel tactu
vtitur vel oblectatur:ſed alios tres ad vſũ
retinet ⁊ oblectamentũ. Mirabile tamen
vigetur ei:ſcilicet ꝙ ſpiritus ſine coꝛꝑe ſen-
ſibus coꝛpoꝛis vtatur. Quod tamen philo
ſophus ſi foꝛte plane non intellexit:verum
eſt tamen ⁊ oino verum ⁊ irrefragabile: qꝛ
ſpiritus liber videt deuʒ:delectatur in de-
um:ne ſemper ſibi dicatur:èO anima vbiẽ
deus tuus? Audiet etiam angelos cantan/
tes ⁊ iubilantes. Videbir etiam ⁊ audiet:

Eſto ſuper qͥnq; ciuitates:id eſt beatitudi/ Mattb.2,

nes:⁊ ſic vnicuiq; ſᷣm opera ſua.Et ſi dice⸗/
tur a nobis: Domine quid facies:quando
hec omnia meruimꝰ a te largiri? Poꝛro re/
ſpondebit ille magnꝰ paterfamilias velut
alexander militi petenti munus:cui ciuita/
tem dediſſe fertur:Si tu tamen nqyees di⸗
gnus tanta recipere:ego tamen ſum dignꝰ
et potens tanta donare.Angeli fratres mi
rabuntur non modicuʒz de operibus dei in
ↄiunctione animę ⁊ carnis in homie:in cõ/
iunctione hominis ⁊ verbi in chꝛiſto:in cõ⸗
iunctione hominis ⁊ dei in cę-lo. Nam di⸗
cturus eſt dominꝰ: Pater volo vt ſint vnũ Job.r⸗.
nobiſcum:ſicut ego ⁊ tu vnũ ſumus. De pᷣ⸗
ma admirantur:vbi vnũ vni iungitur: de
ſecunda plus: vbi vnum duobus iunget᷑:
ſegd de tertia plurimũ:vbi vnum tribus in
trinitate iungetur. hHeęc autem generaliter
expoſita:ſpiritaliter tamen ad cõmemoꝛa/
tionem huius ſancti epiſcopi valentini tra
hi poſſunt: Qui dum eſſet cathecuminus
annoꝛum.xix.ad baptiſmuʒ peruenit:⁊ ſic
reduxit eum dominꝰ per vias rectas:poſt/
modum deduxit eũ epiſcopũ per vias du/
ras pęnitentię:poſtmodum eduxit eum ꝑ
viam admirationis ⁊ gloꝛię. Sic ergo poſt i. con.ʒ.
eum curramus fratres: vt compꝛehenda/
mus bꝛauium ęternę vocationis in die illa
cum venerit ieſus ſilius dei:qui cum patre
et ſpirituſancto viuit ⁊ regnat in ſęcula ſę/

culoꝛum! Amen. .
1 De commẽdãtione diuinarum
cripturarum cuʒz exhoꝛtatione vt
diligenter legantur. Sermo. LVI
NRopitio chꝛiſto fratres chariſſimi 4½
ita lectionẽ dinã auido ⁊ ſitiẽti coꝛ/
⸗ de accipiatl vt vobᷣ ſpiritale gaudiũ
de veſtra fideliſſima obediẽtia faciati. Sed

.

Afe⸗

ſyulti⸗
ſanretl
clan
horistb
busenin
ſcot
Cterinp
ir ptumen
Sul udest
Mlurte
uunti
ſonäi
cmnim
abſcons
le gui
Sienin
tüo
gluchn
ſuntust
ßſfaenn
unrec̃
vobis de
neodiui
lnconuit
les ſunt
buoleano
honeoco
tcumcon
funvetr
conacre
Cl haletent
) ſollspe
lu fun⸗
Gleghi
Munock
meninn
hoſiſune
ſoliemen
ſertuten
iglipercaul
☛
ſtnoſte
Mlaemie
Unstan
Mande
Agenn
bunse⸗
Ghrene

A fratres in beremo Sermo LVI

n ſi vultis vt vobis ſcripture ſancte dulce⸗

ſ. ve lce- ſcendere: ? nos de tyrannide ⁊ de ſuper-
ſcant:⁊ ſᷣm quod opoꝛtet diuina vobis ſᷣ

bia diaboli liberare: ⁊ ad veram humili/

n cepta pꝛoſiciant: ſubtrahite vos aliquib' tatem exemplo nos ſuę manſuetudiniſ ꝓ/
geſen hoꝛis ab occupationibus mundi: in qui / uocare. De poteſtate etiam antiqui ſer-
o bus etiam in domibus veſtris diuina elo pentis per paſſionis iniuriam liberare:ad
dbi⸗ quia relegentes:ad integrum vos dei mi/ inferna deſcendere: æ antiquos ſanctos qͥ
iein ſericoꝛdię ↄſecretis: vt in vobis illud ſęli/ oꝛiginali peccato obnoxij tenebantur eri /
eee citer impleatur: quod de beato viro ſcri pere:in altunfaſcendere:ſpiritumſanctuʒ
lud⸗ Ps. I. ptum eſt: Quia in lege domini meditabi qui nos contra omnes inſidias diaboli cõ
ie Pes. 118, tur die ac nocte.Et illud: Beati qui ſcru foꝛtaret de celis mittere:etiam apoſtolos
dem G tantur teſtimonia eius: in toꝛto coꝛde ex ſuos qui regnum dei per vniuerſum mũ⸗
cdte qrunt eũ.Et illud: In toto coꝛde meo ab/ dum euangelizarent dirigere. Et licet noſ
wdi ſcondi eloquia tuavt nõ peccẽ tibi. Sicut non ſolum ſuperbos ſed etiaʒ impios: nõ
id enim vt ipſi audiſtis ille qui in coꝛde ſuo ſolum oꝛiginalibus ſed etiam in actuali-
unn abſcondit eloquia dei non peccat: ita ⁊ i · bus peccatis obnoxios inueniſſet: totum
borore⸗ le qui non abſcondit peccare non ceſſat. tamen nemine ſupplicante dimiſit: ⁊ non
tuan Si enim negociatoꝛibus non ſufficit tan / ſolum ſicut merebamur multis catenis vł
ucnlg tũ ð vna tantuʒ merce lucra ↄquirere:ſed compedibus opꝛeſſos ad exercenda labo
chesd⸗ plurenerces comparant:ex quibus ſub rioſa opera nos traxit: ſed magis pꝛo in/
lundg⸗ ſtantias ſuas augeant: ⁊ agricolę diuerſa 4 effabili pietate vt cum illo regnemus cle /
mumesn genera ſeminum conantur ſerere: vnde & menter ac miſericoꝛditer inuitauit. Cum E
hsdai ſufficienter ſibi ⁊ ſuis cibum valeant pꝛe hec ita ſint fratres chariſſimi: quid de ſe
meinch parare:qᷓ;tomagis in ſpiritalibꝰ lucris nõ cogitant ſerui qui ita pꝛeſumunt domini
nd vobis debet ſufficere ꝙ in eccleſia lectio/ ſui pꝛęcepta contemnere: vt nec ipſas in-
Nandi nes diuinas audiatis: ſed in domibus et uitatoꝛias litteras quibuſ ad regni beati/
ſtinmi Se in conuiuijs veſtris: ⁊ quando dies bꝛe / tudinem eos inuitat dignentur relegere:
dus dei⸗ ues ſunt etiam aliquibus hoꝛis in nocti / Quomodo eniz ſi aliquis noſtrum ad ꝓ/
ngiu:de bus lectioni diuinę debetis inſiſtere:vt in curatoꝛem ſuum litteras dirigeret: ⁊ ile
1s unge. hoꝛreo coꝛdis veſtri ſpiritale poſſitis tri / non ſolum non impleret quod pꝛęcipitur
nmbrsin ticum comparare: ⁊ in theſauris anima/ ſed etiam ipſa iuſſoꝛia relegere dedignare
Cenenlie rum veſtrarum ſcripturarum margaritas tur:non indulgentiam ſed pęgnam:non li-
tönenden recondere:vt cum in die iudicij ante tribu bertatem accipere ſed carcerem merere,
Aentnin 2. Kor. 5. Nal eterni iudicis venerit:ſicut dicit apo/ tur ſuſtinere: Ita ille qͥ diuinas ſcpturas
ecuinimns ſtolus: veſtiti? non nudi inueniamini.Et de patria ęterna tranſmiſſas diſſimulat le
wenittſe illud fratres chariſſimi diligenter atten / gere:timere debet ne foꝛte pꝛemia ęterna
guspol⸗ dite: quia ſcripturę diuinę quaſi litterę de non accipiat: ſed etiam pęnam perpetuaʒ
iusd / patria noſtra nobis tranſmiſſe ſunt. Pa/ non euadat. Ham intantum periculoſum
tit aung tria enim noſtra paradiſus eſt: parentes eſt nobis diuina pꝛęcepta non legere: vt
egopoſt noſtri ſunt patriarchę ⁊ pꝛophetę ⁊ apo/ pꝛopheta lugubꝛiter clamet: Ideo capti/ Eſa. 5.
gchenl- ſtoli ⁊ martyres: ciues enim ſunt angeli: uus ductus eſt populus meus quia non
indiell⸗ rex autem noſter eſt chꝛiſtus. Quando habuit ſcientiam. Qui autem ignoꝛat ig- 1 Corj. 14.
anpene eni peccauit adam tunc in ipſo velut ĩ exi noꝛabitur. Sine dubio qui deum per di⸗
bſ liũ huius mundi pꝛoiecti ſumus: ſed quia uinam lectionem in hoc ſeculo diſſimular
rex noſter plus qᷓ; cogitari vel dici poteſt inquirere:⁊ deus illum in ęterna beatitu/
mnarunm pius ⁊ miſericoꝛs eſt: ſcripturas diuinas dine dedignabitur agnoſcere. Et timoꝛ
nonen ad nos inuitatoꝛias per patriarchas ⁊ ꝓ nobis debet eſſe:ne clauſis ianuis cũ ſtul/
A. phetas dignatus eſt mittere:quibus nos tis virginibꝰ foꝛis excluſis mereamur au/
1o. ad ęternam patriaʒ inuitaret.Et cum ſcri dire: Heſcio vos: HNon noui vos: Diſce/ Matt. 25.
canſini; pturas ei rebelli ſpũ fragilitas humana dire a me operarij iniquitatum. Quid eſt
frinc contemneret:dignatus eſt per ſeipſuʒ de/ neſcio vos:non noui vos:cAuomodo eoſ
legui äl b 4
it S

D

õ

Sancti

neſcit quos in ignẽ mittit: Ideo vtrũq;:

quia ſicut iam dictuʒ eſt: qui eum in hoc
ſeculo legendo nolunt intelligere:in die
iudicij illos deꝰ dedignabitur agnoſce/
re.Et illud in Salomone quod ſcriptum

eſt: non negligenter:ſed cum grandi ſolli
citudine ac timoꝛe debemꝰ audire: Qui
obturat inquit aurem ſuamne audiat le

gem:oꝛatio eius erit execrabilis. Debet
pꝛimus ipſe audire deum qui vult exau/

diri a deo. Ham qua fronte vult vt deus

eum exaudiat:quem intantum deſpicit:
vt eius pꝛęcepta legere diſſimulet: Et il/
lud quale eſt fratres mei ꝙ nonnulli chꝛi/

ſtiani:⁊ quod peius eſt aliquotiens etiã

clerici quando iter acturi ſunt: panem et

vinum ⁊ oleum ⁊ diuerſas ſibi impenſas
oꝛdinant pꝛęparari. Et cum tanta vnuſ/

quiſq; in terreno itinere pꝛeęparat vnde
viuat caro ſua:quare tm̃ libellum legere
non curat:vnde hic ⁊ in ęternum reficia⸗

tur anima ſua? Cum ergo duos quiſ;
homines habeat: vnum interioꝛem ad
imaginem dei factum:⁊ alium exterioꝛeʒ

de limo terrę foꝛmatum: cur tantam ſol/
licitudinem ꝓ coꝛpoꝛe:qð in ſepulchꝛo a

vermibus deuoꝛandum eſt habere vide/
mur: interioꝛem vero hominem qui ad
imaginem dei factus eſt:tanq; vile man

cipium ſine pabulo verbi dei fame ⁊ ſiti
cruciare permittimus? Intantum enim
pꝛauus deum negligit:vt in ſe imagineʒ
ipſius deſpiciat ⁊ contemnat.hHeęc ergo

fratres chariſſimi ſapienter ⁊ vtiliter co/

gitantes q;tum poſſumus:ocioſis fabu/
lis ⁊ detractionibꝰ ac ſcurrilitatibus cũ/
ctis finem ſtudeamus imponere: ⁊ totis

viribus de impedimentis mundi iſtius
fugiendo:aliquas hoꝛas quęrere:in qui /

bus pꝛo ſalute animę noſtrę oꝛationi vel

leectioni poſſimus inſiſtere: vt in nobis
Vaniet.i2. impleatur quod ſcriptum eſt: Qui docti

fuerint fulgebunt ſicut ſtellę in perpetu /
as ęternitates. Quod ipſe pꝛęſtare di/
gnetur: Qui cum patre ⁊ ſpirituſancto
viuit ⁊ regnat deus in ſęcula ſęculoꝛum.

Amen.

trum qualiter in hac vita debe/

ant agere: vt cum hinc migraue/

De diligenti inſtructione fra⸗

rint ⁊ caro in ſepulchꝛo deuoꝛa/

ri ceperit:anima cum ſanctis om

nibus letetur in celis. S
Nhac vita poſiti fratres ita agi-A

te:vt cum hinc migraueritis:⁊ ca
ro veſtra cęperit deuoꝛari in ſe/
pulchꝛo:anima oꝛnata bonis operibus
cum ſanctis omibus lętetur in celis. Re/
trahat vos a malis operibus vel a pecca

tis interitus eoꝛum quos pꝛęmiſiſtis: At
tendite calamitates:conſiderate diuituz

ſepulchꝛa vel eoꝛum qui ante pauca tem
poꝛa vobiſcum erant quid ſunt vel quid

fuerunt: vel quid eis diuitię vel cupi/
ditates ſęculi pꝛofuerint. Ecce nihil ex
eis niſi ſoli cineres remanſerunt. Quiſi
modo loqui poſſent hec vobis dicerent:

Vt quid infęlices tantum pꝛo ſęculi va/
itate diſcurritis? VUt quid vos crimini/

us ⁊ vitijs repletis? Conſiderate om⸗/

nia veſtra:⁊ vel ſic vobis hoꝛreat cupidi-
tas:⁊ munera veſtra.Quod vos eſtis et
nos fuimus: ⁊ quod ſumus vos eritis.

Itaq; omnia fratres chariſſimi ſollicite
conſiderate: penſate: ⁊ hoc conſideran-

tes expaueſcite:diem moꝛtis ante oculoſ

ſemꝑ ponite:ad emendationẽ q;tum op/
teſtis feſtinate. Nolite negligere qnos

pius deuſ peccantes ſuſtineat:quia q;to
diutius expectat vt emendetl:tanto gra

uius iudicabit ſi neglexeritl.Si foꝛte pu-
tatis quia finis mundi tardius veniat:

vel ſuum conſideret finem. Ecce dum li⸗
benter ac iocũdiſſime moꝛatur homo in

mundo:multaq; in lõga tempoꝛa diſpo/

nit agenda: repente rapitur in moꝛte:⁊
ex impꝛouiſo aufertur a coꝛpoꝛe.Sed ille

eſt beatus qui ſemper illam habuit ante

oculos:⁊ feſtinauit in ũla hoꝛa moꝛtl pa/

ratus inueniri. Quod ſi vultis ſcire cha/ B
riſſimi q; cuʒ magno metu:magniſq; do

loꝛibus anima ſeparatur a coꝛpoꝛe: dili⸗
genter aduertite. Veniunt enim angeli
aſſumere eã:vt perducant illam ante tri/
bunal iudicis metuẽdi: ⁊ tũc illa memo⸗/⸗
rans ſua mala ⁊ ꝑuerſa quę die noctuq;
geſſit contremiſcit:⁊ quęrit ea fugere:in⸗
duciaſq; petere dicens: Date mihi vel

vnius hoꝛę ſpacium. Lunc quaſi loquẽ/

ſuſim
ſiope
ſcdtea
genu⸗
fonoat
noeſi

ecane

foanin.
inetne
gaoe
(ude
gels.
neteyt
letehn
mentot
düubol

iietote

fuanun

ſiadſ

heyin
nogu
Giniaum
hoenon
naconie
Nehom
dunnun
macng
lſope⸗
epop
Gpizuu
horumi
ltergans
ucianie
penevos
etpcſen⸗

lensſalee

naolele
heauukerent

Lanmſr

epalann
Mentury
du anſan
Cniu. 5
Aeengo
echen

Ad fratres in herema Germoa LVII

tia ſimul opera eius dicent: Tu nos egi /
ſti:opera tua ſumus:non te deſeremus:
ſed tecum ſemper erimus: tecumq; per/

gemus ad iudicium. Hoc quidem pecca

toꝛis anima agit quę cum hoꝛrendo ti/
moꝛe ſeparatur a coꝛpoꝛe:⁊ pergit plena
peccatis ⁊ ingenti confuſione. Juſti ve/
ro anima cum ſeparatur a coꝛpoꝛe: non

timet nec expaueſcit: ſed magis cũ mas
gaudio egreditur:⁊ cum exultatione per

git ad deum deducentibus eam ſanctis
angelis. IJilam hoꝛam fratres modo ti /

mete vt non tunc timeatis:illam pꝛęca/

uete nunc vt tũc ſecuri eſſe poſſitis. Æα

mentote iugiter ꝙ in medio laqueoꝛum
diaboli ambulatis:⁊ ideo ſemper para/

tie eſtote:vt quando domini pꝛęceptum

fuerit miſſum:liberi ab omni labe pecca

tremini vos in hoc mundo diu manſu/
ros:quia nimirum peruenit vt poſt do/
minicum miſſum pꝛęceptum: nec vnius

hoꝛę momentum concedatur in hac vi /
ta conſiſtere. Cauete igitur ne in exitu

veſtro triſticiam faciatis angelis ⁊ gau/
dium inimicis.Scitote vero ꝙ cum ani/
ma a coꝛpoꝛe euellitur: ſtatim aut in pa/
radiſo pꝛo meritis bonis collocatur: aut
certe pꝛo peccatis in inferni tartara pꝛę/

cipitatur. Eligite modo quod vultis: et
hoc iam in vita diſponite:aut perpetua

liter gaudere cum ſanctis: aut ſine fine

cruciari cum impijs. Itaq; fratres ſalteʒ
pęne vos terreãt: ſi pꝛemia non inuitãt:

et pꝛeſens ſęculum ſi deſꝑcere non va/

letis:ſaltem cum iuſticia poſſidete. Qui
in adoleſcentia errauit:ſaltem iam in ſe/
nectute reſipiſcat:⁊ mala quę peccando
C commiſit:pęnitendo iam expurget. Ec

ce paulatim deficit mundus: ⁊ cuncta ꝗᷓ
videntur velociter tanq; veſpertina vm

ciabatur:pꝛęſenti tempoꝛe perſpicue iaz
cernitur. Subtrahuntur vt ipſi videtis
omnia bona:⁊ creſcunt quotidie mala.
Nolite ergo fratres iam mundum dilige
re:quem tanta cernitis cum velocitate

tra nſire.Nolite in eius amoꝛe anchoꝛaʒ

coꝛdis iam ſigere: quem ſic ad finem con

ſpicitis declinare:pꝛeſertim cum apoſto/
lus clamet:ꝙ amicitia huius mundi ini/
mica ſit deo. Si enim ipſe mundus nos
diligeret diligendus vtiq; non eſſet: qᷓ;
tomagis nunc dum ipſe nos odire pꝛo/
batur: quos tannis malis inſequitur: a

nobis omnino ſpernendus atq; fugien

dus eſt? Uitam ergo ęternam ex omni/

bus pꝛęcoꝛdijs veſtris amate: quã nũi
in ſecula ſiniatis. Jiluc feſtinatevbi ſem

per viuatis:⁊ vbi iam moꝛi nunq; timea
tis. Si enim ſic amatis iſtam vitam mi⸗/

ſeram fluidamq; vbi cum tanto laboꝛe

ris ſatiſfacitis: q;tomagis amanda fę⸗

viuitis ⁊ vbi vix currendo: ſatagendo:
ſudando: ſuſpirando neceſſarijs coꝛpo/

m liyx beatitudo eſt vbi etiam implebitur ii
ti ad ſequiem trãſire poſſitis. Non arbi- Jud quod dominus in euangelio dicit:

Srunt homines ſimiles angelis. Et il⸗

QIJud: Fulgebunt iuſti ſicut ſol in regno
patris mei. Qualis putatis tũc erit ſolẽ

doꝛ animarum: quando ſolis habebit
claritatem lux coꝛpoꝛum? Ibi iam non

erit vlla triſticia: nullus ibi laboꝛ:nulluſ

Mattb. iʒ.

e

doloꝛ:nullus timoꝛ: nulla moꝛs:ſed per

petua ſemper ſanitas perſeuerat: nulla

ibi conſurgit malicia:nulla carnis miſe⸗
ria: nulla ęgritudo:nulla omnino neceſſi
tas: Mõ erit fames: non ſitis:non frig
non ęſtus:non laſſitudo ieiunij:nec vlla
temptatio inimici:non peccandi volun/
tas:nec delinquendi poſſibilitas:ſed to

tum leticia:totum exultatio poſſidebit:

nis inſirmitate vernabunt. Erit ibi iocũ
ditas inſinita:beatitudo ſempitna:quã

homineſq; ſociati angelis ſine vlla car-

qui ſemel adipiſcitur ſemper tenet. NRi/

hil hoc loco magniſicentius:nihil gloꝛio

ſius: nihil clarius:nihil pulchꝛius: nibhiꝭ
verius:nihil illa bonitate ſincerius: ni/
bꝛa tranſcurrunt. Ecce ꝙ olim pꝛonun

hil illa abundantia copioſius: Jbhbi am
non foꝛmidabitur foꝛtiſſimus hoſtis qui
cupit iugiter animas iugulare: nec faci-

es omnino turbulenta toꝛtoꝛis incutiet

timoꝛem:nec batbaroꝝ immanitas:nec

h 5

ylla timebit᷑ adũſitas. Memo i illo loco
gloꝛioſo indiget veſtimento: nõ eſt illic

Sancti Auguſtini

frigus: non ęſtus nec vlla aeriſ inę.qua /
luitaſ:nullus ibi eſurit: nulluſ triſtatur:

nullus eſt ibi peregrinus: ſed omnes

qui üluc venire meruerũt:ſecuri in pa/

⁊omnis homo tam viri qᷓ feminę in eo
ſexu vnuſquiſq; quo natus fuerit in

mundo boni ⁊ mali: ſancti et peccato/

res:vel quicunq; ab initio nati ⁊ moꝛ/

tria viuent: nec vltra aduerſabitur ca
ro ſpiritui: ſed inenarrabilia cum an/

gelis ſempiterna a chꝛiſto pᷣmia tribu/

1. Corj.2. entur: quę oculus non wdit (ſicut di/

abſoꝛpti: omnes ſimul i momẽto tem i. corl. 15.

cit apoſtolus) nec auris audiuit: nec

in coꝛ hominis aſcendit: quę pꝛępa /
rauit deus diligentibus ſe. Ecce qua/

lem beatitudinem perditurus erit:qui

modo ſe dum licet emendare noluerit.

Idcirco nos fratres domino auxilian/

te dedignemur vltra ſeruire peccato

quibus tanta beatitudo pꝛęparatur in
cęlo. Dum ergo tempus eſt feſtine /

mus pꝛopitium habere dominuz. De/

ſpiciamus quę terrena ſunt: vt adipi/
ſcamur cęleſtia. Cogitemus peregri/
nos nos eſſe in hoc ſęculo:vt liberius
feſtinemus ad cęlos. Velociter enim
trãſeũt:⁊ cito tanqᷓ; vmbꝛa pereunt cũ/

E cta aus hic videntur. Perpendamus

chariſſimi fratres quales erimuſ in die

1

00

inudicij dei ⁊ angeloꝛuʒ eius conſpectui
pꝛęſentandi: quãdo opera noſtra erũüt
ante oculos noſtros nobis ponenda.
Qualis erit tunc confuſio cui contige-

rit pꝛo peccatis ſuis in conſpectu dei
omniũq; hominum ⁊ angeloꝛum eru/

beſcere qui hic nec vnum quidem ho⸗/
minem ſe peccantẽ vult nũc inſpicere?
Qui pauoꝛ erit eum iratuʒ videre quẽ
placatum non valet vniuerſitas com/
pꝛehendere? Illum ergo diem timea⸗

mus ſemper quẽ modo pꝛeuidere nul/
latenus poſſumus. Illum diem iugi/
ter paueſcamus:⁊ ſic actus noſtros re/

uocemus.Conſideremus qui terroꝛ in

tui fuerint: ſiue a beſtis deuoꝛati: ſiue
ab igne conſumpti:ſiue etiaʒ ab aquis

poꝛis:in ictu oculi reſurgent:in ipſis ſi-
ne dubio coꝛpoꝛibus atq; in ipſa car/
ne quam hic habuerunt: ſcilicet in vi/

rum perfectuʒ:in menſuraʒ ętatis ple- Epb. 4.

nitudinis chꝛiſti: in qua ⁊ ipſe domi⸗/
nus reſurrexit a moꝛtuis: Et omnes
ante iudicium chꝛiſti venient pariterq;

electi ⁊ repꝛobi:⁊ videbũt oculis ſuis fi
liũ hois venientẽ in nubibꝰ:ſicut ⁊ iboſe
dñs in euangelio dicit: Tunc videbũt Maus.a5.
filium hominis venienteʒ in nubibus
cęli cũ virtute magna ⁊ poteſtate:con2

ſtipatum agminibus angeloꝛum. Et
congregabuntur ante eum omnes tri/
bus terrę: ⁊ ſeparabit eos ab inuicem
ſicut paſtoꝛ ſegregat oues ab hedis:et

ſtatuet quidem iuſtos a dextris:impi/
os autem a ſiniſtris. Tunc dicet ad eoſ

qui a dextris erunt: Venite benedicti
patris mei poſſidete paratum vobis
regnum a conſtitutione mundi:Eſuri/
ui enim: ⁊ dediſtis mihi manducare:
ſitiui ⁊ dediſtis mibi potum: ⁊ cętera

quę audiſtis in euãgelio. Tunc omni/

bus aſpicientibꝰ oſtendet liuoꝛes ſigu-
raſq; clauoꝛũ in ipſo ſine dubio coꝛpo/
re:quod ꝓ noſtris peccatis vulneratũ

eſt. Et ita pecca ꝛes compellãs dicet:
Ego te homo ð terrę limo manibꝰmeiſ ges.2.

foꝛmaui: ⁊ in paradiſum meum quẽ nõ

die illo erit: cum dominus de cęclo ad
iudicanduʒz venerit: qui metus erit de/

um iratum videre: Ad cuius aduentuʒ
vniuerſa elementa quatiuntur: ⁊ celũ

merebari collocaui. Sed tu me meaq;

iuſſa contemnẽs:deceptoꝛẽ ſequi ma⸗

luiſti:vnde ⁊ iuſta pena dãnatus infer /

ni ſuplicijs deputat eras. Poſtea mi/
ſertus tui carneʒ aſſumpſi in terris:in/
ter peccatoꝛes habitaui: cõtumelias ⁊

yerbera pꝛo te ſuſtinui: vt te eriperem

cum terra cõtremiſcet: virtuteſq; celo/

rum commouebuntur. Zunc nimirum

pꝛecinentibus angeloꝛum tubis om/

nes gentes quęcunq; ſub cęlo fuerint:

colaphos ⁊ ſputa ſuſcepi:⁊ vt tibi dul-

cedinẽ paradiſi redderem:acetum cum

felle bibi. Pꝛopter te vepꝛibꝰ coꝛona/

tus:cruci affixus: lancea vulneratꝰ ſũ:

4

amo⸗
hfem
aucen
ſo.
tepen
ſchit
fim⸗
feͤlne
nubi
Kuy
ſcuch
nape⸗
guid,
Ckemt
propt
guidb
eſent
wod
Mye.
puppte
umue
hertenu
ſnen
damen
Wopen
ſtstene
geeeten
cinonen
lonig
Güngr
ngaſt
6srol
dunſen
couz.
lendem
ſusun
KEpemn
Upoen
Clpan⸗
betuagun
funate
ſouzinn
hlben
not⸗
ſuncon
tnin
iannry
ibe

H
al
lia
bis
n
e:

nin
ign
nhon
ti
dicet:

ins
10
ine⸗
ſgfa⸗/
ans
i
s

ln
dum
na
vſi

nal geir⸗

Ad fratres in heremo

et moꝛtuus in ſepulchꝛo poſitꝰſum. Ad

inferna deſcendi vt te ad paradiſum re/

ducerem: tartara adij: vt in cęlo regna/
res. Agnoſce impietas humana quę pꝛo

te pertuli.Ecce liuoꝛes: quos pꝛo te ſu /

ſcepi.cce clauoꝛum foꝛamina: quibus
affixus in cruce pependi. Suſcepi dolo⸗
res tuos vt te ſanarem: ſuſcepi pęnam:
vt tibi gloꝛiam darem: ſuſcepi moꝛtem:
vt tu viueres ſine fine:conditus iacui in

ſepulchꝛo vt tu regnares ĩ cęlo. Hec om/

nia pꝛo vobis ſuſtinui: ⁊ amplioꝛa hoꝛũ
quid vobis debui facere ⁊ non feci? Di⸗
cite mihi nunc ⁊ oſtendite quid paſſi eſt!
pꝛopter me dominatoꝛem veſtrum: vel
quid boni egiſtis pꝛo vobis? Ego cum
eſſem inuiſibilis ⁊ impaſſibilis pꝛopter
vos dignatus ſum ſponte pati: pꝛopter
vos tcarnatus ſum: cum eſſem diues
pꝛopter vos egenus factus ſum:ſed voſ
humilitateʒ meam ⁊ pꝛęcepta mea ſem/
per renuentes: ſeductoꝛem magis qᷓ; me
ſecuti eſtis. Ecce modo non poteſt iuſti/
cia mea aliud iudicare:niſi quod meren/
tur opera veſtra. Ergo quod ipſi elegi/
ſtis tenete. Contempſiſtis lucem: poſſi⸗

dete tenebꝛas quas amaſtis. Ite in per

ditionem: ſecuti eſtis diabolum:ite cum
SG illo in ignem ęrernum. Quiſputas tunc

erit męroꝛ:qui luctus: queę triſticia: quę
anguſtia: cum hęc fuerit aduerſus impi -

os pꝛolata ſententia? Tunc erit malis
dura ſeparatio a dulcedie conſoꝛtij ſan-
ctoꝛuʒ. Et tunc impij traditi in poteſta/

—

tem demonum ibunt in ipſis coꝛpoꝛibuſ

ſuis cum diabolo in ſuplicium ęternuʒ:

et permanebunt ſine fine ĩ luctu ⁊ gemi/ C
tu: Pꝛocul quipe exulati a beata para-

diſi patria: cr. uciabuntur ĩ gehenna per⸗
petua nunq; lucem viſuri:nunq; refrige/

rium adepturi:ſe ed per milia muium an/

noꝛuʒz in inferno cruciãdi: nec inde in ſen
cula liberandi: vbi nec qui toꝛquet a
quando fatigatur: nec qui toꝛquetur ali, i,
quando moꝛietur. Sic eniʒ ibi ignis cõ/

ſumit vt ſemper reſeruetur:ſic toꝛmenta

aguntur vt ſemper renouentur. Juxta
. auaglitatem ve vero culpę pęnam vnuſqſ⸗

Genno LVIII

uninebit gebennere ſimil culpe rei ſu/
is ſimilibus iunguntur cruciandi. NMon
ibi erit aliud niſi fletus ⁊ planctus atq; MWattb..
ſtridoꝛes dentium:nec ibi erit aliud con-
ſolamentum niſi flammę ⁊ terroꝛes pg⸗
narum: Ardebuntq; miſeri in igne ęter /
no ſemper in ſęcula ſeculoꝛum. Juſti au-
tem ibunt in vetam ęternam: in coꝛpoꝛe

ſine dubio quod hic habuerunt: 2 ſocia-

buntur angelis ſanctis in gloꝛia ſempi/
terna. Munqᷓ; iam coꝛruptionem viſuri:
ſed ſemper lęti ac dulcedine chꝛiſti iugi⸗
ter ſaciati fulgebunt ſicut ſol in gloꝛia et
charitate quam pꝛęparauit deus diligẽ⸗
tibus ſe.Et erit tunc qᷓ;to quis amplius
alio hic obediens deo fuit:tanto ampli⸗
oꝛem illic mercedem accipiet: qᷓ;toq; hic
amplius quis deum amauit: tanto pꝛo-
pitium eum videbit. Benedicamus do⸗
f minuʒ deum fratres qui ad lęticiam ſpi⸗
Fritalem congregauit nos. Simus humi/
lis coꝛde ſemper vt gaudium noſtrum
penes ipſum ſit. Mon igitur pꝛoſperita⸗/
te aliqua huius ſęculi inflemur: ſed no/
uerimꝰ fęlicitatẽ non eſſe niſi cũ iſta tra⸗
ſierint: NMam gaudium noſtrum in ſpe
futura:⁊ totum deſiderium vita ęterna
ſit. Omnia ſuſpiria noſtra chꝛiſto anhe/
lent. Jile vnus pulcherrimus qui fedos
dilexit vt pulchꝛos faceret: deſideretur:
ad illum vnum curratur:illi ingemiſcãt:
⁊ dicant ſemꝑ: magniſicetur dominus
aui volunt pacem ſerui eius. Amen.

† evanitate mundane gloꝛie .
ermo

LVIII 1.
—
— PVoſtolica lectio fratres chariſſi i/
mi hunc ſonitum reddidit: Lem 1, Corl.7.
pus bꝛeue eſt: reliquum eſt vt et
ui abent vxoꝛes tanqᷓ; non habentes
ſint: ⁊ qui vtũtur mũdo tanqᷓ; non vtã⸗
tur. Pꝛęterit enim figura huius mundi:
et ſicut fur dieſ domini ita veniet. Itaq;
o anima quęcunq; audis ⁊ legis:conſili/
um te iuuet ſanetiſſimi danielis dicent:
Conſilium meum accipe: ⁊ peccata tua Haniel./A⸗
elemoſt vnis redime. Quod conſilium ſ ſi

S.

neglexeris:ad cęlum ſine cauſa pulſas.
O anima quę inter carnis parietes fra-
giles habitas:vigila inquit ⁊ pulſa: pe/
te ⁊ roga:pulſanti tibi ⁊ petenti aperiet᷑:
dicit dominus.Et ſi trãſieris per igneʒ:
tecum ſuʒ: ⁊ flamma non comburet:quę
oꝛando ſi quęſieris inuenies:cum pulſa-
ueris rogando chꝛiſtustibi aperiet ia/
nuas vt poſſeſſoꝛ paradiſi introeas. Si
adhuc frater de ſine mundi putas tibi re
ſtare aliquid: vel tuum tibi conſidera ſi-

Job. 1. nẽ. Scriptũ eſt eni: Nudus exiui de vte

ro matris meę:nudus etiam ibo ſub ter/
ra. Ergo frater nihil tecum attuliſti quã-
do ingreſſus es mundum: nihil tecum
B tollis quando dimiſeris mundum. Au/

dite omnes in populo:⁊ negligenteſ ali/

quando cognoſcite: Ite ad ſepulchꝛa
moꝛtuoꝛum ⁊ videte exempla viuenti/

um. Jacent oſſa et perit caro: et ta
mwBen cauſa eius ſeruatur in iudicio chꝛi⸗

ſti. Fuit ⁊ ipſe nobis ſimilis aliquan-/
do in vanitate viuens: in ſęculo ſtu/
dens diuitijs:multiplicauit agros: plã/
tauit vineas: implens hoꝛrea in thecis
multis:⁊ lętatus eſt in abundantia ſua:
et ecce ſubito ablata ſunt omnia ab ocu/
lis eius. Plaudebatur ſibi per ſcemata
multa:ſericis veſtibꝰ erat indutus:pom
pas ⁊ luxurias ſibi adhibens:epularum
diuitias exercebat: ſaltatiões ⁊ iocus in
ebꝛietatibus exhibebat:pꝛandia ſua cuʒ
cęna miſcebat:⁊ lęticię ſuę vix dabat ſi/
nem. Et ecce ablata ſunt omnia ab ocu/

lis eius. Vbi ergo abierunt illa omniaa

Vbi pompa: vbi ſcemara: vbi exquiſi/
ta conuiuia? VUbi nam ſunt illi qui eum
in foꝛo longius ab omnibus conſpicie-/
bant?: Abi oꝛnatus domoꝛum ⁊ pꝛecio/
ſa luxuria veſtimentoꝛum? Vbi gemma
rum ambitio:⁊ argenti pondus immen/
ſum? Vbi poſtremo ipſa cupiditas quę
cum omia quotidie quę agit neſcit quã/
do totum habet amittere? Abi ſapien/
tia illa ⁊ foꝛis excogitata diſertio? Ubi
applauſus laudum ⁊ adulatio amicoꝛum
aſſidua? Vbi ſeruoꝛum ſubditi greges ⁊
lampadarum radiantia luminis: AUbi

BGancti

Auguſtini

antecedntium turba clientum? Tranſſe/

runt omnia ab oculis eius: ⁊ vltra non

eius quas delitię nutriebant: Abſceſſe⸗
runt nerui a compaginibus ſuis:ſola re/

manſerunt oſſa quę ſeruantur in exem/

pla viuentiuʒ: vt cognoſcantur reliquię

moꝛtuoꝛum. Putatur requieſcere coꝛpꝰ
eius:abijt autem anima eius in infernũ
et non videbit vlterius lumen. Circun-

dant enim eum tenebrę multę: tremoꝛ ⁊
afflictio apꝛehendent eum:vermes ⁊ ig

nis conſument eum: 2 fletus non deſi/
net ab oculis eius:ſtridoꝛ dentium fre-/

quentat eum:eo quod peſſimi doloꝛes
perurgunt eum:⁊ non deſinunt penę ab

erit memoꝛia eius. Jacet in ſepulchꝛo re
dactus in puluerem: defluerunt carnes

anima eius. Pęnitet ſe modo male vi /

xiſſe in ſęculo:⁊ hęc ſibimetipſi reputãs

dicit ſe pietatem ⁊ miſericoꝛdiam non fe

ciſſe:⁊ modo quęret eam⁊ non inueniet:

multas diuitias ſe poſſediſſe ⁊ repoſuil/
ſe ⁊ non eas pauperibus erogaſſe:perdi

diſſe eſe tempus pęnitentię ⁊ non ſe coꝛ/
rexiſſe ab omnibus malis:dies ſuos ne/
gligendo tranſiſſe in quibus habuit ſpa

cium bene faciendi vt non incideret in
talibus peęnis.Expectat enim eum reſur
rectio magna vt tradatur peioꝛi iudicio
fm queę vt geſſit. IJbi enim eum contur⸗/

babunt multitudo angeloꝛum: qui ſuꝑ

pęnas ſunt ↄſtituti:impꝛoperãtes ei qð

taliter egerit ⁊ elemoſynam non amaue
rit:ideo miſericoꝛdia ei denegatur. Ge⸗

hena ardens euʒ expectat:quia pauꝑes⸗

⁊ ęgenũ non amaui::ventrẽ eiꝰppetuus
penetrat vermis:qui eſurientem paupe
rem non ſaturauit.O qᷓ;tum valet apud
dominum miſericoꝛdia quę in vita hu/
ius ſeculi exhibetur: quę duʒ hic exhibẽ
do delectatur:ad recolligendum inueni/
tur. Sicut dominus noſter ieſus chꝛiſtꝰ
in euangelio dicit: Beati miſericoꝛdes:
quoniam ipſi miſericoꝛdiam conſequen⸗

tur. Currite itaq; fratres mei dilectiſſi/
mi dum lucem huius vitę habetiſ: ne te/

nebꝛę moꝛtis vos compꝛehendant: fa/

cite miſericoꝛdias in hoc ſęculo quę de/

Matth.5.

ſcre
lena
ſtst
n
hun
kog poen
Ece⸗
ndlg eſtho
adyi
Qu⸗
lte
zop⸗
won
a
les
omnnie
gueren
ſtdon

Ne
nes
ſe⸗
e⸗
en/
u

eſA.

m
n,
1
iis
,
1e⸗
es
Need
Mevi
gutis
nonk
enier⸗
ſui⸗
geci
e
oone⸗
uſon
net
lei
dic
hnnur⸗
niſn
gach
amve
.e
paue
pemuus
oauge
aopud
in bu⸗
labbe
zlonen,
Giſ

leaii

ſſenele⸗

ant:ſ⸗
gue de⸗

leant peccata vt ſuccurrant vobis in die
iudicij:quia quod manducatis perditiſ:
et quod laboꝛatis relinquitis: quod ve/
ro pauꝑibꝰerogatiſ:h̊ firmit᷑ poſſidebit.

cles: Uni⸗ Abi 5. ad diſcipulos:
ſcne„,

Elemoſyna enim emundat peccata ⁊ ip/
ſa interpellat pꝛso nobis dominum. An/
tecedat igit᷑ nos miſicoꝛdia nr̃a ĩ die iu/⸗
dicij:⁊ ipſa interpellat pꝛo nobis in con/
ſpectu domini vt miſericoꝛdes miſericoꝛ
diam conſequamur: Pꝛęeſtante domino
noſtro ieſu chꝛiſto cui ẽ honoꝛ ⁊ gloꝛia in

ſecula ſeculoꝛum: Amen.

¶ Decontemptu mundi ad ſacer
dotes ⁊ clericos ſuos. Ser.LX

Vgdite fratres chariſſimi ſaluti/
feram patris noſtri doctrinam: qͥ
. Anon terrenam ſed ęternam con/
DW upiſcitis hęreditatem: qui non vulti
ðYDMUDUℳ ſoꝛtem accipere in terra moꝛientium: ſedꝰ
Yy . 141. cum pſalmiſta decantare: Poꝛtio mea in
terra viuentium. Qui ęgyptum reliqui/
ſtis ⁊ ad pꝛomiſſionis terram feſtinatis:
Audite itaq; habentes aures audiendi
pium patrem ad hęreditatem cęloꝛũ nos
Ps.ʒʒ. vocantem ⁊ dicentem: Venite ſilij audi/
te me:timoꝛẽ domini docebo vos. Quiſ
Mattðh.i9. eſt homo qui vult vitam? Quis eſt qui
dd vitã vis ingredi: ſerua mandata dei.
Quoꝛum mandatoꝛum alia ſunt ſpecia/
. lia:alia vero communia. Specialia ſunt
pꝛopꝛie canonicoꝛum ſiue clericoꝛum et
monachoꝛum. Communia autem omni⸗-
um catholicorum. Specialia igitur ſunt
hec:Si vis perfectus eſſe:vade ⁊ vende
omnia quę habes ⁊ da pauperibus ⁊ ſe/
quere me. Et iterum:Omnis qui relique
rit domum aut agrum aut patrem aut
„ matrem aut fratres aut ſoꝛoꝛes aut ſili/
os aut agros pꝛopter me:centuplum ac/
cipiet: ⁊ vitam Semam poſſidebit. Et
os qui ſecuti eſtis me:
in regeneratione cum ſederit filius homi
nis in ſede maieſtatis ſuę:ſedebitis⁊ voſ
ſuper ſedes duodecim iudicantes duode
cim tribus iſrael. ęc itaq; fratres q;to
ſingularia:tanto pꝛecipua: q;to acrioꝛa:
S tanto deo gratioꝛa. Dicit iterum ſalua/
Zudj.lꝗA. toꝛ noſter inter cętera: Qui non renun/

Ad fratres in beremo Sermo LVIII LIX

ciauerit omnibus quę poſſidet: non po/
teſt meus eſſe diſcipulus.Qui dixit:om/

nibus: nihil pꝛopꝛium a ſuis diſcipulis
poſſideri voluit. Qui quicq; poſſidet in
terra:remotꝰ eſt a chꝛiſti diſciplina.Qui

autem non eſt diſcipulus chꝛiſti:quomo/

do pꝛęſumit ſibi ligandi atq; ſoluẽdi po/

teſtatem? IJItendite fratres verba euan/

gelij dicenti: Intrauit ieſus ianuis clau/ Job.a0.
ſis ad diſcipulos: ⁊ inſufflans dixit eis:

Accipite ſpiritumſanctum:quoꝛum remi
ſeritis peccata remittuntur eis:⁊ quoꝛuʒ
retinueritis: retenta ſunt. Nunquid illi

habebant pꝛopꝛiuʒ:quibus magiſter in-/

dixerat: Hihil tuleritis in via? De quibꝰ
lucas euangeliſta refert: Erant eis om/ Actl.a. et. 4.
nia communia. Videte quid petrus di /
xerit ad ieſum:Ecce nos reliquimus om/ Matth. 19.

nia ⁊ ſecuti ſumus te? Qui omnia reliq̃-

rant:nihil ſibi penitus retinuerant. VUn/
de ergo ſibi arrogant ligandi atq; ſoluẽ/

di poteſtatem:qui in terra ſſumunt poſ/

ſidere facultatem? QOuomodo non erube

ſcunt dicere: Dominus pars hęreditatis Rs. 15.
meę. Vbi eſt illud apoſtolicum: Quę cõ/ ⁊. Corſ.s.
uentio chꝛiſti ad belial? Qui terrenas
poſſeſſiones relinquere nolunt: cur pec/

cata populi comedunt: Si decimas cum Rumeri.i8.
filis leui accipiunt:quomodo inter cete-/
ras tribus partem accipient? Si nomi/

nis ſui etymologiam attendunt: cur cle/ .
rici a ſoꝛte dicti ſunt: niſi quia dominus

eoꝛum ſoꝛs vel hęreditas ſit? Cur ſaltem
clericatus ſui ſigna quibꝰ a laicis diſcer/
nuntur non perpendunt? Non enim ſi/C.
ne cauſa capita eoꝛum raduntur ⁊ ton/

dentur:ſed perſpicaciſſima ⁊ euidentiſſi⸗/

ma ratione.Nam his ſignis ſecernuntur
a laicoꝛum conuerſatione.Quod vt mul

tis deo pꝛopitiãte pꝛoſiciat: admonitio/
ni vtiliſſimę duximus inſerere.Dicimus
multoꝛum patrum auctoꝛitate cerebum
eſſe ſedem ſapientię: chꝛiſtum vero pau/ u. Corl.u.
lo atteſtante:dei virtutem ⁊ ſapientiam

eſſe.Cum itaq; cerebꝛum ſit in capite:ſa-
pientia vero tuxta patrum auctoꝛitatem
in cerebꝛo habeat ſedem:⁊ ſic per ſapien/

tiã ſibi infuſam cuncta mẽbꝛa regãt᷑ a ca-

pite:qð per cerebꝝ eſt:quod eſt ſedes ſa/

pientię: Sic inter nos ⁊ veram ſapientiã

BGancti

quę vt diximus chꝛiſtus eſt: qui etiam iu/
xta apoſtolum: caput noſtrum eſt. Dicit
1.Cori.ii. enim: Caput mulieris eſt vir: caput vero
viri eſt chꝛiſtus:chꝛiſti autem caput eſt de⸗
us. Vt oſtendamus nullum obſtaculum
intereſſe in ea parte pilos capitis incidi/
mus:in qua nouam ſapientiaʒ :id eſt chꝛi
ſtum ineſſe cognoſcimus: per hoc ſignan/
tes malam terrenarum rerum ſollicitudi/
nem noſtrę mentis ad deum contemplan
dum impedire. Scimus enim ꝙ quiſq; q/
tomagis terrenis occupationibus impli/
catur:tantomagis a ſui conditoꝛis viſio/
2. Timotb.2. ne impeditur. Unde apoſtolus: Nemo
militans deo implicat ſe negocijs ſecula/
1. Corj.7. rfibus. Item: Qui ſine vxoꝛe eſt cogitat
Numeri.. quę dei ſunt.hhinc moyſes ait: Teuitę ra/
dant pilos carnis ſuę. Leuita interpꝛeta/
tur aſſumptus. Quiſq; nanq; in officijs
diuinis aſſumptus eſt: pilos carnis:id eſt d
ſuperfluas cogitationes coꝛdis radere de/

bet. Caput igitur radere:ſignat cogitatio
nes terrenas ⁊ ſuperfluas a mente reſeca/
re. Mec incongrue per pilos ⁊ capillos ſi/
gnantur cogitationes ſuperfluę. Sicut
enim pili non ſunt pars coꝛpoꝛis ſed quę/
dam ſuperfluitas pꝛocedẽs a coꝛpoꝛis hu/⸗
moꝛe:ſic bona tempoꝛalia non ſunt nobiſ
naturalia ſed aliena ⁊ ſuꝑflua. Hinc itaq;
ſideles chꝛiſti qui ad ęternam vitam me/
dullitus ſuſpirant:qui mundum cum ſuiſ
oblectationibꝰ ſub pedibus conculcant:
q̃ãui in terra nihil poſſidere volunt:ſed cuʒ
Nhit.ʒ. qpoſtolo dicunt: NHoſtra conuerſatio in co
lIlis eſt:capilloꝛum minimam partem in ca
pitibus retinent: vt per eoꝛum abꝛaſionẽ
ſe minimam terrenoꝛum ſollicitudinẽ ha /
bere deſignent. QAuapꝛopter etiam illam
minimam particulaʒ capilloꝛuʒ retinent:
quia dum in hoc mundo ſunt: a terrenis
cogitationibus omnino vacui eſſe nõ poſ
D ſunt. Quiſquis igitur clericus ad ſoꝛtem
doypmini vocatus qui comam nutrit ⁊ ca/
pillos radere vel tondere erubeſcit:pꝛofe /
cro ſe non de dei ſed de mundi ſoꝛte eſſe te
ſtatur. ccéto enim quiſq; carnis crines di/
ligit: fouet ⁊ nutrit:tanto coꝛ ſuum non in
cęlis ſed in terra fixum eſſe oſtendit. to
autem radit ⁊ edomat:tanto ſe non terre/
na ſed ęterna diligere compꝛobat. Si ve⸗

Auguſtin-

ro vt pꝛędiximus: crines idcirco radimus
vt inter nos ⁊ deum nihil intereſſe appꝛꝛo/
bemus:pꝛofecto patet ꝙ cum in oꝛatione
perſiſtimus: aliena velamina capitibꝰ no⸗/
ſtris awonere non debemus:pꝛęſertim cũ
apoſtolus dicat. Vir non debet oꝛare ve-1. Corleii.
lato capite: imago enim dei eſt. Ceſſent
itaq; clerici pſalmodię hymniſq; ſpiritali/

bus inſiſtentes capillos: mitras ceęteraq;

velamina in capitibus poꝛtare: ne dum

cum deo loquimur famulat ſui ſigna oc/
cultantes:eius indigni iudicemur pꝛopi-
tiatione:cuius ſalubꝛi doctrinę pꝛeęſumi/

mus non obedire. Qui enim non obedit
apoſtolo: contradicit euangelio: ⁊ iuxta
eiuſdem apoſtoli vocem dicent: An quę/a⁊. Cori. z.
ritis experimentum eius qui in me loqui/
tur chꝛiſtus? Item ſi angelus venerit ð cę⸗ Sar..
lo:⁊ aliud euangelium nunciauerixvobil

anathema ſit. Extirpetur ergo penitus de
clero talis pꝛeſumptio: ne quod abſit: a

deo expellatur eius oꝛatio. his igitur ſi⸗

gnis clericalibus pꝛęlibatis:quibus a lai⸗

cis diſcerni debemus: ad pꝛopoſitam ad/
monitionem redeamus. Audiamus apo/
ſtolum iohannem dicentem: Molite dili- 1. Joh. 2.
gere mundum neq; ea quę in mundo ſũt.

Audiamus ⁊ pſalmiſtam mundi amato/
res increpantem: Filij hominum vt quid Ps.2.

diligitis vanitateʒ ⁊ quęritis mendaciũ:
Salomon quoq; ſubſequitur dicens: VUa Ecẽs.i⸗
nitas vanitatum ⁊ omnia vanitas.Libet

intueri qᷓ; bene conſonant oꝛgana ſi pirituſ
ſancti. Monet apoſtolus vt non diliga/

mus mundum: Inuehit pſalmographus

in eius amatoꝛes: Clamat ſalomon cun/
cta ſubiacere vanitati. Quare non diliga
mus mundum nec ſequamur mendaciũ:
Eccleſiaſtes declarat: ac ſi diceret: Jdeo

non ſunt amanda ima: quia trãſitoꝛia mẽ
dacia: quia quę ꝓmittunt non conferũt:

bona igitur non ſunt. Cum enim bonoꝛũ

omnium auctoꝛ ſit deus ⁊ a fidelibus ſuis
quęri ⁊ diligi quęq; bona pꝛęcipiat:ſi mũ/

dana vera bona eſſent: nec ipſe quidẽ cõ/

temneret: nec ſuis ſequacibus contemni
pꝛęciperet. Quid igitur de ſe veritas te/

ſtatur:audiamus. Vulpes foueas habẽt Qud.9.
filius autem hominis non habet vbi ca/

put ſuum reclinet. Item ſi mundi gloꝛia

üf

pana h.
ube e
mund
lietere
e
ilani
ny uset
ſeihdil
duun
ſbus:
annagt
Hidcun
gernon
Benoy
eſtdeo?
ſvosdi
ſihaber
fenm
ſtbusddu
Nbva
orequi
fhuntui
Mhcnto
lnserli⸗
ſſegunc
neeqref
ſunolcen
lube Thelu
Lunein
inesten
Ilaſunt
totocane
llun p⸗
Murguin
ſnchi
peſuſtſen
ſtuin
Nltontede
lenpni
Neprerope

Renonnn

Uuklegen
eſiun
channe
lnnn

Ac fratres in hberema Sermo LIX

Dana non elſſet: non ſe abſcondiſſet um ni deinde ſubiu ngit: Ealicem ſalutaris ac/

Kae trturbę eum regem facere voluiſſent. Item cipiam. ⁊c. tulacunq; ſit hęc retributio:
. ſi mundi gloꝛia vana non eſſet: ſi diui / calicem ſcilicet domini accipere: nulla ta/
inad iiig terrenę vera bona eſſent: non earum men alia ita digne videtur paſſioni domi/
Ue ve,A poſſeſſoꝛibus impꝛoperaret dominus di- nicę congruere.lHac vtiq; ratione: vt quẽ-
eſen Zusd. 6. cens: Elęg vobis diuitibus ⁊c᷑. Et alibi: fᷓa admodum ſanguinem ſuum dedit pꝛo no

titl· WManh. 19. cilius eſt camelum per foꝛamen acus tran-

ſtra redemptisne:ſic ⁊ nos noſtrum funda

ench ſire:qᷓ; diuitem introire in regnum celoꝛu;. mus pꝛo ſui nominis confeſſione. Sed qͥ
dun Audiamus etiam quid ſuis dicat imitato modo pꝛo chꝛiſto ſuum dabit ſanguinem:
Mae ribus: Si vis perfectus eſſe: vade ⁊ vende qui pꝛo eo non vult abijcere mundi vanita
RaN.. omnia quę habes ⁊ da pauperibus. Iteʒ: tem:cum nos minus qᷓ noſtra diligamuſ⸗
Bum· .Aucj. 14. Miſi quis renũciauerit omnibus que poſſi Quomodo pꝛo chꝛiſto vitam tradet: qui
1et k det:non poteſt meus eſſe diſcipulus. Itẽ: contra eius pꝛecepta hęc vana ⁊ falſa poſſi
Im ucd. 16. Hemo poteſt duobus dominis ſeruire: id det: Ipſe enim dicit: Si diligitis me:man ↄob.14
Nnqlr u elſt deo ⁊ mãmone. Vidit peritus magiſter data mea ſeruate.Loquit᷑ ⁊ iohannes apo
elo ⸗ ſuos diſcipulos luctaturos cum mundo:qᷓ ſtolus:Qui dicit ſe diligere deum: ⁊ man / . Job.2.⸗
entde⸗t ſi haberent vnde tenerentur:leuius deijce· data eius non cuſtodit mendax eſt. Cõuin
ſobl rentur. Tulit igitur arma ſuis ⁊ noſtris ho citur itaq; ſe ⁊ non deum diligere:qui man
ſiuede ſtibus:duz nos pꝛiuauit terrenis poſſeſſio data eius non vult cuſtodire. Cum chꝛiſtꝰ 2
olt:3 nibus. Hudus nanq; latrones non ſolet ti O pꝛo nobis pauper factus ſit ⁊ egenus: nos
Gnurſ. E mere:qui vero ſe mundanis implicat: telaꝰ pꝛo ipſo cur pauperes eſſe erubeſcimus?
usali Fmparat quibus confodiatur. Qui ergo non Hunquid eiꝰ pauperes non facit diuites:
lumad yvult confodi:nudus pꝛocedat perviam hu veritate atteſtante:regnum cęloꝛum nõ di
nnseho ius exilij. Foꝛtaſſis quęret aliquis: Cũ de/ uitum ſed pauperũ eſſe: Dicit nanq; puu /
gluedl hi⸗ us ſequaces ſuos mũdana iubeat poſtpo/ peribus: Beati pauperes ſpiritu: quoniaʒ Matth.5.
nncoſi. nere: queę ſunt quę iubet apetere: Audi ip/ ipſoꝛum eſt regnum cęloꝛum. Si eſt regnũ

iamato

endi: ig deus Vule ho⸗ lium dicens:homo quidaʒ erat diues.Et
nalbisn Bitie⸗ terrena odire:quę debent diligere⸗ poſt pauca ſubiungit: Erat autem ⁊ quidã
leg Pentz, Iſta r is kcebe diligere: cum ꝑ moy mendicus lazarus nomine:qui iacebat ad
uhrnn Heut.6. ſen reſpon it: Diliges dnm deum tuum ex ianuam eius vlceribus plenus ⁊cc̃. Factuz
moligr foro coꝛde tuo: ⁊ pꝛioximum tuum tanq; te eſtautem vt moꝛeretur mendicus ⁊ poꝛta-
gis ſ1p un⸗ rorimus in terra em diigt pꝛꝑęci/ retur ab angelis in ſinũ abꝛaę. Moꝛtuus ẽ
oraun⸗ Kau: Ae celeſtis regni hereditatẽ nobi/ autem ⁊ diues ⁊ ſepultus eſt ĩ inferno.MNõ
nni un eon — quo charitate diuina reputet quiſq; hęc verba eſſe auguſtini:nõ
nini: Benn⸗ nn te n qur ait: vt cues ſunt hominis ſed veritatis: quę nec fallere
di⸗ Noſtros ſicit e meripſos diligamul: pꝛo/ poteſt nec falli. Quiſquis ergo vis regna/
nu pisnnge dedi R acun lumus: per quem ? recum chꝛiſto: elige pauperiem cum ipſo:
frir redempti ſine ſine viuemus:qui etiam cuʒ vt requieſcas cum laʒaro mendico. NHemo
i pꝛopter opera noſtra mala inimici eiꝰ eſſe· enim poteſt gaudere cum ſęculo ⁊ regnare
l· ZJob, a. mus: pꝛioꝛ dilexit nos. Et c eſſemus ſerui cum chꝛiſto. Audi apoſtolum dicentẽ: Per Actf.r4.
his inutiles:in filios ſuos nos adoptauit ⁊ hę multas tribulationes opoꝛtet nos intrare
urſiſnu/ redes: fllium ſuum vnigenitum tradens ꝓ in regnum celoꝛum. Et iuxta veritatis vo/
nuſec⸗ nobis: vt nos eriper et a perpetuę moꝛtis cem:pꝛimo nes opoꝛtet bibere calicem do / Mattb.20.
ntennn laqueo. Quis nam puer tam benignum mini: vt ſic pertingamus ad regni cõſeſſio/
noe, pairẽ digne poteſt diligere? Quis ey tan / nem. Qui autem vult epulari cum diuite:
s hahi tis beneſicijs aliquid dignum poteſt retri · pꝛęparat ſe epulas vermibus gehennę: in
etrbiu buere: hec tanta beneſicia admirans pſal· qua pꝛo gaudio momentaneo ardebit per/
d =O ⅝ . Mö. n5. miſta ait:Quid retribuam domino pꝛo oĩ⸗ petuo cum capite ſuo diabolo. Infęlix cõ/

ſum dicenteʒ: Quęrite regnum dei. Iteʒ:

n gud Nr Mattbᷣ.õe Theſauriʒate vobis theſauros in cęlis.

Quseret iterum aliquis:Si deus vult ho⸗

bus quę retribuit mihi? Cui ipſe inqᷣſitio/

cęloꝛum pauperum:reſtat vt infernꝰ ſit di⸗

uitum. Hoc quoq; declarat nobis euange/

merciũ:pꝛo tam bꝛeui gaudio cęleſti pᷣuari

— 2 — 5

Sancti

regno. Fglix paupertas per quam celeſtis

acquiritur hereditas. SFglix commercium:
pꝛo perituris ęterna recipere: ⁊ quod inef·

fabile bonum eſt:cum chꝛiſto ſine ſine re/

gnare. Econtrario ineffabilis miſeria: per/
h petua cum diabolo pati ſupplicia. Quapꝛo
ppter fratres chariſſimi:nos alud euangeli-
Matth.is. cum ruminantes: Quid pꝛodeſt homini ſi

vniuerſum mundum lucretur:animę vero

ſuę detrimentum patiatur: Vel quaʒ com 4.

mutationem dabit homo pꝛo anima ſua-ꝛ
Voluntarie nunc pꝛo chꝛiſto ponamꝰ quã⸗/
doq; dimittenda:ne quod abſit pꝛo tranſi /

toꝛij

s amittamus ęterna. Hauriamus an-

tridotum momentaneę amaritudinis: vt
quandoq; percipiamus immenſę gaudia

1.Corj.9. ſalutis. Sic modo curramus:vt in futuro

compꝛehendamus:vbi inueniemur:vbi iu

dica

bimur: non perdamus tempus acce/

ptabile: Mon eniʒ erit apud inferos locus
penitentię. Dum igitur vacat: dum ſumuſꝰ

in via:aduerſario noſtro legi dei conſentia

Watth.S. mus.Lex quippe diuina: noſter ideo dici᷑
daduerſarius: quia noſtris carnalibus om-

nino contradicit voluptatibus. Aduerſa-

rio itaq; noſtro:id eſt euangelio: dum rex

expectat:dum nos adhuc ad pacem inui/

tat:nuncios mittamus: cũ eo pacis fedus
ineamus:vt cum venerit ille magnus pat/

familias: non vt ſeruos inutiles punien/
„ dos:ſed vt ſilios hęreditandos inueniat:

ſecumq; introducat ad nuptias:vt de ſuis
beneſicijs ſibi perennes reddamus grati/

as: Jeſu chꝛiſto domino noſtro:qui cũ pa/

tre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnart in ſęcula
ſeculoꝛum. Amen.

em

J.

De perſecutione chꝛinianoꝛumm

erm

ſimi ꝙ ſemper chꝛiſtiani ꝑſecutio/

patiuntur. Mundus in maligno po/
ſitus eſt. Aduerſarius noſter diabolus re/
gnat in mundo:⁊ nos putamus quia non
patimur perſecutionem. Quę enim res nõ

— perſequltüi⸗ chꝛiſtianuz? Omnia quę ĩ mũ/

do ſunt perſequuntur chꝛiſtianum. Mira⸗

mur

ſi nos perſequuntur alij ſi chꝛiſto ſerui

re voluerimus:⁊ parentes noſtri nos per/

ſequuntur. QAuicunq; diſſimilis noſtri eſt:

perſequitur nos odio nos habet. Mi⸗/

equenter itens faftes chariſ

ramur ſi alij nos perſequuntur: ipſum coꝛnꝛ
pus noſtrum nos perſequitur. Si comede-
ro paululum ⁊ coꝛpuſculũ: meum fuerit ro/
buſtum:ſanitas coꝛpoꝛis mei perſequitur
animam meam. Quocunq; me vertero:
ſecutio mihi eſt. Si videro mulierem: ocu/

ficere animam meam. Si videro diuitias:
ſi aurum:ſi argentum:ſi poſſeſſionẽ:ſi deli
tias coꝛpoꝛales:ſi pulchꝛa veſtimenta:qð⸗
cunq; videro perſequitur animam meam.
Non putemus tm̃ in effuſione ſanguinis
eſſe martyrium: ſemper martyrium eſt chiiꝛ
ſtianis ⁊ religioſis. Adoleſcentulum libi

lus meus perſequitur me: Cupit eni inter/ ””M

do perſequitur: ⁊ vult libido effundere ſan .

guinem. Quando periclitatur anima tua
et quaſi in periculo conſtituitur: tunc aſtat
dominꝰ ieſus a dextris patris ⁊ pugnatp
1 icſernamh ſuo. Si ergo ſunt martyria
in pacis tempoꝛe: ſunt ⁊ negationes. NMe/
mo ergo dicat non eſſe martyriuʒ negatio /
nis. Et martyrium eſt ⁊ negatio. Ego ho⸗ B .
die qui videoꝛ monachus:ſi rupero ꝓpoſi /·
tum meum: chꝛiſtum negaui. Et ſi in pace
chꝛiſtum nego: in perſecutione quid face/
rem: MHon toꝛqueoꝛ neq; exuroꝛ ⁊ deneg⸗o:
ſi toꝛquerer⁊ exurerer quid facereʒ:Qui in
perſecutione negat:habet veniam plagę.

Pꝛo illo pꝛecantur ſancti. Quid enim dſiy···

cit: Volui pugnare: caro mea in collucta-
tione defecit: Mon ceſſit animus ſed ceſſit
coꝛpus. Aliud mens cogitabat: aliud coꝛ/
pus compellebat: ⁊ tamen non habet excu
ſationem. MHulla enim eſt plaga quę debe⸗ 8
at ab amoꝛe chꝛiſti ſeparare.Quid enim ti
bi dicit? hoc eſt: In incendio eras: in ecu/
leo pendebas:pꝛo me toꝛquebaris:⁊2 dicl :· .
non potui ſuſtinere toꝛmenta:⁊ —
ſuſtinuit petrus: quomodo paulus: qu/
modo cęteri martyres ſuſtinuerunt: ⁊ ha /
buerunt coꝛpus qle ⁊ tu habes? Oè mona⸗
che qui ieiunium fugis:putas i ignem effu⸗
gere? hoc ergo dico: quia omni temꝑe ſũt
martyria:ſunt ⁊ perſecutiões. Deniq; apo⸗
ſtolus quid loquitur de viduis quę ſecun/
dos duxerunt maritos?:Quid dicit:habẽ 1. Timotb.·
tes damnationem quia pꝛimam ſidem ir-
ritam fecerũt. Viduę quid dicit? O vidua
anteqᷓ; pꝛomitteres ꝙ eſſes vidua: in tua
erat poteſtate vt nuberes.lłẽx qͥ tꝑe confeſ /⸗
ſa es vt mihi bmaneres ex eo tꝑe mea eſſe

ue

ſtis
gr ſ
getn
euptit
unnn
ent i
cenl
wi
uin
ſdi
neoornd
nenetas
Kind⸗
beoteq
fiquane
irden
mt
–
hebes
hoetci
gutet
pvreshi
Ccunt,⸗
Giſauont

ſicaesin

edinol
nlſüßch
ſnegoaet
lloceune
ſnnone
onachau
hölaluor

ultterey

ir mes
oe;.
Man,
ſpacauit
ſalunnen
Wmnmeiori,
hoedico
huindpy⸗
ers. Si .
opnti
gis
äneſen
gkided

n ee

unn
irſin
bislee⸗

IMM

nco
mede⸗
auro⸗
guirur
nae⸗
moan

Uinte

itaſ:
ſdi
nrd⸗
mean.
nguinis
nekch

un,

Mdeeſn
DMuIDn
netſn
gugatg
*
s, Re⸗
negano⸗
Coobo⸗/P
ad ppod
lnpee
gid iue
1deneg.
ein
m p.
deninde
n d
s ſedceſi
alindcn
habeteran
gvedebe⸗
denmnt
g:inecu/
s1 dicd:
lvonodo
lus: ao⸗
Unt:t bo/
non
nmmeſn
nenpeſi
mu
ne ſecag,
btin⸗
nſden t⸗
1Oidn
gi

Ad fratres in heremo

cepiſti: Si volueriſecũdũ maritũ ducere:mè
ↄtẽpſiſti:adultera es:qꝛ mihi iaʒ iũcta eras.
Sic ⁊ tu monache:anteq; ꝓmitteres:in tua
erat ptãte facere qð volebas. Vox tua liga/

uit te mihi. Monne liber eras? In ptãte tua
erat ꝓmittere:nõ tibi licet ea licẽtia dimittẽ
qð ꝓmiſeras. Pꝛomittè fuit tuũ:dimittere
nõ eſt tuũ. Si me dimiſerl: nõ habeo teĩ eo

gradu in q̊ pus habui. Pꝛimo liber eras:et

eras qͥdẽ ð familia mea:ᷣ nõ eraſ añ oculos

meos: nõ eras ð miniſtris meis: ſᷣ ð familia
mea eras:nõ tñ eras mecũ: ̊ tñ meus eras.
Ex q̊ mihi militare cępiſti ſi receſſer:nõ ha/⸗

Chbeo te q̃ſi de familia:pᷣ q̃ſi fugitiuũ. Hhoc to/

tũ quare dico?qm̃ in nr̃a ẽ ptãte ꝓmittẽè ſer/

uire deo ⁊ obedire: ñ eſt i nr̃a ptãte dimittẽ.

Peꝛomiſiſti: pᷣmiũ habes: negaſti peęnã ha/
bes.MHõ eſt meũ:vtrũq; ẽ tuũ:elige qð veł.
habes viã moꝛt ⁊ vitę: igredere q̃ voluerl.

Hoc toͤtũ dico frẽs chariſſimi: ne qͥs de vob⸗

putet ſe hr̃e liberã ptãteʒ ⁊ dicat:Ergo illi qᷣ

vxoꝛes hñt:qͥ ſũt ĩ ciuitatibꝰ:qͥ militãt: qͥ neꝰ

gociant᷑:̊ totꝰ mũdus ĩ ꝑiculo ẽ: ſoli mona/
chi ſaluant᷑. Hra ⁊ illoꝝ nõ eſt ęqᷓ ↄditio. Il/
li ſciẽtes imbecillitatẽ ſuã nõ ꝓmiſerũt face

re qð implere nõ poterant. Illi qͥdẽ chꝛiſtia ,/

ni ſũt:ſᷣ chꝛiſtianꝰ q̃ſi ſęcularl ⁊ ſecular qua/⸗
ſi negociatoꝛ ⁊ chꝛiſtianꝰqſi miles:Et coꝛne⸗/
lius cẽturio miles fuit ſᷣ ſaluatꝰ ẽ.Ego qͥdeʒ
ſum monachꝰ qͥ deſiui eẽ ſęcular ⁊ factꝰ ſuʒ
monachus:aut monachus ſaluoꝛ:aut aliter
nõ ſaluoꝛ:nõ eſt aliud mediũ.Si voluero di
mittere vitaʒ monachi ⁊ ſeqᷣ ſecularẽ:nõ ha/⸗
bebit me dñs quaſi ſecularẽ ſed quaſi ſuari

D catoꝛeʒ. Non ergo licet nobis dimittere qð

habemus ꝓpoſitũ.Dicit aliqs. Quid facio
ſi peccaui in iſto ꝓpoſito qui factus ſum nec
ſecular nec monachus? Aliqͥs pctõꝛ pecca/⸗
tum maioꝛi pęnitẽtia cupit emẽdare. Ergo
hoc dico. Hon nobis licet dimittere qð ha/
buimꝰ* ꝓpoſitũ:licet dignitatẽ ꝓpoſiti ꝑdi⸗
geris. Si peccaſti in vita monachi ↄſtitutꝰ:

eſto pęnitẽs quaſi monachus patiẽs nõ q̃ſi

ſecularis. Aliqͥs dicit: Fugi dñʒ meũ ne me
cedat: ſemꝑ debeo fugere? Si te penitet ꝙ
fugiſti: debes reuerti ad dñʒ tuũ. Nemo di/
cit: Penitet me qꝛ fugi:debeo ſemper fuge/
re? Si ſanctꝰ es: beatus es ⁊ monachus: ſi
peccatoꝛ es:miſer es ⁊ monachꝰ tñ es.Mo/
nachus es licet dignitatẽ ꝓpoſiti ꝑdideris.
Siue ſancti ſimus ſiue peccatoꝛes ſimꝰ:non
nobis licet mutare ꝓpoſitũ:qꝛ xpᷣs ð cęlis a

Sermo LX LXI

patre miſit ſpiritum ſuũ:ſicut ipſe pꝛomiſit:

Mon derelinquã vos oꝛphanos:ſed mittaʒ Job.14.

vobis ſpiritum veritatl qui a patre ꝓcedit:
ipſe docebit vos omnia quęcũq; dixi vobis
et cõmonebit vos. hęc quidem in cõmune
loquoꝛ:mihi quoq; loquoꝛ:ne quis ſe putet
habere poteſtatẽ mutare ꝓpoſitũ. Et iã vt

aſſolet ſi caſ quiſq; inſtigante diabolo ac

ſuadente peccauerit:non ei liceat mutare ꝓ

poſitum:ſed ad pęnitẽtiã quę eſt medicamẽ
lapſoꝝ tota animi auiditate ↄfugiat. Dñs

potens eſt ⁊ ſᷣterita indulgere ⁊ ad pꝛeſens

et me ⁊ vos ab omnibꝰ inſidijs diaboli tu-
tos ſaluare: Qui viuit in ſecła ſecloꝝ. Amẽ.

¶ De obedientia) Sermo LEhI
R pᷣmia einę vitę volum ꝓmereri: A⸗

pcepta dei totis viribꝰſatagamꝰ cu /
ſtodire. Pꝛecepta nãq; dei nolẽtibꝰ

gũ ei meũ ſuaueẽ:⁊ onꝰmeũ leue.Audiamꝰ
dñim ⁊ ſaluatoꝛẽ nr̃m ſᷣcipiẽtem nobis ⁊ ſuo

nos exẽplo admonẽtẽ: Tollite inqᷣt iugum abi.s.
meũ ſuꝑ vos:⁊ diſcite a me qꝛ mit ſũ ⁊ hũił

coꝛde.Quid ẽ iugum dei ſupꝑ ſe tollere: niſi
ſanctę obediẽtię pᷣcepto ſeipſũ ꝓpt᷑ deũ ſub
ijcere? Mit aũt ẽ qͥ oẽs iiurias ⁊ ↄtumelias

ꝗ ſibi illatę fuerit eᷓnimit tolerat: qͥ eã apli/
cam ſniam oꝑe tenet q̃ ðꝛ: NMõ reddẽtes ma/ Ro. 12.

lũ ꝓ malo vel maledictũ ꝓ maledicto:ſᷣ ecõ

trario bũdicẽtes. Et iterũ: Moli vinci a ma/ abi..

lo:ſᷣ vince ĩ bono malũ. Humilis vo ẽ qͥ eli /
git abiectꝰ eẽ i domo dei: ⁊ oẽs ſtudet ſibi p
ferre:qͥ ſe ſx puluerẽ⁊ cinerẽ eẽ pẽſat:⁊ ĩ cun/
ctis ꝗᷓ agit ſeruũ ſe indignũ:nõ ſolũverbo:ſᷣ
oꝑe:cogitatiõe⁊ oĩ ↄuerſatiõe ſua ſꝑ ſe abij/
cit ⁊ ↄtẽnit. Talis ꝓculdubio ad ſeruãdã di

ſciplinã atq; obediẽtiã eſt idoneus: nec põt

tꝑire a via iuſticię:neq; declinare ad dexterã
ſiue ad ſiniſtrã:qꝛ ĩ eo qð mit ẽ nulla adũſi/

tate frãgit᷑:ĩ eo aũt qð hũilis ẽ nulla ꝓſperi

tate vel głia eleuat᷑. tus aũt ſit obediẽtię

fructꝰ oñdit᷑ cũ ſubinfert᷑: Et iueniet requiẽ

aiab vfis. Obediẽtię qͥdẽ diſciplina mõ in
laboꝛe ẽ:ſᷣ i futuro fructum hʒ pacatiſſimũ.
Et ſciẽdũ qð qᷓ;dto mõ erimꝰ obediẽtes pribꝰqʒ

nfris: tãto eut deꝰ obediẽs ofonibꝰnr̃is: et
tanto erit nobᷣ iugũ eiꝰ ſi uaue ⁊ onꝰ eiꝰ leue.
Scire q́; opoꝛtzʒ: qꝛ ſuꝑbꝰ ⁊ ipatiẽs diſciplię

et obediẽtię regulis ſubiacere nõ põt. In eo
eni ꝙ elate viuit: cęteroſ deſpicit:⁊ ſuis ma/

gis q; alteriꝰ diffinitionibꝰ obedire appetit:

In eo aũt ꝙ impatiẽs eſt:ipſa parua ⁊ leuis

grauia:volẽtibꝰſũt leuia.Sicut ipſe ait: Ju Mattb.ir.

Banciti

dDura ⁊ intolerabilia eẽ dijudicat:idq; ſolũ re
ctũ eẽ eſtiat qð obſtiato coꝛde ↄceꝑit: ſẽſuq;
pPpꝛio ꝓ oiuʒ vtit᷑ rõne. Iſti tales frẽs vna
nimel ſępe ꝑturbãt:liteſq; mouẽt:necvolũt

ad mẽlſurã alioꝝ viuèé: nec ſũt ↄtẽti his bus

oↄtẽta dʒ eẽ religioſa pauꝑtas.Et cuʒ negli-

gęætius cęter viuãt: plus alijs volũt hono/

rari. Hmõi rebelles ⁊ inobdiẽs aĩę:freqnt
in paſſiõibꝰ ſuę carnis decidũt ⁊ vſq; ad tur

pia oꝑa dilabunt᷑: ⁊ ex his pleriq; a ſocieta

te fratrũ ⁊ a ſctõ ꝓpoſito miſerabilit᷑ ⁊ dãna
bilit᷑ diſcedunt. De talibus terribilit clamat
2. Petri.2. petrus apls: Si inqᷣt fugiẽtes coinqnatiõeſ
mũdi his rurſus impliciti ſuꝑant᷑: facta ſũt
eoꝝ poſteria peioꝛa poꝛibus.AMelius enim

erat eis nõ cogſcẽ viã iuſticię q; poſt cogni/

tionẽ retroꝛſũ reuti ab eo qð illis traditũ eſt
Matth.iS. ſctõ mãdato.Huic dñſ ait: Vę illi ꝑ quẽ ſcã/
AQAaealũ venit.Auiſqͥs & talẽ ſe eẽ recogſcit:dũ
tꝑs coꝛrigẽdi hʒ ad lachꝛymas ⁊ pęnitẽtiaʒ
cito redeat:ſuꝑbiã cũ hũilitate vĩcat:impa
tiientiã mãſuetudine dãnet:vitia in vᷣtutes
ↄũutat:ne ſi i malo ꝑſeuerat:ad ęt᷑na ſuplicia
Cpueniat. DHebemꝰ eã quã ꝓfeſſi ſumꝰ obe/
dientiã ⁊ vᷣtute ⁊ oꝑe cuſtodire. Qð tũc agi
mus:cũ eũ qui nob eſt ꝓ amoꝛe dei hono/

ramꝰ atq; duligimꝰ: ⁊ qcqͥd ab eo nob pſᷣcipit
tanqᷓ; ab ipſo cęleſti dño fuerit ĩꝑatũ:libent

implere feſtinamꝰ. Pꝛęlatꝰenĩ xpᷣi viceſ agit
in monaſterio. Vñ ipſe ſuis paſtoꝛibꝰ ait:

Zud.io. Qui voſ audit me audit:⁊ qvos ſpernit me

* ſpernit. Sicut eni gaudere debẽt ⁊ magnũ
a dño pᷣmiũ expectare qͥ libẽt obediũt:quia
qð ipi maioꝝ iuſſu faciũt:h̊ ipi auctoꝛi deo ĩ
pẽdũt:ſic nimirũ magnũ a deo iudiciũ timè
⁊ expectare debẽt qͥ ſlatoꝝ ſuoꝝ iuſſa deſpi
ciũt:qꝛ cuʒ pᷣlatus ↄtẽnit᷑ nõ ipᷣe ſ᷑ is in cuiuſ

loco poſitus ẽ ↄtẽptui habet᷑.Nec põt deus

a nobᷣ ſine maꝭᷓ fructu honoꝛari:nec deſpici
ſine mas detrim̃to. Debet ãt obediẽtia eẽ ſi
ne moꝛa:ñ cũ murmure neq; cũ triſticia ani/
a.Cor.9. Mi:vᷣ cũ gaudio ⁊ hilaritate. hilarẽ enĩ da/
toꝛẽ diligit deus. Bonũ aũt qð cuʒz triſticia
fit: deo nõ eſt acceptabile:qꝛ ipe mag eſt in/
ſpectoꝛ coꝛdis qᷓ; coꝛꝑis. Debet q̊; obedien/
Yhit.2. tia eẽ vſq; ad moꝛtẽ: qꝛ vſq; ad moꝛtẽ patri
ſuo ꝓpt᷑ nos obediuit xpᷣus. Ad h̊ ſctm̃ ſce-
ptũ ipᷣe ſuo exẽplo nr̃ redẽptoꝛ noſ admonet

MWaith.n. dicẽs: Tollite iugũ meũ ſuꝑ vos ⁊ diſcite a

itt ſum ⁊ humilis coꝛde.

mege

De timozꝛe domini et auaricia vi⸗

tanda.) Dermo LxII

à—

—

IZmoꝛ dñi expellit pctim̃. Per timo/ A
t Jre dñi naſcunt᷑ multa bona. Salo⸗ Ecẽt.r.
Et alibi:Gtũs hõ qui ẽ pauidus. Per timoꝰet· ⁊.
rẽ eni dñi euadunt aĩę de peęnis inferni: ett
amoꝛẽ eius iuenit᷑ gaudiũ ſempitnuʒ: quia
timoꝛ dñi⁊ amoꝛ ꝓximi charitaſ ẽ.Qui aũt
charitatẽ hʒ: deũ hʒ:et qͥ deum hʒ ſęcularia
fugit. QAui xpᷣm diligit:ĩfernũ timet: ⁊ para
diſũ deſiderat: vbi anhelat ꝑuenire: in quo
ſperat ꝑmanè: in q̊ nõ eſt timoꝛ ð moꝛte:nec
trepidatio ð hoſte. Qui deũ hʒ in ſe:diabo⸗/
lũ repellit ð ſe.Per dilectioneʒ dei ⁊ ꝓximi
vita acqͥrit᷑ ena:amoꝛ dei in deo ꝑmanè fa-
cit: Dilectio ꝓximi malũ nõ oꝑatur. Vnuſ/ Ro.ʒ.
quiſq; qð ſibi fieri nõ vult:alteri nequaqᷓ;ᷓ fa
ciat:qͥ ſic agit pctm̃ nõ nutrit. Qui terrenis
ſe implicat:celeſtibꝰ ſe elongat.Gaudet qui
acqrit: tri ſtat᷑ qͥ amittit. Multi ſũt ꝗᷣ ð alie/
nis lachꝛymis elemoſynas facè ſe ſperant:
vnũ expoliant:alterũ veſtiũt: vnũ inanẽ fa
* ciũt:aliũ alienis reficiũt. Elemoſyna cũ ini⸗
q̃tate acqͥſita abomĩatio ẽ apud deuʒ. Qui
ð iniqͥtate miſicoꝛdiã facere putat: nihil eſt
apud deum. Quid dicemus fratres chariſ/B
ſimi de illis diuitibus qui congregant ⁊ ig Nõ. z8.
noꝛant cui congregant ea:Acquirunt terre/
na ⁊ ꝑdũt cęleſtia:Lucrant᷑ pecunias ⁊ per/
duũt aĩas: Attẽdũt qͥd acquirũt ⁊ nõ ꝑpẽdũt
dq̊́d amittunt. Multi ſunt qui in luce ambu/
lare ſe putãt: ⁊ for claroſ exiſtẽ ſe exiſtimãt:
cũ pctõꝝ luto pleni:intus tenebꝛoſi ꝑſiſtãt.
OQO ceęca cupiditaſ ꝗ̊ᷓ a xpo aias ſeparaſ: vt il / Lud.i6.
le diues qͥ qtidie epulabat᷑ ſplendide:añ cu/
ius ianuã laʒarus iacebat mẽdicꝰ. M.oꝛtuꝰ
aũt diues i inferno lapſus:laʒarꝰ vᷣo in ſinũ0
abꝛaę legit᷑ allatꝰ. Quare miſeri diuites nõ
expaueſciti qui terrenas diuitias ↄcupiſcitt
et ceęleſtes theſauros ꝑdẽ nõ curat?: Qui ta/
le exẽplũ ſaluatoꝛis iam dictũ nõ timet:be/
ne cęcus ambulat. Jacobus eni apls dicit:
Eia nũc diuites ploꝛate ⁊ vlulate i miſerijs Jacobi.5.
vfis quę veniũt ad vos. Diuitię vr̃e putre/
factę ſũt: veſtimẽta vfr̃a a tineis coꝛroſa ſũt.
Aurũ ⁊ argẽtũ veſtrũ eruginauit:⁊ erugo eo
rũ vobᷣ in teſtioniũ erit. Vę illis qͥ tales ſũt.
Auarꝰ mĩicoꝛdiã non hʒ: Cupidus ſilis eſt ¶.
inferno. Infernꝰq;tũcũq; plus deuoꝛat:tan
to mag cupit ⁊ deſiderat: ſic ⁊ auarꝰ nunq;
ſatiabit᷑. Creſcit vana potentia:creſcit ⁊ pę⸗
na. Potẽtes potentioꝛa toꝛmẽta patientur. Sapᷣ.·⸗.
Eto maioꝛ honoꝛ dat᷑:tanto mai iculum

mon ait: Pꝛicipiũ ſapię timoꝛ dñi. Nꝛouer. .et

üf

t
Ncnilu⸗
laesi
Uietesn
gitest
Pinn
heinni
6pbloen⸗
s ii
linſel
ullk⸗ ſienl⸗
ſaluini
od
latiudik
ſtman
ur fugin
pllare
Gliäkdin
ſohien
hitin
ivedit
Ouübiri
(worerüͤt
Nisß oſole i
Hllote
adi.
ſogsn
Rn Nornane
fn o Eiiſ
Rb ni.Er
cacii.E
belautx
deipniſe
lehtreli⸗
Elunt aſ
ocogt
Wanar
Waalen
firdenit
Utilögen
Enarrd
imnttig:
genn
ſtsropt
lodpene,
ugihn
bus⸗ linn

euino⸗

Glo, Eän
dii Pan
Ntind del

mie,
Higris
Qulain
ſaln
ertpan
leinao
notenen
ſedudbo⸗
digün
Noniſt

Ade

negu
ulenens
ggi
t i
ſehannr
ninanit
mcäni⸗
dan Cui
Mnbldh
nschn d

ngmmtig M

mumnten
musl
noiti
luceamde
teritinir
noſolti

Prt Nl

diceiad
. Lorſ
zon ſu
dilitpſ
Quit

ſöuinerbe

iupbniit

ri niens

enfgrune,
taugoe

jins ſlockl

uen
evouttan

ntſalin s

nprinin
haim

Ad fratres in heremo

Sermo LXII LXIII

cõpꝑat᷑.Iſti tales ſũt elati: ſupbi: vanitateꝰ* fundatis: Hate parũ: accipiẽtes multum.

pleni:luxurioſi:guloſi:et hoĩbꝰ magis pla/
cẽtes qᷓ; deo.hi ſũt ſeipos amãteſ:gulęſer

uiẽtes mag q; ſpiritalibꝰ itẽdẽtes: coꝛpꝰoꝛ
nãtes ⁊ aiaʒ fedãtes. Carnalibꝰↄſentiẽtes:
ſpiritalia negligẽtes. Foꝛas oꝛnati:int?ta/
befacti.Se ſapiẽtes eſtimãtes:veros ſe eẽ
1. Corj.5. ſtultos non ↄſiderantes: cum ſapia huius
mũdi apud deũ ſtulticia ẽ.Colligẽtes ami
citias ſęcłares: perdẽtes ęternales. DNicit

Zacobi.4. nãq; apłs: Quicũq; voluerit eẽ amicꝰ huiꝰ

ſeculi:inimicꝰ ↄſtituit᷑ dei. Suꝑbꝰ deũ ne/
gligit: diabolo vᷣuit: vba dina deſpicit: va

na ⁊ iutilia diligit:falſaſ ſuggeſtiõeſ amat:

inſtinctiões dinas recuſat. Dũ terrena ſedqᷣ
tur:fugiũt ab eo cęleſtia. Dũ trãſitoꝛia cõè/⸗
cupiſcit: ęterna amittit. Nanitates ↄcupi/

piſcẽſ:diabolicas ꝑpetuas incurrit penas.

Vęülis qͥs ĩ talibꝰ rapuerit infernꝰ: qͥ duʒ
tpᷣs hñ⁊ ĩ ſua ſũt ptãte ⁊ ñ coꝛrigũt ſe: nec
emẽdãt:Cũ moꝛſ venerit potẽtia illoꝝ vbi
remanebit? Et ſola aĩia miſera nõne i infer
D nũ ibit:i frẽs chariſſimi qͥd dicemꝰ ð illis

Ecẽs.i. nõ vouẽ q; pꝰ vota ꝓmiſſa ipſa nõ tenere.
Multo ⁊ meliꝰẽ nõ ꝓmittẽè:qᷓ; ſidẽ ꝓmiſſã
nõ adiplè. Pei inſuꝑ fuerit ſi nõ reddide/
ris qð ꝓmiſiſti:qᷓ; ſi votũ nunq; emiſiſſes.
Ps. 75. Dicit nanq; ꝓpha: Vouete ⁊ reddite deo

Sap.i. vfo.Et ĩ ſapia ðꝛ:Os qð mẽtit᷑ occidit ani

Nõ.ð. mã.Et pſalmiſta: Perdeſ oẽſ qͥ loquũt᷑ mẽ
daciũ.Et alibi: Ex verbᷣ tuis aut iuſtiſica/

dei ꝓmiſſa dimittũt:diabolica fraude de/

cepti:alijs ſe oꝑibꝰmalis implicantes q̊ ſe

E ctant᷑.Cõſiderate &̊ frẽs chariſſimi voſmet

ipſos:cogitate vbi ſint regeſ:vbi potẽtes:

vbi amici:vbi parẽtes.Ecce quõ ð tãta po
tẽtia vel lęticia tãta ꝓuenit miſeria ⁊ angu
. ſtia:de tãt diuitijs tot inopię:de tãt ſatie
tatibꝰ tãta fames: de tãta delectatiõe bꝛe/

ui tã lõga triſticia:ð tam bꝛeui vita tã lon/

ga moꝛs: de tam exigua ſanitate tam lõga
infirmitas: de tam bꝛeui luce tã lõgę tene-/
bꝛę:de tam ꝑua ſuauitate odor vel luxurię
tãtos recipiẽtes doloꝛes ⁊ fetoꝛes dãnatio

nis ꝑpetuę:Et ð veſtimẽtoꝝ nfoꝝ abũdã/
tia:ex q̃ largiri debuimꝰ elemoſynã pauꝑi /

bus:tãtã nuditatẽ hñtibꝰ. Rogo vos frẽs

chariſſimi dum vobᷣ dñs dat intellectũ ſpi /
4 ritalẽ: vt nõ amet oẽ moꝛiturũ ⁊ trãſitoꝛiũ
plꝰ qᷓ; opoꝛtet: ne vos ↄfũdẽtes ĩ futurũ ꝓ/

Bermo

berl aut ↄdẽnaberl. Multi enĩ qð peiꝰ eſt vſq; ad ſũmũ eiꝰ:ſeꝑabitq; dñs ſctõs ſuos

Qui eni reliqrit oĩa ꝗ̊ poſſidet ꝓpt᷑ chꝛiſtũ: Matth.19.
cẽtuplũ accipiet ⁊ vitã ętnã poſſidebit.Et

qꝛ licʒ pauci ſint heu hãc ſalut viã arripere

volẽtes:eo ꝙ multi ſint vocati:pauci vero Mattłᷣ.a0.
electi:melius ẽ tñ cũ pauc ingredi ad vitã
ęternã qᷓ; cũ mult ꝑduci ad gehẽnã. Exin/
de ẽ meliꝰ moſlieel iuſto ſuꝑ diuitias pctõꝝ Ns.ʒ.
multas:Auxiliãte dño nr̃o ieſu chꝛiſto:cui
eſt honoꝛ ⁊ impꝑiũ in ſecla ſeculoꝝ. Amen.
¶ De die iudicij et pęnis inferni.

Fratres chariſſimi q́; metuẽda eſt A
illa dies in qᷓ dñs nr̃ ieſus chꝛiſtus
cuũ flama ignis aduenire ꝓpoſuit:
qͥ ĩ circũitu iimicos ſuos infläãmabit: ⁊ oẽs

]qᷓopant᷑ iniqtatẽ. In illa die plagẽt ſe oẽs Matth.24.

tribus terrę:⁊ videbũt filiũ dei veniẽteʒ in
nubibꝰ celi vᷣtute magna ⁊ maieſtate excel
ſa.Cõmouebit᷑ añ eũ terra ⁊ pctõꝛeſ pꝑpibür.
Cęlũ plicabit᷑ ⁊ ſiccabit᷑ mare ⁊ mõtes ſicut
cera ardebũt ⁊ terra vſq; ad inferos. Sol

ↄuertet᷑ in tenebꝛas: ⁊ luna nõ dabit lumẽ
qͥ vouerũt ⁊ nõ impleuerũt. Meliꝰ ẽ enim

ſuum:ſtellę cadent de cęlo ⁊ virtutes celo
rum cõmouebũt᷑. Tũc axparebit ſignũ fi.
lij hoĩs in cęlo:qð ẽ crux chꝛiſti. In cuiꝰ lu [2k
mine oĩium manifeſtabunt᷑ abſcõdita coꝛdi
um. Tüc ſcti obuiã veniẽt chꝛiſto in aera:⁊ 1. Theſſat. 4.

ſoæ cũ dño erũt:pctõꝛes autẽ ꝑibũt ⁊ ↄfun⸗

dent᷑.Et tũc fiet iudiciũ ⁊ veniet dũs ieſus
xpᷣs ⁊ mittet ãgelos ſuos ad q̃ttuoꝛ ãguloſ Mattb.24.
terrę:⁊ ↄgregabũt electos eiꝰ a ſummo celi N
ð pctõꝛibꝰ:⁊ mittet eos ĩ caminũ ignis ar-
dent qͥ ꝑatus ẽ diabolo ⁊ ãgeł eiꝰ: Ibi erit

fletus ⁊ ſtridoꝛ dẽtiuʒ. Vgę illis qͥ ibidẽ ſuãẽ e

habebunt manſionem: Hic fumus toꝛmẽ/
toꝛum aſcendet in ſeęcula ſęculoꝝ: Ibi ver/ Eiſa. os.
mis eoꝛum non moꝛietur ⁊ ignis nõ extinꝰ-
guetur: Ibi nulla vox niſi gemitus:nulla
reqes ᷣ ardoꝛ ↄtinuꝰ: Ibi nulluʒ in flãma
refrigeriũ ſᷣ ignis ꝑpetui ↄtinuũ incẽdiuʒ.
Ibi lux nunq; videbit᷑:ibi tenebꝛis nunqᷓ;
carebit᷑:ibi nulla eſt in bono eoꝝ mẽoꝛia:b
obliuio dei ipoꝝ ęt᷑na. Quoꝝ cibꝰ eoꝝ cru

ciatꝰ: qͥrũ manſio nõ abꝛaę ᷑ ſathanę ſinꝰ.

Ibi nulla amicoꝝ vł parẽtũ viſitatio ſ in/
ceſſabil pctõꝝ toꝛmẽtatio. Pẽſa igit᷑ o hu/
mana natura ꝗ̊ᷓ regnuʒ dei poſſidẽ deſide/

ras: cur tãta mala cõmiſiſti ⁊ tot bona omi
ſiſti. Emẽda dũ potes:ad deũ clama dum

tpᷣus habes:dum ſpacium dat᷑ luge: dum

Bancti

licentia tribuit᷑:penitere nõ ꝓtrahe. Feſti⸗
na dum potes:fac bonũ qð vales dũ ani/
ma tua verſat᷑ in coꝛpe: dum adhuc viuis
futurũ tibi acquire remediuʒz. Pꝛiuſq;ᷓ dies
moꝛt te pueniat:ipſum oꝑibus bonis pꝛę
uenire nõ tarda. Et pᷣuſq; te ꝓfundus ab/
ſoꝛbeat pelagus: pꝛiuſq; te malignꝰ rapiat
infernuſ: vnde nulla datur indulgẽtia:vbi

nullus ampliꝰ regredit᷑ ad veniam:lachꝛy/

mis pęnitẽtię eruere te accelera:vt ſic ęter/⸗
nam euadas penaã: De q̃ ⁊ nos piꝰ ac miſe/

ricoꝛs deus eriꝑe dignet᷑: Qui cũ pr̃e ⁊ ſvũ

ſancto viuit ac regnati ſęcla ſecloꝝ. Amẽ.
e exhoꝛtatiõe ad ſacerdoteſvt
Doceat qͥd populũ chꝛiſtianũ ſcire
et obſeruare opoꝛteat Ser.
AVaite filioli mei ⁊ intelligite qmo⸗
4* do ſcriptura ſancta admonet nos
veiam qu

et inuitat ad regna cęloꝝ:⁊ oſtẽdit
mala iſtius mũdi euadere poſſi
mus:⁊ advitam ꝑuenire ęternã chꝛiſto ad/
iuuante.Clamat eniĩ dñs per ꝓphetam ad
ſacerdoteſ qui populo pᷣſunt:vt doceãt eũ
et admoneãt:⁊ viamveritatis ſibi annun/
Eſa. S. ciẽt.Nicit eni: Clama ne ceſſeſ:quaſi tuba
exalta vocẽ tuã ⁊ annũcia ppło meo ſcelera
Eʒechᷣ.ʒ. ęoꝝ.Et iteꝝ:ρ ſi ñ annũciauer iniqͥ iniqᷣ
tatem ſuam:ſanguinẽ eius ð manu tua re/
quiram. In his igitur grandis neceſſitas

eſt omnibꝰ ſacerdotibꝰ vt viam ſalut po/

pulo demonſtrẽt: per quã vitam ęternã ac
gquirere poſſint. In pꝛimis ipſis explicãdo

nere debet: ꝙ pꝛimũ eſt mandatũ dño dicẽ
Matth.22. te: Diliges dñʒ deũ tuũ ex toto coꝛde tuo:
et ex tota aĩa tua:⁊ ex tota virtute tua:⁊ ex

tota mẽte tua:deinde ꝓximũ ſicut teipſũ.

Si iſta:id eſt amoꝛẽ dei ⁊ timoꝛẽ:ac ꝓximi
Dilectionẽ in coꝛde tuo poſuerl: ⁊ hęc ſᷣce/⸗
pta cũ ſũma reuerẽtia ſuſcipe voluen: tũc
ad aliã volũtatẽ bonam deo largiẽte facili
us poter puenire. Pꝛomiſit eniĩ his qͥ dili/
gũt eũ: reſurrectionẽ poſt moꝛtẽ: paradiſi

delitias:angeloꝝ ↄſoꝛtiũ ⁊ vitã ſempit᷑nã.

Vñ poſt hęc nec aduüᷣſa te moleſtãt:nec in-
firmitas grauat:nec ſenectug occupat:nec
moꝛs occurrit: ſed pax ⁊ ſecuritas perpe/
tua: ſanitas aiarũ ⁊ coꝛpoꝝ gratiſſima:iu/
uentus venuſtiſſima ⁊ regni ceęleſtis vita
ęterna.Et heęc ꝓmiſſa ſunt bona faciẽtibꝰ

B et ð malis ſe ↄtinẽtibꝰ.Cogitet ò̊ vnuſqᷣſqʒ

lit ad illã bonitatẽ ꝑuenire poſſit.Sit be/

dð oiſ chꝛiſtianꝰſcire ⁊ in coꝛde ſuo firmit᷑ te

Auguſtini

niuolus:piꝰ:benignꝰ:mifieoꝛs: ſobꝛiꝰ: ca/⸗
ſtus:ad oẽ opꝰ bonũ ꝓmptꝰ: ad mala tar/
dus. cia vᷣtutũ fugiat:⁊ oĩ vᷣtutũ exerci

tio deo placẽ ſtudeat. Mõ ſit detractoꝛ: nõ Epbᷣ.o.

foꝛnicatoꝛ:nõ rapax vel auarꝰ:nõ ebꝛiꝰ:nõ
guloſus:vel iĩ ſcurilitate ꝗᷓ ad reʒ nõ ꝑtinet
oſtitutꝰ: ſ ⁊ illa⁊ ĩ ipſiſ poſitoſ q̃ſi ſerpẽtẽ fu
giat: ne vitijs ⁊ mał hmõi aĩaʒ ſuã inqͥnet.
ODlligat iuſticiã: pacẽ inqͥrat: amet paren-
tes:dilectionẽ hẽat ad ꝓximũ.Cũ gaudio
ꝑegrios ſuſcipiat:infirmoſ viſitet.Et inqᷓ;
tũ valet deo adiuuãte ac ſibi copiã bonoꝝ
tꝑaliũ miſtrãte vt habeat vñ cum ſũma le/
ticia pauꝑibꝰtribuat:⁊ cũ ſũmo gaudio ne
ceſſitati eoꝝ ſubueniat: credat ſibi retri-
butoꝛem eſſe deũ qui videt ⁊ ↄſiderat vni/

ſtiehi⸗,
enias
crlütel⸗
nu A⸗
dei uich
hotulhen
dnenon
Ctinntil
ſtenbonn
ſhrsbone
ſogathol
ſlui
genonel
us dei.
Garicſun
ſteſonſa

uerſa. Pꝛo quo ⁊ dixit: Quicqͥd feceritis Mattbᷣ.25. azt cuungelei

vni de minoꝛibꝰ iſtis mihi feciſtꝭ. Et filioli
mei ſemꝑ cum gaudio ⁊ leto animo paupe
ie᷑ ribꝰ manũ poꝛrigite inq;tũ pꝛęualen. Etſi
aliquis eſt laboꝛatoꝛ qui terrã colat: ð fru/
e ctibꝰ ſuis ⁊ ex eis oĩibus quę dñs ei donat
in decima eccleſiã nõ defraudet: ⁊ de parti
cula ſua pauꝑibꝰ dare nõ negligat. Si ne/
gociatoꝛ eſt ⁊ in hoc laboꝛat: ⁊ ipſe deo nõ
ſeruit de ſuo laboꝛe: vel decimã reddẽ no/
luerit ⁊ de ſua particula pauꝑibꝰ miſtrare
nõ curauerit:ad nihilũ ipſe vnacuʒ pecũia
ſua rediget᷑. Ex quacũq; arte dñs alicui ꝑ/
ſoneę ingeniũ lucrãdi donauerit:vnde ſe et
ſuos nutrire ac veſtire potuerit:⁊ cum hoc
ſuꝑlucrari aliqua poſt decimaʒ:ex ipſa ſua
particula quę ſibi remanet: ꝓ redemptiõe
animę ſuęac ſuoꝝ pauꝑibꝰhilarit donet.
In his aũt omnibꝰcaſte: ſobꝛie ⁊ pie viuẽ/
dũ eſt:vt opus bonũ qð facitis deo acce
ptabile fiat.Seęculares ad eccleſiã libenter
ↄuenite:ↄfeſſiõeſ veſtras humili⁊ puro coꝛ
de ſacerdotibꝰ facite: ⁊ illos rogate ꝙ pꝛo
pctis veſtris deũ vt vobis indulgeat oꝛa/
re dignent᷑. Oblatiões ꝑ dies dñicos pꝛo
vobis ⁊ veſtris ſᷣm ſtatus veſtri poſſibili/
tatem deo offerẽtes. Dignũ nanq; ⁊ acce⸗/
ptabile ſacriſiciũ deo ẽ:vt chꝛiſtiani qð ne
gligenter egerint:per ſacras oblationes et
elemoſynarũ largitionẽ placare feſtinent:
et per verã:vt pmittit᷑ ↄfeſſionẽ:coꝛdis cõ/
tritionẽ:ac oĩmodã ſatiſfactionẽ:ꝑ oꝛatio/
nem purã:per ieiuniũ ⁊ abſtinentiã pecca/
ta ſua abluere velint. Et vos ſimilit agen/
tes in omnibꝰ voſmetipſos ↄſiderate ꝓpt᷑
quid in hac valle miſerię: id eſt in h mũdo

Gopsene
Nolnenot
aaetehen
Staiie
ttericei
gocorüp
leycörin
Ghre Ein
Cun Pr⸗
letpeceni
ſenitiorci
nongare
diatorepn
bllenon
Caluri. Du
Dpeccatin
fteiſnän
mennsad.
lerdeſip⸗

Bb Hallie

. lni⸗

lnetesee⸗
Nlsdend
Mei
ehletugz
liſten .
Woateſen
llionesin
lensqui⸗
ninn
Cpunͤſae
Mcifns⸗
gnngnede
Cefim⸗
Npigren
Nos penier

tar
erc⸗
cn:no ebe,
anep
ogtine
aifn
lnnet.
paren,
Caucio
Einq⸗
tbonor
ümle⸗
mone
laurn⸗
Eloil
nopae
. E
öfn,
a donet
Repart
1.Sne⸗
edeond
eideno⸗
benähne
azpeein
1s All
meſee
nanbeo
erpaſe
cenpte
dore.
tpienui
den aH
filbenter
upunocn
egſe⸗
ugen 1/
divep
vbi⸗
ngl Acee⸗/
ungön⸗
roneser
. ſinent.
HSZ
egcund
aniieng

gan/
zit

Ad fratres in heremo

nati eſtis. Et cur niſivt nuduli pꝛim oꝝ pa/

rentũ pctõ exigente: de paradiſo in pᷣſens

Matt.18.

exiliũ religati:bñfaciẽdo ad patriã reuerta
mur. Si igi᷑ per ignoꝛantiã vel alias ↄtra
deũ quicq; peccãdo egiſtis: per oꝑa veſtra
bona id emendare non tarden. Hoc vobis
ad memoꝛiã ſollicite reducẽdo: vt ſi qͥs le-
gitimatꝰ ſit in domo ſua tranquille ⁊ paci/

fice vt bonũ decet chꝛiſtianũ viuat:paren/

tibus honoꝛẽ impendat:vxoꝛeʒ diligat:fl/⸗
lios catholicã ſidẽ ⁊ dei legeʒ cũ ſumma di⸗/
ſciplina inſtruat: vt deũ diligere:timere et
honoꝛare ſciant.Hhoc enim beneplacitũ eſt
apud deũ. Suꝑ oĩa turpiloquia abſtinẽteſ
chariſſimi: pꝛoximis veſtris detrahere no/⸗
lite:ſed ſi alicui aliqͥd in aliqͥ diſplicet:illuʒ
euangelicã ſectantes doctrinaʒ:arguite et
monete in charitate:⁊ ſi illũ lucrati fuerit:
voſmetipſos ſaluabitl. In oĩbꝰ ebꝛietateʒ
cauete.Hec eni ſubuerſio magna ẽ animę.
Sicut eni ignis facile incendit ſtipulas et
leuiter ſiccas exurit paleas:ſic ebꝛietas coꝛ
pus coꝛrũpit ⁊ animã ſimul:⁊ coꝛpus ĩ gra

ue pctõꝝ incendiũ deijcit:⁊ ſᷣcipue in iuue

nibus. AUinũ eni ⁊ iuuentus: duplex incẽ/
dium. Pꝛopterea qui ab ebꝛietate non ca-
uet:peccatũ non euadet. Ad eccleſiam qñ

venitis:cũ ſumma reuerẽtia⁊ timoꝛe maxi
mo intrare debetl: ↄſiderãtes qꝛ ad dñũm ?⁊

dñatoꝛẽ vniuerſe creature vaditis: eidem
ibidem ꝓ negligẽtijs veſtris veniã depꝛe/⸗

caturi. Dũ etiã in eccłia ſtamꝰ ofones dño

PS. 33.

ꝓ peccati noſtris fundẽtes:pus tñ oꝑibus
ſidei inq;tuʒ poſſibile eſt iuſtiſcati oculos

mentis ad deũ leuemꝰ:ſemꝑ intendẽtes q̃
liter de ſuꝑnis a deo ↄſolatio nobis pꝛębe/
tur.Oculi enĩ oñi ſuꝑ iuſtos: ⁊ aures eius

in pꝛeces eoꝝ. J ſta ſi frequent᷑ feceris: ⁊
oculis deũn habueris:inimicus fugiet a te.

Angelus eni dñi bonus adiutoꝛ tibi erit ſi

mentẽ tuaʒ firmã in his exiſtere ꝑſpexerit.
Cõſidera qꝛ pius ⁊ mif̃icoꝛs eſt deus:⁊ pu/⸗
ro coꝛde ſe depᷣcãtes mificoꝛdit᷑ recipit: ꝓ/⸗
miſſiones ſuas nõ elongat: ⁊ alleuat ac ſa

E nat eos qui ↄtriti ſunt coꝛde.hoc etiã cha⸗

riſſimi latere nos nõ debet:verbis chꝛiſti ꝑ

mũdi ſinis apꝛopinquat: ⁊ ꝑ qtidiana ſi-

nnin Wattb.25.

gna quę ꝑ euangeliũ pꝛędicta ſunt ⁊ quoti

die fiunt ſpero in ꝓximo eiuſ eſſe aduentũ

vt ꝑ ignem oẽm iudicet mũdũ. Ecce enim

dñs veniet ⁊ oẽs angeli eius cũ eo:⁊ virtu

Germo LXIIII

tes celoꝝn mouebunt᷑. Tüc ſedebit redem/
ptoꝛ noſter rex oium in ſede maieſtati ſuę:
et ↄgregabũt᷑ ante eũ oẽſ gentes:⁊ ſeꝑabit

eos abinuicẽ ſicut paſtoꝛ ſegregat oues ab

hędis. Qui boni ſunt ſtatuet eos ad dexte
ram ſuam: malos vo ad ſiniſtrã. Et his qͥ
a dextr eiꝰerũt dicet: Venite bñdicti patri
mei:pcipite regnũ qð vobis paratũ eſt ab

oꝛigine mũdi.Eſuriui ⁊ dediſtꝭ mihi mãdu
care. Sitiui⁊ dediſtis mihi bibere.NHudus
eram:⁊ operuiſt me. Infirmus ⁊ in carce/

re ⁊ viſitaſtis me ⁊c̃.Lũc rñdebũt iuſti di/
ceutes: Dñe qñ te vidimꝰ eſurientẽ ⁊ ſitien
tem ⁊ nudũ ⁊ infirmũ vel in carcere:⁊ mini
ſtrauimꝰ tibi: Tũc rñdebit illis dicẽs: c&
diu vni de mimis meis feciſti: mihi feciſt.
His vo qui a ſiniſtris eius erunt dicet:Di⸗/
ſcedite a me maledicti in ignẽ ęternũ: qui
pparatus eſt diabolo ⁊ angelis eius. Eſu⸗

iui enĩ ⁊ non dediſti mihi maducare: ⁊ ſic
de ſingulis. Et ibũt hi in ſupliciũ eternũ:
iuſti autẽ in vitam ęternã. Conſiderate igi

tur filioli magnã dei pietatẽ: quali nos in
peccati nr̃is ſuffert patientia. Penſemꝰ iu/

diciũ illud futurũ vt pctã nr̃a nobis nõ im

ꝓperet. Pꝛopterea chariſſimi h̊ nobis in
oĩbus ↄſiderandũ eſt duʒ vnuſqſq; poteſt:
dum tempus habet:dũ pꝛeciũ in manibuſ
tenet: ⁊ inq;tñ ſᷣualet redimat ſe vnuſqᷣſq;

ne debitoꝛ peccati ac in ſeruitute diabolip

ſiſtat.Et exinde vos ſeculares poſt penitẽ F
tiam ⁊ recõciliationẽ actã:ſcõm ſacerdotis
ↄſiliũ cõitate tꝑibus pᷣcipue ad hęc ab ec/
cleſia oꝛdinatis. Pꝛius tñ ante plures dies
a ꝓpꝛijs etiam vxoꝛibꝰ abſtinete:vt mun/

do coꝛde⁊ caſto coꝛpoꝛe ſanctũ ſacriſiciũ ac
cipere poſſiti.Sacerdotibꝰ veſtris honoꝛ
impendite:⁊ eis ꝓpter deũ obedite. Jpſe
nanq; dñs ad ipſos dicit: Qui vos audit LZudj.10.

me audit: ⁊ qui vos ſpernit me ſperuit. Fi⸗/
lij honoꝛẽt parenteſ:Similit᷑ ⁊ oẽs chꝛiſtia

ni inuicem vos honoꝛate. Scriptũ nand
eſt:Honoꝛe inuicẽ pꝛeueniẽtes. Eſuriẽtes Ro.i2.

paſcite:ſitientibꝰ potũ poꝛrigite:hoſpites

et pegrinos ſcipue pauꝑes ſuſcipite: hu⸗
limilat ebet: ver ti p manitatẽ quã poteſtis illis impendite:pe/
ſcripturã ſacram nobis nũciãtibꝰ: ꝙ iſtius

des illoꝝ lauate: veſtite nudos:in tribula/
tione poſitis ſubuenite: Conſolamini do/
lentes:iſirmos viſitate: moꝛtuos ſepelite:

in carcere poſitos reqͥrite: ⁊ de bonis vſris

q́;tum facultas vobis a dño ↄceſſa ſupetit
ſubuenite ac eis miſtrate: Viduaſ ⁊ oꝛpha⸗

SBSancti

nos in tribulatiõe poſitos adiuuate: pau/. tpale habebit: aut purgationẽ in ̊ ſeculo
faciet:aut puniẽdꝰ relinqᷣt᷑ terno iudicio:

peres ⁊ oppᷣſſos a pꝛauis hoibꝰ vel iniqͥ iu/⸗
dicio inq;tũ voõd poſſibile eſt adiuuate ſeu
adiutoꝛiũ pſtate:iudiciũ rectũ ac iuſticiam
ſeruate: miſericoꝛdiã in oibꝰ facite:pacẽ in
vobiſmetipſis habete:et eoſ qui diſcoꝛdes
ſũt ad viã ↄcoꝛdię reuocate. Symbolum ⁊

ofonẽ dñicã tenete:ſilioſ ⁊ filias vr̃as doce
tevt ⁊ ipſi teneãt. Filioſ qͥe baptiſmo rece

piſti in ſide erudite:⁊ſcitote vos ꝓ eis apð

deũ fidei fideiuſſoꝛes exiſtere.Et iõ ſemper

docete:ideſinent caſtigate ⁊ coꝛripite illoſ.
Dẽs vᷣo ſubiectos vfos vt tenemi admo/

Citũ.⁊. nete vr ſobꝛie caſte pie ⁊ iuſte viuãt in h ſę/
S culo. Veritatẽ coꝛde ⁊ oꝛe dicite:caſtitateʒ

1. Theſſał.S.
Kucl.6.

et ↄtinentiã ſeruate: ſobꝛietatẽ ⁊ parcitatẽ

cibi ⁊ potꝰ habete:ieiuniũ fuate:Senioꝛeſ

honoꝛate:iunioꝛes in chꝛiſti amoꝛe diligi/⸗

te:patiẽtes eſtote ad oẽs: benefacite his qͥ

benignitas:bonitas:ſpes:ſideſ:modeſtia:

oderũt vos. Charitas ⁊ gaudiũ: Peclia

Auguſtini

aut ꝙ male admiſerit pumẽdũ: punit in B
ſęculo:Ac ꝓinde ẽ ꝙ delinquẽtibꝰ nõ par/
cet deꝰ.Et alibi ſcriptũ eſt: Nulla pctã de
ꝑmittet iulta: G ẽ ſine vindicta: quia certe
aut nos h vindicabimꝰ pctã vr̃a ꝑ pęniten
tiam:aut illa vindicabit deꝰ ꝑ ſeueritatem
iudicij ⁊ iuſticiã.Et illð ſcitote certiſſime ⁊
firmit credite: ꝙ oĩs hõ qᷓ;uis ſeu qᷓ;dtũcũq;
crimioſus fuerit ſeu pctõꝛ extiterit:ſi veraʒ
penitẽtiã egerit:ac iuſtas elemoſynas fece
rit:⁊ i bona deuotiõe cũ oꝑibꝰ iuſtis ꝑpꝑmãſe

rit:moꝛtẽ ęternã nõ guſtabit:nec vnqᷓ; ĩ in/

fernũ deſcẽdet:ſed ab angelis ſctis poſt vi

tam pᷣſentẽ in cęlũ leuabit᷑⁊ gloꝛiã poſſide/

bit eternã. Vñ deus dixit: Hõ iudicabitur

——

hoõ bis in idipſũ.Et apłs ait:Si h̊ iudicare

mus noſ nequaq; a dño iudicaremur.hhoc
eſt ꝙ illi qͥ in hac vita pᷣſenti ꝑ verapenitẽ/
tiam iudicãt:in iudicio extremo de his nõ

mãſuetudo: continentia:caſtitaſ ⁊ dilectio iudicabunt᷑:quia ſic eoꝛum iudiciuʒ in hac

ſint i coꝛde vfo iugit᷑. Et hęc in cogitatiõi/

bus ſctis ⁊ eloquijs ac oꝑibꝰ pijs ↄſeruate.

Hũilitatẽ añ oia cuſtodite ⁊ tenete.Spem

vfam totã in dño ponite. Bonũ cuʒ aliqð
in vob inueneritl:nõ vobis ad laudẽ vr̃am

inanẽ:ſᷣ deo ad ſui gloꝛiã qui G̊ vobis de/

dit aſcribite. Malũ vo qð in vobᷣ viderit::

nõ dei cauſa ſed vr̃a culpa ⁊ negligẽtijjs ve

ſtris hoc factum foꝛe ſciatis. Diẽ iudicij ti/

Tobie.4.
Lucl. 6.

„

crimia cõmiſit: ſen homicidiũ: adulteriuʒ:

mete:gehẽnã expaueſcite:vitã ęternã deſi/
derate:cogitatiõeſ ⁊ oꝑa ſimul ⁊ verba die
noctuq; in bonũ cuſtodite. Trãſitũ vrjm ð
hoc mũdo qͥ ſemꝑ apꝛopinquat oi die ſpe/
rate. Pꝛeęcepta dei adiplete:⁊ ĩ eius miſeri

coꝛdia nunq; deſperate. Qðõ ſibi qͥs fieri ñ

vult:alij non faciat.Et ꝓut vultl vt faciãt

vobis hoĩes bona: ⁊vos facite illis ſimilit.
Charitatẽ aũt ꝗ̃ ẽ dilectio dei ⁊ ꝓximi ĩoiSH

bus ⁊ añ oĩa ſeruate. Nemo ſe circũueniat

celeſtis
celeſtig

vita termiat᷑. Vñ ⁊ alibi ſcriptũ ẽ: ꝙ ſi noſ
ꝑfecte pęgnitẽtiã egerimꝰ nõ ſolũ deus cul⸗

pas nf̃as remittit:ſᷣ poſt culpas etiã pᷣmia

ꝓmittit. IJdeoq; frẽs chariſſimi:vitã nr̃aʒ

in vita pᷣſenti emẽdare feſtinemꝰ:⁊ quicqͥd

mali ↄtra pᷣcepta dei fecimꝰ defleamꝰ: ⁊ vl/
terius peccare ceſſemꝰ:ac in voluntate bo/
na:cogitatiõe recta:⁊ verbis ac oꝑibꝰ ſctis

nos ↄſeruemꝰ:auxiliãte ⁊ gubernante dño

nfo ieſu chꝛiſto: q viuit ⁊ reg.de.iĩ ſę.ſę.A.
De erhoꝛtatoe ad generalẽ ho/
minũ inſtructionẽ ꝓ deſideriovite
cõtẽptu pntis Ser. LXvV

1. Corl. 11.

„

auualet deo auxiliãte. Ois eni homo
chꝛiſtianꝰ deſiderare debet pf̃em ceęleſtẽ et
deu pfeʒ oĩpotẽtẽ qͥ in ceł habitat:vt dicẽ

frẽs:qꝛ ois hõ qui poſt baptiſmũ moꝛtalia / pf ð cel:vbi ẽ patria nr̃a cęleſtl:illuc deſide

foꝛnicationẽ: furtũ:falſũ teſtioniũ:ꝑiuriũ:
et his ſilia pctã moꝛtalia ꝑpetratꝰ fuerit:ſi
pgnitẽtiã verã nõ egerit: elemoſynã iuſtaʒ
nõ fecerit:⁊ i bonis oꝑibus nõ permãſerit:
nunq; in regnũ cęloꝝ intrabit nec poſſide/
bit gloꝛiã ęternã:ſᷣ cũ luctu i infernũ deſcẽ/
det. Naʒ qͥ talia agũt:regnũ dei nõ poſſi⸗
debũt. Pꝛoinde ſcriptuʒ eſt: Nequaq; deꝰ

delinquẽtib parcet: qm pctõꝛ aut flagellũ

rare debem? vt ꝑueniamꝰ: Ibi puenire ſoe
remꝰ vt ⁊ illic ꝑmaneamꝰ. Iſta nãq; vitañ

tres chariſſimi:vnuiquiſq; pec
ata ſua emẽdare debet inq;tũ piꝛ

mereat᷑: Pf nf qͥ es ĩ ceł: Ibi videlʒ vbi eſt Mattð.6.

cęleſtl ſᷣ frena:ſñi patria ſᷣ exiliũ:nec ꝑpetua

F trãſitoꝛia:qꝛ qͥtidie ad finẽ ꝓna. Illa vo

patria ceęleſtl in qᷓ deꝰ cũ ſctis ãgelis ⁊ electt
ſuis habitat:ſinẽ nõ habet. Vlere igit᷑ ſtul/
tus ẽ qͥ ad talẽ pr̃em talẽq; patriã ac talem

cęleſtiũ ciuiũ ſocietatẽ ꝑuenire nõ deſide/
rat.Quis ẽ ille qͥ in captiuitatẽ ductꝰ vltra

ad patriam redire nollet? Quis in carcere

ſeren

u

nekeet

ſaimnic
gnete
giſtent
ſſeyaen
dugen
lctes
ſosbu⸗
ſagne
tutare
ſemnent
ſoßſent
nlath
hücpie
hop Pc
ſeagoben
ſeytind⸗
hobatto
lenecke⸗
Alee
ſeſterhe
intedede
ſicgcäbi
linlaöca
camaeri⸗
ſatesnos
Pperede
fareſpean
uludabi
litſne
cüſinem
ulsſine
gürvitah⸗
ſiciolgte
dololuten
Uulnunt
nsc
Aianpen
Airude ha
oreplecn
kenornt
lnedur⸗
nmni,
wbuen
ugli⸗
glenni
les Dn
Nilctage
ſgni lacn
hiifemi P

ſau⸗
dico:
un
höher⸗
Nide
nigtene
Dten
mnnen
ſinet
Gticiqg
len
maere
opmäe
minn⸗
ispoki
ipolite
tor.
hucenetenn
mur hor
ripeniiͤ⸗
dehoͤns
itber
eglnot
nasd⸗
äenn
mnicin,
Vagrcs
arl
ntuebo⸗
ogidi⸗
manerin
eie⸗
emibe
deroyr⸗
Sun
Mnulge
äie
cibon
DH
dtnnſt
nicruun

eepennd

Ad fratres in heremo Sermo LxXV LxXVI

tenebꝛoſo poſitꝰ ampliexire nollet æ luceꝰ

videre? Quis vſq; ad moꝛtẽ famẽ ſuſtinẽs
ſi ei mãducãdi poſſibilitaſ affuerit ũ mãdu
caret? Quiſ ſitun patiẽs ſi facultas bibẽdi
exiſterit nõ potaret: Hoð chariſſimi mũdꝰ
iſte vere nõ patria ᷣ captiuitas babyloni/
caẽ: qꝛ multiplicit᷑ diũſoꝝ inimicoꝝ nr̃oꝛũ
laqueis irretiti:mũdi videlicet carnis ⁊ ge/

neris hũani iimici:vita etiã pᷣſens ñ libᷣtas

ſed carcer pctõꝝ nobis eſt. De hac igit᷑ ca/
ptiuitate:ð h̊ tenebꝛarũ carcere eripi labo/

remꝰ:⁊ nõ vt ſerui hũc cibũ ⁊ potũ vanita /

tis ſᷣſentl:anxiũ ⁊ laboꝛioſuʒ apetamꝰ:ſed
vt filij liberi celeſtẽ deſideremcibũ⁊ potũ:
hũc videlʒ qui plena ſacietas ẽ ciuiũ ſuper
noꝝ. Pꝛo h̊ cibo: ꝓ hac celeſti vita creato/
rẽ ⁊ gubernatoꝛẽ nr̃m rogare debemꝰ ⁊ oꝛa
re:vt in hac valle miſerię ſeu exilio pᷣſenti

nos cuſtodire ⁊ gubnare dignet᷑ vt opitu/

lante io ad poꝛtũ ſalut ꝑuenirevaleamꝰ.

B Mügdus eni iſte ſilitudinẽ maris hʒ. Ma⸗/⸗

ynit: foꝛnicatio ãt demonibꝰiũgit. Sobꝛie
tas cogitatiões ſctãs inſtituit:ebꝛietas vᷣo
etiã ſt audit vᷣba ſctã in coꝛde non ſuſcipit.

Opoꝛtet & vnũquẽq; verũ aię amatoꝛẽ nõ C¶.

olũ coꝛpꝰnutriẽdo diligere:ſᷣ ⁊ aiam nutri

endo nutrire. Videmꝰ naturalit᷑ ꝙ ſi coꝛpꝰ

eſurit cibũ quęrit:ſi ſitit potũ apetit:ſi nu/
dũ eſtveſtimũ deſiderat: Requiem petit
cũ laboꝛat:ſomnũ quęrit dũ doꝛmire infe/
ſtat:⁊ ſic ð cęteri coꝛꝑis neceſſitatibꝰ. Ani-
ma aũt oibus his indiget. Pꝛęceptum dñi
panis eius ẽ:ofo ſctã potus:veſt eiuſ veri
tas⁊ iuſticia:requies:hũilitaſ ⁊ obediẽtia.

In h etiã ↄuiuio ęternę ſocietati multi ſũt Maubᷣ ⁊o.
vocati:pauci vo electi. Alij accipiunt fru/Mattbᷣ.iʒ⸗

ctũ triceſimũ:alij ſexageſimũ:alij vo cente

ſimũ. O qᷓ;ᷓ btã eſt illa aia cui dñs deus di
gnatꝰ ẽ ↄcedere mãſionẽ in ęterna reqdute.

Et q haãc mãſionẽ:regnuʒ videlʒz celeſte in/
gredi voluerit:nõ ſuꝑbus neq; auarꝰ: non
iuidus nec iracũdus:nõ guloſus nec ebꝛio

re fętet:ſimilit ⁊ mũdus.Ex h̊ fętoꝛe auxili/ ſus:nõ cupidus nec luxurioſus:nõ ꝑiuruſ:

ante deo extrahere nos debemꝰ. Opoꝛtet

nãq; cũ hũilitate maxĩa oꝛare deũ creatoꝛẽ

nr̃m ſctõſq; ſuos pᷣcari: vt ex hac valle la/
chꝛymarũ noſ eruẽſ:ipſoꝝ ciuiũ ſuꝑnoꝝ cõ

ſoꝛtes nos efficiat. Aluc eniʒ ſũmo ſtudio

ꝓperare debemꝰ:vbi ſine interruptiõe ma
nere ſperamꝰ: vbi nullus timoꝛ de moꝛte:
nulla dubitatio ð hoſte. Ibi vina ſine fine:
iuuẽtꝰ ſine ſenectute:lux ſine tenebꝛis:gau
diũ ſine triſticia: volũtas ſine moleſtia:re/
quies ſine laboꝛe:claritas ſine nube. hhęc
aũt vita hoꝛrẽda ẽ ⁊ laboꝛioſa: fragił ⁊ fa⸗

nõ homicida:nõ falſatoꝛ neq; aduli:⁊ ſic vðᷣ
ſingulis.uis aũt infinita mala ꝑpetra/
erit:de dei tũ miſcðia deſꝑare nõ dʒ: ſᷣ ſpẽ
hfe dʒ de dei mficoꝛdia ⁊ ſiduciã recuꝑadi
ſalutẽ:ꝑ vitę ſuę emẽdationẽ ⁊ bonoꝝ ope
rũ exercitationẽ: Verba dei libent᷑ audire:

ad eccliã diligẽt᷑ ↄuenire:ſacerdotibꝰſępiſſi

me ↄflteri:oibus hoibꝰ charitatẽ firma te/
nere. Qui eni charitatẽ nõ habuerit:in vi⸗
tam ęternã introire nõ valebit. Paruo tꝑe

oꝑemur bonũ ad oẽs:⁊ vias dñi pᷣparemꝰ

hõ viuit ĩ h ſeculo.Pũ igit᷑ tᷣus habemus Satł.s. N

ſtidioſa: caduca ac miſera: deceptrix att bonas.Ecce nũc tᷣs acceptabile: ecce nũc 2. Corl. 6,

doloſa:⁊ erũniſ ac ſcandał plena. In luctu dies ſalutl.Salus hoium chꝛiſtꝰ ẽ. Si pa⸗ H

naſcimur: in laboꝛe viuimꝰ: ⁊ ĩ doloꝛe moꝛi
mur.Et qð peius ẽ ⁊ ſuꝑ oia mag dolẽdũ:
quidam pctis ſuis exigentibꝰ nõ ↄfeſſi nec

ↄptriti:de hac vita migrãteſ:nõ ſolum tꝑali

moꝛte plectunt᷑: ̊ ⁊ i infernũ deducti moꝛ:/
te moꝛiũt᷑ ꝓꝑpetua. Vitã eteni ſuã ſine omi

rentes nr̃os ⁊ amicos diligẽ debemꝰ:qᷓ;to/
magl iſtü diligere tenemur:qͥ ⁊ nos ⁊ nfos
fecit⁊ creauit parẽteſ.Hũc amemꝰqͥ vniũſę

dñſatur creaturę:ſcʒ deum. Diligamꝰ ꝓxi⸗

mũ ſicut ⁊ nos:qꝛ de terra ſicut ⁊ nos ꝓxi-
mi nfi ſũt foꝛmati:vt ꝑ G̊ vitam mereamur

pietate duxerũt:et ob h̊ młta toꝛmẽta paſ/ gternã: ipſo adiuuãte qͥ viuit ⁊ regnat ⁊c̃.
ſuri nunq; vitã ↄſequent᷑ ęternã. Dũ enim e agenda penitẽtia Her. LXVI
thᷣs habuerũt:vitã ſuã emẽdare noluerüt: us ⁊ miicoꝛs deus frẽs chariſſi/A

Plus gulã amãtes q; abſtinẽtiã ſectãtes:
plus luxuriã qᷓ; caſtitatẽ:mag terreſtria qᷓ;

cęleſtia:plus creaturã qᷓ; creatoꝛeʒ diligen⸗

tes. Abſtinẽtia ducit ad caſtitatẽ:caſtitas

ꝑducit ad gloꝛiã:⁊ foꝛnicatio dimergit ad
pęna. Caſtitas ad ceęlũ ſubleuat: ⁊ luxuria

i ad cõpũctionẽ ⁊ pęnitẽtiaʒ nos

o còzde vro:i ieiunio⁊ fletu ⁊ plãctu:qꝛ no

in infernũ ꝓfundat.Caſtitas ſctis angelis dũm deũ vrm. Et ne differat de die in diẽ.

i 2

hoꝛtat᷑ dicẽſ: Cõuertimi ad meĩ to Johet.2.

o moꝛtẽ pctõrl: vt ↄuertat᷑ ⁊ viuat.Et ite Execb. ʒ.
rũ: Moli tardare inqᷣt ꝓpha ↄuerti ad dñʒ: gcei. 5.
CLõuertimi ad me ĩ toto coꝛdevr̃o:id eſt ad

.

Et iteꝝ:Cũ ↄauerſus ingemnerl:ſaluꝰ eris. o alienę mulierl:aut ↄcupiſcẽtia carniſ quęẽ
Cõuertimi igit᷑ chariſſimi ad dñũm deũ no / ruina aię:ſcito ꝙ coꝛpuſ ſimul cũ aia penal

ſtruũ tanq; boni ſerui ad fidelẽ dvñm. Humi/ habebũt. Nã cũ caro nf̃a putreuerit in ſe/

PS. 94, liemus nos i ↄſpectu dei:⁊ ploꝛemꝰ aũ deũ pulchꝛo: aia nfa toꝛquẽda merget in infer

q̊ fecit nos. Hõ dedignemur ĩ ̊ ſęcule age ni baratro. Ecce qles pᷣdicatiões oſſa ⁊ ci/
re peęnitentiã ⁊ pctõꝝ nfoꝝ pᷣcari veniã: vr neres moꝛtuoꝝ qͥtidie ꝓclamant ad dñim.

infernalẽ euadere poſſimꝰ pęnam ⁊ ad ęter Vere dico frẽs chariſſimi quicunq; luxuri/
nam puenire leticiã.Emẽdemꝰ & nos in ie oſus vel negligẽs ea ꝗᷓ dico cũ mag timoꝛe
iunijs ⁊ vigilijs ⁊ cęren oꝑidus pijs:ſcien/ ſuſcipe voluerit:⁊ cito ad medicamẽta pc-

PSs. So. tes ꝙ coꝛ ↄtritũ ⁊ hũiliatũ deuſ nõ ſpernit. nitẽtię ↄfugerit ⁊ i pęnitẽtia ex hac vita mi

1. Cori.9. Sic enim ait apłs: Laſtigo coꝛpus meũ et grauerit:pꝑadiſi gaudia poſſidebit.Auã ſi

in ſeruitutẽ redigo.Si ꝓ carne nf̃a laboꝛa / nõ egerit ⁊ moꝛs repentina eũ pᷣuenerit: ſi/
mus: laboꝛemꝰ etiã ꝓ aĩia nfa ꝗ̊ dignioꝛẽ. ne vllo remedio ęternę peęnę cruciatꝰ habe
Sicurã habem“ ꝓ lacietate miſerę carnis bit. Mos igit᷑ dilectiſſimi frẽs q;tuʒ poſſu/
nłę quã poſt paucos ãnos vermes deuoꝛa mus cũ dei adiutoꝛio ↄtra carnales ↄcupi/
bũt in ſepulchꝛo:q;tomag deſpicere nõ de ſcentias virilit pugnemꝰ: vt deuictis huiꝰ
bemus aiam ꝗ̊ deo ⁊ angelis eius ſſentat᷑ ſeęculi voluptatibꝰ ęternũ pꝛemiũ ↄſeqͥ me/

in ceęlo. Cogitate frẽs chariſſimi qꝛ abüda⸗ reamur: per infinita ſecula ſeculoꝝ. Amẽ.
tia pabuli luxurisã admiſtrat: cum caro in ¶ De fuga vanitatis ⁊ virtutũ ad/

tam copioſis delitis ſatiatt mens tantis eptione. SBerm LxV/
mulcet᷑ diuitijſ:in pinguedie carniũ ꝓuide
HB tur eſca vᷣmiũ.Iterum rogovos frẽs:quo⸗ tem nos hre:pꝛęcepta dei cuſtodi/
tiens iuxta ſepulturã diuit trãſitt vt dili ,· re:charitatẽ tenere:veritatẽ ſeqᷣ et
genter inſpiciat vbi ſint eoꝝ diuuię vel oꝛ fugere vanitatẽ. Veritas eni mũdat:vani
namẽta:vbi gloꝛia:vbi vanitas:vbi luxu / tas coinqnat. AVeritas chꝛiſtus ẽ:ſicut ipſe
rię: vbi voluptas:vel vbi eoꝝ ſunt ſpecta- dicit: Ego ſũ via:veritaſ ⁊ vita. Via recta:
cula. Cõſiderate diligent ⁊ videte ⁊ agno/ lux vera ⁊ vita perpetua. Veraces filij dei
ſcite:qꝛ nihil aliud i eis eſt niſi cinis ⁊ fetoꝛ ſũt:mendaces vᷣo ſilij diaboli. VUnuſqſq;
er vermis. O hõ vide ſepulchꝛa moꝛtuon: eni cuius opꝑa agit:eius ſiliꝰ apellat᷑. Qui
et dic tibi tuipſe:⁊ loquẽs tecũ dicẽ potes: ſequunt᷑ deũ:ſemꝑ in luce ſũt:qͥ aut imitã⸗/
Ecce nunc ex ullo miſero qͥ hͥ depoſitus fuit tur diabolũ:in tenebꝛis ambulãt ⁊ lucem

Miectiſſimi frẽs:opoꝛtet humilita/A

4

*

Joh. 14.

nihil aliud niſi oſſa ⁊ puluis euenit.Et ve- nunq; habebũt.O dilectiſſimi filij q; malũ

re hõ ſi ipſa oſſa axida audire voluen: tibi ⁊ q; ꝑuerſũ ẽ dimittẽ luceʒ ⁊ ſeqͥ tenebꝛas:
ſdicare poterũt ⁊ dicere:d miſer q;tum ꝓ Fugere vitã ⁊ axꝛopinqre moꝛti: dimitte/
cupiditate huiꝰ ſęculi diſcurris: aut qͥd ſu- re veritatẽ ⁊ ſeqͥ mẽdaciũ: delectari in va/
perbig vel luxurię infęlicia colla ſubmittt: nagloꝛia ⁊? ſpernere ſempitna: Jocũdari i

vt quid te applicaſti ad ſeruiendũ crudeliſſi pſenti doloꝛe ⁊ pena:⁊ amittere lęticiam ⁊

mis dſñiis: vitijſ videlicet ⁊ crimibꝰ. Attẽde quietẽ ſempit᷑na. Scriptura eni dicit: NHon

ad me ⁊ intellige: cõſidera me ⁊ vel ſic tib quęras gloꝛiã ⁊ nõ ↄſundent cuʒ gloꝛioſus

hoꝛreat luxuni tua vel auaricia tua. Hoc fueris. Bti uli qͥ oculos hſit ſpirirales ⁊ cõ/
qð tu es ego fui:⁊ qð ego ſuʒ modo tu eris tẽplat᷑ cęleſtia⁊ reſpuũt terrena.Ex hac eni
poſtea.Si in me ꝑmãaſit vanitas:te nõ ↄſu fragili miſera ⁊ bꝛeui vita feſtinãt ad illam
mat iniqtas:ſi me luxuria polluit: te exoꝛ;ꝛ beatã reqeʒ ſctõꝝ quę nunq; ſiniet᷑: illuc fe
net caſtitas: vide puluerẽ meuʒ ⁊ relinque ſtinat vbi ſemꝑ ꝑmanere ſperãt:vbi non ẽ
deſideriũ tuũ malũ ⁊c᷑. Ideo q;tũ poſſum timoꝛ de moꝛte nec pauoꝛ de hoſte. Ybi eſt

auxiliate deo laboꝛemus vt alioꝝ vulnera vita ſine moꝛte:iuuentus ſine ſenectut ex/

nobis pferãt medicamẽta: ⁊ alioꝝn moꝛſ ad pectatiõe:lux ſine tenebꝛis:gaudiuʒ abſq;
vitã nobis ꝓfſiciat:et hoc optie fleri põt ſi triſticia:volũtas abſq; iniuria: regnũ ſine
plus erimus ſolliciti ꝓ aia q; ꝓ coꝛꝑe: v cõmutatiõe: requies ſine laboꝛe: ſacietas
cũ caro nfa fuerit in ſepulchꝛo poſita: ani/ ſine faſtidio: claritas ſine nube. Ibi ẽ vi⸗
ma nrᷣa bonis opꝑibus in cęlos eleuet᷑ oꝛna ta angelica ſemꝑ leta. Leticia huius ſeculi

C. to.O aia ſi nos deceperit aut pulchꝛitudo licet ſępe gaudium eſſevideat᷑:ſepiſſime tũ

fteniute
e

ſaataa
ſobl
ſatang
ſdoloren

ſinpen

(ptianu

lant.79
amnätga
ſttateſe
ſdchüt.
(ltitsie

igküe

ſeni
ſcbtan
Sthne
ouriye
leipſe;
binlus
Acgpro
isſep
ns ped
gerlauel
Gttini
btclams⸗
minbe
Aneſe
lickeviſar
putarin;
nlt r⸗

Bermo LXVII LXVII

Ad fratres in heremo
denl in triſticiã vertit᷑. Regnũ dei ñ habet ſin?: tes qꝛ angelos dei cuſtodes habemus: ſi/
lſe⸗ vita huius ſeculi hoꝛrenda ẽ. Ilavo ama/ cut ipſe ſaluatoꝛ ait: Amẽ dico vob qꝛ an / Wattb. 1.
hiner da atq; deſidcrãda: hec eni ſſens vita mi/ geli eoꝝ ſemꝑvidẽt faciẽ pfis mei qͥ in ceęlii
ſara ſera ⁊ caduca ẽ: ĩmo ĩcerta:deceptrix ⁊ inſa⸗ eſt. Quapꝛopt certe credere poſſumꝰ qꝛ oia
l1din. tiabik. In pęna ⁊ luctu naſcimur: in miſe- opꝑa nr̃a quę oꝑamur die ac nocte ſiue bo/
n⸗ ria ⁊ anguſtia nutrimur: in laboꝛe viuimꝰ: na ſiue mala:ab ipſis in ↄſpectu dei nũcia-
inae iĩ doloꝛe moꝛimur: ⁊i fine ꝙ mag: dolẽdũ ẽ ta erũt.Nã angelus bonꝰhoꝛtat᷑ nos cõſi⸗
eupe⸗ ſi impenitẽtes diſcedimꝰ: ꝑpetua toꝛmẽta lio boni:quia ⁊ũ aliqd boni agimꝰ:ipſuʒ a
niami Cpatiemur. Ham veniã poſtmodũ non ↄſe dextris nfis eſſe credamꝰ: Cuʒ vo malũ ali
Quiſ quent᷑ qui dũ tpᷣs hic habuerint ⁊ pęnitẽti quid cogitamꝰ aut faciamꝰ ſiue paruũ ſiue
nentſi am ↄdignã non egerint. Nam qͥ pꝛecepta magnũ: hoc nulli dubiũ qin malignuʒ an-
nhabe chꝛiſti non habẽt:vel etiã habentes nõ ſer / gelũ hoꝛtatoꝛẽ habemus:qui ſuꝑ hoc nos
Au uant:⁊ ꝓmiſſa celeſtia deſpiciũt: qui plus gaudenſ irridet:cũ angelus ſctũs triſtatur
h⸗ amãt gulã q; abſtinẽtiã:mag luxuriã qᷓ; ca et dolet.Et ideo cũ verba ocioſa dicimus:
RKH ſtitatẽ ſectãt᷑: abſq; dubio regnũ dei ñ poſ,- aut quicqᷓ; mali facimꝰ: diabolicũ ↄſiliũ ẽ.
ſeine ſidebũt. Foꝛnicatio vꝛget aiam ad pęnaz: Cũ aũt ingemiſcimꝰ ⁊ ꝓ pctis nfis ſuſpira
. Ae. caſtitas leuat moꝛtalẽ ad gloꝛiã. Caſlitas mus: aut oꝑa virtutũ ſacimꝰ: tunc angelũ
tätc erigit iter ad cęlũ:ĩuxuria facit ruere in in / dei ſctm̃ admiſtratoꝛẽ ⁊ ↄſiliatoꝛẽ habemꝰ.
H fernũ. Caſtitas iũgit hoiem moꝛibundum „ Mam de illis tribus cauſis ãs ſuꝑius dixi/⸗
– ſctĩs ⁊ angelis ꝑpetualibꝰ: foꝛnicatio ſoci- 5 Wus ⁊ qs diabolus in adam ſubmiſtrauit
clivch, at ſathanę ⁊ demonib. Poꝛcus craſſus ſe ⁊ ꝑ inſtinctionem malioſilij ſollerti cuſtodia
iſic voluit ĩ volutabꝛo:Et ſi poꝛco margaritas noscaueam. Iſtę eni tres: gula videlicet:
ipmi ante ipſuʒ poſueris: nõ aduertens ↄculca, cupiditas ⁊ ſuperbia: muira ⁊ inſinita ge/
W bit in luto: Sic ⁊ hõ ebꝛioſus:vino replet⸗ nerãt mala. Occaſionant᷑ nanq; hę malęz
amm ſe ac crapuloſus:ferculis ſatiat:diũſis in lu⸗ pncipales vitioꝝ radices: ſacrilegium: ho⸗
sfit xurijs ſe ꝓꝛuit ⁊ ĩ ſtercoꝛe vitioꝛuʒ ſe volu micidiũ: foꝛnica tionẽ: furtũ: auariciã: luxu
uch tans: verba ſanctę ſcripturę nec oꝛe ꝓfert: riam: falſum teſtioniũ: iram: diſcoꝛdiã: ptiu
At A nec coꝛde ſuſcipit. Dulce illi eſt ſoꝛnicari: ? riũ:⁊ his ſimilia. Mos igit᷑ frẽs chariſſimi
uitni cõtinẽtiã ſeruare amarũ. Ille miſer ambu- ponamus ↄtra ſuꝑbiã ⁊ elationẽ verã hu⸗
lu lat elatus ⁊ ſi uꝑbus ⁊ cupit eẽ melioꝛ q; cę/ militatẽ: ↄtra gulã abſtin entiã: ↄtra cupi-
it 4 teri in h̊ ſeculo:cũ tñ apud deũ deterioꝛ ſit. ditatẽ elemoſynã:ↄtra ſacrilegiũ ꝑfectã pę
ißf Altioꝛẽ ſe cęterl exiſtimat etiã ſi oium infe- nitentiã: contra homicidiũ dei ⁊ ꝓximi di/ N
Uunchet rioꝛ exiſtat.Et ſic duʒ meliꝰ ⁊ firmiꝰ ſe ſtare lectionẽ: ↄtra furtũ benignitatẽ:cõtra aua
dinn putat in pᷣcipitiũ cadit ⁊ in ęternũ baratrũ riciã charitatẽ: ↄtra luxuriã caſtitatẽ: ↄtra
ene⸗ vadit:Ex q opᷣs deus nos eripiat qui ſine falſum teſtimoniũ veritateʒz coꝛdis ⁊ oꝛis:
ſadin ſine viuit ⁊ regnat. Amen. contra iram pacẽ: contra diſcoꝛdiã veram
nan uomodo per virtutes obuiã/ acoꝛdiã ⁊ vinculũ pacj firmuũ: ↄtra ꝑiunium
nnhn um ſit yitus:Et de miſeria infer/ timoꝛẽ dñi:Et ſup oiĩbꝰ ſpem ſirmã: fidẽ re⸗
jgieus nali. Sermo LXVII ctã:charitatẽ ꝑfectaʒ. Talit᷑ ꝑ virtutes vi/
nuese atres ſatis timere nos opoꝛtet tijs obuiãdo ⁊ ↄtraria ↄtrarijs curãdo:co/
Esbacn O ꝓpter tres cauſas:hoc eſt gulã:cu/⸗ ram deo ⁊ hoibus cũ iuſticia ⁊ gqtate viua
alin Lg: . .bPiditatẽ ⁊ ſugbiaʒ: quia diabolus muſ. Iſta eni fũt arma angelica: loꝛica ⁊ ar C
cilieft nis tribus circũuenit patrẽnrjm adam di/ cus virtutũ:ſcutũ fidei firmiſſimũ ⁊ galea Epðd.s.
gpitone Señ / cens: In qcunq; die comedeni ex hoc fru/ ſĩalutt. Qui hęc arma in ſide nõ hęſitãs ſe-
e ick ciu: aperient᷑ oculi vri ⁊ eritĩ ſicut dij.Nos cum poꝛtauerit:nullus ei dlabolus nocere
geauter aut teneamꝰmẽte:⁊ timeamꝰ iſtaſ tres cu poterit.O frẽs chariſſimi ↄtra peſſimũ ho/
Guzabl⸗ ſas peſſimas: ne vt adã nuduli expellamur ſtem: id eſt imitiſſimũ genent hũani inimi/
egnüle de paradiſo: Cõtra gulã ⁊ ingluuiẽ: vẽtris cum tm̃ nos armare debem?:vt ipſum viri
N:ſcti abſtinẽtiã: Cõtra cupiditateʒ ⁊ auariciaʒ: liter ſuꝑare valeamus: Qui ſemꝑ paratus
e⸗ Minn pauꝑtatẽ ſpũs ⁊ elemoſynarũ largitioneʒ: eſt velut latro ad furanduʒ oꝑa nr̃a bona:
uusſ Contra ſupꝑbiã ⁊ elationẽ:verã humilitatẽ ↄſilia mala ſubmiſtrãdo. Certe multi au-
cplinti er oimodã ſubi ectionẽ exercẽtes.hheęc ſciẽ⸗ gdacia diabolica decipiunt᷑ ⁊ ſecuritate pꝛo⸗

i 3

BGancieie ⸗Auguſtin A

pꝛia quaʒ ſibi fingũt: decipiunk. Dicũt eni exemplo cuiuſda⸗ defuncti in egv; eAeaemonoit

Aunenis —— 1 mihi tys ⁊ interim ꝙ pto:Et demiſeria aie. en.
Ree ruar mudo: cu⸗ ad ſe/ Ratres dilectiſſimt añ oꝛare vult re

nectutem venero ⁊ amplius quę volo exer

aut pctã vfa plãgere: claudite oſti/ Matt. . (llſitii

Ssnequcrorrunchenitennä agens abſtt, um ſup vos toratennmdeum ve
certum vnius hoꝛę vel miſer ꝙ nõ habet ſtrũ ĩ toto coꝛde.Tũc reſpiciẽſ vñs ſuꝑ voſ n
etiam ptãtem de e vel momẽeti ſpaciũi:ſeu ꝓppitius ac pius vobis ertrrcnlols nan erſ rnn
ſs non volderipiar a ——— . ſuo dum eü dolentẽ ꝛ pioꝛantẽ Wpcen —
maſecuitas: aue no ſecufitas eſſi / Hec chariſſimi in coꝛdibꝰ vfis ſcribite ⁊ i . EeEd
per in memoꝛia habeamꝰ: ſemꝑ in timoꝛe ler ilit ſapiüũt: interrogẽt. Acqrite vob di ac
un memona pabesm ſenp int ectiſſimi theſaurũ celeſtẽ mũdi huiꝰ poſt uu.
dcſane-vgndenxſd agam :dutg mant⸗ Honi vankraterxemaemeh Puie un
2⁊caduca 2 elicer huius ſeculi bꝛeuis ? iẽtes quodda exemplũ hoꝛrib l. valderH aunlo
alcpalts 8 ſmgilis lta miſeria ſentl mů/ gdam hõ ſanctus in exceſſu mentte eui⸗ ncn
ges: vbi duces: n ic vbi impꝑatoꝛes ⁊ re vidit ⁊ audiuit de quadã ala de valens ſminqu
ges: vbi duces: pncipes aut barones : vbi eunte totracospnæ ſu dtenacedateni nmnn
Baßp. s, ptum eſ Porete ac oꝛnamẽta eoꝝ? Scri hoõ iſte de cuiuſ aia ſit ad pſens meneioren⸗ . unutß
tur Vle tam obſ. s potent toꝛmẽta patien / poꝛe fęcũdus valde ⁊ tꝑaliũ ſtipatus dicht (üene
guidę fouee: v Dnr m iſton vetam lan⸗ mü; ꝛ i tali coꝛpis ⁊ rerũ plperttate an Alefte
fundę ? opac tam tenebꝛole 4 tam ꝓ⸗ e nihil aliud cogitabat inſi cũcta qi ponr⸗ onnefun
lmtta 1 parua ↄſolatiõe:tam longa ca lute tractans:totus Uriel sanine ſueſ⸗ mtei
lamitas: ð tam bꝛeui lęticia: tam longa tri / dliit vt infirmi xit in peccat?. Acci⸗, i
ſticia:de tam modica luce: tam rmitate laboꝛãs moꝛti appꝛopin⸗ uungt
nebꝛe: de tam exiguo lucro: magne te / quaret. Et ecce ſpũs illius ad oſtiũ coꝛpis Aufni
nũ:de tam vana ſecuritat tam graue dã· pulſans terroꝛe acmęroꝛe pmaxie ↄcuſſus Prbiüttſ
culũ: detam parua — ſoꝛte peri- ad modũ exire tardabat:qꝛ diabolos ante ntch
longa toꝛmẽta ſine ſin i tꝑis: tã ſe pſparatos videbat: ac int ſe muſitare di / ſaütden
ui iocũditate: tam ion manſura: det bꝛe centes: &u5 tardat Cur fit hoc? Quare numne
mę: de tam inani hui ger ta amare lachꝛy facit tot moꝛaſ Feſtinem⸗: foꝛſitã michael imnidenl
gehẽnalis puenir 3 iurmidͤi ompa: dira cum ſocijs ſuis oppᷣmens nos: ac nn dla goͤtoins
ℳ bir pr ſtlinec p pfe fii⸗ eũ non libera/ nobis tollens quã per multos anos vine wwoeppln
Bxpemennec aineatneesen d, Kassderiritntetenee dt diabols ull
dcunar: Woldibilunrmon gturis mo: cweice Eer uny Aula dieni Ego opa incli
tem impetrare nequeũt: vbi amara pe oꝛ eius ſcio.Ego ſemꝑ cũ illo dieb ac noctibꝰ ſllunts
tiatargeagatnecob borl iamara pęnitẽ fui. ęc illa aia miſera audiens dixit: heau mlu
natar. Bbinul nec⸗ oc ſic pęnitẽs adiu/ mihi quare vnq; nata fui aut creata De “””́”U .
eterna:ibi teneb vſen malo dura ⁊ moꝛs mihi ꝙ vnqᷓ; in boc coꝛpus intraui. E ann
buis:ibi flam ꝛoſus ignis ⁊ locus hoꝛri / hi ꝙ vnq; in iſto peſſimo carcere mcer. än
b —— gehennalis ⁊ inextingui/ titi. Aę tibi coꝛpus miſerũ: ecannis ex ſeucen
lmrar e ronments aſuHinis valida: rapuiſti pecunias. Tu E enas uſo
ſeri cum milsnorſ nanat longe:ibi mi / et ſubſtatias eoꝝ in domũ ates alrti nrnd
deęcũ bomicidis: ad cun ſenbis: pomii Tu cibarijs dellcatio tenumiebal re⸗ 1 ain 1
ricumauonts:farco ch mich adulter:: aua/ lutem nfam eſuriebaz· Tu vinũ bibebas —
nicum fallio ſubdttl: olllollitir : falſi pꝛela⸗ ſapoꝛoſum: ⁊ ego fontẽ vitę ſitiebam. vu· dutle
natuis. Qutass ſi ſciuis: ⁊ ſic ð te virtutibꝰ. Se uz erag: unnn
aulis Eaut oẽs ſimul inenarrabilit cru/ ego kturiß u guiden ſecunduʒ eras:et Eagsdn
cur. De ifernali carcè ſine ſine toꝛquẽ/ hüalare: te 6 omeſta Sa e pallida: Tu 2“
en 4 nbpiniten emrdatos e52. de bã. Zn gaudebas: ego volera ton . unn
eęexhoztatiõe ad oꝛandũ: cum pu ↄtraria egiſti:modo es e . icn.
Seerboꝛennde dozandiicum pummtdoss Bakue, Remnieſceoz mocuuz; uu
hnit

.

ee
Nenu
neoti
Nunye⸗ 4
sſuoyol
zmun
Ewpent.
hbitezin⸗
sato⸗
epobdi
duof⸗
deſt
bguli
1opoſlus

Aptoer⸗
. Eatai

nuspin
ſtackpolt
alehor⸗
nineltel⸗
nmwopin⸗

nentde

Ad fratres in beremo

tempus in terra:⁊ poſtea mecũ in infernuʒ

deducert toꝛmẽta ſicut ⁊ ego paſſurũ eter⸗
na.his dictis coꝛpus ſudare cępit ac ſpiri/

Ctum reddere. Tunc ille diabolus angelus

ſathanę:qui non in bono ſed in in malo cu
ſtos ⁊ inſtinctoꝛ eius ꝑſtitit eam apꝛehen/
dens dixit: Molite ſocij nolite moꝛam face/
re ſed tridentes acutiſſimos awꝛehendi/
te:⁊ cum doloꝛe in oculos eiꝰ figite.Quic/
quid enĩ vidit ſiue pulchꝝ ſiue turpe:totũ
ↄcupiuit. Pungite os eiuſ quia oĩa quę de
ſiderauit ſiue in comedẽdo ſiue bibẽdo vel

etiam loquẽdo iuſtis vel iniuſtis nunqᷓ; pe

percit. Pungite ⁊ coꝛ eius doloꝛoſum ⁊ fal/
ſum in quo nec pietas nec miſericoꝛdia nec
charitas nec bonitas fuit. Pungite etiam

manus ei rapaces: quę ad furtum: latro-

ciniũ ⁊ rapinam ꝓmpte ⁊ ad opera pietat:
tarde fgerunt. Inſuꝑer ⁊ pedes eius ꝗᷓ ad

omnẽ viam malam veloces extiterũt.Cũc.
illam miſeram animã decoꝛꝑe eiectam ſic ?

membꝛatim puniẽtes: leuauerũt ſuꝑ alas

ſuas nigraſ tenebꝛoſas⁊ veſꝑtilioneas:ad
D ad infernũ ipſam deducẽtes.Et dum ſic in

ias „Kerrac. 4. itinere eſſet: vidit aia illa claritatẽ magnã

tie aſs
bolos me
nuldtaredi/
e:Aune
Nünichad

Ac umd

dehoub;
ierhe
nen.
i Gemn
tams
Netlens
gpupen
el.
itegnſ⸗
bebas
ann.1
RR
elckſ
Eeeſhiß
iie
y
,n)

b. er. J.?· et dixit: vbi vel qͥd ẽ iſta claritas? Reſpon/

derũt demones dicentes: Hon agnoſcl pa
triam vnde exiuiſti quãdo in hanc ꝑegrina
tionẽ veniſti? Tu quondã renũciaſti pom/

pis noſtris ⁊ per baptiſmũ ac ſignũ crucis

nos expuliſti. Audiſti ꝓphetas ⁊ apoſto/
los:audiſti etiã ſacerdotes ⁊ curatos tuos
qᷣ nõ ceſſabãt tibi viaʒ vitę ſdicare ⁊ nomẽ
ſaluatoꝛis tui laudare. Coꝛ auteʒ tuũ a do/
ctrina eoꝛum longe erat: Modo tranſis iu
xta patriam illaʒ vnde pᷣma veniſti: nõ ta/
men ibi diuertes nec venies. Choꝛos ange
loꝛũ audieſ: non ad tuaʒ ↄſolationẽ ſed ad
tuam perpetuã deſolationẽ. Claritatẽ ſan
ctoꝝ videb: nec tamẽ ibi habitabis: quẽ-
admodũ ⁊ nos non facimus qui de paradi
ſo eiecti ſumꝰ: ⁊ ſicut fuimꝰ ac ſumus in ꝑ/
ditione:ſic ⁊ tu nobiſcũ eris. Vſq; mõ fui
ſti in ꝑegrinatiõe:nunc moꝛaberis nobiſcũ
in damnatiõe in qua multos habemus ſo/

E cios.Tunc cępit illa miſera anima cum do
loꝛe ⁊ fletu ac gemitu ingenti dicere: hheu
me miſeram ꝙ vnq; creata fui ac nata ſeu ĩ
hoc coꝛpus maculatũ poſita. heu mihi ꝙ
in iſta damnatiõe poſita claritatẽ ęternam

ꝑdidi ex qua olim ſine macula exiui. M.ο,
do video ſpacioſam viaʒ quę ducit ad pa/

Sermo LXIX LXX

triam non tamen ꝑambulabo eaz. Lücꝑ-/
duxerunt eam inimici ſic flentem ⁊ gemen⸗
tem ad perditiõis poꝛtaſ:vbi diabolus ad
recipiendũ eam pꝛęparatus erat in ſimili/
tudine dꝛaconis:⁊ aperiens fauces ſuas fę
tidiſſimas ac glutiens eam reuomuit in ca
lidiſſimũ locuʒ igneũ:vbi ſuę ↄſimiles exx·
pectant iudiciam. oc exemplo dilectiſſi-
mi edocti ac admoniti vt alioꝝ fera vulne
ra nobis ſint medicamẽta certa:vitam no/
ſtram hic dũ valemus in melius emende/
mus:carnalia abdicantes: ſpiritalia ſectã/
tes:vt ſic lętanter ex hoc coꝛpuſculo egredi

entes dicere poſſimus: Adhęſit aia mea Ns. 62.

poſt te: qꝛ caro mea caſtigata ꝓ te deꝰ me/
us:Ob h̊ mi dñe me ſuſcipiat dextera tua.
Qð nobis ↄcedere dignetur qͥ ſaluat om/
nes ſperantes in ſe:ac viuit ⁊ regnat deus
in ſecula ſeculoꝝ. Amen.
ecõmẽdatiõe humilitati: Ac ð
Epũuctiõe coꝛdis Ser.Lxx
Vanta ſit verę humilitat virtus

bus ad cęli culmia ↄſcendit᷑:qꝛ deus excel/
ſus nõ ſuꝑbia ſed hũilitate attingi᷑. De q̊

dictũ eſt: Deus ſuꝑbis reſiſtit: humilibus Jacobi.q4.

aüt dat Sam. A in pſalmo dicit᷑: Excel/ Nõ. 137.
2 hülli

ſus dñs reſpicit ⁊ alta a longe cog/
ſcit. Alta poſuit ꝓ ſuꝑbia.hhũilia vᷣo reſpi/

cit vt attollat:alta:id ẽ ſuꝑba cogſcitvt de/

ijciat.Diſcamꝰ hũilitatẽ ꝑ quã deo ꝓpinqᷓ

re poterimꝰ:ſicut ipſe ĩ euãgelio ait: Niſci/Mattb.n⸗

te a me qꝛ mit ſũ ⁊ humił coꝛde. Per ſuper
biã mirabilis angeloꝝ creatura cecidit ð cę
lo:per humilitatẽ dei fragilitas hũanę na/
turę aſcẽdit ĩ cęlũ.honeſta eſt eni int hoĩeſ

hũilitatl ↄſuetudo:ſicut ſalomon ait: Vbi Nꝛouer. i1.

fuerit ſuꝑbia:ibi erit ⁊ ↄtumelia:vbi auteʒ

humilitas:ibi ſapia. Itẽ aliꝰ ſapiẽs:ſto Ecẽi.ʒ⸗

magn“ꝰ es humilia te ĩ oĩbꝰ:⁊ coꝛã deo iue/

nies gr̃am. Itẽ dñs ꝑ ꝓpham: Ad quẽ re- Eſa.õs,

ſpiciã niſi ad humilẽ ⁊ qͥetẽ ⁊ trementẽ ver/
ba mea?Quieũq; hũilis ⁊ quietꝰ nõ fuerit
nõ põt ĩ eo habitare gra ſpũſſcti. Deꝰ hu⸗
milis factus ẽ nf̃ę ſalutl cã.Erubeſcat ̊ hõ
ſuꝑbꝰeẽ.ta hũilitate ĩclinat᷑ coꝛ ad ima:
tantũ ꝓficit in excelſo. Qui eni hũił fuerit
exaltabit᷑ in gloꝛia. Pꝛimꝰ hũilitat graduſ
eſt veritat ſermonẽ audire hũilit:memoꝛir
4 4

fratres facile ex verbis dñi cogno
ſcitur: qui vt ſuperbiã phariſęoꝝ damna⸗
ret dixit: iĩs qui ſe exaltat humiliabit᷑: et Lud.i4.
qui ſe humiliat exaltabit᷑.hhumilitat paſſi

ctu tuo:ſicut in pꝛomiſſione tua. Pꝛo/

vis malam:inter omnia bona tua eriſ

N

Bancti Auguſtini 1
retinere:voluntarie ꝑſicere: eam qͥp / miſſio indulgentię quã habemꝰa deo nin
pe quam non inuenit humilem veri /⸗ lachꝛymaſ pęnitẽtię excitat ĩ coꝛde no/ de
tas fugit mentem. &ato quis humi/ ſtro: Theſaurum deſiderabilem in coꝛ 1l
lioꝛ fuerit de ſeipſo: tanto maioꝛ erit de hominis compunctionis dulcedo. .
in conſpectu domini. Superbus vero Anima hominis que in oꝛatione com “ü
ito gloꝛioſioꝛ aparet inter homines: pungitur:valde illi pꝛoſicit ad ſalutẽ: a
tanto deiectioꝛ erit ante deum. Qui cum per oꝛationem compunctio effun 6
ſine hũilitate bona opeza agit:in ven / ditur :ſpirituſſancti pꝛęſentia coꝛdibꝰ 2
Ecẽi. Ioe to puluerem poꝛtat. Quid ſuperbit naſtris illuſtratur. u
terra et cinis:dum vento ſuperbia dii/ 1De non tardando conuerti
pergitur: qð ieiunijs vel eiemoſynis qad dominum. S mu
congregare videtur: Holi o homo in ECEgitur in litteris diuinituſin/) in
virtutibus gloꝛiari tuis. Quia iteruʒ ſpiratis dictum: Fili ne tar/Ecẽi.5. .
habiturꝰ es iudicem non teipſum: in des conuerti ad dominuʒ: qꝛ un
cuius conſpectu teipſum in coꝛde tuo neſcis quid futura pariat dies. Qui e
humiliare debes:quatenus ipſe te ex/ tardat conuerti:periculum facit ani/ bo
alter in tꝑe retributiõis. Deſcende vt me ſuę: quia moꝛs non tardat: quę ſi .
aſcẽdas:hũiliare vt exalteris:ne exal- tardentem conuerti inueniet:ad toꝛ⸗/ il
tat humilieris. Qui eni ſibi vilis ẽ:tan. menta deducit eum. DZiſſoluta ⁊ a⸗ 9
te deü pulcher eſt: Et qͥ ſibi diſplicẽt: ralytica cogitatio eſt de craſtina cogi/ ſed
deo placẽt.Eſto ergo pꝑuus ĩ oculis tu tare conuerſione ⁊ hodiernam neglii / hon
is vt ſis magnꝰin oculis dei. Lãto enĩꝰ gere. Quid tu peccatoꝛ cõuerti diſſi 8
eris apud deũ pꝛecioſioꝛ: q;to fuer an mulas:æ non metuis ne moꝛs repenti
te oculos tuoſ deſpectioꝛ. In ſũmo ho naſſubꝛipiat diem conuerſionis? Hõ⸗
noꝛe: ſũma ſit tibi hũilitaſ:honor lauſ ne homines ſubito moꝛiuntur? Si
Ceſt humilitatis virtꝰ*. Cõpunctio coꝛ bonum eſt peccata dimittere ⁊ ad de/
dis ex humilitatis vᷣtute naſcit᷑:de cõ⸗ um ſe ↄuertere:cito ſiat.Deus tibi ꝓ⸗ ſas
punctione ↄfeſſio peccatoꝝ:de ↄfeſſio mittit remiſſioneʒ conuertendo a pec/ 1c
ne pęnitẽtia:de pęnitẽtia vera perue/ catis: ſecuritatem tibi non pꝛomiſit ſon
niet delictoꝝ idulgẽtia. Cõpũctio coꝛ diu viuendi. Ideo conuertat ſe vnuſ⸗ Eſa. 55. Puas dict
dis eſt humilitas mẽt cũ lachꝛymis ? quiſq; citius ad dominum:et derelin/ N
recoꝛdatiõe pctõꝝ ⁊ timoꝛe iudicij. Ex gquat impius viam ſuam. Si ſubito nr
gemino fonte cõpũctionis ſolẽt ꝓflue intrat dies extremꝰ:perit dilatio ⁊ re/
re lachꝛymę:vna dũ mens operũ ſuoꝝ ſtat damnatio. Perire nõ vis:redi ad gui
. mala ↄſiderat:altera dũ deſiderio eter deum et viues. Noli de venia pecca- nen
Nõ.·1. nę vitę ſuſpirat. VUñ ꝓpheta ait: Siti/ toꝛuʒ nec de vita longioꝛe conſidere. lan
uit anima mea ad deũ viuũ: qñ veniã Conuertere ergo et penitentiam age. uſ
Pö. 83. ⁊ apparebo añ eũ. Itẽ: Cõcupiſcit?⁊ de Eras inquis me ↄuertã. Quare non B *“
ſicit aia mea ĩ atria dñi. Quattuoꝛ ſüt hodie? Quid male dicam: ſi cras di hebe
qualitates affectionũ: qͥbꝰ cogitatio cam? Quid male: ſi hodie? Foꝛte di/ hot
iuſti tedio ſalubꝛi cõpungit᷑:hoc ẽ: me cis:Lõge erit vita mea. Dico. Si lon⸗ iui
moꝛia pᷣteritoꝝ facinoꝝ:recoꝛdatio fu ga erit bona ſit: ſi bꝛeuis ⁊ ipſa bona e⸗
turarum pęnarũ: cõſideratio peregri / ſit. Pꝛandiũ ⁊ ſi longũ non tamẽ vis ie
natiõis ſuę in huiꝰ vitę miſeria: ⁊ de,· habere malum:⁊ vitam longam vis . nl
ſideriũ ſuynę patrię: qtenus ad eam habere malam? Villam emis: bonaʒ n
qᷓtotius valeat peruenire. Añ giſta deſideras:vxoꝛem vis ducere bonam e
in coꝛde hominis fiunt: ſignũ eſt tunce quęris:filios tibi naſci bonos optas. un
eelſſe deũ per gratiam pꝛęſentẽ. Vñ in Et vt etiã de rebus viliſſimis loquar:
Nð.ðð. pſalmo dicit᷑: Deus vitaʒ meã nuncia Caligas emis ⁊ non vis malaſ.Quid h⸗
ui tibi: poſuiſti lachꝛymaſ meas ĩ ↄſpe ergo vitam amas malam: ſi vitam i

fyf⸗

Ad fratres in beremo BSermo LXXI LXXII

H Ecki. 5. malus. Ne tardes conuerti ad domi⸗ ſum coꝛda? S non in celo: vnde apo/
en RMZ nũ: ⁊ ne differaſ de die in dieʒ. VUerba ſtolus paulus dicit: Hoſtra enim cõ/ Nbil.z.
. domini ſunt non mea: non a me hęc uerſatio in cęlis eſt? Coꝛpoꝛe ambu/
on audiſti: ſed ego tecum audio a domi/ lemus in terra: coꝛde habitemus in
ni no. Foꝛte reſpondeſ: cras cras. O vox celo. Habitamus ibi: ſi illuc aliquid
tin Señ.ꝰ. coꝛuina: Coꝛuus non redijt ad arcaz; mittamus quod ibi nos teneat. MHe-/
columba redit.Si tunc vis pęniten / mo enim habitat coꝛde niſivnde cogi⸗/
tiã agere quãdo peccare nõ poteſ: pec tat. Inde anem cogitat vbi theſau/
cata te dimiſer̃t non tu illa. Sat alie- riʒat. Theſaurizʒauit in terra:coꝛ ipſi/
dein nus eſt a fide qui ad agendam pęnitẽ us a terra non recedit. Theſaurizauit
. tiam tempꝰ ſenectutis expectat.Me in celo: coꝛ ipſius de celo non deſcen/
ln⸗ tuendum eſt ne dum ſperat miſericoꝛ dit: domino aperte dicente: Ubi eſft
n ⸗ diam: incidat in iudicium. HNon enim theſaurus tuus:ibi eſt ⁊ coꝛ tuũ. JIpſi B
ig tunc veniam inueniet qui modo aptũ ergo quibus moꝛs paſtoꝛ eſt: viden/
Q venię tempus perdidit. Ibi a deo nõ tur ad tempus floꝛere: ⁊ iuſti laboꝛa /
kani poteſt mereri quod petit qui h̊ nolutt re.Sed quare? Quia nox eſt adhuc.
u audire quod iuſſit. Qui tempus pgj AQuid eſt nox eſt? mNon aparent me/
dn nitẽtię datuzʒ negligit: fruſtra ante tri rita iuſtoꝛum:⁊ quaſi nominatur fęlici
iſ lvinal chꝛiſti pꝛeces effundit.Feſtina/i tas impioꝛum. Lamdiu videtur her/
cog reę debet ad deum conuertendo dum, ba letioꝛ:q́;diu hyems eſt. herba eniʒ
neg⸗ proteſt vnuſquiſq;: ne ſi duʒ poteſt no? per hyemem viget: arboꝛ aüt ꝑ hyemẽ
dn ·lluaerit: cum Voluerit non poſſit. quaſi arida eſt:cum ſol exierit feruen⸗
Gen Pe morte) ermo L tioꝛ ęſtatl tempoꝛe:arboꝛ que perhye
Ai⸗ 2R Oꝛs aũt vera ans timent ho/ Imem arida videtur:expletur folijs:ꝓ/⸗
us mines elt ſeparatio aie a deo. fert fructus:herba autez areſcit: vide/
zudde Et plerunq; cũ timent homi / bis honoꝛem arboꝛibus:herba auteʒ
übi, nes monem iſtam quę ſeparat animã arida eſt. Sic ⁊ modo iuſti laboꝛãt an/
ee a coꝛpoꝛe incidunt in illaʒ vbi anima teq; veniat ęſtas:vita in radiceẽ: nõ/
Noniſt ſeparatur a deo. hęc eſt moꝛs de qua dum aparuit in ramis. Radix autem
ſernul⸗ng 5. 48. dicitur: Et moꝛs depaſcet eos.Cuius noſtra charitas eſt. Et quid ait apoſto
derein paſtoꝛ ẽ diabolus. habemus autem lus:vt ſurſum habeamus coꝛ ⁊ vitam
iubie multis locis in ſcriptura:quia vita eſt in radice:vt paſtoꝛ noſter ſit chꝛiſtus:
lotſe chꝛiſtus: moꝛs autem diabolus: non quia habitatio noſtra non debet rece/
cias quia ipſe moꝛs eſt ſed quia per ipſum dere de celo:⁊ in hac terra debemus ſi
peuc⸗ moꝛſ introiuit in hũc mũdũ.Siue eni cut moꝛtui ambulare:vt ſb vmbꝛa vi⸗
iee. illa in qua lapſus eſt adam ipſius per- uenentes infra moꝛtui ſimus:non vt
nage ſuaſione homini ꝓpinata eſt:ſiue iſta ſupꝛa moꝛtui infra viuamꝰ. Quia er/
reimn vbi anima ſeparatur a coꝛpoꝛe:ipſum go non debet recedere vita noſtra et
mdi habet auctoꝛem qui pꝛimum per ſu/ coꝛ noſtrum deſuper:quid ait apoſto/
tedi perbiaʒ cadens inuidit ſtanti:⁊ moꝛte lus? Moꝛtui enim eſtis ⁊ vita veſtra gorz.
Sion inuiſibili deiecit ſtantem. Mos ergo abſcondita eſt cum chꝛiſto in deo. Ec/
lben q de futura iĩmoꝛtalitate cogitamus: ce vbi eſt radix noſtra. Quando apa⸗
hin⸗ non ſine cauſa in fronte ſignum cru / reat honoꝛ noſter tanq; in folijs ⁊ fru/
1 cis poꝛtamus: ⁊ non habebimus pa/ ctibus:ſequitur ⁊ dicit: ECum chꝛiſtus
ſtoꝛem niſi vitam. Fidelium enim pa/ aparuerit vita veſtra tunc ⁊ vos apa
bong ſtoꝛ vita eſt: infidelium autem paſtoꝛ rebitis cum alo in gloꝛia. Et erit ma/
onan moꝛs eſt. Si ergo ĩ inferno ſunt oues ne. Nam modo non mane. Tumeant
chuis quibus paſtoꝛ moꝛs eſt: ⁊ in celo ſunt modo ſuperbi aut diuites huius ſę/
n oues quibus paſtoꝛ vita eſt: Quid i igt culi: Impij bonis inſultent: infideles
A tur dicam? Jam in cęlo ſumꝰ: In clo fſidelibus: ⁊ dicant: qͥd vobis pꝛodeſt
. fe ſidem. Si enim nõ in celo: vbiſ r⸗ quia acditis: in eſhonegnt ſ ſideles:

NPö. 76.

Nðᷓ. 4 ³. Sicat oues in inferno poſiti ſunt:moꝛs pa

Bancti

et dicant:ſi vere fideles ſunt: Mox eſt non/
dum videt᷑ qð tenemꝰ: nõ quieſcant manꝰ*
bonis oꝑibus laboꝛare. VUnde alibi dicit᷑:
In die tribulatiõis meę deum quęſiui ma
nibus meis:nocte coꝛam eo ⁊ non ſum de/
ceptuſ. Awarebit laboꝛ noſter mane:⁊ erit

.
—

Aluguſtini

cit: hhoꝛremus iudęos: qui dixerũt dño ie⸗

fructus mane:vt illi qͥ modo laboꝛant:po/

ſtea dñent᷑:⁊ illi qui modo ſecactant ⁊ ſupꝑ/
bi ſũt:poſtea ſubijciant᷑.Quid eni ſequit᷑:

Cſtoꝝ eſt eis:⁊ dñabunt᷑ eis recti mane. Pu/

Saß.5.

nos inſenſati vitam illoꝝ eſtimabamꝰ in/

to iam planũ eſſe illud verbũ:quia pꝛęlocu
ti ſumuſ:dñabunt᷑ eis recti mane.Expecta
mane:deſidera mane: ne putes qꝛ nox ha/
bet vitam ⁊ mane non habet vitam:Ergo
qui doꝛmit viuit: ⁊ qͥ ſurgit nõ viuit? Mõ/
ne qui doꝛmit:moꝛte moꝛtuuſ eſt:Et qͥ ſũt
qui doꝛmiũt ? Quos excitat apłs paulus:
Si tñ velint euigilare.Quibuſdã enim di/
cit:Surge qui doꝛmis ⁊ exurge a moꝛtuis

dimus recitari euangeliũ: tundimꝰ pecto/
ra dicẽtes:ſceleratã rem dixerũt iudeęi chꝛi/

ſto: Hęmoniũ habes.Age tu chꝛiſtiane qañ D
videris de coꝛde hominis expulſuʒ diabo/

lum ⁊ inhabitare in eo chꝛiſtum: ne dicas

quid pateris. Dictũ eſt quidem ⁊ de ipſo

dñio qð inſaniret:quãdo loquebat᷑ verba ꝗ̊
illi non capiebant. Et tamen aliqui euigi/
labant a ſomno dicentes:Mon ſũt iſta ver
ba demoniũ habentis.Sic ⁊ modo fratreſ

mei qᷓ;diu iſta verba audiũt ⁊ gentes ⁊ qui

habitant oꝛbem ⁊ terrigenę fili hominum
diues ⁊ pauper: id eſt ⁊ qͥ pertinet ad adaʒ
et qui pertinet ad chꝛiſtũ.Alij dicũt demo/

ſu chꝛiſto: Hęmoniũ habes.Et quãdo au / Zoð.7.

nium habes.Alij dicũt: Mõ ſũt iſta verba Joð.ie.

demoniũ habentis:Alij enĩ viam ſeęculi et

iſta ad tempus audiunt: Alij fruſtra audi/
unt:ſed faciunt qð dictum eſt:Auribꝰ per/

et illumiabit te chꝛiſtus. Qui ergo illumi/ o cipite qui habitatis oꝛbem. Et cum agunt

nantur a chꝛiſto iam vigilant:ſed nondum
awaret fructꝰ vigiliarũ. Mane axwparebit:
id eſt cũ ſeculi huiꝰ incerta tranſierint. Ip/
ſa eſt eni nox:non titubet:videt᷑ eni q̃ſi te-
nebꝛe. Facit aliqͥs maleviuit:floꝛet:terret:
honoꝛat᷑:facit aũt aliqͥs bñ repᷣhẽdit᷑:blaſ⸗
phemat᷑:accuſat᷑:laboꝛat:terret᷑ quaſi tene

bꝛe ſunt. In radice autẽ vigoꝛ fructus opu

lentia: vita nõduʒ eſt in ramis.Sed radix
non aruit: ſimiliſ eſt quidẽ areſcenti:ſᷣ tpᷣs
venit:veſtit᷑ honoꝛe ſuo:fęcundat᷑ fructibꝰ

ſuis. Lunc illi de quibꝰ dictũ eſt vt nõ eos

ʒZelemꝰ:qͥd enĩ addet ilł pſalmꝰ? Qm̃ ſicut
fenum cito areſcent:⁊ ſicut olera pꝛati cito
cadent:cum viderint ad dexterã maieſtat:
iuſtos:quibus laboꝛantibꝰ inſultabãt ſta/
re:⁊ dicent inter ſe penitentiã agentes: hhi
ſunt quos aliquãdo in riſum habuimꝰ ⁊ in
ſimilitudinẽ impꝛoperij. Sed tũc iam pęni
tentiã infructuoſam agunt: Dicentes eni:

ſaniã. Quia cũ ceperit qͥs deo viuere: mũ/

dum ↄtemnere:iniurias nolle vlciſci:nolle

hic diuitias:nõ hic quęrere fęlicitatẽ terre⸗
nam:oĩa ↄtemnere:deũ ſolũ cogitare: viã
chꝛiſti non deſerere:nõ ſolum ei a paganis
dicit᷑ inſanit:ſed qð magis dolendũ eſt:qꝛ
et intus multi doꝛmiũt ⁊ euigilare nolunt:
a ſuis chꝛiſtianis audiunt:Quid patimini

fratres mei: Momine inuẽti ᷣm viam chꝛi⸗

ſti: qui dicit: quid pateris: putamꝰ qð di-

iſta:incertus eſt fructus. Sed qͥ maleagũt

et viam ſeęculi eligunt:moꝛs paſtoꝛ eſt eis.
Qui autem eligunt viam dñi: vita paſtoꝛ
eſt eis. Veniet ipſa vita iudicatura? dam-
natura cum paſtoꝛe ſuo eos quib dicitur:

* —

Ite in ignem ęternũ:qui pꝛęparatꝰ eſt dia Matt

bolo ⁊ angelis eius. Illis autem quibꝰ in/
ſultatum eſt⁊ qui irriſi ſunt quia credebãt:

audient ab ipſa vita quem habent paſto/

rem: Venite bñdicti patris mei: percipite
regnũ qð vobis paratũ eſt ab oꝛigine mũ/
di. Dſia bunt᷑ eis recti mane. Nemo dicat
quia ſum chꝛiſtianus:quare non imperem
iniquis. Moli feſtinare:dñaberis:ſed ma⸗/
ne:quia auxilium illoꝝ veteraſcet in infer/
no a gloꝛia eoꝛum: auxilium de pecunia:
auxilium de amiciſ:auxiliũ de virtute ſua.
Sed cum moꝛtuus homo fuerit:in illa die
peribũt omnes cogitatiões eius.tã vi/
ſus eſt gloꝛiam habere inter hoĩes cum vi/
ueret:tantã vetuſtatẽ ⁊ coꝛruptionẽ ſuppli-

cioꝝ habebit in inferno. ⸗
(Be ulo qᷣ irã diu ĩ pectoꝛe retinet

Z nõ vult huiliari. LXXII

Anis ho qui vult de inimico ſuo A
vindicari ꝓuocat in ſe vindictam

oddei. Sed hoc facite fratres qð dicit

b. 25.

apoſtolus: Nulli malum ꝓ malo redden/ Ro.12.
tes. Hhoc eſt enim vinci de bono malum.

QAñ enim vindicari vis ſine dubio vincere
vis:vide ne dum vis hoĩem vincere:ab ira

otdeüt

Aſ⸗

ent
ſoeuirri⸗
Nusnal
lnini
uuſfie
Ettolen
6 ſenot
Ubonon
ſaginann
Cuiele⸗
ſgcoela.
utegets
Pemdlennlun
ſürpoun
Pesionis
gis:
kanq
MMesgl
Gtasun⸗
Anoeni
r. old
oſpec
lncprsm
ſepcutte
Qöago⸗
Geonunen
latend
lagonnc
lensdiclt
gen pilo
malofaenn
ledunlen
fennopt
nöchin⸗

Ad fratres in beremo Se XIIII LXXV
. vincaris. Quia leſit: vis ⁊ tu lędere: quia* q̃ris? Ecce ego h ſũ in celo ⁊ ĩ tena pſeqᷣris
– 4 nocuit: vis ⁊ tu nocere: ⁊ vt tu vincas am/ me. Quare dixit: Me: qꝛ qſi de mẽbꝛis ſuiſ
ari plius magis ille nocuit: quõ vincis ma/ dicebat. Mõne ſi aliqs calcet plãtã tuã: nõ
lum in malo: Hon hoc dixit apłs:non hoc dlamat lingua tua? IAlle Sꝑ quẽ factũ ẽ co⸗
d id audiſtis: Ego nolo vinci a malo audiſtis? lũ⁊ terra: ꝓpt eũ quẽ fecit ð terra: ſine terra
dihe, Et foꝛſitan reſpondebis: hHoc ⁊ ego volo. deſcendit in terrã:⁊ in cęlo leuauit terrã:id
edicg Szʒ nemo me vincit.Dixit enĩ apłs: Vince eſt carnem quã ꝓpter nos dignat“ eſt aſſu
ne in bono malum. Hoc eſt eni: vt qui teleſit mere. Deus fagtus eſt hõ: vt hõ poſſit eſſe
ſabef ſua iracundia:tu illum vince tua patiẽtia. qð deus eſt: nam quę ꝓmiſit dabit nobis.
lcuig⸗ Qui te leſit ſua auaricia:vince illũ tua mi / Securi eni ſum quia cautioneʒ nob fecit:
ilne ſericoꝛdia. Ecce qui te ſua auaricia expolia quam cautionẽ euangeliũ ſcripſit: ⁊ iõ red/
ofmnn uit:ecce ęget:ecce eſurit:ecce ſitit:ecce men didit nobiſ.CQAuid putat frẽs non eum no
uti Bo. 12. dicat: inimic'tuus ẽ. Sʒ ſi eſurit ciba illũ: bis redditurũ vitam ſuaʒ qui ꝓ nobis de-
Wmun ſitit potum da illi.hhoc eni faciens:carbo/ dit moꝛtem ſuã:humilitatẽ: iniurias: ↄtu
niu .. B nes ignis congeres ſuꝑ caput eius. Si hoc melias: paſſionẽ in terra ſuſcepit ꝓ nobiſe
tütdog. cogitas: quaſi ad maliciam nos hoꝛtatus Ergo regnũ: fęlicitatẽ: etnitateʒ nõ dabir
hpeizin eſt: tanq; dixerit vt plus ei noceas vt car/ nobis qui ꝓpt᷑ nos mala ꝑrulit? Ergo bo⸗
nſenl bones ↄgeras ſuper caput eiuſ. Si hocco/ na ſua nobis negabit: Ad hanc ſpem fra
ſtzanc gitas in malo: vis vincere malum: z ioſam tres qꝛ ꝓmiſſoꝛ verax eſt ſecuri ambulemꝰ.
cee elemoſenã vt faciaſ:amoꝛe vindictę vis fa ò Sʒ ſic viuam vt ſemꝑ viuamꝰ:vt cuʒ ante
amzgn cere. Sed dico qᷣd eſt carbones ignis ↄge/ ipſum venerimꝰ: bona frõte dicamꝰ: Red/
mlegi res ſuper caput eiuſ. Carbones ignis ſunt o de qð ꝓmiſiſti: quia fecimus qð iuſſiſti:et
lncics. in qbus vꝛit᷑ vt pęniteat illuʒ contra te ini⸗ viuere cum illo valeamꝰ in ſę.ſę. Amen.
npehe micitias habuiſſe.homo es:homo ẽ:lede-/ ¶ De dipite.· GSexrmo LXxY
mnden⸗ re voluit:lędere vis.Ecce duo mali eſtis: Udite ita; qui eſtis in populo: et
dn Quõ ergo dicis ⁊ ego odio maluʒ quiau- ꝗ ulti aliquãdo ſapite: Accedite ad
mecknabeig ges numerũ maloꝝ? Vis vincere inimici Jepulturã moꝛtuoꝝ ⁊ videte exem/
ucrici as qð vincere debeas.Et dum iſta ↄſidera cauſa eius ſeruat᷑ in iudicio chꝛiſti. Fuirer
tainin uenis diciſ tibi: homo ẽ quid melęſit: Ro· iple ſimil nobis viuens in vanitate: reple/
nerw gem ꝓiillo dñʒ vt pęnitear eü: Et ſi leſſt ex tus diuitijs multis: multiplicauit agros:
nigteni⸗ malo factus fuerit bonꝰ: Mec defendi an / plantauit vineas: implens hoꝛrea in thech
RKüRZ re dñm ſerui inuerecũda feſtinatiõe ꝓpe· multis:lętatul eſt in abüdantia ſua:⁊ ecce
nimen remus: vt cum dies illevindicte aduenerit ſfſubito ablata ſunt ab oculis eiꝰ: Plaude-⸗
se nõ cũ impijs petõꝛib puniamur ſᷣ cũ iu/ batur ſibi per ſcemata multa:pcioſis veſti⸗
cninie⸗ ſtis ⁊ deũ timẽtibꝰ honoꝛemur in ſę.ſę. A. bus erat indutus:pompas ⁊ luxurias ſibi
panu: De futura adhibens: epularũ diuitias exercebat: ſal-
nrin. * „ Ig. Den L tationes ⁊ iocus in ebꝛietatibꝰ exhibebat:
rilade 2, a res chariſſimie ð audiui ‚pꝛandia ſua cũ cena miſcebat: ⁊ lęticię ſuę
Ai ci: Vt ſurſũ coꝛ habeamꝰ:ſpe ſit vt vix dabat finẽ: Et ecce ablata ſunt oia ab
mni de illa futura vita cogitemus. Hic ocuł eiꝰ. Abi g abierũt illa oia: Ubi pom/
ciogl⸗ ſic agamus vt illuc ſemper viuamꝰ. Ecce pa: vbi ſcemata: vbi exqſita ↄuiuia? Vbi
Mcent enim q;ta dignatio dñi nr̃i qui fecit nos: nam ſunt illi qui euzʒ in foꝛo longiꝰ ab oĩbꝰ
l ſe deſcẽdit ad nos. Si ergo deſcendit ad 2ſpiciebãt? Ubioꝛnatus domoꝝ veſtis
er nos: leuauit nos:iam in coꝛꝑe ſuo leuauit pcioleę luxuria?. Ubi gẽmarũ ambitio ⁊ ar⸗
nos. Caput nr̃5m ibi ẽ: ſequant᷑ membꝛa. genti pondus imẽſum⸗ Vbi poſtremũ ip/
Pinco, Ille eſt in cęlo:nos in terra quaſi longe ſir ſa cupiditas qͥuę cuzʒ oia quotidie quęagit
enncſenn a nobiſ. Si interroges longe:charitatẽ in / nelſcit qn totũ poſſit amitte? Abi ſapiẽtia
nsgini terroga ⁊ nobiſcũ eſt. Si eni ille non eſſer illa ⁊ forl excogitata diſſertio? Vbi atplau
oſelin nobilſcũ: non clamaret de celo ſaulo perſe⸗ ſus laudum ⁊ adulatio amicoꝛuz aſſiduaz
vnuaiu· gueri: õ ipſu leruos ei :Er vt familla⸗ Vbi fuox ſubditi gregesalapadan radcias
ung Act. a. riꝰ dici: mẽbꝛa eiꝰ: Saule ſaule qͥd me ꝑſe / tis lumis: Vbi añcedentiũ turba clientůæ

„

Bancti

Tranſſierũt oĩa ab ocułeius:⁊ vltra nõ erit
memoꝛia eius. Jatet i ſepulchꝛo redactꝰin
puluere:deſfluerũt carneſ eiuſ q̃̊s delitię nu
triebãt:ſeꝑati ſũt nerui a cõpaginibꝰ ſuis:
ſola remãſerũt oſſa ꝗᷓ ſeruant᷑ in exẽpla vi/
B uentiũ:vt cogſcant᷑ reliquię moꝛtuoꝝ. Pu

Aunguſtini

to ſuſpirio ad dñm mente ↄuͦſa ne ꝑmittas

accedere ↄſiliũ qð ſenſum poſſit inqnare.
Sicut enĩ veſtimẽtũ candidũ:ſi fuerit ſan/
uine aſperſum:ſi mox fuerit lotũ candoꝛẽ
ſuũ recipit:ſi autẽ inſederit ⁊ incoxerit ma/

S

aglect
ibi

Derl
lige

uien cula vix lauat᷑:ſic ⁊ mens humana:ſ . li
tat᷑ reqͥeſcere coꝛpus:abijt aũt aia ei in in/ tem coiatlone mox delenarittpaet An
fernũ ⁊ nõ videbit lumẽ.Circũdãt eni eum um retinere candoꝛẽ:ſi autẽ diutiꝰ reſidere
tenebꝛę multę: męro:ꝛ ⁊ afflickio apꝛehẽdẽt pmiſerit: vix cuʒ magno laboꝛe purgatur.
ei: vermes ⁊ ignis ↄſumẽt eũ:⁊ fletꝰnõ de hec eſt autẽ pᷣma victoꝛia ſecreti certamis
ſinit ab ocuł eius:ſtridoꝛ dentiũ frequẽtat noſtri qð dñs expectat ⁊ angelus:cũ cogi-
ei eo qð peſſimi doloꝛes perurgunt eum et tatiõibus maligni mens humana ſideliter l⸗
nõ deſinũt pene ab aia eius.Tunc ſe pęni/ occurrit: ⁊ bonis oꝑibus malos ſuꝑat cogi nan
tet male vixiſſe iĩ ſeculo:⁊ hęc ſibimetipſi re tatus.Hinc laus naſcit᷑:hinc creſcit gloꝛia: dun
putãs dicit ſe pietatẽ ⁊ mificoꝛdiã nõ feciſ/ Qicut apls ait:Cũ venerit inqᷣt dñs villumi 1. Cor tuoleae
ſe vt quęrat eã ⁊ nõ inueniat: multaſ diuiti nabit occulta tenebꝛarũ: æ maniteſtabit eõ Rei
as ſe poſſediſſe ⁊ nõ eas pauꝑibꝰ erogaſſe: ſilia coꝛdis:tunc laus erit vnicuiq; a deo. dan
ꝑdidiſſe ſe tpᷣs penitẽtię ⁊ non ſe coꝛrexiſſe AManifeſtũ eſt enĩ apud fidelioꝛes: qꝛ non P dct
ab oibꝰ malis: dies ſuos negligẽdo trãſiſ/⸗ dſiolũ de factis ſed etiã de cogitatl aut laus Eerin
ſe in qbus habuit ſpaciũ bñ faciẽdi vt non è aut vituꝑatio a deo iudice tribuat᷑. Itẽ qo Moin
incideret in talibꝰ pęnis. Expectat enĩ euzʒ inuiti patimur cogitationes frequent:non henntl
reſunectio magna vt radat᷑ peioꝛi iudicio o nos lateat frẽs: qd maligni frequent cogi⸗ Maliri,
em que vt geſſit. Ybi eni e ↄturbãt multi/ tatiões ſuſtinemus:qñ alit ↄtingit:de apo lluirſe
tudo angeloꝝ: q ſupꝑ penas ſunt aſtituti: ? ſtolo dicamꝰ: Mõ qð volo h ago: qð odi ün
d talit egerit elemoſynã nõ amauerit: iiõ illo facio: Etvideo aliã legẽ in mẽbꝛis meiſ Phr
miricoꝛdia ei denegat᷑: Gehẽna ardẽs eum repugnantẽ legi ment: meę: ⁊ captiuanteʒ facdn!
expectat: q:ꝛ pauperẽ ⁊ ęgenũ non amauit: me in lege peccati.Et reuera vnũ ꝓpꝛiũq; ſmnnt
ventrẽ eius ppetuus penetrat vermis:qui ſtudiũ eſt ſatbanę:bumanam menteʒ pꝛa/ huge
eſurientẽ pauꝑem nõ ſaturauit. O qᷓtũ va uis grauare ↄſilijs. Si qdẽ hanc iniuriã ab nahan
let apud dñmmificoꝛdia ꝗᷣ in h ſeculo exhi exoꝛdio ſoꝛtiti ſumꝰ vt nos ſerpentiſ caput hnnhaoht
bet. Sicut dñs n ieſus chꝛiſtꝰ in euãgelio obſeruem:ille aũt nrjm calcaneũ:vtiq; nõ ſignunt
dicit: Dii mif̃icoꝛdes:qm̃ ipſi miſicoꝛdia, nfi pedũ calcaneũ:ſᷣ mentis ſinẽ obſeruat: ehum⸗
ↄſequent᷑. Irẽs mei dilectiſſimi exhibete vt ſi quõ poſſit currentẽ ad celeſtia animã lr li⸗
mificoꝛdiã dũ lucẽ huiꝰvite habetl ne tene moꝛſu ſuo ad terreſtria retinere. Aduerſus tchode
bꝛę moꝛt vos cõpꝛehẽdãt. Elemoſyna eni has ̊ obſcuritates maloꝝ vt ſinceris men- Cnikatan
emũdat pctã ⁊ ipſa interpellat ꝓ nob dñʒ: tibus viuere poſſimꝰ: coꝛdiſ oculi bene cu⸗ ſnen
q; q habemꝰ relinmꝰ⁊ qð pauꝑibꝰ dedi randi ſunt.Et vt vincamꝰ:arma nob ſur- teit
mus ipſum integre poſſidemꝰ. Dies enim valde neceſſaria. Arma inqt militię nfenõ 2. Con.l0. Aimnlin
i ngueriotz migicondeg molieo, carnalia ſed potentia deo ad deſtructionẽz mmtne
9le lo ie qui e munitionũ: ia deſtruẽtes. Amẽ Clenk
Arecuein ſenla Eonlo aenen. è un malopo alia de 8. Amẽ inn
ecogitationibꝰ⸗. er. LKXVI Bermones dini elii Anan, –
&Rimũ quidẽ cogitatiõibꝰ malis re Iſtini ad fratres ſ⸗ al ae, ian
p pugnandũ eſt: vt c aliqd carnale moꝛantesg ⁊ quoſdam alios felici⸗ mpol
aut ſoꝛdiduũ ſuſurrauerit aduſariuſ ter expliciunt. Eride äi
ꝛius q; ſautiet mẽtẽ ſagitta deleat᷑ ⁊ excu E ertete tin
clat᷑. Solet enĩ triſticia a fferre ⁊ dubitatio .
nes de ꝓpoſito ⁊ deſperationẽ bonoꝝ ad-⸗ nri
ſpirare: ⁊ varias cupiditates igerere:⁊ eos VVV ““
oĩno ſagittas acuere:vt ſicut in.x.pſalmo cad
PS. i. ſcriptũ eſt: Ut ſagittẽt ĩ obſcuro rectos cos· “ .R Nnmn
de.Zu S mox cũ ſenſerꝭ iſta:moliri gemia/ v l finn

Mins
[Sequuntur H
ak ollect⸗ untur gueg er vigert
gnnn md tS grore 5 bes inerſis⸗ r
ling De vi diuncta. ati Augu/ * MM:obortta ce. s
Nertſu⸗ ſanc ita: cõ or is unijs ace. tis 5t falutar
nlie ſts Waoren atione ae morte vidua e eiſcr Brl dlaurrana⸗
lni e natris daenere un KZanngodme⸗ oms dbt won az
mmis Onich * „ Wu⸗ vead müdi t oẽ oſt moꝛtẽ vii iſ dotauit:
* nircui⸗biſto⸗ ſanen zintih⸗ roem arnar S vitt Ptepilt:og
iin taie alann der Zugunt te anclli Etn d nari ctuſteſut ot
Nn ſeltionl: attehcerel⸗ temg Phel Eck na der Snneln vocaret:
r ppet augunkinuon dunde eyls as aen lagte tni piteus viuebat. ii⸗
ulanus Deietes 8 1g lhana ſcrio rſe s ds vritrwrn ſolũ tibuebar Len eemolb
dr6 us placer ſa chꝛiſti: v eint auguſti prerge acicatric ynas large ſtea iia
ignd ciſſe glaccreſieut ch t deo ſtudea uſtin⸗ ter g ei vñ ices pauperũ urgit tribue/
ach c. . eo ſtudeas in oi ei i co ns centuplũ rũ liniret. ue⸗
Biagna bar du 4dͦ eliet puella: wrem 0 . n ol/ Die oꝛde ei? inf tuplũ reddi ret. Pꝛo⸗
luuthu⸗ nega in angulo yr dfem wonlten die pꝛeuenta⸗ ſixit ⁊ paſſi lidit: dũ crucẽ
7 ½; chꝛiſtü 1 pmanẽs: elia; fugi quęe tu i a27 viſitat onẽ. DHũ ã uce
ſi de rediret 1füdebat eger ugnne 6 dErsnttc ta ate vñe: bf at qjda
uitmm detedlter dbatale Diũ aſt don 9ofo ta iſti ancilla mano ge ꝛbſiſcia tua
tra domiͦ ſin ua verb domũ tar antam a tua ↄſi neri cemẽ
nen aog; ipſa puella e pediſſeqᷓ erabak:e è/ (Lx q; lach ideraret: tã mẽes ex⸗
rabar: eo& rucis expꝛ hꝛymarũ ret: tata x⸗
Er nſ elta vantet a receſſilſet:te ex⸗ Berpreſanginpaliet tãt grati
ericia ſua nt poꝛtab :2 totu ꝙ veſtigia ei m in paſſio azʒ toꝛcula gug
fcded miſcuit:iſ. nunq ců at. In tor im „ per gia eins alloe tua culari tug
ionel 4 ricia d el ed frequent puellis lude a aute palmentu der eccleſiã la . adinueni
— ecko ſurge in noct dentib“ ſe ² q;to plꝰ aj defluente achꝛyme d it:
runmn nes qs a! ſurgebar:2 te adhuci!: e tu ab efflu luentes oſten. ie deſa⸗
— a mfe noie r: geni dpucipue/ . tur deſiſtere uentia lachꝛyn eiidehat. Et
ii nes asamnenoie menn nibeſteris ofo⸗ da Dan tertel em au hoerahe
0 be flexis ofo⸗ i ak. Tan oplus fluui ari bostabz
enn ſeratio: an b infantia dia didicer e ieiung Tanta aute uuius lacl zꝛtaba
nini bat. Se aturali aüt cue erat: no jeiunado ali autez grarl lachꝛymarũü
mnalagu et de pfn bane vemela rſtnn eol ir mi-⸗ n gnam vocab. ellebat ꝙ di cilla chꝛiſti
diöct bat:ho a domo fi eſa in ſin vilige, 1 am accedebe bak: tanq̃ ebus quibul
unng. D thoſpites 2 fugiẽs p nu collocabat in coꝛd egebat. Er qᷓ; ad amara ibul
litigã tes i paupibus cabat ti ꝛde tanq̃ rat autez ei arã medici
g5 8 infl pibus tri 6 anq; faſci tez ei tim edic
a Heluabar⸗ eeri ibuc:, guann adus
An at. Cü aü⸗ eis yt puel s inſirmnon ſe⸗ pigri repmeret: e ꝛe tanch cogita
Inbus aüt parẽ puella pote⸗ mon ſe⸗ gricia to rin ope tañ frenũ ᷣ li
nisnnen⸗ us delicat Etes eiꝰ terat ſerui ne modũ ꝛperet: in ane ſtimul lin/
lübenean emilata reſp am oꝛn⸗ cculariũ ſcopa xcedere mnctis ta nu us ne
ecim: puebat. are volui iu ve⸗ opa pur⸗ ret. Timoꝛ nq; regula
nobn lecim: eaʒ bat. Et cũ uiſſent: ipſa te:os gabat coꝛ vi oꝛ autẽ iſte gula
ſteriens diderũt.i nobili p tcũ eſſet an ꝛipſa ꝛos a falſitat 2 vidu ute iſte ta
R tiam ſumn aũt timoꝛ carthaginẽſi diuiſi ſeculare ab b o vanit plictta-
Wumlt uerit:q; ma pulchꝛi ꝛe 2 honeſt nen a uiſſe:b in oib⸗ oꝛe eius reco. ate. Nuq;
An j. tqta etiã ꝛitudie vſie ſtate: q; chꝛiſtu on ibe verbis recoꝛdoꝛ G
auerit: ce ia pudiciti eohsenndara, en bᷣmo noiab ec ine ver
MWfi ꝛcerte in bꝛeul ia eam dſis n dota / m eiꝰ occu oiabat. Tm̃ ti act ſem
g, eimonil iß oꝛ ii tan ofie magein tem citoccunducrar⸗ An⸗ fimot ofn men⸗
timore dfi optime nllacen ponſet. nü i cauebat: nõ ſolu ſii men⸗
cula oꝛe dſil ſuffici e ↄſeruant poſſet u ꝓna erat.s at:bᷣ ſpũ pi ab oi ſpecie
daſcſe culath i ſufficient lanit: fili t. tatl rat. Sa pietat ſpecie
sſelc⸗ mag cuſtodiu erudiui os in ti ꝓ poſſe tagebat mi ad omẽébo⸗
agno l it: 2 mari uit: tho mi e coꝛdialit᷑ i at mirabili SEbo/
viro ſuo f. ne lucrata ẽ ciſſimũ cu phanoſc e: ſepultura plere:ſuꝑ oĩia i pie
ere annis a . Cu ad⸗ 5 tas ſ. cuſtodire v. 3 moꝛtuis ſ ia infir⸗
ecim reſpe⸗ leſtibus d :quapꝛopt vidua : 0;ͤ⸗ͤ
e 1 us dñ opt m 87 marit
123 kbug dio eneie unsantace⸗
ebera etan/⸗

chꝛym
vx dein usg: nam i
4 ince am inſpirauit
ctu carnalla eſſet ferociſſin ſernar
nonio ſi oen diuiſ⸗ us Nem chto er⸗
vtuagitadu .

X

ea fere ꝑ
fere ꝑ totu
rerlachbitu en dlem qui
ſus in pitnet coꝛdis: leſcen:dem eſſet
audiebak. Rech min oxneq; ſen⸗
a illa

bat vid
at vidue ſenl.
def manon⸗ noſt coꝛpoꝛales inte
entes exatare vole ddelen inrannn
tare valerent. J u5 eam pun/

bti cypꝛiani duz hec chꝛiſti ancilla mererek e catholici chꝛiſtianũ viderem pꝛiuſq; moꝛe

accige ſlacramẽta: duʒ eſſet in domo:fere a

terra per cubitũ eleuata fuit: caamãdo quęg

quietiſſima eſſe ↄſueuerat dicẽſ: VNolemus
ad cęlũ:volemꝰ ad cęlũ fideles. Quã cum
poſt interrogaremꝰ quid ſibi acciderat:nõ
rñdebat:ſed tanto gaudio replebat᷑ ꝙ oẽs
ad feſtũ ꝓducebãt cantantes cũ ꝓpheta:
Coꝛ meſũ ⁊ caro mea exultalłerũt in deũ vi/
uum.Dũ etiã in die pentecoſtes eſſet refe/
cta refectionce illius panis qͥ de ceęlo deſcen
dit:poſt ſumptionẽ ſacramẽti tanta ſatie/
tate repleta fuit:ꝙ per diem ⁊ nocteʒ abſq;
coꝛꝑali cibo perſeuerauit. Cum apud oſtia
tyberina infirmaret᷑⁊ ſacramentũ a nobᷣ fi-
deliter peteret:nec doloꝛe ſtomachi vexa⸗
ta valeret retinere:viſibilit᷑ infantulus no⸗/
cte media ad lectũ dei famulę venit:eamq;
in pectoꝛe amplectẽs:aia illa ſancta ad cę/

rer:⁊ ecce cumulatius mihi deus pᷣſtitit:vt
te ↄtempta etiam feęlicitate terrena videaʒ
dei ſeruũ.uid iam ãmodo hic faciaʒ ne-
ſcio. Quid ſibi tunc rñũderim: non ſatis re/
colo: ſed poſt dies qͥnq; decubuit febꝛibꝰ:
et ſubtracta a ſᷣſentibꝰ:cucurrimus:a poſt
modicũ reddita ẽ ſenſui:⁊ intuẽs nos ait:
Ponetis hic matrẽ veſtrã.Ego flebã:ᷣ fle
tum ſiniebã: frater autẽ meus lęetus: ꝙ nõ
pegre cõmoꝛi:ſed in patria cũ viro ſepeliri
debebat. Quo audito: vultu turbato re/
uerberans cum oculis ꝙ talia dixiſſet: ait:
Ponite hic coꝛpus meũ: nihilq; cura eius
vos ↄturbet. Rogo tamẽ vos:vt ad altare
dñi memineritl mei vbi fueritl.Dñs auteʒ
illud reſuſcitabit vbicũq; ſepultũ fuerit in

nouiſſimo die. —⸗
Relario Calixti ð ↄauerſiõe:per⸗

lum volauit.Ergo die nona ęgritudis ſuę a ſeuerantia ⁊ quibuſda dictis ſi an/

qͥnqgeſimoſexto anno ętatiſ:triceſimoter⸗/
tio anno ętatis meę:aiĩa illa pia ⁊ religioſa
carne ſoluta eſt die q̃rta maij. Flebã ⁊ effũ/
debã tibi dñe pᷣces ꝓ illa famula tua:vt nõ
intrares cum ea in iudiciũ. Gꝛatulabar tñ
teſtimonio eius:qꝛ apellabat me pium: et
cõmemoꝛabat grandẽ deuotionis affectu:
commemoꝛãs nunq; ſe audiſſe ex oꝛe meo
verbũ durũ aut ↄtumelioſũ ſermonẽ. Illa
famula tua dñjie ↄtinue ſatagebat virũ ſuũ
lucrari tibi:quẽ amabilẽ ⁊ reuerentẽ facie/
bat ſibi. Expectabat enĩ ipſa mĩicoꝛdiam

tuam ſuꝑ eũ:vt ĩ te credẽs caſtigaret᷑. Erat

enĩ iracũdus:ſed illa famula tua nõ tm̃ fa/
cto ſed nec verbo viro tribulato rñdebat:
ſed quieto rationẽ facti reddebat: quẽ tibi
dñe in extrema vita ceꝛꝑali lucrata ẽ.Erat
enĩ ſerua ſeruoꝝ dñe:⁊ oẽs qͥ eam videbãt
laudabãt te dñe:ſcientes ⁊ credẽtes pᷣſenti
am tu eſſe in coꝛde eius. Fuerat eni vniuſ
viri vxoꝛ:⁊ filios totiẽs parturiebat: qͥtiẽs
a te dñe deuiare cernebat. Imminẽte autẽ
die quo ex hac vita erat exitura: nobis ig-
noꝛantibꝰ dſie: ipſa ⁊ ego ſoli ſtabamꝰ in/
cumbentes ad qndã feneſtrã:⁊ terrena ob/
liuiſcẽtes:loq bamur ſoli valde dulcit qlis
eſſet ſctõꝝ vita:quã nec oculus vidit: nec
auris audiuit:⁊ inhiabamꝰ oꝛe coꝛdis pari
ter ĩ ſuꝑna fluenta font vitę: vileſcebatq;
mũdus iſte inter verba cũ delectatiõibus
ſuis.Liũc ait illa: Fili vnũ eſſet ꝓpter qð

in hac vita aliq;tulũ moꝛari cupiebã.vt te

ſcti

b s medi
omni he

Auguſtini. ii

guſtinus:qͥ vere fuit noꝛma⁊ ſpecu
lũ in natura: dũ eſſet annoꝝ. xxx.
maternis ofonibus ⁊ ambꝛoſij ſdicationi/
a
eſi purgatuſẽ:⁊ apud liguriã ita/
lięgadueniẽtibꝰ diebus paſchalibꝰ baptiʒa
tus eſt.Et tũc exultat liguriẽſis ecclia:pia
eius mater gaudet:ambꝛoſiꝰ deuzʒ laudat:

auguſtinus iam ↄſitet᷑: ⁊ fideles omẽs ſibi

tanq; ciui ſideliſſimo de babylonica ſerui-
tute redempto:vna voce oẽs aplaudunr.
Pꝛotinus in ſide catholica ↄfirmatꝰ: ſpem
oẽm quã habebat in ſeculo dereliqᷣt: ⁊ ro/

manonꝝ ⁊ ligurienſiũ ſcholas:⁊ cuʒ euodio

et alipio ſocijs: viro pᷣclariſſimo ſolitario
ſimpliciano ſe cõmiſerunt: ibiq; cum pſdi-
cto famoſiſſimo viro apoſtolicã vitam te/
nere cęperũt:⁊ ſimul cũ multis erant habi/
tantes in placito ſctõ. In diebꝰ auteʒ illis
duz fama auguſtini crebꝛeſceret apud oẽſ:
ↄgregatis fribus ait:dũ in hac valle miſe

rię ſumus ↄſtituti:vtrũ boni ſiue mali ſimꝰ

de nobis ſſumendũ nõ eſt:etiã qͥbuſcunq;
vtutibus cogſcamus dei gra nos eẽ oꝛna/
tos. Nam ſi qͥs nrjm bñũ oꝑat᷑:btũs tñ dicẽ/
dus nec pꝛędicãdus eſt:cum ſimiles ſimus

nauibus omnibꝰ bonis oneratis: de qui

bus tamen incertum eſt vtrum ad poꝛtum
ſalutis perueniaãt. Nunquid iudas in apo/
ſtolatu optime incepit: ⁊ peſſime ſiniuit:⸗

Agnus ille doctoꝛ ⁊ egregius au/

utibꝰ 2 fama antonij audita: ab

⁶☛

nnle
Aectolsd

Gudaren

nonee
oniude

id
ſanea

I

uns
N
1

nebiq
Creſergo⸗
heniteden
ſnoxoco
husment
ereuste⸗
catoemu
augutin
iuſron
getühehe
Huolanti.
Nintdopnn
.qne
Dbanſint
ctntinpf
nterevstnt
lelcetintad
Nieo voen
Ppkoreuer
gudofuat
Nniannoe⸗
Gltin'cäa
gedſidee⸗
batigogoe
cieſögaud
Clenſiifei
luteaugul
Agaſtin
Penobrbi
nmbaſm
nennüfene
Uueſlinn
naitſin
nlitpno
whabeane
ſchtſeho⸗
ſchharlbee
nſlaä

ſner
tere
nunidnz
nutgn,
ſuns e
Lſcheh⸗,
nlandn
Enosait
febise

ſeydlt
dbangre⸗
alek a
Hamnens
Nadale
Disaun;
luüfuentn

ſöͤee⸗
ictsſen

gigos a⸗
matſpenn
ziciandni
ziaudtre
liganäit
ib'bepnn
ſocahapn
danzluon
esonisſb
gonia ſn,
aglavten.
imatihen
tlct:e
azaudtſ⸗
no ſlund
anf⸗
äyumme⸗
gcanubeb
hiauezl
mumti⸗
ennlenie
Nepitin
ichaſcunch
ooceni⸗
eistidic⸗
nuesſinn⸗
nis:degi
uhronn⸗
ſineinuu.

Nunqᷣd etiã paulus male incepit:⁊ tñ vas ⸗ ſub obediẽtia auguſtini ↄcoꝛdit viuebant:

electiõis digne vocatus ẽ? Molite obſecro
laudare me:ſed oꝛatevt valeamus vſq; ad
moꝛtẽ ꝑſeuerare:qm̃ finẽ nrjm de attẽdit.
X Sigeberto in epla ad Mace

oniũ de oꝛtu: conuerſione ⁊ vita
ſancti Auguſtini.) I

t? nus vir acutiſſimꝰ nobilibꝰ cartha
Eaginenſib? oꝛtus natalibꝰ: venit ro/
mam:ibiq; ſcholas liberaliũ artium annis
fere ſex gloꝛioſe rexit. Deniq; mediolanuʒ

venit:⁊ dũ eſſet ãnoꝝ trigita: filiuſq; eius

ãqnoꝝ octo:aduenientibꝰ diebus paſchali/
bus:meritl mr̃is ⁊ ᷣdicatiõe ambꝛoſij:ma⸗/

rer eius regenerauit auguſtinũ cũ filio deo

dato ⁊ mult alijs fere.xlij. Qui baptiʒatꝰ
auguſtinꝰ mox ad virũ ſimplicianũ ꝑꝛexit:

cuiuſ nomẽ celeberrimũ apud ſideles erat:

qͥᷣ etiã habebat manſeolũ ſemotũ ⁊ a genti
bus ſeꝑatũ.Cũ qͥ auguſtinꝰ fere ꝑ annũ cũ
dimidio ꝑmãſiſſe vidi ⁊ oculata fide ꝓba/
ui.Et qm̃ erat ĩ libertate qſi viuentes:licet

ꝓbatiſſimi viri eẽnt atq; ꝑfecti: —

cepto tãti pfis ſimpliciani: Auguſtin po
inter eos inſtituit:vt vitã apłicã oẽs parii

tenerẽt: ⁊ nihil inter eos ꝓpꝛiũ diceret᷑.Cõ
pleto vᷣo ãno:mf̃e auguſtini inſtigante ad

ꝓpꝛia reuertit᷑: ⁊ moꝛitur mater auguſtini
apud oſtia tyberiana: Filiꝰãt apud cartha
ginẽ anno ętat ſuę.xxix.Lũ autẽ eſſet au⸗
guſtinꝰ cũ amic in africa: meditabat᷑ in le/

ge dñii die ac nocte: ſcribẽs libꝛos: 2 doce-
bat idoctos. Hhoc ãt valeriꝰ hiponẽſis au-

diẽſ pᷣ gaudio lachꝛymabat᷑:⁊ ſtati eũ ad ſe
accerſiri fecit:⁊ hoꝛtũ ſecretũ ⁊ remotũ a ci/
uitate auguſtino donauit. Ibiq; pius pat᷑
auguſtinꝰ cum cęterl amicl ⁊ fribus in de/
ſpecto habitu:⁊ cũ incredibili hũilitate an
nis tribuſ mãſit.Deinde cũ inqetudinẽ ve
nientiũ ferre nõ poſſet:duobꝰ fere miliari⸗
bus a pᷣdicto loco ſeceſſit:⁊ ad mõteʒ quẽ/
dam altiſſimũ abijt: ad quẽ ꝑ viam valde
aridã ⁊ pęnoſam adiri põt. Ibiq; auguſti/

nus habuationeʒ ex lapidibꝰ cũctis ↄſtrui
fecit:⁊ ſic hoĩies fugiens habitabat. Ibiq;

cõpoſuit libꝛos ð medicia aĩę:⁊ ð vita mo/
naſtica: ð innocẽtia iohãnis baptiſtę ⁊ he/
lig. Multi quidem ex fratribꝰ infra ſlaxa ⁊

fixuras montiuʒ receptacula ſibi fecerant:
et ibi ꝓpe pr̃em auguſtinũ ꝑ iactũ baliſtę i
oĩ ſctitate habitabãt. Erãt ãt fere.c.xxij.q

Empe theodoſij ſenioꝛis: auguſti

oĩa reputãtes eſſe cõia. Ninũ nemo noue⸗
rat:niſi q infirmitas cogeret:aut valerius
epᷣs ſanctus ad eos viſitãdos veniſſet.Cũ

duüt awpꝛopinqret feſtuʒ pentecoſtes: ſctũs

epᷣs valerius miſit ꝓ auguſtino ⁊ inuitum
pᷣſbyterũ oꝛdinauit. Factus pᷣſbyt᷑ monaſte
riũ clericoꝝ inſtituit ĩ domo epᷣi:⁊ infra an/
nũ ibidẽ viue᷑ cępit ſᷣm regulã apłicã: vt
hactenꝰ fecerat. Hoc aũt valerius epᷣus fe/
cit:qꝛ ipſe gręcus erat ⁊ indoctꝰ: maxie in
reſpondẽdo hęretict in eoꝝ erroꝛibꝰ: Ideo
auguſtino epo ptãtem plenã dedit pᷣdicã/
di qtiens neceſſariũ fuiſſet. MHã multi iam
heęretici ſurrexerãt: ↄtra às dñs auguſtinũ

inſtituit ⁊ oꝛdinauit.

. obitn atc; cõmenatiõe ſan/
Dauguitin. II S
gano dñi. cccc. xxxvij.ſixtꝰ ſedit an⸗
mnnis octo ⁊ diebus.xxx.eo tempoꝛe
valla rex gothoꝝ vãdalos odio in/
ectãs eda in africa eos ꝑſeqͥ diſpoſuit:ſed
moꝛte ſuentꝰ obijt:eiq; in regnũ theodoꝛi/⸗
cus ſucceſſit. Nandali africę nauibꝰ irruen
tes ꝓuinciã vniuſam deuaſtãt rapinis: cę/
de:incẽdiig:nulli ſexui parcẽtes:ętati vł oꝛ
dini. Sub h̊ turbine tribulatiõis btiſſimuſ
auguſtinꝰ amariſſimã ⁊ lugubꝛem p̃ cęter?
diebus ſuę ſenectutt iam pene extremã du
xit vitã:viqẽs tantã ſeuiciã vhiq; craſſari:
vidẽs alios hoſtili nece extincos:alios ef/
fugatos:ecclias ſacerdotibꝰviduataſ:ciui/
tates cũ acolis diſſipatas. Accreuit deniq;
cauſa męroꝛis eius ꝙ ſub ipſius tẽge hip/
ponẽſem vꝛbẽ:cui pontifex ſerat barbari
obſederũt.Sʒ ecce tertio obſidionis mẽſe
febꝛibus incubuit:ſibiq; ſeptẽ pęnitẽtialeſ
pſalmos ſcribi iuſſit:ipſos q; qᷓterniões ia
cens in lecto circa parietẽ poſitos diebꝰ in⸗/
firmitati ſuę intuebat᷑ ac legebat:a vberri⸗/

meac iugit flebat. Et ne a quoq; ipediret᷑

eius intẽtio: añ ferme decẽ dies migratio/

nis ſuę:petijt ad ſe nullũ ingredi: niſi his

tm̃ hoꝛis qbus medici ad inſpiciẽdũ ingre/
diebant᷑ vel eius refectio offerebat᷑. Obſi/
dionis deniq; mẽſe.xiij.coꝛã poſit fribus
migrauit ad &ʒz: anno ętat ſuę.lxxvj. epi/
ſcopatꝰ vᷣo ſui.xl.hiſpanię lumẽ pꝛęfulgi/
dũ: ꝓpugnaculũ veritatl:erroꝝ excidiũ:ſi/
dei turamẽtũ.Oẽs ecclłię doctoꝛes tam in-
genio q; ſcientia vicit inſuꝑabilit᷑: floꝛẽs tã
exemplis virtutũ q; affluẽtia doctrinaruʒ.

Eteni tanta ſeupſit: vtnõ ſolu ab aliqͥ to / plicianũ qͥ; ei bonꝰapparebat ſeruꝰdei: ve 4

to viteę ſuę tꝑe ſcribi:ſed nec qͥdẽ poſſint le re ſic erat:vt ſcʒ ð mõ viuẽdi cũ eo pferret. forind
ctione ꝑcurri. Obijt aũt ãno dñi. ccccxlvj. Et ipſe auguſtinus in qͥdam ſuo ſermone urelt
Pꝛemiſſla habent᷑ ex chꝛonica Bedę.

cullã nigrã: calciamẽta ⁊ zonã nigrã deſuꝑ ooloce
cinctam ad differẽtiã monachoꝝ. Noia au nco
tem iſtoꝝ duodecim ſũt:Auguſtinꝰ ipſe pᷣ/ .
mus: ſecdus nebꝛidius: tertius euodius:
ꝗrtus alipius:qͥntus pontianꝰ:ſextꝰ adoeoo
datus:ſeptimꝰ ſimplicianꝰ:octauꝰfauſtinꝰ X
gręcus:nonꝰcoꝛdulius:decimꝰ valeriꝰ:vn⸗
decimꝰ iuſtus: duodecimꝰ paulus. Reme/

ſic ait: Duodecim fuimꝰfrẽs qͥ induimꝰ cu/ fenoc⸗

Be tranſſatiõe coꝛꝑis ſancti au/
ſtini de ſardinia ad papia. V

Unod leonis qrto: Limbꝛãdus lon/
4 O gobardoꝝ rex audens ꝙ ſaraceni
depopulata ſardinia: illa etiã loca
fedaſſent: vbi oſſa bti auguſtini ob vaſta-
tionẽ barbaroꝝ olim ab hipona trãſlata ⁊

ↄuerſione auguſtini: Hũc ſcʒ auguſtinũ in
chꝛiſto genui: ⁊ poſtq; baptiʒaui euʒ indui
cucullã nigra:⁊ ipſe ad differẽtiã monacho
rũ ſe ſupcinxit zona hellicea dsens ad ſim,

rpliciiſt ollecta quedam er di
erſis ⁊ qad gloꝛis beati Auguſtini
ſermonibꝰ ad frẽs in heremo ſub /
iuncta: feliciter.

recõdita fuerãt:legatos ſuos illuc direxit: ſaiſ
q dato magno auro: pcioſas illaſ reliquias ans igit᷑ ad africã poſt moꝛtẽ mris in oſtijs (i 1
ſeecũ detulerũt: ⁊ ad vꝛbẽ ianuenſem regreſ tyberinis relictis pꝛopꝛijs bonis ⁊ paupe/ tutiee
ſi ſunt: vbi pfatus rex occurrẽs cuʒ gaudio ribus erogando: monaſterium in nemoꝛe ſit
coꝛpus almiſcũ deuote adoꝛauit ⁊ reueren apud hipponã ciuitatẽ pꝛimũ ↄſtruxit: vbi i
ter accepit. Sane rex ⁊ ſui inde ꝓgreſſi cuzʒ cũ amicis ieiunijs ⁊ ofonibus vacãs ſcribe Raun
pcioſiſſimo illo theſauro veniũt ad quãdã bat libꝛos ⁊ docebat indoctos: Et alios ꝑ Auuch ſ
villã in terdonẽſi eᷣatu ſitam: ⁊ cũ ibi coꝛ nemoꝛa heremi ꝗſiuit religioſos ſiue here/ Miuen⸗
pus ſctiſſimum tollere voluiſſent:ita ſtetit mitas:⁊ eos ſecũ in ipſo monaſterid collo/ Aſimi
immobile vt nulla vis hũana poſſet illud cauit.Et cũ eẽt in itinere: reuertẽs ad afri/ Gnene.
moucere. Qð vidẽs rex vouit ꝙ ſi btũs cõ⸗ . cam: viſitauit heremitas qͥ erãt in mote i ſniti
feſſoꝛ ex loco illo ſe tolli permitteret ⁊ tra ſano: aliqͥbus diebus cũ eis moꝛã trahẽs: iſegln
quci papiam: villã cum oibus appenditis et alios heremitas qui erant centumcellis Aaluĩt
ſuis cõcederet ſibi ſeruientibus perpetuo eromam. nchu⸗
poſſidendaʒ. Voto facto atq; firmato: coꝛ ꝛatio Dde paſſiõe oninoſtri ie/ Aalnne
pus ſctiſſimũ ineſtimabili facilitate ſuſtuli ſu bzſtt ua ſctũs ngultin fer/ bstck
tur:⁊ ticinũ vſq; trãſuectũ:clero ac pariter tur edidiſſe: qua dil i getiꝰ Dicen 11 Miſtap
populo ↄcurrente honoꝛiſice ac gaudenter da: Bonifaci gcra⸗ ſ ples indul pgan
ſuſcipit᷑:⁊ in baſilica btĩ petri in qua fatꝰ gentias deciſt. enarratur. vVUI Oleadic
rex ↄſtruens celũ aureũ diguiſſime colloca Eus qᷣ ꝓ redẽptiõe mũdi voluiſti aansade
tur. Facta eſt aũt iſta tranſlatio anno dñi naſci: circũcidi:a iudeiſ impꝛobari: Aeodar⸗
dec. xxi. ãnis ab eiuſdẽ ↄfeſſor trãſitu iam a iuda traditoꝛe oſculo tradi: vin/ Aubapt
decurſiſ.cc.lxxv.Qð aũt in pᷣdicta eccleſia cułalligari:⁊ ſicut agnꝰ inocẽs ad victimã Aalluare
coꝛꝑis eius pᷣcioſus theſaurus ſit recõdituſ duci:atq; ad ↄſpectꝰãnę:caiphę:pilati⁊ he holiioan
ſtupẽdo ⁊ euidẽti miraculo eluceſcit. Siqͥ rodis ĩdecent offerri:a falſis teſtibꝰ accuſa Aalanſnin
dem in ſupᷣdicta ecclia in qua iacet: puteꝰ ri: flagellis ⁊ oppꝛobꝛijs vexari:ſputis con holeret⸗
eſt q aliqͥt annis in die feſti eius ſupabun / ſpui:ſpinis coꝛonari:colaphis cedi:arũdi/ 1feoni
daſ: totã ſeptã ꝑeffluxit: i ſignũ qꝛ ſicut ad ne ꝑcuti:facievelari:veſtibus ſpoliari:cru Apusſci
illa ſoꝛdeſ diluit: ſic ſoꝛdes hęreticoꝝ ab ec ¶(i clauis affigi:in cruce leuari: int latrones .„ Necntihi
cleſia effluens:eius doctrina abſterſit. deputari:felle ⁊ aceto potari:⁊ lancea vul / Cmn n
Antonino archiepᷣo floꝛenti/ nerari.Zu dñje ꝑ has ſacratiſſimas pęnas Qleleni
10 De habitu et conuerſatiõe ſ- an⸗ tuas qs ego indignus recolo:⁊ ꝑ ſctãʒ cru/ Aundii
Ncti auguſtini: 2 VI cem ac moꝛtẽ tuã libera mea penis inferni Unnngef
n Otãdũ etiã ꝙ btũs auguſtinꝰ Pabi ⁊ ꝑpducere me digneri:qͥ ꝑduxiſti latronẽ te ino⸗
tu religioſo ĩ triplici ſuo ſtatu indu/ cũ crucifixũ:Qui cũ pf̃e ⁊ ſpirituſctõ viuis An nn
tus ẽ. Hã pꝛimo poſt aↄuerſionẽ ſuã ⁊ bapti ⁊ regnas de per oĩa ſęcula ſeculoꝝ.Amẽ. —
ſmũ:dicit ambꝛoſiꝰin ſermõe ð baptiſmo ⁊ 5 Nn

Ant ace⸗
Age ten
ſenuerf
eangeo
wiruit

ui

itde
done.
amene
duimen
gideſn
Müal
“
8chodis:
ſerpna⸗
Alefuuſti
Mlerey⸗
s. Pene⸗
onots
gtpue
nunenge
Kunn tt
maäsſade
:Kulde
doſuebene
Aedol
atishefſ
itun nirpi
nainthi
mmmaclis

inoſriie
ſtn ſe
etdien
es ill
. W.
nüdiwwb
elmgohn
lotadl:ſin
kunmn
hephiuntte
l
ni hunse
4 Cdrerücdt
–
enilunones
lauun
unus gs
niäin
tui fani
linczius
lr Me.

R notatio.

¶ Annot tatio principaliũ ſententiarũ

Materiarũ atq; ſententiarn me/

Aurelij Auguſtini ad fratres in he
remo cõmoꝛãtes quoſdaãq; alios
collectarũ:ſũmaria ac bꝛeuis An/

Sermone.xl. A.

pibꝰ apellatꝰẽ :ꝛexcelſus ſcʒ:
Opater excelſus:⁊ pr̃ multaruʒ
bꝛaã vi li ·(gentiũ. Sermõe.xl. B.
ter tũc offert filiũ ſuũ.Sermo.xl.D.G.
Abſoluẽdi ⁊ ligãdi nõ ſibi arrogẽt auẽtatẽ
clerici qͥ in terra querũt poſſidere hęredi/
Abſolui nõ debet com/ (tatẽ.Ser.lix.B.

punctꝰ niſi fuerit ↄfeſſus.xxx. D.circa fi.

Abſtinentię mira ⁊ magna eſt virtuſ.Ser.

Abſtinenẽdũ eſt non tam coꝛꝑe Exxi.B. .

q; mente. Ser.iiij. KIK.
Abſtinẽdũ eſt q;dtum valitudo pmittit. In
iij. regula.ca.xi.Et ſer.j.C.xxiij. C.xxv.
Ac Accidia q́;ta (C. xxviij.hh.xxxix.J.in fi.
mala faciat.xvij. D.

Accuſari non debet reꝰ niſi ſub duobꝰ vel

tribus teſtibꝰ. In.iij.regula.ca.xxiij.
Ad Adã ſic expulſuſẽ ð paradiſo vt coꝛrigeret᷑
ꝑ gram ꝓ peęna tꝑali adipiſceret᷑ eternam
E ſe abſcõdit ⁊ vo (ꝓmiſſionẽ.xxvj.B.
catus a deo tunicaſ pelliceaſ accepit qͥd ſi
Adeodatꝰ puer beati au (gniſicet. Ibidẽ
gu.baptiʒat᷑.i ſer. amb.ð baptiſ.aug.B.
Aduluatoꝛes veritat ſũt deſtructoꝛes:dia
boli ioculatoꝛes:alĩarũ int᷑fe ctoꝛes:⁊ oim
Aduerſarius (maloꝝ inuẽtoꝛes. xxix. A.
noſter eſt ſermo dei . lix. hh.
Af Affectionũ quattuoꝛ ſunt q̃litates.lxx.C.
Al Alipius ſctũs baptiʒat᷑.in ſer. amb. D.
De eodẽ habes etiã ſi er. iiij. C.in medio.v.
L. xxj. A.in me. xxij. C.
Qui altari ſeruit: ð altari viuet:quõ intel/

Am Amoꝛ dei in deo (ligenduʒ ſit.xxxvij. C.

ꝑmanere facit.lxij. A.
Si vis amari a chꝛiſto ama.xxviij. J.
Amicitia mũdi fallax eſt. xlviij. F.
Ambꝛoſiꝰ mediolanẽ.ieiuniũ mẽti et coꝛ/

por cũ elemoſyna fᷣuãdũ iſtituit. xxv. B

An Angelos indubitata fide tenemꝰdiuina pᷣ⸗
ſentia ⁊ viſione btõs ⁊ ſine fine lętari ĩ bo
De angeloꝝ gloꝛia ad (nis dñi. xlvj. A.
deũ⁊ admiſtratiõe circa nos: ppt qð ſunt
honoꝛãdi.xlvj.B.

. moꝛia dignarũ: ex ſermonibꝰ diui

Bꝛaam foꝛma eſt obediẽtię:

Abꝛaã tribꝰ noibꝰ ſub tribus

Angelos ꝓpt magnalia ꝗᷓ fecerunt imitari
Angelus cur eſſe de (debem'. xlv/ LC. D.
buit nuncius incarnationis chꝛiſti.xx.C.
Angeli oĩa bona nr̃a offerũt deo:⁊ gaudẽt
ð ꝓfectu⁊ triſtant᷑ ð defectu nr̃o.lxviij.A
Angeli bonivel mali aſtant moꝛientibꝰ:ex
Anima rõnalis tres ha/ (emplũ.lxix.B.
bet potẽtia & intellectũ: voluntatẽ ⁊ me⸗
moꝛiã:ſine qbus ꝑfecta eſſe non põt: nec
hoꝝ aliqð ſine altero ↄſiſtit.xv. B. in me
ÆO oium creaturarũ natu (dio. xlviij. A.
ram ꝑticipat:ambit ⁊ capit.xlviij. A.
Non moꝛit᷑ nec ſuccũ bit.xlviij.C.
Animę oẽs ſpiritus ſunt. Ibidem.
Anima de celo venit a deo carni ↄceſſa.xl⸗
nõ peccat ni (ix.D.in medio.lxix.D.
ſi per carnẽ. xlix.C.i me. non aiat ni⸗
aĩę plus ꝓ/ (ſi mẽbꝛa vnita.ij. B. i fl.
uidẽdũ ẽ q́; coꝛꝑi.l.A. B. lvj. D. lxvj. A.
Signũ qñ aię plus qᷓ; coꝛpi ꝓuidet᷑.l..
Anima quibꝰ nutrit᷑ ⁊ veſtit᷑.lxxv. c.
Animę cũ exeũt coꝛpꝰ:aut ſunt i paradiſo:
aut in inferno: aut in purgatoꝛio. xlvuj.
Cum egredit᷑:quõ deuʒ ( D. lvij. B. in fl.
videt:quõ angelũ:quõ ſeipſũ:⁊ quõ ſpʒm̃
aliũ bonum vel malum.lv.D.xliiij.D.
Cũ qᷓ;to timoꝛe ⁊ hoꝛroꝛe egredit᷑ de coꝛpe
Vtrũ animę defun/ (lvij. B. lxix.B. C.
ctoꝝ habeant curã de viuis.xxvj F.
Animę qᷣbus ſi uffragijs iuuent.xluij. B.
xlviij. D.

Anima iuſti cũ magno gaudio exit lyij B

Antichꝛiſtus ẽ qui pacẽ impedit.xxviij. J.
Qui apoſtolo paulo non obedit: euãgelio Ap
Apli cur bti. xliiij. F. (vdicit.lix.D.
Apoſtatare neq; eſt:moꝛtale eſt ⁊ cũ dana/
tione ſemꝑviuere.exẽplũ.xxxiiij.A.in ſi.

ABpoſtatare q; Exyiij. R.lx. H. i fl. C. D.

Apoſta ſia quę mala faciat. viij. KLNK.
Apoſtata non ędiſicatoꝛ ſed deſtructoꝛ eſt
Apoſtata eſt (monaſterij in.j.reg.ca.iij.
incarcerandus. Ser.j. D.
Q& nõ ſit recipiẽdus ad pᷣmũ gradũ. Ix. B.
Aqua ſalutaris triplex.xlj.B.i me. (in fi. Aq
Ariſtodemꝰãſliſ młtt laboꝛauit naturã ap? Ar
iueſtigare:nec ad plenũ potuit.xv. A.cir.
Ariſtoteł vᷣba ð aialibꝰ ponũt᷑.lv.D. (ſi.
Arma chꝛiſtianoꝝ pax ẽ chꝛiſti.xlv.C.
Aſtutia ſine ſimplicitate ſuꝑbia ẽ.iiij. A. Ar
Auarꝰ nõ hʒ miſicoꝛdiã.lxij. C. (in fl. Au
Auaricia radix oium maloꝝ: ſeruit ſaia,

Annotatio

trię:matervſurę:genitrix ſimonię:fomes

culpę:ęternę pęnę via ⁊ nutrix gehennx.

Auaricia abyſſus inſatiabil:pe (xlviij.E.

ſtis interm iabilis:qꝛ oĩa vitia ſeneſcunt:
ſola auaricia iuueneſcit. xlviij. E. lviij. B
Auaricia dęmone peioꝛ: qꝛ ille ſimiliſ deo:
iſta ſuꝑ deũ aſcẽdẽ cupit:iõ merito audit

Auaricia nouerca ẽ iuſti / viij. E. in ſi.
cię.xxxv A. xlij. B. .

Auarus nimis ẽ cui nõ ſufficit deꝰ.l.E.cir.

Aurũ ecclłia hʒ ꝓ egẽtiũ neceſſitate:⁊ (fi.

captiuoꝝ redemptione.xxxij. C. in fi.

Aurelius epᷣs carthagiñ.h̊ memoꝛabile fe/

Augꝰ ſagaciſſimꝰ artiũ li/ (cit.lij. F. in fi.

beraliũ indagatoꝛ:a romanis pncipibꝰce

drus odoꝛiferꝰ fuit apellatꝰ.xl. C.
OQ nõ ſolũ a cartha ginẽſibꝰ ᷣ etiã a roma-
nis acutiſſimꝰreputatꝰ:pontiani pſᷣfecti ſi

liã ſibi in ↄiugiuʒ paratã cũctaq; ꝓmiſſa
0%⁊
Augꝰ rhetoꝛ pᷣſtãtiſſi (diolanũ.xxxvj.F. .
Viy fuerit heremita? monachꝰaut canõi/

ſpernẽſciuitatẽ caute relinquẽs fugit me

mꝰ ⁊ logicus acutiſſimꝰ: a mediolañ.ho/⸗
noꝛifice ſuſceptꝰ:artes oẽs liberales ſine

Spceptoꝛe adeptꝰẽ. In ſer. amb.ð eius ba/

Cõpat᷑ oliuę fructifereę: turri (ptiſmo.A.
dauitice:viti abũdanti:cuiꝰ doctrina ab

aoꝛtu⁊ occaſu:ab aqͥlone⁊ auſtro viget.xl.

Eius tanta erat in dicẽdo gr̃a: (C. in me.

tãta copia ac facũdia:vt nõ temere eiꝰ di

cta diſſolui poterãt. Ibidẽ circa i.
ÆρR tãta ꝑtinacia ⁊ diſputationis ſuę acri/

monia ac vehemẽtia ambꝛoſiũ qũq; vrge

bat vt int ſuplicatiões ꝙ deꝰ ab eiꝰ capti
onibꝰ aüteret rogare cogeret᷑. Ibidẽ ĩ ſi.
O patiebat᷑ dẽtiũ doloꝛeſ vehem̃tiſſimos

ſiẽ ipſe teſtat᷑ in ſuis ↄfeſſiõibꝰ.xxxvj.D.

Tge erroꝛis ſui adhęſit viri ꝑfecti ꝑ qs illu
minari meruit:⁊ baptiʒari nõ diſtulit.xxj
Pꝛecibꝰ ⁊ lachꝛymis ſanctęma (A.xl.C.
tris ſuę adherere ceępit ſcti ambꝛoſij pᷣdi/
catiõibꝰ. In ſer. ambᷣ. ð bap. aug. B.
pᷣcibꝰ mr̃is ſuę:⁊ doctrina amb.ad fidẽ
De ↄuerſiõe ⁊ ↄᷣſatiõe qͥd (ↄuertit᷑.xl.C.

calixꝰ papa ⁊ ſigiſbertꝰ ſentiãt:vide in ad

NAi ꝑ ſctim̃ ſimplicianũ (ditiõibꝰ.ij.et.iij.
ligurieñ.in fide inſtruit᷑.v. B. añ me. xxj.
Augꝰ afer carthagiñ. (A. xxxix. B. xl. C.
phs acutiſſimꝰ ↄtẽpto gẽtilium cultu:ad
verã chꝛiſtianã religionẽ dino nutu ꝑue⸗
AA ãno ętati ſuę trice (nit. In ſer.ambᷣ.A

ſimo a btõ amb.baptiʒatꝰ nouis veſtimẽ
tis ⁊ cuculla nigra induit᷑:⁊ cingulo ex co

rio ſᷣcigit᷑. In ſer. amb. vbi ſup. B. cir. fl.
et.xxvij.E. xxviij. J.cir.fi. B.

Cũ qᷓ;tis lachꝛymis ĩ baptiſmo erroꝛẽ ſuu,

ↄfitet᷑ ⁊ ↄuerſiõis diuturnitatẽ:nã dimi/
diã fere vitę ſuę ꝑtẽ int gentiliũ moꝛes cõ
ſumpſit. In ſer. ambᷣ.ſupᷣ̊. A. in l.
Æ baptizat᷑ diebꝰ paſchalibꝰ cũ adeoda/
to ⁊ alipio. In ſer.ambᷣ. B. añ me.
Augꝰ triũphare viſus ẽ in illa hoꝛa q̃ ſacro
baptiſmate nouũ hoĩem indutꝰ ẽ:in q̃ cũ
amb.dino inſtictu hymnũ decãtauit: Te
deũ laudamꝰ. In ſer. ambᷣ.ibidẽ.
De ⁊ uerſiõe augu.angeli gaudẽt: celum ⁊
terra bñdicãt dñm:qꝛ ab eo tanq; religio
nis exoꝛdio chꝛiſtiani auxiliũ capiũt ⁊ ſuf
âO ãno ętatl ſuę (fragiũ. In ſer.amb. Ibi
xxxiij.a ſctõ ſimpliciano edoctꝰ vitã here
Hhoꝛiatu fa · (miticã inſtituit.xxxix.B. C.
ctoꝝ amb.⁊ ſimpliciani cũ ſuis friꝰ here

„5 — „

miticã vitã aggredit᷑.xxvij.A.xl.C.

Qualẽ habitũ deferebat. In addi.vſ.

cus aut q̃lẽ habitũ ipſe ⁊ ſui deferebãt:et
vtrũ ſub ꝓfeſſiõeviuebãt.ſer.j.A.i fi.B
A.cir.fi. D.ĩ me.xxiiij.A.xxvij.E.xxviij
A.in me.J.cir.fi. RK.xxxviij.B. in fl. xxx
Ete fuit ab / (ix. B. in fi. lij. B. lx. B. C.
ſtinẽtię cũ ſuis fribꝰ.iiij.C.xxviij.ih.
Cõſtruit monaſteriũ in heremo:⁊ poſtmo/
dũ inuitus epᷣatũ ſuſcipiẽs in domo epi p
ſbyteros ſecũ eẽ inſtituit.iiij.C.in me.v.
centũ ⁊ amplius (C. xxj. D. lij. B. C.
monachos in heremo ſimul habitare fe⸗
Tria mona (cit.vj.C.xxj.A.cir.fi.iiij.C.
ſteria ↄſtruxit in honoꝛẽ ſanctę trinitatl:
pmũ in heremo:ſecũdũ in hoꝛto lõge ab
vꝛbe:tertiũ clericoꝝ ĩ domo epᷣi:qͥrũ duo/
rũ vltima pᷣdicatiõis officiuʒ ſuſceperũt.
Volens ad (xiiij.A.xl.C.in me.lij.B. C.
africã redire poſt moꝛtẽ mfr̃is ⁊ monaſteri
um ędificare quot frẽs ⁊ qͥs ſecũ attulit a
Apud oſtia (ſctõ ſimpliciano.xxj.A.xl.C
tyberina cũ mr̃e ↄſtitutꝰ vt ad africã redi
ret:a pontio ſfecto romã reducit᷑ edificia
paganoꝝ viſurꝰ cęſari cadauer.xlviij.F
Vt monaſteriũ ↄſtrueret:ſuũ primoniũvẽ

Inſtituit heremitas in ſoli (didit.xxj.D.

tudine moꝛe aplico cõit᷑ oĩa poſſidẽtes.j.

Cũ ſuis nil ( A.xxj.A.in fi.xxxix.A.B.

habebat:nec pauꝑeʒ ſe eẽ erubuit:qꝛ pau
pertatẽ ⁊ obediẽtiã ſeruare ꝓfitebant᷑:q

.„

gizian
Olec⸗
u
ſopeluft
grchalb
aͤbeenbe
Peotinu
awbiſae
Cadbipe
nicedüv
Clierte
umport
Oenſen
tuitrolu
Alourra
Uuoman
AMa
oncos i
fanſſtony
Gnlet
donpenen
Gillceb⸗
Ppletted
hnierezte
ſenttasſoo
Hunßſent
elebatnin
nentöui
nreſecn⸗
gnedini
onesin
ſhiosſo⸗
Percorrecti
üpfenpe
Kiſuitv.

Numar
ſigewlea

hrores
Banied
kudeeſee
Uen

b f.

nmiſn
Mädin⸗
inores
di
nten
nme.
wnäſon
wainä⸗
nn T
ic.
Gänggun
nöͤrlen
icpüͤttiu
ſr and Pi
r li ber

. bDH.

uis fid'her
Au...
nadd.
Nheuaandt
neitbinet
ſal Kiſ
AniL.
wi E
i. Bini.m

.k A.

mortetno

zindonoeig
i . eney.
li 57.
A bobirnrin
rii⸗
ar mintat:
on bͤgetb

chtci dod⸗

ſicepeit⸗

1neli⸗.

veinanſen
ſcinmli⸗
v A
un afrid⸗
tiuck äfa⸗
uer Nnii3
. gfmmonmm
dt m
goſileeu
em4,
Aunfin
egimmninl

principaliũ ſententiarũ

etiaʒ iam fact?ꝰ epᷣs ſũme ſeruare curauit.
EÆ ſe caput ⁊ pncipiũ (xl.A.in ſi. F.in fi.
oium ſᷣm aplicã vitã viuẽtiũ dicere nõ ve
tribꝰ noĩbus vt abꝛaã ſit (ret᷑.xxj.B.
apellatꝰ: Excelſus:pfr̃ excelſus:pr̃ multa/
Cõpellit frẽs diebus (rũ gentiũ.xl.C.G.
paſchalibus vinũ ⁊ panẽ triticeũ ſumere
cũ bleti butyro mixtis.xxxix. R.in ſi. In
Adeo timuit epᷣari vt ad lo/ (i.reg.ca.iij.
cũ vbi ſciebat nõ eẽ epᷣm nollet accedere.
&Oρ ad hiponẽ veniẽs ꝓpt᷑ amicũ (lij.B.
vidẽdũ vt ſecũ monaſtice viueret:raptꝰpᷣ
ſbyter ⁊ epᷣs oꝛdinat᷑:nil pꝛet᷑ indumẽta ſe
cum poꝛtãs:cętera pauꝑibꝰ erogauit.lij.
Oẽm ſpem reliqᷣt: ⁊ qð eẽ po/ (B. cir. fi.
tuit noluit:nec ꝗᷓſiuit eẽ qð fuit:ſᷣ abiectꝰ
Diſputat cũ foꝛtu/ (eẽ ĩ domo dei. Ibidẽ
nato manicheo quẽ publice ſuꝑauit.iiij.

nonicos ſuos de inobediẽtia:rebelliõe et
remiſſioꝛivita ĩ cõpatiõe heremitaꝝ.v.F
tũ diligebat frẽs ſu/(G. xxxvj. D. E.
os:⁊ venerabat᷑ ſenioꝛes.j.A.xvij.E.xx⸗
tũ lugebat ꝑditũ ianuariũ in (viij.hh.
ꝓpꝛietate defũctũ.v.E. S. xxvij. B. lij.
Charioꝛes reputauit he/ (C. J.qliij. B. F.
remitas ſuos ignaros ⁊ hũiles qᷓ; ſapiẽteſ

Nunq; ĩ eᷣatu carnes (elatos/xxij. A.D.

edebat niſi cã hoſpitalitatl:ſᷣ eandẽ abſti
nentiã quã in heremo habuit:tenuit.xxj.
In refectiõe ſua ⁊ ſuoꝝ lecti (D.poſt me.
onẽ dinã pꝛiꝰ audiri inſtituit:⁊ ↄ̊ detracti
ones ĩ mẽſa vᷣſos ſepᷣtos habuit:Si qͥs ⁊c
j.B. in me. xxvj. D.ij.reg.ca.ij.et.iij.ca.
Clericos ſuos a ſe expulit ad tpᷣs ꝓ / (xiij.
pter coꝛrectionẽ nõ in dãnationem.v.G.
Cur diebꝰ paſchalibꝰ eos ⁊ ſan (xxvj.B.
ctũ prĩ̃em valerium reliqᷣt ⁊ ad heremitas
trãſiuit.v.G.xxvj.B. xxviij.A.cir.fi.
In epᷣatu exiſtẽs ſꝑ heremũ cupiebat.xxx/⸗
Frãgit vaſa eccłię ⁊ dat le-⸗ (iiij. B. in fi.
ꝓſis⁊ ꝓ redẽptiõe captiuoꝝ.xxxij.C.ĩ fi.

Aagłvult ð pietate qᷓ; ð crudelitate argui

Ter in die fecit ſermoneʒ. (xxvj.C. in ſi.
xxxiij. A.
Veritatẽ tacere nõ audet:nec tñ ꝗrit place
re niſi eis qͥ vitã coꝛrigũt.xxxvj.H.··
Pꝛopt veritatẽ inſidias paſſus vt occide/
ret᷑: ⁊ moꝛi paratꝰ erat.xxxvj.D.

Jaã epᷣs factꝰad ęthiopiã cũ alijſ vt euãge

liũ pᷣdicaret aſcendit: ⁊ q̃lia monſtra illic

viderit. xxxvij. G.

Audacter ſdicat ↄtra vitia.xlvi..
Æρ baptizat paganos ſexaginta qͥs ipᷣe ad
Auguſtini vita cũctiſ (ſidẽ ↄuertit.vj.A.
imitabilis erat.lij.A.liij. A.F.in fi.
Cũ fribꝰ ita viuebat vt cũ illis ſine ſine vi/
Sempꝑ bñ ſenſit ⁊ credidit ð ( ueret.lij. A.
ſuis fratribſis.lij.C. H
Cõem vitã cuʒ ſuis agebat ⁊ ꝓfitebat᷑.lij.
De cõi oĩa acciꝑe voluit:⁊ talẽ (A. C.m.
veſtẽ hr̃e voluit q̃lẽ pᷣſbyteꝝ aut diaconũ
De veſte pᷣcioſa erube (hr̃e decuit.liij.G.
ſcebat. IJbidem. H
Cauſas agit pupilloꝝ.lij.D.E.liij. ST.
NRõnẽ ſenex reddidit bonoꝝ fratrũ domꝰ:
ſiue ꝗᷓ ad cõitatẽ ↄtulerũt vel ↄferre habe
Cur qͥrũdã hereditateʒ (bant.liij.ꝑ totũ.

et oblatiões reciꝑe noluit.lij.D.E.

Triſtes mendicos plures reliqͥt qꝛ vñ dare
Cur muta / (poſſet oĩbꝰ nõ habuit.lij. F.
uit ↄſiliũ:neminẽ velle oꝛdiare clericũ:ni⸗
ſi qͥ cũ eo vellet cõem vitã agere.lij. S. H
Qui augu.amãt:qrũt ĩ eo qð lau (liij.ihh
daãt:qͥ odiũt vt detrahãt.lij.E.liij. A.B
De obitu ⁊ trãſlatiõe eius a ſardinia (F.
ad papiã. In addi.iiij.et.v.

Balneũ cuius (gnificat.xxiij.B.
inſirmitatis neceſſitas cogit mime
Ad balnea (deneget᷑. In.iij.reg.ca.xxxj.
nõ ibũt religioſi minꝰ q; duo vel tres. In
Pꝛo baptiſmo nihil exi / (iij.reg.ca.xxxij.
Qui ð baptiſmo aliqͥs leuãt:eos in fide in
De barnaba frẽ⁊ pᷣ (ſtruere debẽt.lxiiij. F
ſbytero domꝰ ſcti auguſtini.liij. Yꝓ.
Bartholomeꝰ apls viuẽs excoꝛiat᷑ vno die
et ſequenti moꝛit᷑.iiij. B. in fi.xxv.E.

Bella iteſtina peioꝛa ſũt qᷓ; foꝛinſeca.v.E. Be

Qð ð bñ̃ficio ſuꝑeſt ſter victuʒ ⁊ veſtituʒ
Bſiſicia (pauperum eſt. xxxvij.C.xxj. B.
nõ ſũt ꝓcurãda vlłl ſuſcipiẽda a potẽtia ſę

Byrrhũ qͥd ſit.liij. O ¶(culari.xxxvij. D. Bi
De bonifacio adoleſcẽtulo.lij. YXæ. So

Bona ꝗdã ſũt ꝗᷓ nõ ſũt iocũda:ꝗdã iocun
Bona aliqñ obſunt (da ꝗᷓ nõ bona.ij. B.
et mala ꝓſũt.xxviij.F.
Bona hfre plures appetũt:⁊ boni eẽ nolũt.
Bona eccliarũ primonia ſunt xxj.B.
pauperum. xxji. 5B5.
Qui bona facit ob laudẽ hoiuʒ illa ꝑdit: æ
q̃ abſcõdit in iudicio iueniet ea.lj P.

Abylon ciuitas magna müdum ſi- Ba

Bonoꝝ alij fũt actiui:alij otemplatiui: alij
vtrũq; ſimul.xxxix.E.
Anonici regulares dicunt ppꝛie pᷣ
ſbyteri domꝰ ſcti aug.xxxix J..rl.
BG. lv. A. lix. A. lx. BDD.
Nõ cantet᷑ in choꝛo qð nõ ita ſcpᷣtuʒ eſt vt
cantet᷑. In.ij.reg. ca.j.et.iij.reg.ca viij.
Charitas foꝛma eſt oiĩs bonęuctionis.xiij
Charitas ẽ virtꝰ ⁊ ↄſũ umatio vir (A. cir.ſi.
tutũ.xlvij. F.

4

Charitat vnitas ſponẽda ẽ terrenę: cõmo

do heęreditatl.liij. D.in fi.
Quos charitas dei ſociauit nullus loc ſe⸗
Charitas non (parat. In.j. reg. ca. vij.

querit ꝗ ſua ſũt: ſic intelligit. In. iij. reg.

ca. xxvij. Et ſer. j. B. in me.
Qui charitatẽ hʒ deũ hʒ.lxij.A.

aro ẽ quę aiam ꝑdit ⁊ vitia recipit. xlix.
E eętna ꝓpt tꝑalia ꝑdit.xlix. B (A. i me.

Dũ caro gaudet ſpũs deficit. xxxij. A.

Animã mult malis grauat:cũ tñ ab ea oĩia
Semꝑ bñficijſ dei ẽ (bona habeat. xlix.E.
ingrata:⁊ qͥbꝰ malis ſubiaceat aĩia ſubtra

Carnis cura nõ eſt aĩę pᷣpo/ (cta. xlix. D.

nenda:qꝛ famulari dʒ nõ dñari.l.A. B.

Ei niſi ſimplex victꝰ ⁊ ve (lvj.D.xvj.A.
lcticus debet᷑:qð ampliꝰẽ aię reſeruet᷑.l.C
ÆO domãda ẽ q;tũ valitudo pꝑmittit.iij.re/
gu. ca. xj.Et ſer.j.C.xxiij. C.xxv.C.xxviij
ÆOR domãda ẽ ne impi- (H. xxxix. J.in fl.

guata: dilatata ⁊ incraſſata vt aſinꝰrecal/

Caſtitas ideo ſumme eſt (citret. xl.G.

amanda. xvj. B. in medio.

QLaſtitati tũc qͥdã ſeruire volũt: qñ libico

eos ſeruos hr̃e ↄtemnit. Ibidem.
„ cõmẽdat nos deo:⁊ angelis ſimiles fa/
t: ⁊ ſuꝑ ęthera ↄducit.xxxvij.E.i me.lxv
ziä abũdatia ⁊ fertilitate diu (B. in. fi.
ſtare non poteſt. exemplũ.xlvij.E.
Si caſte vixerimꝰ:rixę intus non erunt nec

Caſtitas etiã intactis (verba. xlvij. F.

coꝛpibꝰ ſic fugit a moꝛibꝰ. In regu.iij.ca.
Caſus alioꝝ novᷣ erũt exẽpla.liiij.C. (xxj
cCe In cglo ſumꝰ ſide nõ coꝛꝑe.lxxij.A. in me.

Celariũ vnũ dʒ eẽ in monaſterio ⁊ is qͥ cela

rio pꝛęponit᷑ ſine murmure ſeruiat fribus

ſuis. In.iij reg.ca.xxvj.xxxiij.et. nriüh.

De cęna dñiica.xxviij.ꝑ totum.
Cerebꝝ ſedes eſt ſapientię.lix.C.
Tene certũ ⁊ dimitteę incertũ.xliiij. c.

Ci Cibus bñ maſticat citiꝰ digerit᷑.lv. A.i fl.

xiba nõ ſolü fauces ſumãt:ſᷣ ⁊ aures eſuri

Annotatio

ant verbũ dei. In. iij. reg. ca. xiſ.

Chim era quid ſit. viij. B.

Eypꝛianꝰ ſctũs oĩa ꝑ ſpm̃ſctm̃ opelmeloch
De fratre cyrillo. xxj. A. (tus eſt. xxv. D.
in me. D. .
De cyrillo ciue himonẽſi cuiꝰſiliꝰmf̃em pꝛg
gnantẽ opꝛeſſit:ſoꝛoꝛẽ violare voluit:pa
trẽ occidit:⁊ duas ſoꝛoꝛes vulnerauit ad
moꝛtẽ.xxxiij.A.
Clementia quid ſit.xxiiij.C.
Clerici a ſoꝛte dicunt᷑:qꝛ ſoꝛs eoꝝ deus eſt.*
Clericus duo ꝓfite/ (lix. B. in fl.
tur: ſctitatẽ interiꝰ:⁊ clericatũ exterius.lij
Clericatus magis onus eſt q́;ᷓ (h. in me.
honoꝛ. IJbidem.
Qui paſci deſiderat ab eccłia: nihil ppꝛiũ
habere deſideret. IJbidem.
Clericat ei nõ tollit᷑ qꝛ voluerit hr̃e ꝓpꝛiũ
Si ęgternã cupiãt heredita/ (lij. G. aj. hH.
tem: nihil acciꝑe debẽt in terra moꝛienti/
. Qui in terra ꝓpꝛiũ hr̃e deſi / (um.lix.A.
derat:a chꝛiſti diſcipulatu recedit.lix.A.
Cur radant caput.xxj.B.xxvij.E. (in ſi.
lix.C. DD.
QAlericus ꝗ comã nutrit ⁊ caput radere eru-
beſcit: nõ ſe de dei ̊ ð mũdi ſoꝛte eẽ teſta
Cur oꝛantes non velant capi ( tur. lix. D.
ta. Ibidem.
Codices certa hoꝛa ſingulis dieb⸗ petank: Co
extra hoꝛã qui petierit nõ accipiet. In.ij.
reg.ca.ij. et.iij. ca.xxxv. (A. B
Cogitatiõibꝰ malis ita ẽ reſiſtẽdũ.lxxvj.
Conceptꝰ qᷓto tꝑe in vtero ꝑficit᷑.xxv.D.
Cõcoꝛdia maloꝝx licet ↄtraria ſit bonis:tñ
optãda ẽ ꝙ boni ↄcoꝛdiã habeãt⁊ mali di
Concupiſcẽtia car/ (ſcoꝛdiã.ij. C. circa.fi.
nis fomẽtũ ⁊ mater ẽ voluptatũ.xxxj.G
Concupiſcẽtia oculoꝝ qͥ ſit.xxxj. C.
Cõcupiſcẽtia fęmiarũ nõ ſolo tacito affe-
ctu:ſᷣ affectu ⁊ aſpectu axetit ⁊ apetitur
Conſidere nemo de/ (JIn. iij. reg. ca.xxj.
bet de bonis ſuis.xxxix. Kk.
Conſiteri cur debeamꝰ pctã cũ deꝰ ea ſciat
De peccatl ↄfeſſis cũ la/ (xxx. A. C. iin fi.
chꝛymis ſñi hʒ diabolꝰvltra accuſare.Ibi.
Non ſufficit ↄſiteri deo ſed alterutrũ ↄfite/
ri debemꝰ. Ibidẽ.
Confitens de quibꝰ ſe examiare dz. xxx.B
Confeſſio debet eſſe humilis:vtilis:ſecre/
ta:frequẽs: ꝓmpta: amara: lachꝛymoſa
et feſtina.xlviij. 6355.
Confeſſio nõ eſt differẽda ad vltimũ qua/

QAui (oe le⸗

Angeſt
ſonlelo
clee
ſonſehe
Cur lben
o: 1
Quino/
ſonfeſio
nencatie
ſonieſen
inoꝛis
ſo⸗
puncün
Qulverb
goͤhaben
Contelon
bentintr
Conteon
oruiͦſ⸗
luni in
ſoniiie
ſouncto⸗
foniſiope
uſtüme⸗
öpenaio
Lonprna
glammor
ſonſeine⸗
Lonſcinep
laſti
ſuefamin
Deconſtan
Gocuoot
Aenole

Lugiſnt

Whllacus⸗

Connneede

bentdet
dis. 8

Alidene
Al tar ldate

flli frete
Cinrcſc⸗
Nöoſſrn

laſtlini
N Li

Anhenn
ee gniſe
het Uii ic.
liogait 1

emnelder
W.d.

ning
olutge
nerulte

gdasch.
r Hin.
egenusl,
(biane.

zncbl gni

it bie pil
li.G. .b.
mamoriene
ceditli.

Numdartan⸗
diſereiin
(urle.

dic'ani

ubin A.
(

tidi. n,
gici. W. 4
4 nbonistti
Nheitnuid
ii (aa.
zint

un

ene t

alant
1alii

nunn N.
1 leumd M

nnſet

ſ ngluſn
nrchſun

principaliũ ſ⸗ ententiarũ

drageſimę: ⁊ q̃lit oflts ſe hr̃e debeat ad“
Confeſſio humili ⁊ puro Ofeſſoꝛẽ.xxx.C.
coꝛde eſt faciẽda.lxiiij.C.

Confeſſoꝛ qð ꝑ ↄfeſſionẽ ſcit: min ſcit qᷓ; ſi

Cur libent᷑ ⁊ ſidẽter pec/ )neſciat. xxx.C.
catoꝛ ↄfiteri debeat. Ibidem.

Quinõ oↄfeſſus latet: incõfeſſus dãnabit᷑.
(Ibidem.

Confeſſionis vtilitas ⁊ com⸗/
mendatio. xxx. D. xlj. D.

Confeſſoꝛ caut eſſe debet ne ↄfitẽti verbũ

timoꝛis aut terroꝛis infigat:vt euʒ a vᷣbo
ↄfeſſiõiſ extreat: nec abſoluere deber cõ/
punctũ niſi viderit ↄfeſſum. xxx. D.in fl.
Qui verbũ ↄfeſſiõis in coꝛde habet ⁊ ĩ oꝛe
nõ habet:doloſus eſt aut vanus. Ibidẽ.

Confeſſoꝛẽ decet ſcire quã:qualẽ ⁊ qtã de

beat infirmãtibꝰ exhibere medicinã. Ibi/
Conkfeſſ oꝛes licet rabiẽ ꝑſecu / (dem.in fi.
toꝝ nõ ſ. enſeat maryuſ Fmmis nõ tñ pꝛi/
uant᷑.xliiij. F. in me.lx.A.in fl.B.

Coniũctiões tres valde mirabiles legim?.
Cõpunctio ſanitas ẽ aiarũ: ¶ v. D. cir. fli.“

remiſſio pctõꝝ:ſacriſficiuʒ ſpiritale: holo/
cauſtũ medullatũ.xj.C.
Cõpunctio coꝛdis ꝗᷓ ex humilitate naſcitur
Compunctio coꝛdis (duplex eſt. lxx. *
quattuoꝛ modis generat᷑. lxx. E.
Conſciẽtię puritas iõ eſt amanda.x.A.
Conſciẽtię puritas ꝑ quę acqͥrit᷑. IObidem.
Conſciẽtia nobis ſufficit: ſed qͥ fidenſ ↄſcię
ſuę famã negligit crudelis ẽ.lij.A.et.liij.
De conſtantia. Ser.viij. (D.
Aodus ↄtemplatiõis qͥs ſit.xxxiiij.B.
A ↄtemplatiõe dei quę impediũt.lix. C.
Quidã ſunt actiui:qͥdã ↄtẽplatiui:qͥdaʒ ſi/
mul actiui ⁊ ↄtemplatiui.xxxix.EE.
Continere debẽt clerici: ꝓbat᷑ exẽpliſ. /
Conuerti debemꝰad deũ in tri (vij. F. S
bus. xxx. B.
Qui de ↄuerſiõe nos admonet celo ſedet
Qui tardat cõuerti: pe/ (xlv.A.lxvj.A.
riculũ facit animę ſuę.lxxj.A.

Feſtinet qᷣſq; ↄuerti dũ põt: ne cũ i voluerit

nõ poſſit.lxxj.B.

Coꝛ ſurſum ẽ habendũ.lxxiiij. A.lxxij. A.

Coꝛrectio ad pᷣpoſitũ vel pᷣſbxterũ pᷣncipa/
liter ſpectat. In.j reg.ca.vj.et,iij.regu.

Coꝛrectio a ſei. inciꝑe de / (ca. xxiij. et. xlij.

bet. xiiij. B.

AQui occultat coꝛrigẽda inſtruit dolum. j.
Qui coꝛrigere põt indicãdo (reg. ca. vj.

non erit innocẽs ſi tacẽdo perire ꝑmittit.

In. iij. reg.ca.xxiij.
In coꝛrectiõe fraterna qᷣs ſ⸗ uasdus at mo/
Q debet fieri cũ odio vitio (dus. Ibidẽ.
rum ⁊ dilectiõe hoiuʒ. Ibidẽ.ca.xxiiij.es
xl. Et ſer.xiiij. C. D.

Coꝛrectiõis gladiũ zelo iuſticię: non odij:

nõ rancoꝛis: charitas euagĩiabit.ſer.xiiij.
Coꝛruptio nen facit vt coꝛpus cedat (B.
in non ens. xlviij. C.
Chꝛiſtus totus fuit in celo:⁊ totus in mun cr
Chꝛiſti nomen falſe poꝛ (do.xix.A.cir.ſi.
tat qͥ nõ vult oꝑe implere qð debet. xxx/
Chꝛiſtianus quomodo vi/ (vij. A. cir. fl.

lere debeat. lxiiij. ꝑ totum.

Cupidus inferno ſimilis eſt.lxij. EgE. Eu
Amnati vtrũ velint oĩno non eſſe Da
aut in penis eſſe.xxvj. E. DW
nö pt diligere aut deſiderare

Ideo in cternũ damnã / (iuſticiã. xxvj. J.

tur:qꝛ ſemꝑ peccãdi volũtatẽ pabuerunt .
Decimas tempoꝝ dare iube⸗ Exvj.G e⸗
mur ſicut ⁊ rerũ.xxv.A.in fl.

Decima ẽ danda de oibus quę hõ q̃cunq; H

arte lucrat᷑ vt inde viuat. xiiij. C.
Defuncti ſi habeãt curãviuoꝝ qbus ꝓſint
aut qͥbus iuuant᷑ ſuffragijs: ⁊ 9 pꝑꝛo eis
ſit libenter oꝛandũ:habes.xxvj. F.xliiij.

Aðõ delectat ꝓdeſſe cre (B. C. xlviij. P.

ditur etiã ſi noceat.iij.reg.ca.xxxj.
Delitię verę quę ſint.l.C.

Detractoꝛ ſibi nocet ⁊ alios inſicit vt lepꝛa Z

Detractoꝛes expellẽdi ſunt de (xxvj. A.
ↄgregatiõe vt ↄfuſi pęniteãt ⁊ ſe emẽdẽt
Detractoꝛẽ expellere no eſt cru/ (xxvj. B.
dele:⁊ ſi ſe emẽdauerit eſt fraterne recipiẽ
Detractoꝛ nõ ſolũ eſt expel (dus.xxvj.C.
lendus ſᷣ nec ad menſaʒ admittẽdus. Jõ
augꝰ in menſa ſcptũ habuit:Si qͥs amatl
In detractiõe nõ eſt ꝑſona no/ (xxvj. D.
minanda. liij. F. in ſi.
Religioſis nõ eſt detrahendũ nõ expe·
dit detrahentibꝰ.liij. J. circa l.
Contra detractoꝛeſ exponit: Sedẽs aduer
Detractoꝛ aĩam interficit ſi (ſus ⁊cc.lj. AX.
cut gladius coꝛpus.xlv.B. xxix. A.
Detractio laqueus eſt diaboli.xlv. N.
Inter detrahentẽ ⁊ foꝛnicantẽ nihil diſtat
Diabolus multos ſub ſpecie bo / (xlv. C. vi
ni decipit.vj. B. viij. BDB.
Vt nõ diligam?deũ:deus hcipere nõ põt.
Ante oĩa diligat deꝰ: (v. A. in fi. vij. D.
deinde ꝓxim In. ij. reg. ca. net M. s. D
3

Annotatio

ca. j. Et ſermo. xiiij. A.
Pꝛoximus ideo diligi pꝛecipit᷑. lir.5.
Dilectionis oꝛdo quis ſit.xxviij.lh.xxxviij
Dilectio ſpiritalis bonoꝛum eſt: : B.
omnis eam habens bonus eſt. xxviij. h.
Non dilectio carnalis ſed ſpiritalis debet
elſſe inter ſpiritales. In.iij.regu.ca.xl.
Dilectio inimicoꝝ cur pꝛopaũ eſt ſignum
chꝛiſtianoꝝ. xxviij. G.
Dimittere debemus peccanti ⁊ veniã po/
ſtulanti ſine diſceptatiõe. In.iij.regu.ca.
Diſcere a chꝛiſto quę debeam'. xxxviij.
Xlvj. E. lxx. A.

Acd diſciplinam ſeruandã ille ſolus eſt ap/

tus qui ⁊c̃.lxj.A.
Per diſcoꝛdiã mali quandoq; boni efficiũ/⸗
Diſcoꝛdie non habean (tur. j. C. circa fi.
tur aut cito ſiniant᷑. In.iij.regu.ca.xij.
Diſcoꝛdia domeſtica peioꝛ eſt.v.E.
Diſpenſatoꝛ ⁊ dñs in hoc differunt. xxxvj.
Ditari velle ex pauperũ ⁊ vi/· (B. in me.
duarum exiguitate vltra omnẽ eſt iniq⸗
tatem. xxxj. E.
Illi ſunt ditioꝛeſ qui in ſuſtinenda pauper
tate fuerint foꝛtioꝛes. In. iij. reg. ca. xvij.
Diuitię dona ſũt foꝛtunę nõ naturę.vj.D.
O comparantur vino mellito. xxxj. D. in
Potius ſunt inſidię q; amicitis. (me.
xlviij..in medio.
Eta mala faciant. exemplis paret xl. E.
Comes diuitiarum luxuria eſt ⁊ ſuperbia.
Diuites cur non debeãt pau/ (Ibidem.
peres deſpicere. xliiij. A.
Cum terrena acquirun rꝛperqunt celeſtia .
Diues omia relinquet.lxvjy-. (lxij. B.
PB. xix. B. lxxxv. A.
Nihil pꝛodeſt diuitias diſpergendo dare
pauperibus ⁊ pauperẽ fieri:ſi anima ſuꝑ/
bioꝛ efficiatur diuitias ↄtemnẽdo q́; fue/
rat poſſidendo. In.iij.regu.ca.v.
o Doctrina bona laudat᷑: pꝛaua repꝛobat᷑.
In.j.regu.ca.v.
De fratre doꝛotheo.xxj.A.in me.D.
E ebꝛietate terribile exemplum.
Ebꝛietas qᷓ;dta mala (xxxiij. A.
faciat.xxxiij. B. et. lxfiij. D.
Qui ab ebꝛietate non cauet:peccatuʒ non
euadet.lxiiij. D.
Ebꝛietas etiam ſi audit verba ſancta non
ſuſcipit. lxv. B. in fi. lxvij. C.

gc In eccleſia quattuoꝛ ſunt oꝛdines fideliũ:

vnũ maloꝛum:tres bonoꝝx. xxxix. E. h.

tumnhon
IJn eccleſia tres ſunt ſtatus: ſcilicet libera/ kteuunß
tionis:ↄſeruationis ⁊ coꝛonatiõis.lv.A. hiu. n
Pꝛimus ſtatus eſt pęnitẽtię:ſecũdus iuſti kucunt
cię:tertius gloꝛię.lv. HD. Wrdr
Eccleſiã cum ſumma reuerẽtia intrare de/ inan
bemus: ⁊ ibi oꝛatiões fidei fundere.lxiij. A nul
Enthecã eccleſia nõ hʒ.lij. F. (D. in me. ncter
Aelius eſt minus egere qᷓ; plus habere. es uunier
In.iij. regu.ca.xvij. Cnfiun
Quodlibet elementoꝝ ſibi aliqᷣd ꝓpꝛium Et OLiche
vendicat in coꝛpoꝛe humano. xlviij. B. Pcela
Qui elemoſynã non dat egenti (circa fi. nonon
vitam extinguit.xxxj.E. Kuchariſ
Elemoſyna danda eſt ex quacũq; arte deꝰ nbus c
alicui ingeniũ lucrãdi donauerit.lxiiij.C. lore eren
Elemoſyna non eſt facienda cauſa vindi/ Peſanaoe
Ad elemoſynas facien/ (ctę. lxxiij.A. B. ii Cinn
das alios inducere debemus.xxxj. F. Deelſoch
Elemoſyna non ſolũ viuis ſᷣ etiã defũct ẽ ,Qlicuut
7Klemoſen cum iniqͥ/ (faciẽda. xliiij. B. buuln.
tate abominabilis eſt deo.lxij. A.in fi. Kuununc
Eiemoſynarũ vtilitas.lxxv.B. in fi. noneckin
De eleuſino pꝛeſbytero domus ſancti au/ /NEt
Eligendi tres ſunt modi (guſtini.liij.J. 1
ſcilicet electio: ſubelectio ⁊ pelectio.xxx/ Va
De epiphãia dñi. Ser. xliij. ꝑ totũ (ix.D Ep ſedehbett
Opoꝛtet epᷣm eſſe ſine crimie ⁊c̃.de pᷣſbyte/ gcclse
ris etiam intelligi debet.xxxvj.B. Deiuino
Epiſcopi apłoꝝ vices gerunt ⁊ ſunt vicarij nigtie
chꝛiſti. xxxvij. A. et. D.in me. ſ lctue,
Epiſcopi ſicut vocant᷑ paſtoꝛes gregis:ita ſhono⸗
et patres plebis ob curã ⁊ ſollicitudinem lenrlr⸗

Comparant᷑ oliuę pꝛopter tria. (xl. C. P
xl. C. in mechto⸗⸗ Aan
ſint capita populoꝝ:duces cęcoꝝ:clau D
dox bacul:terrarũ pᷣncipes:ſi boni ange nl
lis ſupioꝛes:ſi mali fuerint demonibꝰ in⸗ tr.
ferioꝛes.xlij. D.in fi. ru
Epiſcopus ſi non eſt hoſpitaliſ:inbumanꝰ „ lkſütae
Mõ dʒ hfr̃e bona terrena ad poſ (eſt.lij. C mmnaſ
ſidẽdum:ſed ad diſtribuendũ:non diuiti un
bus ⁊ cognatis ſᷣ pauꝑibꝰ.xxj.B. i.me. Anſnli
Non eſt epiſcopi ſeruare aurum ⁊ remoue- M lono
re a ſe mendici manũ.lij.F. tiltsn
Epiſcopi debent illumiare verbo: paſcere d
exemplo:⁊ fouere egenos tempꝑali benefi
In nullo errare non eſt (cio. xl. C. in me.
humanũ ſed diuinũ.ix. A. K
De eradio pᷣſbytero qui auguſtino ſucceſſit Er enzn
in epiſcopatu.liij.C. D.
Non eſſe vtrũ meliꝰ ſit q; male eẽ.xxvj. E. Z1
Eua tamdiu virgo fuit q;diu pomuʒ veti/ u

principaliũ ſententiarũ

tlben tum non guſtauit. xxv. A. nos inuitat.x). B.
li. Ex euangelio omnis perfectio noſtra acci · Cur ſempꝑ flere ⁊ ñ ridere debeam“. xxxj. E
usce pitur.xxviij. A. Foꝛnicatio eſt naturalis mulierum concu⸗ Fo
Euchariſtie figure pꝛeceſſerunt. xix. O. bitus ſed illicitus.xxxvij. F.
ume Ideo hominibꝰ dat᷑:vt coꝛpus in terriſ ca/ Qui foꝛtis eſt:liber eſt. xiij. A.
iee ⸗ piti coadunet᷑ in cęlis.xxviij. B. circa fi. De triplici foꝛtitudine:ſcilicet hypocritarũ
D in Sicut multa grana vnum panem confici9 philoſophoꝝ ⁊ fidelium.xiij. A. B.
ub . unt:et ex multis racemis vinum extrahi- Soꝛtunatus eell ten manicheoꝛum vt lu
ei⸗ tur:ita ex multis hominibꝰ chꝛiſti coꝛpus pus ſubuerłere conabatur ſideles hibo-⸗
itn conficitur. Ibidẽ. (lis.xxviij. ꝓF. nenſes.iiij.D.v.G.circa fl.xxxv.A.
hu⸗ OA Euchariſtia ſit bona bonis ⁊ mala ma Æρab auguſtino ſuperatus velut filius ꝑ/
Nni.. Buccella vel panis intinctus iudę tradi4 q ditionis obſtinatus ab bippona confuſuſ
n uf. tus non fuit euchariſtia. IJbidem. abſceſſit. vj. A.
Euchariſtiam volentes percipere ab ope/ De foꝛtunato pꝛeſbytero domus ſancti au
gmede ribus coniugij ad tempus debent abſti⸗ guſtini qui ei inſidias poſuit vt illum occi⸗
nhüͤk. nere. exemplum. xxxvij. F. S. lxiiij. E. deret.xxxvj. D.
alſ nii De ſancto euodio ſocio ſancti auguſtini. De tribus fructibus euangelicis. xxxix. J. Fr
lmni Ab. iiij. C. in me.v.E. xxj.A.in me.xxij. C. Furtum committit qui inuentum non red Fu
m. De euſtochio virgine ſancta. xxiiij. A. dit. exemplum. xxj. A. in me.
ni deüigl Ex Qui exaudiri deſiderat: pꝛiꝰ ipſe deuʒ au/ Furti iudicio condemnatur qui in mona/
ki. diat.lvj.C.circa fi. ſterio rem ſibi collatam celauerit. In. iij.
Auf⸗ Excõmunicatio pꝛo ſalute non ꝓ damna / . regu.ca.xxix.
büi. tione eſt inferenda. xxvj. B 7–£¾Audere nemo poteſt hicc cum ſecu/ Sa
usſngia E fabiano fratre. xxj. A. in me. io ⁊ poſt cum chꝛiſto.xj. A. lix.G.
Snliz. Facinus quid ſit.xxiiij. . Gaudiũ ſpiritale vnde pꝛoueniat
1 aeid Fama noſtra non pollui ſed polle⸗ Baudium beatoꝛum q;tum ſit. (x.A.
wiͤ ede re debet: quia qui famam ſuam negligit xliiij. D.lvij. D. G. in me.lxvij. B.
Ei deſti⸗ crudelis eſt.lij. A.liij. DOD. Gaudium beatoꝛum per quę acquiritur.
mm. De fauſtino diacono domus ſancti augu/ xliiij. F. lxiiij. A. B. lxv. D.
nttſunrriai ſtini:qui ex militia ſęculi ↄuertit᷑.liij. C. Quattuoꝛ modis generantur homines. SGe
ne⸗ Fe Felicitateʒ ſuam vnũquodq; affectat: ſeld Mon quęras gloꝛiam ⁊ non (xxviij. G. Slo
mrsgegenn ſi homo affectat non tamen affectare vi confunderis cũ gloꝛioſus fueris.lxvij. A
1ſolcincnen detur.lv.C. in fi. Gula non ſolum in vilibus ſed etiaʒ in pꝛe Su
mu. 011. Egnix auis vt iuueniſcat ſe ſenem occidit. cioſis attenditur. xxxj. D.
xviij. A. Abitus religioſoꝛum non debet eẽ ha
scortin Fi Altioꝛa fidei non ſũt a ſimplicibus inueſti notabilis. In. iij. regu. ca. xviij.
lun ne ganda. xv. A. B. Ser. xxvij.E. xxviij. J. K.liij. G.
—Z ⸗ Quomodo filius ſit coęternus patri ⁊ con habitu coꝛpoꝛis litigãt:cogitent
ſubſtãtialis: ſi imaginare voluerit mens qᷓ́tum eis in habitu coꝛdis dellit. Jbicem
Elttrunn „„ humana ſuccumbit.xv.A. ca. xxvj.
ſ Filius ſicut in celo ęqualis eſt patri: ita in O exheredato filio aut pupillo nullus ec/ be
i annli terra ſimilis eſt matri.xx. B. cleſiã debet facere heredẽ: ſed eis vſq;dũ
e in eſ filio pꝛodigo.xxvij.B. C.D. ad legitimos ãnos ꝑuenerint hęreditatẽ
en rmmau⸗ Eius filius quiſq; appellat᷑ cuiuſ opera agit Cur exheredatoꝝ heęre/ (reſeruare.lij. C.
mot lxvij. A. ditatem eccleſia non recipit. lij. D. E. F.
4 aet Fl Flagitium quich ſit. xxiiij. E. Non licet heredes inſtituere de eccleſia vi
nate ſteri AQuid flere opoꝛteat ⁊ quare.xj. A. uens ⁊ conmunem vitam pꝛofeſſus v.
n⸗ u Flere non debemus moꝛtem coꝛpoꝛalen E. F. xxvij. P. lij. C.
o. amicoꝛuʒ nec rerum amiſſionem. Ibidẽ. Meremꝰ cõparat᷑ padiſo. xxvj. B. xxxix. B
4 alt⸗ Vtrum deflere liceat fratrem vel amicum Hieronymus ſancti laurentij cardinalis: ht
“ moꝛtuum:cum naturalis infirmitas ad B; quia auariciam⁊ luxuriam clericoꝛum re/
lec̃⸗ mnk 4

wahi

Annotatio

pꝛehendebat: per veſtem muliebꝛẽ eum ehumilitatis honeſta eſt conſuetudo. Ibi.

ꝓclamare i in populo voluerũt:romaʒ ex/
ijt ⁊ cum paula ⁊ euſtochio in heremo vi⸗

tam aſperrimam duxit. xxiiij. A.

NQuam non inuenit humilem veritas fu/⸗

git mentem.lxx. B.

Eiacobo fratre domus ſancti au/ ↄa
Deſcripſit tria genera monachoꝝ ęgyptio 7 guſtini.xxj. A. in me. D.

rum ad auguſtinum. xxj. A.
De fratre hilario pꝛeſbytero domus ſancti
auguſtini. xxxvj. D.in me.
mho Homo non ſolum per ſapientiam factus
erat vt eſſet: ſed ad ſapientiaʒ dei factus
erat vt beatus eſſet.xx.A.
Hhomo cuʒ oi creatura participat. xlviij. A
In homie quid maximũ ſit.xlviij. A.l. A.
De hominis dignitate ante peccatum: ⁊
eius miſeria poſt peccatum. xlviij. A. B.
Partes hominis ſunt anima⁊ coꝛpus: ma
teria ⁊ foꝛma.xlviij.C.l.A.
Cur erectus graditur. lv. C. in me.
Hominũ quattuoꝛ ſũt genera.xxxix.E. h.
De monſtroſis hominibus in ethiopia .
xxxvij. G.
Hhomo moꝛtuus quid ſit ſᷣm coꝛpus quid
ſᷣm animam. xliiij.C. D.
Honoꝛis laus eſt hũilitatis virtus.lxx.B.
Hyonoꝛ q́;to maioꝛ datur: tanto maius pe/
riculum comparatur.lxij. C.

Hyonoꝛandus eſt qui pꝛęeſt.j.B. in fi. iij. re

gu. ca. xliij.
Moꝛę canonicę ſeptem ſunt: ⁊ earum lectio
nes ⁊ pſalmos auguſtinus ſic diſtinguit.
In. ij. regu. ca. j.
ÆO„ non ſit in eis cantandum niſi qð legit
eſſe cantandum.iij.regu.ca.viij.
hoſpitalitas ad omnes ⁊ ſine differentia

perſonarum exercenda eſt:exem S oſten

ditur. xlvj. D.
Cõmendatio hoſpitalitatis. xlvj. E.
Hu Humilis ille dicitur qui ⁊c̃.lxj. A. L
Humilitas hoĩes angelis aſſimilat.xij.A.

Humilitas quę bona faciat.xij. B. xlvj. E.

in me.lxx. A.
Hayumilitatis pꝛimus gradus. lxx. A.
Etum humiliat „☚ ad i ima tantü pꝛofieit
in excelſo. lxx. A.
humilitas perfecta ſic acquiritur. xxxj. D.
in medio.

Nimia humilitate regẽdi frangitur aucto/

ritas. In.iij. regu.ca.xl.
Qui ſine humilitate bona agit:iĩ ventũ pul
uerem poꝛtat.lxx. B.
humiltatt paſſibꝰ ad cęlũ aſcẽdit. lxx. A.

De fratre ianuario domus ſancti
auguſtini qui in moꝛte inuentus eſt ha/
buiſſe pꝛopꝛium ⁊ teſtamentum condidiſ
ſe. ⁊c.v.E. SF. xxvij. B. lij. C. J. liij. B. F.
De ieiunij inſtitutione ⁊ effectu.xxv. A. ʒe
Jeiunium eſt membꝛoꝛum cunctoꝛum de/
bita ſatiſfactio.xxiiij.B.
Jeiunantis officium hoc eſt. xlj. A.
In ieiunio tria pꝛecipiuntur bona: contra
tria mala. xlj. A. E.
Jeiunium aliud commendabile: aliud vi⸗
tuperabile.xlj. D.
Ini ieiunio quę vitia ſint cauenda.xxiij. A
in fl.xxv.A.in fl.
Jeiunium magnum ⁊ perfectum hoc eſt.

xxiiij. P.
. Volens recte ieiunare: tria debet obſerua

re.xlj. B. in me.C.D.
Tunc bene ieiunamꝰ quando ⁊c̃.xxiiij.C.
Jeiunium ſine elemoſyna parum valet:et
cum alijs virtutibus pꝛodeſt. xlv. B.
Jeiunare debemus deo non mundo.xxv.
A. in fl.
Jeiunij multiplex ytilitas. xxiij. A.
Jeiunandum eſt q́;dtum valitudo permit-/
tit. In.iij.regu.ca.xj.Et ſermo.j.C.xxiij
C. xxv. C. xxviij.h. xxxix. J.in fi.
Olim ieiunabatur vſq; ad noctem.xxv. B
Jeiunium omne exceptis diebus domini⸗
cis eſt laudandum: quia bonum: z aliud
eſt ieiunium deuotionis: aliud inſtitutio
nis. xxv. C.
Auſhue diebus eſt ieiunandum PIbidem
et. ½
Cur dum ieiunamus vigiliam nuncupa/
mus. xxv. D.
Eur quoꝛundã apoſtoloꝝ feſta vigilias et
ieiuniũ hñt:⁊ qͥrũdã nõ hñt. xxv. E.
Cum aliquis non poteſt ieiunare:nõ tamẽ
aliquid alimentoꝛum ſumat extra hoꝛam
pꝛandij niſi cũ egrotat. In iij.regu.ca.xij
In igne tria ſunt:motus:caloꝛ ⁊ ſplendoꝛ. 3
xliiij. D.
Ignis gehennę comburit ⁊ non conſumit.
lvij. S. lxxiij. B. lxviij. D. (xxvj. F.
Isgnis gehẽnę habet ardoꝛẽ:nõ ſplendoꝛẽ.

—.

ſiſtn
nonit
ti
Pon

n gnuge

Nuge
mnelus.
Zwpic
Zunuͤc
83 lnen d
Pin m
lolümm
ltems⸗
Qulia
ui.
Acoe
himmit
güborip
ſitarte
Iuimier
naäin
ttli
Gſcpoſt
ceore
merenen
feheiad
ſegcate.
Ylämode
cheordak
linüne
ümoye
clano e
Nineren
huſlani
lindi,
1 ☛☚ de⸗
Anlaoi⸗
Tuikiagnn
tuneri ln
uiinib
Nutsſ⸗
Qs ſbiz
wolknis

Nhesbapt,

ſtigi ſi
N h.
hun he
+ won
nunn
u

ſtn t

P.
uas ii⸗

ngin,

s ſani
us et hy,
ncMdd
lii .
Ww. 8. .
agumde⸗

ma:con

leralucri

de ri,4
um ect.
dehezobſen

wüi.
Aun ere
Keay.b.

wi.1.
iuudo ham⸗
mo..Li
Fus.
oarm.
iebus dolni/
–
Aluditiute

naun Piin
lun mman

rniliuc
it. . 4 .
mmenotm
amboum.
üirgt

onagnſt .

*L

eneſine

rſenn,

principaliũ ſententiarũ

Cũ ſit vnꝰ oĩbꝰ ⁊ coꝛpoꝛeꝰ:nõ tñ oẽs vno mõ
Ignoꝛãtiã pie ↄſiteri meliꝰ (cruciat.xxvj.F
eſt q; ſcientiã temere vendicare.xv. B.
Ignoꝛantia veniam habet.Ibidem.

IZm Ymago dei m qd ẽ ĩ hoie.xv. B. ĩ me. xl viij
Imago dei in hoĩe ẽ id qð in eo ẽ (A.l. B.

melius.xlviij. A.
Impietas qͥd ſit.xxiii.B.in fl.C.
Immũdiciã quã dicit eẽ apłs.xlvij.B.
In Infernꝰclauit᷑ ſi volũtas hñdi ceſſat.xxxj.
In inferno erit ſtimulꝰ do (C. in me. D.i fi.
lor ñ tſ coꝛrectio volũtatl.xxvj.F.lxxv. B
Infernꝰ q;to plłꝰ deuoꝛat:tãto plꝰ deſiderat.
Qualia ibi ſint toꝛmenta.xxvj. xij.C.
G.lxiij. B. lxviij. D.
Affſlictio carnis mẽtis infirmitatem occidit.
Inſirmi ĩ religiõe pꝰ egritudinẽ (xxxii.A.
aſi hoꝛã pꝛãdij edere nõ ꝓhibẽt᷑: ⁊ accipere
pñ᷑jnt a religioſis oblatuʒ qð eis vtile videt᷑.
Infireni ex pᷣſtina ↄſuetudine ſi ali᷑ (liij. G.
tractat᷑ in victu:nõ dʒ alijſ moleſtũ eẽ qee
cit aliq̃ ↄſuetudo foꝛtioꝛes. In.iij.regu.cã.
ſic poſt ggritudinẽ tractãdi ſũt vt (xiiij.
citiꝰ recreent᷑: etiã ſi ð hũilima ſeculi pauꝑ/
tate venerũt:⁊ cũ vires pᷣſtinaſ reparauerĩt
redeãt ad fęlicioꝛẽ ↄſuetudinẽ ſuã. In.iij.
reg.ca.xv. Et ſer.j.C.
Inſirmo dicẽti qͥd ſibi doleat abſq; dubitati
one credat᷑:ſᷣ qð ad ſanãdũ expediat ſi non
ẽ certũ:medicꝰↄſulat᷑. In.iij.reg.ca.xxxj.
Infirmoꝝ cura vni alicui dʒ iniũgi vt ipſe ð
celario petat qð cuiq; opꝰ eẽ ꝑſpexerit. In
Iniurię remittẽdę ſũt ũ ꝑ (iij.reg.ca.xxxiij
puſillanimitatẽ ᷣ ꝑ xpᷣi ſapiazʒz.ix.B. pꝰme.
Inuẽtio ẽ reddẽda:exẽplũ.xxj. A.in me.
Inuidia oẽs vᷣtutes ↄcremat: bona diſſipat
et mala oia generat.xviij. A.
Inuidia amico caret ⁊ ẽ oĩ peſte deterioꝛ: qꝛ
toꝛmẽtũ ſine refrigerio hʒ.xviij.A.in.ſ.
Inuidia qᷣbꝰ cõꝑat᷑⁊ ꝗ̊ mala facit.xviij.A.in
Inuidus ſic cogſcit᷑.xviij. A.
&O pus ſibi q; alijs nocet:qꝛ totiens toꝛq̃t᷑ et
moꝛit᷑:q̊tiẽs alios bñ agẽ coguerit.xviij.C.

Jo Johes baptiſta an in pctõ oꝛigiali ↄceptus

ſit: ⁊ qñ ſctificatꝰ: ⁊ cur eiꝰnatiuitaſ celebꝛe/
tur ⁊cc.xxv. D. HMW
Hyp Hypocrita venãdo mũdi gloꝛiã pęnã meret᷑
Cõtra hypocritas nota ex/ (ęternã.xiij. A.
emplum.xviij.A.
Illi dicũt᷑ hypocritę.xxj.E.in me.
Hypocritarũ opus quid ſit.xxvj. D.
Qui hypocrita eſt:viuens moꝛtuus eſt.lij.

(me. B.

S. in fl. H. in fl.liij. hd.

Iraſci tã bonoꝝ ẽ qᷓ maloꝝ: in ira pſeuera/ Ir

Aeliꝰ ẽ ira ſpe tẽptari (re maloꝝ tm̃.ix.A
et citiꝰveniã petere:qᷓ; tardiꝰ iraſci ⁊ tardiuſ
recõciliari. In.iij.reg.ca.xxxviij.
Irã cõpꝛimere magnę pꝛudẽtięẽ.ix.A.
Ex ira quę mala oꝛiant᷑.ix.A. B.
Qui irã in coꝛde poꝛtat infamię fetoꝛ eũ ſtati
Ira inuetrata fit odiũ (coꝛrũpit.ix.A.i ſl.
et de feſtuca facit trabẽ. iij.reg.ca.xxxviij.
Ira ſic ſuperatur.ix.HB.

De iuda quõ exponit᷑:Melius fuiſſet ꝙ non qu

eſſet natꝰ hõ ille ⁊c.xxvj.E.xxviij. D.
Judã vpᷣs multl modis voluit coꝛrigere:ſᷣ oĩ

bus bñ̃ᷣficijs ingratũ tandẽ manifeſtauit in

dãnationẽ ⁊ ruinã.xxviij. B. vſq;. G.
Quõ cũ cęteri aplis coꝛpꝰxpᷣi ſũpſit.xxviij.
Quõ poſt buccellã ſathanas iudã: (B. F.
et quomodo antea intrauerat.xxviij. F.
Judicãtes terrã regia via debent ꝓcedere et
&nõ ſit iudicã/ (cũ oĩ maturitate. xiiij. C.
dũ ex ſuſpitiõe ſ̃ ex veritate.xiiij.E.
Judicare facile ẽ:ſᷣ difficile retractare. Ibi.
Judex dʒ eẽ ãnoſus:nõ inſenſatꝰ:pꝛudẽs:ca
ſtus:ſobꝛiꝰ:⁊ q̃re.xiiij.E. (xxxv. A.
Judices quales eſſe debeãt: ⁊a qͥbꝰ cauere.
Judices qͥbꝰ malis ſępiꝰ implicãt᷑.xxxv.B.
Vtrũ poſſint acciꝑe oblata.xxxv.B.in me.
Hec ſemper cogitare debent. xxxv. D.
Mõ eſt filioꝝ iudicare patres.liiij.A.
Eſto iudex tuus:aſcẽde tribunal mẽtis tuę:
toꝛqueat te timoꝛ dei: accuſet ↄſcia: rũpat
Vt nõ veniat ad iudi (ↄfeſſio:⁊ dic cc.lj.B
ciũ extremũ nemo ſe falſa ſecuritate decipi⸗
De ſignis pꝛęcedentibus iu/½ (ct.lj.A.
dicium.lxiij. A. rMU—⸗g
Judiciũ extremũ cur ſemꝑ ſit foꝛmidanduʒ.
Cur iudicãdi ſoluʒ de oꝑibꝰ mificoꝛdię inter
rogent. lvij..
Judicil ſnia foꝛmidabilis erit.lvij. G.
Juſticię pulchꝛitudo q;ta ſit.xliiij. DD.
Remota iuſticia:regna ſi latrocinia.xxxj.“F.
Diligite iuſticiã qͥ iudicati terrã:expõit᷑.xiiij.
Sub iuſticia pudicitia regnat: (A. B. C.
pax triumphat:dignitas floꝛet.xiiij.D.
Eα° qnq; lexãda ẽ ꝓpt ſcãdalũ młroꝝ: aliqñ
agitãda vt ſit cautela reliquoꝝ. Ibidem.
Juſticia ẽ gladiꝰbis acutꝰ:medicina vitioꝝ:
antidotũ pctöõꝝ: ꝗ̊ ſine pꝛudẽtia moꝛsẽ: ſi
ne miſcða gladiꝰ i manu tyrãni. xiiij. D.ĩ ſi.
Æſit cum ſũma diſcretiõe tenenda: ⁊ n uma
5

Annotatio

deliberatiõe ferẽda.xiiij.E.
Juſticię inimici hi ſunt.xiiij. X&J.
Achꝛymę nõ debẽt ꝓhiberi qs nã ex
Ad lachꝛymas debe (toꝛquet.xj.B

achꝛymarũ bonarũ vtili/ (audaces.xj.C.
tates.xj.C.D. et.xlj.D.
Laici caſtella ⁊ villas ſuas nõ eccłiaſtica bo⸗/
na debent diſpenſare. xxxvij. .
Latria qͥd ſit ⁊ cui debeat᷑.vij.C.circa.ſi.
Latrones maioꝛes ſũt ĩ cathedris ⁊ domibꝰ
ꝙ; in ſyluis.xxxj.F. xxxvj.E. .
Latro timet malũ:⁊ vbi nõ põt nõ facit et tñ
Chꝛiſtꝰ lauãs pedes (latro ẽ xxxv.B. in fi.
diſcipuloꝝ a quo inchoauit. xxviij.C. D.

Qui lotꝰ ẽ nõ indiget niſi vt pedes lauet:ſic

In lotiõe pedum hu (intelligẽdũ ẽ.viij.D.
militatis exemplum dedit.xxviij.E.
Laudare deũ illis ꝓdeſt qͥ bñ viuũt:qꝛ nõ il/
Qui laudat deũ (lũ laudat niſi bonꝰ.lj.C.
lingua ⁊ vita:duplicit᷑ laudat.lj.C. in fi.
De ſctõ laurẽtio martyre.iiij. B. in fi.

Ze Leo eger ſimea deuoꝛata ſanat᷑.lv.C.in me.

Leopardꝰ capꝛeas vt ſanet᷑ querit. Ibidẽ.
Lepꝛa coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ deuoꝛat ⁊ ſibi adherẽtes
Lepꝛę cauſa.xxxij.C. (inſficit.xxvj.A.in fi.
De lepoꝛio pᷣſbytero domꝰ ſcti augu.qͥ ex pſię
clariſſimo genere natꝰ ↄᷣtit᷑.liij.E. (totũ.
Ad lepꝛoſos vt patiam habeãt.Ser. xxxij.ꝑ

Li Liberũ arbitriũ ſi a gra deſerit᷑ ad oẽ malum

Lingua nr̃a ſenſum (ruit:exẽplũ.xxviij.F.
ſequat᷑ ⁊ rationẽ nõ volũtatẽ.iij.A.

Lingua in adoleſcẽtia inflãmat ad iocoſa:in

virili ętate ad fraudulẽta: in ſenecta ad de/
Linguã frenare maiꝰẽ qᷓ; (tractoꝛia. Ibidẽ
capere vꝛbem. Ibidem. (xxix. A
Lingua doloſa ꝗᷣ ſit: ⁊ qͥd eã opponi debeat
Lingua in bono magna eſt: in malo moꝛs
eſt. xlv. GH(me ſiniãt. In.iij.reg.ca.xxxvij
Lites aut nullas religioſi habeãt aut celerri⸗

Lo In loco qttuoꝛ differentibus modis aliquid

eſſe poteſt. xxxix. E. F. G.
Locꝰ nõ facit ſctõs:ſᷣ oꝑatio bona locũ ſctiſi
Cõtra loq̃citatẽ.iij.A. (cat ⁊ nos.xxvij.E.
Lodces laudare nõ audeo:ſᷣ tacẽtes btõs p̃/
dicare pᷣſumo.xxvj. A.in fi.
Nolite loqͥ ſublimia gloꝛiãteſ:exponit᷑.xv.A
Loth ⁊ vxoꝛ eius quos ſigniſicant. (B.
xxxiiij. A.xlvij.F.

Zu Luxuria qᷓ;ta mala iferat hoĩ.xlij. B. xlvij.C

Qus pſtẽt luxurię fomẽtũ aut detrimẽtũ: ex/⸗
emplum.xlvij.E. xxxiij. A.

mus eẽ tã ꝓni q;tũ fuimꝰ ad culpam

Ex luxuria q̃ mala oꝛiant᷑.lviij.C.
Vbi luxuria nulla vtꝰ:nulla bonitas: nulla

ſapia: nulla iuſticia:ſᷣ oĩſ ꝑuerſitas regnat.
E magoꝝ triũ fide ⁊ obla (xlvij. F. Wa

( *) tione.xliij.ꝑ totum.
Aalũ ſcire nõ ẽ malũ ſᷣ oꝑari:qꝛ nõ

põt vitari niſi cognitũ.xv. C.
Mala qũq; ꝓſunt.xxviij.F.
Aala multa fiũt ſub ſpẽ boni.vj.B. viij. B
Nulli malũ ꝓ malo reddẽteſ:exponit᷑.lxxiij.
Aãdatũ nouũ quõ ðꝛ.xxviij. G. h. J (A.
Aãdata alia ſũt ſpãlia:alia cõia.lix.A.
Abãdata ſingłaria:qᷓ;to ſũt artioꝛa: tãto ſũt
Manꝰ fruſtra tẽdit ad (deo gratioꝛa. Ibi.
deũ qͥ eas nõ extẽdit ad pauꝑes.xxxix.G.iĩ
Opoꝛtet mũdã eẽ manũ ꝗ purgare dʒ (me.
ſoꝛdes alienas.xxxvj.A.
Aare q̃ttuoꝛ modis pꝑtrãſit᷑: ſcʒ vado:naui/
gio: ponte ⁊ natatiõe.xxxix.h.
Aaria ſuꝑ oẽs creaturas pſelecta: oĩbs gra/⸗
js fecũdata: oĩ vᷣtute ⁊ ſctitate ĩ vtero mr̃iſ
ſit filia ⁊ mr̃:ancilla (ſuę repleta ẽ.xx.B
⁊ dña:genitrix ⁊ genita:cũ itegritate pariẽſ
cũ virgitate ↄcipiẽs:⁊ pꝰ ꝑtũ xgo ſemꝑ per
AMaria magdalena flebat (manens. xx. C.
qð male cõmiſerat.xj.A.in fi.
Aaria et martha qͥs figurãt.xliiij. E.
Martyriũ nõ ẽ tm̃ in effuſiõe ſanguĩs ſ̃̊ ĩ ab⸗
ſtinẽtia vitioꝝ ⁊ exercitio ſᷣceptoꝝ. xliiij. F
Aart yri facit iiuriã qͥ oꝛat (in me.lx.A. B.
pꝛo martyre.xlij.C.

Fiat ð ↄſilio medicię qð fiẽdũ ẽ ꝓ ſalute:ſi ãt Me

velit⁊ foꝛte ñ expedit ſuę cupiditati ñ obedi
Aeretrix oĩſ muli (atur. In.iij.reg.ca.xxxj.
er adultera ſiue ↄcubina vocat᷑.xxxvij.F.

Aißicoꝛdia dei erga nos pꝛebet nob foꝛmã Wi

In oibꝰ oꝑibꝰ dei mi (miſerẽdi ꝓxio.vj.A.
ſericoꝛdia eiꝰ relucet. Ibidem.
Tm̃ tibi miſerebit᷑:qᷓ;tũ ꝓxio tuo miſertꝰ fue

Aißicoꝛdia ſine iuſticia de (riſ.xliiij. B.i fi.

ſtruit᷑:⁊ iuſticia ſine miicoꝛdia ĩ crudelitatẽ
vertitur.vj. A.
ſic retineat ſuũ ꝓpꝛiũ vt ñ auferat iuſticię
Miicoꝛdia qͥd ſit.xxiiij. C. (debitũ. vj. D
Igeo eſt omnibꝰ miſerẽdũ.vj.D.
Aiſericoꝛs nunq; mala moꝛte finiet᷑. Ibidẽ
Qui libent᷑ oꝑa pietat exercuit nũqᷓ; legitur
male periſſe.xxvj.C.in fi.xliiij. A.B.
Ab oꝑibꝰ miſicoꝛdię nemo qᷓ;tũlibʒ pauꝑ ſe
EEEtũ valẽt oꝑa pietatl (excuſare põt.vj.C
apud deuʒ :oſtendit᷑.lviij. C. in me.
R ñ tm̃ viuis ſᷣ ⁊ defuncti ſit miſerẽdũ.xliiij

DMD

orntln

itisle

Honic

Oaugit
negenue
Nleſe
yob't
hgneſch
Aodoti
Caugut
ckad vid
Gauer
Honache
Oduoſu
Honach
Aumonan
Quippo
chriſtun

ALipecrt

feßinent
Hiradita
bibitauen
feg aii
Auueseſe
Höitoofl
gtücinsp⸗
Nunonache
Gaturocen
Donach'pe
mötacor:
Ponmecic
ccegen
Aimonen
leerpiue
orachor
lieyj. B.

Poopriino⸗
ſödehiro⸗

füͤeſs diniſ
Neptadeiv

Kondedetde

helaecatben
ſinbeine
Utr mong c

Brrpope

ihnits 8
len no
ſülbe

W

anci

El
kegna.
Gyi5. de

iat

Peyi5
N,
b.) .
..
utſi
in. d.
.Sj
Nedz e.

Vadornnn

n:oegr,
eiptaonil

nt d

gitnepnnil
eoſenhe
nens. dul.

ſngis fith
15
gor. Rii

jigtuuriit

Htunihen
ii rrgcan
danh ini

iai bit.
uiculdlu

uinniſe
Nehtihb
9

, .
D
nir nüi en
ii⸗6.
ültzu
aarepil,
nſeiiiin

—
S=
☛ —

principaliũ ſententiarũ

B. C. C.xlij. B. xlviij. D. *
Aitis ille dicitur.lxj. 1q.
Monicę ſanctę lis fuit vitę ↄuᷣſatio.In ad/
QQOσR auguſtinũ tam ſpũ qᷓ; car/ (ditionibꝰ.j.
ne genuerat: et ipſa inſtigãte ab ambꝛoſio
vigilię ſctõꝝ iĩ ieiunia cõmutate ſũt. xxv. B
pᷣcibꝰ ⁊ lachꝛymis ſuis auguſtinũ fecit ad
herere ſcti amb.veſtigijſ. In ſer.amb.ð ba/
Apud oſtia tyberina ↄſtituta (ptiſ.aug.B.
cũ auguſtiovt ad africã remearet:romã du-
cit᷑ ad vidẽdũ paganoꝝ ędificia ⁊ ceęſar ca/
dauer. xlviij. F.
Aonachoꝝ tria ſt genera.xx).ꝑ totũ.xxxix.
Æο duo ſüt genera hoiuʒz. xxxiii. A. B (C.
AMonach“ nõ ẽ qͥ patiẽs nõ ẽ.xvj. D.
In monacho tria eẽ debẽt:diſciplia reglaris
Qui ꝓpoſitũ rũpit (ꝓgreſſus ⁊ exitꝰ.xl.O
chꝛiſtum negat.lx. D.
Si peccat miſer ẽ:nec tñ licet ꝓpoſitũ muta⸗/
re b bᷣpenitẽtix locũ reuerti.lx.D.

NMõ vadat ad ſeculũ minꝰ?qᷓ; duo vel near

bibãt aut mãducẽt foꝛas.j.C.xxxvj. C.JIn
j.reg.ca.iij. In.iij.reg.ca.xix.et.xxxij.
Quales eſſe debeant.j.B.
Mõ ĩ foꝛo ſᷣ ĩ cella hitare nec familiã ſᷣ famili/
ariũ aĩias paſcẽ debẽt.iij.B. xxxvj.B. ij. re/⸗
In monacho mercãtia vſura eſti (gu.ca.iij.
matur occulta.iij. B.
AMonachꝰ verboſus ſal eſt infatuatũ:artifex
mẽdacioꝝ:fabularũ faber.iij. B. xxvj. A.i
Non medicinaliter cibum diju/ (fi.
dicet qꝛ nõ ẽ delicate paſcẽdꝰ in monaſterio
Añ moꝛtẽ moꝛiẽdo vi (qͥ ſęculũ reliqͥt.iiij.
uere ⁊ viuendo moꝛi debet.xj.B. circa fſi.
Abonachoꝝ ẽ alioꝝ pctã deflere ⁊ ſua coꝛri⸗
gere. xj. B. xiiij. B. xxiij. C.
Pꝛopꝛiũ monachoꝝ ẽ oꝛare ſicut canũ eſt la/
Nõ debẽt ꝑſcrutari altas ꝗ/ (trare.xxij. B.
ſtiõeſ ð diniſ nec philoſophari: ſᷣ mag quõ
pᷣcepta dei ipleãt:⁊ diabolũ ſuperẽt.xv.A.
Mon debẽt doctoꝛis ap (B. xxij. C. xxiij. C
petere cathedram.xxiij.C.

Si ſupꝑbꝰẽ meliꝰvxoꝛẽ duxiſſet.liiij. B. cir. fl.

Cõtra monachos q lõge ſedẽt a monaſterijs
et ex ſuꝑbia ad ſynaxim fratꝝ venire ↄtem/
Monacho periculoſũ eſt egre (nũt.liiij.C.
di ⁊ parẽtes viſitare.vj.B.
Vtxꝝ liceat monacho egredi monaſteriũ vt
Si ĩ ſpũ libᷣtat vi/ (parẽtibꝰſbᷣueniat.vj.C
uere voluerit:non eſt tenẽdus ſed expellen⸗/
dus de congregatiõe.xiiij. F. xxvj. B.
Aonachi fugitiui diſciplinę clauſtrali ſunt

ſubijciendi.j.D.
Monachoꝝ habitus qualis eſſe debeat ⁊ de
eius miſterio. xxvij. E. xxviij. J. cir. fi. EK.
liij. G. In.iij. reg.ca.xviij.
Monachũ ꝗᷓ mag cruciãt.xl.G.i me.
Aonachi nihil debẽt poſſide:dare vł acciꝑe
ſine plati ſui licẽtia.j.reg.ca.iiij.et.iij.reg.
Monaſteriũ ingreſſurꝰ ꝓbet ſe (.ca.xxviij.
et ꝓbet᷑. In reg.j.ca.iij.Et ſ. er. j. B.
Aonaſteriũ igreſſuſ q̃leſ ↄditõeſhr̃e debeat
In monaſterio ꝗᷓ ſᷣcipiũt᷑ obᷣua (.j.reg.ca.ij
ri.i·reg.ca.v.i fi.et.iij.reg.ca.j.Et ſer.j.A.
In monaſterio oẽſ debẽt vnũ (i me.H.ĩ fi.
ſentire ⁊ cõit᷑ oia poſſid.j.reg.ca.j.et.iij.re
In monaſterio eſt vnanimiter (gu. ca. j.
et ↄcoꝛdit᷑ viuẽdũ.iij.reg.ca.j.et.vj. Ibidẽ.
Diſtribuat᷑ vnicuiq; victꝰ ⁊ tegumẽtũ ñ ęqᷣlit
oĩbꝰ qꝛ ñ ęlit᷑ valẽt oẽs: ſᷣ ſic cuiq; opꝰ fue/
rit.ij.reg.ca.ij.iĩ fi.et.iij.reg.ca.ij.
Diuites ĩgreſſi monaſteriũ libẽt᷑ velit ſuũ eẽ
cõe nec habeãt faſtidio frẽs ſuos qͥ ad ilam
ſctãʒ ſocietatẽ ex pauꝑtate vener᷑̃t.iij.regu.
In monaſterio ñ ꝗqrãt pauꝑes (ca.iij.et.v.
ꝗ̊ nec forl hr̃e potuef̃t: ſᷣ tñ eoꝝ infirmitati
qð opꝰẽ tribuat᷑.iij.reg.ca.iiij.
Aonaſteria tũc icipiẽt diuitibꝰ eẽ vtilia nõ
pauꝑibꝰ ſi diuites illic hũuliẽt᷑ ⁊ paupes in/
Nõ ð ſuis diuitijs ſupbiãt qꝛ (flent᷑. Ibidẽ
eas monaſterio partiũt᷑ ̊ ð paupeꝝ fratrũ
ſocietate gloꝛiẽt᷑.iij.reg.ca.v.
Eis qͥ vener̃t ad monaſteriũ ex moꝛibdelica
tioꝛibꝰſi aliqd alimentoꝝ: veſtimentoꝝ da/
tur:foꝛtioꝛibus non debet iniuſtum videri:
Deteſtabile ẽ ĩ monaſterio (iij.regu.ca.xv.
diuites fieri laboꝛioſoſ ⁊ pauꝑes delicatoſ.
In monaſterio ſenes ſint (iij.reg.ca.xv.iĩ fi.

a llaboꝛibſupoꝛtãdi vt or̃onibꝰinſtẽt:⁊ illo

rũ ẽ dicẽ pf̃ nr.xvij.E.xxij.C.

Si monaſteriũ ꝑ hoſtilẽ incurſuʒ diſſipatum

fuerit: frẽs qᷓ; cito potuerit debẽt currere ad
ppoſitũ ſuũ vbi eũ eẽ coguerit.j.reg.ca.vij.
Qui aliqͥd ſecũ ð monaſterio detulit: dʒ illð
ppoſito pſſentare: nec ſibi retinẽ qð ad oẽs
ꝑtinet ⁊ deo ↄſecratũ c.j.reg.ca.viij.

Abponaſteriũ egreſſurꝰ nihil ſecũ deferet:nec

aliquẽ ex fribꝰ ꝓuocet.j.reg.ca.iiij.⁊.iij.re/
Ex monaſterio qͥs eijci (gu.ca.xxiij.pꝰme.
põt ꝓpt᷑ has cauſas.iij.regu.ca.xxiij.iĩ fi.et
xxxviij.ĩ fi. Ser.j.B. xiiij. F. xxvj.B.
De monaſterio eiectꝰſi ſe coꝛrexerit frat᷑ne re/
Quid ð eo qͥ ĩ monaſterio ↄ̊ (cipiat᷑.xxvj.C
frẽs aut pᷣpoſitũ ſepe iſurgit.i reg. a. m .†

4
.
1
*
=
=
*£
5
.
2
3
SS
☚
S
S
=
.

.

Annotatio

iij.regu.ca.xxxvij.et.xxxviij.
Aons ſigniſicat chꝛiſtuʒ pꝛopt᷑ quattuoꝛ.
Poſſe moꝛi ⁊ nõ poſſe moꝛi vtrũq; (xl.D.
erat in poteſtate pꝛimi homis.xlviij. B.
De moꝛte duplici:coꝛpoꝛis ſcilicet ⁊ animę
lxxij.per totum. .
Myoꝛs cur incerta ẽ nobis.lxxj.A. B
Apoꝛtis meditatio ad multa ẽ vtilis.xlviij
H. lvij. A. B. lviij. B.
AMoꝛs alioꝝ ſic nobis ꝓficit.lxxvj. B.
Aoꝛientibꝰ multa occurrũt impedimẽta.
xlviij. G.exemplũ.lxix.B.
Aboꝛtuus q́;tũcũq; diueſ aut charꝰ:ſtatim
relinquit᷑:exemplũ.xlviij.F.
MWu Aulierũ ↄſoꝛtiũ hr̃e piculoſũ eſt.xxxvj.F
Qui mulieꝝ amicitiaſ ꝓcurat: inſipiẽs eſt
AMundus cur nõ (et inexꝑtus.xxxvij. F.
ſit diligendus.xxxj.A.xlviij. F. lvij.E.
piculoſioꝛ ẽ blãdus qᷓ; moleſtꝰ.xxxj. A.
Tria mala ſũt in mũdo ⁊ iõ ſpernẽdꝰ.xxxj.
In müdo non dolere:non (B. C. xlij. B.
timere:nõ ꝑiclitari impoſſibile ẽ.xxxj.A.
ÆO com paratur mari pꝛopter quattuoꝛ.
xxxix. E. H. lxv. B.
Quõ decipit amatoꝛes ſuos.lxij.E.
Qui mũdi finẽ tardiꝰ futurũ ſperat:vel ſu/
um ↄſideret fineʒ.lvij.A.in fl.et.lviij. A.
Aurmuratoꝛ ĩ aia fit lepꝛoſus:exemplum
Mumuratoꝛes expellẽdi ſũt ð (xxvj. A.
ↄgregatiõe:nec ad mẽſam cũ alis admit
rendi.xxvj.B. C. D.xxxvij.G. in fl.
Cũ murmure nihil ẽ faciẽdũ.ij.reg.ca.ij.et
iij.reg.ca.xxxiiij.Et ſer.j.B.in fi.
Muſtela ſerpẽti inſidiat᷑ ſemꝑ.iiij.B.
Deus mutat ſniaʒ ſi tu mutaueris vitam
c EAVr naſci xpᷣs voluit.xix. C. xx. A.
uid naſcẽdo nobis ↄtulit.xx.A.
Natalis dies xpᷣi q;to gaudio ſuſcipiẽdꝰẽ.

Me

In natali chꝛiſti patebunt ſi/ (xix. A.

gnacula figuraꝝ:fulgebũt oꝛacula ꝓphe/
tarũ:apparebũt miracula naturarũ ⁊ ſtil/
labũt ſpiracula grarũ.xix.A.circa.ſi.
Natiuitates hoĩs duę ſũt:vna ĩ vtero:alte
Omnes naſcimur ad (ra ex vtero.xxv. D
laboꝛem ⁊ doloꝛem. xxxj.C.
Sicut naſcẽdi vna ẽ ↄditio:ita moꝛiendi.
ne De ſctõ nebꝛidio ſocio (xlviij.h. in me.
ſcti auguſtini.iiij.C.ĩ me.v.C.
Plureſ negãt chꝛiſtũ tꝑe pac q; ꝑſecutiõis
Negligẽtia nouerca ẽ oĩis (lx.A.in fi. B.
diſciplinę ⁊ doctrinę:ſicut diligentia ma/

De fribus nicolao ⁊ nicoſtrato domus ſetl Ni
auguſtini.xxj.A.in me.D.
VYIne obediẽtia omnia vacua ſunt: Ob
et cũ obediẽtia oia charitate plena
Jinueniunt᷑.v.A.lxj.C.
eobediẽtia abꝛaę.xl.A.
bediẽdũ eſt libent:hilarit ⁊ velocit.xl. A
Nihil ſic deo placet quõ obe (lxj.C.in ſi.
dientia.liiij. A.
Qui nõ obedit pr̃ibꝰ: deo nõ obedit. liiij.
Obedientia vna plus q́; om/ (A. lxj. E.
nes virtutes valet.liiij. A.
Qui nõ obedit nõ facit de ſctitate ſed ð ſu/
perbia. IJbidẽ.Et.lxj.B.
Ad obediẽdũ ille ſolus aptꝰ⁊c̃.lxj. A.
Obediẽtię fructus qᷓ;tus ſit.lxj.B.
EASto obediẽtes fuerimꝰ pfibꝰ:tãto erit de
Inobediẽtes (us obediẽs ofonibꝰ nr̃is.
ſenſu ꝓpꝛio ꝓ rõne vtũt᷑:⁊ cũ negligentiꝰ
g yviuãt: pl ceterl honoꝛari volunt: iõ ſepe
Tin paſſiones carnis cadũt. Ibideʒ.
Obediẽtiã quã ꝓfeſſi ſumꝰ:oꝑe ⁊ vᷣtute ſer
Sicut obediẽtes ma (uare debemꝰ.lxj.C
gnũ pᷣmiũ:ſic inobediẽtes magnũ iudici/
um dei expectãt. Ibidẽ.
Obedire opoꝛtʒ ñ tm̃ bõis ſᷣ᷑ etiã mał:ſi qꝛ
mali ſᷣ̊ qꝛ bona obfuare pſᷣcipiũt.v.A.D.
Obediẽtia cuſtos ẽ virtutũ.v.A.vij.AXA.
Per obediẽtiã nõ dʒ fieri malũ.v.A.in.ſſi.
Per obediẽtiã bonũ qñq; dimitti ( vij.B
dz: qꝛ aliqũ ſi aliqͥd hʒ ð ſuo⁊ tũc nulla ẽ:
aliqñ ſi ð ſuo nihil hʒ mima ẽ:exẽpliſ oſtẽ
Cur hõ libent obedire dʒ deo: (dił᷑.v. P.
cauſe plures reddunt᷑.vij. A.
Obediẽtia iõ melioꝛ ðꝛ qᷓ; victima ⁊c̃.v.A.
bediẽtiã opoꝛtet eſſe ho/ (in me.vij. A.
neſta ⁊ diſcretã.v. A.circa fi.vij. B.
De multiplici laude obediẽtię.vij.C.
Inobediẽtia iõ eſt timẽda.xvj.A.
Ald obediẽdũ inuitat nos omis creatura.
De obediẽtia loth.xxxiiij. A. (xvij.C.
Nihil maiꝰobediẽtia:⁊ nihil peiꝰ inobediẽ
Obediẽdũ eſt pᷣpoſito tãq; (tia.xxxiiij.C.
pfi. In.iij. reg. ca. xlj.
Obediẽdo nõ ſolũ vfi ſᷣ etiã ipſiꝰ miſereri
debetis. In. iij. reg. ca.xliij.
ODblatiões qlibʒ chꝛiſtianꝰ ſᷣm ſtatꝰpoſſibi
litatẽ facere dʒ dñic diebꝰad altare. xluiij
Ociũ ẽ viui hois ſepultura.xvij. A. (C. ⸗
Ocium vitat omnis creatura:ſolus homo
a ſuo officio toꝛpeſcit.xvij.C.

Coſt
ij
Frocb
Peoce⸗
alitl
lkin
Oallus
nunaue
hiin
lo dbi⸗
Haloꝛu⸗
gutur
teih.
Aur
Pero
poleſa
oa odune
Qciocin
arener
upodi⸗
Hioginf
Qulodinn
bolset.
unocdio
.
Oiunfe
AAadrr
Clunger
enquug
l leun lu
ſoetl.
n nenal
chaniate
6) Qubene⸗
lii. K.
Cennde
Noubuen
Plummnere
ACr
„Kopareſe
popter i
hmedo.
Cpronuln
tmumn
cpenſec
ſiut
4 Nena
annt
A. M.H⸗
Prorih

Musſn

cnaſunre⸗
ateplens

docitl. 8
Cui.

dhecit, ii
(Llg.t.

zaneſeddͤ

e. 3.
.b.
etätdentde
gkonid'nti⸗
negnn
unnöſge
goce.
ohetueſc
deben l.l
nagd

Setiünadg

cpiütA
,V.Ari2.
ali Dni
dinieri 0i5
ſo tͤenulai
me n
.
nmte td
Cne, W
1i.ri .
eti⸗i

rn.
omis eilnli⸗
3. nil,
blpen jrbehl
unriſ⸗

üpt Enſaei
tin⸗

principaliũ ſententiarũ

Oclioſitate nil peius in ſeruis dei. J1. B. *

xvij. D.
Ex ocio quę mala fiant. xvij. D.
De ocio vitando. xvij. per totum.
Oculi ⁊ ſi iaciunt᷑ in aliquã fęminarũ ſi-
gant᷑ in nulla.iij.reg. ca.vj. Ser.j. C.
Oculus impudicus impudici coꝛdis eſt
nuncius.iij.regu.ca.xxj.
Defigens oculum: abominatio eſt domi
no. Ibidem. iin fi.

Oculoꝛuʒ petulantia ne incepta pꝛogre

diatur: ð pꝛoximo coꝛrigatur. Ibideʒ.
ca.xxiij.
Oculus coꝛpoꝛis ianua ẽ coꝛdis. xxxi. C.
Per oculos quę mala ⁊ quę bona alidqs
poteſt adipiſci. IYbidem.
O Odium eſt ira inueterata.ix.A.
Qui odium ſeruat in coꝛde:nec deũ lau/
dare nec ab eo exaudiri meret᷑. Ibidẽ.
Cunmodio neminem vnq; ad ceęlum ſed
puſi ad inferos veniſſe legimꝰ. xxviij. H
Qui odium in coꝛde habet lecüdus dia
bolus eſt. xxviij. J.
Kun lo nullum opus eſt meritoꝛiũ .
xlj
Odium facit animam homicidam.iij. re
gu.ca. xxxvij.
Odium generat detractionem ⁊ inuidi/
am:quia peſtis eſt vnitatis.xlvij.G.
O Qleum illuminat: paſcit ⁊ membꝛa feſſa
fouet. xl. C. in me.
On Onera alterius nec ſua poꝛtare poteſt q
charitatem nõ habet. xxix. B.
Op Qui bene operatur beue remunerabit᷑.
xliiij. E.
Operari debent religioſi ſtatutis tem/
poꝛibus: nec aliquis ſibi vendicet pꝛo/
pꝛium:nec cum murmure faciant.ij.re
gu.ca.ij.Et.iij.regu.ca.xxvij.
Ex opere ſuo nemo monachoꝛũ ſibi ap/
pꝛopꝛiet.iij.reg.ca.xxvij. Sermo. j. B
in medio.
Oypus nullum eſt meritoꝛium niſi volũ/
tarium. xxxiiij. C.
Ad opera ſedentes taceant niſi pꝛo ani⸗
mę ſalute operis vtilitate loquan
ij. regu. ca. iiij.
ꝛ In oꝛatoꝛio nihil agãt niſi ad quodẽ fa⸗
ctum: vnde ⁊ nomen accepit. iij.regu.
ca.viij. Et ſermo.j. B.

Oꝛationibus eſt inſtandum hoꝛis ꝛ tem

poꝛibꝰ conſtitutl: Et hoc verſet᷑ in coꝛ⸗
de qð pꝛofertur in oꝛe. iij.regu. ca.vij.
et. ix. Et ſermone.j. B.
In oꝛatione cum angelis habere debe⸗/
mus puritatem.iiij. .
Oratio cum lachꝛymis iteę ſit efficacię.
xxij. A.
Oꝛatio bo noꝛuʒ:locutio eſt ad deum: qͥ
ſub paucis perbis compꝛehendit: et
tribuit abundantius q; neceſſe fuerit.
xxij. B.
Non ſoluz vnuſquiſq; pꝛo ſe ſed pꝛo oĩ-
bus oꝛare debemus: pꝛobatur verbis
beati ambꝛoſij. Ibidem.
Oꝛationis vtilitas.xxij. B. in fi. lxix. A.
Oꝛationis dominicę ſeptem ſunt peti/
tiones: tres ad eternitatem: quattuoꝛ
reliquę ad iſtã vitam pertinent. xxij.C
Daris⸗ debet eſſe ampla:deuota ⁊ pura
x.

Pꝛo quibus ſit oꝛaudum. Ibidem.

Oꝛare pꝛo defunct ſalubꝛe eſt ⁊ ſanctũ.
xliiij.B.
Oꝛandum eſt pꝛo defunctis ſiue pꝛo be/⸗
atis ſiue damnatis:quia neſcimus eo⸗/

rum ſtatum. xliiij. C.

Cur ſit oꝛandum pꝛo defunctis.xliiij.F.
xlviiz. D.
Qualiter opoꝛteat oꝛare ⁊ pſallere.ij.re/
Oꝛatio q;to ẽ crebꝛioꝛ: tan- ( gu. ca.j.
to debet eſſe purioꝛ.iij.reg.ca.xxxviij.
Foꝛmã iuxta quã beatꝰ Auguſtinus re/
cepit et cõmunẽ viuẽdi ſocietatẽ dedit
illis qͥ ſuis fratrũq; ſuoꝝ cõſoꝛtijs cõiũ/
gi voluerũt: Reqre poſt tertiã regulã.
Oꝛatio beati auguſtini pꝛo obſeruato/
ribus regulę ſuę.iij.ca.xliiij.
Oꝛationẽ beati auguſtini de paſſiõe do/
mini cum indulgentijs: Require in ad
ditionibus.vij.
Oꝛnatus qualis ſit apetendus. iij.reg.
ca. xviſj. Et ſermone.l.C.in me.

Anes triplices in ſcripturis le/ a
guntur:ſcilicet pharaonis:obla
tionis 2 pꝛopoſitiõis. Pꝛimi lai-·

os:ſecundi clericos: tertij pꝛęlatos ſi/

. Gaticant.rls. B.

Panes pharaonis in tria diuiduntur.
Ibidem.

Panis oblationis eſt triplex. xlij. £.

Panis pꝛopoſitionis eſt triplex: ſeilicet

Aunnotatio

vite: doctrine ⁊ exempli.xlij. D.
Contra parentes qui ſilios ſuos dimit/
tunt libertati ⁊ non coꝛrigunt eos:exe/
plum terribile.xxxiij. A. L
Parentes in quibus debent infoꝛmare
pueros ſuos.xlvij. G. .
Vs paſtoꝛibus qui paſcunt ſemetipſos:
exponitur.xxxvj.D. EeEx-,
Paſtoꝛ fidelium vita eſt: infideliũ moꝛs.
lxxu. A. D. „
Paſtoꝛ qualis eſt: talis grex.xlij. B.ĩ ſi.

Paſcere debet oues doctrina vita ⁊ ex/

emplo. xlij. D.
Paſſio pꝛo chꝛiſto eſt foꝛtiter toleranda:
exemplum.iiij. P.circa ſi. S
Quomodo quiſ vult pati pꝛo chꝛiſto qui
pꝛo eius amoꝛe non vult abijcere mũdi
vanitatem.lix.v.in me.
Patrientia chꝛiſti nobis exemplar eſt.

xxxij. B.

Per patientiam omnia bona generan⸗⸗

tur et mala deſtruuntur.xvj. B.

Qui patiens non fuerit: beatus eſſe nõ

poteſt. xxxij. A. .
Patriam deſerere:deſpicere ⁊ nolle inha
bitare inhumanum eſt. xliiij. D.
tum pater immenſus ſit: apꝛꝛehende/
re non valemus.xv. A.
Patriam cęleſtem q́;dtum deſiderare de/
beamus. lxv. A.
De patricio nepote beati auguſtini ſub
diacono pꝛo cuius moꝛte ſcripſit libꝛoſ
de viſitatione infirmoꝛuʒ.liij. B cir. fi.
De paula virgine ſancta.xxiiij. A.
De fratre paulo domus ſancti auguſti/
ni.xxj.A.in me.D. .
Pauperes ſpiritu qui dicantur:⁊ qui nõ
Paupertas inter diuitias ſer, (xxj.C.
uari poteſt.xxj.D.
Paupertatis commendatio.ij.C.xxj.
D. poſt mediũ.
Paupertas ſi non affectu geritur:miſe/

& ſit pꝛo chꝛiſto libenter tolerãda.xl.E

Paupertatis qͥnq; ſunt genera.xl.F.
Paupertas felix eſt ſi let eſt. IJbidem.
Fglix paupertas per quam cęleſtis acqᷣ-
ntitur hęreditas.lix. G.
Pauperes cur non ſint deſpiciendi.
Si pauperum eſt regnuʒ cę (cxliiij. A.
loꝛum:reſtat vt infernſit diuitũ.lix.G

„ Papx eſt cuſtodia⁊ cura oĩuʒ virtutũ:nee

vlli dabit᷑ venia niſi paciſico.xxviij. J

Qui pacem coꝛdis ⁊ oꝛis ⁊ operis nõ ha

bet: chꝛiſtianus non eſt.ij. A.
Homum vel mentem in qua pax dñat᷑

diabolus intrare non poteſt. ij. B.

Pax non eſt amanda ſine iuſticia. Ibi.
Pacem qui impediunt.ij.C.

Pax inter malos tm̃ nocet qtum diſcoꝛ
dia inter bonos. Ibidem.

Peccatum pꝛimoꝛum quę bona abſtulit e

et quę mala intulit.xlviij. A. B.
Peccatum eſt pęna peccati.xlvij. B.

CLContra moꝛbum peccati oponendum ẽ

moꝛdax emplaſtrũ ne maius creſcat.xiiij
Peccata grauia grauiſſimis indi⸗ (D.
gent lamentis. xj. C.
Nullum peccatum deus dimittit impu/
Peccata quoſdam relinquunt nen ipſi
peccata.lxxj. B.
Peccatoꝛ quia non ſtatim patitur deuʒ
vltoꝛem:eſtimat ſibi eum participem.
Peccatoꝛes peccata ſua in doꝛſo ponũt

et bona ante faciẽ:ſᷣ iuſti mala ante fa/

ciem ⁊ bona in doꝛſo habent.lix. D.
Peccatoꝛ coꝛam domino quomodo ali /
quis dicitur.xlvij.C.

Pena aliquando relaxanda eſt pꝛopter

ſcandalũ multoꝛũ: quandoq; exagitã/
da vt cautela ſit reliquoꝛuʒ. xiiij.D.

Qõ ſit ſumma deliberatione inferenda.

Penę damnatoꝛuʒ erunt iu/⸗ cxiiij.E.
xta qualitatem culpę.lvij. B.
De penis iferni.xxvj.E. F. G. lviij. C.
Penitentia eſt medicamẽ lapſoꝝ.lx.D.
Ad pęnitendum talis debet eſſe deuo/
tio:qualiſ intentio ad peccandũ.xj.C.
Penitentia illa bona eſt quę peccata ꝑ/
acta ſic deploꝛat vt iterum non cõmit /
tat. xj. D.
Irriſoꝛ eſt ⁊ non pęnitens qui agit ꝙ pę
nitet. IJbidem.
Pęnitentia eſt agenda in omnibus mẽ/
bꝛis in quibus peccauimus.xxx.B.
Penitenti pꝛomiſit deus veniaʒ: ſed nõ

ꝓmiſit vſq; craſtinũ differenti.xxx.C.

Pęnitentię tres ſunt partes.xj. B.
Penitere debet quiſ dũ ſanus eſt.xlj.D
Pknitentię vtilitas. IJhbidem.

hltere
ſen
Ponet;
Quipen
bentte
Quipgu
us tuc
Perpenu
enittr
Cuiade
ſenecuut
Ciopent
paties:
Vano
Ponckt
Perſeuer
ond
tencon
Peſcai
npzrt
Pelauer
loreten
Cisfespe
Pb Pooopb
Ppiolopr
nuntdirin
honties
batcechr
Phiolop
ghomon
funock
Pi piennis
Peenstn
Piensgr
Nliguins
ilar ina
nin hoie
perfefree
ißi
Mogtn
me
ſnein
lnumn
„. Rhti
HS dno
eorn
Pitin
Reſtugfie
Kaaſeie

Ane
i )
nod

rdit
N
n. i⸗

undicn

wapſtlte.

b.
ib.
odendami
en vi
di, (d.

nintiran

m nenbl

ruurdar,
panahen.

dolo hoit
nalantei⸗
anleb.
Ponotni

Nack ryt
docug⸗
1. mi.
Neutnant:

v (i.

5.
ßlri.

gep O.

haaledeln
cbeetati

nmn ⸗
anbusſi⸗

en
R

principaliũ ſententiarũ

Penitere in vltima ęgritudie durũ eſt:pg
noſum et lachꝛymabile.xlviij. G.
Non eſt pęnitẽtię locus apud inferos.xlv.
Qui pęnitentiã verã agit ſe li (A. lix.qh.
berat ⁊ alios exemplo ꝓuocat.xlv. A.
Qui pcuitẽtiã verã agit ac iuſtas elemoſy
nas facit nõ guſtabit moꝛtem. lxiiij.qhh.
Per pęnitentiã verã deus nõ ſolũ culpas
remittit ſed etiã pꝛemia ꝓmittit. Ibideʒ
Qui ad agendã pęnitentiaʒ tempꝰ (in fi.
ſenectutis expectat:ſatiſ a ſide eſt alienꝰ.
Eſto pęnitens quaſi monachus xxj.B.
patiẽs:non quaſi ſecularis ſi peccaſti in
vita monachi ↄſtitutus.lx.D.

Non eſt magnũ inchoare bonuʒ ſ᷑ ꝑficere.

Perſeuerãtia infoꝛmat merituʒ: (viij. A.
coloꝛat boni ꝓpoſitũ:remunerat curren/
tem:coꝛonat pugnãtẽ ⁊ ducit ad bꝛauiũ.

Perſeuerãtia quibus rebus (viij. A.
comparatur.viij. A. D. N
Perſeuerare paucoꝝ eſt: incipere vᷣo mul/

toꝝ:exemplis patet.viij. A. C.

DODis res ꝑſequit᷑ chꝛiſtianũ.lx. A.

ꝓYPh Philoſophari eſt ſemꝑ moꝛtẽ pſmeditari.
Philoſophi qᷓ;uis calcaue (xxiij. B. cir.fl.
runt diuitias:honoꝛeſ etiã ⁊ ꝓpꝛia coꝛꝑa:
non tñ eis ad ęternę vitę merituzʒz ꝓficie/
bat qꝛ charitate ⁊ timoꝛe dei carebat.xiij.
Philoſophia nõ eſt quęrenda (A. circa fi.
ꝗꝗꝛ homo nõ ad philoſophiã ſed ad cęluʒ
factus eſt.lv.C.in.ſfi.
i Pietatis quattuoꝛ ſunt gradus.xlv. B.
Pietas ⁊ impietas qͥd ſit.xxiiij. B. in ſi.
Pietas quõ differt a miſericoꝛdia ⁊ clemẽ/
Iniquitas impunita re / (cia. xxiiij.C.
dũdat in augmentũ facinoꝛis.xuij.D.
Pium hoiĩem nunq; ſed impiũ ⁊ crudelem
periſſe freqᷓnt᷑ legimꝰ.xxvj.C.i fl.xliiij. A.

Pius hõ multos hʒ interceſſoꝛes.xliiij. A.

Pili cogitatiões ſuꝑfluas ſigniſicant.xxj
B. xxvij. E. lix. C.
l Qui ſibi placet deo diſplicebit ⁊ ſibi.lj.A.
Plato ph̊s qꝛ młta aduerſa patieba (in fi.
tur ſine fundamẽto fidei ⁊ charitat: ideo
meritum virtutis amiſit.xiij. A.in fi.
Cur ploꝛat infans natus.xxxj.C.
No De pontio pᷣfecto romano.xlviij. F.
De frẽ pontiano domꝰ ſcti augu. xxj.A.in
Poſitiões hominũ quattuoꝛ ( me.xxij.C.

ſũt:ſcʒ accubitus:ſeſſio:ſtatio:⁊ ambula

DPoteſtas ſiue mũdi ſi/ (tio.xxxix.E. F.G
ue ecclię ideo non eſt ſpernẽda.v.D.

De potu ſupfluo nota exempluz terribile.

xxxiij. per totum.

Pꝛeceptũ opoꝛtet vt ſit honeſtũ ⁊ diſcretũ Nꝛe
v. A. circa fi. vij. B. M
A pceptis dei nulla litterarum ignoꝛantia
Duo ſũt pſᷣcepta nobis pᷣn/ (excuſat.l.A.
cipaliter data.ij.reg.ca.j.et.iij.reg.ca.j.
Et ſermo.xtłiiij. A.
Pꝛeces multoꝝ nõ exaudiri impoſſibileẽ.
Pꝛędicatoꝛibꝰ grandis neceſſi/ (xliiij. A.
tas incumbit.lxiiij. AàA.
Pꝛędicatio ad quos ſpectat.xiiij.A.i.me.
Pꝛędicatoꝛ pꝛius ſe q; alios curare debet.

Pꝛędicatoꝛ heęc ſeruabit.xiiij.C. (xiiij. P

Pꝛęlatura ex obediẽtia eſt ſuſcipiẽda ⁊ eiꝰ
aduerſa foꝛtiter tolerãda.exemplo.v. B.

Pꝛꝛelati ad qͥd ſint ĩ ecccia.v. D (C.iiij.E

Pꝛęlatoꝝ ꝑfectioꝛ eſt ſtatus:⁊ ꝗᷓ ſpectãt ad
pꝛęlatũ bonũ.xxxix.G. .
Non ſufficit ſeipſuʒ imaculatũ ſeruare:ſed
expedit vt bonos q;tũ in ſe eſt faciat vi⸗
ta ⁊ exem plo relucere.xxxix. J.
to maioꝛ eſt in honoꝛe:tanto maioꝛ diſj́/
ficultaſ in reddẽda ratione.xxxix. J.
Eto eſt in loco ſuꝑioꝛe: tanto in periculo
maioꝛe verſat.iij.reg.ca.xliij.
O gerat chꝛiſti vicel ⁊ ideo ſi ↄtemnit᷑:chꝛi
ſtus ↄtemnit᷑.v. D.lxj.C.
Non ſe eſtimet poteſtate dñante ſed chari
tate ſeruiente fęlicẽ.iij.reg.ca.xlij.
Non debet eſſe inſenſatꝰ ſed ãnoſus: pꝛu/
dens:caſtus ⁊ ſobꝛius.xiiij...
In pꝛelato duo debent eſſe:miicoꝛdia⁊ iu
Pꝛęelatus bonus de⸗ (ſticia.vj.A.in me.
bet eſſe ſollicitus ð ſalute ſubditoꝝ.j.B.

QR debet infirmãti ſubdito auxili/ (in fi.

um diuinę medicinę pᷣcibus poſtulare.ex
Circa oẽs ſeipſuʒ ſᷣbe/ (emplum.xxvj.A
at bonoꝝ operũ exemplũ.iij.reg.ca.xliij.
Coꝛripiat inqͥ etos:ↄſolet᷑ puſillanimes:ſu
ſepi⸗ infirmos:patiens ſit ad oẽs.Ibi.
Diſciplinã libens habeat metuendus im/
ponat:tñ magis amari awpetat q; timeri.

In pꝛęlato nihil eſt fetidius:ni (Ibidem.

hil dãnoſiꝰ⁊ turpius furioſitate.xxxvj.B

Pꝛelati qͥdænõ ſũt diſpẽſatoꝛes ſᷣ diſſipa/
tftoꝛeſ:nõ ſpecłatoꝛes ſᷣ ſpiclatoꝛes.xlij. A.

Pꝛeęlatis luxurioſis: auaris ⁊ ſuꝑbis: im/

poſſibile eſt ſubditos caſtos: humiles er

bonos facere.xlij. B. MU
Ad pꝛępoſitũ monaſterij ſpectat ea ꝗ̊ ſcõta
ſunt facere obſeruari ad omnes.j.reg.ca.

Aru“unotatio

v. Et. iij. regu.ca.xlil. (liij.

Eα ſit honoꝛãd. ij·reg. ca. ij. et. iij . reg. ca.
O diſtribuet vnicuiq; victũ⁊ veſtitũ ſicut

77

cuiq; opus fuerit.ij.reg.ca.ij.i fi.iij.reg.

Ad pꝛepoſiitũ pertinet res mona/ (ca. ij.

ſterij dare vel recipere: ⁊ ꝓut cuiq; opus
fuerit diſtribuere.j.reg.ca.iiij.ij.reg.ca.
Pꝛeſbyteri qͥt gradu (ij.in fi.iij.reg.ca.ij.
um culmẽ aſcendũt:tot rationũ vinculis
alligantur. xxxix. J. “
Æοα debent eſſe mũdi qui alioꝝ debẽt mũ-
dare ↄſcientias. xxxvj. A.
E ſint ſal terrę:lux mũdi:patroni ⁊ recto/⸗
res terrę:angeloꝝ⁊ paradiſi ciues: ꝓphe/

tarũ filij: patriarcharũ cognati ⁊ aploꝛũ

ſucceſſoꝛes.xxxvj.A.xxxvij.A.

Debent eſſe irrephenſibiles: vt nõ quegrãt
vxoꝛes:nõ diuitias:nõ honoꝛes: nec foꝝ

cũ ruſticis:nec mercantias: nõ cõmatres
ꝓcurare:nõ tabᷣnas intrare:nõ diſcurre⸗
re niſi ꝓ neceſſitate.iij. B. xxxvj.B.
Opoꝛtet eos abſtinere a rixis ⁊ ebꝛietate:
nec extra domũ epᷣi vel ſuã mãducare aut
bibere:vel in eadẽ pꝛandiũ vel cęnã ſęcu/
laribus pꝛęꝑpare.iij. B. xxxvj. D.

—

A pᷣſbyteris oẽ turpe lucrũ debet eſſe remo

tũ:nec ſeculi ſed dei negociatoꝛes eſſe de/
Contra eos qͥ nec miſſaʒ (bent.xxxvj. E.
cantare nec baptizare:nec moꝛtuũ ſepeli⸗-
re ſine pᷣcio volũt: ⁊ moꝛtẽ diuitũ potius
qᷓ; ſalutẽ vident.xxxvj.E.

7 —

& tales mũdus grauius q; latrones iudi

caret ſi ſuꝑ eos ptãtem haberet. Ibideʒ.
E& ſint dij ⁊ ſilij excelſi:oculi cęcoꝝ ⁊ pedeſ
claudoꝝ ⁊ clauigeri cęli.xxxvj.G.
Pꝛeſbyteroꝝ vita:ſalus:requies ⁊ ſctiſica/⸗
tio hec eſſe debet.xxxvij. A.
Tunc eoꝝ miniſteriũ deſpicit᷑ qñ ea ꝗᷓ ſunt
chꝛiſti opere implere negligũt. Ibidem.
& debent eſſe pauꝑes ⁊ patiẽtes.xxxvij.
Quicqͥd eis ſupereſt:pauperibꝰ (A. B.
debent erogare. xxxvij.C.
Moõ licet eis manib oꝑari aut ligoniʒare:
ferruũ fabꝛicare.⁊ ſilia.xxxvj.C.xxxvij.C.
EMα patia debent oꝛnari. exẽꝑlum.xxxvij.

.

A.in fi.

VYꝛi Quę pᷣmitię ſint dãde deo.xxv. (E. F.

Nio Pꝛofeſſio nõ coacte ſed ſponte ſieri debet.

Pꝛoſiteri noſtrũ eſt ( v. C.in fl. D.lx.B.
dimittere nõ eſt noſtrũ.v. D.lx.B.

Qui a ꝓfeſſione ſua cadit:dimidiꝰcecidit.

Clericus ꝓſitet᷑ duo:ſctita/ (lij.h.liij.hh.

Qõð quęrit᷑ diuerſis modis ⁊ volũ
Pꝛopter quid ſit quęrendus. (xliij. C.

tem interius ⁊ clericatũ exteriꝰ.lij.h.
A ꝓpoſito cadere malũ eſt:ſed peius eſt ſi⸗
mulare ꝓpoſitũ.lij. G. in fi.lij. H. lx. D.
Pꝛomiſſa ſi tenes pᷣmiũ habebis:ſi negas

Pꝛomittere erit in (vęnam.lx.C.lxij. O.

tua ptãte:dimittere nõ eſt tuũ.lx. BD.
Quę ſint ꝓmiſſa dei bonis.lxiiij.A.ime.
Pꝛopꝛietas cuiuſcũq; rei denegat᷑ religioſ
f.reg. ca.j.Et.iij.reg.ca.j.ſer.j.A.ĩ fi.P.
Nulli ꝓpꝛiũ habere licet: (iiij. C.v.C.D.
et ſi facit: facit qð nõ licet.lij.C.
Qui ꝓpꝛiũ habere voluerit:ei clericatꝰnõ
Qui ꝓpꝛiũ poſſidet (tollit᷑.lij. G.liij. hh.
a chꝛiſti diſciplina ẽ remotꝰ.lix.A.ĩ fl.B.
Qui ꝓpꝛiũ habuerit nec ſepeliẽdus ẽ cum

fribꝰ:nec qð habuerit ſuſcipiendũ invſuz

ceteroꝝ.exemplũ.v.E. F. xxvij. B. lij.

Pꝛudens oĩa ſecũ habet:in ( J.liij.B. F. Vr

oibus ſibi ſufficiẽſ eſt:impꝛudẽti nihil ſuf

g Pꝛudentia docet qd fugien / (ſicit. iiij. A
dCum ⁊ quid tenendũ ſit.iiij.A.

Pꝛudentia ſimplicitatẽ comitẽ habet. ex/
emplũ.iiij.A.in fi.B.

*

De verſu pſalmi.xlix.vide ſer.lj.ꝑ totum. Pt
Pudicitia ſic in inuicẽ cuſtodit᷑ vel fugit. Nu

Punire peccatũ nõ eſt cru (iij.reg.ca.xxj.
dele ſed miſicoꝛdia ⁊ iuſticia ⁊ dinę recti⸗/
tudiniſ iudiciũ.iij.reg.ca.xxiij.in ſi.et.xl.
Et ſer.xiiij.C.D. .

Vlerẽdi modꝰchꝛiſtũ qͥs ſit. xliij. A Qu
q AVlbi ꝗrẽdus ſit: ⁊ qͥd impediat eũ

inuenire. xliij. B. 3

tatibus.
xliij. D. lv. C. in fi.
E rapinis multi
nas faciẽs ⁊ pctã nõ deſerẽs: pecu
niam ꝑdit ⁊ pctã nõ redimit.lj.A.
Pudeat raꝑe pauꝑibꝰ qͥbus iubemur ero/

Raptoꝝ pęna qualis erit (gare.xxxj .E.

xxxj.E. xxxv. B. in me.xxxvj. E.

Rectitudis tres ſũt ſpẽſ:nã aliud ẽ regi:ali Re

ud dirigi:aliud coꝛrigi:pᷣma ẽ rei inaĩatę:
ſcðda ſenſatę:tertia rõnal: iuſtꝰ tm̃ erigit᷑
Recõcilia ᷣbo ſivᷣbo offẽdiſti:ſi fa ¶ v.C.

cto placa facto.iij.regu.ca. xxxviij.et.x.
Regnũ celoꝝ tã/ ( Et ſer.xlviij. S. in f.

ti valet q́;tum habes.xliiij. DD.
NRegnũ cęloꝝ ex qbꝰↄſtat.xliiij. D. cir.fl.
Regnũ cęloꝝ iõ eſt apetendũ.xliiij.F.

Ad regnũ cęloꝝ ꝗᷓ nos adducãt vel abdu/

cant.xxiij. B. in fl. xliiij. F

Olenelt

sO paruas elemoſy/IBs

Pegnän
n
itn
gebätin
Reglus

Aullise

Pegnlio⸗a
heoliſe
Citus.,
Pegue tt
nonae
Orͤltt

healic
Peiigog
leligo⸗
gludten
Belgon
chti
alian
Oamam
bent4re

Malgolr
OQlvend

ſotcaurin
Gublere
tlbegdal
füderentl
Cuiocaulne
Michiga
Beinquen
llochfes,
Beſunene
Untecamiea

duscken
bed.
finege
C.
b.
iſalge⸗
Aiſs.
CA

nari
blih⸗
rAib.
icsian
iüni
di bul
Jübe⸗
danpchli

3

elgun. 1

Nüaſ
i an
usdneneen
unian

einpelad

tdinnh
s. (M).

nginſt

ſctisen

principaliũ ſententiarũ

Regnũ romanũ ꝑ meruit tm̃ ſublimari.
Ey tãdiu paciſice ꝑſeuerauit:q;diu ſeneſ re
gebãt iuſticiã ſeruãtes.xiiij.E.
Re Regulas tres btĩ augu. ꝗre in pᷣnci.volu/
minis poſt ſer.bti amb.ebi.
Regulã oẽs ſᷣuẽt qͥ bõi eẽ deſiderãt.j.reg.
Regulã ſeruare dʒ tã ſlatꝰ qᷓ; ſb (.D ca.ix.
ditus.j. reg. ca. v. et.iij.reg.ca.xlij.
Regule traſgreſſoꝛ ⁊ ↄtemptoꝛ: diſciplinę
monaſtice ſubiacebit.ij.reg. ca.vyv.
Qꝛ nõ ſit ſeruãda ex timoꝛe b̊ amoꝛe.iij.re/
V' ſemel in ſeptiana lega᷑ (gu. ca. xliiij.
ne aliqᷣd ꝑ obliuionẽ negligat᷑.iij.reg.ca.
Religio ꝑ ꝗᷓ perit.xl.E. (xlv. et ſer.j.D.
Religioſoꝝ duo ſũt genera:vnũ ꝑfectoꝛũ:
gliud tepidoꝝ. xxxiiij. A. D.
Religioſi nõ eãt minꝰq; duo vł tres ſimł ⁊
cũ qᷣbꝰ ſpoſitiuſſerit ire debebũt.ij.reg.
ca.iij. et.iij. ca. xix.et.xxxij.ſer.j.C.xxxvj ꝭ
XE extra monaſteriũ nõ edãt aut bi/ (C.
bant.ij.reg.ca.iij.et.iij. Reg. ca.xij.
Religioſi ⁊ ſęcłar nõ eſt ę̃lis ↄditio.lx.C.
O in vendédo emendo oꝑa monaſterij
ſint cauti ne trãſgreſſoꝛes inueniant᷑.ij.re
AVe nihil exerceãt ĩ inceſſu ⁊ mo (gu.ca.iij
tibꝰ qõ cuiuſqᷓ; offendat aſpectũ bᷣ qð eo/
rũ deceat ſctitatẽ.iij.reg.ca.xx.
MAui occulte lr̃as vel qdᷣlibet munꝰ acceꝑit
ↄuictꝰ grauiꝰ emẽdet᷑.iij.reg.ca.xxv.et.j.
Relinquere vitia maioꝛis ẽ virtu (ca.iiij.
tis:qᷓ; res.xlv.B.
Reſurrectio coꝛpoꝝ erit in ictu oculi ⁊ veri
tate carnis.lvij.E. in me.
2Acerdos magn“ in lege:⁊ lacerdo⸗/
tes mioꝛes qͥs figurãt. xxxviij. C.
NAMAuibꝰ rebꝰ cõꝑant᷑:⁊ ꝙ debẽt eſſe
Rerdos cuʒ ſe induit (mũdi. xxxvj. A.
ad ſacriſicãdũ hęc cogitabit.xxxix. JYJ.
Sacriſiciũ deo nemo malꝰoffert.lj.C.
Sacramẽta eccłiaſtica nõ ſunt pᷣcio cõꝑan/
E ſint ſpötanea (da.xxxvj. E. xxxvij. B
voluũtate miſtrãda nihil petẽdo: nihil ex/
pectaãdo:nihil de ꝓmiſſo deſiderãdo:etiẽö
ſi miſtrãs ſit pauꝑ: v ſi qͥd offert᷑ iuſte reci
pit iuſte poſſidet.xxxvij.C.
Sapia pᷣmo hoieʒ a piculis liberat:ſcðo cõ
ſeruat liberatũ:tertio coꝛonat ↄſeruatuʒ.
Vane ſapiẽtes ad quę mala qiũiq; (v. A.
perueniant. xv. D..
Sarahaite qͥ dicãt᷑.xxj.cC.pꝰ me. xxxix.C.
Sgtiſſfactio de oĩbꝰ ⁊ in oibꝰ mẽbꝛis eẽ de⸗

bet ꝓ pctis.xxiiij. B.
Scia mũdi heęc eſt.xxiiij. B.
Scpᷣtura ſacra labꝛo ęgneo tabernaculi aut
ſpeculo cõꝑat᷑.xxxviij. A.C. et.iij.regu.
ÆꝘOḰCᷓ pfert᷑ ſcpturis gentiliũ ⁊ ꝗᷓ eiꝰ (ca.xlv.
vtilitas.xxxviij. B.D. H

☛

O ſint lr̃ inuitatoꝛię qbꝰ ab exilio ad po⸗⸗

triã ꝑ chꝛiſtũ teuocamur.lvj. B.

Lectio earũ ad qͥs ſᷣcipue ꝑtinet.xxxviij.

Cur libent legẽdę ſint.xxxviij. A..
Vt dulceſcãt nõ ſolũ ſufficit eas audire:ᷣ iĩ

domibꝰ ⁊ ↄuiuijs ſũt certi hoꝛis ſingulis

OR ꝑpiculo ſum eſt (dieb“ relegẽdę. lvj. A.

eas nolle legere:⁊ q̃ pena digni ſũt earuʒ

S ſint cibꝰ animę et (ↄtẽptoꝛes.lvj.C.
viaticum.lvj.D.et.iij.reg.ca.xiij.

Q ſingul diebꝰ ſint legẽdę. ij.reg. ca.ij.et

ÆR ſint in menſa (iij. ca. xxxv.et ſer.j.B.

clericoꝝ legẽdę ⁊ cũ ſilentio ſiue ↄptentiõe

77

audiẽdę.ij.reg.ca.ij.iij.ca.xiij.et ſer.j.B

Seneca phs aplo paulo cha (ſer.xxvj.D Se

riſſimus fuit.xvij. A.

Senſus coꝛpis nobᷣ cões ſũt cũ pecoꝛibꝰad
vlum nõ ad oblectamẽtũ.lv. D.

Senſus coꝛꝑis qͥs cũ bꝛut cões hʒ aĩa quõ
exuta amittit ⁊ cęterl tribꝰ vtat᷑.lv. D.

Sepulchꝛa moꝛtuoꝝ exẽpla eẽ debẽt viuo

Sermo vanus vanę conſcientię (ꝑ totũ.

Serpẽs q̃ttuoꝛ hʒ ꝓpꝛietates.iiij. B.
Serpẽti ferculũ vitis ẽ.lv.C.circa fi.

Serui xpᷣi illi recte dicũt᷑. xxxvi.A.in me.

Seruituti cã ⁊ oꝛigo.v.A.cir.fſl.

De ſeuero epᷣo mileuitano.liij.B. in fi.
De frẽ ſeuero diacono domꝰ ſcti augu.qui
mult flagellis atterit᷑.liij.C.xxj.A.ĩ me.
Silere dei ẽ vindictã ſuſpẽdere.łlj.A.
De ſilẽtij multiplici vtilitate.iij.ꝑ totum.

Simea egra ſanguie canũ medet᷑.lv.C.i

Simoniã cõmittit qͥ baptiʒat velij/ ( me.
dicat aut moꝛtuũ ſepelit vt inde lucrũ ac
Simoniã cõmittit qͥ bñſi (qrat.xxxvj.E.
ciũ vel eccliam a laico recipit.xxxvij.D.

Simoniaci ⁊ gieʒite a deo ꝑcutiũt᷑.xxxvij.

De frẽ ſimplitio domꝰ aug.q ↄn‚ſio⸗/ B.
nis ꝓpoſitũ cũ ma& feruoꝛe ſuſcepit:ſᷣ au

dlito pfe ſuo occiſo mũdũ intrauit vt euʒ

vindicaret.iiij.C.iĩ me.v.C.xxviij. R.in

Simplicianꝰ ligurienſis poſt ambᷣ. (me.

epiſcopus mediolanẽſ̃ auguſtinũ in fide
catholica inſtruxit. v. G. xxj. A. xxvij.

A.xxxix. B. in me.xl. C. In ſer. amb. B.
Sipmplicianꝰ a iuuentute deuotiſſime deo
viuẽs:auguſtino qſdã de fribꝰ ſuis dona
Simplicitas ſine aſtu (uit.xvij.E.xxj.A
cia ſtulticia reputat᷑.iiij. A.in.ſſ. .
Sinaxis quid ſit.liiij.C.

So Socrates fertur riſiſſe:magnos latrones

ad ſuſpẽdiũ duci facere pamos.xxxj.F.
Sodoma cęcitas vel muta vel aſperitas
Sodomi/ (ðꝛ:⁊ figurat mundũ.xxxiiij. A
tas deꝰ ſpernit: angeli fugiunt:dęmones
Cur dicunt᷑ pctõꝛes (hoꝛrẽt.xlvij. A. B.
coꝛã dño pꝛę cęteris.xlvij.C. 4
Clamoꝛ ðᷣꝛ pctm qñ abſq; oĩ timoꝛe ad actũ

ꝑducit᷑ ⁊ ↄſuetudie multiplicat᷑.xlvij. C.

Sodomitę a qͥbꝰ ĩ iudicio ſũt iudicãdi.xl/
Qusę ſodomię ſſtant fomẽtũ aut (vij.D.
detrimẽtũ:⁊ q; in ſodomitl omne pctm̃ re
Pꝛincipiũ ſodomitici (gnat.xlvij.E. F.
crimis mulieres extiterũt.xlvij. FXF.
M exercet᷑ in oĩ ſexu ⁊ ętate.xlvij. B. E. in
In ſole tria ſũt:motus (me.E.circa fl.?F.
caloꝛ ⁊ fulgoꝛ.xliiij.D.

Soꝛoꝛ bti augu. moꝛitur: ad quã ſcpᷣſit li-/

bꝛũ de vita chꝛiſtiana. liij. B. in fi.
So Speculũ bti auguſtini notat᷑ in.iij.reg.ca.

Spes ceęleſt! q́;ta (xlv.⁊ ſer.xxj.D.in me.

in nob bona facit.x. d5.
Spũſſctũs quõ oĩa ↄtinet ⁊ nõ ↄtinet᷑:ſcire

Spũſſcti ſeptẽ ſũt do (nõ poſſumꝰ.xv.¶

na ↄtra ſeptẽ vitia.xv.D.

Spũſſctũs nunqᷓ; viuiſicat niſi in pace vni
ta:ſicut nec ſpũs hũana mẽbꝛa moꝛtuavl
St De fratre ſtephano (abſciſa.ij. B. in ſi.

xxj. A. in me. D.
Stolę ſctõꝝ ꝗᷓ ſunt.xxvij.C.circa ſi.
Suꝑbia ẽ mater ⁊ caput oium vitioꝝ.xv.

E2 nõ ſit creata a deo tam (D. xxxj. D.

pauꝑibꝰ q; diuitibꝰ inſidiat᷑.xxxj.D.

Su Supbia ꝗᷓ mala fac.xij. B. xxxj. D. xlij. B.

Vbi ſuꝑbia:ibi diſcoꝛdia.xij.A. .
Contraria eſt deo: ⁊ nihil ſic odit deꝰ quõ

E ſit maxi (ſuꝑbiã.liij.A.in me.lxx.A.

Qui ſuꝑbiã hʒ nullas vᷣtutes hʒ:lʒ hr̃e vi⸗
Ois iniqtas ĩ malis oꝑibꝰ (Geat᷑.liiij. B.
exercet᷑ vt fiãt:ſola ſuꝑbia inſidiat᷑ vt pe⸗
reant. In.iij. regu.c.v. in fi.⁊ ſer.xij.A.
Suꝑbus ois ſibi ſapiẽs (xxxj.D.liiij.B.
videt᷑.liiij.B.
Suꝑbꝰ neſcit pęnitere qꝛ nõ co&ſcit ſe pec/
Deũ negligit:diabolo (care. Ibidẽ in ſi.

ſeruit: a dũ trãſitoꝛia ꝗ̃rit: ęterna ꝑdit.lxij
Suꝑbus q;to gloꝛioſioꝛ ẽ ante (C.in me.
hoĩes:tãto deſpectioꝛ ẽ ante deũ.lxx.B.
Erubeſcat vᷣmiculus eẽ ſuꝑbus vbi deũ vi
Acere dei qᷣͥd ſit.lj.A. “
Tarpeia meretrix romana vt caſte
viueret iuſſit ſibi oculos erui ⁊ pa-
nem cũ aqua tm̃ miniſtrari.xlvij.E.
Te deũ laudamꝰ qñ ⁊ a qͥbꝰ componit᷑. In Ce
Diabolus (ſer. Amb ð baptiſ.augu. B.
temptauit pᷣmos hoĩeſ ꝑ tria.lxviij. A.B
Cũ temptat pᷣus ſingulis qͥd adhibeat cog
In teſtamẽto chꝛiſtꝰ ſemꝑ ꝓ (ſcit.xliij.E.
vno filioꝝ cõputari debet.lij.C. in l.
Teſtamẽtũ aliqͥs dʒ facẽ dũ ſanꝰẽ:dũ ſapi
ens eſt:dũ tutꝰ eſt:nã ſi expectat infirmi-
tatẽ:minis ⁊ blãditijs ducet᷑ q̊ noluerit.
Teſtamẽtũ cõdere religi/ (xlviij.G.cir.ſf.
e. oſo nõ licet:exẽplũ.v.E. vF.xxvij. B. lij.
Teſtamẽtũ taliũ ecccia (C.J..liij.B. F.
nõ recipit.lij.D.E. F.

TCa

LTimoꝛ dei ꝗ̊ bona facit.lxij. A.

Timere debemus tria: ⁊ quę.lxviij.A. Ti
Aliud ẽ timere pęnã:aliud amare iuſticiã.
Vbi ꝗrit᷑ ð vnitate trinita / ( xxxv.B.i fl. Tri
tis:magna cautela adhibẽda ẽ:qꝛ nec pe/
riculoſius alicubi errat᷑: nec laboꝛioſiꝰ la-
qͥd ꝗrit᷑:nec fructuoſiꝰ aliqͥd iuenit᷑.xv.A
Trinitatl naturã ad plene inueſtigare im-
poſſibile ẽ.exẽplũ.xv.A.circa ſi.
Æ diuidit᷑ ĩidiuiſibilit ⁊ ↄiũgit᷑ diuiſibilit:
nec minoꝛat᷑ in ſingulis: nec auget᷑ in tri/
y ꝗlibet ꝑſonarũ (bus.xv. B. xlviij. A.
deus ẽ ⁊ vita indiuiſa in oꝑe:ↄcoꝛs invo/
luntate:par in potẽtia:ęqᷣlis i glia.xv. B
„ in trinitate vna ſit eẽntia ⁊ tres ꝑſonę:
ſcripturl ꝓbat᷑. IJbidẽY. 2
In trinitate tm̃ vna ꝑſona ẽ q;tę tres: nec
plus ſũt duę qᷓ; vna vel tres:ĩ ſe inſinitę
ſunt:⁊ ſingła in ſinguł ⁊ omiĩa in ſingul:?
ſingula ĩ oĩbꝰ:⁊ oĩa ĩ oibꝰ:⁊ oia vnũ ſunt:
¶exẽplo mõſtrat᷑.xliiij. D.
v Aälentinꝰ ſctũs epᷣs carthagiñ.ba⸗ Aa
tiʒat᷑:anno ętat ſuę.xix.et obijt:
lv. A. et. D. in fi. M
Valentinꝰ clericꝰ domꝰ ſcti augu. moꝛitur
Valeris ſctũs epᷣs hipoñn. (xxxij.C. in ſi.
dedit auguſtino ptãtẽ pᷣdicandi vᷣbũ dei
coꝛã eo in plo:⁊ ꝑmiſit vt i domo epᷣi mo/
naſteriũ clericoꝝ ↄſtrueret.xxj.D.in me.
Æρ de bonis epᷣatꝰ ſui:augu.vt in heremo

toheſte
Sdedlta
hotin
ſii.
Demntu
Vildig.
Veniupele
Quinuni;)
geitſntecd
Cenürſub
Aigore
Vobädeii
ſeipouut
Vabädei
Vabioo
Caboltas
Vabäcoot
enlufuc⸗
Zerbosdun
linnopge
nena püf
Ceinuci
wn. Du
Certaſama
Tckeslacen
Höyetw's
ſii ſeg a.
Tckesnon⸗
ſeriſubn
lccaulibet
Gruenane
Ofmawin
ſpoſttlans
ntenoes⸗

Lüenntin

ſferitſub⸗

Abembenis

islbbentt
lbiotcaon
Mönee
Höngeren
loſchdire

Ueriin

drtenti⸗
ntinbir
hinierfn

Alnt⸗ le

innenm,
Nlond N
Calt
alpine

nhlnich
Cinne.
ei las.
wideäri

1
mmanae

thiE.

onpeni te

lagec.
alwiA
acbident

tpiI.

1Cu.
ſandediſn
peaatinün

Aii di.

F. wni. bi
LFli 5.

elmi. 1
Samme uki

hehegnae
necbebono⸗
idinin
einuchigrrid
aa .
gtduiſi
netugetun,
ge⸗iſd
uinnge

iin.

ms:ſennie
mnuiili
touiin
nuntaniſ⸗

.

Cset.

principaliũ ſententiarũ

monaſteriũ ediſicaret plura donauit.xxj
dedit auguſtino ⁊ frib?ꝰ ¶ A. in me.D.

hoꝛtũ ꝓ monaſterio ędificando.iiij.C.v.
C.xiiij. A.xl.C.in me.lij.B. in ſi.

De vanitate ſeculi.lvij.et.lviij.ꝑ totum:et
Vaſa dñi quę dicunt᷑.xxxvj.A.

(xlix.

ꝗe Venia petẽda ẽ ab eo qᷣ leſus ẽ.j.reg.c.vj.

Qui nunq; vult petere veniã aut nõ ex aio

petit ſine cã ẽ in monaſterio etiã ſi inde ñ

Veniã a ſub/ (ꝓijciat᷑.iij.reg.ca.xxxviij.

diti platꝰ nõ petat qͥ in coꝛripiẽdo moduʒ

Verbũ dei iõ caro (exceſſit.bidẽ.ca.xl.

fieri voluit.xx. A.B.

Verbũ dei cibꝰ ẽ aĩę.iij.reg.ca.xii.
Verbũ ocioſũ nõ ſit ĩ religioſo.ij.reg · c.iiij
Verboſitas depingit ĩ oꝛe q̃lis hõ ẽ in mẽ/

Xlerbũ ocioſũ nihil aliud ẽ q; ſe/ (te.iij. A

Averbis durioꝛibꝰẽ ꝑcendũ

men infructuoſum.iij.B.
ſ: ꝗᷓ ſi emiſſa fue
rint nõ pigeat ex ipſo oꝛe ꝓferre medica/
menta vñ facta ſunt vulnera.iij.regu.ca.

Verũ a qͥcũq; dicat᷑ a deo dicitur. Cxxxix.

xxxvji. D. in medio.

Veritaſ am ara ẽ his qͥ eã ñ amãt.xxxvj.G
Veſtes ſacerdotales qͥd ſigniſicẽt.xxxix.J

Mõ veſtibꝰ ſᷣ moꝛibꝰ placẽ appetãt religio/
ſi. iij. reg. ca. xviij.⁊ ſer.xxvij.E. xxviij.J.
Veſtes mona (in fl. K.l.C. in me.liij.G.
ſterij ſub vno vel pluribꝰ ſint cuſtodibꝰ:
nec cuilibet ꝓferãt᷑ ꝓ volũtate ⁊ tempoꝝ
ↄgruẽtia:nec qͥ deteriꝰ aliqͥd recipit mur/
ſᷣm arbitriũ (muret.iij.regu.ca.xxvj.
ppoſiti lauẽt᷑:ne mũdęveſtl nimiꝰappetitꝰ
interioꝛ es aĩe ſoꝛdes ↄᷣhat. Ibidẽ.c.xxx.

Cũ fuerint indigẽtibꝰ neceſſaria dare non

differãt ſub arũ cuſtodia ſũt ꝗ̊ poſcũtur.

Ai Be tribꝰ vijs ſapię dei ( Ibidẽ.ca.xxxvj.

ꝑ q̊s liberat hoĩes:ſcʒ liberatiõis: ↄſerua
tiõis ⁊ coꝛonatiõis.lv.A.D.in fl.
via pᷣma ẽ in ſtatu penitẽtię:ſcða iuſti/
Via pᷣma ẽ rectio (cię:tertia gloꝛię.lv.B.
nis:ſcða directiõis:tertia coꝛrectiõis:ſed
Visę durę ꝗ̊ ſint.lv rta ẽ erectiõis.lv.C
B.in medio.
De tribꝰ vitijs pᷣncipalibꝰ:ſcʒ gula:cupidi

tate ⁊ ſuꝑbia:⁊ quõ ſuꝑant᷑.lxviij.A.B.

Viſio btõꝝ qual erit.xliiij. D.
Nõ videre femias ſᷣ apetere aut apetivel/
Qui videt (le crimĩoſũ eſt.iij.reg.ca.xxj.
ſeminam: ⁊ videri apetit nõ putet ſe ab
alio nõ videri:certe videt᷑ a deo:qͥ tãtovi
det ſapiẽtiꝰ:qᷓ;to patiẽtiꝰ. Ibidẽ circa.ſi.

Vinum qui bibere debeãt ⁊ qñ.j.C.

Vigilię ſctõꝝ cur cõmutatę ſũt in ieiunia.
Cur adhuc nomẽ vigiliarũ ma/ (xxv. B.
Cur ñi hñt vigilias aliq̃ feſta aploꝝ.xxv.l
Vince in bono malũ: ſic intelligit᷑.lxxiij.
Vindictã petere licet a deo nõ ad (A. B.
dãnationẽ ſᷣ coꝛrectionẽ.ix.B.circa fi.
Qui vult ſe vindicare ð hoĩe:ꝓuocat in ſe
vindictã dei.lxxiij.A.

Virginitas relict nuptiarũ copul:dimiſſa
liberoꝝ ꝓpaginę:ſpõſo qͥ in celis ẽ ꝑenni
mẽte:actu:habitu⁊ geſtu aplicari meruit
Virgo ⁊ ſi nunq; in mona (xliiij.VF.cir.ſi.
ſterio fuit ⁊ ſacrata ẽ: illi nubere ñ lʒ q;uil
in monaſterio eẽ nõ cõpellat᷑: ſi ãt ceperit
eſſe in monaſterio ⁊ deſerit:et tñ virgo ẽ:
Virtutes cardinaleſ (dimidia ruit.lij.hh.

quattuoꝛ.iiij. A. in medio.

De laude vitę ſolitarię.j.A.HB.xxvij.A.⁊
Vita ↄtẽplatiua (xxxix.ꝑ totũ.xxvj.B.
pꝛeęfertur actiuę.ixliiij.E.
De vita ⁊ moꝛibꝰ clericoꝝ.xlij.ꝑ totum.
De cõi vita clericoꝝ ex augu.oꝛdiatiõe.lij.
Vitã longã oẽs amãt non (et.liij.ꝑ totũ.
bonam. lxxj. B.
Cupiẽtes male viuere ꝗrũt ſibi exẽpla ma
De fallacia ⁊ miſe (le viuẽtiũ.liij.F.in fi.
ria pſent vitę.xlix.per totum.
Vita pᷣſens cur ſit ſpernẽda ⁊ btã apetẽda

Sic viuamꝰ vt ſemꝑ viuere va/ (lIvij. C.

leamus.lxxiiij. B.
Vita iſta nõ patria ſ̃ exiliuʒ: nec ꝑpetua vᷣ
Quid int᷑ vitã iſtaʒ (trãſitoꝛia eſt.lxv.A.
et btãz vitã diſtet.lxv.B. lxxvij. B.
In vita btã queę erũt.lvij.D.
In vita ęterna ſeptẽ erũt.xlix.B.
De frẽ vitali grãmatico qͥ apud mediola/
nũ ſacculũ trecẽtoꝝ ſolidoꝝ iuenit ⁊ ple/
ne reſtituit:nec ꝓ reſtitutione qᷣcq; accie

Vngere caput (voluit.xxj. A.in me.D. An

Vnitat cõmẽdatio.j.A.in fl.B.ij. D.
Vnitas chꝛiſti ⁊ eccłlię vna ẽ vbiq;.liij. E.

Volũtaſvtꝝ bõa ſit⁊ ex deo:ſic ꝓbat᷑.).B o

Volũtas ꝓ.facto reputabit᷑ vbi facultas
Vouere tuũ eſt ſed (deeſt.xxxv.B. ĩ me.
dimittere votũ nõ eſt tuũ.lx.B.
Albeliꝰẽ nõ vouere:qᷓ; vota nõ tenere:ſic in
Vꝛſus foꝛmicas quęrit (celligit᷑.lxij.D. Ar

yt ſanetur.lv. C. in medio.
inis annotationu.

8
—
5 — — n — , S — —— 4
SB
E 2
£
*
. 2
.
* —
„
.
.
.
4
.
.
. . * 4* * „
- *. 1 . . . — .
7*
.
S
4
.
2
.
S .
. * 4·
.
.
*½
4
S

— M 7 5 12 — E 4 èð HD
. S mew ss”eä D ff .́ 8 W ”ͦMD ß S R SSZ D
H H HKZZ R S s “ 5 — S ”UUM B l S
. . ̃ öl “” ”MM”M MM ß
.
„
£

urelius

—
—
.
.
.
.
.
.
*
.
N
X

„ .

Deeogölan
t⸗ Pei Ar
Cüregnü⸗
ecoqdſen
Unig Gicluceat
og eſre
Unis guin acls
ci refri
niniabas
Deevcdan
Nuts Qltan
egoi⸗
Deevgoͤlcnp
Riyn Quiorent
hannelgns.
Nocdͤlaip
uin Peſetdeb
Urss Deypaden
güͤſeiſent
feicen.
uig Dembusgue
69 crociczien
gebuter
lalloamse
Dencoͤſgi
i Cöft⸗
Ugenqu
einpſh,
e Centendn
. lckiarckon
ul Nodeiſi⸗

=

4

Annotatio ſermonũ de verbis diui

¶ Biui Aureli Auguſtini Hipponenſis
epiſcopi:tractatuũ de verbis domini ſal⸗
uatoꝛis ſᷣm foꝛmã ſermonũ editoꝛũ: oꝛdi/
nata bꝛeuiſch annotatio.

eyerbis vnin euan⸗

elol⸗ m Mattheũ.
De eo as criptũ eſt in euangelio ᷣm Mat/

theü⸗ Agite peęnitentiã: Appꝛopinquabit
em̃ regnũ celoꝝ: Tractatus ac Sermo.I.
Dc eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eundẽ:

Matth. 5.
oꝑa veſtra bona ⁊ gloꝛiſicent patrẽ veſtrũ
qWui in celis eſt: Et cõtra: Attẽdite ne iuſti
ciã veſtrã faciatis coꝛã homibꝰ vt videae
mini ab eis. Sermo. II.
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eundẽ:
Matthᷣ.Fð. Qui fecerit ⁊ docerit ſic:maximꝰ vocabit᷑
in regno cęloꝛũ. III

Matth̊.õ.

De eo qð ſcriptü eſt in euãgelio m eüdem: 2

Abi ſupꝛaa Qui dixerit fratri ſuo fatue:reus erit ge/
henne ignis. IIII
De eo qð ſcriptũ eſt in eusgelio ſᷣm eunds:
MNMatth. 7. Petite ⁊ dabit᷑ vob:ꝗᷓrite ⁊ iuenieti ⁊c. V
Wattb. S. De puero Centurionis ⁊ verbis eius indl⸗
gnũ ſe pᷣſentia dñi iudicãtis:in euangelio
ſᷣm eũdem. VYVYVI
Matth. 8. De tribus:quoꝝ vnus dixit: Dñe ſequar te
Zud.2ↄ .· quocũq; ieris ⁊ repꝛobatus eſt: Alius nõ
audebat ⁊ excitatus eſt:Tertiꝰ differebat
⁊culpatus eſt. VII
De eo qð ſcriptũ eſt in euangelio ſm Mat⸗/
thęũ: Cõſiteboꝛ tibi pater dñe celi ⁊ terrę
Et cetera que ſequũtur. VIII
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem:
Venite ad me om̃s qui laboꝛatis ⁊ onera
ti eſtis:⁊ eſto reficiã vos ⁊c̃. IX
Matth. II. De eo de ſi upꝛa: Venite ad me oẽs ⁊cc. X
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ßᷣm eundẽ:
Qui blaſphemauerit in ſi pũſancto: nõ re/
mittet᷑ ei: neq; in hoc ſęculo neq; in futu/
ro. XI
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm eundẽ:
Aut facite arboꝛẽ bonã ⁊ fructũ eius bo/
num:aut ⁊c̃. XI
Matth. 14. De dño chꝛiſtob ambulãte ſuꝑ aqs maris:⁊
petro titubãte: In euãgelio ſʒ eũdẽ.xiii
Matth. 14. De eo de quo ſupꝛa. XIHI
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eundẽ:
Si peccauerit in te frater tuus:coꝛripe eũ
inter te ⁊ ipſum ſolſ. XV
Abi S. De eo de quo ſupꝛa:Si peccauerit in te fra-

Matth. 1I.

Abi 5.

Matth. 18.

Sic luceat lux vr̃a coꝛã homibꝰ:vt videãt

ter tuus ⁊c. Et de verbis ſalomonis:An/⸗/
nuens oculis cum dolo: congerit homini/
bus męſticiã: Qui autẽ arguit palã:pacẽ
facit. .XVI
De eo quod ſcriptũ eſt in euãgelio ßm eun/
dem: Si vis ingredi ad vitam ſerua man Motth. 19:
De duobus cecis ſedentibus ſecus viam ⁊ Marttz. 2G
clamãtibꝰ: DOñe miſerere noſtri fili dauid:
in euãgelio m eundẽYꝗ. xVII
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm eüdem
Reddite ꝗᷓ ſunt dei deo: ⁊ quę ſunt cęſaris Macth. 2.
ceęſari: Et de ſtipendijs militãtiũ. XX
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſm eũdem:·
Ve pꝛegnatibus ⁊ nutriẽtibꝰ. XxX WMWatth. 24.0
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſm eũdem:
De die illo et hoꝛa nemo ſcit: neq; angeli abi s.
ccloꝛum vL7. XxXI
De decem virginib: In eusgelio ſm eun/ Matth. 2 5.

dem. XXII MDWW
De eiſdem e quib ſupiaa. XXII Abis.
geybis Dni in euan/

Sgel io m Cucam.
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm LCucaz:

Qui vos ſpernit me ſpernit. XXIIII Zucj. 10.
De diuite ⁊ Laʒaro: In euãgelio ſᷣm eun/ Zuc.16.

dem. XXV
De Abartha ⁊ maria: In euãgelio ſᷣm eun⸗ Lucj. 10.
dem. XXVI
De eiſdẽ de quibus ſupꝛa. XXVI Abis.
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio fᷣm eũdem:
Diñe:doce nos oꝛare. XXVII Ludj.ii.

De eo qð ſcriptü eſt in euãgelio m eũdem:
Quis veſtrũ habet amicũ ⁊ ibit ab illum Ebiz.
media nocte ⁊c̃. XXNX
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eundẽ:
Nũc vos phariſei qð foꝛis eſt parapſidis Lud.ii.
lauatis ⁊c̃. XXX
De arboꝛe ficulnea quęæ ꝑ trienniũ fructũ nõ Luch. 13
afferebat: In euãgelio im eũdẽ. XxXxxNI
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem:
Dñe ſi pauci ſunt qui ſaluant᷑.Et quõ per abis.
anguſtã poꝛtã pauci intrt. XxXxXxI
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm eũdem:
Hõ quid fecit ccnã magnã ⁊c. XXXIII Zud. 14.

De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſm eüdem:

Hõ qdaʒ habuit duos filios 2c. XXXIIII Zuck. 15.
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũüdem:
Facite vobis amicos de mãmona iniqui Zud 116.
tatis. XXXV
De iudice iniquo qui nec deũ timebat: nec Lucj. 18
hominẽ reuerebat᷑: In eusgelio 'm eun/
2

Annotatio ſermonũ de verbis dñi

dem. XXXVI
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ̃m eũdem:

Lud.io. Hhomo quidã deſcẽdit ab hieruſalẽ in hie

richo ⁊ incidit in latrones. XXXVII

¶ Be verbis dñi in euan/
gelio m Johannẽe.

De eo qðõ ſcriptũ eſt in euãgelio ſjm Johan
Joßh.I. Nem: In pᷣncipio erat verbũ ⁊ verbũ erat
one arrianoꝛiĩũ. XXXVII —
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſm eũdem:
Abi. S In mũdo erat ⁊ mũdus ꝑ ipᷣm factus eſt:
7 mũdus eum nõ cognouit XXXIX
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem:
de Nathanaele: Cum eſſes ſub arboꝛe fici
vidi te. XI. .
De cõuerſione aquę in vinũ: In euangelio
ſᷣm eũdem. XLI „
Joh.5. De infirmo iacente ad piſcinã: In euãgelio
ſm eũdem. XLII .
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem:
Abis. Si ego teſtimoniũ ꝑhibeo ð me ⁊cc̃.X.III
MWatth. y. De tribus moꝛtuis quos dominus ſuſcita-
TLucl. 7. uit XLII
Job. I1. He eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſm Johan
Joß.S. nem:Scrutamini ſcripturas XL V
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm eũdem:
Job.bõ. Qui manducat carnẽ meã ⁊ bibit ſangui/
nem meu v7. XILVI
Zoh. 8. De muliere dep̃henſa in adulterio: In euã/
gelio m eüdem. XL VII
e eo qs ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem:
Abi ſupꝛa ¶Si mãſeritis in verbo meo:vere diſcipuli

Joh. I.

Job. 2.

mei eſtis. XLVIII
Zob. 1o De paſtoꝛe ⁊ mercẽnario ⁊ fure: In euange/
lio ᷣm eũdem. XLINX

De eo qo ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem:
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſ̃m eũdem:
Job. o Ego ⁊ pater vnũ ſumus. LI
Joh.rI. De reſuſcitatione Lazgari quatriduani: In
eceusgelio m eüdem. III
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgeljo ᷣm eũdem:
Johᷣ.ꝛ⁊. Qui credit in me:credit in euʒ qui me mi/
ſit. LIII
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm eũdem:
Joh.· 14. Ego ſum via: veritas ? vita. LIIII
Abi ð. DNe eo de quo ſupꝛa:Ego ſum via:veritas ⁊
Se eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem:

apud deũ ⁊ deus erat verbũ:Et rephenſi

Qusę ego loquoꝛ vobis:a meipſo non lo/ JZob.14.
quoꝛ:. LVI
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm eũdem:
Pacem meã do vobis: pacem meã relin/ Abis.
quo vobis. LVII
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm eũdem: Job.ꝛ4.
Nõ turbet᷑ coꝛ vrjm neq; foꝛmidet. Lviii
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem:
Ego ſum vitis:vos eſtis ſarmenta: pater JqJob.iʒ.
meus agricola. LIxNx—
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm eũdem:
Ego veritatẽ dico vobis: expedit vobis Joꝶᷣ.16.
vt ego vadam. LX
De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio m eũdem:
Ipſe arguet mũdum de peccato: de iuſti/ ab o
cia ⁊ de iudicio. KI
De trina interrogatõne domini ſi petrus ſe Johłᷣ.ar.
diligeret:⁊ trina petri reſpõſiõe. LXII

De manifeſta oſtẽſione trinitatis in deo no Matth.z.
ſtro ex euangelio de baptiſmo dñi apud Zud.ʒ.

flumen ioꝛdanẽ. LXII oh.l.

De eo qð ſcriptũ eſt in euãgelio ᷣm eũdem: Joł.5.
Amẽ amẽ dico vobis:qꝛ venit hoꝛa ⁊ nũc
eſt quãdo moꝛtui audient vocẽ filij dei:et
qui audierint viuent. LXIi

Finis

citiua
Anos fmnt
ligelifuB
itentiͤ:
llop⸗en
ſinletio⸗
Unß;, Agrepent
lali Ctn
un ktäpon
op ſtut
Eiitenüi,
Pudeter

Urß

ſcptols:

mnsben
Nopant:
nktnoͤſte

leit inis ,

Ktishau
econfot
oiügun
lsenb
lonngen

Sãcti Auguſtini ðe verbis dñi Tractatꝰ ac Sermo I

dnd „ „„ „ „ 5 4
1leN⸗ 6 Diui Aurelij Auguſtini hipponẽ
neiden is epiſcopi:liber de verbis dni ſal
neiin an. uatoꝛis: igliciter incipit.
WW ¶ De verbis dñi in euan⸗
et lyll gelio ſm Matthen.
eüten:

ntrg Deeo qð ſcriptũ eſt in euan elio
n Wantb. 4. m Wartheg: Agite Panarnegeaß

necen⸗ pꝛopiquabit em̃ regnũ celoꝝ:Tra
arnchezs catus acſermo. .
NürE ‚ Euãgelium
mdeili a audiuimus.
in eo dñm eos ar/
lpenslt u Wattb. 16, guentẽ qui faciẽ cę/
. I Lucj. 12 li volũt ꝓbare:⁊ tẽ/⸗
isindchlops bpus ſidei regni cęlo
dit Mlg “ uʒ alpꝛopinquãtis ?ꝰ
I. neſciũt iuenire. Judęiſ aũt h̊ dicebat:ᷣ etiẽ
fnelen: ad nos ſmo puenit. Dñs aũt ipſe ieſus xpᷣs
niettz. 4. Auagelij ſui Hdicationẽ ita cepit: Agite pę
Eiddaa Wartb:. nitentiã: appz opinq̃bit em regnũ
W. celoꝝ: Et iohãnes euãgeliſta aplus eius:

ſimili? ⁊ iohãnes baptiſta hcurſoꝛ ipi cępit:
WMWatth. 5. Agite pęnitentia:apꝛopinbit em̃ regnũ cę
loꝛũ.Et mõ coꝛripit dñs qͥ nolũt agere pęni

Lucj.i⸗, tẽtiã:appꝛopinquãte regno cęloꝛũ. Regnũ

cęloꝝ ſicut ipᷣe ait:nõ veniet cũ obſeruatõe.
Et iterũ ipſe ait:Regnũ celoꝝ:intra vos ẽ.
Pꝛudẽter ergo accipiat vnuſquiſq; monita
ſceptoꝛis:nõ ꝑdat tempꝰmiſericoꝛdię ſalua
toꝛis:quę mõ impendit᷑ q́diu generi huma/
no parcit᷑.Ad hoc em̃ parcit᷑ homi vt cõuer⸗/
tat᷑:⁊ nõ ſit qui damnet᷑. Viderit deꝰ qñ ve/

nerit ſinis ſeculi: Eſt tũ modo tempꝰ fidei:

Finis ſęculi vtrũ hic aliquẽ noſtrũ inueniat

. neſcio: ⁊ foꝛtaſſe non inueniet. Tẽpus cuiq
noſtrũ ꝓximũ eſt: qꝛ moꝛtales ſumꝰ. Inter

caſus ambulamꝰ. Si vitrei eſſemꝰ:minꝰ ca⸗

ſus timeremꝰ. Quid fragilius vaſe vitreo:

et tñ ſeruat᷑ et durat ꝑ ſecula:Et ſi em̃ caſus
vitreo timent᷑:ſenectus ei⁊ febꝛis nõ timet᷑.

NMNos ꝭ̊ fragilioꝛes ⁊ ifirmioꝛes ſumꝰ:qꝛ ⁊ ca

ſus om̃s qui nõ ceſſant in reb hũanis:fragi
litate vtiq; nr̃a quotidie foꝛmidamꝰ:etſi ipi

caſus ñ accedãt. Tẽpus ambulat: vitat hõö

ictum:nũquid vitat exitium? Vitat quę ex
trinſecus eueniunt:nũquid qð intus naſcit
pellit᷑: Deniq; nũc lũbꝛicos gignũt interio/
ra: nũc moꝛbus qlibet ſubito occupat: Po/

ſtremo quãtũuis homi parcat᷑: nouiſſime ſe

nectus cũ venerit: nõ eſt quo differat᷑. Pꝛo

pcepit. Videamꝰ qᷣs eſt ille aduerſariꝰ:de

nos terruit dicens: Si vadis cũ aduerſario Luc.i2.

tuo ad pᷣncipem:da operã in via liberari ab
illo:ne foꝛte eradat te pꝛincipi:⁊ pnceps mi/

niſtro: ⁊ mitteris in carcerẽ: inde non exies

donec ſoluas nouiſſimũ quadrantẽ. Quis
eſt iſte aduerſariꝰ niſi diabolꝰ:? Jam liberati
ſumus ab illo. Quale pᷣciũ ꝓ nobis datum

eſt:vt ab illo redimeremur? De qͥ dicit apo/

ſtolus de ipᷣa redẽptiõe nr̃a: Qui eruit nos Coł.i.
de poteſtate tenebꝛarũ:et trãſtulit in regnũ
filij charitatis ſuę. Redempti ſumꝰ:diabo/
lo renũciauimꝰ:Quõ dabimꝰ operã libera/
ri ab illo:ne nos iterũ captiuos faciat pecca
toꝛes? Sed nõ ẽ ipſe aduerſariꝰ:de quo nos
dñs cõmonet.Alio em̃ loco:idẽ alius euan/
geliſta ſic illud poſuit:vt ſi vtraq; verba iũ/
gamus:⁊ vtraq; euangelioꝝ duoꝛum cõpa⸗/
remus:aduerſariũ iſtũ cito intelligemꝰ.Ec⸗
ce em̃ hic quid dixit: Cũ vadis ad pꝛincipẽ
cũ aduerſario tuo: da operã in via liberari
ab eo. Alius autẽ euãgeliſta hoc ipᷣm ſic di/
xit: Eſto cõſentiẽs aduerſario tuo cito cum Matth.5.
es cum illo in via.Cętera ſilia ſunt:ne foꝛte
aduerſariꝰ tradat te iudici: iudex miniſtro:

miniſter in carcerẽ. Ambo euãgeliſte ſimilit

hoc explicauerũt. Vnus dixit:Da operã in
via liberari ab illo: alter dixit: Cõſenti illi.

Mõ em̃ poteris liberari ab illo:niſi ei cõſen/

ſeris. Vis liberari ab illo? ↄſenti illi.Nũqͥᷣd
diabol“ eſt cui debet ↄſentire xpᷣianꝰ:Qug/B
ramus ergo iſtũ aduerſariũ cui debemꝰ con
ſẽtire:ne tradat nos iudici: iudex miniſtro.

Quxramꝰ illũ:⁊ cõſentiamꝰ illi.Si peccas:

aduerſarius tuus ſermo dei eſt. Verbi cau/
ſa. Foꝛſitan delectat te inebꝛiari: dicit tibi:
Noli. Delectat te ſpectare ⁊ nugari:ille diẽ

tibi: Holi. Delectat te adulterari: dicit tibi
ſermo dei: MHoli. In quibuſcũq; peccati vo

lueris facere voluntatẽ tuã:dicit tibi: Noli.
Aduerſarius eſt volũtatis tuę.O qᷓ; bonus

aduerſarius:q; vtilis aduerſarius:non ꝗ̃rit

noſtrã volũtatẽ ſed vtilitatẽ. Aduerſariꝰẽ
nobis qᷓ;diu ſumꝰ ⁊ ipſi nobis. cdiu tu ti/
bi inimicus es:inimicũ habes ſermonẽ dei.
Eſto tibi amicus ⁊ cõcoꝛdas cum illo. Non

homicidiũ feceris: audi et cõcoꝛdaſti. Non attz. 19.
falſum teſtimoniũ dicas: audi ⁊ concoꝛda/

ſti. Hon cõcupiſces vxoꝛem ꝓximi tui:audi
83

Sancti Auguſtini de
et concoꝛdaſti. Mon cõcupiſces rem – E

tui:audi ⁊ cõcoꝛdaſti. In his omnibus cu
tuo iſto aduerſario concoꝛdaſti:dic mihi qͥd
perdidiſti? HMõ ſolum nihil perdidiſti:ſed et
teipſum qui ꝑieras inueniſti. Via:vita iſta
eſt. Si cõcoꝛdauerimus cum illo:ſi cõſenſe-
rimus illi: ſinita eſt via: non amebimus iu/
dicem:miniſtrũ: carcerem. Quando finitur
via:non omnibus vna hoꝛa finitur. Vnuſ⸗
quiſq; habet hoꝛã:quãdo finiatur via. Via
vita iſta dicta eſt: Finiſti iſtam viam: finiſti
vitam. Ambulamꝰ:⁊ ipſum viuere accede/
re eſt: Miſi foꝛte putatis: quia tempus acce/
dit ⁊ nos ſtamus.Mõ poteſt fleri. Quomõ
accedit tempus: accedimus ⁊ nos. Et non
anni nobis accedunt:ſed magis decedunt.
Valde errant homies quãdo dicunt: Puer
iſte minus ſapit:accedunt illi anni: pꝛudẽs
erit. Attende quid dicas: Accedunt dixiſti:
Ego oſtendo quia decidũt:cum tu dicis ac/⸗
cedunt. Et audi qð facile pꝛsobo. Putemus
nos ſciſſe annos ipſiꝰ ex quo natꝰ eſt: Ver/
bi gratia: vt bene illi optemus: octoginta
annos victurus eſt: ꝑuenturus eſt ad ſene/
ctutẽ. Scribe octoginta annos. Vixit vnũ
annũ:Quot habes ĩ ſumma? Quot tenes:
Octoginta.Deduc vnũ. Vixit decẽ:ſeptua
ginta reſtiterũt. Vixit viginti:ſexaginta re/
ſtiterunt. Certe accedebant. Quid eſt hoc:
Veniunt vt abeant. Anni noſtri veniũt in/
quã vt eant. Non em̃ veniunt vt ſtent no/
biſcũ:ſed cum tranſeunt ꝑ nos:terunt nos:
⁊ minus minuſq; valere nos faciunt.Talis
eſt via in qua venimus. Quid facturi ſumꝰ
cum aduerſario illo: id eſt cuʒ ſermone dei?:
Concoꝛda cum illo: Neſcis enim quãdovia
finiatur. Cum via finita fuerit: iudex reſtat
⁊ miniſter ⁊ carcer: vt ſi ſeruaueris aduerſa/
rio tuo bonam volũtatem:et cũ eo cõſenſe/
ris: pꝛo iudice inuenias patrem: pꝛo mini/
ſtro ſeuo angelũ tollentem in ſinum abꝛaę:
pꝛo carcere paradiſum:qᷓ;cito in via cuncta

mulaſtl⸗a tuo aduerſario cõſenſiſti.
De eo as ſcriptũ eſt in euangelio

bm eũdem:Sic luceat lux veſtra co/
ram hominibꝰ: vt videant oꝑa ve/
ſtra bong et Aoꝛificet patrẽ veſtrũ
qui in celis ęſt: Et contra: Attendi/
te ne iuſticiã veſtrã faciatis coꝛam
PSerü pt videamini ab eis:

eDis dſii
VOAlet multos mouere chariſſimi ꝙ A
doninus noſter ieſus xpᷣs in ſermo/
ne euãgelico cuʒ pᷣus dixiſſet: Lu/ Matth.5.
umenveſtrũ coꝛã hominibus

vt videãt bona opera veſtra ⁊ glo/
rificent patrẽ veſtrũ qui ĩ celis eſt:

poſtea dixit: Attendite ne iuſticiã ve/ Watth. 6.

ſtrã faciatis coꝛã hominibusvt vi⸗/
deamini ab eis. Turbat᷑ enim mens pa
rum intelligentis:⁊ pſᷣcepto vtriq; obaudire
cupientis per diuerſa et aduerſa diſtendik.
Tam nemo em̃ poteſt q;uis vni dño obten
perare repugnaãtia iubenti: q́; nemo poteſt Abis
etiã duobus dominis ſeruire Qð eodẽ ſer⸗
mone ſaluatoꝛ ipſe teſtatus eſt. Quid ergo
faciet animus nutans:cum ſe obtemperare
nõ poſſe exiſtimat:⁊ non obtemꝑare foꝛmi/
dat? Si enim bona opera ſua in luce poſue/
rit hominihbꝰ intuenda:vt faciat qð pᷣceptũ
eſt:Sic luceat lumẽveſtrũ coꝛam hominibꝰ
vt videant opera veſtra bona: ⁊ gloꝛificent
patrẽ veſtrũ qui in ceęlis ẽ: reũ ſe teneri arbi
trabit᷑:quia contra pᷣceptum fecit vbi dicit᷑:
Attendite ne iuſticiã veſtrã faciatis coꝛam
hominibꝰ:vt videamini ab eis. Rurſumq;
ſi hoc timens ⁊ cauẽs:ea quę bene facit abſ⸗
conderit: non ſe putabit ſeruire imperanti
⁊ dicenti: Luceat lumẽ veſtrũ coꝛam homi⸗/
nibus:vt videant bona opera veſtra. Qui

gutẽ recte intelligit: vtrũq; implet ⁊ ſeruiet

vniuerſiſſimo domino:qui ſeruũ pigrũ non
damnaret: ſi ea que fieri nullo modo pote/
rant imperaret. Audi em̃ Paulũ ſeruũ xpᷣi Ro...
ieſu vocatũ apoſtolũ ſegregatũ in euange/
liũ dei: vtrũq; ⁊ facientẽ ⁊ dicentẽ. Videte
quẽadmodũ luceat lumen eius coꝛã homi/
nibus:vt videant bona opera eius. Cõmẽ/ 2. Corl.4.
damus inquit noſmetipſos ad omnẽ cõſci/

entiam hominũ in cõſpectu dei.Et iterum: .

Pꝛouidemꝰ enim bona: non ſolũ coꝛã deo: 2. Cotſ.S.
ſed etiã coꝛã hominibus.Et iterum: Place/ 1. Corl.io
te omnibꝰ ꝑ omnia: ſicut ⁊ ego omnibꝰ per
omnia placeo. Videte rurſus qᷓ; attendat
ne faciat iuſticiã ſuã coꝛam hominibꝰ vt vi/
deatur ab eis:Opus aũt ſuum pꝛobet inqͥt geꝑe⸗.
vnuſquiſq;:⁊ tũc in ſemetipſo habebit glo
riam ⁊ nõ in altero. Et iterum: Nam gloꝛia 2. Corj.1.
noſtra hęc eſt:teſtimoniũ cõſcientię noſtrę.
Et illud quo nihil manifeſtiꝰ: Si adhuc in/
quit hominibꝰ placerem:chꝛiſti ſeruus non
eſſem. Sed ne quiſqᷓ; eoꝝ qui de ſceptis qſi
repugnantibus ipſius dñi moueat᷑: multo

Hal.1.

Ne
mgih
Qlond
ſattch
dicen
ſnusſe
ſofen
pobisfol
llate.
anpot.
Auntoue
luntun.
quo dilg
Sien
ſalvaeg
ninestt
ihleoni
lopeun
ambon
urtlun
henter
hengen
ſicannon
ſondlent
ln gotolus
nunnong
petncari
ſeſaſcs
ſtLige
alseſky⸗
3bhoibe
ſcentaſa
habentn
Ouibusii
lekyrdau
Marglt
Anden
elanpble
nscann
6idinn
Eigor
ſtponls⸗
ſcorpn
Ugine
lolugf
thann
blftn
Ulkatenn
umneſene⸗
it Ntdien⸗
Nrian
uniap lis

In euangelio ſcðm

iſingz magis aplo eius ingerat queęſtionẽ ⁊ dicat:
nſen, Quomõ tu dicis: Placete omnibꝰ ꝑ omnia
ſenhi v ſicut ⁊ ego ominibꝰ ꝑ omnia placeo: ⁊ tu idẽ
ninibas dicis:Si adhuc hominibꝰ placerem: chꝛiſti
natg⸗ ſeruus nõ eſſem:? Adſit ipᷣe dominꝰ:qui etiã
celeet in ſuo ſeruo ⁊ apoſtolo loquebat᷑: ⁊ aperiat
ſtlgipe we nobis voluntatẽ ſuam:⁊ tribuat obediendi
busyti facultatẽ. Ipſa quippe verba euangelica ſe/
inmensg cum poꝛtant expoſitiões ſuas:nec interclu/
Gobaucte dunt oꝛa eſurientiũ:quia paſcũt coꝛda pul/
idſtendt, ſantium. Intentio quipe coꝛdis humani
düocheen quo dirigat᷑:⁊ quo expectet intuendum eſt.
enopelct d Si em̃ qui vult videri ab homibꝰ bona ope
Wenceſ⸗ ra ſua: gloꝛiã ⁊ vtilitatẽ ſuã ponit ante ho/
Qudene mines:⁊ hanc in conſpectu hominũ querit:
Wienyene nihil eoꝛũ quę de hac re dominus pꝛęcepit
Npareitn . impleuit: quia ⁊ attendit facere iuſticiã ſuã
nlureeix coꝛam hominibꝰ vt videret᷑ ab eis:⁊ non ſic
ugözegti eluxit lumen eius coꝛam hominibus: vt ad
nbonnd⸗ hoc viderent bona opera eius: vt gloꝛificẽt 2
iginerr patrem qui cclis eſt. Se quippe voluit glo/
neitfii riſicari: non deũ: ⁊ ſuam queſiuit vtilitateʒ:
atſbid non dilexit dñi voluntatẽ.De qualibus diẽ
unshin Vbil. 2. gpoſtolus: Omnes enim quę ſua ſunt quę⸗
, Butng runt:non quę ieſu chꝛiſti. Itaq; nõ illic ſen/
encte Watth. 5 tentia terminata eſt: vbi ait: Sic luceat lux
reinpem veſtra coꝛã hominibꝰ vt videant bona oꝑa
cwanbon veſtra:ſed cõtinuo ſubiunxit cur facienduʒ
RWZfZ ſit: Vt gloꝛiſicent patrẽ inquitveſtrũ qui in
e. celis eſt:vt homo cum bene faciens videtur
Ma ab hoibꝰ intentionẽ boni facti habeat in cõ
ninwinn ſcientia ſua:intentionẽ vᷣo innoteſcendi nõ
bnobſat habeat niſi in laudibus dei: pꝛopter eoꝛum
Miſni quibus innoteſcit vtilitatẽ:quibus hoc pꝛo
na deſt vt deus placeat qui hoc pꝛeſtitit homi/
ni ni: atq; ita non deſperent etiã ſibi ſi volue/
uni n . B rint hoc poſſe pꝛęſtari. Itaq; aliam ſenten/
an ind Warth. 6. tiam vbi ait: Attedite ne iuſticiã veſtrã fa/
emicſhh. ciatis coꝛam hominibꝰ: nõ alibi terminauit
inmn q; vbi dixit: Vt videami ab eis: nec addi/
ſcücniden dit: Et gloꝛificẽt patrẽ veſtrũ qui ĩ celis eſt:
unmn ie ſed potius addidit: Alioqn mercedẽ nõ ha-
Gamnc )he bebitis apud patrem veſtrũ qui in celis eſt.
gömumnln Hinc enim oſtendit eos qui tales ſunt:qua/
mini'N les ſuos fideles eſſe non vult:in eoipſo mer
nrbetſic ti⸗ cedem queęrere ꝙ videntur ab hominibus:
babehin ibi cõſtituere bonũ ſuum: ibi oblectare va/-
ungud nitatem coꝛdis ſui:ibi exinaniri ⁊ inflari:ibi
iennenit⸗ tumeſcere ⁊ contabeſcere.Cur em non ſuffi-
gatun ⸗ cit vt diceret: Attẽdite ne faciatis iuſticiam
ſilauunon veſtrã coꝛã hominibꝰ:ᷣ addidit: VUt videa
ninuh mini ab eis:niſi quia ſunt quidam qui ſic fa

dattheñ Sermo II III

ciunt iuſticiam ſuam coꝛam hominibus:no
vt videant᷑ ab eis:ſed vt ipſa opera videan
tur: ⁊ gloꝛificet᷑ pater qui in celis: qui ea iu/
ſtificatis impijs donare dignatus eſt?: Qui
tales ſunt:nec ſuam iuſticiaʒ deputant: ſed
eius ex cuius fide viuunt. Vnde ⁊ apoſtolꝰ
dicit: Vt xpᷣsi lucrifaciam ⁊ inueniar in illo Pbil.
non habens meã iuſticiã quę ex lege eſt:ſed
eam quę ꝑ fidem xpᷣi quę eſt ex deo iuſticiaz
ex fide.Et in alio loco: Ut nos ſimusiuſti- ⁊ . Corj.
cia dei ĩ illo. Unde ⁊ iudęos ita repᷣhendit:
Ignoꝛãtes inquit dei iuſticiã ⁊ ſuã volẽtes Ro.i0.
ſtatuere:iuſticię dei nõ ſunt ſbiecti. Quiſqͥs
ita vult videri ab homibus opera ſua: vt
ille gloꝛiſicet᷑ a quo ea queę in illo vident᷑ ac/
cepit:⁊ ſic ad imitandũ bonũ idem ipſi qui
vident pietate fidei ꝓuocent᷑:vere lumẽ eiꝰ
lucet coꝛam hominibꝰ: quia lux charitatis
radiat᷑:non ſuperbię fumus euomit᷑:⁊ in eo
ipſo cauet ne iuſticiã ſuam faciat coꝛam ho/
minibus vt videat᷑ ab eis: quia nec ſuã de,.·
putant illam iuſticiaʒ: nec ideo facit vt ipſe
videat᷑:ſed vt ille intelligat᷑ qui laudat᷑ ĩi ho
mine iuſtificato: vt faciat ⁊ in laudante qð
laudat᷑ in altero:id eſt vt laudantẽ faciat eẽ
laudabilẽ. Attẽdite ⁊ apoſtolũ cuʒ dixiſſet:
Placete omnibꝰ ꝑ omnia ſicut ⁊ ego omni/
bus ꝑ omnia placeo:quomõ non ibi reman
ſit quaſi ibi cõſtituerit finem intentiõis ſuę
vt placeret hominibꝰ: alioqͥn falſum dixiſſ-
ſet: Si adhuc hominibꝰ placerẽ xpᷣi ſeruus Gał.·
non eſſem:ſed ſtatim ſubiũxit quare homi/
nibus placeret: Non quęrens inquit quod
mihi vtile eſt: ſed qð multis vt ſalui fiant.
Ita ⁊ nõ placebat hominibꝰ pꝛopter ſuam
vtilitatem:ne chꝛiſti ſeruus nõ eſſet:⁊ place
bat hominibꝰ pꝛopter illoꝛũ ſalutem:vt xpᷣi
eſſet diſpenſatoꝛ idoneus: quia ⁊ illi coꝛam
deo cõſcientia ſufficiebat: et de illo coꝛã ho⸗
minibꝰ qð imitarent᷑ elucebat.

De eo qðsð ſcriꝑtum eſt in euange/ MWatts. e
lio hm eũdem: Qui fecerit ⁊ doeuñne
rit ſic: maximus vocabit᷑ in regno
cęloꝛum Serma u1 —
Vm nobis pꝛo officio competat A
dicere:vobis auteʒ conueniat poo
deuotione audire:quid tam neceſ/
ſariũ tamq; ꝑtinens poterit vtriſq; contin-
gere: q; vt qð religioſe dicitur ⁊ deuote au/
ditur: obſequijs cõpetentibus teneat᷑: Ma
ſi religioſa nõ tacere lucrũ eſt:tacere diſpen/⸗
a 4

1. Corf. 16

—

GSancti Auguſtini.de verbis dſii
dium:quanto itaq; potioꝛa lucra potuerint bis pꝛę nia repꝛomittit: vt nobis obſequia
ꝓuenire: cum oꝑationis effectus monſtrat debita ſeruitutis extoꝛqueat: vt quos nolle
quicquid magiſterijs cęleſtibus ⁊ diſcitur ? ſeruire conſpicit ſponte:ſuoꝛum beneſicioꝝ
tenet᷑: Par enim cauſa⁊ docentẽ ⁊ audientẽ poſſit ꝓmiſſionibus inuitare:⁊ quoꝛum vo/ Sann
cõſtringit:vt vtriuſq; confeſſio factoꝛũ teſti luntates a ſe compeſcit alienas: eoꝛum mẽ/ Etguun
ficatione ſignetur.Et qᷓ;uis diſſimile docto tes pꝛęmioꝛũ liberalitatibus conſtituat ſu/ aninel.
ris diſcentiſq; officium: tamẽetriſq; debet as.Ma vnde frequent aut inuitat ᷣmio aut puſli
ſanctaꝝ legũ obſequiũ:vt iungant᷑ factis qͥ tret ſupplicio:niſivt benignitatis cõſilio a ſe aitmo⸗
ſeparant᷑ officijs: copulent᷑ opere qui diuer foꝛmato homini cõſulat: redẽpto ꝓuideat: Uinbebea
ſi ſunt nomine:et quos vocabula abinuicẽ vt qui non terret᷑ ſuplicio:inuitet᷑ pꝛemio:⁊ Guimus
ſeparant: eos obſeruantia ſceptoꝛũ fideli gquẽ metus a factis reuocare non poſſit:pꝛo Uris Nengten
ter ac deuote cõiũgat.Quare ſic fit vt vtriſ piſſionũ benignitas pꝛoſit:? Cupit eni etiã faniſ
q; diuerſus actus ſed obſeruãtię par ſit ne nolentibꝰ ſubuenire:deſiderat miſereri pec/ gnist
ceſſarius in vtriſq; effectus: vt factoꝛum in canti:qui ſi peccauerit dignos fructus exhi e ſepote
ambobus cõſpiret aſſenſus: quibus diuer / beat pęnitentię. Inuitus enim in reos vin lngan
ſus eſt in vocabulis ſonus. In doctoꝛe eĩ dicat:ſi rei indulgentis miſerantis non con nond.
moleſta eſt cauſa:nec facere:nec ſᷣcipere:nec temnãt.Amat enim coꝛrigi peccatoꝛes:qui Donnat
obſeruare:in diſcente vᷣo audire velle quod in vitam non in moꝛtem a pꝛincipio conſti⸗ goͤine
nolit implere: aures vᷣo auditu accõmoda/ tuit homines. Ipᷣe enim ſibi infert interitũ: rnctit⸗
re: ⁊ ab opere voluntatẽ auertere. Cęterum & qui medentis domini cõtempſit conſilium. gunaut
Watth.5. qui facit qð docet: ⁊ quicquid imperat com Geuertimini inqᷣt ad me: ⁊ reuertar ad voſ. Walachie. lß
1. Retrac. æ8. Plet: maximꝰ in celeſtibus ſententia domi/ Et iterum: Nolo moꝛtem moꝛientis: tantũ ẽdech.vS. gitena⸗
2 9 ni declarat᷑. At vo qui qð diſcit negligit: er reuertat᷑ ⁊ viuat. Non vult dominꝰ in quẽ/ (nsO
q.uicqͥd audit cõtemnit: ſalutis reus exiſtit: q; dominari moꝛtem: non vult in penã de/ ☛
qui obſeruanda cõtempſit:⁊ pericula nõ vi- duci hominẽ:quem in vita conſtituit.Ceęte/ geuszpnu
tauit. Amat em̃ moꝛtẽ: qui vitę ſcepta non rum homo ipſe ſe dignum efficit moꝛti: qui Quisſe
ſeruat: et hoꝛret vitam qui peccata moꝛti non paruit legi. Odit vitam: qui diuinam fasantg
debita deſperata moꝛte frequẽtat. Vt eniz contempſerit diſciplinã. NHam cum domin⸗ lobonn
ꝑ obſeruantiã legis vita acquirit᷑:ita per cõ vellet homini demonſtrare quę obſeruanti ſiy. cheni
templi mosctumacbusintein: k: Dicen / vitam: contemnẽti afferũt moꝛtem: inuita/ Ufacnis
MWatth.19. te domino: Si vis vitã inuenire:ſerua man uit pꝛęmio:terruit ſuplicio. Ita enim de cõ ninck
. datũ. Ita enim ꝑfectus doctoꝛ liber eſt diſ· temptu vita non poterit ꝓuenire:vt de ob- Ei Qloib
cente quẽ docuit: vt diſcipulus cõtemptoꝛ ſeruantia moꝛs euenire non poterit: vt iam ſutete
inexcuſatus erit:qui facienda didicit ⁊ con / homo quod voluerit mereat᷑: ⁊ eo ꝙ merue/ ſli
tempſit. Nam ⁊ doctoꝛ econtrario grauius rit iudicet᷑: ⁊ hoc totum in poteſtate homis xi gq
affligitur: ⁊ obſequentis diſcipuli exemplo cõſiſtit: qui ſibi ex qualitate vitę meritũ qð Cii
plectitur:qui faciẽda alijs tradidit: quę iße haberet inuenit. Qua re his ſollicite perpẽ/ uac
nõ fecit:vt nec a diſcipulis quos docuit po/ ſis:id eſt vnde ſalus ⁊ vnde ꝑiculuʒ enaſca/ ill
tuiſſet ediſcere:vt quibus doctrinę tradide · tur:ſalutis cõmodum diligenti obſeruãtia . unroun
rit magiſteriũ: ab hiſdẽ factoꝛũ mutaret᷑ ex teneamus:vt periculoꝛum incõmoda dele/ Wute
emplo. Heq; em̃ pfectio in leguʒ eſt noticia gis cõtemptu ⁊ pꝛouidi caueamus ⁊ cõtem/ —–
Ro. 2. conſtituta: cum ſit ſcriptũ: Non em̃ audito/ nentes pꝛoſpera et repellentes aduerſa in nlenn
res legis iuſti ſunt apud deũ: ſed factoꝛes le conſpectu domini inueniamur ab ipſo cum mnas
gis iuſtiſicabunt᷑. Neq; em̃ inq; is religioſꝰ omnibus ſanctis in ęterna ſecula ſęculoꝛũ. nägu.
⁊ ſanctus eſt:qui nouit legem ceſſantibꝰ fa, Amen. eanei
teieꝛcum cxnediat facere qᷓ; docete qa mo/ gutn
.. leſtum eſt docere et non facere. Vos amici De d ſcriptũ eſti ed
ʒob. F mei eſtis:inquit: ſi feceritis ea quę mando aco guoaſeri 4 RNrenange nobeet
vobis. OQmagna bonitas dei: Cui cum pꝛio ſuo fatue: reus erit gehennę ignis gla
cõditione reddere debeamus obſequia: v ⁊c.Sermo IIII“* Duenun
pote ſerui domino: famuli deo:ſubiecti po/ nndkdi
lofane

tenti:mancipia redemptoꝛi:amicitiarũ no⸗ i
me llctog

Nmodo cum legeret᷑ audiuimus:val

de nos terruit ſi ſdem habemus:
emungi Eos autẽ non terruit qui fidem non habẽt.
SW Et quia nõ terret eos: volunt eſſe ꝑuerſi ſe/
– curi: neſcientes diſtribuere ⁊ diſtinguere tẽ/
fi poꝛa timoꝛis ⁊ ſecuritatis. Limeat ergo qui
* ducit modo vitam cum ſine: quo poſſit i illa
Knin vita habere ſecuritatem ſine ſine.Si ergo ti
eenc muimus: Quis enim non timeat loquẽtem
ndoſin Wattb.. Veritatem:⁊ dicenteʒ: Qui enim dixerit
Mlaii fratri ſuo fatue: reus erit gehennę
nlenmip ignis:Linguã aũt nullus hommũ doma/
fumutn Jacobi.ʒ. re poteſt. Et homo domat ferã:non domat
hHunmsn linguam. Domat leonem: ⁊ nõ refrenat ſer/
nonmen monẽ. Domat ipſe: ⁊ non domat ſeipſum.
gku Domat qð timebat:⁊ vt ſe domet nõ timet
chiocnt qð timere debebat.Sed quid fit?: Sentẽtia
ſeninnmti. vera ⁊ iſta ꝓceſſit de oꝛaculo veritatis:LCin
ſtoonilun. guam autẽ nullus hominũ domare poteſt. ꝰ?
nmad l u Quid ergo faciemꝰ fratres mei? VUideo me
antsr unti quidem ad multitudineʒ loqui: ſed qͥa vnũ
oni ncri ſumus omnes iĩ chꝛiſto: tanq; in ſecreto cõ/
kiapenide⸗ ſilium capiamus. Nullus nos audit extra⸗/
Atmun Lr neus:vnum ſumus: quia in vnum ſumus.
cumorni Quid faciemꝰ: Qui dixerit fratri ſuo fatue:
guidiunan reus erit gehennę ignis:Linguam autẽ nul
naundonit lus hominũ domare poteſt. Ibunt g om̃es
eobſcunn PS. 89. ĩ gehennã ignis: Abſit. Domine refugium
Gteneinin tu factus es nobis:in generatione.Ira tua
1n gins iuſta eſt: neminẽ in gehennã mittis iniuſte. .—K
—H Pöz. 138. Quo ibo a ſy piritu tuo: ⁊ a te quo fugiam ni
cuen ntin ſi ad te:Ergo intelligamus chariſſimi:quia
eognhenil ſi linguaʒ nullus homiũ domare poteſt: ad
iue honi deũ confugiendũ eſt qui domet linguã no⸗
enentild5 ſtram. Si em tu eam domare volueris:non
W potes:quia homo es: linguã nullus homi⸗
R nũ domare poteſt. Attendite ſimilitudineʒ
ebenin ab ipᷣis beſtjs quas domamus. Equus nõ
n ee ſe domat: Camelus nõ ſe domat: Elephãtꝰ
not⸗ non ſe domat: Aſpis non ſe domat: Leo nõ
mi⸗ en ſe domat:Sic ⁊ homo nõ ſe domat.Sed vt
zu un domet᷑ equus:bos:camelus:elephantꝰ:leo
ruß * aſpis quęritur homo: Ergo deus quęrat᷑ vt
in olgen domet᷑ homo. Ergo: Domine refugiũ tu fa-
ctus es nobis. Cõferimus nos ad te:⁊ bene
ſae nobis erit de te. Malũ eſt em̃ nobis de no/
kineumg, bis: quia dimiſimꝰ te: dimiſiſti nos nobis.
erut fun Inueniamur ergo in te: quia perieramꝰ in
enne ⸗ nobis.Dñe:refugiũ factus es nobiſ.Quid

ergo fratres mei? Dubitare debemus quia
maſuetos nos faciet dñs ſi nos domandos

n enangelio ſcðm Oatth eũ Sermo IIII

ei beamus?Domuiſti leonẽ quẽ nõ feciſti:
non domat te qui fecit te? VUnde em̃ beſtias
tam imanes domare potuiſti? Nũquid eis
ęquaris viribus coꝛpoꝛis?Qua ergo virtu/
te ingentes beſtias domare potuiſti? Ipſa
iumenta quę dicunt᷑:beſtię ſunt. Non enim
indomita tołrant᷑: ſed quia non eas nouit
cõſuetudo niſi in manibꝰ hominũ ⁊ ſub fre/
nis hominũ ⁊ ſub poteſtate hominũ: putaſ
eas mãſuetas naſci potuiſſe? Certe feras ĩ/
manes attende. Fremit leo:quis non time/
at? Et tamẽ vnde te intelligis foꝛtioꝛẽ?: Nõ
coꝛpoꝛis virtute: ſed mentis ratiõe interio/
re. Foꝛtioꝛ es leone: vnde factus es ad ima-/
ginem dei. Imago dei domat feram: ⁊ non
domat deus imaginẽ ſuam? In illo ſpes ẽ:
ei nos ſubdamur:⁊ miſericoꝛdiam pᷣcemur.
In illo ſpem noſtrã ponamus: ⁊ donec do⸗/
memur ⁊ ꝑdomemur: id eſt ꝑficiamur domi
toꝛẽ feramus. Plęrũq; enim ꝓfert domitoꝛ B
noſter etiã flagella. Si em̃ tu ad domanda
iumenta tua ꝓfers virgã: ꝓfers flagellum:
deus non ꝓferet ad domanda iumenta ſua
qð ſumus nos: qui de iumẽtis ſuis faciet ſi
lios ſuos? Domas equũ tuũ:quid daturus
es equo tuo cũ te cęperit poꝛtare:mãſuetus
ferre diſciplinã tuã:obedire pſᷣcepto tuo:eſſe
iumentum: hoc eſt adiumentũ infirmitatis
tuę? Quid ei retribuis quẽ nec ſaltem ſepe/
lis cum moꝛtuus fuerit:ſed diſcerpendũ vo
latilibus ꝓijcis? Domitoꝛ tibi deus hęredi
tatem ſeruat:qð eſt ipſe deus:⁊ ad tempus
moꝛtuũ reſuſcitat te:carnẽ tuam vſq; ad nu
merũ capilloꝛũ reddet tibi:⁊ cõſtituet te cuʒ
an gelis ĩ eternũ vbi iã nõ indigeas doma/
ri:ſed tantũmodo a pijſſimo poſſideri. Erit 1. Corl.15.
em̃ tunc deus omnia in omnibꝰ: nec erit vl/
la infęlicitas quę nos exerceat:ſed fglicitas
ſola quę paſcat. Ipſe autem paſtoꝛ noſter:
deus noſter eſt. Ipſe potꝰ nr̃:deꝰ nr̃.honoꝛ
nt̃:deus nr̃.Diuitię noſtreę:deꝰnr᷑. Quęcũq;
hic varia ꝗris:ipᷣe tibi vnꝰ oĩa erit. Ad han
ſpẽ hõ domat᷑: ⁊ domitoꝛ intolerabilis ha-
bet᷑: Ad hãc ſpẽ hõ domat᷑:⁊ Z iſtũ vtilẽ do/
mitoꝛẽ ſi foꝛte flagellũ ꝓferat murmurat᷑:
Audiſt exhoꝛtantẽ aplm: Si ſeꝑetis vos a heb.iz2.
diſciplina:&̊ nothi ⁊ nõ eſtis filij. Nothi ſũt
adulteri. Quis em̃ ẽ filiꝰ:cui nõ dʒ diſcipli⸗
nã pater eiꝰ: Et carnis quidẽ noſtrę inquit
patres habebamꝰ coꝛreptoꝛes: ⁊ ferebamꝰ:
non multomagis ſubijciemur patri ſpiri
tuũ ⁊ viuemus? Quid em̃ tibi potuit pᷣſtare
a5

Gancti Auguſtini de verbis domini

pater tuus: quia coꝛripuit te:quia verbera⸗/ ei?: Aut cum petit ouum: nunquid geni
uit te: quia flagellum pꝛotulit et cęcidit te: ſcoꝛpionę poꝛriget ei? Si ergo voſ es llis
Nuũquid pſtare potuit vt viueres iĩ ęrernũe inquit cũ ſitis malinoſtis bona da/ homne
Quod non potuit pꝛęſtare ſibi:quomõ pꝛę ta dare filijs veſtris: quãtomagis ſenpett
ſtaret tibi? Pꝛopter pecuniã ſuam quãtulà pater veſter quiĩi celis eſt:dabit bo lani
cunq; quã de vſuris ⁊ laboꝛe collegit: erudi/ na petentibus ſe. Cum ſitis inquit ma/ hubezen
ebat te flagellis:ne tibi dimiſſis laboꝛ eius lit:noſtis bona data dare filijs veſtris. Ai/ rnce ſs
te male viuente diſperderet᷑. Et cędit filios randa res fratres: Mali ſumus: ⁊ bonũ pa/ uod be
timens perire laboꝛes ſuos:quoniã reliquit trem habemus.Quid euidentius? Audiui⸗ en Honaud
tibi qð nec tenere hic poterat: nec auferre. mus nomen noſtrũ: Cum ſitis inquit mali: D Itprupe
MNon em aliquid tibi dimiſit qð ipſius eſſe bona data noſtis dare filijs veſtr. Et quos gul
poſſit: Ceſſit vt ſic cederes. Deus aũt tuꝰ: diyxit malos:videte qualem patrẽ illis oſtẽ niſg
redemptoꝛ tuus: domitoꝛ tuus: caſtigatoꝛ dit. Quãtomagis pater veſter. Quoꝛũ pa/ ſ u
tuus: pater tuus: erudit te. Quo? Vt ac ter: Certe maloꝛũ. Et qualis pater: NHemo AZuc.. er
cipias hereditatẽ: vbi non efferas patrem: bonus: niſi ſolus deus. Ergo fratres ideo uuun
ſed hęreditateʒ habeas ipſum patrem. Ad mali bonũ patrem habemus:ne ſemꝑ mali kea
hanc ſpem erudiris:⁊ murmuras:et ſi quid remaneamus. Nemo malus facit bonum. ichi
triſte acciderit: foꝛtaſſe blaſppemas? Quo Si nemo malus facit bonum: homo malus nmanf
ibis a ſpinitu eius:? Ecce dimittit te ⁊nõ fla quomõ ſe facit bonũ: Facit de malo bonũ: na
gellat: deſerit blaſphemantẽ: nõ ſenties iu qui ſemꝑ eſt bonus. Sana me domine inat i u
dicantem? MHonne melius eſt vt flagellet te ⁊ ſanaboꝛ:ſaluũ me fac:⁊ ſaluus ero. Quid keren. Ani
⁊ recipiat te:qᷓ; parcat tibi ⁊ deſerat te:Dica mihi dicunt vani vana:tu te ſaluuz facis ſi nſt
Ps. s9. mus ergo domino deo noſtro: Domine re voluen:? Sana me domine: z ſanaboꝛ. Hos wan
fugiũ tu factus es nobis: in generatione et boni conditi ſumus a bono: Fecit em̃ deus &ces. 7. Mnde
generationẽ. In pꝛima generatione ⁊ alte bominẽ rectũ: arbitrio autẽ noſtro facti ſu/ nnann
ra generatione: refugium factus es nobis. mus mali. Potuimus eſſe ex bonis mali: et tirnn.
Tu refugiũ vt naſceremur qui nõ eramus: poterimus eſſe ex malis boni. Sed qui ſem ſunnce
Zu refugiũ vt renaſceremur qui mali era/ per eſt bonus: ipſe facit ex malo bonũ:quia ſcig⸗
mus: Tu refugiũ vt paſceres deſertoꝛes tu- ipſe homo voluntate ſua ſe ſanare non po⸗ Lconend⸗
os:Tu refugiũ vt erigas ⁊ dirigas filios tu/ tuit.Non quęris medicũ vt vulneres te:ſed nlan. Eg
os: Tu refugiũ factus es nobis: A te nõ re cum vulneraueris te: queris qui ſanet te tonvis⸗
cedemus cum liberaueris nos ab omnibus Bona ergo ſᷣm tempꝰ bona tẽpoꝛalia: coꝛ/ Cnuamn
malis noſtris:⁊ impleueris nos bonis tuiſ. poꝛalia: carnalia nouimus dare filijs nfis bchlut
HBona das: blandiris ne fatigemur in via. etiã cum ſimus mali. Bona ſunt em̃ et iſta: ſyiehd
Coꝛrxripis: cędis: ꝑcutis: dirigis: ne aberre- quis dubitet: Piſcis:ouum:panis:pomũ . ltepnl
mus in via. Siue ergo blandiris ne fatige/ frumentũ: lux iſta: aer iſte quem ducimus. lgwezep
mur in via: ſiue caſtiges ne aberremus in Bona ſunt hęc:ipſę diuitię ĩ quibus homi⸗ lucbattta
via: Domine refugium tu factus es nobis. nes ollunt : pares ſuos homines alios anun
(Deeo qð ſcriptũ eſt in euãẽgelio nmõ agnoſcunr. In quib inquã homles ex, . zubotitde
m a ode Peltre 2 ibit v. gelis tollunt᷑: magis amantes veſtem fulgentẽ: 6pattanzi
querite ⁊ inuenietis c Sern qᷓ; cogitantes cõmunem cutem. Ipſę ergo Netur hort
inu 827 Bermo. V. diuitię bone ſunt: ſed iſt Anncen
’ [Nlectione ſancti euangelij hoꝛta) cõmen Eſunt: ſed iſta omnia bona quę hngene
e . /) cõmemoꝛaui a bonis⁊ malis haberi poſſũt. moneneſe

tus eſt nos dominus ad oꝛandum. Et cum bona ſint: bonos tamen facere non Knsadon
1

. Eugucan

Wanb. 7.· AI Petite inquit ⁊ dabit᷑ vobis: poſſunt.Eſt ergo bonũ qð faciat bonũ:
1. Betrac.1. eR inuenietis:pulſe ate ⁊ ape⸗ bonũ vnde fartas RR—DH nchanech
iet 32 is.O innis em gui petit ac nũi:deus ẽ.Non em̃ facit hominẽ bonũ:niſi inmath⸗
tie Aee inuenit:⁊ pulſanti ille qui ſemꝑ eſt bonus.Ergo vt ſis bonus: ſane
m e eto et ani⸗ eſt ex võbig ho / deüũ inuoca. Aliud autẽ bonũ eſt vnde faci- bllnenn
n0 gerit ilius eius pane: nu as bonũ:id eſt quicquid habueris.Aurũ ẽ: „ lbat h
quid lapide poꝛriget ei: Aut ſi piſcẽ argentũ ẽ:bonũ eſt: non ꝙ te faciat bonuz: Nnoms
ſed vnde facias bonũ:habes aurũ: habes unſun

petierit: nũdquid ſerpentẽ poꝛriget

Ungrid.
a
nad⸗
omage
Daditbo
nquenng,
cſns. H⸗
thonühn
se Ad
nguitnl⸗
Ean
ne lisoſi
Qlguü,

Aer Beno lu

Kranres de
neſengnul
zat honun.
homonals
emeloboni.

donmngeinct doao g

uso.Quid
ſaluzisſi
ſanubo. Bos

eateizdals i⸗

oſtofniln
honsnala
Setquin
lobonignn
nanencnpe
Ulnensrit
gilna.
löponla:
dure isnis
inteictihr.
nmaponl.
n duamus.
brshonn
Pynitcdlos
di unie⸗
ten ilgen::
Ped⸗
nun bozcle
heipoſit.
anfutenon
utrnüitd
icötatte/
nibonüi
ſs honis
jcntet
ais Ani
acinhiniz⸗

aui⸗ hee

„Mat

In euangelio ſcõm Oattheũ Sermo V

argentũ. Et habes ⁊ concupiſcis:⁊ plenus
es ⁊ ſitis:moꝛbus eſt ⁊ non opulentia.Sũt
homines in moꝛbo: humoꝛe pleni ſunt: et
ſemꝑ ſitiunt.Quomodo ergo delectas opu

lentiã:qui habes hydropẽ concupiſcentiã:

PS. III.

Habes ergo aurum: bonum eſt: abes nõ
vnde ſis bonus: ſed vnde facias bonum.
Quod bonũ inquit facturus ſum de auro?
MNon audiſti pſalmum:Diſperſit inquit de/
dit pauperibus:iuſticia eius manet in ſęcu/
lum ſeculi. Hoc eſt bonum: hoc eſt bonum
vnde ſis iuſticia bonꝰ: ſi habes bonũ vnde

ſis bonus: Fac bonũ de bono vnde non es

ſticia. Illud minuit᷑ quod eras dimiſſurus:
illud minuit᷑ quod eras relicturꝰ. Illud au/

bonus.habes pecuniã: eroga. Erogando
pecuniaʒ:auges iuſticiam. Diſperſit enim:
diſtribuit: dedit pauperibus: iuſticia eius
manet in ſeculũ ſeculi. Vide qð minuatur:
⁊ qð augeat᷑. Minuitur pecunia: auget᷑ iu/

getur quod in ęternũ es poſſeſſurus. Cõſi⸗
liuʒ do lucroꝝ:diſce mercari.Laudas enim

mercatoꝛẽ qui vendit plumbũ ⁊ acquirit au

rum:et non laudas mercatoꝛem qui erogat
pecuniam ⁊ acquirit iuſticiam? Sed ego in/
quit non erogo pecuniam:quia non habeo
luſticiã.Eroget pecuniã:qui habet iuſticiã.
Ego non habeo iuſticiam: habeo vel pecu/
niam. Ergo quia nõ habes iuſticiam: ideo
non vis erogare pecuniã? AMagis eroga pe
cuniam vt habeas iuſticiã. Aquo enim ha/
bebii iuſticiã: niſi a deo fonte iuſticię:Ergo
ſi vis habere iuſticiam: eſto mendicus dei:

gqui te pauloante ex euangelio vt peteres:
gqugęreres:pulſareſ:monebat. AMendicũ ſuũ

ſciebat: ⁊ ecce paterfamilias ⁊ magnus di/
ues:diuitiarũ ſcilicʒ ſpiritaliũ ⁊ ęternarum

hoꝛtat᷑ ⁊ dicit tibi:Pete: quere:pulſa.Qui

th. . petit accipit:quęrẽs inueniet:pulſanti ape

rietur. Hoꝛtat᷑ vt petas: negabit qð petis:
Attende a cõtrario ſimilitudinẽ vel compa
rationem:ſicut de illo diuite iniquo hoꝛtan
tẽ nos ad oꝛationem: quãdo ait dominus:

Zud.IS. Erat quidam iudex in ciuitate:nec deum ti-

Ludj.ij. admonuit vt petamꝰ. Venit iquit ad ami /

mebat:nec hoĩeʒ reuerebat᷑. Quędã vidua
interpellabat eum quotidie ⁊ dicebat: Vin
dica me. Molebat ille ꝑ tempus. Illa inter/
pellare non deſinebat: ⁊ fecit tedio qð no/
lebat beneficio. Sic enim a contrario nos

cum ſuum cui hoſpes venerat:⁊ cępit pulſa

re ⁊ dicere:hoſpes mihi venit:cõmoda mi/
hi tres panes. Reſpondit ille: Jã requieſco

mecũ ſerui mei requieſcunt. Ille non ceſ/
ſat:aſtat: inſtat: pulſat:et tanq; amicus ab

amico mendicat. Et quid ait? Dico vobis:

quia ſurgit: ⁊ nõ pꝛopter amicitiã eius:ſed

pꝛopter imp:obitatẽ dat illi quãtos volue-

rit. Non pꝛopter amicitiã: quia amicus eiꝰ
ſit:ſed pꝛopter impꝛobitatẽ. Quid eſt pꝛo/
pter ipꝛobitatẽ? Quia pulſare non deſtitit:
quia et cum eſſet negatũ nõ ſe auertit. Iille
qui nolebat dare quod petebat᷑ fecit: quia
ule in petendo non defecit: Quantomagis
dabit deꝰ bonꝰ qui nos hoꝛtat᷑ vt petamꝰ:
cui diſplicet ſi non petamus: Sed cum ali/
quãdo tardius dat: cõmendat dona nõ ne/
gat. Diu deſiderata dulcius obtinent᷑: cito
autẽ data vileſcunt. Pete:queęre:inſta.Pe/
tendo ⁊ quęrendo creſcis vt capias.Seruat
tibi deꝰqð non vult cito dare:vt ⁊ tu diſcas
magna magne deſiderare. Inde opoꝛtet ſẽ
per oꝛare:⁊ nõ deſicere. Si ergo fratres mei
mẽdicos ſuos nos fecit deus: monẽdo nos
⁊ hoꝛtando ⁊ iubendo vt petamus: quęra/
mus: pulſemus. Attendamus ⁊ nos qui a
nobis petunt. Petimꝰ nos.A quo petimꝰ⸗
Quid petimus? A quovel qui vel quid pe⸗
timus? Petimus a deo bono: petimus ho/
mines mali. Petimus autẽ iuſticiam:vnde
ſimus boni. hoc ergo petimus:qð in ęter/
num habemus:Quo cum ſaturati fuerimꝰ:
vlterius non egeamus. Sed vt ſaturemur:
eſuriamus ⁊ ſitiamus.Eſuriendo et ſitiẽdo
petamus:quęramus:pulſemus. Beati em̃
qui eſuriũt ⁊ ſitiunt iuſticiaʒ. Quare beati?:
Eſuriunt ⁊ ſitiunt ⁊ beati ſunt? Aliquando
egeſtas beata eſt. Non inde beati ſunt: qͥa
eſuriunt ⁊ ſitiunt: ſed quia ipſi ſaturabunt᷑.
Ibi erit beatitudo ĩ ſaturitate: nõ in fame.
Sed ſcedat ſaturitatem fames: ne faſtidiũ
non ꝑueniat ad panes. Ergo diximꝰ a quo
petamus:qui petamus:quid petamus.Sʒ
petit᷑ ⁊ a nobis. Meendici em̃ dei ſumꝰ: Vt

agnoſcat ille mendicos ſuos: agnoſcamus

nos noſtros.Sed ⁊ ibi etiã cogitemus quã-
do petitura nobis:qui petunt:a quibus pe
tunt:qͥd petũt. Qui petũt:homies.A qᷣbꝰ

petũt:Ab hoibꝰ. Qui petũt? Moꝛtales.A

qbus petũt:? A moꝛtalibꝰ. Qui petũt: Fra-
giles. A qbꝰpetũt: A fragilibꝰ.Qui petũt:
Miſeri. A qbus petũt: A miſeris.Excepta

Lucj. 18

Matth.5.

2 . „ „ ð „ 9
Sancti Auguſtini de verbis domini
ſubſtantia facultatũ: tales ſunt qui petunt: tes. hic cupiditas accuſatur: non aurum: . nch
Cquales ſunt a quibus petunt. Quã frontezʒ non argentum: non diuitię: ſed cupiditas. uur
habes petendo ad dominũ tuum: qui non Nãꝗ qui volunt diuites fieri:vł qui non cu⸗ 1. l⸗
agnoſcis parem tuum?: Hon ſum inquit ta/ rant:vł qui non ardent cupiditatibus: non nor
lis: abſit a me vt talis ſim. Inflatus obſe· auaricię facibus accendunt᷑:ſed diuites ſũt. ſnde oe
ricatꝰ iſta loquitur de pãnoſo. Sʒ ego nu· Audiant apoſtolũ: hodie lectum eſt: Pꝛeci H ane
dos interrogo:Non interrogo in veſtibꝰ:q̃/ pe diuitibus huius mũdi. Pꝛęcipe: Cuid i.Timotbᷣ.. ſla
les ſitis:ſed quales nati fueritis. Ambo nu Pꝛecipe ante omnia: non ſuperbe ſapere. ſcdrd
di:ambo infirmi:ambo miſerã vitã inchoẽ Mihil eſt enim qð ſic generent diuitię:quo/ mnh
tes:ideo ambo ploꝛãtes. Ecce recole diues modo ſuperbiã. Omne pomum:omne gra/ Aetub
pᷣmoꝛdia tua:vide vtrum huc aliquid attu- num:omne frumentũ: omne lignum habet mnuͤſc⸗
leris. Jã veniſti: ⁊ tanta inueniſti: Dic & ro⸗ vermem ſuum. Et alius eſt vermis mali: ſöſn
go te quid attuliſti? Dic quid attuleris? aut alius piri: alius fabeę: alius tritici: Nermis Rl
l⸗

ſi dicere erubeſcis: aplm audi: MNihil intu-

limus in hũc mũdum. Mihil inqᷣt intulimꝰ
in hunc mũdũ.Sed foꝛte qꝛ nihil attuliſti:⁊

diuitiarum ſuperbia.Ergo ſᷣcipe diuitibus
huius mũdi:non ſuꝑbe ſapere.Excluſit vi⸗/
tium: non ſuperbe ſapere. Doceat vſum de
eo qð ſequit᷑: Heq; ſperare ĩ incerto diuitia-

ſnnn 6.
gohcot
Ulbrse

hic multa inueniſti: aliquid hinc tecũ abla/

turus es? Et hoc foꝛtaſſe amoꝛe diuitiarum rum.Qui non ſperant in incerto diuitiarũ: ſo ter

Vigeo facultates: non interrogo volupta-⸗

Quę adundantia tanta hois in omi laboꝛe

Nepap⸗

. Timoth.o. trepidas conſiteri: Audi ⁊ hoc: ⁊ hoc aplus non ſuperbe ſapiunt. Qui altum ſapiunt: lanae
dicat: qui te nõ palpat: Mihil intulimus in timeãt.Si timent:non ſapiũt. &Oμ multi he nnen
hunc mũdum:vtiq; quãdo nati ſumus.Sʒ ni diuites:hodie pauperes. multi doꝛmi oxrnlo:
nec auferre aliquid poſſumꝰ: vtiq; quãdo ð unt diuites:⁊ venientibus latronibus ⁊ cũ/ ſcens:
mũdo eximus. Hihil attuliſti:nihil hinc au cta auferentibus euigilant pauperes.Ergo cun
feres:quid te inflas ↄtra pauperẽ: Quãdo non ſperare in incerto diuitiarũ: ſed in deo (mnrnig
naſcunt᷑ infantes:recedant de medio paren viuo qui pꝛeſtat nobis omnia abundanter Nbecb⸗
tes:ſerui:clientes:recedant de medio turb?g ad fruendum ęterna: ad vtendum tempoꝛa Sununtn
obſequẽtes:⁊ agnoſcant᷑ pueri diuites flen- lia. Tempoꝛalia tanq; viatoꝛibus: ęterna anbopel
tes. Pariant ſimul diues ⁊ pauper:pariant tanq; habitatoꝛibus.Tẽpoꝛalia: vnde bo/ lleagaut
ſimul mulier diues⁊ mulier pauꝑ:nõ atten / na faciamus: ęterna vnde boni efficiamur. ſpnarz⸗
dant qð pariũt:diſcedant paululũ:redeant Ergo hoc faciant diuites: non ſuperbe ſa/ tani ſeſcs
⁊ cognoſcãt. Ecce diues nihil intuliſti ĩihũc piant: neq; ſperent in incerto diuitiarũ: ſed unſehed
mũduz:5 nec auferre hinc aliqd potes. Q in deo viuo qui pꝛeęſtat nobis omnia abun/ leri
dixi de natis:hoc dico ð moꝛtuis. Certe qñᷓ danter ad fruendum.hoc faciant.Ex eo au ußnmnitn
caſu aliquo vetera ſepulcra frangunt᷑: ofſa tem quod habent quid faciãt:? Audi quid. ſe Heliu
diuitis agnoſcant᷑: Ergo diues audi aplm: Diuites ſint in operibus bonis: facile tribu abið ngg
Nihil intulimus in hũc mũdum:Agnoſce: ant. Facile:habent em̃ vnde.Quare nõ fa migin
veꝝ ẽ.Sʒ nec auferre aliqͥd poſſumꝰ: Agno ciunt? Paupꝑtas: difficultas eſt. Facile tri⸗ ſbiet
Abi s. ſce:⁊ hoc veꝝ eſt.Quid ergo ſequit᷑: Victũ buant:habent vnde.Cõmunicent:id eſt pa .
⁊ tegumentũ habẽtes:his contenti ſimus. res ſuos moꝛtales agnoſcant. Cõmunicent ihuin
Nam qui volũt diuites ſieri:incidunt in tẽnpãheſauriʒent ſibi fundamentũ bonum in fu iſcn
ptationẽ ⁊ deſideria multa⁊ noxia:quę mer turum. Hon em̃ quia dico inquit facile tri/ Rend
gunt hominẽ in interitũ ⁊ ꝑditionẽ. Radix buant:cõmunicẽt:expoliare illos volo:nu/ le an
eſt em omniũ maloꝛũ auaricia: quã quidam dare illos volo:inanes reliquere volo: Do/ uc
ſequẽtes:a fide perrauerunt. Attende quid ceo lucrum:cum oſtendo:theſauriʒent ſibi. 4 nchee
dimiſerunt. Doles ꝙ hoc dimiſerunt: vide NMon em̃ volo vt pauperes remaneat. The ſtunein
quo ſe inſeruerunt doloꝛibus multis. Sed ſauriʒant ſibi: Hon vt perdant dico: ſᷣ quo nmnin
qui? Qui volunt diuites ſieri.Aliud eſt eſſe migrent oſtendo.Theſauriʒent ſibi funda/ unand
diuitem: aliud velle diuitem fieri. Diues eſt mentũ bonũ in futurũ:vt aſpꝛehẽdantverã nnn
qui a diuitibus natus eſt:nõ qui voluit.Di vitã. Heęc & falſa vita ẽ:appꝛehẽdant verã vi W
ues eſt: quia multi hereditates dimiſerunt. tam. Vlanitas em̃ vanitatũ et oĩa vanitas. Eeẽs.i. ann
n

Gmoneo⸗

um:
lies,
dac
dhon
esſüt.
beef

pere.
quo/
egra
haber
mali:
ermis
lubus
tyi⸗
unde
1
tiar:
unt:
ude
dormi
3c
Eigo
indeo
lanter
mopona
Ktemna
gebo⸗/
amur.
bela⸗
güſed
abun/
eda
liquis.

letmba i;

eno in
cletn⸗
ſdckpe
unicent
minſu
Lletn⸗
lo:nu⸗
ho: Do⸗
ut. The

cogantur

õ

In euangelio ſcðm Oattheũ Sermo VI

E ſuo:quo ipſe laboꝛat ſub ſole? Appᷣhenden/
da ergo vera vita:migrãdę ſunt facultates
noſtrę ad locũ verę vitę:vt hoc ibi inuenia-

mus qð hic damus.Mutat illa: qui mutat
2⁊ nos. Date ergo pauꝑibꝰ fratres mei: Vi/

ctum ⁊ tegumentũ habentes his cõtenti ſi⸗
mus. Mihil diues habet de diuitijs ſuis:ni/
ſi qð ab illo poſtulat pauꝑ:victũ ⁊ tegumẽ/
tum.Hinc tu quid plus habes ex omnibus
quę habes?: Accepiſti victũ:accepiſti neceſ-
ſariũ tegumẽtũ. HNeceſſariũ dico:nõ inane:
nõ ſuꝑfluũ. Quid plus de diuitijs tuis ca/
pis:Dic mihi: Certe oĩa tua ſuꝑflua erunt.
Qusęſunt tua ſuꝑpflua:ſint pauꝑibus neceſ/
ſaria. Sed ego inquit pᷣcioſas epulas acci/
pio:pᷣcioſis cibis veſcoꝛ.Pauꝑ qͥd? Vilibꝰ.
Vilibus cibis veſcit᷑ pauꝑ:ego inquit pᷣcio/

ſis. Interrogo vos quãdo fueritis ambo ſa

tiati:pᷣcioſus cibus ad te intrat:quid fit cuʒ
intrauerit? Honne ſi peculiaria iĩ ventre ha⸗
beremus: de omnibus cibis pᷣcioſis erube/⸗
ſceremus: quibꝰ ſaturatus es? Eſurit pau/
per: eſurit diues. Saturari quęrit pauper:

ſaturari quęrit diues. Saturat᷑ pauper de
vilibꝰ cibis: ſaturat᷑ diues de pᷣcioſis cibis.

Saturitas equalis eſt: poſſeſſio vna ẽ:quo
ambo volũt ꝑuenire.Sed ille ꝑ cõpendiũ:
ille circuit. Sed melius inquit mihi ſapiunt

Aparata pꝛecioſa. Vix faſtidioſus ſatiaris:
4I. diſ.nõ Neſcis quõ ſapit:qð fames accendit.Neq;

ita hoc dixi: vt diuites cogã epulis et cibis
pauperũ veſci. Vtant᷑ diuites cõſuetudine
infirmitatis ſuę:ſed doleãt aliter ſe nõ poſ/
ſe. Melius em̃ poſſint:ſi aliter poſſint.Si g&̊
non extollit᷑ pauper de mẽdicitate:tu quare
extolleris ð infirmitate? Vtere cibis electi:
pᷣcioſis:quia ſic cõſueſti: quia non aliter po
tes:quia ſi cõſuetudinẽ mutas ęgrotas.Cõ
ceditur tibi vrere ſuꝑfluis: da pauperibus
neceſſaria. Vtere pᷣcioſis: da pauperibꝰ vi⸗
lia.Expectat a te:expectas a deo.Expectat
ille manũ quę facta eſt ſecũ:expectas tu ma

num quę fecit te. Sed non ſoluʒ te fecit:ſed

⁊ pauperẽ tecum. Dedit vobis vnam viam
iſtam vitam. Inueniſtis vos comites: vnã
viam ambulaſtis. Ille nihil poꝛtat: tu ni/
miũ oneratus es. Ille nihil ſecuʒ poꝛtat:tu
iterum plus poꝛtas q; opus eſt. Oneratus
es: da illi de eo qð habes:⁊ illum paſcis: et

pondus minuis. Date ergo pauperibus:ro

go:moneo:pᷣcipio:iubeo.Quicquid vultis
date pauperibus. Mõ enim occultabo cha/

*

ritati veſtre: quare hũc ſermonẽ neceſſe ha/
bui vobis ꝓmere.Ex quo hic ſumus eũtes
ad eęccleſiã ⁊ redeuntes: pauꝑes interpellãt
nos:⁊ dicunt vt dicamꝰ vobis vt aliqͥd acci
piant a vobᷣ. Hos mouerũt loqui vob: ⁊ ſe
vident nõ accipere a vobis: Inaniter arbi⸗
trant᷑ nos lahoꝛare in vobis. Expectant et

aliquid a nobis. Damus quãtũ habemus:

damus ſicut poſſumus. HNũquid tñ ad eoꝝ
neceſſitatẽ implendã idonei ſumus? Quia

ergo ad eoꝛum neceſſitatẽ implendã idonei

nõ ſumꝰ:vł advos legati ipoꝝ ſumꝰ.Audi/
ſtis: laudaſtis:deo gratias. Semen accepi/
ſtis:verba reddidiſtis. Laudes iſtę vr̃e gra/
uant nos potius ⁊ in ꝑiculum mittunt.To⸗/

leramus illas ⁊ tremimꝰ inter illas. Camen

fratres mei iſtę laudes veſtrę folia ſũt arbo/
rum:fructus quęrit᷑.

eius indignũ ſe pᷣſentia dũi iudica⸗

☛

is:iĩ eus gelio hm eũdẽ) Sermo vi

AEldiuimus cũ euãgeliũ legeret᷑: fi/
de‚m noſtrã in hũilitate laudari.Ad
domũ quippe Cẽturionis cũ ſe pꝛo/
ñis ieſus iturũ vt puerũ eiꝰ ſana/

nitter

ret: ille ridit: Nõ ſum dignꝰ vt ſub te/
ctũ meu intres:ſʒ ti dic verbo⁊ꝛ ſa/

nabit᷑.Dicendo ſe indignũ:pᷣſtitit dignũ:
Nõ in cuiꝰ parietes: ſᷣ in cuiꝰ coꝛ xpᷣs intra/
ret. Neq; h̊ diceret cũ tanta fide ⁊ hũilitate:
niſi iã illũ quẽ timebat intrare domũ ſuam
coꝛde geſtaret. Mã nõ erat magna felicitaſ:
ſi dñs ieſus intraret in parietes eiꝰ: ⁊ nõ eẽt
in pectoꝛe eiꝰ. Magiſter quipe hũilitatis ⁊

vbo ⁊ exemplo diſcubuit:⁊ ĩ domo cuiuſdã Luc.⸗.

phariſęi ſuꝑbi noĩe ſymonis.Et ſi in domo
eius recũberet:nõ erat ĩ coꝛde eiꝰ vbi caput

filiꝰ homis reclinaret. Ita em̃ quẽdã ſupbbu
quãtũ ĩtelligit᷑ ex ᷣbis ipſiꝰ dñi: vltro ſe ire Matth.S.

cupientẽ a ſuo diſcipulatu reuocauit: Seqr

te dñe quocũq; ieris.Et dñs in coꝛde eiꝰ in ⸗

uiſibilia videns: Vulpes inquit foueas ha
bent:⁊ volatilia celi nidos:ſilius aũt homi/
nis non habet vbi caput ſuũ reclinet:hoc ẽ

habitãt in te inſidię ſiẽ vulpes:habitat ſuꝑ/

bia ſicut celi volatilia:filiꝰaũt hoĩs ſimplex
ↄtra inſidias:hũilis ↄ ſuꝑbiã:nõ habet vbi
caput ſuũ reclinet.Et ipᷣa reclinatio capitis
nõ erectio: humilitatis magiſtra. Reuocat

ergo iſtũ ire cupientẽ:trahit alterũ recuſan /

tem. Eodeʒ quippe loco ait cuidã:Sequere

3 ¶ Depuero Centurionis ⁊ verbig Pattb. .

—

9*

Bancti Auguſtini

Matth.S.me. Et ille. Sequoꝛ dñe: ſᷣ ſine me pᷣmo ire
a ſepelire patrẽ meũ. Pie quidẽ excuſauit:⁊
ideo dignioꝛ cuiꝰ excuſatio remoueret᷑: vo/
catio firmaret᷑. Piũ erat qð volebat facere:
ſed docuit magiſter quid debuiſſet ᷣpone⸗
re. Volebat em̃ eum eſſe viui verbi pᷣdicato
rẽ:ad faciẽdos victuros. Erat aũt alij ꝑ s
Abi S. illa neceſſitas impleret᷑. Sine inquit moꝛ⸗
tuos ſepelire moꝛtuos ſuoſ. Infideles cada
uer qñ ſepeliunt: moꝛtui moꝛtuũ ſepeliunt.
Illius coꝛpus animã ꝑdidit:illoꝛũ aĩa deũ.
Sicut enim anima eſt vita coꝛpoꝛis:ſic vita
animę deus. Sicut expirat coꝛpꝰ cũ animã
emittit:ita expirat anima cum deũ amittit.
Deus amiſſus:moꝛs animę:Anima emiſſa
moꝛs coꝛꝑis.AMoꝛs coꝛpꝑis neceſſaria:moꝛs
Lucj.⁊. animę voluntaria. Diſcũbebat ergo dñs in
domo cuiuſdaʒ phariſęi ſuperbi. In domo
eius erat:vt dixi:⁊ in pectoꝛe eius non erat.
In huiꝰ vo centurionis domũ nõ intrauit:
Lud.i9. ⁊ pectus poſſedit. Zachęꝰ vᷣo dñm ⁊ domo
ſuſcepit ⁊ animo. Huiꝰ tñ fides in hũilitate
B laudat᷑.Dixit enim: Mõ ſum dignus vt ſub
tectũ meũ intres. Et dñs: Amen dico
vobis:nõ inueni tantã fidẽ in iſrł
fſᷣm carnẽ. Nam ⁊ iſte iam iſraelites erat ſᷣm
ſpm̃. Venerat dñs ad iſraelẽ carnalẽ: id eſt
ad iudęos: ibi pꝛimũ quęrere oues ꝑditas:
in quo populo et de quo populo etiã coꝛpꝰ
aſſumpſerat: Mon ibi inuenit tantã fidem:
ipſe dicit:Poſſumus nos metiri fidẽ homi/
nũ ſicut homiĩes: Ille qui iterioꝛa cernebat:
ille queʒ nemo fallebat ꝑhibuit teſtimoniũ
coꝛdis hominis: audiens verba hũilitatis:
ꝓnũcians ſententiã ſanitatis. Vnde auteʒ
hoc pᷣſumpſit: Et ego inqͥt homo ſum
ſub poteſtate cõſtititus:habẽs ſub
me milites:et dico huic vade et va⸗/
dqit:⁊ alio veni ⁊ venit:⁊ ſeruo meo
fac hoc ⁊ facit. Poteſtas ſum quibuſdã

ſub me poſitis: ſpᷣ poteſtate quadã ſuꝑ me.

Si ergo ego inquit homo ſub poteſtate:iu/
bendi habeo poteſtatem:quid tu poſſis cui
omnes ſeruiũt poteſtates? Erat autẽ iſte de
gentibus: erat quippe centurio. Jam iudęa
gens ha bebat militẽ:habebat romanũ im/
periũ. Ibi iſte militẽ agebat:quãtum agere
centurio poterat. Et habens poteſtatem et
ſub poteſtate: ſubditus obediens: ſubdi⸗
tos regens.Dñs aũt qð intendat pᷣcipue ne
ceſſario charitas vr̃a:q;uis in populo iudai

co eſſet:iã ꝓnũciabat eccleſiã toto oꝛbe ter/

de verbis domini

rarũ futurã:in qua erat miſſurꝰ apłos:Ipſe
a gentibus nõ viſus ⁊ credit᷑:a iudęis viſus
⁊ occiſus. Quõ em̃ domũ huiꝰ dñs coꝛpoꝛe
nõ intrauit:⁊ eius tñ fidẽ atq; ipſam domũ
abſens coꝛpoꝛe:pᷣſens maieſtate ſanauit:ſic
⁊ idem dñs in ſolo iudęo populo coꝛꝑe fuit:
apud alias gentes nec devirgine natus eſt:
nec paſſus eſt: nec pedibus ambulauit: nec
hũana ptulit:nec diuina mirabilia fecit.Mi
hil hoꝝ in ceęteris gentibꝰ:⁊ tñ de illo imple
tũ eſt qð qͥdeʒ dictũ erat:Populꝰ quẽ nõ co Nõ.i⁊.
gnoui ſeruiuit mihi.Quõ ſi non cognouit:
In auditu auris obediuit mihi. Judęa gẽs
cognouit ⁊ crucifixit:oꝛbis terrarũ audiuit

⁊ credidit. Hanc quodãmõ abſentiã coꝛꝑis

ſui ⁊ pꝛeſentiã virtutis ſuę in omnibꝰ genti⸗/
bus: et in illa muliere ſignificauit quę fim/
bꝛiã veſtimẽti eius tetigerat:cũ requirit di/
cens: Quis me tetigit? Tanqᷓ; abſens reqͥ/ Lud.S.
rit:tanq; pᷣſens ſanat.Turbeę te inquiũt diſ/
cipuli cõpꝛimũt:⁊ dic qͥs me tetigit? Qua/
ſi em̃ ſic ambularet vt a nullo ꝓꝛſus coꝛpo/

re tangeret᷑: ita dixit: Quis me tetigit? Et

illi: Turbę te cõpꝛimũt. Et tanqᷓ; diceret do
minꝰ: tangentẽ quęro nõ pſᷣmentẽ. Sic etiã
nũc eſt coꝛpꝰ eius:id ẽ eccleſia eius. Langit
eã fides paucoꝛũ:pꝛęmit eã turba multoꝛũ.
Coꝛpus em̃ xpi eſſe eccleſiaʒ tanq; filij eius
audiſtis:⁊ ſi vultis ipſi eſtis. Apłus multis
locis hoc dicit: Pꝛo coꝛpoꝛe inqᷣt eius ꝗᷓ eſt Col.r.
eccleſia. Et iterũ: Vos aũt eſtis coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ i. Corſ.i⁊
mẽbꝛa. Si ergo eius coꝛpus ſumus:qð tũc
coꝛpus eius in turba patiebat᷑: hoc patitur
eccleſia ipſiꝰ.A turbis pꝛemit᷑:a paucis tan
gitur. Caro em̃ pꝛęmit:fides tangit. Erigi-
te quippe oculos obſecro vos:qui habetis
vnde videatis.habetis enim qð videatis.
Erigite oculos ſidei: tangite extremaʒ fim/
bꝛia veſtimenti: ſufficiat ad ſalutẽ. Videte
qð audiſtis ex euãgelio tũc futurũ:nũc pꝛeę⸗
ſens ẽ. Ideo inqͥt dico vobis ꝓpter lauda/
tam centurionis fidem tanq; alienigenę car
ne:domeſtici coꝛde. Pꝛopterea iquit: mul⸗/C
ti ab oꝛiente ⁊ occidente venient. Nõ om̃s
ſed multi: tamẽ ipſi ab oꝛiente ⁊ occidente:
iſtis pꝑtibus duabus: totus oꝛbis deſignat᷑.
Multi ab oꝛiẽte ⁊ occidẽte veniẽt:
⁊ recũbẽt cũ abꝛaã ⁊ iſaac ⁊ iacobi
regno cęloꝝ:filij autẽ regni eücient᷑
in tenebꝛas exterioꝛes. Silij regni:iu

deęi ſcʒ. Vñ filij regni? Quia legẽ acceperũt

ad qs ꝓphe miſſi ſunt:apud q̃s templũ ſa

4

tonifu
nnor
untſſen
gitbut
fegibicn
gi Ni
ſmseb
goclican
nliatt
loſopieta
choephe
1o Debis,
tetoccd
intiploid
facopons)
gbotungar,
annalirol
ugripekin
ſonpune⸗
hginsluen
fonbeumini

l anegoiu

Ulinätmin

1ia tihuiſ

hmebeiͤe
colpbizn
Götenpndiie⸗
lloeriepum
Uere nde

t creoceaplo

guibabetſh
Netig eius
ducmncijid
tuaſcenuf
Quhurzti
ſeoileatie
Unctdeuscen
ui Giine
ſeHiincmn

* Alpcenti

Letifn
anhnsi

Aglere
Pdes 1
i
mneidti
ügtgi

Rneſtalin

Phloove cerdotiũ fuit: qui celebꝛabãt ſiguras omniũ rẽ: Uide ne foꝛte maioꝛ ſit iſto quẽ times of
ucesns futuroꝝ.QAuarũ em̃ rerũ figuras celebꝛaue/ fendere.aMaioꝛẽ certe noli offẽdere.hhęc ti
discahnee⸗ runt:hᷣſentiã nõ agnouerũt. Filij ergo re/ bi regula ꝓponit᷑. Nõne mamifeſtü eũ mini/
pandmni gni ihũt inquit in tenebꝛas exterio- me offẽdẽdũ:qͥ maioꝛ eſt ceter!: Diſcute nũc
l⸗ DKWZũK tiũ. Videmꝰ iudęos repꝛobatos:videmus Si recte educãtes: ſi in xp m nutriẽtes:audi
nennnch xpᷣianos ab oꝛiente ⁊ occidente vocatos ad endi in omibꝰ: obtẽperandũ eis in omi iuſſi
dbllninne quoddã cõuiuiũ celeſte:vt recũbãt cũ abꝛa / one contra maoꝛẽ ſi nihil iubeant ⁊ ſeruiat
blafenci am: iſaac ⁊ iacob: vbi panis iuſticia: vbi po- illis. QAuis ẽ inqs maioꝛ eo qui me genuit:
tellint tus ſapiẽtia. Attẽdite Sfrẽs: Hoc em̃ eſtis: An ille qᷓ teip̃m creauit:? Sen erat em̃ homo:
bioge ex hoc plo eſtis: iaʒ tũc ſᷣdicato:nũc ſſenta creauit deuſ. Unde generat hõ neſcit: quid
W to. De his vtiq; eſtis qui vocati ſunt ab oꝛi generaturꝰ ſit neſcit. Ille qͥ te vidit vt face⸗
di le⸗ ente ⁊ occidẽte recũbere in regno ccloꝛũ: nõ ret anteqᷓ; eſſet quẽ fecit: certe maioꝛ eſt pfe
mrünt in tẽplis idoloꝝ.Eſtote coꝛpꝰ xpᷣi:nõ Hſſu/ tuo. Maioꝛ ſit patria ⁊ ipis parentib⸗ tuis:
W ra coꝛpoꝛis xpᷣi.habetis veſtimenti ſimbꝛiã vt quicqᷣd iuſſerint paretes cotra patria nõ
. –, quã tangatis:vt a ꝓfluuio ſanguis: id eſt a audiant᷑:et quicqᷣd iuſſerit patria ↄtra deũ:
–RW carnaliũ voluptatũ fluxu ſanemini. habet nõ audiat᷑.Si em̃ ſanari vis: ſi poſt fluxum
wum inquã veſtimẽti fimbꝛiã quã tangatis. Ve/ ſanguis: ſi poſt.xij.annos in illo moꝛbo: ſi
6ehanstbu ſtem putate aplos: ſub textura vnitatis ad/ poſt ↄſummata oĩa in medicis ⁊ nõ recepta
6 nei herẽtes lateribꝰxpᷣi. In his aplis erat tanq; ſanitate aliquando vis ſana fieri o mulier:
enllcl fimbꝛia minimꝰz nouiſſimꝰ paulus:ipſo di ·/ quã alloquoꝛ in typo ecclię: iubet illud paer
enen, 1.corj.I5. cente: Ego ſum minimꝰ apłoꝝ. In veſte no tuus:⁊ illud iubet ppłlus tuꝰ. Sed dicit tibi
Alsgeac uiſſimũ ⁊ minimũ fimbꝛia eſt. Fimbꝛia cum diis tuus:Obliuiſcere populũ tuũ:⁊ domũ
nenieu 1. gorj. 4. cõtẽptu aſpicit᷑: cũ ſalute tangit᷑. VUſq; ad patris tui.Quo bono:quo fructu:qua mer
i;dlend⸗ hanc hoꝛã:⁊ eſurimꝰ ⁊ ſitimus ⁊ nudi ſumꝰ: cede: Qm̃ cõcupiuit inqͥt rex decoꝛem tuũ. s. 44.
ent. Rci ⁊ colaphiʒamur. Quid tã extremũ? quid ta Cõcupiuit qð fecit:qm̃ vt pulchꝛã faceret fe
zeins Lng cõtemptibile? Tange ſi fluxũ ſanguis pite dam amauit. Pꝛo infideli ⁊ feda ſanguineʒ
ubamlloie ris:exiet virtus de ullo cuiꝰveſtis eſt:⁊ ſana/ fudit: fidelẽ ac pulchꝛã reddidit: dona ſua ĩ
tunchfldaö bit te. Fimbꝛia mõ tangẽda ꝓponebat᷑ qũ te amauit. Quid em̃ ſponſo tuo contuliſti:
Mlusni „gon:s. ex eodẽ apto legebat᷑: Si em̃ qͥs viderit eum Quid in dotẽ a poꝛe patre ⁊ pᷣoꝛe pplo acce-
ntanſe⸗ q¶qui habet ſcientiã in idolio recũbentẽ:nõne piſti? Mõne luxurias ⁊ pannos peccatoꝛũ?
an n ↄſciẽtia eius cũ ſit infirma ędificabit᷑ ad mãa Abiecit pannos tuos:diſcidit ciliciũ tuum:
lumsdlt ducandũ idolothita? Et peribit infirmus ĩ miſertus eſt vt oꝛnaret: oꝛnauit vt amaroer.
Mihoemin tua ſciẽtia frater: ꝓpter quẽ xpᷣs moꝛtuꝰeſt?ꝰ Quid plura frẽs xpᷣiani:? Audiſtis qꝛ peccã / · Cor. S.
itpuot Quõ putatis decipi poſſe ſimulacris homi tes in fratres ⁊ ꝑcutiẽtes cõſciẽtiã eoꝝ inſſirr
ungt i⸗ nes:quęa xpᷣianis honoꝛari putant᷑: HNHouit mã:in xpᷣm peccatis.Nolite ↄtemnere ſi nõ
au hlben inqt deus coꝛ meũ:ſed frater tuus nõ nouit ¶vultis deleri de libꝛo vite. diu conamur
naMnns. coꝛ tuũ.Si infirmꝰ es:caue maioꝛẽ egritudi luculẽte ⁊ delectabilitvobis dicere:ꝙ doloꝛ
reamennzin nẽ. Si infirmus es:cura infirmitatẽ fratris. n cogit quõcũq; dicere ⁊ tacere nõ ꝑmittit?
i HlAu Qui vident iſta edificant᷑ ad idolia: vt non Quicũq; voluerit iſta ↄtẽnere ĩ xpᷣm peccãt
imit K1 tII ibi mãducare ſed ⁊ ſacriſicare deſiderẽt. videst qͥd agãt. Paganos reliqͥs colligi vo
8 rludy/ KEcce ꝑit infirmꝰ in tua ↄſcia frat. Audi frat: lumꝰ. Lapides eſtis in via: venire volẽtes
aidd ⸗ SBi ↄtẽnebas infirmũ: etia fratrẽ cotemnis. offendũt ⁊ redeũt.Dicũt em̃ in coꝛdibꝰ ſuiſ:
nuininnl/ Expgiſcere.Quid ĩ ipᷣm xpᷣm peccas: Attẽ· Quare nos relinqmꝰdeos:quos xpᷣiani ipi
en ois de em ꝙ nllo pacto poſſis cõtẽnere.Sic aũr nobiſcũ colunt? Abſit a me inquis: vt ego
uetocigente peccãtes inqᷣt i frẽs ⁊ ꝑcutiẽtes ſciazʒ eoꝝ deos gentiũ colam. Noui:intelligo: credo.
oreſgi firmã: ĩxpᷣm peccatt.Eãt nũc qᷣ iſta ↄtẽnũt: Quid facis de cõſcientia infirmi quã percu
ſirpenit ⁊ recũbãt ĩ idolio: nõne erũt ſᷣmẽtes nõ tãa/ ris:Quid facis de pᷣcioſo? Si cõtemnis qð
ide⸗ od gẽtes:Et cũ recubuerint ĩ idolio veniãt ⁊ i, emptũ eſt: vide quãti emptũ ẽ. Peribit inK⸗ abis
tn pleãt eccliã: nõ ſalutẽ accepturi:ſᷣ ſᷣſſurã fa- quit infirmꝰ in tua ſciẽtia quam te dicis ha,
gleii cturi. Sed timeo inqes:ne offendã maioꝛẽ. bere vt ſcias quia nihil eſt idolum:⁊ animo
ui Time ꝓꝛſus ne offendas maioꝛc: ⁊ nõ offẽè cogites deũ: ⁊ ſic recũbas in idolio. In hac
lgrn lie⸗ gis deũ.Quid em times:ne offẽdas maio/

mrli

In enangelio ſcõm Oattheũ Sermo VI

ſcientia perit infirmꝰ. Et ne ↄtẽnas inſirmũ

Gancti Auguſtini de verbis domini

San

E addidit: Pꝛopter quẽ xpᷣs moꝛtuus ẽ. Quẽ xpᷣi. Fratres:ad nos ꝑtinet vobis dicere:ad lolaen
vis cõtemnere pᷣciũ eius attẽde:⁊ cuʒ moꝛte nos pꝑtinet xpᷣianis loqui. Quid em̃ mihi ð ·Corj.5. Ciud inh⸗
xpᷣi totũ mundũ apende.Et ne adhucte pu his qꝗ foꝛis ſunt iudicare:? Ipᷣe aplus ait.Il/ Soluenn
tares in inſirmũ peccare ⁊ leue duceres pec· los alloqmur aliter: tanq; inſirmos. Blãdi/é rſch i
catũ ac paruipenderes: In xpᷣm inqᷣt pecca⸗ endũ eſtillis vt audiat veritatẽ: in vobis ſe- dhben
tis. Solent em̃ homies dicere: In hominẽ canda putredo ẽ. Si quęritis vnde vincant᷑ cenllet
pecco: nũquid in deũ: HMegas deũ chꝛiſtů. pagani:vnde illuminent᷑: vnde ad ſalutem 664 nenrck
Audes negare xpᷣm deũ: An aliqd in idolio vocent᷑: deſerite oẽs ſolẽnitates eoꝝ: deſe/ uſſvellih
cũ recũberes didiciſti? Mõ admittit iſtã do / rite nugas ipᷣoꝝ:⁊ ſi nõ ↄſentiũt veritati no eSdinſc
ctrinam xpᷣi doctrina. Quęre vbi didiceris ſtrę: erubeſcũt paucitati ſuę. Bon⸗ ſi fuerit Clipngeca
xpᷣm nõ eſſe deũ. Pagani hoc ſolent dicere. ꝗ tibi heſt: nutritoꝛ tuus ẽ. AMalus ſi fuerit: 6 lan. C⸗
Vigdes quid faciüt mẽſę male? Vides qu?à tẽptatoꝛ tuꝰ eſt: ⁊ nutrimẽta libẽter accipe: atrounel
coꝛrumpũt moꝛes bonos: colloquia mala? ⁊ in tẽptatiõe apꝛobare. Eſto aurũ: attẽde Cpotetisn
Zu ibi ð euãgelio loq nõ potes: ⁊ de idolis mundũ iſtũ tanq; foꝛnacẽ aurificis.In vno ſonadmin
loquentes audis. Amittis ibi ꝙ xpᷣs de eſt. anguſto loco tria ſunt:auruʒ: palea: ignis. 4 linno
Et qð ibi bibis:in ecclia vomis. Foꝛte h au ¶ Ad illa duo ignis apponit᷑ palea vrit᷑: aurũ wtſeen
des loqui: foꝛte inter turbas audes murmu purgat᷑. Ceſſit quis neſcio minis ⁊ adductꝰ
rare. Nũquid xpᷣs nõ homo fuit:? Mõne cru/ eſt ad idoliũ: Vę mihi qꝛ paleã plango:cin a
ciſixus eſt? A paganis hoc didiciſti: ſalutem rem video. Mõ ceſſit minis:no piango: ciſe uflum
ciſixus eſt: Apaganis hoc didiciſti: lalutem rem video.Mõ ceſſit minis:non ceſſit terro/ Uatol
ꝑdidiſti: fimbꝛia non tetigiſti. Tange ⁊ in B a ribus:adductus ad iudicẽ ſtetit in cõfeſſ iöe un .
ſimbꝛiã:recipe ſalutẽ: ſicut eã te tangere do/⸗ ſua:nõ eſt flexus ad idoliũ: Quid facit flam zürer
1. Corj. 8. cuim in eo qð ſcriptũ eſt: Qui viderit frm ma? Mõne aurũ purgat? State in dño frẽs. den⸗
in idolio recuͦbentẽ. Tange ill de diuinita pootẽtioꝛ eſt qui vocauitvos: minas impio⸗ etl
tteee xpᷣi. Et de iudeis dicebat eadem fimbꝛia: rũ ne timueritis:iimicos patimini. hHabetil tül
o.ʒ. Quoꝛũ patres ex qᷣbus xpᷣs ſm carnẽ: quiẽ ꝓ qᷣboꝛetis. Pꝛoꝛſus nõ vos terreant.hhęc nirdn
ſuꝑ oĩla deus bñdictus in ſecula. Ecceĩ quẽ eſt ſanitas: haurite hinc in iſto cõuiuio: hic hnſſctll
yeꝝ deũ peccas: dũ diſcübis apud deos fal bibitevnde ſatiemini: nõ illicvnde inſania/ dlſcnt
ſos. Hõ eſt inqᷣt deus: qꝛ geniũ eſt carthagi tis.State in dño.Aurũ eritis:argẽtei eſtiſ. wa
nis: quaſi ſi mars aut mercuniect: der emſet. Iſta imilitudo non a nobis eſt: de dining n
Sed quõ ab ipſis habeat attẽde: no dd ſit. feriptura eſt. Legiſtis: audiſtis: Sicut ifon Saß.. ienil
Nam ⁊ ego tecũ ſcio: qꝛ lapis eſt. Si geniũ nace aurum ꝓbauit illos: ⁊ ſicut holocauſti unchil
oꝛnamentũ ẽ aliqð:ciues carthaginis bñ vi hoſtiã accepit illos.Ecce quid eritis ad the⸗ ivan
uuant: ipſi erũt geniũ carthaginis. Si autẽ ſauros dei:? Eſtote diuites de deo:nõ eü fa/⸗ Nllilk.
1. Corl.io. geniũ dęmoniũ eſt: audiſti ⁊ ibi: Quęimo/ ccuri diuitem:ſed de illo futuri diuites.m Vinobllh
lant gentes demonibus imolant: ⁊ nõ deo: pleat vos:aliud nõ admittatis ad coꝛ vyfm. nonchßt
Nolo vos ſocios fieri demonioꝝ. Nouimꝰ Mũquid in ſuꝑbiã vos erigimꝰ: aut dicim nnſun
qꝛ nõ eſt deꝰ: vtinã ⁊ illi ſic noꝛint. Sed ꝓpt vobis vt aduſus poteſtates oꝛdinatas ↄtẽ- W
eos qꝗ hoc nõ noꝛint infirmos:nõ debet pcu ptoꝛes ſitis? Hõ bᷣ dicimꝰ. Qui ⁊ hinc ęgro/ W
ti cõſcientia ipſoꝝ. hoc moner aplus. NHaʒ tati: taãgite ⁊ hinc ſimbꝛiã illãveſtimẽti. Jpᷣe nnnlttas
⁊illi ꝙ numẽ habeãt et ꝓ numine accipiant diẽ aplus: Ois aia poteſtatib ſublimioꝛib Rois. rfimta
illa ſtatuã: ara teſtat·. Quid illic faciat ara: ſſdita ſit: nõ ẽ em̃ poteſtas niſi a deo. Quę a. tun
S ſi ill ſ habet ꝓ numie: Nemo mihi dicat: aũt ſüt: a deo oꝛdinate ſũt. QAui em̃ reſiſtit rr q:aui aſine
Mõ eſt numẽ: nõ ẽ deꝰ. ꝗJã dixi: vtinã ſic ifi poteſtati: dei oꝛdinatii reſiſtit. Sʒ q ſi il⸗ reſitir a Miniorn
noꝛint hoc: quõ nouim omnes nos. Sʒ dd lud iubeat qð nõ debeas facere- hic ſane cõ nt ui
habeant: ꝓ qua re habeãt: qd ibi faciat: ara tene poteſtatẽ. Limẽdo poteſtatẽ ipos hũa Apiu
e ktegae Komael omnii colentiũ mẽtes: narum rerum gradus aduertite. Si aliquid ciſki
annſt zennne entes: 5 nõ pꝛemant᷑ xpi/ iuſſerit curatoꝛ: nõne faciendũ eſt: Tamen nanain
rhoc dir ebe unt pagani. Coꝛp xpi eſt. Nõne ſi contra ꝓconſul iubeat: non vtiq; contem ſhanuen
7 mentes: ꝗqrebat tangẽteſ: hinc debet minoꝛ iraſci:ſi maioꝛ pꝛel ita eſt. nesfc,
arce ven wanezavaganis Smar co⸗ꝛdus URurſum ſtallauid ioſe roconſuliubestrer nin
e Rrere: dopmarcoso- aliud iubeat imperatoꝛ: nũquid dubitat᷑ in Eiſoltent

ſllnon

üme illo contemptu illi eſſe ſeruiendum: Ergo ſi Noluit venire ad aras meas: noluit venire
Vs . aliud impatoꝛ ⁊ aliud deꝰ: quid iudicatis? ad templũ qð veneroꝛ. Hoc dicat. Non au⸗
nnti Solue tnibutũ: eſto mihi in obſequiũ. Ne· get dicere: ſed alia machinat᷑ voloſe. Dara
finthst cte: ſed nõ lidolio. In idolio ꝓhibet. Quis capillos: nouaculã acuit: ablaturꝰ ẽ ſuꝑflua
ntentut pꝓhibet? aoꝛ poteſtas. Da veniã: tu car· tua:raſurus quicquid relicturus es. Tollat
Eenſinn S cerem: ille gehennã minat᷑. Hinc iaʒ tibi a quicqd pmanebit ſi poteſt. Quid tulit po-
ane 2bb. 5, ſumenda eſt ſides tua tanq; ſuutum in qus tens nocens? Quid magnũ tulit: Qb fur:
füatuin poſſis omnia ignita iacula inimici extingue qð effractoꝛ: vt multũ ſeuiat qð latro. Si et
bviimn re. Sed inſidiat᷑ ↄtra te potens: acuit noua/ ad ipſum coꝛpus occidendũ pmiſſus fuerit:
uufin culã vnde capillos radat: nõ vnde caput in quid tollit niſi qð latro: honoꝛaui cuʒ dixi
lirune Ps⸗5u cidat. Qõ Pixim: audiſtis in pſaimo: Di⸗ latro. Hã qualiſcũq; latro:homo eſt. QAõ fe
heninie cut nouacula acuta feciſti dolũ. Quare do/ bꝛis: q ſcoꝛpius: qð fungus mal: Iſta to/
tiüts gne lũ potẽtis malę nouaculę cõparauit:Quia ta potentia ſeuientiũ eſt: facere qõ fungus.
— non agmittit niſi ad ſuꝑflua noſtra. Sicut AMaãducãt homies fungũ malũ: ⁊ moꝛiunt᷑
am capilli in coꝛpoꝛe noſtro tanq; ſuꝑflui viden Ecce in qᷓ fragilitate eſt vita humana: quaʒ
ninstnic⸗ tur ⁊ ſine detrimẽto carnis radunt᷑:ſic quic/ quãdoq; relicturꝰ es:noli ꝓ illa ſic pugnare
W quid poteſt tibi facere iratus potens: inter vttu relinquaris. Via noſtra xpᷣs eſt: xpᷣm
dk ncſſi nũquid tollit diuitias tuas: Pauptas tua: temni: ſed etiã exaltari. Moꝛi: ſed etiã reſur
Quiitt diuitie tuę in coꝛde tuo. Suꝑflua tua potu- 9 gere. Opus te terret: mercedẽ vide. Quare
uſatin it tollere:damno potuit afficere:pmiſſus et vis ꝑuenire delicatus ad eã rem: ad quã nõ
meinifiß vſq; ad lędendum coꝛpus. Etiã iſta vita co pducit niſi laboꝛ? Sed times ne ꝑdas argen
ngsn gitãtibus aliam vitã: iſta inquã vita inter tum tuũ:qꝛ ad argentũ tuũ cum magno la⸗
umnmnan. ſuꝑflua deputanda eſt: Mam ⁊ martyꝛes cõ boꝛe ꝑueniſti. Si ad argentũ tuum qð qũq;
mmh teumpfſerüt illã: Mõ vitã ꝑdiderunt: ſed vitã vel moꝛiens amiſſurus es non pueniſti ſine
ſtocöniun⸗ aacquiſierunt. Certi eſtote fratres inimicos laboꝛe:ad vitã ęternã ſine laboꝛe vis pueni /
emntenin non amitti aduerſus infideles: niſi quĩẽtum re? Charioꝛ ſit tibi illa ad quaʒ poſt ommne2n
nsragani, pꝓgeſt temptãdis ⁊ ꝓbandis fidelibus. Cer laboꝛes ſic peruenies vt nunq; amittas. Si
sek:dedunn ti eſtote fratres:nemo aliud dicat: Oẽm cu/ hoc tibi charum eſt ad quaʒ poſt omnes la/
ſns Sln ini⸗ ram veſtrã ſuꝑ dominũ mittite: pꝛoꝛſus voſ boꝛes ſic perueniſti vt aliquãdo amiſſurus
ſutbatau ipſos totos ꝓijcite in eum. Mõ ſe ſubducit ſis: quatomagis illa ꝑpetua deſiderare de/⸗
nidanuntr vt cadatis: ille qui nos creauit: et de ipſis bemꝰ: Verbis ipſoꝝ ne credatis: nec time/E
dedelidlu MWattb. 1o caplllis noſtr ſecuritatẽ nobis dedit: Amẽ atis:hoſtes nos dicunt idoloꝝ ſi uoꝛuz. Sic
uidiins / dico vobis inquit:⁊ capilli capitis veſtri nu pꝛęſtet deus ⁊ det omnia in poteſtate: quõ
mnsnarfft, merati ſunt. Capilli nfi numerati ſunt deo: dedit qð fractũ eſt. Hoc em̃ dicimus chari/
en mnn quãtomagis moꝛes noſtri: cui noti ſunt ſiẽ tati veſtrę ne faciatis iſta:quãdo in poteſta
Minnns N capilli noſtri? Videte: quia minima nõ con te veſtra non eſt vt faciatis illud. Pꝛauoꝛũ
Cuitbinege⸗ temnit deus. Nam ſi cõtemneret:nec crea hominũ ẽ:furioſoꝝ:circũcellionũ:⁊ vbi po/

Utknin F .

Gb ſtinitd 7 uit: numeratos habet. Sed mõ cum ſunt perant ſine cauſa. Audiſtis quę vobis legi/
iin A inquis:foꝛte peribũt:⁊ hinc audivocẽ eius: mus:omnes qͥ nuꝑ in mapalibus affuiſtis.
Aucitii Aucg.2 Amẽ dico vobis: capillus capitis veſtri nõ Cum data vobis fuerit terra in poteſtatem Deutj..et. 12
ie ziil . peribit. Quid times hominẽ: homo in ſinuu (Pꝛius ait in poteſtateʒ: ? ſic dixit quę faci/
theſnea dei poſitus:? Tu de illius ſinu noli cadere: enda ſunt) Aras eoꝛum inquit deſtruetis:
etutioe quicqͥd ibi paſſus fueris: ad ſalutẽ valebit: lucos eoꝛum cõminuetis: et omnes titulos
ir non ad ꝑniciem. Laniatus membꝛoꝝ mar/ ecoꝛum confringetis. Cum acceperitis pote⸗
icheLnn tyꝛes ptulerunt:⁊ timent xpᷣiani iniurias te/ ſtatem hoc facite: vbi nobis nõ eſt data po
e vnczoNn poꝝ xpianoꝝ?: Qui tibi facit iniuriãõ modo: teſtas non facimus: vbi data eſt non pter/
m. ſent timẽs facit: Hon dicit aꝑte veni ad idoliũ’: mittimus. Multi pagani habent iſtas ab/
zn us. ſi dic aꝑte veni ad aras meas: ibi cõuiuare. ominationes in fundis ſuis:nunquid acce/
t Et ſi dixerit ⁊ nolueris: hoc cõquerat᷑: hoc iĩ dimus ⁊ cõfringimus? Pꝛius enim agimꝰ:
. nttn poſtulationẽ: hocin querimoniã deponat: vtidola in eoꝛum coꝛde frangamus. QAuã/

In euangelio ſcðm Oattheũ Sermo VI

ret. Mam ⁊ capillos noſtros ipſe vtiq; crea/

teſtatẽ non habent ſeuire:⁊ velle moꝛi:Pꝛo

Gancti Auguſtini de verbis dñi

do chꝛiſtiani ⁊ ipſi facti fuerint: aut inuitãt tus eſt:Aliꝰnõ audebat ⁊ excitatꝰ?:

nos ad tam bonuʒ opus:aut pᷣueniũt nos:

Abodo oꝛandũ eſt ꝓ illis: nõ iraſcẽdũ illis.) Sermo
Si mouet doloꝛ magnꝰ: aduerſus xpianos

mouet:aduerſus frẽs nr̃os mouet:qͥ ſic vo⸗
lũt intrare ĩ eccleſiã vt h coꝛpꝰ habeãt: alibi
coꝛ. Totus int?eſſe debet.Siintꝰẽ qð videt
hõ:q̃re foꝛis eſt qð videt deꝰ? Sciatis auteʒ
chariſſimi murmura eoꝝ ↄiungere ſe cũ hę⸗
reticis: cum iudęis.Heretici:iudei ⁊ pagani
vnitatẽ fecerũt ↄ vnitatẽ:qꝛ cõtigit vt qͥbuſ
da locis diſciplinã acciperẽt iudęi ꝓpter im-/
pꝛobitates ſuas: criminant᷑ ⁊ ſuſpicant᷑ aut

2. Betrac.5. fingũt:qꝛ talia de illis ſemꝑ qramꝰ: qꝛ cõti⸗/

git vt alicubi heretici pęnas darẽt legib?ꝰꝓ
impietate ⁊ furoꝛe violentiaꝝ ſuarũ:iã nos
dicũt ꝑ oĩa ꝗrere aliquã incõmoditatẽ ipoꝝ
ad ꝑniciẽ. Rurſus qꝛ paganos placuit vt
leges ferrent᷑: imo ꝓ paganis ſi ſapiãt. Siẽc

em̃ pueris inſenſatis ad lutũ ludẽtibꝰ ⁊ ma/ ⸗
nus coinqͥnantibꝰ pędagogꝰ cũ venit ſeue/

rus:lutũ de manu excutit: codicẽ poꝛrigit:
ita voluit deꝰ ꝑ pᷣncipes ſubditos ſibi t᷑rere
coꝛda inſenſata puerilia: vt abijciãt lutũ de
manibꝰ ⁊ aliqͥd vtile faciãt.Quid ẽ vtile de

Eia.Ss. manibꝰ: Frãge eſuriẽti panẽ tuũ:⁊ egenum

ſine tecto induc ĩ domũ tuã.Et tũ pueri eua
dũt ab oclłis pędagogi ⁊ redeũt ad lutũ fur/
tim:⁊ qñ inueniunt᷑ abſcõdũt manꝰne vide
ant᷑. Quia &̊ voluit deꝰ: putãt nos vbicũq;
ꝗrere idola:quę cũ inuenerimꝰ in oĩbꝰ locis
frãgere. Quare? Mõ ante nos ſũt loca ĩ qͥbꝰ

ſunt? Aut vere ignoꝛamꝰvbi ſint iſta?Et tñ

nõ facimꝰ:qꝛ nõ dedit in poteſtatẽ deꝰ. Qñ
deꝰ ĩ poteſtatẽ:qñ xpᷣianꝰ erit cuiꝰ res ẽ: mõ
factum voluit cuiꝰ res ẽ.Si nollet ipᷣm locũ
dare ecclię:⁊ tantũ iuberet in re ſua: nõ rem
idola puto:qꝛ deberet ſũma deuotione fieri
a xpᷣianis:adiuuaret᷑ abſẽs.xpᷣiana aia qꝗᷓͥ ð
terra vult deo gras agere: nõ vult ibi aliqᷣd
eſſe in ↄtumeliã dei.Huc accedit: qꝛ eccleſia
dedit ipᷣa loca:⁊ ĩ re eccłię idola futura erãt.

Ffes: ecce qͥd diſplicet paganis? Parũ ẽ ik

qꝛ ðvilliſ ipoꝝ ñ illa tollimꝰ:nõ illa frãgimꝰ
⁊ nr̃is volũt ea ſeruari.Contra idola pᷣdica/
mus:de coꝛdibꝰ illa tollimꝰ: ſumus ꝑſecuto
res idoloꝝ: Pꝛofitemur. Nunqͥd uatoꝛes:
Mõ facio vbi nõ poſſũ:nõ facio vbi cõque⸗/
ret᷑ dñs rei. Vbi autẽ vult fieri ⁊ gras agit:
reus ero ſi nõ fecero.
3 De tribus quoꝝ vnꝰ dixit: Dñe
equar te quocũq; ieris ⁊ repꝛoba/

Tertius differebat ⁊ culpatus eſt.
VII.

nauit audite.Lectũ ẽ em dñm ieſuʒ
differẽter egiſſe: cũ obtulit ſe vnus

vt eũ ſequeret᷑ ⁊ repꝛobatꝰ ẽ: alius nõ aude/

bat ⁊ excitatꝰ eſt:tertiꝰ differebat culpatꝰ ẽ.

capitulo euãgelij ꝗð dñs do/ A

A eniz dixit: Dñe ſequar te quocũq; Panb..
ieris: Quid tã ꝓmptũ:qͥd tã impigrũ: qͥd Zud.9.

tã ꝑatũ: et qͥd ad tantũ bonũ aptiſſimũ:ſe⸗
qui dñm quocũq; ierit? Miraris hodie qͥd ẽ
hoc: ꝙ magiſtro bono dño ieſu xpᷣo inuitã/
te diſcipulos qͥbꝰ daret regnũ cęloꝝ:diſpli/
cuit tã ꝑatũ.Sed qꝛ talis magiſter erat qͥ fu
tura pᷣuiderit: intelligimꝰ frẽs iſtũ hoĩem ſi

Yen

kteng
oſenunt
gundeo
honodus
tevocone
Lauscl
mos ſh
efnorn
noo⸗ o⸗
Poreſne⸗
uoluütd
nonuifun
Piuiſütatl

ttücſtine

it Odlnorel

ſeq̃ret᷑ xpᷣm: ſua ꝗᷓſiturũ fuiſſe nõ ꝗͥ ieſu xpᷣi. bit.2.
Ipe em̃ dixit: Hõ ois qͥ dicit mihi dñe dñe: Mattð.⁊ꝛ.

intrabit ĩ regnũ celoꝛũ. Et ipᷣe de ipſis fuit:
nec ſic ipe nouerat quõ inſpiciebat᷑.MHã ſi iã
ſe factũ eſſe ſperabat:ſi iã doloſũ⁊ inſidioſũ
ſe nouerat:cui loq̃ret᷑ nõ nouerat. Ipᷣe ẽ em̃

de q eusgeliſta ait: Mõ opꝰ habebat vt qᷣſq; Jo.ꝛ.

ei teſtimoniũ phiberet de hoĩe. Ipe em̃ ſcie⸗

bat qᷣͥd eẽt in hoĩe.Quid rũdit: Uulpeſ Matth.s.

foueas hñt ⁊ volatilia celi nidos:
filius aũt hois nõ habet vbi caput
reclinet. Sed vbi nõ habet: In fide tua.
Vulpes em̃ foueas hñt in coꝛde tuo:qꝛ do/
loſus es. Volatilia cęli habẽt nidos ĩ coꝛde
tuo:elat?ꝰes. Doloſus ⁊ elatꝰ:nõ me ſeq̃ris.
Quõ doloſus ſequit᷑ ſimplicitatẽ?:Et alteꝝ
cõtinuo tacentẽ ⁊ nihil dicentẽ:nihil ꝓmit/
tentẽ: Sequere me.Quãtũ mali in illo:
tantũ boni videbat in iſto. Seqre me dicis

nolẽti. Ecce habes hoĩem ꝑatũ: Sedlr te qͥ-

cũq; ieris:⁊ tu dicis nolẽti:Seq̃re me: Iſtũ
inqͥt declino: ꝗq video ibi foueas: video ni⸗
dos.Quid & moleſtꝰ es huic:quẽ ꝓuocas ⁊
excuſat:Ecce iã cõpellis ⁊ nõ venit:hoꝛtar
2nõ ſequit᷑. Quid em̃ dicit: Ibo pus ſe⸗/
pelire patre meũ. vFides coꝛdis eiꝰ dño
ſe oñdebat:ſᷣ pietas differebat.Dñs ãt xpᷣs
qñ parat hoĩes euãgelio: nullã excuſationẽ
vult interponi carnalis huiꝰ tꝑaliſq; pieta/
tis. Eſt quidẽ:⁊ lex dei habet:et ipᷣe dñs ar/
guit iudęos:qꝛ diſtribuebãt ipᷣm mandatũ
dei.Et paulꝰaplus ĩ epla ſua poſuit ⁊ dixit:

Hoc eſt mandatum pꝛimũ in repꝛomiſſiõe: Eob.⸗.

Hhonoꝛa patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuaʒ:deus vtiq;
dixit. Volebat em̃ iſte iuuenis obtẽperare

deo ⁊ ſepelire patrẽ ſuũ:ᷣ eſt locꝰ ⁊ ẽ tpus

Minbig

einnech⸗
dcbetfeihn
busſtblae
deiprib⸗

1067 Klinnguen

Cicpoepo
ptopotu
Ponle Kolu
ſeiſeoepi
flos dorde
lcbarſccen

lutg ſvltleines

ſegure
naarehi
Cohie ſenin
feiſcletqn
Henswmar
feronpt
0enset
luloboſan

r Cgtai

2

titinlier

Pnrghl Ace

Mhengnos
Mecgorelie
Salgutdic
Nilprenil
laneban
heante
Mhen ſe

Igndeer

lamge
Uuhiifne
nulerbe
gateſfi
fſectictn

In euangelio ſcom Oattheũ Sermo

10 ⁊ eſt res:qui huic rei: huic tempoꝛi: huic lo/
4 co ſeruiat.honoꝛãdus eſt pater:ſed obediẽ
cſ dum deo eſt. Amãdus eſt generatoꝛ: ſed p̊/
isde ponẽdus eſt creatoꝛ. Ego inqͥt ad euãgeliũ
te voco: ad aliud opus mihi neceſſarius es.
hla AMaius eſt h:qᷓ; qð vis facere:Sine moꝛ
uns tuos ſepelire moꝛtuos ſuos. Pater
4 tuꝰ moꝛtuꝰẽ: ſũt alij moꝛtui qͥ ſepeliãt moꝛ⸗
ii. tuos. Moꝛtui ſepeliẽtes moꝛtuos qui ſũt:
Nucg wett Poteſt ne moꝛtuꝰ a moꝛtuis ſepeliri? Quõ
ldd u inuoluũt:ſi moꝛtui ſunt? Quõ plangunt: ſi
hinſe moꝛtui ſunt? Et inuoluũt:⁊ plangũt:⁊ moꝛ/
ehte B tui ſũt:qꝛ infideles ſũt. Hocuit nos qð ſcri/
thuld⸗ ptũ eſt in canticocanticoꝝ dicente eccleſia:
dil Cantj.ꝛ. Oꝛdinate in me charitatẽ. Quid eſt oꝛdina
ndin te in me charitatẽ? Facite gradus:⁊ cuicũq;
dienſ debet reſtituite. Nolite anterioꝛa poſterioꝛi
ſupßt prin bus ſubdere. Amate parentes: ſed pᷣponite
jedie Denin deũ parẽtibꝰ. Attẽdite matrẽ machabęoꝝ:
iſii· Machab. 7. Filij inquit:neſcio quõ aparuiſtis ĩ ventre:
Häſiü Cõcipere vos potui: parere potui: foꝛmare
ſdioſi vos nõ potui.Illũ ergo audite: illũ mihi p̊-
Heeen ponite. MHolite attẽdere:ne ſine vobis rema
niſchger. neã. Pꝛeęcepit:⁊ ſecuti ſunt.ð docuit mat
enßſae⸗ filios:hoc docebat dũs ieſus xpᷣs iſtũ cui di
loulpel Pei⸗ cebat:ſeqre me. Quia nũc alius diſcipulus
idos: Zud. 9. miſit ſe ĩ medio cui nemo aliqᷣd dixit: Hꝛ0
capu ſequar te dñe:ait:ſed vado pmũ re/
ſcem. nũciare his qui in domo ſunt. Cre/
ndo do hic ſenſus ẽ: Hunciẽ meis: ne foꝛte quõ
sicone ſieri ſolet quęrãt me.Et dñs: Nemo po
eſehſit⸗ nens manũ ſuꝑ aratꝝ ⁊ reſpiciens
Ealer retro:aptus ẽ regno cęloꝝ. Aocat te
hl pnit oꝛiens:⁊ tu attẽdis occidentẽ. J n hoc capi⸗
Aiinio. tulo h diſcimꝰ:qm̃ quos voluit dñs:hos ele
nedios git. Eligit aũt ſic dicit aplus: ⁊ ᷣm ſuã gra/
eirte⸗ tiã:⁊ ſᷣm illoꝝ iuſticiã. Talia em̃ ſunt verba
merzt Bo.i. apli: Attẽdite inqͥt qͥd dicit helias:Dñe:/⸗
igeoni⸗ phetas tuos occiderunt:altaria tua euerte/
eete rũt:⁊ ego relictus ſuʒ ſolꝰ:⁊ ꝗqrũt aĩaʒ meã.
ſcborn Sed quid dicit illi reſpõſum diuinũ? Reliq
dusſe mihi ſeptẽ milia viroꝛũ qui non curuauerũt
beri⸗ genu ante baal.Solũ te putas eſſe ſeruũ be
i⸗ ne laboꝛantẽ:ſunt ⁊ alij me timentes:⁊ non
noni pauci: Mam ſeptẽ milia habeo.Et adiũxit:
andl . Sic & ⁊ in hoc tẽpoꝛe. Crediderũt ergo aliqͥ
lign 5 iudęi: ⁊ multi fuerãt repꝛobati: ſicut ⁊ ille qͥ
fenti vulpiũ foueas geſtabat in animo.Sic ergo
nmand⸗

ſtcnin inquit ⁊ in hoc tempoꝛe:reliquię ꝑ electionẽ
ſuil e⸗

ſie gratię iſrł ſaluę factę ſunt: id eſt ideʒ xpᷣs eſt
na nũc qͥ tũc:⁊ mò qui ⁊ illic tũc helię dixit:Re/
nenn liqui mihi.CQuid eſt reliqui mihi?Ego illos

iiihu

uulis. hucuſq; interiʒ vᷣba dñi: ſi digne:ſi
diligẽter:ſi qð pꝛimũ eſt pie cõſideremꝰ:in⸗/

VII

VIII

non de ſe: nec de baal: Hon ſunt mutati: ſic
ſuntvt a me facti ſunt:et tu qui loqueris ni/
ſi de me pꝛeęſumeres vbi eſſes: Miſi gratia

mea plenus eſſes: nõne ante baal etiaʒ ipſe

genu flecteres: SGꝛatia aũt mea plenus es:

quia nihil de tua virtute:ſed totum de mea

gratia ſᷣſum paſti. Holi ergo in hoc gloꝛiari
vt putes te in ſeruitio tuo non habere cõſer

ᷣſumẽtes: Sicut ait apłus: Et nùc reliquię
pꝑ electionẽ gr̃ę ſaluę factę ſunt.Caue o xpᷣia
ne:caue ſuꝑbiã.Licʒ em̃ imitatoꝛ ſctõꝝ ſis:
totũ gratię ſemꝑ reputa: qꝛ vt eſſet aliquid
reliquũ: gr̃a in te dei nõ tuum meritũ fecit.
De ipſis deniq; reliquijs:dixerat pꝛopheta
Eſaias cõmemoꝛans:MHiſi dñs ſabaoth re/

elegi:qui vidi mẽtes eoꝝ de me ſſumentes

uos: ſunt quos elegi ſicut ⁊ te: de me ſcilicʒ

liquiſſet nobis ſemẽ:ſicut ſodoma facti eſſe

mus: ⁊ ſicut gomoꝛra ſimiles fuiſſemꝰ. Sic

ergo inquit ⁊ in hoc tẽpoꝛe reliquię ꝑ electi

onem gratisę ſaluę factę ſunt. Si aũt gratia
inqᷣt: iã nõ ex opibus:id eſt iã nõ de tuo me/
rito extollaris: Alioqͥn gra iam non eſt gra.

Ko. II.

Si em̃ de tua oꝑa pᷣſumis: ergo merces tibi

reddit᷑:nõ gr̃a cõdonat᷑.Si aũt gr̃a eſt: gra⸗
tis dat᷑. Interrogo nunc:Credis o peccatoꝛ
xpᷣo.Dicis:Credo.Quid credis?: Gꝛat vni
uerſa peccata ꝑ ipᷣm tibi poſſe remitti? Ha/
bes qð credidiſti. O gr̃a gratis data.QAuid
tu iuſte credis: Te ſine deo nõ poſſe ſeruare
iuſticiã ipius?:Ergo totuʒ reputa ꝙ iuſtꝰ es
pietati:&π autẽ peccatoꝛ es: tuę iniquitati
aſcribe. Eſto accuſatoꝛ tuꝰ: ⁊ ille erit indul/
toꝛ tuus.Om̃e em̃ crimẽ: facinꝰ vel peccatũ
noſtrę eſt negligẽtię:⁊ omis virtus ⁊ ſancti/
tas dei eſt indulgẽtia.Cõuerſi ad dñm.
eeo qð ſcriptũ eſt in euãgelio
m Mattheũ: Confiteoꝛ tibi p̃ater
Dñni celi ⁊ terre:Et cętera quęſequuũ
cur:Beriho VIII
R Anctũ euãgeliũ cũ legeret᷑: audiui/
4 mus exultaſſe dñm ieſũ in ſpũ ⁊ di/
xiſſe: Confiteoꝛ tibi pat dñe
X terre:

bo 2 pꝛudẽtibꝰ ⁊ reuelaſti ea par/

qꝛ abſcõdiſti hec a ſapiẽ

A

Matth. ii.

uenimꝰpꝛimitꝰ nõ ſemꝑ cũ in ſcripturis legi
mus cõfeſſionẽ: debere nos intelligere vo/

cem peccatoꝛis. AMaxime aũt hoc dicenduʒ

fuit:⁊ hinc admonẽda charitas vgr mox

BGBancti Auguſtini de verbis dii

vt hocverbũ ſonuit lectoꝛis:ſecutus eſt etiã
ſonus tunſionis pectoꝛisvf̃i:audito ſcilicet
qð dñs ait:Cõſiteoꝛ tibi pater. In Bipſo ꝙ
ſonuit: Cõfiteoꝛ:pectoꝛa tutudiſtũdere
aũt pectus qͥd eſt:niſi arguere qð latet ĩ pe/
ctoꝛe: ⁊ euidẽti pulſu occultũ caſtigare pec/
catũ? Quare hoc feciſti:niſi qꝛ audiſtis:Cõ
fiteoꝛ tibi pater? Cõfiteoꝛ auaiſtis:qui cõſi/
tetur nõ attẽdiſtis. Nũc ̊ aduertite.Si cõ/
fiteoꝛ xpᷣs dixit:a quo eſt longe omne pecca
tum:nõ ſolius eſt peccatoꝛis:ſed etiã lauda
toꝛis. Cõſitemur &: ſiue laudãtes deuʒ:ſiue
accuſantes noſipſos. Pia ẽ vtraq; cõfeſſio:
ſiue cũ te rephendis qͥ nõ es ſine peccato:ſi/
ue cum illũ laudas qͥ non poteſt habere pec-
catũ. Si autẽ bñ cogitemus:repᷣhenſio tua
laus ipᷣius eſt. Quare em̃ iam cõſiteris ĩ ac/
cuſatione ipſius tui? Quare confiteris: niſi
qa ex moꝛtuis viuus factus es? Scriptura
Ecẽi.iv. quippe ait: A moꝛtuo quaſi qui non ſit perit
cõfeſſio.Si perit a moꝛtuo cõfeſſio: qui cõfi
tetur viuit:Et ſi peccatũ ↄfitet᷑:vtiq; a moꝛ/
te reuixit. Si peccati cõfeſſoꝛ reuixit a moꝛ/
te: quis eum ſuſcitauit? Nullus moꝛtuꝰ eſt
ſuijpſius ſuſcitatoꝛ. Ille ſe potuit ſuſcitare:
q̃ moꝛtua carne non moꝛtuꝰeſt: Etenim hoc
ſuſcitauit qð moꝛtuũ fuerat. Ille ſuſcitauit
qviuebat ĩ ſe:in carne aũt ſuſcitãda moꝛtuꝰ
erat. MNõ em̃ pat᷑ ſolꝰ filiũ ſuſcitauit:de qͥ̊ di/
Phil.2. ctũ eſt ab apło: Pꝛopter qð eum deus exal/
tauit:ſed etiã dñs ſeipſum: id eſt coꝛpꝰ ſuũ.
Job.2. Vnde dicit: Soluite templũ hoc et ĩ triduo
ſuſcitabo illud. M.0οztuus aũt eſt peccatoꝛ:
maxime ille quẽ moles cõſuetudinis ſmit:
quaſi ſepultus eſt lazarus. Parum em̃ erat
quia moꝛtuus:etiaʒ ſepultus. Quiſqͥs igit
malę cõſuetudinis:malę vitę:terrenarũ ſcJʒ
cupiditatũ mole pmitur:ita in illo iaʒ factũ
ſit:qð in quodã pſalmo mirabiliter dicitur:
NPãõ.iz.· et. v 2. Dixit ſtultus in coꝛde ſuo: nõ eſt deus. Fit
q ſen. diſ.r7 talis de quali dictũ eſt: A moꝛtuo velut qui
77. nöõ ſit perit confeſſio. Quis eũ reſuſcitauit:
niſi qͥ remoto lapide clamauit dicẽs: Laʒza/
re prodi foꝛas? Quid ẽ aũt foꝛas ꝓdire:niſi
qð occultũ erat foꝛas ꝓdire? Qui confitet᷑:
foꝛas ꝓdit. Foꝛas ꝓdire nõ poſſet niſi viue
ret: Viuere nõ poſſet niſi reſuſcitatus eſſet.
Ergo in cõfeſſione ſui accuſatio: dei lauda/
tio eſt. DHicit ò̊ aliquis: Quid ꝓdeſt eccleſia
ſi iam cõfeſſoꝛ voce dñica reſuſcitatꝰpꝛodit:
Quid ꝓdeſt eccleſia confitenti:cui dũs ait:
Matthᷣ.i6. Quę ſolueritis in terra: ſoluta erũt ⁊ ĩ celo:
JZoh.1. Ipſum lazʒarũ attẽde:Cũ vinculis pꝛodit:

Ne

Jã viuebat ↄfitẽdo:ſᷣ nondũ liber ambula/ sinuicti
bat vincuł irretitꝰ. Quid & facit eccłia cui di ſplisdcit
ctum eſt: Que ſolueritis ſoluta erũt:niſi qð o
ait dñs cõtinuo ad diſcipłos:Soluite illũ ? un joice
ſinite abire? Siue & nos accuſemꝰ: ſiue deũ ſhai
laudemꝰ: bis deũ laudamꝰ ſi pie nos accu/ cnu gil
ſamꝰ deũq; laudamꝰ. ñ deũ laudamus: nhaar⸗
tanq; eũ qui ſine peccato ẽ: ſdicamus. Qñ
autẽ noſipſos accuſamꝰ: ei ꝑ quẽ reſurrexi⸗ egtin
mus gloꝛiã damus. Hhoc ſi feceris:nullã oc⸗- uonln,
caſionẽ inuenit inimicus qui te circũueniat Eetleſil
ante iudicẽ. Cũ em̃ tuipſe fueris accuſatoꝛ: binſnic
⁊ dñs liberatoꝛ: quid erit ille niſi calumnia ia li
toꝛ? Merito ille hinc ſibi tutelã ꝓuidit adũ/ ckpbia
ſus inimicos nõ ↄſpicuos:carnẽ ⁊ ſanguinꝰ nſocfce
miſerandã potius q; cauendã:ſed aduerſus Vummmtne
illos inimicos cõtra quos apłs nos hoꝛtat t: Alue
vt armemur: Mõ ẽ nobis colluctatio aduer/ Epb. . Siefrole
ſus carnẽ ⁊ ſanguinẽ: id eſt aduerſus hoies eulnen
quos videtis ſeuire in vos. Vaſa ſunt: aliꝰ ſpy gedellsdli
vtit᷑. Oꝛgana ſunt:alius tangit. Immiſit ſe qoß.iʒ. ſiaumndhi
inquit diabolus in coꝛ iudę: vt traderet do⸗ Axbrabſte
minũ.Ait aliqs: Quid ergo ego feci? Audi unruſteſe
apłm: Heq; detis locum diabolo. Tu mala Ept. A. MAnter dudi
volũtate locũ dediſti:intrauit:poſſedit:vti (uideſecini
tur. Si locũ non dares:nõ poſſideret.Ergo Mödecögten
nos admonẽs ait: Mõ eſt nobis colluctatio Egpꝶ.s. tete Cößten
adũſus carnẽ ⁊ ſanguinẽ:vᷣ adũſus pᷣncipes ecuſoneQ
et poteſtates. Poſſit qͥſq; putare aduerſus ſleepnonet
reges terrę: aduerſus potẽtes ſeculi. Qua/ Nn.Quudm
re? Jpᷣi nõ caro⁊ ſãguis? Semel dictũ ẽ: nõ gutiäeketta
aduerſus carnẽ ⁊ ſanguinẽ: Auertere ab oĩ maine
homie. Qui & reſtãt inimici? Aduerſus pᷣn- d Pösniit
cipes ⁊ poteſtates ſpirital neqᷣcię: rectoꝛes mini ſiſe
mũdi: Quaſi plus dedit diabolo ⁊ angelis Lophrſbi
eius. Plus dedit:rectoꝛes mũdi appellauit. Aliin iſ
Sed ne male intelligas: exponit qᷣd ſit mũ/ nultotine
dus:cuius ſint illi rectoꝛes. Rectoꝛes mũdi ſeſßeincce
tenebꝛarũ haꝝ. Quid eſt mundi tenebꝛarũ fonnaoß
harũ quibꝰ ẽ rectoꝛ:? Nilectoꝛibꝰ ſuis ⁊ infi/ * ſgosſibe
delibus plenus eſt mũdus. has appellat ſpnnch⸗
aplłus tenebꝛas: Harũ rectoꝛẽ diabolꝰ ⁊ an/⸗ nien
geli eiꝰ. hhe tenebꝛę nõ naturales ſunt:nõ in linmnn
cõmutabiles ſũt: mutant᷑ ⁊ lumẽ efficiunt᷑ ſi
credũt ⁊ credendo illuminant᷑. Quod cũ in ikeuan
eis factũ fuerit:audiẽt: Fuiſtis em̃ aliqũñ te/⸗ Epb. „. Nii Di l fun
. 1 ſ ſ aſ * . 1 Heſeni
nebꝛę:nũc autẽ lux in dño. Nã qñ tenebꝛe: Ciſilnden-
nõ in dño. Iteꝝ qñ lux: nõ in te ſed in dño. hab R
Quid enim habes qð nõ accepiſti:Quia & . con. 4. nn lin
ſũt iuiſibiles inimici:iuiſibilit᷑ ſũt expugnã/ Emäſe
di. Quippe hoſtẽ viſibilẽ vincis feriẽdo:iĩui/ ionn⸗ un
ſibilẽvincis credẽdo. Eliſibilis ẽ hoſtis hõ: anrctni
viſibile ẽ ⁊ ferire. Inuiſibilis ẽ hoſtis diabo⸗ en
Loni⸗

Namhl
eeclaaid
eütniige
Mlutellin
:ſedei
Menosacch
luchmns.
amas. Q
cns:nullioc⸗
Eanrünenin
nsauſato
NMcalunnur
Uiguicſtati⸗
mitſngni
iſeldets
ls voshannt
tuchatoninn,
duerſushi
Vulaſunneai
r uniſte

Ntnadartdo⸗.

oegoſtceudl
oh Tuning,
nirpollr
oſſaer
biscolludanogt
düſus nahe
ulanendais
ſecli⸗A
cmeldigiiſh
„Auangete
1 hueſs
aiae: ſeni

abelotanges
niniapelaut.
vontiſen
1 7)
Peaaresniͤli
Uundinenchand
mubiſutii /

, bo elt

e⸗ guubo'ta/
Tlesſanton

In enangelio ſcõm Oattheũ Sermo VIII

lus:inuiſibile ẽ ⁊ ceedere. Eſt ̊ pugna inui/⸗
ſibilis aduũſus inuiſibiles inimicos. Ab his
inimicis quõ ſe tutũ dicit quidã? hoc enim
ccperã dicere:⁊ neceſſe habui de his inimicł
aliquãdo cũ moꝛa tractare. Jam cognitis
Pẽs.i⁊. inimicis:videamꝰ tutelã. Laudans inuoca
bo dñm:⁊ ab inimicis meis ſaluus ero.hha/
bes qͥd agas: Laudãs inuoca: ſed dñm lau

dans inuoca. Si em̃ te laudaueris:ab inimi

cis tuis ſaluꝰ nõ eris. Laudãs inuoca dũm:
⁊ ab inimic tuis ſaluꝰ eris. Quia ꝙ ait ipſe
Nõ.49. dñs:Sacrificiũ laudis gloꝛiſicabit me: ⁊ ibi
via eſt vbi oñdã illi ſalutare meũ: Vbi via?
In ſacrificio laudis. HNoli pedem extra hãc
viam mittere. In via eſto: noli a via recede
re: A laude dñi nec vnguem: nedum pedẽ.
Si em̃ volueris ab hac via deuiare:⁊ ꝓ dño
te laudare: nõ eris ſaluus ab illis inimicis:
Ps.139. qꝛ de illis dictũ ẽ: Juxta ſemitã ſcãdala po/
ſuerunt mihi. Quicqͥd & putaueris boni te
habere abſte:deuiaſti a laude dei.QAuid iã
miraris ſi te ſeducit inimicꝰ:qñ tuijpᷣiꝰſedu-/
Sał.o. ctoꝛ es? Audi apłm: Qui enim putat ſe ali

Cquid eſſe cũ nihil ſit: ſeipᷣm ſeducit. Dñm G

attẽde cõſitentẽ: Cõſiteoꝛ tibi dñe pat ceęli ⁊
terrę. Cõſiteoꝛ tibi:laudo te.Laudo te:non
accuſo me.Quãtũ aũt ꝑtinet ad ipiꝰ homis
ſuſceptionẽ:tota gra:ſingularis gr̃a:ꝑfecta
gra. Quid meruit hõ ille qͥ xpᷣs eſt: ſi tollas

gratiã?: Et tantã gr̃am:qꝛ vnũ opoꝛtebat eẽ

xpᷣm: ⁊ ipᷣm eſſe quẽ nouimꝰ. Tolle graʒ iſtꝗ
q̃d xpᷣs niſi hõ? Quid niſi qð tu: Suſcepit
animã:ſuſcepit coꝛpꝰ:ſuſcepit plenũ hoĩeʒ:
Coaptat ſibi:vnã facit dñs cũ ſeruo ꝑſonã.
Quãta iſta gra:xpᷣs ĩ celo: xpᷣs in terra. Si/
mul xps ⁊ in celo ⁊ in terra:nec duo xpᷣi: ſed
idẽ xpᷣs in cęlo ⁊ ĩ terra. X–Ps apud patrem:
xpᷣs in vtero vᷣginis:xpᷣs in cruce:xpᷣs apud
inferos ſubueniẽs qͥbuſdã. Eo aũt ipſo die
xpᷣs in ꝑadiſo cũ latrone cõfitente.Et ibi la
tro qͥd meruit:niſi qꝛ illã viã tenuit:vbi oſtẽ

dit ſalutare ſuũ? A q̃̊ tibi pes non exeat. In

eo em̃ ꝙ ſe accuſauit:deũ laudauit:⁊ vitam
ſuã beatã pᷣſumpſit quidem a dño:⁊ ait illi:

Lud.23. Dñe memẽto mei dũ veneris in regnũ tuũ.

Cõſiderabat em̃ facinoꝛa ſua: ⁊ pꝛo magno
habebat ſi ei vel in fine parceret᷑. Dñs autẽ
cõtinuo cũ ille diceret: memẽto mei:ſed qũ:
cũ veneris in regnũ tuũ: Amẽ inqᷣt dico ti⸗
bi:hodie mecũ eris in padiſo.Miſericoꝛdia

obtulit: qð miſeria diſtulit. Audi dũm cõ/
Matth.II. fitentẽ: Conſiteoꝛ tibi oñe pater celi ⁊ terrę.

Quid cõfiteoꝛ? In qͥ te laudo?: Hec em̃ con⸗
feſſio vt dixi laudẽ habet.Qui abſcõdiſti hͥ
a pꝛudẽtibꝰ ⁊ ſapiẽtibꝰ:⁊ reuelaſti ea paruu
lis.Quid eſt hoc frẽs: A ↄtrario ſenſu intel⸗
lige:Abſcõdiſti hęc inqͥt a ſapiẽtibꝰ ⁊ pꝛudẽ
tibus:⁊ nõ dixit reuelaſti ea ſtultis ⁊ impꝛu
dẽtibꝰ:ſᷣ ait: Abſcõdiſti quidẽ a ſapiẽtibus

2 pꝛudẽtibꝰ:⁊ reuelaſti ea paruulis. Sapiẽ/

tibus ⁊ pꝛudẽtibus irridẽdis: arrogãtibus
falſo grãdibꝰvere aũt tumẽtibꝰ:oppoſuit nõ
ſapiẽtes nõ pꝛudẽtes:ſᷣ paruulos. Qui ſũt
paruuli:huũiles. Ergo abſcõdiſti hęc a ſapi
entibꝰ ⁊ pꝛudẽtibꝰ. HNomie ſapiẽtiũ ⁊ pꝛudẽ
tiũ:ſuꝑbus intelligi põt: Ipſe expoſuit cuʒ
ait: Reuelaſti ea paruulis. Ergo abſcõdiſti
nõ paruulis.Quid ẽ nõ paruulis: Mõ hũili
bus. Quid eſt nõ hũilibꝰ niſi ſuꝑbis?Ovia
dñi:aut nõ erat:aut latebat vt reuelet᷑ nob.
Vñ dñs exultauit:niſi qꝛ reuelatũ ẽ paruu/
lis? Debemꝰ eſſe ꝑuuli:Hã ſi voluerimꝰeſſe
magni:q̃ſi ſapiẽtes ⁊ pꝛudẽtes:nõ nobis il/⸗
lud reuelat᷑. Qui ſunt magni:? Sapientes ?
pꝛudẽtes:Dicẽtes ſe eſſe ſapiẽtes: ſtulti fa/Ro.t.
cti ſunt. abes remediũ a ↄtrario. Si dien
do te eſſe ſapientẽ ſtultꝰ factꝰ es: dic te ſtul/
tũ ⁊ ſapiẽs eris.Sic dic.DNic ⁊ intꝰ dic:qꝛ ſic
eſt vt dicis.Si dicis:coꝛã homibꝰ noli dice⸗
re:⁊ coꝛam deo nõ dicere. Pꝛoꝛſus qð ad te
ipᷣm pꝑtinet:qð ad tua:tenebꝛoſus es.Quid
eſt em̃ aliud eſſe ſtultũ:niſi eſſe tenebꝛoſũ in
coꝛde:? Dheniq; de illis ſic ait: Dicẽtes ſe eſſe
ſapiẽtes: ſtulti facti ſunt. Anteq; h dicerẽt:
quid ſurſum? Et obſcuratũ eſt inſipiẽs coꝛ.
Dic qꝛ tu tibi lumẽ non es. Vt multũ:oculꝰ
es:lumẽ nõ es.Quid ꝓdeſt patens ⁊ ſanus
oculꝰ:ſi lumẽ deſit? Ergo dic a te tibi lumen
nõ eſſe:⁊ clama qð ſcriptũ eſt:Tu illumina Ps.17.
bis lucernã meã dñe.Lumie tuo dñje illumi
nabis tenebꝛas meas.Aeę em̃ nihil niſi te/
nebꝛę: tu aũt lumẽ fugans tenebꝛas illumi⸗/
nãs me:nõ mihi lumẽ exiſtẽs:ſᷣ lumẽ nõ ꝑti
cipãs niſi in te.Sic Johes ⁊ amicꝰſpõſi:xpᷣs
putabat᷑:lumẽ putabat᷑. Hõ erat ille lumẽ: Job.r.
ſ vt teſtimonimũ ꝑhiberet de lumie.Quod

gũt erat lumen:erat lumẽ verũ. Quid ẽ ve

rũ: Qõð illumiat oẽm hoĩiem. Si verũ lumẽæ
qð illumiat oẽm hoĩem:S ⁊ iohannẽ recte di
centẽ:recte ↄfitentẽ: Mos aũt de plenitudie abis.
eiꝰ accepimꝰ. Vide ſi aliud dixit qᷓ; tu illumi
nabiſ lucernã meã dñe.DNeniq; iã illumiatꝰ:
teſtimoniũ ꝑhibebat. Pꝛopt᷑ cęcos:lucerna
diei teſtioniũ ꝑhibebat. Vide qꝛ ertns E:

JYob. 5.

ciã vos c BSermo§. K

2. Timoth. 3.

Matth. 20.

2. Corjſ. 6.

2. Cor. 1 I.

BGancti Auguſtini de verbis dñi

Vos inqͥt miſiſtis ad Johannẽ:⁊ voluiſtis
exultare ad hoꝛã in lumie eiꝰ. Ille erat lucer
na ardẽs ⁊ lucẽs. Ille lucerna:h̊ eſt res illu/
minata: accẽſa vt luceret. Quę accẽdi põt:
põt extingui.Sedvt nõ extinguat᷑:ventum
ſuꝑbię nõ patiat᷑.Ergo ↄfiteoꝛ tibi dñe pf cę
li ⁊ trę:qͥ abſcõdiſti hęc a ſapiętibꝰ ⁊ pꝛudẽti
bus:lumẽ ſe putatibꝰ: ⁊ tenebꝛę erãt. Et eo
ꝙ tenebꝛę erãt ⁊ lumẽ ſe putabãt:nec illumi/

nari potuerãt. Illi aũt qͥ tenebꝛę erãt:⁊ tene

bꝛas ſe eẽ cõſitebant᷑:paruuli erãt ñ magni:
hũiles erãt: ñ ſuꝑbi. Recte &̊ dicebãt:Tu il/
lumiabᷣ lucernã meã dñe.Se a&ſcebãt:dñm
laudabãt:a via ſalutari nõ recedebãt.Cau/
dantes dñm inuocabant:⁊ ab inimicis ſuis
De eo qs ſcriptũ eſt in euangelio
pm eũdem: Uenite ad me oẽs q la-
boꝛatis ⁊ onerati eſtis: ⁊ ego refi/

IYrũ qbuſdãvidet᷑ frẽs n⸗
audiũt dñm dicentẽ: VM

— +

—

eſtis ⁊ ego reficia voſ.Tollite iugũ

meũ ſuꝑ vos:⁊ diſcite ꝗꝛ mitig ſũ ⁊
huũilis coꝛge:⁊ iuenieſᷣ requiẽ aĩa/
bus vfis: Jugũ em̃ meũ ſuaue eſt⁊
onꝰ meũ leue:Et ↄſiderãt eos qͥ iugũ ip/
ſũ itrepida ceruice ſbierũt: ⁊ illã ſarcinã mã⸗
ſuetiſſimis hũeris acceperũt:tantis agitari
⁊ exerceri difficultatibꝰhuiꝰ?ꝰſęculi:vt nõ a la
boꝛibꝰ ad qᷣetẽ:pſᷣ a qͥete ad laboꝛẽ vocati vi/
deant᷑:cũ ⁊ aplus dicat:ſẽs qͥ volũt in xpᷣo
pie viuere ꝑſecutiõeʒ patient᷑. Ait &̊ aliqͥs:
NQuõ iugũ leue eſt:⁊ ſarcina leuis:qñ quidẽ
illud iugũ ⁊ ſarcinã ferre nihil ẽ aliud q; pie
viuere ĩ xpᷣo? Et quõ dicit᷑: Venite ad me qͥ
laboꝛat ⁊ onerati eſtis ⁊ ego reficiã vos: ac
nõ potiꝰ dicit᷑: Venite qͥ vacat vt laboꝛeti⸗:
Nã ⁊ vacaãtes iuenit qͥs cõduxit in vineã:vt
ferrẽt ęſtũ diei. Et ſbᷣ illo iugo leui ⁊ ſarcina
leui:audiamꝰ apim dicere: In oibꝰ cõmẽdã
tes noſmetipſos tanq; dei miſtros: in młta
patiẽtia:in tribulatiõibꝰ:ĩ neceſſitatibꝰ:iĩ an
guſtijs:ĩ plagis⁊c. Et alio loco ĩ eadẽ epła:
A iudęis qͥnqes qdragenas vna minꝰ acce/
pi:Ter virgis ceſus ſũ:ſemel lapidatꝰ ſum:
ter naufragiũ feci:nocte ⁊ die in ꝓfundo ma
ris fui:Et cętera ꝗ̊ nũerari ꝑicula qͥdeʒ pñt:
ſ tolerari niſi ſpũſctõ iuuãte nõ pñt. ia g̊
illa ꝗᷓ cõmemoꝛauit aſpera ⁊ grauia:frequẽ
tius ⁊ abũdãtiꝰ ſuſtinebat: ᷣ ꝓfecto aderat

enite
me oẽs qͥ laboꝛaf ⁊ onerati

ei ſpũſſanctꝰ q in exterioꝛis hoĩs coꝛruptiõe

interioꝛẽ renouaret de die ĩ diẽ:⁊ guſtata re/⁊.Cor.. lickn,
.

quie ſpiritali in affluẽtia delitiaꝝ dei:in ſpe
btitudinis futurę oĩa pᷣſentia deliniret aſꝑa
⁊ oĩa quia releuaret. Ecce q; ſuaue iugũ xpᷣi

poꝛtabat ⁊ qᷓ; leuẽ ſarcinã: et oĩa illa ꝗᷣ ſuꝑiꝰ

enumerata dura ⁊ imania ois auditoꝛ hoꝛ/
reſcit:leuẽ tribulationẽ diceret:ituẽs interi-
oꝛibꝰ ⁊ fidelibꝰ ocłis:quãto pᷣcio tꝑaliũ emẽ

da ſit futura vita: nõ pati ętnos laboꝛes im

pioꝝ:⁊ ſine vlla ſollicitudine ꝑfrui etna fęli/

citate iuſtoꝝ. Secari ⁊ vꝛi ſe hoĩes patiunt᷑: B
vt doloꝛes nõ ętni ſᷣ aliquãto diuturnioꝛis

vlceris acrioꝝ doloꝝ pᷣcio redimant᷑:in lan/
guida ⁊ incerta vacatiõis bꝛeuiſſimę atq; vl
tima vita. Immaniſſimis bellis miles atte-
rit᷑:pluribꝰfoꝛtaſſe annis ĩ laboꝛibꝰinquietꝰ
qᷓ; ĩ ocio quieturꝰ. Quibꝰ tẽpeſtatibꝰ ⁊ pꝛo/
cellis:qᷓ; hoꝛribili ⁊ tremẽdę ſeuicię cęli ⁊ ma
ris ĩpoꝛtuni ſũt mercatoꝛes vt diuitias ven
toſas acqͥrãt:maioꝛibꝰq; ꝗbus acqͥſituri ſũt
piculis ⁊ tẽpeſtatibꝰ plenas.Quos ęſtus:ꝗ̃
frigoꝛa: ꝗᷓ ꝑicula ab equis:a foſſis:a pᷣcipi/
tüjs:a flumibꝰ:a feris ꝑferũt venatoꝛes:quẽ
laboꝛẽ eſuriẽdi ⁊ ſitiendi: quãtas viliſſimi ⁊
ſoꝛdidiſſimi cibi ⁊ potꝰ anguſtias vt beſtiã
capiãt: ⁊ interdũ nec ipᷣiꝰ beſtię carnes ꝓpt

quã hęc tantas ſuſtinẽt epulis neceſſarias.

MQEq́; ⁊ ſi aper ceruuſq; capiat᷑:magis ſuaue
ſit venãtis aĩo qꝛ captꝰẽ:qᷓ; comedẽtis pala
to qꝛ coctꝰ ẽ. Quãtis cruciatibꝰ ꝓpe quoti/
dianarũ plagaꝝ tenera pueroꝝ ętas ſbᷣdit᷑:
Quãtꝭè etiã ſcholis vigiliaꝝ ⁊ abſtinẽtig mo
leſtijs exercent᷑:nõ ꝓpter diſcendã ſapiẽtiã:
ſᷣ ꝓpt᷑ opes honoꝛeſq; vanitatis:vt nume/
ros ⁊ lras⁊ diſertas fallacias eloqui diſcãt⸗:

Sed ĩhis oĩbꝰ qͥ hec nõ amant:eadẽ grauia

patiunt᷑.Qui xo amãt eadẽ quidẽ:ſed non
grauia pati vident᷑. Oia em̃ ſeua ⁊ imania:
ꝓꝛſus facilia ⁊ ꝓpe nila efficit amoꝛ. Quã/
to certiꝰ ac faciliꝰ ad verã beatitudinẽ cha
ritas facit:qð ad miſeriã quãtũ potuit cupi
ditas fecit.& facile tolerat᷑ ꝗlibet aduerſi/
tas tꝑalis:vt ęterna pena vitet᷑: eęt᷑na reqͥes
cõparet᷑:MNõ imerito ille vas electiõis cũ in/

genti leticia dixit: Mõ ſunt cõdigne paſſio/ SBo. 8.

nes huiꝰ tꝑis:ad futurã gloꝛiã ꝗ reuelabit᷑ i
nobis.Ecce vnde illud iugũ ſuaue eſt:⁊ ſar⸗
cina leuis. Et ſi anguſta ẽ paucis eligẽtibꝰ:
facilis tamẽ omnibꝰ diligẽtibus. DNiẽ pſal⸗

miſta: Pꝛopter verba labioꝝ tuoꝝ: ego cu/ s. ic.

ſtodiui vias duras.Sed quę dura ſũt labo/

fautibus.
Popter

indieno⸗
Guerona,
latonig
feeenlach
glcsfel
gunoel
llſe lie
geegeudio
gewolätn
Quilibet
a gelinaton
excelſisde
lütatostg

Iro ſaraneln

glinoshe
fnelete
poſirusſ
eeo

getbhen
di ſcp
fachtaſen
gnoſetf
Agnoſcit
febelare,
colgboratt
Tenten
eonñoos ,
figlexifn
uk nguti
ndlatene
Vuteofi
Dencg oni
loͤſenut
nig
lgineit
ſſtifbia
ucene
enanngfie
hülis d
nncheſ

is.

—

1glſennce rantibus: eiſdẽ ipſis miteſcunt amãtibus. cum cõſtruit᷑:in ſuꝑna cõſurgit: Aui aũt fo-

udair Pꝛopter qð ita diuinę pietatis diſt pẽſatiõe dit fundamentũ: ad ima depꝛimit᷑. Ergo et
Niimnt 2. Cor.4. actũ eſt: vt interioꝛ homo qui renouat᷑ ð die fabꝛica ante celſitudinẽ humiliat᷑: ⁊ faſtigiũ

Scomhthe

me igiß
N iſu

Alnnbe,

niizingt.

uaktün quid moleſtiaꝝ exterioꝛi homi foꝛinſecꝰ in / audit intelligit. Pꝛomittit nobis conſpectꝰ
anne tuliſſet ille pᷣnceps qͥ miſſus eſt foꝛas:interi dei: veri dei: ſummi dei.hoc em̃ bonũ ẽ:vi⸗/
dot 1 1 oꝛe gaudio leue ſieret. Mihil em̃ tã facile bo dentẽ videre.Hã qui colũt falſos deos: fa⸗
nutß ne volütati eſt: q; ipa ſibi: ⁊ hec ſufficit deo. cile illosvident:ſᷣj eos vidẽt qͥ oculos habẽt
ung; Quãlibet &̊ ſęuiat iſte mũdꝰ: veriſſime an- ⁊ nõ vidẽt.Nobis aũt ꝓmittit᷑ viſio dei vi/
Cmmiihn Lucj.2. geli nato in carne dño clamauerũt: Gloꝛia i uẽtis ⁊ vidẽtis:vt illũ deũ videre cõcupiſca
culineutt excelſis deo:⁊ in terra pax homibꝰ bonę vo muſ:de qͥ dicit ſcriptura: Qui plãtauit aurẽ B 4
Adsnlam⸗ lũtatis: qꝛ qui natus erat ſuaue iugũ eſt et noõne audiet: Qui finxit oculũ:nõne cõſide⸗/ PS. 93.
huibingli 1. orj. 10. ſarcina leuis. Et ſiẽ dicit apłus: Fidelis de* rat: Mõ audit qͥ fecit tibi vnde audias:Et
Pinbinn qui nos non ſinit tẽptari ſupꝛa qð poſſumꝰ nõ videt q creauit vnde videas? Gñ aũt p/
uicecllirm ferre: ſed facit cũ temptatione etiã exitũ yt loquit᷑ in io pſalmo ⁊ dicit: Intelligite g qᷓ
Ntdüutuse poſſimus ſuſtinere. inſipiẽtes eſtis in glo: et ſtulti aliqñ ſapite.
ncgircuiſi e eo de quo ſupꝛa: Uenite ad Multi em̃ pſ̃terea mala faciũt: dũ putãt qð
Qscſus⸗ comnes reermo X noöõö videant a deo: ⁊ difficile eſt quidẽvt euʒ
zlisfc . + diuimus in euãgelio dñm exhila credãt videre nõ poſſe:ſᷣ putãt nolle. Pau/
Nenuarseni MWattb.i1./ꝰꝰ ratũ ſpũ dixiſſe deo patri: Cõfite- ci inueniunt tante impietatis: vt impleat᷑ ĩ
ninsrilint. . . tibi pater dñe celi terrg: eis qð ſcriptũ eſt: Dixit ſtultꝰĩi coꝛde ſuo:nõ Ns. 1z.et. 2.
Alusſthai qui abſcõdiſti hęc a ſapiẽtibꝰ ⁊ ꝑpꝛu eſt deus. Inſania iſta paucoꝛũ ẽ. Sicut em̃
e ants detibꝰ:⁊ reuelaſti ea paruulis· Jta magna pietas paucoꝛũ eſt:ita ⁊ magna im/
Höteelnn. pr:qꝛ ſic placitũ ẽ ante te.Oia mihi pietas nihilominus paucoꝛũ eſt. Hoc autẽ
lemagsſune tradita ſunt a patre meo.Et nemo að dico turba dic: Ecce mõ inde cogitat deꝰ
Comedense. agnoſcit filiũ niſe ipr: neq; patreqgs vyt ſciat qͥd faciã in domo mea: ⁊ curat deus
abegeutt agnoſcit niſi filiꝰ: ⁊ cuivoluerit filiꝰ dd velim agere ilecto meo? Quis dicit: In⸗/ Ns. 93.
R reuelare. In clamãdo laboꝛamꝰ: in audiẽ telligite qͥ inſipiẽtes eſtis in populo:⁊ ſtulti
tubſtnaen⸗ do laboꝛatis. Audiamꝰ & eũ qͥ ſequit᷑ et die:· aliqñ ſapite. Tu homo cũ ſis quia laboꝛas
nciſpini Venite ad me oẽs q laboꝛaſ. Qua/ ſi oĩa domꝰtuę noueris:⁊ ꝑtineant ad te oĩa
magnrune⸗ re em̃ oẽs laboꝛam“: niſi qꝛ ſumꝰ moꝛtales: verba:omnia facta ſeruoꝛũ tuoꝛum: putas
cbglitiin fragiles: iſirmi:lutea vaſa poꝛtãteſ:ꝗ faciit ⁊ deum ſic laboꝛarevt attendat ad te:qͥ non
raiigli iuicẽ anguſtias? Sʒ ſi anguſtant᷑ vaſa car/ laboꝛauit vt crearet te: Oculũ in te nõ intẽ/
aikſtm nis: dilatent ſpacia charitatis. QAuid dié:· dit ſuum qui fecit tuum? Mon eras et crea⸗/
ſeuginne Venite om̃s ꝗ laboꝛatis: niſi vt laboꝛetis? uit te vt eſſes. Nõ te curat cum iam ſis: qui Go.4.
ann i Deniq; ꝓmiſſio eiꝰ in ꝓmptu ẽ:qm̃ laboꝛã/ vocat ea quę nõ ſunt tanq; ſint: Hon ergo
Lu tes vocauit.Quęrẽt foꝛte qᷓ mercede vocati tibi hoc ꝓmittas:velis:nolis videt te:⁊ ab
de nt ſunt: Et ego vos inqt reficiã.Collite eius oculis non eſt vbi abſcõdas te. Si em̃
in Ueth iugũ meu ſuꝑ vos:⁊ diſcite a me:nõ celum aſcẽderis:ibi eſt:ſi deſcẽderis in infer
e⸗ s mũdũ fabꝛicare:nõ cũctaviſibilia ⁊ inuiſibhi nũ adeſt. Laboꝛas:nolens recedere a factis
iund lia creare:nõ in ipo mũdo mirabilia facere: malis:⁊ volẽs nõ videri a deo: Magnus la
amds ſvnl ⁊ moꝛtuos ſuſcitare:ſed qm̃ mitis ſuʒj Z boꝛ. Facerevis mala quotidie:ſuſpicaris te
narſa hũilis coꝛde.Magn'eſſevis: a minino nõ videri: Audi ſcripturã dicentẽ: Qui plã/
iluucn, incipe. Cogitas magnã fabꝛicã ↄſtruere cel tauit aurẽ:nonne audiet? Qui ſinxit oculũ:
ſuu i ſitudinis:de fundamẽto pᷣus cogita hũilita noõne ↄſiderat:? Vbi mala facta tua abſcon⸗
unc, tis. Et quãtũ qq; vult ⁊ diſponit ſupimpo diſæ? Ab oculis dei? Sivis recedere ab ipſis:
hus g nere molẽ ediſicij: quãto erit maiꝰ ędificiſ: multũ laboꝛas.Audi dicentem: Venite ad
un tanto altiꝰfodit fundamẽtũ.Et fabꝛica dde me oẽs qui laboꝛatis.Mõ ſinis mboꝛare fu⸗

in diẽ:nõ adhuc ſub lege poſitus:ſᷣ᷑ iam ſub
gr̃a exoneratꝰ ſarcinis ĩinumerabiliũ obſer/
uationũ:qð erat reuera graue iugũ: ſed du⸗
rę ceruici cõueniẽter impoſitũ:facilitate ſim
plicis fidei ⁊ bonę ſpei ⁊ ſanctęcharitati qͥc/

poſt hũiliationẽ erigit᷑. Quod ẽ faſtigiũ cõ⸗
ſtruẽdę fabꝛicę quã molimur?: Quo ꝑuẽtuꝝ
eſt velamẽ ediſicij? Cito dico: Vſq; ad ↄſpe

ctũ dei. Videtis qᷓ; excelſũ eſt: quãta res eſt

oſpicere deũ. Qui deſiderat ⁊ qð dico:⁊ qð

Sancti Auguſtini de verbis domini

giendo. Ab illo eligis fugere:nõ ad illũ.In
ueni quo: ⁊ fuge. Si aũt ꝓpterea nõ potes
ab illo fugere: qꝛ vbiq; pᷣſens eſt:de ꝓximo
fuge ad deũ:qꝛ ſᷣſens eſt vbi ſtas: Fuge.Ec

ce fugiẽdo exceſſiſti cęlos:ibi eſt. Deſcẽdiſti

ad inferos:quaſcũq; terraꝝ ſolitudines ele/

Hiere. 23. geris: ibi eſt qͥ dixit: Cęlũ ⁊ tra ego impleo.

Ergo ſi cęlũ ⁊ terrã ipᷣe implet: ⁊ quo fugere

poſis ab illo nõ eſt:noli laboꝛare. Fuge ad

ſentẽ:ne ſentias venientẽ. Pꝛeſume te vi/
ſurũ bñ viuẽdo: a quo videris ⁊ male viuẽ/
do. Aale em viuendo videri potes:videre
nõ potes: Bene autẽ viuẽdo ⁊ videris ⁊ vi/
des. Quanto enim te familiariꝰvidebit qui
coꝛonat dignum: qui miſericoꝛditer vidit

Zobß.1. vt vocaret idignũ. Hathanael ait dño quẽ

nondũ ſciebat: VUnde me noſti? Ait ei dñs:
Cũ eſſes ſb arboꝛe fici vidi te. Videt texpᷣs
in vmbꝛa ſua:nõ tevidebit i luce ſua?Quid
eſt em:cũ eſſes ſub arboꝛe fici vidi te?Quid
ſibi q̊ vult?Quid ſignificat: Recoꝛdare oꝛi /
ginale peccatũ adę: in quo omes moꝛimur.

gSeñ.ʒ. OQñ pmo peccauit:de folijs ficulneis ſuccin

ctoꝛia ſibi fecit. Significat i illis folijs pꝛuri
tũ libidinis: qͥ peccãdo peruenit. Inde na/
ſcimur: ſic naſcimur:in carne peccati naſci-
mur: quã ſola ſanat ſimilitudo carnis pecca

Ro. S. ti. Ideo miſit deus filiũ ſuũ in ſimilitudine

carnis peccati. Inde venit:ſed ſic nõ venit.
Nõ em̃ eũ virgo libidine: ſed fide concepit.

Venit in virgine:qͥ erat ante virginẽ.Quã

creauit elegit:quã eligeret: creauit. Attulit
virgini fecunditatẽ:nõ abſtulit integritatẽ.
Qui g̊ ſine pꝛuritu folioꝝ ficus venit ad te:

cũ eſſes ſb arboꝛe fici vidit te. Para te vide-

re ſublimiter:a quoviſus es miſericoꝛditer.
Sed qꝛ magnũ faſtigiũ eſt:de fundamento
cogita.Quo inqs fundamẽto? Diſce ab il⸗
lo:qm̃ mitis eſt ⁊ hũilis coꝛde.hoc in te fo/
di fundamẽtũ hũilitatis: ⁊ ꝑuenies ad faſti
giũ charitatis. B
e eo qð ſcriptũ eſt in euangelio
męũdem: Qui dixieritbũ cõtra
ſennſ⸗ actũ: nõ remittet᷑ ei: neq; i hoc
eculo neq; in futuro Sermo. x
Agna ſſtio eſt de recẽti euãgelica le
ctione ꝓpoſita:Cui ſoluẽdę quãtũ

ĩciẽtia nra ex deo eſt: quãtũ eius adiutoꝛiũ
vel acciꝑe yel capere poſſumꝰ.Pꝛius g̊ ma/

gnitudinẽ aduertite ꝗſtionis:vt cũ eiꝰ molẽ

humeris nr̃is impoſitã videritis:oꝛetis pꝛo
laboꝛibꝰ nf̃is:atq; in auxilio qð nobis pſᷣbet

ad nos attinet:impares ſumꝰ:ſᷣ ſuf/

inueniatis edificationẽ mẽtibus vf̃is..

Dño fuiſſet oblatꝰ demoniũ habẽs

cęcus ⁊ mut
queret᷑ ⁊ videret:⁊ ſtuꝑeret oẽs tur
bę dicẽtes: nuqͥd hic e filiꝰ dauid:
Phariſęi audietes dixerũt: Hicñ
eücit de'mones: niſi in beelzebub
pncipe dęmonioꝝ. Jeſus ant ſciẽs
cogitatiões eoꝝ dixit eis: Ome re⸗/

gnu ĩ ſeipᷣm diuiſũ deſolabit᷑.⁊ oĩs

ciuitas vel domꝰ diuiſa ↄtra ſe non

ſtabit. Et ſi ſathanas ſathanan eij/
cit:aduerſũ ſe diuiſus ẽ᷑: Quõ ergo
ſtabit regnũ eiꝰ:Moc dicẽs ex ipoꝝ ↄfeſ/

ſione volebat intelligi:ꝙ in eũ nõ credendo

in regno diaboli eſſe delegiſſent:quodvtiq;

aduerſũ ſe diuiſum ſtare nõ poſſit.Eligãt &
phariſęi qð voluerĩt. Si ſathanas ſathanã
nõ põt eijcere:nihil ↄð dñm qð dicerẽt inue/

ꝓſpiciãt: ⁊ recedãt de regno eiꝰ qð adũſũ ſe

diuiſum ſtare nõ põt. In quo autẽ dũs xps

eijciat demones:ne dęmonioꝝ pᷣncipẽ exiſti
ment:attendãt qð ſequit᷑:Et ſi ego inquit
in beelʒebub eijcio demones: filii
vfi in quo eijciũt: Ideèo ipᷣi iudices
vfri erut. Dixit h̊ vtiq; de diſcipulis ſuis:
illiꝰ li filijs: qui certe diſcipuli dñi leſu xpᷣi
bñ ſibi cõſcij fuerant:nihil ſe malarũ artiũ a
bono magiſtro didiciſſe:ne in pncipe demo

nioꝝ eijcerẽt demones: Jõ inqᷣt ipᷣi iudices

vr̃i erũt. Ipſi inqͥt ipᷣi ignobilia ⁊ cõtẽptibi/
lia huiꝰ mũdi: in qbus non artiſicioſa mali/
gnitas ſed ſancta ſimplicitas meę virtutis
apparet:ipſi teſtes mei:iudices veſtri erunt.
Deinde ſubiũgit: Si gñt ego i ſpũ dei
eijcio demones:igit ꝑpuenit ivos re

gnũ dei.Quid ẽ h: Si ego inqͥt in ſpũ dei

ðęmones eijcio:nõ aliter poſſunt filij veſtri
eijcere:qͥbꝰ nõ malignã doctrinã ſᷣ fidẽ ſim/
plicit᷑ dedi: pꝛoculdubio ꝑuenit in vos re/
gnñ dei qͥ ſubuertit᷑ regnũ diaboli:cũ quo ⁊
vos ſbᷣuertimi. Et qm̃ dixerat: Filij vri in q̊

eijciũt:vt oñderet ĩ eis grf̃am ſuã:nõ meritũ

+

illoꝝ: Aut quõ põt dſ rarineralei

omũ foꝛtis ⁊ vaſa erꝰ diriꝑe: niſi
alligauerit foꝛtẽ:⁊ ſic domũ eiꝰ

5

Diriꝑpe?: Filij inqᷣt vfi vel qͥ crediderãt i me

vel adhuc credituri ſũt ⁊ eiecturi demones:
nõ i demonũ pᷣncipe:ꝶ in ſimplici ſctitate qͥ
certe vł fuerũt vel h̊ ſũt qð etiã vos eſtis:id
eſt pctõꝛes aut impij ⁊ ideo in domo diabo/
li ⁊ vaſa diaboli:quomõ ab illo poſſint erui

5 Watth.12.

9 curaſſet eũ ita vt lo/

nire potuerũt. Si aũt põt: młtomagis ſibi

4

ß

s ticlg
ℳ 4
ii n⸗ l

I
osfu
giſalise
aiperege
yiſamia
leſix
4 nbuostnan
ithoeel
ſolecst
6 Kuamen
n itie Vne
hosaligu⸗
iprl
noſele
urioſus
gelle⸗
noenput
eputaret
ippiane
neopauit
Nciorcni
. Glanin⸗
nnei⸗
Grherai
aſobſpee
cmne⸗
Meenonis
ſangt. Ro
Perſbon

uin t öoſen

lls Etfer
ninatnon
Citnpen
ſomexhi
teſpüsan
Hitleoi
lethonent
flallors
nnan
ſboli pe⸗
nlueſi .
Aunnſon
kunbodin
d Met⸗
Nencren
Min,
iunit
lnplugech

othen
Untenehe
Ziput ſbi
ultate in

gigtle en

; Vinte
bes
ptlo⸗
liqe
Nei
bub
ſis
lere
tols
non
neij⸗
ergo
Poen
lendo
gyrig
igitg
thani
inue⸗
ioſbi
üſüͤſe
ſstis
erſti
nnguit
flli
dices
ſuis:
ui
aniüa
edemo
ldices
lytdbi/
ſannl⸗
virtuns
iaunt.
püdei
voste
nſpüdel
Ujveſn
ſgeſm⸗
vos e/
cho!
jyfind
ömenni
nmen

In euangelio ſcom Oattheñũñ Sermo XI

quos pualente iniquitate foꝛtit obtinebat:
niſi alligaret᷑ iuſticię meę viculis: ⁊ vaſa eiꝰ

eriperẽ quę fuerant vaſa irę:⁊ ea facerẽ mea

vaſa miſericoꝛdię:hHoc eſt qð etiam beatus
apłus ſuꝑbis ⁊ quaſi de ſuis meritis gloꝛiã/

.Corj.4. tibus increpans dicit: Quis enim te diſcer⸗

nit:hoc eſt:a maſſa ꝑditiõis ex adã:⁊ a va⸗

ſis ire qͥs te diſcernit:Et ne qᷣſq; diceret: iu/
Abis. ſticia mea: Quid em̃ habes inqͥt qð nõ acce
Epb.2. piſti? Vnde ⁊ de ſeipſo dicit: Fuimus em̃ ⁊
nos aliquando naturalit filij irę ſic ⁊ cęteri.

Ergo ⁊ ipſe vas erat in domo illiꝰ male foꝛ/

tis:cũ eſſet eccleſię ꝑſecutoꝛ:blaſphemꝰ:in ⸗/

iurioſus:in malicia ⁊ inuidia:ſic fatet᷑ agẽs-

Sed ille qͥ alligauit foꝛtẽ ab eo vaſa ꝑditio/
B nis eripuit:⁊ vaſa electõnis effecit. Deniq;
ne putarẽt increduli ⁊ impij adũſantes no/

mini xpᷣiano ꝓpter diüſas hereſes ⁊ ſciſma/⸗
ta eoꝝ:qui ſub noĩe xpᷣiano greges colligũt

pꝑditoꝝ etiã xpᷣi regnũ aduerſũ ſe eẽ diuiſũ:
Wattb. 1z. Cõſequẽter adiũgit: Qui nõ eſt mecũ cõꝰ
tra me cẽ:⁊ qͥ nõ cõgregat mecũ ſpar⸗/

git · Mec ait:qui nõ eſt ſubvoce nomiĩs mei:

aut ſub ſpecie ſacramẽti mei: ſed qͥ nõ ẽ me/

cũ cõtra me eſt. Nec ait:qui nõ cõgregat ſſᷣ
voce nomiĩs mei: ſed qͥ nõ cõgregat mecum
ſpargit. Mõ & eſt aduerſũ ſe diuiſum regnũ
xpᷣi:⁊ ſi homiĩes conant᷑ diuidere:qð emptũ

2. Timoth. 2. eſt pᷣcio ſanguis xpᷣi. Mouit em̃ dñs qui ſũt

eius. Et recedat inqͥt ab iniqtate oĩs qͥ no/
minat nomẽ dñi. Mã ſi ab iniqͥtate nõ rece/
dit: nõ ꝑtinet ad regnũ xpᷣi etiam nominãs
nomẽ xpᷣi. Ut ̊ aliqua:exẽpli gr̃a: cõmemo
rẽ:ſpũs auaricię ⁊ ſpũs luxurię:qꝛ ille cõtra/
hit:ille diffundit: diuiſi ſunt ambo adũſum

ſe:⁊ ꝑtinent ad regnũ diaboli. Apud idolo/
rũ cultoꝛes ſpũs iunonis ⁊ ſpũs herculis di

uiſi ſũt aduerſũ ſe: ⁊ ambo ꝑtinẽt ad regnũ
diaboli. Paganꝰ ⁊ iudęꝰ hoſtes xpᷣi diuiſi ſt
aduerſũ ſe:⁊ ambo ꝑtinẽt ad regnũ diaboli

Arrianꝰ fotinianꝰambo hęretici:⁊ aduerſũ
ſe ambo diuiſi. Donatiſta et maximianiſta

ambo heretici ⁊ aduſũ ſe ãbo diuiſi. Oia vi/⸗
tia erroꝛeſq; moꝛtaliũ int ſe ↄtrarij diuiſi ſũt

aduerſum ſe:⁊ oẽs ꝑtinent ad regnũ diabo/

li:ideo nõ ſtabit regnũ eius: Juſtus autẽ et
impius:fidelis ⁊ incredulꝰ:catholicꝰ ⁊ hęre/

ticus:diuiſi quidẽ ſunt aduerſum ſe: ſe ed nõ
Abi ambo ptinent ad regnũ xpᷣi. Nouit dñs qui

ſunt eiꝰ. Nemo ſibi de vocabulo blandiat᷑.
Si vult ſibi ꝓdeſſe nomẽ dñi:recedat ab ini
quitate qͥ inuocat nomẽ dñi.Sed iſtaverba
euã gelica etſi habebant aliqd obſcuritatis:

qð dño arbitroꝛ adiuuante explanatũ: non

erat tñ tantę difficultatis:quatę agaret eſſe

qð ſequit᷑. Ideo dico vobis: Omne
peccatũ ⁊ blaſphemia remittet᷑ ho/

Matth. 12.

minibꝰ: ſpuũs aũt blaſphemia no re

mittet᷑. Et quicũq; dixerit verbũ cõ
tra filiũ hoisg:ręmittet᷑ ei:Qui autẽ

Dixerit ↄtra ſvmſanctũ nõ remittet

ei: neq; in hoc ſęculo neq; i futuro.
Quid && fiet ð his quos lucra nn ecckia?

C

Mũquid nã coꝛrect ⁊ ad eã ex quocũq; erro
re veniẽtibꝰ ſpes falſa ꝓmittit᷑ in remiſſiõöe
oĩm pctõꝝ? Quis em̃ nõ ↄuicit᷑ dixiſſe ᷣbũ
ↄtra ſpm̃ſanctũ:anteq; xpᷣianꝰ vel catholicꝰ

fieret? Pꝛimo ipᷣi qͥ pagani apellant᷑ multo/

rũ deoꝛũ falſoꝛũq; cultoꝛes ⁊ idoloꝝ adoꝛa-

toꝛes:cũ dicunt dñm xpᷣm magicis artibꝰfe/

ciſſe miracula: nõne iſtis ſũt ſiles qui eũ di·

xerũt ĩ pᷣncipe demonioꝝ eieciſſe demonia?

Deinde cũ quotidie noſtrã ſanctiſicationeʒ
blaſphemãt:qͥd alið blaſphemãt qᷓ; ſpiritũ⸗/

ſanctũ? Quid iudęei qͥ dixerunt de dño vnde

iſte exoꝛtꝰ ẽ ſermo? Nõne adhucuſq; verbũ

3 ſpm̃ſanctũ loquunt᷑:ſic negãtes eũ eſſe in
xpᷣianis: ſic illi in xpᷣo eſſe negauerũt? Neq;
em̃ ⁊ illi ſpũiſancto nõ maledixerũt:aut nõ
eum dicẽtes eſſe:aut eſſe quidẽ:ſed deũ nõ

eſſe: b eſſe creaturã:aut ad demones eſjcien
dos nihil valere:non iſta indigna:nõ aliqd

ſile ð ſpũſancto locuti ſũt:? Saducei em̃ ſpm̃
ſctm̃ negabãt:phariſęi vᷣo eũ eſſe ð ſaduceo

rũ hereſim defendebãt: ſ eſſe ĩ dño ieſu xpᷣo
negabãt:quẽ dęmones eijcere in pᷣncipe de/

monioꝝ putabãt: cũ eijceret ille in ſpũſctõ.
Ac ꝑ hoc ⁊ iudęi ⁊ quicũq; heretici ſpm̃ſct;̃
cõfitent᷑ ſᷣ eũ negãt eẽ in xpᷣi coꝛꝑe:qð ẽ vni/
ca eiꝰ ecclia nõ vtiq; niſi vna catholica:pꝛo/
culdubio ſiles ſunt phariſęis qui tũc etiaʒ ſi
eſſe ſpmſanctũ fatebant᷑:negabãt tñ eũ eſſe
in xpᷣo:cuiꝰ oꝑa in dęmonibꝰeijciẽdis demo
nioꝝ pᷣncipi tribuebãt.Omitto ꝙ quidã hę
retici ipᷣm oĩno ſpiritũſanctũ vel nõ creato/
rem ſed creaturã eſſe contendũt: ſicut arria/
ni ⁊ eunomiani ⁊ macedoniani: vel eũ pꝛoꝛ/
ſus ita negant vt ipſum deũ negent eſſe tri/
nitatem: ſed tantũmodo eſſe deum patrem
aſſeuerant:⁊ ipſum aliquãdo vocari filium:

aliquãdo vocari ſpiritũſanctũ:ſicut ſabelli/

ani: quos quidam patripaſſianos vocant:

ideo quia patrem ꝑhibent paſſum:cuius ne

gant eſſe aliquem filium:ſine dubio negant

eſſe ſpmſanctũ. Fotiniani quoq; patrẽ ſolũ

eẽ deũ:ſiliũ vᷣo nõ niſi hoĩem dicũt:negãteſ

Sancti Auguſtini de verbis domini

oino tertiã ꝑſonã ſpiritũſanctũ.Manifeſtũ
eſt igit᷑ ⁊ a paganis ⁊ a iudeęis ⁊ ab hereticis
blaſphemari ſpm̃ſanctũ. Hunqͥd nã & deſe/
rẽdi ſũt ⁊ ſine vlla ſpe deputãdi:qm̃ fixa ſen
tẽtia ẽ: Qui vᷣbũ dixerit ↄ ſpm̃ſanctũ nõ ei
dimittet᷑ neq; in h̊ ſeculo neq; ĩ futuro: ⁊ illi
ſoli eſtimãdi ſunt ab huiꝰ grauiſſimi pecca/
ti reatu liberi qui ex infantia ſunt catholici?
Nã quicũq; vbo crediderũt vt catholici fie/

rẽt:vtiq; aut ex paganis:aut ex iudęis: aut

ex hereticis in gratiã xpᷣi pacemq; venerũt:
Quib“ ſi nõ eſt dimiſſũ qð dixerũt verbũ ʒ
ſpiritũſanctũ:inaniter ꝓmittit᷑ ⁊ dicat᷑ ho
minibꝰ vt cõuertant᷑ ad deũ: ⁊ ſiue ĩ baptiſ/
mo ſiue in eccłia pacẽ remiſſionẽq; accipiãt
peccatoꝛũ. Neq; em̃ dictũ ẽ: Mõ remittet᷑ ei
niſi in baptiſmo:ſed nõ remittet᷑ inqͥt neq; i

D hocſ eculo neq; in futuro. Honnullis videt᷑

eos tantũmõ peccare in ſpm̃ſctm̃:qͥ lauacro
regeneratiõis abluti in ecclłia ⁊ accepto ſpũ
ſancto velut tanto poſtea dono ſaluatoꝛis
ingrati: moꝛtifero aliqͥ peccato ſe imerſerit:
qualia ſũt vel adulteria vel homicidia: vel
ipᷣa diſceſſio ſiue omimõ a noĩe xpᷣiano ſiue
a catholica eccłia. Sed iſte ſenſus vnde pꝛo
bari poſſit ignoꝛo:cũ ⁊ penitentię qͥrũq; cri/⸗
minũ locus in eccłia nõ neget᷑:⁊ ipos hereti/

2. Timoth. a. cos ad ̊ vtiq; coꝛripiẽdos dicat aplus: MHe

foꝛte det illis deꝰ penitẽtiã ad cognoſcendã
veritatẽ: ⁊ reſipiſcãt de diaboli laqueis a qͥ

captiui tenent᷑ ̃m ipᷣiꝰ volũtatẽ.Quis em̃ ẽ

fructꝰ coꝛrectõnis ſine vlla ſpe remiſſionis:
Poſtremo nõ ait: qͥ fidelis catholicꝰ dixerit
verbũ ↄtra ſpiritũſanctũ: ſᷣ qui dixerit:hoc
eſt qͥlibet dixerit:quicũq; dixerit: nõ remit/
tet᷑ ei: neq; in h̊ ſęculo neq; in futuro. Siue
ergo ſit ille paganꝰ:ſiue iudeęus: ſiue xpᷣianꝰ
ſiue hęreticus:ſiue qðlibet aliud habeat no
men erroꝛis:nõ dictũ eſt ille aut ille:ſed qui
dixerit verbũ g ſpm̃ſctm̃: id eſt blaſphema⸗
uerit ſpmſanctũ:nõ remittet᷑ ei neq; in h ſe/
culo neq; ĩ futuro. Poꝛro aũt ſi oĩs erroꝛ cõ
trarius veritati ⁊ inimicus catholice paci:ſic
ſupꝛa oſtẽdimꝰ: dicit vᷣbũ ̊ ſpmſanctũ: nec
tamẽ ceſſat ex omiĩ erroꝛe coꝛrigere atq; colli
gere qͥ remiſſionẽ peccatoꝝ et ipᷣm quẽ blaſ/
phemauerãt accipiãt ſpmſctm̃:puto ꝙ grã/⸗
de ſecretũ tã magnę huiꝰꝗqſtionis oſtẽdimꝰ.
Lumẽ Sexpoſitiõis a dño reqramꝰ.Erigite
itaq; frẽs:erigite ad me aures:ad dñm men
tes. Dico charitati vre: Foꝛte in oĩbꝰ ſanct
K Maioꝛ ꝗqſtio: nulla difficilioꝛ

i

uenit᷑ Vnde vt vobis aliqͥd de meipᷣo fa⸗
ear:ſemꝑ i ſermonibꝰ quos ad olm habui:
huiꝰ ãſtionis difficultatẽ moleſtiãq; vitaui:
Nõ qꝛ nihil haberẽ qð ide vtcũq; cõgitarẽ:
neq; em̃ in re tanta petere: quęrere: pulſare

negligerẽ: ſed qꝛ ipᷣi intelligentię ꝗᷓ mihi ali /
4 b

quãtũ aꝑiebat᷑ verbis ad ho 4
me polſſe ſufficere nõ putarẽ. Hodie aũt le/
ctiones audiens de quibꝰvobis eſſet ſermo

reddẽdus cũ euãgeliũ legeret᷑:ita pulſatũ ẽ

coꝛ meũ:vt crederẽ deũ velle aliquid hinc ꝑ

meũ miniſteriũ vos audire. Pꝛius & vt ad/

uertatis ⁊ intelligatis admoneo: nõ dixiſſe
dñm: Ois blaſphemia ſpũs nõ remittet᷑ ei:
ſed qͥ dixerit verbũ. Illud em̃ ſi dixiſſet:ni/

hil nobis oino remaneret vnde diſputare
poſſimus:qm̃ ſi oĩis blaſphemia ⁊ ome vbũ

qð dicit᷑ ↄ ſpmſanctũ nõ remitteret᷑ hoĩb:
ex nullo genere impietatis eoꝛũ qᷣ dono xp̃i
⁊ ſanctificatiõi eccłię ↄtradicũt vel pagano⸗/

e rũ vel iudęoꝛũ vel quoꝛũlibet hęreticoꝝ:nõ

nulloꝝ etiã in ipᷣa catholica imperitoꝝ quẽ-
qᷓ; in eccłia lucraret᷑. Sed abſit vt h̊ dñs di/
ceret: Abſit inquã vt veritas diceret omnẽ
blaſphemiã ⁊ om̃e verbũ qð cõtra ſpm̃ſan/
ctũ diceret᷑ nõ habere remiſſionẽ neq; ĩ hoc
ſeculo neq; in futuro. Exercere quipe nos
voluit difficultate ꝗſtionis:nõ decipere ſen
tentię falſitate. Quapꝛopter nõ ẽ neceſſe vt
omnẽ blaſphemiã ⁊ omne verbũ qð dicit᷑
ſpiritũſanctum: remiſſionẽ quiſq; exiſtimet

nõ habere:ſed neceſſe eſt plane vt ſit aliqua
blaſphemia ⁊ aliqð verbũ: qð ſi dica᷑ cõtra
P* ſpiritũſctm̃: nullã vnq; veniã remiſſionẽq;

mereat᷑: Quia ſi om̃e acceperimꝰ quiſnã po
terit ſaluari? Si aũt rurſus nullũ putaueri/
mus:ↄtradicimꝰ ſaluatoꝛi. Eſt ̊ ſine dubio
aliqua blaſphemia ⁊ aliqð verbũ: qð ſi di/
ctum fuerit contra ſpiritũſanctũ:non remit
tetur. Quid ſit autẽ hoc verbũ:queęri a no/

bis dominꝰ voluit:ideo nõ expꝛeſſit. Quę/

ri inquã voluit:non negari. Solent em̃ ſcri/

pturę ita loqui: vt quando aliquid ſic dicit᷑

vt neq; ex toto neq; ex parte dictum finiat᷑:

nõ ſit neceſſe vt ex toto fieri poſſit vt ex par/
te non intelligat᷑. Iſta ergo ſententia ex to/
to:id eſt vniuerſaliter pꝛonunciaret᷑: ſi dice/
ret᷑: Omnis blaſphemia ſpiritus nõ remit-/
tetur:qualecũq; verbum contra ſpiritũſan/

ctũ non remittet᷑ ei: neq; in hoc ſeculo neq;

in futuro.Ex ꝑte aũt:id ẽ ꝑticularit ꝓnũicia/

ret ſi diceret᷑:Queędã blaſpemia ſpũs nõ re/

tas

ill oan. hen

N
lret
uunciata
ooblut
giarſoari
ulhen
Gdlent
dan rabe
ocknae

bͤittel

Gücund
eitiutclig
lletpete
ſectiinrele
bemmus,.
tkenalteg
ſllentloa

lccosnen

*

Parson

en Prperco⸗

lbonnseta
.

ſbiunauite

Nig ſpeeni aldb,

ahercnoꝛe
honhaberen
leſtlternen
uncatz n
Gadplane
adnohebe⸗
fuillerfeli⸗

le öagoat

lis nullipe
ckernri

cltusit

hbeünnept
hunlqgipee
linumt
lthcfn
nalläpan
Glkzilceo
imn gett
Unheerti
aüſtöenn
Pen genec
W
endih
fümgni⸗
bclefllt

demeße

t mittet᷑. Quia necvniuerſalit᷑ nec ꝑticularit
enunciata ſentẽtia eſt.Hõ em̃ dictũ eſt: Om
er 4 nis blaſphemia ſpũs: aut quędaʒ blaſt. phe/
i in mia: ſed tmmõ indiffinite dictũ eſt: ſpiritus
aei blaſphemia ñ remittet᷑. Hec dictũ ẽ: Quicũ
ein qq dixerit quodcũq; verbũ: aut qᷣ dixerit qð⸗
1 dam verbũ: ſed indiffinite: qui dixerit vbũ:
hsſcſem nõ eſt neceſſe vt omnẽ blaſphemiã vel om̃e
iuglimi. verbũ intelligamus:ſed neceſſe eſt plane vt
ihutk quãdam blaſphemiã ⁊ quoddã verbũ volu
usnuk erit intelligi dñs:qᷓ;uis id expꝛimere nolue/
nentödtl rit: vt petendo:quęrẽdo:pulſando: ſi quid
noſenmnäi recti intellectus acceperimus nõ viliter ha⸗/
öidulen⸗ beamus. Hhoc vt manifeſtius videatis: illð
eon op. 15. attendite qò ait idemipſe iudęis: Si nõ ve/
mu toſeim nmniſſem ⁊ locutus fuiſſem eis:peccatũ nõ ha /
nitert hin c grã li. berent. Meq; em̃ ita dictum eſt: vt ſine vllo
Nii dn rbi⸗ca. 2. peccato oino vellet intelligi futuros fuiſſe
cürpdrgen iudęos ſi non veniſſet ⁊ locutus eis fuiſſet:
abanneoni Plenos quippe inuenit:oneratoſq; peccatt.
mnent g? Matth. 11. Pꝛopter qð dicit: Venite ad me om̃es qui
bürnbdisdi laboꝛatis et onerati eſtis. Vñ: niſi ſarcinis
1 Mandnni Ro. .peccatoꝝ ⁊ tranſgreſſionibꝰ legis? Qm̃ lex
Ptüntſüin ſubintrauit: vt abundaret delictũ. Cũ ergo
ſmni i Watth. 9. ipſe etiã alibi dicat: Hõ veni vocare iuſtos
e guhene⸗ ſed peccatoꝛes: quõ ſi non veniſſet peccatũ
nöͤdeagerin non haberent: niſi qꝛ ſententia iſta nec vni/
röinecſen uerſaliter nec ꝑticulariter: ſed indiffinite ̊/
ſetüödiij nunciata nõ omne peccatũ cogit intelligi⸗
aiiöcuint Secq plane niſi aliqð peccatũ intellexerimꝰ
rniruc dgs nõ haberent niſi xpᷣs veniſſet ⁊ locuteis
öfoin fuiſſet: falſam qð abſit ſententiã diceremꝰ.
Zoßb. I5. Mõ ergo ait: Si nõ veniſſem ⁊ locutfuiſſeʒ
Ml i eis: nullũ peccatũ haberẽt: ne veritas mẽti/
n eo, ret᷑: nec rurſus diffinite dixit: Si nõ veniſſẽ
in ⁊ locutus fuiſſem eis: quoddã peccatũ non
e gin haberẽt:ne piũ ſtudiũ parum exerceret᷑. In

omni quippe copia ſcripturarũ ſanctarũ pa/
. ſcimur aꝑtl: exercemur obſcurl. Illic fames
pellit᷑:hic faſtidiũ. Quia &̊ nõ eſt dictũ pec/
catũ nullũ haberent: nõ ꝑturbemur cũ pec/

maünmnſen,
1.4 N/
whümun
antlt ./

ialnii catoꝛes iudęos etiã ſi dñs nõveniſſet agno/
Piiſſidn ſcimus. Sed tamẽ quia dictũ eſt:Si no ve/
tmmminin niſſem peccatũ non haberẽt: vnde neceſſe ẽ
jwltſtrpi etiã ſi nõ omne:aliqð tamẽ eos ex aduentu
geummer dñi qð nõ habebãt cõtraxiſſe peccatũ: illud
ant ſd⸗ ipᷣm ꝓfecto eſt: qð in ſᷣſentẽ ſibiq; loquentẽ
ins ſͤnm, nõ crediderũt: eũq; inimicũ deputãtes qm̃
8 nin vera dicebat inſuꝑ occiderũt. Hhoc peccatũ
aſuln tã magnũ ⁊ t hoꝛrendũ ſi nõ veniſſet ⁊ locu
ulnt . tus eis fuiſſet:vtiq; nõ haberẽt. Sicut g ibi

cũ audimus: Peccatũ nõ haberẽt:nõ omne

In euangelio ſcðm Oattheñ’ũ SGSermo XI

ſed aliqð peccatũ intelligimꝰ: Ita ĩ hodier/
na lectiõe cũ audimꝰ:Spũs blaſphemia nõ
remittet᷑: nõ omnẽ blaſphemiã ſed quãdã:
Et cũ audimꝰ:Qui dic vᷣbũ ↄtra ſpm̃ſanctũ
nõ remittet᷑:non om̃e verbũ ſ᷑ quoddã vbũ
intelligere debemꝰ. Nam ⁊ hoc ipᷣm qð ait:

Spũs aũt blaſphemia nõ remittet᷑: vtiq; ñ Matth.12.

oĩs ſpũs: ſed ſpũs blaſphemia neceſſe ẽ in/
telligamꝰ. Quod etſi planius alibi nõ dice/
ret:quis tã vecoꝛs eſſet vt aliqͥd aliud intel/
ligeret? Scõm hanc regulã locutõis:⁊ illud

accipit᷑: Hiſi qͥs renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpi Jołᷣ.ʒ.

ritu. Nõ em̃ ⁊ ibi ait:ſpũſancto:hoc tñ intel
ligit᷑. Mec qm̃ dixit: ex aqua ⁊ ſpũ:oẽm ſpm̃
quiſq; intelligit. Quocirca cũ audis ſpiritꝰ
aũt blaſphemia nõ remittet᷑: ſicut nõ omnẽ
ſom̃: ita nõ oĩs ſpũs blaſphemia opoꝛtet ac
cipias. Audire iãvelle vos video:qm̃ nõ eſt
oĩs:quę nã illa ſit blaſphemia ſpũs quę nõ
remittet᷑:⁊ qð ſit verbũ qm̃ nõ eſt omne:qð
ſi dictũ fuerit cõtra ſpiritũſanctñ nõ remitte
tur:neq; in h̊ ſeculo:neq; i futuro. Jã et ego
vellẽ dicere qð intentiſſime expectat audi/
re:ſed tolerate aliquãtas maioꝛes diligẽtię
moꝛas:donec adiuuãte dño:totũ qð occur/
rit expediã. Alij quipe duo euãgeliſtę mar/
cus ⁊ lucas cũ de hac re loquerent᷑:nõ dixe/
rũt:blaſphemiã ſeu verbũ:vt intelligeremꝰ
nõ omnẽ blaſphemiã ſed quãdã: nec verbũ
omne ſed quoddã. Quid & dixerũt? Apud

6

marcũ ita ſcriptũ ẽ: Amẽ dico vob: qm̃ oĩa Marci.ʒ

dimittunt᷑ filjs hoĩm peccata ⁊ blaſphemię
qbꝰ blaſphemauerũt: qui autẽ blaſphema/
uerit ĩ ſpm̃ſctm̃ nõ habet remiſſionẽ in ęter/
nũ:ᷣ reus erit ęterni delicti. Apud lucã ita:
Ois qͥ dicit verbũ in ſiliũ hoĩs: remittet᷑ ei:

ei aũt qui in ſpmſanctũ blaſphemauerit:nõ

remittet᷑. NMũquid ꝓpter nõnullã verboꝛũ

diuerſitatẽ recedit᷑ ab eiuſdẽ veritate ſentẽ/

tieę: Mã neq; alia cauſa ẽ cũ euãgeliſtę eadẽ

nõ eodẽ mõ dicãt:niſi vt inde diſcamus res

verbis:nõ rebꝰ verba ꝓponere:nihilq; alið
ĩloquẽte ꝗrere niſi volũtatẽ: ꝓpter quã in/
ſinuandã vᷣba ꝓponunt᷑. Quid em̃ ad rem

Lucj.12

intereſt:vtrũ dicat᷑ ſpũs blaſphemia nõ re-

mittet᷑:an dicat᷑ qͥ blaſpemauerit ĩ ſpm̃ſctm̃

non ei remittet᷑:niſi foꝛte ꝙ eadẽ aꝑtius iſto

mõ qᷓ; illo dicit᷑:⁊ aliũ euãgeliſtã nõ deſtruit
aliꝰ ſᷣ᷑ exponit? Spũs aũt blaſphemia clau/

ſe dictum eſt: qꝛ nõ expᷣſſum eſt cuiꝰſpiritus.

Non em̃ quicũq; ſpũs:ſpũſſanctꝰẽ. Itẽ po/⸗

teſt dici ſpiritus blaſphemia:cuzʒ ſpũ quiſq;

BGancti Auguſtini de verbis domini

blaſphemat:quõ poteſt dici ſpũs oꝛatio cũ
1. Cor.ĩꝗA. ſpũ qͥſq; oꝛat. Vñ dicit aplus: Oꝛabo ſpũ:
oꝛabo ⁊ mẽte.Cũ vᷣo dictũ ẽ:Qui blaſphe/
mauerit in ſpm̃ſctm̃: illę ãbiguitates ſolutę
Marci.ʒ. ſũt. Itẽ qð ſcriptũ eſt:HNõ habet remiſſionẽ
ĩ ęternũ: ſed reus erit ęterni delicti: quid eſt
Matth. 12. aliud q́; id quod ᷣm Mattheũ legit᷑: Mõ re/
mittet᷑ ei:neq; in hoc ſęculo neq; in futuro⸗
Alijs quipe verbis:⁊ alio loquendi mõ ea/
dem ipa eſt expᷣſſa ſententia.Et qð eſt apud
Abi S. Mattheũ: Qui dixerit verbũ cõtra ſpiritũ
ſanctũ: ne aliud aliquid qᷓ; blaſphemiã itel⸗
ligeremus planius alij dixerunt: Qui blaſ-
phemauerit in ſpiritũſanctũ. Eadem tamẽ
res ab omnib“ dicta eſt: nec aliquis eoꝛũ a
loquẽtis volũtate diſceſſit:ꝓpter qua intel
ligendã verba dicunt᷑:ſcribunt᷑: legunt᷑:au/
hN0h diunt᷑.Sed ait aliquis: Ecce accepi et intel/⸗
lexi:quia cũ dicit᷑ blaſphemia: nec expꝛimit
omnis aut quędã:poteſt quędam intelligi:
aut omnis. Sed nec neceſſe ẽ vt omnis.Ni⸗
ſi autẽ quędã intelligat᷑:falſum eſt qð dicit᷑.
Ita ⁊ verbũ ſi nõ dicat᷑ om̃e ſeu quoddã:nõ
eſt neceſſe vt om̃e intelligat᷑:ſed niſi vel qð/
dam fuerit intellectuʒ: nullo mõ poteſt eſſe
qð dicit᷑. Sed vbi legit᷑: qui blaſphemaue/
rit: quomõ intelligo quãdam blaſphemiaʒ
vbi nõ legitur niſi blaſphemia:vel quoddã
verbũ vbi nõ legit᷑ niſi verbũ:ſed tanqᷓ; ge⸗
neraliter dici videtur:qui blaſphemauerit:
Huic cõtradictioni reſpõdemus: qꝛ etiã hic
ſi diceret᷑:qui blaſphemauerit quãcũq; blaſ
phemia ĩ ſpiritũſanctũ:nihil eſſe cur aliquã
blaſphemiã quęrendã putaremus:quando
omnẽ intelligere deberemus.Sed quia oĩs
nõ poteſt intelligi:ne paganis:iudeis:hęre
ticis:omniq; hominũ generi: qͥ diuerſis er/
roꝛibus ⁊ cõtradictiõibus ſuis blaſphemãt
in ſpiritũſanctũ ſpes remiſſiõis ſi ſe coꝛrexe
rint auferat᷑:reſtat vtiq; vt in eo qð ſcriptuʒ
eſt:qui blaſphemauerit in ſpiritũſanctũ nõ
habere remiſſionẽ in ęternuʒ: ille intelligat᷑
qui nõ omi modo ſed eo mõ blaſphemaue
rit vt ei nunq; poſſit ignoſci. Sicut ĩ eo em̃
Zacobi. I. qð dictũ eſt: Oeus neminẽ temptat:nõ om/
ni:ſed quodã tẽptationis mõ deus neminẽ
tẽptare intelligendꝰẽ:ne falſum ſit illud qð
Heutj.iʒ. ſcriptũ ẽ:Tẽptat vos dñs deus veſter:⁊ ne
xpᷣm negemus deũ:vel dicamꝰ falſum euan
Joð.o. geliũ vbi legimꝰ: Quia introgabat diſcipu⸗
lũ tẽptans:ipᷣe autẽ ſciebat qͥd eſſet facturꝰ.
Eſt em̃ tẽptatio adducens peccatũ: q̃ deus

neminẽ temptat:⁊ eſt tẽptatio ꝓbans fidẽ:
qua ⁊ deus temptare dignat᷑: Ita cuʒ audi/
mus: Qui blaſphemauerit ĩ ſpiritũſanctũ:
non om̃e blaſphemãdi genus debemꝰ acci-
pere: ſic nec ibi om̃e temptãdi. Itẽ cũ audi⸗/
mus:Qui crediderit ⁊ baptiʒatꝰ fuerit ſal/Marci.is.
uus erit:nõ vtiq; intelligimꝰeo modo credẽ
tem quo ⁊ demones credunt ⁊ cõtremiſcũt: Jacobi.2.
nec ĩ eo numero baptiʒatos: in quo ſymon Acaj.s.
magus baptiʒzari potuit: ſed ſaluus eſſe nõ

potuit.Sicut gᷣ cum diceret:Qui crediderit arci.16.

⁊ baptiʒzatus fuerit ſaluus erit: nõ om̃s cre/
dentes ⁊ baptiʒatos: ſed quoſdã intuebat᷑
in ea ſcʒ fide cõſtitutos quę apoſtolo diſtin/ Gar.5.
guente ꝑ dilectionẽ operat᷑: Ita cũ dixerit·
Qui blaſphemauerit ĩ ſpiritũſanctũ nõ ha/ MWarci.ʒ.
bet remiſſionẽ in ęternũ:non omnẽ ſed quæz
dam blaſphemantis ſpirituſſancti intende/
bat reatũ:quo quiſq; fuerit obligatus: nul/
la vnq; remiſſione ſoluet᷑. Illud etiã qð ait:
Qui manducat carnẽ meã ⁊ bibit ſanguinẽ Jobᷣ.s.
meũ in me manet ⁊ ego in illo: quõ intelle/
cturi ſumꝰ? Nũquid etiã illos hic poterinꝰ
accipere:de quibus dicit apłus:ꝙ iudicium 1. Corj.ii.
ſibi mãducent ⁊ bibant:cum ipſam carnem
mãaducent ⁊ ipᷣm ſanguinẽ bibant? Nunqᷣd
et iudas magiſtri venditoꝛ ⁊ traditoꝛ impiꝰ
qᷓ;uis pꝛimũ ipᷣm manibꝰ eius cõfectũ ſacra/
mentũ carnis et ſanguiĩs eiꝰ cũ ceteris diſci/
pulis:ſicut aꝑtius Lucas euãgeliſta decla/LZud.22.
rat:maducaret ⁊ biberet: manſit in chꝛiſto:
aut xpᷣs in eo? Multi deniq; qui vel coꝛde
ficto carnem illam mãducant ⁊ ſanguinẽ bi
bũt: vel cũ manducauerint ⁊ biberint apo
ſtatę fiunt: nũquid manent in xpᷣo: aut xpᷣs

*

in eis? Sed ꝓfecto eſt quidã modus mãdu & ſen. dil.·

quiſq; mãducauerit carneʒ xpᷣi ⁊ biberit ſan

.. — , ,„„ ,„„ CN
candi illaʒ carnẽ ⁊ bibendi illum ſanguinẽ: .
quomõ qui mãducauerit⁊ biberit in chꝛiſto
manet ⁊ xpᷣs in eo. NHon ergo quocunq; mõ

guinẽ xpᷣi:manet in xpᷣo ⁊ in illo xpᷣs:ſed cer
to quodã modo:quẽ modũ vtiq; ipſe vide⸗/
bat quãdo iſta dicebat. Sic igit᷑ ⁊ in eo qð
ait: QAui blaſphemauerit ĩ ſpiritũſanctũ nõ Marci.ʒ.
habet remiſſionẽ in ęternũ:nõ quocũq; mõ
blaſphemauerit reus eſt huius irremiſſibi/
lis delicti:ſed mõ quodam quẽ nos quęrere
aut intelligere voluit: qui hanc ſententiam
veram terribilẽq; depꝛompſit.QAuiſnam ſit
aũt iſte blaſphemãdi modꝰ: vlł potiꝰ imode
ratio:quęnã ſit iſta blaſphemia:⁊ qð ſit ver

bũ cõtra ſpiritũſanctũ: iam quãtũ exiſtimo

L

D
Cotiont
tus d
ſbilen
lahe
onſhi
ſiſuit
füſune
ſjſpin
Gbͤlen⸗
Norari
ſepanab
eſenni
dein A⸗
ſaali⸗
loadhu
bienne
ſpalana
gbalten
phoene⸗
ſos tſel
wügdar
lüdeäe
diuintar
ceſet
geren⸗
lutedl

ß kticogtl

ſctinc
loeſtnol
Peia poleſtoe
multiwd
veritatio
lta vent
ſobonoe⸗
Unperbon
zunos
bicimod
dbintot
Mnonitbi
leusden
luß⸗ moae,
nyeſtr

Phisinte

fntit
Nnunkner
ſogeſe
ſlin
hinen
nteſo⸗

nsſi⸗
aude
langii
denael
icianc⸗
ent ſl⸗ ri
Mogee

remllcir. Nhin

oſfnon ag

ͤeſend
Nüla Dnig.
ocnse⸗
intuebet
⸗ din rs
üdlent
münöby wri;
eſesgri
Uintende
Atus: nuh
nägdait
langunigt⸗
öintele⸗
potenn;
Fiudicunm Arn
meamen
efuni
liwrin;
ectüſacn
teris dicch
n dech⸗ An
nchiſs:
ivacoe
nguinibi
nntap⸗
rauts

ſanguneẽ.
Einchift
ocunqne
bebenten
thsſeten
piple nioe⸗

frincoa d

iſancuͤnon
uocüchi
ineniſb
ſentennum
Dulunſt
. gtbinoee
470 4
licnſftmo

Ausücl

In euangelio ſcom Oattheů

ipᷣe oꝛdo expoſtulat vt dicamꝰ:vtrãq; expe/
ctationẽ tãdiu ſᷣ neceſſario detentã nõ vlte
J rius differamꝰ. Noſtis chariſſimi ĩ illa inui/
ſibili ⁊ incoꝛruptibili trinitate quã fides vr̃a
⁊ catholica eccleſia tenet ⁊ dicat:deũ patrẽ
non ſpũſſancti patrẽ eſſe ſed filij: ⁊ deũ filiũ
nõ ſpũſſancti filiũ eſſe ſ patris:deũ aũt ſpi/
ritũſſanctũ non ſolius patris aut ſolius eſſe
filij ſpm̃:ſed patr ⁊ filij: Et hãc trinitatẽ qᷓ;
uis ſeruata ſingulariũ ꝓpꝛietate ⁊ ſubſtãtia
ꝑſonarũ: tamẽ ꝓpter ipam indiuidua ⁊ in⸗
ſeparabilẽ ęternitatis:veritatis: bonitatis
eſſentiã vel naturã:nõ eſſe tres deos ſᷣ vnũ
Ddeũ:Ac ꝑ hoc ꝓ captu noſtro quãtum iſta ꝑ
ſpeculũ ⁊ in eęnigmate: pᷣſertim talibꝰ qua/
les adhuc ſumꝰ videre cõcedit᷑:inſinuat᷑ no/
bis in patre auctoꝛitas:in filio natiuitas:in
ſpũſancto patris filijq; cõmunitas: in tribꝰ
ęqualitas. Qð ergo cõmune ẽ patri ⁊ filio:
phoc nos voluerũt hr̃e cõmunionẽ et inter ⸗
nos ⁊ ſecũ:⁊ per illud donũ nos colligere in
vnũ qð ambo habẽt vnũ:hoc eſt ꝑ ſpm̃ſan/
ctũ deũ ⁊ donũ dei. In hoc em̃ recõciliamur
diuinitati: eaq; delectamur. Naʒ qͥd nobis
ꝓdeſſet quicqͥd boni noſſemꝰ: niſi etiã dili/
geremꝰ: Sicut aũt veritate diſcimꝰ:ita cha/
ritate diligimꝰ:vt ⁊ pleniꝰ cognoſcamꝰ:⁊ be
Ro. 5. ati cognito ꝑfruamur.Charitas poꝛro diffu
ſa eſt in coꝛdibus noſtris:ꝑ ſpmſanctũ qͥ da/
tus eſt nobis. Et quia peccatis alienamura
1. Petri. 4. poſſeſſiõe veroꝝ bonoꝝ:Charitas cooperit
multitudinẽ peccatoꝛũ. Eſt ergo pater ſilio
veritati oꝛigo verax:⁊ filius de veraci patre
oꝛta veritas:⁊ ſpũſſanctus a patre bono ⁊ fi
lio bono effuſa boniras: omniũ eſt aũt non
impar bonitas nec ſeꝑabilis vnitaſ. Pꝛimũ
& in nos ad accipiendã vitã ęternã quęi no
uiſſimo dabit᷑ de bonitate dei munꝰ: venit
ab initio ſidei:remiſſio peccatoꝝ. Illis eniʒ
manẽtibus manẽt quodãmõ inimicitię ad/
uerſus deũ:et ab illo alienatio quę a noſtro
Eſa.9. malo ẽ:qm̃ nõ mentit᷑ ſcriptura dicẽs:Pec/
cata veſtra ſeꝑant intervos ⁊ deũ.Hõ itaq;
nobis infert bona ſua:niſi auferat mala no⸗
ſtra. Et intantũ illa creſcũt:inquãtũ iſta mi/
nuunt᷑:nec illa ꝑficient᷑ niſi iſta finiant᷑. Jaʒ
vo ꝙ dñs ieſus ſic in ſpũſctõ peccata dimit/
tit:quẽadmodũ in ſpũſancto demones eij⸗
cit:hinc intelligi põt: ꝙ poſtea q; reſurrexit
ZJoh. 20. ꝗ moꝛtuis:cuʒ dixiſſet diſcipulis ſuis: Acci⸗
pite ſpm̃ſanctũ: cõtinuo ſubiecit: Si cui di-
miſeritis peccata dimutent᷑ ei: ſi cui tenue/

Bermo XI
ritis tenebunt᷑. Mã ⁊ illa regeneratio vbi ſit
omniũ pſteritoꝝ remiſſio peccatoꝝ:in ſpiri-
tuſancto ſit: dicẽte dño: Hiſi quis renatꝰ fu/⸗
erit ex aq̃ ⁊ ſpũ: nõ põt introire ĩ regnũ dei.
Sʒz aliud ẽ naſci de ſpũ:alið paſci de ſpũ:ſiẽ
aliud ẽ naſci de carne: qð fit cũ parit mater:

JYob. z.

aliud paſci de carne: qð fit cũ lactat infantẽ

ad h̊ cõuerſuʒ vt cũ voluptate biberet vnde
natus eſt vt viueret:vt inde accipiat viuen
di alimentũ vnde accepit naſcẽdi initium.
Pꝛimũ itaq; credentiũ beneſiciũ ẽ benigni/
tatis dei: in ſpũſancto remiſſio peccatoꝛũ.
Vnge ita cępit et pᷣdicatio Johis baptiſtę:
qui pᷣcurſoꝛ dñi miſſus eſt.Sic em̃ ſcriptũ ẽ:
In diebus illis venit Johanes baptiſta p⸗ Watt. z.
dicans in deſerto iudeę ⁊ dicens: Pęnitẽtis
agite:aſpꝛopinquabit em̃ regnũ celoꝛũ. Ait
aũt iohanes inter cetera quę locutus eſt ad
eos qui venerũt vt ab illo baptiʒarẽt᷑: Ego Abis

quidẽ vos baptiʒo aqua in pęnitẽtia:qͥ aũt
vẽturꝰ ẽ poſt me foꝛtioꝛ meẽ:cuiꝰ nõ ſum di
gncalcia mẽta poꝛtare. Ievos baptiʒzabit
iſpũſancto ⁊ igni.Ait ⁊ dñs: Johes qͥdẽ ba Actj.r.

ptiʒauit aq̃: vos aũt baptizabimini ſpũſan
cto nõ poſt multos hos dies:quẽ accepturi
eſtis vſq; ad pentecoſten. & aũt dicit Jo/

hanes: Et igni: q;uis poſſit itelligi ⁊ tribuia
tio quã ꝓ noie xpi credẽtes fuerat ꝑpeſſuri:

tñ nõ ab re eſt eũdeʒ ſpmſanctũ etiã nomie
ignis ſignificatũ videri. Pꝛopter qð ⁊ in ad
uentu eius dictũ eſt: Viię ſũt illis linguę di Actj.2.
uiſę velut ignis:qui ⁊ inſedit ſuꝑ vnũquẽqᷓ;
eoꝝ.hinc ⁊ ipſe dñs ait: Ignẽ veni mittere Lud.i2.
in mundũ.hinc ⁊ aplus ait:Spũ feruẽtes: Ro.i2.
qm̃ hinc feruet charitas. Diffundit᷑ quippe ĩ Bo.ʒ.
coꝛdibꝰ nr̃is ꝑ ſpm̃ſanctũ qui datꝰẽ nobis.
Cui feruoꝛi ↄtrariũ eſt qð dñs ait: Refrige/ Matth. 24.

ſcet charitas multoꝝ. Sed pfecta charitas:

ꝑfectũ donũ eſt ſpũſſancti. Pꝛius eſt aũt il/
lud qð ad remiſſioneʒ ꝑtinet peccatoꝝ: per
qð bñficiũ eruimur de poteſtate tenebꝛarũ: Coł.r.
⁊ pnceps huiꝰ mũdi mittit᷑ foꝛas ſide nr̃a: q Jobᷣ.12.
oꝑat᷑᷑ in filijs inſidelitatis: nulla alia niſi ſo/ Epbᷣ.2.
cietate ⁊ obligatiõe peccati. In ſpũ em̃ ſctõ
quo in vnum dei pꝓplłus cõgregat᷑ eijcit᷑ ſpũs
imũdus: qui iĩ ſeipᷣm diuiſus eſt. Cõtra hoc
donũ gratuitũ: cõtra iſtã dei gratiã loquit
coꝛ impęnitẽs. Apſa impęnitẽtia eſt ſoũ
blaſphemia:quę nõ remittẽt᷑ nec i
lo neq; in futuro.Cõtra ſpm̃ em̃ ſanctũ quo
baptizant᷑ quoꝛũ peccata oĩa dimittunt᷑: et
quẽ accepit eccleſia:vt cui dimiſerit peccata

ſei⸗ querit *

Beancti Auguſtini de verbis dſii
dimittunt᷑ ei:verbũ valde malũ ⁊ nimis im mittet᷑ ei:qui aũt dixerit cõtra ſom̃ſanctum D
piũ:ſiue cogitatiõe:ſiue etiã lingua ſua dic: nõ remittet᷑ ei neq; in hoc ſęculo neq; i futu/
. Ro. 2. quẽ patiẽtia dei cũ ad peęnitentiã adducat: ro. Heęc em̃ q́uis ꝓlixa ſit ⁊ pluribus verbis kan
4 ipe ᷣm duriciã coꝛdis ſui ⁊ coꝛ ipęnitẽs the · cõtexta ⁊ ꝓducta blaſphemia: ſolet tamen ſigtl
3 ſaurizat ſibi irã in die irę ⁊ reuelatõnis iuſti ſcriptura etiã multa verba verbũ appellare. Ulete
iudicij dei: qui reddet vnicuiq; iuxta opera MNeq; em̃ vnũ verbũ locutꝰ ẽ quicũq; ꝓphe⸗/ nel
4 eius.hhęc ergo impęnitẽtia: Sic em̃ vno ali - ta:⁊ tamẽ ſic legit᷑: Nerbũ qð factũ ẽ ad illũ co
quo nomie poſſumꝰ vtcũq; apellare ⁊ blaſ/ vxel ad illũ ꝓphetã.Et aplus: Pꝛeſdyteri in/ i. Cimoth.5. gudi
phemiã ⁊ verbũ ↄtra ſpmſanctũ qð remiſſi-⸗ quit duplici honoꝛe honoꝛent᷑:maxie quila utl
. onẽ nõ habet in ęternũ:hęc inquã impęnitẽ boꝛãt in verbo ⁊ doctrina.Mõ ait in verbis nſei
“ tia ↄtra quã clamabat ⁊ pco ⁊ iudex dicẽteſ: ſed in verbo.Et ſanctꝰ Jacobus:Eſtote in/ Jacobi.i. ſanse
Mattb. . et· ¶. Peęnitẽtiã agite:appꝛopinquabit em regnũ quit factoꝛes verbi:⁊ nõ auditoꝛes tm̃. Noõ Muce
. . cęloꝝ:cõtra quã dñs os euãgelicę pſᷣdicatio/ ait ⁊ ipᷣe verboꝝ ſed verbi:qᷓ;uis tam multa Auals
. nis aperuit: ⁊23 quã ipſum euangeliũ ĩ toto verba de ſcripturis ſanctis ĩ eccleſia celebꝛit ninitat
ooꝛbe ſdicãdũ eſſe pᷣdixit:vbi poſtea q; reſux ⁊ ſolẽniter legant᷑:dicant᷑:audiant᷑. Sicut g̊ lockp
Zud.24. rexit a moꝛtuiſ:ait diſcipuł:&poꝛtebat pati quãtocũq; tempoꝛe quiſq; noſtrũ in dican dictüe
xpᷣm ⁊ reſurgere a moꝛtuis t᷑tio die: ⁊ ᷣdica / do eudãgelio laboꝛauerit:nõ verboꝝ ſed vᷣbi lchebee
ri ĩ noĩe eiꝰ pęnitentiã ⁊ remiſſionẽ peccato/ dicit᷑ dicatoꝛ:⁊ quãtocũq; tempoꝛe quiſq; flübon
rũ ꝑ om̃s gentes incipiẽtibꝰ ab hieruſalem. veſtrũ noſtrã pſdicationẽ diligenter atq; in/ lu i⸗
Hhęc oĩno impęnitẽtia nõ habet remiſſionẽ è ſtanter audierit:nõ verboꝝ ſed verbi audi/ Mooca
neq; in hoc ſeculo neq; in futuro:q; pęgniten endi ſtudioſiſſimꝰnuncupat᷑: Ita eo moꝛe q Umng cligelt
. tia impetrat remiſſionẽ in hoc ſęculo ꝗͥ vale ſcripturę loquunt᷑ ⁊ queʒ nouit eccleſiaſtica lsbon
3 NLat in futuro: Sed iſta impęniutẽtia vel coꝛ im coõſuetudo:quiſqs vniuerſa ſua vita q̃ iſtaʒ RPheomau
2 D K 2:ſen M). pęnitens q;diu quiſq; in hac carmne viuit:nõ gerit carnem: quãtalibet longitudine ꝓlon ymnp
r. r „d. ſ. poteſt iudicari. De nilo em̃ deſperandũ eſt gat᷑:quęcũq; verba vel oꝛe vel ſola cogitati inmnen
q́;diu patiẽtia dei ad pęnitẽtiã adducit:nec one locutus fuerit coꝛde impęnitẽti ↄtra re/ cnhe
Eʒecb.ʒʒ.ſde hac vita raꝑit impiũ: qui nõ moꝛtẽ vult miſſionẽ peccatoꝝ quę ſit in eccleſia: verbũ ſeuiae
impij:quãtum vt reuertat᷑ ⁊ viuat. Paganꝰ dicit ↄtra ſpmſanctũ. Ideo aũt nõ ſolũ ver naec
eſt hodie: vnde ſcis vtrũ ſit futurꝰ craſtino bum quod dictũ fuerit ↄtra ſiliũ homĩs:ſed con
xpᷣianus:? Judęus inſidelis eſt hodie: quid omne pꝛoꝛſus peccatũ ⁊ blaſphemia remit/ ninenu
ſi cras credat in xpo? heęreticus ẽ hodie: qd tet᷑ homibus: quia vbi hoc peccatũ nõ fue/ ſtcondn
„ ſi cras ſeqt catholicã veritatẽ? Sciſmaticꝰ ẽ rit coꝛdis ipęnitentis cõtra ſpmſanctũ:quo kn
hodie:qd ſi cras amplectat᷑ catholicã pacẽ? in eccleſia peccata ſoluunt᷑: cũcta alia d dimit Niis utrbie
Quid ſi iſti quos in quocũq; genere erroꝛis tunt᷑.Quõ autẽ hoc dimittit᷑:qð etiã remiſ/Mρ haacntin
notasz tanq; deſperatiſſimos dãnas:ante/ ſionẽ impedit alioꝛũ? Omnia ergo dimittũ⸗/ ſohonne
qᷓ; finiãt iſtam vitam agant pęnitentiã ⁊ in tur eis:in qbus non eſt qð nunq;; dimittet᷑. lins pi e
ueyhiant vera vitã in futuro? Pꝛoinde frs In qᷣbus eſt autẽ: quõ hoc nunq; dimittit᷑: nn
on etiã ad hoc vos admoneat qð ait apoſtolꝰ: nec alia dimittunt᷑:qꝛ oĩm remiſſio vinculo dei en
Cor.qꝙ. MNolite ante tempꝰ quicq; iudicare. hec em̃ iſtius impedit᷑. Nõ ergo ꝓpterea quicunq; . auch
blaſphemia ſpũs cui nunq; ẽ vlla remiſſio: dicxerit cõtra ſpmſanctũ non remittet᷑ ei:qᷣa ſehn
quon nẽ ſed quãdam intelleximus in trinitate maioꝛẽ filio ſpũſſanctus: quod hinte
eãq; ꝑſeuerantẽ duriciã coꝛdis impęnitẽtis nullus vnq; vel hęreticus dixit:ſed quoniã R
vel diximus vel inuenim vel etiã quãtum quiſqs reſtiterit veritati: ⁊ blaſphemauerit W
exiſtimauimoſtendimꝰ: nõ poteſt in quo; veritatẽ: qð eſt xp̃s:etiã poſt tantã ſui di⸗ lmini
vt diximus dũ in hac adhuc vita eſt depꝛe cationẽ apud homies: vt verbũ caro fieret Job.x ilnß nachlg⸗
hendi. Qð nõ ideo videat᷑ abſurdũ:qꝛ cum ⁊habitaret in nobis:qð eſt filius homis:id . llun
homo vſq; in finẽ huiꝰ vitę in dura impęni/ eſt ipᷣe xp̃ᷣs: ſi non dixerit verbũ illud coꝛdis Mhg⸗
tentia pſęuerans: diu multũq; loquat᷑ adũ, impęnitentis contra ſpmſanctũ:de quo di/ teryeſen
ſus hanc gratiã ſpũſſancti: euãgeliũ tamen ctum eſt: Qui non renatus fuerit er aqua ⁊ Jo. ullon
tam longã cõtradictionẽ coꝛdis impęniten / ſpũ:⁊ de quo item dictum eſt: Accipite ſpiri Job.20 lllglsd
tis:q̃ſi bꝛeue aliqð verbũ appellauit dicens: tũſanctũ:ſi cui dimiſeritis peccata dimittũ/ ii w.din
Quicũq; dixerit verbũ ↄtra ſiliũ homis:re/ tur ei:id eſt ſi pęnituerit eum:accipiet ꝑ hoc nat

lchne inte

dusee hui qð verbũ dixit cõtra ſiliũ homis: quia
Arnnn peccato ignoꝛatie ſiue cõtumacie vel cuiuſ/
inle cũq; blaſphemie nõ addidit peccatũ impx⸗
nitẽtie cõtra donũ dei ⁊ gratiã regeneratio
id nis vel recõciliationis quę ſit in eccleſia ſpũ
— ſancto. Pꝛoinde nec illud ſentienduʒ eſt: ꝙ
agl quida putant ideo remitti verbuz qð dicit
. iu CECEltrxa filiũ homis: nõ remitti aũt qð dicit᷑ cõ
e 6 tra ſpm̃ſanctũ:quia ꝓpter ſuſceptã carnem
Tlonin hui factus eſt filius homĩis xpᷣs:qua carne vtiq;
ulſ hi maioꝛ eſt ſpũſſanctus:qui ſubſtantia ꝓpꝛia
dunnuln ęqualis eſt patri ⁊ vnigenito ſilio ſᷣm eiꝰ di/
Kſacceht uinitatẽ:ſᷣm quã ⁊ ipᷣe vnigenit filius ęqua
nk S lis eſt patri ⁊ ſpũiſancto.Nã ſi hoc ꝓpterea
bUinßn dictũ eſſet: ꝓfecto de omi blaſphemia tace/
op ſckzbi ret᷑: hęc ſola irremiſſibilis videret᷑:quę ↄtra
vore gulg filiũ homis dicit᷑ quaſi cũ homo ſolus puta
Ueratgnn tur. Cũ vᷣo ſmiſſum ſit om̃e peccatũ:⁊ blaſ/
Vatbieuci phemia remittet᷑ homibꝰ:qð etiã apud aliũ
eonaeij Marci./ 5, euãgeliſtã ita impoſitũ ẽ: Oia dimittent᷑ fi/
Aeſatien lijs hominũ peccata ⁊ blaſphemieę qᷣbꝰ blaſ/
in qcz phemauerint: ꝓculdubio ⁊ illa blaſphemia
ucine gon ꝗotra patrẽ dicit᷑ iſta generalitate ↄcludit᷑:
glacogtu ⁊ tamẽ hęc ſola irremiſſibilis definit᷑ ꝗ̊ dicit
letiamde cõtra ſpmſanctũ. Mũquid nã ⁊ pater foꝛmã
ela: vabi ſerui accepit:qua ſit maioꝛ ſpũſſanctꝰ: Non
Nͦlü⸗ vtiq;: ſed ideo poſt vniuerſalẽ cõmemoꝛati/
honisſel onẽ omniũ peccatoꝛũ omniſq; blaſphemię
emia enit eminẽtius voluit expꝛimere blaſphemiã ꝗᷓ
atäoſte ſfit contra filiũ homis:qꝛ etiã ſi in illo pecca/
ſneni to fuerint homines obligati: qð cõmemoꝛa
ade J05. 15. uit vbi ait: St nõ veniſſẽ ⁊ locutꝰ eis fuiſſẽ:
Satieni⸗ peccatũ nõ haberẽt: qð etiã in euãgelio ſᷣm
6 diiri⸗ iohannẽ valde graue oſtẽdit eſſe peccatum:
zininc. Joh. 1c, vbi ait de ſpũſancto:cũ eum ſe miſſurã eſſe
irmini⸗ ꝓmitteret:ille arguet mundũ de peccato et
ſorung delluſticia 2 de iudicio. De peccato quidem
morh qꝛ nõ crediderũt in me:tamẽ ſi nõ dixerit il⸗
eaa lacoꝛdis impęnitétis duricia verbũ contra
me od ſppmſanctũ: etiã hoc qð dictũ eſt cõtra filiuʒ
u N homis remittet᷑. hic foꝛtaſſis aliqs quęrat
ſatg vtrũ tmmõ ſpũſſanctus peccata dimittat:
Dhenalif an ⁊ pater ⁊ filius: Reſpõdemus ꝙ ⁊ pater

nin nle Matth. 6. ⁊ fllius. Ipſe em̃ filiꝰde patre dicit:Si dimi
iaſeeritis peccata homib“: dimittet vobis 2 pa
gban ter veſter peccata veſtra. Cui nos quoq; di⸗
lud Abiõz cimus in oꝛatiõe dominica: Pater nr̃ qui es
in celis:Atq; inter cętera ⁊ hoc petimꝰ dicẽ/
nncn tes: Dimitte nobis debita nr̃a. De ſeipᷣo au
uhle, Matth.9. tem ait: Vt ſciatis ꝙ habeat ſiliꝰ homiĩis po⸗
teſtatẽ in terra dimittẽdi peccata.Si & inqs

In euangelio ſcõm Oattheñn Sermo XI

⁊ pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus dimittunt pec
cata:cur illa impenitẽtia quę nunq; dimitte
tur:tm̃mõ ad ſpũs blaſphemiã dicit᷑ ꝑtine⸗
re: tanq; ille qͥ hoc impęnitẽtię peccato fue/
rit obligatus:dono ſpũſſancti reſiſtere vide
atur: qð eo dono fiat remiſſio peccatoꝛum?

Abi ⁊ ego ꝗro:vtrũ xpᷣs eiecerit demonia:

an ⁊ pat᷑ ⁊ ſpirituſſanctꝰ? Si em̃ tmmõ xpᷣs:
q̃d eſt qð ipᷣe dicit: Pat᷑ autẽ in me manẽs: Job.i4.
ipᷣe facit oꝑa? Ita em̃ dictũ ẽ: Ipſe facit ope
ra:tanq; filius nõ faciat: ſed pater manens

i filio. Cur & alio loco dicit: Pater meꝰ vſq; ↄob. 5.

modo operat᷑: ⁊ ego operoꝛ? Et paulopoſt:

Ausecũq; em̃ ille fecerit:hęc ⁊ ſiliꝰ eius ſimi/ abis
liter facit. Qð alio loco dicit: Si opera non Job. i5.

feciſſem ĩ eis ꝗᷓ nemo alius fecit:ita dicit q̃ſi
ſolus faciat. Si autẽ hec ita dicunt᷑ vt tamẽ
inſeꝑabilia ſint opera patris:qͥd credenduʒ

eſt de ſpũſancto:niſi quia ⁊ ipᷣe pariter ope/

rat᷑: Ham in eo ipᷣo loco vnde exoꝛta eſt iſta

quęſtio quã diſcutimꝰ: cũ filius eijceret dę/

monia:ipᷣe tamen ait: Si ergo in ſpũſancto
eijcio demonia: igit᷑ puenit in vos regnum
dei. Hic foꝛte qͥs dicat ſom̃ſanctũ dari potiꝰ
a patre ⁊ filio q; ſua volũtate aliqͥd operari:
⁊ ad hoc ꝑtinere qð dictuʒ eſt: in ſpũſancto

eijcio dęmonia: qð non ipᷣe ſpũſſanctus ſed

xpᷣs id faceret ſpũ: vt ſic intelligat᷑ qð dictũ
eſt: i ſpũſancto eijcio:tanq; diceret᷑:ſpũ eij⸗
cio. Solent quippe ita loqui ſcripturę: Int/

fecerunt in gladio:id eſt gladio. Succende-
runt in igne:id eſt igni.Et accepit ieſus cul/ Joſue.O.

tros petrinos in qͥbus circumciderat filios
iſrł.Sed qui ꝓpterea demunt in ſpũſancto
ꝓpꝛiam poteſtatẽ:illud attendãt qð a wdf 0
dictum legit᷑: Spũs vbi vult ſpirat. IFllud Joᷣ.ʒ.
vo quod apoſtolꝰ ait: Omnia autẽ hęc ope i·Corj.ix.

rat᷑ vnus atq; idem ſpũs:verendum eſt ne
quiſq; arbitret᷑ ꝙ ea nõ operet᷑ pater ⁊ filiꝰ:
cum in eis operibus cõmemoꝛauit donatio

nes curationum ⁊ operatõnes virtutũ: vbi
eſt vtiq; ⁊ expulſio demonioꝝ. Cum vo ad/

—

iungit ⁊ dicit: Diuidẽs ꝓpꝛia vnicuiq; ꝓut Abis

vult:nõne manifeſtat etiam ſanctiſpũs po/
teſtatem: p a patre ⁊ filio plane indiuidua:
Si ergo hęc ita dicunt᷑:vt tamẽ inſeparabi/
lis intelligat᷑ operatio trinitatis:ita vt cum
operatio patris dicit᷑: non eã ſine ſilio ⁊ ſpi/
rituſancto intelligat᷑ operari: vt cum opera
tio filij non ſine patre ⁊ ſpũſancto:⁊ cũ ope⸗/
ratio ſpũſſancti non ſine patre et filio:ſatis

—

notũ eſt recte credẽtibus: vlł etiã vt poſſunt

c *

Gancti Auguſtini de verbis dſii

dñs ieſus ĩ ſpũſancto dęmones eijcit.Neq;

. loose
intelligẽtibus:⁊ illud ideo dictũ eſſe de pa/ em̃ ⁊ ſolꝰhoc implere nõ poterat: atq; illud iu
Job.l.· tre Ipᷣe facit oꝑa:ꝙ ab illo ſit etiã oꝛigo ope adiutoꝛiũ tanq; huic operi nõ ſufficiẽs aſſu/ uron
rũ:a quo ẽ exiſtẽtia cooperantiũ ꝑſonaꝝ:qꝛ mebat: ſed ſpm̃ diuiſuʒ in ſemetipᷣm eo ſpũ hn
⁊ filius de illo natus eſt:⁊ ſpũſſanctus pᷣnci- cõgruebat expelli: quẽ pater ⁊ filius indiui⸗ nop
paliter de illo ꝓcedit de quo natus eſt ſiliꝰ?: ſi in ſemetipſis cõiter habent.Sic ⁊ peccata Oicu
⁊ cũ quo illi cõis eſt idẽ ſpũs.Et illud quod quia pᷣter eccleſiã nõ dimittunt᷑:in eo ſpũ di Ntin
Johᷣ.I5. ait dñs:Si opera nõ feciſſem in eis nemo mitti opoꝛtebat:quo in vnũ eccleſia cõgre⸗ ſonar
alius fecit: non ad patrẽ vel ſpm̃ retuliſſe ꝓ gat᷑. Deniq; ſi quẽq; extra eccleſiã ſuoꝝ p/ ais ſihes
ei nõ ſint in illis operibus cooperati:ſed ad niteat pctõꝝ: ⁊ huiꝰ tanti peccati qð alienũ lepet
homies a quibꝰ legunt᷑ multa facta miracu/ eſt ab ecclia dei coꝛ impęnitens habeat: qͥd oter
la: ⁊ tamẽ a nullo quę filius fecit. Et qð ait ei ꝓdeſt illa pęnitẽtia:cũ iſto ſolũ verbũ di/ cin
1.Corj.I2. apłus de ſpũſancto:Oia autẽ hęc oꝑat᷑ vnꝰ cat ↄtra ſpmſanctũ:qð extraneũ ẽ ab ecclia: ife
atq; idẽ ſpũs:nõ ideo dictũ:qꝛ nõ ei coope // ꝗ accepit hoc donũ vt in ea ĩ ſpũſancto fiat 8 tei
rat᷑ pater et filiꝰ:ſed quia in his oꝑpibus non remiſſio pctõꝝ:Quã remiſſionẽ cũ trinitas .ſen.diſ. . u
ſunt multi ſed vnus ſpũs:⁊ in diuerſis ſuis faciat: ꝓpꝛie tamẽ ad ſpm̃ſanctũ intelligit᷑ rkertin vo 4
O oꝑationibus non eſt a ſe ipſe diuerſus.Hec ptinere. Ipᷣe em̃ eſt ſpũs adoptionis filioꝛũ Bo.S. ei
tamẽ inaniter ſed rationabiliter ⁊ veraciter in quo clamamꝰ:Abba pater: vt ei poſſinꝰ Ug⸗
dicit᷑ patrem dixiſſe:nõ filium ⁊ ſpm̃ſanctũ: dicere: Dimitte noſ debita nr̃a.Et in h̊ co/ Matth.. ccon
Zud.ʒ. Tu es filiꝰ meꝰ dilectꝰ: ĩ quo mihi cõplacui. gnoſcimꝰ:ſic dicit apłlus iohes:qm̃ xpᷣs ma / i. Joh.ʒ. bonſe
Sed hoc miraculũ de cęlo ſonabilis verbi: net in nobis de ſpũ quẽ dedit nobis: Ipſe So.S. hult
qᷓ;uis ad ꝑſonam patris tmmodo noſcamꝰ ſpuũs teſtimoniũ reddet ſpũi nr̃o:qꝛ ſumꝰ fi huete
ꝑtinere:cooperatos eſſe filium ⁊ ſpmſanctũ lij dei.Ad ipᷣm em̃ ꝑtinet ſocietas qua effici/ Urann
nõ negamus. Neq; em̃ quia tunc ſilius car- mur in vnũ coꝛpꝰ vnici filij dei. Vñ ſcriptũ tartg
nem poꝛtans cum hominibꝰ cõuerſabat᷑ in eſt:Si qua igit᷑ exhoꝛtatio in xpᷣo:ſi qð ſola Nbit.2. tmdie
terra:ideo nõ erat etiã ĩ ſinu pr̃is tanqᷓ; vni / tiũ charitatis: ſi qua ſocietas ſpũs. Pꝛopt 1n
genitũ verbũ:quãdo illa de nube vox facta hanc ſocietatẽ illi in quos pᷣmitus venit:lin atöͤ
eſt:aut ſapiẽter ⁊ ſpiritalit᷑ credi poteſt: deũ guis omniũ gentiũ ſunt locuti:qꝛ ꝑ linguas hunin
patrem operationẽ verboꝝ ſuoꝛum ſonan / conſociatioꝛ eſt ſocietas generis hũani.Sic eſſeag
tiũ atq; tranſeuntiũ a ſuę ſapientię ſuiq; ſpi opoꝛtebat ꝑ linguas omniũ gentiũ ſigniſi Uckin
ritus cooperatiõe ſeparaſſe. Eodem modo cari iſtã ſocietatẽ filioꝛũ dei membꝛoꝝ xpᷣi gebon
cuz rectiſſime dicamꝰ: non patrẽ nec ſpiritũ futurã in oĩbꝰ gentibꝰ:vt quẽadmodũ tunc ſuitab
Matth.i4. ſanctũ:ſed filiuʒ ſuꝑ mare ambulaſſe:cuius ille apparebat accepiſſe ſpmſanctũ qͥ loq̃bat᷑ Geſun
vnius caro erat illa ⁊ plantę fluctibꝰ innitẽ linguis oĩm gentiũ: ita ſe nũc ille agnoſcat leptöe
tes: illud tamẽ opus tanti miraculi patrẽ et accepiſſe ſpm̃ſanctuʒ qͥ tenet᷑ vinculo pacis bates.
ſomſanctum cooperatos eſſe quis abnuat? eccleſię:ꝗ̃ diffundit᷑ in oibꝰ gentibꝰ. Vñ diẽ ſaeneo
Sic em̃ ⁊ ſolũ filiũ veriſſime dicimus:ipſam aplus:Studẽtes ſeruare vnitatẽ ſpũs ĩ vin Epbv.⸗. Hheccki⸗
ſuſcepiſſe carnem: nõ patrẽ aut ſpmſanctũ: culo pacis. aũt ſit ipᷣe ſpũs patris:ipᷣe fi- Pp Unlest⸗
⁊ tamẽ hãc incarnationẽ ad ſolũ filiũ ꝑtinẽ/ lius dicit: De patre ꝓcedit.Et alio loco:Nõ s.ns. „
tem: quiſquis negat cooperatũ patrem aut em̃ vos eſtis qͥ loqͥmini: ſed ſpũs pfis veſtrito.. (enty
ſpm̃ſanctũ nõ recte ſapit. Iteʒ dicimus: nec qloquit᷑ ĩ vobis. vo ipſe ſit ⁊ ſpũs ſilij: eenni
Matttʒ. ʒ. Patrẽ nec filiũ:ſed ſolũ ſpmſanctũ ⁊ in colũ/ aplus dic: Miſit deꝰ ſpm̃ filij ſui ĩ coꝛda ve/ Sal. 4 icgohil
Actj.⁊. bę ſpecie:⁊ in linguis velut igneis aparuiſ ſtra:clamantẽ abba pater:hoc ẽ clamare fa⸗ kinsdin
ſe ⁊ ſediſſe:ꝓnunciare illis in quos venerat cientẽ. Nos em̃ clamamꝰ:ſ in illo:id eſt ipo toit⸗
multis⁊ varijs linguis magnalia dei:a quo diffundente charitatẽ in coꝛdibꝰ nr̃is:ſine q̃ lintcs
tamẽ miraculo ad ſolũ ſpmſanctũ ꝑtinẽte: inanit clamat quicũq; clamat. Vñ itẽ dicit: lllimen
cooperationẽ pf̃is ⁊ verbi vnigeniti ſepara Quiſqᷣs aũt ſpm̃ xpᷣi nõ habet: hic nõ ẽ eiꝰ. Ro. S tehgte⸗
re nõ poſſumꝰ. Ita quoq; ſinguloꝝ in trini, Ad quẽ & in trinitate ꝓpꝛie ꝑtineret huiꝰ cõ pallan
tate opera trinitas operat᷑: vnicuiq; operã/ munio ſocietatis: niſi ad eũ ſpm̃ qͥ eſt pfi fi/ izinaepi⸗
te:cooperãtibus duobus: cõueniente in tri lioq; cõis: hũc ſpm̃ ꝙ illi nõ habeãt qͥ ſunt ſpüsdei
bus agendi cõcoꝛdia:non in vno deſficiente ab ecclia ſegregati: Judas aplus aꝑtiſſime nönce
efficacia pagendi. Quę cũ ita ſint: hincẽ j declarauit dicẽs: Qui ſeipᷣos ſegregãt:ani/ Jnde.:. ſiͦni
males:ſpm̃ nõ hñtes. Vñ in ipᷣa ecclia etiaʒ

:mgl
ſcintin
iöneri
flusinri
Bigan
nedhhni
eſi 6
eiſung,
Cngtli
shebent
dlcpeniz
Meüitha
ilpülmepi
imnicämminder
nniinulct
pronsfiei
Naieſn

ni. Einbode
4

1
1

egütien N
rwobis: en
iiinglini
Ccnsclrefic⸗
der Viſcion⸗
ntzolglrt
nsſpis Pon
mimsvenrin
migglug
nenshüan Ne
ügmi ſgi
atwenvorpe

gintntim.

itnnietihi
riülleh
ni naloha⸗
amid⸗Giol
nihieſnint/
inmoff/

taiiaa fii⸗ ,.

Gifie
uicrſe⸗N
thriamtn
Sünͤckii
ulriiuſl

u Nitieim

In euangelio ſcðm attheũ Sermo XI

illos qui ꝑ noĩa hominũ qᷓuis invnitate eiꝰ

ↄſtitutoꝝ quędã ſciſmata moliebant᷑: Pau

1. Corj.2. lus aplłus arguẽs iter cętera ait: Aialis aũt

1. Corl.5.

hõ nõ ꝑcipit ꝗ̊ ſi ſpũs dei: ſtulticia em̃ ẽ illi
⁊ nõ põt intelligere qm̃ ſpiritalit᷑ dij-udicat᷑.
Oñdit qͥd dixerit:MHõ ꝑcipit:id ẽ ſciaʒ nõ ca
pit vᷣbi. hos ĩ ecclia cõſtitutos ꝑuulos diẽ:
nonduʒ ſpiritales adhuc carnales: ⁊ lacte
alẽdos nõ eſca: Quaſi paruulis inqͥt in xpᷣo
lac vobis potũ dedi nõ eſcã.Nonduʒ enim

poteratis:ſᷣ nec adhuc quidẽ poteſtis. Vbi

dicit᷑: Mõdũ vel nõ adhuc: ꝓfecto nõ deſpe-
rat᷑:ſᷣ eo tendit᷑ vt ſit aliqũ qð nõdũ eſt. Ad
huc em̃ eſtis inqͥt carnaleſ.Et oñdẽs vñ ſint
carnales:Cũ em̃ ſit inqͥt iter vos ęmulatio:
nõne carnales eſtis:⁊ ſ̃m carnẽ ambulatis:
Atq; idipᷣm planiꝰ aꝑiens:Cũ em̃ qᷣs dicat:

Ego inqᷣt ſum pauli: alius aũt apollo:nõne

homies eſtis? Quid &ůᷣ eſt apollo? QAuid aũt

paulꝰ? AMiſtri xpᷣi ꝑ às credidiſtis.hhi g:id ẽ⸗

paulꝰ apollo:cõcoꝛdes erãt in vnitate ſpi/

ritꝰ: ĩ vinculo pacl:⁊ tñ qꝛ eos iſti int᷑ ſe diui

dere ⁊ ꝓ altero inflari aduerſus alterũ cępe-/
rant:dicunt᷑ ⁊ homies carnales ⁊ animales:
nõvalẽtes ꝑcipere q ſunt ſpũs dei:Et tamẽ
qꝛ nõ ſunt ab ecclia ſegregati:paruuli axel/

lant᷑ in xpo: quos vtiq; vel angelos vl deos
elſſe cupiebat quos arguebat:qꝛ hoĩes erãt:

id eſt in his cõtentiõibus nõ ꝗᷓ dei ſunt: ſed
quę hominũ ſunt ſapiebãt. De illis vᷣo qui

ſuunt ab eccleſia ſegregati:nõ dictum eſt: ea

quę ſunt ſpũs nõ ꝑcipiẽtes:ne ad ſciẽtię per
ceptõeʒ referrent᷑:ſed dictũ eſt:ſpm̃ non ha/
bẽtes. Mõ eſt aũt cõſequẽs:vt qͥ habet etiã
ſciendo ꝑcipiat qð habet. habẽt & iſtũ ſpm̃
in eccłia cõſtituti paruuli in xpᷣo:adhuc ani/
males:adhuc carnales:qͥd habeant ꝑcipere
nõ valẽtes:id eſt intelligere⁊ noſſe.MNã quõ
eſſent paruuli in xpᷣo: niſi renati ex ſpũſctõ⸗
Mec mirũ videri debet ꝙ qͥſq; aliqͥd habet:

⁊ qð habet ignoꝛat. At em̃ taceã de omipo/

tẽtis diuinitate atq; incõmutabilis trinita/
tis vnitate:quis facile ſciẽtia ꝑcipit quid ſit

aĩa:⁊ qͥs nõ habet animã? Poſtremovt cer-

tiſſime nouerimꝰ ꝙ paruuli in xpᷣo nõ ꝑcipiẽ
tes quę ſunt ſpũs dei:habẽt tamẽ ſpm̃ dei:
paulopoſt intueamur quẽadmodũ eoſipos

Abis increpãs ait:Heſcitis qꝛ templũ dei eſtis: ⁊

ſpũs dei habitat in vobis: hoc vtiq; nullo
mõ diceret ab eccłia ſegregatis: qͥ dicti ſunt

QA ſpm̃ nõ habẽtes.Sed nec ille dicẽdꝰẽ eſſe in

ecclłia:⁊ ad iſtã ſocietatẽ ſpũs ꝑtinere:qͥ oui

X

bus xpᷣi coꝛpoꝛali tm̃ cõmixtione ficto coꝛde

miſcet᷑. Sanctꝰ em̃ ſpũs diſciplinę fugiet fi / Sap̃.t·

ctũ. Quapꝛopt qᷣcũq; iĩ ſciſmatic vł heretic!
cõgregatiõibus vel potiꝰ ſegregatiõib re/
eli ſimiles qui ᷣm carnẽ nat ẽ abꝛaę:nõ ſᷣm
iſaac qͥ ̃m ſpm̃ qꝛ ꝑ repꝛomiſſionẽ: tñ cũ ad

catholicã fidẽ veniũt ⁊ ſocietati ſpũs aggre

gat᷑:quẽ foꝛis ꝓculdubio ñ hẽbãt:nõ eis re/
petit᷑ lauacrũ carnis. Hõ em̃ defuit etiã fo⸗
ris poſitis iſta foꝛma pietatis: ſᷣ accedit eis
queę niſi intꝰ nõ põt dari vnitas ſpũs i vin/

culo pacis. Tales quippe erãt anteq; catho/

lici eſſent: de qualibꝰ dicit aplus: Habẽtes
foꝛmã pietatis:virtutẽ aũt eius abnegãteſ.

nati baptiʒzant᷑:q;uis ñ ſint ſpũ:tãq; hiſma / SGał.A/

2. Timotb. z.

Poteſt em̃ eſſeviſibilis foꝛma palmitis etiö

Ster vitẽ: pᷣ iuiſibilis vita radicis haberi nõ .
poteſt niſi in vite. Pꝛoinde coꝛꝑalia ſacra i·q.i. coꝛpalis

mẽta quę poꝛtant ⁊ celebꝛant etiã ſegregati

ab vnitate coꝛꝑis xpᷣi: foꝛmã poſſũt exhibe⸗/

re pietatis. Virtus em̃ pietatis inuiſibilis⁊
ſpiritalis: ita in eis nõ põt eſſe:quẽadmodũ
ſenſus nõ ſequit᷑ homis mẽbꝛũ qñ amputat᷑

a coꝛꝑe. Que cũ ita ſint: remiſſio peccatoꝛũ
qm̃ non dat᷑ niſi in ſpũſancto:in illa eccleſia

tantũmõ dari põt:quę habet ſpmſanctum.

Hoc em̃ fit remiſſione peccatoꝝ: ne pᷣnceps
peccati ſpũs qͥ in ſeipᷣm diuiſus eſt regnet in
nobis:vt eruti a poteſtate ſpũs ĩmundi:tẽ/

plũ deiceps efficiamur ſanctiſpũs: ⁊ a q můũ
damur accipiẽdo idulgẽtiã: ipᷣm accipiam2

habitatoꝛẽ ad faciendã:augendam: ꝑficien
dãq; iuſticiã.Hã ⁊ in pᷣmo eiꝰ aduẽtu cuʒ hi
q eũ acceperãt linguis oĩm gentiũ loq̃rent᷑:

⁊ ſtupentes eos qͥ aderãt alloqueret᷑ aplus

petrus:cõpuncti ſunt coꝛde:⁊ dixerũt ad pe
trũ ⁊ ad apłlos:Quid g faciemꝰ frẽs:mõſtra
te nobis?:Et dixit petrꝰ ad eos:Agite pęni/
tentiã:⁊ baptiʒzet᷑ vnuſqᷣſq; vr̃m in noĩe ieſu
xpᷣi in remiſſionẽ pctõꝝ: ⁊ accipietis donuʒ
ſpũſſancti. Vtiq; in eccłia vtrũq; factũ:id ẽ
⁊ peccatoꝝ remiſſio:⁊ doni huiꝰ acceptio in
qua erat ſpũſſanctꝰ. Ideo aũt in nomie ieſu

pater. Inſeꝑabilis quippe eſt habitatio quo

rum inſeꝑabilis operatio: ſed ſigillatim plę
rũq; ꝑ creaturę ſigniſicationes non ꝑ ſuam

ſubſtantiã demonſtrant᷑: ſicut ſua tempoꝛũ
ſpacia ſyllabis occupãtibꝰ ſeparatim voce

xꝑpᷣi:qꝛ cũ eundẽ ſpmſanctũ ꝓmitteret:queʒ Jobᷣ.iA.
mittit inqᷣt pr̃ in nomie meo. Neq; em̃ habi
tat ĩ quoq; ſpũſſanctus ſine patre ⁊ filio: ſic
nec filiꝰſine patre ⁊ ſpũſancto: nec ſine illis

Gancti Auguſtini de verbis dſii

pꝓnũciant᷑: nec tamẽ a ſeipſis vllis interual/
lis momentiſq; tempoꝛũ ſeparant᷑.MNon em̃
vnq; dici poſſunt ſimul: cum eſſe nõ poſſint
niſi ſemꝑ ſimul. Sed vt iã nõ ſemel diximꝰ:
ideo remiſſio peccatoꝝ qua in ſe diuiſi ſpũs
euertit᷑ ⁊ expellit᷑ regnũ:ideo ſocietas vnita
tis eccleſię dei extra quã nõ fit ipſa remiſſio
peccatoꝝ: tanq; ꝓpꝛiũ eſt opus ſpũſſancti:
patre ſane ⁊ filio cooperãtibus: quia ſocie/
tas ẽ quodãmõ patris ⁊ filij ie ſpũſſanctꝰ.
Nã pater nõ cõmuniter habet᷑ pater a filio
⁊ ſpũſancto:qꝛ nõ eſt pater amboꝛũ.Et filiꝰ
nõ cõmunit habet᷑ filiꝰ a patre ⁊ ſpũſancto:
dqꝛ nõ ẽ filiꝰ amboꝝ. Spũs aũt ſanctꝰ cõmu
niter habet᷑ a patre ⁊ filio: qꝛ ſpũs eſt vnus
amboꝝ. Quiiqͥs igit᷑ reus fuerit impęniten
tię cõtra ſpm̃ in quovnitas ⁊ ſocietas cõmu
nionis cõgregat᷑ eccłię: nunqᷓ; illi remittet᷑:
qꝛ hoc ſibi clauſit vbi remittit᷑: ⁊ merito dã/
nabit᷑ cũ ſpũ qui in ſeipᷣm diuiſus eſt: diuiſꝰ
⁊ ipᷣe cõtra ſpm̃ſanctũ qui in ſeipᷣm diuiſus
R nõ eſt. Hocipſũ ⁊ euãgelica teſtimonia nos
admonent:ſi ea ꝑſcrutamur attẽtius. Ham
⁊ ſm lucã quidẽ nõ ibi hec dicit dñs: vbi re⸗
ſpõdet eis qͥ dixerũt ꝙ in pncipe demonio/
rũ eijcit demones:nõ ei remitti qui blaſphe
mauerit in ſpmſanctũ. Vnde aparet nõ ſe /
mel a dño dictũ hoc:ſed ibi quoq; nõ negli/
gent ſᷣtereundũ quo loco dictũ ſit. Loqbat᷑

enim de his qui eũ cõfeſſi eſſent vel negarẽt

Zud.i2. coꝛã hominibꝰ:vbi ait:Dico aũt vobis:qui

cũq; ↄfeſſus fuerit me coꝛã hominibꝰ: ⁊ flliꝰ
homis conſitebit᷑ illũ coꝛã angelis dei.QAui
aũt negauerit eũ coꝛã homibus:denegabit
coꝛã angelis. Et ne ex h apli petri deſpera/
ret᷑ ſalus qui eũ coꝛã homibꝰ ter negauit:cõ
tinuo ſubiecit: Et ois qui dicit verbũ ĩ filiũ
homis remittet᷑ ei:ei autẽ qui in ſvmſanctũ

blaſphemauerit non remittet᷑: illa ſcʒ blaſ/
phemia coꝛdis impęnitentis qua reſiſtit᷑ re

miſſioni peccatoꝝ quę fit in ecclia ꝑ ſpiritũ⸗
ſanctũ.Quã blaſphemiã petrus nõ habuit

Matth.26. queʒ mox pęnituit qñ amare fleuit: victoq;

ſpũ qui in ſeipᷣm diuiſus eſt:⁊ qui eũ veran/

Zudj.22. dũ popoſcerat:cõtra quẽ ꝓ illo dñs rogauit

ne deſiceret fides eius. Accepit etiã ipſũ cui

nõ reſtitit ſpm̃ſanctũ: vt nõ ſolũ ei remitte-

ret᷑ peccatũ:ſed ꝑ eũ pᷣdicaret᷑ ⁊ daret᷑ remiſ/
ſio peccatoꝝ. Apud duos aũt alios euange
liſtas qð narrat᷑ vt de blaſphemia ſpũs hęc
ſentẽtia diceret᷑: cauſa extitit ex cõmemoꝛa/

tione ſpũs immũdi: qui in ſeipᷣm diuiſus ẽ.

Dictũ enim erat de domino: in pᷣncipe deę
monioꝝ eijceret demones. Jpße ſe dñs ait in
ſpũſancto eijcere demones: vt ſpũs qui nõ
eſt in ſe diuiſus:eum qui in ſe diuiſus ẽ vin/
cat atq; eijciat: Alle aũt homo in eius ꝑditi
one maneat:qui in hui?qui in ſe diuiſus nõ
eſt pacẽ ꝑ impęnitentiã tranſire detractat.

lhoc em marcꝰ ita narrat: Amẽ dico vobis: Marci.ʒ.

qꝛ oĩia dimittunt᷑ hominibus peccata⁊ blaſ/
phemię quibꝰ blaſphemauerint: qui auteʒ

blaſphemauerit in ſpm̃ſanctũ nõ habet re/
miſſionẽ in ęternũ: ſed reus erit ęterni deli⸗

cti. ęc verba dñi cũ dixiſſet: ſua deinde cõ
iunxit dicẽs:qm̃ dicebãt ſpm immũduʒ ha/
bet: vt oſtẽderet hinc fuiſſe exoꝛtã cauſam:
vt hoc diceret:eo ꝙ dixiſſent eũ ĩ beelʒebub
pᷣncipe demonioꝝ demones pellere:non qꝛ

eſſet blaſphemia quę nõ remittit᷑:cuʒ ⁊ hec

remittat᷑ ſi recta pgnitentia cõſequat᷑:ſed ꝙ

o hinc vt dixi cauſa extitit:vt a dño illa ſentẽ

tia ꝓferret᷑: facta mẽtiõe ſpũs immũdi quẽ
aduerſũ ſeipᷣm diuiſũ dñs oſtẽdit ꝓpter ſpi/
ritũſanctũ:qui nõ ſolũ aduerſum ſe diuiſus
nõ eſt: ſᷣ᷑ etiã quos colligit efficit indiuiſos:
peccata ꝗ̊ adũſum ſe diuiſa ſunt dimittẽdo:
eoſq; mũdatos inhabitando: vt ſit quẽad/

modũ ſcriptũ eſt in actibꝰ apłoꝛũ: multitu/ Actj.4.

dinis credentiũ coꝛ vnuʒ ⁊ anima vna. Cui
dono remiſſionis nõ reſiſtit:niſi qui duriciã

coꝛdis impęnitẽtis habuerit.Mã ⁊ alio loco Zob.s.

dixerũt iudęi de dño: ꝙ dęmoniũ haberet:
nec tamẽ ibi aliqᷣd dixit de blaſpemia ſpũſ/
ſancti:qm̃ nõ ita obiecerũt ſpm̃ imundũ:vt
in ſe diuiſus ex oꝛe ipᷣoꝝ poſſit oſtendi:ſicut

beelʒebub a quo eijci demones poſſe dixe⸗
runt. In hac vo lectõne ſᷣm matthęũ multo
manifeſtius aperuit dñs qð hic vellet intel/

ligi: id eſt ꝙ ipᷣe dicat verbũ ↄtra ſpm̃ſanctũ
qui vnitati eccleſię coꝛde impęnitẽti reſiſtit:

vbi in ſpũſancto fit remiſſio peccatoꝝ. hHũc g

em̃ ſom̃ nõ habẽt:vt iam dictũ eſt:qui etiaʒ
xpᷣi ſacramẽta poꝛtãtes atq; tractantes: ab
eius cõgregatõe ſeiuncti ſunt.MNã vbi dixit
de diuiſione ſathanę aduerſus ſathanan: ꝙ
ipſe in ſpũſancto eijceret demones: vtiq; in
ſpũ qui nõ eſt aduerſus ſeipſum:ſicut ille di
uiſus:ibi cõtinuo ne ꝑ illos qui ſub nomine
xpᷣi extra eius ouile cõuenticula ſua congre/
gant:quiſq; putaret etiam regnũ xpᷣi aduer

.

egico
i ſub
eblel
hlſpe
ſuſi⸗
ſſtch
umi⸗
t
habe
ſoo nol
etani
gnbeß
ſungoc
lusſpie
tuudl
rerſedt
göl,
nicus
6phn
gloſcan
Mllleen
aitio⸗
xgric
Mudinun
püſane
gegupi⸗
Aeftne
ſor
Pirſin
logvetin
6ſoei
luitde
ehzy herſnsſi
(Kiſnoi
deaſtenn
geccrade
hucdone
Uatirä⸗
„ (nßtir
Gtti:at
berdion
Wene
fnai⸗
ſrit
icie⸗ M
fequoy⸗

1

ſum ſe eſſe diuiſum: Qui nõ eſt mecũ inqt õ Mattb.i2. itnl

me eſt: ⁊ qui non cõgregat mecũ ſpargit: vt
illos oſtẽderet ad ſe nõ ꝑtinere:qui extra cõ⸗

mlan
Ren 4

In euangelio ſcðm Oattheũ Sermo XII

ſchen gregãdo nollent cõgregare ſᷣ ſpargere. De/
sun inde ſubiũxit: Ideo dico vobis:om̃e pecca
ſglin tũ ⁊ blaſphemia remittet᷑ homibꝰ:ſpũs aũt
igeſſp blaſphemia nõ remittet᷑. Quid eſt hoc? Jõ
shot ſola ſpũs blaſphemia nõ remittet᷑:qm qͥ nõ
uſiani eſt cũ xpᷣo ↄ ipᷣm eſt:⁊ qͥ cũ illo non cõgregat
mct. ſpargit:? Ideo vtiq;. Qui em̃ nõ cũ illo con/
pobis Prtg gregat:quomõolibet ſub eius noie cõgreget
Nbu non habet ſpmſanctũ.hic oĩno:hic cõpulit
iaute; nos nõ alibi intelligere fieri remiſſionẽ oĩs
bette⸗ peccati:oĩſq; blaſphemię: niſi in xpᷣi congre
nidl⸗ gatiõe ꝗ̊ nõ ſpargit. Cõgregat᷑ quipe ĩ ſpũ
indec ſancto qͥ nõ eſt õ̊ ſeipᷣm diuiſus:ſic ille imun
uzba dus ſpũs.Et ꝓptea oẽs cõgregatiõs vel po
ulam: tius diſꝑſiões ꝗᷓ ſe xpᷣi ecclias apellãt:et ſũt
hebud inter ſe diuiſę atq; ↄtrarię vt vnitatis cõgre
nongt gatiõi ꝗᷓ vera ẽ ecclia eius inimicę: nõ qꝛ vi-
gther dent᷑ eius hr̃e nomẽ:idcirco ꝑtinent ad eius
ſel cõgregationẽ: Pertinerẽt aũt ſi ſpũſſanctꝰ i
ſente quo ſociat᷑ heęc cõgregatio aduerſus ſeipſuʒ.
liqne diuiſus eſſet.hoc aũt qꝛ nõ eſt: qui em nõ ẽ
lerſoi⸗ cũ xpᷣo ↄtra ipᷣm eſt: 2 d cũ ille non cõgregat
uiſos ſpargit:ideo peccatũ om̃e atq; oĩs blaſphe-
los: mia dimittet᷑ hoĩb in hac cõgregatiõe quã
nico: in ſpũſancto ⁊ nõ aduerſus ſeipᷣm diuiſo cõ/
ccx gregat xpᷣs. Ipſiꝰ aũt ſpũs blaſphemia illa
ltitu'Ae,4 quę fit vt coꝛde impęnitẽti huic tãto dei
„di no vſq; in finẽ viteiſtiꝰreſiſtat᷑:nõ remittet᷑.
s Nã ⁊ ſi quiſq;ᷓ ita ſit ↄtrariꝰ veritati: vt deo
olocd 500 loquẽti nõ ꝓphetis ſed vnico filio:cũ ꝓpter
H nos eũ vt nobis in eo lodret᷑ ſiliũ homiĩs eẽ
ſb voluit reluctet᷑:remittet᷑ ei:cũ pęnitẽdo con
. Beech. 3z uerſus fuerit ad dei benignitatẽ:qͥ cum moꝛ
iin tẽ impũi nollet quãtum vt reuertat᷑ ⁊ viuat:
ſau dedtt ecclię ſuę ſpmſanctũ: vt cuicũq; in eo
dire⸗/ peccata dimitteret: dimitterent᷑ ei. Qui vᷣo
nule j huic dono extiterit inimicus:vt non illud ꝑ
nil psggnitẽtiã petat: ſed ei ꝑ impęnitentiã ↄtra/
nctu dicat:fit irremiſſibile:nõ quodcũq; peccatũ
ſtiͤi: „ ſed ↄtẽpta vel oppugnata ipᷣa remiſſio pec/
hit g I. a. uita fit caroꝛũ: atq; ita dicit᷑ verbũ ↄtra ſpmſanctũ
leluz cũ ex diſꝑſione ad ↄgregationẽ nunq; veni/
s:lb tur: quę ad remittẽda peccata accepit ſpiri/
idivt tũſanctũ. Ad quã cõgregationẽ etiã ſi ꝑ ma
an⸗ lü qclericũ ſed tamẽ catholicũ miniſtrũ repꝛo
nichin bũ ⁊ fictũ aliquis acceſſerit coꝛde non ficto:
ted in ipſo ſanctoſpũ remiſſionẽ accepit pecca/
oniie 2. q.u.ſpſſſãctꝰ coꝛũ:qui ſpũs in ſancta ecclia etiã iſto tẽpo
onho ree quo velut area cũ palea triturat᷑: ſic ope/
iddlr rat᷑ vt nullius verã ↄfeſſionẽ aſpnet᷑: nulliꝰ
tdt; ſimulatione fallat᷑: atq; ita repꝛobos fugiat
gn

. vt etiã ꝑ eoꝛum miniſteriũ pꝛobos colligat.

SWJ”

blaſphemia coꝛ imp

(te

Vnü ergo ſuffugiuz eſt: ne ſit irremiſſibilla

gnitens caueat᷑: nec alit
pęnitentia ꝓdeſſe credatur:niſi vt teneatur
eccleſia vbi remiſſio peccatoꝛũ dat᷑: et ſocie/
tas ſpũs in pacis vinculo cuſtodit᷑. VUt po⸗
tui difficillimã quęſtionẽ: ſi tñ aliquatenus
potui:dño miſerãte atq; adiuuante tracra/
ui:quicqͥd tamẽ in eius difficultate appᷣhen
dere nõ potui: nõ imputet᷑ ipſi veritati qdauugse
ſalubꝛiter pios etiã cũ occultat᷑ exerceat:ſed

infirmitati meę quę vel intelligẽda cõſpice/

re vel intellecta explicare nõ potui. De his
autẽ quę foꝛte potuimꝰ ⁊ cogitãdo iueſtiga/
re ⁊ dicẽdo expedire:illi ſunt agendę gratię

a quo queſiuimꝰ: a quo petiuimꝰ:ad quem

pulſauimꝰ: vt haberemꝰ vnde ⁊ nos medi⸗/
tando aleremur: ⁊ vobis loquẽdo miniſtra/
remus.

De eo qð ſcriptũ eſt in euangelio
m eudem: Aut facite arboꝛẽ bonã
⁊ fructũ eius bonũ ⁊ Sermo xvA¶1
NBDmonuit nos dñ̃s nf ieſus xpᷣs vt A)
bong arboꝛes ſimus:⁊ fructꝰbonos .
abere poſſimꝰ. Ait em: Aut faci⸗ Mattb. 12.
oꝛẽ bonã ⁊ fructũ eius boſnu
ut facite arboꝛẽ malã ⁊ fructũ eiꝰ

malũ.De fructu enim arboꝛ cogno

ſcit. Vbi ait: Facite arboꝛẽ bonã:⁊ fructuʒ
eius bonũ:hoc itaq; nõ eſt admonitio ſᷣ pꝛę
ceptũ ſalubꝛe:cui obediẽtia neceſſaria ẽ.z2
aũt diẽ̃: Facite arboꝛẽ malã ⁊ fructũ eiꝰ ma⸗/
lum:nõ pᷣceptũ eſt vt facias:ſed admonitio
ne facias. Cõtra hos em̃ dixit qͥ putabãt ſe
cum mali eſſent loqui bona poſſe: vel bona
oꝑa habere. Hoc dñs ieſus dicit non poſſe.
Pꝛius eſt em̃ mutãdus hõ vt opera muten/
tur. Si em̃ manet homo in eo ꝙ malus eſt:
bona oꝑa hfe nõ põt.Si manet i eo ꝙ bonꝰ
eſt:mala oꝑa habere nõ poteſt. Quis aũt a
dſio bonus inuẽtus eſt: cũ chꝛiſtꝰ* ꝓ impijs
moꝛtuus ſit: Omnes gmalas arboꝛes inuue
nit: æ⁊ dedit poteſtatẽ filios dei fieri credenti Job.r⸗
bus in nomie eius.Quiſquis igit᷑ hõ hodie
bonus eſt: id eſt arboꝛ bona:mala inuẽta ẽ
⁊ bona facta eſt. Et ſi quando venit malas
arboꝛes eradicare: vellet vtiq; remanere ꝗ̊
nõ digna eſſet eradicari: ſed venit ſꝛogare
miſericoꝛdiã: vt poſtea exerceret iudiciũ:cui

dicit᷑: Aiſericoꝛdiã ⁊ iudiciuʒ canta bo tibi Nõ.ioo.

dñie. HNedit ergo credẽtibus remiſſionẽ pec/
catoꝛũ: noluit cum eis ⁊ de pſteritis erratis

Gancti Auguſtini de verbis dſi

rationẽ habere. Remiſſio em̃ peccatoꝛũ fa/⸗
cit arboꝛes bonas. Diſtulit ſecurim: dedit
ſecuritatẽ. DNe hac ſecuri iohãnes loquit᷑ di-

Mattðᷣ.ʒ. cens: Jã ſecuris ad radicẽ arboꝝ poſita eſt.

Ois arboꝛ ꝗᷓ nõ facit fructũ bonũ excidet᷑:et
i ignẽ mittet᷑. De hac ſecuri cõminat᷑ pater/

Zud.iʒ. familias in euãgelio dicẽs: Ecce trienniũ ẽ

ꝙ venio ad hanc arboꝛẽ ⁊ fructũ in ea nõ in/

uenio. Hã debeo locũ euacuare:ꝓinde am/

putet᷑. Et intercedit colonꝰ dicẽs: Homine
dimitte eã hoc anno: circũfodiã eam ⁊ adhi
bebo cophinũ ſtercoꝛis:ſi fecerit fructũ:bñ:
ſi minꝰ:venies ⁊ amputabis eã.Zaqᷓ; ꝑ tri⸗
enniũ dñs viſitauit genꝰ hũanũ:hoc ẽ tribꝰ
tẽpoꝛibꝰ:Quibꝰ: Pꝛimũ tempꝰante legeʒ:
ſecũdũ tẽpus ĩ lege:tertiũ qð mõ eſt:tpᷣus ẽ
gęę. Mã ſi nõ viſitauit genꝰ hũanũ añ legẽ:
vnde abel:vnde enoch:vnde noe:vñ abꝛaã
vnde iſaac: vnde iacob:quoꝛuʒ dñm ſe dici
voluit: ⁊ cuiꝰ oẽs gentes erãt quaſi triũ ho/

Exo.ʒ. minũ deus eſſet: Et ego ſũ inqͥt deus abꝛaã
Matth.⁊ 2. iſaac ⁊ iacob. In lege autẽ ſi nõ viſitaret:

ipſam legẽ nõ daret. Poſt legez venit ⁊ ipſe
paterfamilias:paſſus eſt:moꝛtuꝰ eſt ⁊ reſur/
rexit:ſpm̃ſanctũ dedit:euãgeliũ ꝑ totũ oꝛbẽ
terrarũ pdicari fecit:⁊ adhuc quędam arboꝛ
infructuoſa ꝑmãſit. Eſt quędaʒ adhuc pars
gener hũani:ꝗᷓ adhuc ſe nõ coꝛrigit: Inter/

Epbᷣ.ʒ. cedit colonꝰ: ꝓ plebe oꝛabat apłus: Flecto

iquit genua mea ꝓ vob ad patrẽ:vt i chari⸗/
tate radicati ⁊ fundati: valeatis appᷣhende/
re cũ oĩbꝰ ſanctis ꝗᷓ ſit latitudo: longitudo:
altitudo ⁊ ꝓfundũ.Cognoſcere etiã ſuꝑemi
nentẽ ſciẽtiã charitatis xpᷣi: vt impleami in
omnẽ plenitudinẽ dei. Flectendo genua ꝓ
nobis intcedit apud patrẽfamilias: ne era/
dicemur. Ergo qꝛ neceſſe eſt vt veniat:aga/
mus vt fructuoſos nos inueniat. Circũfoſ/
ſio arboꝛis: eſt hũilitas pęnitẽtis. Ois eniʒ
foſſa hũilis.Cophinũ ſtercoꝛis:ſoꝛdes pęni

B tẽtię.Quid em̃ ſtercoꝛe ſoꝛdidiꝰ: Sit g̊ vnuſ

quiſq; arboꝛ bona: nõ ſe arbitret᷑ hr̃e fructꝰ
bonos: ſi manet arboꝛ mala. Mõ erit fructꝰ
bonꝰ:niſi arboꝛis bonę. Muta coꝛ:⁊ muta/
bit᷑ opus.Extirpa cupiditatẽ:plãta charita

1. Timot .6. cẽ. Sicut em̃ eſt radix omniũ maloꝝ cupidi⸗

tas: ſic eſt radix oim bonoꝝ charitaſ.Quid
ergo homies muſitãt int ſe vel cõtendũt: di
cẽteſ:Quid ẽ bonũ? O ſi ſcireſ:qͥd ſit bonũ.

NAOõ habere vis nõ eſt valde bonũ:qð eẽ nõ

vis hoc eſt bonuʒ. Vis em̃ hf̃e ſanitatẽ coꝛ⸗
poꝛis:hoc eſt bonũ:nec tamẽ putes magnũ
bonũ eſſe qð habet ⁊ malus. Aurũ ⁊ argẽtũ

habere vis:ecce ⁊ hoc dico bonũ c: ſed ſi bñ
vſus fueris. Bene aũt nõ vteris ſi malꝰ fue/
ris:ac ꝑ hoc aurũ ⁊ argentũ malis maluʒ ẽ:
bonis bonũ eſt:nõ qꝛ eos bonos aurũ ⁊ ar⸗
gẽtũ facit:ſed qꝛ bonos inuenit:invſum bo

nũ cõuertit᷑.honoꝛẽ habere vis:bonũ eſt:vᷣ

⁊ hoc ſi bene vtaris. multis honoꝛ occa⸗

ſio exitij fuit. Diſcernamꝰ bona opa ſi poſ/⸗
ſumꝰ: qꝛ de bonis arboꝛibꝰ loqmur. Et hic

nihil ẽ qð ſic quiſq; cogitare debeat:niſivt i
ſemetipſũ oculos ↄuertat:in ſe diſcat: ſe in/

ſpiciat:ſe diſcutiat: ſe quęrat:⁊ ſe inueniat:

et qð diſplicet necet: qð placet optet ⁊ plan

tet. Cũ em̃ ſe homo inanẽ inuenerit melioꝝ

bonoꝝ: vt qͥd eſt auidus externoꝝ bonoꝝ?
Ecce qͥd ꝓdeſt plena bonis arca:inanis con
ſcientia?: Bona vis habere:⁊ bonus nõ vis
eſſe. Mon vides te erubeſcere debere bonis

tuis: ſi domꝰ tua plena ẽ bonis:et te habet
o malũ: Quid em̃ eſt qð velis habere malũ?:

Dic mihi.Nihil oino.MHõ vxoꝛẽ:nõ filiũ:nõ
filiã:nõ ſeruũ:nõ ancillã:nõ villã:non tuni⸗
cã:poſtremo non caligã: ⁊ tamẽ vis habere
malã vitã. Rogo te: pᷣpone vitã tuam cali⸗/

gę tuę. Omnia quę circa iacent oculis tuis:

elegatia ⁊ pulchꝛa tibi chara ſunt:⁊ tibi ipᷣe
vilis es: fedꝰ es.Si tibi poſſẽt rũdere bona

qbus ẽ plena domꝰ tua:ꝗ habere optaſti:ꝗᷓ

ꝑdere timuiſti:nõne ⁊ tibi clamarẽt: Siẽ tu

nos bona vis hr̃e: ſic ⁊ nos volumus bonũ
habere dñm? Tacita voce interpellant ↄtra
te dñm tuũ:Ecce bona tanta dediſti huic:⁊

ipᷣe malus eſt. Quid ei ꝓdeſt qð habet: qñ

eũ qui oĩa dedit non habet?Querit &̊ aliqͥs
admonitus his verbis meis: ⁊ foꝛte cõpun/
ctus quęrit qͥd ſit bonuʒz:quale bonũ:vnde
bonuz? Bñ intellexiſti:hoc te ꝗrere debere:
Reſpõdebo querẽti ⁊ dicã.hoc eſt bonum:
qð nõ potes inuitꝰ amittere. Potes em̃ au·
rũ ꝑdere ⁊ noleus:potes domuʒ:potes ho⸗

noꝛes:potes ipſã carnis ſalutẽ.Bonũ vᷣo qͥ

vere bonus es:nec inuitꝰ accipis:nec inuitꝰ
amittis. Quęro ergo quale ſit hoc bonum?
Pſalmꝰ quidam admonet nos rem magnã

foꝛte quã quęrimꝰ.Ait em̃: Filij hoĩm:quo / Nõ.4.

uſq; graues coꝛde: Quid eſt graues coꝛde:
Vr qᷣd diligitis vanitatẽ ⁊ quęritis menda

ciũ: Et a tergo ait qð quęrendũ eſt: Scitote

qm̃ dñs magnificauit ſanctũ ſuũ. Jã etxpᷣs

venit:iã magniſicatꝰ ẽ:iã ſurrexit ⁊ aſcẽditi
cęlũ:iã nomẽ eius toto mũdo pᷣdicat᷑:qͥuſq;

graues coꝛde:? Suſfficiant pᷣterita tempoꝛa.

Zam magniſicato illo ſancto: quouſq; gra⸗

ſesor
ſe Au
yanitans
achneit
lrar
ganunt⸗
mntas:
ſonterfu
u an verb⸗
spolu
gowyu
luntne
lehocc
aüſuü.
ſulrtie⸗
ſpolunt
gi⸗
woluntate
. üſin
ſcensvol
go. Hoe
Nöultan
ſempalns
Mlartſep
Mkoch
anpane
ed

ofnacte
ſoloporct
nuorbpe
. idioiel
ereiie

hlls,
ucneſnte 1

tſſi
nlns
mle
Monnge
Datene
egodioon
inmibid
. L espen
hocait
ypoßtü⸗
Au

In euangelio ſcðm attbeũ Sermo XIII

ues coꝛde: Poſt trienniũ qͥd reſtat niſi ſecui ¶ Petra enim pꝛincipale nomen eſt: ideo pe⸗/
smig, ris:? Quouſq; graues coꝛde? Vt q diligitt trus a petra: nõ petra a petro:quomõ nõ a
– vanitatẽ ⁊ quęritis mẽdaciũ?: Adhuc vana: xbpiano xpᷣs: ſ᷑ a xpᷣo xpᷣianus vocat᷑. Tu es
enning adhuc inutilia: adhuc pompatica ⁊ volati/ ergo inqt petrꝰ: ⁊ ſuꝑ hãc petrã quã ↄfeſſus
dbni 6 ca: ita xpᷣo ſãcto magniſicato: adhuc iſta re- es: ſuꝑ hac petrã quã cognouiſti dicẽs: Tu
bonna quirunt᷑: Jam clamat veritas: ⁊ adhuc qrit es vps filiꝰ dei viui: ędificabo eccleſiã meã:
gan vanitas? Quouſq; graues coꝛde? Mſrito id eſt ſuꝑ meipᷣm filiũ dei viui: ędificabo ec/
ki ffoꝛtiter flagellat᷑ hic mũdus. Cognouit em̃ cleſiã meã. Suꝑ me ędificabo te: nõ me ſuꝑ

. eN Lend. 12. iam verba dñii mũdus. Et ſeruus inqᷣt neſci

emgn dus. Et ſi te. MHã volentes homies ędiſicari ſuꝑ hoies
Aniin eens voluntatẽ dñii ſui ⁊ faciens digna: pla/

edlanſe dicebant:Ego quidẽ ſũ pauli:ego aũt apol 1. Corſer.
Kleiw⸗

gis vapulabit paucis. Quare? Vt ꝗrat vo/

lo:ego vᷣo cephę:ipſe eſt petrꝰ. Et alij qͥ no/

itiuein luntatẽ dñi ſui. Seruus ́neſciẽs volunta / lebant ędificari ſuꝑ petrũ ſed ſuꝑ petrã: ego
nchigtgn tẽ: hoc erat mũdus anteq́; magnificaret ſan aüũt ſum xpᷣi. Aplus aũt paulꝰvbi cognouirt
mannan ctũ ſuũ. Seruus erat neſciẽs voluntatẽ dii ſe eligi ⁊ xpᷣm còtẽni: Diuiſus eſt inqͥt xs:
mordcnen ſui:⁊ ideo vapulabat paucis. Seruus autẽ Mũquid paulꝰ ꝓ vobis cruciſxus ẽt aut in
mnmnan iã voluntatẽ ſciens dũi ſui: hoc eſt mõ ex àᷣ noie pauli baptiʒati eſtis? Quõ nõ ĩ pauli:
honlsnüns magnificauit deitas ſanctũ ſuũ:⁊ nõ faciẽs ſic nec in petri:ſed ĩ noĩe xpᷣi vt petrꝰ ędifica/⸗ ,
dedardons voluntatẽ eius vapulabit multis. AQuid ꝙᷓ ret᷑ ſupꝛa petrã:nõ petra ſuꝑ petrũ. JIJdem &̊ 1Beirac. ,.
isrdtteda mirũ ſi mũdus multa vapulat: Seruus eſt petrꝰa petra:cognomiĩat beatꝰ: ecclię figu // .!
dahee nli⸗ ſciens voluntatẽ dñi ſui:⁊ faciẽs digna pla/ rã poꝛtas:apoſtolatꝰpncipatũ tenẽs:conti⸗
enoͤfluͦd gis. Nõ ergo recuſetvapulare multis:qm̃ ſi nuo poſt paululũ iã audito ꝙ beatꝰeẽt: iam
Miontuni nõ vult audire pᷣceptoꝛẽi niuſte patiet᷑ vlto/ audito petrꝰ eſſet:iã audito ꝙ ſupꝛa petrã
insbebee rem:vel nõ murmuret ↄtra caſtigatoꝛẽ:cum eędiſicatꝰ eẽt: pꝰeaqᷓ; audiuit futurã dñi paſ/
imunc w vigdeat ſe plagis dignũ: vt miſericoꝛdiã me/ ſiõʒ:qꝛ pſᷣdixerat eã cito futurã diſciplis ſuis
tolis reat᷑ ꝑ chꝛiſtũ dñm noſtꝝ:qui viuit ⁊ regnat diſplicuit ei.Limuit ne ꝑderet moꝛiẽtẽ:quẽ
ſuar inbiie cum patre ⁊ ſpũſancto: Amen. FIfkeſſus fuerat viteę fontẽ: Turbatꝰẽ: Abſit a Matth. 16.
Küten e dño chꝛiſto ambulãte ſuper te inqᷣt dñe ne ſiat iſtud. Pꝛopitius eſto tib
barcheiti aquas maris:⁊ petroꝗ titubãte: J dyte:nolo te moꝛi. Petrꝰ dicebat xpᷣo:Nolo
mmihain ell gelio ᷣm endem. Sermo VuI te moꝛi: H meliꝰ dicebat xpᷣs: Volo ꝓ te mo⸗
nca A Vangeliũ qð recentiſſime recitatũ ri.Deniq; ↄtinuo repᷣhendit:quẽ pauloante
tapclunm eſt de dño xpᷣo qui ſuꝑ aquã maris laudauerat: ⁊? quẽ beatũ dixerat: ſathanan
dellihirt ambulauit.⁊ de aplo petro qͥ ambu apeellat. Redi inqᷣt poſt me ſathana: ſcãda⸗
oöbebenct lans timẽdo titubauit ⁊ diffidẽdo merſus: li mihi es:nõ em̃ ſapis ꝗᷓ dei ſt:b ꝗ ſt hoim.
toöheba an⸗ ag meiS . 90 *3
Cuenttuic coõſidendo rurſus emerſit: admonet nos in- Quid nos vult facere ex h qð ſumꝰ:q ſic cul
ciorrahpn telligere mare pᷣſens ſeculũ eſſe: petrum vo pat qꝛ hoĩes ſum: Uultis ſcire qͥd nos velit ⸗
benünnt aplim ecclię vnicętypũ. Ipſe em̃ petri apo/ faceret Audite pſalmũ: Ego dixi dij eſtis: et Ns. Si⸗
gerrchn ſtoloꝝ oꝛdine pᷣmus: in xpᷣi amoꝛe ꝓmptiſſi ſilij excelſi oẽs.Sʒ hũana ſapiẽdo: Voſ aũt
daäboun mus:ſepe vn reſpõdit ꝓ omnibꝰ. Ipſe de/ ſic hoĩes moꝛiemi.Idẽ ipᷣe petrꝰ pauloañ be
a, niq; dño ieſu xpᷣo reqᷣrenti: quẽ naz homies atꝰ poſtea ſathanas. In momẽtovno:infra
an dicerẽt eũ eſſe: ⁊ opiniones varias hominũ pauca verba mirar:differẽtias attẽde caꝝx.
ſſit dDdiſcipulis reſpõdentibꝰ: rurſuſq; dño inter · Quid miraris:qꝛ pauloañ beatꝰ:poſtea ſa-/
tnan Mattb.ib. rogante ⁊ dicẽte: Vos aũt quẽ me eſſe dici thanas? Attẽde cãm qre beatꝰ:Quia ñ tibi Matth.ꝛe.
un 4 tis?: Reſpõdit petrus:Tu es xpᷣs filiꝰ dei vi / reuelauit caro ⁊ ſanguis:ſᷣ pr̃ meꝰ qͥ ĩcelis ẽ.
— ni. Vnus ꝓ multis dedit reſpõſuʒ:vnitas i Jõ beatꝰ:qꝛ tibi ñ caro ⁊ ſanguis reuelauit.
amnſin 0 multis. Lũc ei dñs ait:Beat?ꝰes ſymon ba- Si em̃ caro ⁊ ſanguis h̊ tibi reuelaret ð tuo:
fwind . riona: qꝛ nõ reuelauit tibi caro ⁊ ſanguis: qꝛ vo nõ caro ⁊ ſanguis tibi reuelauit: ſᷣ pr
ignug 4 H pater meꝰ qͥ eſt in celis. Deinde addidit:Et meqᷣ ĩ cęłẽ:ð meo nõ ð tuo.Quare ð meos
= . ego dico tibi. Lanq; diceret: Quia tu dixi · Quia oia ꝗᷓ hʒ pr mea ſũt.Ecce audiſti cãʒ: Job.ic.
S ſti mihi:Tu es xpᷣs filiꝰ dei viui: et ego tibi: qdre beatꝰ:⁊ q̃re petrus.Quare aũt illud qi
Se Xu es petr. Symon quipe ante vocabat᷑. hoꝛreſcimus⁊ repetere nolumꝰ: Auare:niſi
rtt Hhoc aũt nomẽ ei vt petrus apellaret᷑ a dſdño quia detuo: MHon em̃ lapis ꝗ dei ſunt:ſed ꝗᷓ
artiſ⸗ eimpoſitũ ẽ: ⁊ ;̊ vt ea ſigura ſigniſicaret ecclle ſũt hoim:Hoc intuẽtes nos ecclię membꝛũ: B
nen ſiã. Quia em̃ xpᷣs petra: petr' pls xpianuus. 5 =

Sancti Auguſtini de verbis domini

diſcernam qͥd de dei:quid de nf̃o. Tũc em̃ meritoꝝ nr̃oꝝ:ſed voluntariã. Pluuiã ́̊ vo demed

ſentiã regẽtis ſine vlla cunctatiõe deſiluit

ferret᷑ a te. Quid tibi dictum eſt: qͥd audiſti

nõ titubabimꝰ:tũc in petrã fundabimur:fi/ luntariã ſegregãs deꝰ heęreditati ſuę:eteniʒ ka
xi ⁊ ſtabiles erimꝰ aduerſus ventos:imbꝛes infſirmata eſt:tu vo ꝑfeciſti eã: qꝛ pluuiã vo 1mgn
flumina: tẽptatiões videlicʒ ſᷣſentis ſęculi: luntariã ſegregaſti:nõ attendens hoim me⸗ nsttep,
Illũ tamẽ videte petrũ: qui tũc erat figura rita ſed tuã gratiã ⁊ miſericoꝛdiã. Infirma⸗ narelit
veſtra: Modo fidit:modo titubat:mõ ĩimoꝛ ta eſt ipſa hereditas: ⁊ agnouit ſe infirmã ſulie
talem cõfitet᷑: mõ timet ne moꝛiat᷑. Pꝛoinde in ſe:vt firma eſſet in te.Hõ firmaret᷑:ſi non jeuouttt
qꝛ eccłia xpᷣi habet firmos: habet ⁊ iſrmos: infirmaret᷑: vt abs te ĩ te ꝑficeret᷑. Uide hu/ mecort
nec ſine firmis põt eẽ: nec ſine infirmis. VHnñ ius infirmitatis poꝛtiũculã. Paulũ vide in Hidiun
Ro. 15. dicit aplus paulꝰ:Hebemꝰaũt nos firmi in / firmatũ qui dixit: Hon ſum idoneus vocari i. Corj.r75. liiek
tfirmoꝝ onera ſuſtinere. In eo ꝙ dixit petrꝰN: aplus: qꝛ ꝑſecutus ſum eccliã dei. Quare g̊ gütum
Matthᷣ.is. Tu es xpᷣs filius dei viui: firmos ſigniſicat. aplus es? Sꝛatia dei ſum id qð ſum. Nõ ſũ Gheine
In eo aũt qð trepidat ⁊ titubat ⁊ xᷣm pati idoneꝰ:ſed gr̃a dei ſum qð ſũ. Infirmat eſt lastuci
nõ vult moꝛtẽ timẽdo:vitã nõ agſcẽdo:infir paulus:tu vo ꝑfeciſti eum. Jam vo qꝛ gra⸗ cicls
mos eccłię ſignificat. In illo gvno aplo:id ẽ tia dei eſt qð eſt: vide quid ſequat᷑: Et gra/ lüamoe⸗
petro in oꝛdine aploꝝ pᷣmo ⁊ pᷣcipuo in quo tia eius in me nõ fuitvacua:ſed plus omibꝰ nntenoga
ſigurabat᷑ ecclia:vtrũq; genus ſigniſicandũ illis laboꝛaui. Vide ne ſᷣſumptione ꝑdas: ipid
fuit:id eſt firmi ⁊ infirmi: qꝛ ſine vtroq; nõ ẽ qð ĩfirmitate meruiſti. Bene hoc bene:Nõ deſrote
Wanb.14. Eccleſia. Hinc eſt qð mo lectũ eſt: Dne: ſum idoneus vocari aplus:gratia eius ſum Kuger
7 ſi tu es:iube me venire ad te ſuper as ſum: ⁊ gfa eius in me nõ fuitvacua.Oia antecn
aquas.Si tu es:iube me. Mõ em̃ poſſum optime:Sʒ plus illis omibꝰlaboꝛaui:Qua Augein
hoc in me: ſed in te. Agnouit qͥd ſibi eſſet a ſi tibi cepiſti tribuere:qð pauloante deo de/ nmugeef
ſe: qͥd ab illo cuiꝰ volũtate credidit ſe poſſe: deras.Agnoſce ⁊ ſequere.Mõ ego autẽ:ſed Dcectie
qð nlla infirmitas hũana poſſit. Ergo ſi tu gratia dei mecum. Bene infirme firmiſſime ſcorei
es iube:qꝛ cũ iuſſeris fiet.Qð ego nõ valeo eris exaltatꝰ:qꝛ nõ es ingratus: Tu es idez ſihengf
ſſumẽdo:tu potes iubẽdo.Et dñs:veni ipſe paulus:in te paruus: in dño magnus. benner
inqᷣt.Et ſine vlla dubitatiõe petrus ad ver · Tu esqͥ ter dñm rogaſti vt ſtimulus carnis nenet
bũ iubẽtis: alibi ad ſᷣſentiã ſuſtentãtis: ad angelus ſathanęa quo colaphiʒabaris au/ W r

in aquaſ:⁊ ambulare cępit. Potuit qð dñs:

E md cchi. Potun⸗ quãdo hoc petiſti? Sufficit tibi gratia mea: 2. Con.i-⸗
Epb.ʒ. Nõ in ſe:ſed ĩ dño. Fuiſtis em̃ aliqñ tenebꝛę:

na virtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. Eteni infrrma,⸗

nũc aũt lux:ſed in dño. Qð nemo poteſt in
paulo:nemo in petro: nemo ĩ alio vllo apo/
ſtoloꝝ:hoc põt in dño. Ideo bñ paulꝰ vtili
ter ſe cõtemnẽs:illũ cõmẽdãs:nũquid pau/
lus inqᷣt pꝛo vobis cruciſixus eſt:aut in no/

tus eſt:tu vo ꝑfeciſti euʒ. Sic ⁊ petrꝰ: Jube
me inqt venire ad te ſuꝑ aquas: homo au/⸗
dio:ſᷣ̊ nõ hoieʒ rogo. Jubeat deꝰ hõ vt poſ⸗
ſit:qð nõ põt hõ. Veni inqᷣt.Et cepit ambu
lare ſuꝑ aqs:⁊ potuit petrus: qꝛ iuſſerat pe/

mine pauli baptiʒati eſtis: Hon ergo in me tra.Ecce qͥd petrꝰ in dño:quid ĩ ſe? Uides hßſoſun
ſed mecũ: nõ ſub me ſed ſp illo. Ergo ambu/ ventũ validũ timuit. Et cũ cępiſſet nailau
lauit petrus ſuꝑ aquas in iuſſu dñi:ſciens ꝭ mergi exclamauit.Dñne pereoͤ:libe⸗ gunſdead
ſea ſe habere nõ poſſe.Fide valuit qð hũa/ ra me. Pꝛęeſumpſit de dño:potuit de dño. emepat,
na infirmitas nõ valeret.hi ſunt firmi ecle itubauit vt hõ: rediuit ad dñm. Si dice/ No. 9. ſbuscöfi
ſię: Attẽdite:audite:intelligite:agite.Neq bã:motꝰ ẽ pes meus:Pſalmꝰ loquit᷑:ſancti maorine
em̃ agendũ eſt cũ firmis alibivt ſint inſfirmi: cantici vox ẽ:⁊ ſi agnoſcamꝰ ⁊ nr̃a:imo ſive/ Wonfieie
ſed agendũ ẽ cũ infirmis vt ſint firmi. M limꝰz nr̃a ẽ: Si dicebã mot ẽ pes meꝰ.Qua We chon
tos aũt impedit a firmitate:ſᷣſumptio firmi re motꝰ:niſi qꝛ meꝰ? Et qͥd ſequit᷑: Miſcðia tbalt⸗
tatis. Nemo erit adeo firmus niſi qui ſea ſe tua dñje adiuuabat me. Mõ virt mea:bᷣ miſe ⸗ mltcne
Ps. 6. ipſo ſentit infirmũ. Pluuiã volũtariã ſegre ricoꝛdia tua. Nũquid em̃ dñs deſeruit titu/ Annen
gans deus hereditati ſuę. Quid ᷣceditis:q bantẽ:quẽ audiuit inuocantẽ? Vbi ẽ illud: ſenctſin
qð dicturꝰ ſuʒ noſtis: Cẽperet᷑ velocitas:vt Quis iuocauit deũ:⁊ deſertꝰẽ ab eo? Vbi ⁊ fnecie
ſequat᷑ tarditas. Hoc dixi ⁊ hoc dico: audi/ illud:Et oĩs qͥ iuocauerit nomẽ dñi ſalꝰerit? Jobel.a⸗ Nraclann
te: capite: facite. Nemo adeo fit firmus: niſi Cõtinuo poꝛrigẽs adiutoꝛiũ dextrę ſuę: le⸗ nopud
qui ſea ſeipſo ſentit inſrmũ. Pluuiã &̊ vo/ uauit mergentẽ: ĩcrepauit diffidentẽ. Do⸗ Aüapin

luntariã: ſicut pſalmꝰ dicit voluntariã:non

dice fidei re dubitaſti: De me hſpſii

Fpes,

uiäsn
nerhi⸗
nplunizg
boinne
Müin,
ſeitin
nmiſin
Nt
Müpſteng
anſien
AA⸗
ſin iil
Ninzrd
niet
ni:gn
Nüplsori
Prone re
Mebene
Mmcishn
itan 0
wan Q
ommedeode,
degbeies
Veümiine

Luesga

dionags
miuscn⸗
diee
chituun
bigrun 40
Kinifns
iner ⸗
us:Dondun
Nehön
Scptanin
euſant⸗
le
taͤc
eci
Gonmre⸗
in N
—
un A
ui lcn

Nℳ%

In euangelio ſcðm Oatth eñũ Sermo XIIII

de me dubitaſti? heia frẽs ſermo cõcludẽdꝰ
eſt. Attẽdite ſęculũ q̃ſi mare:ventꝰ validus
⁊2 magna tempeſtas. Vnicuiq; ſua cupidi⸗-
tas:tẽpeſtas ẽ. Amas deũ: ambulas ſuper
mare:ſub pedibꝰ tuis ẽ timoꝛ ſeculi. Amas
ſeculũ:abſoꝛbebit te.Amatoꝛes ſuos voꝛa/⸗
re nouit nõ poꝛtare. Sed cũ fluctuat cupidi
tate coꝛ tuũ:vt vincas tuã cupiditatẽ:iuoca
xpᷣi diuinitatẽ. Putatis tũc eſſe ventũ ↄtra/
riũ qñ eſt huiꝰ ſeculi adũſitaſ? QQñ em̃ bella:
qñ tumultꝰ:qñ fames:qñ peſtilẽtia:qñ cui/
qʒn⸗ hoim etiã ſingulo euenit pꝛiuata calami/
tas:tũc putatꝰvẽtus aduſus:ibi putat᷑ iuo/
cãdus deus. Qñ aũt tẽpoꝛali fęlicitate ſecu
lũ arridet: q̃ſi nõ ẽ vẽtus ↄtrariꝰ. Noli huic
interrogare tꝑis tranquillitatẽ:interroga:fᷣ
tuã cupiditatẽ. Vide ſi trãquillꝰ eſt in te:vi
de ſi nõ te ſubuertit vent iterioꝛ.oc vide:
Magnę virtut ẽ cũ fęlicitate luctari:ne illi
ciat:ne coꝛrũpat:ne ipᷣa ſubuertat fęlicitas.⸗
Aagne inquã virtutis ẽ cũ fęlicitate lucta/
ri:magnę fęlicitatis eſt a fęlicitate nõ vinci.
Diſce calcare ſęculũ:memẽto ſidere te ĩ xpᷣo:
⁊ ſi motꝰẽ pes tuus:ſi titubas: ſi aliqua nõ
ſuperas:ſi mergi incipis: dic dñe pereo: li/
bera me. Dic dñe pereo:ne pereas.Solꝰem̃
a moꝛte carnis liberat te:qui moꝛtuus eſt in
carne ꝓ te.Cõuerſi ad dũm. M
De eo de quo ſupꝛa·Sermo xX
Vm ſanctũ euãgeliũ legeret᷑ audi/
uimus nautellã ꝑiclitantẽ: chꝛiſtuʒ
vericlitãtibus ſubuenientẽ: petruʒ
ccurrenteʒ. In qbus omnib“ mira⸗
culũ expectauimꝰ:myſteriũ requiramꝰ.Qñ
em̃ poſſumꝰ de diuinis oꝑibꝰꝗᷓ legunt᷑ intel
lectũ alicuiꝰmyſticę ſigniſicatõis exculpere:
quaſi de abſtruſis fauoꝛũ cellis mella ꝓdu/
cimꝰ:vel xpᷣi diſcipulos imitãtes:ſpicas ma
nibus cõfricamꝰ:vt ad latẽtia grana ꝑueni/
amus:⁊ in eisvitã inueniamꝰ.Aſcẽdit ergo
dñs nr̃ ieſus xpᷣs: vt lectũ eſt: in montẽ ſolꝰ
oꝛare.Mons altitudo eſt. Quid em̃ in hoc
mũdo altiꝰ ceclo? Quis vo in cęluʒ aſcẽdit:
nouit optie ſides vr̃a. Cur aũt ſolꝰ aſcẽdit?⸗
Joh.z.· Quia nemo aſcẽdit in cęlũ niſi qꝗͥ de cęlo de/
ſcendit filius homiĩs qͥ eſt in celo. uis ⁊ in
fine cũ venerit ⁊ nos oẽs ſua mẽbꝛa college⸗
nit ac leuauerit in celũ:etiã tũc ſolus aſcẽdit
ꝛ caput cũ coꝛꝑe ſuo vnꝰ eſt xpᷣs. Nũc autẽ
olũ caput aſcẽdit: mediatoꝛ dei ⁊ hoim hõ
xps ieſus. Ipſe aſcendit ſolus oꝛare:qꝛ ipſe

aſcẽdit ad patrẽ ꝓ noõᷣ interpellare. Verũ/
tamẽ chariſſimi dũ ille oꝛat in excelſo:naui
cula turbat᷑ fluctibꝰ in ꝓfundo: quia inſur/
gunt fluctus:põt ipſa nauicula turbari: ſed
qꝛ xpᷣs oꝛat nõ poteſt mergi. Nautellã qͥpe
iſtã fratres eccleſiã cogitate: turbulẽtũ ma/
re hoc ſeculũ. Qñ aliquis impię volũtatis:
maxię poteſtatis ꝑſecutionẽ indicit eccleſię:
⁊ quatũ in ipſo ẽ xpᷣianũ nomẽ conat᷑ extin/
guere:ſuꝑ nauiculã xpᷣi grandis vnda cõſur
git. Sed in his tẽptatiõibus erigat᷑ antẽna
vt ſuſpenſa arboꝛi crucẽ figuret.hãc xpᷣianꝰ
reſpiciat ⁊ non deſiciat: quia ſicut dicit apo
ſtolus petrus: Ep̃s ꝓ nobis paſſus ẽ relin/ i. Petri.2.

quẽs nobis exemplũ:vt ſequamur veſtigia

eius. Dicit etiã beatꝰ iohãnes: Sic em̃ xpᷣs i.Joh.ʒ.
ꝓ nobis animã ſuam poſuit: ſic ⁊ nos debe
mus ꝓ fratribꝰ aias ponere. Huic antẽnę
id eſt cruci xpᷣi: ſimplex cõuerſatio ⁊ pura cõ
feſſio tanq; candentia vela religent᷑. Et hec
vela nfr̃a fluctibus abluant᷑: veſtiſq; tendat᷑
vt ſine macula ⁊ ruga iueniat᷑. Quãtũlibet
mare ſeuiat:vẽtus incũbat inter fluctꝰ flu
ctus:nauis iſta turbet᷑ tm̃:nõ mergat᷑ ⁊ cur⸗
rit. Deniq; poſtea qᷓ; nauis heęc ędiſicata eſt
in hierim atq; inde in medio pelagi huiꝰ fre⸗
mẽtis emiſſa eſt: ęſtuantiũ volumina vnda
rũ:⁊ furentiũ flabꝛa ventoꝛũ:dũ eã huc atq;
illuc circũferũt:omniũ gentiũ litoꝛibꝰ appu/
lerũt:pegrinas merces quacũq; inuenit ad/
uexit. Quid em̃ tã ꝑegrinũ in terra nr̃a qᷓ; ꝑ
pęnitentiã remiſſio peccatoꝝ regnũq; ceęlo/
rũ: ⁊ tamen opoꝛtebat xpᷣm pati ⁊ reſurgere Lud,24.
a moꝛtuis tertia die:⁊ pſᷣdicari in nomine eiꝰ
penitentiã ⁊ remiſſionẽ pctõꝝ ꝑ oẽs gentes
incipiẽtibꝰ ab hierim? Venit ̊ dñs ad viſi/
tandos diſciplos ſuos qͥ turbabant᷑ i mari
quarta vigilia noctis.Quarta vigilia noct:
extrema pars noctis. Vigilia vna tres ho/
ras habet:ac per hoc nox quattuoꝛ vigilias
habet ternis hoꝛis ꝑ ſingulasvigilias diſtri
butiſ.Quarta & vigilia noctis:hoc eſt pene B
iam nocte finita: Sic veniet in ſine ſeculi ini
quitatis nocte trãſacta ad iudicãdos viuos
⁊ moꝛtuos. Venit em̃ nũc: ſiẽ audiſtis:val⸗
de mirabiliter:ambulãs ſuꝑ aquas. Surge
bant fluctus ſed calcabant᷑. Fremens pela/
gus ſub domini veſtigia murmurabat: ſed
tamẽ eum volens nolens poꝛtabat. Quã/

tũlibet tumoꝛes ſeculi poteſtateſq; ↄſurgãt
Smit eoꝝ caput noſtrũ caput. Cũ vo appꝛo⸗

pinquaret nauiculę: turbati ſunt pꝛę timoꝛe

BGBancti Auguſtini de verbis domini

geret᷑ audiuimꝰ. Cũ em̃ dixiſſet h̊ dũs ieſus

diſcipkłi:⁊ exclamauerũt putãtes phãtaſma
eſſe.QAuibꝰ dñs ait: abetote fiduciã: ego
ſum:nolite timere.Quid eſt:ego ſum? Non
ſũ phãtaſma qð putatis: agnoſcite quẽ vi/
Mattðb.ꝛA. detis. Ad hanc vocẽ exilijt petrꝰ⁊ ait:Dne
ſi tu es: iube me venire ad te ſuper
gãs. Si tu es:nõ miroꝛ ꝙ ſolidã carnẽ ſuꝑ
liquẽtis elemẽti terga ſuſpẽdis. Quid eniʒ
mirũ:ſi cõditoꝛi ſuo creatura famulat᷑: hoc
ego nõ miroꝛ:fac qð mirer:ambulet petruſ.
Fac qð mirer: Jube mevẽire ad te ſuꝑ aqs.
Scio em̃ ꝙ coꝛpꝰ hũanũ naturę lege nõ ſini/
tur in fluctibꝰ liquidis habere ſixa veſtigia:
ſ accedat donũ gr̃e:⁊ paululũ ceſſet lex iſta
naturę. Si tu es:iube me venire ad te ſuper
aquas. Tu deus es: ego hõ ſum: Voluiſti
de meo habere infirmitatẽ in carne quã poꝛ
tas: habeã ⁊ ego de tuo poteſtatẽ vt vnda
me poꝛtet. Dñe ſi tu es:iube mevenire ad te
ſuꝑ aqs. Quõ em̃ mihi in mari nõ erit via ſi
tu iuſſeris:qui ꝓpter nos factus es via?Et
Dñs:veni inqͥt.Nec dubitauit petrꝰ: au/
Ailiiuit dñi verbũ: ⁊ mox cucurrit ad verbuʒ.
CLi/to credidit:qꝛ fidelis hõ erat.Sed cũ ſur/
rexiſſet ventꝰ validus titubauit:qꝛ hõ erat.
Titubatio iſta frẽs:q̃ſi moꝛs fidei fuit.Sed
vbi exclamauit:fides iterũ reſurrexit: Mon
ambularet niſi crederet: ſᷣ nec mergeret᷑ ni⸗/
ſi dubitaret. In petro itaq; cõis oĩm noſtro
rũ cõſideranda cõditio eſt:vt ſi nos ĩ aliquo
tẽptationũ vẽtus conat᷑ ſubuertere:vel vn/
da ſubmergere:clamemus ad xpᷣm. Quid ẽ
clamemꝰ? Oꝛemꝰ*: poꝛriget ille manũ ⁊ eru/
et de ꝓfundo. Eteni manꝰeius deducet nos
⁊ cõtinebit nos dextera eius: donec nos ad
ſempiterna ſua ꝓmiſſa ꝑducat.

De eo qð ſcriptũ eſt in euangelio
m eũdem: Si peccauerit in te frat᷑
tuus: coꝛripe eum inter te ⁊ ipſum
ſolum Serimo XV
1—, Eſterna die: ſanctũ euãgeliũ admo
nuit nos nõ negligere peccata nr̃o⸗
vum: Sed ſi peccauerit inquit in
uus: coꝛripe eum inter te ⁊

ipm. Si te audierlt:l es ktrem
tuũ.Si aũt cõtẽpſerit: adhibe tecũ
dDuos vełl tres: vt in oꝛe duoꝛũ vel
triũ teſtiũ ſtet om̃e verbũ. Si aut ⁊
ipos ↄtẽpſerit:dic ecclię·

Ste dic ecckig. Quod ſiz
eccleſiã ↄtepſerit: ſit tibi ſiẽ ethnicꝰ
⁊ publicanꝰ.hHodierna etiã die ad ipſaʒ

rem ꝑtinet capitulũ qð ſequit᷑: qð mõ cũ le/⸗

Si te audierit:lucratꝰes frem

petro:ſubiecit ⁊ interrogauit magiſtrũ:quo
tiẽs ignoſceret fratri qui i illo peccaſſet:⁊ q̃ſi
uitvtuꝝ ſufficeret ſeptieſ. Rñdit illi dñs:
Nõ ſolũ ſepties ſed etiã ſeptuagieſ
ſepties. Deinde narrauit ſilitudinẽ valde
tribilẽ: Quia ſiłe ẽ regnũ cęloꝝ hoĩ pr̃ifami/
lias qͥ poſuit rõnem cũ ſeruis ſuis:in qͥbꝰin/
uenit debitoꝛẽ decẽ miliũ talentoꝝ.Et cum
iuſſiſſet vt oĩia quę habebat:⁊ oĩs eius fami
lia ⁊ ipſe venderet᷑ ⁊ debitũ ſolueret᷑: aduo/
lutus genibꝰ dñi ſui rogabat dilationẽ:me/
ruit remiſſionẽ. Miſertꝰ ẽ em̃ dñs eius ſicut
audiuimꝰ:⁊ omne debitũ dimiſit illi.At ille
debito liber: ſed iniqᷣtatis ſeruus: poſtea qᷓ;
egreſſus ẽ a facie dñi ſui:inuenit etiã ipᷣe de/
bitoꝛẽ ſuũ qui debebat:nõ decẽ milia talen
toꝛũ quãtũ ipſius debitũ fuit:ſed centũ de/
narios:cpit eũ in ſuffocatũ trahere: ⁊ dice⸗
o re: Redde qð debes.At ille rogabat ↄſeruũ
ſicut ⁊ ipe rogauerat dñm:ſed nõ talẽ iſte in
uenit cõſeruũ:qualẽ ille dñũm.Mõ ſolum re/
mittere illi debitũ noluit:ſed nec dilationeʒ
dedit: cõtoꝛtũ rapiebat ad ſolutiõʒ. Jã de/
bito dño liber:diſplicuit cõſeruis ⁊ renũcia/
uerũt dño ſuo qð actũ eẽt:⁊a dñs fecit adeſſe
ſeruũ ⁊ dixit ei:Serue nequã:cũ mihi tanta
deberes miſertꝰ tui oia dimiſi tibi: Nõ g̊ et
te opoꝛtebat miſereri cõſerui tui: ſicut ⁊ ego
tui miſertꝰ ſum? Et iuſſit oĩa ꝗ̃ illi dimiſerat
exigi.Ergo hãc ſimilitudinẽ ad nr̃aʒ inſtru/
ctionẽ ꝓpoſuit:⁊ admonẽdo perire nos no⸗
luit: Sic inqͥᷣt ⁊ vobis faciet pat veſter ceęle/
ſtis: ſi nõ remiſeritis vnuſqᷣſq; veſtrũ fratri/
bus vfis ex coꝛde veſtro. Ecce fratres res in
aꝑto eſt:admonitio vtilis ⁊ valde ſalubꝛis.
Obediẽtia debet᷑: vt qð iuſſuʒ eſt impleat᷑:
qꝛ oĩs hõ ⁊ debitoꝛ eſt dei ⁊ debitoꝛẽ habet
fratrẽ ſuũ.Quis eſt em̃ qͥ nõ ſit debitoꝛ dei:
niſi ĩ quo nullũ põt iueniri peccatũ? Quis ẽ
aũt qͥ nõ habeat debitoꝛẽ fratrẽ: niſi in quẽ
nemo peccauit: Putaſne quiſq; ĩ genere hu
mano reperiri põt:qui nõ ⁊ ipᷣe aliqͥ peccato
obſtrict ſit fratri ſuo? Debitoꝛ eſt ̊ oĩs hõ:
habẽs tñ ⁊ ipᷣe debitoꝛẽ. Ideo deꝰ iuſtꝰ con/⸗
ſtituit tibi regulaʒ in debitoꝛe tuo:qð faciet
⁊ ipe cũ ſuo. Duo ſũt em̃ oꝑa miſcðię nos
liberant: quę bꝛeuit ipᷣe dñs poſuit in euan/
gelio: Dimittite ⁊ dimittet᷑ vobis:date ⁊ da Luel.s.
bit᷑ vob. Dimittite ⁊ dimittet᷑ vob:ad igno/
ſcendũ ꝑtinet.Date ⁊ dabit᷑ vob:ad pᷣſtãdũ
bñſiciũ ꝑtinet. Qð ait de igſcẽdo:et tuꝰ tibi
ignoſcit qð peccaſ:⁊ habeſ aliũ cui tu poſſis

B

S

ſaſen
benefci
cus O
mus: ant
nuergen
goman⸗
gua ed
bnniEt
oEgolun
Polar
Ttemite
bikvobi⸗
nouaep
niapen
aegst
gtigoſen
ctandue⸗
ſchtesd.
Caenkffl
AGſcoueg
ſcugeen
geyerete
Rüpeccan
Glaütper
Utibinon
ſeynnge
peccauen
ECtſient
totiis tt
ſe. Eg
ninimein
naoignea
nnlreß
Dbeelc.
neploſuo⸗
laltsie
donautrpe
geſeptis
Gigror
Mtle
Ulaeten
Walkn
ſelien
ſtieſge
halhtt

leiſſein

nliapen
mgentüi
leeniti

bdste
ngſti
taſante
. lldi⸗
ſeptnagt
Knnt
zhiofiun,
antebin
am Ban
abehsfan
eti gtno
dlungnine
disalsſal
miüru. Ale
nns oſu;
enntanüßede
ieiune
rſelantide
maberetdſ⸗
wcabur ni
dnöglienn
n Bhnge,
lnedlnone
niz Fide
nstſcnüct
nis ienalelt
itünditn

=
SS =

iti Böe.

uimin ſaute
Liidinin
endninzuin
Ppanetcsſc
putee ⸗
nehüfen
efanwbſesn
nulelllibis.
ckinher.:
Nbngehaht
ſudehtarde⸗
gi:ningu
ißeanttt
Feanigennn
uckte
e NN
euantd n

nicteie
4

lunnatn
Panu
inhu ti
vobueln,

ignoſcere. Rurſus qð ꝑtinet ad tribuenduʒ

beneficiũ:petit te mẽdicus ⁊ tu es dei mẽdi

cus.Om̃s em̃ quãdo oꝛamꝰ mendici dei ſu/
mus: ante ianuã magni patriſfamilias ſta/
mus: Immo etiã ꝓſternimur: ſupplices in⸗
gemiſcimꝰ aliqͥd volẽtes accipere:⁊ ipᷣm ali
quid ipᷣe deus eſt.Quid a te petit mendicꝰ:
Panẽ.Et tu qͥd petis a deo: niſi xpᷣm qͥ dic̃:

Joh.õ. Ego ſum panis viuus: qui de ceęlo deſcẽdi⸗:

Ignoſci vobis vultis:ignoſcite:Remittite
⁊ remittet᷑ vobis. Acciꝑe vultis:date ⁊ da/
bit᷑ vobis. Sed quid in hac aꝑta ꝑceptione
mouere poſſit:audite. In remiſſionẽ vbive
nia petit᷑:⁊ ab ignoſcẽte debet᷑.hoc põt mo

uere:qð ⁊ petrũ mouit: Quotiẽs debeo in/

q̃ͥt ignoſcere? Sufficit vſq; ſepties: Hõ ſuffi
cit ait dñs:Mõ dico ſepties:ſed ſeptuagieſ/
ſepties. Jam tu enumera quotiẽs in te pec/
cauerit frater tuꝰ. Si potueris ꝑuenire vſq;

ad ſeptuageſimꝗ culpã ⁊ octauã: vt trãſeasꝰ

ſeptuagieſſepties:tũc moliris vindictã. IJta
ne veꝝ eſt qð dicit?Et vere ita ſe res habet:
vt ſi peccauerit ſeptuagieſſepties:ignoſcaſ.
Si aũt peccauerit ſeptuagieſocties: iã lice/
at tibi non ignoſcere. Audeo dicere: vt etſi
ſeptuagieſocties peccauerit: igſcas.Si aũt
peccaueritvt dixi ſeptuagieſoctieſ:ignoſce.
Et ſi centies peccauerit:ignoſce.Et qͥd dicã
totiẽs ⁊ totiẽſ?: QOino qͥties peccauerit:igno

ſce. Ergo ego auſus ſuʒ ſuꝑgredi modũ do
mini mei?: Ille in ſeptuageſimo ⁊ ſeptio nu/

mero ignoſcẽdi limitẽ fixit:hunc ego limitẽ
tranſilire ᷣſumã? Mõ eſt verũ:nõ ſuʒ auſus
plus aliqͥd. Ipm dñm meũ audiui loquẽteʒ
in aplło ſuo:vbi modus ⁊ numerꝰ pᷣfixus nõ

Col.ʒ. eſt. Ait em̃: Donãtes vobiſmetipſis ſiqͥs ad

uerſus aliquẽ habet quęrelã: ſicut deꝰĩ xpᷣo
donauit vobis.Audiſtis foꝛmã.Si ſeptua/
gieſſepties peccata tibi xpᷣs donauit: ſi huc
uſq; ignouit ⁊ vltra negauit: pone ⁊ tu limi
tem:⁊ vlterius noli ignoſcere.Si auteʒ xpᷣs
milia peccata peccatoꝝ inuenit: ⁊ tamẽ oĩa
donauit:noli ſubducere miſericoꝛdiã:ſᷣ po/

Cſce illius numeri ſolutionẽ. MNõ em̃ ſine cau/

ſa dñs ſeptuagieſſepties dixit: cũ oĩno nul-
la culpa ſit quã non debeat ignoſcere. Ecce
ille ipſe ſeruus cuiꝰdebẽtis inuẽtus eſt debi
toꝛ:decẽ milia ralentoꝝ debebat. Puto em̃
quia decẽ milia talentoꝝ:vt parũ ſit: deceʒ
milia peccatoꝝ ſunt. NHolo em̃ dicere vnum
talentũ:qð oia peccata cõcludat.Seruꝰaũt
ille quãtü ei debebat: Centũ denarios de⸗

bebat. Jam plus eſt q; ſeptuagieſſ epties:

⁊ tamẽ iratꝰ eſt dñs:qꝛ nõ dimiſit.Non ſolũ
em̃ centũ plus ſunt qᷓ; ſeptuagintaſeptẽ:ſed

centũ denarij foꝛte mille aſſes ſunt. Sed qͥd

ad decẽ milia talẽtoꝝ? Ac ꝑ hoc oẽs culpas
quę in nos cõmittunt᷑: parati ſumꝰ ignoſce⸗
re:ſi nobis deſideramus ignoſci.Si em̃ ↄſi/
deremuſ peccata nr̃a ⁊ numeremꝰ:qͥd facto:

quid oculo:qͥd aure:quid cogitatiõe:qͥd in/

numerabilibꝰ motibus:neſcio vtrũ doꝛmia
mus ſine talento. Ergo quotidie petimꝰ:qͥ/
tidie diuinas aures oꝛãdo pulſamus:quoti

die nos ꝓſternimꝰ ⁊ dicimꝰ: Dimitte nobis Matth. 6.

debita nr̃a:ſicut ⁊ nos dimittimus debitoꝛi
bus nf̃is.Quę debita tua? Omnia: an ali/
quã partẽ? Reſpõdebis oĩa. Sic ergo et tu
debitoꝛi tuo.hanc regulã ponis:hanc cõ/
ditionẽ loqueris.Hhoc pacto ⁊ placito quã/

do oꝛas cõmemoꝛas vt dicas: Dimitte nob

ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibus noſtris.

Quid ſibi ergo vult ſeptuagieſſepties? Au/
dite fratres magnũ myſteriũ:admirabile ſa

cramentũ. Quãdo dominꝰ baptiʒatus eſt: Lud..ʒ.

lucas euãgeliſta ſanctꝰ ibi cõmemoꝛauit ge
nerationes eius:quo oꝛdine:qua ſerie: qua

ℳ

ſtigmate ad illã generationẽ ventũ fuerit:q̃ᷓ

natus eſt xpᷣs. Mattheęus cępit ab abꝛaã et Mattb.i.

yenit vſq; ioſeph deſcẽdendo. Lucas autẽ

aſcẽdẽdo cępit numerare. Quare ille deſcẽ/ Li.i.qſtionũ

dẽdo:iſte aſcẽdendo: Quia mattheus gene
rationẽ xpᷣi cõmendabat qua deſcendebat
ad nos: ideo quãdo natus eſt xpᷣs cępit nu/

merare deſcẽdendo. Lucas aũt qꝛ tũc cepit
numerare quãdo baptiʒatus eſt xpᷣs:ibi eſt
initiũ aſcẽſionis. Iſte aſcẽdendo numerare

cępit: numerãdo aũt cõpleuit generationes
ſeptuaginta ⁊ ſeptẽ.A quo numerabat?: In

euan.c
2. Betrac. 12.

tendite a quo. Exoꝛſus ẽ numerare vſq; ad

ipſum adam:qui pᷣmus peccauit:⁊ nos cuʒ
peccati obligati obligatiõe generauit. Per/
uenit vſq; ad adã: ⁊ numerant᷑ generatiões
ſeptuagintaſeptẽ:Hhoc ẽ a xpᷣo vſq; ad adã:
quas diximꝰ ſeptuagintaſepteʒ.Et ab adã
vſq; ad chꝛiſtũ ſeptuagintaſeptẽ. Si & niła
generatio p̃termiſſa eſt: nila culpa pſᷣteritur
vbi non debet ignoſci. Nam ideo ipſius ſe-
ptuagintaſeptẽ generationes enumerauit:
quem numerum dominꝰ in peccatoꝝ remiſ⸗
ſione cõmendauit:quoniã a baptiſmo cępit
numerare:vbi oĩa peccata ſoluunt᷑.Et i hoc
fratres adhuc accipite ſacramentũ maius.

In ſeptuageſimoſeptimo numero: myſte,

Cg. 2I.

“

Bancti Auguſtini de verbis domini

riũ eſt remiſſionis peccatoꝝ: Tot generati/
ones inueniunt᷑ a xpᷣo vſq; ad adam. Dein/
de paulo diligẽtius interroga ipſius nume-/

ri ſecretũ: latebꝛaſq; inquire: pulſa diligen/⸗

tius vt aperiat᷑ tibi. Juſticia lege dei ↄſtat:
Verũ eſt. Nam lex in decẽ pſᷣceptis cõmen/
datur: ideo ille debebat decem milia talen-
toꝛum. Ipſe eſt ille memoꝛabilis decalogꝰ
ſcriptus digito dei:traditus populo ꝑ moy
ſen famulũ dei. Dhebebat & ille decem milia
talẽtoꝝ:oia peccata ſigniſicat ꝓpter nume/
rũ. DHebebat ⁊ ille centũ denarios:nõ minꝰ
ab eodẽ numero: Mã ⁊ centies centũ fit de/

cem milia: ⁊ decies deni fit centũ.Et ille de/

Exo. 2 6.

cẽ milia talentoꝝ:⁊ ille decies deni. A legi/
timo em̃ numero nõ receſſuʒ eſt:in qͥ vtroq;
inuenies vtraq; peccata. VUterq; debitoꝛ: ⁊
vterq; venię deploꝛatoꝛ ⁊ impetratoꝛ: ſ ille
ſeruus malus: ſeruus ingratꝰ: iniquus no/
luit repẽdere qð accepit: noluit pꝛeſtare qð

illi indigno pꝛęſtitum fuit. Vigete ergo fra/
tres: Quiſq; incepit a baptiſſimo liber exit:

dimiſſa ſunt illi decẽ milia talentoꝛũ: ⁊ cum
exierit inuenire habet conſeruũ ſuũ debito/
rem. Obſeruet ergo ipᷣm peccatũ: qꝛ nume/
rus vndenariꝰtranſgreſſio legis eſt. Lex em̃
denarius:peccatũ vndenariꝰ. Lex em̃ ꝑ de/
cem: peccatũ ꝑ vndecim. Quare peccatũ ꝑ

vndecim? Quia trãſgreſſio denarij ẽ vt eas

advndenariũ. In lege autẽ modus fixus ẽ:
tranſgreſſio aũt peccatũ eſt. Jam vbi tranſ-
grederis denarium:ad vndenariũ venis.A
deo magnũ myſteriũ figuratũ eſt:qñ iuſſuʒ
eſt tabernaculũ fabꝛicari.Multa ibi nume/
roſa dicta ſunt:in magno ſacramẽto. Inter
cętera vela cilicina iuſſa ſunt fieri: non decẽ
ſed vndecim:quia ꝑ ciliciũ oſtendit᷑ cõfeſſio
peccatoꝝ. Quid aũt amplius quęris:? Uis
noſſe oĩa peccata ↄtineri numero iſto ſeptu/

ageſimoſeptimo? Septimum ſolet ꝓ voto

cõputari: quoniã ſeptẽ diebus voluit᷑ tem-

pus.Et finito ſeptenario:rurſꝰ ad caput re/

ditur:vt eadẽ foꝛma voluat᷑. Per huiuſmo⸗/⸗

di foꝛmę reuolutiões ſęcula tranſeũt: a ſep/
tenario tamẽ numero nõ recedũt.QOia eniʒ
peccata dixit: quãdo ſeptuagieſſepties di/
xit:qꝛ illud vndeciĩ ductũ ſepties: fiũt ſeptu
agieſſepties. Oiĩa ergo dimitti peccata vo/
luit: qͥ ea ſeptuageſimo numero pſſignauit.

E Hemo cõtra ſe teneat nõ ignoſcendo:ne cõ
trra illũ teneat᷑ quando oꝛat. Dicit illi deus:

Dimitte: ⁊ dimittet᷑ tibi: Sed ego pꝛioꝛ di/

4

miſi:dimitte vel poſtea. Nam ſi nõ dimiſe-

ris reuocabo te: ⁊ quicquid tibi dimiſerã:re

plicabo tibi. NMõ enim mentit᷑ veritas:non

fallit aut fallit᷑ xpᷣs:qui ſubiecit dicẽs: Sic ⁊ Matt.ꝛs. dnge⸗

vobis faciet pater veſter qui eſt i celis. In/

uenis patrẽ: imitare patrem. Si em̃ imitari

nõ vis: exhereditari diſponis. Faciet & vo⸗

bis iſta inqᷣt pater veſter ceęleſtis:ſi nõ remi/
ſeritis vnuſquiſq; fratribꝰ veſtris ex coꝛdib⸗

veſtris. Ne dicas i lingua: ignoſco: ⁊ coꝛde
differas. Supliciũ em̃ oſtendit tibi deꝰ:mi/

nando vindictã. MNouit deꝰ vbi dicas. Vo⸗

cem tuã homo audiuit: cõſcientiã tuã deus
cõſpicit. Si dicis dimitto: dimitte: Melius
eſt cũ clamas oꝛe ⁊ dimittis ĩ coꝛde: qᷓ; blan/

dus oꝛe: crudelis in coꝛde. Jam ergo obſe/
crant pueri indiſciplinati ⁊ nolunt vapula/
re:qui ſic ꝑſcribunt nobis quãdo volumus
da re diſciplinã: Peccaui:ignoſce mihi.Ec/⸗

oce ignoui:⁊ iteruʒ peccat: Ignoſce:ignoui.

Peccat tertio: Ignoſce:tertio ignoui. Jam
quarto vapulet.Et ille. Nũquid ſeptuagi/
eſſepties te fatigaui? Si hac ꝑſcriptiõe ſeue
ritas diſciplinę doꝛmiat:repᷣſſa diſciplina ſe
uit impunita nequicia.Quid ergo faciendũ
eſt: Coꝛripiamꝰ vbis:⁊ ſi opus ẽ verberibꝰ:
ſed delictũ dimittamꝰ: culpam vo de coꝛde
abijciamꝰ. Ideo em̃ dñs ſubdidit:He coꝛdi
bus vfis: vt ſi ꝑ charitatẽ imponit᷑ diſcipli/
na:de coꝛde lenitas nõ recedat.Quid enim
tã piũ qᷓ; medicus ferẽs ferramẽtũ? Ploꝛat
ſecandus et ſecat᷑: ploꝛat vꝛendus ⁊ vꝛitur.

Hõ eſt illa crudelitas:abſit vt ſeuitia medi/
ci dicat᷑. Seęuit in vulnus vt homo ſanetur:

quia ſi vulnus palpet᷑ homo ꝑditur. Sic g
iſta monuerim fratres mei: vt frẽs nros qui
peccauerint omimodo diligamus de coꝛde

noſtro. Charitatẽ in eos nõ dimittamus:et
diſciplinã cũ opus eſt demus: ne ꝑ ſolutio/
nem diſciplinę creſcat nequicia:⁊ incipbiamꝰ
ꝓpter deũ accuſari:quia recitatũ eſt nobis:
Peccãtes coꝛam omnibus coꝛripe:vt ceteri i.

&⸗

timoꝛẽ habeant. Certe ſi quis qð ſolu eſt ve
rũ diſtinguit tẽpoꝛa⁊ ſoluit queſtionẽ:verũ
eſt. Si peccatũ in ſecreto eſt:in ſecreto coꝛri/

pe.Si peccatũ publicũ eſt ⁊ apertũ:publice
eere ille emẽdet᷑ ⁊ ceteri videant.
He eo de quo ſupꝛa:Si peccaue
rit ĩ te frater tuꝰ ⁊c. Et de ꝓbis ſalo
monis:Annues oculis cũ dolo:cõ
gerit hoibꝰ? meſticia: Qui aũt argu
it palã:pacẽ facit Sermo. xvi

TimothF

rtidici
Il

oaloirze
Coanis
oalofnn
ßeponat
et Nima
ſigndo⸗
fiemalis
tiitinte
ltatiociot
Cur. Oan
gloczpoon

Ppinlätei

Nlenb'un
taminpt
dunegliterf
Uaſckorin
Naplni:n
frlckodtrr
k uintt
fominislud
Gostpznen
linoett
Cnigssn
egdamet
eiciendae
guiſchiraſe
Göpoßtend
Uareinſcin

Rnofrerk

hmnseſi

Gis eiet,

läüinre
i ceſuen
Mlnebisg
ſſinobi
Cannocic
hnelon
Callfuns
deoellefen
funimh
negieein
Nloloni
ktluni⸗

ſi Binmonet nos dñs noſter non negli⸗
Vnn ere inuicẽ peccata noſtra: nõ quę/
8inn ẽdo quid rephendas:ſed vidẽdo qᷣd
g IH oꝛrigas. Eius quippe dixit acutũ oculũ ad

eyijciendã feſtucã de oculo fratris ſui:qui tra
bẽ in oculo ſuo nõ habet.Quid aũt hoc ſit:

o boeieuiter inſinuo charitati veſtrę. Feſtuca in
Aenn oculo ira eſt: Trabes in oculo odiũ eſt. Qñ
ndſ ęergo quis odit iraſcentem:feſtucam vult de
cate oculo fratris tollere: ſed trabe impedit᷑ quẽ
elmni⸗ ipe poꝛtat ĩ oculo ſuo. Feſtuca initiũ trabis
Do⸗, eſt. Mã trabeſ quãdo naſcit᷑:pᷣus feſtuca eſt.
A dess Rigando feſtucã ꝑducis ad trabẽ: Alendo
belis irã:malis ſuſpitiõibꝰ ꝑducis ad odiũ.alul
Pblan tf aũ intereſt int peccatũ iraſcẽtis:⁊ crude/
dobſe litatẽ odio hñtis.Hã ⁊ filijs nfis qñq; iraſci
pula mur. Odiſſe vo filios qͥs inuenit᷑: In ipſis
Mumgs quoq; pecoꝛibus mater aliqñ bucula ſugen
iiE tD:çTD—ẽs vitulũ tedio quodã auertit iraſcens: ſed
ignoui. viſceribꝰ amplectit᷑ matris.Quaſi tediũ fa⸗/
I.zeenn cit cum impingit: quęrit᷑ tamẽ ſi deeſt. Hec
ptungt⸗, damꝰ aliter fſiljs diſciplinã: niſi aliquãtum
ͤelge . iraſcẽdo ⁊ indignando: nec tamẽ daremus
plinale diſciplinã: niſi amãdo. Vſq;adeo nõ oĩs qͥ
Niendi iraſcit᷑ odit:vt aliquãdo magis odiſſe cõuin
bbenbe: cat᷑ qui nõ iraſcit᷑. Fac em̃ puerũ velle in aqdᷓ
decorde fluminis ludere:cuiꝰ impetu pereat:tu ſi vi/
Decond des ⁊ patient᷑ ꝑmittis:odiſti. Tua patiẽtia
diſcipti illiꝰ moꝛs eſt.Quãto melius eſt ſi iraſceris ?
igenin coꝛrigis:qᷓ; nõ iraſcẽdo ĩterire ꝑmitti? Odiũ
bleu ergo ante oĩa vitandũ eſt: trabes de oculo
udut. eijcienda eſt. Multũ quippe aliud ẽ quãdo
taneti quiſq; iraſcẽs in aliquo verbi modũ excedit
ſatenu. dʒõð poſtea deleat pęnitẽdo: ⁊ aliud eſt obſer
I. Si; uuare inſidias icluſas ĩ coꝛde. Multũ poſtre/
tosg Nð.. mo intereſt inter hec verba ſcripturę: Tur /
deche batus eſt ſ ira oculꝰmeus.De illo aũt quid
unusa· Job.5. dictũ eſt? Qui odit fratrẽ ſuũ homicida eſt.
ſlut⸗ Multũ intereſt inter turbatũ oculũ ⁊ extin⸗
lo * e .
9 ctũ. Feſtuca turbat: trabes extiguit. hoc ꝙ
Hapiam An Jelmn 4 L
Cncdet pᷣmũ nobis pſuadeamꝰ: vt qð hodie admo-
rtagen ,1 niti ſumꝰ bñ facere atq; implere poſſimꝰ:añ
üchne oĩa non odiſſe. Tunc em̃ quãdo trabes non
anbcerd eſt in oculo tuo:vides recte quicqͥd fuerit in
naen oculo fratris tui:⁊ vim pateris donec eijciaſ

onblie de oculo fratris tui: qð vides nocere oculo
g fratris tui. Lumẽ qð in te eſt: non te pmittit
dant. negligere lumẽ fratris tui. Nam ⁊ ſi odiſti ⁊

geren vis coꝛripere:quõ emẽdas lumẽ qui ꝑdidi⸗
bi⸗ i ſti lumẽ? Dixit em̃ ⁊ hoc aꝑte eadẽ ſcriptura
golo Abi s vbi dictũ eſt: Qui odit fratrẽ ſuũ homicida
igt 1.Jo. 2. eſt. Qui odit inqᷣt fratrẽ ſuũ in tenebꝛis eſt

U.

In euangelio ſcðᷣm attheũ Germo XVI

vſq; adhuc.Odiũ tenebꝛę ſunt.MNõ põt aũt
fieri: vt qui odit alterũ nõ ſibi pꝛius noceat.
Illũ em̃ lędere conat᷑ extrinſecꝰ:ſe vaſtat in /
trinſecus. Quãtũ autẽ animꝰ nr̃ coꝛꝑe ma/
ioꝛ eſt: tantũ ei ꝓſpicere debemꝰ ne ipſe ię/⸗
dat᷑.Lędit autẽ animũ ſuũ:qui odit alterũ.
Et quid facturꝰ eſt ei quẽ odit:Quid factu/
rus?: Tollit pecuniã: nũquid fidẽ? Lędit fa-
mã:nũquid cõſcientiã?Quicqͥd nocet:foꝛin
ſecus nocet. Sibi attẽde quid noceat. Intꝰ
em̃ ſibi ipſe inimicus ẽ: quiodit alterũ. Sʒ
quia nõ ſentit qͥd ſibi mali faciat: in alterũ
ſeuit:eo ꝑiculoſius viuẽs: quo nõ ſentit qͥd
ſecũ mali agit: quia ⁊ ſecuiendo ſenſum per/
dit.Sęuiſti i inimicũ tuũ:te ſeuiente ille nu⸗
datus eſt: tu iniquꝰ es. Multũ intereſt iter
nudũ ⁊ iniquũ. Ille ꝑdidit pecuniã:tu inno
centiã. Quęre qͥs grauius damnũ ꝑpeſſus
eſt. Iile ꝑdit rem periturã:tu factus es ꝑitu
rus. Ideo debemꝰ amãdo coꝛripere:nõ no/
cendi auiditate: ſed ſtudio coꝛrigendi. La/B
les ſi ſuerimus:optime facimꝰ qð hodiead,
moniti ſumꝰ: Si peccauerit in te frat
tuus: coꝛripe illũ inter te ⁊ ipᷣm ſo/
lũ.Auare illum coꝛripis? Quia tu doles ꝙ
peccauerit i te. Abſit.Si amoꝛe tui id facis:
nihil facis.Si amoꝛe illiꝰ facis:optime fac.
Deniq; in ipſis verbis attẽde: cuius amoꝛe
id facere debeas: vtrũ tui an illius. Si te
audierit inquit:lucratus es fratrem
tuũ.Ergo ꝓpter illũ fac vt lucreris illũ.Si
faciẽdo lucraris:niſi feciſſes perierat.Quid
eſt & ꝙ pleriq; homies iſta peccata ↄtemnũt
⁊ dicũt:Auid magnũ feci? In hoĩem pecca
ui. Holi cõtemnere.In hoĩem peccaſti: vis
noſſe quia i hominẽ peccando periſti? Si te
ille in quẽ peccaſti coꝛripuerit inter te ⁊ ipſũ
ſolum:⁊ audieris illum:lucratꝰ eſt te.Quid
eſt:lucratus eſt te:niſi quia perieras ſi nõ lu

craret᷑ te? Nam ſi nõ perieras:quomõ te lu⸗

cratus eſt? Nemo erga ↄtemnat quãdo pec
cat in fratrẽ. Ait enim quodã loco apoſtolꝰ.
Sic aũt peccãtes ĩ frẽs ⁊ ꝑcutiẽtes ↄſcientiã i. Corj.&.
eoꝝ inſirmã:in xpᷣm peccatl:iõ qꝛ mẽbꝛa xpᷣi
oẽs facti ſumꝰ. Quõ nõ peccas ĩ xpᷣm: qͥ pec
cas i mẽbꝛũ xpᷣi? NMemo &̊ dicat qꝛ nõ pecca
ui ĩ deũ:ſᷣ peccaui ĩ fratrẽ: In hoĩeʒ peccaui
leue peccatũ eſt aut nullũ pctm̃. Foꝛte inde

dic leue ẽ: qꝛ cito curat᷑. Peccaſti ĩ frẽm:fac

ſatis ⁊ ſanatꝰ es. Cito feciſti moꝛtiferã rẽ: ſ
remediũ cito iueniſti. Quis nr̃m ſpet regnu
celoꝝ frẽs mei:qñ dic euãgeliũ:Qui dixerit Mattłᷣ.ʒ.

J „ „ 1 — „„ „ 4
Sancti Auguſtini de verbis domini
fratri ſuo fatue: reus erit gehẽnę igniſe. ı a gentiles ⁊ paganos in numero quidẽ fratrũ nan
Abi ð gnus terroꝛ: ſed vide vbi remediũ.Si obtu nõ deputamꝰ: ſed tamẽ eoꝛũ ſalutẽ inquiri/ deiſ
ſleeris munus tuũ ad altare: ⁊ ibi recoꝛdatus mus.hoc ergo audiuimꝰ dñim ita monentt nh ckan
fueris:quia frater tuus habet aliqͥd aduer/ ⁊ tanta cura pᷣcipientẽ:vt etiaʒ hoc adderet . uule
ſum te:relinque munꝰ tuũ ante altare. NHon cõtinuo:Amẽ dico vobis quęcũq; ligaueri/ Mattbᷣ.is. Akn
iraſcit᷑ deꝰ: qui differs imponere munꝰ tuũ: tis ſuꝑ terrã:ligata erũt ⁊ in cęlo: ⁊ quęcũq; ſhon
Te queęrit deus magis qᷓ; munus tuũ. Naʒ ſolueritis ſuꝑ terrã: ſoluta erũt ⁊ in celo.Cę i.q 5. Cepiti chuſ
ſi malũ animũ gerens aduerſus fratrẽ tuuʒ piſti habere fratrẽ tuũ tanq; publicanũ: li- dan
adueneris cũ munere ad deũ tuũ: reſpõdet gas illum in terra: ſed vt iuſte alliges vide. Niſe
tibi:Tu ꝑiſti:mihi qͥd attuliſti? Offers mu2uuü Mä iniuſta vincula dirũpit iuſticia. Cũ aũt il
notuũ:⁊ tu nõ es munus dei. Plus ꝗrit xps coꝛrexeris ⁊ cõcoꝛdaueris cũ fratre tuo: ſol⸗ Munea
quẽ redemit ſanguĩe ſuo:qᷓ; qð tu inueniſti i uiſti illũ in terra.Cũ ſolueris in terra:ſolut⸗ ooſtin
hoꝛreo tuo.Ergo relinque ibi munus tuum erit ⁊ in celo. Multũ nõ tibi pꝛeſtas ſed illi: ſape
añ altare:⁊ vade pus reconciliari fratri tuoꝛ: quia multũ nocuit nõ tibi ſed ſibi.hhec cum feke
⁊ tũc veniens offer munus tuũ.Ecce ille rea ita ſint: quid eſt qð ait Salomon qðs ex alia nered⸗
tus gehẽne q; cito ſolutus eſt. NHondum re/ lectione pmitus audiuimꝰ: Annuẽs ocu cendi
cõciliatꝰ:eras gehẽnę reꝰ: recõciliatꝰ: ſecurꝰ lis cũ dolo cõgerit hominibꝰ meſti ſplumt
offers munꝰ tuũ ad altare.hhomies aũt faci ciã:qui autẽ arguit palã:pacẽ facit: onnnib
les ſunt ad irrogãdas iiurias:⁊ difficiles ad Quomodo coꝛripis illũ inter te ⁊ ipſũ ſolũ: guico
cõcoꝛdiã reqrendã. Pete inqᷣt veniã ab ho / e Metuendũ eſt:ne ſibi contraria ſint ſᷣcepta clii
mine quẽ offendiſti: ab homie quem leſiſti. diuina.Sed intelligamꝰ eſſe ibi ſummã con lchlen
Reſpõdet:MNõ me hũiliabo. Vel deũ tuum coꝛdiã:nõ quẽadmodũ quidãvani ſapiamꝰ hialiqu
Zud.iA. audi:ſi fratrẽ tuũ contemnis: Qui ſe humi/ qui errantes opinant᷑ cõtraria ſibi eſſe duo ſetücca
liat exaltabit᷑. Mõ vis te hũiliare qui cecidi, teſtamẽta in libꝛis veteribꝰ ⁊ nouis:vt ideo beocor
ſtie Multũ intereſt inter ſe hũiliantẽ: et inę putemus hocipſum eſſe contrariũ: quoniã coam
iacentẽ. Jam iaces ⁊ hũiliare te nõ vis: Dñ illud eſt in Salomonis libꝛo: hoc in euãge/ ECitor.
diceres:nolo deſcendere: ſi noluiſſes ruere. lio.Si em̃ aliquis imperitꝰ et calũniatoꝛ di / fedeben
C Hoc ergo debet facere qͥ fecit iniuriaʒ. Qui uinarũ ſcripturaꝝ diceret: Ecce vbi ſibi con igiſ. Iurena
autẽ paſſus eſt: quid debet: Qð audiuimꝰ tradicũt duo teſtamẽta. DVñs dicit: Coꝛripe unttefegt
hodie:Si peccauerit in te frater tuus:coꝛri/ illũ int te ⁊ ipſuʒ ſolũ: Salomon dicit:cAui lun Au
pe eum inter te ⁊ ipſum ſolũ: Si neglexeris arguit palam pacẽ facit: ergo neſcit dñs qͥd ſtepeccn
peioꝛ es. Ille iniuriã fecit:⁊ iniuriã faciẽdo p̃ceꝑit.Salomon vult cõtundi frontẽ peccã ſeraüf
graui ſeipᷣm vulnere ꝑcuſſit: tu vulnꝰfratris tis:xpᷣs parcit pudoꝛi erubeſcẽtis. Ibi enim Crnigi
tui cõtemnis? Tu eũ vides ꝑpire ⁊ negligis? ſcriptũ eſt: Qui arguit palã: paceʒ fecit:hic Gepecca
Peioꝛ es tacẽdo q; ille cõuiciando. Quãdo aũt:Coꝛripe illũ inter te ⁊ ipſuʒ ſolũ:nõ pa- egden
ergo in nos aliqs peccat:habeamꝰ magnaʒ lam: ſed in ſecreto ⁊ occulte. Vis noſſe quiſ/D Anogi
curã: nõ ꝓ nobis(Mã gloꝛioſuʒ eſt iniurias quis talia cogitas: non ſibi repugnare duo dencet
obliuiſci:)ſed obliuiſcere iniuriã tuam: non teſtamẽta:qꝛ illud in libꝛso Salomonis:hbod tep
yvulnus ſratris tui.Ergo coꝛripe inter te ⁊ip iĩ euagelio reperit᷑: Apłm audi.Certe apłus . geen
ſum ſolũ: intuens coꝛrectioni: parcens pu/ miniſter eſt noui teſtamẽti. Audi ergo aplm holen
doꝛi. Yoꝛte em̃ h̊ verecũdia incipit defende· paulũ timotheo ſcipientẽ ⁊ dicentẽ: Peccã Tinotb. in
re pctm̃ ſuũ: ⁊ quẽ vis coꝛrectioꝛẽ: facis pe tes coꝛã omnibꝰargue:vt ⁊ cęteri timoꝛẽ ha notdz Nebleſich
ioꝛẽ. Coꝛripe & inter te ⁊ ij̃m ſolũ. Site au beant. Jam nõ ſalomonis liber cum euãge it d
dierit lucatus es fratrẽ tuũ:qꝛ perierat niſi lio:ſed pauli apli epiſtola videt᷑ confligere.
faceres. Si qaũt nõ te audierit:id ẽ pec· Salomonẽ paululũ ſine iniuria ſeponamꝰ*: tans
catũ ſuũ quaſi iuſticiã defenderit: adhibe xpᷣm dñm ⁊ paulũ ſeruũ eiꝰ audiamꝰ. Quid n
Deutʒ.ꝛ. illi duos vel tres:ꝗꝛ in oꝛe duoꝛũ dicis dñe: Si peccauerit ĩ te frater tuus:coꝛ ane⸗
vl triũ teſtiũ ſtat ome bhũ. Si nec ripe üllum inter te ⁊ ipſum ſolu. Quid dicis ait .
ipſos audierit: ſit tibi ſic ethnicus apoſtole: Ceccãtes coꝛã omib argue: vt cę winm
7 publicanꝰ.Moli illũ deputare iã in nu- teri timoꝛẽ habeãt. Quid facimus? Cõtro/ Eatden
mero fratrũ tuoꝝ: nec ideo tamẽ ſalus eius uerſiam iſtã velut iudices audimus? Abſir. ſ lann
negligendga eſt. Ha ⁊ ipſos ethnicos: id elt Immo ſub iudice cõſtituti pulſemꝰ: vtinob i
£

In euangelio ſcðm Oattheũ Germo XVI

d⸗ aberiri impetrem: fuglamus ſub alas dnmi
mati dei noſtri.Mõ em̃ aplo ſuo contrariũ locut
li. ²*Corf.r3 eſt: qꝛ ⁊ in illo ipße locutus eſt: ſicut dicit: An
une vultis expimentũ eius acciꝑe:qui in me lo/
Calen NMit quit᷑ xpᷣs: vpᷣs in euãgelio:xpᷣs in apło:xpᷣs
lllg eergo vtrüq; dixit: vnũ oꝛe ſuo: alterũ oꝛeſ/
coe nazei conis ſui: qꝛ quãdo pꝛęco ð tribunali aliqᷣd
mül Dicit: nõ ſcribit᷑ in geſtis:pꝛeco dixit:ſed ille
ene. dixiſſe ſcribit᷑:qui ſᷣconi qð diceret impera/
Linit uit. Duo giſta pᷣcepta fratres ſic audiamus
oſch/ vt intelligamꝰ:⁊ inter vtraq; pᷣcepta pacati
nſolut cõſtituamur:cũ coꝛde nr̃o nos cõcoꝛdemus
ſetli ⁊ ſcriptura ſancta ĩ nulla ꝑte diſcoꝛdat. Ve⸗/
bran rũ eſt em oĩno:vtrũq; verũ eſt. Sed diſcer/
derala neere debemꝰ aliqñ illud: aliqñ illud eſſe fa/
eooc ciendũ:aliqñ coꝛripiendũ fratrem inter te ?ꝰ
Mweſti ipſum ſolũ: aliqñ coꝛripiendũ fratrẽ coꝛam
efaeit⸗ omnibꝰ: vt ⁊ cęteri timoꝛẽ habeant. Si ali/
ſüſoli: quãdo illud: aliquãdo illud fecerimus: cõ/
thcepta coꝛdiã ſcripturaꝝ tenebimus:⁊ in faciendo
gmäcon atq; temperãdo nõ errabimꝰ. Sed dicit mi/
ſapiam⸗ hi aliquis: Qudo facio illud: quãdo illud:
eſe duo ne tũc coꝛripiã inter me ⁊ ipſum ſolũ:qũ de-
vrideo beo coꝛã omnibꝰcoꝛripere: aut tũc coꝛripiã
quonii coꝛam oibꝰ:qñ debeo in ſecreto coꝛrripere:
neuge E Cito videbit charitas veſtra:quid qñ face/⸗
ſatorde re debeamꝰ: ſed vtinã facere pigri nõ ſimꝰ.
iſbticn ickil Z Intendite ⁊ videte:Si peccauerit inquit in
Lone ¹ te frater tuus:coꝛripe eũ inter te ⁊ iſum ſo-/
ſetOi lum. Quare: Quia peccauit ĩ te.Quid eſt
dis ĩ te peccauit: Zu ſcis:qꝛ peccauit.Quia em̃
mnpeti ſecretũ fuit: in te peccauit: ſecretũ quęre cũ
tiann coꝛrigis qð in te peccauit.Mã ſi ſi olus noſti
cthi qꝛ peccauit in te:⁊ eũ vis coꝛã omnib argu
lünön ere:nõ es coꝛreptoꝛ ſed ꝓditoꝛ.Attẽde quẽ/
ſecli admodũ vir iuſtꝰ ioſeph: tanto flagicio qð
ſoſe . de vxoꝛe fuerat ſuſpicatꝰ: tanta benignita/
guain te pepercit anteqᷓ; ſciret vnde illa cõceperat
nuan . qꝛ grauidã ſenſerat: ⁊ ſe ad illã nõ acceſſiſſe
tei⸗ . nouerat. Reſtabat itaq; certa adulterij ſuſ-/
goein picatio:⁊ tamẽ qꝛ ipſe ſolus ſenſerat:ipᷣe ſo

nihene Wattb. 1. lus ſciebat: qͥd de illo ait euãgeliũ? Joſeph

inmoi aũt cũ eſſet vir iuſtꝰ: et nollet eã diuulgare.
an clig⸗ Aariti doloꝛ:nõ vindictã quęſiuit. Voluit
Onſigr, ꝓdeſſe peccãti: nõ punire peccãtẽ. Cũ inqͥt
ſeponan rnollet eã diuulgare:voluit eã occulte dimit
m At⸗ tere. Hec eo cogitãte:ecce ãgelꝰ dñi aparuit
er nus: ei ĩ ſomnis⁊ indicauit qͥd eẽt:qꝛ nõ violauit
Quidooos viri thoꝝ:qꝛ de ſpũſctõ cõceꝑat dñũm ambo
ge N rũ. Peccauit & in te frat᷑ tuus:ſi tu ſolus no⸗
usind ſti:tũc vere in te ſolũ peccauit.Hã ſi multis
rus,Atſt. audiẽtibus tibi fecit iniuriã: ⁊ in illos pecca

uit quos teſtes ſuę iniquitatis effecit. Dico

em̃ fratres chariſſimi ꝙ ⁊ voſipſi i vobiſip/

ſis poteſtis agnoſcere: Quãdo me audiẽte
fratri meo quiſq; iniuriã facit:abſit vt a me
iniuriã illã alienã putẽ. Pꝛoꝛſus et mihi fe/
cit:imo mihi plꝰ fecit: cui putat placere qd

fecit. Ergo ipſa coꝛripienda ſunt coꝛã omi/

nibꝰ: quę peccant᷑ coꝛã oĩbꝰ. Ipſa vᷣo coꝛri-
piẽda ſunt ſecretius:quę peccant᷑ ſecretius.
Diſtribuite tẽpoꝛa:⁊ cõcoꝛdat ſcptura. Sic
agamꝰ:et ſic agendũ ẽ:nõ ſolũ quãdoĩ nos

peccat᷑:ſed quado peccatur ab aliquo vt ab

altero neſciat᷑: in ſecreto debemꝰ coꝛripere:
in ſecreto arguere:ne volẽtes publice argu/
ere ꝓdamus hominẽ. Nos volumꝰ coꝛripe
re ⁊ coꝛrigere: quid ſi inimicꝰ quęrit audire
qð puniat: HNouit em̃ neſcio quẽ homicidã
epiſcopꝰ:⁊ alius illũ nemo nouit:Ego volo
illũ publice coꝛripere: et tu queris inſcribe/
re. Pꝛoꝛſus nec ꝓdo: nec negligo:coꝛripio
i ſecreto:pono ante oculos dei iudiciũ: ter/
reo cruentã cõſcientiã:pſuadeo pęnitentiã.
Hhac charitate pᷣditi eſſe debemꝰ. Vñ aliqñ
homies repᷣhendũt nos ꝙ quaſi nõ coꝛripi/
amus:aut putãt nos ſcire quod neſcimus:
aut putant nos tacere qð ſcimꝰ. Sed foꝛte

qð ſcis ⁊ ego ſcio: ſed nõ coꝛã te coꝛripio: qꝛ

curare volo nõ accuſare.Sũt homies adul/

teriin domibus ſuis:in ſecreto peccant:ali-
quãdo nobis ꝓdunt᷑ ab vxoꝛibus ſuis plę/

rũq; zelãtibus:aliquãdo maritoꝛũ ſalutem
quęrẽtibus:nos nõ ꝓdimus palã:ſed in ſe/
creto arguimꝰ. Abi cõtigit malũ:ibi moꝛia ꝙ
tur malũ.Hõ tamẽ vulnꝰ illud negligimꝰ?-:.·
ante oĩa oſtẽdentes homi in tali peccato cõ
ſtituto ſauciãq; gerenti cõſcientiã:illud vul

nus eſſe moꝛtiferũ:qð aliquãdo qui cõmit-

tunt neſcio q̃ ꝑuerſitate cõtemnũt: ⁊ neſcio
vnde ſibi teſtimonia nulla ⁊ vana cõquirũt
dicẽtes: Peccata carnis deꝰ nõ curat. Vbi
ẽ qð hodie audiuimꝰ: Foꝛnicatoꝛes ⁊ adul/ heb.iʒ.
teros iudicat deꝰ? Ecce qð attende: quiſqͥs
tali moꝛbo laboꝛas:quod dic deꝰ audi:non
qð tibi dicit fauens peccatis tuis amicus
tuus: aut eadeʒ iniquitatis catena ligatus
amicꝰ tuus:vel potius inimicꝰtuus ⁊ ſuus.
Audi ̊ qð dicit aplus: Honoꝛabiles iquit abiẽ
nuptię ĩi omnibꝰ ⁊ thoꝛus imaculatus. Foꝛ/
nicatoꝛes ⁊ adulteros iudicat deus. Age g̊
frater:eſto coꝛrectus.Times ne te inſcribat
inimicus:⁊ nõ times ne te iudicet deꝰ: VUbi
eſt fides:time cuʒ eſt qñ timeas. Longe eſt
d

Sancti Auguſtini de verbis domini

quidẽ dies iudicij: ſed vniuſcuiuſq; homis
Dies vltimꝰlonge eſſe nõ põt:qꝛ bꝛeuis ẽ vi
ta. Et qꝛ ipᷣa bꝛeuitas ſemꝑ incerta:qñ ſit di
es tuus vltimꝰ neſcis.Coꝛrige te hodie/ ꝓpt᷑
cras. Pꝛoſit tibi ⁊ modo ĩ ſecreto coꝛrectio.
Palã em̃ loquoꝛ: ⁊ in ſecreto arguo. Aures
omniũ pulſo:ſᷣ ↄſciẽtias quoꝛũdã cõuenio.
Si dicerẽ: tu adult᷑ coꝛrige te: pᷣmo foꝛte di/
cerẽ qð neſcirẽ: foꝛte qð temere audierã ſuſ/
picarer. Mõ dico: tu adulter coꝛrige:ſᷣ qͥſds
in h̊ ppło adulter coꝛrige te. Publica eſt coꝛ/
rectio:ſed ſecreta coꝛrectio.Scio: qꝛ ille qui
timuerit: coꝛrigit ſe. Mõ dicat in coꝛde ſuo:

1.Corj.ʒ. peccata carnis nõ curat deꝰ. Neſcitis iquit

aplus:qꝛ templũ dei eſtis:⁊ ſpũſſanctꝰhabi
tat i vobis? Quiſqͥs templũ dei violauerit:
diſpꝑdet illũ deꝰ: Hemo ſe fallat. Sed foꝛte
ait aliqͥs: Templũ dei animꝰ meꝰẽ: nõ coꝛ/
pus meũ:Adiecit etiaʒ teſtimoniũ. Infglix

interpᷣtatio:puniẽda cogitatio.Fgnũ dictũ ⸗

eſt caro:qꝛ moꝛit᷑:ſᷣ qð ad tempꝰ moꝛit᷑:non
reſurgit cũ crimie. Vis noſſe aꝑtã inde ſen/

1. Corj.6õ.ꝗ tentiã? Meſcitis inqͥt idẽ apłus:qꝛ coꝛꝑa ve

ſtra templũ in vobis ẽ ſpũſſancti:quẽ habe
tis a deo? Cõtemnis coꝛꝑale peccatũ:ↄtem
nas qð peccas in tẽplũ:ipᷣm coꝛpus tuũ tẽ/

plũ in te eſt ſpũs dei. Jam vide qͥd facias ð

tẽplo dei.Si eligeres in ecclia facere adulte
riũ ĩtra iſtos parietes: qͥd te eſſet ſceleratiꝰ:
Abõ autẽ tuipſe es templũ dei: templũ in/
tras:templũ exis: templũ in domo tua ma/
nes:templũ ſurgis. Vide qͥd agas:vide ne
offendas templi habitatoꝛẽ:ne deſerat te et

Abi gz in ruinã vertaris. Meſcitis inqͥt qꝛ coꝛpoꝛa

veſtra (⁊ hoc de foꝛnicatiõe loquebat᷑ apłs:
ne cõtemnerent coꝛpoꝛalia peccata)templũ
i vobis ẽ ſpũſſancti quẽ habetis a deo:⁊ nõ
eſtis veſtri. Empti em eſtis pꝛecio magno.
Si cõtemnis ſeruũ tuũ:conſidera pᷣciũ tuũ.
Scio ego ⁊ mecũ oĩs hõ qui paulo attẽtius
cõſiderauerit: neminẽ deũ timentẽ ſub ver⸗/
bis eiꝰ nõ ſe coꝛrigere:niſi qͥ putat qꝛ plꝰ ha/
bet viuere. IJpᷣa res eſt ꝗ̊ multos occidit: cũ
dicũt cras:cras: ⁊ ſubito oſtiũ claudit᷑. Re/
mãſit foꝛis cũ voce coꝛuina: qꝛ ñ habuit ge/
mitũ colũbinũ.Cras:cras:coꝛuivox.Geme
vt colũbus:⁊ tunde pectus:ſed plagas tibi
dando ĩ pectus:ceęſus coꝛrectus eſto: ne nõ
videaris cõſcientiã cędere:ſᷣ malã ↄſcientiã
pugnis pauimẽto ſolidioꝛem reddere: non
coꝛrectioꝛẽ: Geme non inani gemitu. Foꝛte
Sem̃ dicis tibi:ꝓmiſit mihi de indulgentia:

qñ me coꝛrexero:ſecurꝰ ſum.Lego diuinam

ſcripturã: Iniquꝰ in q̃ die conuerſus fuerit SZʒech.18.

ab iniqtatibꝰ ſuis:⁊ fecerit iuſticiã:oẽs iniqͥ
tates eiꝰ obliuiſcar. Securꝰ ſum:qñ me coꝛ/

rexero dat mihi deus indulgentiã de malis

meis:Et qͥd ego dicturꝰ ſũ ↄtra deũ? Recla/
maturꝰ*: dicturus ſum deo: noli illi dare in/
dulgentia? Dicturꝰ ſum hoc ſcriptũ nõ eſſe:
hoc deũ nõ ꝓmiſiſſe? Si iſta dixero:oĩa fal⸗
ſa dico. Bñ dicis: verũ dicis. Indulgentiã

coꝛrectiõis tuę ꝓmiſit deꝰ:negare nõ poſſũ:

ſed dic mihi rogo te: Ecce ego cõſentio ⁊ cõ/
cedo ⁊ cognoſco:qꝛ indulgentiã deꝰ ꝓmiſit

tibi. Craſtinũ em̃ dieʒ:qͥs tibi ꝓmiſit: Vbi
mihi legis indulgentiã te acceptuꝝ ſi te coꝛ⸗/
rexeris: lege ibi mihi quantũ victurus ſis.
Mõ lego inqͥs. Heſcis ergo quãtũ victurus
ſis. Eſto coꝛrectꝰ ⁊ ſemꝑ paratꝰ. Noli time/
re diẽ vltimũ tanq; furẽ:qͥ doꝛmiẽti ꝑfodiat

parietem: ᷣ vigila ⁊ coꝛrige te hodie. Quid
differs in craſtinũ? Longa vita erit. Ipᷣa lõ/
ga bona ſit. Pꝛandiũ bonũ longum nemo
differt: ⁊ vitã malã longã vis habere? Uti⸗
q; ſi longa erit:melius bona erit. Si bꝛeuis

erit:bñ factũ eſt vt bona ꝓduceret᷑.Sic aũt

homies negligũt vitã ſuã vt nolint habere
malã niſi ipſam. Villã emis: bon queris.
Vxoꝛẽ vis ducere: bonã eligis. Filios tibi

vis naſci:bonos optas.Caligas locas⁊ nõ

vis malas:⁊ vitam amas malam? Quid te
offendit vita tua quã ſolã vis malã: vt iter
omnia bona tua ſolus ſis malus? Ergo fra/
tres mei ſi aliquẽ veſtrũ vellẽ in ꝑte coꝛripe/
re: foꝛte audiret me: multos veſtrũ publice
coꝛripio:om̃s me laudãt. Audiat me aliqͥs:
nõ amo iu voce laudatoꝛẽ:⁊ in coꝛde cõtem
ptoꝛẽ. Cum em̃ laudas ⁊ nõ te coꝛrigis:õ te

teſtis es. Si malꝰ es: ⁊ qð dico placet tibi:

diſplicet tibi:q̃ſi malꝰ diſplicueris tibi: coꝛ/
rectꝰ placebis tibi. Quod nudiuſtertiꝰ niſi
falloꝛ dixi: in oibꝰ vᷣbis meis ſpeculũ ꝓpo⸗

no. Mec mea iſta ſunt vᷣba:ſᷣ dño iubẽte lo/
quoꝛ:qͥ terrẽte nõ taceo. Naʒ qͥs nõ eligeret

tacere:⁊ rõneʒ de vobᷣ nõ reddere? Sed iaʒ
ſuſcepimꝰonꝰ:qð ab hũeris nr̃is excutere ñ
poſſumꝰ nec debemꝰ. Audiſtꝭ frẽs mei:cum

epla ad hebꝛęos legeret᷑: Obedite ppoſitis hheb.iʒ.

vfris ⁊ ſubditi eſtote:qꝛ ipᷣi vigilant ꝓ aĩabꝰ
vfis: tanq; rõnẽ reddituriꝓ vob:vt cũ gau
dio h̊ faciãt ⁊ nõ cũ triſticia: Mõ em̃ expedit
vobis.Qnñ facimꝰ iſta cũ gaudio? ñ vide
mꝰ hoiĩes ꝓficere ĩ vᷣbis dei. ñ laboꝛat cũ

9 ſe
4

l

Cudio⸗
fucu,
litenoſi
manialn
guit ho
ſödim
drenol
rob,Kl
lnoerpe
loͤetpelt
apeae
fadomin
ntſinuls
eo⸗
lige
ſeramie

aemiſan
Mügfuenn
gospnnit
icgwult
ulcifnn⸗
Mencück
annicaſtg
ſargiqi
glütüami⸗
li Annst
ſungsdal
ſunaſunri
Nelgrenen
vokhron⸗
wimlen.
nonien
marmorutfe
alürthön
eßffizguen
Vpbebiikt
Uplltpiti⸗
redonos.
Görin
neeiligub⸗
llamd
naſebe
lenthinen

penregn
lcemune

odilinnn

lis ſente

ngesſti
hecdr⸗

dennis

eütecn
lldarei⸗
ündeſe⸗
goroizfi⸗
ncllgenni
enopoſ
ſennotch⸗
de ꝓmiit
militeVoi
upltecon
(umsſs.
üvicuurs
Holiäne
laigſodin
ddie Quid
ialo⸗
gun neno
ere Vn⸗
1. Sibreus
rei. Snit
linthabee
Mnäquens.
Fliosthi
g loczotl
m.Quidr
galävtir
Sttgofin
aglecanp⸗
ekigublee
urnellis
cobelhlen
igs)te
gbcatbe
enisbecc⸗
luuſendi
Heuli ⸗
zioinbatel⸗
on aler
lnetSbi
focroncet
fisneian
Odneipeſt⸗

nuß

ðM

In euangelio ſcðm Oattheũ Sermo XVII XVIII

gaudio oꝑarius ĩ agro? Qñ attẽdit iĩ arboꝛẽ

⁊ fructũ videt: qñ attendit ſegetem ⁊ fructu

areę ꝓſpicit vbertatẽ: nõ ſine cauſa laboꝛa/
uit:nõ ſine cauſa doꝛſũ curuauit: nõ ſine cã
manꝰ attriuit:nõ ſine cã frigus ⁊ eęſtus tole/
rauit.Hoc ẽ qð ait: VUt cũ gaudio h̊ faciat ⁊
nõ cũ triſticia: Hõ em̃ expedit vob. Nunqᷣͥd

dixit:nõ illis expedit? Sed dixit nõ expedit

vobᷣ. HNã ulli poſiti qñ ↄtriſtant᷑ ð malisve/
ſtris:expedit illis:ipſa triſticia ꝓdeſt illis:ſ

noõ expedit vob. Hihil aũt nobis volumus
expedire:qð nõ expedit vobis.Simul ergo

in dominico agro fratres bonũ operemur:

vt ſimul de mercede gaudeamꝰ.

Deep qað ſcriptũ eſt in euangelio

m eũdem: Si vis venire ad vitaʒ
ſerua mãdata. Sermo xXxvVI
Ixit dñs cuidã adoleſcẽti:Sivis

ta.Mõ dixit:ſi vis venite ad vitam

ęternã: ſed ſi vis venire ad vitâ: eã deſiniẽs

vitã ꝗᷓ fuerit ęterna vita.Huiꝰ vitę amoꝛẽ
nos pᷣmitꝰ cõmẽdemꝰ.Eteni amat᷑ ⁊ qualiſ⸗
cũq; vita iſta:⁊ ipam qualẽcũq; erũnoſam:
miſerã finire hoĩies timent ⁊ paueſcũt.hinc

videndũ eſt:hinc ↄſiderandũ: quẽadmodũ

amãda ſit ęterna vita:qñ ſic amatur miſera
iſta ⁊ qñq; finiẽda vita. Cõſiderate fratres

quãtũ amãda ſit vita: vbi nunqᷓ; finias vi⸗

tã. Amas & iſtã vitã vbi tm̃ laboꝛas:curris:

ſatagis:anhelas:⁊ vix enumerant᷑ ꝗ neceſ/
ſaria ſunt i miſera vita: Semiare:arare:no/

uellare:nauigare:molere:coquere:texere:⁊

Pz.3ʒ.

poſt heęc oĩa finire habes vitã.Ecce ꝗ̃ pate/
ris ĩ miſera iſta quã diligis vita: ⁊ putas te
ſemꝑ victurũ:⁊ nũqᷓ; moꝛituꝝ? Tẽpla: ſaxa
marmoꝛa:ferro plũboq; conſolidata: tamẽ
cadũt:⁊ hõ nunq; ſe putat moꝛiturũ?:Diſci-
te & frẽs querere ęternã vitã: vbi iſta nõ to/
lerabitis:łᷣ in ęternũ cũ deo regnabitl.Qui
em̃ vult vitã:ſic dicẽ ꝓpheta:diligit dies vi⸗

dere bonos. Hã in diebꝰ malis moꝛs potiꝰ

optat᷑ q; vita. Mõne audimꝰ⁊ videmꝰ homi
nes ĩ aliquibꝰ tribulatiõibꝰ ⁊ anguſtijs ⁊ cõ
flictatiõibꝰ⁊ ęgritudinibꝰ dũ ſũt cõſtiruti:⁊
vidẽt ſe laboꝛare:nihil alið dicere:Deꝰ mit/

te mihi moꝛteʒ: accelera dies meos:⁊ aliũ

venit ęgritudo: currit᷑: adducũt᷑ medici:ſo⸗
lidi ⁊ munera ꝓmittũt᷑.Dicit tibi ipᷣa moꝛs:
Ecce aſſuʒ: quã pauloante a dño petebas:
quid me mõ fugere vis? Inueni te falſato/

venire ad vitã:ſerua manda.

rem:⁊ miſerę vitę amatoꝛꝰ.De his aũt die⸗

bus quos agimait apłus: Redimẽtes tem pb. 5.

pus:qm̃ dies mali ſunt.Mõ ſunt & dies ma

li s agimꝰ in coꝛruptela huiꝰ carnis:in tan
ta vel ſub tãta ſarcina coꝛruptibilis coꝛꝑis:
inter tantas tẽptatiões:int᷑ tantas difficul/
tateſ:vbi falſa voluptaſ:nllła ſecuritas gau⸗

dij: timoꝛ toꝛquens:cupiditas auida:triſti /

cia arida? Ecce q́; malos dies:et nemo vult

finire ipſos malos dies:multumq; hinc ro/

gant hoiĩies deũ vt diu viuãt.Quid eſt autẽ

diu viuere: niſi diu toꝛqueri? Quid ẽ aliud

diu viuere:niſi q́; malos dies malis diebus

addere:Et cũ creſcũt pueri:q̃ſi accedũt illis
dies ⁊ neſciũt qꝛ minuũt᷑:⁊ ipᷣa eſt falſa com
putatio. Creſcẽtibꝰem̃ decedũt dies potiꝰqᷓ
accedũt. Cõſtitue alicui hoĩ nato: vbi gra:
octoginta annos: quicqͥd viuit de ſũma mi
nuit. Et inepti homies gratulant᷑ plurimis
natalicijs:tam ſuis qᷓ; filioꝝ ſuoꝝ. O viruʒ

Sermone. I. b.

pꝛudentẽ:ſi tibi vinũ minuat᷑ in vtre triſt⸗

ris: dies ꝑdis ⁊ gaudes? Mali g ſunt dies:
⁊ eo peioꝛes qꝛ diligunt᷑.Sic blandit᷑ ̊ mũ/
dus:vt nemo velit finire erünoſam vitam.
Vera em̃ vita vel beata heęc eſt:cũ reſurgi-
mus ⁊ cũ xpᷣo regnabimꝰ. Mã ⁊ impij reſur/

recturi ſunt:ſed in ignẽ ituri. Vita itaq; nö

eſt niſi beata. Et vita beata eſſe nõ põt niſi

ęterna:vbi ſunt dies boni:nec multi ſᷣ vnꝰ.
Ex cõſuetudine huiꝰ vitę apellati ſũt dies.
Dies ille neſcit oꝛtũ:neſcit occaſũ. Illi diei
nõ ſuccedit craſtinꝰ: qꝛ nõ pᷣcedit eũ heſter⸗
nus.hũc diẽ vel hos dies ⁊ hãc vitã ⁊ verã
vitã in ꝓmiſſis habemꝰ. Alicuiꝰ g̊ oꝑis mer
ces ẽ. Si em̃ mercedẽ amamꝰ:in oꝑe nõ de/⸗

ficiamꝰ:⁊ in ęternũ cũ xpᷣo regnabimꝰ.
¶ã De duohus cecis ſedẽtibꝰ ſecus

s ⁊ clamatibꝰ: Dñe miſerere nrfi
1

XVIII

dñm nr̃m ⁊ ſaluatoꝛẽ ieſũ xpᷣm me/
dicũ nfę ſalutis eſſe ⁊ ſalut ęternę:
⁊ qd hoc eũ ſuſcepiſſe infirmitatẽ naturę no

ſtrę ne ſempiterna eẽt inſirmitas nr̃a. Aſſũ/

pſit em̃ coꝛpꝰ moꝛtale in qͥ occideret moꝛtẽ.

li dauid: In euagelio m eüdem.
Sermo.

nctitas vfa A

Et qᷓ;uis crucifixꝰ ẽ ex inſirmitate nr̃a:ſic ait ꝛ. Corj.iʒ.

apkus: ſed viuit in virtute dei. Eiuſdẽ apłi

vba ſunt: Et qꝛ iã nõ moꝛit᷑:⁊ moꝛs ei vltra xo.s.

nõ dominabit᷑. Hecu 5 bñ nota ſunt fidei no/
ſtrę:ſimul ⁊ hoc cõſequẽs eſt:vt nouerimus

oia miracula quę coꝛꝑaliter fecit valere ad

db 2

*
*

BGancti Auguſtini de verbis domini

ndmonition? noſtrã: vt ꝑcipiamꝰ ab eo qð

nõ eſt trãſiturũ neq; in finẽ abiturũ. Oclos

reddidit cęcis:qͥs eratvtiq; moꝛs aliqñ clau
ſura:reſuſcitauit laʒarũ iterũ moꝛiturũ. Et
quęcũq; ad ſalutẽ coꝛpoꝝ fecit:nõ ad h̊ fecit
vt ſempitna eẽnt:cũ tñ daturus ſit etiã ipſi
coꝛpꝑi i ſine ſempitnã ſalutẽ. Sʒ qꝛ illa ꝗᷓ nõ
videbant᷑ non credebant᷑: ꝑ iſta tꝑalia ꝗ vi‚
debant᷑ ędiſicauit ſidẽ ad illa qᷓ ꝗ nõvidebãt᷑.
Nemoi itaq; frẽs dicat nõ facere iſta mõ do/
minũ nr̃m ieſũ xpᷣm:⁊ ꝓpter h p̃ſentibꝰeccle
ſie txibꝰ pᷣoꝛa pᷣponere. Quodã quippe loco
idẽ dñs videntibꝰ⁊ iõ credẽtibꝰ ſᷣponit eos
qͥ nõ vidẽt ⁊ credũt.MNãq; eouſq; illo tẽpoꝛe
diſcipuloꝝ eiꝰ nutabat infirmitas:vt quem

vigebãt iã reſurrexiſſe: etiã cõtrectandũ pu

tarẽt vt crederẽt.Hõ ſufficiebat oculis ꝙ vi
derent:niſi ⁊ manꝰ admouerent᷑ mẽbꝛis:⁊ ci

catrices recentiũ vulnerũ tangerent᷑: vt ille

q dubitabat diſcipulꝰ: repente tactis et co/

Sob⸗a0 gnitis cicatricibꝰexclamaret: Dñs meꝰ⁊ de⸗
meus.Cicatrices oſtẽdebant eũ: q oĩa vul

nera in alijs ſanauerat. Nũquid nõ poterat
dñs ſine cicatricibꝰ reſurgere:? Sed in coꝛde
diſcipuloꝝ vulnera nouerat: ꝓpter ꝗᷓ ſanã/
da cicatrices in coꝛꝑe ſuo ſeruauerat.Et qͥd

Abi S dñs illi cõfitenti ac dicẽti: Dñs meꝰ ⁊ deus

meꝰ? Quia vidiſti inqͥt credidiſti:beati qͥ nõ
viderũt ⁊ crediderũt. Quos dixit frẽs: niſi
nos?: MHõ qꝛ ſolos nos ſed ⁊ poſt nos. Poſt
paruũ em̃ tẽpus poſtea qᷓ; ab oculis moꝛta/
libꝰ receſſit vt firmaret᷑ in coꝛdibꝰ:quicunq;
crediderũt nõ vidẽtes crediderũt:⁊ magnũ
meritũ habuit fides eoꝝ:cui fidei cõparan/
dę:coꝛ tantũ admouerũt piũ:nõ⁊ palpantẽ
manũ. Hhęc fecit dñs vt inuitaret ad fidẽ.
Heęc ſides nũc feruet ĩ ecclia toto oꝛbe diffu/
ſa.Et nũc maioꝛes ſanitates oꝑat᷑: ꝓpt qs
nõ eſt dedignatꝰ tũc exhibere illas mioꝛes.
Sic̃ em̃ animꝰ melioꝛ ẽ coꝛꝑe:ſic ⁊ melioꝛ ſi a ½

lus animi qᷓ; ſalus coꝛꝑis. Mõ caro cęca nõ

aperit oculos miraculo dñi: ⁊ coꝛ cęcuʒ aꝑit
oculos ſermone dñi.Mõ nõ reſurgit moꝛta
le cadauer:reſurgit aĩa ꝗᷓ̃ moꝛtua iacebat in

viuo cadauere. Mõ aures coꝛꝑis ſurdę nõ

aperiunt᷑: ſed qᷓ; multi habẽt aures clauſas

coꝛdis:ꝗᷓ tamẽ vbo dei penetrãte pateſcũt:

vt credant qͥ nõ credebãt:⁊ bñ viuant q ma

le viuebãt: ⁊ obediãt qͥ nõ obediebãt:⁊ dici
mus uũlle credidit:ac miramur cũ audimꝰ de
B his quos aliqñ duros noueramꝰ. Cur ergo
nücm miraris cgredente: innocentẽ: deo ſemuẽ/

tẽ: niſi qꝛ cõſpicis videntẽ quẽ noueras cę/
cũ: cõſpicis viuentẽ quẽ noueras moꝛtuũ:
cõſpicis audientẽ quẽ noueras ſurdũ: Naʒ
videte aliter moꝛtuos: de qͥbus moꝛtuis di
cebat dñs cuidã ideo tardãti ne dñũm ſeque

ret᷑:qꝛ ſepelire patrem volebat:Sine inquit Mattõ.s.

moꝛtuos ſepelire moꝛtuos ſuos.Certe moꝛ
tuos ſepulturi nõ ſunt coꝛꝑe moꝛtui:qꝛ ſi H
eſſent moꝛtua coꝛꝑa ſepelire nõ poſſint.Tñ
moꝛtuos eos vocat. Vbi:niſi intus in aĩa?
Sicut em̃ etiã viſibilit᷑ plęrũq; in domo in/
tegra ⁊ ſalua:dñs eiuſdẽ domꝰ moꝛtuus ia/
cet:ſic in coꝛꝑe integro multi habẽt intꝰ ani/

mã moꝛtu:et hos ſic excitat aplus: Surge Epðs.ʒ.

qui doꝛmis: exurge a moꝛtuis ⁊ illumia bit
te xpᷣs. Ipſe illumĩiat excecatuʒ: qui excitat
moꝛtuum. Eius em̃ voce ꝑ apłm clamat᷑ ad
moꝛtuũ:Surge qͥ doꝛmis.Cęcꝰ luce illumi-

nabit᷑ cũ reſurrexerit. Surdos aũt qmltos
ante oculos ſuos dñs intuebat᷑ cuʒ diceret:

Qui habet aureſ audiẽdi audiat.QAuis em̃ Wattb. 11.

aſ illũ ſine coꝛꝑis auribus ſtabat: Quas ꝙ
alias aures niſi interioꝛis homis reqrebat?:
Itẽ quales ocłos ꝗrebat cũ loqueret᷑ vtiq;
vidẽtibus:ſᷣ vidẽtibꝰp oculos carnis? Naʒ

cũ ei diceret philipꝰ: Dñe oſtẽde nobis pa / Job.4.

trẽ ⁊ ſufficit nobis: bñ quidẽ h̊ intelligebat
vt demõſtratꝰ pat᷑ poſſit ſufficere:ſᷣ cui non
ſufficiebat ęqualis patri: quõ ſufficeret pr̃e
Quare aũt non ſufficiebat: Quia nõ vide-

bat᷑.Quare nõ videbat᷑: Quia nondũ erat
ſanus oculꝰ* vnde poſſit videri.Hoc em̃ qð ĩ

carne dñi videbat᷑:his oculis non ſoli diſci⸗
puli viderũt qͥ honoꝛauerũt:ſed ⁊ iudęi qui
crucifixerũt. Qui & alit᷑ ſeviderivolebat:ali

os oculos reqrebat: Et ideo ſic reſpõdit di⸗
centi: Oſtẽde nobis patrẽ ⁊ ſufficit nobis:

Tanto tꝑevobiſcũ ſũ ⁊ nõ me cognouiſtis.
Philippe:qui me videt:videt et patreʒ.Et
vt interim ſidei oculos ſanaret: pᷣus admo/

net᷑ fᷣm ſideʒ vt poſſit ad ſpeciẽ ꝑuenire. Et

ne ſic putaret philipus cogitãdũ deuz quõ
videbat in coꝛꝑe dñm ieſũ xpᷣm:ſtatim ſub/
iecit: Hõ credis qꝛ ego in pfe ⁊ pr in me: Jã
dudũ dixerat: Qui me videt:videt ⁊ patrẽ.
Sed nõdũ habet phlipus ſanũ oculũvnde
videret patrem:atq; ideo nec vnde videret
ipᷣm filiũ patri coęqualẽ. Itaq; aciẽ mentis
adhuc ſauciã ⁊ tantã lucẽ aſpicere nõ valen
tẽ:ſanandã atq; firmãdam fidei medicamẽ
tis fomẽtiſq; ſuſcepit ⁊ ait: Mõ credis quia

eso in pre ⁊ pĩ in me eſte Qui gnõdum põt

S
creq
AYAfus
oltoc
nln
u hönpin
logko⸗
deonoc
ſunaſen
artde
gatfactu
fetäudr
Urhſ oain e
büͤt. Por
(ge⸗ Die
hit ehocgo
lettpann
ſatalean
Quixider
oeis
(cßocton
heecguali
nidenn

(Ai Nto

leugelege
Nprenass
Paniaqvi⸗
Gſhcraplis⸗
6o:Stn
ganun
nbelan:
fanesind
Meevidä
fucdebrn
hortaröes
canſguios
Gapiſin⸗
bkata pita
hllnebene
lloebeaſe

Fieſal
io ſaͤi
ſhusadhe
Rduns meſet
Nnte; ſe
luiſenie
Nichallgn⸗
tubbenone
li et lend

4 zglsn

l
e Qu

eas

nortud:
tüche;
Rusdi
inſegne

Einglte

eteno:
aſb
Kint Ti
sintin⸗
domoi
eusien
tinr'ani⸗

8: Sungegte

lumiabe
uieteter
camgied
ellluni⸗
Stänkos

Bditer.
Quisen Pus

Aussz;
erene
leret vng
mis/ Ra

In euangelio ſcm Oattheũ Sermo XVIII

videre qð demõſtraturus eſt dñs:non quę/

rat pᷣus videre qð credat: ſed pᷣus credat vt

poſſit oculꝰ ſanari quo videat. Sola em̃ foꝛ
ma ſerui exhibebat᷑ ſeruilibꝰ oculis:qꝛ ille q

NPbil.a2. nõ rapinã arbitratꝰ ẽ eſſe ęqualis deo: ſi ab

eis quos ſanari voluit iã videri poſſit ęq̃lis
deo:nõ opꝰ haberet ſemetipᷣm exinanire:et

foꝛmã ſerui accipere. Sed qꝛ non erat vnde
videret᷑ deꝰ:⁊ erat vnde videret᷑ hõ:qui deꝰ
erat factus ẽ homo: vt id qð videbat᷑ ſana-
ret illud vnde nõ videbat᷑. Ipſe em̃ alio lo/

MWatth. 5. co ait: Beati mũdo coꝛde:qm ipſi deũ vide
but. Poterat vtiq; philiꝰ reſpõdere ⁊ di/

cere:Dñe:ecce te video. Talis ne eſt pr̃ q̃le

Job.i. c hoc qð video:qm̃ dixiſti:dAuividet me vi

det ⁊ patrẽ? Anteq; hoc rñderet philippꝰ:vł
foꝛtaſſe anteqᷓ; cogitaret: cum dixiſſet dñs:
AQui videt me videt ⁊ pr̃eʒ:ↄtinuo ſbiũxit:
Nõ credis qꝛ ego in pf̃e:⁊ pat᷑ in me ẽ: Illo
em̃ oculo nõdum videre poterat: nec patrẽ
nec ęqualẽ patri filiũ: ſed vt ſanaret᷑ oculus
ad videndum:inungendus erat ad creden/
Cdũ. Ideo anteqᷓ; videas qð videre non po/
tes:crede qð nondũ vides. Ambula ꝑ fidẽ:
vävyvt pꝑuenias ad ſpeciẽ. Species ñ letiſicabit ĩ
patria quẽ fides nõ ↄſolat᷑ invia.Sic em̃ di/

s e „ . . 4
npee H „ gorl.5, cit apkus: diu ſumin coꝛpe: pegrinamur

telligebet
eß auinon
fierapi⸗
anönide⸗
ondüenn
doechcdi
dnſolidſc
Heiucgui
rolebundn
ehoctl
ſan nobis:
ghouſti.
panez
pusdenne

Nenie 4

lüdazgo
eſutinſub⸗
tune⸗di
lrug
loalm
menien
. cẽ nens
ee n inl
nodin
celil

1

a dño:Statimq; ſubnectit q̃re a dño ꝑegri ⸗/
namur:qᷓ;ᷓuis iã crediderimꝰ: Per fideʒ inqͥt
ambulamꝰ:non ꝑ ſpeciẽ.Tota igit᷑ oꝑa vr̃a
fratres in hac vita eſt ſanare oculum coꝛdis
§äy3yrrnde videt᷑ de*. Ad hoc ſacroſancta myſte/
ria celebꝛant᷑:ad h̊ ſermo dei pſdicat᷑:hoc ex/
hoꝛtatões eccłię moꝛales:id eſt ꝑtinẽtes ad
coꝛrigẽdos moꝛes:ad emẽdandas carnales
cõcupiſcẽtias:ad renũciandũ nõ voce tm̃ ſᷣ
mutata vita huic ſęcło:ad hoc quicqͥd agũt
dDdiuiuinę ſanctęq; litterę:vt purget᷑ illud inte/
rius ab ea re ꝗ̊ nos impedit ab aſpectu dei.
Siẽ em̃ oculꝰ factus ad hãc lucẽ tẽpoꝛalẽ vi
dendã ⁊ q;uis ceęleſtẽ tñ coꝛpoꝛeã atq; cõſpi⸗
cuã:nõ ſolũ homibꝰ etiãviliſſimis animã⸗
tibus.Ad hoc em̃ factꝰ eſt vt hãc lucẽ vide/
at:tamẽ ſi aliquid iniectũ fuerit vel irruerit
vñ turbet᷑:ſecludit᷑ ab hac luce:⁊ qᷓ;uis eum
ſua ſſentia circũfundat: ille tamẽ ſe auertit
atq; abſens eſt. Mon ſolũ aũt abſens ſit ꝑ/
turbatione ſua a luce pſſenti: ᷣ etiã pęnalis
illi eſt lux ad quã videndãa factus eſt. Sic et

otculis coꝛdis ꝑturbatꝰatq; ſauciatꝰ auertit

ſe a luce iuſticię:nec audet eã ↄtemplari nec

valet. Quid turbat oculũ coꝛdis? Cupidi⸗/

tas:auaricia: iniqͥtas: cõcupiſcentia ſecula/
ris: claudit:excecat oculũ coꝛdis. Et tamen
quõ quęrit᷑ medicus cũ oculꝰ carnis turbatꝰ
eſt:quõ nõ differt᷑ vt aperiat᷑ atq; purget᷑ et
ſanet᷑: vñ lux iſta videat᷑: Currit᷑: nemo re/
quieſcit: nemo differt ſi vel ſtipula in oculo
cadat.Solẽ certe quem ſanis oculis videre
volumꝰ de fecit. Multo eſt vtriq; lucidioꝛ
ille qui fecit: nec huiꝰ generis lux eſt ꝗ̊ ꝑti/
neat ad oculũ mẽtis. Lux illa eſt ęterna ſa/
pientia. Fecit aũt te deus o hõ ad imaginẽ
ſuã:daret ne tibi vnde videres ſolẽ queʒ fe-
cit:⁊ nõ tibi daret vnde videres eũ qui te fe
cit?: Cũ te ad imaginẽ ſuã fecerit:dedit et h.
Vtrũq; dedit tibi:ſed multũ hos ocłos ex/
terioꝛes diligis: multũ illũ interioꝛẽ negli/
gis.DNetritũ poꝛtas atq; ſauciatũ:pęna tibi
eſt ſi ſe voluerit oſtẽdere fabꝛicatoꝛ tuus:pę
na eſt oculo tuo anteq; curet᷑ atq; ſanet᷑. Nã
⁊ in ꝑpadiſo peccauit adã: ⁊ abſcõdit ſe a fa/ Señʒ.
cie dñi.Cũ haberet ̊ coꝛ ſanũ purę ↄſciẽtię:
gaudebat ad pᷣſentiam dei. Poſtq; peccato
oculꝰ ille ſauciatus eſt:cępit lucẽ foꝛmidare
diuinam: refugit in tenebꝛas atq; in denſa
lignoꝝ: veritatẽ fugiens: vmbꝛas apetẽs.
Ergo fratres mei:qm̃ ⁊ nos inde nati ſumꝰ:
⁊ ſicut dicit aplus: In adam om̃s moꝛiunt᷑. I. Corj.15.
Om̃s em̃ nos duo homies aliqñ fuimꝰ: Si
noluimꝰ obtẽperare medico vt nõ ęgrotare
mus:obtẽperemusvt ab ęgritudine libere/
mur.Dedit nobis pſᷣcepta medic?ſanis: de⸗ D
dit ſcepta medicꝰ ne medico indigeremus.
NMNõ opus eſt inqᷣrere ſanis medicus:ſᷣ ęgro Mattł.⸗.
tãtibus.Sani pſcepta ↄtempſimꝰ:⁊ expimẽ
to ſenſimꝰ in quãtã ꝑniciẽ noſtrã ſᷣceptũ il
lud ↄtempſerimꝰ. Egrotare iã cępimꝰ:labo
ramꝰ in lecto:infirmati ſumꝰ:ſᷣ nõ deſpemꝰ.
Quia em̃ ad medicũ venire non poteramꝰ:
ipſe ad nos venire dignatꝰ eſt. Hon ↄtẽpſit
ſauciũ ↄtẽptꝰa ſano. Mon deſtitit dare alia
hcepta languenti:qui pᷣma cuſtodire noluit
ne langueret:tanqᷓ; diceret: Certe exꝑpimen/
to ſenſiſti verũ me dixiſſe qñ dixi:Moli tan/
gere hoc. Sanare & tandẽ ⁊ reuiuiſce. Ecce
poꝛto infirmitatẽ tuaʒ. Bibe amarũ calicẽ:
tu em̃ tibi feciſti. Pꝛęcepta illa mea ꝗᷓ ſano
data ſunt tã dulcia:tã laboꝛioſa ↄtẽpta ſũt.

CLgpiſti laboꝛare: ſanari nõ potes niſi ama/

rũ calicẽ biberis:Calicẽ temptationũ qͥbus

abũdat hęc vita:calicẽ tribulationũ:angu/

ſtiarũ: paſſionũ.Bibe inqt: bibe vt viuas.
Et ne reſpõderet ei lãguidus:Mõ poſſũ:nõ
3

BGancti Auguſtini de verbis domini

fero:nõ bibo:pꝛioꝛ biberat medicus ſanus: toꝛia ieſus. Attendite ⁊ videte quanta eius nund⸗
vt bibere non dubitaret ęgrotus. Quid em̃ geſta tranſierũt. Hatus ẽ de virgine maria: –
amarũ eſt in tali poculo qð ille non biberit? nunquid ſemꝑ naſcit᷑ Infans lactatus eſt: ene⸗
Si cõtumelia: pᷣoꝛ audiuit cũ demones ex· nunquid ſemper ſugit? Per ętates cucurrit onlie
SSHS pelleret: Pęmoniũ habet: ⁊ qð ĩ beelʒebub vſq; ad iuuẽtutẽ: Nũdqᷣd ſꝑ coꝛpalit᷑ crelcit? rnr⸗
⁊. eijcit demonia. Vñ ⁊ vt ipᷣe cõſolaret᷑ egros Infantisę puericia: puericię adoleſcẽtia:ado ſioſnen
Mattb.io ait:Si patrẽfamilias beelʒebub vocauerũt leſcentię iuuẽtus traſeũti cedẽtiq; ſucceſſit. Mom
quãtomagis domeſticos eius? Si doloꝛes Ipſa etiã ꝗ fecit miracula trãſierũt. Legũt᷑ ſin thufe
amari ſunt:ligatꝰ ⁊ flagellatꝰ ⁊ cruciſixꝰ eſt. ⁊ credũt᷑.Quia em̃ talia ſcpᷣta ſũt vt legi poſ le
Si moꝛs amara ẽ:etiã moꝛtuꝰeſt.Si genus ſint:trãſiebãt cũ fierẽt. Poſtremo ne ĩ mult: Ktinaan
moꝛtis exhoꝛreſcit infirmitas: nihil illo te moꝛemur:cruciſixꝰ eſt:nũquid ſemꝑ pendet Erniſch
fuit ignominioſius q; moꝛs crucis. Hõ em̃ in cruce? Sepultꝰ eſt:reſurrexit:aſcẽdit in cę noinili
fruſtra cõmendãs eiꝰ obedientiã aplus:ad/ lu:iaʒ nõ moꝛit᷑: ⁊ moꝛs ei vltra nõ dñabit᷑: Ro.A. gulk.
Obit. 2. didit dicẽs: Sactus obediẽs vſq; ad moꝛtẽ: ⁊ diuinitas ei ſemꝑ manet:⁊ imoꝛtalitas iã fenntch
moꝛtẽ aũt crucis.Sʒ qꝛ ie honoꝛaturꝰ erat coꝛꝑis eiꝰ nunq; deſiciet. Sʒ tñ illa oĩia quę ciſint:
figdeles ſuos in fine huiꝰ ſęculi:pus honoꝛa/ tẽpoꝛalit᷑ ab eo geſta ſunt trãſierũt:⁊ legẽda Quudch
uit crucẽ in hͥ ſeculo:vt terrarũ pncipes cre- ſcripta ſũt:⁊ credẽda pſdicant᷑. In illis ergo bunſiii⸗
dẽtes in eũ ꝓhiberẽt aliquẽ nocentiũ cruci omibꝰtrãſijt ieſus. Quid duo ceci iuxta viã E leonft
figi:⁊ qð cũ magna iſultatõe ꝑſecutoꝛes iu / ſunt: niſi duo pli ad quos ſanandos venit ſötnant
dei dño ꝓcurarũt: magna fiducia ſerui eius ieſus? Oſtẽdamꝰ hos duos pplos in ſcriptu (ſiei,
etiã ⁊ reges in fronte nũc poꝛtãt. MNõ tm̃ ap/ e ris ſanctis. Eſt in euãgelio ſcriptũ: abeo Job.i- Mlu dynolu
paret mõ qualeʒ moꝛtẽ ꝓ nobis dñs ſubire alias oues ꝗ̊ nõ ſunt de hᷓ ouili:⁊ illas opoꝛ/ 6peenane
Sał.ʒ. dignat eſt:ſic ait apłus: Factus ꝓ nob ma tet me adducere:vt ſit vnꝰgrex ⁊vnꝰpaſtoꝛ. Slope
ledictũ:et cuʒ ei pendẽti iudęoꝛũ cęcitas in· Qui ſunt duo ꝓpli? Unꝰ iudęoꝝ:⁊ aliꝰ gẽ/ icuscbea
ſultaret:poſſit vtiq; deſcẽdere de cruce: qͥ ſi tiũ.MNõ ſum miſſus ait:niſi ad oues ꝗᷓ perie Mattb.15. Nrhocluln
nollet nõ eſſet ĩ cruce: ſed ampliꝰ erat de ſe- runt domꝰiſił. Quibꝰ hoc dixit: Dilciplis: fſden
pulcro ſurgere: qᷓ; de cruce deſcẽdere.hęc S qñ illa chananea clamabat:ſ̊ ſe eſſe canẽ cõ emndli
dñs faciẽs diuina:patiẽs hũana: admonet feſſa eſt.Et qꝛ meruit:iã duo demõſtrati ſůüt nebee
nos miraculis coꝛꝑalibus ⁊ patiẽtia coꝛpo / ad quos venerat: iudaicꝰ ſcʒ populus deqͥ lanre
rali:vt credamꝰ ⁊ ſanemur ad ↄſpiciẽda illa ait:Hõ ſum miſſus niſi ad oues ꝗᷓ perierũt RK
inuiſibilia ꝗᷓ carnis oculꝰ neſcit. Hoc agẽs domꝰ iſrł:⁊ gentiũ populus:cuiꝰ typũ pſᷣten D
curauit cęcos iſtos: de qͥbus nunc euãgeliũ debat hec mulier: quã pᷣmo reſpuerat dicẽſ: anut
yvncitatũ eſt: ⁊ in curãdo videte qͥd admonu/ Mõ eſt bonũ ſumere panem filioꝝ ⁊ mittere abis en
erit egrotũ interioꝛem. Attẽdite ipius facti canibus:⁊ cui dicẽti: Ita dñe:nam ⁊ canes nla .
Matthᷣ.⁊o. exitũ ⁊ oꝛdinẽ rerũ.Sedẽt illi in via duo cę edunt de micis ꝗᷓ cadũt de menſa domino⸗/ ed
ci: trãſeunte dño exclamabãt vt eoꝛũ miſe- rũ ſuoꝛũ: reſponderat: O mulier magna eſt en
reret᷑.A turba vo ꝗᷓ cũ dño erat: cõpeſcebãt᷑ fſides tua:ſiat tibi ſicut vis. Inde em̃ erat et uunn
ne clamarẽt. Neq; hoc ſine myſterio dereli- iüle centurio de quo dicit idẽ dñs: Amen di⸗ Mattb . ga iiai⸗
ctũ putetis. Illi aũt cõpeſcentẽ ſe turbã ꝑſe co vobis:nõ inueni tantã fidẽ in iſrł: qꝛ ille n, rhͤln
uerantiſſimo clamoꝛe vincebat:vt ꝑueniret dixerat:MNõ ſum dignusvt intres ſub tectũ Mitg
vox eoꝛũ ad aures dñi: quaſi nõ iam ille co meũ:ſed tm̃ dic vᷣbo et ſanabit᷑ puer meus. n .
gitata cognoſceret. Clamauerũt ̊ duo cecci· Ita D dũñs ante paſſionẽ ⁊ clariſicationẽ ſuã u. nmtut
vt audirent᷑ a dño: ⁊ turbis cõpꝛimi neque/ duos iã pplłos deſigbat: Vnũ ad quẽ vene/ unha
runt. Trãſiebat dñs ⁊ illi lamabãt.Stetit rat ꝓpter ꝓmiſſa patrũ:⁊ alterũ quẽ ꝓpter WI
dñs:⁊ ſanati ſt.Nã ſtetit ieſus ⁊ voca miſericoꝛdiã nõ repellebat: vt impleret᷑ qð nnüdeia
uit eos ⁊ ait: Quid vult vt vobig ꝓmiſſũ erat abꝛaę: In ſemie tuo bñdicent᷑ Seſ.rꝛ ußfſni
facia:? At illi dixerũt: Ut aꝑiant᷑ ocli om̃s gentes. Pꝛopterea ⁊ aplus iã poſt re Uulht
nr̃i. Pꝛo ſide illoꝝ fec dñs:inſtaurauit ocu ſurrectionẽ dñi ⁊ aſcenſionẽ vbi cõtemptus plrmn
los eoꝝ. Si intelleximꝰ iã interioꝛẽ ęgrotũ: eſta iudeis:ꝑrexit ad gẽtes: nec tamẽ eccle/ er
interioꝛẽ ſurdũ:ĩterioꝛẽ moꝛtuũ:ibi ꝗramꝰ ſijs que de iudęis crediderant tacuit. Eram gal. . Wig ulul
iterioꝛẽ cęcũ. Clauſi ſt ocli coꝛdis:trãſit ieſꝰ inquit ignotus facie eccleſijs iudeę quę ſũt 11. ühmul
vt clamemꝰ. Quid ẽ trãſit ieſus: Agit trãſi in chꝛiſto:Lantũ aũt audiebant:quia q ali⸗ n gabſtle

ulterece

Ntaeis
emarn:
Alget⸗
unt
karſat
Ennad
lugeſt.
.Legit
tegie
jeimuln
Ppendet
idktine⸗
diabik go
utasi
n⸗
ntlegei
lllseng
iurayiit
dos vent
inſonpen
i habeo Pün
lusopor⸗
Wahor.
rnalb ge
les abere Dact’
Diſcpls:
ſecanc
öſratiſän
ulus deqj
ſbenei⸗
ppüpten
eradicel
13 awinee
am tCanes
ſadonito
rnagi
eae
niſkrale
es ubtecl
guer nls,
ſeatonelii
ht e 4
muo boden“
oüier⸗
hichlenpus

7

naitinti
itgit
—

In enangelio ſcm OMattheñũ Sermo XVIII

quando nos ꝑſequebatur:nũc euangeliʒat
ſidem quã aliquãdo vaſtabat:⁊ in me inqͥt

magnificabãt deũ.Sic ⁊ angular lapis di/

Epbᷣ.ꝛ2. cit᷑ xpᷣs:qͥ fecitvtrũq; vnũ. Angulꝰem̃ duos

parietes copulat ð diuſo venientes. Quid
tã diuerſum: qᷓ; circũciſio ⁊ ᷣputiũ: habes

vnũ parietẽ de iudęa: alterũ parietẽ de gen
Ns.i. tibus:ſᷣ angulari lapide copulant᷑. Lapidẽ

em̃ quẽ repꝛobauerũt ędificãtes hic factus
eſt in caput anguli. Angulus in ędificio nõ
eſt:niſi cum duo parietes ex diuerſo venien
tes in illũ cõöueniunt: et quadã vnitate iun/

gunt᷑. Iſti &̊ duo parietes ſm typũ:duo ceci
Feerant clamãtes ad dñm.Attendite nũc dile

ctiſſimi: Dominꝰ trãſiebat: cęci clamabãt.
Quid eſt trãſiebat? Trãſitoꝛia opera facie⸗

bat:ſiẽ iã diximꝰ.Scðm hęc tranſitoꝛia oꝑa

ſides nr̃a operat᷑.Credimus em̃ in filiũ dei:
nõ tm̃ quia verbũ dei eſt ꝑ quem facta ſunt

oia: Si em̃ ſemꝑ in foꝛma dei manens ęqᷣlis
NPhbit.⁊. deo:nõ ſemetipᷣm exinaniret foꝛmã ſerui ac/ꝰ

cipiens:nec ſentirẽt cecivt poſſint clamare:
Sʒ cũ operaret᷑ trãſitoꝛia: id eſt hũiliaret ſe
factus obediẽs vſq; ad moꝛtẽ: moꝛtẽ auteʒ

Mattb.20 crucis:clamauerunt ceci:Miſerere nr̃i

fili dauid: quia ⁊ hoc ipᷣm qð dñs ⁊ crea⸗
toꝛ dauid: etiam filius dauid eſſe voluit: in

tpe hoc egit:traſiens hoc fecit.Quid ẽ autẽ

clamare ad xpᷣm:niſi gratię xpᷣi cõgruere bo
nis oꝑibus? hoc dico frẽs:ne foꝛte ſimꝰ ſtre
pentes vocibꝰ ⁊ muti moꝛibꝰ. Quis eſt qui
cdamat ad chꝛiſtuʒ vt pellat᷑ interioꝛ cęcitas
trãſeunte xpᷣo:id eſt diſpẽſante nobis tẽpo/
ralia ſacramẽta: qͥbꝰ admoneamur ad ęter/
na capiẽda?Quis ẽ qͥ camat ad xpᷣm?Qui
ↄtemnit mundũ: clamat ad xpᷣm. Aui ſper/
nit ſeculi voluptates: clamat ad xpᷣm. Qui

Sat.s. dicit nõ lingua ſed vita: Mihi mũdꝰ cruci/

Ps.iI. fixus ẽ ⁊ ego mũdo.Qui diſpergit dat pau/

QZucj.i2. gaudit: Res vr̃as vẽdite ⁊ date
cite vobis ſaculos nõ veteraſcẽtes:theſau⸗/

R Matth.

peribꝰ vt iuſticia eius maneat ĩ ſęculũ ſecli:
clamat ad xpᷣm. Qui em̃ audit ⁊ nõ ſurdus

rũ nõ deficientẽ in cęlis:tanqᷓ; veſtigioꝝ ſo/

nitũ xpᷣi trãſeuntis audiẽs clamet:adhuc cę
cus: id eſt faciet iſta. Vox eius in factis ſit:

incipiat mundũ cõtemnere:in copia ſua di⸗
ſtribuere: ꝓ nihilo habere ꝗ̊ homies amãt:
cõtemnat iniurias:nõ appetat vindicari:pa

5S. ret maxillaʒ pcutienti:oꝛet ꝓ inimicis:ſi q s

Ludi.I9. ei abſtulerit ſua non repetat:ſi qͥd alicui ab/

ſtulit: reddat quadruplũ. Cuʒ iſta facere cx⸗

pauꝑib: Fa

perit:omnes ſui cognati: affines: amitci cõ⸗
mouentur. Qui diligunt ſęculum: cõtradi⸗
cunt. Quid inſanis? Mimius es. Nunquid
alij nõ ſũt xp̃ᷣiani?: Iſta ſtulticia ẽ:iſta demẽ
tia ẽ:⁊ cętera alia turba clamat.MNe cęci cla⸗

volũt ſanari.Et nũc ieſus trãſit:qͥ iur viã ſt

mẽt:turba clamãtes coꝛripiebat:vᷣ eoꝝ caaal
moꝛcs nõ vincebat. Intelligãt qͥd faciãt: qᷣ

clamẽt. hi ſũt em̃ qͥ labijs honoꝛãt: coꝛ aũt Eſa.20.
Matth. 15.

eoꝝ longe ẽ a deo. Ipᷣi ſunt iuxtaviã: qbus

ſcipit dñs obtritis coꝛde.NHam cũ recitant᷑
ea quę fecit dñs trãſeuntia: ſemꝑ nobᷣ exhi/

bet᷑ trãſiẽs ieſus:qꝛ vſq; in finẽ ſęculi nõ de⸗

ſunt ceci ſedẽtes ad viaʒ. Opus eſt & vt cla⸗
ment illi iuxta viã ſedẽtes.Lurba ꝗ̃ᷓ cũ dño
erat:cõpeſcebat clamoꝛẽ quęrentiũ ſanita⸗
tẽ. Fres videtis qͥd dicã. Neſcio em̃ quõ di
cã: ſᷣ plꝰ neſcio quõ taceã. Hoc dico: ⁊ aꝑte
dico. Timeo em̃ ieſũ trãſeũtẽ ⁊ manẽtẽ:⁊ iõ
tacere nõ poſſum. Bonos xpᷣianos vere ſtu
dioĩos volẽtes facere pᷣcepta dei ꝗ̃ᷓ in euan/
gelio ſcripta ſunt:xpᷣiani mali ⁊ tepidi ꝓhi/
bent. Turba ipſa quę cũ dño eſt:ꝓhibet cla
mãates:id eſt ꝓhibet bene operãtes:ne ꝑſe/
uerãdo ſanent᷑.Clament illi:non deficiant:
neq; ducant᷑ quaſi auctoꝛitate turbarũ: nec
eos qͥ poꝛes xpᷣiani facti ſunt male viuẽtes
bonis oꝑibus inuidẽtes imitent᷑. Mõ di⸗
cant:quomõ iſti viuũt tam multi: ſic viua-

liũ:Quare vis viuere ſᷣm increpationẽ tur/
be ꝓhibentis:⁊ nõ ſᷣm veſtigia dñi trãſeun/
tis? Inſultabũt:vituperabũt:reuocabunt:
tu clama qͥuſq; ꝑuenias ad aures ieſu. Haʒ

qui ꝑſeuerauerint in faciendo talia qualia

hcepit chꝛiſtus:⁊ nõ attenderint turbas ꝓ⸗/
hibentes: neq; magnipenderint ꝙ xpᷣm vi/

denkt᷑ ſequi:id eſt ꝙ xpᷣiani apellant᷑: ſᷣ plus
amauerint luceʒ quã chꝛiſtus eſt redditurꝰ

qᷓ; timuerint ſtrepituʒ ꝓhibentiũ:nullo mõ
ſeparabuntur: ⁊ ſtabit ieſus ⁊ ſanabit eos.

Auomõ em̃ ſanant᷑ oculi nfi?: Quomõ ꝑ fi
dem ſentimꝰ xpᷣm trãſeuntẽ tẽpoꝛali diſpen

ſatiõe:ſic intelligamꝰ xpᷣm ſtantẽ incõmuta
biliter ęternitate. Ibi em̃ ſanat᷑ oculꝰ:quã/
do intelligit᷑ chꝛiſti diuinitas. Percipiat G;
charitas veſtra: Attendite qð dicam gran/
de ſacramentũ. Omnia tempoꝛaliter geſta

mus. Quare nõ potiꝰ quomõ dicit euange

S

a domino noſtro ieſu chꝛiſto: fidem nobis

inſerũt. Credimꝰĩ verbũ dei:nõ ſolũ in ve

bũ:ꝑ qð facta ſunt omnia:ſed ipᷣm verbum JZob.r.

factũ carnẽ vt habitaret in nobis:natuʒ de
d 4

2. Cor. 5

virgine maria:⁊ cętera ꝗᷓ fides habet:ꝗᷓ nob

exhibita ſunt: vt xpᷣs trãſiret ⁊ cecis veſtigia
trãſeuntis audiẽtibus clamaret᷑ oꝑibꝰ vitę:

ꝓfeſſione fidei cõmemoꝛãtes. Ja vt clama⸗
tes ſanent᷑: ſtat ieſus. Eteni iã ſtantẽ videt
ieſũ qui dicit: Et ſi noueramꝰ xpᷣm ſᷣm carnẽ
ſed iã nũc nõ nouimꝰ.Xpᷣi em̃ diuinitatẽ vi/
debat:quãtũ in hac vita põt.Eſt diuinitas
xpᷣi:eſt hũanitas xpᷣi.Diuinitas ſtat:hũani

tas trãſit. Quid eſt diuinitas ſtat? Mõ mu/

tatur:nõ cõuellit᷑:non recedit.HNõ em̃ ſic ad
nos venit vt a pfe diſcederet: nec ita aſcen/
dit vt loco moueret᷑. Aſſumpta carne:locuʒ
mutauit: deus aũt aſſumẽs carnẽ:qꝛ ĩ loco
nõ eſt nec mutat locũ. Zãgamur ſtãte xpᷣo:

ſanent᷑ oculi nr̃i. Sʒ quoꝝ oculi? Clamãtiũ

Tobie. 2.

/

ſcʒ cũ trãſit:id ẽ bñ oꝑãtiũ ꝑ eã ſidẽ ꝗ diſpẽ/
ſata eſt tpaliter ad erudiẽdos nos ꝑuulos.
Sanatis aũt oculis:qͥd pᷣcioſius hr̃e poteri
mus frẽs? Lumẽ hoc qͥ vidẽt qð factũ ẽ de
cęlo vel qð exhibet᷑ de lucerna: gaudẽt.Et
quõ miſeri vident᷑ qui h̊ videre nõ poſſunt:

Ego aũt q̃re loquoꝛ:quare iſta dico: niſi vt

hoꝛter oẽs nos ad clamãdũ dũ trãſit ieſus:
Lucẽ cõmendo ſanctitati vr̃e amandã:quã
foꝛte nõ videtis. Credite dũ nõdũ videtis:
⁊ clamate vt videatis. Quãta putat᷑ infeli/

citas hoĩm qͥ lucẽ iſtã coꝛꝑalẽ nõ vidẽt. Ex/

cęcatus ẽ aliqͥs cõtinuo dicit᷑: Iratũ deũ ha
buit:aliqᷣͥd mali cõmiſit.hoc vxoꝛ tobię di/
cebat viro.Clamabat ille ꝓpter hedũ ne de
furto eſſet:nolebat ſonũ furti audire in do/
ma ſuo. Illa defendẽs factũ ſuũ:oppꝛobꝛio
ꝑcutiebat maritũ.Et cũ ille diceret: Reddi⸗
te ſi de furto ẽ: Illa rũdebat inſultãs: Vbi
ſunt iuſticię tueę? & cęca erat ſi furtũ defen/
debat:⁊ quã lucẽ videbat qͥ furtũ reddi im/
perabat. Illa erat foꝛis ĩ luce ſolis: ille erat
intꝰ in luce iuſticic. Quis eoꝛuʒ erat in luce
melioꝛe? Ad hanc lucẽ frẽs amandã hoꝛta/
mur dilectionẽ᷑ veſtrã: vt clametis oꝑibus.
Cũ dñs trãſit:ſonet vox fidei: vt ſtãs ieſus

id eſt incõmutabilis manẽs dei ſapiẽtia: et

maieſtas verbi dei ꝑ qð facta ſunt oĩa aꝑiat
oculos vros. IJdẽ tobias monẽs ſiliũ ſuum
ad hoc monebat vt clamaret: id ẽ ad bona
oꝑpa monebat.Dicebat illi vt daret pauꝑi⸗
bus:pᷣcipiebat vt elemoſynas faceret indi/

CTobie.4. gentibꝰ:⁊ docebat dicẽs: Fili elemoſynęnõ

ſinũt ire i tenebꝛas. Cõſiliũ ꝑcipiendę atq;
obtinẽdę lucis cecus dabat.Elemoſynę in/
q̃t nõ ſinũt ire in tenebꝛas.Si ei filiꝰ reſpon

deret miratꝰ: quid & pat᷑: tu elemoſynas nõ

feciſti:vt mõ cęcus loq̃ris: tu nũc nõne ĩ te/
nebꝛis es qͥ mihi dicis:Elemoſynę nõ ſinũt
ire ĩ tenebꝛas? Nouerat ille de qua luce do/
ceret filiũ: nouerat ĩ interioꝛe hoie qð vide⸗/
bat. Filiꝰ patri poꝛrigebat manũ vt ambu/

laret terrã: ⁊ pr ſilio vt habitaret ĩ celo. Hꝛe H

uiter vt cõcludã frẽs ſermonẽ iſtuʒ ex eo qð
nos plurimũ tangit atq; angit: videte eſſe
turbas qͥ coꝛripiebãt cecos clamãtes. Om̃s
qᷣ ĩ hac turba ſanari vultl nõ vos deterreãt:
qꝛ multi ſũt noĩe xpᷣiani ⁊ oꝑibꝰ ipij:nõ vos

dextreãt a bonis oꝑibꝰ. Clamate int᷑ turbas

ↄpeſcẽtes:reuocãtes: inſultãtes:male viuẽ
tes. Mõ em̃ ſol vocibꝰ cõpᷣmũt bonos xpᷣia⸗
nos mali:ſᷣ ⁊ malis oꝑibꝰ. Nõ vult bonus
xpᷣianꝰ ire ſpectare. Hocipᷣm qð frenat cõcu
piſcentiã ſuã ne ꝑgat ad theatrũ:clamat pꝰ
xpᷣm:clamat vt ſanet᷑. Alij cõcurrũt: ſᷣ foꝛte
pagani:foꝛte iudęi. Jmmovo tã pauci eẽnt

oin theatris vt erubeſcẽdo diſcederẽt: ſi xpᷣi-

ani ad theatra nõ accederẽt. Currũt ⁊ illi
poꝛtãtes ⁊ ſanctũ nomẽ ad pęna ſuam. Cla
ma & nõ eundo ſmens in coꝛde tuo tẽpoꝛa⸗/
lẽ cõcupiſcẽtiã: ⁊ tene te ĩ clamoꝛe foꝛti et ꝑ/
ſeuerãti ad aures ſaluatoꝛis:vt ſtet ieſus et
curet te. Int᷑ ipſas turbas clama: ne deſpe/
res de auribꝰdñi.Mõ em̃ ⁊ illi ceci ex illa ꝑte
clamauerũt vbi turba non erat:vt ex ea ꝑte
audirent᷑ vbi nõ eſſet impedimẽtũ ꝓhiben⸗/
tiũ. Int᷑ ipſas turbas clamauerũt: ⁊ tñ dñs
audiuit.Sic ⁊vos etiã int᷑ peccatoꝛes⁊ luxu
riãtes:int amatoꝛes ſeculariũ vanitatũ:ibi
clamate: ibi clamate vt ſanetvos dñs.Mo/
lite ꝑ aliã ꝑtẽ clamare ad dñm:nolite ad hę/
reticos ire:⁊ ibi clamare ad deum. Attẽdite
fratres:qꝛ i illa turba q̊ͥ clamare ꝓhibebat:
ibi ſanati ſunt qͥ camabant. MHã ⁊ hoc attẽ/
dat ſanctitas veſtra: qͥd ſit ꝑſeuerare in cla-
mãdo.Dicã ꝙ multi mecũ exꝑti ſunt in no/
mine xpᷣi. Mon em̃ ceſſat eccleſia tales ꝓhi⸗
bentes parere. Cuʒ quiſq; xpᷣianus cęperit
bene viuere: feruere bonis operibus mun/
dumq; cõtemnere:in ipſa nouitate operum
ſuoꝛum patitur repᷣhenſoꝛes ⁊ contradicto/
res frigidos chꝛiſtianos:ſi auteʒ perſeuera/

uerit ⁊ eos ſuꝑauerit ꝑdurando:⁊ nõ defece

rit a bonis operibꝰ:idemipſi iã nobis obſe/

quent q añ ꝓhibebãt. Tadiu em̃ coꝛripiit
⁊ ꝑturbãt ⁊ vetant:qᷓdiu ſibi cedi poſſe wPſſu
mũt. Si aũt victi fuerint ꝑſeuerãtia ꝓſicii/

tiũ:cõuertũt ſe ⁊ dicere incipiũt: Magnus

.

poͤtſanct
ganulan
gbecü
mntß
hkouel
fubanun
honntar
yencaret
ubſate
ſüru
n beslabon
Uyten 6 ie
lyi wi
ſbbiſt on

o ſing
oſeſe
6ü.Ca

mlk

oghouin
ynlineſ
ſlogo
Penoziea
Kmwrnto
honeonöb⸗
Ucitnaios
Gerdpanoquin
enodlſi
pulami:n
iiotadaa
uormond
Qubuſc
leninsiſc
Mleſued
Ugnel
Ms cammnin
nocloften
tedngr⸗
ſaowwlin
litbezzen
Ncremage
nd 6
ehe
(alnosi⸗
marmge
ktaimme
Aenlte
elmngute
Danceni
emem
enücom
nn nlann

lnn

as
nein⸗
oſnuͤt
ledo⸗
vice⸗
anba
Beb
eod
leeſſe
Oms
reit⸗
vos
utbas
eyiue
bia⸗
onus
tco
tp⸗
ſonte
leen
lirii.
llli
Cls
ona⸗
etg/

uset

elpe⸗
laͤhte
eapte
iben⸗
ſ dis
tlure
nüͤribi
6, o⸗
adhe⸗
edite
ſedt.
ocatt/
eincu⸗
tinno⸗
es pbi
lpent
1s mun/
opefum
radicko⸗
Aſeuer⸗⸗
ͤdeſec⸗
ſoobſͤ/
anpit

In euangelio ſcom Oattbeũ Germo XVIII

hõ: ſanctꝰ hõ:felix cui de cõceſſit.honoꝛãt:
gratulant᷑:bñdicũt:laudant:quõ illa turba

quę cũ dño erat: Ipſa ꝓhibebat ne ceęci cla/

marẽt:b poſtq; illi ita clamauerũt vt mere⸗
rent᷑ audire ⁊ ĩpetrare miſericoꝛdiã dñi:ipſa
turba rurſũ dicit: VUocat vos ieſus. Jam et

Hoꝛtatoꝛes fiũt qui pauloante coꝛripiebant

yvt tacerẽt.Solꝰ aũt ille nõ vocat᷑ a dño:qui

in h ſeculo nõ laboꝛat.Sʒ qᷣs in iſta vita nõ

laboꝛat in peccatis ⁊ iniqᷣtatibꝰſuis?Si aũt
Matih.ii. Oẽs laboꝛãt:omibꝰ dictũ eſt: Venite ad me
oẽs qͥ laboꝛat.Si aũt oĩbꝰ dictũ eſt: quare

culpã tuã tribuis inuitatoꝛi tuo? VUeni.Nõ

tibi ſit anguſta domꝰ eius: parit ab oibus:
totũ a ſingulis poſſidet᷑. Regnũ dei creſcẽ/
te poſſeſſoꝛũ numero nõ minuit᷑:qꝛ nõ diui-/
dit. Vnicuiq; integy eſt: qð cõcoꝛdit habet᷑
3 a multis. Hoc tamẽ ĩ myſterio lectiõis huiꝰ
cognouimꝰ frẽs:ꝙ alijs libꝛoꝝ ſanctoꝝ loct

apꝑtiſſime ſonat: eſſe intꝰ in ecclia ⁊ bonos ⁊

malos:qð ſępe dicimꝰ ⁊ frumentũ et paleã.
Nemo añ tempꝰ deſerat areã: toleret paleã

in tritura:toleret in area.Qð em̃ toleret:in
hoꝛreo nõ habebit. Veniet vẽtilatoꝛ ⁊ qͥ di-

uidit malos a bonis. Erit etiaʒ coꝛꝑalis ſe

3, . mar ꝑatio quã mõ ſi piritał p̃cedit.A malis coꝛde

.

ſemꝑ diſiũgimini: ad tpᷣus caute coꝛpoꝛe co

pulami: nec tñ negligẽtes ſitis ĩ coꝛrigẽdis

vfr̃is:ad curã ſcʒ veſtrã quoquo mõ ꝑtinẽti/

bus:monẽdo:docendo:hoꝛtãdo:terrendo.

Quibuſcũq; modis poteſtis agite:ne cũ in

uenitis ĩ ſcripturis⁊ ĩ exẽplis ſctõꝝ:ſiue qui
gnte:ſiue qͥ poſt dñi aduentũ iĩ hac vita fue⸗

rũt ꝙ mali bonos ĩ i vnitate nõ maculãt:effi⸗

Abis ciamini pigri ad coꝛrigẽdos malos. Duobꝰ

modis ñ te maculat mal“: ſi ei nõ ↄſentias:
⁊ ſi redarguas:hoc ẽ nõ cõmunicare: nõ cõ/
ſentire.Cõmunicat᷑ quipe qñ factũ eius cõ/
ſoꝛtio volũtatis vel apꝛobatiõis adiungit᷑.

pb.. Hhoc ̊ admonens aplus ait: Molite cõmu/
nicare:magis aũt ⁊ redarguite.Et qꝛ paruʒ
erat nõ ↄſentire ſi ſequeret᷑ negligẽtia diſci⸗/
plinę: Mag aũt inqᷣt redarguite. Videte
quẽadmodũ vtrũq; cõplexꝰ E. Nolite cõmu
nicare: magis aũt ⁊ redarguite.Quid ẽ:no/

lite cõmunicare?: Holite ↄſentire:nolite lau/
dare:nolite apꝛobare.Quid ẽ:magis aũt ⁊
redarguite: Repᷣhẽdite:coꝛripite: coercete.

Deinde in ipᷣa coꝛrectiõe vel coertiõe alieno
rũ peccatoꝛũ cauenduʒ eſt ne ſe extollat qui
alterũ coꝛripit:et aplłica illa cogitãda ſentẽ/
2. Corj.Io. tia: Quapꝛopter qͥ ſe putat ſtare: videat ne
cadat. Foꝛis terribilit᷑ ꝑſonet increpatio:in⸗

ſę paleę nimis leues:euolãt añ aduẽtũ ven/

tus lenitatis teneat᷑ dilectio. Si hoccupat? SGal. 6.
fuerit hõ in aliquo delicto:ſiẽ idẽ diẽ aplus:

vos q ſpiritales eſtis huiuſmodi inſtruitei

ſpũ mãſuetudinis: intẽdens teipᷣm ne et tu

tẽpteris:Alter alteriꝰ onera poꝛtate:⁊ ſic ad

. implebitis legẽ xpᷣi. Item alio loco: Seruũ 2. Timotb. 2.
inqᷣt dñi non opoꝛtet litigare:ſᷣ mitẽ eſſe ad

oẽs:docibilẽ:patientẽ:in modeſtia coꝛripi/
entẽ diuerſa ſentiẽtes: ne foꝛte det illis deꝰ
pęnitẽtiã ad cognoſcẽdã veritatẽ: ⁊ reſipiſ/⸗
cant a diaboli laqueis a qͥ capti tenent᷑ ad
ipᷣius volũtatẽ. Heq; &O cõſentiẽtes ſitis ma 253. q.4. a mał
lis vt apꝛobetis: neq; negligẽtes vt nõ ar/

guatis: neq; ſupbiẽtes vt inſultant argus

tis. Qui aũt deſeruerit vnitatẽ: violat cha/
ritatẽ:et quiſquis violat charitatẽ:qðlibet
magnũ habeat:ipe nihil eſt. Si linguis ho⸗/ t1 gorl. 13
minũ loquat᷑ ⁊ angeloꝝ:ſi ſciat oĩa ſacramẽ
ta:ſi habeat omnẽ fidẽvt mõtes tra ſferat:ſi
diſtribuat oĩa ſua pauꝑibꝰ: ſi coꝛpꝰ ſuũ tra-
datvt ardeat:nihil ẽ:nihil ei ꝓdeſt. Vniuer
ſa inutilit habet:q vnũ illud qͥ vniuũſis vtat᷑
nõ habet.Amplectamur itaq; charitatẽ:ſer KK
uare vnitatẽ ſpũs ĩ vinculo pacis. Hõ nos Epb.4.
ſeducãt qͥ carnalit intelligũt:⁊ coꝛpaliter ſe/
parationẽ faciẽtes: ab ecclię frumẽtis toto

oꝛbe diffuſis ſpiritali ſacrilegio ſeparanf.

Per totũ em̃ mũdũ ſemiatũ ẽ bonũ ſemen.
Bonꝰ⸗ ille ſemiatoꝛ filiꝰ hoĩs:nõ ĩ africa ſola Mattdᷣ.izʒ.
ß vbiq; ſparſit ſemẽ bonũ. Inimicꝰ aũt ſuꝑ
ſemiauit ʒiʒania.Sʒ tñ qͥd ait patfamiliaſ⸗

Sinitevtraq; creſcere:vtiq; ꝑ agrũ. Quis x
ager? Per qd creſcere? Vtiq; ꝑ agrũ. Quis
ẽ ager: Nũquid nã africa: Hõ.Quis eſt g z

Non interpᷣtemur nos:dñs dicat. Neminẽ
ſinamꝰ aliqᷣd ꝓ arbitrio ſuſpicari. Dixerũt abis
em̃ mgj̃o diſcipli:Enarra nob ꝑabolã ʒiʒa⸗/
nioꝝ.Et enarrauit dñs. Semẽ bonũ dixit:
filij ſũt regni.Ziʒania vo ſilij mali.QAuiſ ea
ſeminauit:? Inimicꝰ aũt inqͥt q ea ſemiauitt
diabol?ẽ. Quis ẽ ager: Ager ẽ inqͥt h midꝰ
Quęẽ meſſis? Meſſis ẽ ait:finis ſecłi.Qi⸗·rh
ſũt meſſoꝛes? AMeſſoꝛes inquit angeli ſunt.
Nunqd africa ẽ mũdꝰ:Mũqᷣd meſſis h̊ tem/
pus? Mũqᷣͥd meſſoꝛ donat*: Per totũ oꝛbeʒ
traꝝ expectate meſſẽ:ꝑ totũ oꝛbẽ traꝝ creſci
te in meſſem:ꝑ totũ oꝛbẽ terraꝝ ʒizania to/
lerate vſq; ad meſſẽ.Hõ vos ſeducãt ꝑuerr·

tilatoꝛis ex area. Mõ vos ſeducant. Tenete
eos ad iſtã vel ſolã ſimilitudinẽ ʒiʒanioꝛũ:
neq; illos ſinatis loqui amplius. Ille codi/

ces tradidit: Mõ.Sed ille codices tradidit.

Sancti Auguſtini de verbis dſi

Quilibet tradiderit: nũquid inſidelitas tra
ditoꝛũ fidẽ dei euacuauit? Quęẽ ſides dei:
Señ.l2D Quã ꝓmiſit abꝛaę dicẽſ: In ſemie tuo bñũdi
Mattb.13. cent᷑ oẽs gentes. Que eſt ſides dei? Sinite
vtraq; creſcerevſq; ad meſſẽ. Per qͥd creſcẽ?
Poer agrũ.Quid ẽ ꝑ agꝝ:? Per mũdũ.hic il
li dicũt. Creuerat qͥdẽ vtrũq; ꝑ mũdũ:ſᷣ iaʒ
frumẽta diminuta ſunt:⁊ in iſtꝗ noſtrã regi
onẽ paucitatẽq; reuocata. Mõ te permittit
dñs interpᷣtari qð vis. Ipe qui exponit hãc
ꝑabolã claudit os tuũ:os ſacrilegũ: os im/
piũ: os ꝓphanũ:os tibi contrariũ:qͥ ↄdicis
teſtatoꝛi etiã te ad hereditatẽ vocãti. Quõ
Abis claudit os tuũ? Dicẽdo:Sinite vtraq; creſ⸗
cere vſq; ad meſſeʒ. Si iã fuit meſſis:creda⸗/
mꝰ eẽ frumẽta diminuta:quãq; ne tũc qͥdeʒ
minuent᷑: ſᷣ in hoꝛreũ recõdent᷑.Sic em̃ ait:
Colligite pᷣmũ ʒiʒania ⁊ alligate faſciculos
ad cõburẽdũ ea:frumẽtũ aũt recõdite ĩ hoꝛ/
reũ meũ.Si gvſq; ad meſſẽ creſcũt:pꝰmeſſẽ
recõdunt᷑: Impꝛobe:ipie:qñ minuunt᷑:Cõ⸗/

cedo in cõpatione ʒiʒanioꝝ ſil atq; palearũ

frumẽta eſſe paucioꝛa: tñvtraq; creſcũt vſq;
Mattᷣ.24. ad meſſẽ.Cũ em̃ abũdat iniqtas:refrigeſcit
charitas multoꝛũ:creſcũt ʒiʒ ania:creſcit pa

lea.Sed qꝛ toto agro deeſſe nõ põt frumen

tũ qð ꝑſeuerãdo vſq; ad finẽ ſaluũ flat:cre/⸗
ſcunt vtraq; vſq; ad meſſẽ.Et ſi ꝓpter abũ/
Lud.IS dantiã dictũ eſt maloꝛũ: Putas veniẽs filiꝰ
homis inueniet ſidẽ in tra?hocq; noie ſigni/

ficant᷑ quicunq; legis ᷣuaricatione imitan=

SGSeñ.iI5. eũ cui dictũ eſt:Sic erit ſemẽ tuũ ſicut ſtellę
celi: ⁊ ſiẽ harena mar!: Etiã illð nõ tacitũ ẽ:
Quia multi ab oꝛiẽte ⁊ occidẽte veniẽt ⁊ re-
cũbent cũ abꝛaã in regno dei. Vtraq; ergo
creſcũt vſq; ad meſſẽ:⁊ ſuas ſentẽtias ĩ ſcri-

Marth. 8.

pturis habẽt ziʒaniavel paleę:ſuas aũt fru
mẽta. Queę qͥ nõ intelligũt cõfundunt ⁊ cõ/

fundunt᷑:atq; ita ꝑſtrepunt ceca cupiditate
vt nolint obmuteſcere vel patefacta verita
te.Ecce inquiũt dicit ꝓpha: Recedite:exite
inde:⁊ ĩimundũ ne tetigerit. Quõ g̊ malos
ꝓ pace tolerabimꝰ: a qᷣbus exire ⁊ recedere
iubemur ne tangamꝰ imundũ? Nos iſtã re/
ceſſionẽ ſpiritalit᷑ ĩtelligimꝰ: illi coꝛpoꝛalit᷑.
Nã ⁊ ego clamo cũ ꝓpheta:⁊ q̃liacũq; ſumꝰ
vaſa:vtit᷑ nobis deus ĩ diſpẽſatiõe veſtra.
23. q.4. re/ Clamamꝰ? ⁊ nos ⁊ dicimꝰ vobis: Recedite:
cedite exite inde:⁊ imundũ ne tetigeritl:ſᷣ cõtactu
coꝛdis nõ coꝛpoꝛis.QAuid ẽ em̃ tãgere ĩmũ/
dũ: niſi ↄſentire peccatis? Quid ẽ aũt exire
inde: niſi facere qð ꝑtinet ad coꝛreptionem

25. q· 4. ecce
inquiunt
Eſa. Te

maloꝝ:quãtum ꝓ vniuſcuiuſq; gradu atq;

domꝰ iſrł. Illi em̃ dicit᷑: Si dixeris iniquo ⁊

ꝑſona ſalua pace fieri põt: Diſplicuit tibi ꝙ
quiſq; peccauit:nõ tetigiſti imũdũ. Redar/
guiſti:coꝛripuiſti:monuiſti: adhibuiſti etiã
ſi res exigit cõgruã ⁊ ꝗ̊ᷓ vnitatẽ nõ violet di⸗
ſciplinã: exiſti inde. Attẽdite ĩ facta ſancto
rũ:ne foꝛte nr̃avideat᷑ interpᷣtatio. Quomõ
hec verba intellexerũt ſancti: ſic vtiq; intel/
ligẽda ſunt.Exite inde inqͥt ꝓpheta.Pꝛius
vſitata ipſiꝰ verbi cõſuetudine aſſero iſtam
ſententiã: ⁊ poſtea oſtẽdo nõ meã. Plęrũq;
accuſant᷑ homies:⁊ cũ accuſati fuerit defen-
dunt ſe. Cũ aũt ſe ille qͥ accuſat᷑ hõ rõnabi:
liter iuſteq; defenderit: qui audiũt dicunt:
Exijt inde. Manens loco:exiüt inde. Quõ
inde exijt: Rõne reddita:⁊ defenſiõe iuſtiſſi
ma.Hhoc eſt qð faciebant ſancti:qũ excutie/Lud.io.
bãt puluerẽ de pedib?ꝰadũſus eos qͥ ſibi pa/
cẽ nũciatã nõ accipiebãt.Exijt inde ille ſpe-
culatoꝛ: cui dictũ eſt: Speculatoꝛẽ poſui te Eʒeeb.ʒ.

non ſe auerterit ab iniqtate ⁊ a via ſua:ini/
quus ille in ſua iniqᷣtate moꝛiet᷑: ⁊ tu animã
tuã liberabis. Hhoc ſi facit: exijt inde:nõ ſe/
paratiõe coꝛꝑis ſᷣ defenſione oꝑis ſui. Fecit
em̃ iſte qð faciendũ fuit: etiã ſi ille nõ obtẽ/
ꝑauit:cui obtẽperãdũ fuit. Hhoc eſt:exite in/

de. Clamauit iſta moyſes: clamauit eſaias: 2. q. 4 reced

clamauit hieremias:clamauit eʒechiel. Vi⸗te.circa me.
deamꝰſi h̊ ipſi fecerũt:ſi dimiſerũt ꝑlm dei:
⁊ ſe ad gentes alias trãſtulerũt.& multa ⁊
qᷓ; vehemẽter hieremias increpauit ĩ pecca/
toꝛes ⁊ ſceleratos ꝓpłi ſui:int᷑ eos tamẽ erat.
Vnũ cũ illis tẽplũ intrabat: eadẽ ſactr̃a cele a5.q· ·tole⸗
bꝛabat. In ea hoim ſceleratoꝝ cõgregatiõe dicirea ſ
viuebat:ſᷣ clamãdo exiebat inde.hhoc ẽ ei·
re inde:hoc ẽ ĩimundũ nõ tãgere:⁊ volũtate
nõ ↄſentire:⁊ oꝛe nõ parcere. Quid dicã de
hieremia:de eſaia:de daniel:de eʒechiel:de
cęteris ꝓphis: qͥ nõ receſſerũt a pł malo:
ne deſererẽt bonos. Illi lo cõmixtos: vbi·
⁊ ipᷣi tales eẽ potuerũt.AMoyſes ipᷣe frẽs cũ
acciꝑet legẽ in mõte:ꝑplus deoꝛſũ idolũ fec̃:
Populꝰ dei:ꝓplus ductꝰ cedẽtibꝰ fluctibus
rubꝛi maris:qͥ ſequẽtes inimicos obꝛuerãt:
poſt tanta ſigna ⁊ miracula in egyptioꝛum
plagis ad moꝛtem:⁊ ſua ꝓtectione ad ſalu/
tem:tamen idolũ poſcit:idolũ extoꝛſit:ido/⸗
lũ fec:idolũ adoꝛauit:idolo ſacriſicauit. In⸗
dicat deus famulo ſuo ꝓpli factũ:⁊ dic eos ſe
ꝑditurũ a facie ſua. Intercedit moyſes ad
ipᷣm populũ rediturus:et habuit occaſionẽ
recedendi ⁊ exeundi ab eis: ſicut iſti intelli/
gunt:ne imundũ tangeret:ne cũ talibꝰviue

viſcerat
s adiede
dinire
Ulti..
ſauns
ſcordli⸗
alanit
leiamn
ccipien
aete
debere⸗
mnurnin
lllepati,
ücöiun
ſefecen
fenteact
ſentau⸗
mianiſt
kaniza
nſt niteſteo
tinundt
Gddirit:
cponit
dirit:
xit: Uti
lalibpn
lelent.
lecbiu
Gſenun
erttlibe
peccgtat
poban
Pupbi
eiqgot
moe
blteros,
thenatie
chioſoe
loi eſe
core

gerrjal
le
lfme

dhne

ae

7
1

Uaglunt

ittib
N
uiſietii
Nolerde
ſanao
Aons
ginte⸗
Pus
riſan
Peia
itdeten,
önabi⸗
tdionnt:
e. Qu
eiuſtiſi
erentie uen,
iſtbipa⸗
elleſpe⸗
poſuite es
iniqoon
ua:ini⸗
manima
demnoͤle
ſui Fei
noͤobte/
nexitei

it eſaias: n

chiel Bi⸗ kalun
pundei:
Emultat
itipecca/
meE.
ſcccttt
gepnie
hoceer ·
vpolütate
ddicäde
zechiede
ploma.

obuctin
ggonotun
Nesli⸗
nolſtiitl
ne⸗
tocatſoli
tikul
nltedne⸗

In enangelio ſcm OMattheũ Sermo XIX

ret.Mõ fecit tamẽ. Et ne foꝛte hoc neceſſita
te potiꝰ q; charitate feciſſe videret᷑: obtulit
Exo.ʒ.illi deus aliũ populũ: Facio te inqͥt i gentẽ
magnã:vt illos deleret.At ille ñ accepit:co
heret peccatoꝛibꝰ:petit ꝓ peccatoꝛibus.Et
quõ petit?: aagna ꝓbatio dilectiõis frẽs.

AQuõ petit: Videte illã de q̃ ſepe locuti ſu/

mus maternã quodãmõ charitatem. Cum
deus minaret᷑ ſacrilego populo: pia moyſi
viſcera tremuerũt: owpoſuit ſe pꝛo illis ira/
Abið cũdię dei:Dñe iquit ſi dimittis eis peccatũ
dinmitte:ſinautẽ dele me de libꝛo quem ſcri/
pſiſti. &ÆO paternis materniſq; viſceribꝰ: q;
ſecurus hoc dixerit:attẽdens iuſticiã ⁊ miſe
ricoꝛdiã dei:vt qꝛ iuſtus eſt ne ꝑderet iuſtũ:
quia miſericoꝛs ignoſceret peccatoꝛibꝰ.Cer
te iam manitfeſtũ eſt pꝛudentię veſtrę: quõ
accipienda ſint oĩa talia teſtimonia ſcriptu/
raꝝ: vt quãdo ſcriptura ſonat:recedere nos
debere a malis: nõ aliud intelligere iubea/
mur:niſivt coꝛde recedamꝰ:ne maius malũ
in ſeꝑatione bonoꝛũ cõmittamꝰ qᷓ; in malo/

rũ cõiunctione fugiamus: ſicut ipſi donati/

ſte fecerunt. Qui ſi vere boni malos argue/
rent: ac nõ potius ipſi mali bonos infama/
rent:qualeſlibet ꝓ pace tolerarent qͥ maxi/
mianiſtas receperũt tanqᷓ; integros: quos
tanq́; ꝓꝑ.ditos antea damnauerũt. Certema
Eſa.S2 nifeſte dixit ꝓpheta: Recedite: exite inde:
⁊ imundũ ne tetigeritis.Ego vt intelligam
qð dixit: attendo qð fecit. Facto ſuo mihi
exponit dictũ ſuũ.Dixit recedite. Quibus
dixit? Vtiq; iuſtis. A qͥbus vt recederẽt di/
xit: Vtiq; a peccatoꝛibꝰ ⁊ iniquis.Quęro a
talibꝰvtrũ ipᷣe receſſerit: Inuenio ꝙ non re⸗
ceſſerit. Ergo aliter intellexit. Receſſit coꝛ/
de:obiurgauit atq; arguit: continendo ſea
cõſenſu nõ tetigit imundũ. Obiurgãdo aũt
exiut liber in cõſpectu dei: cui neq; ſua deus
peccata imputat qꝛ nõ fecit:neq; alia ꝗ̊ non
appꝛobauit:neq; negligẽtiã qꝛ nõ tacuit:ne⸗/
* q; ſupbiã quia in vnitate ꝑmãſit.Sic & frẽs
qiuimi mei quotquot habetis inter vos qui adhuc
amoꝛe ſeculi pᷣgrauant᷑:auaros:ꝑiuros:ad⸗/
ulteros:ſpectatoꝛes nugarũ:ↄſultoꝛes ma/
thematicoꝝ:phanaticoꝝ:augurũ:auſpicũ:
ebꝛioſos:luxurioſos: quicqͥd inter vos ma/
loꝛũ eſſe noſtis:quãtũ poteſtis impꝛobate:
vt coꝛde recedat: ⁊ redarguite vt exeat in/
de: nolite ↄſentire vt imundũ nõ tãgatis.
ie eo qꝗð ſcriptum eſt in eugnge/
io ᷣm eũdem: Reddite quę ſũt dei
deo: ⁊ quę ſunt ceſaris ceſari: Et de

ſtipẽdijs militantiũ

ermo xxX
Onnulli fratres qui aut militię cin/ « —
gulo detinent᷑:aut ĩ actu ſunt publi
co ↄſtituti:cũ peccant grauiter: hac

ſolent a peccatis ſuis pᷣma ſe voce excuſare

militant:⁊ ne bene aliquãdo faciant occu

patos ſe malis actibꝰ cõquerunt᷑: Perinde S

quaſi militia hoim nõ volũtas in culpa ſit:

ita qð ipſi gerũt officijs ſuis aſcribũt. Mon 25. q.1.

em̃ militare delictũ eſt: ſed ꝓpter pꝛedã mili militare

tare peccatũ eſt. Hec rẽpublicã gerere crimi

noſt um eſt: ſ. ed ideo agere rẽpublicã vt rẽfa/
miliarẽ potiꝰ augeas: videt᷑ eſſe dãnabile.
Pꝛopterea em̃ ꝓuidentia quadã militãtibꝰ

ſunt ſtipẽdia cõſtituta: ne dũ ſumptus quę/
rit᷑:da graſſet᷑. Illud aũt quale eſt cum ob

erroꝛẽ aliquẽ a ſenioꝛibꝰ arguunt᷑: ⁊ iputat
alicui de illis cur ebꝛius fuerit: cur res alie/
nas ꝑuaſerit: cedem cur turbulẽtus admiſe⸗/
rit: ſtatim reſpondeat: quid habebã facere:
homo ſecularis aut miles:nunquid mona/

chũ ſum ꝓfeſſus aut clericũ: quaſi ois qui

clericus nõ eſt aut monachus: poſſit ei lice/
re qð nõ licet.Cuũctis igit᷑ officijs ſacris lr̃is
pᷣſcribit᷑ noꝛma viuendi:oĩs ad bene viuen/
duʒ ꝓuocat᷑ ſexus: ętas ⁊ dignitas. Igitur
nemo ſe excuſet publicis actibus: nemo de
occupatiõe militię conquerat᷑. Apud omnẽ
xpᷣianũ pꝛima honeſtatis debet eſſe militia.
Nam vt id qð dicimꝰ auctoꝛitate euãgelica

cõpꝛobemꝰ: videamꝰ lectionẽ ꝗ̊ᷓ pauloante

decurſa ẽ. Ait em̃ euãgeliũ: Venerunt autẽ Lud.ʒ.
et publicani ad iohannẽ vt baptiʒzarent᷑ ab

eo:et dixerũt ad eũ: Magiſter qͥd faciemꝰ:

At ille dixit: Mihil ampliꝰexigatis:qᷓ; qð cõ

ſtitutũ ẽ vobis.honeſta plane publicanoꝝ
interrogatio:ac ſancti ꝓphę iuſta rñſio. Illi
em̃ ſollicite interrogãt:ne aut ignoꝛãtes plꝰ

exigẽdo peccatũ incidãt:aut ceſſãtes publi⸗

cã decipiãt functionẽ:hic aũt moderate pᷣ⸗
cipit:vt ⁊ iniqtas locũ nõ habeat:⁊ cõſtitu/

tũ habeat vectigal effectũ. Mõ em̃ dixit:Mi

hul exigatis:ſed nihil ampliꝰ exigatis. Vñ

itelligimꝰ ꝙ apud deũ nõ tã exactio qᷓ; exac⸗

tio iniq̃ dãnet᷑.Dic em̃ ipſe dñs: Reddite atiʒ.ꝛ2.

ꝗq dei ſũt deo:⁊ ꝗ ceſaris cęſari. Igit᷑ 23. q. . milita/

qð cęſar pᷣcipit ferendũ ẽ: qð imꝑatoꝛ idicit e ante me.
tolerãdũ ẽ: ſed fit intolerabile: dũ illð pᷣda
exactiõis accumulat. hoc aũt q̃le ẽ qð ideʒ
ipᷣi qͥ hmõi neceſſitates ꝓcurãt:peccatl ſuis

peccata cõgeminãt: hᷓ eſt ꝙ fraudes ſuas ac

rapinas cõmodũ vocãt:cũ ipſa pᷣda inferatc»

in Cmodi. Jllð ait adqut ſceleribꝰ ſuis: yt

4 0— 2 4 e,
GSancti Auguſtini deverbis dñi
q̊s idefenſos viderit:ipos potiꝰ ꝑſequãt᷑:et dño iubente cõſequit᷑:ſed exercet mercimo/
putẽt ſe neceſſitates decepiſſe publicas niſi nia:interceſſiones vendit:viduarũ munera ſadi
domos deceperint oꝛphanoꝝ: ita quoꝝ pa / libẽter amplectit᷑: hic negociatoꝛ magis po gict
ter biduũ foꝛſitan fuerit amicꝰ: collega vel teſt videri qᷓ; clericus. NHec dicere poſſumꝰ: hene
frater: interueniẽte moꝛte: eiuſdẽ liberi ha / nemo nos inuaſoꝛes arguit: violentię null⸗ il,
beant᷑ tanq; ignoti: viles ⁊ miſeri. Vidua accuſat:quaſi nõ interdũ maioꝛẽ pꝛędã avi⸗ enl lii
aũt ſi qua fuerit aut ſic iniurijs exagitat᷑ vt duabus blandimẽta eliceant qᷓ; toꝛmenta. ai ſ;
nubat:aut ſi voluerit in caſtitatis ꝑymanere Mec intereſt apud deũ vtrũ vi an circũuen/ huten .
ppoſito: dando munera in facultate vix ꝑ / tione qs res alienas occupet: dũmodo quo upgnat
mdnet. Cum his fauchib⸗ repleuerint ſa/ quo pacto teneat alienũ. *
culos ſuos: videas illos lętos et accuratos — — 7 ⸗
ad eccleſiã ꝓperare:⁊ deo gras agere:quaſi ceo 98 ſcriptũ eſt in euangelio lpoen
ab ipo illis hec pecunia cõferat᷑:illud quoq; edern⸗ Ue pꝛegnatibus ⁊ nu- Aurol
B beccãtes ꝙ rapinaꝝ ſuaꝝ deũ volũt eẽ pti/ trientib us.Sermo XX autcolon
Zud. s. cipẽ. Dic em̃ ſctm̃ euãgeliũ: Introgauerür Clre ⁊ intelligere debemus fratres nunt
23. q. r. mili/ illũ ⁊ miltes: qͥd faciemꝰ ⁊ nos? Ait illis io/ chariſſimi: quia xpᷣianis duʒ in hoc llcs
tare:circa fi. hãnes: Neminẽ cõcutiatis: neq; calũniã fa⸗ coꝛpoꝛe viuũt tribulatio deeſſe non An
ciatis: ſed cõtenti eſtote ſtipẽdijs vr̃is. hic porerit. Sic em̃ nos ſicut audiſtis cõteſtat Auterh
iam cognoſcere ſe debet oĩs hõ qui militat. aplus dicens: Om̃s qui volũt pie viuere in 2. Timot. ſſhiͤt
Mõ em̃ tantũ de his militãtibꝰ ſcriptura loꝰ xpᷣo:pſecutiõʒ patient᷑:Et iterũ: Per młtas Actj.i4. feultfll
quit᷑:qui armata militia detinẽt᷑:ſed quiſq; tribulationes opoꝛtet nos intrare in regnũ uluene
militię ſuę cingulo vtit᷑ dignitatis ſuę mileſ ceęloꝝ. Vẽturi ſunt dies tribulationũ:⁊ ma igk
aſſcribit᷑: atq; ideo hęc ſentẽtia poteſt dici: larum tribulationũ venturi ſunt:ſicut dicit ktdcta
Verbi gratia:militibus: ꝓtectoꝛibus:cun⸗ ſcptura:Et quãtũ accedũt dies:augent᷑ tri/ Geſlc⸗
ctiſq; rectoꝛibꝰ: Quicũq; ſtipendia ſibi pu/ bulationes. HNemo ſibi ꝓmittat qð euãge/ ltor. Et
blice decreta cõſequit᷑:ſi ampliꝰ quęrit:tãq liũ nõ ꝓmittit.Quõ em̃ apꝛopinquãte fine Mattb.24. eolede
calũniatoꝛ ⁊ cõcuſſoꝛ:iohis ſentẽtia cödem mũdi:ſicẽ dic̃ dñs ĩ euãgelio:abũdabit iniqͥ Puscali
nat᷑. Vſq;adeo aũt hoc inoleuit malũ:vt is tas: refrigeſcet charitas: ſic ꝓpt ipſas iniq/ icie
quaſi ex cõſuetudine vendant᷑ leges:coꝛrũ / tates nunq; deerit aduerſitas: Opus eſt vt cpelato
pant᷑ iura: ſentẽtia ipſa venalis ſit: et nulla animũ noſtrũ nõ ſolũ ad pęnitentiã: etiazʒ habeopee
iam cauſa poſſit eſſe ſine cauſa.HHec autẽ di ad patientiã pparemus. Fratres mei: obſe agreytti
uina ſentẽtia quę ad milites loquit᷑: poteſt crovos attendite ſcripturas ſanctas: ſi ali/ ſeckke
etiã ad clericos retoꝛqueri: quia etiã ſi non quid fefellerunt: ſi aliquid dixerunt: ⁊ aliter mnunüͤe
militare videamur ſeulo: tamen deo ⁊ dũo accidit q;ᷓ dixerũt: Heceſſe eſt yt vſq; in finẽ liseſte
2. Timoth·2 militamꝰ: ſicut ait aplus: Hemo militans ſic fiat quẽadmodũ dixerũt.Hõ nobis pꝛo/ ſſoni
deo: obligat ſe negocijs ſecularibus. VUide/ mittunt ſcripturęnr̃e ĩ hoc ſeculo niſi tnibu/ edſtiteg
mur inq; nõ militare remiſſis ac fiuentibus lationes: pſſuras: anguſtias: augmẽta do/ leitdicte
tunicis: ſᷣ habemꝰ militię nr̃e cingulũ: quo loꝛũ:abũdanti tẽptationũ. Sic ⁊ ipſe dñs iaſſcli
caſtimoniæ interioꝛa cõſtringimus. De quo in euãgelio dicit: In mũdo ſſſuram habe⸗/ Job. 169. (idosf
Lud.i2. cingulo dñs ait ad apłos ſuos: Sint lumbi bitis. Et iterum: MℳÆn'üdus gaudebit ⁊ vos necierns
veſtri pꝛecincti:⁊ lucernę veſtrę ardentes in triſtes eritis: triſticia veſtra vertet᷑ in gau/⸗ lbuafan
manib“ veſtris. Milites igit᷑ xpᷣi ſumus: et diũ.Ad iſta ſcipue nos paremus:ne impa/ Anat
ſtipendiũ ab ipſo donũq; ꝑcipimꝰ: ſicut di/ rati deſiciamꝰ. De ipᷣis em̃ tribulatiõib cũ neiiz tinrgt
2. Corl.r. cit aplus: Qui dedit nobis pignus ſpirit: euãgeliũ legeret᷑ audiſtis: Ue pꝛegnãti/Manb.24 unitib
hoc eſt qui ſpũſſancti nos remuneratiõe di/ bus ⁊ nutriẽtibus. Pꝛegnãtes ſunt:q nnen
tauit.Si qͥs ergo xpianoꝝ hoc donatiuo cõ in ſpe intumeſcũt: Nutriẽtes autẽ id eſt la/ iiditt
tentus foꝛte nõ fuerit: ⁊ quęrit ampliꝰ: inci · ctantes:qui iã adepti ſunt qð cõcupierant. Bend
pit hocipſo carere qð meruit. Qð ſpecialit Eteni mulier pꝛegnãs in ſpe tumet filij: nõ hitie l
contingit hęreticis arrianis. DPũ em̃ neſcio dum videt ſiliũ: quę aũt iam lactat ample/ noyf e
qð ampliꝰ quęrũt: inueniẽtes erroꝛis ſpiri ctitur qð ſperabat. Pꝛegnãs eſt: qᷣ res alie/ ptiz. 85
tũ:gratiã ſanctiſpũs ꝑdiderũt.Hã ⁊ catho/ 1 . er Med . Mephe
tũ: gratiã ſanctiſpũs ꝑdiderũt.ã ⁊ catho/⸗ nas cõcupiſcit:nutriẽs eſt qui iaʒ rapuit qð WW
licus clericus hac ſentẽtia retinet᷑. Si enim coõcupierat. Et vt hoc aꝑtius etiã ſimplices –
nõ contẽtus ſtipẽdijs fuerit quę de altario intelligere poſſint:aliquã ſimilitudinẽ ꝓpo/ *

In euangelio ſcðm Oatth eü Sermo XX

werine, nam'. Cõcupiſcit aliqs villã alienã ⁊ dicit: Et ideo quotiẽſcũq; vobis euãgelica lectio
ununen Bona ẽ iſta villa vicini mei:O ſi mea eſſet: recitata fuerit in qua dicit: Ue pᷣgnantibꝰ⁊
gs o ſi adiũgerẽ illã ⁊ facerẽ de iſto füdo ⁊ de il nutriẽtibus:nõ hoc de mulieribꝰ legitimos
ehoſim lo vnitatẽ. Amat ⁊ auaricia vnitatem. Q ð viros habẽtibꝰ credite. Quid em̃ mali fecit
lanpn amat bonũ eſt:ſᷣ vbi amãdũ ſit neſcit. Soꝛ: mulier ꝗᷓ ð ꝓpꝛio marito ↄcepit:? Quare illi
Pegiapi te diues ẽ vicinꝰille qͥ hʒ villã bonã: ⁊ ſuſpi in die iudicij male erit: quę hoc fecit qð deꝰ
tunent. cat᷑ ꝙ illã ñ poſſit tollere:qꝛ potẽs hõ ẽ:⁊ nõ iuſſit? Mõ ergo de mulieribꝰ ꝗ iuſte ↄcipiũt
cänen Hualet ſe ʒ illũ defẽdere:nec cõcupiſcit: nee ⁊ pariũt hoc credendũ eſt: ſed de illis qͥs ſu/
nocogt⸗ impᷣgnat᷑: nihil ſperãs ñ cõcepit:nõ eſt pꝛę pꝛa diximꝰ:qui iniuſte cõcupiſcendo rẽ alie/⸗
gnãs aio. Si vo iut᷑ aliqs vicinꝰ ſit pauꝑ: ꝗq naã impꝛegnati eſſe vident᷑. De quibſcriptũ
Z vel in neceſſitate poſit eſt vt poſſit vẽdere: legimꝰ: Cõcepit doloꝛẽ: ⁊ peperit iniqtatẽ. Nsõ.⁊.
tangelo vel poteſt owꝛimi vt cogatur vendere:ini Ois em̃ hõ ↄcipit:nec vlius põt eſſe ſine ↄce
2onn citur oculꝰ:ſperat ſe poſſe tollere aut villazʒ ptu.Sed alij cõcipiũt de xpᷣo:alij de diabo/

aut coloniã vicini pauꝑis: et ĩmittit illi ali- lo. Sicut em̃ de illis qͥ a diabolo cõcipiunt

loffuns quas tribulatiões: Verbi gr̃a: Agit ſecreti⸗ dicit: Concepit doloꝛẽ ⁊ peꝑit iniqtatẽ: Ita
duzinboe apud eos qͥ poſſũtvt illũ exactoꝛes aut affli ⁊ de illis qͥ a ſpũſancto cõcipiũt:ſcriptũ eſt:
deeſenan . ctũ aut in aliqᷓ publica admiſtratiõe cõſttrin Atimoꝛe tuo in vtero cõcepimꝰ: ⁊ peperimꝰ gſa. a2s.
scötete ? gant: ex quibꝰ cõtractis debitis multis ne- ſpm̃ ſalut: tuę.hheęc em̃ ꝗᷓ diximꝰ frẽs charil⸗
epiuarit,Tadt ceſſe habeat infglix vẽdere caſellã vnde aut ſimi q diligẽter attẽdit:et ſupꝛadicta mala

Permitas Zen

aueg affligit᷑: ⁊ neſciens ꝙ ipius ĩmiſſiõe hoc pa/ rita ſi nõ placent: Adhuc em̃ eſt pęnitendi⁊
ſaurdict tit᷑:dicit ad eum: Da mihi dñje roso te pau/ coꝛrigẽdi locus.HNondũ facta eſt illa diſiun
ugent rn cos ſolidos:patioꝛ neceſſitatẽ:vꝛgeoꝛ a cre/ cCctio alioꝝ ad dexterã: alioꝝ ad ſiniſtrã. Nõ Matth. 25.
Wr ditoꝛe. Et ille: Mõ habeo mõ in manibus. dum apud inferos ſumus: vbi eſt diues ille Aud. 16.
gliteinehut Ideo ſe diẽ in manibꝰ nõ habere:vt ille o ſitiens ⁊ ſtillã deſiderãs.Audiamꝰ:dũ viui
binn⸗ pᷣſſus calũnia:neceſſe habeat vendere. De/ mus coꝛrigamur. Rõo cõcupiſcamꝰres alie/
ſuonnid niq; cũ ei dixerit:ꝙ ꝓ nimia afflictione ſua nas ⁊ impᷣgnati tumeamꝰ: nec velimꝰ pue/
edn cõpellat᷑ diſtrahere:ſtatim ille rũdet: Et ſiũ niread illas: ⁊ eas adipiſcendo tanqᷓ; filios
N , habeo pecuniã ꝓpꝛiã: vndecũq; ſtudeo mu oſculemur.Anñ em̃ cõcupiſcit aliqͥs rem alie
ueen tuarevt tibi amico meo ſubueniã:⁊ ſi ita ne na: ſicut iã dictũ eſt:anima ſua q̃ſi cõcepiſſe
mechl ceſſe eſt etiẽs argẽtelum meũ diſtraho ne tu videt᷑. Si vo qð cõcupiſcit ꝑ aliquã callidi/
ns ſli, iniuriã patiaris. Qñ bñſiciũ petebat:ꝓfeſ/ tatẽ aut nequiciã potuerit obtinere: q̃ſi na/
umtüin ſus eſt penitꝰ nõ habere: at vbi dixit ꝙ poſ/ tũ filiũ oſculari ac nutrire cognoſcit᷑. Mon &ᷣ
non ſeeſſionẽ ſuã venderet:q̃ſi amico ſe ſubueni- ſic amemꝰ iſta terrena frẽs:vt ꝑdamus cęle/
ſblonno/ re dixit:⁊ cũ eum ad hanc neceſſitatẽ addu/ ſtia.Mutandũ ẽ coꝛ:leuandũ ẽ coꝛ:nõ h̊ ha
nilmb xerit: dicit illi vt venditionẽ facere debeat: bitemꝰ iã coꝛde. Mala regio ẽ amoꝛ mũdi:
Mend ⁊ caſellã ꝓ qua pꝛius:verbi gra:foꝛte centũ ſufficiat ꝙ hic adhuc in carne eſſe videmur.
igſee ſolidos offerebat vt eũ opꝛimi viderit: nec Audiamꝰ aplm dicentẽ: Si reſurrexiſtis cũ coł.ʒ.
mn hibe N meldietatẽ pᷣcij dare acquieſcit. Iſtis em̃ ta- xpᷣo quę ſurſum ſunt ſapite:quę ſurſuʒ ſunt
chtt libus:ſicut iã ſupꝛa dictũ ẽ: euãgeliſta pꝛo/ quęrite:nõ quę ſuꝑ terrã.MNõ apparet qð vo
eiinin QQlamat: Ve pᷣgnãtibus ⁊ nutrientibꝰ. Iſtis bis ꝓmiſſũ eſt. Jã em̃ ꝑatũ eſt: ſᷣ nõ videt᷑.
ene inpe Mattðᷣ.⁊5. em̃ vę erit ĩ die iudicij: ⁊ ab auditu malo nõ Cõcupiſcendo impᷣgnari vis:hinc impᷣgna/
anötb'ch . proterũt liberari:ſed audituri ſunt:Diſcedi / re.Cõcupiſce vitã ęternã:ad quã vitã te in/
Negnat /r te a me maledicti in ignẽ ęternũ: qui ꝑatus uitat deꝰ:ipa ſit ſpes tua.Certus erit partꝰ
tesſunti eſt diabolo ⁊ angelis eiꝰ: qꝛ eſuriui ⁊ nõ de- tuꝰ:nõ erit aboꝛſus. Mõ tꝑaliter amplecte-/
c elx ·P diſtis mihi mãducare:ſitiui ⁊ nõ dediſti mi/ ris qð pegeris:ſᷣ in ęternũ poſſidebis. Qð
.upienn, hi bibere. Hhoc loco diligẽter attẽdat chari · em̃ ꝓmiſſũ ẽ:ſine dubio dandũ ẽ:ſed adhuc
etflien tasvfa:Si in ignẽ mittit᷑ qͥ nõ dedit rem ꝓ/ retro eſt.Mõ dabit᷑ mõ:ſᷣ dabit᷑ poſtea. Vi/
anmhe⸗ pꝛiã: putas vbi mittẽdus ẽ qui inuaſit alie· gdete iam quãta data ſint frẽs. Quis illa vł
, nsdi nq? Si cũ diabolo ardere habet qᷣ nudũ nõ enumerare pᷣualet: De oibꝰ em̃ rebꝰꝗ nobiſ
ehun veſtiuit: putas vbi arſurꝰ eſt qͥ expoliauit? i ſcripturis diuinis ꝓmiſſa ſunt:vna tmmo
ſnp e—
ainepe

ipᷣe aut filij ſui ſuſtẽtabant᷑. MHeceſſitate &̊ cõ
pulſus venit ad illũ ꝑ cuiꝰ nequiciã pmit᷑ et

aut fuiſſe in ſe aut foꝛſitan adhuc eẽ cogno/

ſcit:cito ſe coꝛrigat.Hõ em̃ nocẽt mala pſᷣte⸗

Bancti Auguſtini de verbis domini

remãſit. DPeus em̃ qͥ nobis ĩ tantis rebꝰ veꝝ
dixit:ĩ vna nos fallit? Scpᷣtũ ẽ de eccłia: qꝛ
erit:⁊ videt᷑ qꝛ ẽ.Scriptũ eſt de idolis:qꝛ nõ
erunt:⁊ videt᷑ quia non ſunt.Scriptũ eſt:qꝛ

ꝑdituri erant iudęi regnũ:⁊ videt᷑. Scriptũ

eſt de hereticis:quia futuri erant: et videt᷑.
Scriptũ eſt ⁊ de die iudicij: ſcriptũ eſt et de
pᷣmijs bonoꝛũ ⁊ de pęna maloꝛũ: Memo ſe
circũueniat fratres. Quomõ illa omnia ve/
nerũt ꝗᷓ ꝓmiſſa ſunt:ſic ⁊ dies iudicij:⁊ ma/
loꝛũ pęna: ⁊ iuſtoꝛũ pmia ſine vlla dubita/
tione ventura ſunt.Et ideo vnuſquiſq; no⸗
ſtrũ dum licet ⁊ cũ dei adiutoꝛio in poteſta/
te noſtra conſiſtit ⁊ peccata vitare et qð bo/
num eſt exercere contẽdat: vt cum ille dies

terribilis ⁊ metuẽdus aduenerit: nõ cũ im/

pijs ⁊ peccatoꝛibꝰ penni incendio cõcreme-
tur: ſed cũ iuſtis ⁊ deũ timẽtibꝰ ꝑuenire ad
ęternũ pᷣmiũ mereat᷑: qð ipſe pſᷣſtare dignet᷑

riemini:⁊ ſicut vnus ex pnciꝑibus cadetis.

⁊ eſſe potius voluerũt homies:id eſt ᷑mho
minẽ viuere: Vos aũt indqt:ſicut hoies mo/

Etenim ꝙ moꝛtalis eſt homo:ad diſciplinꝰz

illi debet valere:non ad iactantiã. VUnde ſe
iactat vermis craſtino moꝛiturꝰ? Dico cha/

ritati veſtrę fratres:de diabolo debent eru/
beſcere moꝛtales ſuꝑbi. Ille em̃ ⁊ ſi ſupbꝰ*.q

tamẽ imoꝛtalis eſt:ſpũs eſt etſi malignus.
Illi dies nouiſſimꝰ pęnalis ſeruat᷑ in finem:
tamẽ moꝛtẽ quã nos patimur:ille nõ patit᷑.
Audiuit autẽ homo: Moꝛte moꝛieris:vtat᷑

Heñh. 2.

bene pęna ſua.Quid eſt ꝙ dixi: Vtatur bi
pęena ſua? Non inde eat ad ſupbiam vnde

accepit pęnã: agnoſcat ſe moꝛtalẽ: ⁊ frãgat

elatiõeʒ: audiat ſibi dici:Quid ſuꝑbit terra Ecẽi. is
⁊ cinis:Etiã ſi ſuꝑbit diabolus:nõ eſt terra

⁊ cinis. Ideo dictũ eſt: Vos aũt ſiẽ homies
moꝛiemini: ⁊ ſicut vnꝰ de pncipibꝰ cadetis.

cui ẽ honoꝛ ⁊ imperiũ ĩ ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ . Mõ attenditis qꝛ moꝛtales eſtis: ⁊ ſicut dia
bolus ſuꝑbi eſtis. Vtatur ergo homo pxna

He eo qð ſcriptum eſt in euange⸗/

lio pſᷣm eũdeʒ:De die illo ⁊ hoꝛa nʒe/

ne
ter. Aot quidẽ magna qu

mo ſcit: nec; angeli celoꝛ 2c Ser

ABVatres qð audiſtis monentẽ ſcptu
ram atq; dicentẽ vt ꝓpter diem no/
uiſſimuʒ vigiemus:vnuſquiſq; de
ouiſſimo ſuo die cogitet:ne foꝛte cũ ſenſe⸗/

ritis vel putaueritis longe eſſe nouiſſimuʒ

ſeculi diem: doꝛmitetis ad nouiſſimũ veſtꝝ
diem. De die nouiſſimo ſeculi huiꝰ:
audiſtis quid dixerit: quia neſciũt eum
angeli cęloꝛũ neq; filiꝰ niſi pa
eſtio ẽ:ne carna/
liter ſapiẽtes putemꝰ aliquid patrẽ ſcire qð

neſciat filius. Hã vtiq; cũ dixit: Pater ſcit:

ideo hoc dixit:qꝛ in patre ⁊ filius ſcit.Quid

ecm eſt in die qð non in verbo factũ eſt:pꝑ qð
factus es dies? Hemo inqͥt quęrat nouiſſi/
mũ diẽ quãdo fauturus ſit:ſed vigilemꝰ oẽs
bene viuendo:ne nouiſſima dies cuiuſcũqʒ

noſtrũ nos inueniat imparatos: ⁊ qlis qͥſq;
hinc exierit ſuo nouiſſimo die:talis inuenia
tur in nouiſſimo ſeculi die. Hihil te adiuua/⸗
bit: qð hic nõ feceris. VUnũquẽq; opera ſua
iuuabũt:aut oꝑa ſua pᷣſſura ſunt.Et quõ in

NPẽ.ꝭssS. pſalmo cantauimꝰ dño: AMiſerere mei dñe

qm̃ cõculcauit me homo: homo dicit᷑ qͥ ſᷣm
hominẽ viuit.heniq; illis qui ᷣm deum vi⸗

Půõ.S1. uunt dicit᷑: Dij eſtis:⁊ filij excelſi om̃s. Re/⸗

pꝛobis aũt qui vocati ſunt vt eſſent filij dei

ſua fratres: bene vtat᷑ malo ſuo vt ꝓſiciat
bono ſuo. Quis neſcit qꝛ pgna eſt neceſſe eẽ

moꝛiamur:⁊ qð eſt grauius quãdo neſci/

mus: Pęna certa eſt hoꝛa incerta: ⁊ de iſta

NPöz. 81.

pęna ſola certi ſumus in rebus hũanis.Cęg

tera noſtra ⁊ bona ⁊ mala incerta ſunt: ſola
moꝛs certa eſt. Quid eſt qð dico? Cõceptus

eſt puer:foꝛte naſcit᷑:foꝛte aboꝛſũ facit. YIRta

incertũ ẽ: Foꝛte creſcit:foꝛte nõ creſcit. Foꝛ⸗

te ſeneſcit: foꝛte non feneſcit. Foꝛte diues

erit:foꝛte pauꝑ. Foꝛte honoꝛatꝰ:foꝛte hũili⸗

atus. Foꝛte habebit filios: foꝛte ñ habebit.

Foꝛte ducet vxoꝛẽ:foꝛte nõ ducet. Quicqᷣͥd
aliud nomiaueris in bonis:reſpice ⁊ ad ma

la. Foꝛte ęgrotat: foꝛte nõ ęgrotat. Foꝛtea

ſerpente ꝑcutit᷑: foꝛte nõ ꝑcutit᷑. Foꝛtea be/
ſtia deuoꝛat᷑: foꝛte ñ deuoꝛat᷑.Et reſpice oĩa

.
.
“?M

mala: vbiq; eſt foꝛte erit: foꝛte nõ erit.Hun⸗/
quid potes dicere:foꝛte moꝛit᷑:foꝛte nõ moꝰ

ritur? Quomõ medici qñ inſpexerũt valitu
dinẽ ⁊ moꝛtiferã eſſe cognouerit: hoc ꝓnũ/

ciant:moꝛit᷑: inde nõ euadit. Ex quo naſciIL[᷑u

homo: dicendũ eſt nõ euadit. Quãdo natꝰ
eſt:ęgrotare cępit.Quãdo moꝛtuus fuerit:

finit quidẽ ęgritudinẽ: ſed neſcit vtrũ ꝑgat

in peioꝛẽ. Finierat diues ille ęgritudinẽ de/

licioſã:venit ad toꝛtuoſam: Pauper vᷣo ille

finijt ęgritudinẽ:⁊ ꝑuenit ad ſanitatẽ. Sed

Zud. 16.

qð poſtea haberet hᷣ elegit:⁊ qð ibi meſſuit
hic ſemiauit. IJdeo cũ viuimꝰ vigilare debe

mus:⁊ eligere debemus qᷣd in futuro tenea

ev unſetai
ss Appoſtie

N a

is Mt
ſootnoco⸗
ſtineopon
Et Eaeen
adthi n
o num
Suubef.
ſooCunetn
ſobisnick
gruſt A
Kr Monena:
fnmiſeni⸗
ſüftensn
Pbilngame
Uen binotn
goentret
deuscnett
ohcic
Gucfgen
lenten
Clan/ hic
Ukutitape
ſapalustel
ſiſß ctapusſeun
Gsegode:.
litnebo⸗
nſoubo e
Cetetan
grachn⸗
Galcautne
Witis:a
Gallca Et
onulcarte
hoedez
ſinnei
die
husbonnie

een

j
Kofmen

lanſeneen
peniug
neln
lgerang

In euangelio ſcðm Oattheũ Sermo XXI XXII

inde mus. Mũdũ nõ amemꝰ. Pꝛemit amatoꝛes tamẽ expoſitiõe temere nihil audeo iudica⸗
agens ſuos: nõ eos ad bonũ adducit. Laboꝛandũ re:ne foꝛte nõ eius incõueniẽtia mibhi angau
ilpplinz eſt in eo potiꝰ ne capiat: qᷓ; timendũ ne ca- ſtiã fecerit: mea tarditas in eãẽ ↄuenientis
Urcele dat. Ecce cadit mũdus:ſtat xpᷣianus qꝛ non nõ venerit. Quid aũt mihi videat᷑ nõ ablſur
Mochy Job.16. cadit xpᷣs.Nam quare dicit dñs: Gaude qꝛ de de hoc loco accipi: quãtuʒ potero bꝛeuit
R ego vici mũdum? Reſpõdeamꝰ ei ſi placet: ⁊ diligẽter exponã.Interrogatꝰ igit᷑ dñs nr
ſiugbe⸗ Gaude:ſᷣ tu. Si tu viciſti:tu gaude.Quare a diſcipulis de cõſummatiõe ſęculi:int muul·
Alignus nos: Quare nobis dicit: gaudete:niſi quia ta ꝗ eſt locutus:hoc quoq; dixit: Nũc ſile Manb.25.
nünen:. nobis vicit: nobis pugnauit: Ubi em pu/ eſtimabit᷑ regnũ cęloꝛũ decẽ virgi/
ͤt gnauit: Quia hoiem ſuſcepit. Tolle ad de nibꝰ: ꝗq acceperũt lapades ſuas: et
orrtei i⸗ Phit.2. virgine natꝰ: tolle qð ſemetipᷣm exinaniuit venerut obuiã ſt põſo. Quiq; ex eis
murdi foꝛmã ſerui accipiẽs: in ſimilitudine homi- erãat fa tue: ⁊ quiq; pꝛudetes. Sed
umte nũ factus:⁊ habitu inuẽtus vt hõ. Tolle Ph: quiq; fatue acceptis lapadibꝰ ſuis
figt vbi luctamẽ: vbi certamẽ?: vbi temptatio- nõ ſumpſerũut oleũ ſecũ. Dꝛudẽtes
gitn en ob. 1. Ybi victotia quꝗ noõ ceſſit pugna:? In pncei autẽ acceperũt oleum in vaſis cum
cktm pio erat verbũ:⁊ verbũ erat apud deum: et lãpadibꝰ. Tardãte auᷣt ſpõſo:doꝛ/
iwie g deus erat verbũ. Oia ꝑ ipᷣm facta ſũt:⁊ ſine mierũt oẽg. Medigꝗ autẽ nocte cla/
en ipſo factũ eſt nihil. Nũquid h̊ verbũ iudęzun moꝛ factꝰ ẽ: Ecce ſpõſꝰ venit: ſurgi⸗
3 crucifigeret: Nunquid huic verbo impius te obuia ei· Tũcſurrexerũt illę vgi½
latdia inſultaret: Nũquid hoc verbum colaphis o nes ⁊ aptauerũt lãpades ſuas.Et
opens ccegeret: Ruũquid hD vbũ ſpinis coꝛonare=?: dixerũt ille ſtulte ad ſapiẽtes: Da/
6 re J narer ut ille ſtultę ad ſapietes: Da
Pnet Vt aũt iſta pateret᷑:verbũ caro factũ eſt: et te nobis de oleò veſtro:qꝛ lampa⸗
eli iſta paſſus reſurgẽdo vicit. Ergo nobis vi / des ufr̃ę extinguunt᷑. Rñderũt aut
lone⸗ Ys. 55. cit bus ſecuritatẽ reſurrectiõis oſtẽdit. Di ſapietes dicẽteſ: Ne foꝛte nõ ſuffici
ꝛdelſe cis ergo deo: Miſerere mihi dñe:qm̃ cõcul/ at nobis ⁊ vohiſiite potiꝰ ad vẽdẽ-
nisH cauit me hõ. Tu te noli conculcare:⁊ non te tes ⁊ emite vobis.Et dũ eunt eme/
nn ſo⸗ vincit hõ. Ecce enim homo potẽs terret te. re:venit ſpõſus:⁊ ꝗᷓ ꝑate erat intra/
deehmns Vnge te terret: Spolio:dãno: toꝛqueo:oc-/ nerũt ch eo ad nuptias: ⁊ clauſa eſt
at. cigo: et clamas tu: Miſerere mihi dñe: qia ianua. Nouiſſime aũt venerũt reli/
it For coculcauit me homo. Si verũ dicis: teipſuʒ quę gines dicẽtes: Dñe dnę:ape/
tedites attẽdis: qꝛ times minas homis: moꝛtuꝰte ri nobis. At ille rñũdens ait: Amen
nehilu coculcat. Et qꝛ non timeres niſi eſſes homo dico vobis:neſe cio vos: vigilate er .
habedt. conculcat tehomo. Qõ eſt &remediũ o hö: go qꝛ neſcitis diẽ neq; hoꝛa.Decem
Qulcid . Here deo a quo factꝰ eſt hõ:illi here: in ibſo vtiq; virginũ ꝙ quinq; admittunt᷑: quinq;
adma pᷣſume:ipſuʒ inuoca:virtus tua ipſe ſit. DHic excludunt᷑:bonoꝝ ⁊ maloꝝ diſcretiõʒ ſigni/
centen b li: In te dñe virtus mea:et a cõminationi/ fſicat.QAuapꝛopter vᷣginitatis nomẽ qð ho/
oneade⸗ bbus hominũ cantabis: et q̃d poſtea cantes noꝛabile eſt:cur receptis excluſiſq; cõmune
ſpice ipſe dñs dicit: In deo ſperabo:non timebo eſt: Deinde: qͥd ſibi vult numerꝰ in vtraq; —B
it. Bx· qduid faciat mihi homo. ꝑte ganarite ei autem ſnincar oleB··
enomo⸗ e 11, „ mirũ videt᷑ qð ſapiẽtes petẽtibus nõ cõmu
itvali S ſ. e decemn virs inibus: In an nicãt: cũ inuidere fas nõ ſit eas ꝗᷓ ita ꝑfette
voc ni , gelio m eudem. Sermo. RXI ſunt vt ab ſpoſo recipiant᷑: quo nomie nllo
Nonuſc MNter parabolas a dño dictas:ſolet dubltãte dñs ieſus xpᷣs ſigniſicat᷑:et miſeri/
tonr quęrẽtes multũ mouere iſta:quę de coꝛdes eſſe opoꝛteat ad pᷣſtandum ex eo qð
usfueni decez virginibꝰ poſita eſt. Et multi habẽt: pſcribẽte illa ſentẽtia eiuſdẽ dñi di/⸗
—RKH multa ſenſerũt ꝗᷓ nõ ſunt p̃ter fi centis: mni petẽti te tribue.Quid eſt aſũt Zuc. S.

Uanedo 1u he qſtionib⸗ dem: ſed uõ ꝑtibus eius omnibꝰ cõueniat qð poſſit dando non ſufficere vtriſ;: hec
rholt . li. n.ca. 45, Expoſitio: id elaboꝛandũ eſt.Legi etiã ĩ quas maxie augẽt gſtionis difficultatẽ: Quãq; ⁊z=

i. 6 dam ſcriptura: ex earuʒ genere ꝗᷓ apocriphę cetera diligẽter ↄſiderata vt oĩa in vnã rati /
. neſut nominant᷑: ꝙ nõ ſit cõtra catholicã fidẽ: ſed onẽ cõcurrãt: nihilq; i vnã ꝑtẽ dicat᷑ qͥ inpe
urdce huic loco nihil mihi minꝰ cõgruere viſũ eſt diat᷑ alia:magna cautio ẽ adhibẽda. Vidẽ/
ma conſideranti ois huiꝰ ſilitudinis ꝑtes.De ᷓ tur itaq; mihi qnq; vᷣgines ſigniſicare:qᷣnq;
e 2

Sancti Auguſtini de verbis domini

ptitã ↄtinẽtiã a carnis illecebꝛis. Cõtinẽdꝰ
eſt em̃ ai apetitꝰ a voluptate oculoꝝ: a vo/
luptate auriũ:a voluptate olfaciẽdi:guſtã
di:tãgẽdi.Sʒ qꝛ iſta ↄtinẽtia ꝑtim coꝛã deo
fit vt illi placeat᷑ interioꝛe gaudio ↄſcientię:
partim coꝛã hoĩbꝰtm̃ vt glia hũana capiat᷑:
quiq; dicunt᷑ ſapiẽtes ⁊ quiq; ſtultę: vtręq;
tr̃i virgines:qꝛ vtraq; ↄtinẽtia ẽ qᷓ;uis diuſo

fomite gaudeat. Lãpades aũt ſunt:qꝛ ma/

nibꝰ poꝛtant᷑:oꝑa ꝗᷓ ̃m iſtã ↄtinentiã fiunt.
Mattð.ðS. Dictũ eſt autẽ:Luceãt oꝑa vr̃a coꝛã hoĩbꝰ.
OPẽs vo acceperũt lãpades ſuas:⁊ venerũt
obuiã ſpõſo. Intelligendũ & xpᷣi noie cenſe-
ri: de qͥbꝰ agit᷑: Mõ em̃ poſſunt qͥ xpᷣiani nõ
ſunt: ſpõſo xpᷣo venire obuiã. Sed qͥnq; fa/
tuę acceptis lãpadibus ſuis nõ ſumpſerũt
oleũ ſecuʒ. Multi em̃ qᷓ́;uis de xpᷣi bonitate
plurimũ ſperẽt:gaudiũ tñ nõ habẽt dũ cõti
nent᷑ viuũt: niſi in laudibꝰ hoĩm. Hõ & hñt

oleũ ſecũ. Nam ipᷣam lęticiã oleo ſigniſicari⸗

eSs. 44. Arbitroꝛ. Pꝛopterea:inqͥt:vnxit te de deus
tuus oleo lęticię. Qui aũt nõ ꝓpterea gau/
det:qꝛ deo intrinſecꝰplacet:non habet oleũ
ſecũ. Pꝛudẽtes aũt acceperũt oleũ ſecũ i va
ſis cũ lãpadibꝰſuis:id ẽ lęticiã opeꝝ bonoꝝ
in coꝛde atq; ↄſciẽtia poſuerũt. Sic ⁊ apłus
SGal.o. monet: Pꝛobet ſe inqͥt hõ:⁊ tũc in ſemetipᷣo
habebit gloꝛiã ⁊ nõ in altero. LTardãte ergo
ſpõſo doꝛmierũt oẽs:qꝛ ex vtroq; genere cõ
tinentiũ hoĩm: ſiue eoꝝ qͥ coꝛã deo exultãt:
ſiue eoꝝ qͥ in laudibꝰhoĩm acqeſcũt: moꝛiũ
tur hoc interuallo tꝑis: donec ſub aduentu
dñi fiat reſurrectio moꝛtuoꝝ. Media auteʒ
nocte: id eſt nullo ſentiẽte aut ſperãte: qͥpe
Mattðhᷣ.24. cũ ipᷣe dñs dicat: De die autẽ illa ⁊ hoꝛa ne/
1.Theſſał.S. mo ſcit:Et aplus dicat:Dies dñi ſiẽ fur ita ĩ
nocte veniet:Ex quo ſignificat penitꝰlatere
cũ venit:Clamoꝛ factꝰ ẽ: ecce ſpõſus venit:
1. Corj.15. ſurgite obuiã ei. In ictu oculi:nouiſſima tu
ba:oẽs reſurgemꝰ. Ergo ſurrexerũt oẽs illę
vgines ⁊ aptauerũt lãpades ſuas:id eſt ra/
2. Corj.S. tiones reddẽdas operũ ſuoꝝ. Opoꝛtet nos
exhiberi ante tribunal xpᷣi: vt illic recipiat
vnuſquiſq; qð geſſit ĩ coꝛꝑpe:ſiue bonũ: ſiue
malũ.Et dixerũt ſtultę ad ſapientes: Date
nobis de oleo vro:qꝛ lãpades nr̃e extinguũ
tur. Quoꝝ em̃ facta aliena laude fulciunt᷑:
eadẽ ſubtracta deſiciũt:⁊ de cõſuetudine id
ſemꝑ inqͥrit vñ animꝰ gaudere ſolet. Itaq;
hominũ qͥ coꝛda nõ vidẽt teſtimoniũ volũt
habere apud deũ:qͥ coꝛdis inſpectoꝛ ẽ.Sed
qqd rñderũt ſapiẽtes: Ne foꝛte non ſufficiat

nobis. Vnuſqſq; em̃ ꝓ ſe rõneʒ reddet: nec
alieno teſtimonio qᷣcq; adiuuat᷑ apud deũ:
cui ſecreta coꝛdis aparẽt:⁊ vix ſibi qͥſq; ſuffi

cit:vt ei teſtimoniũ phibeat conſciẽtia ſua.

Quis em̃ gloꝛiabit᷑ mũdũ ſe hf̃e coꝛi Inde Nꝛouer. ꝛe

eſt qð aplus dicit: Mihi minimũ ẽ vt a vo⸗ · Corl.

bis dijudicer: aut ab hũano die:ſᷣ neq; me

ipᷣm iudico. Quapꝛopt cuʒ de ſe quiſq; aut
nõ oino: aut vix poſſit verã ꝓferre ſentẽtis:
quõ põt de alio iudicare: cuʒ ſciat nemo qͥd 1. orj.2.

agat᷑ in homie:niſi ſpũs hois:? Ite mag ad
vendẽtes ⁊ emite vobis. Mõ ↄſiliũ dediſſe
putãdę ſunt:ſᷣ crimẽ eaꝝ ex obliquo cõme⸗/
moꝛaſſe. Vẽdũt em̃ oleũ adulatoꝛes:qͥ ſiue
falſa:ſiue ignoꝛata laudãdo in erroꝛes aias
mittũt:⁊ eis vana gaudia tanqᷓ; fatuis cõci
liãdo aliquã de his mercedẽ ſiue ciboꝝ:ſiue
pecunię:ſiue honoꝛis:ſiue alicuiꝰ cõmodi tẽ
poꝛalis accipiũt:nõ intelligentibꝰ qð dictũb-
eſt: Qui vos fglices dicũt:in erroꝛẽ vos mit Eſa. ʒ.
tunt. AMeliꝰ ẽ aũt obiurgari a iuſto q; a pec Ecẽs.
catoꝛe ſe laudari. Emẽdauit me iuſtꝰ inqͥt i Rõ. 140.
miſericoꝛdia ⁊ arguit me: oleũ aũt peccato-

ris nõ impinget caput meũ. Ite g advendẽ
tes magis ⁊ emite vobis: id ẽ videamꝰ nũc

qͥd vos adiuuãt:qͥ vobis laudes vẽdere cõ/
ſueuerũt ⁊ vos in erroꝛẽ inducere: vt nõ co/
rã deo ᷣ ab homibꝰ gloꝛiã ꝗreretis. Eũtibꝰ E
aſũt illis emerevenit ſpõſus:id eſt inclinãti/
bus ſe illis in ea ꝗᷓ foꝛis ſũt: ⁊ ſolitis gaude/

re ꝗrentibꝰ: qꝛ gaudia int᷑na nõ nouerãt:ve

nit ille qͥ iudicat.Et ꝗᷓ parateę erãt:id eſt qͥb⸗
bonũ coꝛã deo teſtimoniũ coſcientia ꝑhibe/
bat: intrauerũt cũ eo ad nuptias:id eſt vbi
mũda aia ſempitno dei vᷣbo fęcũda copula
tur. Clauſa ẽ ianua:id eſt receptis illis qͥ ſüt
in angelicã vitã imutandi: Oẽs em̃ reſurge / i· Corj.i5·

mus inqͥt:ſ nõ om̃s imutabimur:clauſus ẽ

aditus ad regnũ celoꝝ. MNõ em̃ poſt iudiciũ
patet pᷣcum aut meritoꝝ locus. Nouiſſime
aũt veniũt ⁊ reliquę virgines dicẽtes: DLñe
dñie:aꝑi nobis. Mõ dictũ ẽ ꝙ emerint oleũ:
⁊ iõ intelligẽdę ſũt nilo iã remanẽte de alie-
nis laudibꝰ ⁊ magnis afflictatiõibus redire

ad imploꝛationẽ dei: Sed magna eſt eiꝰ ſe/

ueritas poſt iudiciũ:cuiꝰ ante iudiciũ ineffa

bilis miſcðia ſꝛogata eſt. IJtaq; rſdens ait

Amẽ dico vobis:neſcio vos:ex illa ſcʒ regu
la quã nõ habet ars dei:hoc ẽ ſapiẽtia dei:
vt intrẽt in gaudiũ eiꝰ qͥ nõ coꝛã deo: ſed vt
placerẽt homibꝰviſi ſũt aliqͥd ſᷣm pſcepta ei
oꝑari.Atq; ita ↄcludit: Vigilate qꝛ neſci/

hatgumnig

1
iodien
nitenpe
leaſc
glisoit
ſſczod 1
uenct⸗
ſteguzo
ſortob
Azpato⸗.
Nckſponl
ichan
aleci
donmnat
ſarnngo
ſechcnen:
lporenud
Anwuneinn
ſuiwonn
heetio
ſuglnex
ſurenigs
ctp epoltic
ſcaütfuae
Go. Piun
filciouns
encandolc
cceptyig
ſſulguen
clantaten
Cn cotuebik,
ſcutdicit
etüinnu
giucier
luennt
(deeſce

ſeüthe

ſagtncg
kimif
ninfen
tintftie
nbipca
eis ſlls
Eee

eſppein
hliuco⸗

puddei:
ſitaſcn.

Iile huu

fnegne
guiſchaun
eſentii⸗

tnemo AnC.

temaglad
lü dolſe
guocönne⸗
Wresſve
motesties
famis ic
ecbop ſue
Pcönocidi
begödii

Neeposmit eu
ltoihaper ti⸗

R

In euangelio ſcðm attheũ Sermo XXIII

tis diem neq; hoꝛã: Mon modo illius vlti/
mi tempoꝛis quia venturus eſt ſpõſus: ſed
ſuę qͥſq; doꝛmitiõis diẽ ⁊ hoꝛã neſcit.Quiſ⸗
quis aũt paratus eſt vſq; ad ſomnũ: id eſt
vſq; ad moꝛtẽ quę om̃ibus debet᷑: paratus

inueniet᷑ etiã cũ illa vox media nocte ſonue
rit:qua oẽs euigilaturi ſumus.& vo ſpon

ſo dixit obuiã venire virgines: ſic intelligẽ/
duʒ puto:vt ex ipſis virginibꝰcõſtet ea quę

dicit᷑ ſponſa: tanq; ſi omibus xpᷣianis in ec-
cleſiã cõcurrẽtibꝰ fili ad matrẽ ↄcurrere di/
cant᷑: cũ ipſis filijs ↄgregatis cõſtet ea quę

dicitur mater. Mũc eni deſponſata eſt eccle

ſia ⁊ virgo ẽ ad nuptias deducẽda: id eſt cũ
ſe cõtineat a coꝛruptione ſeculari. Illo autẽ
tẽpoꝛe nubit: quo vniũſa moꝛtalitate pter/

2. Corl.II. eunte immoꝛtali cõiunctiõe fctat᷑. Deſpon/

ſaui vos inquit vni viro virginẽ caſtã exhi⸗
bere xpᷣo. Vos inquitvirgineʒ:a plurali ad

ſingularẽ ↄcludẽs:ideo ⁊ virgines dici poſ/.

ſunt ⁊ virgo. Cur aũt quinq;:vt mihi videt᷑

eiuteincti kii 21. Con. 13 expoſitũ eſt. Sedvidemus nũcĩ gnigmate:

ürperend.

ezadyenc⸗
ideam nie
3edetch
: vno

nis. Eünb'

eſtinctiniti⸗
litisgaude
noucränce
rideka
jennadte
no:idet

ſpttt
1s. Houſine
lurn ie
ummlt
unaedes 6
hituun
8
ℳehe
rncciͦe
gſice
crluſnin
iſninnnn
niͦenln
inithen,
lurzfnei

nerüt
Mattꝑ.25. decem virgines:quarũ ſunt quinq; pꝛuden
tes:quinq; ſtultę:nõ facile indagari poteſt.
Verũtamẽ ſᷣm ea quęↄtinet ipᷣa lectio:quã
caritati veſtrę etiã hodie volui recitare:qua

Ae

tũc aũt facie ad faciẽ:⁊ nũc ex ꝑte:tũc aũt ex

toto. Ipſum aũt in gnigmate ⁊ ex ꝑte nunc
in ſcripturis aliquid cernere: quod tamẽ ſit
ſᷣm catholicã fidẽ:ex illo pignoꝛe cõtigit qð
accepit virgo eccleſia humili aduentu ſpon/
ſi ſui:quę illo vltimo aduentu cuz veniet in

claritate nuptura eſt: cũ iam facie ad faciem
2. Corj.I. cõtuebit᷑. Dedit eni nobis pignus ſpiritũ:

ſicut dixit apłs: Et ideo iſta expoſitio nihil
certũ intuetur:niſi vt ſᷣm fideʒ ſit:neq; alijs
hiudicat quę nihilominꝰ ſᷣm fidem eſſe po/

¶ Deeiſdem dequibus ſupꝛa. Ser

Eſterno die qui affuiſtis ꝓmiſſionẽ

vobis: ſed pluribꝰ etiam qui cõue/
ſio adiuuante reddẽda eſt: Quę ſint

tũ mihi dñs intellectũ donare dignatur:nõ
mihi videt᷑ iſta parabola vel ſimilitudo ad
eas ſolas ꝑtinere ꝓpꝛia ⁊ excellentioꝛi ſan/

ctitate virgines quę in eccleſia nominãtur:

quas etiã vſitatioꝛi vocabulo ſanctimonia
les appellare ↄſueuimus:ſed niſi falloꝛ: hec

ſimilitudo ad vniuerſã eccleſiã ꝑtinet. E,

noſtram tenetis:quę hodie nõ ſolis

uis ⁊ ſi illas ſolas intelligeremꝰ quę ſancti/

moniales vocant᷑: nũquid decẽ ſũt: Abſit:

vt tanta virginũ multitudo ad tam exiguũ
numerũ reuocetur. Foꝛte aũt dicat aliquis:

Quid ſi multę ſunt noĩe ⁊ tã paucę ſunt ĩ ve

ritate vt vix decem inueniant᷑:? Non ita eſt.
Nam ſi ſolas decem intelligi vellet bonas:

nõ ibi oſtenderet quinq; fatuas.Si eni mul

tę ſunt virgines quę vocant᷑: quare ↄ qͥnq;
oſtia domus magnę claudũtur? Intelliga/
mꝰ Sͤchariſſimi ad oẽs nos:id eſt ad vniũſã
oino eccliã iſtã ꝑtinere parabolã: nõ ad ſo/
los ppoſitos de qͥbꝰ heſterno die locuti ſu/
mus:nec ad ſolas plebeſ:bᷣ pꝛoꝛſus ad oẽs.
Quare ergo quiq;? Quinq; iſtę ⁊ qͥnq; vir/
gines:om̃es omnino ſunt animę xpᷣianoꝝ.
Sed vt dicamus vobis quod deo inſpiran
te ſentimꝰ:nõ qualeſcũq; animę:ſᷣ tales ani
mę quę habẽt catholicã fidẽ:⁊ habere vidẽ/
tur bona oꝑa in eccleſia dei: ⁊ tamẽ ex ipſis
quinq; ſunt pꝛudẽtes ⁊ quinq; fatuę.Qua/

re ergo apellatę ſunt quinq;: ⁊ quare virgi/
nes pꝛius videamꝰ*: ⁊ deinde cętera cõſide/

remus. Omnis anima in coꝛpoꝛe ideo qui⸗
nario numero cenſet᷑:qꝛ quinq; ſenſibꝰvtit᷑.
Nihil eſt eni qð ſentimus in coꝛpoꝛe niſi ia/
nua quinq; ꝑtita: aut videndo:aut audien/
do: aut odoꝛãdo:aut guſtando: aut tangẽ
do. Qui ergo ſe abſtinet ab illicito viſu:ab/
ſtinet ab illicito auditu:ab illicito odoꝛatu:
ab illicito guſtatu: ab illicito tactu:pꝛopter
ipᷣam integritatẽ virginis nomen accepit.
Sed ſi bonum eſt abſtinere ab illicitis ſenti
endi motibus:⁊ ideo vna quęq; anima xpᷣia
na virginis nomẽ accepit: quare quinq; ad
mittuntur: quinq; aũt repelluntur? Et vir/

gines ſũt ⁊ repellunt᷑. Parũ eſt qꝛ virgines

ſunt et lampades habent: virgines ꝓpter

abſtinentiã ab illicitis ſenſibus: lampades
habent ꝓpter oꝑa bona. De quibus operi/
bus dñs dicit:Luceãt oꝑa vr̃a coꝛã homĩbꝰ Matth.5
vt videãt bona facta vr̃a:et gloꝛificẽt patrẽ

veſtrũ qui in ceęlis eſt. Iteʒ diſcipulis dicit:

‧° –— 9

In lübis accinctis virginitas: in lucernis

ardẽtibꝰ oꝑa bona. Mõ ſolet dici vᷣginitas

vtiq; in cõiugatis:tñ etiã ibi eſt fidei vᷣgini⸗

tas ꝗᷓ exhibet pudicitiã cõiugalẽ. Nã vt no⸗
uerit ſãctitas vr̃a: nõ impoꝛtune ᷣm animã

⁊ ſᷣm integritatẽ ſidei q̃ etiaʒ ab illicitis ab/

ſtinet᷑ ⁊ bona oꝑa fiunt: vnũquẽq; vel vnã⸗

quãq; animã virginẽ dici:tota ecclia ꝗ ↄſtat
e 3

Sint lumbi vr̃i ſᷣcincti:⁊ lucernę ardentes. Lud.i2⁊.

BGancti Auguſtini de verbis domini

ex vᷣginibus ⁊ pueris:⁊ maritatis fęminis:

ſpõſo: Coꝛde ire:expectare eiꝰ aduẽtũ:ſ ille

tardabat. Dum tardat ille: doꝛmierũt oẽs.

S

enont

2 vxoꝛatis viris:vno noie virgo eſt appella/ Quid ẽ oẽs?Et fatuę⁊ ſap iẽtes:doꝛmitaue gtn
ta. Vnde hoc ꝓbamus?: Aplm audi dicen / / rũt oẽs ⁊ doꝛmierũt. Putamꝰbonꝰ ẽ ſomnꝰ d
tem:non ſolis ſanctimonialibꝰſed vniuerſe iſte: QAuid eſt ſomnꝰiſte? Ne foꝛte tardante Lalc
2. Cori.1I. ꝓpꝛſus ecclię: Deſpõſaui vos vni viro virgi / ſpõſo:qm̃ abũdat iniqtas:refrigeſcet chari/Mattb.24. nun⸗
nẽ caſtã exhibere chꝛiſto.Et qꝛ huiꝰvᷣginita tas multoꝝ?: Siccine intellecturi ſumꝰ iſtuʒ ſuno .
tis coꝛruptoꝛ diabol cauẽdus ẽ:cõtinuo iöße ſomnũ? Mõ mihi placet: dico q̃re:qͥa ſũt ibi n lehhe
aplus cũ dixiſſet:eſponſaui vos vni viro pꝛudẽtes:et vtiq; qñ dixit dñs: m̃ abun/ ffnſere⸗
Sginẽ caſtã exhibere chꝛiſto:adiunxit ⁊ ait: dauit iniqᷣtas refrigeſcet charitas multoꝛũ: Mldſtne e⸗
Timeo aũt ne ſiẽ ſerpẽs euã ſeduxit in ver / ſubiecit ⁊ ait: Qui aũt ꝑſeuerauerit vſq; in npene
ſutia ſua: ſic ⁊ veſtri ſenſus coꝛrũpant᷑ a ca ſinẽ:hic ſaluꝰ erit: Abi vultis eſſe iſtas pꝛu/ fiſonm
ſtitate ꝗᷓ eſt ĩ chꝛiſto. In coꝛpoꝛe virginitatẽ dentes: Mõne in his ꝗᷓ ꝑſeuerauerũt vſq; i albns
pauci habẽt:in coꝛde oẽs habere debẽt. Si finem? Nõ ob aliud frẽs:nõ ob aliud ꝓꝛſus cn echume
& ab illicitis abſtinẽtia bona ẽ:vnde vᷣgini- admitterent᷑ ĩtro:niſi qꝛ ꝑſeuerauerũt vſq; i ,unl olliint
tas nomẽ accepit:⁊ opera bona laudabilia finẽ. Mõ g eis obꝛepſit frigus charitatis:nõ 6u gortulre
ſunt ꝗᷓ ſigniſicant᷑ lãpadibꝰ:q̃re qͥnq; admit in eis refriguit charitas: ᷣ feruet vſq; ĩ finẽ. nur. e
tunt᷑ ⁊ qᷣnq; repellunt᷑: Si ⁊ ᷣgo ẽ ⁊ läpades Quia feruet vſq; in finem: ideo ſpõſi ianuę Aambf
fert ⁊ tñ nõ admittit᷑: vbi ſe videt qͥ nec vir· patuerũt:ideo eis dictũ eſt vt intrarẽt:ſicut Peg kerait
ginitatẽ ab illicitis ſeruat:nec oꝑa bona vo uli optimo ſeruo: Intra in gaudiũ dñi tui. Mattb.2 5. roit
lens habere:ĩ tenebꝛis ambulat: De iſtis ᷓ Quid eſt g̊ doꝛmitauerũt oẽs?Eſt aliꝰſom/ Nenocul
frẽs mei:de iſtis potiꝰ diſputemꝰ.QAui non nus quẽ nemo euadit.Mõ recoꝛdami aplim houlſini
vult videre qð malũ eſt:qui nõ vult audire dicentẽ:De doꝛmiẽtibꝰ aũt nolo vos igno / i. Theſſal. . lhlei
qð malũ eſt:ab illicitis ſacrificioꝝ nidoꝛibꝰ rare frẽs: id eſt de his qͥ moꝛtui ſũt: Quare ſollenon
auertit odoꝛatũ:ab illicitis ſacriſicioꝝ cibis em̃ doꝛmiẽtes vocant᷑:niſi qꝛ ſuo die reſuſci lbitaeit
auertit guſtatũ:fugit cõplexũ alienę: fran / tant᷑: Ergo doꝛmiũt oẽs. Putas:qꝛ pꝛudẽs 6llistid
git panẽ eſuriẽti: hoſpitẽ inducit in domũ: eſt:ideo nõ habet moꝛi? Fatua ſit vᷣgo:pꝛu/⸗ CNn Blrantn
veſtit nudũ:cõcoꝛdat litigioſũ:viſitat ęgro/⸗ dens ſit virgo: ſomnũ moꝛtis oẽs patiunt᷑. Picleunn
tũ:ſepelit moꝛtuũ:Ecce vᷣgo:ecce habet lãa Aliqñ aũt dicũt ſibi homĩes:Ecce iam dies Nlei Deni
pades.Quid ꝗ̃rimꝰ ampliꝰ: Adhuc quęro. iudicij venit:tanta mala fiũt:tantę tribula/ (holu
Quid adhuc ꝗqris inquis: Adhuc ꝗͥro:intẽ/ tiones crebꝛeſcunt: Ecce oia ꝗͥ ꝓpherę dixe / Ai ſi
tũ me fecit euãgeliũ ſctm̃.Etiã ipᷣas vᷣgines runt pene cõpleta ſunt: iam dies iudicij in/ Pabes
⁊ ipᷣas ferẽtes lãpades:alias dixit:pꝛudẽteſ ſtat. Qui hoc dicũt ⁊ fidelit dicũt:tanq; ob eciehee⸗
alias ſtultas: Vnde intuemur:vñ diſcerni- uiã eunt ſponſo cogitatiõibus talibꝰ. Sed ſrigne
mus?: De oleo. Aliquid magnum ſigniſicat ecce bellũ ſuꝑ bellũ: tribulatio ſuꝑ tribulaiit (ci gbſen
oleũ: valde magnũ. Putas nõ charitas ẽ?s onẽ:terręmotꝰ ſuꝑ terręmotũ: fames ſuper bonsoe
Quserẽdo dicimꝰ: nõ ſentẽtiam pᷣcipitamꝰ. famẽ:gens ſuꝑ gentẽ:⁊ nõdũ venit ſpõſus. lonipre
z.Corj.12. Vñ mihi videat᷑ oleũ charitas ſigniſicari: Cũ g expectat᷑ vt veniat: doꝛmiũt oẽs illi qͥ hlatcit
dicã vobis. Aplus dicit: Adhuc ſupeminẽ dicunt:Ecce venit dies iudicij:ecce hic nos uninre
tioꝛẽ vobis viã demõſtro. Suꝑeminẽtioꝛẽ inuenit.Cũ dicit:doꝛmit: Ergo obſeruetad inonit
1. Corj.1. viã quã demonſtrat:? Si linguis hoim loqr ſomnũ ſuuʒ: ⁊ ꝑſeueret in charitate vſq; ad eino
⁊ angeloꝝ: charitatẽ aũt nõ habeã:factꝰſũ ſomnũ ſuũ:expectantẽ illũ inueniat ſomn. öedlti
gramẽtũ ſonans aut cymbalũ tinniẽs. IpPba Puto em̃ qꝛ doꝛmit. Nũqͥd q doꝛmit ñ adij Nẽ.t⸗ bhon
eſt ſuꝑeminẽs via:id eſt charitas ꝗᷓ merito ciet vt reſurgat:?Doꝛmierũt & oẽs:⁊ de illis igcſe⸗
oleo ſigniſicat᷑. Omnibꝰ em̃ hũoꝛibus oleũ pꝛudẽtibus ⁊ de illis fatuis dictũ eſt:doꝛmi Dl
ſuꝑeminet. Mitte aquã ⁊ ſuꝑinfunde oleũ: erunt. Ecce media nocte clamoꝛ factus eſt. 4.ſen. dil. 43. doni
oleũ ſupeminet. Mitte oleum: ſupinfunde Quid ẽ media nocte? Qñ nõ ſꝑat᷑:qñ oĩno media noce gance
aquã: oleũ ſuꝑeminet. Si oꝛdinẽ ſeruauer nõ credit᷑. Noctẽ poſuit ꝓ ignoꝛatõe:ne ali⸗ “
Abi s vincit:ſi oꝛdinẽ mutaueris vincit.Charitas quis q̃ſi cõputet ſibi ⁊ dicat: Ecce ab adam nt
nunq; cadit. Quid & frẽs? Jã diſceptemus tot anni trãſierũt:⁊ ecce complent᷑ ſex milia E* din
de qͥnq; virginibꝰ pꝛudẽtibꝰ: ⁊ qqnq; fatuis. annox: ⁊ ↄtinuo quomõ quidã tractatoꝛes achee
Voluef̃t obuiã ire ſpõſo: Quid ẽ ire obuis cõputauerũt:continuo veniet dies iudicij: nt
Et veniũt ⁊ trãſeunt cõputatiões:et adhuc poſe

In euangelio ſcm Oattheũ BGermo XXIII

— remoꝛat᷑ ſponſi aduẽtus:⁊ doꝛmiũt vᷣgines rectione a moꝛtuis:ceperũt aptare lãpades
dapiſe quę obuiam ierant. Ecce dum non ſperat: ſuas: id eſt parare deo operũ ſuoꝛũ reddere
ſartmin dun dicitur ſex milia annoꝛũ expectabant᷑: rationẽ.Et qꝛ tũc nemo eſt qͥ laudet:omnis
ʒ—MZ ⁊ecce tranſierũt: VUnde ſcimus iam quãdo homo cauſe ſuę vacat: nemo eſt tunc q non
min K4 veniet? Media nocte veniet. Quid eſt me / de ſe cogitet. Mõ ergo erãt qui oleũ vende/
dörgfi dia nocte veniet? Duʒ neſcis veniet. Qua/ rent:cęperũt deſicere lampades: ⁊ cõuerte
bie Acti.i. re dũ neſcis veniet: Ipm dñm audi:MNõ eſt rũt ſe fatuę ad qͥnq; pꝛudẽtes: Date nobis
— ſar vrm ſcire tẽpoꝛa:ꝗͥ pater poſuit in ſua pote / inquiunt de oleo vro:qꝛ lãpades nr̃ę extin/
aunnſ 1·Cbeſſal.5. ſtate. Dies dñi:ait aplus:tanq; fur in nocte guunt᷑.hHoc quęrebãt qð ↄſueuerant: id efſr
. idn ita veniet. Eccevigila nocte ne furẽ patiarl. alieno lucere:ad alienas laudes ambulare.
ltuſ Nã ſomnꝰ moꝛtis velis nolis veniet. Sed Date nobis de oleo veſtro:quia lampades
enneüſſe cũ factus fuerit clamoꝛ media nocte: Quis noſtrę extinguunt᷑.At ille:MNe foꝛte inquiũt
dchtltgi⸗ Con..rʒ. iſte clamoꝛ: niſi de quo aplus dicit: In ictu nõ ſufficiat nobis ⁊ vobis:ite potius ad vẽ
auiſe . ſen. diſ. oculi in nouiſſima tuba: Canet em̃ tuba: ert dentes ⁊ emite vobis. Non cõſulentiũ: ſed
n 45.ca. 2 motui reſurgẽt incoꝛrupti: nos imutabi, irridentiũ eſt iſta reſponſio. Quare irriden/
naſſglii mur. Deniq; clamoꝛe facto media nocte à tiũ? Quia ſapiẽtes erant:quia ſapiẽtia erat
apſfien clamabit᷑:ecce ſponſꝰ venit:qͥd ſequi᷑:Sur iillis.HNõ em̃ ſapiẽtes de ſuo erãt: ſed illa ĩ
Mnnniin Joꝑ.5. rexerũt oẽſ. Quid ẽ ſurrexerũt oẽs? VUeniet illis erat ſapiẽtia:de qua ſcriptũ eſt in quo⸗
ti zin. du hoꝛa:dixit ipe dñs:qñ oẽs qui ſunt ĩ monu dam libꝛo:quę dicit cõtemptoꝛibus ſuis cũ
diettlebn mẽtis audiẽt vocẽ eius ⁊ ꝓcedũt. Ergo ad, venirẽt ad mala:queę illis minuta ẽ: Et ego Nrouer.i.
adnigtn nouiſſimã tubã ſurgẽt oẽs. Pꝛudẽtes autẽ veſtrę perditioni ſuꝑridebo.Quid mirũ eſt
Endo wſe,1 le tulerũt oleum ſecũ in vaſis ſuis:Stulte qꝛ ſapiẽtes irridẽt fatuas? Quid eſt irride/
iiu vo ille nõ tulerũt oleũ ſecũ.Quid eſt nõ tu- re? Ite advendẽtes ⁊ emite vobis:quę non
igindetiſi lerũt oleũ ſecũ in vaſis ſuis:Quid eſt in vaꝓ ſolebatis bene viuere:niſi qꝛ vos homines
taagfuis ſis ſuis? id eſt ĩ coꝛdibꝰ ſuis. VUñ dicit apkts: laudabant:quia vobis oleum vendebant.
uli'u 2. Corj. 1. Bloꝛia nr̃a hec eſt: teſtimoniũ cõſciẽtię nfe. Quid eſt oleum vendebãt:Laudes vende
R— Ibi oleũ:magnũ oleũ:De dono dei eſt hoc bant.Qui vendũt laudes niſi adulatoꝛes:
seunds oleũ. Deniq; homies oleũ mittere intro poſ Quãtomagis nõ acquieſceret adulatoꝛibꝰ
irnntendn ſunt:oliuam creare nõ poſſunt.Ecce habeo ⁊ intus oleũ poꝛtaretis:⁊ ꝓpter bonã cõſci/
i ue oleũ: Nũquid tu creaſti oleũ? De dei dono entiã oia bona opꝑa faceretis: Tũc diceret!:
R eſt. !habes oleũ:poꝛta tecũ. Quid eſt poꝛꝛta Emẽdauit me iuſtꝰ in miſericoꝛdia ⁊ arguit Nõ.1ꝛ40.
uncärtuuͦ tecũ: Int⸗ habe:ibi place deo. Etenim ecce me:oleũ aũt peccatoꝛis nõ impiguet caput
rsice iſte vᷣgines ſtultę quę nõ poꝛtauerũt oleum meũ.Melius inquit emẽdet me iuſtus: ar/
rlyntuin ſecũ: abſtinẽtia ſua qua vᷣgines apellant᷑:? guet me iuſtus:colaphiʒet me iuſtus: coꝛri/
ibneri bonis oꝑis ſuis qñ lampades ferre vident᷑: get me iuſtus: qᷓ; impinguet caput meum
4 giſils homib volũt placere:⁊ ideo oĩa iſta lauda/ oleũ peccatoꝛis. Quid eſt ole peccatoꝛis:
tobelis bilia faciũt:oleũ ſecũ nõ poꝛtant.Tu g̊ tecũ niſi blandimẽta adulatoꝛis: Ite Sad ven⸗
ann nes poꝛta:intꝰpoꝛta. Vbi videt deus:ibi poꝛta dentes ⁊ emite vobis:hoc facere cõſueuiſt :
* 44 teſtimoniũ cõſciẽtię tuę. Qui aũt ambulat Mos aũt nõ vobis damꝰ.Quare: Ne foꝛte
nhen 4 ad teſtimoniũ alienũ: oleũ nõ poꝛtat ſecuʒ. non ſufficiat nobis ⁊ vobis. Quid eſt non
nun eg Si iõ abſtines ab illicitis:⁊ facis bona oxpa ſufficiat: Mõ deſperatiõe dictũ ẽ:vᷣ ſobꝛia ⁊
ucin vt ab homibꝰlauderis:nõ eſt intꝰ oleũ.De/ pia hũilitate.uis em̃ bonus habeat bo/D
n niq; cũ ceperit homies: nõ deficiũt lampa/ nam cõſcientiã: vnde ſcit quẽadmodũ iudi/
zoist des. Intẽdat itaq; charitas veſtra: Anteq; cet ille qui neminẽ fallit:abet bonã cõſci/
ni dnn 47 doꝛmirent illę vᷣgines:nõ eſt dictũ:qꝛ extin entiã:non illi titillant crimina in coꝛde con/⸗
mn iule guebant᷑ lãpades illarũ.Sapiẽtiũ läpades cepta:ſed ꝓpter quotidiana quędã vitę hu
ſͤſetaſn ardebãt de oleo ęterno:de cõſcientię ſecuri · manę peccata:licʒ bona cõſcientia ſit:tamẽ
Gnien tate:de interioꝛe gloꝛia: de ĩtima charitate. dicit deo: Dimitte nobis debita noſtra: da Mattb.s.
euni Ardebãt tamẽ et illarũ fatuarũ.Quare tũc fecit qð ſequit᷑:Sicut ⁊ nos dimittimꝰ debi
nplutſan ardebant:? Quia nõ deerant laudes homi/ ta debitoꝛibꝰ noſtris. Fregit panẽ eſurienti
lidinn G nũ. Poſtea vo q;ᷓ ſurrexerũt: id eſt in reſur / excoꝛde: veſtiuit nudũ ex coꝛde: de oleo in/

BGancti Auguſtini de verbis dominn 8

terioꝛe fecit oꝑa bona: ⁊ tamẽ in illo iudicio quãdo tempus eſt miſericoꝛdię: nõ quando .
trepidat ipa bona ↄſcientia. VUide quid eſt: tempus eſt iudicij. Hon em̃ poſſunt cõfun/
Date nobis oleũ: Audierũt: Ite potius ad di iſta tempoꝛa: cum miſericoꝛdiã ⁊ iudiciũ .ο .
vendentes:quia laudibꝰhũanis viuere cõ/ domino ſuo cantet eccleſia. Tempus eſt mi
ſueuiſtis: vobiſcũ oleũ nõ poꝛtatis: nõ aũt ſericoꝛdię:age pęnitentiã. Tempoꝛe iudici
nos damus ne foꝛte nõ ſufficiat nobis ⁊ vo illam habes agere? Eris in virginibꝰ illis:
bis. Vix enim de nobis iudicamus: quãto coõtra quas clauſum eſt oſtium. DHDomine do
minus de vobis poſſumuſ iudicare? Quid mine aperi nobis. Nũquid non pęnitentis
eſt vix de nobis poſſumus iudicare: Quia egerunt:quę ſecum oleum non poꝛtauerũt?

Pꝛouer.⁊0 cum rex iuſtus ſederit in thꝛono: quis glo/

riat᷑ caſtum ſe coꝛ habere? Soꝛte tu nõ inue/
nis aliquid in cõſcientia tua:⁊ inuenit ille qͥᷣ

Et quid illis ꝓfuit ſera pgnitentia: quando
eas irridebat vera ſapientia? Clauſum eſt g
oſtium. Et quid illis dictum eſt?: Mon noui

melius videt: cuius acies diuina penetrat vos. Mon illas nouit: qui oia nouit? Quid mnimdod
altioꝛa. Videt foꝛte aliquid: inueniet foꝛte ergo eſt:Mon noui vos? Impꝛobo vos:re/ ure Rec⸗
Ps. 142. aliquid. Quãto melius iulli dicis: He intres pꝛobo vos. In arte mea non vos agnoſco: Muino deturt⸗
in iudiciũ cum ſeruo tuo? Etiã quãto meliꝰ ars mea neſcit vitia. Hoc eſt autẽ magnũ:⁊ ſernit
Mattðᷣ.s. dicis: Dimitte nobis debita noſtra? Quia neſcit vitia:⁊ iudicat vitia. MNeſcit faciẽdo: Auipos
⁊ dicit᷑ tibi pꝛopter illas faces: pꝛopter illas iudicat arguendo. Sic ergo non noui vos: gütſemo
Mattb.a5. lampades: Eſuriui ⁊ dediſtis mihi mandu/ ierunt: intrauerunt quinq; pꝛudentes. &α tieoxloe⸗
care. Quid ergo?: Et illę non illud fecerũt? multi eſtis fratres mei in nomie chꝛiſti: ſint hoſeneru
Non fecerũt ante ilum. Sed quomodo fe/ in vobis quinq; pꝛudentes:ſed nolite qͥnq; is Gen
Matth.o.cerunt: Quomõ ꝓhibet dũs qui dixit:Ca/ homines. Sint in vobis quinq; pꝛudẽtes: Alxpos
uete iuſticiã veſtram facere coꝛam homini/ ad iſtam pꝛudentiam quinarij numeri per⸗ lehnurvod
bus vt videamini ab eis: Alioquin non ha- tinentes. Veniet enim hoꝛa: et quando ne/ Nehetniob
bebitis mercedẽ apud patrem q in ceęlis eſt. ſcimus veniet. Media nocte veniet:vigila 6lctüne
Et nolite ſimiles eſſe hypocritis quado oꝛa te. Sic clauſit euãgeliũ: Vigilate: quia ner H dhen Vin
tis. Amant em̃ ſtare in platęis⁊ oꝛare:vt vi/ ſcitis diem neq; hoꝛam. Si ergo doꝛmituri ihisreve
deant᷑ ab hominibꝰ. Amen dico vobis:rece ſumus: quomõ vigilamus? Coꝛde vigila: uaminina
perũt mercedẽ ſuam. Emerũt oleum: pꝛeciũ fide vigila:ſpe vigila:charitate vigila:ope⸗/ Vratiet
dederũt.Emerũt: nõ ſunt fraud ati laudibꝰ ribus vigila: ⁊ quando coꝛpoꝛe doꝛmieris: Aponn
humanis.Quęſierũt laudes hũanas:⁊ ha/ veniet tempus vt ſurgas. Cum autẽ ſurre/ ünſoln
buerunt. Iſtę laudes humangę in die iudicij xeris:hſᷣpara lampades.Tunc nõ extinguũ/ 10 ag
non eos adiuuant. Illę autem quomõ fece/ tur: tũc ĩ interioꝛe cõſcientię oleo vegetent᷑: Haſc
Mattbᷣ.S.runt? Luceant opera veſtra coꝛam homini/ tunc ſponſus ille incoꝛpoꝛeis nexibus am- zuun
bus vt videant bona facta veſtra: ⁊ gloꝛiſi/ plectatur: tunc te introducat in domuʒ vbi i . .
cent patrem veſtrũ qui in celis eſt. Hon ait nunqᷓ; doꝛmias: vbi nunq; poſſit tua lãpas r
vos. MHon em̃ de tuo habes oleũ. Jacta te: extingui.hHodie vᷣo laboꝛamꝰ: ⁊ lampades ntai
1. Cor.. ⁊ dic habeo:bᷣ ñ habeo.Quiq em̃ habes qð noſtrę inter ventos ſęculi huius temptatio/ nnnün
nõ accepiſti? Ergo illę ſic fecerũt:ulę ſic.Hõ neſq; fluctuant: Sed ardeat in ruboꝛe flam/ nalez
ẽ aũt mirandũ cũ eunt emere: cũ ꝗrũt a qbꝰ ma noſtra:vt ventus temptationis augeat tir ſ
laudent᷑ ⁊ non inueniunt: cuʒ querũt a qui - ignem potius q; extinguat. “ flulu
bus conſolent᷑ ⁊ nõ inueniunt:aperta eſt ia D—;]R nrifcen
nua:venit ſponſus ⁊ ſponſa. Lũc gloꝛiſico⸗ ſitter
ta eſt cũ chꝛiſto eccleſia:vt ſingula membꝛa ſtbn
ad totũ ſe colligant.Et intrauerunt cum eo ſdel
ad nuptias:⁊ dauſum eſt oſtium. Et illę fa⸗ nnia le
tuę poſtea venerunt: ſed nũquid oleũ eme/ abe⸗
runt: a quibus emerẽt aut inuenerũt: Zðᷣo neigin
ianuas clauſas iuenerũt: Pullſare ceperũt: J emmim
ſed ſero. Dictũ eſt: verũ eſt:non fallaciter di eſier
Watth. 7. ctum eſt: Pulſate et aperiet vobis. Sʒ mõ ſn
Ueminen

gnnn,
intcöain⸗

dtiudci i,

Pusekni
reindiet
nideſliss
omninede
denitentiüä

Nuerüe

Uguando
unet;
Bonnori
uite Quid
dooorte⸗

sagnoſe.

enmmgnin
Gtfacid.
mnouios.
gentes.
cheiſtſnt
nolteqnq;
puudetes:
nunenpa⸗
tquandone
mienvigle

ter quite

odormiu
Rde vigr
eviglache
e dornien
nautiſnn⸗
nöamgd⸗
ſeogeen
nerbusn⸗
ndomuzfbi
ſitmalipes
Tlnhates
glemptano⸗
ubotefan⸗
ſonis ugen

In euangelio ſcom Lucam Sermo XXIIII

¶ De verbis dominiin
euãsgelio ſm LCucam.

ſio Lucam: Qui vos ſpernit me
ſpernit Sermo XxNII
Bminus noſter ieſus chꝛiſtus
dõð diſcipulis ſuis loquebatur
illo tempoꝛe ſcribebat᷑:et no/

X

¶ HMeeo qð ſcriptum eſtin euange
Noom Tacam. u

uimus ergo verba eius.Quid

enim nobis ꝓdeſſet ſi videret᷑ ⁊ non audire/

tur?: Mec modo aliquid obeſt: quia non vi/

Xud.io. detur ⁊ tamẽ audit᷑. Dicit ergo:Qui vos

ſpernit me ſpernit . Si ſolis aplis dixit:

Aui vos ſpernit me ſpernit:ſnite nos.Si

aũt ſermo eiꝰ ꝑuenit ad nos ⁊ vocauit nos:

⁊i eoꝝ loco ↄſtituit nos: videte ne ſꝑnatis
noſ: ne ad illũ ꝑueniat iiuria quã nobᷣ feceri.
tis.Si em̃ noſ nõ timeti:illũ timete qͥ dixit:
Aui vos ſpernit me ſꝑnit. Quid autẽ nos
loqmur voõᷣ q ſyni nolumꝰ a vobis: niſi vt

de veſtris bonis moꝛibus gaudeamus? Pe

riculoꝛũ noſtroꝛũ ſint ſolatia: veſtra bona
opera. Viuite bñ:ne moꝛiamini male. Nec
i his verbis quę dixi: Viuite bene ne moꝛi/
ayjmini male: attendatis eos qui foꝛte male

vixerũt:⁊ ĩ lectulis ſuis moꝛtui ſunt:et acta
eſt pompa funeris eoꝛum ⁊ poſiti ſunt in pᷣ/

cioſis ſarcophagis:i ſepulcris pulcherrime
⁊ operoſiſſime fabꝛicatis:Et qꝛ foꝛte diẽ ſibi

ynuſqᷣſq; vr̃jm: ſic vellẽ moꝛi: putetis me rẽ
vanã dicerevoluiſſe:qm̃ dixivelle me vt bñ

yiuatis ne male moꝛiamini? Contra foꝛte

occurrit aliquis:qͥ ⁊ bñ vixit:⁊ ᷣm opinionẽ
hominũ male eſt moꝛiuus: SFoꝛte a ruinaẽ
moꝛtuus:a naufragio moꝛtuus eſt:a beſtijſ
moꝛtuꝰ eſt: Et dicit vnuſqͥſq; carnalis ĩ coꝛ/
de ſuo: Quid eſt bene viuere? Ecce ille ſic

vixit:⁊ ſic eſt moꝛtuus. Redite ergo ad coꝛ:

⁊ ſi fideles eſtis inuenietis ibi chꝛiſtũ. Ipſe
vobis loquit᷑ ibi: Ego em̃ clamo: ille vo in
ſilentio plus docet. Ego loquoꝛ ꝑ ſonũ ſer/
monis: ille intꝰ loqui ꝑ timoꝛẽ cogitatio/
nis.Ergo ipᷣe aſſerat in coꝛde veſtro verbuʒ
meũ:qm̃ dicere auſus ſum:bñ viuite ne ma

le moꝛiamini. Ecce quõ ſides eſt ĩ coꝛdibus

veſtris: ⁊ ibi eſt chꝛiſtus: ⁊ ipſe habet doce/⸗

LZudi.Is. re qð ego cupio perſonare. Recoꝛdamini in

euãgelio diuitem illũ:⁊ paupꝑerẽ illum. Di⸗
uitem indutũ purpura ⁊ byſſo:et quotidia⸗

bis audiendũ parabat᷑. Audi /

nis epulis ſaginatũ:pauperẽ vᷣo illum iacẽ/
tem ante ianuã diuitis eſurientẽ:⁊ de mẽſa
eius micas requirentẽ: vlceribꝰ plenũ a co⸗

nibus linctũ. Recoꝛdamini ergo. Vnde re/

coꝛdamini: niſi qꝛ chꝛiſtus ibi eſt in coꝛdibꝰ

veſtris: Dicite mihi qð ipſum intus interro
gaueritis:⁊ reſpõderit vobis.Sequit᷑ em̃ ⁊

dicit: Contigit moꝛi inopem illum:⁊ auferri
ab angelis in ſinũ abꝛaę.Aoꝛtuus eſt autẽ
⁊ diues ⁊ ſepultus eſt in infernũ. Cum autẽ
in toꝛmentis eſſet:leuauit oculos ⁊ vidit la/
ʒarũ requieſcentẽ in ſinu abꝛaę. Tũc cama
uit dicens: Pater abꝛaã:mitte laʒarũ vt in/
tingat digitũ ſuũ in aqua vt ſtillet ĩ linguã
meã:quia crucioꝛ in hac flãama.Suꝑbus tẽ/
poꝛis:mẽdicus inferni. Pauper em̃ ille ue
niebat ad micã:illevo nõ ꝑueniebat ad gut
tam. De duobꝰ && iſtis dicite mihi: quis eſt
bene moꝛtuus:⁊ quis eſt male moꝛtuꝰ: No⸗/
lite oculos interrogare:ad coꝛ redite.Si em̃
oculos interrogaueritis: falſa vobis reſpõ/
dent.Multũ em̃ ſplẽdida ſunt ⁊ ſeculariter
fucata: quę illi diuiti moꝛienti exhiberi po/
tuerũt. Quę potuerũt agmina plangentiũ
eſſe ſeruoꝝ ⁊ ancillarũ:quę pom pa clientũ:
qui ſplendoꝛ funeris: qð pᷣcium ſepulturę?
Credo eum aromatibus obꝛutum. Quid ꝗ̊
dicturi ſumus fratres:bene iſtũ moꝛtuũ:an
male moꝛtuũ? Si oculos interrogatis:opti
me moꝛtuꝰẽ: ſi magiſtrũ vr̃jDUm interioꝛẽ reqͥ
ritis:peſſime moꝛtuꝰ ẽ. Si &̊ ſic moꝛiũt᷑ ſup/
bi reꝝ ſuaꝝ ↄfuatoꝛes ⁊ nihil inde pauꝑibꝰ
largiẽtes:quõ moꝛiũt᷑ qͥ rapiũt res alienaſ⸗
Venꝝ ̊ dixi:viuite bñ ne male moꝛiamiĩ: ne
quõ diueſ ille moꝛiami. Nõ ꝓbat malã moꝛ
tẽ:niſi tus poſt moꝛtẽ.Ecõtra attẽdite illũ

pauperẽ:ſᷣ nolite oculis: Mã errabitl. Fideſ
attẽdat:coꝛ videat.Cõſtituite illũ añ ocłos
vyfos iacentẽ in tra vlceroſũ:veniẽtes canes
lingẽtes vlcera eiꝰ.Sʒ cũ talẽ illũ reuocatis
oañ̃ oclos vr̃os:ↄtinuo expuitis:faciẽ auerti
tis:nares obduratis. Coꝛdis oculis videte.
AHoꝛtuꝰ ẽ ⁊ ablat ẽ ab angeł in ſinũ abꝛaę.

Familia diuitis videbat᷑ plãgẽs: angeli nõ
videbant᷑ gaudentes. Quid & rñũñdit diuiti

abꝛaã? Memẽto fili: qꝛ ꝑcepiſti bona ĩ vita
tua. Mihil bonũ putaſti niſi qð ĩ iſtavita ha
buiſti. Accepiſti bona:ſed tranſierũt dies:⁊

totum ꝑdidiſti:⁊ toꝛquẽdus in inferis remã

ſiſti. Opoꝛtunũ ergo eſt fratres: vt hęc vo⸗

bis dicant᷑.Attendite pauperes:ſiue iacen/

tes: ſiue ambulãtes. Attendite pauperes:

e 5

Sancti Auguſtini de verbis dſni

ſum ꝓfert. Res moꝛtui occupant᷑: quaſi nõ

facite bona opera. Qui ſoletis facite:et qui

non ſoletis facite.Creſcat numerus bñ ope

rantium: quoniã ⁊ creſcit fideliũ numerus.
Quod facitis quãtum bonũ ſit nõdum vi/
detis: quia ⁊ ruſticanus quãdo ſeminat ſe/
getem nõ videt: ſed terrę credit: Lu deo q̃/
re non credis:? Veniet meſſis nfa. Puto qͥa
mogdo laboꝛantes agimus: laboꝛantes ope
NPõ.i25. ramur:recepturi ſicut ſcriptum eſt: Euntes
ibant ⁊ flebant iactantes ſemina ſua: veni/

entes autẽ venient cum exultatione poꝛtan

tes manipulos ſuos.

lio ᷣm eũdem Sermo
Zud.i6/£½ riſſimi: ⁊ mecũ vt arbitroꝛ tota men
tis intentiõe ꝑſpexit opulentiã diui
tis:⁊ indigentiã mendicantis: Vnuʒ cibis
ſeſtuantem: ⁊ alium fame deſicientẽ. Ambo
gqauidẽ homines:ambo carnales:ambo moꝛ
C tales: ſed non ambo ęquales. Matura vna:
ſed vita non vna. Nullus eoꝛum a cõditio/
ne moꝛtis immunis:⁊ tamẽ vnus epulatur
ſplendide:⁊ alter in pannis ⁊ in erumna ſoꝛ
deſcit. Ile delicatis eſcis ad inuentionem
coquoꝛũ gaudebat: iſte ſi caderent micę de

menſa eius expectabat. Audiant nũc diui⸗
tes qui nolunt eſſe miſericoꝛdes: audiãt qᷣa
vna omnes naſcimur lege:vnaviuimꝰluce:
vnum ſpiramus aerẽ: vna quoq; extingui/

mur moꝛte:quę ſi nõ intercederet:nec pauꝑ
ipſe duraret. hic vlceroſus ⁊ nudus iacens
laʒarus:ad abꝛaę ſinum angeloꝛũ poꝛtatur
manibus. Ecce diues refectus et ſplendidꝰ⸗
tartareo carcere claudit᷑. VUbi ẽ veſtis byſſi/
na? Abi vita abũdans⁊ affluẽs copijs mul
tis?: Mõne moꝛte omnia trãſeunt tanqᷓ; vm/
8. Timoth. 6. bꝛa? Mihil intulimus in hunc mũdum: dicit
apoſtolꝰ: ſed nec quicq; auferre poſſumus.
Nihil nobiſcũ tollimus aut rapimuſ.Quid
ſi aliquid tolleremus:nõne viuos homines
voꝛaremꝰ? Quę eſt iſta auiditas cõcupiſcẽ/
tię:cum ipſe beluę habeant modũ?Tũc em̃
rapiunt quãdo eſuriunt: parcent vᷣo pꝛedę
cum ſenſerint ſatietatem. Inexplebilis eſt
ſola auaricia diuitum: ſemper rapit ⁊ nunqᷓ;
ſatiatur:nec deũ timet:nec hominẽ reuere/
tur:Mon patri parcit: non matrẽ agnoſcit:
nec fratri obtemperat:nec amico ſidem ſer⸗
uat: Viduaʒ opꝛimit:pupulli rem inuadit:
liberos in ſeruitiũ reuocat: teſtamentũ fal-

ediuite ⁊ Laʒaro: In euange⸗

,Duertit ſanctitas vr̃a fratres cha⸗

⁊ ipſi qui hoc faciunt moꝛiant᷑. QAuę eſt iſta
rogo animaꝝ inſania:amittere vitam:axpe
tere moꝛtẽ: acquirere auruʒ ⁊ ꝑdere cęlum:
Sed quia nemo cogitat deũ:ideo manet in

moꝛte iudicium. Moerito dictum eſt diuiti:
Quia ꝑcepiſti bona in vita tua: et
laʒarus ſilir mala:nũc aũt hic cõſo
lat᷑:tu/vo cruciaris.Audiant iſta diui/
tes:qui nolunt eſſe miſericoꝛdes. Audiant
irrogari ſupplicia:eis qui nolũt crogare ſub
ſidia.Audiãt pauperẽ refrigerantẽ:audiãt
diuitẽ pęnis grauioꝛibꝰ eſtuantẽ. Pater
abꝛaam inquit:dimitte laʒaru vt in/
tingat extremuʒ digiti ſui in aqDus
⁊ refrigeret lingua meã: qꝛ cucioꝛ
in hac flãma. At ille: Memẽto indat
fili qꝛ ꝑcepiſti bona ĩ vita tua:⁊ la/
Harus ſimiliter mala. Penſant᷑ pꝛo di/
uitijs pęne:refrigeriũ ꝓ pauꝑtate:ꝓ purpu
ra flamma: refectio ꝓ nuditate: vt ſalua ſit
ęquitas ſtaterę: ⁊ non mentit᷑ modus illius
menſurę: In qua inquit menſi fueritis mẽ / Mattb.7.
ſura:ita metiet᷑ů obis. Ideo negat᷑ in pęnis
miſericoꝛdia diuiti:qꝛ ipſe dum viueret no/
luit miſeri. IJdeo rogans diues nõ exaudit
in toꝛmẽtis:quia rogantẽ pauperẽ nõ exau
diuit in terris. Diues et pauꝑ duo ſunt ſibi
Iria:ſed iterũ duo ſũt ſibi neceſſaria. Nul⸗

lus indigeret ſi inuicẽ ſuppoꝛtarẽt:et nemo

laboꝛaret ſi ſe ambo iuuarent. Diues ꝓpter
pauperẽ factus eſt: ⁊ pauꝑ ꝓpter diuitem.
Pauperis eſt oꝛare:⁊ diuitis erogare.Dei ẽ
ꝓ paruis magna penſare. De miſericoꝛdia
eius parua: magna naſcit᷑ copia. Fęcũdus
eſt ager paupeꝝ:cito reddit dominatibꝰ fru
ctũ. Via cęli eſt pauꝑ:ꝑ quãvenit᷑ ad patrẽ.
Incipe g erogare ſi nõ vis errare. Patrimo
nij tui qͥ es ligatꝰcõpedẽ in hacvita reſolue:
vt libere ad cęlũ poſſis accedere. Abijce abſ
te diuitiaꝝ onera:abijce vinculavolũtaria:
abijce anxietates ⁊ tedia:ꝗᷓ te pluribꝰin an/
nis inqᷣetãt. Da petẽti vt poſſis ipᷣe acciꝑe:
tribue pauꝑi:ſi nõvis flãmis exuri.Dhaĩ ter
ra chꝛiſto vt tibi reddat in celo. Obliuiſcere
qð es:⁊ attende qͥd futurꝰ es. Pꝛeęſens vita
fragilis ẽ:⁊ in moꝛtẽ ꝓcliuis.Nemo põt ſta
re:ſed oẽs cogimur trãſire. Nolẽtes imꝰ:in/
uiti eximꝰ:qꝛ mali ſumꝰ. Si aũt añ nos ali/
qd mitteremꝰ:nõ ad inane hoſpitiũ venire
mus.Qð em̃ pauꝑi damꝰ ante nos ſᷣmitti /
mus:qð aũt rapimꝰ hic totũ dimittim*

I.

et,

7

ſoßmen

Trs

Mldenus⸗
ginelabors
cginante⸗
tnmin
ſödunfne
gicnalve
guango pe
Munadre!
arneſeg eti
ninocobeſe
Mnlaniconn⸗
narhuban
☛
jencoenm
pnendr.
dominusfot
ſnnaleuuin
honcödtnon
fbpereprhen
(Auntetais
nociu
(pelapol
Dtuscavom
alencodet
burhon.
lglunerbhe
ehat. Si
Mumuhtſhes
.ungon
mteum dean
lhemnsten
puost n
nenyeſüfe

Uegolin
tsgi

„ MWenhntb

ülitten,
teinptinn⸗
bmnn,

qnnn,
Qucki⸗
elunen.
ercaln⸗
eonanan
nck diin
Atatun
Uthicci
tanticadi⸗
es. Auln
kagneſh
nanneruii
i. Pae
4ruyrin
ſuiinagii
qegtan
Denan
katuntl
enſant godi
Nratnpunne
Ue ytſcluſt
Enochsllus

Miiennsn Dr

negꝛinone
unpucun
nes nöcguudl
pari ͤau
odroſunſt
Celſann. hl⸗
uminanen
1. Diucsn
Wolinn.
. nar
Nenianon⸗
po. ins
donininb'hn
iademe,
ur. Punnd
tiritehue⸗
Ne hiuh
Gluelima
Epünbinan;
ſußenuhe

zenm Daicc

In enangelio ſcðm Lucam Sermo XXVI

De Martha ⁊ maria:In euãge⸗
lio ᷣm eũdem. Sermßa XV

—

4 Erba domini noſtri ieſu chꝛiſti quę
y mogo ex euangelio recitata ſũt: ad
nent nos eſſe vnuʒ aliquid quo

tendamus: quãdo in huius ſeculi multitu/
dine laboꝛamus. Tendimus autem adhuc
pegrinantes nondum manentes: adhuc in
via nondum in patria: adhuc deſiderando
nõdum fruendo:Tamẽ tendamus ⁊ ſine pi
gricia ⁊ ſine intermiſſione tendamus:vt ali/
quando peruenire valeamus. Martha et

maria duę ſoꝛoꝛes erant: ambę non ſolum

carne ſed etiã religione germanę:ambę do⸗
mino cohęſerunt:ambę domino in carne p⸗

ZRucj.io ſenti concoꝛditer ſeruierunt. Suſcepit eum
martha: ſicut ſolent ſuſcipi peregrini. Sed

tamẽ ſuſcepit famula dominũ:ęgra ſaluato
rem:creatura creatoꝛẽ. Suſcepit autẽ ſpiri/
tu paſcenda:in carne paſcendũ. Voluit em̃
dominus foꝛmam ſerui accipere: et accepta
foꝛma ſerui in illa paſci a ſeruis: dignatõne
non cõditione. Nam ⁊ iſta dignatio fuit: ſe

Sbere paſcendum.hHabebat carnem in qua

eſuriret quideʒ ⁊ ſitiret: ſed neſcitis quia in
heremo eſuriẽti angeli miniſtrabant: Ergo
qð paſci voluit:paſcenti pᷣſtitit.Quid autẽ

5Begl.17. Mirũ ſi ⁊ de ſancto helia pᷣſtitit viduę quem

pꝛius coꝛuo miniſtrante paſcebat: Nũquid

paſcendo defecerat:quãdo ad viduã mitte⸗/

bat: Mon.Sed religioſam viduam per ob/
ſequium exhibitũ ſeruo ſuo benedicere diſ⸗

ponebat. Sic ergo ſuſceptus eſt dominus

Joh.I. tanq; hoſpes:qui in ſua ꝓpꝛia venit: et ſui

eum non receperunt: Sed quotquot recepe
runt eum dedit eis poteſtatẽ filios dei fieri:

adoptans ſeruos ⁊ liberos faciẽs: redimẽs

captiuos ⁊ faciens cohęredes. Ne quis ta/
men veſtrũ foꝛſitan dicat:ꝰ beati qͥ chꝛiſtũ
ſuſcipere ĩ domũ pꝛopꝛiã meruerunt: MNoli
dolere: noli murmurare: quia tempoꝛibus
natus es:quãdo iam dominũ non vides in
carne:non tibi abſtulit iſtam dignationeʒ:

Matth.25. Cũ vni inquit ex minimis meis feciſtis: mi

hi feciſtis. hec de domino paſcendo paſcen
te in ſpiritu:pauca pꝛo tempoꝛe dixerimus:

B Veniamus ad cauſam quam de vnitate ꝓ⸗

poſui.Martha dominũ paſcere diſponens
⁊pᷣparans:circa frequẽs miniſteriũ occupa/
batur: maria ſoꝛoꝛ eius paſci a domino ma/

gis elegit. Deſeruit quodãmodo ſoꝛoꝛem
ſuam circa multum miniſteriũ laboꝛanteʒ:
⁊ ſedit ipſa ad pedes domini: ⁊ vacans au/
diebat verbum eius. Auris fideliſſima au/

dierat: Ucate ⁊ videte quomõ ego ſuʒ do/ Ns. 4 .
minus. Illa turbabat᷑: iſta epulabat᷑. Illa

multum diſponebat:iſta vnum aſpiciebat.
Vtrũq; officium bonum: ſed tamen quod
ſit melius: quid nos dicamus? abemus
quem interrogemus:patienter audiamus.
Quid ſit melius: iam cum legeret᷑ audiui⸗
mus:⁊ me cõmemoꝛantem audiamus.In/

terpellat martha hoſpitem: ad iudicem de

ponit poſtulationẽ piarũ querelarũ:ꝙ eam
ſoꝛoꝛ deſeruerit:⁊ ſic laboꝛantem miniſterio
adiuuare neglexerit. Mon reſpondente illa:
ſed tamẽ pſente: iudicat dominus. Aaria
cauſaʒ ſuã tanqᷓ; ocioſa iudici maluit com/
mittere:nec in reſpondendo voluit laboꝛa/
re.Si em̃ pararet reſpondendi ſermonẽ: re/
mitteret audiendi intentionem. Reſpondit

ergo dominus qui in verbo non laboꝛabat:

quia verbũ erat. Quid ergo dixit? Mar⸗/
tha martha. Repetitio nominis indiciũ
eſt dilectionis: aut foꝛte mouendę intenti/
onis: vt audiret attentius: Bis vocata eſt
Martha martha: Audiuit:circa mul
ta es occupata: Unũ aũt opꝰe:id eſt
vnũ neceſſariũ eſt. NMon vnum quaſi ſingu/
lare opus:ſed opus eſt:expedit:neceſſariuʒ

eſt. Qð vnum elegerat maria? Vnũ cogita

te fratres mei: ⁊ videte i ipſa multitudine ſi
delectat niſi vnum.Ecce deo ꝓpitio qᷓ;mul⸗
ti eſtis: Quis vos ferret: niſi vnum ſapere/
tis? Vnde in multis iſta quies? Ha vnum:
⁊ populus eſt.Tolle vnũ:⁊ turba eſt.Quid
eſt enim turba:niſi multitudo turbata? Sʒ
audite apoſtolũ: Obſecro aũt vos fratres:
Multitudini dicebat: ſed omnes in vnum

facere volebat:Obſecro aũtvos fratres:vt

idipſum dicatis omnes: et non ſint i vobis
ſciſmata:ſitis autẽ perfecti in eodem ſenſu:

1. Corf. 1.

⁊ in eadem ſciẽtia.Et alio loco: Unanimes Mbil.2.

vnum conſentientes:nihil per contentionẽ
neq; per inanem gloꝛiã.Et dominus ad pa/

trem de ſuis: Vt ſint vnum ſicut ⁊ nos vnũ Joſᷣ.r⸗.

ſumus.Et in actibus apoſtoloꝛũ: Multitu Actj. 4.

dinis aũt credentiũ erat aĩa vna ⁊ coꝛ vnũ.
Ergo magnifſicate dñũm mecũ:⁊ exaltemꝰno
men eius in vnũ:quia vnum eſt neceſſariũ:

vnũ illud ſupernũ: vnum vbi pater ⁊ filius

Nõ. 33

1
GSancti Auguſtini de verbis dſi Fe
⁊ ſpirituſſanctus ſunt vnuʒ. Videte nobis niſtrabit illis. Recũbere quid eſt: niſi vaca/ odonſc
cõmendari vnitatem. Certe trinitas eſt deꝰ re? Recũbere quid ẽ:niſi requieſcere:Quid ſenedicer
noſter. Pater non eſt filius:filius nõ eſt pa/ eſt tranſibit ⁊ miniſtrabit illis? Pꝛius trãſi/ uag⸗Bn
ter: ſpirituſſanctus nec pater eſt nec filius: bit:⁊ ſic miniſtrat. Sed vbi?: In illo cõöuiuio ſetio nuſcn
ſed amboꝛum ſpiritus: et tamen iſta tria ſuꝑno de quo dicit: Amẽ dico vobis: multi Mattb.. tedtrſen
non tres dij: non tres omnipotentes: ſed ab oꝛiente ⁊ occidente venient ⁊ recumbent grendan'
vnus omnipotens: ipſa trinitas vnus de/ cuʒ abꝛaã: iſaac ⁊ i cob in regno celoꝝ. Ibi innla hel
Cus:quia vnum neceſſarium eſt.Ad hocvnũ dñs paſcit: ſed pꝛius hinc trãſit. Naʒ vt no nus nos ſe
non nos perducit:niſi multi habeamus coꝛ ueritis:paſcha trãſitus interpᷣtatur. Venit gicunho
vnum. Bona ſunt miniſteria circa paupe- dũñs: fecit diuina: paſſus eſt humana: Hun⸗ dinbolpin
res:⁊ maxime circa ſanctos dei ſeruitia de· quid adhuc cõſpuit᷑: Mũquid adhuc expal/ ſengebet
bita:obſequia religioſa NNReddunt᷑ enimn nõ mat᷑: Nunquid adhuc ſpinis coꝛonat᷑: Nũ/⸗ ſvenedi
1. Corj. 9. dant᷑: dicente apoſtolo: Si nos vobis ſpiri · quid adhuc flagellatur: Nũquid adhuc cru livunt lbi
talia ſeminauimꝰ:magnũ eſt ſi carnalia vr̃a cifigitur? Munquid adhuc lanceavulnerat᷑: corvocent
metamus? Bona ſunt: exhoꝛtamur ad hęc: Tranſiuit. Deniq; ⁊ euãgeliũ ſic loquitur: ſtoccupen?
et in verbo domini ędificamus vos: nolite quãdo paſcha fecit cũ diſciplłis ſuis. Quid ee ſtquiſe
pigri eſſe ad ſuſcipiendos ſanctos. Aliquã- dicit euangeliſta?: Cum aũt veniſſet hoꝛavt Job.. (uhmneg
Heb.1ʒ. do neſciẽtes:ſuſcipiẽdo quos neſciunt: an/ ieſus tranſiret de hoc mũdo ad patrẽ.Ergo Aslbſen
gelos ſuſceperũt. Bona ſunt hec: melius ẽ ille tranſiuit vt paſcat:nos ſequamurvt pa (Ltoponn
tamẽ qð elegit maria. Illud enim habet ex ⸗ ſcamur. . (Ijpeope
neceſſitate occupationẽ: illud autẽ habet ex l Aunohin
charitate ſuauitatẽ. Vult homo occurrere De eiſdem de quibꝰ ſupꝛa Ser/ üööntbent
quando miniſtrat:et aliquãdo non poteſt mo xxxvvg-g cndnus⸗
Querit᷑ qð deeſt: parat᷑ qð adeſt: diſtendu ennoe
animꝰ. Ham ſi martha illa ſufficeret: adiu/ Anctũ euangeliũ cuʒ legeretur:au/ A (Alſannt
toꝛiũ ſoꝛoꝛis nunq; poſceret. Multa ſũt: di⸗ diuimus a fęmina religioſa ſuſce/ Zud.10. tligsröct
uerſa ſunt: quia carnalia ſunt: qꝛ tempoꝛa/ ptum eſſe dñm hoſpitio: eaq; mar/ beis ſtte
lia ſunt:⁊ ſi bona ſunt:trãſitoꝛia ſunt. Mar thaã vocabat᷑.Et cum eſſet ipſa occupata in luglict
Lucqd.io thę auteʒ quid ait dñs? Melioꝛẽ parte cura miniſtrandi: ſoꝛoꝛ eius maria ſedebat luenomet
elegit.mNon tu malã: ſed illa melioꝛẽ: quia ad pedes domini ⁊ audiebat verbum eius. len Se⸗
non auferet᷑ ab ea. Ate auferetur aliquãdo NLaboꝛabat illa: vacabat iſta. Ylla eroga/ Smultulac
onus neceſſitatis: ęterna eſt dulcedo verira bat:hęc implebat᷑. Verũtamen martha la/ is⸗on .
tis. Mon auferet᷑ ab ea qð elegit: Hon aufe boꝛãs multũ in illa occupatione et negocio ho rt
retur: ſed tamen auget᷑. In hac vita augek: miniſtrãdi interpellauit dominũ ⁊ de ſoꝛoꝛe fatcumm
in alia vita ꝑficietur:nunqᷓ; auferet᷑. Cęterũ ſua cõqueſta eſt ꝙ eam laboꝛantẽ nõ adiu/ nin
tu martha pace tua dixerim: in bono mini- uaret.DHominꝰ aũt ꝓ maria reſpondit mar/ ni un
ſterio benedicta:ꝓ iſto laboꝛe tuo mercedlẽ the:c ipe eius factꝰeſt aduocatus qui iudex iin Nn n
queris quietem: modo occupata es circa fuerat interpellatus. Martha inquit cir onnli
multũ miniſteriũ: paſcere vis moꝛtalia co- ca multa es occupata:quado vnuʒ n
poꝛa: lic ſanctoꝛũ: Nũquid cuʒ veneris ad eſt᷑ neceſſarin. Maria meliorẽ par: unc
illã patriã inuenies peregrinũ quem ſuſci, tem elegit auę non auferet ab ea. gnll,nut
pias hoſpitio: Inuenies eſurientẽ cuipanẽ Audiuimus enim̃ interpellationẽ interpel⸗ nnc
ſrangas: ſitientẽ cui potum poꝛrigas: egrũ lantis: et ſententiã iudicis. Qus ſententia guſmiut
quem viſites:litigantem quem concoꝛdes: interpellanti reſpondit: ſuſceptã defendit. icn
moꝛtuũ quẽ ſepelias: Qð maria elegit: ibi ¶Erat eni maria intenta dulcedini verbi do/ Minea
paſcimur: non paſcimus. Ideo hoc ibi erit mini:intenta erat martha quomodo paſce/ enanin
plenũ atq; ꝑfectuzʒ: qð hic elegit maria. HDe ret dominũ: intẽta maria quomodo paſce/ nlckian
Ala menſa opulẽta: de verbo oñi micas col retura domino A martha cõuiuiũ domino mtoſit
üilggebat. Ham vultis noſſe qd ibi erit?: Do parabat᷑: iĩ cuiꝰ cõuiuio maria iã iocũdabat᷑. ſcingen
Zud.i2. minus ipᷣe dicit ſeruis ſuis: Amen dico vo Cũ & maria ſuauiter audiret verbũ dulciſſi⸗ N
bis:quia facit eos recũbere:⁊ tranſibit ⁊ mi /⸗ mũ ⁊ coꝛde intentiſſimo paſceret᷑:interpella kunaun

nilten
leni
hisni,
Nulhocät

Phobisniibe

Wrn
occer Fi
r hunnn
Dun Dent
Nmunhon⸗
achuane
Cgnniehi⸗
abidecharen
Meapulgani⸗
lüſchgu:
Nlsſuis. Qid

Vmnilſaberut R

dani
ſgrumurnd

ngn

—

Blermern
rigoatit⸗

gino:egnr

a. cs
mennumt
Nioneaneper
miniͦteſune
enitn
uchentuna
werugllit
Uthznnt
gncofnli
znrloten
gen h
oniſiee⸗
Oeend

In euangelio ſcm Lucam Sermo XXVII

to dñi a ſoꝛoꝛe ſua: quõ putamꝰ eã timuiſ-
ſe:ne diceret ei dñs: Surge ⁊ adiuua ſoꝛoꝛẽ
tuaʒ? Mira em̃ ſuauitate tenebat᷑:quę pꝛo/
fecto maioꝛ eſt mentis q; ventris. Excuſata
eſt:ſedit ſecurioꝛ.Quomõ autẽ excuſata eſt
attendamꝰ:inſpiciamꝰ:ꝑſcrutamur qð poſ/
ſumus. Paſcamur ⁊ nos.Quid em̃:? Puta/
mus nos rephenſũ eſſe miniſteriũ marthę
quã cura hoſpitalitatiſ occupauerat:ꝗᷓ ibᷣm
dyjſim hoſpitio receperat:Quomõ recte repᷣ-
hendebat᷑: quę tanto hoſpite lętabat᷑: hoc
ſi verũ ẽ:dimittãt hoĩes ꝙ miſtrẽt gentibꝰ:
eligant ſibi partẽ melioꝛẽ ꝗ̊ non auferet᷑ ab
eis:vacent verbo:inhient doctrinę dulcedi

ni:occupent᷑ circa ſcientiã ſalutarẽ:nihil eis

cure ſit quiſq; peregrinus in vico ſit: quis
egeat pane:quis indumento: quis viſitan/
dus:quis redimẽdus:quis ſepeliẽdus: va/⸗
cent opera miſericoꝛdię: vni inſtet᷑ ſcientię.
Si melioꝛ pars eſt:cur nõ om̃es hoc faciũt:

quando ipſum dominũ in hac cauſa patro

nũ habemꝰ: Mon em̃ timemus in hac re:ne
offendamus eius iuſticiã: cum patronã te/
neamus eius ſententiã: Et tamẽ ita nõ eſt:
ſed ſicut dixit dominus ita eſt. Quomõ in/
telligis nõ eſt: eſt autem quomõ intelligere
debeas. Ecce aduerte:Circa multa es occu⸗
pata:quãdo vnũ eſt neceſſariũ: AMaria me/
lioꝛem partẽ elegit. Hon tu malam:ſed iſta
melioꝛẽ. Sed vnde melioꝛẽ:? Quia tu circa
multa:illa circa vnũ. Pꝛęponit᷑ vnum mul/
tis. Mon em̃ a multis vnum: ſed multa ab
vno. Multa ſunt quę facta ſunt: vnus qui

fecit celum:mare et omnia quę in eis ſunt.

multa ſunt: quis iſta enumeret:? Quis
hoꝛũ multitudinẽ cogitet? Quis hoc fecit:

GSeñ̃.. Heus omnia. Ecce bona valde. Bona val⸗/

de quę fecit:quanto melioꝛ ille eſt qui fecit:
Arttendamus igit᷑ occupationes noſtras cir
ca multa: neceſſariũ ẽ miniſteriũ coꝛꝑa refe/
cturis.QAuare hoc? Quia eſuritur:quia ſiti/
tur:miſericoꝛdia miſeris neceſſaria ẽ. Fran-
gis panẽ eſurienti:quia inueniſti eſurientẽ.
Tolle famẽ:cui frangis panem? Tolle pere
grinationẽ:cui exhibes hoſpitalitatẽ: Tol/

le nuditatẽ:cui ſᷣparas veſtem?: MHõ ſit ęgri/

tudo:quẽ viſitas? Mon ſit captiuitas:queʒ
redimis? Hon ſit rixa:quem cõcoꝛdas: Nõ
ſit moꝛs:quem ſepelis? In illo ſęculo futu/
ro non erunt iſta mala: ergo nec iſta mini⸗
ſteria. Bene ergo martha circa coꝛpoꝛalem

domini:quid dicam: neceſſitatẽ an volũta/

tem: miniſtrabat carni moꝛtali.Sʒ qͥs erat iĩ

carne moꝛtali? In pꝛincipio erat verbum: ⁊
verbũ erat apud deum: ⁊ deus erat verbũ:
Ecce ꝙ maria audiebat: Verbũ caro factuʒ Job. i

eſt: ⁊ habitabit in nobis: Ecce martha cui
miniſtrabat. Ecce maria melioꝛẽ partẽ ele/⸗
git quę non auferet᷑ ab ea. Hoc em̃ elegit qð
ſemꝑ manebit:ideo non auferet᷑ ab ea.Cir/
ca vnum ſe voluit occupari: iam tenebat:
Aihi autẽ adhęrere deo bonum eſt. Sede/ Ns. 72.
bat ad pedes capitis noſtri: Quãto humi/
lius ſedebat:tanto amplius capiebat.Con
fluit em̃ aqua ad humilitatẽ cõuallis:dena⸗
tat de tumoꝛibus collis. Hõ ergo dominus
opus repᷣhendit:ſed munus diſtinxit. Circa
multa es occupata:poꝛro vnum eſt neceſſa/
rium. Jam hoc ſibi maria elegit. Tranſit la
boꝛ multitudinis:⁊ remanet charitas vnita
tis. Ergo qð elegit non auferet᷑ ab ea: a te
autem quod elegiſti vtiq; hoc ſequit᷑: vtic
hoc ſubintelligit᷑:a te quod elegiſti auterel.
Sed bono tuo auferet᷑:vt qð melius eſt de/
tur. Auferetur em a te laboꝛ vt requies de-⸗
tur. Tu nauigas: illa iã in poꝛtu eſt. Vide/C
tis ergo chariſſimi ⁊ quãtũ arbitroꝛ iam in)
telligitis:in his duabꝰ mulieribus que am

be fuerũt dño gratę:ambę amabiles:ambę
diſcipulę: Videt ergo ⁊ magnũ aliquid in/

telligitis quicũq; intelligit:qð audire ⁊ ſci/
re debetis etiã qui nõ intelligiti:in his dua
bus mulieribus:duas vitas eſſe figuratas:
ſſentẽ ⁊ futurã:laboꝛioſam ⁊ quietã:erum/
noſam ⁊ beatã:tempoꝛalẽ ⁊ ęternã.Duę ſũt
vitę:de illis vos copioſius cogitate. Quid
habeat hec vita nõ dico mala:non iniqua:
non nefaria:non luxurioſa:non impia: ſeld
laboꝛioſa: erumnis plena: timoꝛibus caſt

gata: temptationibus ſollicita: hanc ipſam
innocentẽ vitam dico: qualem decebat ha/

bere martham:hanc ergo quãtum poteſtis
inſpicite: ⁊ de hac vt dixi copioſiꝰ qᷓ; loqui⸗
mur cogitate. Vita vᷣo iniqua aberat ab il⸗
la domo:nec cum martha erat: nec cum ma

ria.Et ſi aliquãdo fuit: domino intrãte fu/

git. Remanſerunt ergo in illa domo ꝗᷓ ſuſce

perat dominũ in duabus fęminis dueę vi ⸗
tę:ambe innocẽtes:ambę laudabiles: VUna
laboꝛioſa: altera ocioſa: nulla facinoꝛoſa:
nulla deſidioſa: Ambeę innocentes: ambę
inquã laudabiles:ſed vna laboꝛioſa: alter

GSancti Auguſtini de verbis dñi

Et vbiq; habes ꝙ ſup celos celoꝛũ dñs ſit:

ocioſa:nulla facinoꝛoſa: quazʒ cauere debet

laboꝛioſa:nulla deſidioſa: quam cauere de/
bet ocioſa. Erant ergo in illa domo iſtę du-
vitę: et ipſe fons vitę. In martha erat ima

go ſñ˙ſentiuʒ: in maria futuroꝝ.Quod age/
bat martha ibi ſumꝰ: qð agebat maria hoc

ſperamꝰ. hoc agamus bene vt illud habe/
amus plene.MNã qͥd inde habemꝰ? Inq;tuʒ

habemꝰ: &diu hic ſumꝰ*:quãtũ eſt qð inde

habemꝰ: Mã ⁊ mõ inde aliqͥd agimꝰ:remoti

a negocijs:ſepoſitis familiaribcuris:cõue/

niſtis:ſtatis:audit. Inquãtũ h̊ agitis: ma

rię ſiles eſtis.Et faciliꝰ vos intẽdit qð agit

maria qᷓ; ego qͥ pꝛogo. Si quid tñ dico: xpᷣi
eſt. Ideo vos paſcit:qꝛ xpᷣi:qꝛ panis cõmu⸗/
nis eſt:vnde ⁊ ego vobiſcũ viuo.Nũc autẽ
viuimus: ſi vos frẽs ſtatis in dño: Nolo in

1. Cor.z. nobis ſᷣ in dño: qꝛ neq; qui plantat ẽ aliqᷣd
neq; qui rigat: ſed qui incrementũ dat deꝰ.

NDBPoſtoli ſancti dicebãt ad dominũ
lieſum:Pñe doce nos oꝛare:ſi
cut iohãnes docuit diſcipu/
los ſuos.Zũc ait dñs oꝛationem:

re

nomẽ tuũ: Adueniat regnũ tuum:
per totuʒz. Vides qᷓ;bꝛeuis oꝛatio:et omniũ

plena virtutũ. Pꝛimꝰ ſermo: quantę ſermo

grg. O hõ: faciẽ tuã nõ audebas ad cęlũ at/
tollere:oculos tuos ĩ terrã dirigebas:et ſbi/
to accepiſti gratiã xpᷣi. Oia tibi peccata di/
miſſa ſunt: Ex malo ſeruo:factus es bonꝰſi/
lius: Ideo pᷣſume nõ de oꝑatione tua: vᷣ de
Epð.⁊. xpᷣi gr̃a. Gꝛatia eniʒ ſaluati eſtis:apłus ait.
Mõ g̊ hic arrogãtia eſt ſed fides:pdicare qð
acceperis: nõ eſt ſuꝑbia ſed deuotio. Ergo
attolle oculos ad patrẽ:qui te ꝑ lauacrũ ge/
nuit:ad patrẽ qui per filiũ te redemit:⁊ dic:
Pater noſter. Bona pᷣſũptio: ſᷣ᷑ moderata.
Patrẽ dicis:quaſi filiꝰ:ſed noli tibi aliquid
ſpecialiter vẽdicare. Solius xp̃ᷣi ſpecialis ẽ
pater:nobis omibꝰ in cõmune eſt pater: qͥa
illũ ſolũ genuit: nos creauit. Dic & ⁊ tu per

gratiã: Pat᷑ nr̃: vt filiꝰ eſſe merearis eccłię.

Coõtuitu ⁊ ↄſideratõne teipᷣm cõmẽda: Pat
nmnmnſj qui es in celis. Quid ẽ in cęlis:? Audi ſcri
Põ. 56. pturã dicente: Excelſus ſuꝑ oẽs cęlos dñs.

4

De eo aðs ſcriptũ eſt in euangelio
eũdem: Domine doce nos oꝛa-

Pater nr qui es in celis ſanctificer ¶ ꝙ ante verba xpᷣi qð offert᷑ panis dicat᷑: vbi

nẽ quotidianũ dixit: qꝛ gręci dicũt adueniẽ

quẽ iam modũ gręci in oꝛiente facere cõſue/

retur poſt annũ accipere. Quo mõ ſanctus Job. .

ne foꝛte aliquid vel in coꝛde vel in ſermone

domini: eleuatio domini ſigniſicetur et re⸗

quaſi nõ in celis ⁊ angeli:quaſi nõ in cęlis ⁊
dñatiões: ſᷣ in celis illis: de qͥbus dictũ eſt:
Ceęli enarrãt gloꝛiã dei. Cęlũ eſt: vbi culpa Ns. 18.
ceſſauit. Ceęlũ ẽ:vbi flagitia nõ ſũt.Ceęlũ ẽ:
vbi nullũ moꝛt vulnꝰẽ. Par nr̃ qui eſt ĩ cę⸗
lis:ſanctifſice᷑ nomẽ ſanctũ tuum in nobis.
Quid ẽ ſanctificet᷑:.Quaſi optemus vt ſan-
ctiſicet᷑ ille qͥ ait:Eſtote ſancti: qꝛ ⁊ ego ſan/ Leuitj.i9.
ctus ſum:q̃ſi aliquid ei ex nr̃a ᷣdicatiõe ſan
ctiſicatiõis accedat? Hõ. Sed ſanctiſicet᷑ in
nobis:vt ad nos poſſit eiꝰſanctiſicatio pue
nire. Pf nr᷑ qͥ es ĩ cęlis ſanctifſicet᷑ nomẽ ſcm̃
tuũ ĩ nob:adueniat regnũ tuũ.Quaſi ñ ſlü
pitnũ ſit dei regnũ: ipſe dñs dic̃:Ego ĩ h̊ na Johᷣ.i8.
tus ſum:⁊ tu dicis:pater veniat regnũ tuũ:
q̃ſi non venerit? Sed tũc venit regnum dei:
quãdo eſtis gratiam eius cõſecuti. Ipſe em̃
ait: Regnũ dei intra vos eſt. Veniat regnũ Lud.r⸗.
tuũ:fiat volũtas tua ſicut in cęlo ⁊ in terra.
Panẽ noſtrũ quotidianũ da nobis hodie.
Sanguie xpᷣi pacificata ſunt oĩa: vel in cęlo Cot...
vel in terra. Sanctiſicatũ eſt cęlũ:deiectꝰeſt
diabolus. Ibi verſat᷑: vbi et homo quẽ ille
decepit. Fiat volũtas tua:hoc eſt ſit pax in
terra:quẽadmodũ ĩ cęlo. Panẽ nrj̃m quoti
dianũ da nobis hodie. Memini ſermonis
mei:Cuʒ de ſacramẽtis tractarẽ dixi vobis

xpᷣi verba depꝛompta fuerint:iã non panis
dicit᷑ ̊ coꝛpus appellat᷑. Quare &̊ in oꝛatöne
dñica ꝗᷓ poſtea ſequit᷑ ait: Panẽ nr̃m. Panẽ
qdẽ dixit ᷣ io& 1ορ dixit: B ẽ ſuꝑſubſtã/

tialẽ. Mõ iſte panis qͥ vadit ĩ coꝛpꝰ: ſᷣ ille pa De conſe.diſ⸗

nis vite eternęe: qͥ ai nfe ſubaʒ fulcit. Jð0 .ne.

gręce ẽniou&αοúρ dicit᷑. Latinꝰ aũt hũc pa- quid autem

tem. Ergo qð latinus dixit ⁊ grecus:vtrũq;
vtile videt᷑. Gꝛecꝰ vtrũq; vno ſermõe ſigni⸗
ficauit: latinꝰ quotidianuʒ dixit.Si quoti/
dianus ẽ panis:cur poſt annũ illuʒ ſumas:

uerũt: Accipe quotidie:qð quotidie tibi ꝓ/abiẽ
ſit. Sic viue:vt quotidie merearis accipere.
Qui non meret᷑ quotidie accipere:non me/
iob quotidie pꝛo filis offerebat ſacriſiciuʒ:

peccaſſent. Ergo tu audis ꝙ quotienſcũq;
offertur ſacriſiciũ: moꝛs domini:reſurrectio

N

giſop
guotic
nedian
ſumus:
gament
hoohoc
Uihodte
in etein
ſaboci
n darche
heterna
lit. ec
ſatane
iguis⸗
Uienie
At ti
deitſinn
lapot
biiz ans i
gucuses
gönoer
Ppodebi
tuätenck
ſoouoꝛ
llcltlbe
debitan
uonfis
loſſcem
enisyrd
euncöuen
Ahtndo
ſanooan
Mohogun
lonuſed.
gliſenen
Namelo
poe
Uetrürd
leposa
(ayt
Ngenen
s dabelin

ialats
ſitlcii
nivie ig
ninnobis,
lemusſan⸗
ctegoſan lal
icianbein

Ufuncnätn

haünae⸗
nciſoneſch
i Qaii⸗

dieEcibee

nunnegini
nutegunde.
ſeann Pen

Deningtül .

nchrinten.
Mnobs bolie

Leindancko

talli darrck
ethonocgeſe
hocekſkpnin
meningrct⸗

emini ſanoleg

aandinnch⸗
anisditiii
ntünongen⸗
uuezzücaine
oneinmn

sii

apeflen
zflat tot
tniauthüepa/,
idicätatueni⸗
igtmati

golemdeſ.

iut Sican
niinzns⸗
eſacer 6 e
auntetti

=

Monolnan

4 4

e uinſcnn
nli⸗

miſſio peccatoꝝ: ⁊ panem iſtum vitę noſtrę
quotidianũ nõ aſſumis? Qui vulnꝰ habet

medicinã reqrit. Vuinus ẽ: qꝛ ſub peccato

ſumus:medicina eſt cęleſte ⁊ venerabileſ
cramentũ. Panẽ noſtrũ quotidianũ dan

AVdiuimus nos exhoꝛtatũ dñim no –πι.
Rſtrũ celeſtẽ magiſtꝝ ⁊ fideliſſimũ cõo
ſiliariũ: eundẽ hoꝛtatoꝛẽ vt petamꝰ
datoꝛe cũ petimꝰ. Audiuimꝰ em̃ in euãge/ LZud.ii.
io hoꝛtantẽ nos eũ petere inſtant᷑ ⁊ pulſare

bis hodie.Quotidie ſi accipis: quotidie ti · vſq; ad ſimilitudinẽ ipꝛobitatiſ. Pꝛopoſuit

bi hodie eſt. Tibi hodie eſt xpᷣs: tibi quoti/
Põ.2. die reſurgit.Quõ: Filiꝰ meus es tu:ego ho
Hheb.iʒ.die genui te.hodie eſt:qñ xpᷣs reſurgit.lhe/
ri ⁊ hodie ipᷣe eſt: Paulꝰ aplus ait. Sʒ alibi

Ro. ʒ. dicit: Nox ſceſſit:dies apꝛopiquauit.Nox

heſterna pceſſit:dies hodiernꝰ apꝛopinqua
uit. Sequit᷑: Et dimitte nobis debita nfr̃a:
ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ nf̃is. Debi
tũ quid ẽ niſi peccatũ? Ergo ſi nõ accepiſſeſ
alieni fenoꝛis pecuniã nõ egeres:⁊ ideo pec

catũ tibi imputat᷑.habuiſti pecuniã cumq

Señ.i. diues naſcereris. Diues eras: ad imagineʒ

dei ⁊ ſimilitudinẽ factus: ꝑdidiſti qð habe /

bas:hoc eſt hũilitatẽ. DHũ arrogantiã deſi/
Señ/ʒ. deras vindicare: ꝑdidiſti pecuniã. Sic adã
nudus es factus:accepiſti a diabolo debitũ
qð nõ erat neceſſariũ. Et ideo qͥ eras liber ĩ
xpᷣo:debitoꝛ factus es diabolo. Cautioneʒ
tua tenebat inimicus:vᷣ eã dñs crucifixit:et
ſuo cruoꝛe deleuit. Abſtulit debitũ tuũ:red
didit libertatẽ. Bene & ait: Dimitte nobis
debita nr̃a: ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛi⸗
brus nfis. Vide qͥd dicas. Quõ ego dimit/
to:ſic ⁊ tu dimitte mihi.Si dimiſeris:bñ cõ
uenis vt dimittat᷑ tibi.Si nõ dimittis:quõ
eum cõuenis?: Et ne patiaris nos induci in
temptationẽ:quã ferre nõ poſſumꝰ:ſed libe
ra nos a malo. Vide quid dicat: Quã ferre

nõ poſſumꝰ. Mõ dicit: nõ inducas in tẽpta-

tionẽ: ſed q̃ſi athleta talẽ vult temptationẽ
quã ferre poſſit hũana cõditio: et vnuſqͥſq;
vt a malo: hoc ẽ ab inimico ab peccato libe
ret᷑. Potens ẽ aũt dñs qui abſtulit peccatũ
veſtrũ ⁊ delicta vr̃a donauit:tueri ⁊ cuſtodi
re vos aduerſum diaboli aduerſantis inſi/
dias: vt non vobis obꝛepat inimicqui cul/

ps generare cõſueuit. Sed qͥ deo ſe cõmittit

Bo. 8. diabolũ nõ timet. Si em̃ deus ꝓ nobis: qᷣs
cõtra nos: Ipſi ̊ gloꝛia a ſęculis nũc ⁊ ſem/
per ⁊ in omnia ſecula ſeculoꝝ:amẽ.

. De eo að ſcriptũ eſt in euangelio
em: Quis veſtrũ habet ami
cum ⁊ ibit ad illũ media nocte ⁊c.

ſm eũdem:O

Bermo XXIX

—
—
—

eĩ nobis:exempli gra: ſiqͥs veſtrũ haberet
amicũ a quo nocte peteret tres panes: cum
illi amicꝰ de via veniſſet: et qð ei apponeret

nõ haberet. Si aũt ille rñdeat iã ſe reqᷣeſce⸗
re ⁊ ſeruos ſuos ſecũ:nec debere illiꝰpᷣcibus
inqetare:inſtando ille pulſet ⁊ ꝑſeueret:nec
pulſare territus abſcedat: ſed neceſſitate co
actimineat ſurrecturũ illũ:⁊ ſi nõ ꝓpt᷑ ami/
citiã:certe ꝓpter illiꝰ ipꝛobitatẽ:⁊ daturũ ei
quãtũ voluerit. Quãtos aũt voluerit: Mi⸗
hil plus ille voluit qᷓ; tres. In hac & ſimilitu
dine adiũxit hoꝛtationẽ dñs:et oĩno ſtimu/
lauit nos quęrere:petere:pulſare:donec ac/

cipiamus qð petimꝰ:qð quęrimꝰ:qð pulſa/

mus:vſus exemplo a contrario:ſicut de illo Lud.iS.
iudice qͥ nec deũ timebat: nec hoĩes reuere/
bat᷑:⁊ tamẽ cũ eum quędã vidua interpella
ret quotidie:tedio victus dedit qð nõ bñſi/

cio potuit inuitꝰ. Oñs aũt nr̃ ieſus xpᷣs peti

toꝛ:cũ patre datoꝛ: nõ vtiq; nos tantũ hoꝛ/

taret᷑ vt peteremus:niſi dare vellet.Erube/
ſcat humana pigricia: plus vult ille dare q;

nos accipere. Plꝰ vult ille miſereri:q; nosa
miſeria liberari: ⁊ vtiq; ſi non liberati fueri/

mus:nos miſeri remanebimꝰ. Mam ille qð
nos hoꝛtat᷑: ꝓpter nos hoꝛtat᷑.Euigilemus

⁊ hoꝛtãti credamꝰ: pꝛomittẽti obſequamur
vt ad dantẽ gaudeamꝰ. Foꝛtaſſis em̃ ⁊ no/

bis aliquãdo venit amicus de via ⁊ non in-
uenimus qð ei apponeremus:⁊ neceſſitatẽ

paſſi ſumus:⁊ accepimus ⁊ nobis ⁊ illi. Fie

ri enim nõ poteſt niſi vt aliquis paſſus fue-

rit amicũ aliquid interrogantẽ quod reſpõ/

dere non poſſit: ⁊ tunc ſe inuenit nõ habere

quãdo coactus eſt dare. Venit amicus tibi
de via:id eſt de vita huiꝰ ſęculi:in qua om̃s
velut peregrini tranſeunt: nec vllus quaſi
poſſeſſoꝛ manet: ſed omni homini dicitur:
Refectus tranſi: age iter: da venturo locũ. Ecci.29.
Aut foꝛte de via mala:hoc eſt de vita mala

fatigatus neſcio quis amicus tuus:non in/
ueniens veritatẽ: qua audita ⁊ ꝑcepta beaz
tus fiat: ſed laſſatus in omni cupiditate e

egeſtate ſeculi:venit ad te tanqᷓ; ad chꝛiſtia/

num ⁊ dicit: Redde mihi rationem: Fac me

chꝛiſtiani. Et interrogat foꝛte quod tu per

Sancti Auguſtini de verbis dſi

Humplicitatẽ fidei neſciebas: Et nõ eſt vnde nent em̃ tria hec:ſides:ſpes:charitas.Ma/
ioꝛ aũt hoꝛũ eſt charitas. In illis panibꝰnõ H

reſicias eſurientem: ⁊ te admonitus inueniſ

indigentem: ⁊ cũ vis docere aliquem coge⸗/

ris diſcere. Et dũ erubeſcis eũ qui te inter/
rogauit qð querebat nõ in te inueniens: cõ
pelleris ꝗrere vt merearis inuenire. Et vbi
quęras? Abi:niſi in dñicis libꝛis:? Foꝛtaſſis
qð ille interrogauit: ĩ libꝛo poſitũ eſt: ſᷣ ob/
ſcurũ eſt. Foꝛte dixit hoc aplus in epla ſua.
Sic dixit vt intelligere poſſis: aut intellige
re nõ poſſis:tranſire non ꝑmitteris. Vrget
em̃ introgatoꝛ: ipᷣm paulũ aut petrũ aut ali
quẽ ꝓphetã interrogare non ſineris. Jã em̃

requieſcit familia iſta cum dño ſuo: ⁊ ſeculi

huiꝰ ignoꝛãtia valida eſt:hoc eſt nox media

2 vꝛget amicus eſuriens.Tibi foꝛte ſufficie /

bat ſimplex fides: illi nõ ſufficit: Nũqᷣd de/
ſerẽdus eſt? Nũquid de domo ꝓijciendus:
Ergo ad ipᷣm dñm:ad ipſuʒ cũ qͥ familia re/
qeſcit pulſa oꝛãdo:pete:inſta. Nõ quõ ami
cus ille ĩ ſilitudine poſitꝰ tedio victꝰ: ſurgit
⁊ dabit:are vult: tu pulſãs nõdũ accepi/

ſti:pulſa dare vult. Et qð dare vult differt:

vt ampliꝰ deſideres dilatũ:ne vileſcat ſcito
datũ.Cũ aũt ꝑueneris ad tres panes:hoc ẽ
ad cibum ⁊ intelligentiã trinitatis:habes ⁊
vnde viuas:⁊ vnde paſcas. Nec peregrinũ

venientẽ de via refoꝛmides: ſᷣ excipiẽdo ci/

uẽ domeſticũ facies: nec timeas ne finias.

Nõ panis ille finiet᷑: ᷣ indigẽtiã tuã finiet:
Panis eſt:⁊ panis ẽ:⁊ panis eſt: deꝰ pater:

Ddeus filius: deus ſpũſſanctꝰ. Eternꝰ pater:

coęternꝰ ſiliꝰ:coęternꝰ ſpũſſanctꝰ. Incõmu⸗/
tabilis pater:incõmutabilis filius:incõmu

tabilis ſpũſſanctꝰ. Creatoꝛ:⁊ pater ⁊ filius⁊

ſpũſſanctus. Paſtoꝛ ⁊ vitę datoꝛ: pater ⁊ fi-
lius ⁊ ſpũſſanctꝰ. Cibus ⁊ panis ęternus:et

pater ⁊ ſiliꝰ⁊ ſpũſſanctꝰ. Diſce ⁊ doce: viue
⁊ paſce. Deus qͥ tibi dat:nihil meliꝰ qᷓ; ſe ti/

bi dat. Auare quid aliud quęrebas?: Aut ſi
aliud petas: quid tibi ſufficit:cui deus non

ſufficit? Sed opus eſt vt habeas charitatẽ:
habeas fidẽ: habeas ſpẽ: vt poſſit tibi dul/

ce eẽ qð dat᷑.Et hec ipᷣa tria ſũt:ſides:ſpes:

ccharitas.Et hęc ipa dona dei ſunt.Mã fidẽ

Ro. 12.

PS. 118.

ab ipo accepimꝰ:ſicut deus inquit vnicuiq;
partitus eſt mẽſurã fidei.Et ſpẽ ab ipᷣo acce

pimꝰ cũ dicit᷑: In quo ſpem dediſti mihi.Et

Ro. S.charitatẽ ab ipᷣo accepimꝰ:de qͥ dici᷑: Chari

1. Corl. 13·

tas dei diffuſa eſt in coꝛdibꝰ nr̃is ꝑ ſomſan/
ctũ qͥ datus eſt nobis. Sed hec tria itidem
aliquatulũ diuerſa: ſed oĩa dei dona. Ma/

eſt dictus aliqs panis maioꝛ alijs: ſed ſim/
pliciter petite: et dat tres panes. Ecce alia
tria.Quis eſt veſtrũ a quo petit filius ſuus

panẽ:nũquid lapidẽ poꝛriget ei? Aut qͥs eſt

veſtrũ a quo petit piſcẽ: nunquid ſerpentẽ

poꝛriget ei? Aut a quo petit ouum: nũquid
poꝛriget ei ſcoꝛpionẽ? Si gvos cũ ſitis mali

noſtis bona data dare filijs vr̃is: quãtoma

gis pater veſter de celo dabit bona petenti

bus ſe? Tria & iſta rurſus cõſideremꝰ:ne foꝛ

te ibi ſint illa tria:fides:ſpes:charitas.Aa

ioꝛ aũt hoꝝ eſt charitas. Pone &̊ tria:panẽ:
piſcẽ:ouũ. Maioꝛ hoꝛũ panis. IJdeo panẽ
bene intelligimꝰ in his tribꝰ charitatẽ. Pꝛo
pterea pani lapidẽ oppoſuit:qꝛ duricia con/

traria eſt charitati. Piſcẽ: fidẽ intelligam*

Dixit quidã ſanctus:⁊ nos dicere delectat:

e Piſcis bonus:pia eſt fides. Viuit int fluctꝰ

nec frangit᷑:nec ſoluit᷑ fluctibus. Viuit iter

tẽptatiões tẽpeſtateſq; huiꝰ ſeclłi pia fides.
Sęuit mũdus ⁊ integra eſt. Lantũ ↄtrariũ
fidei ſerpentẽ illum obſerua. In fide em̃ de/
ſpõſata eſt illa:cui dicit᷑ in canticis cantico/

ruʒ: Veni delibano ſponſa:veniens ⁊ per/ Cant.4.

trãſiens ab initio ſidei. Ideo ⁊ deſponſata:
qꝛ ⁊ deſponſatis initiũ fides eſt. Pꝛopterea

deſpõſatę huic dicit apłs:Deſponſaui vos 2. Corl.ii.

vni viro:virginẽ caſtã exhibere xpᷣo.Et ti/
meo ne ſicut ſerpens ſeduxit euam aſtutia

ſua: ſic ⁊ veſtri ſenſus coꝛrumpãat᷑ a caſtita/

te quę eſt in xpᷣo: id eſt ꝗᷓ eſt in fide xpᷣi.ha/
bitare em̃ inqͥt xpᷣm ꝑ fidẽ in coꝛdibus vf̃is.
Diabolus nõ coꝛrũpat fidẽ ne deuoꝛet pi/
ſcẽ. Reſtat ſpes ꝗᷓ quãtũ mihi videt᷑ ouo cõ
parat᷑. Spes em̃ nonduʒzʒ ꝑuenit ad rem:Et
ouũ eſt aliqᷣd: ſed nõdum eſt pullus.Qua/

drupedes & pariũt filios:aues autẽ ſpẽ fili/

oꝛũ.Spes ̊ nos adhuc hoꝛtatur vt pſᷣſentia
cõtemnamꝰ:futura expectemꝰ: ea quę retro
ſunt obliuiſcẽtes:cũ aplo in anterioꝛa exten
damur.Sic em̃ dic̃: VUnũ aũt: quę retro ob/
litus in ea quę ante ſunt extẽtus:ᷣm inten/
tionẽ ſequoꝛ ad palmã ſuꝑnę vocatiõis dei
in xpᷣo ieſu. Nihil ̊ taʒ inimicũ ſpei q; retro
reſpicere:id eſt in eis rebus quę pſᷣterlabun/
tur et trãſeunt ſpem ponere: ſed in his quę
nondũ datę ſunt ſed dandę quãdocũq; nũ-
q́; trãſibunt nõ ſperare. Qñ aũt ſcatet tem-
ptatiõibꝰ mũdus velut pluuia ſodomę ſul/
phurea: metuendũ ẽ exemplũ vxoꝛis loth:

PNPbil. z. Kpglmen

Señ. 19.

eroent
ſt. uſll
go⸗Ale
. les Shecnſi
gelnoͤckl
at out
liunäepe
henctt
ilſtaine
patienn
ls gutenceer
tentn.A
eſpicetest
e gent QAle⸗
Mitnon nid
otenrute⸗
ſtpicae
deaucapan
ſcopginet
ſtindlire
ltbiſogut
Utſtieno e
ſunbus nec
fſanurunh
locpnite
feclsdeb
(ieſcnenen
Ctacbusten⸗
ligaguart
lerößßtsan
eobedc

une Deſßt

töbnsmun
pianistipo
ſtmhioet⸗
Onittpst
erſporreik
Mieinunde
klanenoee⸗
Eelinmnars
mgusel net
imaheme

uzei
amnäigiäne
antiig

4
4

anplu

huitng ,
is hudng
anflusſns
kae ucets
Mguisſapeni
ouum nüguid
Gäſsnii
NGqin
tbonngeten
ſameneſn
Schanng h
eimond
nis. ohi
cetdpe
gdncncen
iintcdlr.
Sardcett
Durinfu⸗
ins Durte

☛S =

,Trinod
itechde
Canncsann
ſerpenicstd .
Neotdehotid
eschbepen
Deiotiuſtut
dibertbin
Uununtfni
rungiticftn
iiteci ri⸗
ncnubst
Eneraoltß

„

In euangelio ſcðm Lucam Sermo XXIX

Retro em̃ reſpexit:⁊ vbi reſpexit ibi reman/

ſit. In ſalẽ ↄuerſa ẽ:vt pꝛudẽtes ↄdiret exẽ/

RBo. 8,

rat: Si aũt qð nõ videmus ſperamus:ꝑ pa

plo. Aplus paulus de hac ſpe ita loquitur:
Spe em̃ ſalui facti ſumꝰ. Spes aũt quę vi/

det᷑:nõ eſt ſpes. Qð em̃ videt quis qͥd ſpe/⸗

tientiã expectamꝰ. Qð em̃ videt quis:quid
ſperat:QOuũ eſt.Eſt ouũ ⁊ nõdũ pullus eſt:
⁊ teſtudine tectum eſt:non videt᷑ qꝛ operit᷑:
cũ patientia expectet᷑:ferueſcat vt viuiſcat.
Intende extendere in anterioꝛa:obliuiſcere

pterita. Quę em̃ vident᷑ tẽpoꝛalia ſunt.Hõ

reſpiciẽtes inqͥt quę vident᷑: ſed quę nõ vi/

2.Corj.4. dent᷑.Quę em̃ vident᷑ tempoꝛalia ſunt:quęæę

aũt non vident᷑ eterna. In illa & quęnõ vi/
dent᷑ extẽde ſpẽ:expecta:ſuſtine: noli retro

reſpicere.Ouo tuo ſcoꝛpiuʒ time. Vide qͥa

de cauda ꝑcutit:quã retro habet. Hon ergo
ſcoꝛpiꝰ ꝑimat ouũ tuũ: mũdus iſte ſpẽ tuã:
vt ita dicã veneno eo rio q̊ retrario. Quã⸗/
ta tibi loquit᷑ mũdus: quãta poſt doꝛſũ ſtre

pit vt retro reſpicias? id eſt vt in rebus pꝛę/

ſentibus nec pᷣſentibꝰ: non em̃ dicẽda ſunt
pᷣſentia nunq; ſtantia: ſpeʒ tuã ponas:⁊ ab
eo qð ꝓmiſit chꝛiſtus et nõdum dedit: ſᷣ qa

fidelis dabit: auertas animũ tuũ ⁊ velis re/
quieſcere in mũdo ꝑeunte. Ideo em̃ de feli
citatibus terrenis amaritudines miſcet: vt

aliqua quęrat᷑ fęlicitas:cuiꝰ dulcedo nõ fal/

lat:⁊ ð ipis amaritudinib?ꝰconat᷑ mũdꝰauer

C

tere ab eo qð intẽdis interioꝛa⁊ retro cõuer
tere.De ipᷣis amaritudinibꝰ:de ipᷣis tribula

tiõibus murmuras ⁊ dicis: Ecce ꝑeunt oia
xpᷣianis tẽpoꝛibꝰ.Quid ſtrepis? Hõ h̊ ꝓmi

ſit mihi deꝰ: qð iſta nõ ꝑibũt: Mõ hoc mihi

ꝓmiſit xpᷣs:eterna ꝓmiſit ęternꝰ:ſi credide
ro ex moꝛtali ſiam eternꝰ: Quid ſtrepis: O
mũde imunde: quid ſtrepis? Quid auerte-

re conaris: Tenere vis periens:: quid face/

res ſi maneres?: Quẽ nõ deciperes dulcis:ſi
amarus alimẽta mẽtiris?: Ego ſi habeo ſpẽ:

ſi teneo ſpem: ouũ meũ non eſt a ſcoꝛpione

Pð.ʒʒ. pcuſſum: Benedicã dño in omni tempoꝛe:

ſemꝑ laus eius ĩ oꝛe meo. Fglix ſit mũdus:

euertat᷑ mũdus:Benedicã dñm qͥ fecit mũ/

dum. Bñdicã ꝓꝛſus.Scõm carnẽ bñ ſit:ſᷣm

carnẽ male ſit: Bñdicã dominũ ĩ omni tꝑe:

ſemꝑ laus eius ĩ oꝛe meo. Nam ſi benedico
quãdo bñ eſt:⁊ blaſphemo quãdo male eſt:

ſuſcepi ſcoꝛpionis aculeũ: cõpunctꝰ reſpexi
Job.i. retro. Qð abſit a nobiſ.Dñs dedit dñs ab⸗
ſtulit:ſicut dño placuit ita factũ ẽ: ſit nomẽ

dñi benedictũ.AManet ciuitas quę nos car/
naliter genuit: Deo gr̃as. Vtinã ⁊ ſpiritali /
ter generet᷑:⁊ nobiſcũ trãſeat ad ęternitatẽ.
Si nõ manet ciuitas quę nos carnaliter ge/
nuit:manet quę nos ſpiritalit᷑ genuit. Edi/ Nẽ.i46.

ficans hieruſalẽ dũs. Nũquid doꝛmitando

edificiũ ſuum ꝑdidit:aut nõ cuſtodiẽdo ho⸗
ſtes admiſit: Niſi dñs cuſtodierit ciuitatẽ: s. 126.
fruſtra vigilat qͥ cuſtodit eam. Et quã ciup/
tatẽ:? Nõ doꝛmit nec doꝛmitabit:qͥ cuſtodit Põ.i20.
iſrł. Quid ẽ iſrł: niſi ſemẽ abꝛaę? Quid ẽ ſe-⸗
men abꝛaę:niſi chꝛiſtus?Et ſemini tuo inqͥt Sax.ʒ.
qð eſt chꝛiſtꝰ. Et nobis quid? Vos aut xpᷣi: 1. Corl.ʒ.
ergo ſemen abꝛac eſtis: ̃m ꝓmiſſionẽ hęen
des. In ſemine tuo inquit benedicent᷑ om̃s Señ.22.
gentes.Ciuitas ſancta:ciuitas fidelis:ciui/
tas ĩ terra ꝑegrina:in celo fundata eſt. O fi-
delis noli coꝛrũpere ſpẽ:noli amittere chari
tatẽ: accinge lumbos tuos: accẽde: pſᷣtende LZud.i2.
lucernas tuas: expecta dñũm quãdo venit
a nuptüs. Quid expaueſcis: qꝛ pereunt re/
gna terrena?:? Ideo cęleſte ꝓmiſſuʒ eſt:ne cũ
terrenis perires. Ha iſta ꝑitura pᷣdicta ſũt:
dicta oino. Mõ em̃ negare poſſumꝰ qð pi-

dictũ ẽ. Dñs tuus queʒ expectas dixit tibi:

Exurget gens cõtra gentẽ:⁊ regnũ adüſus Marci.rʒ.
regnũ.hhabẽt mutatiões regna. Veniet ille
de quo dictũ eſt:Et regni eius nõ erit finis. Ludę.i.
Qui hoc regnis terrenis ꝓmiſerũt:nõ veri/
tate ducti ſunt: ſed adulatiõe mentiti ſunt.
Poeta illoꝝ quidã induxit iouẽ loquẽtem:
⁊ ait de romanis:łhhis ego nec metas rerum ir.ene.i.
nec tempoꝛa pono. Imperiũ ſine fine dedi.
Nõ plane ia reſpondet veritas. Regnũ B;
qð ſine fine dediſti in tra eſt an ĩ celo?: Vtiq;
in terra.Et ſi eẽt in cęlo:Cęlũ ⁊ terra tranſi /
ent.Trãſient quę fecit ipſe:quãto citius qð
cõdidit romulus? Foꝛte ſi vellemus hinc ex
agitare virgiliũ ⁊ inſultare quare h̊ dixerit:
in parte tolleret nos⁊ diceret nobis:Et eg
ſcio. Si quid facerẽ qui romanis verba ven
debam:niſi hac adulatõne aliquid ꝓmitte/
rem qð falſuzʒ erat:? Et tñ in hoc cautus fui:
quãdo dixi: Imperiũ ſine ſine dedi: Jouem
ipſoꝝ induxi qui hoc diceret: Mon ex ꝑſona
mea dixerim falſa: ſed ioui impoſui falſita,-
tis ꝑſonã. Sicut deꝰ falſus erat: ita mẽdax
vates erat. Mã vultis noſſe qꝛ iſta nouerãaz
Alio loco qñ non iouẽ lapidẽ induxi loquẽ/
tem:ſed ex ꝑſona mea locutꝰ ſum: dixi. Mõ
res romanę perituraq; regna? Videte quia
dixi peritura regna. Dixit peritura regna:

San cti Auguſtini de verbis domini

nõ tacuit peritura. Veritate nõ tacuit:ſem/

per manſura adulatiõe ꝓmiſit.Mõ ergo de
ficiamus frẽs:finis erit terrenis omibus re/
gnis. Nũc ſi finis eſt:deus videt. Foꝛte em̃
nondũ eſt: ⁊ infirmitate quadã vel miſcoia
vel miſeria hoc optamus vt nõduʒ ſit:nun/

quid tamẽ ideo nõ erit: Figite ſpem in deũ:

gterna ↄcupiſcite:ęterna expectate.Chꝛiſtia
ni eſtis frẽs: xpᷣiani ſumus. Mõ ad delitias
xyᷣus in carnẽ deſcendit: toleremus potius
pᷣſentia q; diligamus: aduerſoꝛũ manifeſta
eſt ꝑnities: ꝓſperoꝝ falſa blandities. Ti/
me mare: ⁊ quãdo mollicies ẽ. Omnino nõ
fruſtra audiamus: Surſuʒ coꝛ. Quid poni/
mus coꝛ in terra: cũ videamus quia euertit᷑
terra: Hos nõ poſſumꝰ niſi exhoꝛtari vos:

vt habeatis qð dicatis:⁊ qð ꝓ ſpe veſtra re
ſpondeatis inſultatoꝛibꝰ ⁊ blaſphematoꝛi/

bus nominis xpᷣiani. NHemo vos murmurã/
do auertat ab expectatiõe futuroꝛũ. Om̃es
qui ꝓpter iſtas aduerſitates blaſphemant
xpᷣm verũ: cauda ſcoꝛpionis ſunt.Nos ouũ
nr̃m ſub alis illius gallineæe ponamns euãge

Matth.25. liceę gallinę: quę clamat:hieruſalẽ:hieruſa/⸗

lem illi falſę ⁊ ꝑditę:quotiẽs volui colligere
filios tuos tanqᷓ; gallina pullos ſuos:⁊ no/

luiſti? Hõ nobis dicat᷑: qͥtiẽs volui ⁊ nolui-

ſti. Illa em̃ gallina diuina ſapientia eſt: ſed
aſſumpſit carnẽ vt pullis ↄgrueret. Videte
gallinã hiſpidã plumis: dimiſſis alis:voce
fracta et quaſſa ⁊ laſſa ⁊ languida cõgruere

paruulis ſuis.Ouũ & noſtrũ:id eſt ſpem no

O ſtrã ſub alis illius galling ponamus.Aiad/
uertitis foꝛte: quõ gallina cõcidat ſcoꝛpio/
nẽ. Vtinã & ⁊ iſtos blaſphemantes:in terra
reptãtes:de cauernis ꝓdeũtes ⁊ male pun-/
gẽtes: illa gallina ↄcidat ⁊ deuoꝛet:in coꝛpꝰ
ſuũ traijciat ⁊ in ouũ vtat.Mõ iraſcant᷑: cõ/

QAÆWn

moti videmur: ᷣ maledicta maledictis non
1.Cor.ꝗ.ᷣꝓreddimꝰ. Aaledicimur ⁊ benedicimꝰ:blaſ⸗

phemati depcamur. Sed nõ dicat de roma:
dictũ eſt de meo. Sʒ taceat de roma: quaſi
ego ĩſultoꝛ ſim ⁊ nõ potiꝰ dñi depᷣcatoꝛ:⁊ ve

ſter qualiſcũq; exhoꝛtatoꝛ.Abſit a me vt in/

ſultẽ. Auertat deus a coꝛde meo ⁊ a doloꝛe
ↄſciẽtie meę. Ibi multos frẽs nõ habuimꝰ⸗
Nõ adhuc habemꝰ: Poꝛtio ꝑegrinãtis hie
ruſalẽ ciuitatis:nõ ibi magna deget:nõ ibi
tẽpoꝛalia ꝑtulit: ſᷣ ęterna nõ ꝑdidit?: Quid
ergo dico cũ de illa nõ taceo: niſi qꝛ falſũ eſt
qð dicũt ð xpᷣo nr̃o:ꝙ ipſe romã ꝑdiderit:ꝙ
dij lapidei tuebãt᷑ lignei: Adde pᷣciũ aerei:

adde plus argentei ⁊ aurei. IJdola gentium No. 11.

argentũ ⁊ aurũ. Mõ dixit lapides: nõ dixit
lignũ:nõ dixit teſta:ſᷣ qð ꝓ magno habent
aurũ ⁊ argentũ. Tamẽ ipᷣm aurũ ⁊ argentũ
oculos habẽt ⁊ non vident. Deus aureus ⁊

deus ligneus ad pᷣciũ diſpares ſunt:⁊ habe/

re oculos ⁊ nõ videre frẽs poſſũt.Ecce qua/
libus docti homĩes romã cuſtodibꝰ cõmiſe/
rũt:habẽtibus oculos ⁊ nõ vidẽtibus. Aut
ſi romã ſeruare potuerũt:quare ipſi añ peri⸗/

erũt: Inquiũt tunc perit roma. Tamẽ ꝑie-

runt:? MHõ inquiũt ipſi perierũt: ſᷣ ſimulacra
eoꝝ. Quõ ergo cuſtodirẽt tecta vr̃a:qui nõ
potuer̃t cuſtodire ſimulacra ſua? Alexãdria
olim tales deoſ ꝑdidit. Cõſtantinopolis ex
quo ↄdita ẽ ĩ magnã ciuitatẽ: qm̃ a chꝛiſtia/
no imꝑatoꝛe cõdita eſt:olim deos ipſos fal⸗
ſos ꝑdidit:et tamẽ creuit et creſcit ⁊ manet.

5 7 *

. ꝗqꝛ B dicimus: ęternitatẽ ꝓmittimus. Car⸗

thago ĩ nomie chꝛiſti manet:⁊ olim euerſa ẽ
a ſceleſtis: qͥa nõ fuit celeſtis:ſed terreſtris.

Et illud qð dicũt nõ eſt verũ:quia dijs ꝑdi⸗/

tis roma capta eſt:afflicta eſt. ꝛoꝛſus non
eſt verũ: ante ſimulacra ipſa euerſa ſunt: et
ſic victi ſunt gothi cũ rhadagaiſo. Mremẽ/
tote fratres: memẽtote:nõ eſt longũ: pauci
anni ſunt:recoꝛdamini. Euerſis in vꝛbe ro/
ma oibꝰſimulacris:rhadagaiſus rex gotho/

De ciui.

rũ cum magno exercitu multo numeroſioꝛe

qᷓ; halaricus fuit:venit.Paganꝰ homo erat
rhadagaiſus:ſacrificabat qͥtidie. Hũciabat᷑

vbiq; ꝙ ſacriſicijs non deſiſteret rhadagai/

ſus. Lũc oẽs iſti:Ecce nos non ſacriſicamꝰ:
ille ſacriſicat:vinci ha bemꝰa ſacriſicante:qͥ

bus nõ licet ſacriſicare.Deus oſtendens da

nõ in iſtis ſacrificijsg eſt ipᷣa tẽpoꝛalis ſalus:
ipſa regna terrena: victꝰ ẽ rhadagaiſus ad/
iuuante dño miro mõ. Poſtea venerũt go⸗
thi nõ ſacrificãtes:et ſi fide chꝛiſtiana nõ ca/

tholici:tamẽ idolis inimici venerũt: idolis

aduerſantes ⁊ ipſi cęperũt. Vicerũt de ido

lis ᷣſumẽtes: ⁊ ꝑdita idola adhuc quęren.
tes:⁊ ꝑditos adhuc ſacrifſicare cupiẽtes:ſed

ibi erãat ⁊ nfr̃i ⁊ afflicti ſunt:ſed nouerãt dice⸗/

re: Bñdicã dñm in omni tꝑe. Afflicti ſunt ĩ s.33.

regno terreno:ſᷣ regnũ celoꝝ nõ ꝑdiderunt:
imo ad illud capeſſendũ exercitatiõe tribu⸗
lationũ melioꝛes effecti ſunt. Et ſi in tribu/
latiõibꝰ nõ blaſphemauerũt: tanqᷓ; integra

vaſa de foꝛnace exierũt: ⁊ dñica bñdictione

repleti ſũt. Iſti autẽ blaſphematoꝛes:terre⸗

3
leclites
ntqritn
(ſint'n
to⸗Gbiren
gintepot
nreſop’
copos t
cgrvantkin

ei geinlrt⸗

eüpken

ſeaguae
beincat
t. Nedice
colitedeni
ocleansru
ſus:apuste
lletammena
Dinchiti.
lotus. Teca

un honllin /

bmnicies
uunsnnri⸗
ſing r
bolitcfuer⸗
hgecin
Anteguis⸗
icsſendle
Mianscn

„

1 Cunte

Cnceghi
lliz Cat
nhbftn ſlu

tantnn

emnhite

gninen
Mdesö
mngnohzen
Mütmgeni
Dalganelg
eſunrehddn
Wi Cregen,
ſhibinſe
arbrs du
miltihen,
ma Tmehe⸗
mußfmglor
auxinquit
lun Aerick
kanminhglee
agüachitu
ndeosſpſoſi⸗
tarſattnnn.
Rontiligund
mininus a⸗
mtolinaucte

zigtudisdi
citoisnen
ſanafund
Kgla enn
klongi⸗eud
Verſisinthen⸗
iſustagob
Molumnit
Prfiin
ſtan buegl
6nrlaian:
1e1ociianel,
õ
ipus ſii⸗
ititiunl
oErutneito
ettiftuunic,
innninii
1 Nri rih
Gntuiſlii
uruhiti
ſean⸗
is
rentahe hn

fſIſpem ponẽtes:cum iſta velint nolint ꝑdide

In euangelio ſcðm Lucam Sermo XXX

na ſectãtes:terrena deſiderates: in terrenis res em̃ atq; doctioꝛes tũc phariſeivocabãt᷑.
Baptiſmo chꝛiſti abluti nõ erant:in chꝛiſtũ
filiũ dei vnigenitũ qͥ inter illos ambulabat
⁊ ab eis nõ agnoſcebat᷑:nõdum crediderãt.
Quõ eis dicit: DHate elemoſynã: et ecce oĩa
mũda ſunt vobis: Si audirent illũ phariſęi
⁊ darẽt elemoſynas: iã ſᷣm verbũ eius mũ/
da illis eſſent oĩa: quid opus erat vt crede-
rent ĩ eo? Si aũt mũdari nõ poſſint:niſi cre/
dentes in euʒ qui ſide mũdat coꝛ:qͥd eſt da/
te elemoſynas ⁊ ecce oia mũda ſunt vobis?
Attẽdamꝰ:⁊ foꝛte ipᷣe exponit.Cũ hęc dixiſ/
ſet:ſine dubio cogitauerũt illi qui dabãt ele
moſynas. Et quõ dabant? Omnia ſua deci
mabant:de omnibꝰ fructibus ſuis decimaʒ

wFiint:quid tenebunt: vbi remanebunt: Fo/
ris: intꝰ nihil: inanis arca: inanioꝛ cõſcien/⸗
tia: Vbi requies:? Vbi ſalꝰ: bi ſpes? Ve⸗/
niant ergo deſinãt blaſphemare:diſcãt ado
rare: ſcoꝛpij pungẽtes a gallina comedant᷑:
in coꝛpus traijcientis conuertant᷑: in terra

eiixerceant᷑: in cxlo coꝛonent᷑.

¶ Deeo qð ſcriptũ eſt in euangelio
ßm eũdem: Nũc vos phariſei qð fo
ris eſt parapſidis lauatis ⁊c. Ser/
Naiſtis ſanctũ euãgeliũ: quõ dñs
ieſus i eo qð phariſęis dicebat:ſuoſ

partẽ detrahebãt ⁊ ipſam dabãt. Mõ facile
vytiq; diſciplos cõmonebat:ne i coꝛi⸗ hoc ſfacit aliquis chꝛiſtianus.Ecce qð facie/⸗
poꝛis muͤarane putarẽt eſſe iuſticiãO. Omi bant iudei:Mõ triticũ ſuũ: ſed oleũ ⁊ vinũ:
die em̃ phariſei anteqᷓ; pꝛanderẽt abluerunt neq; hoc ſolum:ſed etiã⁊ res cõtemptibiles
ſeaqua: q̃ſi quotidiana lauatio poſſit coꝛ-/ ꝓpter ſceptũ dei:ciminũ: rutã:mẽtã ⁊ ane
dis eẽ mũdatio. Deniq; q̃les tales eẽnt oſtẽ tum totũ decimabãt:id eſt decimã partẽ de
dit. Ille dicebat qui videbat: nõ em̃ facies trahebant et elemoſynã dabãt.Credo ergo
eoꝛũ:ſed etiã interioꝛa cernebat. Deniq; vt qꝛ reuocauerũt ad ſe ⁊ putauerũt dñm xpᷣm
poc ſciatis: ille phariſęus cui reſpõdit chꝛi/ inaniter loqui:quaſi eis qui nõ facerent ele-
ſtus: apud ſeipſũ cogitauit voce nõ ſonuit: moſynas:cũ ipſi ſcirent oꝑa ſua:qð ⁊ minu/
⁊ille tamen audiuit. Apud ſe em̃ repßhendit tiſſima ⁊ ↄtẽptibilia fructuũ ſuoꝛũ decima/
dñum chꝛiſtũ: qꝛ ſic venit ad cõuiuiũ eius nõ bant et elemoſynas dabant: irriſerũt illum
lotus. Ille cogitabat:hic audiebat:ideo re apud ſe talia dicentẽ:quaſi omnibꝰqͥ elemo
Zucl.iI. ſpondebat.Quid & reſpondit: Nũuc vos ſynas nõ facerẽt.hhoc dñes ſciẽs:ↄtinuo ſub
phariſęi qð foꝛis eſt parapſidis la / iũxit: Uerũtñ ve vobis ſcribe ⁊ pha G
uatis:intus aũt pleni eſtis dolo et riſęi qui decimatis mẽta: ciminu
rapina.O venire ad pꝛandiũ: quõ peꝑcit rut᷑a ⁊ ome olus. Vt ſciati:noui elemo
homi a q̃fuerat iuitatꝰ? AM agis obiurgan ſynas veſtras.Certe iſtę ſunt elemoſynę ve
do pepercit vt coꝛrecto in iudicio parceret. ſtrę:iſte ſunt decimę: etiã minuta quęq; ⁊ cõ
Deinde quid oſtẽdit nobis:Quia ⁊ baptiſ/ temptibilia fructuũ veſtroꝝ decimatis: et
mũ qð ſemel adhibet᷑:ꝑ fidẽ mũdat. Fides relinquitig grauioꝛa legis iudiciũ
auüt intus eſt nõ foꝛis. Vnde dicit᷑ ⁊ legitu ⁊ charitatẽ.Attendite. Reliquiſtis iudi/
Actj.IS. in actibus aploꝝ: Fide mũdans coꝛda eo/ ciũ ⁊ charitateʒ:⁊ decimatis olera.Mõ eſt h
rũ. Et aplus petrus in epla ſua ita loquit᷑: facere elemoſynã. Et hec inquit opoꝛtet
i1. Netri. ʒ. Sic inquit ⁊ vobis dedit ſimilitudinẽ de ar facere:⁊ illa nõ omit᷑tere.Quę facere:
ca noe:quõ octo animę faluę factę ſunt perr Judiciũ ⁊ charitatẽ: iuſticiã ⁊ miſericoꝛdiã:
aquaʒ. Et adiunxit:Sic ⁊ vos ſimili foꝛma ⁊illa ñ omittere. Facite illa:ſᷣ iſta ſᷣponite.
baptiſma ſaluos faciet:nõ carnis depoſitio Sʒ hec ita ſunt:quid ẽ qð illis dixit: Facite
ſoꝛdiũ: vᷣ ↄſcię bonę introgatio in deũ.hãc elemoſynas:⁊ ecce omnia mũda ſũt vobis:?
ccõſcientię bonę interrogationẽ phariſęi cõoj· Quid eſt: facite elemoſynã? Facite miſeri-
temnebãt: æ qð erat foꝛis lauabant:intꝰ in / coꝛdiã. Quid eſt:facite miſericoꝛdiã? Si in/⸗
quinatiſſimi ꝑmanebãt.Et quid eis ait po/ telligis a te incipe.Quõ enim es miſericoꝛs
ſtea: Uerũtamẽ date elemoſynã: et alteri:ſi crudelis ſis tibi?Dhate elemoſynã ⁊
ecce oĩia mũda ſunt vobis.Laudata oia mũda ſunt vobis. Facite verã elemoſy/
eſt elemoſyna:facite ⁊ ꝓbate:Sʒ pauliſper nã.Quid ẽ elemoſyna? Miſericoꝛdia. Au
attẽdite qð phariſęis dictũ ẽ. Phariſei iſti di ſcripturã: Miſerere aię tuę placens deo.? cci.3o
iudei erant:quaſi egregij iudęoꝝ. Nobilio⸗ Fac elemoſynã: miſerere aię tug places ded

Baeancti Augnſtini verbis domini

Mẽdicat a te aia tua:redi ad ↄſcientiã tu?ö.

Quicũq; male viuis:quicũq; infideliter vi⸗

uis:redi ad cõſcientiã: ⁊ ibi inuenis mendi/

cantẽ animã tuã:inuenis ęgentem:inuenis
pauperẽ: inuenis erũnoſam: inuenis foꝛte
nec ęgentẽ:ſed ęgeſtate obmuteſcentẽ. MNaʒ

ſi mendicat: eſurit iuſticiã. Quãdo inuene/

ris animã tuã taleʒ: intus in coꝛde tuo ſunt
illa: Fac pus elemoſynã:da illi panẽ. Quẽ

panem?: Si phariſeus interrogaret: diceret

illi dñs: Fac elemoſynã cũ anima tua. hHoc

em̃ illi dixit:ſed ille nõ ĩtellexit: quãdo illis

enarrauit elemoſynas quas faciebãt: ⁊ pu/
tabãt latere chꝛiſtũ: ⁊ ait illis: Moui qͥd faci

tis: decimatl mentã ⁊ anetũ: ciminũ? rutã:
Sʒ ego alias elemoſynas loquoꝛ: Cõtẽnit
iudicium ⁊ charitatẽ. In iudicio ⁊ charitate

fac elemoſynã cũ anima tua.Quid eſt iudi/

ciũ: Reſpice ⁊ inueni:diſplice tibi:ꝓnuncia
Matthᷣ.22. in te. Et quid eſt charitas: Dilige dominũ

in toto coꝛde tuo:tota anima tua:tota mẽte
tua:Dilige ꝓximũ tanq; teipᷣm:⁊ feciſti mi/
ſericoꝛdiã pᷣus cũ aia tua: in cõſcientia tua.

Hhanc autẽ elemoſynã ſi ſᷣtermittis:de quã/⸗

to vis dona: quãtum vis retrahe de fructi/

bus tuis:non decimas ſed dimidias.Nouẽ
partes da:et vnã mihi dimitte. Hihil facis
quãdo tecũ non facis:et tecũ pauꝑ es. Ani⸗/

ma tua veſcat᷑ ne fame pereat. Da illi panẽ.
Auẽ paneʒ inquit: Ipſe tecũ loquit᷑. Tu ſi
augdires et intelligeres ⁊ crederes dominũ:

ob.s. ipſe tibi diceret: Ego ſum panis viuus: qui
deſcendi de celo. Mõne iſtũ panẽ pꝛimũ da⸗/

res animę tuę:⁊ faceres cuz illa elemoſynã:

Si ergo credis facere debes:vt pᷣus paſcas
animã tuã. Crede in chꝛiſtũ ⁊ mũdabunt᷑ ꝗ
intus ſunt:⁊ quę foꝛis ſunt mũda erunt.Cõ

uerſi ad dominũ deũ patrem omnipotentẽ

puro coꝛde: ⁊ quãtum põt paruitas noſtra:
maximas atq; veras gratias agamꝰ: pᷣcan/

tes toto animo ſingularẽ manſuetudinẽ eiꝰ

vt pᷣces noſtras in beneplacito ſuo exaudire

dignet᷑:inimicũ quoq; a nr̃is actibꝰ⁊ cogita

tionibus ſua virtute expellat:nobis multi⸗
plicet fidẽ: mentẽ gubernet: ſ piritales cogi/
tationes cõcedat ⁊ ad beatitudinẽ ſuã ꝑdu/

chꝛiſtũ filiũ ſuum.

[Derj e .
niũ fructũ nõ afferebat:⁊ de mulie/
re quę decẽ ⁊ octo annos habebat

in infirmitate: In euagelio 'm eun

dem. Sermo/

arboꝛe figulnea aueper trien

ere ꝗᷓ decẽ ⁊ octo ãnos habebat ĩ in/

Earboꝛe ſiculnea ꝗᷓ trienniũ habe/A
bat ⁊ fructũ nõ afferebat: ⁊ de muli Lud.aʒ.

firmitate: qð dñs donauerit audite. Arboꝛ

ficulnea genus humanũ eſt. Trienniũ autẽ
tria ſunt tẽpoꝛa:vnũ ante legem:alterũ ſub

lege:tertiũ ſub gratia. Mõ eſt aũt impoꝛtu/
nũ:vt arboꝛ ficulnea intelligat᷑ genus hũa/

nũ. Pꝛimꝰ em̃ homo quãdo peccauit:folijs SGeñ..

ficulneis pudenda velauit. hHeęc velauit vñ
nati ſumꝰ mẽbꝛa. QAuę em̃ ante peccatũ fue
rãt gloꝛiãda: poſt peccatũ pudenda ſunt fa

cta. Heniq; antea nudi erãt:⁊ non cõfunde/
bant᷑.Mõ em̃ erat vnde erubeſcerẽt:qñ pec/
catũ non pceſſerat:nec poterant de ſui ccea,

toꝛis oꝑibus erubeſcere:qꝛ oꝑibus ſui crea⸗
toꝛis bonis nullũ adhuc malũ opus ſuum

miſcuerãt. Nondũ em̃ mãducauerant de li

gno ſcientię boni ⁊ mali:vnde mãducare ꝓ/
hibiti erant. Poſtea ergo qᷓ; mãducauerũt

⁊ peccauerũt: natũ ẽ de illis genus hũanũ:
id eſt homo de homie:obnoxius de debito⸗

re:moꝛtalis ð moꝛtali:peccatoꝛ de peccato⸗

re. Hos & appellat in hac arboꝛe qui ꝑ. omne

tempꝰfructũ dare noluerũt:⁊ ꝓpter hoc im⸗
minebat ſecuris radicibꝰ arboꝛis infructuo/
ſe. Intercedit colonus:differt᷑ ſupliciuʒ: vt
adhibeat᷑ auxiliũ. Qui aũt intercedit colo/

nus ẽ omnis ſanctus:qui intra eccleſiã oꝛat
ꝓ eis qui ſunt extra eccleſiã. Et quid oꝛat⸗
Djñe dimitte illã ⁊ hoc anno:id eſt tempoꝛe
iſto ſub gratia: parce peccatoꝛibꝰ: parce in-

fidelibꝰ: parce ſterilibꝰ: parce infructuoſis.
Circũfodio eã ⁊ adhibeo cophinũ ſtercoꝛis

Si fecerit fructũ bñ: ſinautẽ minꝰ: venies ?
amputabis eã. Venies:qñ: In iudicio ve

nies:qñ venturꝰes iudicare viuos ⁊ moꝛtu⸗

02. Interim mõo parcit᷑. Quid eſt aut foſſa:

quid ẽ circũfodere:niſi humilitatẽ: penitẽ/

tiã et patientiã docere? Foſſa em̃ hũilis ra

ẽ.Cophinũ ſtercoꝛis:i bono intellige:Soꝛ/

des ſunt:ſed fructũ dant. Soꝛdes cultoꝛis:
doloꝛ ẽ peccatoꝛis. Qui agũt pęnitentiã in
ſoꝛdibꝰ agũt: ſi tñ intelligãt ⁊ veracit agũt.

Huic & arboꝛi dicit᷑: Agite p
pinãbit em̃ regnũ clor.
er decẽ et octo annos habẽs in infirmitate?:

Sex dieb de pfeeit oꝑa ſua.Ter ſeni:decẽ
⁊octo faciũt.Qð & ſignificauit trienniũ in
arboꝛe:hoc decẽ ⁊ octo anni in illa muliere.

Curua erat ⁊ ſurſũ aſpicere nõ potuit:quia
ſurſũ coꝛ:ſine cauſa audiebat.Sed erexit eẽ

“”ð“ü

itẽtiã: aſpꝛo / Wanb. 5.
uid illa muli⸗/G

.

Oio. en
tdiestu
hoe i⸗
9. iuſtu⸗ H
honiigo⸗
ens. hoMha
ogemnineohl
Poönepti
Hineserit

ſttes:honm
uſgedſten
g: erurg
goſ ut
glo Sen
ipearee⸗
unn
6,edagü
ton enäſſen
Plengekkbon
uldei
ſadiuinabi
ucuset:
Pphereilo
Neconüae
zin eynn Gj:
(inentiſun
lep ppbern
nacedast⸗
Numnxen⸗
Upeelusc
Uſchiuelit
fagelenede
lgoſuſpit
llgimih u
ſlloveg⸗
Sakppen
idicis
Dienncanen

arperbäſ
mointde
lusfmncame
lenitinat⸗
ſtnn 3
füngeia
ehinn
Lafinnan
l fninin
n rebimne
cede

ſanpone⸗

In euangelio ſcõᷣm Lucam Sermo XNXXI

dennübegn HW 1
nrtdenllen B dñs. Eſt ergo ſpes:ſed filijs.Quouſq; veni illi inſultauerũt:⁊ tamẽ illi irriſerunt: tamææę
behnin at dies iudicij: multũ ſibi dat hõ. Et qᷣd eſt illi te occiſo quaſi victoꝛes diſceſſerũt.Ecce
ucſte Abe hõ? Juſtus hõ: magnũ aliquid eſt hõö. Sed in ſepulcro iaces: Exurge dñe:non ſualeat

Limminf Pss. s. tñ iuſtus hõ: gra dei iuſtus ẽ hõ. Nã qͥd eſt hõ.Hõ pᷣualeat impius inimicꝰ:nõ ſualear
Emealwniſ hPo: niſi qð memoꝛ es eius? Vis videre qͥd ẽ ceæcus iudę.Cũ em̃ cruciſigereris:hualuiſſe
teitinpag Ws. 115. hö⸗? Ois hõ mẽdax. Cantauimꝰ: Exurge do ſibi viſus eſt iudeus cecus. Exurge dñe:nõ

Agang hi, Ns.9.mine:nõ ſualeat hõ.Quid ẽ nõ ᷣualet hö hualeat hõ. SFactũ eſt:oĩno factũ eſt:Er qᷣd C.
etctltſeliseak Nõne apli erãt hoĩes? Nõne martyꝛes ho/ reſtat:niſivt iudicent᷑ gentes ĩ ↄſpectu tuoaz
beeyelnirni mines erãt? Jpᷣe dñs ieſus deus eſſe nõ de· Reſurrexit em̃ ſicut noſtis:aſcendit in ceęlũ:
nepaeniſte ſiſtẽs: homo eſſe dignatꝰ ẽ.Quid eſt S:Ex/ inde venturꝰ eſt iudicare viuos ⁊ moꝛtuos.
tanckſunttt urge dñe:nõ ᷣualeat hõ:Si oĩis homo mẽ/ Eia arboꝛ infructuoſa:nõ derideas qꝛ par /
noncöfunse⸗ Qdax: exurge vᷣitas: nõ ᷣualeat falſitas.hõ citur tibi: dilata eſt ſecuris: noli eſſe ſecura:
Ntirginen ergo ſi vult eſſe aliqͥd boni:nõ ſit de ſuo pꝛso veniet ⁊ amputaberis. Crede qꝛ venturus

Nuntdeſlg

W Si verax eẽ voluerit: de deo nõ de ſuo erit. pulus toto oꝛbe terraꝝ aliquãdo non erat.
güonslun Exurge ̊ dñe nõ ᷣualeat hõ.Tantũ valuit In ꝓphetia legebat᷑: in terra nõ videbat:
umnde 1. Wetri.5. Mẽdaciũ ante diluuiũ: vt poſt diluuiũ octo modo autẽ⸗ legit᷑ ⁊ videt᷑. Jpa ecclia ſic eff·
RZHZZ rreumãſiſſent hoĩes. Per ipſos tra rurſus in completa. Mon ei dictũ eſt: Vide ſilia ⁊ au/ 1o5.
- pleta eſt homibꝰ mẽdacibꝰ: ⁊ electus eſt po di: ſed audi et vide. Audi pꝛędicta: vide cõ/ · 4 4.
gunsbünd: pulꝰdei: Sacta ſunt miracula multa: pꝛoga/ꝰ pleta. Quõ ergo fratres chariſſimi non erat
lsdedchic ta diuina bñſicia: Ad terram ꝓmiſſiõis per / chꝛiſtus natus de virgine? Pꝛomiſſus eſt:⁊
—ʒ ductus eſt: ab ęgyptioꝛũ ſeruitute liberat: natus eſt. Hõ fecerat miracula: ꝓmiſſa ſũt
Nergugonne ꝓphetei illo excitati ſunt: Templũ accepit: ⁊ fecit. HNõdum erat paſſus:ꝓmiſſum eſtet
RK ſacerdotiũ accepit: vnctionẽ accepit: legem factũ eſt. Mõ reſurrexerat:pᷣdictũ ẽ ⁊ imple/
Pasfng Ps. 17. Accepit: Sʒ de ipſo poſtea dictũ ẽ: Filij ali · tũ eſt.Nomẽ eius ꝑ totũ mũdũ nõ erat:pꝛe
eeni mẽtiti ſunt mihi. Ad extremũ miſſus eſt dictũ eſt ⁊ impletũ ẽ. Idola deleta et fracta
niniglhn ill hetas añ ꝓmiſſꝰ:Nõ pᷣualeat hö: nõ erãt:pᷣdictũ eſt ⁊ impletũ eſt.hHęretici im
Gtenctuch⸗ ille p ꝓphetas añ ꝓmiſſ?: Hõ pua eat hö: nõ erãt: pdictũ eſt ⁊ impletũ eſt.Heęretici im
tcclit vel qꝛ deus factꝰ eſt hõ: ſed etiã ipſe faciens pugnãtes eccleſiã nõ erant:pᷣdictũ eſt ⁊D im /·
rniet diuina ↄtemptus eſt: pᷣſtans tã multa bñſ/ pletũ eſt. Sic et dies iudicij nondũ eſt:ſᷣ qa
. mee cia pꝛẽſus eſt:flagellatẽ:ſuſpẽſus eſt. huc hdictus ẽ: implebit᷑.An fieri põt vt qᷣ in tã/⸗
el et uſq; pᷣualuit hõ dei filiũ pꝛendere: dei filiuy tis verax aparuit: de die iudicij mẽdax ſit:
nonb fla gellare:dei filiũ ſpinis coꝛonare: dei filůũñ Pꝛomiſſoꝝ ſuoꝝ nobis chirographũ feccit.
wilae ligno ſuſpẽdere. Tantũ ſᷣualuit hõ.Sed qͥ Mõ debendo ſed ꝓmittẽdo debitoꝛẽ ſe dee·
niſin uſq;: niſi quſq; de ligno depoſitꝰ:poſitꝰ ẽ in fecit:id eſt nõ mutuo accipiẽdo. MNõ poſſu/
Kun at⸗ ſepulcro: Si ibi remãſiſſet:ve hõ ſᷣualuiſſʒK. mꝰ gei dicere: Redde qð accepiſti: Qm̃ qͥs Ro.ii.
ulnn Sed ꝓpheta iſte etiã ipᷣm dñm ieſum allo⸗ poꝛ dedit illi ⁊ retribuet᷑ ei? Non poſſumus
nnin quit᷑ dicẽs: Exurge dñe:nõ pᷣualeat homo. dicere: Redde qð accepiſti:ſᷣ plane dicimꝰ:
uitciͤſr Diñe in carne venire dignatꝰ*: verbũ caro fa Redde qð ꝓmiſiſti. Inde nãq; eſt qð aude
ninnſn ctus: verbũ ſuꝑ nos: caro inter nos: verbũ mus dicere qͥtidie: Adueniat regnũ tuũ:vt Matth.s.
SS caro int᷑ deũ ⁊ hominẽ:virginẽ vnde naſce adueniẽte regno eius ⁊ nos cũ illo regnemꝰ
Gnrliran reris ſᷣm carnẽ elegiſti:virginẽ cõcipiendus Qð nobis ĩ his verbis ꝓmiſſum eſt: Tunc
Sollzalan inueniſti:natꝰ virginẽ reliquiſti:ſᷣ nõ agno/ diczã illis: Venite bñdicti patris mei:ꝑcipi/ Matth. 25.
uggung ſcebaris. Aparebas et latebas. Aparebat te regnũ qð vobis paratũ ẽ ab oꝛigine mũ/ ð
inmntln⸗ infirmitas:latebat poteſtaſ.hoc totũ facũ di.Sʒ plane:ſi fecerimꝰqð ibi ſequit᷑: Eſuri
giinün eſt vt ſanguinẽ funderes:qð eſt pᷣciuʒ nmm. ui em̃ ⁊ dediſtis mihi mãducare ⁊c. Pꝛomi/
ulſ Feciſti miracula tanta:valitudinibꝰ ęgroto ſit patribꝰ nr̃is:ſ cautionẽ fecit quã legere/⸗
gninfcniin⸗. rũ ſanitatẽ tribuiſti: bñficia multa pᷣſtitiſſi mus ⁊ nos. Si faciat nobiſcũ rationẽ qͥ di/
2 Laſcin ⁊ recepiſti mala ꝓ bonis. Inſultatũ eſt tibi: gnatꝰẽ facere cautionẽ: ⁊ dicat legite debi⸗
ui mennüin pependiſti in ligno: agitatuʒz eſt ante te ca- ta mea: hoc eſt debita ꝓmiſſionũ meaꝝ ⁊ cõ
nin nlin Matth. 27. Put ab impijs ⁊ dictũ eſt: Si filiꝰ dei es de/ pPutate ꝗᷓ reddidi:cõputate etiã quę debeo:
höennge ſcende de cruce. Ita ne tu ꝑdideras poten- eæcce q; multa reddidi: modicũ eſt qð debeo.
.Sdn tia: an potiꝰ demõſtrabas patientiã? Et t· Pꝛo modico qð reſtat: infidelẽ me ꝓmiſſoꝛẽ

pꝛio. Si em̃ de ſuo eſſevoluerit:mẽdax erit.

+ .-

eſt. Iſta oĩa ꝗᷓ vides nõ erãt: Chꝛiſtianꝰ po/

f 3

Ludq *I3.

* TRNMM “ ” .
4 .
„ “

Saancti Auguſtini verbis domini

eſſe putabitis? Quid rũdemꝰ ʒ maniteſtiſſi
mã veritatẽ? Ergo qͥ ſterilis eſt agat pęnitẽ/
tiã: ⁊ faciat fructũ dignũ pęnitẽtię.Qui cur
uus ẽ vt terrã intueat᷑:trena fęlicitate lętet᷑:

iſtã ſolã putat eſſe vitã beata vbi beateſſe
poſſit: aliã nõ credit: Quicũq; tã curuus ẽ
erigat᷑:ſi ꝑ ſeipᷣm non põt:ĩuocet dñũm. Nũ/⸗

quid em̃⁊ mulier illa ꝑ ſeipazʒ erecta eſt: VUę

cidẽte veniẽt. Multi certe ⁊ paucit⁊ pauci ⁊

ꝑditoꝝ:multi in ſocietate angeloꝝ. Audite

chariſſimi. Apocalypſis hoc ſcriptũ habet:
Poſt hec vidi ex omĩ lingua ⁊ gente⁊ tribu Aboc.7.
venientes cũ ſtolis albis ⁊ palmis multitu

dinẽ quã nemo dinumerare põt.hhec ẽ maſ/

ſa ſanctoꝝ.Quãto dlarioꝛe voce dictura eſt

area ventilata a turba impioꝝ ⁊ maloꝝ fal/

multi. Alij ̊ pauci:alij multi? Hõ. Sed ipſi
pauci qͥ multi. Pauci in cõparatiõe multoꝝ

¶Deeo as ſcriptũ eſt in euangelio ſoꝛũq; chꝛiſtianoꝝ ſegregata ad ignes ęter⸗ anfect
m eũdem:Dñe ſi pauci ſũt qͥ ſaluã: nos ſeꝑatis his qͥ ̃munt nõ tangũt: Muli/ Lud. 8 Honline
tur: Et quomõ ꝑ anguſtaʒ poꝛtam er em̃ quędã fimbꝛiã tãgebat turba: chꝛiſtũ ſr
pauci intrant Sermo XxXI Smebat. Segregatis omnibe damnãdis: horalse
mRia ſata farineę de qͥbꝰ dñs loqᷓbat᷑:) maſſa purgata ſtans ad dexterã: nullũ ſibi Uitaneni
Lucj.3 genꝰ hũanũ ẽ. Recolite diluuiũvnñ: miſceri timẽs maloꝝ: nullũ timẽs ꝑdere bo Aumetao⸗
ceteri reꝑarẽt᷑:tres remãſerũt. Cres noꝛũ:regnatura cũ chꝛiſto: quãta fiducia di Ulchiſt 4
Señ.9. filios habebat noe: de ipſis reꝑatũ eſt genꝰ ccura eſt: Ego cognoui qꝛ magnus eſt dñs? Ps. i ℳ% † niſiſenn
huzazaanũ. Mulier illa ſancta ꝗᷓ abſcõdit fermẽᷓ Si ̊ fratres mei granis loquoꝛ:ſi agnoſcũt rmnien)
tũ:ſapiẽtia ẽ. Ecce clamat oꝛbis totꝰ i ecclia ꝰqð dico pſdeſtinati in vitã ęternã:oꝑibus lo ſepuctauen
Ps.134. dei: Ego cogui qꝛ magnꝰẽ dñs.Certe pau / quant᷑ nõ vocib*.Cogimur loqui vobis qð nntnin
ci ſunt qͥ ſaluant᷑. Recolit ꝗſtionẽ ex euiůge nõ debuimꝰ. Inuenire em̃ in vobis debui⸗ nmntechuit
Zud.iʒ: lio nobis mõ ꝓpoſitam:Dñe: dictũ eſt: ſi mus qð laudaremꝰ:nõ queęrere qð admone inobisee
pauci ſũt qͥ faluant᷑:Dñs ad hoc quid: remꝰ. Ecce tñũ bꝛeuit᷑ dico: nõ imoꝛoꝛ: Agno⸗ dguncmat
Mõ ait: Mon pauci:ſᷣ multi ſunt qͥ ſaluant᷑. ſcite hoſpitalitatẽ: ꝑ quã ꝑuẽtũ ẽ ad dům: Mechitic̃
NMNõ hoc dixit. Sed qͥd dixit:Cũ audiſſet:ſi Suſcipe hoſpitẽ: cuiꝰ ⁊ tu es comes in via: mdiſeul
pauci ſunt qͥ ſaluant᷑: Contendite inquit quia om̃s ꝑegrini ſumus. Ipſe eſt chꝛiſtia/ ſuraplas⸗
intrare ꝑ anguſta poꝛtã. Qñ audiſ : nus:qui ⁊ in domo ſua:⁊ in patria ſua pere⸗ Dentendeg
Pauci ſũüt qͥ ſaluãt᷑:cõſrmauit dñs qð audi grinũ ſe eſſe cognoſcit. Patria nr̃a ſurſũ eſt: nit Quo⸗
uit ⁊ inquiẽs: ꝑ anguſtã poꝛtã pauci intrãt. ibi hoſpites nõ erimꝰ.Nã vnuſqᷣͥſq; hic ⁊ in Unnsdir
Mattð. 7. Alio loco ipſe h̊ ait: Arta via eſt ⁊ anguſta domo ſua hoſpes eſt. Si nõ eſt hoſpes:non lübaben
quę ducit ad vitã: ⁊ pauci ſunt qͥ ingrediun/ inde trãſeat.Si trãſitureſt:hoſpes eſt.Nõ iogaboi
tur ꝑ illã. Lata aũt ⁊ ſpacioſa ẽ via ꝗᷓ̊ ducit ſe fallat:hoſpes eſt. Velit nolit:hoſpes eſt. ninnn
ad interitũ: ⁊ multi ſunt qͥ ambulãt ꝑ eaam,. Sʒ dimittit illã domũ filijs ſuiſ:hoſpes ho KFdorieb
Quid gaudemꝰ ad multitudines? Audite ſpitibus. Quare?Et in ſtabulo ſi eſſes:non henlre pe
me pauci. Scio qꝛ multi auditis ⁊ pauci ob alio veniẽte diſcederes: hoc facis ⁊ i domo inpetiüto
auditis. Areã video:⁊ grana quęro. Et vix tua. Ceſſit tibi locũ pr̃ tuꝰ: ceſſurus es locũ kderecant⸗
vident᷑ grana qñ area trituratur:ſed ventu/ filijs tuis. Hec mãſurꝰ manes:nec mãſuris RjJ
rũ eſt vt ventile᷑. Pauci &̊ qͥ ſaluant᷑ in con / relinquis. Si om̃es trãſimꝰ:aliqͥd qð trãſi/ nnunnnn
patõe multoꝝ perituroꝝ. H ipſi pauci ma re nõ põt oꝑemur: vt cum tranſierimꝰ ⁊ illo —
gnã maſſaʒ facturi ſunt:cũ venerit ventila- venerimꝰ: vñ trãſeamꝰ oꝑa nf̃a bona ibiin/ lu *
WNVattb.z. toꝛ ferens ventilabꝛũ in manu ſua: ⁊ mũda/ ueniamꝰ. Cuſtos eſt chꝛiſtꝰ. Quid times ne rliiin⸗
bit areã ſuaʒ: frumẽta recõdet in hoꝛreo:pa ꝑgdas qð erogas:Conuerſi ad dñm.Et poſt hen pn
leã aũt cõburet igni inextinguibili.MNõ ſub ſermonẽ qð nouit charitas vr̃a ſuggerimꝰ. dint
ſannet palea granũ:hoc verũ loquit᷑: nemi · Dies anniũſariꝰ oꝛdinatiõis dñi ſenis aure nher
nẽ fallit.Eſtote ̊ int multos multi:ſed ĩ cõ⸗/ lij craſtinus illuceſcit: rogat ⁊ admonet per U iͤe
paratiõe quoꝛũdã młtoꝝ pauci. Tãta maſ/ humilitatẽ meã charitatẽ veſtrã:vt ad baſi⸗ dananc
ſa ꝓceſſura eſt de hac area vt impleat hoꝛ/ licã fauſti deuotiſſime venire dignemini. doi aſe
reũ cęli. Hon em̃ ↄtrariꝰ ſibi eſſet dñs ieſus VMD — zum
qui dixit: Pauci ſunt qͥ intrãt ꝑ anguſtã poꝛ 0 De eo qð ſcriptum eſt in euange- li Potk
tã: multi ꝑ latã viam pereüũt: Cõtrarius ſibi lio m eundem: Homo quida fecit ulenli
Wattõᷣ.S. eſſet qͥ alio loco dixit: Multi ab oꝛiẽte ⁊ oc/ cęnã magnã ⁊c. Sermo xXXNlI lckn

—

In enangelio ſcðm Zucam

ari AT Ectiones ſanctę ꝓpoſitę ſunt: ⁊ qs
Stf l audiamꝰ?: ibꝰ aliquid ſermo-
intüenln 7 1 audiam?: a de quib aliquid ſermo/
e —— nis adiuuante dño ꝓferamus. In
ſrnite lectione apoſtolica gratię agunt᷑ deo de fide
enn gentiũ: vtiq; ideo quia ipe fecit: In pſalmo
en Ps. 79. diximus: Deus virtutũ cõuerte nos: coſtẽ/
de = de faciẽ tuã ⁊ ſalui erimus: In euãgelio:ad
ru⸗ cgnaʒ vocati ſumus: immo alij vocati: nos
enan . n vocati ſed ducti: HMõ ſolũ ducti: ſed etiẽ
r ne NRud. 14. coacti. Sic em̃ audiuimꝰ: q. Homo qui/
uligtegt dam fecit cnam magnũã. Quis eſt iſte
dnngin cGdu hoõ: niſi mediàtoꝛ dei ⁊ hoim: homo chꝛiſtus
uduchli ieſus:? Miſit vt venirent inuitati:qꝛ
ehnnlüin hoꝛa ia erat vt venirẽet. Qui ſunt in/
mi:mliſt uitati: niſi ꝑ ᷣmiſſos vocati ꝓphas: Quia
mmis ent olim exquo mittunt᷑ ꝓphetę ⁊ inuitãt ad cę
Minn ſdan nã chꝛiſti: Mittunt᷑ & ad populũ iſrł. Sepe
Lgnusekdigt e, milſſi ſunt: ſepe vocauerunt vt ad hoꝛã cęnę
Woragneſee venirent. Illi aũt inuitãtes acceperũt:cenã
migybusb⸗ repudiauerũt. Quid eſt inuitantes accepe/
aniboc runt:cęnã repudiauerũt? Pꝛophetas lege/
anedis dchei⸗ runt:⁊ chꝛiſtũ occiderũt. Sed qñ occiderũt:
amedrinane tüc nobis cęnã neſciẽtes parauerũt. Para
Binmm N⸗ ta iam cęna ĩmolato chꝛiſto: poſt reſurrecti/
Mirie udin: onẽ chꝛiſti cõmendata quã ſciunt ſideles cę
1cnetijte na dñi: eiuſq; manibus ⁊ oꝛe firmata: miiſi
Ppethnin ſunt apli ad quos miſſi ante fuerãt ꝓphetę.
hanuſugtr Venite ad cęnã. Excuſauerũt qͥ venire no/
utiilch .luerũt. Quomõ? Tres fuerũt excuſatõnes:
nlgsdnld Unus dixit:Uillã emi eo videre il
zckbotrum la:habe me excuſatuʒ. Alius dixit:
tesctſqöS luga bouñ emiqn: ea volo pbare:
lrtwßei⸗ habe me excuſatũ. Lertiꝰ dixit:vxo
uivſwt rẽ duxi:habe me excuſatũ:nõ poſſũ
iclamn yenire. Putam nõ iſte ſunt excuſatiões
de ꝗᷓ impediũt oẽs homiĩes:qͥ ad iſtã cenãveni
ete re detrectant: Quęramꝰ eas:diſcutiamꝰ:in
aſiund ſiS ueniamꝰ:ſᷣ vt caueamꝰ. In villa empta do/
eun , minatio notat᷑:ergo ſuꝑbia caſtigat᷑.habe⸗
alit⸗ 1⸗ re em̃ villam:tenere:poſſidere: homiĩes ſibi
mich i in illa ſubdere et dominari delectat. Vitiũ
gnirbont malũ:vitiũ pꝛimũ. Pꝛimꝰ em̃ hõ dñari vo⸗
Culin n⸗ luit: qui dũm habere noluit. Quid ẽ dñari:
uudin ihe niſi ꝓpꝛia poteſtate gaudere:?: Eſt maioꝛ po⸗
ri⸗ ahen teſtas:illi ſubdamur vt tuti eſſe valeamus.
Riilens Villã emi:habe me excuſatũ. Inuenta ſuꝑ⸗
Aiunnmat, bia:venire noluit.Alius dixit: Quĩq; iuga
Cüntu⸗ boũ emi: Hõne ſufficeret boues emi: Aliqͥd
jrdigenn⸗ ꝓculdubio eſt qð nos ad quęrendum ⁊ in-

dauſũ eſt: vt pulſemus hoꝛtat᷑. Quiq; iuga

telligendũ obſcuritate ſui ꝓuocat. Et quia

1.

boũ: ſenſus huiꝰ carnis quinq; numerant᷑.

Senſus carnis huiꝰqð omnibꝰ notũ eſt: et

qui foꝛte nõ aduertũt: cõmoniti ſine dubio
recognoſcũt. Senſus & carnis huiꝰ quinq;
inueniunt. In oculis viſus eſt:auditꝰ in au
ribus:odoꝛatus ĩ naribꝰ:guſtatꝰin faucibꝰ:
tactus in oibꝰ mẽbꝛis. Alba ⁊ nigra ⁊ qquo
mõ coloꝛata:lucida ⁊ obſcura ſentimꝰvid⸗i⸗-
do. Rauca⁊ canoꝛa:audiẽdo ſentimꝰ.Sua/
ue olẽtia ⁊ gue olẽtia:odoꝛãdo ſẽtimꝰ.Hul⸗
cia ⁊ amara:guſtãdo ſẽtimꝰ. Dura⁊ mollia:
lenia ⁊ aſꝑpa:calida ⁊ frigida:grauia ⁊ leuia:
tangẽdo ſentimꝰ. Quinq; ſunt ⁊ iuga ſunt.
Seld qꝛ iuga ſunt:in tribꝰ pᷣoꝛibus ſenſibus

faciliꝰ aparet. Duo ſunt oculi:duę ſunt au/

res:geminę nares.Ecce tria iuga. Faucibꝰ:
id eſt ſenſu guſtãdi: geminatio quędã inue/
nitur: quia nihil guſtando ſapit niſi lingua
⁊ palato tangat᷑. Voluptas carnis quę ad
tactũ ꝑtinet in occultis geminat᷑. Eſt em̃ et
foꝛinſecus ⁊ intrinſecus:ergo⁊ ipſa gemina

eſt. Quare boũ dicunt᷑ iuga? Quia per ſen/ B

ſus iſtos carnis terrena requirunt᷑. Houes

em̃ terrã verſant. Sũt aũt homies remotia

ſide:terrenis dediti:carnalibꝰ occupati:no⸗/
lunt credere aliqͥd niſi ad qð ſui coꝛꝑis ſen/
ſu quinq;ꝑtito ꝑueniũt. In eis quinq; ſeni
bus totius volũtatis ſibi regulas ponunt.
Non inquit credo ego:niſi quod video.Ec⸗
ce quod noui:ecce qð ſcio. Album eſt:nigrũ
eſt:rotundum eſt:quadratũ eſt:ſic vel ſicco
loꝛatum eſt: noui ſentio:teneo: natura ipᷣa
me docet. Mõ cogoꝛ credere: quod mihi nõ
potes oſtendere. Vox eſt: ſentio: quia vox
eſt. Bñ cantat:male cantat:ſuauis eſt:rau/

ca eſt: noui: ſcio: ꝑuenit ad me. Bene olet:

male olet:ſcio:ſentio.hhoc dulce ẽ:hoc ama

rum: hoc ſalſuʒ: hoc inſulſum: Quid mihi
plus dicas neſcio. Langẽdo noui quod du/
rum ẽ:qͥd molle ſit:quid lene ſit: quid aſpe/
rũ ſit:quid caleat:quid frigeat: Quid mihi
plus monſtraturus es? Tali impedimento
tenebat᷑ apoſtolus noſter thomas: qui do/
mino chꝛiſto:id eſt de chꝛiſti reſurrectõe nec
ſolis oculis credere voluit: Miſi miſero in/ Job. a0.
quit digitos meos in clauoꝛum et vulnerũ
loca:et niſi manũ meaʒ in latus eiꝰ miſero:
non credã. Et dñs qui poſſit ſine vllo ſigno

vulneris reſurgere ſeruauit cicatrices: quę

a dubitante tangerent᷑ ⁊ coꝛdis vulnera ſa⸗
narent᷑:Et tamẽ vocaturus ad cn conta

BGancti Auguſtini de verbis dñi

excuſationẽ quinq; iugoꝛũ boum: Beati in⸗

quit qui non vident ⁊ credunt. Nos fratres
mei ad ceęnã vocati:ab iſtis quinq; iugis nõ

ſumus impediti. Mon em̃ carnis faciẽ dñi
videre ĩ hoc tempoꝛe cõcupiuimus: aut vo/
cem exoꝛe carnis illius ꝓcedenteʒ auribus

admittere deſiderauimꝰ: nullũ ĩ illo tẽpoꝛa

Jołhᷣ.i2 leʒ odoꝛẽ quęſiuimꝰ. Perfudit em eum quę

dam mulier pᷣcioſiſſimo vnguẽto: domꝰ illa
odoꝛe impleta eſt:ſed nos ibi non fuimus :
et non olfecimus⁊ credimꝰ. Cęnã manibus
ſuis cõſecratã diſcipulis dedit:ſed nos ĩ illo
cõuiuio non diſcubuimꝰ: ⁊ tamẽ ipſaʒ cęnã
fide quotidie manducamꝰ*. Nec magnũ pu/
tetis in illa ccna quã ſuis manibus dedit ſi/

ne fide interfuiſſe: melioꝛ extitit fides poſt⸗

ea qᷓ; tũc ꝑſidia. Mon ibi fuit paulus qͥ credi

dit: ibi fuit iudas qui tradidit. émulti et

modo in ipſa cęna qᷓ;uis illam tunc menſam

nõ viderint: nec panem quẽ domin? geſta⸗

uit ĩ manibus oculis ſuis nõ aſpexerint vel
faucibus guſtauerint: tamẽ quia ipſa nunc
1. Corj. 11. pᷣparatur: émulti etiã nũci ipſa cena iudi/
ciũ ſibi mãducant ⁊ bibũt. Vnde aũt tanq;
occaſio nata eſt domino: vt de iſta cxna lo

queret᷑:dixerat vnus de diſcũbentibus: In
Lud.a4 cõuiuio em̃ erat quo fuerat inuitatus: Bea:
ti qui manducant in regno dei paneʒ:quaſi
in lõginqua iſte ſuſpirabat: ⁊ ipſe panis añ
illum diſcũbebat. Quid eſt panis de regno

Job.s. dei:niſi qui dicit:äxgo ſum panis viuꝰqͥ de

cęlo deſcendi: Holite ꝑare fauces ſᷣ coꝛ.In/
de cõmẽdata ẽ iſta cena: Ecce credimꝰi chꝛi

ſtũ:cum fide accipimus. In accipiẽdo noui
mus quid cogitemꝰ.Modicũ accipimꝰ:⁊ in
coꝛde ſaginamur. Mõ ergo qð videt᷑:ſed qð

credit᷑ paſcit.Mõ ergo etiã ſenſum illũ extre

mũ quęſiuimꝰ nec diximꝰ. Crediderint qui

dominũ ipſum reſurgentẽ ſi verũ eſt qð di/

cit᷑:viderũt oculis:manibꝰpalpauerũt:nos

nõ tangimꝰ: q̃re credimꝰ? Si talia credere/

mus:quinq; illis iugis boum ad ccnã impe
diremur? Vt noueritis fratres iſtoꝝ quinq;

ſenſuũ nõ delectationẽ quę ꝑmulcet ⁊ inge/
Nrit voluptatẽ: ſed curioſitatẽ quãdaʒ nota/
tam fuiſſe: nõ ait: Quinq; iuga boum emi:
eo paſcere illa:ſed eo pꝛobare illa.Qui vult

ꝓbare ꝑ iuga boum nõ vult dubitare: quõ
ſanctus thomas per iuga noluit dubitare.

Videam:tangã:digitos mittaʒ. Ecce inqᷣt

Johᷣ.2o. Digitos tuos mitte ꝑ latus meũ:⁊ noli eſſe
incredulus.Occiſus ſum ꝓpter te:ꝑ locum

quẽ vis tangere ſanguinẽ fudi vt redimerẽ
te:⁊ adhuc dubitas de me:?Ecce ⁊ hoc pᷣſto:
ecce ⁊ hoc exhibeo. Tange ⁊ crede:inueni lo
cum vulneris: ſana vulnus dubitationis.
Lertius dixit: Vxoꝛẽ duxi. Iſta voluptas
carnis quę multos impedit: vtinam foꝛis
non intus. Sunt homies qui dicũt:Hõ eft
homini bene: niſi cui aſſunt carnis delitię.
Ipſi ſunt quos notat aplus dicens: Man / 1. Corl. 15.
ducemus ⁊ bibamus:cras enim moꝛiemur.
Quis huc inde ſurrexit?:Quis nobis qð ibi
agit᷑ dixit: hhoc nobiſcũ tollimꝰ qð in hoctẽ
poꝛe bene eſt nobis. Qui hoc dicit:vxoꝛem
duxit: carnẽ amplexat᷑: carnis voluptatibꝰ
iocundat᷑:a cęna excuſat᷑: obſeruet ne fame
interioꝛe moꝛiat᷑. Attendite ſanctũ iobhannẽ

aplm ⁊ euãgeliſtã: Nolite diligere mundũ: i.Job..

neq; ea quę in mũdo ſunt. O qui ad cęnam
dñi venitis:nolite diligere mundũ:necea ᷓ
* — — „ „ . . *
in mũdo ſunt.Mõ dixit: Molite habere: ſed
nolite diligere. Habuiſti:poſſediſti: dilexi⸗
ſti. Amoꝛ rerum terrenarũ: viſcũ eſt ſpirita/
lium pẽnarũ.Ecce concupiſti:heſiſti.Quis Nõ.
dabit tibi pennas ſicut columbę? Quando
volabis: vbi vere requieſcas: quãdo h̊ vbi
male heſiſti: puerſe requieſcere voluiſti: MHo
lite diligere mundũ:tuba diuina eſt. Conti
nuo huiꝰ tubę verbis:terraꝝ vniuerſo dicit᷑

mũdo ſũt. Quiſqͥs dilexerit mundũ:nõ eſt
charitas patris in illo. Qm̃ oia ꝗᷓ in mũdo
ſunt:ↄcupiſcẽtia carnis ſunt:⁊ cõcupiſcẽtia
oculoꝝ:⁊ ambitio ſęculi.Ab vno cępit quo
euãgeliũ termiauit. Inde ille cępit vbi euã/
geliũ terminũ poſuit. Cõcupiſcẽtia carnis:
vxoꝛẽ duxi.Cõcupiſcẽtia oculoꝝ:qͥnq; iuga
boũ emi. Ambitio ſeculi:villã emi. Jðo aũt
a pte ſęculi ꝑ ſolos oculos cõmemoꝛati ſunt
iſti ſenſus: qꝛ oculoꝝ ẽ in qͥnq; ſenſibꝰ pᷣnci/
patus. Pꝛopterea cũ ꝓpꝛie ad oclos ꝑtine/
at viſus:ipᷣm videre ꝑ oẽs qͥnq; ſenſus ſole-/
mus appellare.QAQuõ?: Pꝛio qð ad ipᷣos ocu/
los ꝑtinet dicis:vide qᷓ; candidũ ẽ: intẽde⁊?
vide qᷓ; candidũ ẽ:hoc ad oculos ꝑtinet.Au
di ⁊ vide qᷓ; canoꝝ ẽ. Nũquid cõuerſim po/
tes dicere:Audi ⁊ vide qᷓ; candidũ eſt: hhoc
qð dicit᷑:vide:ꝑ oẽs ſenſus currit. Intẽde ⁊
vide qᷓ; canoꝝ ẽ. Odoꝛa ⁊ vide q; ſuaue eſt.
BGuſta ⁊ vide qᷓ; dulce ẽ.Tãge ⁊ vide qᷓ; mol/
le eſt. Vtiq; qm̃ ſunt ſenſus:ſic potiꝰ dicere/
mus:Audi ⁊ ſenti qᷓ; canoꝝẽ.doꝛa ⁊ ſenti
q; ſuaue ẽ. Guſta ⁊ ſenti qᷓ; dulce eſt. Lange

l

ilentihn
Pehatſe
pſedonin
itolapu
fuberenti

mhrnn
luſll
Mltein

mietenn

ſenſbus vi
deiguereb⸗
diatebat.
ſonſbos in.
nuſcole
geſetabo⸗
(gilcgnd
Tolamuse
mot nahes
ſeaslagne
Nuſbien⸗
Atunoſit
oinpedla
odis Veni
nuntnidmi
Wtnöyenen
boliestaan
entes tice

S . 7, vI ( les. Gene
mũdo: Molite diligere mundũ: nec ea quęĩ 1. Jo. 2 Uuin

Nopospwg
üspaugrat
Orh⸗ Mleogeno⸗
(hbirdus.
Kr lihnegeſt
Kunint ndia
Ußzebenmi
hi glons
nbrlpenen
ſeketncscu
Uimniſusenn
fracbuc
Ure Quos

redines ⁊ ſenti qᷓ; calidũ eſt. Palpa ⁊ ſenti qᷓ; leue X.
thoeſt Palpa ⁊ ſenti qᷓ; molle eſt. Nihil hoꝛũ.Haʒ
einueni ipſe dominus poſt reſurrectionẽ cum appa/
tarons ruit diſcipulis ſuis:cũq; cernentes adhucti
– tubarent in fide putantes ſe ſpiritũ videre:
mnins t · 1424. Quid inqt dubitatis: et quare cogitatiões
ihcoct aſcendũt in coꝛ veſtrũ? Videte manꝰ meas
sdlt, ⁊ pedes meos. Et parũ eſt videre: tangite
en c, palpate inquit. Intẽdite ⁊ videte: palpate
— ⁊ videte:in ſolis oculis videte: in omnibus
RKZ ſenſibus videte. Quia interioꝛeʒ ſenſum fi-
ähcet dei quęrebat: exterioꝛibꝰ coꝛpoꝛis ſenſibus
eren adiacebat. MHos nihil ab iſtis exterioꝛibus
pnd ſenſibus in dño carpſimus: auditu audiui/
n muſ:coꝛde credimꝰ: ⁊ ipᷣm auditũ nõ ab illiꝰ
eime oꝛe: ſed ab oꝛe ſdicatoꝛũ eius: ab oꝛe illoꝛũ
Namone . qgui iã cgnabant 2 nos ructando inuitabãt.
nmntlize Tollamus ergo de medio excuſationes va/
degun mnas ⁊ malas:⁊ veniamꝰ ad cęnã qua intrin⸗
hertg ſecus ſaginemur. Mõ nos impediat extollẽ
dlſin tia ſuꝑbię:nõ nos extollat:vel non nos ter
dlen⸗ reat curioſitas illicita ⁊ auertat a deo. Non
ſpinta ⸗ nos impediat voluptas carnis a voluptate
Qus bißß coꝛdis. Veniamus ⁊ ſaginemur.Et qͥ vene/
Muanceo runt niſi mẽdici:debiles:claudi et ceci? JIlli
ohybi aũt nõ venerunt diuites:ſani:q̃ſi bene am/
iſieh bulãtes ⁊ acute cernentes: multũ de ſe pᷣſu/
„⸗Kann mentes: ⁊ ideo deſperatioꝛes quãto ſuꝑbi /
ſodick 2. Cor. 8. oꝛes. Veniant mẽdici:qꝛ ille inuitat qui ꝓ/
uquel te pter nos pauꝑ factus eſt cum diues eſſet: vt
,noect illius pauꝑtate mẽdici ditaremur. VUeniant
mnüdo WMoattb. 9. debiles: qꝛ nõ eſt opus ſanis medico: ſ̊ ma /
plſein le habẽtibus. Veniãt claudi qui ei dicant:
bitquo Ps.16. Cõpone greſſus meos in ſemitis tuis. Ue/
bieui/ Nẽ. 12. niant qui dicant: Alumia oculos meos ne
rnis : vnq; obdoꝛmiã i moꝛte. Lales venerũt ad
iuga hoꝛã. Illis pᷣus inuitatis:ſua excuſatiõe re
zoaüt pꝛobatl:venerũt ad hoꝛã:intrauerũt de pla
niſunt Lud.iA. teis ⁊ vicis ciuitatis.Et reſpõdit ſernꝰ
pzna⸗ qui miſſus erat:Dñe factũ eſt qð iuſſi
hune, ſti:⁊ adhuc locus eſt.Exi inqt ĩ vias
sſole ⁊2 ſepes:⁊ quos inueneris coge in-
60l⸗ trare. Quos inueneris vt dignent᷑ noli ex-
geet pectare:coge intrare. Magnã cęnã: magnã
er du domũ paraui:nõ ibi patioꝛ locũ vacare. Ve

ſnpo⸗/
ehoe
tüten
eck,
thnch
pbicen,
l
Vnge

De coꝛrec.do/ nerũt de plateis ⁊ de vicis gentes:veniant
naniſ,ca.Ib. de ſepibus heretici:hic inueniũt pacẽ. Naʒ
qui cõſtruũt ſepes:diuiſiones quęrũt.Tra⸗
hant᷑ a ſepibꝰ: euellant᷑ a ſpinis. In ſepibꝰ
hęſerunt:cogi nolunt. Volũtate inquit nr̃a
intremꝰ. Mõ hoc dñs imperauit?Coge inqᷣt
intrare. Foꝛis inueniat᷑ neceſſitas: naſcitur

In euangelio ſcõm Lucam Sermo XXXIIII

intus voluntas.

Heeo qo ſqiptun eſt in enange
lio ſm eũdez:Homo quida habuit
duos filios ⁊ Dermo XXXIIII

Nlectõne euãgelica quã audiuimꝰ:
de homine dictũ eſt qui habuit du/
os filios. Deniq; filius minoꝛ qͥ vo/ LZud.15.
5 poteſtatẽ habere ſubſtantiã quę
illi apud patrẽ optime ſeruabat᷑: factus ſuę
poteſtat: ꝓfectus eſt ĩ regionẽ longinquaã.
Hheſit pᷣncipi malo:⁊ poꝛcos pauit:fame coꝛ
reptꝰẽ:Qua ſaturitate ſuꝑbus abſceſſerat.
Ergo quiſqͥs ita vult ſimilis eſſe deo: vt ad
illũ ſtet:foꝛtitudinẽq; ſuã:ſicut ſcriptũ ẽ:ad ë. s.
illũ cuſtodiat: nõ ab illo recedat ei cohęren/
do: ſignet᷑ tanq; ex anulo cęra affixus: ha /
beat imaginẽ eius:faciẽs qð dictũ eſt: M.i⸗ NRõ.ꝛ2.
hi autẽ adherere deo bonũ eſt: vt cuſtodiat

ſimilitudinẽ ⁊ imaginẽ ad quam factus eſt. Señã.i..

Poꝛro autẽ ſi ꝑuerſę vult imitari deum: vt
quomõ deus nõ habet alium a quo foꝛmet᷑:
non habet a quo regat᷑:ſic ipſe velit ſua po-
teſtate vti:vt quomõ deus nullo foꝛmante:
nullo regente viuat. Quid reſtat fratres ni-
ſi vt recedens ab eius caloꝛe toꝛpeſcat:rece
dens a veritate vaneſcat:recedẽs ab eo qð
ſumme atq; incõmutabiliter eſt:in deterius
mutatus deſiciat:? hoc diabolꝰ fecit. Imita Eſa.14.
ri deũ voluit: ſed ꝑuerſe: non eſſe ſub illius
poteſtate:ſed habere cõtra illũ poteſtatem.
Homo autem poſitus ſub pſᷣcepto audiuit a
domino deo: Holi inquit tangere hancar/ Seũ.2.
boꝛẽ.Quid eſt em̃ illa arboꝛ:Si bona eſt:q̃⸗
re nõ tango? Si mala eſt:quid facit in para
diſo? Pꝛoꝛſus ideo eſt in paradiſo: qꝛ bona
eſt:ſ nolo tangas.Quare nõ tango? Quia
obedientẽ te volo:nõ contradicentẽ.Serue
audi:adhuc ſerue:ſed noli male ſerue.Ser⸗/
ue audi pᷣus dñi iuſſum:⁊ tunc iubẽtis diſce
conſiliũ.Bona ẽ arboꝛ:nolo tangas. Qua³⁶.ß
re? QAuia dñs ſum ⁊ tu ſeruus.hęc tota cau
ſa eſt. Si parua eſt: dedignaris eſſe ſeruus?
Quid aũt tibi expedit: niſi eſſe ſöà domino?:
Quomõ eris ſub domino:niſi fueris ſub BG,
cepto? Poꝛro ſi expedit tibi eſſe ſub domi/
no ⁊ ſub pᷣcepto:quid tibi iuſſurus erat dñs
deꝰ: Aliqͥd em̃ quęrit abſ te. Offer mihi ſa⸗
crificium: dicturus eſt tibi:nonne ipſe fecit
om̃ia: in quibꝰ te fecit? Obſequere mihi: di
cturus ẽ tibi:ſiue ad lectũ cũ requieſco: ſiuuc

„

Bancti Auguſtini de verbis dñi

ad menſam cum reficio:ſiue ad balneũ cum ad imaginẽ domini tui. Bene tibi velles vt uci
lauo. Quia ergo nihil abſ te indiget deus: eſſet: recedenti ab illo bono. Pꝛoꝛſus dicit e 4
nihil ergo tibi debuit iubere: Si autem de/ tibi deus:Si recedis a me ⁊ bene ẽ tibi:ego 4
buit aliquid iubere vt te qð tibi expedit ſen non ſum bonũ tuũ.Pꝛoinde ſi ille bonus ⁊ 1 Lne
tires eẽ ſub domino:neceſſe ab aliqua ꝓhi/ nullo alieno bono bonus:et noſtrũ ſummũ c on
bendus eras: non ꝓpter illius arboꝛis ma- bonũ:ipſe recedẽdo inde:quid eris niſi ma⸗ nn ſi
liciã:ſed ꝓpter tuam obedientiã. Hon po / lus? Item ſi ipſe eſt beatitudo noſtra: quid hup tluf
tuit deus ꝑfectius demõſtrare quãtum bo/ erit recedẽti niſi miſeria? Redi ergo poſt mi/ lunge.
num ſit obedientia: niſi cum ꝓhibuiſſet ab ſeriã ⁊ dic: DHomine quis ſimilis tibi:cAuã/ hachſen
ea re quę nõ erat mala. In qua obedientia tas oſtendiſti mihi tribulationes multas et Aund .
tenet palmam: ſola ibi inobediẽtia inuenit malas:ſᷣ diſciplinę fuit admonitio nõ deſer nbinifn
pnam. Bonũ eſt:ſed nolo tangas. Nõ em̃ tio.Deniq; gratias agens quid dicit:Et cõ ualn. he
non tangendo moꝛiturus eras: Mũquid qͥ uerſus viuiſicaſti me:⁊ de abyſſis terrę iteꝝ Ntutfnſ
hinc ꝓhibuit alia ſubtraxit: Mõne eſt para- reduxiſti me.QAuãdo em̃ antea? Quid eſt h Nigiſaet
diſus fructuoſus:plenus arboꝛibus?: Quid iterũ? Cecidiſti ab altitudine o homo mãci/ Ui guidacupt
tibi deeſt:?oc nolo tãgas: hic nolo guſteſ. piũ inobediẽs:ſuꝑbe aduerſus dominũ ce/ (Aipunn
Bonum eſt: ſed obedientia melioꝛ eſt. Pꝛo/ cidiſti: Sactũ ẽ in te: Oiĩs qui ſe exaltat hu/Luc.r Alntciſ
inde cum tetigeris:nũquid arboꝛ illa malũ miliabit᷑. Redi de ꝓfundo. Redeo inquit. Adſtond⸗
erit vt moꝛiaris? Sʒ inobediẽtia te ſubieit Redeo agnoſco. Deꝰ quis ſilis tibi? Quã/ s. 7 nes
B moꝛti:qui ꝓhibita tetigiſti. IJdeo arboꝛ illa tas oſtendiſti mihi tribulationes multas et uiſuurch
2. ſen. diſ.7. apellata eſt ſcientia dinoſcendi boni et ma- malas:⁊ cõuerſꝰ viuificaſti me:⁊ de abyſſis nlaütel
ca.lignum ſi: non qͥa inde talia quaſi poma pendebãt: terrę iterum reduxiſti me. Intelligo:audio. ooruarpan
ſed quicqͥd eſſet arboꝛ illa cuiuſlibet pomi: Reduxit te em̃ de abyſſis terrę. Reduxiſti ſeſaalai⸗
cuiuſlibet fructus eſſet: ideo ſic vocata eſt: em̃ de abyſſis terrę. Reduxiſti em̃ a ꝓfundi bonenbus
quia homo qui nollet bonũ a malo diſcer- tate ⁊ ſubmerſiõe peccati.Sed quare iterũ: osſoriund
nere ꝑ pꝛeceptũ:diſciturus erat ꝑ experimẽ quãdo iam factum erat?Sequamur ne foꝛ/ giniAuun
tum:vt tangendo vetitum inueniret ſuppli te poſterioꝛa pſalmi ipſius exponant nobis honclgting
ciũ. Quare autẽ fratres mei? Quid deerat qð hic nõ intelligimus:qð dixerit: iterum. 1geuepon
illi:Dhicat᷑ mihi quid deerat illi in paradiſo Ergo audiamus:Quantas oſtendiſti mihi Nteoeſenn
oſtituto: in media opulentia mediſq; deli tribulatiões multas ⁊ malas:⁊ cõuerſus vi/ Quitinin
tijs: cui magnę delitię erant viſitatio dei: uiſicaſti me:⁊ de abyſſis terrę iterum reduxi R
cuius faciem quaſi inimici timuit poſt pec- ſti me. Quid deinde? M—iltiplicaſti iuſticias behinbi
catũ?: Quid illi deerat vt tangeret:niſi quia tuã:⁊ conuerſus cõſolatus es me:⁊ de aby-,- Trtßin
ſua poteſtate vti voluit: ſᷣceptũ rũpere de / ſis terrę iteꝝ reduxiſti me. Ecce alterũ iten. hin
lectauit:vt nullo ſibi dominante fieret ſicut Si hoc iterũ ſoluere laboꝛamus ſemel poſfi hireng
deus:quia deo vtiq; nullus dominat᷑: ÆOa tum: quis ſoluere poterit geminatuʒ? Jam inlun
le elatus:male pſᷣſumens: futurus moꝛtuus ipſum iterũ geminatio eſt: ⁊ rurſus poſituʒ idi e⸗
recedendo a vita iuſticię:ecce ſoluit ſᷣceptũ. eſt iteruʒ. Aſſit ille a quo gratia: Aſſit bꝛa/ fei ns
Excuſſit a ceruice iugum ⁊ diſciplinę habe / chiũ qð annũciamus omi generationi ſu.- he eodis
nas non veſcendi libidine:ſed exultãdi ani- uenturę. Aſſit ipſe et tanq; claue crucis ſuę H H
moſitate dirupit. Vbi eſt nũc: Certe capti / clauſum ſacramentũ aperit. mmandin
Nöz. 70, uus clamat: Domine quis ſimilis tibi: ᷑o ſnuet .
lui eſſe ꝑuerſe ſimilis tibi:⁊ factus ſum ſimi ¶ Be eo qð ſcriptum eſt in euange · ſeend
lis peccatoꝛi. Sub tua dominatiõe:ſub tuo lio ſᷣm eundem: Facite vobis ami⸗/ Wnere
pᷣcepto vere ſimilis eram: Sed homo in ho cos de mamona imiquitatte Der⸗ gſnish
PS. 48. noꝛe poſitus:nõ intellexit:cõparatus eſtſiu mo XXXV aunngt
mentis inſipientibꝰ ⁊ ſimilis factus eſt illis — lockind
Jam de ſimilitudine iumentoꝝ clamat ſero Vogd admonemur:admonere debe A olinit
⁊ dic: Domine quis ſimilis tibi: Quantas ꝗq mus. Recens euangelica lectio ad/ lutishbot
oſtendiſti mihi tribulationes multas ⁊ ma · Vmonuit facere amicos de mãmona ſene heben
las. MMerito ſuperbe ſerue: Voluiſti em̃ ſu/⸗ iniquᷣttatis: vt eos qui faciunt recipiant et llencn
BGeñ.i. perbe eſſe ſimilis dño tuo: qui factus eras ipſi i ęterna tabernacla. QAui ſũt qͥ habebũt —

enn tabernacula ęterna: niſi ſancti dei: Et qͥ ſüt veniret tecũ ad iudicem hominẽ quẽlibet in
dereiche 1 qui ab ipſis accipiendi ſunt in tabernacula bac terra habentẽ iudicandi aliquã poteſta
X ęterna: niſi qui eoꝛum indigentię ſeruiunt: tem: vellet tecũ cauſaʒ dicere:ſi tu de pꝛeęda
eilunmun 1 qð ei hilariter ſubminiſtrãt: Re / ⁊ ſpoliatione illa inopi aliquid iundi
ſiſni ⁊ qð eis opus ẽ hilariter ſubminiſtrat: Re/ ꝛ⁊ ſp one illa inopis dares aliquid iudi
güin coꝛdemur ergo in nouiſſimo iudicio domi· ci vt ꝓ te iudicaret iudex ille vel tibi place⸗/
ten nũ eſſe dicturũ eis qui ſtabunt ad dexterazʒ ret: nempeꝓ te iudicauit:et tamẽ tanta vis
Wien Wattb. 25. eius: Eſuriui 2 dediſtis mihi manducare: et eſt iuſticie vt ⁊ tibi diſpliceat. Holi tibi talẽ
naghſptti cętera quę noſtis. Et cum illi quęerent quã/ pingere deũ: noli collocare ĩ templo coꝛdis
luthei do ei obſequia iſta pꝛębuiſſent: reſpondet: tui tale idolũ. Mõ eſt talis deus tuus: qua/
wnumlut Quando vni ex minimis meis feciſtis. Iſtti lis nõ debese ſſe nec tu. Si tu non ſic iudi⸗/
nunhnidat minimi ſunt qui recipiunt᷑ in cterna taber / ces:ſed iuſte iudices: etiam ſic melioꝛ eſt te
S nacula. Hoc dixit dextris qui fecerunt: hoc deus tuus: non eſt inferioꝛ: iuſtioꝛ eſt ſons
Eoni⸗ dixit ſiniſtris:qa facere noluerũt. Sed dex · iuſticię Quicqͥd boni feciſti:inde ſumpſiſti:
en Wu tri qui fecerunt quid acceperũt: vel potius ⁊ qcqqd boni eructuaſti: inde bibiſti. Lau/
kodoneni Abi.ð. quid accepturi ſunt: Venite inquit benedi gdas vas:quia habet inde aliquid:⁊ vitupe/
enmin ccti patris mei: poſſidete paratum vobis re ras fontem: Moli velle elemoſynas facere 4 q. 5.c,1.
nſeeriuu, gnum a cõſtitutione mũdi. Eſuriui enim et de fęnoꝛe ⁊ vſuris. Fidelibus dico: eis qui/
Heten ii⸗ dediſtis mihi mãducare.Quãdo vni ex mi/ bus coꝛpus chꝛiſti erogamꝰ dico. Timete:
is thiti e . nimis meis feciſtis: mihi feciſtis. Ninimi ꝙ coꝛrigite vos:ne dicam poſtea: tu facis ⁊ tu
nesſnlt qui ſunt chꝛiſti? hi illi ſunt qui omnia ſua facis.Et puto quia ſi fecero non mihi debe/
netdeibfſſ dimiſerũt ⁊ ſecuti ſunt eum: ⁊ quicquid ha/ tis iraſci:ſed vobis vt coꝛrigamini. Ad hoc
elipoutd. buerunt pauperibus diſtribuerunt: vt deo enim valet quod dictũ eſt in pſalmo: Iraſci
me Reinpſti ſine ſęculari compede expediti ſeruirent: et mini ⁊ nolite peccare. Volo vos iraſci:ſᷣ nõ
ücin giui ab oneribus mundi liberatos velut penna / vt peccetis. Vt aũt peccetis:quibꝰhabetis
Sdgene. tos ſurſum humeros tollerent. hi ſunt mi/ iraſci niſi vobis? Quid eſt em homo pęni/
grumuteicn nimi.Quare minimi? Quia humiles:quia tens:niſi homo iratus ſibi? Vt accipiat ve⸗
Apponunnons non elati:nõ ſuꝑbi. Apẽde minimos iſtos: nis de ſeipſo exigit pęnaʒ: ⁊ recte dicit deo:
direnn:tenn. 7 graue pondus inuenies. Sed quid eſt Auerte faciẽ tuꝗ a peccatis meis:qm̃ pecca z. 50.
zoſtenſinti. ait eos eſſe amicos de mãmona inidtatis? tũ meũ ego agnoſco. Si tu agnoſcis:et ille
Sncöncſe Quid ẽ mãmona iniqᷣtatis? Pꝛimũ quid ẽ ignoſcet: qui faciebatis nolite facere. Non
üeunnin maãmona? Uerbũ eſt enim qð latinũ nõ eſt. licet.Sed iam ſi feciſtis ⁊ pecunias tales ha
Gpleafiuſti. Hebꝛęũ verbũ eſt:cognatuʒ linguę punice. betis:⁊ inde ſacellos impleſtis:inde theſau

Snerrdethf

raltiin⸗ cinitate ſociant᷑. Qð punici dicũt mamon: malum facere:⁊ facite vobis amicos de mã
usſentlo⸗ latine lucrum vocat᷑. Qð hebꝛei dicunt mã mona iniquitatis.Nũquid Zachęus de bo AZuc.19.
ninunze Yan mona: latine diuitięvocant᷑. Ur ergo latine no habebat: Legite et videte. Maioꝛ erat
nſuspoſnn, totũ dicamus:hoc ait dominꝰ ieſus chꝛiſt? publicanoꝝ:id eſt cui vectigalia publica cõ
tuur. Mn bu Facite vobis amicos de diuitis iniqtatis. ferebant. Inde habebat diuitias: Mον t htõ n
manmenii B Hoc quidam male intelligendo rapiunt res pſſerat: multis abſtulerat: multa ↄgeſſerat.
uecun IEõcoꝛ. 14. alienas: ⁊ aliquid inde pauperibꝰ largiunt: Intrauit domũ eius chꝛiſtus:⁊ venit ſalus
·5. οovτ+ ε Bputant ſe facere qð pceptum eſt. Hicunt ſuper domũ eius. Sic em̃ ait iße dominus:
. em̃ rapere res alienas: mamona eſt iniqui · hodie ſalus huic domui facta eſt. Sed ipſã abi.s.
geuunge tatis:erogare inde aliquid maxime egenti- ſalutẽ videte. Pꝛimo deſiderabat dominũ
ne ni⸗ bus ſanctis:hoc ita eſt facere amicos de mã videre:quia ſtatura puſillus erat:ſed tura
nbl , mona iniquitatis. Intellectus iſte coꝛrigen impediente aſcendit i arboꝛem ſycomoꝛũ ?⁊
nd dus eſt: imo de tabulis coꝛdis noſtri omni / vidit tranſeũtem. Ille autem aſpexit eum ⁊
no delendus eſt. Holo ſic intelligatis. De ait: Zachee deſcende: apud te opoꝛtet me
) 5r? iuſtis laboꝛibꝰ facite elemoſynas: ex eo qd manere. Tu pendes: ſed non te ſuſpendo:
inne 4 recte habetis date. Mõ em̃ coꝛrupturi eſtis hoc eſt nõ te differo. Volebas videre tranſ/
gla n⸗ iudicem chꝛiſtũ:vt non vos audiat cũ pau/ euntẽ:hodie me apud te iuenies habitãtẽ.
del a peribus quibus tollitis. Si enim deßdaris Ingreſſꝰ ad eũ dñs:repletꝰ ille gaudio ait:
untſehe aliquem inualidũ:tu validioꝛ ⁊ potentioꝛ:? Dimidiũ rerũ mearũ do pauperibus. Ecc-

Iſte em̃ lingueę ſibi ſigniſicatiõis quadã vi⸗

riʒabitis. De malo eſt qð habetis: iã nolite

BGancti Auguſtini de verbis dii

quomodo currit qui currit facere amicos de

mãmona iniquitatis. Et ne reus aliũde te/

neret᷑: Si cui aliqᷣd tuli:ait: quadruplũ red/
dam.Infixit ſibi cõdemnationẽ: ne incurre

14. q.S. qui ret damnationẽ. Ergo qui habetis malum:

facite inde bonũ. Qui nõ habetis de malo
nolite acqͥrere ð malo. Eſto bonꝰtu qͥ bonũ
facis de malo:et cũ ceperis boni aliqͥd face/
re de malo:noli remanere tu malus. Nũmi
tui cõuertunt᷑ in bonũ:tu autẽ remanes ma

Clus:? Eſt quidẽ ⁊ alius intellectus: nec ipſuʒ

tacebo. Maanona iniqtatis: diuitię ſunt ſę-
culi oms vndecũq; ſint. Vndecũq; congre/
gent᷑:mãmona iniquitatis eſt:id eſt diuitię
ſũt iniqͥtatis. Quid eſt diuitię ſunt iniqᷣta/

tis: Pecunia eſt quã nomie diuitiarũ appel⸗

lat iniqtas. Si em̃ veras diuitias ꝗris:alię

Job. i. ſunt. Lalibꝰ iob nudus abũdabat: quãdo

in deũ coꝛ plenũ habebat:⁊ laudes deo per/
ditis omnibꝰ rebus tanq; gẽmas pcioſiſſi⸗
mas ꝓferebat. De quo theſauro ſi nihil ha/
bebat:ipſa ſunt verę diuitię.habe illas:nõ
rephendo: hereditas venit: pater tuꝰ diues
fuit ⁊ dimiſit tibi.Honeſte acqᷣſiſti:de iuſtis
laboꝛibꝰ plenã domũ habes:non repᷣhẽdo.
Tamẽ etiã ſic nõ illas dices diuitias: HNã ſi
dicis illas diuitias:amabis illas.Et ſi ama
ueris illas:ꝑibis cum illis. Perde ne ꝑeas:
dona vt acqͥras:ſemina vt metas.hhas no/
li apellare:qꝛ vere non ſunt. Pauꝑtate ple/
nę ſunt:⁊ ſemꝑ obnoxię caſibꝰ. Quales di/
uitię ſunt: ꝓpter quas latroneʒ times: pꝛo/

pter quas times ſeruũ tuũ:ne te occiſo aufe

rat ⁊ fugiat? Si vere diuitię eſſent:ſecurita/

tem tibi darent. Ergo ille ſunt vere diuitie:
quas cum habuerimꝰ ꝑdere nõ poſſumus.
Et ne foꝛte ꝓpter illas furẽ timeas:ibi erũt
NMattðᷣ.o. vbi nullus auferet. Audi dominũ tuũ:The
ſaurizate vobis theſauros in celo: quo fur

nõ accedat.Tũc erũt diuitię:quãdo eas mi
graueris. diu ĩ terra ſunt:diuitię nõ ſũt:

ſed diuitias vocat illas mũdus:iniqͥtas vo

cat. Deus ideo mãmona iniqtatis: qꝛ diui/

Pðs.A. tias vocat iniqᷣtas.Audi pſalmũ: Dñe libe
ra me de manu filioꝝ alienoꝝ quoꝝ os locu

tũ eſt vanitatẽ:et dextera eoꝝ dextera iniqͥ/

tatis. Quoꝛũ filij ſicut nouellę cõſtabilitę a

iuuentute ſua. Filię eoꝝ oꝛnatę: circũoꝛna/

tę vt ſimilitudo templi. Cellaria eoꝝ plena
eructuãtia ex hoc ĩ illud. Boues eoꝝ craſſe:

oues eoꝛũ fſęcundę: multiplicatę in itineri/

bus ſuis. Hõ eſt ruina neq; tranſitus: neq;

clamoꝛ in plateis eoꝝ. Vidiſti pſalmũ q̃lem

fdicitatẽ deſcripſit:ſed audi qͥd ſit: qͥs ꝓpo⸗

ſuit filios iniqtatl. Quoꝝ os locutũ ẽ vani⸗

tatẽ:⁊ dextera eoꝝ dextera iniqᷣtatis. Itpos

pPꝓpoſuit: ⁊ dixit felicitatẽ eoꝝ tm̃ ſuꝑ terrã:

Et qͥd adiũxit: Beatũ dixerunt populũ cui
hec ſunt.Sed qͥ dixerũt: Filij alieni:alieni/

genę ⁊ nõ ꝑtinẽtes ad ſemẽ abꝛaę. Ipᷣi dixe

runt populũ beatũ cui hęc ſunt. Qui dixe/
runt? Quoꝛũ os locutũ eſt vanitatẽ. Ergo
vanũ eſt dicere beatos eſſe eos quibus hęc
ſunt:⁊ tamẽ dicit᷑ ab eis:Quoꝝ os locutuʒ
eſt vanitatem. Ab ipſis dicunt᷑ iſtę diuitię

quę vocant᷑ mãmona iniqtatis. Lu autem D
quid dicis: Quia illi ſilij alieni: qꝛ illi quoꝝ Rs.ra. i niit obi

os locutũ eſt vanitatẽ: dixerũt beatum eſſe
populũ cui hęc ſunt. Tu quid dicis? Falſeę
ſunt iſtę diuitię:da mihi veras. Repᷣhendis
iſtas: oſtẽde qð laudas. Vis vt cõtemnam

hoc:oſtende qͥd pᷣferã. Dicat ipſe pſalmus:
Qui enim dixit: beatũ dixerũt glm cui hec
ſunt:tale nobis dat reſponſum: quaſi dice/
remꝰ illi:id eſt ipſi pſalmo:Ecce h̊ nobis tu/

liſti:⁊ nihil nobis dediſti.Ecce iſta cõtemni

mus:vnde viuimꝰ:vnde beati erimꝰ&Quia

qui locuti ſunt:ipſi de ſeipſis recipiẽt. Oẽs

ecm̃ diuitias habẽtes beatos eſſe dixerunt:
Xu quid dicis? Reſpõdet ſic interrogatꝰ et

dicit: Illi dicũt diuites beatos:ego dico be

atus populꝰcuius dominꝰ deus eius. Audi
ſtis veras diuitias: fac amicos de mamo/
na iniqtatis:⁊ eris beatꝰ populus cuius eſt
dominꝰ ipſius. Aliquãdo trãſimꝰ viã:et vi/⸗

demus ameniſſimos ⁊ vberes fundos ⁊ di/
cimus:Cuiꝰ eſt ille fundus: Aſſerit᷑ illius:⁊
nos dicimꝰ:Beatus homo: vanitatẽ loqui
mur. Beatꝰ ẽ cuiꝰ illa domus: beatus ẽ cu/
ius ille fundus:beatus eſt cuiꝰ illud pecus:
beatus eſt cuius ille ſeruus: beat eſt cuius
illa famula: Tollevanitatẽ:ſivis audire ve/

ritatẽ. Beatꝰ eſt:cuiꝰeſt dñs deus ipſiꝰ.Nõ

em̃ cuius eſt fundus iſte beatus eſt:ſed ille
cuiꝰ eſt deus.Sed vt aꝑtiſſime beatitudinẽ
rerũ annũcies: dicis: ꝙ beatũ te fecit fund
tuus. Quare:Quia inde viuis.Nã quãdo
laudas ꝓ magno fundũ tuũ hoc dicis: Ille
paſcit me: inde viuo. Attẽde vnde viuas.

Ille eſt vñ viuis:cui dicis:Apud te eſt fons Nð.ʒ5.

vitę. Beatus populus cuiꝰẽ dominꝰ deus
ipſius. O domine deus meus: o dñe deus

noſter: vt veniamus ad te: fac nos beatos
dete. Holumus de auro neq; de argento:

vuti

ledeinnt
umſimmi⸗

ſoodele
nustener
hos beato⸗
n
zdedeofüch
in⸗ e
herehitas
Aiatcoli
nialliegu
lli nden
Etytſaar

lmniteop⸗
hostſedi
Gianeſeb
iiſtuon
Nlaegoſe

(deui
ſebatnec
lageliof

dümaiodh⸗

deiinens
ncuäinten
teinclinat

gtbakeni

holeke iͤe⸗
nllonedis
amrerno
Wamne can
Mtasinue
Nipitanti
lcite Ande
Mucharna
Rdiſgluns
ſcednnöe
ccree
bind
ln
mtgen
ſeiinen
ohibos
n Uolrer

QAulgeint

ſegnrann

eni kkdunn
tans Aund

ienrqllgnn
mütbennſ .

id dic
nns. eidents

Hsntcöena

uipſepſalmus.
mütpknauibe
nin auidle⸗
Carbrobet⸗/
Srccörnni
henianm Qs⸗
ischin.
losele Name
tſcinengre
dsehd
9desel
mmicgs deninn/
doprls durt
Priün'nia
ars ndhstd⸗

Alntllnse.

Werniuilt

4

us bensel

faplulgeas
ben ali
Einsun
isda⸗
daneciſe
ſinkenici
mürfttint
s ſici
idadei

en in
rci

inunn
cus onii
bctu un

enind

E

nec de fundis: Molumus de terrenis iſtis ⁊
vaniſſimis:⁊ de caducę vitę trãſitoꝛijs.Hõ
loquat᷑ os noſtrum vanitatẽ: Fac nos bea/
tos de te:quia non ꝑdimus te. Cũ tenueri⸗/
mus te:nec te ꝑdimus:nec nos perimꝰ.Fac
nos beatos de te:qꝛ beatus populꝰ cuiꝰ eſt
dys deus ipſius. NHec iraſcit᷑ autẽ ſi dixeris
Pz. 15. de deo: fũdus noſter. Legimꝰ em: Dominꝰ
pars hęreditatis meę. Magna res frẽs: et
hereditas ipſiꝰ ſumus:et hęreditas nr̃a eſt:
quia ⁊ colimꝰ eum ⁊ colit nos. Nulla eſt in/
iuria illi:quia colit nos. Quia ſi nos colimꝰ
illũ vt deũ noſtꝝ:ille colit nos vt agrũ ſuũ.
Et vt ſciatis quia colit nos: audite eũ queʒ
ʒJob.is. miſit vobis.Ego ſuʒ inquit vitis:vos eſtis
palmites:pater meus agricola eſt. Ergo co
lit nos: ſed ſi fructũ reddamꝰ parat hoꝛreũ.
Si autẽ ſub tanto cuſtode ſtirpes eſſe volu/⸗
erimus:⁊ ꝓ frumẽto ſpinas ꝓferimus:nolo
Dicerec
e iudice iniquo qui nec deũ ti/
mebat nec homines reuerebat᷑: In
euagelio ſᷣm eudẽ Sermo RxXV
ſad oꝛandũ ⁊ credendũ:⁊ nõ de nobᷣ
de dſo pᷣſumendũ. Quę ad oꝛan/
duli maioꝛ hoꝛtatio:q; vt nob de iudice iniqͥ
Lucj.i8. ꝓponit᷑ ſimilitudo:? Judex em̃ iniquus nec
deũ timens nec hominẽ reuerẽs:audiuit tũ
vigduã interpellantẽ ſe:victus tedio nõ pie/
tate inclinatꝰ.Si ̊ exaudiuit qui oderat qð
rogabat᷑:quõ non exaudit qui vt rogemus
hoꝛtat᷑: Cũ ergo nobis iſta ecõtraria cõpa/
ratione dñs ſuaderet: qꝛ opoꝛtet ſemꝑ
oꝛare:⁊ nõ deficere: adiecit ⁊ ait: Ue/
rũtamẽ cum venerit flius homis:
putas inueniet fidẽ in terra:Si ſideſ
deſipit:oꝛatio perit. Quis em̃ oꝛat qui non
credit? Vnde ⁊ beatus aplus cũ ad oꝛandũ
Bo. 1o. exhoꝛtaret᷑ ait:'gdis quicũq; inuocauerit no
mẽ dñi ſaluus erit.Et vt oſtẽderet fidẽ fon-
tẽ eſſe oꝛatiõis: nec poſſe ire riuũ vbi caput
aqueę ſiccaret᷑:adiuxit atq; ait:uõ aũt in /
uocabũt in quẽ nõ crediderũt?: Ergo vt oꝛe/
mꝰ credamꝰ: ⁊ vt ipᷣa nõ deſiciat fides q̃ oꝛa
mꝰ:oꝛemꝰ. Fides fũdit oꝛatõnẽ:fuſa oꝛatio
ſidei impetrat firmitatẽ.Eteni ne in tẽptati
onibus defſiceret ſides: pꝛopterea dñs ait:
Lucj.22 Vigilate ⁊ oꝛate: ne intretis in tẽptationẽ.
AQuid ẽ in tẽptationẽ intrare:niſi a fide exi/
re? Intantũ em̃ temptatio ꝓficit:inquãtuʒ

ſequit᷑: ad gaudiũ finiamt. .,

ctio ſancti euan gelij ędiſicat nos

alter publicanus. DPhar
bat: Gfas tibi deꝰ: qꝛ nõ ſm ſicut

ſides deſicit:Et intantũ tẽptatio deſicit:in/⸗
quãtum ſides ꝓficit. Hã vt aꝑtius nouerit

charitas veſtra de ſide ne deficeret ⁊ periret

dixiſſe dñm: Vigilate ⁊ oꝛate ne intretis in

teinptationẽ: eo loco euãgeliũ ait: hac no/

cte poſtulauit ſathanas vexare vos ſicut tri
ticũ:⁊ ego rogaui patrẽ ꝓ vobis ne deficiat
fides vr̃a. Rogat qui tuet᷑:et nõ rogat qͥ pi ?—
clitat᷑: Qð aũt ait dñs:Cũ venerit filius bo
minis:putas inueniet fidẽ in terra?De ſide
dixit quę ꝑfecta eſt. Ipſa em̃ vix inuenit᷑ in

terra. Ecce plena ẽ dei ecclia:Quis huc ac⸗

cederet:ſi nulla eſſet fides? Quis nõ mõtes
trã ſferret:ſi plena eſſet ſides? Attẽdite ipᷣos
apłos:Dimiſſis omnibꝰ ſuis calcata ſpe ſę/
culi dũm nõ ſequerent᷑:niſi magnã haberẽt
fidem.Et tamẽ ſi plenã haberẽt fidẽ:nõ di/
cerent domino: Auge nobis fidẽ. Vide etiã Lud.I2.
vtrũq; illũ de ſe confitentẽ. Vide fidẽ: ⁊ nõ
plenã fidẽ.Qui cũ obtuliſſet dño filiũ a ma
lo demonio ſanandũ:⁊ eſſet intogatꝰ vtꝝ
crederet: Reſpõdit⁊ ait:Credo dñe:adiuua Marci.⸗9.
incredulitatẽ meaʒ: Credo inqͥt: credo do/
ine: ergo ẽ fides. Sed adiuua incredulita
tem meaz: ergo non plena eſt fides. Sed qꝛ
non eſt fides ſuperboꝛũ: ſed humiliũ: Di⸗/HGB
xit ad quoſdã qui ſibi iuſti videba- Zud.is.
tur:⁊ ſpernebãt cęteros:ſimilitudi/
nẽ hãc. Duo homines aſcenderũt
in templũ oꝛare:vnus phariſęzus ?⁊
griſeus dice

cęteri hominũ. Diceret ſaltẽ ſicut multi
hoõmiĩies. Quid eſt cęteri homies: niſi om̃es

h̃ter ipſum? Ego inqᷣt iuſtus ſum:ceęteri pec/
cato:es.õ ſum ſicut cęteri bomies:
iniuſti:raptoꝛes:aduilteri.Et ecce ti ⸗

bi ex vicino publicano maioꝛis tumoꝛis oc/

caſio. Sicut inqͥt publicanꝰ iſte. Ego
inqͥt ſolꝰ ſum:iſte de ceteris eſt.MHõ ſuʒ inqᷣt
talis qualis iſte: ꝑ iuſticias meas qbus ini⸗
quus nõ ſum. Jeiuno bis in ſabbato:

decimas dõ oim ꝗᷓ poſſideo.Quid
rogauerit deũ:quęre in verbis eius:nihil ĩ-
uenies.Aſcẽdit oꝛare: noluit deũ rogare: ſᷣ
ſe laudare. Paxꝝ ẽ ñ deũ rogare:ᷣ ſe lauda
re:inſuꝑ ⁊ roganti inſultare. Hublicanꝰ?
aũt de lõginquo ſtabat:Et deo tñ iße

pꝓpinquabãt: coꝛdis ↄſcia remouebat: pie/

tas applicabat. Publicanꝰ aũt de lõginquo

— „ ₰

ſtabat:ſᷣ dñs eũ de ꝓpinquo attẽdebat.Ex Pöz. 132.
celſus em̃ dñs et humilia reſpicit. Excellos

9

Sancti Auguſtini verbis domini

aſt qualis erat ille phariſeęus: Excelſa aũt a
lõge cognoſcit. Deus aũt a lõge cognoſcit:
ſed nõ ignoſcit. Adhuc audi hũilitatẽ publi
cani. Parũ ẽ:qꝛ de longinquo ſtabat: Nec
oclłos ſuos ad cęlũ leuabat:vt reſpi/
ceret᷑ ñ reſpiciebat. Pꝛęmebat ↄſcia:ſpes ſbᷣ
leuabat.Adhuc audi: Hercutiebat pe/
ctus ſuũ dicẽs:Dñne: ꝓpitiꝰ eſto mi
hi peccatoꝛi. Ecce qͥ rogat᷑. Quid mirar
ſi deꝰ ignoſcit: qñ ipſe agnoſcit: Deinde de
phariſęo ⁊ publicano accepiſti cõtrouerſiã:
audi ſentẽtiã. Audiſti ſuꝑbũ accuſatoꝛẽ: au
diſti reũ hũilẽ:audi nũc iudicẽ.Amẽ dico
vobis:veritas dicit: deus dicit: iudex di-
cit: Amẽ dico vobis:deſcẽdit iuſtifi
catꝰ publicanꝰ ille de tẽplo:magis
qᷓ; ille ꝓphariſęꝰ. Dic dñe cauſã: Ecce vi/
deo publicanũ iuſtiſicatũ magis de templo
deſcẽdere qᷓ; phariſęũ. Quero q̃re? QAuęris
C quare: Audiqᷓre: Quia oĩs qui ſe exal
tat huiliabit᷑:⁊ qͥ ſe hũiliat exaltabi/

tur. Audi ſentẽtiã:caue cauſã malã. Aliud

dico: Audiſti ſententiã:caue ſuꝑbiã. Vide/
ant nũc: audiãt iſta neſcio qͥ impie garrien/
tes ⁊ de ſuis vᷣtutibꝰpſᷣſumẽtes. Audiãt qͥ di
cũt:Nheꝰme hoĩem fecit:iuſtũ ipſe me facio.
O peioꝛ ⁊ deteſtabilioꝛ phariſeo. Phariſeꝰ
ille ſuꝓꝑbe quidẽ iuſtũ ſe dicebat:ſed inde il/
le deo gras agebat. Juſtũ ſe dicebat: ᷣ tñ
deo gras agebat. Gfas tibi deꝰ:qꝛ nõ ſũ ſiẽ
cęteri hoĩes. Gfas tibi deꝰ: Gfas deo agit:
qꝛ nõ eſt ſiẽ cęteri homies:⁊ tñũ tanq; ſupbuſ
⁊ inflatus repᷣhendit᷑: non qꝛ deo gr̃as age/
bat:ſed quia velut nihil ſibi addi cupiebat.
SGras tibi:qꝛ nõ ſũ ſicut ceteri hoĩes iniuſti:
Ergo tu iuſtus:ergo nihil rogas:iã plenus
Job. 7. es.Ergo nõ eſt tẽptatio vita hũana ſuꝑ ter/
r. Ergo iã plenꝰ es: ergo iã abũdas. Ergo
Mattb.s. iam nõ eſt q̃re dicas: Dimitte nobis debita
nr̃a. Quid eſt & q̊ͥ impie oppugnat gr̃am ſi
repᷣhendit᷑ qui ſuꝑbe agit deo gr̃as? Et ecce
poſt dicã cõtrouerſiã: ꝓlatãq; ſentẽtiã: ꝓce
dunt ⁊ paruuli: imo afferunt᷑ ⁊ offerunt᷑ tan
gendi. Cui tangẽdi:niſi medico? Certe inſa
ni cui offerunt᷑ infſantes tangẽdi? Cui?⸗Sal/
uatoꝛi. Sʒ ſi ſaluatoꝛi:vtiq; ſanãdi.Cui ni
Zud.i9. ſi illi qͥ venit ꝗqᷓrere ⁊ ſaluare qð ꝑierat: Vbi
iſti perierãt: qᷓ;tũ ad ipᷣos ꝓpꝛie attinet ino/
centes? Video reatũ quęro vnde. Apłm au
ZBo. 5.dio: Per vnũ hoĩem intrauit peccatũ ĩ oꝛbẽ
terraꝝ. Per vnũ inqͥt hoĩem peccatũ intra
uit in mundũ: 1 ꝑ peccatũ moꝛs:⁊ ita in oẽs

homies ꝑtrãſiuit in quo om̃es peccauerũt.
Veniãt ̊ paruuli:veniant. Audiat᷑ dñs di⸗/
cens: Sinite ꝑuulosvenire ad me: Veniãt LudaiSs.
paruuli: veniãt languidi ad medicuzʒ:veni-
ant ꝑditi ad redẽptoꝛẽ:veniãt:nemo ꝓhibe
at. In ramo adhuc nihil cõmiſerũt: ſᷣ in ra/
dice perierũt. Gñdicat dñs puſillos cũ ma/
gnis. Langat medicꝰ⁊ puſillos ⁊ magnos.
Cauſã paruuloꝝ: cõmendamꝰ maioꝛibus.
Loqmini ꝓ tacentibꝰ: oꝛate ꝓ flentibꝰ. Si
nõ fruſtra eſtis maioꝛes:eſtote tutoꝛes:tue/
mini eos qͥ adhuc cãm ſuã agere nõ poſſũt.
Cõmunis fuit ꝑditio: ſit cõmunis inuẽtio.
Simul ꝑieramus: ſimul inueniamurĩ xpᷣo.
Diſpar eſt meritũ:ſᷣ cõmunis eſt gr̃a.Nihil
mali habẽt:niſi qð de fonte traxerũt.Nihil
habẽt mali niſi qð de oꝛigine traxerũt. Mõ
eos impediãt a ſalute: qͥ ad id qð traxerunt
multa addiderũt. Qui maioꝛ eſt gtate: ma/
o ioꝛ eſt iniqᷣtate.Sʒ gr̃a dei delet qð traxiſti:
delet ⁊ qð addidiſti. Vbi em̃ abũdauit pec / Go.5.
catũ:ſuꝑabũdauit gratia.

¶ Deeo qð ſcriptũ eſt in euangelio
ſim eũdem: Homo quida deſcẽdit
ab hierlm in hierico ⁊ incidit in la/
trones; Serm XxXxXVI A
udere nos aplus pcipit: ſᷣ in dño Phil 4.
g nõ in ſęculo. Quicũq; em̃ voluerit Jacobi.4.
amicus eſſe huiꝰ ſęculi:ſicut ſcriptu/
ra dicit:inimicꝰ dei reputabit᷑.Sic auteʒ nõ Matth..
põt hõ duobꝰ dñis ſeruire: ſic ⁊ nemo ĩ hoc
ſeculo põt gaudere ⁊ in dño. Multũ iter ſe
hec duo gaudia differũt: ſuntq; oino ↄꝛia.
Qñ gaudet᷑ in ſeculo:nõ gaudet᷑ i dño.Añ
gaudet᷑ in dño: nõ gaudet᷑ ĩ ſcculo. Vincat
gaudiũ in dño:donec finiat᷑ gaudiũ ĩ ſecco.
HGaudiũ in dño ſemꝑ augeat᷑: gaudiũ in ſę/
culo ſemꝑ minuat᷑ donec ſiniat᷑. Mõ iõ iſta
dicunt᷑:qꝛ in B ſeculo cũ ſumus gauderenõö
debem: ſed etiã in h̊ ſeculo ↄſtituti iã ĩ dũõo
gaudeamꝰ. Sʒ ait aliqͥs: In ſeculo ſũ:vtiq
ſi gaudeo:ibi gaudeo vbi ſum. Quid eniʒ?
Quia es in ſeculo:in dño nõ es. Audi eũdẽ
aplm ad atheniẽſes loquẽtẽ:⁊i actibꝰaplo/
rũ dicentẽ de deo ⁊ de dño creatoꝛe nr̃o: In Acu.v⸗.
illo viuimꝰ:mouemur ⁊ ſumꝰ. Qui em̃ vbi/
q; ẽ:vbi nõ eſt? Nõne ad h̊ nos exhoꝛtabat᷑:
Dñs i ꝓximo ẽ:nihil ſolliciti fueritis? a/ hil.4
gnũ eſt h̊ qð aſcẽdit ſuꝑ oẽs ceęlos:et ꝓxinꝰ*2ꝰ
ẽ eis qͥ adhuc verſant᷑ in tris.Quis ẽ iſte lõ⸗
ginquꝰ ⁊ ꝓximꝰ:niſi qͥ nobis miſcðia factluſ

y.

Ancebel!
ale ipſt
eſit dch⸗
ensſanan
deſcicſt
uun icſinal
gesonmsd
ertotn
tüſih ten

Ra abl
zctinon
Aeaue⸗
leginoc⸗
Uulvio⸗ Y.
finißtenttn
Puin it
flanggenen
(gönoſte.
dionfie
es ießͤrat. )
ino tkumonsel
ſecz dormit
Uirisnnnst
ilehönere
denoniüͤbe
obieaadio:
nligelanan
tauttüceren
lühebeo⸗P
den Cöͤfih
Ut Begauite
Nnonoper
ſoti Ege
ſckinnprin
enntüchde
(bwulſün-
unan
Nobſoni
Nelongee
Wigrian⸗
Wlelk lon
Cerol
dedlcgebon
Genara
Ercahiber
nr Nede

ſcodome
nücmna

In euangelio ſcᷣm Lucam Sermo XXXNXVII

n eſt ꝓximus? Totũ em̃ gen?hũanũ eſt hõ ille ⁊ liberatoꝛe nobiſcũ opus haberet. Quid g
Ane Ui q iacebat i via ſemiuiuꝰ a latronibꝰ relictꝰ: fecit vt eẽt ꝓximꝰ nobis: Pꝛoximꝰ:non hoc
–ꝰZ quẽ ↄtẽpſit trãſiẽs ſacerdos ⁊ leuites:et ac- qð nos: ſᷣ ꝓpe nos. Duo attẽde: Juſt eſt:
enneti. ceſſit ad eũ curandũ eiq; opitulandũ trãſi/ imoꝛtalis ẽ. In duobꝰ tuis malis:vna ẽ cul
RKKZ ens ſamaritanꝰ. Vt aũt narraret h vñ cauſa pa:altera ẽ pęna.Culpa ẽ ꝙ iniuſt es:penag
ilri, deſcẽdit:quẽdaʒ grentẽ ꝗ ſint optima pᷣce/ eſt qꝛ moꝛtalis es. Ille vt eſſet ꝓximꝰ ſuſce/ . ’”
– Lucj.I0. pta ⁊ ſũma ĩ lege:admonuit h duo eẽ: Dili pit pęnã tua: nõ ſuſcepit culpã tuã.Et ſi ſuſ
R*K” ges dñm deũ tuũ ex toto coꝛde tuo cepit: delendã ſuſcepit nõ faciendã: iuſtus?
M ⁊ ex tota aĩa tug:⁊ diliges Primuz imoꝛtalis: lõge ab iniuſtis?⁊ moꝛtalibꝰ. Pec
— tuũ ſiẽ teipm. Ille aut: Etqꝗs e meꝰ catoꝛ moꝛtalis: longe eras a iuſto imoꝛtali.
Arii ximꝰ?: E&t narrauit dñs. Hõ qdaʒ de· Mõ ẽ facteille pctõꝛ qð tu:ſ factꝰẽ moꝛtalis
en 4 cẽdit ab hierlm ĩ hierico. Oñdit illũ qð tu. Manens iuſt“: factꝰ eſt moꝛtal. Sul/
HS qzgdaãmõ iſraelitã.Et incidit ilatrones. cipiẽdo pęnã? nõ ſuſcipiẽdo culpã: ⁊ culpã
chctin AQNuẽ cũ expoliaſſet ⁊ plagas ei gra deleuit ⁊ pnã. Dñs & in ꝓximo eſt: nihil ſol Obil. 4.
ngeh ues irro aſſe Et: dimiſ. erũt eũ ſemiui⸗ liciti fueritis.Et ſi ſuꝑ oẽs celos aſcẽdit coꝛ/
emreit hbl uũ ivia.Lrãſit ſacerdos:vtiq; genẽ ꝓ poꝛe:nõ receſſit maieſtate. Vbiq; pᷣſens eſt BP
de areit Ni ximꝰ:pᷣterijt iacẽtẽ.Trãſit leuites: ⁊ ; gene qfecit oĩa. Gaudete in dño ſemꝑ.In ſeculo Abi.s.
gömrmn ꝓximꝰ:iacẽtẽ etiã ipᷣe ↄtẽpſit.Trãſijt ſama / gaudiũ qð eſt? GOaudere de iniquitate:gau/
kiamdn ritanꝰ: genere longinquꝰ:miſcoia ꝓximꝰ:fe dere de turpitudie:gaudere de dedecoꝛe:de
Nagomim ccit qò noſtis. In qͥ ſamaritano ſe voluit itelꝰ defoꝛmitate. De his & oĩbꝰ gaudet ſeculuʒ.
thidai üuigi dñs ni ieſꝰ xp̃ᷣs. Samaritanꝰ em̃ cuſtos Quęoia nõ eſſent: niſi homies voluiſſent.

Alia ſunt ꝗᷓ faciũt hoĩes: alia ſũt ꝗ̊ͥ patiunt:
et ſi nolunt:fecerũt.Quid & eſt hoc ſeculũ:⁊
qð eſt gaudiũ ſęculi? Dico frẽs bꝛeuit᷑ quã/

Bo. s. interpᷣtat᷑. Jõ reſurgẽs a moꝛtuis iã nõ mo/
ncanono NPs.ꝛ20. ri᷑: ⁊ moꝛs ei vltra nõ dñabit᷑: qꝛ nõ doꝛmit
inaunn negcq; doꝛmitat q cuſtodit iſrł. Deniq; qñ cõ/

id 4 uitis tantis blaſphemabant iudęi:dixerũt tũ poſſũ:quãtũ deꝰ adiuuat:feſtinãter:bꝛe/
inactnl Job.S. illi:Hõne verũ dicimꝰ:qꝛ ſamaritanus es ⁊ uiter dico:Seęculi leticia: eſt impunita neqͥ-
WI 1 demoniũ habes: Cũ g duo eſſent cõuitioſa cia: Luxurient᷑ hoies:foꝛnicent᷑: ĩ ſpectacu/
aprfütie obiecta dño:dictũq; illi eẽt:Nõne verũ dici lis nugent᷑: ebꝛioſitate ingurgitent turpi /
cigei un mꝰ:qꝛ ſamaritanꝰ es ⁊ demoniũ habes:po/ tudine fedent᷑:nihil mali patiant᷑: et videte
Culeſatpn terat rũdere: Hec ſamaritanꝰ ſuʒ:nec demo ſeculi gaudiũ.Iſta mala ꝗͥ cõmemoꝛaui:nõ
i Seumil⸗ niũ habeo: Rñdit aũt: Ego dęmoniũ nõ ha caſtiget fames:nõ belli timoꝛ: non aliqᷣs ti /
teſetnennſg. beo.Qð rñdit refutauit:qð tacuit cõfirma- moꝛ:nõ aliqs moꝛbꝰ:non vlla aduerſitas:łᷣ
zo Halüint uit. Hegauit ſe hr̃e demoniũ qui ſe nouerat ſunt oia in rerũ abũdantia:in pace carnis:i
ſangeinin dęmonioꝝ excluſoꝛẽ: non ſe negauit inſirmi ſecuritate malę mẽtis: ecce vide ſeculi gau-
iimdi cuſtodẽ. Ergo dñs i ꝓximo E: q⸗ dñs nobis diũ.Sʒ no cogitat de ſic hõ. Alia eſt dei (0
— fact'ẽ in ꝓximo. QAuid tã longinquũ:qͥd tã gitatio: alia homĩis. Magnę miſericoꝛdię ẽ
iigriſ. remortũ q; deü ab homibꝰ: imoꝛtalẽ a moꝛta nequicie impunitatẽ nõ relinquere: ⁊ ne co/
eigiii lib :iuſtũ a peccatoꝛibꝰ: õ loco lõge: diſ gat in extremo gehenne danare: mõ flagel⸗
ö ſſimilitudine.Nã ſolemetiã ita loqui:cũ de lo dignat᷑ caſtigare. Na vis noſſe niła pęna
ui duobꝰ homibꝰ dicimꝰ: qñ diuerſi ſũt moꝛes: quata ſit pęna: nõ tũ iuſto ſᷣ peccatoꝛi: cui ẽ
6 miſn Iſte longe eſt ab illo. Etiã ſi iuxta ſteterint: tpalis pęna ne ſuccedat ętna. Elis & noſſe:
ini etia ſi viciniꝰ inhabitent: etiã ſi vna catena nlla pęna quãta ſit pęna? Pſalmũ introga:
Uitaß colligent᷑:longe ẽ piꝰ ab impio:lõge ẽ inno- Irritauit dñm pctõꝛ.Exclamauit vehemẽ/ Nõ..
in. M cens a reo:longe ẽ iuſtus ab iniuſto. Si hoc ter:attẽdit:ↄſiderauit: exclamauit: Irrita/
a e de duobꝰ homib dicit᷑: qͥd ð deo ⁊ homibꝰ2 uit dñm pctõꝛ. Quare obſecro:?: Quid vidi/
etinc et Cũ longe a nobis eẽt imoꝛtalis ⁊ iuſtꝰtan ſti:? Qui autẽ h̊ exclamauit:vidit peccatobꝛ
g q́ᷓ; a moꝛtalibꝰ ⁊ pctõꝛibꝰ:deſcẽdit ad nosvt ipune luxuriantẽ:male facientẽ: bonis abũ
ine fieret nobis ꝓximꝰ ille longinquꝰ.Et qͥd fe/ gdantẽ:et exclamauit: Irritauit dñm pctõꝛ.

cit cũ haberet ipe duo bona:⁊ nos duo ma/
la:? Ille duo bona: iuſticiam ⁊ imoꝛtalitatẽ:
nos duo mala: iniquitatẽ ⁊ moꝛtalitatẽ. Si
vtrũq; malũ nr̃jm ſuſcepiſſet: par nr̃ fuiſſet:

Auare hᷓ dixiſti?: Quid em̃ vidiſti? Pꝛe ma/

gnitudine irę ſuę nõ reqrit. Intelligite frẽs

chꝛiſtiani miſciã dei: qñ caſtigat mũdũ:nõ

vult damnare mũdũ. Pꝛę magnitudine irę
6 2

BGBancti Auguſtini de verbis domini

ſus nõ exqrit. Jõ nõ exqrit: qꝛ multũ iraſci/
tur. Alagna ẽ ira eiꝰ. Parcẽdo ſeuit:bᷣ iuſte

ſeuit.Eſt em̃ ſeueritas:q̃ſi ſeua veritas. Si

SO aliqñ ſeuit parcẽdo:bonũ eſt nobis vt ſb/⸗
ueniat caſtigãdo. Et tñ ſi facta generis hu/
ꝓs. 102. Mani ↄſideremꝰ: qͥd patit᷑: Mõ ſᷣm peccata
nr̃a fecit nob. Filij eius ſumꝰ. Vñ hoc ꝓba

mus: Aoꝛtuꝰẽ ꝓ nob vnicꝰ:ne remaneret
vnꝰ. Noluit eſſe vnꝰ:qͥ moꝛtuꝰẽ vnꝰ.Mul/

tos em̃ ſilios dei fecit vnicꝰ filius. Emit ſibi
frẽs ſanguie ſuo: Pꝛobauit repꝛobatos:re/

demit vẽditos:honoꝛauit iniuriatos:viui -

ſicauit occiſos. Dubitas ꝙ dabit tibi bona

ſua: qͥ nõ dediꝗteſt ſuſcipe mala tua? Ergo

frẽs gaudere ĩ dño nõ in ſęclo: id eſt gaude/

teiĩ vitate nõ ĩ iniqtate. Gaudere ĩ ſpe ęter-
nitatis:nõ in floꝛe vanitatis. Ita gaudete

⁊ vbiq;: ⁊ qdiucũq; hic fueritis:dñs in ꝓxi⸗
mo eſt: nihil ſolliciti ſitis.

¶ De verhis dñi in euã⸗

gelio vᷣm Johannẽ.

De eo qð ſqiptũ eſt in euangelio
hſm Johannẽ:In pncipio erat᷑ ver⸗

erat verbuz:Et rephenſione arria-

noꝛu / Bermo XXXVII
A. tulũ euãgelij quod leche
1. frẽs dilectiſſimi:purũ oculum

ieſũ chꝛiſtũ accepimꝰ ſ̃m diui/

turꝗ: euãgeliʒaãte iohe.In ipᷣo aũt euãgelio

quãtꝰ⁊ q̃lis vir iohãnes fuerit inuenimꝰ:vt

ex dignitate diſpenſatoꝛis intelligat᷑ quãti
pcij ſit verbũ qð per talẽ dici potuit: imo qᷓ
nulliꝰ ſit pᷣcij qð ſuperat oĩa. Pꝛecio em̃ aut
cõparat᷑ res venalis:aut ſubijcit᷑:aut excedi
tur eã.· Qñ tanto qſq; cõparat quãto valet:
ęquat᷑ pciũ rei ꝗͥ cõparat᷑:qñ vilius:ſubijcit
ei:qñ chariꝰ: ſuperat eã. Verbo aũt dei nec

cquari aliqd põt:nec ad mutationẽ ſubijci:

nec ſuꝑponi aliqͥd. Subijci em̃ oĩa poſſunt
Job. . Vbo dei: qꝛ oiĩa ꝑ ipᷣm facta ſunt:nõ tñ ſubij⸗

ciant᷑ qſi pciũ ſint verbi:vt qͥſq; det aliquid

vt illud accipiat. Tñ ſi dici põt et admittit
nomẽ h ratio aliqua vel loquẽdi ↄſuetudo:

pᷣciũ cõparandi vbi ipe cõꝑatoꝛ ẽ:qͥ ſeipſu,ʒ
ꝓ ſeipo dederit huic verbo. Itaq; qñ aliqd
emim:quęrimaliqd qð demus:vt habea/

coꝛdis inqᷣrit. Dñm em̃ noſtru

uauiuiunuitatẽ ad cõdenda vniuſã crea
turã:ſm hũanitatẽ ad reꝑanda lapſaʒ crea/

mus rem dato pᷣcio quã volumꝰ emere.Et
extra nos eſt qð damus:et ſi apud nos erat
fit extra nos illud qð damꝰ:vt ſit apud nos
illud qð cõparamꝰ. Quicqͥd pᷣcij inuenerit
qui emit: aliqͥd neceſſe eſt vt tale inueniat:
vt det qð habet:accipiat qð nõ habet.Ma
net tñ ille a qͥ abſcedit pᷣciuʒ: ⁊ accedit ad i
lud ꝓ quo dat pᷣciũ. Qui aũt vult cõparare
verbũ hoc:qͥ vult habere non ꝗrat extra ſe/
ipᷣm qð det:ſeipᷣm det.Qð cũ fecerit:non ſe
amittit ſicut amittit pᷣciũ: qñ aliquid emit.
Verbũ g̊ dei ꝓpoſitũ eſt omibꝰ.Cõparẽt qͥ
poſſũt:poſſunt aũt qͥ pie voluerint. In illo
em̃ verbo pax: et pax in terra homibꝰ bone Lud.2.
volũtatl. Ergo qͥ vult cõparare:det ſeyſfnm.
Quaſi pᷣciũ eſt h̊ xbi ſi dici aliquo mõ põt:
qñ nec ſe ꝑdit qui dat: ⁊ acquirit verbũ pꝛo
quo ſe dat: ⁊ ſeipᷣm in vᷣbo acqrit cui ſe dat.
Et quid dat verbũ: MNõ aliqd ab ipᷣo alienũ
o ꝓ quo ſe dat: ſᷣ qð ꝑ ipᷣm verbũ factũ eſt:Hᷣ

ei reddit᷑ vt reficiat᷑. Oia ꝑ ipſuʒ facta ſunt. Job.r.

Si oĩa:vtiq; ⁊ hõ. Si celũ:ſi terra: ſi mare:
ſi oĩa que in ipſis: ſi vniuſa creatura: vti
ille manifeſtius qͥ ad imaginẽ dei factꝰ per
verbũ factus ẽ hõ. Nõ mõ frẽs tractamus: GB
quõ poſſit intelligi qð dictũ eſt: In pnci⸗/
pio erat verbũ ⁊ verbhuʒ erat apud
Den: ⁊ de? erat verbũ. Ineffabilit᷑ põt
intelligi. NHõ verbis homis ſit:vt intelligat
vᷣbũ dei. Tractamꝰ ⁊ dicimꝰ:quare nõ intel
ligat᷑.Nuũc nõ dicimꝰ vt intelligat᷑:ſᷣ dicimꝰ
qd impediat ne intelligat᷑. Eſt em̃ foꝛma ꝗᷓ;
daʒ: foꝛma nõ foꝛmata:ſᷣ̊ foꝛma oĩm foꝛma/
toꝛũ: Foꝛma incõmutabilis:ſine lapſu:ſine
defectu:ſine tꝑe:ſine loco:ſuperans oĩa:ex/
iſtens in omibꝰ: ⁊ fundamẽtũ quoddã in q
ſint:⁊ faſtigiũ ſub quo ſint.Si dicis: qꝛ oĩa
i illo ſũt:nõ mẽtiris. Dictũ eſt em̃ iſßm vbuũu
ſapiẽtia dei. habemꝰ aũt ſcriptũ: QOia ĩ ſa / a. i03.
piẽtia feciſti. Ergo in illo ſunt oĩa: ⁊ tñ quia
deꝰ ẽ:ſub ipᷣo ſunt oĩa. hicimꝰ q; incõpꝛehẽ
ſibile ſit qð lectũ eſt: ⁊ tñ lectũ eſt: nõ vt cõ/
pᷣhenderet᷑ ab homie:ſᷣ vt doleret hõ:qꝛ nõ
cõpꝛehẽdit:⁊ inueniret vñ impedit᷑ a cõpꝛe/
henſiõe ⁊ remoueret ea:⁊ inhiaret ꝑceptiõe
incõmutabilis verbi:ipᷣe ex deterioꝛe in me-
liꝰ cõmutatꝰ.Nõ em̃ verbũ ꝓfſicit aut creſcit
accedẽte cognitoꝛe:ſᷣ integrũ ſi ꝑmanſeris:
integrũ ſi receſſeris: integrũ cum redieris:
manens in ſe ⁊ innouans oĩa.Ergo ẽ foꝛma
omniũ rerũ: Foꝛma infabꝛicata ſine tẽpoꝛe
vt diximꝰ: ⁊ ſine ſpacijs locoꝝ. Quicqd eiᷣ

ſeocupl:
ſnibusth
Deindec
codiſentd
Groe'ytin
ponb'ge⸗
nuostqueta
uicarecor
n. Onnes
ſkinpane
vobigint
votücorpu⸗
ſloci oe
inminoiit
cicaput⸗
ſuntinpte⸗
ſentimusrn
geſtöeann
lleſemnons
1o. Gznoͤpe
gunckttals

hobü. Ded
Pbencises
Hiazfelloig

Lſeſioſe

mnagnaben
ppoſſible⸗
eſtradoau⸗
pusoculo
potes Qu
Lubhonie
tequofza
ſeaie ñ
hencholſes
lleuo: nic
ſeistepiatf,
eladati
oc vites

(lisyrtoti

Wviceset⸗
dln
Ayliassn
Qidel
decgpatpe
Nöilapenn
eiſtents
tugeeſon
Ntuqroc
lötücon⸗
bentsc⸗

ſeeöpot

meann —
nlinun loco capit᷑: circũſcribit᷑. SFoꝛma circũſcribit
nſtanntte finibus: habet metas: vnde ⁊ quouſq; ſit.

Czch nant Deinde qð loco capit᷑ ⁊ mole quadã et ſpa/

inleinent, cio diſtendit᷑: minꝰ eſt in ꝑte q; in toto. Fa⸗
drödthe 1 cit deꝰ vt intelligatis. Quotidie aũt de coꝛ
Ptuntiigs⸗ poꝛibꝰ quę ante oculos nfos ſunt:quę vide
umlöpe mus:quęe tangimꝰ: inter quę ſumꝰ:poſſum
intem⸗ iudicare coꝛpꝰ quodlibet in loco habere foꝛ/
ämnnne mã. Om̃e aũt qð ſpaciũ loci occupat: minꝰ
— eſt in parte qᷓ; in toto. Pars coꝛꝑis hũani:
üüguent. r Parte or een e e
ndlini verbi gfa: bꝛachiüũ. Atiq; minꝰẽ bꝛachiũ qᷓ;
Auein Ni totũ coꝛpus.Et ſi minꝰ eſt bꝛachiũ: bꝛeuio-
e rẽ locũ occupat. Itẽ caput qꝛ pars ẽ coꝛꝑis
nbonidberu. en loto aſttetmim eſt totu coꝛpus
rurdeticn. in minoꝛi loco eſt: et min eſ q; totu coꝛpus
luinn cui caput ẽ. Sic oĩa quę ſunt ĩ loco: minoꝛa
mnmtin ſunt in ꝑte q; in toto. HNihil tale de illo vᷣbo
Nilnin ſentimus: nihil tale cogitemus. Mõ de ſug/
etalt geſtiõe carnis ſpiritalia imaginemur. Nõ ẽ
Phiii ille ſermo:nõ eſt ille deꝰminoꝛ in ꝑte qᷓ; in to
pügick to.Sʒ nõ potes tale aliqᷣd cogitare. Mag!“
izumtſt Fi pia eſt talis ignoꝛãtia qᷓ; ſumpta ſcientia.
mIunn Zzob. 1. Loq;mur em de deo. Dictũ ẽ: Et deus erat
uine ſcc verbũ. De deo loqmur:quid mirũ ſi nõ cõ⸗
ie p̃hendis?: Si em̃ cõpꝛehẽdis:nõ eſt deꝰ.Sit
6fimnmß pia ↄfeſſio ignoꝛãtię magis qᷓ; temeraria ꝓ/
nich Nync Cfeſſio ſcię. Attingere aliquãtũ te mẽte deũ:
vozetuul magna beatitudo ẽ: cõpꝛehendere aũt oĩino
Peſbint ipoſſibile.Ad mentẽ deꝰ ꝑtinet:intelligẽdꝰ
frninig eſt: ad oculos coꝛpus:videndũ eſt. Sed coꝛ/
nurtint pus oculo cõpꝛehẽdere te putas?Oĩno non
neligiifem potes. Quicqͥd em̃ aſpicis:nõ totũ aſpicis.
‚Geüfemg Cuiꝰ homis faciẽ vides: doꝛſũ nõ vides eo
ſnmsoinim⸗ tꝑe quo faciẽ vides.Et qñ doꝛſuʒ vides:eo
loaſnrlplehr tꝑe faciẽ nõ vides. Mõ ſic &̊ videsvt cõpꝛe/
ſhanetun hendas:ſed qñ aſpicis aliaʒ partẽ quã non
iiiti videras: niſi memoꝛia tecũ faciat vt memi/
45ns gli neris te vidiſſe vnde recedis: nunqᷓ; te dice/
ickciinid res aliqd vel in ſuꝑficie cõpꝛehendiſſe.Tra/
tonri⸗Oui ctas qð vides:vᷣſas huc atq; illuc:velut ipᷣe

gtärtimk circuis vt totũ videas. Vno & aſpectu totũ

anihtti videre nõ potes. Et q́diu vᷣſas vt videas:
. Snirc⸗ ꝑtes vides: ⁊ cõtexendo qꝛ vidiſti alias par
untitt⸗ tes: videris totũ inſpicere. Mõ aũt hic ocu/
reiiat loꝛũ viſus: ſᷣ memoꝛię viuacitas intelligit᷑.
⸗ u genie Quid &̊ de illo verbo frẽs dici poteſt: Ecce
n enh de coꝛpoꝛibꝰ dicimꝰ ſubiacẽtibꝰoculis nr̃is:
nnnn atl nõ illa poſſunt cõpꝛehẽdere aſpectu:quis g
hiai it oculꝰ coꝛdis cõpꝛehẽdit deũ? Sufficit vt at/⸗
Nd e tingat:ſi purus eſt oculus.Si autẽ attingit
munſn tactu quodã attingit incoꝛpoꝛeo ⁊ ſpiritali:

bbnin nõ tñ compꝛehẽdit: et hoc ſi purus eſt: ⁊ hõ
n fit beatus cõtingẽdo coꝛde illud qð ſemper

In euangelio ſcdᷣm Jobãnẽ Genno XXXVIII

beatũ manet: ⁊ eſt illud beatitudo ꝑpetua:
et vnde fit homo viuus vita ꝑpetua: vnde
fit hõ ſapiens ſapientia perfecta: vnde hö
fit illumiatus:lumẽ ſempiternũ eſt.Et vide
quẽadmodũ tu cõtingendo efficeris qð nõ

eras:nõ illud qð cõtingis facis eſſe qð non
erat. Hoc dico: Deus nõ creſcit ex cognito⸗/

re:ſᷣ cognitoꝛ ex cognitione dei. Ne putemꝰ
frẽs chariſſimi qꝛ bñficiũ ſᷣſtamꝰdeo:qꝛ dixi
mꝰpᷣciũ nos dare qͥdãmõ. Mõ em̃ vnde au/
geat᷑ ille damꝰ: qͥ ⁊ te lapſo integer ẽ:⁊ te re/

deunte integer manet: paratus videre vt
beatificet cõuerſos: ⁊ auerſos puniat cęcita
te. Qui em̃ ſe auertit a lumie vo:id ẽ a deo:
iã ceęcus efficit᷑.Nondũ ſentit pęnã:ſed iam

habet. Itaq; verbũ dei frẽs chariſſimi icoꝛ/
poꝛaliter:inuiolabilit:incõmutabiliter:ſine
tẽpoꝛali natiuitate: natũ tũ intelligamus a
deo. Putamꝰ ne poſſumus aliquo mõ per/
ſuadere quibuſdã infidelibus nõ abhoꝛrere
a vero qð dicit᷑ a nobis fide catholica ꝗ̊ Zↄꝛia

ÿ arrianis:a qbus ecclłlia dei ſępe temptata

eſt:cũ carnales homies faciliꝰ illud accipiũt
qð videre cõſt uerunt? Auſi ſunt em̃ quidam
dicere: Maioꝛ eſt pater filio ⁊ ſcedit eũ tꝑe:

id eſt maioꝛ eſt filio pat: ⁊ minoꝛ eſt patre ſi

lius:⁊ a patre in tꝑe ꝓcedit.Et ſic diſputãt:

Si natꝰ eſt:vtiq; erat pater anteqᷓ; filius illi

eſſet natus. Attẽdite:Adſit nobis adiuuati
bus oronibꝰ vfis et pia intẽtione acciꝑe cu/
piẽtibꝰqð ipᷣe donauerit:qð ipᷣe ſuggeſſerit.
Aſſit nobis vt poſſimꝰ quoquo mõ explica
re qð cępimꝰ. Lamẽ frẽs ante dico: Si non
potuero ego explicare:nõ rationẽ putetis ſᷣ
hominẽ defeciſſe. Itaq; vos hoꝛtoꝛ ⁊ depꝛe
coꝛ vt oꝛetis:aſſit miſcðia dei:⁊ ita rem a no
bis dici faciat: vt vos exaudire opoꝛtet: et
nos dicere. hoc giilli dicũt.Si filius dei eſt:
natus eſt. Hoc fatemur. Hõ em̃ eẽt filiꝰſi na
tus nõ eſſet. AManifeſtũ eſt: admittit fides:
aſpꝛobat eccłia catholica:verũ eſt. Adiũgũt
deinde:Si natꝰẽ patri ſiliꝰ: erat pr̃ anteq; fi
liꝰ ei naſceret᷑.hoc reſpuit fides:reſpuũt au
res catholicę. Anathematiʒat᷑:extra eſt qui
hoc ſapit: non ꝑtinet ad ꝑticipationẽ ſocie-
tatẽq; ſanctoꝝ. Ergo ait: Ratõeʒ mihi red/
de: quomodo et ſilius potuit naſci patri et
coęuus ei eſſe a quo natus eſt? Et quid faci/
emꝰ fratres:quando carnalibꝰiſta ſpiritalia
intimamus: ſi tamẽ ⁊ noſipſi non carnales
ſumus: quãdo carnalibus iſta ſpiritalia in /

ſinuamus: hoiĩe aſſuefacto natiuitate terre⸗-

3

BSBancti Auguſtini de verbis domini

na:⁊ videnti iſtius creaturę oꝛdinẽ: vbi ſuc/

ceſſus ⁊ deceſſus: gignentes ⁊ genitos ęta/

te diſtinguit? Poſt patrẽ em̃ naſcit᷑ filiꝰ:pa/

tri vtiq; moꝛituro ſucceſſurꝰ.Hoc in homini

bus:hoc in alis animãtibꝰ inuenimꝰ:parẽ/

tes pᷣoꝛes tꝑe:filios tꝑe poſterioꝛes.hac cõ/

2. Corj. 12.

ſuetudine vidẽdi: carnalia tran ſferre illi ad

ſpiritalia cupiũt:⁊ intentiõe carnaliũ faciliꝰ
ſeducunt᷑. Mõ em̃ ratio audientiũ ſequit᷑ ta
lia ſᷣdicãtes:ſᷣ cõſuetudo ꝗᷓ etiã iuoluit eos
vt talia ſdicarent.Et qͥd faciemꝰ nos? Sile
bimꝰ: Vtinã liceret. Foꝛſitã em̃ ſilendo ali/

quid dignũ de re ineffabili cogitaret. Nam
quicqͥd põt fari:nõ eſt ineffabile: Ineffabi/

lis eſt aũt deꝰ.Si em̃ raptũ ſe dicit vſq; i ter
tiũ cęlũ:aplłus paulus:et dicit ſe audiſſe in/

effabilia verba:quãtomagis ipe ineffabilis
qͥ talia demõſtrauit ꝗ̊ᷓ fari nõ poſſit: cui de/

mõſtrata ſunt? Itaq; frẽs:melierat ſi poſſe

mꝰ tacere ⁊ dicere: hoc habet fides: ſic cre/⸗

dimus. Mõ potes caꝑe:paruulꝰ es: patien/
ter tolerãdũ donec pẽnas nutrias:ne cũ vo
lare iplumis volueris: nõ ſit illa aura liber/
tatis:ſᷣ caſus temeritatis. Quid illi cõtra?
O ſi haberet qð diceret:diceret mihi. DNeſti/⸗
cienti iſta excuſatio ẽ. Victus ẽ: neſcit qͥ re/
ſpondere nõ vult. Ille cui h̊ dicit᷑: ſi non re/
ſpondeat:⁊ in ſeipſo victꝰ nõ eſt: vincit᷑ tñ i

titubãtibꝰ fratribꝰ. Audiũt em̃ frẽs infirmi

⁊ putãt reuera nõ eſſe qð dicat᷑: ⁊ foꝛſitã ve/
rũ putãt nõ eẽ qð dicat᷑: nõ tamẽ nõ eſſe qð
ſentiat᷑. Homo em̃ nihil põt dicere: qð non
etiã ſentire poſſit. Põt etiã aliquis ſentire:
qð dicere nõ poſſit. Lñ ſeruata illi maieſta
tis ineffabilitate:ne cũ aliq̃s ſilitudines ↄᷣ il

los dederimꝰ: putet nos aliqͥs ꝑ iſtas ſilitu/

dines iã ꝑueniſſe ad id qð nec dici nec cogi-

tari põt certe a paruulis. Et ſi põt ab aliqbꝰ

E

maioꝛibꝰ:põt ex ꝑte:põt in ęnigmate:põt ꝑ

ſpeculũ nondũ aũt facie ad faciẽ. DHemus ⁊
nos aliq̃̊s ſilitudines aduerſus illos vñ illi
refellant᷑:nõ vnde illud capiat᷑.Eteni cũ di⸗
cimꝰ valde poſſe fleri:poſſe intelligi:vt ⁊ na
tus ſit ⁊ coęternꝰſit ei a quo natꝰẽ:vt hoc re

fellant ⁊ q̃ſi falſum eſſe demõſtrent: ſilitudi
nes nobis dant. Vnde? De creatura: et di/

cunt nobis: hhõ vtiq; erat anteq; generaret
ſiliũ: maioꝛ eſt filio ſuo.Et equus erat ante/
q; generaret filiũ:⁊ ouis ⁊ cętera aialia. Si/

militudines adhibent de creaturis. Quid?

MNobis laboꝛandũ ẽ vt ⁊ nobis inueniamꝰ
ſilitudines earũ reruʒ qͥs aſtruim: Quid ſi

nõ inuenirẽ: Mõ recte poſſem dicere:natini
tas creatoꝛis foꝛtaſſe ſilitudinẽ in cceaturna
nõ habet:? Quãto em̃ ſuꝑat ea ꝗᷓ ſunt hic iin
eo qð ibi eſt: tanto ſuperat ea ꝗᷓ hic naſcun

in eo qð ibi natꝰẽ. Oĩa ꝑ deũ h̊ ſunt:Et qͥd

tñ ẽ cõꝑandũ deo? Sic oĩa ꝗ̊ hͥ naſcunt᷑:ilo

efficiẽte naſcunt᷑. Et ſic foꝛſitan nõ inuenit
aliqᷓ ſihitudo natiuitatis eius: quõ nõ inue/
nit᷑ ⁊ ſubſtãtię eiꝰ ⁊ imutabilitatis diuinita
tis maieſtatis eius. Quid em̃ ſimile hic iue/

niri põt:? Si & foꝛſitan nec natiuitatis ſilitu

do inueniat᷑: nũquid inde oppᷣſſus ſum: qͥa
nõ inueni ſilitudines:creatoꝛi omniũ ĩ crea/

tura: cupiens inuenire qð eſſet ſiłe creatoꝛi⸗
Et reuera frẽs nõ ſũ inuẽturꝰtꝑales ſilitudi/

nes qs ęternitati poſſim cõparare. Sʒ et tu
q̃s inueniſti:quid ſunt?: Quid em̃ inueniſti:

Quia pater maioꝛ eſt tge qᷓ; filius:⁊ iðo vis
vt filius dei tꝑe minoꝛ ſit qᷓ; pater ęternꝰ:qͥa
oinueniſti minoꝛẽ filiũ patri tẽpoꝛali.Da mi/
hi ęternũ patrẽ hic:⁊ inueniſti ſimilitudinẽ.
Filiũ minoꝛẽ inuenis patre in tẽpoꝛe: filiu,
tẽpoꝛalẽ minoꝛẽ patre tẽpoꝛali:MNũquid in/
ueniſti mihi filiũ tẽpoꝛalẽ minoꝛẽ ęterno pa

tri? Quia & in ęternitate ſtabilitas eſt:in tẽ/

poꝛe aũt varietas: In ęternitate oĩa ſtãt:ꝛ in
lꝑe alia accedũt: alia ſuccedũt: potes inue/

nire filiũ in varietate tꝑis:ſuccedentẽ patri:

qꝛ etiã patri ſuo ipᷣe ſucceſſit nõ ęterno patri
tẽpoꝛalis.Quid & poſſumꝰ frẽs mei in cea /
tura inuenire coęternũ: quando in creatura
nihil inuenim?eternũ: Inueni eternũ patrẽ
in creatura:⁊ inuenio coęternũ ſiliũ.Si aüt
nõ inuenis ęternũ:⁊ vincũt in tẽpoꝛe:ſuffi/
cit vt ad ſilitudinẽ inueniamꝰ coęuũ.Aliud
eſt em coęternũ:aliud coeuũ. Coeęuos quo/

tidie dicimꝰ eos: qui eandẽ habẽt menſurã

tempoꝛũ. Mõ alter ab altero ſcedit᷑ tẽpoꝛe:

am bos tamẽ eſſe cepimus quos dicim co/
ęuos.Si potuerimꝰiuenire coeuũ qð naſcit᷑

ei a quo naſcit᷑:ſi poſſũt inueniri coęua duo
generans ⁊ generatus:hic inuenimꝰcoęua:
ibi intelligimus coęterna. Si hic inuenero
genitũ ex eo eſſe cępiſſe ex quo cępit genera

toꝛ: intelligimus certe filiũ dei ex eo eſſe nõ

cępiſſe ex quo nõ cępit generatoꝛ. Ecce foꝛè/
taſſe fratres inuenimus aliquid in creatura
dð de alia re naſcatur:⁊ tamẽ ex eo tempoꝛꝛ
eẽ incipiat ex quo cępit illud vnde naſcitur:
hoc ex eo ex quo illud cepit: illud ex eo ex
quo illud nõ cępit. Hoc ergo coęeuum: illuld
coęternum. Arbitroꝛ ſanctitatẽ veſtram iaz

Ne
nteletin
poreluc
panus in
giamusi
neamura⸗

gn us
nii Co llent

gacula de
ſt.Cando

copuns.

ſgueniame
genn.
Peeberete⸗
litünpeſe
nuoektin
Cgtenain

Sncannt

icyfund⸗
ſitolcerg
Ne enoa
Quide
Gilvcemäa
laminuib⸗

(igraintel

hoſtanene
i Hona⸗
hondüctte
fogoguüͤtee
mnignis
Get volnit
ntellecren
feſponder
delgneeri
Nlogſgre
Plocueiſum
1a Gilucen
gnisnonan

Aendero ſi

Anthibic

Mmefiuſeſt

mnnespot
Eumentone
laneft⸗
fecann
dunerci
mncchnt⸗
ingddi
ustfiin
alniſn
frennhen
ſſifmg

agbiennſere
öſunge
Aömſanio
Guannönene
Usr guönöinnn
liansdui
enſinlehei
nnnlnansſtn
opölusſune,
nonionniäigen
ckerſlleoeunte
rpalesfint
dparne. Ban
uiden inuenike
öfliustidons
Spuegant
nnigcrnl Dani
nihiſinliuditi.
Nriatipere ilu

Walr Bücud

nmäigmon
tihliuschiitd

mitatecistiti.

cdün orcsſne
ſuceclenien⸗
ſtnögeneyem
fismeinncen
uundoncen
uenigenien
gemöflüSn
ütintir
amicmi D⸗
mi. aild
Zihabaniti
co zetlk ihe⸗
s glos din
rcoihoui
eniud⸗
cinenn toh.
,9 uinene

S

2—
2
=

t
S

—

enmn Eleſn

E

parua ſimilitudine coęua coęternis. Inue/

niamus itaq; coęua: et de ſcripturis admo/
neuamur ad has ſimilitudines. Legimus in
Sap.⁊. ſcripturis de ipſa ſapiẽtia:Cãdoꝛ eſt em̃ lu/
Abi.s. cis ęternę. Item legimus: Speculum ſine

macula dei maieſtatis: Ipſa ſapiẽtia dicta
eſt. Candoꝛ ẽ em̃ lucis ęternę.Dicta eſt ima

go patris. Hinc capiamus ſimilitudinẽ: vt

inueniamus coęua ex qᷣbus intelligamꝰ co/
eterna. O arriane ſi inuenero genitoꝛẽ non
pcedere tẽpoꝛaliter illud quod genuit:ſi ge/
nitũ nõ eſſe minoꝛẽ tempoꝛe illo a quo gene
ratus eſt:iuſtũ eſt vt ↄcedas mihi poſſe iſta
coeterna inuenire in creatoꝛe: quãdo coęua

ECin creatura inueniri potuerũt. Jã quidẽ ali⸗

qbꝰ fratribꝰ hoc occurrere puto. Na ſuene/
rũt aliqͥ ex quo dixi:RCandoꝛ ẽ em̃ lucis ęter/

nę. Ignis em̃ lucem fundit: lux ab igne funꝰ

dit᷑. Quid a q̊ exiſtat ſi quęramus quotidie
cũ lucernã accendimꝰadmonemur rei cuiuſ/
dam inuiſibilis ⁊ inenarrabilis: vt lucerna
aliqua intelligẽtię noſtreę in iſta nocte ſeculi
poſſit attendi. Attẽde eũ qui lucernã accen/
dit. Mon accenſa lucerna nõdum eſt ignis:
nondũ eſt ⁊ fulgur qui ab igne exit. Inter/
rogo aũt ego ⁊ dico: Fulgur ab igne exiſtit:
an ignis a fulgure?᷑ Ois anima mihi reſpõ/
det (voluit em deꝰ inſemiare omi aĩę initia
intellectꝰ:initia ſapientię) ρ s mihi anima
reſpondet et nemo dubitat ꝙ ſplendoꝛ ille
de igne exiſtit:nõ ignis de ſplẽdoꝛe. Pona/
mus g igneʒ patrẽ illius ſplendoꝛis: qꝛ iam
pᷣlocuti ſumꝰ coęua nos quęrere: nõ coter/
na.Si lucernã accẽdere cupio:nondũ eſt ibi

ignis: nonduʒ ⁊ ille ſplendoꝛ.Mox autẽ vt

accendero: ſimul cũ igne et ſplendoꝛ exiſtit.

Ha mihi hic ignẽ ſine ſplẽdoꝛe: ⁊ credo tibi

patrẽ fuiſſe ſine filio. Attendite: Dicta ẽ vt
tanta res potuit a nobis dici:Dño adiuuã/

te intentionẽ oꝛationis veſtrę ⁊ ᷣparationẽ

coꝛdis veſtri excepiſt : quãtũ capere potui/
ſtis. Illa tamẽ ineffabilia ſũt. Nihil dignũ
putetis dictũ:vel eo ipſo quo coęuis coęter
na cõparant᷑:tempoꝛalia ſemꝑ manẽtibus:
extinguibilia incõparabilibus. Sed qꝛ di/
ctus eſt filius ⁊ imago patris: accipiamꝰ et
aliquã ſimilitudinẽ hinc in rebus longe diſ⸗
ferentibꝰ vt plocuti ſumus. Imago exiſtit
de ſpeculo hoiſ intuẽtis ſpeculũ.Nõ nobis
põt ſuffragari ad euidentiã rei huiꝰ quã ex⸗

In euangelio ſcõm Johãnẽ Sermo XXXVIII
intellexiſſe qð dico non poſſe comparari tẽ/
poꝛalia ęternis: ſed poſſe ex aliqua tenui et

plicare vtcunq; conamur. Eteni dicit᷑ mihi:
Ille qui attendit ſpeculũ iã vtiq; erat: etiã

natus erat. Exiſtit imago vt aſpectoꝛ extite
rit. Mã ille qui inſpicit erat: ⁊ anteq; accede

ret ad ſpeculũ. Quid ergo inueniemꝰ vnde
poſſimus eruere talẽ ſimilitudinẽ:ſicut erui
mus de igne ⁊ ſplendoꝛe? Faciamꝰ hoc ani /
mo. Facile noſtis quẽadmodũ aqua coꝛpo
rũ ſepe reddat imagines. Hoc dicimus: qñ
quiſq; vel tranſit ſuꝑ aquãvel ſtat:videt ibi
imaginẽ ſuã. Ponamꝰ aliquid ſuꝑ aquaʒ
natũ: vel virgultũ aut herbã: nõne cũ ima/
gine ſua naſcit᷑: Mox vt incipit exiſtere: in/
cipit cũ illo exiſtere imago eius:non pᷣcedit

naſcẽdo imaginẽ ſuã: nõ mihi oſtendit᷑ na-

tũ eſſe aliquid ſuꝑ aquã:⁊ poſtea aparuiſſe
imaginẽ eius:cum illud ſine imagine pꝛius
non aparuiſſet:ſed naſcit᷑ cuʒ imagine ſua:
et tamẽ imago ab illo:non illud ab imagi/

ne. Maſcit᷑ ergo cũ imagine ſua: ⁊ ſimul eſſe

incipiũt virgultũ ⁊ imago eius.Nũquid nõ
fateris imaginẽ eſſe de illo virgulto:nõ vir/
gultũ de imagine:? Genitã ̊ͤ de virgulto il⸗
lo cõfiteris imaginẽ. Itaq; ⁊ generans ⁊ qd
genitũ eſt ſil eſſe cęperũt. Ergo coeua ſunt:
ſi ſemper virgultum: ſemꝑ et imago de vir/
gulto.Qð autẽ de alio eſt:vtiq; natum eſt.
Poteſt g̊ ſemꝑ eſſe generans: ⁊ ſemꝑ cũ illo
qð de illo natũ eſt. Ibi em̃ eſtuabamur: ibi

laboꝛabamꝰ:quõ intelligeret᷑ ſempit᷑na na/

tiuitas. Ergo filiꝰ dei ſᷣm hoc dicit᷑ qð pat᷑ ẽ
qð habet de quo ſit:nõ ſᷣm qð pꝛioꝛ eſſet pa

ter ⁊ poſtea ſilius:Semꝑ pater:ſemꝑ ſilius
de patre.Et qꝛ quicqͥd de aliquo eſt: natum

eſt. Semꝑ igit᷑ filius natꝰ:ſemꝑ pat᷑:ſemper
imago de illo: quõ imago illa virgulti:⁊ de
virgulto nata ẽ:⁊ ſi ſemꝑ virgultũ:ſemꝑ na
ta eſſet ⁊ imago de virgulto. Nõ potuiſti ĩ⸗
uenire coęterna genita eęternis genitoꝛibꝰ:⁊
inueniſti coęua nata tẽpoꝛalibꝰ gignẽtibꝰ.
Intelligo coęternũ filiũ natũ ęterno gignẽ/
ti. Qõð em̃ ẽ tꝑali coęuũ:hoc ẽ eęterno coęter

nũ.hHinc etiã eſt modicũ qð aduertatis frẽs G

ꝓpter blaſphemias. Sempꝑ em̃ dicit᷑: Ecce
dediſti ſilitudineſ: ſᷣ ſplẽdoꝛ qͥ füdit᷑ de igne
minꝰ lucet qᷓ; iße ignis:⁊ imago virgulti mi
nus vtiq; habet ꝓpꝛietatẽ q; illud virgultũ
vnde imago ẽ.habẽt iſta ſilitudinẽ:ſed nõ
habẽt oĩmodo ęqualitatẽ:quare nõ vident᷑
eſſe eiuſdẽ ſubſtãtię. Quid ̊ dicemꝰ? Ecce
intellexi ęternũ patrẽ: intellexi coęternũ ſi/
liũ. Zñ ſicut effuſũ ſplẽdoꝛẽ minus lucentẽ
9△B +

Phil. 2.

BSancti Auguſtini de verbis domini

igne:aut ſicut effuſam ima ginẽ minꝰ qᷓ; vir /

gultũ exiſtentẽ dicimꝰ: Nõ:Sed ęqualitas
oĩmoda eſt. Mõ credo ait: qꝛ nõ inueniſti ſi/
militudinẽ: ſed credo apło: qͥ potuit videre
qð dixi. Ait em̃: Nõ rapinã arbitratꝰ eſt eẽ
ęqualis deo. Equalitas oimodo cõiungit᷑.
Et qͥd dixit: Mõ rapinã.QAuare?: Quia illð
eſt rapina qð alienũ eſt. Lamẽ ex iſtis dua/
bus collationibꝰ ⁊ generibꝰ duobus ſimili/

tudinẽ foꝛtaſſis inuenimꝰ in creatura: quõ

intelligamꝰ filiũ coęternũ patri: et nequaq;
minoꝛẽ.Sed nõ illud poſſumus inuenire in

vno genere ſimilitudineʒ: Jungamꝰ ambo

genera:vnũ vnde ipſi dant ſimilitudines:⁊
alterũ vnde nos dedimus.Dederũt em̃ ſili/
tudines illi ex his qui naſcunt᷑ in tempoꝛe ⁊
ſcedunt᷑ tempoꝛe ab eis a quibꝰnaſcunt᷑:ſic
homo de homiĩie.Maioꝛ ille tempoꝛe pᷣoꝛ na
tus: ſed tamẽ homo ⁊ homo:id eſt eiuſdem
ſubſtãtię. Homo em̃ hoiem generat:⁊ equꝰ

equũ:⁊ pecus pecudem. Ad eandẽ ſubſtan /

tiã generat iſta:ſed nõ ad id tempus. Diuer
ſa ſũt tꝑa:vᷣ nõ ſunt diuerſa natura. Quid
ergo hic laudamus in iſta natiuitate? Certe
ęqualitatẽ naturę.Quid autẽ deeſt?Equa-/
litas tempoꝛis. Teneamus hic vnũqð lau/
dat᷑:id eſt qualitatẽ naturę. In illo aũt ge
nere ſimilitudinũ qð nos dedimus de ſplen
doꝛe ignis:⁊ de imagine virgulti ęqualita/

tem naturę nõ inuenis:inuenis coęuitateʒ.

Quid hic laudamus? Coęuitatẽ.Quid de/

eſt? Equalitas nature. Cõiunge ꝗ̊ laudas.

In creaturis em̃ deeſt aliqd qð laudas: in
creatoꝛe deeſſe nihil poteſt:quia qð inueniſ
in creatura:a creatoꝛe artiſice ꝓceſſit.Quid
ergo in coęuis:? Nõne hoc deo dandũ quod

ibi laudas? Qð autẽ deeſt nõ tribuendum

maieſtati: in qua nullus defectus eſt. Ecce
offero tibi genitis coęua gignẽtia. Laudas
ibi coguitateʒ: ſed diſparilitatẽ repᷣhendis.
Quod repᷣhẽdis noli tribuere deo: qð lau/

das tribue: Et tribuis illi ex iſto genere ſi-/

militudinũ ꝓ coęuitate coęternitatẽ: et co/
ęternus ſit natus cũ eo a quo natus ſit. De

alio autẽ ſimilitudinũ genere quę ⁊ ipa crea
tura dei eſt ⁊ debet laudare creatoꝛẽ: qͥd ibi
laudas: Equalitatẽ naturę. Jam ꝓpter illã
diſtinctionẽ dederas coęternitatẽ:da ꝓpter
iſtam ęqualitatẽ: ⁊ ꝑfecta natiuitas eiuſdeʒ
ſubſtantię. Quid em̃ dementuis frẽs mei:
qᷓ; vt in aliquo laudem creaturã qð nõ ſit in
creatoꝛe: Laudo in homie ęqualitatẽ natu/

rę:⁊ nõ credo in eo qui fecit hominẽ?ð de

homine natũ eſt homo eſt: et qð de deo na/
tũ eſt nõ id erit qð ille de quo natũ eſt:Lau
dent & creatoꝛẽ oĩia oꝑa ſua. Inuenio hic co
ęuũ: cognoſco ibi coęternũ. hic ęqualitatẽ
inuenio naturę:ibi intelligo ęqualitatẽ ſub
ſtantię. Totũ ergo ibi:qð hic ex partibꝰ ſin/
gulis ⁊ rebus ſingulis iuenit᷑. Lotũ q̊ ſimul
⁊ non hoc ſolũ qð in creaturis totũ inuenio
ibi:ſᷣ tanqᷓ; in creatoꝛe:quãto ampliꝰqð hęc
viſibilia:illa iuiſibilia: h tẽpoꝛalia:illa eęter⸗
na:hęc cõmutabilia:illa incõmutabilia:hęc
coꝛruptibilia:illa ĩicoꝛruptibilia. Poſtremo
in homie ipſo ea que inuenimꝰ homo et hõ
duo homies ſunt:ibi pater ⁊ filius vnꝰ deꝰ.

Dño deo nr̃o gras ago inenarrabiles: ꝙ ex h
hH; loco ſcrupuloſiſſimo⁊ laboꝛioſiſſimo infir

mitatẽ meã liberare dignat eſt:petentibuſ
vobis. Ante oĩa tamen ſeruate hoc:quicqͥd

o de creatura potuimꝰ colligere:aut ſenſu coꝛ

poꝛis:aut cogitatiõe animi:inenarrabiliter

tranſcẽdere creatoꝛẽ. Sed vis illũ mẽte con

tingere: purga mentẽ:purga coꝛ tuũ.AMũ/
dũ fac oculũ:vnde illud quicqͥd eſt poſſit at/

tingi. Mũdum fac oculũ coꝛdis: Beati em̃ Mattb.5.

mũdo coꝛde:qm̃ ipſi deũ videbũt.Nõ autẽ

mũdato coꝛde:quid potuit miſericoꝛdiꝰpꝛo

curari aut donari ab eo:niſi vt illud verbuzʒ
de quo tanta ⁊ tam multa diximꝰ ⁊ nihil di/

gnũ diximus: niſi vt illud verbũ ꝑ qð facta

ſũt oĩa fieret qð nos ſumꝰ:vt attingere poſ/
ſimus illud qð nõ ſumus? Mõ em̃ deus ſu⸗/
mus:ſed poſſumꝰ mente vel coꝛdis acie in-
terioꝛe videre deũ. Peccat acies nr̃e obtri⸗/
teę:obtuſę:infirmitate deiectę cupiũt vide⸗
re:ſed in ſpe ſumus:in re nondũ ſumꝰ. Filij

dei ſumꝰ. Hoc ait iohanes qui ait: In pᷣnci/ Job.i.
pio erat verbũ ⁊ verbũ erat apud deũ:⁊ deꝰ
erat verbũ:qui ſupꝛa pectꝰ dñi diſcũbebat: Job.iʒ.

qui ſecreta iſta de ſinu illius coꝛdis haurie/

bat. Ipſe ait: Dilectiſſimi:filij dei ſumus:⁊ i. Job. x

nondũ apparuit quid erimuſ. Scimus quia
cum awparuerit ſimiles ei erimus: qm̃ vide/
bimꝰ eum ſicuti eſt.hoc nobis ꝓmittit᷑. Sʒ
vt ꝑueniamus ſi nõdum poſſumus verbuʒ
videre dñi: audiamus verbũ carnem:quia

carnales facti ſumus:audiamus verbũ car-

nẽ factũ. Ideo em̃ venit: ideo ſuſcepit inſir
mitatẽ noſtrã:vt poſſis firmã locutionẽ ca/
pere dei poꝛtãtis infirmitatẽ tuã.Et vere di
ctũ ẽ lac.Lac em̃ dat paruulis:vt cibũ ſapi„
entię det maioꝛibus. Lactare patienter:vt

cent

unn

gelinue
coamn
amt
gobisgse
giettnt
ckiuie
teceua
cbusilae
nanes ve
gamoco⸗
Pocnu⸗
ſcktnonin
ſs con
omoinuie
lecdhen
Npohſot
pateami

((W(Wn. Uiteag me

egofeſdi
1diſarean
Qud nag
ſtaſunto
Muot diet
londilce
ſpiennid
Cieniin
gonönx

bast iglin
Cümite
gtiopie⸗
Ganoste
gine Cs
humiltate⸗
de digr
Pben ppe
Nlehiis.
lntiti⸗
censhü
ſheſugt
Nngsn
Mwoiuben
Aetist

ten

Celreſ
Nbosn
quaſia
iin
Karrendt

hemlithe
Mlnlagen
Nmuhirde
n Poſen⸗
in donoet⸗
tus.

mables:gab

woſicinonin
ckpamch
lehoegncſe
Ne ulanic
Pinenunablte
olli naroon
gmanmi ⸗
itchelten

Nedts: Deuneh

ebär Bowi
miſencnde
ytiludd
birin tnkldr
ſabäci:

ſtanngenee.

ſöendauſn

distMe

usthant
main A

—

ir n N

1

. Giiiind⸗

i Nlibehn
e⸗
cleh

2ðD

.
In euãgelio ſcðm Job annẽ Sermo XXXIX

auide paſcaris. Quõ em̃ fit etiã lac quo la-
cctantur infantes:? Hõne eſca erat in menſa?
Sed inualidus eſt infans ad comedendam
eſcam:quę in menſa eſt: Quid facit mulier:
Incarnat eſcã:et cõſicit lac de ia. Conficit
nobis qð capere poſſimꝰ.Sic verbũ caro fa
ctũ eſt: vt lacte paruuli nutriremur: qui ad
cibũ quidẽ eramꝰinfantes. Verũ hoc inter/
elſt: qꝛ quãdo cibũ mater icarnatũ lac facit:
cibus ĩ lac conuertit᷑. Incõmutabiliter aũt
manẽs verbũ carnẽ aſſumpſit: vt eſſet quo
dãmodo contextũ.Quid eſt:non coꝛrupit:

Nõ cõmutauit vt ꝑ habitũ tuũ tibi loque/

ret᷑:non in hominẽ tranſmutatꝰ atq; cõuer⸗
ſus. Inconuertibilis em̃ ⁊ incõmutabilis e
oino inuiolabilis manẽs: factꝰ eſt qð tu ad

te:qð ipᷣe ad patrẽ. Ipſe em̃ infirmis qͥd diẽ

vt poſſint recuperato viſu verbũ ex aliqua
parte attingere:ꝑ quod facta ſunt oĩia? Ve/
Matth.ii. nite ad me oẽs qͥ laboꝛatis ⁊ onerati eſtis: ⁊
ego reſiciã vos. Lollite iugũ meũ ſuꝑ vos:
⁊ diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ humilis coꝛde.
Quid magiſter filiꝰ dei: ſapiẽtia dei ꝑ queʒ
facta ſunt oĩia contionat᷑: Vocat hũanũ ge/

nus ⁊ dicit: Venite ad me om̃s qui laboꝛa-

tis:⁊ diſcite a me. Putabas foꝛte dicturam
ſapientiã dei:Diſcite quõ cęlos feci ⁊ aſtra.
Qia etiã in me anteq; flerẽt numerata erãt:
quomõ in virtute rationũ incõmutabilium

WMNattð.10. etiã capilli veſtri numerati ſunt. heęc puta-

bas ⁊ talia eſſe dicturã? Mõ. Sʒ pus illud:
Qm̃ mitis ſuʒ ⁊ hũilis coꝛde.Ecce qð capi/
atis:videte fratres: certe parũ eſt. Ad ma/
gna nos tendimꝰ:parua capiamꝰ: ⁊ magni

erimꝰ. Vis capere celſitudinẽ dei:cape pus
humilitatẽ dei. Dignare eẽ hũilis ꝓpter te:

qꝛ deꝰ dignat eſt hũilis eſſe ꝓpter eũdẽ te:
no em̃ ꝓpter ſe. Cape ergo hũilitatẽ chꝛiſti:

diſce hũilis eſſe:noli ſuꝑbire.Cõſitere infir/

mixatẽ tuã:iace patiẽter ante medicũ.Cum

cęperis hũilitatẽ eius:ſurgis cuʒ illo:nõ q̃ſi

⁊ ipſe ſurgat ſᷣm qð verbũ eſt:ſed tu potius
vt magis magiſq; a te capiat᷑. Intelligebaſ

SZmo titubant atq; hęſitant: intelligis poſt⸗

ea certius ⁊ clarius.Mõ ille creſcit:ſed tu ꝓ/
ficis: ⁊ quaſi tecũ videt᷑ ſurgere. Sic ẽ frẽs:
Credite pſᷣceptis dei:⁊ facite illa:et donabit
vobis robur intelligentię. Hon ſſumatis ⁊

quaſi anteponatis ſcientiã pꝛęcepto dei:ne
inferioꝛes nõ ſolidioꝛes remaneatis. Arbo/

rẽ attendite. Petit ima pᷣus vt ſurſũ excreſ/

cat. Figit radicẽ in hũili vt verticem tendat

ad cęlum. Nũquid nititur niſi ab humilita /
te tua? Item ſine charitate: ſine humilita⸗
te vis excelſa cõpꝛehendere: ſine radice au/
ras petis. Ruina eſt iſta:non incrementũ.
Habitante chꝛiſto ꝑ fidem in coꝛdibus vf̃is
in charitate radicamini atq; fundamini: vt
im pleamini in omnẽ plenitudinẽ dei.

8 De eog ſcriptum eſt in euange-
lio m eüdem: In mũdo erat ⁊ muũ-
dus ꝑ ipſum factug eſt: ⁊ mundus
eum nõ cognouit/ Se XXNX

Ominus noſter ieſus chꝛiſtꝰ ⁊ venit A
ad homies et abſceſſit ab homibus
2 venturꝰẽ ad homies. Et tñ h̊ erat
qũ venit: nec receſſit qñ abſceſſit: et ad eos
venturꝰ eſt qbus dixit: Ecce ego vobiſcum Matth.a8.
ſum omnibꝰ diebus vſq; ad ↄſum mationẽ
ſeculi. Scom foꝛmã &̊ ſerui quã ſuſcepit pꝛo
nobis:quodã tꝑe natꝰ: occiſus ẽ ⁊ reſurre/
xit:⁊ iã nõ moꝛit᷑:nec moꝛs illivltra dñabit᷑. Ro.·s.
Scõðm diuinitatẽ aũt qua ęqualis eſt patri:
in hocmudo erat:⁊ mũdus ꝑ ipſuʒ ↄob.r.
factus eſt: ⁊ mũdus ipſum non co/
gnouit.De hoc audiſtis mõ euãgeliũ qͥd
monuerit nos vel admonuerit: cautos nos
faciẽs:⁊ volẽs eſſe expeditos et paratos ad
expectandũ nouiſſima:vt poſt nouiſſima
ſunt in ̊ ſeculo metuenda ſuccedat requies
ꝗ nõ habʒ finẽ:beati qͥ ꝑticipes facti fuerit.
Erũt aũt tũc ſecuri:qͥ mõ nõ ſt ſecuri: ⁊ iteꝝ
tũc timebũt:qͥ mõ timere nolũt. Ad hãc ex/
pectatiõʒ ⁊ ꝓpter hãc ſpẽ xpᷣiani facti ſumꝰ.
Nõne ſpes nr̃a nõ eſt de ſeculo:? Nõ amemꝰ
ſeculũ. Ab amoꝛe ſeculi huiꝰvocati ſumꝰ:vt
aliud ſęculũ ſperemꝰ ⁊ diligamꝰ. In h̊ abſti⸗
nere nos debemꝰ: ab oĩbꝰ illicitis cõcupiſcẽ
tijs: hoc eſt lũbos accinctos hr̃e debemꝰ:et
feruere ⁊ lucere ĩ oꝑibꝰ bonis:hoc ẽ lucernaſ
ardẽtes ĩ manibꝰhr̃e. Dixit em̃ ipᷣe dñs diſci
pulis ſuis alio loco euãgelij: Nemo accẽdit Mattb. 5.
lucernã ⁊ ponit eã ſub modio: ſᷣ ſuꝑ cãdela/
bꝛũ:vt luceat oĩbꝰ qͥ in domo ſũt.Et vt oſtẽ
deret vnde dicebat:ſubiecit⁊ ait:Sic luceat Abi.ẽ.
lux vr̃a coꝛã homibꝰ vt videant bona facta
vfra: ⁊ gloꝛiſicent patrẽ vrjm qui in celis eſt.
Ideo lũbos noſtros accinctos eſſe voluit ⁊
lucernas ardẽtes. Quid ẽ lũbos accinctoſe
Declina a malo. Quid ẽ lucere? Quid eſt lu
cernas ardẽtes habere:hoc ẽ:Et fac bonũ.
Quid ẽ qð adiũxit ⁊ ait:Et vos ſiles eſtote Lud.ꝛ2.
5

SGancti Auguſtini de verbis dui

pominibus expectãtibus dñm ſuũ qñ reuer
tat᷑ a nuptis: niſi qð in illo pſalmo ſequit᷑:
Inqre pacẽ ⁊ ꝑſequere eam?hec tria:hoc ẽ
abſtinentia a malo: ⁊ operatio boni:⁊ ſpes
ᷣmij ęterni cõmemoꝛata ſunt in actibꝰ apo
ſtoloꝛũ:vbi ſcriptuʒ eſt: Quia docebat eos
paulꝰde ↄtinẽtia:ꝗ ẽ ſpes vitę ętne.Ad cõti
2. nẽtiã ꝑtinet: Sint lũbi vri accincti. Ad iuſti
ciã ꝑtinet:Et lucernę ardẽteſ.Ad expectati
onẽ dñi ꝑtinet: Quęẽ ſpes vitę etenę. Ergo
declina a malo:heęc eſt ↄtinentia:hi ſunt lũ/
bi accincti. Et fac bonuzʒ:hec eſt iuſticia:hę
ſũt lucernę ardentes. Quęre pacẽ ⁊ ſequere
eã:hęc ẽ expectatio futuri ſęculi. Ergo ſiles
eſtote homibꝰ expectãtibus dñm ſuũ: quã/

B do veniat a nuptijs.habẽtes autẽ iſta pᷣce/

pta ⁊ ꝓmiſſa:quid ꝗᷓrimus in terra dies bo
nos: vbi eos ĩuenire nõ poſſumꝰ: Scio em̃
dqꝛ eos ꝗritis qñ aut ęgrotatis: aut in tribu/⸗
latiõibus eſtis:quę abundãt in hoc ſęculo:
qm̃ quãdo ętas vergit ad finem:⁊ ſenex ple/
nus eſt querelis⁊ nullis gaudijs:inter om̃s
tribulatiões quibꝰ cõterit᷑ genꝰ hũanũ non
quęrũt homies niſi dies bonos:⁊ vitã vo/
lunt longã quã hic habere nõ poſſunt:qꝛ et
longa homis vita tanta bꝛeuitate ↄſtringit

ad vniuerſi ſęculi illius latitudineʒ:quaſi ſi

vna gutta ad vniuſuʒ mare cõparet᷑. Quid

ergo eſtvita homis:etiã illa quę lõga dicit᷑e

Longẽã vitã dicũt ꝗ̊ in ſeculo iſto bꝛeuis eſt:
⁊ ſic dixi:abundant gemitꝰ vſq; ad decrepi/
tã ſenectutẽ.hHoc totũ modicũ ⁊ bꝛeue eſt:⁊
tñ quõ quęrit᷑ ab homibꝰ: quãta diligẽtia:
quãto laboꝛe: quãta cura:quãta vigilãtia:
quãto opere quęrunt homies vt diu hic vi/

uant ⁊ ſeneſcant:? Ipᷣm aũt diu viuere:qͥd ẽ

aliud niſi ad finẽ currere:habuiſti heſternũ
diẽ:habere vis ⁊ craſtinũ diẽ.Sed cuzʒ dies
iſte trãſierit ⁊ craſtinꝰ:minꝰ illũ habes. Jo

optasvt luceſcat dies: vt ꝓpiquet tibi quo⸗/ ti

tu nõ vis ꝑuenire. Exhibes aliquã ſ- olẽnita
tem amicis tuis:audis ibi a bene optãtibꝰ:
dicit᷑ tibi:multos annosviuas:⁊ veniat qð
illi dixerũt:Quid? Vt veniãt anni et anni:
⁊ nõ visvt veniat finis annoꝝ.Studia tua
ↄtraria ſũt. Ambulare vis: ⁊ ꝑuenire ñ vis.
Verũtamẽ vt dixi ſi tãta cura ineſt homibꝰ
vt quotidianis magnis ꝑpetuiſq; laboꝛibꝰ
cupiant vt tardiꝰmoꝛiant᷑:quãta cura agen

dũ eſt vt nunq; moꝛiant᷑? Inde nemo vult

cogitare.QAuotidie quęrunt᷑ ĩ iſto ſęculo di/

es boni vbi nõ iueniunt᷑: ⁊ nemovult ſic vi

uere vt illuc ꝑueniat vbi ĩiueniunt᷑. Jõ eadẽ
ſcriptura admonet ⁊ dicit: Quis eſt hõ qui z. ʒ.
vult vitã:et diligit dies videre bonos? Sic
interrogauit ſcriptura vt ſciret qͥd illi rñde/
ret᷑: ſciens ꝙ oẽs homics vitam quęrerẽt et
dies bonos. Pꝛo deſiderio ipſoꝝ interroga
uit:tanq; ſibi de omniũ coꝛde rñderet᷑: Ego
volo. Sic dixit: Quis eſt hõ qui vult vitaʒ
⁊ diligit dies videre bonos? Quẽadmoduʒ
etiã iſta hoꝛa q̃ vobis loquoꝛ: cũ audiſti me
dixiſſe:QAuis eſt homo qͥ vult vitã:⁊ diligit
dies videre bonos:oẽs reſpõdiſtis in coꝛde
vr̃o:Ego. Nã ⁊ ego qͥ vobiſcũ loquoꝛ: vitã
volo ⁊ dies bonos.Qð ꝗritis vos:hoc ꝗro
⁊ ego. Quomõ ſi aurũ nobis omibus eſſet
neceſſariũ: ⁊ ego ad aurũ vna vobiſcũ pꝑue⸗
nire volẽs:et eſſet alicubi in agro vro ĩ loco
vfr̃e poteſtatis ſubdito:⁊ viderẽ vos quęrẽ
tes aurũ:⁊ dicerẽ vobis: qͥd ꝗritis:reſpon/
oderetis mihi aurũ:⁊ ego vobis dicerẽ:aurũ
ꝗritis ⁊ ego auruʒ quęro: qð queęritis ⁊ ego
quęro:ſed nõ ibi ꝗritis vbi poſſumꝰ inueni/
re: Ergo audite me:vbi poſſumus iuenire:
vobis nõ tollo:locũ vobis oſtẽdo:imo ſeq̃/
mur oẽs eũ qui nouit vbi ſit qð querimus.
Sic ⁊ nunc: quia deſideratis vitam et dies
bonos:nõ poſſumꝰ vobis dicere:nolite de/
ſiderare vitam ⁊ dies bonos: ſed illud dici⸗-
mus: nolite ⁊ hic ꝗrere in hoc ſeculo vitaʒ ⁊
dies bonoſ:vbi boni eſſe nõ poſſunt.Nõne
vita ipſa moꝛti ſimilis eſt? Dies autẽ ipſi ꝓ⸗
perantes tranſeunt:quia hodiernꝰ dies he/
ſternũ excluſit.Craſtinꝰideo naſcit᷑:vt exclu
dat hodiernum. Ipſi dies nõ ſtant:tu qua/
re cum illis vis ſtare? Deſideriũ ergo veſtrũ
ꝙ vitam vultis ⁊ dies bonos: nõ ſolum nõ
repꝛimo: ſed etiam vehementius accendo.
Pꝛoꝛſus querite vitã: quęrite dies bonos: C
ſed vbi poſſunt inueniri:ibi quęrant᷑. ul/

S em̃ audire mecũ conſiliũ eius qui nouit

bi ſint dies boni: ⁊ vbi ſit vita? Audite nõ
a me:ſed mecum ſimul.Ait enim nobis qui

dam: Venite filij audite me:et cõcurramus
7 ſtemus:⁊ aures erigamus: ⁊ coꝛde intelli/Abi.s.
gamus patrem qui ait: Venite filij audite
me:timoꝛẽ domini docebo vos.Et quã reʒ
vult docere: et cui rei vtilis eſt timoꝛ domi⸗/
ni. Sequit᷑:Quis eſt homo qui vult vitam

⁊ diligit dies videre bonos? Reſpondemꝰ

omnes: Mos volumus.Quid ſequit᷑ audi⸗
amꝰ:Cohibe linguã tuã a malo:⁊ labia tua
ne loquant᷑ dolũ. Modo dic. Ego iãdudũ

aſdichi
gtdieont
hebgnie
lngui
bboelng
ſebauut⸗
Uentcun
donotus:
ſocio
Mopanti
lede Qui
oſßs deſth
yenire e

merceder

.

honi⸗i⸗
gümerer
merelen
tantepolie
ſiprendu
nos Ql
portareſſon
chinäenger
ſalnebri
fntbiße
Möcklade
relingriet
loc nöa
Calumnias
loguibuue
malo. Lid
loquat. Q
quit: ſcin
glenies. Lu
luusincon
gacstegat
Mamaort⸗
iVefinus
ſühzzz
heeginiet.
mhrfebo
elnemni
anpin
ſeran⸗
Fappiil

mi Pl
gebonee
Nac lliiit⸗
n ggec
Porimmne
Pauntntn
Qintin
udänuiln
ntämic

Pöſtisnge

ülogtaeti

mayobiſie
nagoyfolleg
ini wsle
iaris:eon
wsdicgii
Pcognnstege
holundinreni
wlumsienie.
80tätoinoſe
ſcöcunm
ns iunad
dicgenolrde
os:ſatlutdo
hoeſelonti⸗
nöpoſn. Ki⸗

–—

Desmii

pocien dietde
olultratn
nölang,
oüog'n

Ertöſunni

rnisdelg

naumm du
iausgiſ
rtirſ⸗

eucnn

In enagelio ſcᷣm Johannẽ SGenno XI.

gfi dicebã: Quis ẽ hõ qui vult vitã: et dili⸗

git dies videre bonos?oẽs rũdebamꝰ:Ego.
Heia rñdeat mihi aliqᷣs: Ego. Ergo cohibe

linguã tuã a malo:⁊ labia tua ne loquãt᷑ do

lũ.Dic mõ. Ergo dies bonos ⁊ vitã vis:co/
hibere linguã tuã nõ vis a malo:⁊ labia tua

ne loquãt᷑ dolũ? Ad mercedẽ alacer: ad opꝰ

piger:⁊ cũ nõ oꝑanti reddit᷑ merces:vtinã i

domo tua: vel oꝑanti mercedẽ reddas. NHãa

ſcio qꝛ ñ oꝑanti nõ reddis.Quare:?Quia ni

hil oꝑanti: nihil debes. Et deꝰ poſuit mer/
cedẽ.Quã mercedẽ?: Vitã ⁊ dies bonos qs

om̃s deſideramꝰ: ad qͥs dies oẽs conamur
venire. Pꝛomiſſã mercedẽ daturꝰ eſt.Quã

mercedẽ?: Vitã ⁊ dies bonos.Et qͥ ſũt dies

boni? Vita ſine fine:reqes ſine laboꝛe.Ala

gnã mercedem ꝓpoſuit. In tanta ꝓpoſita

mercede: videamꝰ qᷣd iuſſit. Jã em mercede
tantę pollicitatiõis ⁊ amoꝛe mercedis accẽ⸗/

ſi:paremꝰiuſſioni eiusvires nr̃as:latera:la/ꝰ

certos.QAuaſi iuſſurꝰeſt onera grandia nos

poꝛtare:foꝛte aliqd fodere:foꝛte aliquã ma⸗/

chinã erigere? Hõ iuſſit tibi rem laboꝛioſã:
ſed mẽbꝛũ qð inter oĩia mẽbꝛa cito moues:
ipᷣm tibi ſcepit: Cohibe lnguã tuã a malo.
Nõ eſt laboꝛ erigere fabꝛicã:et laboꝛ ẽ tene⸗/

re linguã? Cohibe linguã tuã a malo. Noli
loq mẽdaciũ: noli loqͥ crimiatiões: noli loq
calumnias:noli loqui falſa teſtimonia:noli

loqui blaſphemias. Cohibe linguã tuama

malo. Vide quõ iraſceris: ſiquis de te male
loquat᷑.Quõ iraſcer alteri qñ de te male lo

quit᷑: ſic iraſcere tibi qñ de altero male lo⸗/
queris. Labia tua nõ loquant᷑ dolũ. Qð ẽ

intus in coꝛde tuo:hoc dicat᷑ foꝛas.Hõ aliö

pectus tegat: ⁊ aliud lingua ꝓferat. Decli/
na a malo ⁊ fac bonũ. Maʒ quõ dicturꝰ ſum
ei: Veſti nudũ:qͥ adhuc ſpoliare vult veſti/
tũ? Naʒ qͥ ᷣmit ciuẽ ſuũ:quõ habet ſuſciꝑe
peregrinũ? Ergo ꝑ oꝛdinẽ: pꝛius declinaa

Zucj.i⁊.malo ⁊ fac bonuʒ: pꝛiꝰ accinge lũbos tuos:

⁊ tũc lucernã accẽde: Et cũ h̊ feceris: ſecurꝰ

expecta vitaʒ ⁊ dies bonos: quęre pacem ⁊

ſequere eam: et tũc bona fronte dices dño:
Feci qð iuſſiſti:redde qð ꝓmiſiſti.

Deeo qð ſcriptũ eſt in euangelio
eũdem de nathanaele:Cũ eſſes

ſub arboꝛe fici vidi te. Ser. x

Vod dictuʒ audiuimus a dño ieſu

ꝗ chꝛiſto nathanaeli: ſi bene intelliga⸗

mus: non ad ipſum pertinet ſolum. Ipſe
quippe dñs ieſus ſub ficu vidit omne genus
hũanũ. Iſto em̃ loco intelligit᷑ ꝑ arboꝛẽ fici
ſigniſicaſſe peccatũ. Nõ vbiq; ̊ ſigniſicat:
ſed hoc loco vt dixi: ea ſcʒ ſigniſicãdi cõgru
entia qua noſtis pᷣmũ hominẽ qñ peccauit:
folijs ficulneis fuiſſe ſᷣtectũ. his folijs em̃ Señ.5.
pudẽda texerũt: quãdo de peccato ſuo eru⸗/

buerunt:⁊ quę deus illis mẽbꝛa: ipᷣi ſibi pu/

denda fecerũt. Hõ enim erubeſcendũ eſt de
ope dei:ſed cõfuſionẽ pceſſit cauſa peccati.

Sinõ ſceſſiſſet iniqtas: nunq; erubeſceret
nuditas. Hudi em̃ erãt:⁊ nõ cõöfundebant᷑.

tũ eſſe peccatũ: Quid eſt g̊: Cũ eſſes ſub ſi/
cu vidi te? Cuʒ eſſes ſub peccato vidi te.Et
ad rem quidẽ reſpiciẽs geſtã:recoꝛdatus eſt

nathanael ſe fuiſſe ſub ficu:vbi nõ erat chꝛi⸗
ſtus.Hõ aũt ibi erat pᷣſentia coꝛpoꝛali: Sci

entia vo ſpiritali vbi nõ eſt?Et quõ ſciebat

ſe ſolũ fuiſſe ſõ ficu: vbi dñs chꝛiſtꝰ nõ erat:
dixit ei: Cũ eſſes ſub arboꝛe ficus vi qox.i.

di te. Et agnouit in illo diuinitatẽ: ⁊ excla
mauit: Tu es rex iſrł.Dñs ait:Quia
Dixi:vidi te cũ eẽs ſub arboꝛe ficus
inde miraris:maioꝛa hoꝝ videbiſ.
Quę ſũt iſta maioꝛa:? Et dixii: UWidebiſ

cęlũ aꝑtũ:⁊ angelog dei aſcẽdẽtes
⁊ deſcedentes ſuꝑ filiũ homis. Re/

colamus veterẽ hiſtoꝛiã cõſcriptam in libꝛo

—

Mõ em̃ cõmiſerant vnde cõfunderent᷑. Hhoc
aũt q̃re dixi: vt ꝑ ficũ intelligamꝰ ſigniſica/

ſancto:id eſt in geneſi.QAuãdo iacob obdoꝛ Señ.a8.
miuit lapidem ad caput poſuit:⁊ in ſomnis
vidit ſcalam a terra ꝑtingentem vſq; ad co
lum:⁊ dominꝰ incumbebat ſuꝑ eam. Ange⸗/
li autẽ aſcendebant ⁊ deſcendebant ꝑ eam.
Hocvidit iacob. Somniũ hominis non ſcri
beret᷑: niſi magnũ in illo aliquid figuraret᷑.
Deniq; ipſe iacob quia intellexit quid vide
rit:poſuit ibi lapidem et ꝑfudit oleo. Nam
agnoſcitis chꝛiſma:agnoſcite ⁊ chꝛiſtũ. Ipe

*

eſt enim lapis quem repꝛobauerũt ędiſican .

tes:ipſe factus eſt in caput anguli. Ipſe eſt

lapis de quo ipſe dixit: Quicũq; offenderit Matth. ar.

in lapidem illum: conquaſſabit᷑: ſupꝑ quem
vo venerit lapis ille:cõterit eum. Offendit᷑

in iacentẽ: veniet aũt ſuper eum. Enm autẽ
venerit de alto iudicare viuos et moꝛtuos:

vę iudeęis: quia cum iaceret humiliter chꝛi/

dat de cruce. Inſane:iacet lapis: ⁊ iõ rides.

ðð

ſtus: o ffenderũt in eũ.Mõ eſt dicunt hõ iſte Job..
a deo:qͥ ſoluit ſabbatũ.Si filiꝰ dei eſt deſcẽ Marci.is

BGancti Auguſtini de verbis dii

Sed cũ rides:cecus es.Cuʒ cecus es:offen/
dis. Cũ offendis:cõquaſſaris. Cũ quaſſatꝰ
fueris illo mõ iacẽte: poſtea veniẽte deſuꝑ
cõtereris. Ergo vnxit lapidẽ iacob. NMunqͥd
B idolũ fecit:? Signiſicauit:nõ adoꝛauit.Mõ

onẽ dñs ieſus exponere nobis voluit viſio

autẽ iſtũ nathanaelẽ attẽdite:ꝑ cuiꝰ ddaP qð põt foꝛtaſſe ſua ſpõte vrjm aliquẽ cõmo/

neʒ iacob. Moſtis qͥ in ſchola chꝛiſti eruditi
eſtis:iacoh ipᷣm eſſe ⁊ iſrł. Duo ſũt noĩa:nã
hõ vn“ꝰ fuit. Pꝛimũ nomẽ iacob qñ natꝰ eſt
Geñ.a5. ꝗqccepit:qð interpᷣtat᷑ ſuplãtatoꝛ.QAñ auteʒ
illi gemini nati ſunt:poꝛ natꝰ eſt frat᷑ eſau:⁊
inuẽta ẽ manꝰ illiꝰminoꝛis:maioꝛis i pede.
16. de Ciui. Lenebat pedẽ fratri ſuo ſcedenti naſcẽdo:
dei. ca.ʒ9. poſtea ⁊ ipſe ſecutꝰ eſt:⁊ ꝓpter hoc factũ:qꝛ
plantã tenuit fratri ſuo apellatꝰ ẽ iacob: id
Señ.ʒ2. Eſt ſupplãtatoꝛ. Poſtea vᷣo cũ rediret de me/
ſopotamia:luctatꝰeſt cũ eo angelus in via.
Quę virtꝰ cõparari poteſt angeli ⁊ homĩs?:?
Ergo myſteriũ ẽ:ergo ſacramẽtũ ẽ:̊ ꝓphe⸗/
tia eſt: figura ẽ: ergo intelligamꝰ. Videte
em̃ etiã luctamis modũ. Magna ſigniſica/
tio:vt pᷣualuiſſet hõ angelo. Tenuit illũ:tñ

ipᷣe hõ eũ quẽ vicerat tenuit. Et ait illi: Mõ NMWul⸗ aũt:ꝑlus xpᷣianꝰin hoc tꝑe:⁊ iacob

te dimittã:niſi bñdixeris mihi.Qñ victoꝛ a

victo bñdicebat᷑:chꝛiſt ꝰſigurabat᷑. Angelꝰ g
ille qͥ intelligit᷑ dñs ieſus: ait ad iacob. Jam
nõ vocaberis iacob:ſᷣ erit nomẽ tuũ iſrł:qð
eſt interpᷣtatũ:vidẽs deum. Deinde tetigit
neruũ femoꝛis eiꝰ: id eſt latitudinẽ femoꝛis
⁊ aruit ei:⁊ factꝰẽ claudus iacob. Ipᷣe eſt ille
victus. ZLZantũ potuit victꝰ vt femur tange/
ret:⁊ claudũ faceret.Ergo ſi volẽs victꝰ eſt:
Job.io. Poteſtatẽ em̃ habuit ponẽdi virtutẽ ſuaʒ:
⁊ poteſtatẽ habuit aſſumẽdi eã: non iraſcit᷑
victꝰ:qui nõ iraſcit᷑ cruciſixus.Nã⁊ bñdixit
eũ dicẽs:Mõ vocaberl iacob:ᷣ iſrł.Cũ ſup⸗
plantatoꝛ factꝰẽ:vidẽs deũ.Et tetigit ſicut
dixi: femur eiꝰ:⁊ fecit eũ claudicare. Attẽde
in iacob ppm iudęoꝝ in illa milia ſequẽtiũ ⁊
pſᷣcedentiũ iumẽtũ dñi: qͥ iuncti aplis adoꝛa
Matthᷣ.ai. bant dñm ⁊ clamabãt:eſanna ſilio dauid:
bñdictus qͥ venit ĩ noĩe dñi. Ecce iacob bñ/
dictus. Jaʒ claudꝰ in eis remãſit: quõ iudęi
ſũt. Latitudo em̃ femoꝛis: ſignificat multi/
tudinẽ generis.De qͥbus pſalmꝰ:cũ gentes
ꝓ S. 17. credituras ꝓphetaſſet dicens: Populꝰ quẽ
non cognoui ſeruiuit mihi: in auditu auris
obediuit mihi. Mõ ibi fui ⁊ auditꝰ ſuʒ:affui
⁊ occiſus ſum. Populꝰ quẽ nõ cognoui ſer/

uiuit mihi: in auditu auris obediuit mihi.

ZRo. 10. Igit᷑ fides ex auditu:auditꝰ aũt ꝑ vᷣbũ xpᷣi.

Et ſequit᷑: Filij alieni mẽtiti ſũt mihi:de iu/ cnn
deis. Filij alieni mẽtiti ſunt mihi: fili aliteni ſe.
inueterauerũt:⁊ claudicauerũt a ſemitis ſu/ iren d
is. Aſſignaui vobis iacob: ⁊ bñdictũ ⁊ clau E nng ina
„dũ.Verũ ex hac occaſiõe nõ eſt pᷣtereundũ: inan
zuere:Quid ſibi vult qð cõmutatũ eſt nomẽ nnbe
abꝛaę aui huiꝰ iacob? Mam ⁊ ipᷣe abꝛã voca/ Gutſiche
bat᷑ us: 1 de mutauit illi nomẽ ⁊ dixit: Hõ Seſ. . lun
vocaberis abꝛã ſᷣ abꝛaã: Ex illo nõ eſt voca teidns
tus abꝛã. Querite in ſcripturis:⁊ videbitis huln
ſuꝑiꝰ anteq; acciperet aliud nomẽ:nõ ẽ vo⸗ ebunt
catus niſi abꝛã: poſtea qᷓ; accepit:nõ eſt vo/ jdol'non⸗
catus niſi abꝛaã. Iſte aũt iacob qñ accepit golaun
aliud nomẽ: eadẽ verba audiuit: Hõ voca Señ ꝛ. Ellurn
beris iacob ſᷣ iſrł. Quęrite ſcpᷣturas ⁊ vide/ bicglen
te qꝛ vtrũq; vocatꝰẽ ſemꝑ:⁊ iacob ⁊ iſrł.Ac⸗ ſenten
cepto alio noĩe abꝛaã:nõ aliud ẽ vocatꝰ niſi ucbi
abꝛaã: Accepto aũt alio noie iacob: ⁊ iacob Lceqſen
* vocatꝰ eſt ⁊ iſrł. Nomen abꝛaę in hoc ſeculo Ukiub)
explicãdũ fuit.hic eſt em factꝰ pat multarũ ſtapmen
gentiũ:vnde nomẽ accepit: Momẽ autẽ iſrł llico.
ad alterũ ſeculũ ꝑtinet: vbi videmus deũ. lan⸗
Hois An
ſt ⁊ iſrł. Yacob in re:iſił in ſpe.Supplãtatoꝛ ullüſui
enim fratris dicit᷑ plus minoꝛ ꝓpłi maioꝛis. ldeſiti
Nũquid nos ſuplãtauimꝰ iudęos? Sʒ ſup⸗ ſanprnt
plãtatoꝛes dicimur illoꝛũ: qꝛ nr̃i cauſa ſunt Eunſitt
ſupplãtati. Miſi excecati eẽnt:chꝛiſtꝰ nõ cru⸗ dt Qu⸗
ciſigeret᷑. Si chꝛiſtꝰ nõ cruciſiceret᷑: ſanguis icentne
ille pcioſus nõ funderet᷑. Si ſanguis ille nõ (tiluu⸗
funderet᷑:oꝛbis terraꝝ nõ redimeret᷑. Quia sißle
nobis ꝓfecit cecitas illoꝛũ: ideo a minoꝛe lz eratetpe⸗
fratre maioꝛ ſuplãtatus ẽ:et appellatꝰẽ mi⸗ ant. Iulle
noꝛ ſuplãtatoꝛ. Sʒ qᷓ;ddiu hoc? Veniet tpᷣs: ehſi. Pun
veniet ſinis ſęculi:⁊ credet totꝰ iſrł.MNõ illi qͥ Un Halleiauie⸗
mõ ſunt:ſᷣ filij ipſoꝝ qͥ tũc erũt.Naʒ mõ iſti Gonegliͤn
ꝑ vias ſuas ambulantes ibunt ad loca ſua: (le ncgi
trãſibũt ad dãnationẽ ꝑpetuã.Qſñi autẽ fa/ ſosled
ctus fuerit vnꝰ plus totꝰ:ſiet illud qð cani⸗ ſopbitln
mus: Saturaboꝛ dũ manifeſtabit᷑ glia tua. Nõ.r0%. ſſepehat
Dũ venerit ꝓmiſſio ꝗᷓ ꝓmittit᷑:vt videamꝰ Vicknn
facie ad faciẽ. Mõ videmꝰ ꝑ ſpeculũ ĩ ęnig/ i.Con..ij. neſſcis
mate ⁊ ex ꝑte:quãdo aũt vterq; populus is nenian
purgatꝰ: iam reſuſcitatus: iam coꝛonatus: Alpeigner

iam in imoꝛtalem foꝛmã ⁊ in incoꝛruptionẽ
ꝑpetuam cõmutatus:videbit deuʒ facie ad
faciem:et iam non erit iacob: ſed ſolus erit
iſrael:tunc eum in perſona huius ſancti na/
thanael videbit dominus ⁊ dicet: Ecce vir Job·l
iſraelita ĩ quo dolus nõ eſt. Quãdo audis: D
Ecce vir iſraelita:veniat tibi ĩ mentẽ iſrael.

becde⸗
Aagein

In enãgelio ſcðõm Johannẽ

ambulare ꝑ eã. Ecce int᷑ cetera filiꝰ virginis

tuit nuptias. Quõ facta ẽ pᷣma mlier ꝑ quã

nnnn LCLCLiui venerit in mentẽ tibi iſtł: veniat tibi in
l Seß. 28. mentẽ ſomniũ illius: i quo ſomnio ſcalã vi/
hidane dit a terra vſq; ad cęlũ: deũ ſupincũbentẽ:
di litul angelos dei aſcẽdentes ⁊ deſcẽdentes.hhoc
iann . ſomniũ vidit iacob. Poſt hoc aũt appellatꝰ
nnalgnifin⸗ Eilrł:id eſt poſt paululũ veniẽs de meſopo/
htniturini tamia ⁊ages iter. Si & iacob vidit ſcalã:qͥ ẽ
echänte⸗ Job.i.⁊ iſrł apellatꝰ: Eſt aũt ⁊ nathanael iſte vere
tonetdinnfht⸗ ſlraelita in qͥ dolus nõ ẽ: Jõ cũ miratꝰ eẽt qꝛ
rlloröeke dixit ei dñs: Sub arboꝛe ſici vidi te: dixit
mortzilctis ei: Maiꝰ his videbis.Et itẽ dixit ſomniũ ia
Anoni töiſt cCcob. Cui dixit? Ei quẽ awellauit iſraelitã:in
pernöctp q̊ͥ dolꝰ non eſt. Quaſi qͥᷣ diceret: Cuiꝰ noiĩe te
ahginnt abpellaui:ipſius ſomniũ in te aparebit:noli
dunt höte feſtinare mirari:maioꝛa hoꝝ videbis: Uide
tſcmtri⸗ bis cęlũ aꝑtũ: ⁊ angelos dei aſcendentes et
rucobtiſt N deſcendentes ad filiũ homis.Ecce dd vidit
ludienni aaiiaacob. Ecce quare ꝑfudit lapidẽ oleo iacob.
eiobetd Ecce q̃re xpᷣm ꝓphetã ſigniſicauit:⁊ ſigura/
wenborſee uit iacob. Illud em̃ factũ ꝓphia erat. Nunc .
c unueni dig expectetis noui: qd a me velitis audire
enintiſit intelligo. Dicã: ⁊ hoc bꝛeuit᷑:vt dñs donat.
dinemsde, Alſcẽdentes ⁊ deſcẽdentes angelos ad filiũ
nbenetund hoĩs.Quõ ſi deſcẽdũt ad illũ h ẽ: ſi aſcẽdũt
ſpe⸗Sigümn ad illũ ſurſũ eſt:? Si aũt ad illũ aſcendũt:ad
noe Anuns illũ deſcẽdũt: ⁊ ſurſũ ẽ:⁊ hic ẽ: Nullo pacto
tens fieri põt vt ad illũ aſcẽdãt: ⁊ ad illũ deſcen-
genncutin dat: niſi ⁊ ibi ſit qͥ aſcẽdũt: ⁊ hic ſit qͥ deſcen⸗/
rchiſk nin⸗ di.Quõ ꝓbam ⁊ illic eũ eſſe: erh eü eſſe?⸗
cimt N0 ℳ NRñdeat nobis paulꝰ:qͥ pᷣmo ſaulꝰ. Exꝑtus
. ü eeſt illud ipe qñ pᷣus erat ꝑſecutoꝛ:⁊ poſtea fa
ugl 4 cctus ẽ ſᷣdicatoꝛ: Pꝛiꝰ iacob poſtea iſrł: Qui
ränm n Phil.ʒ. erat ⁊ ipſe de genere iſrł: de tribu beniamin
pi:cenne erat. In illo videamus chꝛiſtũ ſurſũ:chꝛiſtũ
taml in deoꝛſũ. Pꝛimo ipᷣa dñi vox de celo h̊ oñdit:
eNn. Acrj. 9. Saule ſaule qͥd me ꝑſequeris? I ũquid pau
neitlüli lus in celũ aſcẽderat? Hũquid paulꝰ lapidẽ
ai tanmnm ſſalté in cęlũ miſerat: Chꝛiſtianos ꝑſeq̃bat᷑:
Purntbaſu⸗ iðõÿpos ligabat:ipᷣos occidẽdos trahebat: ip/
iinni ſos vbiq; latẽtes ꝗᷓrebat: ipis inuẽtis nulla
inin inn rõne peꝑcit. Cui ait dñs chꝛiſtꝰ:Saule ſau/
õ le. Vñ clamat:De cęlo.Ergo ſurſũ ẽ.Quid
gininſtn . me ꝑſeq̃ris:Ergo deoꝛſũ eſt. Oia ⁊ ſi bꝛeuit
iemüicil vt potui expoſui charitati vr̃e: Erogaui qð
og Mluen ad me ptinet: qð aũt ad vos ꝑtinet:paupe/
– res cogitate.Cõuerſi. ä
zunmmn 2 ſione aque in vinũ:Jn
inin euãgelio m eũdem Sermo xI
islun⸗ NNX (NKitis fies: In chriſtũ em credentes
bict didiciſti: aſſidue etiã nos miſterio
Aind L nfo cõmẽdauimꝰ vobis: ꝙ medici/

S

Bermo XII

na tumoꝛis homis: hũlitas eſt xpᷣi. NHõ ei
piſſet hõ: niſi ſuꝑbiã ſuſcepiſſet. Initiũ eni: Ecci.i.
ſicut dicit ſcriptura:oĩs peccati ſuꝑbia.Cõ/

tra initia peccati:initium iuſticię neceſſariũ

fuit. Si &O oĩs peccati ſuꝑbia initiũ: vñ ſana

ret᷑ tumoꝛ ſuꝑbię:niſi deꝰ dignaret᷑ humuis
fieri?: Erubeſcat hõ eſſe ſuꝑbus: qm̃ factꝰ eſt
hüũilis de*. Naʒ qñ dicit᷑ homi vt hũiliet ſe:
dedignat᷑: et vt velint homĩes vindicari qñ
lędunt᷑:ſuꝑbia facit.Cũ hũiliari dedignant᷑
vindicarivolũt:q̃ſi pęna cuiq; ꝓdeſſe poſſit

aliena. Leſus ⁊ iniuriã paſſꝰ:vidicari vult:
de aliena pęna ſibi ꝗrit medicamẽtũ: ⁊ acq
rit grãde toꝛmẽtũ. Jõ ĩ oibꝰ dñs chꝛiſtꝰ hũi/

liari dignatꝰẽ:pᷣbẽs nobᷣviã:ſi tũñ dignemur
. . i er PvVirges Zob. 2.
venit ad nuptias:qͥ cũ apud patrẽ eẽt inſti/
. — . . 12 Heñ. 2.
venit peccatũ deviro ſine femina:ſic vir per
quẽ deletũ eſt peccatũ de fęmina ſine viro.

Per illũ ruimꝰ:ꝑ hũc ſurgimꝰ. Et qͥd in ipᷣis

nuptijs fecit: De aqua vinũ.Quid potẽtiꝰꝛ
Qui poterat talia facere:dignatꝰ eſt indige

re. Qui fecit de aqua vinũ: potuit facere et

de lapidibꝰpanẽ: Eadem potẽtia erat. Sed
tũc diabolus tẽptauit: ideo chꝛiſtꝰ nõ fecit.

Scliti em̃ qꝛ qñ tẽptatꝰ ẽ dñs chꝛiſtꝰ:h ei ſug

geſſit diabolꝰ.Eſuriuit em̃:qꝛ ⁊ B dignatꝰẽ:

qꝛ 1 B ad humilitatẽ ptinuit. Eſi uriuit panis
ſic deſic via:ſic̃ vulnerata ẽ ſanitas:ſic moꝛ/

tua ẽ vita.Cũ & eſuriret vt noſtis:ait illi tẽ/

ptatoꝛ: Si filiꝰ dei es: dic lapidibus iſtis yt Matib. A4.

panes ſiãt.Et rñdit tẽptatoꝛi: docens te re/

ſpõdere tẽptatoꝛi. Ad hoc em̃ pugnat impe

ratoꝛ vt milites diſcãt. Quid reſpõdit: Hõ
in ſolo paneviuit hõ:ſᷣ in omi verbo dei.Et
nõ fecit de lapidibꝰpanes:qͥ vtiq; ſic potuit

facere ſic de aqua vinũ.Eiuſdẽ em̃ potẽtię ẽ
facere de lapide panẽ: ſ̊ nõ fecit vt volũta/

tem ↄtẽneret tẽptatoꝛis. Aliter em tempta/

toꝛ nõ vincit᷑ niſi cõtemnat᷑. Et cum viciſſet

diabolũ temptatoꝛẽ: venerũt angeli ⁊ mini-

illud non fecit: æ hoc fecit? Lege imo recole:

quõ audiſti qñ fecit hoc:id eſt de aliq̃ vinũ:
Quid addidit euãgeliſta? Et credidef̃t ĩ eũ Jołᷣ.2.
diſcipuli eius.Nũquid tũc diabolus fuerat
crediturꝰ? Qui tanta potuit:eſuriuit:ſiti/
it: fatigat eſt: doꝛmiuit: cõpꝛehẽſus eſt:cę⸗
ſus eſt:cruciſixꝰ ẽ:occiſus ẽ. Iſta ẽ via: Am/
bula ꝑ humilitatẽ vt venias ad ęternitatẽ.

De chꝛiſtus: patria eſt quo imus: bõ chꝛiſt

SGancti Auguſtini de verbis dſi

via ẽ q̃ imus:ad illũ imꝰ:ꝑ illũ imus.Quid
timemꝰ ne erremꝰ: Mõ receſſit a patre:⁊ ve/
nit ad nos. Vbera ſugebat:⁊ mũdũ cõtine/

Zud. 2. bat. In pꝛęſepi iacebat: angelos paſcebat.

Deus ⁊ hõ:idem deꝰ qͥ hõ:idem hõ qͥ deus.

Sed nõ vnde hõ: inde deꝰ:qꝛ verbũ hõ: qꝛ
Job.i verbũ caro factũ eſt:et deus manẽdo:⁊ ho/

minis carnẽ aſſumẽdo:addẽdo qð nõ erat:
nõ ꝑdendo qð erat. Ergo ⁊ mõ iam paſſus

ꝑ ipſam hũilitatẽ:iã moꝛtuꝰ:iã ſepultꝰ:iam

reſurrexit:iã aſcẽdit in cęlũ: ibi ẽ et ſedet ad
dexterã patris: ſᷣ hic eſt egens in pauꝑibus

B ſuis. Etiã heſterno die hͥ cõmendaui chari/⸗
tati veſtrę:ꝓpter illud qð dixit nathanaeli:
Abi.S. Maius his videbis. Dico autẽ vobis: vi/

debitis cęlũ aꝑtũ:⁊ angelos dei aſcẽdentes

⁊ deſcẽdentes ad filiũ hoĩis. Quęſiuimꝰ qͥd

eſſet:⁊ diu locuti ſumꝰ: Nũquid ⁊ eadẽ ho/

die replicare debemus:Qui affuerũt recoꝛ/

dent᷑: Bꝛeuiter tñ cõmemoꝛo: MNon diceret

aſcẽdentes ad filiũ homiĩs niſi ſurſũ eẽt: nõ
diceret deſcendentes niſi deoꝛſũ eſſet. Ipſe

ſurſum:ipſe deoꝛſum. Surſũ in ſe:deoꝛſũ in
ſuis.Surſũ apud patrẽ: deoꝛſũ in nob. Vñ

Actj.9.⁊ vox illa ad ſaulũ:Saule ſaule qͥd me ꝑſeq̃/

riſe Hõ dicẽt:Saule ſaule:niſi qꝛ ſurſũ erat.

Surſum eũ ſaulꝰ nõ ꝑſequebat᷑.Nõ diceret

q̃d me ꝑſequeris:qꝛ ſurſũ erat: niſi eẽt ⁊ de/
oꝛſum. Timete chꝛiſtũ ſurſũ:agnoſcite deoꝛ

ſuʒ. abe chꝛiſtũ ſurſũ largientẽ:hic agno⸗/

ſce indigentẽ. hic pauꝑ eſt:ibi diues ẽ.

NDic paup eſt chꝛiſtus: pꝛo nobis:ipᷣe loquit᷑:
Mattð.a⁊ 5. Eſuriui:ſitiui:nudus fui:hoſpes fui:in car/

cere fui: et quibuſdã dixit: miniſtraſtis mi/
hi: quibuſdã dixit:nõ mihi miſtraſtis. Ecce
ꝓbauimus chꝛiſtũ pauperẽ:chꝛiſtũ diuitẽ:
qͥs neſcit:Et hic ad ipᷣas diuitias ꝑtinebat:

aquã in vinũ vertere. Si diues eſt ꝗͥ habet

vinũ:qualis diues eſt qͥ facit vinũ?:Ergo di
ues ⁊ paupꝑ chꝛiſtꝰ*. Tanq; deꝰ diues: tanqᷓ;
hõ pauꝑ. Ja ⁊ ipſe hõ diues aſcẽdit in cęlũ:
ſedet ad dexterã patris: adhuc tñ hic pauꝑ
eſurit:ſitit:nudꝰẽ.Tu qͥd es:Diues an pau
per? Multi mihi dicũt:pauꝑ ſuʒ:⁊ verũ di⸗
cũt.Agnoſco pauperẽ aliqͥd habẽtẽ: agno⸗

fſco ⁊ indigentẽ. Sʒ habet qͥdaʒ multũ auri

⁊ argenti:O ſi agnoſcat ſe pauperẽ. Agno/
ſcit ſe pauperẽ:ſi agnoſcit iuxta ſe pauperẽ.
Quid em̃?: Quãatũ vis habeas quicunq; di⸗
ues es:dei mẽdicus es. Venit᷑ ad hoꝛã oꝛa/
tiõis:⁊ ibi te ꝓbo. Petis. Quomõ nõ pau/
per es qͥ petis? Plus addo. Panẽ petiſ. An

Mattðh.s. nõ es dicturꝰ: Panẽ noſtrũ quotidianũ da

R

nobiſ: Qui panẽ quotidianũ petis:pauper

es an diues?Et tñ chꝛiſtꝰdicit tibi:a mihi ·

ex eo qð tibi dedi. Quid em̃ attuliſti qñ ve/
niſti?QOĩa quę creaui:creatus:hic inueniſti:
nihil attuliſti:nihil hinc tolles. De meo mi/
hi quare nõ donas? Quia tu plenꝰes:⁊ pau
per inanis eſt. Pꝛimoꝛdia vr̃a attẽdite:am/
bo nudi nati eſtis:Et tu & nudus natus oes. *
Aulta hic inueniſti: Nũquid tecũ aliquid
attuliſti? De meo ꝗro:da ⁊ reddo.hHHabuiſti
me largitoꝛẽ:facito debitoꝛẽ:habeã te fene /
ratoꝛẽ. Pauca mihi das: plura reddã.Ter/
rena mihi das: cęleſtia reddam. Tẽpoꝛalia
mihi das: cterna reſtituaʒ. Teipᷣm tibi red/
dam:qñ te mihi reddidero. .
e infirmo iacente ad piſcinam:
n euangelio ſᷣm eũdẽ
Ecentiſſima in auribus nr̃is ſonuit
uãgelica lectio:⁊ ad cognoſcenduz
d ſibi vellẽt quę lecta ſunt fecit at⸗
tentos Moc de me expectari arbitroꝛ: G̊ me
ꝓ viribꝰ expoſiturũ dño adiuuante pollice/
oꝛ. Pꝛoculdublo em̃ ñ fruſtra fiebãt illa mi⸗
racula:⁊ aliqͥd nobᷣ ꝓ ętna ſalute figurabãt.
Nã ſalꝰ coꝛꝑis ꝗ̃ᷓ reddita ẽ homi:quãti ttis
fun: Quę ẽ em̃ vita vr̃a:diẽ ſcpᷣtura? Vapoꝛ Yacobi.4·
inqt ad modicũ aparẽs:deinceps extermĩa
bit᷑. &â & illiꝰ hoĩs coꝛꝑi ad tẽpus reddita ẽ
ſanitas:reddita ẽ nõnila diut᷑nitas vapoꝛi.
Nõ itaq; ꝓ magno illud hñdũ ẽ: Vana ſalꝰ Nõ.ðð.
hoĩs.Et illud recolite frẽs:illud ꝓpheticũ ⁊?
euangelicũ:Qis caro fenũ:⁊ oĩs honoꝛ car/ Eſa.40.
nisvt flos fęni:fęnũ aruit:flos decidit: bnñ
dñi manet in ętnũ. Verbũ dñi etiã feno dat
honoꝛẽ:⁊ honoꝛẽ ñ trãſitoꝛiũ.Dat em̃ ⁊ car2··
ni ĩmoꝛtalitatẽ.Sʒ pᷣus trãſit tribulatio vi⸗
tę huiꝰ:de q̃ nobis pſtat auxiliũ cui diximꝰN.çqçÜ ē
Da nobiſ auxiliũ de tribulatiõe.Tota qͥpe ẽz.ʒ9.
iſta vita intelligẽtibꝰ tribulatio eſt.Sũt em̃
duo toꝛtoꝛeſ aie:nõ ſił toꝛquẽteſ: vᷣ cruciatu
alt᷑nãtes. Hoꝝ duoꝝ toꝛtoꝝ noĩa ſũt timoꝛ

— — —— *

doloꝛ. Qñ tibi bñ ẽ times:qñ male eſt do/

les.Seęcłi hꝰ quẽ nõ decipit ꝓſꝑitas:nõ frã
git aduüſitas:? Tenẽda ẽ in h feno:⁊ i diebꝰfę
ni via tutioꝛ:vbũ dei.Cũ em̃ dictũ eẽt:iOis
caro fgnũ:⁊ oĩs glia eius vt flos fęni:fęnum
aruit:floſ decidit:q̃ſi nos ꝗramꝰꝗ feno ſpeſ
quę floꝛi fęni ſtabilitas: ſed verbum inquit
dñi manet in ęternũ.Etvnde inquis ad me

verbũ dñi: Verbũ caro factũ eſt:et habita/ Job.i.

uit in nobis. Verbũ em̃ dñi tibi dicit: Noli
reſpuere ꝓmiſſum meũ:qꝛ nõ reſpui fenum

tuũ.Hoc ̊ qð nobis ſſtitit verbũ dñi vt ad

eui⸗

ßnroste

nus:hoc⸗
ſererſuſ⸗
nanistel
aönoca
Pſandl
Uinideie
Ouinqzen
glinczporn
gecoerceh⸗
Ediipal
giſynuse⸗

diſplcetp⸗

fefiſanit⸗
gendeß notl
iinomui:
Celideden
li Sudo
anelipceg

ſpoſanan

debuitlichr
Funcsrtar

r blenchiſtu

pnapioen
deimnöc
nerbü. De⸗
Cyenrpie
Nere Kope
ſennalcken
tamatre
ſbiinguaf
Supirgen
Clmtadin
Glus dorn
Poaſusen
Allls fage
doſtrenogn
cpauelgse
Qluiteſput
Kartlierotun
ſho disteſn
eſen,s

= .
—
—
—-—
—
S=
☛à

Nedabeiknn
dun iſn
mn. Tn
3Toönthird
e dptanur.
G I

—

ſ

mimambne
Wunmedole
nicäland
Alalurignwi.
honi gann
iſcnburk
eincepscun
dtipus un
dininte

icii u

bilutgfri
ttieheedh
Eiosdentni
idüaifen
nü Duditd
rinnlun,
Arlüaden .

Cunpck d

Grnbſmun

⸗ nletde
tinſif
inntidih
zocichb

ipm nos teneremꝰ:ne cuʒ floꝛe feni tranſire⸗
mus:hoc &̊ qð nobis ſſtitit vt verbum caro

flieret: ſuſcipiẽs carnem nõ mutatũ in carnẽ

manẽs ⁊ aſſumẽs: manẽs qð erat: aſſumẽs
qð nõ erat:hoc ergo qð nobis ſſtitit etiam

B piſcina illa ſigniſicat. Bꝛeuiter dico: Aqua
illa: iudaicus plus erat:quinq; poꝛticꝰ lex.
Quinq; em̃ libꝛos ſcripſit moyſes.Ergo aq̃ᷓ
Aꝗquinq; poꝛticibꝰ cingebat᷑:ſicut ille plus le/

ge coercebat᷑. Aquę ꝑturbatio: in illo plo

eſt dñi paſſio. Qui deſcẽdebat ſanabat᷑ nõ

niſivnus:qꝛ ipſa ẽ vnitas.Quibuſcũq; iſta

diſplicet xpᷣi paſſio:ſuꝑbi ſũt:nolũt deſcẽde

re:ñ ſanãt᷑.Et ego inqᷣͥſ crediturꝰ ſũ deũ ĩ car

ne:deũ natũ ex femia:deũ crucifixũ flagella

tũ:moꝛtuũ: vulneratũ: ſepultũ: Abſit vt G
credã de deo:indignũ ẽ. Coꝛloquat᷑ nõ cer/
uix. Suꝑbo videt᷑ dñi hũilitas indigna: iõ

a talibꝰ longe ſit ſanitas. MHoli te extollere:
ſi vis ſanari deſcende. Expaueſcere pietas

debuit:ſi chꝛiſtꝰ in carne mutabilis diceret᷑.
Nunc autem cõmendat tibi veritas imuta/

Joh.I. bilem chꝛiſtũ q́;tum attinet ad verbum. In

pꝛincipio em̃ erat verbũ: ⁊ verbũ erat apud
deũ:nõ qð ſonaret ⁊ tranſiret: qꝛ deus erat

verbũ.Manet incõmutabilis deus tuuſ.
O verax pietas:manet deus tuus. Moli ti⸗/
mere. MHõ perit:⁊ ꝑ ipſum nec tu peris. a

net:naſcit᷑ ex femina: ſed in carne. VUerbuʒ

aũt ⁊ matrẽ fecit.Qui erat anteqᷓ; fieret: fec
ſibi in qua fieret. Infans fuit: ſed in carne.

Suxit:creuit:alimẽta ſumpſit: ꝑ ętates cu/

currit:ad iuuentã ꝑuenit:ſed in carne.Fati⸗/

gatus doꝛmiuit:ſed in carne.Eſuriem ſitim

q; paſſus eſt:ſed in carne.Cõpꝛehenſus:li/
gatus: flagellatus: contumelijs affectus:
poſtremo crucifixꝰ: occiſus:ſᷣ ĩ carne.Quid
expaueſcis? Verbum dñi manet in ęternũ.

Qui reſpuit iſtã dei hũilitatẽ:nõ vult ſibia
moꝛtifero tumoꝛe ſuꝑbię ſanitatẽ. Pꝛeſtitit
ergo dñs ieſus chꝛiſtus ꝑ carnẽ ſuã carni no

ſtrę ſpem. Suſcepit em̃ qð noueramꝰ in hac
terra qð hicabũdabat:naſci ⁊ moꝛi.Naſci ⁊
moꝛi hic abũdabat:reſurgere ⁊ in ęternũ vi

uere non hic erat. Inuenit hic viles merces

rreſtres:attulit ꝑegrinas cęleſtes. Si expa⸗

ueſcis moꝛtẽ:ama reſurrectionẽ. Dedit tibi

auxiliũ de tribulatiõe ſua: nã vana remãſe/
rat ſalus tua. Salutem itaq; in hoc mundo
ꝑegrinam:hoc eſt ſempiternã fratres agno⸗-
ſcamus ⁊ diligamus:⁊ in hoc mundo tanq
ꝑegrini viuamus. Trãſire nos cogitemus:

⁊ minus peccabimus.Agamus potius deo

terat. Ideo ꝗ̃ſitꝰ e

In enãgelio ſcõm Johannẽ Germo XLII XIIII

gfas:qꝛ huiꝰ vitę vltimũ diẽ ⁊ bꝛeuẽ eſſe vo

luit ⁊ incertum. A pᷣma infantia vſq; ad de/
crepitã ſenectutẽ: ſpaciũ bꝛeue eſt. & tam
diu vixerat qͥd ꝓfuiſſet ei ſi adã hodie moꝛ⸗/
tuꝰ eſſet: Quid diu ẽ: vbi ſinis ẽ: heſternũ
diẽ nemo reuocat: hodiernꝰ craſtino vꝛget
vt trãſeat. IJpo paruo ſpacio bñ viuamꝰ:vt

illo eamꝰ vñ nõ trãſeamꝰ.Et mõ cũ loqmur

vtiq; trãſimꝰ. Verba currũt:⁊ hoꝛę volant.

ſic ętas nr̃a:ſic actus nfr̃i:ſic honoꝛes nfi:ſic

miſeria nr̃a:ſic iſta fęlicitas nr̃a. Lotũ trãſit

ſeg non expaueſcamꝰ: Verbũ dñi manet in

ęternũ Cõuerſi ad dominũ.

De eo qð ſcriꝑtum eſt in euange/
lio m eüdem: Si ego teſtinoniuʒzʒ

hibeo de me ⁊c̃. Sermo xIII
bpsõt aliquẽ ꝑmonẽè qð ait dñs ieſuſ:

de me: teſtimoniũ meũ nõ eſt verũ.
Quõ ꝭ̊ nõ eſt verũ teſtimoniũ vitatis:-Mõ/

Vgdiuim verba ſancti euãgelij: 2 5 A

Bi ego teſtimoniũ ghibeo Z5. 5.

ne ipᷣe ẽ qͥ dixit:Ego ſũ via ⁊ veritas ⁊ vita? Job.r i.

Pꝛofecto em̃ nõ vult credere niſi falſitati:qͥ

.

nõ eligit credẽ vitati. Dictũ ẽ g̊ h̊ͥ ̃ᷣm ipos:

vt ſic intelligas:⁊ ex his verbis hũc ſenſum
cõcipias:Si & teſtimoniũ ꝑhibeo de me:te/⸗
ſtimoniũ meũ nõ eſt verũ:id eſt ſiẽ putatis.
Ille em̃ nouerat veruʒ eſſe de ſe teſtimoniũ
ſuũ:ſᷣ ꝓpter infirmos: ꝓpter incredulos:ꝓ

pter ñ intelligẽtes ſol lucernas ꝗrebat. Ful

9

goꝛẽ quippe ſe Llierlppirndo eoꝝ ferre nõ po/
iohes qͥ teſtimoniũ ꝑhi

beret vitati:⁊ audiſtis qͥd ait: os veni⸗/

ſtis ad iohanẽ. Ille erat lucerna ar/

dẽs ⁊ lucẽs:⁊ vos voluiſtis exulta
re ad hoꝛâ in lumie eiꝰ. Lucerna iſta
ad illoꝝ ↄfuſionẽ ꝑata ẽ:qꝛ de h̊ dictũ eſt añ

induã ↄfuſionẽ: ſuꝑ ipᷣm aũt effloꝛebit ſan/
ctificatio mea. Deniq; hinc ſũt ↄfuſi quodã

loco ꝑ ipᷣm iohannẽ: qñ dixerũt dño iudęi:
In qᷓ poteſtate iſta facis? Nic nobiſ.Quibꝰ Matth.

rñdit: Dicite mihi et vos: Baptiſmũ iohis
de celo ẽ an ex hoibꝰ: Audierũt ⁊ tacuerũt.
Cogitauerunt em̃ apud ſe cito:Si dixerimꝰ

ab hoibꝰ lapidat nos plus: qꝛ ꝓphetã hñt

iohannẽ. Si dixerimꝰ de cęlo:dicturꝰẽ nob:
Quare &̊ nõ credidiſtis ei?Quia iohes ꝑhi/

bebat xpᷣo teſtimoniũ. Anguſtati in coꝛdibꝰ

ſuis ꝗqſtiõibꝰ ſuis:⁊ illaqueati laqueis ſuis:

reſpõderũt: Meſcimꝰ. Quę potuit alia vox

eſſe tenebꝛarũ: Rectũ eſt quidẽ homi:vt qũ

ẽL

1

tantũ tpᷣus in pſalmis: Paraui lucernã xpo Noerzr.
meo. Vt qͥd lucernã ſoli? Vt inimicos eius

21.

*

ℳ

P S. 131.

2. Corl. 13.

Actl. I.

Sancti Auguſtini de verbis dſſi

neſcit: dicat: Heſcio. Quãdo autem ſcit et

dicit: Meſcio:teſtis eſt contra ſe. VUtiq; no⸗/
uerant excellentiã iohannis:et quia de celo
erat baptiſmũ eius: ſed nolebant acqᷣeſcere
cui teſtimoniũ ꝑhibuit iohãnes. At vbi di/
xerũt:MNeſcimꝰ:reſpõdit eis ieſus:Nec ego
dicã vobis ĩ qua poteſtate iſta facio.Et ↄfu
ſi ſũt:et impletũ eſt: Paraui lucernã chꝛiſto
meo:vt inimicos eius induam confuſione.
Aartyꝛes nõne teſtes ſũt chꝛiſti: ⁊ teſtimo⸗/
niũ ꝑhibent veritati? Sed ſi diligẽti cogite
mus:qũñ illi martyꝛes ꝑhibent teſtimoniũ:
ipſe ſibi ꝑhibet teſtimoniũ. IJIße em̃ habitat
in martyꝛibꝰ: vt ꝑhibeant teſtimoniũ veri/
tati. Audi vnũ ex martyꝛibꝰ:ipᷣm aplm pau
lũ:Nuũquid exꝑimentũ vultis acciꝑe eius qͥ
in me loquit᷑ chꝛiſtus? Dhũ ꝑhibet &̊ teſtimo/
niũ iohãnes: chꝛiſtꝰ ſibi ꝓꝑhibet teſtimoniũ
qui habitat in iohãne. Perhibeat teſtimo⸗
niũ petrus:ꝑhibeat paulus: ꝑhibeant ceęte/

ri apli: ꝑhibeat ſtephanus: ipſe ſibi ꝑhibet

teſtimoniũ qͥ habitat in omibꝰ. Jpᷣe em̃ ſine
illis deus eſt: illi ſine illo quid ſunt:? De ipᷣo
dictũ eſt:Aſcẽdit ĩ altũ: captiuauit captiui/
tatẽ: dedit dona homibꝰ. Quid eſt captiua
uit captiuitatẽ:? Vicit moꝛtẽ. Quid ẽ capti/
uauit captiuitatẽ? M0.100ι Z ꝓcurauit diabo/
lus:⁊ ipſe diabolꝰ de moꝛte chꝛiſti ẽ eaptiua

tus. Aſcendit in altũ. Quid altiꝰ celo? No⸗

uimus euidenter ⁊ ante oculos diſcipuloꝛũ

ſuoꝝ aſcẽdit in celũ.hoc ſcimus: hoc credi/

mus: hoc fatemur. Dedit dona hoibꝰ. Que
dona? Spiritũſanctũ. Qui tale dat donũ:

qualis ipſe eſt: M.agna eſt aũt miſericoꝛdia

Bo. 5.

2. Con.4.

Ro. 5F.

dei. honũ dat ęquale ſibi:qꝛ donũ eius ſpi
rituſſanctꝰ ẽ:⁊ vnus deꝰtota trinitas:pater
⁊ filius ⁊ ſpũſſanctꝰ. Quid nobis ſſtitit ſpi
rituſſcrũs? Apłm audi:Charitas dei inquit
diffuſa ẽ ĩ coꝛdibꝰ nr̃is. Unde tibi o mẽdice
charitas dei diffuſa eſt in coꝛde tuo? Quid

aut in quo charitas dei diffuſa eſt in coꝛde

hũano?Habemꝰ inqͥt theſaurũ iſtũ in vaſis

fictilibus. Quare in vaſis fictilibꝰ? VUt emi/
nẽtia vᷣtutis ſit dei. Deniq; cũ dixiſſet:Cha

ritas dei diffuſa eſt in coꝛdibꝰ noſtris:ne pu

taret quiſq; a ſe ſibi eſſe qð diligit deũ:cõti/
nuo addidit: Per ſpm̃ſanctũ qui datus eſt

B nobis. Vt ergo ames deũ:habitet ĩ te deꝰ:

„*

⁊ amet ſe de te:id eſt ad amoꝛẽ ſuũ moueat

te:accendat te:illumiet te:excitet te. Lucta

eſt em̃ ĩ iſto coꝛꝑe.diu viuimꝰ pugnamꝰ:

Ro. S. q;diu pugnamꝰ pꝑiclitamur: Sed in his om̃i
bus ſuperamꝰ:ꝑ eũ qui dilexit nos. Pugnõ

noſtrã mõ cũ aplus legeref᷑ audiuimꝰ. Ois gar y.
inquit lex in vno ſermone implet᷑:in eo GB
diligis ꝓximum tuum ſicut teipſum: Iſta

dilectio de ſpũſancto ẽ. Diligis ꝓximũ tuũ
ſicut teip̃m: pꝛius vide ſi iam noſti diligere
teipſum: ⁊ cõmitto tibi ꝓximũ queʒ diligis
ſicut teĩm. Si aũt nondũ noſti diligere te:
timeo ne decipiaſ ꝓximũ ſic te.Si em̃ amas

iniqͥtatẽ nõ diligis te:Pſalmꝰ teſtis ẽ:Qui s. i

aũt diligit iniqᷣtatẽ:odit animã ſuã.Siaũt
odiſti animã tuã: quid tibi ꝓdeſt qꝛ diligis
carnẽ tuã? Si odiſti animã tuã ⁊ diligis car

nem tuã: reſurgit caro tua: ſed vt toꝛqueat

anima tua. Ergo pᷣus anima diligẽda eſt ꝗᷓ
deo ſubdenda eſt: vt oꝛdinẽ ſuum ſeruitus
iſta cuſtodiat:anima deo: animę caro. Vis
ſeruiat caro tua aĩę tuę? Deo ſeruiat anima

tua. Debes regi vt poſſis regere. Nam lu⸗/

cta iſta tã ꝑicłoſa ẽ:vt ſi dimilerit rectoꝛ rui/

comeditis inuicem: videte ne ab inuicẽ con
ſumamini. Dico autẽ ſpũ ambulate ⁊ cõcu/

piſcẽtias carnis ne ꝑfeceritis. Dhico aũt ſfũu

ãbulate:⁊ cõcupiſcẽtias carnis:nõ dixit nõ

habueritis:neq; hoc dixit:ne feceritis: ßͤ ne

ꝑfeceritis. Quid ſit aũt hoc adiuuãte dño

Dicaã vt potero: adeſte vt intelligatis: ſi ſpũ

ambulatis.Dico aũt ſpũ ambulate:⁊ cõcu/

piſcẽtias carnis ne ꝑfeceritis. Sequitur:ne

foꝛte aliquid in hoc qð hic obſcurũ eſt:in eiꝰ

ſequẽtibus verbis facilius poſſit intelligi.
Diyxi em̃ ñ fruſtra aplim noluiſſe dicere: Cõ/⸗
cupiſcẽtias carnis ne feceriti:ſed dixiſſe:cõ/⸗

cupiſcentias carnis ne ꝑfeceritis:ipſam no

bis luctã ꝓpoſuit. In hoc pſᷣlio verſamur:ſi

deo militamꝰ.Quid & ſequit᷑:Caro em̃ con

cupiſcit aduerſus ſpiritũ:ſpũs aduſus car⸗
nẽ. Hec em̃ ſibi inuicẽvᷣſant᷑:vt nõ ea ꝗ̃ vul/
tis faciatis.lhoc ſi nõ intelligat᷑: ꝑiculoſiſſi/

me audit᷑:ideo ſollicitus ne male homines

intelligẽdo pereant: ſuſcepi hęc verba apli
adiuuante dño exponerevfr̃ę charitati: Va/
cat nobis:matutina cępimꝰ:hoꝛa pꝛãdij nõ
vꝛget:ad iſtuʒ diem:id eſt ſabbatum maxĩe
hi aſſolent cõuenire: qui eſuriũt verbũ dei.

Audite:attẽdite:dicã quãtũ potero diligẽè/
ter. Quid eſt hoc qð dixi: Periculoſe au-
dit᷑:ſi nõ intelligat᷑: Multi cõcupiſcẽtijs car

nalibꝰ ⁊ damnabilibꝰ victi: cõmittũt queq;

facinoꝛa atq; flagicia: ⁊ imundicijs tã peſſi/
mis volutant᷑:quę turpe eſt etiã dicere:⁊ di/
ciũt ſibi iſta verba apoſtoli. Vide quid dixit

aplus: Vt nõ ea ꝗᷓ vultis faciatis. Nolo fa/

lä 1

o na ſequat᷑.Quę lucta? Si autẽ moꝛdetis et vᷣat.j.

,reno/

ſcutaitap

sſyn
Aleyllusf
(turdnol
leitd
ceenoguä pu
iure. Ro
Lidetequel
gualetitam
Gpilctadu⸗
ſüsadue
ſüsoupli
pictünövid
adüſus ſonn
delectat. Se
nem: vteene
tenebꝛasgee
Quosinn
nninubusinno
ſcruergñq
le Quarelau
buo⸗Quuen
is ten⸗Quigan
DSdaeantt
lunrepugne.
Ges⸗De'tur
eſttibi Ern
jegduerſtst

Ntg agit apl

mortalicopp⸗a
bbi. Qöien
antſcitigt
lſcebatauue
pbiperen
Mepoſtenih
Mlus et ibl:
Alenpoſicen
acpmarcptt
nin, Ethinbor
N Unmnalss
e dbief
enct
ldrſisſhit,
niunſ

echer mak de Es Rn P octanas . Bynove V
H In euangelio ſcðᷣm Johãnẽ Sermo XLIII
ntin Reo. . cere: cogoꝛ: cõpelloꝛ: vincoꝛ:facio quę nolo: noueritis ad ſpiritũſanctũ hoc officiũ ꝑtine
nnl Sal.s. ſicut ait aplus:Quia caro cõcupiſcit aduer⸗/ re: alio loco dicit apkus: Si em̃ ſᷣm carnem Ro.S.

M ſus ſpm̃: ſpũs aũt aduerſus carnẽ: vt nõ illa vixeritis: moꝛiemini: Si autẽ ſpũ facta car/
ni quę vultis faciatis. Videtis qᷓ; ꝑiculoſe au/ nis moꝛtificaueriti:viuetis. Expone nobis
inn ditur: ſi nõ intelligat. Videti quẽadmodũ aple quo ſpũ. habet em̃ ⁊ hõ ſpm̃ ad natu⸗
iurchn 6 ptineat ad officiũ paſtoꝛis optos fõtes api/ rã ꝓpꝛi ꝑtinentẽ quo homo eſt. Homo em̃
* r re:⁊ aquꝗ purd innoxiã ſitiẽtibus ouibꝰ mi coſtat ex coꝛpoꝛe ⁊ ſpũ:Et de ipſo ſpũ homi
am niſtrare. Holi ergo vinci quando pugnas. nis dictuʒ ẽ: Nemo ſcit quę ſint homis:niſi i·Corlſ.2.
cziglii Videte quale bellũ ꝓpoſuit:qualẽ pugnã: homis ſpũs qui i ſeipſo eſt. Uideo ᷓ et ifu
niſu gi qualẽ rixam intus intra teipſum: Caro con hoiem habere ſpiritũ ſuũ ꝑtinentẽ ad natu/
Nihtitgnicn cupiſcit aduerſus ſpm̃.Si non cõcupiſcit et rã ſuazʒ: ⁊ audio te dicentẽ: Si aũt ſpũ facta
Nit n ſpũs aduerſus carnẽ: fac adulteriũ. Si autẽ carnis moꝛtificauerit:viuetis: Quęro quo
iſannr ſpũs ↄcupiſcit aduerſus carnẽ:luctãvideo: ſpũ? Mͤâο an dei? Audio em̃ verba tua: et
umdliin victũ nõ video. Pugna eſt: cõcupiſcit cDrro adhuc ambiguitate ꝑmoueoꝛ. Spũs em̃ cũ
miſunſanns aduſus ſpm̃: delectat adulteriũ. Fateoꝛ qa dicit᷑:⁊ homis eſt aliquãdo:⁊ pecoꝛis ſpiritꝰ
Nnmnean ds delectat. Sed ſpũs cõcupiſcit aduerſus car dicit᷑:ſicut ſcriptũ eſt:p diluuiũ moꝛtuã eſſe Beñ. 7.
Doſertrmnm nem: vt certe nõ vincat᷑ a carne. Adulterin omnẽ carnẽ quę habevat in ſe ſpiritũ vitę.
ESnger Nunr tenebꝛas quęrit: caſtitas lucem deſiderat. Acꝑ hoc ⁊ pecoꝛis ſpũs dicit᷑:⁊ homis ſpüis
Nmlanurnon Quõ vis innoteſcere ſic viue.Quõ vis ho/ dicit᷑.Aliquãdo⁊ ventꝰſpũs dicit᷑:ſiẽ haber
Diminodste minibus innoteſcere:etiã ſter oculos hoim “ in pſalmo: Ignis:grando: nix: multis mo/ Nõ..48.
wnenbucean ſic viue: qm̃ qui fecit te et in tenebꝛis videt dis dicit᷑ ſpũs tẽpeſtatis.Cum ergo multis
moluetcia⸗ te.Quare laudat᷑ caſtitas publice ab omni- modis dicat᷑ ſpũs:quo ſpñ dixiſti o apoſto/
nns Donhi bus: Quare nõ laudant adulteriũ nec adul le:facta carnis moꝛtiſicãda:meo an dei? Au
amenni Zob.z ( teri? Qui & quęrit veritatẽ: venit ad lucem. di qð ſequit᷑: ⁊ intellige. Sublata ẽ queſtio
Pneienuft Sʒ delectat ⁊ adulteriũ: cõtradicat᷑:reſiſta- ſequẽtibus verbis.Cuʒ em̃ dixiſſet:Si aut
hocndininti tur: repugnet᷑. Hon em̃ nõ habes vnde pu/ ſpũ facta carnis moꝛtiſficaueritc viuetis:ↄti/
inrrliemzli gnes: Deꝰ tuus in te eſt: ſvũs bonus datus nuo addidit: Quotqᷣt em ſpũ dei aguntk: hi
umbuartit eſt tibi. Et tamẽ pmittit᷑ ipſa caro cõcupiſce filij ſũt dei. Agis ſi agaris:⁊ bñ agis ſia bo⸗
nins. Seguun re aduerſus ſpm̃:ſuggeſtionibꝰ pꝛauis. Fi⸗ no agaris. Ergo qð dixit tibi: Si ſpũ facta
claidan Ro. 6. at q ait aplus: Hõ regnet peccatũ in y'o carnis moꝛtiſicaueritis: viuetis:⁊ ambiguũ
naſriti moꝛtali coꝛpoꝛe.HNon dixit:Mõ ſit. Jam eſt tibi erat de q̊ ſpũ dixerit:ĩ ſequẽtibus vbis
Allenurli ibi. Qdð ideo peccatũ vocat᷑:qa merito pec/ intellige pᷣceptoꝛem: agnol. ce redemptoꝛẽ.
cannieß cati cõtigit. Non em̃ in paradiſo caro cõcu/ Eteni ille redẽptoꝛ tibi ſpm̃ dedit:quo moꝛ
nt. inn piſcebat aduerſus ſpm̃: aut erat ibi iſta pu/ tifices facta carnis. Quotquot em̃ ſpũ dei Ro. S.
gna vbi pax erat ſola: ſed facta tranſgreſſi / agunt᷑: hi filij ſunt dei. Non ſunt filij dei: ſi
haſin⸗ er one poſtea qᷓ; homo noluit ſeruire deo ⁊ do/ nõ agunt᷑ ſpũ dei. Si aũt ſpũ dei agunt᷑ pu⸗
anlnan natus eſt ſibi: nec ſic donatus ſibi vt poſſit gnant:quia magnũ habẽt adiutoꝛẽ.MNõ em̃
ifinin ſaltem poſſidere ſe: ſed ab eo poſſeſſus a deus ſic nos expectat pugnãtes:quõ expe/
ſnnnaſe deceptus:cępit caro cõcupiſcere aduſus ſpi ctat populus venatoꝛes. Populꝰ venatoꝛi
R ritũ. Et h̊ in bonis cõcupiſcit aduſus ſpym̃. fauere poteſt: ꝑiclitantẽ adiuuare non pöot.
umn in nam in malis non habet cõtra quem cõcu Si ergo hic caro cõcupiſcit aduerſus ſpm̃: Gal. F.
imtumg D biſcere. Ibi em̃ cõcupiſcit aduerius ſpiritũ: ſpũs aduerſus carnẽ:et quid ẽ vt nõ ea quę
in Sał.S. vbi eſt ſpiritus. O em̃ ait: Caro cõcupiſcit vultis faciatis?hic em̃ periculũ eſt mali in/ E
ntnupit aduerſus ſpiritũ: ⁊ ſpũs aduerſus carnem: tellectoꝛis.Sit nũc officiũ qualiſcũq; expo⸗
4tunmnnn noli putare ſpiritui homis tantũdeʒ datũ: ſitoꝛis:vt nõ ea quę vultis faciatis: Atten/
ichüreni Spũs dei eſt qui pugnat in te aduerſus te: qite ſancti quicũq; pugnatl:ſliantibꝰloqr.
iinndle aduerſus illud qð eſt in te contra te. Nolui/ Intelligũt qꝗᷣ pugnãt: nõ me intelligit q¶ nõ
r hein i⸗ ſti enim ſtare ad dñm: cecidiſti. Fractus es: pugnat. Nã qui pugnat non ideo intelligit
icahlit quomõ vas quando de manu homis cadit me: ſuenit me: qꝛ vult hõ caſtus vt nulla
uni, in terram: Fractus es. Et quia fractus es: oino ſurgat in mẽbꝛis eiꝰ cõcupiſcẽtia adu/
Nundien lililideo aduerſus te: ideo es contra te. Mihil ſaria caſtitati. Pacẽ vult: ſᷣ nõdum habet.
ſaninnen Aitt in te contra te:et integer ſtabis.Nam vt ñ em̃ ad illud ventũ fuerit vbi nulla ono

exurgat cõcupiſcẽtia aduerſanda: nullꝰ erit

1. Corj. 15.

Bancti Auguſtinide verbis domini

hoſtis cũ quo luctemur:nec expectat᷑ ibi vi/
ctoꝛia:qꝛ de hoſte iaʒ victo triũphat᷑. Audi
ipᷣam victoꝛã:ipſo aplo dicẽte: Opoꝛtet coꝛ
ruptibile hoc induere incoꝛruptionẽ:⁊ moꝛ
tale hoc induere ĩmoꝛtalitatẽ. Cum aũt coꝛ-
ruptibile hoc induerit incoꝛruptionẽ: ⁊ moꝛ
tale hoc induerit imoꝛtalitẽ:tũc ſiet ſermo qͥ
ſcriptus eſt: Abſoꝛpta eſt moꝛs in victoꝛia.
Audi voces triumphantium: Vbi eſt moꝛs

cõtentio tua? Vbi eſt moꝛs aculeus tuus:

Percuſſiſti:vulneraſti:deieciſti: ſed vulne/
ratꝰ ẽ ꝓpter me qͥ fecit me. O moꝛs o moꝛs:
vulneratꝰ ẽ ꝓ me qͥ fecit me:et de moꝛte ſua
vicit te. Et tũc triũphãtes dicturi ſũt: Vbi
eſt moꝛs cõtentio tua? Vbi eſt moꝛs aculeꝰ

tuus? Mõ aũt qñ caro cõcupiſcit aduerſus

ſpiritũ:⁊ ſpũs aduerſus carnẽ:ↄtentio moꝛ/
tis eſt. Non qð volumus faciamꝰ. Quare:

NANAuia volumvt nullę ſint cõcupiſcẽtię:ſed
noõ poſſumꝰ. Velimus nolimus habemus

illas: velimus nolimus titillant: blãdiunt᷑:
ſtimulant: infeſtãt:ſurgere volũt:ſmuntur

nõdũ extinguũt᷑:qᷓ;diu caro ↄcupiſcit aduer

ſus ſpiritũ:⁊ ſpũs adſus carnẽ.Nũquid h
etiã cũ moꝛtuus fuerit homo? Abſit.Depo⸗/
nis carnẽ:quomõ tecũ trahis cõcupiſcẽtias
carnis: Sed ſi bene pugnaſti: recipieris ad

quietẽ. De qua quiete coꝛonãdus es:nõ dã

nãdus:vt poſtea ꝑducaris ad regnũ. Ergo
qᷓ;diu hic viuit᷑ frẽs:ſic eſt ſicut ⁊ nos qͥ ſenui
mus in iſta malicia. Minoꝛes quidẽ hoſtes
habemꝰ:ſᷣ tñ habemꝰ. Fatigati ſunt quodã
modo hoſtes nfi iaʒ etiã ꝑ ęratẽ: ſed tñ etiã
fatigati nõ ceſſant qualibuſcũq; motibꝰ in/
feſtare ſenectutis quietẽ. Acrioꝛ pugna iu/
uenũ eſt. Mouimus eam:tranſiuim p eam.
Caro em̃ cõcupiſcit aduũſus ſpm̃:⁊ ſpũs ad/
uerſus carnẽ:vt nõ ea quęcũq; vultis facia/
tis. Quid em̃ vultis o ſancti:o boni pliato/
res:o foꝛtes milites xpᷣi? Quid vultis: Vt
nõ ſint oĩno cõcupiſcẽtię malę:ſed non po/
teſtis.Exercete bellũ:ſperate triũphũ.aMõ

cfm̃ interim pugnat᷑.Caro em̃ cõcupiſcit ad/

Ao. S

uerſus ſpm̃:⁊ ſpũs aduſus carnẽ: vt non ea
ꝗ vultis faciatis:id eſt vt oĩno nullę ſint cõ/
eupiſcentię carnis. Sed facite qð poteſtis:
qð ait ipſe aplus in alio loco: qð cõmemo/
rare iam cęperã:Mõ regnet peccatũ ĩ veſtro
moꝛtali coꝛꝑe:ad obediendũ deſiderijs eiꝰ.
Ecce qð nolo mala deſideria ſurgũt:ſed no⸗/
lo obedire. Arma te:ſume inſtrumẽta bello⸗

rum. Pꝛecepta dei: arma tua ſũt. Si bmẽ me

audis:⁊ qð loquoꝛ:armarl. MNõ inqͥt regnet

peccatũ in vro moꝛtali coꝛpoꝛe. diu em

poꝛtatis moꝛtale coꝛpus:pugnat cõtra vos

peccatũ:ſed nõ regnet.Quid eſt nõ regnet:

Id eſt ad obediẽdũ deſiderijs eius.Si cpe
ris obedire regnat. Et quid eſt obedire:niſi
exhibeatis mẽbꝛa vr̃a arma iniqᷣtatis pecca
to: Mihil hoc doctoꝛe pclariꝰ.Quid vis iaʒ
vt exponã tibi? Fac qð audiſti. Mõ exhibe⸗/

as mẽbꝛa tua arma iniqtatl peccato. Dedit
tibi deus poteſtatẽ ꝑ ſpm̃ ſuũ:vt mẽbꝛa tua

teneaſ.Surgit libido:tene tu mẽbꝛa.Quid
factura eſt ꝗ̊ ſurrexit? Tu tene mẽb:a: Noli

exhibere mẽbꝛa tua arma iniqtatis pecca/-
to. Holi armare aduerſariũ tuũ ↄtra te.Te/⸗
ne pedes ne eãt ad illicita. Libido ſurrexit:

tu tene mẽbꝛa tua. Tene manꝰ ab omi ſcele/
re.Lene oculos ne male attẽdant.Tene au
res ne verba libidinis libẽter audiãt. Tene
totũ coꝛpus: tene latera: tene ſumma: tene
ima. Quid facit libido? Surgere nouit:vin

cere nõ nouit. Surgẽdo aſſidue ſine cauſa

diſcit ⁊ non ſurgere.Redeamus g ad verba
quę obſcura de aplo ꝓpoſuerã:⁊ plana iam
eſſe videbimꝰ. oc em̃ ꝓpoſuerã qð nõ di/
xit aplus: Spũ ambulate ⁊ cõcupiſcentias al.5.
carnis ne habueritis:qꝛ neceſſe eſt vt habe-⸗
amus illas.Quare & nõ dixit: Cõcupiſcen/
tias carnis ne feceris? Quia facimꝰ eas:cöo⸗
cupiſcimꝰ. Ipᷣm cõcupiſcere:facere eſt.Sed
ait aplus: Jam nõ ego operoꝛ illud: ſed qð Ro.⁊·
habitat in me peccatũ.Ergo qͥd tibi cauen-
dũ eſt:hoc ſine dubio ne ꝑſicias. Surrexit
libido dãnabilis: ſurrexit:ſuggeſſit:nõ au/
diat᷑.Ardet nõ ſe cõpeſcit:⁊ velles vt nõ ar/
deret.Et vbi eſt:vt nõ ea ꝗ̊ vultis faciatis:
Noli dare mẽbꝛa. Ardeat ſine cauſa:⁊ cõſu/
mat ſe. In te fiẽt ipᷣe cõcupiſcẽtię. Fatẽdũ
eſt:fiũt. Ideo dixit:Me ꝑfeceritis.Sʒ nõ ꝑ⸗
ficiant᷑. Decreuiſti facere:ꝑfeciſti. Perfeciſti
eteni ſi decernas faciendũ eſſe adulteriũ: et
ideo nõ facias:qꝛ locus nõ eſt inuentus: qͥa
opoꝛtunitas nõ dat᷑:qꝛ foꝛte illa caſta eſt de
qua videris eſſe cõmotus. Ecce iam illa ca/
ſta eſt:⁊ tu adulter es.Quare?:? Quia ꝑfeci9-
ſti cõcupiſcẽtias. Quid eſt ꝑfeciſti? In ani/
mo tuo facienduʒ eſſe adulteriũ decreuiſti.
Jam qð abſit ſi ⁊ mẽbꝛa fuerint operata:in
moꝛtem deuolutus es. Suſcitauit chꝛiſtus Marei.5.
moꝛtuã in domo filiam archiſynagogi. In cõcoꝛ.ð pe.d
domo erat:elata nõdum erat.Sic eſt homo ꝰ · ſicut

tribu⸗

S
uifage
Minms
ſefliün
cuituts
geali
henotb
ges Sie⸗
ſenalit
Necreuera
lustur
lauusſe
dieolurg
Prinon
bin uibitert
ſcpuloi:
guonol.
fenere
ſtavimi
epadifo
nisian
Peclolĩ
U⸗Ad
luiligſe
ſ. Der
liulen

Qudi
fücame
oe⸗ Gicut
ikicn⸗
lt.
patere
letqch.
Memo⸗
Ne
ryi
ei
oge.
un iſii
feſulat
ninibe
Wercii
lluit⸗

gnttäni
buckröngn
scls en
ckoheitrni

niniſnen
Quizpi
dditi öcht⸗
lnhoe
egan Dt

—.

iüRränn.

lenihe At
lenenikn Be
N niſnis
nüminaned
idoſonn
nun'zvoniſce
Mödane. Tenen
üraudit Lan
melunmntene
Sgcenounpin
Ameſneauſt
amnszaldebe
uerispanben
polnei änidr

retcagletiucr

eeeſſeckte⸗

Nir ſiagin

uis ſzan'aud
gefncerck

penmils iif⸗

In euangelio ſcdᷣm Jobãné SGermo XLIIII

qui flagiciũ decreuit in coꝛde: Moꝛtuus eſt
ſed intus iacet.Si aũt vſq; ad mẽbꝛoꝝ ppe/
LZud..⁊. trationẽ ꝑuenerit:elatus ẽ foꝛas.Sʒ ⁊ iuue/
nẽ filiũ viduę ſuſcitauit dñs:qñ extra poꝛtã
ciuitatis moꝛtuꝰ efferebat᷑. Sic ̊ audeo di/
cere:aliqͥd decreuiſti in coꝛde tuo: ſi reuoca/
beris ab actu tuo:ſanatus eris anteqᷓ; ꝑpe/
tres.Si em̃ egeris in coꝛde tuo penitẽtiã:qꝛ
rẽ malã ⁊ ſceleratã⁊ flagicioſam dãnabilẽq;
decreueras: ibi vbi moꝛtuꝰ iacebas intꝰ: ſic
intus ſurrexiſti. Si aũt ꝑfeceris: iã es foꝛas
elatus:ſed habes qͥ tibi dicat: Juuenis tibi
dico ſurge.Etiã ſi ꝑpetraſti ⁊ pęgniteat te:de
vpvrimo redi: noli in ſepulcrũ venire. Sʒ hic
Job.iI, mihi tertius moꝛtuꝰẽ qui etiã ꝑductus ẽ ad
ſepulcrũ:iã ſupꝛa ſe habet cõſuetudinis põ/
dus:moles euʒ terrena multũ pᷣmit. Mul⸗/
tũ em̃ exercitatꝰ eſt in flagitijs:cõſuetudine
ſua nimia pgrauat᷑: clamat ⁊ chꝛiſtꝰ: Laʒa/
re ꝓdi foꝛas. homo em̃ peſſimę cõſuetudi/.
nis iam putet:merito ibi chꝛiſtus clamauit.
Nec ſolũ clamauit: ſed magna voce clama/
uit. Ad xpᷣi em̃ clamoꝛẽ etiã tales licʒ moꝛ⸗/
tui:licʒ ſepulti:licʒ ꝑutẽtes:reſurgẽt tamẽ ⁊
ipſi. De nullo em̃ iacente deſperandũ ẽ ſub

tali ſuſcitatoꝛe.
N¶ Setribus moꝛtuis quos domi/
nus ſuſcitauit· Sermo XIIII

Iracula dñi noſtri ⁊ ſaluatoꝛis chꝛi⸗
ſti ieſu:om̃s quidẽ audientes ⁊ cre/
dentes mouẽt: ſed alios atq; alios

7

plangebat᷑: illoꝛũ moꝛs inuiſibilis nec quę/

rebat᷑ nec videbat᷑. Queſiuit ille qͥ nouerat

moꝛtuos: ille ſolus nouerat moꝛtuos: qui
poterat facere viuos. Hiſi em̃ ad moꝛtuos
ſuſcitãdos veniſſet: nõ aplus diceret: Sur / Epb. 5.
ge qui doꝛmis:exurge a moꝛtuis et illumia/
bit te chꝛiſtꝰ. Doꝛmientẽ audis cũ dicẽ:Sur/

ge qui doꝛmis. Sed moꝛtuũ intellige: cum

audis: Exurge a moꝛtuiſ. Dicti ſũt ſepe doꝛ
miẽetes ⁊ moꝛtuiviſibiliter.Et plane om̃s:ei

qui põt excitare doꝛmiunt. Moꝛtuꝰ em̃ tibi

moꝛtuus eſt: qui quãtũlibet pulſes:quãtũ⸗
libet vellices:quãtũlibet lanieſ:nõ exꝑgilſci
tur. Chꝛiſto aũt ille doꝛmiebat: cui dictũ ẽ:
Surge:⁊ cõtinuo ſurrexit.Nemo tam facile
excitat in lecto: qᷓ; facile chꝛiſtus ĩ ſepulcro.
Tres aũt moꝛtuos inuenimꝰa dño ſuſcita/
tos viſibiliter:milia inuiſibilit. Quot autẽ
moꝛtuos viſibiles ſuſcitauerit: quis nouit?⸗
Non em̃ oĩa ꝗᷣ fecit ſcripta ſunt. Johãnes h̊
dixit: Alta alia fecit ieſus: ꝗ̃ᷓ ſi ſᷣta eẽnt: JSoh.⁊i.

arbitroꝛ tamẽ totũ mundũ nõ poſſe libꝛos

capere. Multi & ſunt alibi ſine dubio ſuſci:
tati:foꝛtaſſe ſuſcitati: ſed nõ tres fruſtra cõ/
memoꝛati. Dñs em̃ noſter ieſus chꝛiſtꝰ ea ꝗᷓ
faciebat coꝛpoꝛalit᷑:etiam ſpiritalit᷑ volebat
intelligi. Neq; em̃ tantũ miracula ꝓpter mi
racula faciebat: vt illa quę faciebat mira
eſſent vidẽtibus:vera eſſent intelligentibꝰ:
Quẽadmodũ qͥ videt litteras ĩ codice opti/
me ſcripto ⁊ non nouit legere:laudat quidẽ
antiquarij manũ:admirãs apicũ pulchꝛitu⸗/

vctbicnd Aliter ⁊ qiter. Quidã cũ coꝛpoꝛalia eius mi / inẽ:ſᷣ qd ſibi velint:qͥd indicent illi apices
elicn. nn racula ſtupẽtes: maioꝛa intueri nõ noꝛunt. neſcit: ⁊ eſt oculis laudatoꝛ: mẽte nõ cogni/
eſggtirtin AQuidã vo ea ꝗᷓ geſta audiunt in coꝛpoꝛibꝰ: toꝛ.Alius aũt ⁊ laudat artiſiciũ: et capit in/
tendatir niiüc ampliꝰ i animis mirant᷑. Dicit ipe dñs: tellectũ: ille vtiq; qui nõ ſolũ videre qð cõ⸗
inee Dob. . Sicut em̃ pr̃ ſuſcitat moꝛtuos ⁊ vi mune eſt omibꝰ põt: ſᷣ etiã legere qð nõ di/
Eſneautc uificat: ſ ic 2 filius q Uos vult viuifi dicit nõ põt.Ita qui viderũt chꝛiſti miracu
RZ cat. Hõ vtiq; alios ſilius: alios pr: eoſdẽᷓ la ⁊ nõ intellexerũt qͥd ſibi vellẽt: ⁊ qĩ intel-
ntu,li pater ⁊ filiꝰ:qꝛ oĩa pat᷑ ꝑ filiũ. Nemo ̊ dubi ligẽtibus quodãmodo inuenirẽt:mirati ſũt
iheten tet qͥ chꝛiſtianꝰẽ: etiã nũc moꝛtuos ſuſcita- tantũ qꝛ facta ſunt. Alij vo ⁊ facta mirati ⁊
Alria ri. Sed oĩs hõ habet oculos:quibus videri intellecta aſſecuti. Tales nos in ſchola xpᷣi
ichen mnsd põt moꝛtuꝰreſurgẽs. Ita reſurrexit fili⸗-puiꝰ eſſe debemꝰ. Qui em̃ dicit chꝛiſtũ ꝓpterea
u n viduę:qui mõ ex euãgelio recitatꝰẽ. Vnde tantũ feciſſe miracula:vt nõ eſſent niſi mira
ul aũt videaãt hoĩes reſurgere moꝛtuos in coꝛ cula: põt illũ etiã dicere neſcire ꝙ nõ eẽt tẽ⸗
u de:nõ om̃s habent:niſi qui iã reſurrexerũti pus pomoꝝ qñ ficus ꝗſiuit in arboꝛe.Non
n en coꝛde. Ampli⸗ eſt reſuſcitare ſemꝑ victurü: em erat illiꝰ pomi tempꝰ:ſicut euãgeliſta te/ Mattb.ar.
tpiiſt Ludj.7. q; ſuſcitare iteruʒ moꝛiturũ. De iuuene illo ſtat᷑: ⁊ tñ eſuriẽs poma ꝗſiuit ĩ arboꝛe.Chꝛi/
luni u reſuſcitato: gauiſa eſt mater vidua: de ho- ſꝑłꝑ neſciebat qð ruſticꝰ ſciebat? Qð nouerat
ennch nu minibꝰiĩ ſpũ quotidie ſuſcitatis: gaudet ma arboꝛis cultoꝛ: nõ nouerat arboꝛis creatoꝛ?:
iätunc Pn ter eccłia. Ille quidẽ moꝛtuus erat coꝛpoꝛe: Cũ geſuriẽs poma queſiuit in arboꝛe:ſigni
ingns illi aũt mẽte. Iilius moꝛs viſibilis viſibilii ficauit aliquid aliud ſe eſurire:⁊ aliqͥd aliud

Sancti Auguſtini de verbis domini

gqueęrere: et arboꝛẽ illazʒ ſine fructu folijs ple-
nã reperit:⁊ maledixit:⁊ aruit. Quid arboꝛ
fecerat fructũ nõ afferẽdo? Quę culpa arbo
ris infecũditas? Sed ſunt qͥ fructũ volũtate
dare nõ poſſunt. Iilloꝝ ẽ culpa ſterilitas:q̊/
rũ fecũditas eſt volũtas.Erat ̊ iudęi habẽ/
tes vba legl:⁊ facta nõ habẽtes:pleni folijs
⁊ fructus nõ ferẽtes. hoc dixi vt ꝑſuaderem
dſim nr̃m ieſũ chꝛiſtũ ideo miracula feciſſe:
vt aliqͥd illis miraculis ſigniſicaret: vt exce/⸗

ppto eo ꝙ mira ⁊ magna et diuina erant: ali/

Cquid inde etiazʒ diſceremꝰ. Videamꝰ quid
nos diſcere voluit in tribꝰ moꝛtuis qᷣs ſuſci/

Marci.5. tauit. Reſuſcitauit filiã moꝛtuã archiſyna/

gogi:ad quã ęgrotantẽ petebat᷑: vt eam de
ęgritudine liberaret.Et cũ ꝑgit moꝛtua nũ/⸗
ciatur: ⁊ quaſi iã fruſtra fatigaret᷑:renuncia/
tũ eſt patri eius: Puella moꝛtua eſt: qͥd ad/
huc fatigas magiſtrũ: Ille autẽ ꝑꝛexit:⁊ ait
patri puellę: Moli timere:crede tm̃mõ. Ve/
nit ad domũ ⁊ iuenit iã obſequia funeri de/
bita pparata:⁊ dicit illis: Nolite flere: non

em̃ eſt moꝛtua puella:ſᷣ doꝛmit. Veꝝ dixit:

doꝛmiebat: ſed illi a qͥ poterat excitari.hãc

Zudj.⁊. excitans:reddidit viuã parẽtibꝰ. Excitauit

⁊ hũc iuuenẽ filiũ viduę:de quo nũcadmo/
niti ſumus:vt hinc iſta ꝗᷓ ipſe largiri dignat᷑
cũ vr̃a charitate loqremur.Modo audiſtis
quõ excitatꝰ eſt. Apꝛopinquabat dñs ciui/
tati:⁊ ecce ferebat᷑ iã moꝛtuus extra poꝛtaʒ.
Aiſcðia cõmotꝰ qð flebat mat᷑ vidua ⁊ de/
ſtituta vnico filio: fecit qð audiſtis dicens:
Adoleſcẽs tibi dico ſurge.Surrexit ille moꝛ
tuus:cępit loqui:⁊ reddidit illuʒ matri ſuę.

Job.iI. Excitauit ⁊ laʒarum de ſepulcro.Et ibi cum

eęgrotantẽ ſcirẽt diſcipłi cũ qͥbꝰ loqbat᷑ (dili⸗
gebat aũt illũ)Laʒarꝰinqͥt amicꝰnr̃ doꝛmit.
Illi putãtes ęgri ſomnũ ſalubꝛẽ:Si doꝛmit
inquiũt ſaluus erit.Et ille dico vobis aꝑtiꝰ
iam loquẽs: Lagzarus amicꝰ nr̃ moꝛtuꝰ eſt.
Vtrũq; verũ dicẽs: Moꝛtuꝰ eſt vobis:doꝛ/
mit mihi. Iſta tria genera moꝛtuoꝝ: ſt tria
genera peccatoꝛũ: qàs hodieq; ſuſcitat xpᷣs.

Ccõcoꝛ. ð pe.di. Illa enim moꝛtua filia archiſynagogi intuſ
2.ſicut tribus. ęrat ĩ domo:nondũ erat a ſecretis parietibꝰ

elata ĩ publicũ. Ibi intꝰ ſuſcitata ẽ: viua pa

rẽtibꝰ reddita. Iſte aũt iam quidẽ nõ in do/

mo:ſed tamẽ nõdum ĩ ſepulcro: parietibus
elatꝰ erat: terrę mãdatus nõ erat. Qui ſuſci
tauit moꝛtuã nõdũ elatã:ſuſcitauit moꝛtuũ
iã elatũ:nondũ ſepultũ. Tertiũ reſtabat vt

⁊ ſepultũ ſuſcitaret:⁊ hoc fecit ĩ laʒaro.Sũt

ergo intus qͥ peccatũ iĩ coꝛde habẽt: in facto

nonduʒ habent. Meſcio qͥ cõmotus eſt aliqᷓ

cõcupiſcẽtia. Dicit em̃ ipᷣe dñs: Qui viderit Matth..

mulierẽ ad cõcupiſcendũ eã:iã męchatꝰẽ eã
in coꝛde ſuo. Nõdum acceſſit coꝛpoꝛe: con⸗
ſenſit in coꝛde: moꝛtuũ intus habet:nondũ
extulit. Et fit vt nouimus: vt quotidie ho/

mines ĩ ſe experiunt᷑ aliqñũ audito vᷣbo dei:

tanq́; dño dicẽte: Surge: cõdemnat᷑ cõſen⸗
ſus ad iniqᷣtatẽ: reſpirat᷑ in ſalutẽ ⁊ iuſticiã.
Surgit moꝛtuꝰi domo:reuiuiſcit coꝛ ĩ cogi/
tatiõis ſecreto. Facta eſt iſta reſurrectio aĩę
moꝛtuę intꝰ intra latebꝛas cõſciẽtię:tanqᷓ; i/
tra domeſticos parietes. Alij poſt cõſenſuʒ
eunt in factũ:tanqᷓ; efferẽtes moꝛtuũ:vt qð
latebat in ſecreto apareat in publico. Mũ/
quid iam iſti qꝛ in factũ ꝓceſſerant deſpera-
ti ſunt? Mõne ⁊ illi iuueni dictũ eſt:Libi di/
co ſurge? Mõne ⁊ ille redditus eſt matri ſuę:
Sic ̊⁊ qui iã fecerit ſi foꝛte cõmonitꝰ et cõ/
motus verbo veritatis ad chꝛiſti vocẽ reſur

git:viuus reddit᷑. Potuit ꝓgredi:in ęternũ D

ꝑire nõ potuit. Qui aũt faciẽdo qð malũ ẽ:
etiã mala cõſuetudine ſe implicãt vt ipᷣa cõ/
ſuetudo mali non eos ſinat videre qꝛ malũ
eſt:fiunt defenſoꝛes maloꝝ factoꝝ ſuoꝛum.
JIraſcunt᷑ cũ reᷣhendunt᷑:intãtũ vt ſodomi
tę quõdaʒ dicerẽt viro iuſto rephendẽti ne/

quiſſimã voluntatẽ: Hhabitare veniſti: non Señ.19.

leges dare.Tanta ibi nefandę turpitudiniſ
ↄſuetudo erat: vt iam nequicia eẽt iuſticia:
⁊ ꝓhibitoꝛ potiꝰ repᷣhenderet᷑ qᷓ; factoꝛ.Ta/
les ↄſuetudine maligna pꝛęſſi:tanq;ᷓ ſepulti
ſunt. Sed qͥd dicamꝰ frẽs: Ita ſepulti vt de
laʒaro dictũ eſt: iã putet. Moles illa ipoſi-
ta ſepulcro: ipᷣa eſt vis durę cõſuetudinis q̃
mit᷑ aia:nec reſurgere nec reſpirare ꝑmitti/
tur. Dictũ eſt aũt: Quatriduanꝰ ẽ. Reuera
ad iſtã ↄſuetudinẽ de q̃ loquoꝛ:quarto quo⸗
dã ꝓgreſſu ꝑuenit aia. Pꝛima ẽ em̃ q̃ſi titil/

latio delectatiõis in coꝛde:ſecũda cõſenſio:

tertiũ factũ:quarta ↄſuetudo.Sũt em̃ qͥ reſ
illicitas obuias cogitatiõibꝰ ſuis ꝓꝛſus ita
abijciũt:vt nec delectẽt᷑. Sũt qͥ delectant᷑ et
nõ ↄſentiũt.Nõdũ ꝑfecta moꝛs ẽ:ſᷣ qdãmõ
inchoata. Delectationi accedit ↄſenſio. J
eſt illa dãnatio. Poſt ↄſenſionẽ in factũ pꝛo

cedit᷑. Sactũ in ↄſuetudinẽ vertit᷑:⁊ fit ꝗda,

deſperatio vt dicat᷑: Quatriduanus eſt:iaʒ⸗

putet. Venit ergo dñs cui vtiq; facilia erãt

omnia ⁊ difficultatẽ quandã oſtendit. IJbi
infremuit ſpiritu:oſtẽdit multo clamoꝛe ob⸗

foxrninere

N
ngttitl
vuruewunt.
initupti
nuitinten
viuue. Lt
domin'gui
Ouunican
nliebat G⸗
ntonts
nblarens
i. gulos: Sol
Hguittnorku

ſulgtanns.
uline pola
Uaepanten
nsoun o
nuineast
lentecan.
Gotonespol
ſunescogtat

lverezne

Conluetucine⸗
bumutarepi
falreuntqu
euiuſcitese
Vmnoaipeu
feuteitlolun
diſcpulssde
lnterarſoln
fſſiniſcan
quimoruuſ
peccaticad
ipcntten
loin⸗ do
logtautaan
nachu
efacldep
incun ſ
cinisnol,
unduroſuin
ngeuroöͤſten
nſtune pur
ananus
lücniten
iſnde
dſahtledn
iheyen
mnci Nle
guivin
menmneg

Niauoagede

ine

Gennfcͤen
lſluitiitdi,
ulgiog
DDSZ
cſtünen
Wietot

=S Se

GNNi n

.

unpohte R
nntdehon
ück Tin
nsckmmie
tinonrd
ieniiwweieir
Necngmnid
icmi⸗
inptitntön
nergnl
orton boun
inicͤnben
ſtonitaine

bieneſoik mid

fncemmnitt
Nlichcftüſt
necketnin

ulpliſe
aluluſu
rcbcndns

⸗

In euangelio ſcõm Johnanẽé Sermo XLV

iurgatiõis opus eſſe ad eos qui ↄſuetudine
duruerunt. Tamẽ ad vocem clamantis do/

mini: rupta ſunt vincula neceſſitatis. Tre/

Job. 1II.

viuus. Liberat em̃ ⁊ de mala conſuetudine
dominꝰ quatriduanos moꝛtuos. MNam ipſe

quatriduanꝰ:chꝛiſto volenti reſuſcitare doꝛ/
miebat. Sʒ quid ait: Videte genus reſuſci/

tationis. Pꝛoceſſit de monumẽto viuus:

ambulare nõ poterat. Et dominus ad drſti⸗ /

pulos: Soluite eũ:⁊ ſinite abire.Ille ſuſci⸗
tauit moꝛtuũ:illi ſoluerũt ligatuʒ. Aliquid

pertinere videte:ad ꝓpꝛium maieſtatis dei

ſuſcitantis. Increpat᷑ aliquis in mala cõſue

tudine poſitus: verbo veritatis: émulti

increpant᷑ ⁊ nõ audiunt:Quis ergo agit in/
tus cum illo qui audit? Quis vitaʒ inſpirat
intrinſecus:Quis eſt qui ſecretã pellit moꝛ/
tem:ſecretam dat vitam? Mõne poſt obiur/

gationes:poſt increpationes dimittunt᷑ ho/⸗o

mines cogitatiõibus ſuis:⁊ incipiunt ſecum
voluere q́; malam vitam gerant: qᷓ; peſſima
conſuetudine ᷣmant᷑:Deinde diſplicẽtes ſi⸗
bi: mutare vitã inſtituũt. Reſurrexerũt iſti:
reuixerunt quibus diſplicet qð fuerunt. Sʒ
reuiuiſcẽtes ambulare non poſſunt.lhec ſũt
vincula ipſius reatus.Opus eſt ergo vt qui
reuixit ſoluat᷑ ⁊ ire ꝑmittatur. Hhoc officium
diſcipulis dedit quibus ait: Quę ſolueritis

in terra: ſoluta ſunt et in celo. hHęc ergo cha /

riſſimi ſic audiamus vt qui viuunt viuant:
qui moꝛtui ſunt reuiuiſcant. Siue ſit adhuc
peccatũ coꝛde conceptũ:⁊ non ꝓceſſit in fa-
ctũ:pęniteat:coꝛrigat᷑ cogitatio:ſurgat moꝛ

tuus intra domũ cõſcientię: Siue iam quod

ethnnntd.

nau.
Mercunn

„

micliin

tiit

1e Sd.
1100, : ”6,
obofii
tuune
s
gininiint

fiin.

cogitauit admiſit nec ſic deſperet᷑. Hon ſur/
rexit moꝛtuus intus: ſurgat elatus. Peni/
teat facti:de ꝓximo reuiuiſcat:non eat in ꝓ/
fundum ſepulturę:non accipiat deſuꝑ cõſue
tudinis molẽ. Sed foꝛte iam illi loquoꝛ qui
iam duro ſui moꝛis lapide ſmitur: qui iam
vꝛgetur cõſuetudinis pondere: qui iaʒ qua/
triduanus putet.Mec ipſe deſperet:pꝛofun/
dus moꝛtuus eſt:ſed altus eſt chꝛiſtus. Ho/
uit clamãdo terrena onera rũpere:nouit in/

truinſecus per ſeipſum viuiſicare: ſoluenduʒ

miumt

ig enn

NuupdX

8
ia,

diſcipulis tradere. Agant etiã tales pęnitẽ⸗
tiã. Heq; enim laʒaro reſuſcitato poſt qua
triduũ vlius putoꝛ in viuente remanſerat.
Ergo qui viuunt viuant.QAuicũq; aũt moꝛ
tui ſunt:in quacũq; harum trium moꝛte ſei/
uenerint:agant vt celere iam reſurgat.

muit inferni dominatio:redditꝰ eſt laʒ3irus

De
lio ſm iopanne: Scrutamini ſcri⸗

—

*
.

nuit in auribꝰ noſtris aduertat cha
Litas veſtra: dum pauca loqutmur
dñs donat. Ad iudęos dñs loqᷓbat᷑ ie/

jſus:⁊ dicebat eis: Scrutamini ſe criptu Jo5. 5.

ras in quibꝰ putatis vos vita eter⸗
nam habere:ipᷣe teſtimoniũ ꝑhibẽt
de me. Deinde poſt paululũ.Ego inquit
veni in nomine patris mei:⁊ no ac/

cepiſtis me.Si alius venerit inno

mine ſuo: ipſum accepietis. Deinde
poſt paululũ. Quomõ poteſtis mihi
credere:gloꝛiã ab inuicẽ expectan/
tes:⁊ gloꝛiã quęa deo ſolo eſt non

quęrentes: Ad extremũ ait: NHõ ego

vos accuſo apud patrẽ:eſt qui vos
accuſat moyſes ĩ quẽ vos ſperatis.

Si em̃ crederetis moyſi:gedereętiſ

foꝛſitan ⁊ mihi.De me em ille ſcri/
pſit.Cũ aũt verbis illiꝰ nõ creditis

quõ poteſtis mihi credere: Ad hęc ꝓ
poſita nobis diuinit ex oꝛe lectoꝛis:ſᷣ mini/

ſterio ſaluatoꝛis:audite pauca nõ numerã⸗
da:ſed apetenda. Ham iſta oĩia facile eſt in⸗
telligere de iudęis: Sed cauendũ eſt ne cuʒ
illos nimis attendimꝰ:a nobis oculos aufe
ramus.Diſcipulis em̃ ſuis dominꝰ loqᷓbat᷑:
⁊ vtiq; qð eis loquebat᷑:⁊ nobis poſteris lo

quebat᷑.HNeq; em̃ ad illos ꝑtinet qð ait:Ec/ Matthᷣ.28.

ce ego vobiſcũ ſum vſq; ad cõſummationẽ
ſeculi:ſed ad om̃s etiaʒ poſtea futuros chꝛi/
hanos: ⁊ vſq; in finẽ ſęculi ꝓuenturos.Lo

quẽs illis ait:auete a fermẽto phariſęo/⸗ Matth.ic.

rũ. Tunc putauerũt ideo dñm dixiſſe hoc:
qꝛ panes non tulerãt:nõ intellexerũt:qꝛ ca/
uete a fermẽto phariſęoꝝ:hoc dictũ eſt:ca/
uete a doctrina phariſeoꝝ.Quę fuit doctri
na phariſęoꝛũ niſi quã mõ audiſtis? Gloꝛiã
ab inuicẽ ꝗrẽtes: gliã ab inuicẽ expectãtes
⁊ gloꝛiã ꝗᷓ a ſolo deo eſt nõ quęrẽtes.De hiſ
aplus paulus dicit ita:Teſtimoniũ eis ꝑhi

beo:qꝛ ʒelũ dei habẽt:ſᷣ nõ ſᷣm ſcientiã.Ze/ Ro.io.

lũ inqͥt dei habẽt:noui:ſcio: apud illos fui:

talis fui.Zelũ dei habẽt: ſed nõ ſᷣm ſciẽtiã.
Quid eſt hoc aplłe: Mõ ſᷣ̃m ſcientiã? Expo/

ne nobis quã cõmẽdes ſcientiã:quã doleaſ
in illis nõ eſſe:⁊ in nobis velis eſſe. Secutꝰ
adiunxit: et qð clauſum poſuerat aperuit.

eo qð ſcriptum eſt in euange⸗

2 2
D euãgelicã lectionẽ quęrecens ſo/ A

Sancti Auguſtini de verbis domini

Quid eſt: Zelũ dei habẽt ſᷣ nõ ſm ſcientiã?
Ignoꝛantes em̃ dei iuſticiã ⁊ ſuam volẽtes
ↄſtituere:iuſticię dei nõ ſunt ſubiecti. Igno
rare ergo dei iuſticiã ⁊ ſuam velle conſtitue//
re:hoc eſt ab inuicẽ gloꝛiã expectare:et glo/⸗
riã quę a ſolo deo eſt non requirere: Hoc eſt
fermentũ phariſęoꝛũ. Ab hoc cauere domi-
nus iubet. Si ſeruus iubet ⁊ dominꝰ iubet:
caueamus ne audiamus. Vt quid mihi di/
citis: domine dñe:⁊ nõ facitiſ quę dico: Re
linque ergo paululũ iudęos:quibus domi/
nus tunc loquebat᷑. Soꝛis ſunt:audire nos
nolũt. Ipſum euangeliũ oderũt:falſa teſti/
monia ĩ dſim ꝓcurauerũt vt damnarẽt vi-
uum:alia teſtimonia emerũt pecunia cotra
moꝛtuum. Quãdo eis dicimus: Credite in
ieſum: Reſpondent nobis. In hominẽ moꝛ
tuũ credituri ſumus? Cum autẽ addimus:

MWatt. 2. Sed reſurrexit: Reſpondẽt: Abſit.Diſcipu

li eius furati ſunt eum de ſepulcro. Amant
falſitatem iudęi emptoꝛes ⁊ contemnũt ve/
ritatẽ domini redemptoꝛis. Quid loqueris
iudęe: parẽtes tui pecunia emerũt: ⁊ hoc in
te remanſit: quod emerũt. Attende potius

HPB eüũ qͥ emit te: nõ qui mẽdaciũ emit tibi. Sʒ

iſtos vt diximus relinquamꝰ*: iſtos attẽda/
mus fratres noſtros cum quibus agimus.
NMam chꝛiſtus caput eſt ⁊ coꝛpus. Caput in
celo eſt: coꝛpꝰ in terra eſt. Caput dominꝰ ẽ:
coꝛpus eius eccdleſia eſt. Sed meminiſtis di/

Ephᷣ.s.ctum:Erunt duo in carne vna. Sacramẽtũ

hoc magnũ eſt ait apoſtolꝰ: Ego autẽ dico
in chꝛiſto et in eccleſia. Si ergo duo ſunt in

carne vna:duo ſunt in voce vna. Caput no

ſtrũ dñs chꝛiſtus locutus eſt ad iudeęos ea ꝗ̊
audiuimus cum euangeliũ legeret᷑. Caput
ad inimicos ſuos loquat᷑:⁊ coꝛpus ad inimi
cos ſuos loquat᷑: ⁊ coꝛpꝰ id ẽ ecclłia ad inimi
cos ſuos noſtis ad quos loquatur. Qui ha
bet loqui:nõ dixi de meo:vt vox vna ſit:qᷣa
caro vna:vox vna.Hoc ergo illis dicamus.
Vocẽ eccleſię loquoꝛ.O fratres:filij diſper/
ſi:oues errantes:rami pſᷣciſi:quid mihi calũ/
niamini? Quid me nõ agnoſcitis:? Scruta/
mini ſcripturas in quibus vos putatis vi-
tam ęternã habere:ipſę teſtimoniũ ꝑhibent
de me. Judęis dicit caput noſtrũ:qð vobis

Job.⁊. coꝛpus dicit.Quęritis me ⁊ nõ me inuenie⸗/

tis. Quare:? Quia nõ ſcrutamini ſcripturas
quę teſtimoniũ perhibent de me.Teſtimo/

Sat.z. niũ ꝓ capite. Abꝛaę dictę ſunt ꝓmiſſiones

c ſemini eius. Mon dicit: ex ſeminibꝰ tanqᷓ;
in multis:ſed tanq; invno:et ſemini tuo qð

eſt chꝛiſtꝰ. Teſtimoniũ ꝓ coꝛpoꝛe ad abꝛas:

quod cõmemoꝛauit apoſtolus. Abꝛag dictę

ſunt ꝓmiſſiones: Viuo ego dicit dominꝰ:ꝑ Geñ.22:

memetipſum iuro:quia obaudiſti voci meę
⁊ non peꝑciſti dilecto filio tuo ꝓpter me:ni⸗
ſi benedicẽs benedicã te:⁊ implendo imple/
bo ſemen tuũ ſicut ſtellas cęli:⁊ ſicut arenã
maris:⁊ benedicent᷑ in ſemine tuo om̃s gen
tes terrę. habes teſtimoniũ pꝛo capite:ha/
bes pꝛo coꝛꝑe:Audi aliud bꝛeue:⁊ ꝓpe vna
ſentẽtia complexũ pꝛo capite et ꝓ coꝛpoꝛe.
De reſurrectione chꝛiſti pſalmus loquebat᷑:

Exaltare ſuꝑ celos deus. Cõtinuo ꝓ coꝛpo Ns. 5s.

re:Et ſuꝑ omnẽ terrã gloꝛia tua. Audi teſti/

moniũ ꝓ capite: SFoderunt manus meas et Ps. 21.

pedes meos: dinumerauerũt oĩa oſſa mea.
Ipſi vo conſiderauerũt et conſpexerũt me:

diuiſerũt ſibi veſtimẽta mea: et ſuꝑ veſtem

meã miſerunt ſoꝛtẽ. Audi cõtinuo ꝓ coꝛpo⸗/

o re:poſt pauca verba:Cõmemoꝛabunt᷑ ⁊ cõ⸗

uertent᷑ ad dominũ vniuerſi fines terrę:Et
adoꝛabunt in cõſpectu eius vniuerſę patrię

gentiũ: Am̃ domini eſt regnum: et ipſe do/

minabit᷑ gentiũ. Audi ꝓ capite.Et ipᷣe tan/⸗
qᷓ; ſpõſus ꝓcedens de thalamo ſuo. In ipᷣo

Ns.44 ·

pſalmo audi ꝓ coꝛpoꝛe: In omnẽ terrã exi Rz. 1.

uit ſonus eoꝛum:et in fines oꝛbis rerrę ver/
ba eoꝛũ.hheęc iudęis:⁊ iſtis noſtris.Quare:
Quia iſtas ſcripturas veteris teſtamenti ⁊
iudęi accipiunt:⁊ noſtri ipſi accipiunt.Sed
ipſum chꝛiſtũ quem illi non accipiũt:videa
mus ſi iſti accipiunt. Dicat ⁊ ipſe:dicat et ꝓ
ſe qui caput eſt:⁊ ꝓ coꝛpoꝛe ſuo qð eſt eccle/⸗
ſia:quia ⁊ in nobis caput loquit᷑ ꝓ coꝛpoꝛe.
Audi ꝓ capite: Reſurrexit a moꝛtuis: inue/
nit diſcipulos heſitãtes: dubitãtes p gau/⸗
dio: non credentes: aperuit illis ſenſum vt
intelligerent ſcripturas:⁊ dicit eiſ:Quia ſic
ſcriptũ eſt:et ſic opoꝛtebat chꝛiſtũ pati et re-
ſurgere a moꝛtuis die tertio.habes ꝓ capi/
te: dicat ⁊ ꝓ coꝛpoꝛe. Et pᷣdicari in nomine
eius pęnitentiã ⁊ remiſſionẽ peccatoꝛũ per
om̃s gentes:incipiẽtibus ab hieruſalẽ. Di/
cat ergo eccleſia inimicis ſuis: dicat. Dicit
plane non tacet: ſed ſi illi audiant. Fratres

Luc.24.

audiſtis teſtimonia: iam noſcite me· Scru⸗ Job. 5·

tamini ſcripturas in quibꝰ vos ſperatis vi/-
tam ęternã habere:ipſę teſtimoniũ pꝑhibent
de me. Qusg dixi nõ ſunt de meo:ſed de do/
mini mei: et tamen adhuc auerſamini: ad/
huc tergiuerſamini. Quomõ poteſtis mihi
credere gloꝛiam ab inuicem expectantes: et
gloꝛiã quęa ſolo deo ẽ nõ ꝗrentes:qꝛigno/

3

ntisdeill
ſientüi
poletesc̃
i Aue
yelecihn
hollſiic.
niredeog
D
fiur g
peclluſti,
6 ons ſclut
unciepin
venertin

oo⸗

gbe⸗ diam ri

tmücante

cpaueſn

honoramu
ldfuat
adchiſtür
Vbieuige
idi Etle⸗
bifa. Dica
bapnzatſih
Vabigf⸗
legesrrquon
dolenplta
hnücn
cauerivo
naſt Q
nöſuzeg
ybigettid
neſcopna
lo nreyo
hlho ofe
Ulegust
No Suoque⸗
unbäheh
nente len
huittcitön
roceo⸗
uboe le
NuſerS
Aun

chultig⸗
eſtonne,
ccehol
n nopn

edlihe⸗

ddictdoni
Audſtivee
Wopten⸗

—

4

=
=

mpeentner.

tfumi
mengtiege
üpoagied⸗
aret em

ea een.

ümnsenht
Cöamdn
mm Daiek
I nmnnsnend
ütcineſene

4conſpeü.

Nngiynin
öchno con
emorabunttch

Nlinsimkt

uemuathune

Npaed.

apie ienn
lanond Pi
Pomimic
sbsͤlan⸗
censchnman

–

onaupietmn

tipſedat
riocbcici
bert,ne
ntluſelni
niuei uſe

Atitindt,

gubeon
aen unr
* Natni

e
Pteni

.

In enãgelio ſcðõm Johannẽ Sermo XLVI

Ro. io. ratis dei iuſticiã? Zelũ dei habetiſ:ſᷣ nõ ſᷣm
ſcientiã. Ignoꝛãtes em̃ dei iuſticiã ⁊ veſtrã
volẽtes cõſtituere:iuſticię dei nõ eſtis ſubie
cti. Quid ẽ aliud ignoꝛare dei iuſticiã et ſuã
velle cõſtituere:niſi dicere: Ego ſanctiſico:
ego iuſtiſico: qð ego dedero ſanctũ eſt? Di/
mitte deo qð dei eſt: Agnoſe homo qð ho⸗
minis eſt. Ignoꝛas dei iuſticiã:⁊ tuã vis cõ
ſtituere. Juſtiſicare me vis: ſufficit tibi vt
Cmecũ iuſtiſiceris. De antichꝛiſto dictũ eſt:⁊
Job.ð. om̃s ſic intelligũt qð ait dominꝰ: Ego veni
in noie pf̃is mei ⁊ nõ ſuſcepiſtis me:ſi alius
venerit in noĩe ſuo hũc ſuſcipietis.Sed au/
1.Jo. 2. diamꝰ iohannẽ. Audiſt qꝛ venit antixp̃ᷣs:
⁊ nũc antichꝛiſti multi facti ſunt. Quid aũt
expaueſcimꝰin antichꝛiſto:niſi qꝛ nomẽ ſuũ
honoꝛaturꝰ ⁊ nomẽ dñi ↄtẽpturꝰ? Quid ali
ud facit qͥ diẽ: Ego iuſtifico? Rñdet᷑ ei:ägo
ad chꝛiſtũ veni:nõ pedibus ſed coꝛde veni.

Vbi euãgeliũ audiui: ibi credidi:ĩ deũ cre /⸗

didi.Et ille:MNõ es mũdus.Quare? qꝛ non
ibi fui. Dic quare nõ ſum mũdatus:hõ qui
baptiʒatꝰſũ in hierm:hõ qui baptizatꝰ ſũ:
Verbi gra:apud epheſioſ ad qͥs datã eplaʒ
legis:⁊ quoꝝ pacẽ ſpernis? Ecce ad epheſi/
os ſcripſit aplus. Fundata eſt ecclia:manet
vſq; nũc:⁊ vberius manet:multipliciꝰ ma/
Sał.i. net:tenet qð accepit ab apło. Si qͥs annũ/
ciauerit vobis pſter qᷓ; qð accepiſtis:anathe
ma ſit. Quid ergo? Quid dicis mihi mũdꝰ
nõ ſuʒ? Ibi baptiʒatus mũdus nõ ſũ?Etiã
nõ es.Quare? Quia ego ibi non fui.Sed qͥ
vbiq; eſt ibi fuit:in cuius nomẽ credidi.Lu
neſcio vnde veniẽs:iĩmo nõ veniẽs: ſed vo/
lens vt ego ad te veniã: hic poſitꝰ dicis mi/

hi:Mõ es recte baptizatꝰ: qꝛ ego ibi nõ fui.

ALiidge quis ibi fuit. Quid dictũ eſt iohãni:
ʒohᷣ.i. Suꝑ quẽ videris ſpm̃ deſcendentẽ quaſi co
lumbã:hic eſt qͥ baptiʒat. Ipſum habes g/
rentẽ te: Immo qꝛ mihi ab ipſo baptiʒato
inuidiſti:ipᷣm ꝑdidiſti. Intelligite & fratres
mei vocẽ noſtrã ⁊ illoꝝ:⁊ videte qͥd eligati.
Nos hoc eleganter dicimꝰ. Simus ſancti:
deus ſcit: Simus iniqui: et hoc magis ipſe
ſcit. Vos in nobis ſpem non ponatis:qua⸗
leſcũq; ſimus. Si boni ſumus: facite quod
i. Cori.4. ſcriptũ ẽ: Imitatoꝛes mei eſtote: ſicut ⁊ ego
chꝛiſti. Si autem mali ſumus:nec ſic deſerti
eſtis:nec ſic ſine cõſilio remanſiſtis. Audite
dicentẽ: Qusę dicunt facite:quę aũt faciunt

facere nolite. Illi aũt cõtra: Miſi boni fueri

Mattb. 235. Mus periſtis. Ecce eſt alius qui veniet ĩ no/

⁊ bibit ſaguinẽ meu ⁊c

mine ſuo. Ergo vita mea ex te pendebit: et
ſalus mea ex te religabit᷑: Ita ne oblitus ſũ
fundamentũ meũ?: Mõne petra erat chꝛiſtꝰ? 1. Cor. 10.
Mõone qui ędiſicat ſupꝛa petram: ipſum nõ Matth. 7.

deijcit ventus:pluuia:flumia? Veni & me/

cũ ſi vis ſuꝑ terrã: ⁊ noli mihi eẽ velle ꝓ pe/
tra. Dicat ergo ⁊ nouiſſimũ illud ecccia: Si Jobᷣ. 5.
crederetis moyſi:crederetis et mihi. DNPe me
enim ille ſcripſit: qꝛ coꝛpus ſuʒ eius de quo
ſcripſit.Et de eccleſia moyſes ſcripſit.Nam
moyſi verba dixi: In ſemie tuo benedicent᷑ Señ.⁊2.
om̃s gentes. AMoyſes hoc in pᷣmo libꝛo ſcri/
pſit.Si crederetis moyſi:crederetis vtiq; et
chꝛiſto. Quia moyſi verba cõtemnitis: ne/
ceſſe eſt vt chꝛiſti verba cõtemnatis.habẽt
ibi inqͥt moyſen ⁊ ꝓphetas. Mõ pat᷑ abꝛaã: Lud.16.
ſi quis a moꝛtuis venerit:ipſum audiẽt.Et
ille: Si moyſen ⁊ ꝓphetas non audiũt: nec
ſiqs a moꝛtuis reſurrexerit:credent.hoc de
iudęeis dictũ eſt: Ergo nõ dictũ de hereticiſ⸗
A moꝛtuis reſu rrexerat qui dicebat: èpoꝛ/ Luc.24.
tebat chꝛiſtũ pati:⁊ reſurgere a moꝛtuis ter/ .
tio die. Hoc credo. Credo inquit: Credis.

Quare non credis qð ſequit᷑: Quia credis:

Opoꝛtebat chꝛiſtũ pati et reſurgere die ter⸗/
tio a moꝛtuis?hoc dictuʒ eſt de capite: cre/
de quod ſequit᷑ de eccleſia: Pꝛędicari in no/
mine eius pęnitentiã ⁊ remiſſionẽ peccato/
rũ ꝑ om̃s gentes. Quare credis de capite ⁊
nõ credis de coꝛꝑe?:Quid tibi fecit ecclłia vt
eã veliſ qdãmõ decollare:? Zollerevis ecclię
caput:et capiti credere: coꝛpus relinre:q̃ſi

exanime coꝛpꝰ. Sine cauſa capiti:quaſi fa⸗

mulus deuotus blandiris. Qui decollare
vult:⁊ caput ⁊ coꝛpus conat᷑ occidere. Eru/
beſcunt negare chꝛiſtũ: ⁊ non erubeſcũt ne/
gare verba chꝛiſti. Chꝛiſtũ nec nos vidimꝰ
oculis nec vos. Judęi viderũt ⁊ occiderũt.
Mos nõ vidimus ⁊ credidimus: verba ipᷣiꝰ
nobiſcũ ſunt. Comparate vos iudęis. Illi
contempſerũt pendentẽ in ligno: vos con/
temnitis ſedentẽ in cęlo. Illis ſuggerẽtibꝰ
ſtetit titulus chꝛiſti: vobis ſtantibꝰ deletur
baptiſmꝰ chꝛiſti. Sed qͥd reſtat fratres: niſi
oꝛemus ⁊ ꝓ ſuꝑbis:oꝛemus ⁊ ꝓ elatis: qui

ſe ſic extollunt? Dicamꝰꝓ illis deo: Cogno⸗

ſcant: qꝛ tibi nomẽ dñs ⁊ nõ homies:ſed tu

ſolus altiſſimus ſuꝑ omnẽ terrã.

¶Peeo q ſcriptũ eſt in euangelio
ſ̃m eũdeʒ:Qui mãducat carnẽ meã
er. VI

—

Sancti Auguſtini de verbis dſii

qua isvide.hac em̃ debes ire:qua illi nõ ſit

,2 „ D
A Icut audiuim cũ ſanctũ euangeliũ
legeret᷑: dñs ieſus chꝛiſtꝰexhoꝛtatꝰ ẽ
pꝓmiſſiõe vitę ęternę ad mãducãdã

diſtis hęc:nõdũ oẽs intellexiſtis.Qui enim
baptiʒati et fideles eſtis: qͥd dixerit noſtis.
AQui aũt int᷑ vos adhuc cathecumini vel au
diẽtes vocant᷑:potuerũt eẽ cũ legeret᷑ audi/
entes:nũquid ⁊ intelligentes? Ergo ſermo
noſter ad vtroſq; dirigit᷑. Qui iam mandu/
cant carnẽ dñi ⁊ bibũt ſanguinẽ eiꝰ: cogitẽt
quid mãducent ⁊ qͥd bibant: ne ſicut aplus

1.Corj. 11. dixit: Judiciũ ſibi mãducent et bibãt. Qui

aũt nõdũ mãducant ⁊ nondũ bibũt: ad ta/
les epulas inuitati feſtinẽt. Per iſtos dies

magiſtrati paſcũt: Chꝛiſtꝰ quotidie paſcit:

mẽia ipᷣiꝰ ẽ illa ĩ medio cõſtituta. Quid cau
ſe eſt O audientes vt mẽſam videatis:⁊ ad

epulas nõ accedatis:Et foꝛte mõ cũ eusẽge/ &
e rẽ? Et ſi accepturꝰẽ virginẽ:qͥs nõ itactã de/

liũ legeret᷑:dixiſtis in coꝛdibꝰvr̃is:Putamꝰ

JYoð. s. quid ẽ qð dicit: Caro mea vere eſcaẽ᷑:

⁊ ſanguis meꝰ vere potus eſt.QAuõ
mãaãducat᷑ caro dñi ⁊ bibit᷑ ſanguis dñi:? Pu/
tamꝰqͥd dicit? Quis te clauſit vt hoc neſci
as? Velatũ ẽ.Sʒ ſi volueris:erit reuelatũ.
Accede ad ꝓfeſſionem:⁊ ſoluiſti quęſtionẽ.
Quid em̃ dixit dñs ieſus:iam ſideles noue/
rũt. Tu aũt cathecuminꝰ diceris:audiẽs et
ſurdus es. Aures em̃ coꝛpoꝛis patentes ha/
bes:quia verba quę dicta ſunt audis: Sed
aures coꝛdis adhuc clauſas habes:qꝛ qð di
ctũ eſt nõ intelligis. Diſputo nõ diſſero.Ec
ce paſcha ẽ:da nomẽ ad baptiſmũ.Si nõ te
excitat feſtiuitas:ducat ipᷣa curioſitaſ:vt ſci

Abi.s. as qͥd dictũ ſit: Qui mãducat carnẽ meã et

bibit ſanguinẽ meum:in me manet ⁊ ego in
illo. Vt ſcias qͥd dictũ ſit:pulſa ⁊ aperiet᷑ ti/
bi. Et vt tibi dico:pulſa ⁊ aperiet᷑ tibi:ita et

ego pulſo: aperi mihi.Auribus ꝑſono:⁊ ad

pectus pulſo.Sed ſi cathecumini exhoꝛtã/
di ſunt frẽs mei:vt ad tãtã gratiã regenera/
tionis accedere nõ moꝛent᷑:quãta nobis cu/
ra eſſe debet ĩ edificãdis ſidelibꝰ vt ꝓſit eis
qð accedũt:non ſibi tales epulas in iudiciũ
mãducent ⁊ bibãt?: Vt aũt nõ iudiciũ man/
ducent ⁊ bibant: bene iuuant. Exhoꝛtato/
res eſtote nõ ſermonibꝰ:ſed moꝛibꝰ vfis:vt
illi q nõ ſũt baptiʒzati: ſic vos ſequi feſtinẽt
vt nõ pereant imitando vos.Qui cõiugati
eſtis:ſidẽ thoꝛi ſeruate cõiugibꝰ vr̃is. Red/

dite qð exigitis. Vira femia exigis caſtita/
tẽ:pᷣbe illi exemplũ nõ verbũ.Tu es caput:

carnẽe᷑ ſuã:⁊ bibendũ ſanguinẽ ſuũ.Qui au

ꝑiculoſũ ſequi: Immo tuipᷣe q̃ᷓ vis eã ſequi:
illuc debes ambulare. Ab imbecillioꝛi ſexu
exigis foꝛtitudinẽ: carnis ↄcupiſcentiã am/
bo habetis:Qui foꝛtioꝛ eſt pꝛioꝛ vincat.Et

tamẽ qð dolendũ eſt:multi viri a femis vin

cunt᷑. Seruãt fęmieę caſtitatẽ quã viri fuare
nolũt: ⁊ in eo qð nõ ſeruant ſe viros videri
volũt:q̃ſi ꝓpterea ſit foꝛtioꝛ ſexꝰ:vt eũ faci/

lius ſubiuget inimicus. Lucta eſt: pᷣliũ eſt: Eob

pugna eſt. Vir foꝛtioꝛ femina: vir caput eſt

fęminę. Fgmia pugnat ⁊ vincit: tu hoſti ſb⸗

cũbis? Stat coꝛpus: ⁊ caput iacet.QAui aũt

vxoꝛes nondũ habetis:⁊ tñũ ad menſã dñicã

iã acceditis ⁊ carnẽ chꝛiſti mãducatis ⁊ ſan/

guinẽ bibitis: ſi ducturi eſtis vxoꝛes ſerua⸗ 12. .ſl
te vos vxoribꝰ vr̃is. Quales eas vultis ad ducturi.

vos venire:tales⁊ vos debẽt ipſe inuenire.
Quis iuuenis ẽ qͥ nõ caſtã velit ducere vxo

ſideret: Intactã ꝗᷓris:intactꝰ eſto. Purã ꝗ/
ris:noli eẽ impurꝰ. Non em̃ illa põt:⁊ tu nõ
potes.Si fieri ñ poſſit:nec illa poſſit.Quia
vo illa põt: doceat te qꝛ fieri põt.Et illa vt
poſſit:deꝰ regit.Sʒ tu glioſioꝛ eris: ſi fece/
ris.Quare glioſioꝛ: Illã pᷣmit parẽtũ cuſto
dia:refrenat infirmioꝛis ſexꝰ ipᷣa verecũdia.
Poſtremo leges timet quas tu non times.
Ideo &̊ glioſioꝛ eris ſi feceris:qꝛ tu ſi feceris
deũ times. habet illa multa ꝗᷓ timeat pſter
deũ:tu ſolum deũ times.Sʒ tu quẽ times:
maioꝛ eſt omibꝰ. Ipᷣe timẽdus ẽ in publico:
ipᷣe in ſecreto. Pꝛocedis:videris:intras:vi/
deris. Lucerna ardet:videt te:lucerna exti/

cta eſt: videt te. In cubile intras: videt te.

In coꝛde verſaris:videt te. Jpᷣm time: illũ
cui cura eſt vt videat te:⁊ vel timendo caſtꝰ

eſto. Aut ſi peccare vis: quęre vbi te nõ vi⸗/

deat:⁊ fac qð vis. Qui vᷣo iam vouiſt:coꝛ/

pus artius caſtitate: et cõcupiſcẽtię frenos
nec ad ipᷣa ꝗᷓ ꝑmiſſa ſunt patiamini relaxare
vt nõ ſolũ a cõcubitu illicito diuertatis: ſed
etiã licitũ cõtemnatis aſpectũ.Aemẽtoteĩ

quocũq; ſexu ſitis:ſiue mares ſiue femię:an

geloꝝ vitã ducerevos ĩ terra. Angeli em̃ nõ Matts.ꝛ2.

nubũt: neq; vxoꝛes ducũt.hhoc erimus cuʒ

reſurrexerimꝰ. Quãto vos melioꝛes: qui id

qð erũt homĩes poſt reſurrectionẽ:hoc vos
incipitis eẽ añ moꝛtẽ: Seruate gradꝰ vros:
ſuat em̃ deꝰ honoꝛes vr̃os. Cõꝑata ẽ reſur/⸗

ybts leſe⸗gen

.

rectio moꝛtuoꝝ:ſtellis ĩ celo ↄſtitutl.Stella Con. 15.

em̃ ab ſtella differt ĩglia:vt aplus dic: Sic⁊

o

ſcunecto
gnitzgrc
gleſbilva

Abotßoe
mune,.

pfeſſc
alendſi
ececat
ſogeulan
chiugb'e⸗
Ginenu ſn
güütdicent
latenolle⸗
Etegonol
hohoien:
lnetdeüe

gigene Ere
ſpeumote
Plebistueen
ldai i⸗
cöerte
inpucicirt
enerngaud
ſckPh⸗
lceſtis

vabbädello

caplever
lberarenon
(Denn
fio nen

NXE
Mo.
o⸗
hüchota
nlelognist
linterfcereaa
hn lüeh
udadiſeſeo
alhsdc

regulliin

mhtln-
Wpleenin
ianis

ignifmin
ſeneſie
hſeritie

unchſic
n:rc e

man abeunis⸗
unner Aii
Aniitstin

spunrslee

In enãgelio ſcõm Johannẽ Sermo XLVII

reſurrectio moꝛtuoꝝ. Aliter ibi lucebit vir /

ginitas: alit᷑ ibi lucebit caſtitas cõiugalis:

alit᷑ ibi lucebit ſancta viduitas. Diuerſę lu-
cebũt:ſᷣ oẽs ibi erũt. Splendoꝛ diſpar:cęlũ

cõmune. Cogitãtes & gradꝰ vros: ſeruãtes
⁊ ꝓfeſſiõeʒ vr̃am: accedite ad carnẽ dñi:ac
cedite ad ſãguinẽ dñi.Qui ſe ſcit alit᷑ eẽ: nõ Ego veni vt nõ videntes videant:⁊ viden/J

accedat.Cõpũgimini magis ſermone meo.

Lõgratulant᷑ em̃ qͥ ſciũt ſeruare cõiugibꝰqð

a cõiugibꝰ exigũt: qui ſciũt ſeruare oimodo
cõtinẽtiã ſi hãc deo vouerũt. Quia vᷣo au/
diũt dicentẽ me:Quicũq; nõ ſeruatis caſti/

Nũquid aliqᷣs de pᷣncipibꝰ credidit in eum:

aut ex phariſęis? Sed turba heęc ꝗᷓ nõ nouit

legẽ: maledicta ẽ. Qui nõ nouerat legẽ:ipᷣi
credebãt in eũ qͥ miſerat legẽ:⁊ eũ qui miſe/
rat legẽ cõtemnebãt illi qͥ docebant legem:
vt impleretur quod dixerat ipſe dominus:

tes ceci fiãt. Ceci em̃ facti ſunt phariſęi do⸗
ctoꝛes:illumiĩiati ſunt ppłi legẽ neſciẽtes et in

05. 9.

auctoꝛẽ legis credẽtes. HNicodemꝰ tñ vnꝰ ex Joh.7.

phariſeis qͥ ad dñũm nocte venerat:⁊ ipᷣe qui
dẽ nõ credulſ timidus:nã ⁊ nocte venerat

tatẽ:nolite accedere ad illũ panẽ: ↄtriſtant᷑. ad lumẽ:qꝛ illuminari volebat:et ſciri time/

Et ego nollẽ hoc dicere.Sʒ qͥd facio Time
bo hoiĩem: ⁊ taceã vᷣitatẽ:Ergo ſi illi ſerui ñ

timẽt deũ: etiã ego nõ timeã: q̃ſi nõ ſciã di/

esegnbu Watt. 25. ctũ eſſe: Serue nequã piger:tu dares⁊ ego

Gaeinir
Anrdunm
dsnotcid

cn Pri ,

i upirtun

lpt Qa
zieni Eae

oiagiſſet
iönuggitiacn
ſar awridi
asortde
isgnſin⸗
nätnaſt
3Szin lene

nisinln

idnsin
rtelumdn
Lumurnlut,
1 runrll
nimac

uneſtieto
varfbin

1

Ganall

exigerẽ. Ecce dedi dñe deus meꝰ:ecce in cõ/
ſpectu tuo ⁊ angeloꝝ tuoꝝ: ⁊ ĩ cõſpectu ipᷣiꝰ

impudici:vt ſimul in tuo ↄſpectu cũ iudiciũ
venerit gaudeamꝰ:⁊ qͥ erogauit ⁊ cui eroga
tũ eſt. Placet hoc? Placeat.Auicũq; impu

dici eſtis: coꝛrigite vos dũ viuitis. Ego em̃

verbũ dei loqui poſſũ:impudicos aũt ĩ neqᷣ

cia ꝑſeuerantes:de iudicio dei ⁊ damnatiõe

liberare non poſſum.

„ *

emuliere depᷣhenſa in adulte-

Eminit charitas vr̃aſermone pſti⸗/
no: ex occaſiõe lectiõis euãgelij lo/⸗
cutos nos eſſe vobis de ſpũſancto.

in ſe:loquẽs int eos qͥ illũ tenere cogitabãt
⁊ interſicere cupiebãt nec valebãt qꝛ ille no/

ZJob.. lebat. Cũ g̊ hęc locut eſſet: nata ẽ de illo in

turba diſſẽſio:alijs putãtibꝰqð ipᷣe eẽt chꝛi/
ſtus: alijs dicẽtibꝰ:qꝛ de galilea nõ exurget
chꝛiſtꝰ. Qui vᷣo miſſi fuerãtvt eũ tenerẽt:re/

dierũt imunes a crimie: ⁊ pleni admiratiõe.

Nã ⁊ teſtimoniũ ꝑhibuerũt diuineę doctrinę
cũ dicerẽt: a qbus miſſi erãt: Quare nõ ad/
duxiſtis eum:? Rñderũt em̃ nunq; ſe audiſſe
hoĩem ita locutũ. Non em̃ quiſq; ſic loquit᷑
hõ. Ille aũt ſic locutꝰ eſt: qꝛ deus erat ⁊ hõ.
Tamẽ phariſei teſtimoniũ eoꝛũ repellẽtes:
dixerũt eis: Hũquid ⁊ vos ſeducti eſtiſ:⸗ Ui

demꝰ em̃ delectatos vos eẽ ſermonibꝰ illiꝰ? Muquid ipᷣm ĩ aliquo facinoꝛe dephẽderãt:

rio: In euangelio ſᷣm eüdem. Ser

bat: rũdit: Nũqͥd ⁊ lex noſtra iudicat quẽqᷓ;
hominẽ:niſi audierit ab ipo pᷣus:⁊ cognoue
rit quid faciat: Volebãt illi ꝑuerſę ante eſſe
dãnatoꝛes q; cognitoꝛes. Sciebat em̃ nico/

demus vel potius credebat:qꝛ ſi tm̃mõ vel

lent eũ patiẽter audire: foꝛte ſiles fierẽt illis

plebis tuę erogaui pecuniã tuã. Timeo em̃ qᷓ miſſi ſunt tenere et maluerũt credere. Illi
iudiciũ tuũ.Ego dedi:tu exige: Et ſi nõ di/
cã:facturꝰes.Ergo hoc potiꝰdico:Ego dedi
tu cõuerte:tu parce. Fac pudicos qͥ fuerunt ductus: Dñs em̃ galileꝰ dicebat᷑: qm̃ de na
ʒareth ciuitate erãt parẽtes eiꝰ. Scoðm ma⸗

rſiderũt pᷣiudicio coꝛdis ſui: qð ⁊ illis: Nũ⸗
quid ⁊ tu galileꝰ es:id eſt quaſi a galileo ſe⸗/

riã dixi parẽtes:nõ ſᷣm virile ſemẽ. Non em̃
Aſiuit in terra patrẽ: qꝛ iõ habebat deſuper
patrẽ. HNaʒ vtraq; eius natiuitas mirabilis

fuit:diuina ſine mr̃e:hũana ſine pr̃e.Quid

Silli qſi legis doctoꝛes ad nicodemũ? Scru/
tare ⁊ vide:qꝛ ꝓpheta a galilea nõ ſurget:ſᷣ
dñs ꝓphaꝝ inde ſurrexit. Reuerſuſeſt:inqͥt

rexit ieſus in montẽ: In montẽ aũt oliueti:
in montẽ fructuoſum:in montẽ vnguẽti:in

montẽ chꝛiſmatis. Vbi em̃ decebat docere
e1 chꝛiſtũ:niſi in monte oliueti? Chꝛiſti em̃ no
ſc botandũ cũ dñs inuitaſſet credẽteſ mẽ a chꝛiſmate dictũ ẽ. Chꝛiſma aũt gręce:

latine vnctio nũcupat᷑. Ideo nos vnxit: qͥa
luctatoꝛes cõtra diabolũ fecit. Et diluculo
iterum venit in templũ:⁊ oĩs ꝓplus venit ad
eũ: ⁊ ſedẽs docebat eos:⁊ nõ tenebat᷑:quia
nõ pati dignabat᷑.MNũc etiã attẽdite vbi ab

euãgeliſta:vnuſqᷣſq; ĩ domũ ſuã. Inde per/ↄobᷣ.S.

inimic tẽptata ſit dñi mãſuetudo.Addu/ Abi.ð.

cũt auntilli ſcribe ⁊ phariſęi mulierꝭ
ĩadulterio dephenſa ⁊ ſtãtuerũt e
i medio ęt dixerũt ei: Magiſter:heęc
mlier mõ depᷣhenſa

9 eſt i adulteriõ.
In lege ant moyſes madauit nobiſ
Buiuſmodi lapidare:Tu ergo quid

dicig?: Pec dicebant temptãtes t
poſſent 5Caſare euʒ. Unde accuſare?: B

BGBoancti Auguſtini de verbis dñi

aut illa mlier ad eũ aliqñ ꝑtinuiſſe dicebat᷑:

AQuid eſt temptãtes vt accuſarẽt eũ? In/

Pö. 44.

telligimꝰ frẽs admirabilem maãſuetudinẽ in
dño ᷣmonuiſſe: animaduerterũt eũ nimiũ
eſſe mitem:nimiũ manſuetũ.De illo quippe

fuerat ante pᷣdictum: Accingere gladio tuo

circa femur tuũ potentiſſime. Specie tua et

pulchꝛitudine tua:intẽde ꝓſpere ꝓcede ⁊ re

gna. Pꝛopter veritatẽ et mãſuetudinẽ ⁊ iu/
ſticiã.Ergo attulit veritatẽ vt doctoꝛ:man/
ſuetudinẽ vt liberatoꝛ: iuſticiã vt cognitoꝛ.
Pꝛopter hęc eũ eſſe regnaturũ in ſpũſancto
ꝓpheta pſdixerat:Cũ loqbat᷑ veritas agno/
ſcebat᷑: cũ aduerſus inimicos non moueret᷑
mãſuetudo laudabat᷑.Cũ ̊ de duob iſtis:

id eſt de veritate ⁊ mãſuetudine eius inimi⸗/

Leuitſ. 20.

eos poſſit de laq̃is eruere. Ecce dñs ĩ reſpõ/

ci liuoꝛe ⁊ iuidia toꝛquerent᷑: in tertio: id eſt
iuſticia ſcandalũ poſuerunt.Quare? Quia
lex iuſſerat adulteros lapidari: ⁊ vtiq; qð ĩ/
iuſtũ erat lex iubere nõ poterat.Sed ſiquis
aliter diceret qᷓ; lex iuſſerat:iniuſtus depᷣhẽ/
deret᷑. Dixerunt &̊ apud ſemetipſos: Verax
putat᷑:mãſuetus videt᷑: de iuſticia illi ꝗren/
da calũnia eſt. Offeramꝰ ei mulierẽ in adul/
terio depᷣhenſã:dicamꝰ de illa qͥd ĩ lege ſcri/
ptũ eſt. Si eam iuſſerit lapidari:mãſuetudi
nẽ nõ habet. Si eã dimitti cẽſuerit: iuſticiã
nõ tenebit. Vt aũt mãſuetudinem inquiũt
nõ ꝑdat:in q̃ pplis iã amabilis factꝰ eſt: ſine
dubio dimitti eã iubebit. inc nos iuenie-

mꝰ occaſionẽ accuſandi: ⁊ reũ faciemꝰ tanqᷓ
legis pᷣuaricatoꝛẽ dicẽtes ei: hoſtis es legł:

cõtra moyſen reſpondes:ĩmo ↄtra eũ qui ꝑ
moyſen dedit legẽ: Reus es moꝛtis:cũ illa⁊
tu ipſe lapidandus. Poſſet his verbis atq;
ſentẽtijs inflãmari inuidia: feruere accuſa/
tio:flagitari damnatio.Sʒ cui hęc? Peruer
ſitas rectitudini:falſitas veritati:curuũ di⸗

recto:ſtulticia ſapiẽtię?: Qñ illi laqueos pa/

rarent: in quos nõ ipſi pᷣus caput eijcerent:
Nõ eſt captus cui ipi tendebãt:ſed potiꝰca/⸗
pti ſunt qͥ tendedãt:qꝛ nõ crediderũt in eũ qͥ

dẽdo ⁊ iuſticiã fuaturꝰẽ: ⁊ a mãſuetudie nõ

ẽ receſſurꝰ.Quid em̃ rñdit dñs ieſus?( juid

rñdit veritas: Quid rñdit ſapientia? Quid
rñdit ipᷣa cui calũnia ꝑabat᷑ iuſticia? Mõ di/

xit:nõ lapidet᷑:ne õ legẽ dicere videret᷑. Ab⸗

Lud.i9. ſit aũt vt diceret:lapidet᷑. Uenit em̃ nõ per⸗

dere qð inuenerat:ſed quęrere qð perierat.

Quid & reſpõdit: Videte qᷓ; plenꝰẽ iuſticia:

X¶/ plen⸗? manſuetudine ⁊ veritate. Quiſine

peccato ẽ vrm inqt: poꝛ ĩ illã lapidẽ
mittat.O rñſio ſapiẽtię:quõ eos intromi/
ſit i ſe. oꝛis em̃ calũniabant᷑:ſeipᷣos intrin/
ſecus nõ ꝑſcrutabant᷑. Adulterã videbãt:ſe
nõ reſpiciebãt. Pꝛeęuaricatoꝛes leg legẽ im
plere cupiebant: ⁊ hoc calũniando nõ vere
tanq; adultceria caſtitate dãnãdo. Audiſtis
iudęi:audiſtis phariſeęi:audiſt legis docto⸗
res:legis cuſtodẽ: ſed nõdũ intellexiſtis le/
giſlatoꝛẽ.Quid aliud vobis ſigniſicat:cum
digito ſcribit in terrã? Digito em̃ dei lex ſcri
pta eſt. NHũc dñs ĩ terra ſcribebat:qꝛ fructũ
reqͥrebat. Audiſtis &: impleat᷑ lex:lapidetur
adultera.Sʒ nũquid qꝛ puniẽda eſt:lex im/

plẽda eſt a puniẽdis? Cõſideret ſe vnuſqͥſq;

yveſtrũ:intret in ſemetipᷣm:aſcẽdat tribunal
mẽtis ſuę:ↄſtituat ſe ante cogitationẽ ſuã:

cogitet ſe confiteri.Scit em̃ qui ſit:qꝛ nemo i. Cor.2.

ſcit hoĩim ꝗᷓ ſunt homis niſi ſpũs homis qui
in ipſo eſt. Unuſqᷣſq; in ſe intẽdens: pecca/
toꝛẽ ſe inuenit. Ita plane. Ergo aut iſtã di⸗
mittite:aut ſimul cũ illa legiſ pęnã excipite.
Si diceret:lapidet᷑:mãſuetꝰnõ videret᷑.Di⸗/
cit qð dicere debet:⁊ mãſuetꝰ ⁊ iuſtus:Qui
ſine peccato ẽ vrjm: poꝛĩ illã lapidẽ mittat.
Hec vox iuſticię eſt: Puniat᷑ peccatrix: ſᷣ nõ

a peccatoꝛibꝰ. Impleat᷑ lex: ſed nõ a pᷣuari/

catoꝛbꝰlegis. Hęc vox oino iuſticię eſt:qua

iuſticia illi tanq; trabali telo ꝑcuſſi ſe inſpi-

ciẽtes:⁊ reos ſe inuemẽtes: vnus poſt vnũ
oẽs receſſerũt.Relicti ſunt duo:miſera ⁊ mi
ſericoꝛdia. DOñs aũt cũ eos telo iuſticię per/

cuſſiſſet: nec dignatꝰẽ cedẽtes attendere:ſᷣ
auerſo ab eis obtutu rurſus ſcribebat in ter
ra. Relicta aũt illa ſola muliere oibuſq; ab/
euntibꝰ:leuauit oculos ſuos ad mlierẽ.Au/
diuimꝰ vocẽ iuſticię: audiamꝰ ⁊ mãſuetudi/

nis. Plꝰ em̃ credo trita erat illa młier cũ au/

diſſet a dño dictũ: Qui ſine peccato ẽ vrm:
poꝛ in illã lapidẽ mittat. Illi em̃ attẽdẽtes ?
ipᷣo abſceſſu ↄfeſſi:dereliqrũt mulierẽ cũ ma
gno peccato:ei qͥ erat ſine peccato.Et qꝛ illa
Hq audierat: Qui ſine pctõ ẽ vrjm: pᷣoꝛ in illã

lapidẽ mittat:ab illo ſe puniẽdã ſperabat:ĩ

q̊ͥ peccatũ iueniri nõ poterat. Ille aũt qͥ adni

ſarios eiꝰ repulerat ligua iuſticię: leuãs ĩ eã
oculos mãſuetudinis interogauit eã: Ne/
mo te cõdemnauit: Reſpõdit illa.
Domine nemo.Et ille: Nec ego te
cõdemnabo:a quo foꝛte damnari timui/

ſti:qꝛ ĩi me pctm̃ nõ inueniſti. Nec ego te cõ⸗/

demnabo. Quid ẽ dñie? Faues & peccatis⸗

Yen

öplaren
deincepe
dominusd.
nine al
Meccgote
elbentt
ppegaut
getintent
2zndant
ſiis llineitven
Amndsd
Aau iͤlletus
n glisſen⸗
dio. Jupt
Adeachu

Geinnon

ſuſtinetpea
n⸗ Prie
onse
auarLuod
ſontsthel
ltios uſtiu
Pen ursopalu
diomilenics
dio Lange
Plusamasd
fuiciberibe
I malicag
caonden
licens:äͤſii

rn lute pmniſ

gvid pari⸗
Cordetuo⸗
pataradi
(cnnmsat
lt Hinnq,
(ecoind
niktbilon
Ulliant ſoe
u Smeic
Nlercoged
ſtalgren
Mandeſce
mleiensid
ei
Uitnann
dſte
dannnton
Gpolum
Neſtinato
Gaötine

lne Mõ plane ita. Attẽde quod ſequit᷑: ade diſunt. Iſtos deſperatio necat: illos ſpes.
ſehosinn deinceps iam noli peccare. Ergo ? Inter ſpem ⁊ deſperationẽ ęſtuat aia. AMe/
riniie dominus damnauit: ſed peccatuʒ non ho / tuendũ eſt ne te occidat ſpes:⁊ cum mulruʒ
beilrin minẽ.Si aũt peccatoꝝ fautoꝛ eſſet: diceret: ſperas de miſericoꝛdia: incidas in iudiciuʒ.
nchlin NMNec ego te damnabo: vade viue vt vis:de Aetuendũ eſt rurſus ne te occidat deſpera
1 Aſ mea liberatione eſto ſecura: ego te quantũ/ tio: ⁊ cũ putas iã nõ tibi ignoſci quę grauia
Ulasg cũq; peccaueris ab omi pęna: etiã a gehen / cõmiſiſti:nõ agas pęnitentiã: ⁊ incurras iu/⸗
aeri n ⁊ inferni toꝛtoꝛib liberabo. Nõ dixit h̊. dicem ſapientiã:que dicit: Et ego vfe ꝑditi/ NMꝛouer. 1.
ini e P Intẽdant ̊ qui amãt in dño mãſuetudinẽ: oni ſuꝑꝛidebo.Quid g egit deus cũ piclitã⸗
nnin wPs. 24. T timeãt veritatẽ. Eteni dulcis ⁊ rectꝰ dũs. tibus vtroq; moꝛbo: Illis qui ſpe ꝑiclitant᷑
ndalaſet Amas ꝙ dulcis ẽ: time ꝙ rectus eſt. Lanq B dicit: Me tardes cõuerti ad deũ: neq; dit/ Ecẽ. 5.
nngfli Eſa.4ꝛ2. Mãſuetus dixit:Tacui:ſed tanq; iuſt*: Mũ/ feras de die ĩ diẽ. Subito em̃ veniet ira eiꝰ:
lapiten Nõ.ioꝛ. quid ſemꝑ tacebo? Miſericoꝛs ⁊ miſeratoꝛ ⁊i tẽpoꝛe vindictę diſꝑdet te. Illis qͥ deſpe
ünckſein dñs. Ita plane.Adhuc adde:Longanimiſ. ratiõe ꝑiclitant᷑ quid dicit? In quacũq; die Eʒech.ꝛS.
aſeſnlſe Adde adhuc:Et multũ miſericoꝛs.Sʒ time iniquus cõuerſus fuerit:oẽs iniqᷣtates eius
adarnbun qð ẽ in nouiſſimo: Et verax. Qð em̃ modo obliuiſcar. Pꝛopter illos qͥ deſperatiõe peri
tangniſui ſuſtinet peccãtes: iudicaturꝰ ẽ cõtemnẽtes. clitant᷑:ꝓpoſuit indulgẽtię poꝛtũ. Pꝛopter
niſingnm4 Bo. 2. An diuitias lõganimitatis eius cõtemnis? illos qui ſpe ꝑiclitant᷑ ⁊ dilatiõibꝰ illudunt᷑:
is hono Zgnoꝛas q? patiẽtia dei ad pęnitẽtiã te ad fecit deus diem moꝛtis incertũ. Qñ veniat
idens: petcy⸗ ducit?: Tu aũt ſᷣm duriciã coꝛdis tui⁊ coꝛ im I vltimꝰ dies neſcis. Ingratus es: qͥ hodier⸗
aut ſiℳ proenitẽs theſauriʒas tibi irã in die irę ⁊ reue nũ habes:in quo coꝛrigaris? Sic ꝗ̊ ad iſtam
gnictahi. luatiõis iuſti iudicij dei: qui reddet vnicui mulierẽ: Hec ego te cõdẽnabo.Sʒ facta ſe/ Job.S.
ideni. Pö. 102. iuxta oꝑa ſua. Mãſuetus dñs:longanimis cura dep̃terito: caue futura. Heleui qð coõo⸗
tiuſnsQri dſis: miſericors dñs: ſed ⁊ iuſtꝰ dñs ⁊ verax miſiſti: obſerua qð pſᷣcepi vt inuenias quod
Gpidenirt dñs.Largitur tibi ſpaciũ coꝛrectiõis:ſed tu pꝛomiſi.
eccatir kin plus amas dilationẽ qᷓ; emẽdationẽ.Malꝰ e eo ꝗð ſcriꝑtum eſt in euange:
Anöaßun⸗ fuiſti heri:hodie boneſto.Et hodiernũ diẽ lio ſᷣm eũdem: Si mũſeritis in ver/
bſtickeſau in malicia pegiſti: vel cras mutare. Sʒ expe bo meo: vere diſcipuli mei eſtis.
uſi eito⸗ ctas:⁊ de miſericoꝛdia dei tibi plurimũ pol -). Sermo X VH
nuspot ni liceris: qſi ille qui tibi ꝑ penitẽtiã ꝓmiſit ſa- Buit charitas vra omnes nos vnũ A
omlentn Pꝛouer, 27. lutẽ: ꝓmiſit tibi etiã longã vitã. VUnde ſci n magiſtrũ habere:⁊ ſub illo condiſci⸗

In euãgelio ſcõm Johannẽ Sermo XLVIII

Püſnten quid pariat craſtinus dies:? Recte dicis n &ι opulos eſſe. Hec ideo magiſtri ſumꝰ:
RK coꝛde tuo:qñ me coꝛrexero: deꝰ mibi omnia q de loco ſupioꝛe loqmur vobis: ſed mgfr ẽ
bebatintt peccata dimittit. Negare non poſſumus ꝓ oim q habitat ĩ nob oibꝰ. Jpᷣe mõ in euãge⸗
eoibuſcztd coꝛrectis atq; cõuerſis indulgentiã deꝰ pmi lio nobis oibꝰloqbat᷑: et dicebat nobis:qð
Omlen. An ſit. Mã in qͥ ꝓpha mihi legis: qꝛ ꝓmiſit deꝰ etiã ego dico vobis. Dicit aüt ille de vobis
mniſteeud cosrecto indulgentiã: nõ mihi legis qꝛ pꝛo/ ⁊ nobis ⁊ nob: Si mãſeritis in vbo meo:nõ
,nliccitn miſit tibi longã vitã. Ex vtroq; igit᷑ homies vtiq; ĩ meo qͥ mõ loquoꝛ: in eiꝰ qͥ mõ ĩ euã/
ccuoii ꝑiclitant᷑: ſperando ⁊ deſperãdo ↄtrarijs re gelio loqᷣbat᷑: Si maãſeritis vbo meo Zb..
R bus. Sperado decipit᷑ ꝗ dicit: Bonꝰẽ deꝰ: inqt:vere diſcipuli mei eſtis. Ad diſci
ninidͤn miſericoꝛs ẽ deꝰ: faciã qð mihi placet:quod pulũ eſt parũ accedere:ſᷣ manere.Nõ gait:
nn Eigli libet: laxem habenas cupiditatibꝰ meis:im Si audieritis verbũ meũ: aut ſi acceſſeritis
a⸗ Pi pleam deſideria aĩc meę.Quare hoc:Quia ad verbũ meũ: aut ſi laudaueritis verbum
n h ti miſericoꝛs ẽ deus:mãſuetus eſt deus. Spe meũ.Sed videte quid dixerit: Si maãſe⸗
õä
SS= rint in grauia peccata: putãtes no mei eritis: ⁊ co eritate:
pluſ poſſe ignoſci pęnitẽtibus:et ſtatuẽtes ſe ad veritas Kberabie vos· Quid diximus
Cuites. damnationẽ ſine dubio deſtinatos: dicunt fratres? Manere in verbo dei: laboꝛ eſt an
ſpottiu apud ſeipſos: Jã damnati ſumꝰ: quare nõ non eſt: Si laboꝛ eſt:attende magnum pꝛe⸗
ſ ghn qð volumꝰ facimꝰ? animo gladiatoꝛũ ferro miũ.Si laboꝛ nõ eſt:gratis accipis pꝛemiũ.
mnmmit deſtinatoꝝ. Ideo moleſti ſũt deſperati. ꝓA Aaneamus ergo ĩ eo qui manet in nobis.
Herchte em̃ qð timeãt nõ habent:⁊ vehemẽter timẽ/

Nos ſi non manſerimus in illo: cademus.

BGancti Auguſtini de verbis dſi

5

Ille autẽ ſi in nobis non mãſerit: non ideo derat ſe habere pecuniã:fit redẽptoꝛ:pergit pheun
domũ perdidit. Mouit ille manere in ſe:qui ad barbaros:dat pecuniã:redimit hominẽ. ℳ Cunguin⸗
nunqᷓ; deſerit ſe. Abſit aũt ab homie vt ma Plane redidit libertatẽ: ſi abſtulit iniquita gniftlß
neat in ſe:qui perdit ſe. Ergo nos in illo ma tẽ. Sed qs abſtulit iniqtatẽ? hhomo homi: guipoole
nemus indigentia:ipſe in nobis manet mi / Ille qͥ ſeruiebat apud barbaros:a redẽpto/ Pus, Ece en
ſericoꝛdia. Jam ſi ꝓpoſitũ eſt quod facere re ſuo redẽptus eſt.Et multũ intereſt int re/ nuil ki
debeamus:quid accepturi ſumꝰvideamus. demptoꝛẽ ⁊ redemptũ:tamẽ ſub dña iniqui hufue
Indixit em̃ opus:⁊ ꝓmiſit mercedẽ.Quod tate foꝛte cõſerui ſunt. Interrogo redẽpto/ ͦndens
eſt opus? Si mãſeris in verbo meo. HPꝛeue rem:habes peccatũ?: Habeo inqͥt.Ergo nec fines/ S
opus. Verbũ bꝛeue:magnũ opere: Si mã/ tu te iactes redemptũ: nec tu te extollas re . uuiitſet ,un
ſeritis. Quid eſt ſi manſeritis? Si in petra demptoꝛẽ: fugite ambo ad verũ liberatoꝛẽ. erileti.,
ędiſicaueritis. O qᷓ; magnũ eſt fratres hoc: Parũ eſt:qꝛ ſub peccato ſunt:ſerui dicti ſũt ecteieu
ſup petrã ędiſicare q́; magnũ eſt. Nenerũüt ⁊ moꝛtui dicunt᷑. Qð timet homo ne faciat Quinonei
flumia: flauerũt venti: deſcenderũt imbꝛes illis captiuitas:iam illi fecit iniqtas.Quid ſeogoſat
⁊ impegerũt in domũ illã ⁊ nõ cecidit: fun K/ em̃:qꝛ vident viuere? Nũquid ideo errauit falitist
data em̃ erat ſupꝛa petrã. Quid eſt ergo in ille q dixit: Dimitte moꝛtuos ſepelire moꝛ/ Matib.. giica ppeca
verbo dei manere: niſi nullis temptatiõibꝰ tuos ſuos? Ergo moꝛtui oẽs ſõᷣ peccato:ſer/ gecanobnae
cedere?: Pꝛęmiũ quid eſt: Cognoſcetisveri ui moꝛtui:ſeruiẽdo moꝛtui:moꝛiendo ſeri. aeoffeart
tatem:⁊ veritas liberabit vos.Cõpatimini Quis g liberata moꝛte et a ſeruitute:niſi in s. 7. ig Nabt en
nobis:qꝛ vocẽ meã ſentitis obtunſam. Ad/ moꝛtuis liber: Quis eſt ĩ moꝛtuis liber:ni/h geccato:ern
iuuate me tranquillitate. OQ ſᷣmiũ.Cogno⸗/ ſi inter peccatoꝛes ſine peccato:? Ecce venit Job.iAa. lae deder
ſcetis veritateʒ. F oꝛte aliquis diceret:et d pnceps mũdi:ipſe dicit redẽptoꝛ nr̃: libera/ Eboeüquins
Zob.S. mihi ꝓdeſt cognoſcere veritatẽ? Et veritas toꝛnt᷑:Ecce venit pᷣnceps mũdi:⁊i me nihil bopaccntüͦie
liberabit vos. Si nõ delectat veritas: dele/ inueniet. Tenet q;s decepit: quos ſeduxit: dichherri
ctet libertas. In cõſuetudine latinę lingue qᷣbꝰ peccatũ moꝛtẽq; ꝑſuaſit:in me nihil in/ ni lſuze
liberari duobꝰ modis dicit᷑. Et maxime ĩ eo ueniet. Veni dñe redẽptoꝛ veni: Agnoſcat dus lineſanit
cõſueuimꝰ audire hoc verbũ: vt quicũq; li · te captiu:fugiat te captiuatoꝛ: tu eſto mihi Pnliisce
berat᷑:intelligat᷑ periculũ euadere:moleſtiſ liberatoꝛ. Ille me ꝑditũ inuenit:in quo dia Ailcte⸗
carere. Liberari auteʒ ꝓpꝛie dicit᷑ liberũ fie bolus nihil inuenit qð caro agit. Inuenit Cpti .
ri: Quõ ſaluari ſaluũ fieri: ſanari ſanũ fieri: carnẽ in illo nceps hui mũdi: Inuenit.Et — 8
ſic liberari liberũ fieri. IJdeo dixi: Si nõ de· gqualẽ carnẽ? AMoꝛtalem: quã poſſit tenere:· Krnäncn
lectat veritas:delectet libertas.Hhoc in gr quẽã poſſit cruciſigere: quã poſſit occidere. eſ Tatte
ca lingua euidẽtius ſonat: nec poteſt aliter Erras deceptoꝛ: non fallit᷑ redẽptoꝛ. Erras. M b
intelligi. Et vt noueritis qᷣa aliter intelligi Vigdes ĩ dño carnẽ moꝛtalẽ:nõ eſt caro pec .r n
nõ poteſt:loquente dño: reſpõderũt iudę: cati:ſimilitudo eſt carnis peccati. Miſit em̃ Bo.S. anahi
Nos nemini ſeruiuimus vnq;: quõ dicis: deus filiũ ſuũ in ſimilitudinẽ carnis pecca/ Nt genga ⸗
veritas liberabit vos: Id eſt veritas libe- ti. Vera caro: moꝛtalis caro: ſed nõ pecaait gocen
ros vos facit. Quõ dicis eis qͥ nemini vnqd; caro. Miſit em̃ deus filiũ ſuũ in ſimilitudi / 8 nilirn
ſeruiuimꝰ: quos vides inquiũt non habere nẽ carnis peccati:vt de peccato dãnaret pec reſtan
ſeruitutis neceſſitatẽ: quõ eis polliceris li catũ in carne.Miſit em̃ deꝰ filiũ in ſimilitu/ 1 ellacn
bertatẽ: Audierũt qð debuerũt: ſed nõ fecae dinẽ carnis peccati in carnẽ:nõ tñ in carneʒ Ebutin
rũt qð debuerũt.Quid audierũt? Quia di / peccati. Pꝛopter quid? Vt de peccato:certe iduzrtl
xit: Veritas liberabit vos. Attẽdiſtis vos nullũ peccatũ:vt de peccato damnaret pec- binſlut
qꝛ nõ ſeruitis homini:⁊ dixiſtis: Hemini ſer catũ in carne:vt iuſticia dei impleret᷑ in no/ ulhil
uiuimus vnq;. Ois iudęus ⁊ gręcus: diues bis:qui nõ ſᷣ̃m carnẽ ambulamꝰ:ſed ſᷣm ſpi- Pilcgne
⁊ pauꝑ:honoꝛatꝰ ⁊ puatus:imꝑatoꝛ ⁊ men / ritũ. Si ergo ſilitudo carnis erat peccati nõ unleſnie
dicus: oĩs qui facit peccatũ: ſeruus eſt pec / caro peccati: quõ vt de peccato damnaret ndllkene
cati. Ois inquit qui facit peccatũ: ſeruus ẽ peccatũ in carne? Solet ⁊ ſilitudo caꝑe no/ WNS
peccati.Si agnoſcant homies ſeruitutẽ: vi mẽ eius rei:cuiꝰẽ ſilitudo.hõ dicit verus:b ſodcle⸗
debunt vnde accipiũt libertatẽ. Ingenuus etiã ſi pictũ in pariete oñdas:⁊ ꝗᷓras qd ſit: hßfſolilid
eſt gliqnigeraprinar a barbaris:ex ingenuo reſpondet᷑ hõ. Peccatũ g appellata eſt caro: abo ebyer⸗
factus eſt ſeruus. Audit hõ miſeratoꝛ: cõſi · hyññs ſilitudinẽ carnis peccati: vt eſſet ſacriſ +☛
chſtusͤlß

Wadond eici

Hüuitt
osſehtiene
S
Wnmndnin.

=

GfutinitsA
.

In euangelio ſcðm Joh anné Sermo XLIX

ciũ ꝓ peccato. Dicit idem apłus alio loco.

2. Corj.· Eum qui nõ nouerat peccatũ:ꝓ nobis pec/

eatũ fecit.Eũ qui nõ nouerat peccatũ:Quẽ
qui nõ nouerat peccatũ: niſi eum qui dixit:

Zob.I4. Ecce venit pꝛinceps mũdi: ⁊ in me nihil in/

ueniet?:Eũ qͥ non nouerat peccatũ:peccatũ
ꝓ nob fecit: Eũ ipᷣm chꝛiſtũ neſcientẽ pecca
tũ:fecit deus ꝓ nobis peccatũ. Quid eſt h̊
fratres? Si diceret᷑: Fecit in illum peccatũ:
aut fecit illum habere peccatũ: intolerabi⸗

le videret᷑. Quomõ toleramꝰ qð dictũ eſt:
Fecit eũ peccatũ vt ipᷣe chꝛiſtus ſit erarne A. n

Qui nouerãt ſcripturas veteris teſtamẽti:
recognoſcũt qð dico. Mõ em̃ ſemel dictũ ẽ:

fF aliqͥ̃tiẽs creberrime. Peccata dicta ſũt:ſa/

criſicia ꝓ peccatis.Offerebat᷑: verbi gra: ꝓ
peccato hyꝛcus:aries:quodlibet:ipſa victi/
ma quę offerebat᷑ ꝓ peccato peccatũ nomi/

uiſenmeni, Zeuit,. 4. nabat᷑. Peccatũ ergo dicebat᷑ ſacriſiciũ pꝛo

ckinauslbenti)B
eaendeueſeantz
unügunkien
Honücktinenhi
t: sſeiret
ſuirudenbi⸗
Ntmrenn oi
tuaoe ucto
inuentnc
zroegt. unt

tas:liberos nos faciet: hoc ẽ liberabit nos:
nõ a barbaris ſed a diabolo: nõ a coꝛpoꝛis
captiuitate: ſed ab aiĩę iniqͥtate. Solus eſt
qui ſic liberat.Nemo ſe liberũ dicat: ne ſer⸗
uus remaneat. NHon remanebit in ſeruitute
anima noſtra: quia quotidie dimittunt᷑ de/
bita noſtra.

Pebaloꝛe ⁊ mercenario ⁊ fure:
In euagelio ſᷣm eũdẽ/ Ser. XxIx

On ignoꝛat ſides veſtra chariſſimi:
⁊ ita vos didiciſſe nouimus dicẽte
magiſtro decęlo ĩ quo ſpem veſtrã
poſuiſtis:qꝛ dñs nr̃ ieſus xpᷣs qͥ iaʒ ꝓ nobis

paſſus eſt ⁊ reſurrexit:caput eſt eccleſię:⁊ eſt

coꝛpus eius eccłia: ⁊ in eius coꝛpoꝛe vnitas
membꝛoꝝ: et cõpago charitatis tanq; ſani/
tas exiſtit.Quicũq; aũt in charitate frigue/
rit: infirmat᷑ in coꝛpoꝛe chꝛiſti. Sed potens

peccato: ita vt alicubi dicat lex ſacerdotes o eſt ille qui exaltauit caput noſtrũ: etiã infir⸗

ponere debere manus ſuas ſuper peccatũ.
Ergo eũ qui nõ nouerat peccatũ:fecit ꝓ no/
bis peccatũ: id eſt ſacriſiciũ ꝓ peccato. Fa/
ctũ eſt peccatũ:oblatus eſt:⁊ deletũ eſt pec/
catũ. Fuſus eſt ſanguis redemptoꝛis: ⁊ de/

Matth.26. leta eſt cautio debitoꝛis. Ipſe eſt ſanguis qͥ

ꝓ multis effuſus ẽ in remiſſionẽ peccatoꝛũ.
Quid eſt ergo ꝙ inſipienter exultaſti meus
captiuatoꝛ:quia carnẽ moꝛtalẽ habuit meꝰ

niAnnt liberatoꝛ? Si habuit peccatũ vide:Si aliqͥd
nnüde un „ n — N
minlinn Zob. 1. tuũ in eo inueniſti tene. Verbũ caro factũ
anioſtate⸗ eſt. Verbũ creatoꝛ ẽ:caro creatura ẽ. Quid
giſiil⸗ ibi tuũ inimice? Et verbũ deꝰ ẽ:⁊ aĩia homi/
lüi ttinnen rrunt Er ve c dig bomi
n nis creatura eſt:⁊ caro homiĩs creatura eſt:⁊
uen caro moꝛtalis dei creatura ẽ. Peccatũ ꝗ̃re.
nsern un Joh. 14, Sed qd queras veritas loquit: Ueniet pn/
nmanan ucceps mũdi: ⁊ in me nihil inueniet. HNõ ergo
gan t nõ inuenit carnẽ:ſed nihil ſuũ: id eſt nulluʒ
– peccatũ. Decepiſti innocẽtes: feciſti nocen/
epecnndi tes. Occidiſti innocentẽ:pemiſti quem non
i iunin debebas: redde qð tenebas. Quid ò̊? Ad
ane in n hoꝛã inſultaſti: qꝛ inueniſti in chꝛiſto carnẽ
Wnegun 4 moꝛtalẽ:? Muſcipula tua erat. Vnde lętatꝰ
cunmmmn es: inde captus es. Abi te exultaſti aliquid
vaninne inueniſſe: inde nũc doles qð poſſederas p/
Gbuin itf didiſſe. Ergo fratres qͥ credimus in chꝛiſtũ:
mnatn ZJob. , maneam'in verbo eius. Si em mãſerimus
epeunnimn in verbo eius: vere diſcipuli eius ſumꝰ.Nõ
rtſlunh em̃ ſoli illi duodecim: ſed oẽs qui manemꝰi
hona verbo eiꝰ vere diſcipuli eiꝰſumus: ⁊ cogno/
jdas: in ſcemus veritatẽ:⁊ veritas liberabit nos:id

Job.i4. eſt chꝛiſtus ſiliꝰ dei qui dixit: Ego ſum veri/

ma mẽbꝛa ſanare:dũ tamẽ nõ nimia impie-/
tate ſcidant᷑: ſed hęreant coꝛpoꝛi donec ſa/
nent᷑. Quicqͥd em̃ adhuc heret coꝛpoꝛi:non
deſperatę ſanitatis eſt.Qð aũt pᷣciſum fue/
rit: nec curari:nec ſanari põt.Cũ ergo ille ſit
caput eccłię:⁊ ſit coꝛpus eius eccleſia:totus

chꝛiſtus caput ⁊ coꝛpus eſt. Reſurrexit iam

ille.Caput ergo habemus ĩ celo. Caput no⸗
ſtrum interpellat pꝛo nobis. Caput noſtrũ
ſine peccato ⁊ ſine moꝛte: iam pꝛopitiat pꝛo
peccatis noſtris deum: vt ⁊ nos ĩ fine reſur/
gentes ⁊ imutati in gloꝛiã cęleſtẽ:ſeqᷓmur ca
put noſtrũ. Quo em̃ caput ⁊ cetera mẽbꝛa.
Sed dũ hic ſumus:mẽbꝛa ſumus:ne deſpe/
remꝰ:qꝛ ſecutura ſumꝰcaput noſtꝝ. Videte
em̃ frẽs dilectiõeʒ illiꝰcapitis nr̃i. Jã in cęlo
eſt: et hic laboꝛat qᷓ;diu hic laboꝛat eccleſia.
Hic chꝛiſt?eſurit:hic ſitit:nudus eſt:hoſpes
eſt:infirmat᷑:in carcere eſt.Quicqͥd em̃ h̊ pa
tit᷑ coꝛpus eius:ſe dixit pati:et in ſine ſegre/⸗
gans ipſum coꝛpus ſuũ ad dexterã:⁊ reliqs
a quibꝰ mõ cõculcat᷑ ſegregans ad ſiniſtrã:

dicturꝰ eſt his qͥ ſunt ad dexterã: Venite be Mattbᷣ.25.

nedicti patris mei ꝑcipite regnuʒ qð vobis
paratũ eſt ab oꝛigine mũdi. Quibꝰ meritl⸗
Eſuriui enim ⁊ dediſtis mihi mãducare ⁊c̃.
Sic exequit᷑ tanqᷓ; ipſe accepiſſet vſq; adeo
vt illi nõ intelligẽtes:reſpõdeant ⁊ dicant:
Dñe:quãdo te vidimꝰ eſurientẽ:hoſpitẽ:et
in carcere? et dicit eis:Cuʒ vni ex minimis
meis feciſtis:mihi feciſtꝭ. Sic etiã in noſtro

coꝛpoꝛe caput ſurſum eſt:pedes in terra ſũt.

1

BGancti Auguſtini de verbis domini

tñ in aliq̃ cõſtipatiõe ⁊ coartatiõe hoĩim: qñ
tibi aliqͥs pedẽ calcat: nõne dicit caput:cal/
cas me:nec caput tuũ nec linguã tuã quiſq;
calcauit? Surſuʒ eſt:in tuto eſt:nihil ei ma/
li cõtigit: ⁊ tñ qꝛ ꝑ cõnexionẽ charitatl vni/
tas eſt a capite vſq; ad pedes:nõ ſe inde lin
gua ſeparauit:ſed dixit:Calcas me:cũ eam
nemo ↄtigerit. Quõ & lingua quã nemo cõ
tigit diẽ: Calcas me: Sic xpᷣs caput qð ne/
Mattb.⁊5. mo calcat dixit:Eſuriui ⁊ dediſtis mihi mã/
ducare.Et illis qͥ hoc nõ fecerũt dixit: Eſuri
ui ⁊ nõ dediſtis mihi mãducare.Et quõ con
cluſit? Sic. Ibũt illi in cõbuſtionẽ ętnã: iu/
B ſti aũt in vitã ęternã. Cũ ergo nũc loqueret᷑
Joh.io. dixit ſe eẽ paſtoꝛẽ: dixit eẽ ⁊ ianuã. Vtrũq;
ibi habes:⁊ ego ſum ianua:⁊ ego ſũ paſtoꝛ.
Janua eſt in capite:paſtoꝛ in coꝛpoꝛe.Dicit
em̃ petro:in quo vno foꝛmat eccleſiã: Petre
Johᷣ.. amas me?: Reſpõdit. Dñe amo. Paſce oueſ

meas.Et tertio: Petre amas me? Cõtriſta /⸗

tus ẽ petrꝰ ꝙ eũ tertio interrogauit: q̃ſi ille
qui vidit ↄſcientiã negatoꝛis: nõ videbat ſi
dem cõfitentis. Houerat illũ ſemꝑ:nouerat
illũ ⁊ qũ ſe petrus ipſe nõ nouerat. Tũc em̃
Zud.22. ſe nõ nouerat: quando dixit: Tecũ ero vſq;
ad moꝛtẽ:⁊ qᷓ; eẽt inſirmus neſciebat. Quõ
plerũq; reuera⁊ infirmis cõtingit:vt ęgrotꝰ
neſciat quid cũ illo agat᷑:medicus aũt ſciat:
cũ ille ęgritudinẽ illã patiat᷑: medicꝰ nõ pa⸗
tiat᷑. AMagis dicit medicꝰ quid agat᷑ ĩ altero
q; ille qui ęgrotat quid agat᷑ in ſeipſo. Pe/
trus & tunc infirmus:dñs aũt medicus.Di/
cebat ſe habere vires quas nõ habebat.Il/
le aũt tangẽs venã coꝛdis eius: dicebat qð
ter eũ eſſet negaturꝰ.Et ita factũ eſt quõ pᷣ/
dixit medicus:nõ quomõ pᷣſumpſit ęgrotꝰ.
Ergo poſt reſurrectionẽ ſuã dñs interroga-
uit eũ:nõ neſciens quo ille animo cõfiteret᷑
amoꝛẽ chꝛiſti:ſed vt trina cõfeſſione amoꝛis
deleret trinã negationẽ timoꝛis. Ergo hoc
dñis exigit a petro: Petre amas me: Quaſi
quid mihi dabis:quid mihi pꝛęſtabis:quia
anmas me? Quid erat pſſtaturꝰ petrus reſur/
genti dño ⁊ eunti in cęlũ:atq; ſedẽti ad dex/
terã patris? Quaſi diceret:hoc mihi dabis:
hHG mihi pᷣſtabis:ſi amas me:vt paſcas oues
meas.Per ianuã intres:nõ per aliam partẽ
aſcendas. Audiſtis cum euangeliũ legeret᷑:
Qui intrat per ianuam paſtoꝛ eſt:
qui aũt ex alia parte aſcẽdit: fur eſt

⁊ latro: Et diſſipare queęrit et ſpargere et
tollere.Quis ẽ qui intrat ꝑ ianuã? Qui in/

trat per chꝛiſtuʒ. Quis eſt iſte qui imitatur

paſſionem chꝛiſti: Qui cognoſcit humilita/
tem chꝛiſti: vt cũ deus factus ſit homo pꝛo

nobis:cognoſcat ſe homo nõ eſſe deũ ſᷣ ho/

minẽ. Qui em̃ vult deꝰ videri cũ ſit hõ:non

imitat᷑ illũ qui cuʒ deus eſſet hõ factus eſt.
Tibi aũt nõ dicit᷑:eſto aliquid minꝰ qᷓ; es: ſᷣ
cognoſce quid es. Cognoſce te infirmũ:co⸗/
gnoſce te hominẽ:cognoſce te peccatoꝛẽ:co
gnoſce te qꝛ ille iuſtiſicat: cognoſce qꝛ macu
loſus es.Apareat in cõfeſſione tua macula
coꝛdis tui:⁊ ꝑtinebis ad gregẽ chꝛiſti:qꝛ cõ/⸗
feſſio peccatoꝛũ inuitat medicũ ſanaturuʒ:
quõ in ęgritudine qui dicit:ſanus ſum:non
quęrit medicũ. Nũquid nõ ad templũ aſcẽ/Luej.is.
derat phariſęeus ille? publicanꝰ? Ille de ſua
ſanitate gloꝛiabat᷑: ille vulnera ſua medico
oſtẽdebat. Dicebat em̃ ille:Deus gr̃as tibi
ago:qꝛ nõ ſum ſicut publicanꝰ iſte: GOloꝛian
bat᷑ ſuꝑ alterũ. Ergo ſi publicanꝰ ille ſanus
eſſet:inuideret illi phariſęus:qꝛ nõ haberet
ſuꝑ quẽ extolleret᷑. Quõ ergo venerat qͥ ſic
inuidebat: MHõ erat vtiq; ſanus.Et cũ ſe ſa-
num diceret:nõ deſcendit curatus. Ille aũt
ad terrã oculos deijciens: ⁊ nõ audẽs in cę⸗
lũ attollere: ꝑcutiebat pectus ſuum dicenſ:
Pꝛopitiꝰ eſto mihi peccatoꝛi. Et quid dicit
dñs? Amẽ dico vobis:qꝛ deſcẽdit iuſtiſfica/
tus de templo publicanꝰ magilſ qᷓ; phariſęꝰ:
quia oĩs qui ſe exaltat humiliabit᷑: et qui ſe
hüũiliat exaltabit᷑. Qui aũt ſe exaltãt:ꝑ alte
rã ꝑtẽ volunt aſcẽdere ad ouile. Qui aũt ſe
hũiliãt: ꝑ ianuã intrãt ad ouile. Jðo de illo
dixit:intrat:de illo:aſcẽdit.Qui aſcẽdit vi⸗
detis qꝛ alta petit: nõ intrat ſed cadit. Alle
aũt qui ſe ſubmittit vt per ianuã intret:ꝛnco
cadit: ſed paſtoꝛ eſt. Sed tres ꝑſonas dixit ?5·· tres
dñs: ⁊ debemꝰ illas inueſtigare ĩ euãgelio:
paſtorl: mercẽnarij ⁊ furis. Cũ legeret᷑ puto
ꝙ aĩiaduertiſtis: deſignauit paſtoꝛem: deſi⸗
gnauit mercẽnariũ:deſignauit furẽ. Paſto
rem dixit animã ſuã ponere ꝓ ouibꝰ ſuis:⁊
intrare per ianuã. Furem dixit aſcẽdere per
aliam partẽ. Mercennariũ dixit lupum vel
furẽ ſi videat fugere: quia nõ eſt illi cura de
ouibus. Aercẽnarius eſt enim non paſtoꝛ.
Ille intrat ꝑ ianuã:quia paſtoꝛ ẽ. Ille aſcẽ⸗
dit ꝑ aliam parteʒ:quia fur eſt. Ale videns
eos qui volunt tollere oues: timet et fugit
quia mercennarius eſt:quia non eſt illi cura
de ouibus: Mercennariꝰ eſt enim. Si inue⸗
nerimus tres iſtas ꝑſonas: iuenit ſanctitas

ftglon
aauenti,
nania
tu minesiheet
Occaſeen⸗
onorſu
ucishuan
Gpcemune
ausgoucrun
mn⸗Aeaut
habetſalutd
tneqzinil
aurſoliei
uin,alann
tkeg dum dicente
ſclent. Roͤe⸗
geſ dots
funſcholin
nocikaſit
dioentwtt
dobenegec
ſceesſegeg
hka lſncaet vnin
Oareturalus
busdrob'pe
booeitppel
dodeduab⸗
Dienhyabeo
Mrollllonne
gultteas
paſtor. Ne
radiſchpnl
ués abanngri
tunmpimet
eninüperen
mel dben
Aldeduade
lin onglgide
ntenädu

Gbilt
4 bllatſech

n oerigli

Eminault
elginne
bgenſi
lcngl
briei
agtpnüig
woſchel
Rüquidee

et yrdiſe

ubniſt

tunegt

In euangelio ſcdᷣm Johannẽ Sermo XLIX

ſeginin
— vfa ⁊ quos diligatis: ⁊ quos toleretis:⁊ ä figurauerat in ꝑſona moyſi.Eteni ꝑſonam
R baen caueatis. Diligendus eſt paſtoꝛ: tolerandꝰ eius gerebat moyſes:⁊ velũ ante ſe ideo po
deſedaſfte eſt mercẽnarius:cauẽdus eſt latro.Sũt ho/ nebat: quãdo loquebat᷑ pło:quia qᷓ;diu illi
tgiciffiin Phil.i. mines in eccleſia:de qͥbus dicit apłs:qui ex in lege carnalibus gaudijs ⁊ voluptatibus
la höfnee⸗ occaſiõe euãgeliʒãt: quęrẽtes ab homibus dediti erãt:⁊ regnũ terrenũ quęrebãt:vela⸗
gucnirgeg cõmoda ſua:ſiue pecuniaria ſiue honoꝝvel men poſitũ erat cõtra faciẽ eoꝛũ neviderent
Nleretini laudis hũanę. Quomodolibet volẽtes ac· xxm in ſcpᷣturiſ. Ablato em̃ velamie:poſtea

Clehaentiͤg,

cipere munera euangeliʒzant:nõ tam ſalutẽ

eius quęrunt cui annũciãt:qᷓ; cõmodum ſu/

qᷓ; paſſus eſt dñs: viſa ſunt ſecreta templi.

Igeo cũ in cruce penderet: ſciſſum eſt velũ Matth.27.

eſioneunel um. Ille aũt qui audit ſalutẽ ab eo qui non templia ſũmo vſq; deoꝛſuʒ. Et aperte dicit
Nrpechikioi habet ſalutẽ:ſi ei crediderit quẽ illi annunci aplus paulus: Cuʒ autẽ tranſieris ad xpᷣm 2. Corl.ʒ.
netciſnm, at neq; in illo ſpẽ poſuerit ꝑ quẽ illi annũci auferetur velamẽ. Qui autẽ nõ trãſierit ad
Crſansſunan atur ſalus:qui annũciat habebit detrimen · xpᷣm:qᷓ;uis legat moyſen:velamẽ poſitũ eſt
löaAnenpiie tum:cui annũciabit habebit lucrũ. habes ſuꝑ coꝛ eius:ſicut dixit apłus.Cũ & pſfigura

en lenn Watth. a5. dñm dicentẽ de phariſęis: Cathedrã moyſi

luen iuncin
ledasgist
aniite li⸗
Men lelns

ungſtiet dñs venit vt inſtrueret eccleſiã: ipoſq; iudę ꝰ Nunqᷣd nõ ſi illis liceret delerẽt illã de euan
danfannin os bene credẽtes ⁊ bene ſperãtes ⁊ bene di gelio? Quia vo delere illã nõ pñt:puertere
insieh ligẽtes ſegregaret tanq; frumenta a paleis: illã quęrũt.Sed adeſt dñi gr̃a⁊ miſcõia:nec
Lanm rii Epbᷣ.a. ⁊ faceret vnũ parietẽ circũciſionis: cui vRDOiun ſinit eos facere: qꝛ circũſepſit vᷣitate ſua oẽs
Eliutene geretur alius paries ex pᷣputio gentiũ: qui/ ſententias ſuas ⁊ liberauit: vt quiſqs inde
numnun bus duob' parietibus de diuerſo venienti- aliquid pᷣcidere voluerit:aut inducere male
mni Eain bus eẽt ipſe lapis angularis:? Hõne g idem legendo vel interpᷣtãdo: ille ſi coꝛ habet qð
delcckiin dñs de duab iſtis plebibus in vno futuns pciſum eſt iungat ſcripturę et legat ſuꝑioꝛa
dixit:habeo ⁊ alias oues: quę nõ ſunt ex ̊ vel inferioꝛa: ⁊ inueniet ſenſuʒ quẽ volebat
g n⸗ Job.io. ouili? Loquebat᷑ aũt iudęis. Opoꝛtet meĩ/ ille male interpꝛetari.Quid &̊ putatis iſtos
mlihi at quit ⁊ eas adducere:vt ſit vnus grex et ynꝰ dicere de qᷣbꝰdicit᷑: Que dicũt facite?:cAuia
ſanite paſtoꝛ. Ideo duę naues erãt vnde vocaue/ reuera a ſanis laicis dicit᷑. Laicus em̃ qᷣvult
Gk rat diſcipulos: duas ꝑſonas plebis ſignifi /- bene viuere:cũ attenderit clericũ malũ: qͥd
Ank ALud.ð. Cabant:quãdo miſerũt retia ⁊ leuauerũt tã/ ſibi dicit: Dñs dixit: Quse dicũt facite: quę
itin tam vim ⁊ tãtum numerũ piſciũ:itavt pene faciũt facẽ nolite. Ambulabo viã dñi:nõ ſe/
umnitai . retia rũperent᷑: Et onerauerũt inquit dues quar iſtius moꝛes. Audiã ab illo: nõ verba
eimimnn 4 nauel.Duę naues ſignificabãtvnã eccleſiä: ipᷣius ſed dei.Sequar deum: ſequat᷑ ille cu⸗
SSS ſed de duabꝰ plebibus factam: cõiunctã in piditatẽ ſuaʒ: Quia ſi voluero apud deum
ieritiſii Geñ.29. xpᷣo:aliqñ de diuerſo venientẽ.hhoc ſignifi- lſic me defendere vt dicã: Dñe vidi male vi-
s Cäugiſun cant etiã duę vxoꝛes habẽtes vnum virũ ia uentẽ clericũ tuum:⁊ ideo male vixi:nonne
auintiun cob:lia ⁊ rachel. has duas ſignificãt etiim mihi dicturꝰ eſt:Serue nequã nõ a me audi
gunin. Mattð.⁊o. duo ceęci:qui ſedebãt iuxta viã quos dñs il/ eras:Quę dicunt facite:ꝗᷓ aũt faciũt facere
er a bun luminauit.Et ſi aduertati ſcripturas ĩ mul/ nolite? Malus aũt laicus:infidelis:nõ ꝑti-
Bnittitnte tis locis inuenietis ſignificari duas eccleſi nens ad frumentum xpᷣi: qui tanqᷓ; palea in
günrrinn, D as: quę nõ ſũt duęſᷣ vna. Ad hoc eni valet area toleratur:quid ſibi dicit quando cępe⸗
unckliann lapis angularis: vt ex duabus faciat vnaʒ. rit illum arguere verbũ dei:Exi: Quid mi/
mannhin Ad h̊ valet ille paſtoꝛvt de duobꝰgregibꝰfa bhi loqris: Ipſi epiſcopi: ipſi clerici nõ illud
fni el ciat vnũ. Ergo dñs docturꝰ ecclis: ⁊ habitu faciunt: ⁊ me cogisvt faciã.Querit ſibi non
rck i rus ſcholã ſuã pſ̃ter iudeęos: ſic videmꝰ mõ: patronũ ad cauſaʒ malã:ſ comitẽ ad pęnã.
Es: nNltin nũquid credentes in ſe ad iudęos miſſuuus Mam nunq; eum defenſurus eſt in die iudi/
unoncn erat vt diſcerent: Sed nomie phariſcoꝛũ et cij:quẽcunq; maluʒ voluerit imitari.Quo/
ains ſcribarũ ſigniſicauit quoſdazʒ in eccleſia ſia modo em̃ diabolus om̃es quos ſeducit nõ
R ſuturos:qui dicerẽt et nõ facerent: Se autẽ ſeducit cũ quibꝰregnet:ſed cũ quchus dam⸗

ſedent. Mõ eos ſolos ſignificabat dominꝰ:

quaſi vo eos qui crederẽt in xpᷣm ad iudęo-/

rum ſcholã mitteret: vt ibi diſcerẽt quẽad/
modũ iter ſit ad regnuʒ cęeloꝝ. Monne ideo

ret quoſdã tales futuros dñs ĩ eccleſia ſua:

quid ait? Scribe ⁊ phariſei cathedrã moyſi

ſedent. Quę dicũt facite:ſᷣ quę faciũt facere Mattbᷣ.ꝛ5.

nolite. Quãdo illud audiũt clerici mali qðᷣ

i ipſos dicit᷑: volũt ꝑuertere iſtã ſentẽtiam.

Bancti Auguſtini de verbis domini

netur: Sic om̃es qͥ ſequũt᷑ malos: comites
ſibi ad gehennã quęrũt:nõ patrocinia ad re
gna cęloꝛũ. Quõ ergo puertunt iſti hanc ſe/
tentiam: quando illis dicit᷑ male viuẽtibus
merito dictũ eſt a domio: Quę dicũt facite:
ꝗ̊ aũt faciũt facere nolite: Recte dictũ ẽ iqui
unt. Dictũ eſt em̃ vobis:vt quę dicimꝰ facia
tis:quę aũt nos facimꝰ vos nõ faciatl.Nos
E em̃ offerimus ſacrificiũ:vobis non licet. Ai/
dete verſutias hominũ: Quid dicã mercẽna
rioꝛum? Mam ſi paſtoꝛes eſſent:iſta nõ dice/
fẽt. IJdeo dñs vt os illis clauderet:ſecutus ẽ
Hatth.23. ? dixit: Cathedrã moyſi ſedent: Quę dicunt
facite:quę aũt faciũt facere nolite.Dicũt em
⁊nõ faciunt.QAuid eſt & fratres:? Si de ſacri/
ficio diceret offerẽdo:diceret:dicũt ⁊ nõ faci/
unt. Faciũt em̃ ſacrificium deo.Offerũt qui
dem quod dicũt:a non faciũt. Audi quid ſe/
quatur: Alligãt em̃ onera grauia ⁊ inpoꝛta/

bilia:⁊ imponũt ea ſuꝑ ceruices hoĩm: ꝗ ipſiꝰ

vno digito nolũt attingẽ. Aperte expꝛobꝛa/

uit: deſcribit ⁊ oſtendit. Sed illi qñũ ſic volũt

ꝑuertere ſententiã: oſtendũt qꝛ nihil quęrũt
in ecclłia niſi cõmoda ſua: nec euãgeliũ lege/
runt. Si em̃ noſſent ipſam paginã ⁊ totũ le/
giſſent:nunqᷓ; hoc dicere auderẽt.Sed aper/
tius attẽdite: qꝛ habet tales eccdleſia. He qͥs
dicat nobis ꝓꝛſus de phariſęis dixit: de ſcri
bis: de iudeis dixit. Ham tales nõ habet ec/
Mattb.7. cleſia. Qui ſũt & illi de quibꝰ dñs dicit: Mõ
omnis qui mihi dicit:dñe dñe intrabit in re⸗
gnũ cęloꝛum:Et addidit: Multi dicent mi/
hi in illa die: dñe dñe:nõne in nomie tuo ꝓ/
phetauimꝰ ⁊ ĩi nomie tuo virtutes multas fe/
cimus: ⁊ in nomie tuo manducauimus ⁊ bi-
bimus? Nunqᷣd in nomie chꝛiſti faciũt iſta:
Certũ eſt:manifeſtũ eſt: qꝛ de his dic̃ qui no
men chꝛiſti habẽt. Sed quid ſequit᷑: Lũc di/
Abi.S. cam illis: Hunquaã vos cognoui. Receditea
me om̃es qui oꝑamini iniquitatẽ. Audi apo
Phit.i.ſtolũ gementẽ de talibus. Dicit alios annũ/
ciare euangeliũ ꝑ charitatẽ: alios ꝑ occaſio/
nem. De quibus dicit: Annũciant euãgeliũ
nõ recte. Rem rectã: ſed ipſi nõ recti. QAuod
annũciant rectũ eſt: ſᷣ qui annũciant nõ ſũt
recti. Quare nõ eſt rectꝰ? Quia alið querit ĩ
eccleſia:nõ deũ quęrit.Si deuʒ quęreret:ca/
ſtus eſſet: qꝛ legitimũ maritũ anima deum
habet.Quiſqͥs a deo ſter deũ quęrii:nõ ca/
ſte deũ quęrit. Videte frẽs:ſivxoꝛ amet ma/
ritũ qꝛ diues eſt: nõ eſt caſta. Nõ em̃ maritũ
amat:ſᷣ aurum mariti.Si autẽ maritũ amat

nudum amat ⁊ pauperẽ amat. Si em̃ pꝛo/
pterea amat qꝛ diues eſt: quid ſi quomodo
ſũt caſus humani ꝓſcribatur: ſubito egens
remaneat? Renunciat illi foꝛte: qa qð ama/
bat nõ maritus erat: ſᷣ res eius. Si aũt vere
maritũ amet: etiã pauperẽ plus amat:qꝛ cũ
miſericoꝛdia amat. Et tñ fratres deꝰ noſter
nunq; pauꝑ eſſe põt:diues eſt:ipᷣe fecẽ oĩa: cę
lum ⁊ terrã:mare et angelos. Qauicqͥd vide/
mus:quicquid nõ videmꝰ in cęlo: ipſe fecit.
Sed tamẽ nõ diuitias amare debemus:ſed
euʒ qui fecit illas:Mon tibi pꝛomiſit niſi ſe.
Inueni aliquid pᷣcioſius:⁊ hoc dabit.Pul⸗
chꝛa eſt terra:celum ⁊ angeli:ſed pulchꝛioꝛ ẽ
qui fecit hęc.Qui ergo annũciant deũ:amãa
tes deum: qui annũciant deum ꝓpter deũ:
paſcunt oues:⁊ non ſunt mercẽnarij. Ipſaʒ
caſtitatẽ exigebat dominꝰ noſter ieſus chꝛi /
ſtus quãdo dicebat petro: Petre amaſ me? Jobᷣ.21.
Quid eſt:amas me?:? Caſtus es.Mon eſt coꝛ
tuũ adulterũ. Mõ tua quęris in eccleſia ſed
mea. Sed & talis es ⁊ amas me: paſce oues
meas. Non em̃ eris mercennarius: ſed eris
paſtoꝛ. Illi autẽ non caſte annũciabant:de

5

qᷣbus gemit aplus.Sed qꝛ dicit:Quid em̃? Nbil.r.

Duũ oi modo ſiue occaſiõe ſiue vitate chꝛiſtꝰ
annũciet᷑: permiſit ergo eſſe mercennarios.
Paſtoꝛ veritate chꝛiſtũ annunciat: mercen⸗

narius occaſione chꝛiſtum annunciat: aliud

queęrẽs. Tamẽ et ille chꝛiſtũ annũciat:⁊ ille
chꝛiſtum. Audi vocem paſtoꝛis pauli:Siue
occaſione ſiue veritate chꝛiſtus annũcietur.
Ipſe paſtoꝛ voluit habere mercẽnariũ.Fa /⸗
ciunt eniʒ vbi poſſunt: vtiles ſunt quãtum
poſſunt. Quãdo autẽ ad alios vſus:quęre/
bat aplus cuiꝰ vias imitarent᷑ inſirmi:Mi/ hil.2.
ſi vobis inquit timotheum qui vos cõmo/
nefaciat vias meas.Et quid ait? Miſi pa-
ſtoꝛẽ qui vos cõmoneret vias meas: id eſt
quia quomõ ego ambulo et ipſe ambulat.
Et mittens paſtoꝛem: quid ait?: HNeminem
enim habeo tam vnanimẽ: qui ſincera affe⸗
ctione ꝓ vobis ſollicitus ſit. Monne cũ illo
erant multi? Sed quid ſequi᷑: Omnes em
ſua quęrunt:non quę ſunt chꝛiſti ieſu: id eſt
ego vobis paſtoꝛem mittere volui:nã mul⸗

ugli

ſtoꝛesmn
iitmarcet
ch, atapofe
ebhlut
lütmie⸗
ſeng. Ho
gonparat
lücheede
nn uute umn
videtlup
minusd
cuibus.
zadlunon
llanonen
demaren

dantlano
teipani
depunted
ſl Pie
nmnntge
ſuutaſcic
U Vnde
depatedt
detlenp
Ggeſteno
atirvi
wosfacin

un Helgi

dornind
güͤtdiab⸗
Uthen ſegnunt,
Kbusonun
noenrne
llefnont
felcusn
Gnoca
Neneye
allisg
Pldiate
üänot
fignniil
ponsſel

ti mercennarij ſunt: ſed non opoꝛtuerat vt
mercennarius mitteret᷑. Ad alias res ⁊ ne⸗
gocia pagenda mittitur mercennarius: ad
illas autem quas tunc volebat: paſtoꝛ erat
neceſſarius.Et vix inuenit vnum paſtoꝛem
inter multos mercennarios: quia pauci pa⸗

feſtneft
detlin
ber n
gnicoen
dllucn
ene:ne
iſ: H̃⸗

Sießo
lquonot
bdegens
ſ Ung⸗
Siaüͤree
amangtii
Sde'noſte
eſkicin
icid vitr
Nipefeut.
tbenus:ſel
mürnige,
dbit pal⸗
uchii
ntdeianmi
ppierdel:
nani Pog
wieſuschh
reamalne K
Roncktag
geceſaled
paſceoues
us:ſelan
iaihntde!
4Qudeße N⸗
Fitanetcnſt
cennanos.
: manen⸗
unganlut
mücartl
pallis
8anncen
ſntquaun

scln ⸗
Pärmi

dim⸗ 6
nte bige
ſentut⸗
minn
iſnenafs
gonnecil⸗
Onnzee
ſicud
ſeluinin
wanenn
lius inn
Annans 4
hinit
nnien

In euangelio ſcðm Johannẽ Sermo XLIX

ſtoꝛes:multi mercennarij. Sed quid dicitur

Mattb.s. de mercennarijs? Amẽ dico vobis: percepe
rũt mercedẽ ſuam. De paſtoꝛe autẽ quid di /
2. Timoth. 2. cit apoſtolus? Quiſquis autẽ mũdauerit ſe

ab huiuſmodi:erit vas in honoꝛẽ ſanctiſica
tũ ⁊ vtile dño ad omne opus bonũ paratũ
ſemꝑ. Mõ ad q̃ſdã res paratũ: ⁊ ad quaſdã
non paratũ:ſed ad omne opus bonũ para/

tũ.heęc de paſtoꝛibus dixi. De mercẽnarijs
Job.io. autẽ iam diximus.Aercennarius quando

videt lupũ inſidiantẽ ouibus fugit.lhoc do
minus dixit:Quare? Quia nõ eſt ei cura de
ouibus. Tamdiu eſt & vtilis mercennarius
q;diu non videt lupũ:qᷓ;diu nõ videt furem
⁊ latronem.Cũ aũt viderit: fugit.Et qͥs eſt
de mercẽnarijs qui fugit de eccleſia: quãdo
videt lupũ aut latronẽ? Abundãt lupi:abũ
dant latrones. Ipſi ſunt qui aſcendũt ꝑ al/
terã partẽ. Qui ſunt iſti qui aſcendũt:Qui
de parte donativolunt depꝛędari oues chꝛi
ſti. Ipi ꝑ alterã partẽ aſcendũt:nõ ꝑ chꝛiſtũ
intrant:quia nõ ſunt humiles. Quia ſuꝑbi
ſunt:aſcẽdunt.Quid eſt aſcendũt:Extollũ
tur. Vnde aſcendũt: Per alterã partẽ. Vñ
de parte dici volunt:qui invnitate nõ ſunt:
de altera parte ſunt:⁊ de ipᷣa parte aſcẽdũt:
id eſt extollunt᷑:⁊ volunt tollere oues.Quõ
aſcẽdũt:videte.Nos inquiũt ſanctiſicamꝰ:
nos facimus iuſtos.Ecce quo aſcenderunt:

Zud.iꝗ. Sed qui ſe exaltat humiliabit᷑. Potens eſt

dominꝰ deus noſter:humiliare eos. Lupus
aũt diabol“ eſt: inſidiat᷑ vt decipiat ⁊ qͥ illũ

Matth.7. ſequunt᷑. Nam dictũ eſt: Induti quidẽ pel/

libus ouiũ:intus aũt ſunt lupi rapaces. Si
viderit mercẽnarius aliquẽ peccare:aut ſen
tire ſᷣm ꝑniciẽ animę ſuę: aut aliquid facere
ſceleratũ ⁊ obſcenũ:⁊ tamẽ quia videt᷑ habe
ri alicuiꝰ momenti in eccleſia:vnde ſi ſperat
cõmoda mercẽnariꝰ eſt. Et cũ videt homi/

nẽ perire peccato:videt illuʒ ſequi lupũ:vi/
QAQet illius guttur trahi moꝛſu ad ſuplicium:

nõ illi dicit: Peccas:non illi obiurgat:ne ꝑ/
dat cõmoda ſua.hoc eſt g:cuʒ viderit lupũ
fugit: nõ illi dicit: Scelerate facis. Nõ coꝛ/
poꝛis ſed aĩę hęc fuga eſt. Quẽ vides coꝛpo
re ſtare:fugi animo:cũ videt peccatoꝛẽ ⁊ nõ
dicit illi peccas:cũ etiã conſiliũ cum illo ha/

S bet. Fratres mei:nũquid non aſcendũt ali⸗

quãdo aut pᷣſbyter aut epiſcopus.⁊ non di/
cit aliud de ſuperioꝛi loco niſi ne rapiant reſ
alienę: ne fraudes fiant: ne ſcelera admit-

tant᷑: Mõ poſſunt dicere aliud: quia cathe-

dram moyſi ſedent: ⁊ipſa loquit de illis nõ

ipſi.Quid eſt ergo:nũquid colligunt de ſpi Mattł.⸗.
nis vuaſ:aut de tribulis ficus?:Et ois arboꝛ

ex fructu cognoſcit᷑. Phariſeus poteſt bona
loqui: Phariſęus ſpina eſt. Quomõ de ſpi/
na lego vuas:quia tu domine dixiſti: Quę
dicunt facite:quę autẽ faciũt facere nolite:
De ſpinis me iubes vuã decerpere:cũ dixe/
ris: Nũquid colligunt de ſpinis vuam? Re/
ſpondet tibi deus: Mõ iuſſi te de ſpinisvuã
legere:ſed vide attende bene. Foꝛte vt fieri
ſolet:vitis cum circuierit ꝑ terram inuoluta

ſit in ſpinis. Nam aliquãdo inuenimus il/

lud fratres mei: vitem poſitaʒ ſuꝑ caricem:
quia ibi habet ſepem ſpinoſam:extẽdit pal-
mites ſuos⁊ inſerit in ſepem:extendit in ſpi

nas botros:⁊ qui videt botrũ carpit:nõ tã
de ſpinis q; ð vite quę circũplexa eſt ſpinis:
Sic ergo illi ſpinoſi ſunt: ſed ſedendo in ca/⸗

thedra moyſi:iuoluit eos vitis:⁊ pendẽt ad
eos botri:id eſt ba bona: et bona pᷣcepta.
Tu lege vuã: non te pungit ſpina qñ legis:
Quę dicunt facite:ſed quę faciũt facere no/
lite. Pungit autẽ te ſpina:ſi quod faciũt fa/
cis. Vt ergo legas vuã:⁊ non inhęreas ſpi/

nis: quę dicũt ſacere debetis: ſed quę faciũt

nolite facere. Facta ipſoꝛum ſpinę ſunt:ver
ba ipſoꝝ vua eſt:ſed de vite:id eſt de cathe/
dra moyſi Fugiüt ergo iſti quãdo vident lu
pum: quãdo vident latronem. Hoc aũt in/
ceperam dicere: quia de loco ſuperioꝛe non
poſſunt dicere iſti: niſi bene facite. Nolite
ꝑiurare:nolite fraudare:nolite aliquem cir/
cũuenire.Aliquãdo autem ſic viuunt:vt de

tollenda villa aliena: cum epiſcopo conſiliũ

habeat᷑: ⁊ petatur ab illo tale conſiliũ. Ali/
quando nobis contigit:exꝑti dicimus:naʒ
non crederemus.Multi a nobis cõſilia ma
la petunt:conſilia mentiendi:circũueniẽdi:
putantes quia placent nobis. Sed in nomi
ne chꝛiſti ſi domino placet quod dicimus:
nullus illum temptauit: et non inuenit in
nobis. Quia ſi vult ipᷣe qͥ nos vocauit:pa/
ſtoꝛes ſumus non mercennarij. Sed qͥd ait
apoſtolꝰ? Mihi minimũ eſt vt a vobis iu/
dicer aut ab humano die: ſed neq; ego me/
metipſum iudico. Nihil enim mihi cõſcius
ſum: ſed non in hoc iuſtiſicatus ſum. Qui
autem iudicat me: dominus eſt. Non ideo

bona eſt conſcientia mea:quia vos illã lau/

datis. Quid enim laudatis quod non vide
tis:? Ille laudet qui videt.Ille etiã coꝛrigat
. 5

1. Corſ. 4.

Bancti Auguſtinide verbis domini

ſiquid ibi videt quod eius oculos offendit:
quia ⁊ nos non dicimus pfecte nos ſanos:
ſed tũdimus pectus noſtrũ ⁊ dicimus deo:
Pꝛopitius eſto ne peccem. Tamẽ puto:co/⸗
ram ullo em̃ loquoꝛ:nihil aliud a vobis quęæę/
rens niſi ſalutem veſtram. Et gemimus ple
rũq; in peccatis fratrũ noſtroꝛũ:⁊ vim pati/
mur:⁊ toꝛquemur animo:et aliquãdo coꝛri/
pimus illos: Immo nunq; nõ coꝛripimus:

teſtes ſunt omes qui recoꝛdant᷑ quod dico:
quotiens ſunt a nobis coꝛrepti fratres pec//
cantes:⁊ vehemẽter coꝛrepti. Modo conſi /

lium noſtrũ tracto cuʒ ſanctitate veſtra. In
nomine chꝛiſti plebs dei eſtis: plebs catho/
lica eſtis: mem bꝛa chꝛiſti eſtis. Mõ eſtis di/
uiſi ab vnitate. Cõmunicatis membꝛis apo
ſtoloꝛum: cõmunicatis memoꝛijs ſanctoꝛũ
martyꝛũ diffuſoꝛũ ꝑ oꝛbem terrarũ: ⁊ ꝑtine/
tis ad curam noſtrã: vt rationem bonaʒ de
vobis reddamus. Tota autẽ ratio noſtra ꝗᷓ
eſt:ſcitis.DPomine ſcis quia dixi: ſcis qꝛ nõ
tacui:ſcis quia animo dixi: ſcis qͥa fleui tibi
cum dicerẽ ⁊ non audirer. Ipſa puto quod
integra ratio noſtra eſt. Securos em̃ nos fe
cit ſpirituſſanctus per eʒechielẽ ꝓphetam.
Noſtis em̃ ipſam lectionem de ſpeculatoꝛe.

iſrael. Si me dicente ad impiũ: Impie moꝛ-⸗

et ego veniens cum vſuris exigiſſem meuz.
Nũquid dixit:daresvt exigeres:? Hos ergo

ſtoꝛ & bonus chꝛiſtus. Quid petrus? Nõne
bonus paſtoꝛ: Hõne ⁊ ipſe animã ſuam pꝛo

fratres damus:veniet ille qui exigat.

4 D eeo qð ſcriptum eſt in euange/
io m Johannem:Ego ſum paſtoꝛ
bonus ⁊c̃. Sermo

ua cõmendatione admonuit nos
vt intelligi dat᷑ bonos eẽ paſtoꝛes.Et

tñ ne intelligeret᷑ puerſo mõ multitudo pa-/
ſtoꝛũ: Ego ſum inquit paſtoꝛ bonug. Jebh.ie.

Et vnde ſit paſtoꝛ bonus:conſequẽter oſtẽ
dit. Paſtoꝛ iquit bonug:animã ſuã
pꝛo ouibus ponit. Mercenariug
autẽ ⁊ qui nõ eſt paſtoꝛ:videt lupũ
venientẽ ⁊ fugit:quia nõ eſt ei cura
Dde ouibus:mercenarius em eſt. Pa

ouibus poſuit?Quid paulus: Quid ceęteri
apoſtoli?Quid eoꝛum tempoꝛa cõſequẽtes

beati epiſcopi martyꝛes: Quid etiã iſte ſan/
ctus cypꝛianus? Mõne omnes paſtoꝛes bo/

Eʒecb. 3. Fili ait homis: ſpeculatoꝛẽ poſui te domus

te moꝛieris nõ dixeris:hoc eſt: ego eniʒ tibi

dicovt dicas:ſi em̃ non annũciaueris vene/
ritq; gladius ⁊ tulerit eum: id eſt qð minatꝰ

ſum peccatoꝛi:ille quidẽ im pius in impieta

te ſua moꝛiet᷑: ſanguinẽ autẽ eius de manu
ſpeculatoꝛis requirã. Quare? Quia non di⸗

xit. Si autẽ ſpeculatoꝛ viderit gladiũ veniẽ-

tem:⁊ cecinerit tuba vt fugiat:⁊ nõ ſe obſer
uauerit:id eſt nõ ſe coꝛrexerit:vt nõ eum in

ueniat in ſuplicio qð minatur deus: vene/

ritq; gladius ⁊ tulerit aliquẽ: ille quidẽ im/

pius in iniquitate ſua moꝛtuus eſt: tu auteʒ
inquit animã tuam liberaſti. Et in illo loco
euãgelij quid aliud dicit ſeruo:cum diceret:

gis vbi nõ ſparſiſti:⁊ timens abij ⁊ abſcon/

di talentũ tuum in terra: ecce habes qð tuũ

eſt. Et ille:Serue inquit nequã ⁊ piger:ma/
gis quia me ſciebas moleſtũ ⁊ durũ eẽ: me/
tere vbi non ſeminaui: et colligere vbi non
ſparſi: ipſa auaricia mea debuit te docere:
quia lucrum quęro de pecunia mea: Opoꝛ/
tuit te &̊ vt dares pecuniã meã nümularijs:

Zud.i9. Domine ſciebam te moleſtũ ſiue durũ ho/
minẽ:quia metis vbi non ſeminaſti: ⁊ colli/

ni:non mercẽnarij:de quibꝰ dicit᷑: Amẽ di⸗ Matth.õ.

co vobis:ꝑceperũt mercedẽ ſuam? Om̃es ̊

iſti paſtoꝛes boni:non ſolũ qꝛ ſanguinẽ fu-

derunt: ſed quia ꝓ ouibꝰ fuderũt. NHNon em̃
fuderũt elatiõe:ſed charitate. Nam ⁊ apud
hęreticos qui pꝛopter iniquitates ⁊ erroꝛes
ſuos aliquid moleſtiarũ ꝑpeſſi fuerint:noĩe
martyꝛij ſe iactãt:vt hoc pallio dealbati fa⸗
cilius furent᷑:quia lupi ſunt.Si autem vul/
tis ſcire in quo numero habendi ſunt:paſto
rem bonuʒ paulum apoſtolũ audite:Quo/

niam nõ omnes qui coꝛpoꝛa ſua in paſſione
etiam ignibus tradunt:gęſtimandi ſunt ſan/

guinẽ fudiſſe pꝛo ouibus:ſed potius contra

oues.Si linguis hominũ loquar ⁊ angelo / 1Cor. .
rum:charitatem autẽ non habeam: factus
ſum velut ęramentũ ſonans: et cymbalum
tinniens. Si ſciero omnia ſacramenta ⁊ ha
buero omnẽ ꝓphetiam:⁊ omnem fidem ita

vt montes tranſferã:charitatem auteʒ non
habeam:nihil ſum. Magna ergo res eſt:po

ſtremo fides montes tranſferẽs. Illa quidẽ

magna ſunt:ſed ſi ego heęc ſine charitate ha

beã inqͥᷣt:nõ illa ſᷣ ego nihil ſuʒ.Sed adhuc

iſtos non tetigit:qui falſo martyꝛij nomine
in paſſionibus gloꝛiantur. Audite vt eos

L Vgdiamus dominũ ieſum cõmendã A
tem nobis boni paſtoꝛis officiũ. In

——WM

tungerinn
ſoingbe
derocopus
ſunt Gn

on baben

nualpelt
eſtulonenm:
gelnettame
Moech
hechantate
giechanita
luminoſi
ſecurius: 4
Uhn habentem
hominetuo,
demonigcie
ultasfecin
ſeſtis. Bon
gucchuntne
funt.Sed
ſonderonn
Atlen babet
amcöricn
dominusynn
bonis:nocon
llirolnos:
dicliant R
Paulgapok

(opi beann

boniertan
mendauir⸗
Pun Egn
ſogenusd
ling dilep
loovamu
Veiuin bo
nhaſce
Quid dicse⸗
ſantep

i

Glennen 1.Corj.iʒ. tangat:immo vt tranſfodiat: Si diſtribue / vngde ille petrus teſtes oculos tuos habens
Satechtene, ô⸗-To inquit omnia mea pauperibus: et tradi/ in coꝛde ſuo:contriſtatus ꝙ eum non ſolum
Aucugt dero coꝛpus meum ita vt ardeam: iam ipſi ſemel:ſed iteruʒ ⁊ tertio interrogaſti:vt tri-
ſunt.Sʒ vide quid ſequit᷑:Charitatẽ auteʒ na cõfeſſione amoꝛis:deleret trinum pecca⸗
eſ lneumnge non habeam: nihil mihi pꝛodeſt. Ecce veni/ tum negationis: Vnde ergo cõtriſtatus ꝙ
Coſunhao tur ad pa ſſionẽ: ecce venit᷑ etad ſanguinis ſepe interrogatus eſſet ab eo qui ſciret qð
effuſionem: venitur ⁊ ad coꝛpoꝛũ incenſio- interrogabat: ⁊ donauerat quod audierat:
nem:⁊ tamẽ nihil ꝓdeſt: quia charitas de· Vngde cõtriſtatus: talia verba retulit: ho/
iciningtin eſt. Adde charitateʒ: ꝓſunt omnia. Detra / mine tu ſcis omnia: ipſe noſti quoniam te
aleseſcig he charitatẽ:nihil ꝓſunt cętera. Quale bo/ amo. Ita ne ille talia cõfitens: immo pꝛoſi/
eenanleing nũ ẽ charitas iſta fratres: Quid pcioſiꝰ:qd tens mentiret᷑: Veraciter ergo reſpondit:
scihtanse luminoſiꝰ: quid firmius:quid vtilius: quid amoꝛẽ tuum: ⁊ de intimo coꝛde ꝓtulit amã/
⁊æ-y ſecurius?: Multa ſunt dei dona quę tamen tis vocem. Tu auteʒ dixiſti: Gonus homo Matth.12.
lotben attb. 7. habent ⁊ mali: qui dicturi ſunt: Domine in de bono theſauro coꝛdis ſui pꝛofert bona.
neginti⸗ nomine tuo ꝓphetauimus: in nomine tuo Ergo ⁊ paſtoꝛ ⁊ bonus paſtoꝛ: nihil quideʒ
– demonia eiecimus:in nomine tuo virtutes ad poteſtatem ac bonitatẽ paſtoꝛis paſto/
ertinnn multas fecimus. Hec reſpondebit ille: Mõ rum: ſed tamẽ etiã ipſe ⁊ paſtoꝛ ⁊ bonus: et
hrpiieii feciſtis. Hon enim in cõſpectu tanti iudicis ceteri tales paſtoꝛes boni. Quid eſt ergo ꝙ
nöckacn audebunt mentiri:aut iactare quę non fece/ paſtoꝛibus bonis cõmendas vnum paſto ⸗
nnsencͤ runt: Sed qꝛ charitatem non habuerũt: re/o rem: niſi quia in vno paſtoꝛe doces vnita/
igem lir H ſpondet omnibꝰ illis: Hon noui vos. Quõ tem? Et exponit aꝑtius ipſe domin? ꝑ mini
RKKZ autem habet vel exiguam charitatem: qui ſteriũ noſtrum: ex ipſo euangelio cõmemo/
—R etiam cõuictus non amat vnitatem? hanc rans charitatẽveſtrã ⁊ dicens. Audite quid
e dominus vnitateʒ cõmendans paſtoꝛibus cõmendaui: Ego ſum paſtoꝛ bonus dixi:qꝛ
el bonis:nõ cõmendans paſtoꝛes bonos: no/ omnes ceęteri: om̃es paſtoꝛes boni membꝛa
Wuiciitiv luit multos appellare paſtoꝛes. Neq; em̃ vt mea ſunt. Vnum caput:vnum coꝛpus:vnꝰ
maſinnd dixi iam: Non erat paſtoꝛ bonus petrus: ſpiritus. Ergo ⁊ paſtoꝛ paſtoꝛũ: et paſtoꝛes
wrni iekck paulꝰ:apoſtoli ceęteri: poſterioꝛes ſancti epi paſtoꝛis: ⁊ oues cum paſtoꝛibus ſub paſto/
nι . ſcopi: beatuſq; cypꝛianus? Oẽs hi paſtoꝛes re. Quid ſunt hęc niſi ꝙ dicit apoſtolus?:
bügſngni boni: ⁊ tamẽ ille paſtoꝛibus bonis non cõ / Sicut enim coꝛpus vnum eſt ⁊ membꝛa ha / 1. Corl. 12.
fiuri Hic mengdauit paſtoꝛes bonos:ſed paſtoꝛem bo bet multa:omnia autẽ membꝛa coꝛpoꝛis cnü
iun huim B num.Ego ſum inquit paſtoꝛ bonus. Inter/ ſint multa vnum eſt coꝛpus: ſic et chꝛiſtus.
nimaimnn rogemus dominũ qualicũq; ſenſu:⁊ humil Ergo ſi ſic ⁊ chꝛiſtus:merito chꝛiſtus ĩ ſe ha⸗/
ipſinmen lima diſceptatione cũ tanto patrefamilias bens omnes paſtoꝛes bonos: vnũ cõmen/
(Nloand⸗ colloquamur.Quid diciſ dñe bone paſtoꝛ?: dat dicens:Ego ſuʒ paſtoꝛ bonus.Ego ſũ:
t. sAulnn Tu enim bonus paſtoꝛ qui bonus agnus: vnus ſum: mecum in vnitate omnes vnum
duomaurntt Igenm paſtoꝛ et paſcua: idem agnus et leo. ſunt. Qui extra me paſcit: cõtra me paſcit: C
ttüunr. Quid dicis: Audiamus: ⁊ adiuua vt intel · Qui mecũ non colligit ſpargit.Ergo audi/ Matth.i2.
Nratuunon ligamꝰ:Ego ſum inqᷣt bonus paſtoꝛ. Quid te ipſam vnitatem vehementius cõmenda/

5
innl ute⸗

ſal wuanni D
ibcur

nbbeman

srgchil rogatione tua firmamẽto oꝛis tui: amatoꝛẽ gentibus. Erant pꝛeędeſtinati: nõdum con/
lcnnantdn feciſti paſtoꝛẽ. Paſtoꝛ eſt ergo cui paſcẽdas gregati.HhHos nouerat quos pſᷣdeſtinauerat:
Tamnenioen oues credidiſti. Jpe cõmendaſti:paſtoꝛ eſt. nouerat qui redimere ſanguine ſuo fuſo ve⸗
unnaztt Videamus iam vtruʒ non bonus. Ipſa id nerat. Videbat eos nondum vidẽtes eum:
Guolit interrogatiõe ⁊ reſponſione eius inuenim“. nouerat eos nondũ credentes in eum. ha/⸗
* g Queſiſti vtrum amet te: Reſpondit: Amo. beo inquit alias oues quę non ſunt de hoc
uſi Gnern AVligdiſti coꝛ:quia verum reſpondit. Non eſt ouili: quę non ſunt de genere carnis iſrael:
eſe⸗ c ergo bonus:qui amat tantũ bonuʒ:? Vnde ſed tamẽ non erũt extra hoc ouile: qͥa opoꝛ/
Uli we illa reſponſio ex intimis ꝓlata viſceribus: tet me adducere eas:vt ſit vnus grex et vnꝰ

In euangelio ſcdᷣm Johanne Sermo L.

petrus? Aut nõ paſtoꝛ aut malus:? Videa/

Job ·ꝛi. mus ſi non paſtoꝛ. Amas me? Tu ei dixiſti
dDdonmine: Amas me:Et reſpondit: Amo.Et
tu ei:Paſce oues meas.Tu tu domine int/

tam. Hhabeo inquit alias oues: quę nõ ſunt
ex hoc ouili. Loquebat᷑ em̃ pꝛimo ouili de
genere carnis iſrael. Erãt autẽ alij de gene/
re ſidei ipſius iſrael: et extra adhuc erant in

1 4

Bancti Auguſtini de verbis domini

paſtoꝛ. Merito huic paſtoꝛi paſtoꝛuʒ:ama/
ta eius:ſpõſa eius:pulchꝛa eius: ſed ab ipᷣo
pulchꝛa facta:pꝛius peccatis feda: poſt in/
dulgentiã ⁊ gratiam foꝛmoſa: loquit᷑ amãs

Canti.i. ⁊ ardẽs ĩ eũ:⁊ dicit ei:Vbi paſcl? Et videte
quẽadmodum quo affectu hic erigat᷑ amoꝛ

ſpiritalis. AMelius iſto multo affectu dele/
ctantur:qui aliquid ex huius amoꝛis dulce/
dine guſtauerũt. Illi hoc bene audiunt:qui
amant chꝛiſtũ. In ipſis enim hoc:⁊ de ipſis

cantet eccleſia in canticis canticoꝛum. Q.aui

amant chꝛiſtũ: quaſi fęedum ⁊ ſolum foꝛmo/

Eſa.Sʒ. ſum. Vidimus em̃ eum inquit: et non ha

bebat ſpeciem neq; decoꝛem.Talis in cruce
apparuit:talẽ ſe ſpinis coꝛonatus exhibuit:
fędum ⁊ ſine decoꝛe:quaſi amiſſa potentia:
quaſi non filium dei. Talis viſus eſt cęcis.
Ex ꝑſona quippe iudęoꝛũ hoc dixit Eſaias:
Abi.S. Vidimus eum ⁊ nõ habebat ſpeciem neq;
Marci.i5. decoꝛem:quãdo dicebat᷑: Si filius dei ẽ de/⸗
ſcendat de cruce. Alios ſaluos fecit:ſeipſuʒ

Matth. 26. non poteſt. Et ꝑcutiente calamo in caput:
Pꝛophetiʒa no bis chꝛiſte: quis te ꝑcuſſit:

non habebat ſpeciem neq; decoꝛeʒ. Talem
ZBo. 1I. iudęi videbat: Quia cęcitas ex parte iſrael
facta eſt:donec plenitudo gentium intraret
donec alię oues venirẽt. Quia ergo cęcitas
1. Corl.2. facta eſt:ideo ſine decoꝛe vidiſtis.Si em̃ co/
gnouiſſetis:nunqᷓ; dominũ gloꝛię crucifixiſ-
ſetis. Feciſtis autẽ:quia nõ cognouiſtis.Et
tamẽ ille qui vos quaſi fędos tolerauit: pꝛo
LZud.⁊23. vobis foꝛmoſus oꝛauit. Pater inqͥt ignoſce
illis:quia neſciũt quid faciũt.Si enim ſine
Cantj.I. decoꝛe: quid eſt qð amat iſta quę dicit: An/
nuncia mihi quẽ dilexit anima mea? Quid
eſt qð amat: quid eſt qð ardet: quid eſt qð
tantũ ne ab illo aberret timet: Quid eſt qð
tantũ delectat᷑ in ipſo: cui ſola pęna eſt ſine

ipſo? Quid eſſet vnde amaret᷑: niſi foꝛmo⸗/

ſus eſſet? Verũ quomõ illa ſic amaret:ſi ille
illi ſic apareret:quomõ cęcis ꝑſequẽtibus:
⁊ quid faciant neſciẽtibus? Qualẽ ergo illa
s. 44. amauit? Specioſum foꝛma p̊ filis hominũ:
diffaſa ẽ gra in labijs tuis.Ergo de ipſis la-
bijs tuis annũcia mihi quẽ dilexit aia mea.
Cantj.i. Annũcia inquit mihi o quẽ dilexit nõ caro
mea: ſed anima mea. Annũcia mihi vbi pa
ſcis:vbi cubas ĩ meridie: ne foꝛte fiam ſicut
oꝑta ſuꝑ greges ſodaliũ tuoꝛũ. Obſcurum
D videt᷑.Obſcurũ ſãctuariũ thalami ſacri my-
ſteriũ eſt. Ipſa em̃ dicit: Introduxit me rex
in cubiculũ ſuum. Talis cubiculi hoc ſecre/
tũ eſt. Sed vos qui ab iſto cubiculo ꝓfani

non eſtis:audite qð eſtis:⁊ dicite cum illa:ſi
amatis cũ illa.Amatis aũt cum illa: ſi eſtis
illa. Dicite omnes ⁊ tamẽ vna dicat: quia
vnitas dicit: Annũcia mihi quẽ dilexit ani⸗/
ma mea. Erat em̃ illis in deũ vna anima et Actj.4.
coꝛ vnum. Annũcia mihi vbi paſcis:vbi cu
bas in meridie. Quid ſignificat meridiess
Magnũ feruoꝛẽ:magnũq; ſplendoꝛẽ.Ergo
notũ fac mihi qui ſint ſapientes tui: Spiri/

tu feruentes ⁊ doctrina fulgentes. Dexterã Psz. 899.

tuam notã fac mihi: ⁊ eruditos coꝛde in ſa-
pientia. Ipſis inhęreã in coꝛpoꝛe tuo: ipſis
ſocier:cuʒ ipſis te fruar.Dic mihi.Ergo an/
nuncia mihi vbi paſcas: vbi cubes in meri⸗/
die:ne incurram in eos qui alia de te dicũt.
Aliud dicũt:aliud de te ſentiunt:Alia de te
credunt:alia de te pſᷣdicant. Et greges ſuos
habent:⁊ ſodales tui ſunt:quia de tua men
ſaviuũt:⁊ menſę tuę ſacramẽta detractant.
Sodales em̃ dicti ſũt ꝙ ſimul edant: quaſi
ſimul edales. Tales expꝛobꝛant᷑ in pſalmo.

Si em̃ inimicus ſuꝑ me magna locutꝰ fuiſ/z. 54.

ſet:abſcondiſſem me vtiq; ab eo: Et ſi hic qͥ
oderat me ſuper me magna locutus fuiſſet:
abſconderem me vtiq; ab eo:Tuꝰo vnani-
mis meus:dux meus:notus meus: Qui ſi/
mul mecũ dulces capiebas cibos:in domo
dei ambulauimꝰ cum conſenſu. Quare con
tra domũ domini modo cũ diſſenſu: niſi qa i· Job.2.
ex nobis exierunt: ſed non erant ex nobiss
Ideo o tu quẽ dilexit anima mea:ne ĩ tales
incidam ſodales tuos: ſed quales fuerunt
ſodales ſamſon non ſeruãtes amico ſidem:
volentes eius coꝛrũpere vxoꝛem. Ergo nei
tales incurram: ne ſiam ſuꝑ eos: id eſt inci/
dam ĩ eos:velut oꝑta:velut latens ⁊ obſcu /
ra:non velut in monte conſtituta. Annũcia Eanti.i.
ergo mihi o quẽ dilexit anima mea:vbi pa
ſcis:vbi cubas in meridie: qui ſint ſapiẽtes
et fideles in quibus maxime requieſcis: ne
foꝛte ſicut latens incurram in greges nõ tu/
os.ſed ſodalium tuoꝛũ. Nam tu petro non Job.an
dixiſti: Paſce oues tuas:vᷣ paſce oues me/
as. Reſpondeat ergo amatę huic paſtoꝛ bo
nus:⁊ ſpecioſus foꝛma pꝛę filjs hominum:
rũdeat ei quã foꝛmoſam fecit ex filjs hoim.
Audite qͥd reſpõdeat:intelligite: cauete qð
rerret:amate qð monet. Quid & reſpondit:
Quã nõ blande: ſᷣ blandicijs ſeueritatẽ rerk
dit. Coꝛripit vt cõſtringat:vt ſeruet. Niſi co antj.i.
gnoueris temetipᷣaʒ inqͥt o pulchꝛa int mlie⸗-
res:Quãtũlibet eniʒ ſint alię pulchꝛe donis
viri tui hęreſes ſũt:oꝛnatu no viſceribꝰ pul⸗

Cneſunntt
aeſedend
goinmme
eace
Collogiop
o d⸗
ſocll⸗ fecten
hebaechiſt
1onemals
Curtaſtun
caltitaten
metiplam
uius Iunning
nalederi
funteaai.
icer g⸗
mn. Slaut
giogegl:
lispaſori.
icpaen
hedos tuos
ſedpaſtotü:
ſbi poſtayb
Cöſmael
ſaanpara
Ebecvebecn
Cnticscan
lamioggos
busnobis
ecceſecie
habulrico
hoyerbad
Poerſumn
leho: tn
lit pote
ngerepen
ſtotootben
lantiplden
daeſeitt
nolgensge
gehaberen:

mnnnpzi

filben e
Ennu Minendg
Mnmmnn
Sgiſn
lnifta⸗g
redi
afllgent,
uftca An
leten

4

cun Ar ſe
Vndecnben
ig⸗ n
üpmnn
diſinn
Muiaat it
ſanihe
lentes Wyn

☛n—a .

= —

=☛
—

eenn Ait,
nosctegt⸗

cenaps
Nenbinn
biabesinnen
ialudeteniit
nnunt Aaden
1.Egegeͤls
nguudemnn
mändenmnt.
inulelen gu
ohemtipeln,

mgubar ful .

Gahen Eſdq
ubansfle.
eo Tuionu
Wsels:Cuf
scbos:ne
ſeniu. Quun

ucnntand
maſentriis
ſdgulesinn
rsaniin
nen
inans befii
ubunstc
Nümn MM
Zõ

=
—
—

17

ec Gtſ

dictenirnieN
6

66

In euãgelio ſcõᷣm Johannẽ Sermo I.

chꝛę ſunt:foꝛis extrinſecꝰ nitent:nomie iuſti
cięſe dealbant:oĩs aũt pulchꝛitudo filię re/
gis intrinſecꝰ. Niſi &̊ cognoueris temetipᷣaʒ

qꝛ vna es:qꝛ ꝑ oẽs gentes es:qꝛ caſta es: qꝛ

colloquio ꝑuerſo maloꝛũ ſodaliũ coꝛrumpi
nõ debes.MHNiſi cognoueris temetipᷣaʒ:quia
2. Corl.II. recte mihi deſponſauit ille virginẽ caſtã ex⸗
hibere chꝛiſto:recteq; mihi teipſam exhibe/
as:ne malis colloquijs ſicut ſerpens euã ſe-
duxit aſtutia ſua: ſic ⁊ tui ſenſus coꝛrũpant᷑
a caſtitate mea. Miſi & talem cognoueris te/
metipſam:exi.Tu exi.Alijs em̃ dicturꝰ ſuʒ:
Matthᷣ.25. Intra in gaudiũ dñi tui. Tibi non dicã: in/
tra ſed exi:vt ſis inter eos qui ex nobis exie
runt:exi tu. Sed niſi cognoueris temetipa,ʒ
tũc exi. Si autẽ cognoueris temeipſam: in-
tra.Si autẽ non cognoueris:exi tu in veſti/
gijs gregũ:⁊ paſce hedos tuos ĩ tabernacu/
lis paſtoꝛũ. Exi in veſtigijs nõ gregis ſᷣ gre

gũ: ⁊ paſce non ſicut petrus oues meas:ſed
hedos tuos in tabernaculis non paſtoꝛis

ſed paſtoꝛũ:nõ vnitatis ſed diſſenſiõis.Hõ
ibi poſita vbi eſt vnus grex ⁊ vnus paſtoꝛ.
Cõſirmata eſt: ędiſicata eſt: amata foꝛtioꝛ ẽ
facta: parata moꝛi ꝓ viro:et viuere cũ viro.
E heęc verba quę cõmemoꝛauimus de ſanctis
canticis canticoꝝ: de ſpõſi ⁊ ſponſę epitha/
lamio quodã:ſpiritales em̃ nuptię ſunt ĩ qͥ‚
bus nobis magna caſtitate viuendũ eſt: qͥa
eccleſię cõceſſit chꝛiſtꝰ in ſpũ:qð mater eius
habuit ĩ coꝛpoꝛe:vt ⁊ mater ⁊ virgo ſit.lheęc
vo verba donatiſtę accipiũt ad ſenſum ſuũ

ꝑuerſum multo alit. Et quẽadmodũ nõ ta /

cebo: ⁊ quid eis reſpõdeatis: adiuuãte dño
quãtũ potero bꝛeuiter admonebo. Cũ eos
vꝛgere cęperimus:luce vnitatis ecclię diffu/⸗
ſe toto oꝛbe terrarũ ⁊ popoſcerimꝰvt oſten/
dant ipſi de ſcripturis aliqð teſtimoniũ vbi
deus pᷣdixit in africa futurã eccleſiãq̃ſi ꝑdi/
tis ceteris gentibꝰ:hoc ſolent teſtimoniũ in
oꝛe habere ⁊ dicere:Africa ĩ meridie eſt. In/
terrogans & inquiũt eccłia dñm vbi paſcat:
vbi cubet: reſpõdet ille in meridie: vt quaſi
Cantj.I. Vox interrogatis ſit: Annũcia mihi quẽ di/
lexit anima mea: Abi paſcis? Ubi cubas:
Et vox q̃ſi reſpondẽtis. In meridie: hoc eſt
in africa. Si ꝙ quę interrogat ecclia eſt:⁊ do
minꝰ vbi paſcat:reſpõdet:in africa: quia in
africa erat: eccleſia quę interrogat nõ eratiĩ
africa. Annũcia inquit mihi quẽ dilexit aĩa
mea: vbi paſcis:vbi cubaſ:⁊ rñdit ille cuidã
ecclię ſᷣter africam: In africa cubo:in africa

paſco:quaſi te nõ paſco. Poꝛro ſi quę intro⸗/
gat: ecclia ẽ:qð nullꝰ abigit: qð nec ipi ↄdi/⸗
cũt:⁊ audiũt neſcio qͥd de africa:hęc ̊ ꝗᷓ int/
rogat pter africã: ⁊ qꝛ eccłia ẽ: eſt ſᷣter africã
eccłia.Ecce accipio in meridie eẽ africã:q;q;
magis in meridie ſub ſole medu diei ęgypt⸗
q́ᷓ; africa. Ilic autẽ in ęgypto quõ paſtoꝛ eſt
iſte:qui noꝛũt agnoſcũt.Qui nõ noꝛũt reqͥ/
rant q; magnũ illic gregẽ colligat:quãtã nu

meroſitatẽ ſanctoꝝ atq; ſanctaꝝ habeat cõ

tẽnentiũ penitꝰmũdũ:Gꝛex ille tantũ creuit
vt etiã ide ſuꝑſtitiões expulerit. Vt & omit/
tã quõ inde omnẽ idoloꝝ ſuꝑſtitionẽ ꝗᷓ illic
valida fuerat credẽdo fugauerit:accipio qð
dicitis o ſodales mali:accipio ꝓꝛſus:aſſen/

tio africã iĩ meridie eẽ: ⁊ africã ſignificatã in

eo qð dictũ ẽ: Vbi paſcis:vbi cubas i meri/
die. Sed ⁊ vos ęquitatẽ attẽdite:adhuc iſta
v̈ba ſpõſę eſſe nõdũ ſpõſi. Adhuc ſpõſa di⸗
cit: Annũcia mihi quẽ dilexit aia mea: vbi
paſcis:vbi cubas iĩ meridie:ne foꝛte ſic oꝑta
fiã.Surde:cece:ſi in meridie vides africam:
q̃re in oꝑtã nõ intelligis feminã? Annuncia
mihi dic quẽ dilexit aia mea: Vtiq; virũ al/
loquit᷑ cuʒ dilexit:quõ ſi diceret: Annuncia

mihi quã dilexit aia mea:intelligeremꝰ ſpõ/
ſũ hęc loqᷣ ad ſponſã. Sic cũ audis: Annũ/
cia mihi quẽ dilexit aia mea:vbi paſcis:vbi

cubas:illuc adde:ad h hꝰ vba ꝑtinẽt:⁊ ꝗ̃ ſe/
quũt᷑ i meridie.Quęrovbi paſcas ĩ meridie

ne foꝛte fiã ſiẽoꝑta ſuꝑ greges ſodaliũ tuoꝝ

Audio /ꝓꝛſus accipio ð africa qð itelligis:in
meridie ipᷣa ſigniſicata ẽ.Sʒ eccłia xp̃ᷣi ſic in⸗

telligis trãſmarina alloquit᷑ ſponſũ ſuũ: ti/

mẽs erroꝛẽ incidere africanũ. O quẽ dilexit

agia mea: annũcia mihi:doce me. Audio em̃

in meridie: id ẽ in africa duas eſſe ꝑtes:imo

mltas cõciſiões. Annũcia & mihi vbi paſcl:

goues ad te ꝑtinẽt:qð ouile illic me iubes
amare:cui me debeo ſociare: ne foꝛte ſiã ve⸗/
lut oꝑta. IJlludũt em̃ q̃ſi latenti:inſultãt q̃ſi

ꝓgditę:q̃ſi nuſq; alibi exiſtenti. MNe & qſi oꝑta

qſi latẽs fiã ſuꝑ greges ſodaliũ tuoꝝ dona/
tiſtarũ:maximianiſtaꝝ:rogatiſtarũ:cętera/

rũq; peſtiũ extra colligentiũ ⁊ iõ ſpargẽtiũ:

rogo te:annũcia mihi ſi illic paſtoꝛẽ meũ re⸗

quirã: vt nõ in gurgitẽ rebaptiʒatõis incur⸗

rã.Hoꝛtoꝛ vos:obſecrovos ꝑ ſãctitatẽ taliũ

nuptiaꝝ: amate haãc eccliã:eſtote i tali eccle/

ſia:eſtote talis eccleſia:amate paſtoꝛẽ bonũ

virũ tam pulchꝛũ: neminẽ fallentẽ: neminẽ
perire cupienteʒ. Oꝛate ⁊ pꝛo diſt berſs oui ·
B 5

Job. 10. pfe:

Sancti Auguſtini de verbis dñi

bus: veniant ⁊ ipſi:cognoſcant ⁊ ipſi: amẽt
vt ſit vnus grex:⁊ vnus paſtoꝛ.Cõuerſi.

BDe eo qð ſcriptum eſtin euange/

lio m Johanne:Ego ⁊ pater vnũ
ſumus⸗Sermo II
Ominus deus ieſus ſilius dei vni/
cus: natus de deo patre ſine aliqua
matre:⁊ natꝰ de virgine ſine homie

ſumꝰ.Sic accipite:ſic credite:vt mereami/
ni intelligere. Fides em̃ debet pᷣcedere intel
lectum:vt ſit intellectus fidei ᷣmium. Pꝛo/

Eſa.⁊. pheta em̃ aptiſſime dixit: MNiſi em̃ credide⸗

ritis nõ intelligetis. Quod ergo ſimpliciter

pᷣdicat᷑ credendũ eſt: quod ſubtiliter diſpu-

tatur intelligenduʒ. Pꝛimitus ergo ad im/
buendas veſtras mentes ꝑ ſidem:p̃dicamꝰ

ditur vnicum? Quia cuius eſt vnicus: mul⸗
tos filios habet gratia. Cęteri ergo omnes
filij ſancti ſũt gratia:ſolus ille natura. Qui
gratia fili ſunt: non ſunt qð pater. Heniq;
nullus ſanctoꝛuzʒ auſus eſt dicere: quod ille

vnicus ait: Ego ⁊ pater vnum ſumꝰ.

NHNũquid non pater eſt et noſter: Si non eſt

Matth. 6.

pater noſter:quomõ dicimus oꝛantes: Pa/
ter noſter qui es in cęlis? Sed nos filij ſumꝰ
quos voluntate ſua filios fecit: nõ ex natu/

ra ſua filios genuit. Genuit quidem ⁊ nos:

ſed quomõ dicit᷑ adoptatos:adoptante ge/
neratos:beneſicio nõ natura. Deniq; ⁊ hoc
dicti ſumus: quia vocauit nos deus in ad/
optionẽ filioꝛũ.hHomines adoptati ſumus.

Ille dicit᷑ vnicus: vnigenitus: quia hoc eſt

qð pater:nos autẽ homies ſumus:deus eſt

pater. Quia ergo ille hoc eſt qð pater: dixit

⁊ verũ dixit: Ego ⁊ pater vnũ ſumuſ.Quid
eſt:vnũ ſumꝰꝰ: Vnius nature ſumus.Quid
eſt:vnum ſumus? Vnius ſubſtãtię ſumus.

ſtantię? Laboꝛemus vt intelligat:: adiuuet

deus: ⁊ me loquẽtem et vos audiẽtes. MÆe
vt ea dicam quę vera ſunt et apta ſunt vo/
bis:vos autẽ ante omnia ⁊ ſᷣcipue vt creda
tis:deinde vt quomõ poteſtis intelligatis.
Quid ẽ ergo vniꝰ ſubſtãtię? Similitudines

vobis adhibeã: vt qð minꝰ intelligit᷑: exem/

plo clareſcat. Vt puta aurum eſt deus: au-

rum et ſilius eius. De terrenis ſi ad celeſtia
nõ ſũt dandę ſimilitudines: quomõ ſcriptũ

audiſtis qͥd dixerit: Ego ⁊ pat᷑ vnũ

eſt: Petra erat chꝛiſtus? Ergo quicqᷣd eſt pa orl.i.

ter:hoc eſt ⁊ filius.Sicut dixi:verbi gratia:
aurũ eſt pater: aurũ eſt filiꝰ. Maʒ qͥ dicit:nõ
eſt ipius ſubſtantię filius cuiꝰ pater: argen/
tum eſt filius.Si aurũ eſt pater:argentũ eſt

filius: degenerauit a patre vnicus filiꝰ. hõ
hominẽ generat.Cuiꝰ ſubſtantię eſt pater qͥ

generat:ipᷣius ſubſtantię ẽ filiꝰqui generat᷑.
Quid eſt ipᷣiꝰ ſubſtãtię:hõ eſt ille:hõ ⁊ ille.
Animã habet ille:animã ⁊ ille.Carnem ha/

bet ille:carnẽ ⁊ ille.Qð eſt ille:hoc ⁊ ille. 3 B

reſpõdet mihi ⁊ dicit hereſis arriana:Quid
mihi dicit? Attende qð dixiſti. Quid dixi:
Quia filius homis cõparãdus eſt filio dei.
Plane cõparandus:ſed nõvt putas ad pꝛo
pꝛietatẽ ſᷣ ad ſimilitudineʒ.Tu autẽ qͥd vis
hinc facere? Dic. Hon vides dicit:qͥa maioꝛ
eſt pater qui genuit: ⁊ minoꝛ eſt filius qͥ ge⸗

neratus eſt. Quõ ergo vos dicitis? Dicite
vobis chꝛiſtũ dei patris vnicuʒ. Quare ad/ a mihi. Quomõ ergo vos dicitis ꝙ equales

ſunt pater ⁊ filius:deus ⁊ chꝛiſt*ꝰ:cum vide/
atis quia homo quãdo generat filiũ:minoꝛ
eſt filius ⁊ maioꝛ eſt pater: hhomo ſapiens ĩ
ęternitate tempoꝛa inquiris:vbi nõ ſunt tẽ

poꝛa queris ętates.Quãdo maioꝛ eſt pater

minoꝛ ẽ filius: ambo tempoꝛales ſunt. Ille

ſeneſcit:quia ille creſcit. Nam per naturam

homo pater: per naturã vt dixi non genuit
minoꝛẽ:ſed ꝑ ętatem. Vis noſſe: quia ꝑ na/
turam non genuit minoꝛẽ? Expecta:creſcat
⁊ patri erit equalis. Puer enim paruus vel
creſcendo peruenit ad magnitudinẽ patris

ſui. Lu autẽ ſic dicis minoꝛẽ dei filium natũ

vt nunqᷓ; creſcat ⁊ ad ſui patris magnitudi/
nem vel creſcendo ꝑueniat. Jam ergo filius
hominis natus ex homine:melioꝛe cõditio/
ne natus eſt q; filius dei.Quomodo? Quia
ipſe creſcit:⁊ puenit ad magnitudinẽ patris
ſui:Chꝛiſtꝰ aũt ſicut dicitis ideo minoꝛatus
eſt vt remaneat minoꝛ: et nõ ſit expectãdus

t: vnum Ani ſaltem ętatis acceſſu. Sic dicis: Quę eſt i
Foꝛte minus intelligitis.Quid eſt vniꝰ ſub

natura diuerſitas? Sed quare hoc dicis: ni/
ſi qꝛ nõ vis eiuſdẽ ſubſtantię credere filium:

cuiꝰ ſubſtãtię eſt pater? Poſtremo pᷣus cõſi⸗/

tere ipius ſubſtantię:⁊ dic minoꝛẽ. Attende
hominẽ:homo eſt. Quę eſt ſubſtãtia eius:
Homo eſt. Etas diſpar eſt: ęqualis natura

eſt. Dic ⁊ tu: Qðò eſt pater:hoc eſt filius:ſed

minoꝛ eſt filius. Dic:fac gradũ:dic eiuſdem

ſubſtantię:ſed minoꝛẽ:⁊ ꝑuenis ad ęqualẽ.

Non enim parũ accedis:nõ parum pꝛopin/
quas veritati:qꝛ ↄfiteris ęqualẽ:ſi eiuſdem

3

btkannea
teuſteſi
genri
tunetuee
quiAen
gl 5d5
nonſnügen
eknolier
0t.Graütn
göcktileqe
lequustcol
ſienunsl.
busteren
generet:et
ſauanegett
leporis t⸗
eſtegenenn
blaſphenia!
alten ſubha

ecſ. Sdaale

ſniurucke
ger: Uputa
us ignaun
(Artpereatn
dicono⸗

thons,

Aremnics⸗
eſtinamung
homoeke
lle ignaun
homo tho⸗
Tuqidici
degenerden
eſthopatg
dasrs gene
:tQualb
Narepogin
Leicedtei
peisceney
Lhoenatiſn
Uchetita
tgennspe
ftſenneg
Palfnlenan
poenwae
eignnit
Aidhee
lephene
Hati Ele
Auare,
repolopen
lapete 4

X

filio vnico ct
uidet. Et deus qꝛ fili auit. Tu 8
2 nõ inuidet. Et eu hoc Sia eni honote
,B minoꝛe. „ UI . niuria: ipſ Certe em̃ i . —
ie confeſſus fueris ꝛaurũ eſt ⁊ ar filio facis i lia facere ſilio. lium: ne iniuriã
W anie dontetnie hoc aummeſte erer vie entalenonan, eus orndo:i
bpehin eſt eiuſdẽ hoc dicis: auru 5 genera cis nõ eſſe eiul ius. Ego tibi e iit? Si dicẽ
en rü. Ergo qꝛ hoc ͤqu ale ſi hõ ger rius las patri ipi . Quõ inquit⸗ au⸗
.azeniri gentũ. Erg ð dicis:qu e eſt hõ: alter facias p bob“. ð pater:a
S : tale eſt qð die bſtatie eſt hõ:alt at: fac riã facis am 6ͤ hoc es ꝗ degener
n tum: tale eſt em̃ ſu ätig eſt q; p mnunia ſacke egener nõ hoe Ergo degenel
ũ. Alterius 1ꝰ ſubſtãtig tura: in alicuiꝰ: de⸗ t: 2 dicit: iraſci⸗
duenaeni equũ.Alte filiꝰ alter ñ em̃ creatura. filio liꝰ iraſcit᷑: ater: 7 plus ir⸗
RST.W— ſg de alis elicui t illud pater: filiũ de⸗
demnigsflib equus. S uit pater. 5: mon dit i Audit illue Ergo ego
rũ genera nõ eſt hö: toeſt ſum: cit? Erg u: aliud ge⸗
Rtuncgef monſtrü g arit qð nõ el ceſt qͥ na natus! aüut qᷣd di liud ſũ: aliud ge⸗
iennt, id eſt muli 5 monſir p or po:equus tur. Ir⸗ raui? E . Quid ẽ qꝛ cũ vi
r. cit᷑. Vt aũt n it: id eſt hom aſſer. ere generaui neraui. be facis
höckirziele 45 r q genuit:id eſt a: paſſer ⁊ p tali generẽ onſtrũ generau iã: ambob f⸗ ,
. eqᷣg olũba: p . oꝛtali / aui: mon ius iniur 5 KS Pitia
itilelenng, qð eſti lumba ⁊ 9: creaturis m t ner eꝑ alterius ſed patrẽ nõ ꝓ S: et
õ equus: colu dit de cr. c qð ſunt ni deferre i offendis: ſe as patrẽ: e
ſlenteti⸗ cquus: ſuis de auit vt ho it ipſe vni iã? Filiũ offe ia honoꝛa ez
turis it: donauit vt! otuit ipſe iniuria? Filiũ e õtumelia is: ad que⸗
* terren ꝛhoc ſibin bet init bis. Cu det atrẽ. A quo fun atre: fugis
dirid. Qutzne bas Et: et putas q qui nõ ha pſe liũ offendis ⁊ p. . nte tibi p is: quẽ
Gn generẽt: ſecula:qui 5 hoc qð ip filiũ offendis id iraſce E fugis: qi
rinsckiin. gen eſt ante ſe filiũ nõ h nta fil is: Huquid iral it: Ad quẽ fugie cur⸗
eih uare qᷣ neraret di et qua cöfugis: d tibi dicit⸗ ffenſo nilio cur⸗
önupt ſe is: vt qᷣ gen em? Audiet eſſe flliũ?: Quidt Huquid offenſo ſi quez
Llaigls tepoꝛis: x. t degener cũ dei filium: ad rẽ feciſti: Huc d quẽ fugis: queʒ
esdiatinn hemia ſit ꝛſus ſi i :quata * d ad patrẽ: iſſe dixiſti? ate: hoc in
ſ blaſp itię. Pꝛoꝛſus! degener: q ris ad pal enuiſſe dixt oõͤmendate: hoc .
muckflizi lteriꝰ ſubſtatie. lio hois is dege⸗/ erẽ ge vocaat vrmneilz giier
en alteri? ſu licui filio hoĩs homis dege degen hoc memoꝛię ut vt intelligal
wenans: der 9 Si dicaſ alicui icit᷑ filius :ille timi/ tenete:hocn Hoc aũt v i ſunt: pces
Nurnen eſt. S Et quõ dic foꝛtis eſt:i lt hecte oſcribite. Hoc ui vnũ ſunt: pc⸗
Nnsele „ iuria eſt: ipius foꝛtis it: 2 vu fa fide cõſcrib filium: q
ene iniu pater ißi llu viderit: i vra ſi atrẽ ⁊ filium
cukeaane⸗ 2 Utputa ũq; illũ . E:qͥd e eum p
lkanß ner: V MQuicũq ill foꝛtẽ add .
— e inauus e. QAuiſweſ adec eiſamalke⸗ tise lazari quatridu⸗
bemſnen. coꝛripere: de degener. ret tu timoꝛẽ — itatiõe la Johannem:
dicit: Poꝛro va . r tuus: et ener reſuſcita io ſim Joh⸗
mordbini ni dicit: Poꝛro v fuit pater : vitio deg fe elio .
n Qicl 1s vir fuit dicit: v eſt⸗ : In euang LAI
tomindn ner: Foꝛt Ille cui hoc ſt natura par el ani: In euang 1A
wlesſun emiſcis. 5 AQuic eſ ☛; le foꝛtis: rmo M rris dei
lunun Ainanunareh, Q int. B5 G. S: tamẽæ Be 3 tomnes iutes do inte imple⸗
nonc omo eſt: qð dax: i :nõ natura. ce tẽ ſuã ꝓdi⸗ valeant v
roeinancn momo 8: ule auda er eſt: nõ natu lo maieſtatẽ ſu mies vale
noſe aetr ille ignauus: ule §ͤ degen tris filium filiꝰ m⸗ tantũ ho edit tamen .
Enoſeruin ille hõ. Vitio ſ: vnũ patris fil hoc it: mirari int: exce u JZob.
Erpeczodt homo ⁊ h . icũ ſiliũ: v⸗ niſi qꝛ nõ hoc uit: m. non poſſint irca lazar
veb ſñi dicis vn ud dicis: nii eſ is definire iſtus c E: nec de,
u qn dieis vnie liud d er fact? e bis ſi quod chꝛ itatẽ: nec d
genn nen Tuq Eeſſe: nõ al tus degener fa fe verbis iraculũ qu idit ſanitatẽ: oti /
ninnifn deeeraclc:Iltud blaſphemiã as fe⸗ mne non eara ogal, delam pꝛoti/
ngimncni,n 1 ter: 2 ſtã blaſp ia om i non eg ribus medelam ias
RKZZZ ſt qð pa eſt. Iſtã ble blaſphem cit:cu ꝛe viri iq; reliqu
noridain „„ enerat lis:ſi iſtã v. Et. fe . 4 languo . n denich , t: ſed
amrnenudid dicis: ̊ gen ſcũq; ocli tholici ſier bilitatis ſtituit. No reddidit: ſed DRD
— rat:? Qualibu erẽt eã: ⁊ ca nur: ſed erbo reſtitui⸗ itã rurſus õdito:iam Feten
ehne rat⸗ ſtint: fugerẽt eã: iraſcamur: nus ve ſſidẽtiv tis recõdito: ia m 9et
reödnee videre icã fratres? y0ο tellectũ:qꝛ aiea iam mon ſpacijs a HM le nkoen
d Sed qᷣd dicã dñs eis in ſüt⸗hoc « ſepulto: iam m age ilente: de⸗ re⁵
acodde 9 Det 00nati * lam itimis te ſ. de al E . „ *
mn — is oꝛemꝰ v LQuid eſt h n Pꝛepo⸗/ ibus legit no: ab i la ſe . oꝛtis re/
nigs Pei ſunt. Q—K is qð tenẽt. poſ/ legi 7 ilino: ab cipium me a ſt i⸗
ag n e hoc nati Etib' ſuis qð te nt: vt po iferis inquil ra: man oncilia ſtri⸗
ngtnnn . ceperut a paſt i: ſant qð nõ ſu tholici vt in cta eſſe tarta os: et poſt c octis eter/ —
inisoln Int ſeruare qb ſunt: les ſũt: vt nõ in tat ire iu poleteitn oo gi erez gau⸗
ſint ſeruare q 5 homies gra. Putat dentiũ vm itã ducere: in ꝛpꝛãdere ⁊ g .
Ns. ſſint ſeruare 4 edit dei iã fil ij. Qñ igines vi iũ colloquio:p ing virtutis
gtarde ſun: poſſint creatura: acc eliã filij. calig iſcũbẽtiũ co u diuine virtutis
oetnn dei creatun cõtume uare ꝛfrui diſcũ iraculũ diui triſtia lo⸗
D dixeris: bla la dicis filiũ nõ hoc en du teſemx oꝛdinẽ
idin, lli dixeris: blaſph icis filiũn ſphemas ſcaer ol onte noc poꝛdinẽ
en “M illi d o? Quia dicis tu blaſp a⸗ accre ꝛſedeſq; ali Eti narratiõe .
rckſotine⸗ laſphemo? α i. Immo ifiliũ. Equa avend maicat ollige
haecſen Auare: tri filiũ: nũ qui
i el e volo pa
SS
imſ,

guleian

LII
Johanné Sermo
J euãgelio ſcðõᷣm Johannẽé
n

GSancti Auguſtini de verbis dñi

diu quęſiti longiſq; tempoꝛibꝰ ignoꝛati:in/⸗
uenerũt tandẽ inferi ꝓditoꝛẽ. Hec leues iaʒ
p̃ceſſerant in multis curatiõibꝰ diuerſę vir/
tutes. Heq; em̃ leuia ſunt vel ludicra pꝛęter

Matth.iI. lazarum quę chꝛiſtus impleuit: ꝙ claudi re

deuntes gratis greſſibus cucurrerũt:⁊ acce/

pto beneficio ſanitatis dño gr̃as retulerũt:

u manci vtraſq; manus ad cęlũ cum laudi/

Matthᷣ.ia. bus leuauerũt: ꝙ reſoluta ſunt mutis clau/

ſtra linguaꝝ ⁊ poſt hoꝛrificũ vocis inarticu/
larę mugitũ: vinclło nodatę linguę dirupto

ex oꝛe diuiduo ſenſibilia verba ꝓceſſerunt:
LZud.iS. ꝙ cęcus recepit lucem:quã violentus doloꝛ

nube craſſi humoꝛis obſcurans ab oꝛbiũ ſe/
de rapuerat:⁊ noctẽ funeratę frontis excuti
ens dũ totũ recipit viſum: reſurrectionẽ cę/
cus meruit oculoꝝ. Recepit hic quidẽ ocu/

Job. 9. los:aliter accepit:et qð natura nõ dederat:

manus chꝛiſti foꝛmauit. Impoſuit enĩ fron

ti puluerem ſputo cõſperſum: ⁊ ad tactumꝰ

ſacrę manus operis diſciplina feſtinans lu-
ciferas gemmas oꝛbibuſ pꝛęparatis infixit:
⁊ quod natura non dederat:chꝛiſtus artifex
integrauit. hęc omnia cunctis fuere mira-
ulo dum fiebant. Quis em̃ ꝓtinus ſaxeus

OWmirari non cogat᷑:cuʒ oiĩia damna membꝛo⸗/

rũ non medicinę pigmẽtis:nec arte aliqua:
nec remedijs:ſed ſolo tantũmõ videret ſer/⸗
monis imperio reſtituta? Parua hęc tñ ad

Job.1. chꝛiſti potentiã videbant᷑: niſi amicꝰ chꝛiſti
zarus moꝛeret᷑. Quẽ ideo chꝛiſtusvitę na

turg reſtituit: vt mutaret naturã:⁊ vitę oꝛdi
nem verteret:vt vnus homo ſemel naſci et
bis moꝛi diſceret:vt cõditionẽ moꝛtis noua
reſurrectiõis lege turbaret. Inuadit igit᷑ la/
zarum ꝑnicies inimica languoꝛis:et foꝛnaci
febꝛis anhelo coꝛpus exurens:miſerãdi ho/
minis robur quotidie edax incendium aſſu-
mebat. Jacebat viſceribus anhelis exeſtu/
ans:crebꝛiſq; ſingultibꝰ coꝛpPꝰexcuſſum:mi/
graturã de domo coꝛpoꝛis animã pꝛomitte/
bat. Mõ amici:non cõſilia:non fomẽta:non
artis magiſterio remedia ꝓuiſa ſuccurrunt.
Omnia em̃ quę ꝓ ſalute data fuerãt: in con
trariũ vᷣtebant᷑. Languoꝛ em̃ iſte nõ aliquo
remedio ſed ſola moꝛte fuerat finiendus: et
moꝛs ipſa ꝑ reſuſcitationẽ chꝛiſti vincenda.
Aderant em̃ duę ſoꝛoꝛes languẽti:et caſum

dolẽtes iuuenis ęgrotãtis lectulo iugit᷑ in/

herebant. Fouebant vo iacentẽ talibus fre
quẽter alloquijs. Patiẽter inquiũt ſuſtine:
foꝛtiter dura:noli deſperatiõe coꝛruere. Dũ

em̃ languoꝛẽ iſtum foꝛtitudine toleras:cum
ſuſtines:cũ foueris:venit inter hec chꝛiſtus
vt credimꝰ:foꝛſitan ⁊ ſanaberis.Sʒ qͥdvos
o maria ⁊ martha ꝓ germano tantus doloꝛ
exurit?: Quid iugibꝰ ſuſpirijs optatis moꝛi
cũ fratre? In cõtrariũ potius vota pectoꝛis
imutate:pᷣcamini cremẽta lãguoꝛis:augmẽ
ta febꝛiũ quęrite:⁊ vt in extrema vitę lumia
tempeſtas moꝛbi ſęuiẽtis citius impingat
optate. Frater em̃ veſter laʒarus cuiꝰ inge/
miſcitis tanto affectu languoꝛem:niſi moꝛ/
tuꝰ fuerit nõ recipiet ſanitatẽ. Vrebat igit—᷑
ęgrotum febꝛis aſſidua:edax flamma pene⸗

trali vapoꝛe ſiccabat. Incũbit ꝗſtionarius

coꝛꝑis doloꝛ:totus homo ſeuientiũ moꝛbo/
rũ oneribꝰ pᷣmit᷑: vt coꝛꝑis vinculis anima
reſoluat᷑. Vicit tandẽ ſuccũ coꝛpoꝛis ęgritu
do:⁊ caminꝰ febꝛiũ extremo diuoꝛtio de ſe/
de coꝛpoꝛis animã cõpulit emigrare. Scin/

debant maria ⁊ martha germanę veſtes:la
niabant iratis vnguibꝰ genas:ſpargebant

euulſos crines:vlulatibꝰ aſtra pulſabant:⁊
tamẽ incũbentes funeri amplexęq; coꝛpus
exanime:inania figẽtes oſcula:ſępius h̊ di/
cebãt. Poteras miſer nec ęggrotari nec mo/
ri:ſi nulla ratio feciſſet chꝛiſtũ abſentẽ. Int
omnes em̃ quibus ſermone medico deſide-
rata cõceſſit:ſi te quoq; languentẽ cõtinge/

ret autvideret:nõ te frigidi coꝛpoꝛis ſopoꝛe

oppᷣſſum: non ſpoliatũ lumine videremus:
Immo illo pſſente nõ tibi febꝛis accederet:

nõ inuaderet doloꝛ:non ęgritudo vaſtaret.

Tanta eſt em̃ illius omnipotentia: vt etiaʒ

iam moꝛtuus reſurgeres ſi veniret. Pꝛoce/C

dit interea funꝰ: longoq; oꝛdine triſtibꝰ ob/

ſequijs decoꝛatũ:infert᷑ ſepulcris. Abſcõdik

cauato ſaxo:luctuoſiſq; vocibus cõclamat᷑.

Venit igit᷑ ad bethaniã xpᷣs: clauſtra moꝛt
diuĩa potẽtia deſtructurꝰ. Occurrũt lachꝛy-
moſe ſoꝛoꝛes:funꝰ hoĩs ↄteſtãtes: dei auxi⸗

liũ reqᷣrebant. Erat em̃ inſutꝰ amoꝛi lazari:
erat ſoꝛoꝛũ eiꝰꝗdã delectatio apud dñũm:de
ſeruitijs amoꝛis ſui pignus intrinſecꝰ depo
nẽtes: in viſceribꝰ hr̃e dñũm videbant᷑.Sed

interrogat de lachꝛymis deꝰ: ⁊ licʒ ſciret qᷣd

ↄtigerit: tñ ex illaꝝ voce optat audire.Laʒa
rꝰ iquiũt quẽ diligebas moꝛtuꝰẽ.O iuidia:

o ĩſideł ↄuẽtio.Te adhuc poſito ĩ ſeclo:laʒa-⸗
rus amicꝰtuꝰmoꝛit᷑. Si amicꝰ moꝛit᷑:inimicꝰ

quid patiat᷑: Parũ ẽ ſi tibi nõ ſoli ſuperi ſer
uiũt:ecce tuũ dilectũ iferi rapuerũt.Laʒarꝰ

inquiũt quẽ diligebas moꝛit᷑. Excluſit hũa⸗

1
itatisci
an Imias
itur. Die
msnulen
orichfet
gilpulsl
Neiun
boiept i⸗
tenin e
Cais tbib
fantoculiin
ficusorsd
cataatel⸗
ineatten
nreſcenb'
ſootes azon
galenoꝛuoe
ſelctaripen
Dhatuscttde
ſunoͤctait
tus ſion
luneſocuſep
lelſcezpli⸗
chuſtus aam
mieharadöt
mnizvinü
co gtinuse⸗
fong R⸗
gerent core.
bmntſeinfen
nuerede

ss

Whpetebr
cyltcetero⸗

ſoylaenn
Maoaninern

Tnolttiln
Echilki ri

dnene
imgeti
nmnotunn
Nrnsontn
Nusenn
nlianen
ermenunuin⸗

1

—
— —
—

=
==

—
—

scsnn
rlumngait,

ngmnin,
nii Nrg

alſunnn

Ncibriſtonn
Noſwieniündn
Pömmalsnn
inigpasen
odioet
Menigae d
uhen

wüͤnpalchrt

mn mgargae
ncſaln ſgiub)
na cgon un
chaſti ni
one nenintit
lengnenicin
gtirui
ilumneſiien

wiſcns nn

n Gin⸗ n
nnpotenn. nich

lwi

gguuni /9

nwihui.

Autnwt

kelg,
imni,
tir un

—
E
—
—
E
-——
—

⏑
— ☛ –— S=
☛ — —

=1

tus animę: nõ impediũt vincula ſepulturę.

ce chꝛiſti citius egredit᷑. Surgit: ambulat:

dit in eũ qui me miſit Sermo IIii

Zob. 12.

net: quoniam chꝛiſtũ ipſe pdicat chꝛiſtus:

——
—

ALctf. 9,

In enãgelio ſcõm Johannẽ Germo LIII

nitatis cõſuetudinẽ:et vox illa moꝛtalis di / nus ſic expᷣſſit:⁊ hic ſe eſſe in nobis. Sic to⸗

cit:Amicus dei plus debuit viuere: ſed mo tus creſcit: qꝛ quẽadmoduʒ ille in nobis eſt

ritur. Dñs noſter chꝛiſtꝰ intẽdens in lachꝛy / hic:ſic ⁊ nos ibi in illo ſumꝰ. Hoc facit cõpa⸗
mas mulierũ: quę iugibꝰ ſuſpirijs optabät go charitatis. Ipſe qͥ caput nr̃jm: ſaluatoꝛ ẽ

moꝛi cũ fratre: ad mauſ. oleũ laʒari vna cum coꝛꝑis ſi ui. Pꝛedicat Schꝛiſtꝰ chꝛiſtũ: pᷣdicat
diſcipulis ſuis vel ꝓlixis turbis accelerat. coꝛpus caput ſuũ: ⁊ tuet᷑ caput coꝛpus ſuũ:

☛

Jaʒ em̃ intra cauatũ ſaxum quattuoꝛ dies ⁊ ideo nos mũdus odit:ſicut ab ipſo domi / Jobᷣ.ꝛi5.

habuit vt iacebat: iaʒ flueſcentiũ mẽbꝛoꝛũ no audiuimꝰ.Nõ em̃ aplis hoc dicebat pau
teterrimꝰ fetoꝛ ꝓhibebat acceſſum:iã in cõ/ cis:ꝙ odiſſet eos mundus: et quia gaudere
cauis oꝛbibꝰtabido ſitu marceſcẽtes reſele deberent cũ eis detraherent homies ⁊ dice/
rant oculi:iã deficiebat nariũ mollitudo: iã
rictus oꝛis dentibꝰ nudatis hoꝛrebat:iã nu/ merces eoꝛũ maioꝛ eſſet ĩ celis. Mõ eis ſolis
data cute:laxa timpoꝛibcerebꝛi ſedes tegi / dirxit dñs cũ heęc dixit:ſed dixit vniuerſo coꝛ
mine attenuato palleſcẽs:capillis ſubinde poꝛi ſuo:dixit omnibꝰ mẽbꝛis ſuis.Quicũ/
rareſcẽtibꝰ apparebat: iam maria et martha ☛8 in coꝛpoꝛe eius ⁊ mẽbꝛoꝝ eius eſſe volue
ſoꝛoꝛes laʒari quę chꝛiſtũ frequenter reſuſci/ rit:nõ miret᷑:qꝛ odit eum mũdus.Coꝛpoꝛis
taſſe moꝛtuos viderant: fratreʒ ſuum poſſe
reſuſcitari penitꝰ nõ credebãt. Ibi vere xps os qui accipiũt ſacramentũ: habituri ſunt
ꝓbatus eſt deus: vbi tantũ fecit quãtũ au / apud eũ etiã locũ ꝓmiſſum membꝛis eius.
ſa nõ eſt etiã ipſa ſides optare. Et coõmo⸗ Pene quidẽ ſacramẽtũ oẽs coꝛpus eius di/
tus ſpũ dixit:Ubi poſuiſtis eũ: Hõ
tamẽ locũ ſepulti ignoꝛare credi debuerat: ſed venturus eſt qͥ diuidat ⁊ alios ponat ad
ſed fideʒ ppli apꝛobare volebat. Venit igik dexterã:alios ad ſiniſtraʒ:⁊ vtraq; pars di/

chꝛiſtus ad monumentũ in quo laʒarꝰ doꝛ/ ctura eſt: Dñe dñe:quãdo te vidimꝰ ⁊ mini/Matthᷣ.25.

miebat:⁊ nõ tanqᷓ; moꝛtuũ: ſed tanqᷓ; ſanũ: ſtrauimꝰ tibi? Pars vtraq; dictura eſt: vni
tanqᷓ; viuũ: tanqᷓ; audire paratũ: de ſepul · tamẽ dico: Venite benedicti patris mei ꝑci
cro ꝓtinus euocauit. Laʒare inqᷣt pꝛodi pite regnũ. Alteri: Ite i ignẽ ęternũ:qui pᷣ/
foꝛas. Ideo dicit nomẽ: ne oẽs moꝛtui co paratus ẽ diabolo ⁊ angelis eius. Nõ &ſo/
gerent᷑ exire. Clamat tñ ad monumẽtũ:tur los inimicos nr̃os deputare debemus cha⸗
bant ſe inferi:expectant audientiã oẽs moꝛ/
tui:querebãt᷑ ſua noĩa vocitari: Ne inquiuũt mus:nõ ſolos eos inimicos nr̃os putare de
⁊ nos dñs ſuſcitabit? Vbicũq; chꝛiſtꝰ ſtete · bemꝰ:qͥ aꝑte foꝛis ſũt.Multo em̃ peioꝛes ſt
rat:patebant inferi. Subito vna vox inter /· q intꝰ vident᷑:⁊ foꝛis ſunt. Amãt em̃ mũdũ:
cepit cęteros: Laʒare veni foꝛas. Hon dila / ⁊ ideo mali ſũt.Et quidẽ de nobᷣ ea ſentiũt:
tio vlla retinet reſurgentẽ: nõ tardant redi- ꝗ ipi diligũt:⁊ in huiꝰ mundi q̃ſi ꝓſpitatibꝰ
qbꝰ ingemiſcimꝰ inuidẽt nobᷣ. Ibi nos fgli/
Inuolutlinteis nodiſq; lineis irretitꝰ:vo/ ces putãt:vbi nos ꝑiclitamur. Fglicitatẽvo
nr̃aʒ iternã nec nouerũt: qꝛ nõ guſtauerũt:
quia vᷣo quicqͥd nobis tꝑaliter mund“ arri⸗
det:mag ẽ ꝑiculũ qᷓ; oꝛnamẽtũ nr̃m neſciũt

currit.Et ne quid quiſq; deeſſe diceret reſur
genti:pᷣſentibus cũctis agit gr̃as redẽptoꝛi

¶Heeo a ſcrix tũ eſt in euangelio hoꝛtamur charitatẽ vr̃aʒ maxie qꝛvos vide
ſm Johanẽ: Qui credit in me cre- mus frequẽti cõueniſſe: dq ꝓpoſitũ altiꝰ ha
betl:id ẽ in ipᷣo coꝛꝑe chꝛiſti ex ei munere nõ

Oc admonuit dñs cũ euãgeliũ lege n 0
ret᷑:qm̃ qui credit in eũ: credit tes ↄſciaʒ ꝗ a deo donata ẽ.Hã ⁊ ipa malis
in illũ qui miſit eũ. Miſſuʒ eſſe et inuidis nr̃is in ſuſpitionẽ venit: Ad hͥ tñ
luatoꝛè mundi fides veriſſima te / moꝛdet᷑:vt ꝓbet᷑.Si em̃ in ipᷣiꝰoſcię ꝓfeſſio/
nem laudes quęrimus hominũ: deſicimus
hoc eſt coꝛpus chꝛiſti toto oꝛbe diffuſuʒ. In rephenſionibus hominuʒ. Cum ſis caſtus
cęlis em̃ ille erat: ⁊ ſeuienti in terra ꝑſecuto/ ſeruꝰ dei: ecce mũdus ſuſpicat᷑ foꝛſitan im/
ni dicebat: Quid me ꝑſequeris: Abi domi/ pudicum ⁊ moꝛdet et rephendit: ⁊ libẽter in

—☛☚

ad no

aũt eius ſacramẽtũ multi accipiũt: ſed non

cunt:qꝛ oẽs in paſcuis eius ſimul paſcunt:

riſſimi:quicũq; bona ↄſcia chꝛiſti mẽbꝛa ſu/

meritis vris excellentioꝛẽ locũ tenetl: habẽè/

rent oia mala aduerſum eos: qͥa ꝓpter hęc Mattb. 5.

qꝛ iſta diſtinguere gaudia nõ nouerũt. Vñ B

2. Corl. 1.

Matth. 5.

Sancti Auguſtini de verbis dui

tuis detractiõibus imoꝛat. Maliuolę qpe
aminę quaſi dulciter ſapit:qð peſſime ſuſpi
catur. Lu aũt ſi ꝓpter laudes hũanas cõti⸗
nentiã ſuſcipere voluiſti:rephenſionibꝰ hu/
manis defeciſti:⁊ totũ qð tibi ꝓpoſueras ꝑ
didiſti. Poꝛro aũt ſi noſti dicẽ cũ apło: Glo
ria nr̃a hęc eſt:teſtimoniũ cõſciẽtię nr̃e:non
ſolũ tibi rephenſionibꝰmercedẽ nõ minuit:
ſed ⁊ facit amplioꝛẽ:Tu tamẽ ꝓ illo oꝛa:ne
tua mercede moꝛiat᷑. NMã ⁊ hinc ꝓbamꝰ cha
riſſimi: qꝛ ſi nõ haberemꝰ inimicos:nõ eſſet
ꝓ quibꝰ oꝛaremꝰ ex ſᷣcepto dñi nr̃i dicẽtis:

Diligite inimicos vr̃os:⁊ oꝛate pꝛo his qui

vos oderũt. Vnde ꝓbamus: vnde coꝛ no/
ſtrũ interrogamꝰ: vtrũ hoc facere valeamꝰ:
fi nullũ inimicũ:nullũ repᷣhenſoꝛẽ:nullũ de/
tractoꝛẽ: nullũ maledicũ exꝑiremur? Vide-
tis &: quia ⁊ mali neceſſarij ſunt bonis. In
foꝛnace quodãmõ auriſicis ſumꝰ: hoc eſt in
hoc mũdo.Si aurũ es:ſimul ardes.Si au/⸗
rũ es:palea tua ẽ malꝰ. Si ⁊ tu palea es: ſi/
mul eritis fumꝰ. Verũtñũ pᷣmũ vt noueritis
chariſſimi: in coꝛpoꝛe chꝛiſti excellẽtioꝛa mẽ⸗

pꝛa eſſe:nõ ſola eſt em̃ cõiugalis vita lauda

1. Corj. 12.

bilis:⁊ habet in coꝛpoꝛe chꝛiſti locũ ſuuzʒ:ſi/
cut ⁊ in noſtro coꝛpoꝛe non ea ſola habẽt lo/⸗
cũ ꝗᷓ excellẽtius locata ſunt:ſiẽ ſenſus in fa-
cie ſuperioꝛẽ coꝛpoꝛis partẽ occupauerũt: v
niſi pedes poꝛtarẽt: quicqͥd ſublime eſt ĩ ter
ra iaceret. VUñ aplus dicit: Et ꝗᷓ inhoneſta

ſunt nr̃a:magiſ neceſſaria ſunt.Deus tẽpe/

rauit coꝛpꝰ vt nõ eẽnt ſciſſurę in coꝛꝑe. HNo⸗

uimus autẽ mẽbꝛa chꝛiſti ꝗ̊ᷣ cõiugalẽ agunt
vitã:ſi mẽbꝛa chꝛiſti ſũt: id eſt ſi fideles ſũt:
ſi futurũ ſeculũ ſperãt:ſi quare ſignũ chꝛiſti
poꝛtẽt:ſiẽ nouimꝰ ꝙ honoꝛẽ deferãt vobis:
nouimꝰ ꝙ melioꝛes eſſe vos iudicãt: qᷓ; ipſi
ſint: Sʒ quãtũ vos illi honoꝛãt:tantũ ⁊vos
mutuã honoꝛificentiã eis pꝛeſtare debetis.
Si em̃ eſt in vobis ſanctitas:timete ne per/

datis eã. Vnde: Per ſuꝑbiã. Alit᷑ perit ſan/

ctitas caſti ſi adulter fuerit:aliter perit ſi ſu/
perbus ſiat. Et audeo dicere cõiugalẽ agen⸗

tes vitã:ſi tenẽt hũilitatẽ:ſuꝑbis caſtis me/

Clioꝛes ſunt.Cõſideret em̃ charitas vr̃a qð di

co:Hiabolũ attendite. Nuũquid em̃ in iudi/
ciũ dei erit adulteriuʒ aut foꝛnicatio: MNihil
hoꝝ facit:qui nõ habet carnẽ.Sola em̃ ſup/⸗
bia ⁊ inuidia mittit in ignẽ ęternũ.Seruo g̊
dei cui ſurrepſerit ſuꝑbia:continuo ibi eſt et
inuidia. Mõ poteſt ſuꝑbus eſſe nõ inuidus.
Inuidia filia ẽ ſuꝑbię: ſed iſta mater neſcit

eſſe ſterilis: vbi fuerit ↄtinuo parit. At aũt
nõ ſit in vobis:hoc cogitate:ꝑſecutiõis tẽ/
poꝛe:nõ ſolã agnen fuiſſe oꝛnatã virginẽ: vᷣ
⁊ criſpinã mulierẽ:⁊ foꝛte qð nõ dubitat᷑:ali
qui tũc de cõtinẽtibꝰ defecerũt: et multę de
cõiugatis pugnauerũt atq; vicerũt. Vnde

nõ fruſtra dic aplus oibꝰ mẽbꝛis chꝛiſti: Alt Pbll..
alterũ exiſtimãtes ſuꝑioꝛẽ ſibi:⁊ honoꝛe mu Ro.ia

tuo hueniẽtes.hec eteni ſi cogitetis nõ eri⸗
tis apud vos magni. Magis em̃ cogitare

debetis quid vobis deſit:qᷓ; qð vobis aſſit.

Qð habes caue ne ꝑdas:qð nõdum habes
ſuplica vt habeaſ. In quãtis ſis minoꝛ tibi
cogitãdũ ẽ:nõ ĩ quãtis ſis maioꝛ.Si em̃ co/
gitas quãtum pceſſiſti:alterũ time tumoꝛẽ.
Si vo cogitas quãtũ tibi deeſt adhuc:inge
miſcis:⁊ cũ ingemiſcis curaris:hũilis eris:
tutioꝛ ambulabis:nõ pᷣcipitaris:nõ inflabe
ris. Et vtinã poſſint om̃s de vna charitate
cogitare. Sola eſt em̃ ꝗ̊ ⁊ vincit oĩa:⁊ ſine qᷓ
nihil valent oĩa:⁊ quę vbicũq; fuerit trahit

ad ſe oĩa. Ipſa eſt quę non ęmulat᷑.Quęris i.Corſ.ij.

cauſam:attẽde qð ſequit᷑. Hõ inflat᷑. Pꝛioꝛ
eſt in vits ſuꝑbia vt dicere cęperã: deinde
inuidia. Hõ em̃ inuidia peperit ſuꝑbiã: ſed
ſuꝑbia peperit inuidiã. Nõ em̃ inuidet:niſi
amoꝛ excellẽtię. Amoꝛ excellẽtię: ſuꝑbia vo
cat᷑. Cum & in oꝛdine poꝛ ſit ſuꝑ bia: ſequat᷑
aũt iuidia:aplus ĩ laudibꝰcharitatis noluit
dicere pᷣus: Mõ ĩflat᷑:⁊ poſtea: nõ ęmulat᷑:ſK
pᷣus dixit: Hõ ęmulat᷑:⁊ pꝰea:ñ inflat᷑.Qua

re B Quia cũ dixiſſet: Hõ emulat᷑:q̃ſi ꝗſitu

rꝰ eras cãm.Quare nõ ęmulat᷑: Subdidit:

Nõ inflat᷑.Ergo ſi ideo nõ ęmulat᷑: quia nõ

inflatur: ſi inflaret᷑ emularet᷑. hoc in vobis D
creſcat:et anima ſolidat᷑:qꝛ non inflat᷑.Sci/ i.Corl.s.

entia: ait apłus:inflat.Quid ergo: Sciẽtiã
fugere debetis:⁊ electuri eſtis nihil ſcire po⸗
tius qᷓ; inflari? Vt quid vobis loquimur: ſi
melioꝛ eſt ignoꝛantia qᷓ; ſcientia? Vt qͥd vo/
bis diſputamus: vt quid iſta diſtinguimꝰ:
vt quid quod noſtis admonemuſ:quod nõ
noſtis inferimꝰ? Scientia cauenda eſt ne in/

flet. Ergo amate ſcientiã:ſᷣ anteponite cha/

ritatẽ.Sciẽtia ſi ſola ſit ĩſlat. Quia vᷣo cha/
ritas ędificat ⁊ non ꝑmittit ſcientiã inflari:
Ibi & inflat ſciẽtia: vbi charitas ñ eędiſicat:
vbi aũt ędiſicat ſolidata ẽ.Nõ ẽ ibi inflatio
vbi petra fundamẽtũ.Qñ autẽ temptat in/
flatio:hoc eſt elatio:vt ꝓpter hoc vitiũ etiã

tãtꝰ ille apłs appoſitũ ſibi eẽ diceret ſtimulũ⸗

carniſ agelü ſathanę:a qͥ colaphiʒaret:q co/

Corſ. 12.

4

bphizuim
ſaamens.
chinmagt
crtolantt
fiͤrerüenit
ltioonüne
uocrmen
e. Popten
Ganendi
gäriwint
6 aͤſalute
ot auſe
ſinn. Ad
diatt. Hoto
peniſkie Gan
Zenuciurd
utsdſani
nadeozdro
ſetsmagn
gloſſerund
ctzuciat.
tad volüt
Urdt aavrlltate.
Aciciſanter

.6bn Pnicktunt.

cewared
duenockn
enn Cöfuſus 2
ſuntecha
queconſee
beread vol
intns data
ets Cüy
llvede
Uetiisſecun
tocfonbb⸗
Gecdonkeila
ni Qia
leciumorn
Nrſlckobe
Mmectcn
nilzſt
Wlregni
nis a
ullſtis
eainn
luntgto
deicerd⸗
ntes hoi⸗
tunib'fn

ſopgfitg

e nnie
nnngi⸗
adnüditi
Cenitamn
uc ii

ſbethnung,

iſicoginzzie
ags iihe
trigwbsit.
glond
änsſenunh
isnuig. St
Arünnennt⸗
detachi
mns dilec
chinnsnöt
isdemuchna
ienmitlei
aigianacht

n nii Aub

ni Krin bn
denreri t
aantiii

Keöortadd

Ctläieien
zaitigtuſ
Cwiornr
er ſͤi
haiitil
foöcmnitiiſt
mnui 5uid
Ntommusun
Cirt kubtis

nn gfi

ntin
i⸗ uun
iaui /

rm

eediun
tpnßen

In enãgelio ſcm Johannẽ Sermo LIII

laphiʒat᷑:tundit᷑ caput eiꝰne erigat᷑:⁊ ibi de
ſcia metus erat inflatiõis:̊ eſt elatiõis. Vt
em̃ in magnitudine reuelationum meaꝝ ne
extollar: ibi metuẽda erat elatio: vbi mag/
rũ rerũ erat reuelatio:in magnitudine reue/
lationũ meaꝝ ne extollar:datꝰ ẽ mihi ſtimu
lus carnis meg angelꝰſathanę qͥ me colaphi
ʒet. Pꝛopter qð ter dñm rogaui vt auferret
eũ a me:⁊ dixit mihi:Sufficit tibi gr̃a mea.
Nã virt in infirmitate ꝑfici᷑. Petit ęger vt
qð ad ſalutem aponit medicꝰ: cuʒ voluerit
ęgrotꝰ auferat᷑. Medicꝰ dicit:Mõ moꝛdet ſᷣ
ſanat. Tu dicis: Tolle qꝛ moꝛdet. Medicꝰ
dicit: Mõ tollo qꝛ ſanat. Tu ad medicũ q̃re
veniſti? Sanare:an moleſtiã nõ pati? Non
Sexaudiuit dñs paulũ ad volũtatẽ:qꝛ exau
diuit ad ſanitatẽ. MNã nõ eſt magnũ exaudi/
ri a deo advolũtatẽ:nõ eſt magnũ.Mec pu/
tetis magnũ eſſe hoc: qñ quiſq; oꝛat ꝓ ma/
gno:ſi exaudit᷑. Quere qͥd oꝛat: quęre iĩ quo
cxaudiat᷑. Hã nõ habeatis ꝓ magno exau/
Aiiri ad volũtatẽ:habete ꝓ magno exaudiri
MNatth.S. ad vtilitatẽ. Ad volũtatẽ etiã demones ex/
auditi ſunt:⁊ ad poꝛcos quos petiuerãt: ire
JZob.i. Pmiſſi ſunt. Ad volũtatẽ etiã pꝛinceps eoꝝ
exauditꝰ ẽ diabolꝰ:a quo petitus iob tẽptã⸗/
dus nõ eſt negatꝰ: vt eſſet ille ꝓbatus: iſte
Ps. 77. cõfuſus. Ad volũtatẽ etiã iſraelitę exauditi
fſflſunt: ⁊ cũ adhuc cibus eẽt in oꝛe ipſoꝝ noſtł
quę conſecuta ſunt. Holite ̊ ꝓ magno ha/
bere ad volũtatẽ exaudiri. Aliquãdo deus
iratus dat qð petis:⁊ deꝰ ꝓpitius negat qð
petis.Cũ vo deꝰ ea quę laudat:ꝗ̃̊ deus pᷣci/
pit: quę deꝰ in futuro ſęculo ꝓmittit ab illo
petitis:ſecuri petite:⁊ incũbite quãtũ pote/
ſtis ofonibꝰ vt ſumatl. Illa em̃ ꝓpitio deo
cõcedunt᷑:illa eius nõ ira ᷣ miſericoꝛdia lar/
giunt᷑.Qnñ aũt petitis tẽpoꝛalia:cũ mõ peti
te:cũ timoꝛe petite: illi cõmittite vt ſi ꝓſint
det:ſi ſcit obeſſe nõ det.Quid aũt obſit:qͥd
Epꝓſit:medicꝰ nouit nõ ęgrotꝰ. Sũt & cõtinẽ/
tes hũiles:ſunt ſuꝑbi.HNõ ſibi ꝓmittant ſu/
perbi regnũ dei. Excellẽtioꝛ locus eſt:qͥ du/
Lud.ia. cit ↄtinẽtia:Sed qui ſe exaltat humiliabit᷑.
Quid qꝗris celſioꝛẽ locum:apetitu celſitudi
nis:quẽ potes appᷣhendere retentiõe humi
litatis? Si extollis te:deus deijcit te. Si tu
deijcis te:de eleuat te.Sentẽtia dñi eſt:nec
addi aliqͥd: nec detrahi põt. VUſq;eo aũt cõ
tinẽtes hoĩes ſuꝑbiũt: vt nõ ſolũ qᷣbuſcũq;
homibꝰ ſ̃ etiã parẽtibꝰ ingrati ſint: ⁊ aduer
ſus parẽtes extollant᷑. Quare? Quia illi ge⸗

nuerũt: iſti nuptias cõtẽpſerũt. Vñ ingrati
eęẽnt:qͥ nuptias ↄtẽpſiſſet:niſi illi genuiſſẽt⸗

Sed melioꝛ ẽ filius patre ↄiugato: qꝛ ißenõ
duxit vxoꝛẽ.Et melioꝛ ẽ filia matre ſua ma-
ritata:qꝛ ipᷣa non quęſiuit virũ.Si ſuꝑbioꝛ:
nullo mõ melioꝛ: ſi melioꝛ ſine dubitatõe vl
la hũilioꝛ. Si vis te inuenire melioꝛẽ: inter/
roga animã tuã ſi vides ibi inflationẽ. Vbi
inflatio:inanitas eſt.hiabolꝰ vbi inane in/
uenerit:nidũ facere molit᷑. Deniq; frẽs mei
audio dicere ſuꝑbis cõtinẽtibus:expedit ca

dere vt in eoipſo in q̊ ſe extollunt hũilient᷑.
Quid em̃ ꝓdeſt cui ineſt cõtinẽtia: ſᷣ domi⸗/

nat᷑ ſuꝑbia? Cõtempſit vnde natꝰẽ homo:
⁊ apetit vnde cęcidit diabolꝰ*. Nuptias con
tẽpſiſti:bñ feciſti.Aliquid meliꝰ elegiſti:ſed
noli ſuꝑbire.De nuptijs hõ natus ẽ: de ſu/
ꝑbia angeli cęciderũt. Si ſingula bona vfa
cõſiderẽ: melioꝛ es patre tuo qͥ nuptias cõ/
tẽpſiſti:⁊ tu melioꝛ matre tua:ꝗᷓ nuptias cõ
tẽpſiſti.Eteni melioꝛ ẽ virginalis ſanctitaſt

ᷓ̊; pudicitia cõiugalis. Iſta duo ſimul ſi cõ/

parent᷑:meliꝰ ẽ illud q; illud: quis dubitat:
Sed addẽdo alia duo:ſuꝑbiã⁊ hũilitatẽ:in

iſtis duobꝰ interrogo vos:et de his reſpon/

dete mihi. Quid eſt meliꝰ:ſuꝑbia an hũili/
tas:? Reſpõdes.hũilitas. Junge illã virgi/
nali ſanctitati. Suꝑbia vᷣo nõ ſolũ nõ ſit in
virginitate tua:ſᷣ nõ remaneat ĩ matre tua.
Si em̃ tu tenuer ſuꝑbiã ⁊ tua mr̃ hũilitatẽ:
iterũ cõparabo vos. Jãdudũ ſingula cũ in/

tenderẽ melioꝛẽ te inuenerã:mõ bina cũ in/

tẽdo: nõ dubito pᷣferre humilẽ mulierẽ vir/
gini ſuꝑbę.Et quõ pᷣferre? Videte quõ pſfer
rem illã:quomõ cõparabam.Bono pudici/
tię cõiugalis: eſt melioꝛ integritas virgina/
lis. Duo bona cõparabã: nõ malũ ⁊ bonũ:
ſᷣ ⁊ bonũ meliꝰ diſtiguebã. Poꝛro autẽ duo
illa cũ poſuero:ſuꝑbiã ⁊ hũilitateʒ:nũquid
poſſumꝰdicere:bonũ ẽ ſuꝑbia:ſᷣ melioꝛ ẽ hu
militaſ: Sʒ qͥd dicimꝰ:Suꝑbia malũ: hũili
tas bonũ: et ſuꝑbia magnũ malũ:hũilitas
magnũ bonũ.Si g̊ hoꝛũ duoꝝ:vnũ ẽ malũ
⁊ alterũ bonũ:iungit᷑ malũ ad maiꝰ tuũ bo⸗/
nũ ⁊ fit totũ malũ. Jũgit᷑ bonũ ad mr̃is tuę
minꝰ bonũ:⁊ fit magnũ bonũ. Minoꝛẽ em̃
locũ habebit mar in regno celoꝛũ qm̃ mari/
tata ẽ: qᷓ; filia qm̃ virgo ẽ.Maioꝛẽ em̃ locũ
filia ᷣgo: minoꝛẽ locũ mat᷑ maritata: ambę
tñ ibi:quõ fulgida ſtella:obſcura ſtella:am/
be tñ in celo: Si vo mr̃ tua fuerit hũilis tu
ſuꝑba: illa habebit qualẽcũq; locũ: tu autẽ

S

BGancti Auguſtini de verbis diYii

nullũ locũ. Et quis inuenit alterũ locũ qui
ibi nõ habuerit locũ: niſi cũ illo qui inde ce/
cidit:ſtantẽq; deiecit: Inde cęcidit diabolꝰ
ſtantẽ deiecit hominẽ. Deiecit ſtantem:ſed
chꝛiſtus deſcẽdens erexit iacentẽ. Vnde et
tamẽ erexit dñs tuus:Attende.hhumilitate
Vhit.a. erexit:factus obediens vſq; ad moꝛtẽ:hũi/
liauit ſemetipſuʒ. Pꝛinceps tuꝰ hũilis:⁊ tu
ſuꝑbus? Caput humile:et mẽbꝛũ ſupbum:
Abſit.Mõ vult eſſe de coꝛꝑe capitis hũilis:
qui amat ſuꝑbiã.Si autẽ fuerit:videat vbi
erit. Ego nolo dicere: ne ampliꝰ videar ter⸗
ruiſſe: Immo vtinã terruerim et aliqd ege-/
rim. Vtinã qui ſic fuerat:vel quę ſic fuerat:
nõ ſit vlterius. Vtinã verba iſta infuderim
⁊ non effuderim. Zotũ ſperandũ de miſeri/
coꝛdia dei:qꝛ qui terret cõtriſtat:qui contri⸗
ſtat conſolat᷑. Sed ſi quis contriſtatus eſt:
emendat᷑. 2è

¶De eo qð ſcriptum eſt in euange⸗

lio ᷣm eũdeʒ:Ego ſum:via:veritas
⁊ vita: Serino LII
Rigunt nos diuinę lectiões ne de⸗
Aſperatione frangamur: ⁊ rurſus ter-
ent:ne ſuꝑbia ventilemur.Tenere
aũt viã mediã veſtrã rectã tanq; int ſiniſtrã
deſperatiõis ⁊ dexterã ſᷣſumptiõis: difficil/
Job.i4· limũ nobiſcũ eſſet:niſi chꝛiſtꝰR diceret: Ego
ſum via. Ego ſum inqᷣt via: veritas
⁊ vita. Tanq; diceret: Qua vis ire? Ego
ſum via. Quo vis ire:? Ego ſũ veritas. Vbi
vis ꝓmanere: Ego ſum vita. Securi am/
bulemꝰ in via:ſed inſidias timeamus iuxta
viã. Inimicꝰ inſidiari nõ audet in via:quia
chꝛiſtus eſt via.Sed iuxta viã plane nõ de/
Os. 139. ſinit. Vnde in pſalmo dicit᷑: Juxta ſemitã
ſcandala poſuerunt mihi. Dicit et alia ſcri/
Ecẽi.9. ptura: AMemẽto qꝛ in medio laqueoꝝ ingre
deris. Iſti laquei ꝑ s ingredimur:nõ ſunt
in via:ſed tamẽ ſunt iuxta viã. Quid foꝛmi
das:quid metuis:ſi in via ambulas: Tunc
time:ſi deſeras viã. Mam ideo etiã ꝑmittit
ponere iuxta viã laqueoſ:ne ſecuritate exul
tationis via deſerat᷑: et in inſidias incidat᷑.
Via chꝛiſtꝰ:hũilis chꝛiſtuſ:veritas chꝛiſtus
⁊ vita: excelſus ⁊ deꝰ.Si ambules in hũili:
ꝑuenies ad excelſum.Si infirmꝰ humilẽ nõ
aſyneris: in excelſo foꝛtiſſimus ꝑmanebis.
Quę em̃ cauſa humilitatis chꝛiſti:niſi infir/
mitas tua? Valde em̃ ⁊ irremediabiliter te
obſidebat infirmitas.Et hec res fecit:vt ve

vehemẽter:nec palpauit adulãdo:quos vo

a ſe ierat:ſic a dño ſuo. Si em̃ reſpexerat ſi·
biq; placuerat:ſuęq; poteſtatis amatrix fa⸗

Igeo ꝛ⁊a ſe pellitur ⁊ a ſe excludit᷑:⁊ in exte/

niret ad te tantus medicus. Si enim vel ſic
ęgrotares vt tu poſſes ire ad medicũ: pote⸗
rat tolerabilis videri ipſa infirmitas: Sed
qꝛ tu ire non potuiſti ad eũ:ille venit ad te.
Venit docens humilitatẽ.Quare? Videa⸗/
mus. Quia ſuperbia nos redire nõ ſinebat
ad vitam: ⁊ ipᷣa fecerat nos a vita recedere.
Exaltatũ em̃ humanũ coꝛ aduerſus deũ: et
negligens in ipᷣa ſanitate pᷣcepta ſalutaria:
decidit aĩa in infirmitatẽ. Dhiſcat audire in⸗
firma:audire illũ quẽ cõtempſit incolomis.
Audiat vt ſurgat:quem ſpꝛeuit vt caderet.
Audiat tamen exꝑimẽto edocta:qð pſᷣcepto
docta noluit obtinere.DHocuit em̃ eam miſe
ria ſua quã fecit negligentem felicitas.heu
quid mali ſit a dño foꝛnicari de ſe pſᷣſumen/
do.Oq; bonũ ſit ſemꝑ adherere dño: ſeme ·
hũilia ſentiendo. Recedere em̃ ab illo ſim-
plici ⁊ ſingulari bono: in iſtas multitudinũ
voluptates et ĩ amoꝛẽ ſęculi coꝛruptioneſq;
terrenas accedere: hoc eſt foꝛnicari a dño.
Hinc clamat᷑: Facies foꝛnicaria facta ẽ tibi: hiere..
⁊ impudoꝛata facta es tota. Nideamꝰnunc
obiurgatiõis conſiliũ. Non em̃ ſic increpat
vt inſultet: ſed ad confuſionẽ vult ꝑʒducere
pᷣſumptionẽ vt ſanet.Exclamauit ſcriptura

luit reparare ſanando.Adulteri: neſcitis qꝛ Jacobi.ꝭ.
amicus huius mũdi:inimicꝰ deo cõſtituet᷑:
Amoꝛ mũdi adulterat animã:amoꝛ fabꝛica
toꝛis mũdi caſtigat animã. Sed niſi de coꝛ
ruptõe erubuerit:ad amplexos illos caſtos
redire nõ cõcupiſcit.Cõfundat᷑ vt redeat:ꝗᷓ
ſe iactabat ne rediret. Suꝑbia & ipediebat
aię reditũ. Qui aũt increpat nõ facit pecca/
tũ:ſed oſtendit peccatũ qð nolebat anima
videre. Ponit᷑ ei ante oculos:⁊ qð poſt doꝛ
ſum abire cupiebat: ad facieʒ illi admouet᷑.
Vlide te in te:qui vides ſtipulã in oculo fra Mattð.7.
tris tui:tarbẽ aũt in oculo tuo nõvides.Re
uocat᷑ ad ſe anima tua:quę ibat a ſe. Sicut

cta fuerat: receſſit ab illo ⁊ nõ remãſit in ſe.

rioꝛa ꝓlabitur. Amat mundũ: amat tempo
ralia: amat terrena: quę ſi ſeipſam amaret:
nõ neglecto a quo facta ẽ:iã minus eſſet:iã
deficeret amãdo qð minꝰẽ. Minus eſt em̃
ipſa qᷓ; deus:⁊ longe minus: tantoq; minꝰ:
quãtum minus eſt res facta qᷓ; factoꝛ. Ergo
amãdus ẽ deus ꝓ amoꝛe eius: ita vt ſi fieri

uane

etnosodl
☛
Aünücohlun
zipellekz
gecfacnſtun
tesſtis Efen
tuinhononb
Dorenta vünl
t Gbllorit
Pudinenuet
lan videke
umignonin
Kn ginduerät
fäfacies mp
gequeaamo⸗
fenomendii
Netodtas
Oaitturan⸗
tei Oaltqolen
ſuateß wanik
ſeatveushe⸗
feeltiamaser
dosdel. Den
mn wrutepſops
MIIadstnören

oh diceneCön⸗

vos⸗ Roende
Cornoltincön
quia tuteaue
hogbipofe
en tbiſon
dvos: Qu
dpos: gui
dothzoſegun
QAoeß ſigi
ugengebil
bſese Au⸗
Qrihabesi
rellis Tun
Nu nrpanguſti
lui fuense
uinhettie

ſtcnkegl

nſlleirent
NMuncht
bnenibr
lßſalbey
kanurtſif
ica een

“!
”Mä

In euangelio ſcùm Johannẽ Sermo LIIII LV

1.Sien .
tad niin poteſt nos obliuiſcamur. Quis ergo eſt iſte
nfmin tranſitꝰ: Oblita ẽ aia ſeipſaʒ: ⁊ amado mũ⸗
leni dũ:nũc obliuiſcat᷑ ſe:ſ amaãdo artiſicẽ mun/
teQ di. Pulſa eſt &̊ a ſe qdð amãdo ꝑdidit ſe:quia
woritrniſ nec facta ſua nouit videre:iuſtiſicat inidqta/
werrin 4 tes ſĩ uas. Effert ? ſuꝑbit in petulãtia:iĩ luxu/
8 N—K ria: in honoꝛibꝰ: in poteſtatibꝰ: in diuitijs:ĩ
rien potentia vanitatis. Arguit᷑:coꝛripit᷑: oſten/
8 Maunn dit᷑ ſibi. Conſitet᷑ feditatẽ: deſiderat pulchꝛi
nſne B tudinẽ: ⁊ quę ibat effuſa: redit ↄfuſa.Cõtra
nſeun illam videt᷑ oꝛare qui dicit: Imple facies eo
alenc rum ignominia. Imple inqᷣt facies ignomi⸗-
Na I N. S2. Nia: quęrãt nomẽ tuũ one. Oderat eos qͥ8
„Walchannt rũ facies impleri ignominia cupiebat? Vi⸗/
enſfianb de quẽadmodũ amet eos:quos vult quęre
mundeſjing re nomen dñi. Amat tantũ: an odit tantũ⸗
Auhrerzit An et odit et amat:? Immo et odit et amat.
artizPloin Odit tua:amat te.Quid eſt odit tua:amat
nünsnunut te?:Odit qðfeciſti:amat qð deus fecit.Quę
ſaiampzat ſunt em̃ tua niſi peccata?Et qͥd es tu niſi qð
Ack imnantdi. fecit deus? Hegligis qð factꝰ es: diligis qð
ſamiamnaninbit⸗ feciſti:amas extra te oꝑa tua: negligis in te
gn Dlanſu opus dei. AMerito is: merito laberis: meri/
aeehon Ps. 77. to ⁊ a teipſo ꝑgis: merito audis: Spũs am/
Nuiningcuen Zachari bulans ⁊ nõ reuertẽs. Audi potius vocantẽ
Etmimm Parie. 1. 2 dicentẽ: Cõuertimini ad me: couertar ad
õ vos.Hõ em̃ deus auertit᷑ ⁊ cõuertit᷑:manẽs
Mini dn coꝛripit:incõmutabiliſ coꝛripit.Auerſus eſt
ineNpotri quia tu te auertiſti.Tu ab illo feciſti caſum:
ummninnin. nõ ab ipſo feciſti occaſum. Ergo audi dicen
ini KAlint tem tibi: Cõuertimini ad me:⁊ ego reuertar
–R ad vos: Quia ↄuertiſti: ̊ eſt em ꝙ cõuertar
limiitnis ad vos: quia cõuertimini ad me. Fugiẽtis
. z tei doꝛſa pſequit᷑: qui faciẽ redeuntis illumiat.
Sn ſ Quo em̃ fugies a deo? Fugiẽs quo fugies:
— Fu giens ab illo qͥ nullo loco ↄtinet᷑:⁊ nuſqᷓ
gdtng abſẽs ẽ? Qui ↄuerſũ liberat:punit auerſũ.
aleneei Quẽ habes iudicẽ fugiẽs: hũc patrẽ habe⸗
dbczln en to rediẽs. Tumerat aũt ſuꝑbia:⁊ in ipſo tu/
esſtlin Wattb. 7. Moꝛe p anguſtũ redire non poterat. Clamat
nſte atth. 7. ille qͥ factus ẽ via: Intrate ꝑ artã poꝛtã. Co/
enehlii 4 nat᷑ ingredi:ĩpedit tumoꝛ:⁊ tantomag ꝑni/
Aathin . cioſe conat᷑: quãtomag ipedit tumoꝛ. Tu/
utunn midũ em̃ vexat anguſtia. Vexatus aũt am
etummi pliꝰ tumebat. Ampliꝰ tumẽs quãdo intra⸗
etulin⸗ bit? Ergo detumeſcat ſi cupit ingredi. Vñ
mm ninn autẽ detumeſcat? Accipiat hũilitatis medi/
eſeinn camentũ: Bibat cõtra tumoꝛẽ poculũ ama/
S rũ:ſᷣ ſalubꝛe poculũ bibat hũilitatis.Quid
8 Hizt ſe artat:? Hõ ſinet moles: nõ magna ſed tu-
, me. mida. Magnitudo em̃ ſoliditatẽ habet:tu/
inus: n e⸗ .a. ein reru
uißſſ moꝛ inflationẽ.Non ſibi magnus tumidus
8 eius:i

videat᷑. DHetumeſcat vt magnꝰ ſit:vt certus
⁊ ſolidus.Mõ iſta deſideret: nõ de ſtatu põ/
parũ rerũ labentiũ coꝛruptibiliũq; gloꝛiet᷑.
Audiat euʒ ipſum qui dixit: Intrate ꝑ an/ Matth.7.
guſtã poꝛtaʒ:dicentẽ: Ego ſum via.Quaſi Jobᷣ.i4.
em̃ quęreret tumidus qua intrabo: reſpon/
dit:Ego ſuʒ via: ꝑ me intra.MHõ niſi per me
ambulas vt intres ꝑ ianuã. Naʒ ſicut dixi:
Ego ſum via:ita ego ſũ ianua.Quid ꝗris q̃
redeas:qͥ redeas: q̃ itres? He alicubi erres:
ipſe tibi omnia factus eſt. Bꝛeuiter & dicit:
Hũilis eſto:mitis eſto. Audiamꝰhoc aꝑtiſſi
me dicentẽ: vt videamꝰ qua ſit via: queę ſit
via:quo ſit via:quo vis ire.Certe foꝛte aua
ricia oia vis poſſidere:QOia mihi tradita ſũt Matts.u.
a patre meo inqͥt. Foꝛtaſſe dicturꝰ es: Chꝛi⸗
ſto ſunt tradita: Mũquid mihi? Audi aplim
dicentẽ: Audi vt dixi iãdudũ: ne deſperati/
one frangaris. Audi quõ amatꝰes:nõ ama/
e dus.Audi quõ amatꝰes fcdus:turpis:añqᷓ;
eſſet in te qð amari dignũ eſſet. Amatus es
pus: vt dignus fieres qui amareris. Eteni
chꝛiſtus ſicut ait apłlus: pꝛo impijs moꝛtuꝰ
eſt. Ante foꝛte impiꝰ amari merebat᷑.Qua⸗
re? Quid merebat᷑ impius? Donare reſpon⸗
des? Chꝛiſtus tamẽ ꝓ impijs moꝛtuus eſt.
Ecce quid tibi pſſtitum impio:iam pio quid
ſeruat᷑: Quid pᷣſtitũ eſt impio? Chꝛiſtꝰꝓ im
pijs moꝛtuꝰẽ. Deſiderabas aũt oĩa poſſide
re: noli ꝑ auariciã: ꝑ pietatẽ h̊ quęere.Si em̃
ita ꝗſieriſ:poſſidebiſ. Zenebis em̃ eũ ꝑ quẽ
facta ſunt oĩa:⁊ cũ ipſo oĩa poſſidebis.

(De eo de auo ſupꝛa: Ego ſuʒ via
veritas ⁊ vita; Sermo IVvy
Nter cetera cũ ſanctũ euãgeliũ lege A
ret᷑ audiſt.Ait dñs ieſus: Ego ſũ
=RILvyia: veritas ⁊ vita. Veritatẽ et
vitã omnis hõ cupit:ſed viã nõ oĩs hõ inue
nit. Deũ eſſe quãdã vitã ęternã: imutabilẽ:
intelligibilẽ:intelligentẽ:ſapientẽ:ſapiẽtes
facientẽ:nõnulli etiã huiꝰ ſeculi philoſophi
viderũt vitatẽ fixã:ſtabilẽ:ideclinabilẽ:vbi
ſũt oẽs ratiões rerũ oĩm creaturarũ. Vide/
rũt quidẽ:ſᷣ de longinquo viderũt: ſᷣ i erro/
re poſiti:⁊ idcirco ad eã tam magnã ⁊ ineffa
bilẽ ⁊ beatiſicã poſſeſſioneʒ: q̃ via ꝑueniret᷑
nõ inuenerũt.Nã qui viderũt: etiã ipᷣi quã/
tũ videri ab homie põt creatoꝛẽ ꝑ creaturã:
factoꝛẽ ꝑ facturã: fabꝛicatoꝛẽ mũdi ꝑ mũdũ:
Paulus aplus teſtis eſt:cuivtiq; debẽt cre/
dere chꝛiſtiani. Ait em̃ cuʒ de talibꝰ leaͤrer⸗

KRo. 5.

Baancti Auguſtini de verbis domini

Ro. 1. Reuelat᷑ ira dei de celo ſuꝑ oẽm impietateʒ

⁊ iniuſticiã hoĩm:qͥ vitatẽ iniqtate detinẽt.
Nũquid dixit eis:nõ detinere veritatẽ? Sʒ
Pitatẽ ĩ iniqtate detinẽt. Bonũ ẽ qð tenẽt:
ſed malũ vbi tenẽt. Veritatẽ iniqᷣtate deti/
nẽt. Occurrebat aũt vt diceret᷑ ei: Uñ autẽ
illi impij veritatẽ detinẽt? Nũquid deus ad
quẽq; eoꝝ locutꝰẽ? Nũquid legẽ acceperũt
ſicut iſraelita płus ꝑ moyſen? Vnde & deti⸗/
nent veritatẽ:vel in ipᷣa iniqᷣtate? Audite qᷓ
ſequit᷑:⁊ oñdit.Qð qꝛ notũ eſt dei inqͥt:ma
nifeſtũ eſt i illis. De ꝰem̃ illis manifeſtauit.
Aanifeſtauit em̃ illis qbus legẽ nõ dedit.
Audi quõ manifeſtauit. Inuiſibilia em̃ eiꝰꝑ.
ea ꝗᷓ facta ſũt intellecta ↄſpiciunt᷑. Introga
mũdũ:oꝛnatũ cęli:fulgoꝛẽ diſpoſitionẽq; ſy
derũ: ſolẽ diei ſufficientẽ: lunã noctis ſola/
tiũ:interroga terrã fructiſicantẽ herbis ⁊ li/
gnis:aĩalibꝰ plenã:homiĩibꝰexoꝛnatã:intro/
ga mare quãt ⁊ qualibꝰ natalibꝰ plenũ: in⸗
terroga aera quãtis volatilibꝰ viget: int᷑ro/
ga oĩa ⁊ vide ſi nõ ſenſu ſuo tanq; tibi reſpõ
dẽt: Deꝰnos fecit.hęc⁊ philoſophi nobiles
Aſierũt:⁊ ex arte artiſcẽ cognouerũt.Quid
ergo? Quare reuelat᷑ ira dei ſuꝑ ipᷣaʒ ipieta/
tẽ? Quia vᷣitatẽ ĩ iniqᷣtate detinẽt. Veniat:
oſtẽdat quõ. Jaʒ em̃ dixit:quõ cognouerũt
inuiſibilia eiꝰ:id eſt dei:⁊ ꝑ ea ꝗ̃ᷓ facta ſũt in/
tellecta cõſpiciũt᷑: Sempit᷑na quoq; eiꝰ vir-
tus ⁊ diuinitas vt ſint inexcuſabiles:qꝛ cuʒ
cognouiſſent deũ nõ ſicut deũ honoꝛificaue
runt aut gras egerũt:ſᷣ euanuerunt in cogi/
tatõibꝰ ſuis:⁊ obſcuratũ ẽ inſipiẽs coꝛ eoꝝ.
Aplixba ſunt:nõ mea.Eẽt obſcuratũ eſt coꝛ
eoꝝ.Dicẽtes em̃ ſe eſſe ſapiẽtes: ſtulti facti
ſunt. Qð curioſitate inuenerũt:ſuꝑbia ꝑdi/
daerũt.Dicentes ſe eſſe ſapiẽtes:id eſt donũ
dei ſibi tribuentes: ſtulti facti ſunt. Verba
inquã apli ſt. Dicẽtes ſe eſſe ſapiẽtes:ſtulti
facti ſunt.Oſtẽde: ꝓba ſtulticiã eoꝝ.Oñde
aple:⁊ ſicut oñdiſti nob:vnde potuerũt ꝑue
nire ad cognitionẽ dei: qm̃ inuiſibilia eius

ꝑ ea ꝗᷓ facta ſũt intellecta cõſpiciunt᷑:ita nüc.
6

oſtẽde quõ dicẽtes ſe eſſe ſapiẽtes:ſtulti fa
cti ſũt. Audi:qꝛ ĩmutauerũt:ait:głiã icoꝛru/
ptibilis dei ĩ ſilitudinẽ imaginis coꝛruptibi
lis homis ⁊ volucrũ ⁊ quadrupedũ ⁊ ſerpẽ/
tiũ. Figura em̃ iſtoꝝ aĩaliũ:ſibi deos paga/
ni fecerũt. Inueniſti deñ:⁊ colis idolũ. In/
ueniſti veritatẽ:⁊ ipſam veritatẽ ĩ iniuſticia
detines. Et qð ꝑ dei oꝑa cognouiſti: ꝑ oꝑa
hoĩs ꝑdis.Lotũ ↄſideraſti:celi:terrę:maris

icit: quõ cũ legeret᷑ audiſt: Clerba quę os.14.
loquoꝛ vobis:a meipᷣo nõ loquoꝛ.

elemẽtoꝛũ oĩm oꝛdineʒ collegiſti:iſtud non

vis attẽdere ꝙ mũdus opus ẽ dei: Idolum
opus ẽ fabꝛi. Si faber idolo ſicẽ dedit ſigurã

coꝛ daret:ab ipᷣo idolo faber adoꝛaret᷑ Quõ

em̃ o hõ faber tuus deꝰ eſt:ſic hõ idoli faber
qui ẽ deus tuus.Qui te fecit qͥs eſt?Deꝰ fa⸗
bꝛi.Qui illud fecit qͥs eſt: Deus idoli.Ergo
ſi idolũ coꝛ haberet:nõ fabꝛũ adoꝛaret qᷣ illð
fecit? Ecce in q̃ iniqᷣtate veritatẽ tenuerũt:⁊

ad poſſeſſionẽ illã quã viderũt viã ꝑducen/

tẽ nõ inuenerũt.Chꝛiſtꝰautẽ qꝛ ipᷣe eſt apud gqob.i.

patrẽ veritas⁊ vita:verbũ dei de quo dictũ
eſt: Vita erat lux hoiĩm. Quia & ie ẽ apud

patrẽ vᷣitas ⁊ vita:et nõ habebamꝰ q̃ iremꝰ

ad veritatẽ: filiꝰ dei qui ſemꝑ in pr̃e veritas
⁊ vita eſt:aſſumẽdo hominẽ factus eſt via.

Ambula ꝑ hominẽ:⁊ ꝑuenis ad deum. Per

ipᷣm vadis: ad ipᷣm vadis. Moli ꝗrere q̃ ad
illum ꝑuenias pᷣter ipᷣm. Si em̃ via ipſe eſſe
noluiſſet:ſemꝑ erraremꝰ. Factus & via eſt q̃
venias:non tibi dico quęrere viã. Ipſe via
ad te venit:ſurge ⁊ ambula. Ambula moꝛi-
bus:ñ pedibꝰ.Multi em̃ ambulãt bñ pedi/
bus:⁊ male ambulãt moꝛibꝰ. Aliqñ em̃ ipſi
bñ ambulãtes: pſter viã currunt. Inuenies

quippe homiĩes bñ viuẽtes:⁊ nõ chꝛiſtiano.

Bñ currunt:ſᷣ in via nõ currunt.Quãto plꝰ
currũt:plus errãt:qꝛ a via recedũt. Si autẽ
tales homies ꝑueniãt ad viã:et teneãt viã:
o quãta ſecuritas eſt:qꝛ ⁊ bñ ambulãt:⁊ nõ
errãt.Si autẽ nõ tenẽt viã: quãtũ vis bene
ambulẽt:heu quãtũ dolendũ eſt. Meliꝰ eſt
em̃ in via claudicare qᷓ; pᷣter viã foꝛtiter am/
bulare. Hec ſatis ſint charitati veſtre

Peeg 8ð ſcriptum eſt in euange/
lio m Johannẽ: Que ego loquoꝛ
vobis a meipſo non loquoꝛ:Ser/
mo IVIVI

—

ipſo docẽte qͥ nõ recedit a nob. Dñs

Pater aũt in me manens:ipſe facit
oꝑa. Ergo ⁊ verba oꝑa ſũt: Plane ita eſt.
NHã ꝓfecto qͥ ꝓximũ loquẽdo ędificat: bo⸗
nũ opus operat᷑.Sed qͥd eſt a meipſo nõ lo⸗
quoꝛ:niſi a meipſo nõ ſuʒ qͥ loquoꝛ:Et qpe
tribuit quicqͥd facit: de quo ẽ ipſe qui facit.
Pater em̃ deus nõ eſt de aliquo:filius autẽ

₰

Vdite auribꝰ: accipitemẽtibus di/ 2
lectiſſimi:loquẽtibꝰ quidẽ nobis:s···

des patri ęqualis.Sʒ de patre deo:ideo ille

cuane

lsteii
ſeiſte od
honui-
iemnnii
icnon⸗
n⸗ geſahin
D
lnise
tlabellant
cxlipume
inemmneſe
cpcſoel
llunekenn
noloiſu
ngteinm
linchucyen
nolteßbur:
licsposiuent
ſtamintis:
npaperan
uicenerpo
cgdedenn⸗
ſoßeihntql
Gumiertſcbel
Lungteqne
tnobilchann
ſectawinu
Crſabelian
ſun Qö
ſunm aucia
lecllialeer⸗
Nu Ntt⸗ Bebe
aunnn
Nnög
isgatgunee
ſlegosrn
urnnen
l Age⸗
Eitiien

ſellſs

, niln
L doopnn
alügtth
pater in n

N

W In euangelio ſcm Johannẽ Sermo LVI LVII
idilie deus: ſed nõ de deo: ⁊ lumẽ:ſed nõ de lumi/ aũt non eum ibi ſolum fuiſſe qui eſſet argu/
. tr tini ne:iſte 0 dede deo:lumẽ de munie. Wam endus oſtendit᷑. ᷓ?àJ
ergcaennig i his duabꝰ ſentẽtijs:vna q̃ dictũ eſt: Mõ a . .
Kitilt⸗ meipſo loquoꝛ: alia qua dictũ ẽ: Pater aũt Deeg ſcriptum eſt in euange
fattget e iĩme manẽs ipe facit opa: ſingulas tenẽtes vobis: pq annr⸗ Pacemmez; 5
ta len diuerſi nobis aduerſant᷑ hęretici: qui nõ ex EDej oc n mea relinquo vobis
dünturfi vna pte ſed in cõtraria conates:avia verita — D
tnimid tis exoꝛbitãt.Arriani quipe dicũt: Ecce in/ Omini vox eſt frẽs chariſſimi: a 2
niteitni iun, ęqualis ẽ patri filiꝰ:non a ſeipſo loquit᷑.D cem meã do vobis:pacẽ meã Job. 14·
migitiu cũt ſabelliani cõtra:id eſt patripaſſiani: Ec⸗· NR relinquo vobis. De pace dictu
iaden ce qui pater ẽ: ipſe ẽ et ſiliꝰ. Quid eſt em pat ri:pus quę pacis ſint cõmoda videamꝰ.Eſt
Qfi i me manens ipſe facit oꝑpa: niſi ĩ me maneo pax ſerenitas mẽtis: trãqllitas animi: ſim/
behniin ego qͥ facio?: Cõtraria dicitis: ̊ nõ eo mõ ſiẽ plicitas coꝛdis:amoꝛis viĩculũ:cõſoꝛtiũ cha/
iſnhinfritz falſum eſt contrariũ vo: ſᷣ ſicut ſunt inter ſe ritatt.hec ẽ ꝗ ſimltates tollit:bella cõpeſcit
RKH5 4 duo falſa ↄtraria errãdo in diuerſa iſtis. In cõpꝛimit iras: ſuꝑbos calcat: hũiles amat:
RKrHM medio ẽ via quaʒ reliquiſtis:inter voſipſos diſcoꝛdes ſedat: inimicos cõcoꝛdat:cunctis
zui longioꝛe interuallo ſeparati eſtis:q; ab ipſa eſt placita.Hõ quęrit alienũ: nihil deputat
* guſ via cuiꝰdeſertoꝛes eſtis. Vos hinc: vos aũt ſuũ:docet amare: ꝗ odiſſe nõ nouit.Neſcit
1nill illinc:huc venite: alteri ad alteros tranſire extolli: neſci: inflari. hanc & qui accepit te/

uweni en uicẽ vos iuenite. Sabelliani agnoſcite quẽ

tunlin pᷣtermittitis: Arriani ęquate quẽ ſubditis:
äntig ? in via vera nobiſcũ ambulatis.Eſt em̃ qð
nei ä inuicem ex vobis alteri ex alteris admoneri
fianm zune vtriq; debeatt. Audi ſabelliane: Uſq;dadeo
nnitiin .è’ nõ ipᷣe ẽ pat᷑ qͥ flliꝰ: vt eũ arrianꝰ inęq̃lẽ aſſe/
a Aid rat pfi? Audi arriane: VUſq;adeo ẽ ſiliꝰequał
1nunuti Gu patri:vt ſabellianꝰ eũdeʒ eſſe dicat ⁊ patrẽ:
uniummein Tu adde quẽ tolliſ:tu adimple quẽ minuiſ:
tbünnttirti ⁊ nobiſcũ ambo conſiſtitis: qꝛ nec tu tollis:
Eni giiſen nec tu minuis eũ qui ⁊ alter ẽ a pfe vt cõuin
ndid. M aat ſabellianũ: qualis patri vt conuincat
irnimn Sob. 10. arrianũ. Utriſq; em̃ clamat: Ego ⁊ pat vnũ
tmn ſumꝰ.Qð ait: Vnũ:audiãt arriani.Qð ait
ſumꝰ:audiant ſabelliani.Et nec illi equalẽ:
wnckucune nec illi alteꝝ negando ſint vani.Si ergo qñ
Oeer g goh 14 dixit: Verba ꝗᷓ ego loquoꝛ vobis a meipᷣo ñ
olon. loquoꝛ: ꝓpterea putat᷑ eſſe ĩ patris poteſta-
te:vt nõ qð ipᷣe vult faciat:audiat᷑ qð dixit:
mie! Zoß. 5. Sicut pater ſuſcitat moꝛtuos ꝛ viuiſicat: ſi
iraf ⁊ filiꝰquos vult viuiſicat. Item ſi qñ dixit:
*“ Pater in me manẽ᷑s ipſe facit oꝑa: ꝓpterea
. Iuaue⸗ putat᷑ nõ alius eẽ pater:aliꝰ ipſe:audiat᷑ qð
R te dixit: Quęcũq; facit pat:hec ⁊ filiꝰſiłr facit:
chond ſeſte Et intelligat᷑ non bis vnꝰſ duo vnũ. VUerũ
ncelen qꝛ ſic ęequalis alter alteri: vt tñ alter ex alte/
nintf ro. J6 nõ loquit᷑ a ſeipſo: qꝛ nõ eſt a ſeipſo.
vglidod ⸗ Ideo pater in me manẽs ipſe facit oꝑa: qͥa
Pcknne ꝑ quẽ ⁊ in quo facit:nõ ẽ niſi ab ipo.Deniq;
aenan Joh.IA. adiũgit ⁊ dicit: Mõ creditis: qꝛ ego in patre
oiſen ? pater in me eſt: Alioqͥn ꝓpter ipſa opera
elge credite. Ante ſolus philipuſ arguebat᷑:nũc
pale

veſtrũ neq; foꝛmidet:

nolite:ᷣ hinc atq; illinc ad nos veniẽdo inK/ oneat: qͥ ꝑdidit repetat: qͥ amiſit exqrat: qm̃

qui ĩ eadẽ nõ fuerit inuẽtus: abdicat᷑ a pfe:
exheęredat᷑ a filio: nihilominꝰ et a ſanctoſpũ

alienꝰ efficit᷑. Reſpuit em̃ munꝰ oblatũ qui

date legis cõtẽpſerit bonũ. Nec poterit ad

hereditatẽ dei ꝑpuenire qͥ teſtamentũ nolue/

rit obſeruare. Mõ põt cõcoꝛdiã habere cum
chꝛiſto:qͥ diſcoꝛs voluerit eſſe cũ chꝛiſtiano.
Cõtumacię crimẽ ẽ: qð iubet᷑ cõtemnere:
qð pᷣcipit᷑ nolle: qð imperatũ eſt declinare.
Quid tibi cõmune cũ diſcoꝛdia chꝛiſtiane?
Quid ſimitates amas:qð auctoꝛi pac pla-
cere ñ potuit:Quid exerces inimicitias:q̃s

euadere nõ potuit: nec ille qͥ eas pᷣmus inue
nit: Jinitio nãq; inimicitias in ꝓthoplaſtũ

dũ ſerpẽs exerit interficit᷑: dũ homĩ inuidet
ipſe ꝓſternitur. Dũ adã cupit decipere:ipſe
pᷣmitus iugulat᷑. Quare aut chꝛiſti charita/
tem amplectere chꝛiſtiane:aut diſcoꝛdię au/
ctoꝛi de ſimilitudine operum parem te eſſe
cognoſc .
De eo qs ſcriptum eſt in euange/
lio m Johanem: Non turbet᷑ coꝛ
er. LVIII.
Ccepimus frẽs verba dñi dicentis
ad diſciplos ſuos: Non turbet᷑ Joß. 14.
. oꝛ vrjm: neq; foꝛmidet. Au/
diſtis qꝛ ego dixi võbis:qꝛ vado ⁊
venio ad vos.Si diligeren me gau
deretis vtiq; qꝛ vado ad patrẽ: qa
pr̃ maior me c.hinc &turbare ⁊ foꝛmida
re poterat coꝛ illoꝝ ꝙ ibat ab eis: qᷓ;uis vẽ/
turꝰ ad eos:ne foꝛſitan gregẽ lupus H inter⸗
2

”õ .

Gancti Auguſtini de verbis domini

uallo inuaderet paſtoꝛis abſentia.Sʒ a b⸗
hõ abſcedebat deꝰ nõ relinqbat:qꝛ idẽ chꝛi/
ſtus hõ ⁊ deꝰ. Ergo ⁊ ibat ꝑ id qð hõ erat:⁊
manebat ꝑ id qð deverat. Ibat ꝑ id qð vno
loco erat:⁊ manebat ꝑ id qðvbiq; erat.Cur
itaq; turbaret᷑ et foꝛmidaret coꝛ: qñ ſic deſe/⸗
rebat oculos vt nõ deſereret coꝛ:ecuis de
etiã qͥ nullo ↄtinet᷑ loco diſcedat ab eoꝝ coꝛ/
dibus qͥ eũ relinquũt moꝛibꝰ nõ pedibus:⁊
veniat ad illos qͥ cõuertunt᷑ ad eũ:nõ facie ſ
fide:⁊ accedũt ad eũ mẽte nõ carne. Vt aũt
intelligerẽt ſᷣm id qð hõ erat eũ dixiſſe: Va/
do ⁊ venio ad vos:Adiecit atq; ait:Si dili/
geretis me gauderetis vtiq;:qꝛ vado ad pa
trẽ:qꝛ pat᷑ maioꝛ me eſt. Per qð &̊ filiꝰ nõ eſt
eęqualis patri:ꝑ hoc erat iturꝰ ad patreʒ:a q̊
⁊ venturꝰeſt viuos iudicaturus ⁊ moꝛtuos.
Per illud aũt in qͥ equalis ẽ gignẽti genitꝰ:
nunq; recedet a patre:vᷣ cũ illo eſt: vbiq; to/⸗

tus:pari diuinitate quã nullꝰcõtinet locus.s

NMbil. 2. Cũ em̃ in foꝛma dei eẽt: ſicut apłus loquit᷑:
nõ rapinã arbitratus eſt: eſſe ſe equalẽ deo.
Quõ em̃ rapina poſſit eẽ natura: ꝗ nõ erat

vſurpata ſed nata? Semetipᷣm aũt exinani⸗

uit: foꝛmã ſerui accipiẽs.Mõ g amittens illã
ſed accipiens iſtam: eo modo ſe exinaniens
quo h̊ minoꝛ apparebat qᷓ; apud patrem ma/

nebat. Foꝛma quipe ſerui acceſſit: non foꝛ⸗

ma dei receſſit.heęc aſſumpta eſt:nõ illa cõ/
ſumpta. Pꝛopter hanc dicit: Pat maioꝛ me
Jobᷣ.Io. eſt: ꝓpter illã vo: Ego ⁊ pater vnũ ſumus.
Hoc attẽdat arrianus:⁊ hac attentiõe ſit ſa/
nus:nec cõtentiõe remaneat inſanus.hhęc ẽ
em̃ foꝛma ſerui: in qᷓ dei filiꝰ minoꝛ ẽ:nõ pf̃e
I. ſen. diſ.Is. ſolo etiã ſpũſancto. Heq; id tantũ ſed etiã
ca.notandũ. ſeipᷣo:quia ipſe in foꝛma dei maioꝛ eſt ſeipᷣo.
Neq; em̃ homo chꝛiſtꝰnõ dicit᷑ filius dei: qð
etiã ſola caro eius ĩ ſepulcro meruit appella-
ri. NHã qͥd aliud cõſitemur cũ dicimus crede⸗/
Matth.227. re nos in vnigenitũ filiũ dei:qui ſub pontio
pilato crucifixus ẽ ⁊ ſepultꝰ? Et qͥd eiꝰ ſepul
tũ eſt:niſi caro ſine aia? Ac ꝑ hoc cũ credimꝰ
in dei filiũ qui ſepultꝰ eſt: ꝓfecto filiũ dei di
Phil. 2. cimꝰ ⁊ carnẽ ꝗ̊ ſola ſepulta eſt. Ipᷣe ̊ chꝛiſtꝰ
filius dei ęqualis patri in foꝛma dei: qͥa ſe⸗
metipſum exinaniuit nõ foꝛmã dei amittẽs

ſed foꝛmã ſerui accipiẽs:maioꝛ eſt et ſeipſo:

qꝛ maioꝛ ẽ foꝛma dei ꝗ̊ amiſſa nõ eſt:qᷓ; ſerui
quę accepta ẽ.Quid itaq; mirũ vel qͥd indi⸗/
gnũ: ſi ſᷣm hanc foꝛmã ſerui loquens ait: id
Joh.10. eſt ipe dei ſiliꝰ:Ego ⁊ pater vnũ ſumꝰ: Vnũ
em̃ ſunt ſᷣm id ꝙ deus erat verbuʒ:et minoꝛ

Aduerſus qͥs ita rñũdemꝰ. Multi quidẽ do/

eſt patre ſᷣm id ꝙ deus verbũ caro factũ eſt. Jovᷣ.i.
Dicã etiã qð arriani? eunomiani negare nõ
poſſunt. Scõm hãc ſerui foꝛmã puer chꝛiſtꝰ
etiã parẽtibꝰ ſuis minoꝛ erat: qñ paruꝰ ma⸗
ioꝛibus: ſic ſcriptũ eſt:ſubditus erat.Auid Lud.ꝛ.
igit᷑ hęretice:Cũ chꝛiſtꝰſit deus ⁊ hõ:loquit᷑
vt hõ:⁊ calũniaris deo?: Ille in ſe naturã cõ⸗/
mẽdat hũanã:tu in illo audes defoꝛmare di
uinã? Equalis em̃ patri filiꝰ: ꝑ quẽ factꝰ eſt
homo.Qõð niſi fieret qͥd eſſet hõ? Dicat pla
ne dñs ⁊ magiſter nr̃: Si diligeretis me gau JZob.14.
deretis vtiq; qꝛ vado ad patrẽ: qꝛ pater ma
ioꝛ me eſt. Cũ diſcipulis audiamꝰ vᷣba do / B
ctoꝛis:nõ cũ alienis ſeᷓmur aſtutiã decepto
ris. Agnoſcamꝰ geminã ſubſtantiã chꝛiſti:
diuinã ſcʒ q̃ ęqualis eſt patri: hũanã q̃ ma/
ioꝛ eſt pat. Vtrũq; aũt ſimul nõ duo ſᷣ vnuſ
chꝛiſtꝰ: ne ſit q̃ternitas nõ trinitas deꝰ. Sic
em̃ vnꝰ eſt hõ aia rationalis ⁊ caro:ſic vnus
eſt chꝛiſt? deus ⁊ hõ. Ac ꝑ hoc chꝛiſtꝰ deus ⁊
aĩa rationalis ⁊ caro. Chꝛiſtũ in his omibꝰ:
chꝛiſtuʒ in ſingulis confitemur. Quis eſt g
per queʒ factus eſt mũdus? Chꝛiſtus ieſus:
ſed in foꝛma dei. Quis ẽ ſub pontio pilato
cruciſixus? Chꝛiſtus ieſus:ſed in foꝛma ſer/
ui. Item de ſingulis quibus homo cõſtat. 5.ſen. diſ. 22.
Quis nõ eſt derelictus in inferno? Chꝛiſtus bic queritur.
ieſus: ſed in aia ſola. Quis reſurrecturꝰ tri/
duo iacuit in ſepulcro? Chꝛiſtꝰ ieſus: ſed in
carne ſola. Dicit᷑ ̊ et in his ſingulis chꝛiſtꝰ.
Verũ hęc oĩa nõ duo vl tres:ſed vnꝰẽ xpᷣs.
Ideo dixit: Si diligeretis me gauderetis Job.iXiA

vtiq;:qꝛ vado ad patrẽ. Quia naturę hũa
nę gratulandũ eſt eo ꝙ ſic aſſumpta ẽ a ver/
bo vnigenito vt imoꝛtalis cõſtitueret᷑ in cę/⸗
lo:atq; ita fieret terra ſublimis vt icoꝛrupti-
bilis puluis ſederet ad dexterã patris. Haʒ
ꝓfecto ad illum ibat:qui cũ illo erat.Sed h
erat ire ad eũ ⁊ recedere a nobis:mutare at/
q; imoꝛtale facere qð moꝛtale ſuſcepit ex uo
bis:⁊ leuare in cęlũ ꝑ quod fuit iterra ꝓ no/
bis. Quis nõ hinc gaudeat:quis nõ ſic dili
gat chꝛiſtũ:vt ⁊ ſuã naturã iaʒ imoꝛtalẽ gra
tulet᷑ in xpᷣo: atq; ſe ſperet futuꝝ eſſe ĩmoꝛta
lẽ ꝑ xpᷣm?:Obijciũt nobᷣ arriani:creaturã dei
filiũ aſſerentes.Quid eſt quod ſalomon ad
h ex ꝑſona chꝛiſti cõſentit ⁊ dicit:Hſis crea/ ꝛouer.d.
uit me:in pꝛincipio viaruʒ ſuarũ in oꝑa ſua
ante ſeęculũ fundauit me: initio pᷣus qᷓ; terrã
faceret:pus qᷓ; ꝓdirẽt fõtes aq̃ꝝ:pus qᷓ; mõ⸗
tes ſtabilirent᷑:añ oẽs colles generauit me?

or)

Ciſint
aſenüt
vopal
aboca
luctarm
aurlio
nuur P
cet vns
ſubſtan
gitanis!
Lalum
enol
Glon
tatemne
leppei
ales hͤ
nübu⸗
duenan
Ntiden
fesaut
Mth nage
Und4 ,atvent
pemlin
pllabus

Ir lzeti

denan⸗
debes
Porer.8, Domi
ſua:g⸗
niebat
lüfune
duse
tes gq̃
ofnsce
ceauen
eſppeu
keponaſt
illneint
Hiyen
dedeue
litoien
te
ſnoeit
uga iensef
bin Auani
men
fabricnn
Cozgun
en unbe
noſtcen⸗
ſehenat

Ei

In euangelio ſcom Johannẽ Sermo LVIII

ſofictiek e ctiſſimi viri:hoc ex ꝑſona illiꝰ ſapiẽtię dictũ coęternũ patri creditis flliũ: dicite qᷣſumus
Unegeer aſſerũt: quã ſalomõ ad iudicãdũ regendũqʒ düũ eſſet genitꝰ ẽ:an nondũ eſſet? Si dũ eẽt:
Duerchic⸗ propulũ acceperat.Sʒ qꝛ vos animo ꝑtina- duo ̊ ingeniti ante fuerũt:⁊ poſtmodũ vnꝰ
1an ci hoc a nobis ex chꝛiſti ꝑſona exigit: nõ re/ aliũ generauit: aut ſi vt ratio vera ꝑmittit:
Gt Qidu, luctamur neq; renitimur:ſᷣ ipſius veritatis dũ nõ eſſet genitꝰẽ: erit vtiq; patre poſteri/
thötgui auxilio roboꝛati: quocũq; duxeritis ſequi/ oꝛ.Ad quã rẽ nobis nõ aliud agendũ ẽ: niſi
enaturic mur. Pꝛimo qꝛ iamvt ſuperius diximus:li/ vt tã grandi hereticoꝝ malitię:exẽplis apłi/
eihnnetemrir cet vnã ꝑſona in chꝛiſto credamus: duas tñ ces reſiſtamꝰ: qͥbꝰ facile ſapiẽtia ſeculart eli/
iizeſ ſubſtantias: id eſt naturas eẽ fatemur:diui dit᷑. Dũ g̊ nobis memoꝛata ſuꝑiꝰ obiecerit:
Dindl nitatis ſcilicet et humanitatis: aſſũptionis dicimꝰ. Nos ſiẽ ſolũ patreʒ ſemꝑ et ſine ini/
wonegneu. ⁊ aſſumpte:creatricl ⁊ creatę:Quę tñ ſubſta tio igenitũ nouimꝰ: ita filiũ ſemꝑ ⁊ ſine ini⸗
gepterm tig nõ ſunt cõfuſeę:ſᷣ vnite:atq; ĩ vna eadem tio ex pf̃e genitũ ↄfitemur. Nec alia aliq̃ cau
ner d Hö q; ꝑſona inſeparabiles: ⁊ in ſua ſemꝑ ꝓpꝛie/ ſa eſt ꝗ diuiſioneʒ faciat ꝑſonarũ: niſi ꝙ hic
tädenand tate manentes. Quapꝛopt vnicuiq; ſubſtã ingenit ẽ ⁊ ille genitꝰ:id ẽ hic pf̃ eſt et ille ſi/
ntiä chrſt. tig ꝓpꝛia vtiq; aptanda ſunt:id eſt infirmi/ lius:qꝛ pr ſemꝑ pf eſt nũq; filius:qꝛ vt dixi/
ianiiin tates hũanitati quę cręata eſt:ſigna vo vel mus nõ eſt genit ß ipe genuit. Et ſiliꝰ ſemꝑ
Duoßlt mirabilia diuinitatiꝗᷓ creauit. Intantũ em filiꝰẽ nũqᷓ; pf:qꝛ nõ genuit ſᷣ genitꝰẽ. Qua
1sde gi dus nature ſibimet vnite ſunt atq; ↄiuncte dere nõ alius q; aplus ipᷣe in medio ꝓuocã/
loſels vt idem atq; idẽ chꝛiſtꝰ deus et homo:aliqũ; dus eſt: Qui puidẽs eunomij ⁊ arriani ma/

Nitdenst es aut agat aut loquat᷑ hũanas:aliqñ diui liciã: exemplis rerũ viſibiliũ: inuiſibilẽ ⁊ in/
bisomibe. a t.. nas: Sicut illud ẽ ꝙ doꝛmit in naui:⁊ impe/ enarrabilẽ ⁊ incõpꝛehẽſibilẽ rẽ inquãtũ po/
Qlisat; Waerb. . rat ventis ⁊ mari:aut ꝙ eſurierit:et ꝙ quin tuit vel res ipa ꝑmiſit explanare conatꝰ eſt.
qᷓ; milia hominũ de quiq; panibꝰ duobus Quid em̃ ſcribẽs ad hebꝛęos de filio dicit?⸗

leii piſcibus ſaturarit. Poſtremo ꝙ moꝛit᷑: et ¶Qui eſt inqt ſolẽdoꝛ glłig et figura ſubſtãtię heß.r.
gtanec Job.11. laʒarũ quatriduanũ auctoꝛitate diuina iu- eius. Videamꝰg qd cauſęẽ:ꝙ ſiliũ ſplendo/
dio⸗ ſtr beat a moꝛtuis reuocari.Ex quo mirari non rẽ nomiauit. Splẽdoꝛ em̃ niſi falloꝛ:nõ dici⸗-
wae Ni debes ſi chꝛiſt? de humanitate ſua dixerit: m niſi aut ſolis aut lunę aut cuiuſlibet cer/
oeliuſuu Niꝛouer. S. DHominꝰcreauit me initio viaꝝ ſuaꝝ in opa ti lumis.Quid & eſt: Nũquid taʒ inſanimꝰ
Unecnn Nn ſua:qꝛ ſubſequẽs dictũ qͥd diuinitati cõue / vt apłm putemꝰ ineſtimabilẽ illã diuinitat:
rſs ſui niebat:poꝛi ſᷣmiſſo oñdit dicẽs: Ante ſecu/ ſpeciẽ: ſoli aut igni aſſimilaſſe? Abſit. Sed
alschiſf lũ fundauit me initio pꝛius qᷓ; terrã faceret: vt exẽplo illo intelligamꝰ:qꝛ ſicut ſplẽdoꝛ ex
weidh. ⁊ pᷣus q; abyſſos faceret:pᷣus qᷓ; ꝓdirẽt fon / ſuba ſolis naſcit᷑:ita⁊ filiũ ex ſuba pr̃is geni „
guderen ſ tes aqꝝ:pᷣus q; mõtes ſtabilirent᷑: ante aut tũ. Et ſic nõ ẽ ſol aut ignis pᷣoꝛ ſplẽdoꝛi ſuo
nanuebin⸗ om̃s colles genuit me.hoc eſt dicere:Licet licet ex illo naſcat᷑:ſic ex qͥ ſol aut ignis ꝓcelſ⸗/
nonia creauerit me deꝰ vt initia viaruʒ atq; operũ ſiit ſil ⁊ cũ eo ſplẽdoꝛ eius aparuit: nec dici
tueretinc eiꝰ ꝑ euãgeliũ demõſtrarẽ: ſed ante ſeculũ: p̃t ſplẽdoꝛ ſole vł igne poſterioꝛ:cũ tñ vt di⸗
pticomupl⸗ id eſt ante initiũ:anteqᷓ; vel cęlũ vel terrã vł xi ex ipᷣo naſcat᷑. Si ̊ ĩ creatur aliqͥd iuenit᷑
pamis Hi tẽpoꝛa fierent genuit me: hoc eſt vt ſine te qð ⁊ naſcat᷑ et poſteriꝰ nõ ſit a genitoꝛe ſuo:
crit Seob ⁊ ſine initio ſeparatim genitũ demõſtraret. cur h̊ hęrctice a creatoꝛe fieri poſſe deſperaſ:
mmonaresn Nã vt totũ bꝛeuit᷑ cõpꝛehendã:chꝛiſtꝰ filius Accipe etiã huiꝰ rei aliã ſiſitudinẽ:Siẽ ſplẽ/
ulcepntert⸗ dei deus ⁊ hõ:ſm diuinitateʒ ante tꝑa:ſine doꝛ ex ſole nat replet oꝛbẽ traꝝ:⁊ tñ a geni/
item ,to⸗ initio ienarrabilit a patre genitꝰẽ: ſiceſaias toꝛe ſuo nõ abſcindit᷑ aliqñ nec recedit: ita ⁊
isnolel Xſa. ʒ· dicit: Generationẽ eiꝰqͥs enarrabit: Nouiſ⸗ filiꝰ ex pre genit vbiq; dũ ſit:in pfe ſemꝑ ꝑ⸗
inoruigi ſimo aũt tꝑe ſᷣm hũanitatẽ creatus ẽ. Adue/ nmanet. Et ſiẽ ſubalit ſplẽdoꝛ iĩ ſole ẽ ⁊ ſol in HZ
neſeinen XZuc.2. Niens em̃ diuinitas iĩ vterũ virginis marię: ſplẽdoꝛe: ita ſubalit pat iĩ ſilio: ⁊ fili in pfeẽ.
gennide Geñ·2. aluctoꝛitate illa qᷓ in paradiſo adam de limo Et ſiẽ ſoli ⁊ ſplẽdoꝛi vna ſuba dũ ſit: nõ tñ ẽ
1itoronn 24 foꝛmauit:carnẽ ſibi ex ſubſtaãtia ipſiꝰ marie vna ꝑſona:qꝛ nec ſolẽ ſplẽdoꝛẽ eẽ: nec ſplen
ir Nocen 6 fabꝛicauit: quã ꝓ ſalute nf̃a ſuſcipiẽs ⁊ ſibi doꝛẽ dicimſolẽ:qꝛ ſcimꝰ ꝙ ſol genuit ſolen /
ironſu coadunãs natuꝰẽ deꝰ⁊ hõ. Quã generatiõ,ʒ doꝛẽ:ſplendoꝛ vero natus ex ſole ẽ:ita ⁊ pa-
niuii Matth.i. martheus enarrat dicẽs: Chꝛiſti aũt genera ter et filius cũ ſint vnius eſſentię nõ tñ ſunt
ghi tio ſic erat ⁊c. Item ſolẽt aduerſũ nos hmõi vnius ꝑſonę: ſicut iam ſuꝑius ad plenũ me
nnme venenatũ cõponere ſyllogiſmũ dicẽtes: Si moꝛauimꝰ. Et ſic ſol ꝑ ſplendoꝛẽ ⁊ calefacdit

Sancti Auguſtini de verbis domini

æ ſllumiat ⁊ ſiccat ⁊ ſoluit ⁊ candidat ⁊ deni/
grat: ⁊ oia ꝗᷓ ei a deo iniũcta ſũt oꝑat᷑: ita et
patrẽ ꝑ vnigenitũ filiũ ſuũ oĩa legimꝰ fuiſſe
oꝑatũ.Creatũ inqᷣunt eẽ filiũ a pr̃e nõ geni/
tũ.Ad qð bꝛeuit᷑ rñdẽdũ ẽ.Si creatꝰẽ vtiq;
⁊ ſeruꝰ:qꝛ om̃e qð creatũ ẽ:neceſſe ẽ vt crea-⸗
Phitł.2. toꝛi deſeruiat.Et ſi ſeruꝰẽ filiꝰ:quõ in foꝛma
dei ↄſtitutꝰ foꝛmã ſerui accepit? Seruus em̃
ʒ. ſen. diſ.9 ſerui foꝛmã accipere nõ põt. Idẽ dicunt nõ
ca.2. natura eſſe dei filiũ:ſᷣ creatũ. Aduerſꝰhmõi
ſſtiones ſolito rũdendũ eſt.QAuia ſi natura
deꝰ nõ ẽ filiꝰ ſ̊ creatura:nec colẽdus ẽ oino:
Ro. I. nec vt deꝰ adoꝛandꝰ:Dicẽte apło:Et colue/
rũt ⁊ ſeruierũt creaturę potiꝰ qᷓ; creatoꝛi:qui
Sal.q. eſt bñdictꝰin ſecula.Et ad Salatas:Sʒ tũc
igrãtes deũ:his qͥ natura nõ ſũt dij fuieba/
tis.Sʒ illi ad hęc replicabũt et dicẽt: Quid
ꝙ carnẽ eiꝰ quã creaturã eſſe non negas ſi
cũ diuinitate adoꝛas:atq; ei nõ minꝰ q; diui
nitati deſeruis?:Ego dñicã carnẽ imo ꝑfectã
ĩ chꝛiſto humanitatẽ ꝓpterea adoꝛo qð a di/⸗
uinitate ſuſcepta atq; deitati vnita ẽ:vt nõ
aliũ atq; aliuʒ: Fᷣ vnũ eundẽq; deũ ⁊ hoĩem
dei flliũ ↄfitear. Deniq; ſi hoĩem ſeꝑaueris a

peo:vt photinꝰ vel paulus ſamoſatenꝰ: illi

ego nunq; credo nec ſeruio. Velut ſi qͥs no/
ſtrũ aut purpurã:aut diadema regale iacẽs
inueniat:nũquid ea conabit᷑ adoꝛare:Cum
vo ea rex fuerit indutꝰ: ꝑiculũ moꝛti ĩcurrit
ſi ea ſimul cũ rege qͥs adoꝛare ↄtẽpſerit: Ita
etiã in chꝛiſto dño hũanitatẽ nõ ſolã aut nu
dã:vᷣ diuinitati ſuę vnitã: vnũ dei filiũ deũ

verũ ⁊ hominẽ verũ qui adoꝛare ↄtẽpſerit:

ernę moꝛtis pęnam patiet᷑.

Zob. 15 Beeoqs criptũ eſt in euangelio
S e:49. Pin

Johannẽ: Ego ſum vitis: vos olon iſum eſt: Wal⸗
det:⁊ vineã locabit alijs agricolis qͥ reddũt
ei fructũ ĩ tꝑe ſuo. Plãtata ẽ vinea:lege da/

eſtis ſarmẽta: pater meus agricola
Serme XK—
„ Eſancto euãgelio pᷣſenti tpi ↄſonã/

t ſilitudinẽ audiſtis qͥ opant᷑ in vi/
nea.Eſt em mõ tpᷣus vindemię tꝑa/

lis. Eſt aũt ⁊ ſpiritat vindemia:vbi deꝰ gau

det ad fructũ vineę ſuę. Colimus em deũ:?-
colit nos deꝰ.Sʒ nos ſic deũ colimꝰ:vt non

eũ melioꝛẽ faciamꝰ. Colimꝰ em̃ eũ adoꝛãdo
nõ arando:ille aũt colit nos tanqᷓ; agricola
agrũ.Qð ꝭ̊ nos ille colit:melioꝛes nos red/
dit: qꝛ ⁊ agricola agrũ colẽdo facit melioꝛẽ:
⁊ ipᷣm fructũ ĩ nobis ꝗ̃rit vt eũ colamꝰ.Cul/
tura ipᷣiꝰ ẽ in nos:ꝙ ñ ceſſat vᷣbo ſuo extirpa
re ſemia mala de coꝛdibꝰ nfis:aꝑire coꝛ nrjm
tanq; aratro fmonis: plãtare ſemia ſᷣcepto
rũ:expectare fructũ pietatis. Cũ em̃ iſtã cul

turã ſic acceperimꝰ in coꝛ nr̃m vt eũ bñ cola⸗
mus:nõ exiſtimꝰ ingrati agricole nr̃o:bᷣ fru⸗

ctũ reddimꝰ qͥ gaudeat. Et fructx nr̃ nõ illũ
ditioꝛeʒ facit:ſᷣ nos beatioꝛes. Ecce audite
qꝛ ſiẽ dixi: Colit nos deꝰ. Nã qꝛ colimꝰ nos
deũ: nõ opus ẽ vt ꝓbet᷑ vobis. Oiĩs em̃ hõ
hoc habet ĩ oꝛe:qꝛ homies colũt deũ.Quia
vo deꝰ colit homies: q̃ſi expaueſcit auditoꝛ

qñ̃ audit: qꝛ nõ eſt in vſu hoĩm vt dicat᷑: qͥa

de colit hoies:ßᷣ qꝛ deũ colũt hoĩies.Debe⸗
mus g ꝓbare vob:qꝛ ⁊ de colit homies:ne
foꝛte putemur verbũ indiſciplinatũ dixiſſe:
⁊ aliqͥs ĩ coꝛde ſuo diſputet ↄ nos: ⁊ neſciẽs
qͥd dixerimꝰ repᷣhendat nos.hoc & ↄſtitutũ
eſt demõſtrare vob:qꝛ ⁊ deꝰ colit nos: ſᷣ iaʒ
dixi: ſicut agrũ vt melioꝛes nos faciat.Dñs
dic in euãgelio: Ego ſũ vitis: vos eſtiſ Job.is.

ſarmeta:pater meꝰagricola.Auid fa

cit agricola? Introgate vos qͥ agricole eſtt
q̃d facit agricola. Puto qꝛ agrũ colit.Si ꝗ̊
pat deus agricola ẽ: habet agrũ ⁊ colit agꝝ

ſuũ:⁊ expectat inde fructũ. Deniq; plãtauit Mattbᷣ.ꝛi.

vineã: ſic ipᷣe dñs ieſus xpᷣs dicit:et locauit
eã agricolis:qͥ redderẽt ei fructũ tẽpoꝛibꝰꝓ⸗/
pꝛijs.Et miſit ad eos ſeruos ſuosvt peterẽt
mercedẽ vineę. Illi aũt ↄtumelijſ eos affece
rũt:aliqͥs occiderũt:⁊ fructũ reddere ↄtẽpſe
runt. Miſit alios:talia ꝑpeſſi ſunt.Et dixit
ille patfamilias:cultoꝛ agri ſui:⁊ plãtatoꝛ et
locatoꝛ vineę ſuę: Mittã vnicũ filium meũ:
foꝛte vel ipᷣm reuerebunt᷑. Et miſit inqͥt etiã
filiũ ſuũ. Dhixerũt illi apud ſemetipſos: hic
eſt heres: venite occidamꝰ eũ:⁊ nr̃a erit hę/

reditas.Et occiderũt eũ:⁊ ꝓiecerũt eũ extra

vineã.Cũ venerit dñs vineę: qͥd faciet illis
malis colonis:? Rñſum eſt: MÆ-alos male ꝑ⸗

ta ĩ coꝛdibꝰ iudęoꝝ. Miſſi ſũt ꝓphᷣę:ꝗrẽtes
fructũ:bonã vitã eoꝝ. Pꝛophete ab eis cõ⸗
tumelijs affecti:⁊ occiſi ſũt. Miſſus ẽ ⁊ xs
vnicus filiꝰ patriſfamilias:et ipᷣm occiderũt
heredẽ:⁊ iõ ꝑdiderũt hęreditatẽ. In ↄtrariũ
eis vertit malũ ↄſiliũ: At poſſiderẽt occide
rũt: ⁊ qꝛ occiderũt ꝑdiderũt.Et mõ audiſtis B
ſilitudinẽ ex euãgelio ſancto:Quia ſimile ẽ attb.20
regnũ celoꝝ patrifamiliaſ:qui exijt cõduce⸗/
re operarios in vineã ſuã. Et exijt mane et
quos inuenit cõduxit ĩ vineã ſuã:⁊ placuit
cũ eis mercedẽ denariũ. Exijt ⁊ hoꝛa tertia
inuenit alios:et adduxit ad opus vineę.Et
ſexta hoc fecit:⁊ nona hoc fecit.Exijt etiã et
hoꝛa vndecima ꝓpe finẽ diei: inuenit qſdẽ

ſbbiouden

naust
Quareß

Utüten

2

placli /.

gecepnnos
ad wmihoe

ercedetan

cpit ſeden

nteulit⸗a

navencrit
guecdipſ

Meytuno
füt denan
familiasde

goꝛediei
llisq al
ſamiliastil
Soolssno
laulegople
ſocl quicia
voloeaer⸗a
ceqd yolo
ekegtegobe

erephed

eni. Cädo
norneccuid

donebidch
eſyoeri
Uiſimiͤn

eaccepen
ganouiſt

ein'ſta
coeligeli
hi teri⸗ Tnie

üg vobr
Koisſimule
doresacepi
thoſtenoꝛes
eythuenie
Neñdebe
bogat. Bo el

deduobe

Mͤbe c

ning

tepſriz

nban

voſtmiſ

hongild
we:ſhn

In euãgelio ſcðm Johannẽ Germo LIX

ginin vacuos ⁊ ſtãtes: ⁊ ait illis: Quid h facitis? ctionis nobiſcũ acccepturi ſunt. Alij iuſti p⸗
afupfii Quare ñ opamini ĩ vinea: Rñderũt: Quia illos:abꝛaã:iſaac:iacob:⁊ quicũq; erãt ſecli
. Eeg nenmo nos coduxit. Venitce inqt vos: ?1 dd ipoꝝ: qſi tertia hoꝛa vocati: fglicitatẽ reſur/
Bicgaien iuſtũ fuerit dabo vobis. Mercedẽ denariũ rectionis accepturi ſunt nobiſcũ. Ali iuſti
wbo gii placuit. Iſti qqvna hoꝛa ert operatur:qu? moyſes ⁊ aaron: ⁊ quicũq; cũ illis tanq; ho/
Schütnigt, ſibi auderẽt ſperare denariũ: Sʒ tñ ſe aliqd ra ſexta vocati: feęlicitatẽ reſi urrectiõis acce/
ruſt accepturos gratulabant᷑. Adducti ſũt ⁊ ii pturi ſũt.Poſt ipos ꝓphete ſcti tãq; nona
ddein 4 ad vnã hoꝛã. Finito die: iuſſit omibꝰ reddi hoꝛa vocati: eandeʒ fęlicitatẽ nobiſcũ acce/
güurt⸗ mercedẽ: a nouiſſimis vſq; ad pᷣmos. Inde pturi ſunt. In fine ſeculi oẽs chꝛiſtiani tan/
wetdnien cgpit reddere ab eis qͥ hoꝛa vndecima vene / qᷓ; vndecima hoꝛa vocati: flicitatẽ illius re/
Mänt rant: iuſſit eis dare denariũ. Illi qͥ pᷣma ho⸗ ſurrectionis cũ illis accepturi ſunt. Om̃s ſi⸗
Alchlmnii. ra venerãt vidẽtes illos accepiſſe denariüũ: mul accepturi ſũt:ᷣ videte illos pᷣmos poſt
W. quẽ cũ ipſis placuerat: ſpauerũt ſe plłꝰ'aliqdd quãtũ tpᷣus accipiũt.Si & illi ᷣmi poſt mul⸗
n beriſtni accepturos. Ventũ eſt ⁊ ad ipos:⁊ accepe- tũ tpᷣus:nos poſt modicũ tpᷣus:qᷓ;uis ſimul
doaltmft rũt denariũ. AMurmurauerũt aduſus patrẽ accipiamꝰ*: poꝛes videmur accepiſſe: qꝛ mer
sſand familias dicẽtes: Ecce nos qͥ ſuſtinuimꝰ ar/ ces nf̃a nõ tardauit.Erimꝰ in illa mercede
pitis: vosci doꝛẽ diei ⁊ ęſtũ diei: ęquaſti et pares feciſſli oẽs ęquales:tanqᷓ; pᷣmi nouiſſimi:⁊ nouiſſi/
gnolgu illis qͥ vna hoꝛa oꝑati ſunt ĩ vinea.Et ait pt mi pmi:qꝛ denarius ille vita ęterna eſt:⁊ in
N egic familias:iuſtiſſimũ rũſum reddẽs vni eoꝝ. vita ęterna om̃s ęquales erũt. uis enim
gic S6 Sogalis nõ tibi feci iniuria:hocẽ te nõ frau meritoꝝ diuerſitate fulgebũt: alius maius
dargitclg daui: qð placui reddidi tibi. Fraudẽ tibinõ dalias minꝰ. Qdð tamẽ ad vitã ęternã ꝑtinet:
i Dongginutte feci: quicqͥd pactus ſũ reddidi tibi. HhHuicnõ eęqualis erit oibꝰ. Mõ em̃ alteri erit longioꝛ:
3redn gln volo reddere:ſed donare. Mõ licet mihi fa- alteri bꝛeuioꝛ:qð pariter ſempiternũ eſt:qð
atmiihen cere qð volo de meo: an oculus tuus nequũ noõ habebit ſinẽ: nec mihi: nec tibi. Alio mõ
nosſusnſeri eſt: qꝛ ego bonꝰ ſũ? Si alicui tollerẽ alienũ: ibi erat caſtitas ↄiugalis:alio mõ ibi erit in/⸗
1nentcsti recte rephẽderer qᷓſi fraudatoꝛ ⁊ negatoꝛ ali/ tegritas virginalis. Alio mõ ibi erit fructꝰ
nnai ebtarze eeni. Cũ vᷣo debitũ reddo:⁊ cui volo etiã do/ boni operis:alio mõ coꝛona paſſiõis. IJllud
Cppekiiun n no:nec cui debebã põt me repᷣhendere:⁊ cui alio modo:aliud alio modo: tamẽ quatum
uunirtginnt donaui debet ampliꝰ gaudere. Mõ erat qd ptinet ad viuere in ęternũ: nec ille plꝰ viuit ð
rimidiunni reſpõderet᷑: ⁊ quati ſunt oẽs:⁊ facti ſũt no/ illo:nec ille plus illo. Pariter enim ſine ſine W
. Enitnaei uiſſimi pᷣmi:⁊ pꝛimi nouiſſimi: quia tantũ/ viuũt: cum in ſuis quiſq; claritatibꝰ viuat:
udenanſrte dẽ acceperũt ⁊ pᷣmi et nouiſſimi.Quid eſt ꝙ ⁊ille denarius vita eterna eſt.Non murmu
imnett ꝙ a nouiſſimis cępit reddere: Noõne oẽs ſiẽ ret & qui poſt multũ tempus accipit: contra
n urtttich legim ſił accepturi ſũt? Legimꝰ em̃ ĩ alio llo eũ q poſt modicũ tempꝰaccipit. Illi reddit᷑:
Svl co euãgelij:qꝛ dicturꝰ ẽ eis qͥs ponit ad dex illi donat᷑: vtriſq; tamẽ vna res donat᷑.Eſt ¶
An Matth. 25. terã: Venite bñdicti patris mei: ꝑcipite re / ⁊in iſta vita ſimile aliqd: ⁊ excepta illa ſolu/
chechin gnũ qð vobis paratũ ẽ ab initio mũdi. Si tione ſilitudinis:huiꝰ qua intelligunt᷑ jma
a S oẽs ſimul accepturi fũt: quõ hͥ intelligim hoꝛa vocati abel ⁊ ipiꝰſecłi iuſti:tertia abꝛaã
nne, Soꝛes accepiſſe illos qͥ vndecima ſũt opati: ⁊ ipſius ſęculi iuſti: ſexta moyſes ⁊ aaron ⁊
Miſi tfin ⁊ poſterioꝛes illos qͥ pᷣma? Si potuero ſic di ipſius ſeculi iuſti: nona ꝓpheteę ⁊ ipſius ſę/
. pplie cerevt pueniat ad intellectũ vr̃jm: deo gras. culi iuſti: vndecima tanq; in ſine ſeculi chꝛi/
iir Airini gIlli em debetis gr̃as agere: qͥ vobis ꝑ nos ſtiani omnes: excepta ſolutione iſta ſimili-
lusußle⸗ erogat. Hõ em̃ de nr̃o erogamꝰ. Si interro- tudinis: Et ĩ hac vita noſtra poteſt aduerti
e ilin ges de duobꝰ: vbi gra:qͥs poꝛ accepit: qͥ pꝰ hec ſilitudo. Tanqᷓ; em̃ pꝛima hoꝛa vocant᷑
Nining vnã hoꝛã accepit: an qͥ poſt duodecimã: ois qui recentes ab vtero matris incipiunt eſſe
ühu hoõ rũdet: qꝛ poꝛ accepit: qui poſt vnã hoꝛaʒ chꝛiſtiani:quaſi tertia pueri: qſi ſexta iuue/
uan uſt accepit: q ͥ poſt duodecim. Si ergo q́uis nes:qſi nona vergentes in ſeniũ: qſi vnde/⸗
ligichin⸗ vy30vdnna hoꝛa acceperit oẽs: tñ qꝛ alij acceperůt cima omnino decrepiti: Unum tñ vite eter⸗/
i⸗ Eiaitnunn poſt vnã hoꝛaâ: alij acceperũt poſt duodecizʒ nę denarium omnes acceptint. Sed atten/
iteiſ in Hoꝛas:illi dicti ſũt pᷣus accepiſſ. e: 4 poſt mo⸗/ dite et vos fratres mei: ne ideo quiſe q; dif⸗
Etiti n dicũ tpus acceperũt. Pꝛimi iuſti: ſic abel: ſẽ ferat venire ad vineã: q; ſecurꝰ eſt: qm gua⸗
luſt noe: q̃ſi ᷣma hoꝛa vocati:fęlicitatẽ reſurre⸗ docũq; venerit: ipſuʒ deno Whgecehte eſt.
ſr

3 4 6 4 ℳ
Sancti Auguſtini de verbis dni 2
Securus ẽ quidẽ ipᷣe denariꝰ illi ꝓmittit᷑: ſecnunqᷓ; dñm gloꝛię crucifixiſſent. Nũquid ad dünſue
differre nõ iubet᷑. Hũquid em̃ ⁊ illi qui ſunt huc ↄtẽnendꝰ eſt ſedẽs in cęlo: ſi cõtemptꝰẽ anntt
ad vineã cõducti:qũñ ad illos exiebat pater cũ penderet in ligno:? Agitauerũt caput qui Matts.a nitaden
familias vt ↄduceret qs iuenit hoꝛa tertia · cũ cruciſixerũt:⁊ ante crucẽ eius ſtãtes:⁊ tã/ Warcle iten
ↄduxit: vᷣbi gra:dixerũt illi:expecta nõ illu q; ad fructũ ſuę ſeuitię pueniẽtes:inſultateſ Plere
imꝰ niſi hoꝛa ſexta: aut q̊s iuenit hoꝛa ſexta dicebãt: Si filius dei eſt deſcẽdat de cruce. an n thoar
dixerũt: nõ imus niſi nona:aut qͥs nona in · Alios ſaluos fecit:ſeipᷣm ſaluũ facere ñ põt. uh
uenit dixerũt:nõ imꝰ niſi vndecima? Omi/ Deſcẽdat de cruce ⁊ credimꝰi eũ.Mõ deſcẽ/ d ſere
bus em̃ daturꝰ ẽ tantũdẽ:quare nos ampliꝰ debat:qꝛ latebat.Multo em̃ faciliꝰ poterat haun ne
fatigamur? Quid ille daturꝰſit:⁊ qͥd factur?“ de cruce deſcẽdere: qͥ potuit de ſepulcro re/ nue
ſit: penes ipᷣm ↄſiliũ ẽ.Tu qñ vocaris veni. ſurgere.Ad noſtrã infoꝛmationẽ demõſtra/ un
Merces em̃ cũctis ęqualis ꝓmittit᷑: ſed de bat patientiã:differebat potentiã: et nõ eſt ſhn ene
ipᷣa hoꝛa operandi magna queęſtio ẽ. Si em̃ agnitꝰ.MNõ em̃ tũc exierat ↄducere oꝑarios: Matt.20 9 uöͤon
illi:verbi gra:qͥ vocati ſũt hoꝛa ſexta:in hac nõ exierat:nõ innotuerat. Tertio die reſur/ geulci
ętate coꝛꝑis ↄſtituti vbi iuueniles anni fer / rexit: demõſtrauit ſe diſcipulis:aſcẽdit in cę Act.r. cpihron
uẽt:ſiẽ ipᷣa hoꝛa ſexta feruet:ſi dicerẽt illi iu· lũ:et miſit ſpm̃ſanctũ quinquageſimo die: heiuſ
uenes vocati: expecta audiuimꝰ eũ in euanng Poſt aſcẽſionẽ miſſus ſpũſſanctꝰ: impleuit nſau
gelio: qꝛ om̃s vnã mercedẽ accepturi ſunt: om̃s qui fuerũt in vno cõclaui:centũ vigin/ nichuugn
cũ ſenes fuerimꝰ hoꝛa vndecima veniemus ti homies impleti: illi ſpſancto cęperũt lo/ enninos
tantũdem accepturi qᷓre laboꝛaturi:rñũderer qui linguis omniũ gentiũ:⁊ expꝛeſſa eſtvo/ Eitoien,
eis ⁊ diceret᷑: Laboꝛare nõ vis: qui vtrũ vi/ꝰ catio:exijt ille cõducere. Cępit em̃ veritatis nunlun
uas vſq; ad ſenectã: neſcis: Sexta hoꝛa vo/ potentia omibꝰ inoteſcere. Mã tũc etiã vnꝰ uunnant
caris veni. Paterfamilias tibi quidẽ etiam accepto ſpũſancto: etiã vnus loquebat᷑ oim lfnech
vndecima veniẽti denariũ ꝓmiſit:ſed vtrũ gentiũ linguis. AMõ autẽ in eccłia ipſa vni/ ſs inn
viuas vſq; ad ſeptimã: nemo tibi pꝛomiſit. tas tanq; vn loquit᷑:loquit᷑ oim gentiũ lin/ ſoluquunn
Nõ dico vſq; ad vndecimã:ſᷣ vſq; ad ſepti- guis.Ad quã linguã religio xpᷣiana nõ pue⸗ nſinltu
mã. Quare g̊ differs vocantem te certus de nit: Ad quos fines nõ ꝑtendit? Jã nõ eſt qͥ Nõ.is. tesrgan
mercede:incertꝰ de die? Vide ne foꝛte qð ti- ſe abſcõdat a caloꝛe eiꝰ: Adhuc ſit moꝛa ab tpiücu
bi ille daturus ẽ ꝓmittẽdo: tu tibi auferas eo q ſtat in vndecima. Maniteſtũ eſt & frẽs tbinem
differendo. Si hoc recte dicit᷑ de infantibus mei: oĩno manifeſtũ eſt: tenete:certi eſtote: matceho
tanqᷓ; ad hoꝛã pᷣmã ꝑtinentibꝰ: ſi recte dici· qm̃ deꝰ noſter ieſus chꝛiſtus: quãdo quiſq; mathenn
de pueris: tanq; ad hoꝛã tertiã pꝑtinentib:ſi ſe cõuerterit ad fidẽ ipſius: a via ſua vel ſu / Omnſant
recte de iuuenib:tanqᷓ; in hoꝛę ſextę flagrãa pflua vl neqſſima:oiĩa illi ſterita dimittũt᷑: ſtosnae
tia cõſtitutis:quãtomagis recte dicik decre et oĩno iamq; donatis debitis fiũt cum illo Qlizan
pitis: Ecce iã hoꝛa vndecima ẽ: ⁊ adhuc ſtas tabulę nouę. Pꝛoꝛſus omia dimittunt᷑.Ne/ E mualtty
D venire piger es? An foꝛte nõ exijt ad te vocã mo ſit ſollicitus ꝙ aliquid ei non dimittat̃. cvolnſpen
dũ patfamilias? Si nõ exijt:quid ẽ qð loqᷣ- Sed iterũ nemo ꝑuerſe ſit ſecurus. Iſta em̃ hericopol
mur? Hempe nos ſerui ð familia ipiꝰ ſumꝰ: ſvu⸗ occidũt animas:aut deſperatio: aut ꝑ/ Ais hetaesa
cõducere oꝑarios miſſi ſumꝰ. Quid & ſtas: 4 uerſa ſpes.De his duobꝰmalis pauca audi ſun nnt ngna
Finiſti iam annoꝝ numerũ:feſtina ad dena te. Mã ſicut liberat bona ſpes et certa ſpes: nuſta nal
riũ. Hoc ẽ em̃ exire pr̃eʒfamilias inoteſcere: ita decipit ꝑuerſa ſpes. Pꝛius attẽdite quẽ/ teisdef
qm̃ qui i domo c in abdito eſt: non videt᷑ b admodũ decipiat deſꝑatio.Sũt hoies qͥ cũ läctnon
eis qᷣ foꝛis ſũt.Cũ aũt exit de domo: vide cogitare cęperit mala ꝗᷓ fecerũt: ñ ſibi putãt ſnnſc e⸗
ab eis qᷣ foꝛis ſunt. Chꝛiſt qñ nõ intelligit ignoſci poſſe:dãt aĩaʒ iã ꝑire deſꝑatõi:ꝑeũt Nſritore
nõ agnoſcit᷑:in ſecreto eſt. Qñ aũt exijt con / dicẽteſ ĩ cogitatõibꝰſuis: Jã nlla nob ſpes: s etas,
ducere:ex occulto em̃ ꝓceſſit ad noticiã: no/ neq; em̃ tanta illa ꝗᷓ cõmiſimꝰ donari nobis nhrf
tus ẽchꝛiſtꝰ: vbiq; hdicat᷑ chꝛiſtꝰ: gloꝛiã chꝛi aut ignoſci poſſunt: Quare & nõ ſatiſfacimꝰ niainepe
ſti oia quęcũq; ſunt ſub cęlo clamar. Fuit ir- cupiditatibꝰ nr̃is? Impleam ſaltẽ ſſentis gidfen
riſibilis quodãmõ ⁊ rephẽſibilis inter iudę tpꝑis vol .: ul e
unos quodgamo ? ꝑis voluptatẽ:qꝛ nullã in futuro habemui llgented
os:viſus ẽ hũilis:cõtemptꝰ eſt. Occultabat mercedẽ. Facimꝰ qᷣcqᷣd libet:⁊ ſi non licet vt lolioe
em maieſtatẽ: ꝓmptã habebat infirmitatẽ. habeamus ſuauitateʒ vel tempoꝛalẽ: quia nnhe⸗
Cõtemptũ eſt ĩ illo qð ꝓmptũ erat: nec co / ꝑcipere nõ n icires z bon
1gon. . gnitũ q occultũ erat. Si em cognouiſi pele ns mrremnur eecrnax. Talis vukes man fekon
49° rat. Si em cognouiſſent deſperando pereunt: Siue anteq; omnino baoſcnon

Run deſlnt,
Ntniditn
Apotennäaſͤck
uuengnn
ſhnis ſiltnet
nguginne
üſngeingan
aduneningn
Hüinaocpeito
ni: reſtcho
.Lpreitn
e. Niirain
nmsberchtin
migacpa
vguit oin mnüln
onuut

Aenan: Finic
„Icbuc ſitnend

imnaeconch
nins: guichgig
snnaluſen
izmudnin
Nhcsiinan

=

õ

ui 4 o

ulans Juch
uNehenint)

Eʒzech. 18.

In enãgelio . coðᷣm Johannẽé Sermo LIX

credãt:ſiue iam chꝛiſtiani: ⁊ in aliqua mala

peccata ⁊ ſcelera male viuẽdo ꝓlapſi.Pꝛo/
cedit ad eos dñs vineę:et tanq; deſperãtes
⁊ vacãtes:tergũ dantes: pulſat ⁊ camat in
ꝓpheta eʒechiel. In quacũq; die cõuerſus
fuerit hõ avia ſua peſſima:oẽs iniqͥtates eiꝰ
obliuiſcar. Hac voce audita et credi ta a de/
ſperatiõe recreant᷑:⁊ ab illa altiſſima ⁊ ꝓfun
da voꝛagine q̃ ſubmerſi fuerãt emergũt.Sʒ
his timendũ eſt ne in aliã voꝛaginẽ incurrãt
2a pꝑuerſe ſperãdo moꝛiant᷑:qͥ deſperãdo mo/
ri nõ potuerũt.Mittant em̃ cogitatiões lõ/
ge quideʒ diuerſas:ſᷣ tñ ꝑnicioſas:⁊ rurſus
incipiũt dicere ĩ coꝛdibus ſuis: Si quacũq;
die cõuerſus fuero a via mea peſſima:deus
miſericoꝛs:ſic veracit᷑ ꝑ ꝓpheta ꝓmiſit: oẽs
iniqtates meas obliuiſcit᷑:Quare hodie cõ
uertar ⁊ nõ cras? QAuare hodie et non cras:
Erit hodiernꝰ dies ſicẽ heſternꝰ:ſit i nequiſſi/
ma voluptate:ſit i flagitioꝝ gurgite:volua
tur in moꝛtifera delectatiõe. Cras cõuertar
⁊ finis eſt. Reſpõdet᷑ tibi:Cuiꝰ rei finis? Di/
cis: Iniqᷣtatũ mearũ. Bñ: gaude: qꝛ craſti⸗
no iniquitatũ tuaꝝ erit finis. Quid ſi ante
craſtinũ tuus erit finis: Ergo bñ quidẽ gau
des: quia pꝛopter iniqtates tuas conuerſo

mathematici fefellerũt:qꝛ ſibi plerũq; lucra

ꝓmiſerũt:⁊ dãna inuenerũt.Ergo etiã ꝓpt
iſtos male ſperãtes: ꝓcedit paterfamilias.
Quẽadmodũ ꝓceſſit ad illos qͥ male deſpe
rauerũt ⁊ perierũt deſperando:et reuocauit

eos in ſpem: Sic ꝓcedit etiã ad iſtos qͥ male
ſperãdo volũt perire:⁊ dicit eis ꝑ aliũ libꝛũ:

Ecẽi.S. Ne tardes cõuerti ad dñũm. Quõ illis dixe/

Eʒech.is rat: Inquacũq; die iniquꝰ cõuerſus fuerit a

via ſua mala:oẽs iniqtates eiꝰ obliuiſcar: ⁊

tulit eis deſperationẽ q̃ iã dederant animũ

ſuũ ꝑditioni: omnimodo indulgẽtiã deſpe/

rãtes:ſic ꝓcedit etiã ad iſtos qui ſperãdo et

differẽdo volũt perire:⁊ loquit᷑ ad eos ⁊ in/

Ecẽi.5. crepat eos: He tardes cõuerti ad dominũ:
neq; differas de die in diem. Subito em̃ve/

niet ira eiꝰ:⁊ ĩ tꝑe vindictę diſꝑdet te. Ergo
noli differre:noli qð patet claudere.Ecce in

dulgentię datoꝛ aperit tibi oſtiũ. Quid mo

raris? Saudere deberes: ſi aꝑiret aliqñ pul/
ſanti.Mõ pulſaſti? aperit:⁊ foꝛis remanes?
Me &̊ differas. De miſcðię oꝑibus quodam

NMꝛouer. . ſoco ſcriptura die: Ne dixer vade ⁊ reuerte-

tibi indulgentiã de ꝓmiſit:ᷣ craſtinũ diem
tibi nemo ꝓmiſit.Aut ſi foꝛte ꝓmiſit mathe
maticꝰ: longe aliud eſt. c o deus multos

re cras ego dabo:cũ poſſis cõtinuo bñ face/
re.Mõ em̃ ſcis qͥd cõtingat ſequẽti die. Au⸗/

diſti ᷣceptũ nõ differẽdi vt in aliũ ſis miſe-

ricoꝛs:⁊ differẽdo in te es crudelis? Mõ de/

bes differre panẽ daturꝰ:⁊ differs indulgen
tiã accepturꝰ? Si miſerãdo alteꝝ nõ differſ:

miſerereꝛ aĩę tuę placẽs deo.Exhibe aię tuę Ecẽi. ʒo.

elemoſynã.Mõ dicimus vt tu ei des: ſed ne
repellas manũ dantis.Sed aliqñ homines
inde ſibi plurimũ nocẽt: cũ alios offendere
timẽt.Multũ valent boni amici ad bonũ:
⁊ mali amici ad malũ. Jõ dñs ꝓ ſalute nf̃a
potentiũ amicitias ↄtemnẽs:noluit pᷣus eli
gere ſenatoꝛes:ſᷣ piſcatoꝛes.Magna artifi/
cis miſcðia.Sciebat em̃ qꝛ ſi eligeret ſenato

F

rẽ:diceret ſenatoꝛ:Nignitas mea electa eſt.

Si eligeret diuitẽ: diceret diues: Opulẽtia

mea electa eſt.Si pus eligeret imꝑatoꝛẽ:di/
ceret imꝑatoꝛ: Poteſtas mea electa eſt. Si
pus eligeret oꝛatoꝛẽ:diceret oꝛatoꝛ:Eloquẽ
tia mea electa ẽ.Si eligeret philoſophũ:di/⸗
ceret philoſophus: Sapiẽtia mea electa ẽ.

Interim inqt differant᷑ ſuꝑbi iſti:multũ tu/

ment.Diſtat aũt int᷑ magnitudinẽ ⁊ tumo/
rẽ. Vtrũq; grãde eſt:ſed nõ vtrũq; ſanũ eſt.
Differant᷑ & inqᷣt iſti ſuꝑbi:aliqua ſoliditate
ſanãdi ſunt.Da mihi inqͥt pᷣus iſtũ piſcato/
rẽ. Veni tu pauꝑ ſequere me: nihil habes:
nihil noſti:ſequere me. IJdiota pauꝑ: ſeq̃re
me. MNõ eſt qð in te expaueſcat᷑: ſᷣ multũ eſt
qð in te impleat᷑. Tã largo fonti vas inane
admouendũ eſt. Dimiſit retia piſcatoꝛ:acce
pit gratiã piſcatoꝛ:⁊ factus eſt diuinus oꝛa/
toꝛ.Ecce qͥd fecit dñs: de qͥ dicit aplus: In/

firma mũdi elegit deꝰ vt cõfundat foꝛtia: et

ignobilia mũdi elegit deus:⁊ ea q̊ non ſunt
tanq; ꝗ̊ͥ ſunt:vt ea ꝗ̊ͥ ſunt euacuent᷑.Heniq;
legunt᷑ mõ verba piſcatoꝝ:⁊ colla ſubdunt
oꝛatoꝝ.Tollant᷑ &̊ de medio inanes venti:
tollat᷑ de medio fumꝰ qͥ creſcẽdo euaneſcat:
ꝓꝛſus ꝓ ſalute iſta ↄtẽnant᷑.Si quiſq; in ci/
uitate aliquo ꝑiculoſo moꝛbo coꝛꝑis ęgrota
ret:⁊ eẽt in ciuitate ꝑitiſſimꝰ medicꝰ amicus
ęgrotãtis:potẽtibꝰ inimicꝰ:qͥ dicerẽt amico
ſuo:noli eum adhibere: nihil nouit: dicerẽt
aũt nõ iudicãte aĩo ſᷣ inuidẽte:nõne ille pꝛo
ſalute ſua remoueret amicoꝝ potẽtiũ fabu/
las:⁊ vt paucis diebus plus viueret cũ illo/
rũ qualibet offenſiõe pellendo ſui coꝛpoꝛis
moꝛbo:medicũ illũ quẽ peritiſſimũ cõmen/

dauerat adhiberet: Egrotat humanũ genꝰ:

non moꝛbis coꝛꝑis ſed peccatis. Jacet toto

1. Corf. 1.

Sancti Auguſtini de verbis dſi

oꝛbe terrarũ ab oꝛiente vſq; ad occidentem

grãdis ęgrotus. Ad ſanãdũ grandẽ ęgrotũ

deſcẽdit omipotẽs medicꝰ.hũiliauit ſevſq;
ad moꝛtalẽ carnẽ: tanqᷓ; vſq; ad lectũ ęgro/

tantis. Dat ſalutis ſcepta: cõtemnit᷑: q au/
diũt liberant᷑. Contemnit᷑:cum dicũt amici

potẽtes:nihil nouit.Si nihil noſſet potẽtia
eiꝰ gentes nõ impleret.Si nihil eẽt:nõ eſſet
anteqᷓ; apud nos eẽt: ꝓphetas añ ſe nõ mit-
teret. Nõne mõ implent᷑ ꝗᷓ ante pᷣdicta ſũt:
Nõne ꝓbat medicus iſte artis ſuę potentiã
ꝓmiſſa cõplẽdo? Nõne ꝑ totũ mundũ ꝑni/
cioſi euertunt᷑ erroꝛes: et tritura mundi do/
mant᷑ cupiditateſ: Hemo dicat: Antea me/
lioꝛ erat mũdus qᷓ; mõ.x qͥ cępit iſte medi/

cus artẽ ſuã exercere: multa hic videmꝰ hoꝛ-⸗

renda. Moli mirari. Anteqᷓ; aliqs curaret᷑:
mũda a ſanguie ſtatio medici videbat᷑: im/
mo iaʒ tũ hoc vidẽs excute vanas delitias:

veni ad medicũ:ſanitatis tpᷣus eſt nõ volu⸗/ Pin

ptatl. Curemur & frẽs. Si nec medicũ agno/
ſcimꝰ: nõ ĩ eũ tãq; phꝛenetici ſeuiamꝰ:nõ ab
eo tanq; lethargici auertamur. Multi enim
ſęuiẽdo: młti doꝛmiẽdo ꝑierũt. Phꝛenetici
ſt᷑ qͥ nõ doꝛmiẽdo inſaniũt. Lethargici ſunt
q̃ multũ doꝛmiẽdo pᷣmunt᷑.Pꝛoꝛſus tales ſt
homies.Cõtra iſtũ medicũ alij ſeuire in euʒ
volũt:⁊ qm̃ ipſe iã in celo ſedet:mẽbꝛa eius

in tra ꝑſequunt᷑.Curat ⁊ tales.Multi ex eiſ

conuerſi ex inimicis facti ſunt amici: ex ꝑſe/
cutoꝛibꝰ facti ſunt ᷣdicatoꝛes. Tales etiam
ipᷣos iudęos in ſeipſuzʒ:cũ hic eſſet ſeuiẽtes:
tanq; phꝛeneticos ſanauit:ꝓ qᷣbus in ligno

Zud.a25. pendẽs oꝛauit. Dixit em̃: Pat ignoſce illis:

qꝛ neſciũt qͥd faciũt.Multi tñ eoꝝ ſedati fu
roꝛes:tanqᷓ; phꝛeneſi oppᷣſſa coguerũt deũ:
coguerũt chꝛiſtũ. Poſt aſcẽſionẽ miſſo ſpũ/
ſancto:cõuerſi ſunt ad eũ quẽ cruciſixerunt:
⁊ in ſacramẽto credẽtes ſanguinẽ eius bibe
runt:quẽ ſeuiẽdo fuderũt.hhabemꝰ exẽpla.
Perſeq̃bat᷑ mẽbꝛa eiꝰ iam ſedẽtis ĩ cęlo ſau/
lus: ꝑſeq̃bat᷑ grauit᷑ in phꝛeneſi mẽte ꝑdita:
moꝛbo nimio. At ille vna voce de celo cla/

Actj.9. mãs ei:Saule ſaule qͥd me ꝑſeqris: percuſ-

ſit phꝛeneticũ:erexit ſanũ:occidit ꝑſecutoꝛẽ
viuificauit pᷣdicatoꝛẽ. Etiã lethargici multi
ſanant᷑. Ipſis em̃ ſiles ſunt qͥ nõ ſeuiunt in
chꝛiſto: nec malicioſi ſunt adůſus xpᷣianos:
ſed tantũ differẽdo lãgueſcũt vᷣbis ſomno/
lẽtis:iĩ lucẽ ocłlos extẽdere pigreſcũt:⁊ qͥ eos
excitare volũt moleſti ſ. Recede a me inqͥt
languidꝰlethargicꝰ:obſecro te:recedea me.

Quare?Doꝛmire volo. Sed ille:Moꝛieris
inde. Ille amoꝛe ſomni moꝛi volo rñdet.Et
charitas deſuꝑ: Molo. Plęrũq; iſtũ charita
tiſ a ffectũ exhibet etiã filiꝰ ſeni pr̃i moꝛituro

poſt paucos dies:iaʒ vtiq; ętate finita:ſi le-

thargicũ videt:⁊ lethargico moꝛbo pmi ſuũ
patrẽ a medico agnoſcit:dicẽte ſibi: Excita

patrẽ tuũ:noli eum ꝑmittere doꝛmire ſi vis

vt viuat:adeſt puer ſeni:pulſat:vellicat:pũ
git:pietate moleſtꝰeſt:nec moꝛi cito ꝑmittit
cito moꝛiturũ:⁊ ſi videritvt aliquãdo plureſ
dies viuat cũ deceſſerit ſucceſſurus:Quãto

maioꝛe charitate nos amicis nf̃is moleſti eẽ

debemꝰ: cũ qᷣbus non paucos in hoc mũdo
dies:ᷣ apud deũ in ęternũ viuamꝰ: Ament
O nos⁊ faciãt qð audiũt ꝑ nos:⁊ colant quẽ

colimꝰ⁊ nos:vt recipiãt quẽ ſperam?ꝰ nos.
De eo qð ſcriptũ eſt in euangelio

Johannẽ:eEgo veritatẽ dico vo

—

hus erpedit vo is vt ego vaidam:

erinon r
Edicina animę oĩm vulnerũ:⁊ vna A

ꝓbitiatio ꝓ delictis omniũ eſt cre⸗
ere in chꝛiſto: Nec oĩno quiſq; mũ/
dari poteſt ſiue ab oꝛiginali peccato qð ex
traxit:in quo om̃s peccauerũt: et filij
irę naturalit᷑ facti ſunt: ſiue a peccatis ꝗᷓ ipſi
non reſiſtendo carnali cõcupiſcẽtię:ſed eam
ſequẽdo eiq; ſeruiendo in flagitijs ⁊ facino/
ribꝰ addiderũt: niſi ꝑ fidẽ coadunent᷑ ⁊ com

paginent᷑ coꝛpoꝛi eiuſ:qui ſine vlla illecebꝛa
carnali ⁊ moꝛtifera delectatione conceptus

eſt: Mec em̃ in delictis mater ĩ vtero aluit:⁊

peccatũ non fecit:nec inuentus eſt dolus in I. etri..

oꝛe eius. In eum quipe credẽtes filij dei vi/
uunt: qͥa ex deo naſcunt᷑ ꝑ adoptionis gra/
tiã quę eſt in fide ieſu chꝛiſti domini noſtri.
Quapꝛopter chariſſimi merito idem domi/
nus ⁊ ſaluatoꝛ noſter hoc vnum peccatũ di/
cit:de quo arguit mundũ ſpũſſanctꝰ: qͥa nõ

— 7

credit in euʒ.Ego inquit veritatẽ dico: qoðs.i6.

expedit vobis vt ego vadam. Si
ego non abiero:paraclytus nõ ve/
niet ad vos.Si autẽ abiero:mitta

eum ad vos.Et cuʒz venerit:ille ar/

guet mundũ de peccato:⁊ de iuſti-
cia: ⁊ de iudicio. De peccato quide
quia in me nõ credut.De iuſticia ꝗꝛ
ad patrem vado:⁊ iam non videbi
tis me.De iudicio auteʒ:quia pꝛin/

–—

ceps huius mundi iudicatus eſt.

Peboc
gnogetl
ochau
üiyoluit,
Ibr gonuſaun
itulsp

ps ſetiliurfit

deitohfe
Nt; Vndedicl
gopeccat
gulkhocel
ng tü dequo
latünobẽ
fabiliape
Pvnü pect
(teratene
vnüdetut
oy geginbert
iultpecc
guiceciden
ſit ſaln it
pulcuspfin⸗
gfundik. Ro
ſtachtantün

606, gliat. Ons

Jraczapk
fek nöat:
nüquidpen
Quöͤend
uipledin
Liquidi
aultusee
aticroſin
noanllſc
lomopee
ckodoniͤ

upuß dicit

getütinne.
dentüͤtbe
eſulatato
ſna Spüse
ltcetin
leſhvileet
eſchlutſ
gaer Duce⸗
eiſhnini
lcönenn,

⸗ dameſend

dſs Qlin
entreti
4 Mclprus 4

nohoönii

dicee DWäl
ledaniee
pulirpll
Enoüchnin
Naügrätggin
keſiuns d
as niisnalchi
osinbornin
üun dr
Lnosttelmgi

guiſpenne.

tneungi
Venntanedſcope
ptcgopadem
innintitnu!
is omücker

roinotihſ .
nali pecann cg

peccaucirci
neapetansipi
ngiſcinelten
nnfagnnstiun
Reordunaito
niſine lalec
Cntonecnpe

uninwe⸗

1

rtirsida

igaupms

miiidoniini
nmemmidendonl
iülnc ain

=

o ln.

hi

4

In enãgelio ſcõm Johannẽ Sermo LX

De hoc ̊ vno peccato voluit mundũ argui
ꝙ nõ credũt in eũ: videlicet qꝛ in eũ creden/
do cũcta peccata ſoluunt᷑.hhoc vnũ imputa
ri voluit:quo cętera colligunt᷑.Et qꝛ creden
Joh.i.do naſcunt᷑ ex deo ⁊ filij dei fiunt.Pedit em̃
2iinqͥt illis poteſtatẽ filios dei fieri: credẽtibꝰ
in eũ.Qui g̊ credit ĩ filiũ dei:inquãtũ adhę

Ro. S. ret illi:⁊ fit etiã ipᷣe ꝑ adoptionẽ filiꝰ ⁊ hęres

dei: coheres aũt chꝛiſti: intantũ nõ peccat.
1. Joh.ʒ. Vnde dicit iohãnes: Qui natus eſt ex deo

nõ peccat.Et ideo peccatũ vnde mũdus ar

guit᷑ hoc eſt ꝙ nõ credũt in eũ.hoc eſt pecca
Joh.iIð. tũ de quo identidẽ dicit: Si nõ venirẽ:pec/
catũ nõ haberẽt. Nũquid em̃ alia innume/
rabilia peccata nõ habebãt? Sʒ aduẽtu eiꝰ
hHqͥ vnũ peccatũ acceſſit:non credẽtibus quo
cCcetera tenerent᷑. In credentibus aũt qꝛ hoc
vnũ defuit: factũ eſt vt cuncta dimitterent᷑
Bo.ʒ.credẽtibꝰ. Nec ob aliud aplus paulus:qẽs
inquit peccauerũt ⁊ egent gloꝛia dei: niſi vt
qui crediderit in eum non cõfundat᷑: ſicut ⁊
Pð.ʒʒ.pſalmꝰdicit: Accedite ad eũ ⁊ illuminami:⁊
vultus vr̃i non cõfundent᷑.Qui g& in ſe gliat
ↄfundit᷑.Nõ em̃ ſine peccatis inueniet᷑. Ille
itaq; tantũmodo nõ cõfunditur: qui in dño
Ro. z. gliat᷑. Om̃s em̃ peccauerũt ⁊ egent glia dei.
Itaq; aplus cũ de iudęoꝛũ inſidelitate loq̃/
ret᷑ nõ ait: Eteni ſi quidã illoꝝ peccauerũt:
nũquid peccatũ illoꝝ fidem dei euacuauit:
Quõ em̃ diceret: Si qͥdã uloꝝ peccauerũt:
cũ ipſe dixerit: Oẽs em̃ peccauerũt?Sʒ ait:
Si quidã illoꝝ nõ crediderũt: nũquid incre
dulitas eoꝝ fidẽ dei euacuauit? Vt hoc pec
catũ expᷣſſius demõſtraret:quo vno claudit᷑
aduerſuſ cętera ne ꝑ dei gratiã relaxent᷑.De
quo vno peccato ꝑ aduentũ ſpũſſancti:hoc
eſt ꝑ donũ ipᷣius grę qð fidelibꝰ dat᷑:mũduſ
B arguit᷑:dicẽte dño:De peccato quidẽ:qꝛ nõ
credũt in me.Mõ auteʒ eſſet meritũ grande

2.

credentiũ ⁊ beatitudo gloꝛioſa: ſi ſemꝑ dñs

in reſuſcitato coꝛpoꝛe humanis oculis apa/
reret. Spũs ergo ſanctꝰhoc magnũ munus
attulit credituris:vt euʒ quẽ carnalibꝰ ocu/
lis nõ viderẽt: a carnalibꝰ cupiditatibꝰ mẽ/
te ſobꝛia ⁊ ſpiritalibꝰ deſiderijs ebꝛia ſuſpi/
rarẽt. Vnde ⁊ ille diſcipulus qͥ ſe dixerat nõ
crediturũ niſi cicatrices eiꝰ manu tetigiſſet:
cũ cõtrectato coꝛpoꝛe dñi quaſi euigilãs ex/
Joh.20. clamaſſet: Dñs meus ⁊ deus meus: Ait illi
dñs:Quia vidiſti credidiſti:beati qͥ non vi/
dent ⁊ credũt.hanc beatitudinẽ ſpũſſanctꝰ
pvppagraclytus attulit:vt ab oculis carnis ſerui

foꝛma remota quã de vᷣginis vtero accepit:
in ipſam dei foꝛmã in q̃ patri ęqqualis etiam
cũ in carne aparè dignatꝰ ẽ ꝑmãſit purgata
mẽt acies tẽderet᷑: vt eodẽ ſpũ repletꝰ apłs
diceret: Et ſi noueramꝰchꝛiſtũ ſ̃m carnẽ:ſed 2. cor:. 5.
iam nõ nouimꝰ*:qꝛ ⁊ carnẽ chꝛiſti nõ ſᷣm car/
nẽ ſed ̃ᷣm ſpm̃ nouit:qui virtutẽ reſurrectio
nis eius:nõ palpando curioſus:ſed creden-
do certus agnoſcit: Hõ dicẽs ĩ coꝛde ſuo:qͥᷣs Ro. io.
aſcẽdit in celũ:hoc eſt chꝛiſtũ deducere: aut·
qs deſcẽdit in abyſſum:hoc ẽ chꝛiſtũ a moꝛ½
tuis reducere: ſed ꝓpe eſt inqͥt verbũ in oꝛe
tuo:qꝛ dñs eſt ieſus:et ſi credideris in coꝛde
tuo qꝛ deus illũ ſuſcitauit a moꝛtuis: ſaluꝰ
eris. Coꝛde em̃ credit᷑ ad iuſticiã:oꝛe aũt cõ/
feſſio ſit ad ſalutẽ. hhec fratres apli vᷣba ſũt

ipᷣius ſanctiſpũs:ſancta ebꝛietate eructãtiſ.

Cũ g̊ hanc beatitudinẽ q̃ nõ videmꝰ ⁊ credi
mus:nllo mõ haberemꝰ niſi eũ a ſpũſancto
acciperemꝰ: merito dictũ eſt: Expedit vobᷣ Job. 16.
vt ego vadã.Si em̃ nõ abiero:paraclytꝰnõ
veniet ad vos. Si aũt abiero: mittã illũ ad
vos.Semꝑ quidẽ diuinitate nobiſcũ ẽ. Sʒ
niſi coꝛpoꝛalit᷑ abiret a nobiſ:ſemꝑ eius coꝛ/
pus carnalit᷑ videremꝰ: et nunq; ſpiritaliter
crederemus: q̃ ſide iuſtiſicati? beatiſicati: id Ro. 5.
ipᷣm vbũ deũ apud deũ ꝑ qð facta ſũt oĩa: ⁊ qoꝶ. .
qð caro factũ ẽ vt habitaret ĩ nob:coꝛde/ mlů
dato ↄtẽplari mereremur:⁊ ſic nõ manu tan
gẽdo ſᷣ coꝛde credit᷑ ad iuſticiã. Recte de iu/
ſticia nr̃a mũdꝰ arguit᷑:q nõ vult credere ni⸗/
ſi qð videt. Vt aũt nos haberemꝰ iuſticiã ſi
dei: de q̃ mũdꝰ argueret᷑ incredulꝰ:ꝓpterea
dñs ait:De iuſticia:qꝛ ad patrẽ vado:⁊ iam
nõ videbit me. Tãqᷓ; ſi diceret: Hheęc erit iu/
ſticia vr̃a vt credatis ĩ me mediatoꝛẽ:quẽ re
ſuſcitatũ ad pfr̃eʒ iſſe certiſſime habebit:q/·
uis eũ carnalit᷑ nõ videatl:vt ꝑ ipᷣm recõcili/
ati deũ ſpiritalit videre poſſitis. Vñ figurã
ecclię geſtãti mulieri:cũ ei poſt reſurrctionẽ
ad pedes caderet: Moli me tãgere inqᷣt: nõ/ Jobdᷣ.20.
dũ em̃ aſcẽdi ad patrẽ.Qð myſtice dictũ in.
telligit᷑: Holi me ꝑ coꝛpoꝛeũ ↄtactũ carnalit
credere:ſpiritalit᷑ aũt credis:id ẽ fide ſpirita
li me tangl: cũ aſcẽdero ad patrẽ:qꝛ beati qͥ
nõ vidẽt ⁊ credũt.Et hec ẽ iuſticia ſidei qua
mũdꝰ carẽs:de nobis q ea ſ caremꝰ arguit᷑:
qꝛ iuſtꝰ ex fide viuit.Siue ̊ qꝛ ĩ ilo reſurgẽ/ Abachuc.2.
tes:⁊ i illo ad patrẽ veniẽtes inuiſibilit᷑ ⁊ in Ro.i.
iuſtiſicatiõe perficimur:ſiue qꝛ nõ vidẽtes ⁊
credẽtes ex fide viuimꝰ: qm iuſtꝰ ex ſide vi⸗
uit:ꝓptea dixit de iuſticia qꝛ ad pr̃ez vado:

Ns. 29. ones dũñs dirigit mites in iudicio: tamẽ iam
Johᷣ.is. ipſe hocipſo qð foꝛas miſſus eſt: iudicatꝰẽ:

iuſticia ⁊ de iudicio. Neq; hoc cum di/

natoꝛe caruerũt.Et hoc totũ ꝑ gratiã: hoc

Bancti Auguſtini de verbis dñi

⁊æ iã nõ videbiti me. Nec inde ſe mũdꝰ excu/
ſet:qð a diabolo impedit᷑: ne credat ixpᷣm.
Credẽtibꝰ em̃ pᷣnceps mũdi mittit᷑ foꝛas:vt
iam nõ operetur in coꝛdibus hominũ quos
chꝛiſtus ꝑ fidem cęperit poſſidere:ſicut ope/

fat in filſs diffidẽtig: quos ad temptandos

⁊ tribulandos iuſtos plęrũq; cõcitat.Quia
em̃ miſſus eſt foꝛas: qui intrinſecꝰ domina/
bat᷑:extrinſecus pᷣliat᷑.Et ſi &̊ ꝑ eius ꝑſecuti/

Et de hoc iudicio mũdus arguit᷑:qᷣa fruſtra
de diabolo querit᷑ qͥ vult credere ĩ xpᷣm: quẽ
iudicatũ:id ẽ foꝛas miſſũ: et ꝓpter nr̃aʒ ex/
ercitatiõʒ foꝛinſecꝰ expugre ꝑmiſſũ:nõ ſolũ

viri ſᷣ etiã młiereſ: ⁊ pueri:⁊ puellę martyꝛeſ

vicerũt.Sed in quo vicerũt niſi in illo queʒ

dominante in coꝛdibus ſuis peſſimo domi

crediderũt:⁊ quẽ nõ videntes dilexerũt:⁊ 1
.

per donũ ſpirituſſancti. Recte itaq; idẽ ſpi/
ritꝰ arguit mundũ.Et de peccato:quia non
credidit in chꝛiſtũ. Et de iuſticia:qꝛ qͥ volue
runt crediderũt: qᷓ́;uis in quẽ crediderũt nõ
viderũt:⁊ ꝑ eius reſurrectionẽ ſe quoq; ĩ re-
ſurrectiõe ꝑfici ſperauerũt.Et de iudicio:qꝛ
ipſi ſi vellẽt credere a nullo impedirent᷑:qm̃

Abi.S. pꝛinceps huiꝰ mũdi iã iudicatꝰ eſt.

¶ De eg qð ſcriptum eſt in euange/

lio m Johannẽ:Ipſe arguit mun
dũ de peccato: de iuſticia: ⁊ de iud
cio: G

ermo ñ
Vm dñs ⁊ ſaluatoꝛ nr̃ ieſus xpᷣs de

aduẽtu ſpũſſancti quẽ ſe miſſurũ eẽ
pmiſit multa diceret:ait ini cętera:
ꝑſe arguet mundũ de peccato:de

xiſſet ſermonẽ traiecit in aliud: ſed ipſa ali⸗-
quanto expᷣſſius inſinuare dignatꝰ eſt. De
peccato quidẽ inquit:qꝛ nõ credide-/
runt in me.De iuſticia aũt:qꝛ ad pa
trẽ vado.De iudicio o: quia pꝛin
ceps huꝰ mundi ia iudicatꝰ eſt. Ob

catũ hominũ quaſi ſolũ eſſet non credere in
chꝛiſto:ita hoc ſolo dixit ꝙ mundũ ſpũſſan/

e nobis intelligẽdi deſideriũ: cũ pec/

cctus argueret.Si aũt manitfeſtũ eſt ſter hãc

infidelitatẽ alia multa hoĩm eẽ peccata: cur

de h̊ ſolo mũdũ ſpũſſactꝰ arguat: An qꝛ pec
cata oĩa ꝑ inſidelitatẽ tenent᷑:ꝑ fidẽ dimittũ dit:vt ⁊ in nobis diſcamꝰ impleri poſſe iuſti
tur: Pꝛopterea hoc vnuz p̊ cęteris imputat ciã ſi pigri nõ fuerimꝰ pꝛogare miſcðiã:nõ ꝗᷓ Pbila.

deus: ꝑ qð ſit vt cetera nõ ſoluant᷑: dũ non
credit in humilẽ deũ homo ſuꝑbus.Sic em̃
ſcriptũ eſt: Deus ſuꝑbis reſiſtit:hũilibꝰ aũt
dat gratiã. Gꝛatia quippe dei: donũ dei eſt.
Donũ aũt maximũ ipſe ſoũſſanctꝰẽ: ⁊ ideo
gratia dicit᷑. Cũ em̃ oẽs peccaſſent et egerẽt
gloꝛia dei: qꝛ ꝑ vnũ hominẽ peccatũ intra/
uit in mundũ:⁊ ꝑ peccatũ moꝛs: in quo oẽs
peccauerũt:iõ gra qͥa gratis dat᷑. Jõ gratis
datur:qꝛ non quaſi merces reddit᷑ poſt diſ/
cuſſionẽ meritoꝛũ: ſed donũ dat᷑ poſt deli/
ctoꝛũ veniã.De peccato igit᷑ arguunt᷑ infide
les:id eſt dilectoꝛes mũdi:nã ipᷣi ſigniſicant᷑
mũdi nomine.Cũ em̃ dicit᷑: Arguit mundũ
de peccato: non alia qᷓ; ꝙ non crediderũt in
ta remanebũt:qꝛ iuſto ex fide viuẽte cuncta
ſoluunt᷑. Sed multũ intereſt vtrum quiſq;
redat ipſum eſſe chꝛiſtũ: ⁊ vtrum credat in

echꝛiſtũ. Nam ipſum eſſe chꝛiſtũ ⁊ demones

crediderũt:nec tamẽ in chꝛiſtũ demones cre
diderũt. Ille em credit in chꝛiſtũ:qui et ſpe/
rat in chꝛiſtũ:⁊ diligit chꝛiſtũ.Nam ſi fidem
habet ſine ſpeac ſine dilectione: chꝛiſtũ eſſe
credit: nõ in chꝛiſtũ credit. Qui &̊ in chꝛiſtũ

”õ

Jacobi. 4.

Ro.ʒ.
Ro. 5.

Ro.r.

Jacobi. 2.

credit:credendo in chꝛiſtũ veniet in eũ chꝛi
ſtus:⁊ quoquo mõ vnit᷑ in eũ:⁊ membꝛũ in

coꝛꝑe eius efficit᷑. Qð fieri nõ põt niſi ⁊ ſpes
accedat et charitas Quid ſibi etiã vult qð
it de iuſticia:qꝛ ad patrẽ vado?:Et pᷣmo ꝗ́/
rendũ ſi de peccato mũdus arguit᷑:cur et de
iuſticia? Quis em̃ ð iuſticia recte argui poſ/
ſit?ꝭ An de peccato quidẽ ſuo: de iuſticia vᷣo
chꝛiſti mũdus arguitur? Nõ video ꝙ aliud
poſſit intelligi:quãdo quidẽ de peccato in/
quit:qui nõ crediderũt ĩ me:De iuſticia: qͥa
ad patrem vado: Illi nõ crediderũt:ipſe ad

patrẽvadit. IJilloꝝ ̊ peccatũ:ipᷣius aũt iuſti

cia. Sed cur in eo ſolo voluit nomiare iuſti/
ciã:qꝛ vadit ad patrẽ: Mũ nõ iuſticia ẽ etiaʒ
ꝙ huc venit a patre? An illa potius miſcðia
eſt ꝙ a pr̃e ad nos venit:iuſticia vᷣo ꝙ ad pa
trẽ vadit? Iſta fratres expedire arbitroꝛ: vt
in tanta ꝓfunditate ſcripturarũ in quibus
foꝛte verbis abſconditũ aliquid latet quod
opoꝛtune aperiendũ ſit: tanqᷓ; ſimul fidelit
inquiramꝰ:vt ſalubꝛiter iuenire mereamur.
Cur g̊ hanc awellat iuſticiã:qꝛ vadit ad pa/

trẽ:⁊ non etiã quiavenit a patre:? An qꝛ mi/

ſericoꝛdia eſt ꝙ venit: ideo iuſticia eſt ꝙ va/

Sen

a ſontgg
nuiſetapt
a. gennli
migoni
Untüeriti,
ur uſi
indeſtatz⸗
nadeleſet
ſodeoßle
liaccpies
unenusyt
ficoꝛdiaq
guu wl
ꝛdeus
oßegeu
horitoßsl
ilgonzid
adpan.
b pgeked
camüdus⸗
R enögliol
Unihader
Mq icglo. Sze
Cͤuerlatio
lali⸗ diensin
griterbie
quelurſü
tuießßeſti
ſtoindeo.
chiiſter
caputc̃
u. 0 ecliaeg.
ſocoptl
Cagerin⸗⸗
e ſena nſees
ſct hiſiy
ſichpene
Nineſcpls
rner
ul. Apers il
Cemudee
ſcut e
emetihn
; Ving .
behecſce
motaſſeng
loß tanqh
enog

re winennz
uork mungtg

nrac noꝛũ: ⁊ ois lingua cõſiteat᷑:qꝛ dñs ieſus xpys xit ꝓpter iuſtiſcationẽ noſtrã.Arguit᷑ ergo
ecmnusdmhnä in gloꝛia ẽ dei patris. hec ẽ iuſticia q̃ vadit omũdꝰde peccato ĩ eis qͥ nõ credũt in chꝛiſto:
riinmmn ad patrẽ. Sʒ ſi ſolus vadit ad patrẽ:qͥd no / ⁊ de iuſticia in eis qͥ non reſurgũt in mẽbꝛis
tlinaſe bis ꝓdeſt:? Vt qͥd ab ſpũſancto de hac iuſti chꝛiſti. Vnde dictũ eſt: VUt nos ſimus iuſti / 2. Cor.5.
ni nfſin cia mũdus arguit᷑:Et tñ niſi ſolꝰ iret ad pa cia dei in ipſo. Si em̃ non in ipſo:nullo mõ
enimtid Zob. 5. trẽ: nõ alio loco diceret: Memo aſcẽdit in c- iuſticia. Si aũt in ipo: totus nobiſcũ vadit
1. Quizuchi lũ niſi qͥ de cęlo deſcẽdit: filius homis qui ẽ ad patrẽ:⁊ hęc ĩ nobis implebit᷑ ꝑfecta iuſti
ienlenndhi NPbil.5. i cclo. Sʒ etiã paulꝰapſus dicit: Noſtra aũt cia. Pꝛopter h̊ ⁊ de iudicio mũdꝰ⸗ arguit: qa
nei: 1mentin cõuerſatio ĩ celis eſt. Sed q̃re hoc?Quia e/ Hueroe huiꝰ mũdi iã iudicatꝰ eſt: id eſt dia/ Jołᷣ..
nnopotnli Lot. 3, dicit: Si reſurrexiſtis cũ chꝛiſto: ꝗᷓ ſurſũ ſũt. bolus pᷣnceps iniquoꝛũ: qui coꝛde nõ habi/
iaſbienänug ꝗrite:vbi chꝛiſtus eſt in dextera dei ſedens: tant:niſi in hoc mũdo quẽ diligũt:⁊ iö mũü
evndeEi quę ſurſũ ſunt ſapite: nõ ꝗᷓ ſuꝑ terrã. Moꝛ/ dus vocant᷑:ſiẽ nr̃a cõuerſatio in celis eſt: ſi Ohil.ʒ.
sglaed tui em̃ eſtis:⁊ vita vr̃a abſcõdita eſt cũ chꝛi/ reſurrexerimꝰ in chꝛiſto. Ergo quẽadmodũ
Naneneungl ſto in deo. Quõ gille ſolus:? An ideo ſolus: nobiſcũ: id eſt cũ coꝛꝑe ſuo vnꝰ eſt chꝛiſtus:
eſvo:deiſtah qꝛ chꝛiſtꝰ vnꝰ eſt cũ omibꝰ mẽbꝛis ſuis tan / Sic cũ oibꝰ impijs qbus caput eſt cũ quo/
1Bönupun qᷓ; caput cũ coꝛꝑe ſuo? Quę aũt coꝛpꝑꝰ eiꝰ ni· dꝗã coꝛꝑe ſuo vnꝰ eſt diabolꝰ. Quapꝛopt ſiẽ
iéu 1. orf. 1. ſi ecclia? Sicut dicit idem doctoꝛ: VUos aüũt nos nõ ſeparamura iuſticia de qᷓ̃ dñs dixit:
ne⸗ eund⸗ eſtis coꝛpꝰ chꝛiſti: ⁊ mẽbꝛa ex ꝑte. Cũ Snos Quia ad patrẽ vado: ſic impij nõ ſeparant᷑
riarigen ceciderimꝰ ⁊ ꝓpter nos ipſe deſcẽderit:qͥd ẽ ab illo iudicio de quo dixit: Quia pꝛinceps
=æL Joh.. en gicedit niſi qꝗᷣ deſcenchltnin qꝛ nemo huius mũdi iam iudicatus eſt.
Glutronineuci⸗ aſcẽdit niſi vnus cũ eo factus ⁊ tanqᷓ; mem/ ’è . -
– bꝛũ cõpactus in eius coꝛne q deſcendit: Sic etrina interrogatiõe dñi ſi ge. Job:⸗ar.
lumnznlt⸗ Zob. 15· 7 diſcipulis dicit: Quia ſine me nihil pote/ e⸗ ſ⸗ Digedet: trina petri reipo
tumgun is facere. Aliter em̃ eſt vnũ cũ patre: aliter lioſ –LXAN—
reubinee . nũ nobiſcũ. Vnũ cũ patre eſt: qꝛ vna ſuba Ectione hodierna aladuertit cha⸗ A
eti nan Vhbil.2. eſt patris ⁊ filijj. Unũ cũ patre eſt: qꝛ cum in fritas vra:dictũ eẽ petro a dũo ꝑ in/
. danue foꝛma dei eſſet nõ rapinã arbitratus eſt eſſe e MAA terrogationẽ: Diligis me: Cui abi.s.
. ſcnlitt equalis deo. Vnus aũt nobiſcũ fact eſt:q rñdit ille:Scis dne:q⁊ amo te.hoc
nuß Gaenmg ſemetipᷣm exinaniuit foꝛmã ſerui accipiens. ſecũdo:hoc tertio:⁊ ad ſingulaba rñdent
uenue IISal.5. Unus nobiſcũ factꝰẽ ſᷣm ſemẽ abꝛaę: ĩ quo dicebat dñs: Paſce agnos meos.Cõ⸗/
es benedicent᷑ oẽs gentes. Qð cũ aplus cõome mẽdabat petro chꝛiſtꝰ agnos ſuos paſcen/⸗
pane⸗ Sre moꝛaſſet: Mõ dicit in ſeminibꝰtanq; in mul - dos:q paſcebat ⁊ petrũ.Quid em̃ petrꝰpo/
bluſta⸗ Cuf tis:ᷣ tanqᷓ; i vno:⁊ ſemini tuo qð eſt chꝛiſtꝰ. terat pᷣſtare dño:maxiĩe iã iĩmoꝛtale coꝛpꝰ ge
inpln⸗ d⸗ Et qꝛ ⁊ nos ad id ꝑtinemꝰ qð eſt chꝛiſtꝰ: no/ renti et in cęlo aſcenſuro? Tanq; ei diceret:

nenic⸗

In euangelio ſcõm Johannẽ Sermo LXI LXII

qð ⁊ deus illum exaltauit:⁊ donauit illi no/
mẽ qð eſt ſuꝑ om̃e nomen: vt in nomie ieſu
om̃e genu flectat᷑:cęleſtiũ:terreſtriũ ⁊ infer/

llun⸗ N
ictugt nr̃a ſunt ꝗrentes:ſᷣ ⁊ quę alioꝝ?Qð cũ mo / bis ſimul incoꝛpoꝛatis ⁊ illi capiti cohęrẽti⸗
Ettüri⸗ nuiſſet aplus:cõtinuo de ipſo dño cõiunxit bus:vnus eſt chꝛiſtꝰ:qꝛ ⁊ nobis dicit:Ergo
der dolidii Pbil.2. exemplũ. MNihil inqͥt ꝑ cõtentionẽ neq; ꝑ in/ ſemẽ abꝛaę eſtis:ſᷣm ꝓmiſſionẽ hęredes.Si
düſncpiie anẽ gloꝛiã:ſed in hũilitate mẽtis alter alter- em̃ vnũ eſt ſemẽ abꝛaę: ⁊ illud vnum ſemen
ttaſenaegi utrũ exiſtimãtes ſuperioꝛẽ ſibi:non quę ſus abꝛaę nõ intelligit᷑ niũ chꝛiſtꝰ: hoc aũt ſemẽ
neeenin, ſunt vnuſqſq; intẽdẽtes:bᷣ ⁊ quę alioꝝ. De⸗ abꝛag etiã nos ſumus: hoc totũ:id eſt ca⸗
äinngien inde ſtatiʒ addidit: Singuli quiq; h ſentite put ⁊ coꝛpus vnũ eſt chꝛiſtꝰ.Et ideo nos nõ
nsdi igne⸗ in vobis qð ⁊ in chꝛiſto ieſu. Qui cũ in fo; debemꝰ ab illa iuſticia ſeꝑatos putare: quã
onidigltd ma dei eſſet nõ rapinꝗ arbitratẽ eſſe equa/ dũs ipſe cõmemoꝛat dicens: De iuſticia: da Job.·16.
Mri i ie lis deo:ᷣ ſemetipſum exinaniuit foꝛmã ſer/ ad patrẽ vado. Cũ xpo em̃ ⁊ nos reſi urrexi⸗
kupuniit ui accipiẽs:in ſilitudine hoĩm fact habitu mus: ⁊ nos cũ capitenf̃o chꝛiſto ſum inte /
Unipigig inuetus vt hõ:hũiliauit ſe factus obediens rim ſide ⁊ ſpe. Cõplebit᷑ aũt ſpes nr̃a in vlti
iAunni vſq; ad moꝛtẽ: moꝛtẽ aũt crucis.hecẽ miſe ma reſurrectiõe moꝛtuoꝛũ.Cũ aũt cõplebit᷑
– ricoꝛdia qᷓ venit a patre. Que igit᷑ iuſticia ẽ ſpes nr̃a:tunc cõplebit᷑ etiã iuſtiſicatio nr̃a.
inüſtil qua vadit ad patrẽ? Sequit᷑ ⁊ dicit: Pꝛopt Qus cõpleturꝰ dñs: qͥd ſperare debeamus

oñdit in carne ſua:hoc eſt in capite nro:in qᷓ
reſurrexit et aſcendit ad patrẽ: qꝛ ſic ſcriptũ

eſt:Traditꝰ eſt ꝓpter delicta nr̃a:⁊ reſurre/ Ro..

Sancti Auguſtini de verbis dñi

Amas me?: In hoc oſtende quia amas me:
Paſce oues meas. Ergo fratres cuʒ obedi/
entia audite oues vos eſſe chꝛiſti:qͥa et nos
cum timoꝛe audimus: Paſce oues meas.
Si nos cum timoꝛe paſcimus ⁊ timemus ꝓ
ouibus: ipſę oues quõ pꝛo ſe debẽt timere:
Pertineat & ad nos cura:ad oues obedien
tia:ad nos vigilãtia paſtoꝛalis:ad vos hu/
militas gregis: Quãqᷓ; ⁊ nos qͥ vobis vide/
mur de ſuꝑioꝛe loqui loco cũ timoꝛe: ſub pe
dibꝰvfr̃is ſumꝰ:qm̃ nouimꝰq; ꝑiculoſa ratio
de iſta qſi ſõlimi ſede reddat᷑. Pꝛoinde cha/
riſſimi catholica germia: mẽbꝛa chꝛiſti: cogi
tate qle caput habeatis. Filij dei: cogitate
qualẽ patrẽ iueneritis.Chꝛiſtiani cogitate:
ꝗ vobis hęreditas pmittat᷑. Mõ talis q̃lis
in tra poſſideri a ſilijs nõ põt:niſi cũ moꝛtui
fuerint parẽtes eoꝝ. Mullꝰ em̃ ĩ tra poſſidet
heęreditateʒ pr̃is niſi moꝛtui.HNos viuo pfe
nr̃o poſſidebimꝰ qð donabit:qꝛ pat᷑ nrẽ mo⸗

ri nõ poterit. Plus addo:plus dico: ⁊ verũ

dico:ipſe pat erit hereditas nr̃a. Cõgruẽter
viuite: maxime vos cãdidati chꝛiſti recẽtes
baptiʒati:mõ regenerati: ſic vos añ admo/
nui ⁊ mõ dico ⁊ ſollicituãainẽ meaʒ ꝓnũcio:
qꝛ timoꝛẽ mihi maioꝛẽ ingeſſit ſᷣſens euãge
lica lectio.Obᷣuate vos:nolite imitari ma/
los chꝛiſtianos. Molite dicere:faciã hoc: qͥa
multi fideles h̊ faciũt. Hoc nõ ẽ defenſionẽ
parare aię: ſᷣ comites ad gehennã inqrere.
Creſcite ĩ hac area dñica:ĩ hac iuenietis bo/
nos qͥ ⁊ vobis placẽt:ſi ⁊vos boni fueritis.
Nũquid em̃ peculiũ nr̃m eſtis? hheęretici et
ſciſmatici:⁊ de furt dñic peculia ſibi fecer̃t:
⁊ greges nõ chuſſti:ſᷣ ſuos ↄ chꝛiſtũ paſcere
voluerũt. Plane ĩ ipis deſdatiõibꝰ ſuis ti⸗
tulũ illiꝰpoſuerũt:vt pᷣdęipſoꝝ qſi defende

rent᷑ ꝑ titulũ potẽtis. Quid facit chꝛiſtꝰ: qñ

tales cõuertunt᷑: qͥ foꝛis ab eccłia titulũ eiuſ
baptiſmatis acceperũt? Eijcit ſdatoꝛẽ:titu
lũ nõ deponit:⁊ poſſidet domũ: qͥa inuenit
ibi titulũ ſuũ. Quid opus eſt vt mutet no/
mẽ ſuũ?: Mũquid attẽdũt qð ait dñs petro:
Paſce agnos meos:paſce oues meas? Hũ/
quid dixit ei:Paſce agnos tuos: aut paſce
oues tuas? Excluſis aũt:qͥd dixit in cantic
canticoꝝ ad eccłiã? Loquẽs ſpõſus ad ſpõ/
Cant.i. ſã ait: Hiſi cognoueris temetipſam pulchꝛã
int᷑ mulieres:exi tu. Tanq; dicens: Mõ ego
te eijcio:exi tu:niſi temetipſam cognoueris
pulchꝛã int᷑ mlieres:niſi cognoueris teĩ ſpe/
culo ſcripturę diuinę: niſi attẽderis o młier

mo

pulchꝛa ſpeculũ qð te falſo nitoꝛe nõ fallit: s. 56.
niſi cognoueris qꝛ de te dictũ ẽ᷑: Suꝑ omnẽ Ns.2.
terrã głia tua:qꝛ de te dictũ ẽ: Dabo tibi gẽ
tes hęreditatẽ tuã: ⁊ poſſeſſionẽ tuã termi/
nos trę:Et alia inumerabilia teſtionia ꝗ̊ͥ ca /
tholicã ecclłiã cõmendãt. MNiſi g cognoueris
patrẽ nõ habes: heredẽ nõ te potes facere.
Ergo exi tu in veſtigijs gregũ nõ in ſocieta/&ant.I.
te gregis:⁊ paſce hedos tuos:nõ quõ petro Jobᷣ.ar.
dictũ eſt:oues meas.Petro dicit᷑: oues me/
as:ſciſmaticis dicit᷑:hedos tuos.hhic oues:

ibi hedi.hic meas:ibi tuos.Recolite dexte Manb.ꝛ3.

rã ⁊ ſiniſtrã iudicis nf̃i: recolite vbi ſtabunt
hedi ⁊ vbi oues:⁊ aparebit vobis vbi dex⸗
tera:vbi ſiniſtra: candida ⁊ nigra:lumioſa ⁊
tenebꝛoſa:pulchꝛa ⁊ defoꝛmis:acceptura re
gnũ ⁊ inuẽtura ſuppliciũ ſempiternũ.

¶ De manifeſta oſtẽſione trinitatiſxens
ĩ deo nr̃o ex euãgelio de bapꝑtiſmo aucz.

domini apud flumẽ ioꝛdanẽ Ser-Zob.i.
LXIII “S

Vangelica lectio ꝓpoſuit nob vñ A
loqmur ad charitatẽveſtrã quã dſi
Aimpio et vere dñi imꝑio: ab illo em̃
expectauit coꝛ meũ:tanq; iuſſionẽ ꝓferendi
ſermonis: vt hinc eũ intelligerẽ loqͥ me vel/
le:qð recitari ipᷣe voluiſſet. Audiat ̊ ſtudiũ
deuotio vr̃a: ⁊ adiuuet apud ipſum dñm
deũ nr̃m laboꝛẽ meũ. Videmꝰem̃ ⁊ tanq; ꝓ
poſito diuĩo ſpectaculo cõtuemur:apud flu
mẽ ioꝛdanẽ cõmẽdari nobᷣ deũ nr̃jm trinita
te.Cũ em̃ veniret ieſꝰ ⁊ baptizatꝰeẽt a ioha⸗
ne:dñs a ſuo:qð fecit ad hũuſitatis exẽplũ:
in ipᷣa qᷣpe hũilitate oñdit impleri iuſticiazx
qñ dicẽte ſibi iohãne:Ego debeo a te bapti Mattb.
ʒari ⁊ tu venis ad me: Rñdit: Sine mõ: vt
ſpleat᷑ oĩs iuſticia. Cũ ̊ baptiʒarꝰ eẽt:aꝑti
ſt᷑ cęli ⁊ deſcẽdit ſuꝑ eũ ſpũſſanctꝰ i ſpecie co
lübeę. DHeinde vox deſuꝑ ↄſecuta eſt: Hic eſt
filiꝰ meus dilectꝰ in qͥ bñ ſenſi. Habemus ̊
diſtinctã quodãmõ trinitatẽ. Invoce pr̃eʒ:
in homie filiũ:in colũba ſomſanctũ.Hoc qͥ
dẽ cõmemoꝛare opus erat: Hã videre facil/
limũ ẽ.Euidẽt᷑ em nec vllo dubitatiõis ſcru
pulo cõmendat᷑ heęc trinitas: cum ipſe dñs
chꝛiſtus ni foꝛma ſerui veniẽs ad iohannẽ:
vtiq; filiꝰ ẽ. Mõ em̃ dici põt ꝙ pat᷑: aut dici
põt ꝙ ſpũſſanctꝰ: Venit inqͥt ieſus:vtiq; fi⸗
lius dei. De colũba qͥs dubitet?: Aut qͥs di/
cat qͥd ẽ colũba:cũ ipᷣm euãgeliũ teſtet᷑ aper
tiſſime:Deſcẽdit ſuꝑ eũ ſpũſſanct in ſpecie

pyulen

3

oolͤbet
Phunſef
musdini
aueodic⸗
vantaaf
ſbꝛdrcdt
i ni
agualonat
te
Picnmnipr
le Renel
oi 4
feclatfide⸗
onietsten
tictenen
gatachoci
1ſinoni⸗a
ſgemücn
tlineftin
eiminita
mMüdeüyrt
ſüſancren
hus. bane
ſammanen
leminent⸗
Pictzdint
Pabile. Q
fſpinhoie
inſpeciece
hiceſfilen
Voloner
Aelullteg ſni
aluſccpn
9, lumus dlce
goconipe
uhabitatio
ſſſil
kenefbiis

ſobisd
Uedſeg⸗
igainec,
hete
Ponicclei

buohobre
ritt
fetfilo⸗
liue utifn
ſederelin⸗
Pintöe pf

. ArRo de ag
egi In euangelio ſcm Johannẽ Sermo LXIII .
eSheni colũbę:? Devoce aũt illa ſiłr nulla dubitatio ergo ⁊ filio frẽs audite. Facit aliqᷣd pat᷑ ſine
1 Dotti ꝙ patris ſit:cũ dicit:Tu es filiꝰmeꝰ. habe/ filio? Rñdemꝰ: Nõ.An dubitatl:QAuid em̃
ſione ünn mus diſtinctã trinitatẽ. Et ſi ↄaſideremloca facit ſine illo:ꝑ quẽ facta ſũt oia? Oia inqͥt ꝑ qoꝶ.t.
lairfinni audeo dicere:qᷓ;uis timide id dicã.Cũ ieſus ipᷣm facta ſunt.Et ſaciate inculcans tardis:
Piizagng venit ad fluuiũ: ex alio loco i aliũ locũ: Co/ duris:litigioſis: addidit: Et ſine ipſo factũ
leporſen lũba deſcẽdit ð cęlo ad terrã: ð alio loco ad eſt nihil. Quid igit᷑ frẽs?: Oia ꝑ ipᷣm facta ſt:
egänüirſein aliũ locũ: Vox ipa patris:nec de tra:nec de intelligimꝰ vtiq; vniuerſaʒ creaturã factã ꝑ
osnögiſen aqua ſonuit:b de celo. Tria hec quaſi ſepa-/ filiũ: feciſſ. e patrẽ ꝑ vᷣbũ ſuũ:deũ ꝑ virtutẽ ⁊
odicktnee rant᷑ lociſ:ſeparant᷑ officijs:ſepꝑant᷑ opibus. ſapiẽtiã ſuã. Nũquid dicturi ſumꝰ: oĩa qͥdẽ
Stcs dre HPHicat mihi aliqs: Oñde inſeꝑabilẽ trinita / qñ creata ſunt ꝑ ipᷣm facta ſũt: ſᷣ nũc nõ oia
s apiran tẽ. Memento catholicũ te loqui: catholicis ꝑ ipᷣm facit pat: Abſit. Recedat hęc cogita⸗
würthſtn. loqui. Fides eniʒ nr̃a:id eſt ſides vr̃a:ſides tio a fideliũ coꝛdibꝰ: abigat᷑ a ſenſu deuoto
bitvobisftin recta: ſides catholica:nõ opinione pᷣſumpti rũ:ab intellectu pioꝝ. Fieri nõ ꝑpõtvt ꝑ ißjm
migni onis: teſtimonio lectiois collectamechere creauerit: r pipm gubernet. Abſit vt iine
nnsn tica temeritate incerta: ſᷣ aplica vitate fun/ ipo regat᷑ quod eſt:quãdo ꝑ ipᷣm factũ eſtvt
anpinii data:hoc iſinuat:h̊ nouimꝰ:h̊ credim.hHoc eſſet. Sed ⁊ hoc teſtimonio ſcripturę docea
⁊ ſi nõ videmꝰoculis: nec adhuc coꝛde q́;diu mus:nõ ſolũ ꝑ ipᷣm facta et creata oia: ſicut
ſionenmin. ſide mũdamur:ipᷣa tñ ſide rectiſſie acrobuſ/ ex euãgelio cõmemoꝛauimꝰ: Oia ꝑ ipᷣm fa-
o debaptinen tiſſime rtinem preʒ:filiũ: ſpm̃ſcm̃:inſepꝑabi cta ſũt ⁊ ſine ipſo factũ eſt nihil:ſ ꝑ ipᷣm etiã
lordne er lẽ eẽ trinitatẽ:vnũ deũ:nõ tres deoſ.Ita tñ o regit ⁊ diſponit quę facta ſũt. Agnoſcitis g̊
. vnũ deũ vt filiꝰ nõ ſit pr:vt pr nõ ſit filiꝰ:vt chꝛiſtũ deivirtutẽ ⁊ dei ſapientiã:agnoſcite
1uwrwri ſpũſſanctꝰ nec pat ſit nec filius: ſᷣ pf̃is ⁊ filij dictũ ⁊ de ſapientia:Attingit a fine vſq; ad Sap.S.
dgnril h ſpũs.hanc ineffabilẽ diuinitatẽ apud ſeip- finẽ foꝛtiter:⁊ diſponit om̃ia ſuauiter. Non
tuhigrin ſam manentẽ: oia inouantẽ: creantẽ: recreã ergo dubitem?* ipᷣm regi om̃ia: ꝑ quẽ facta
inpi ahluc tẽ:mittentẽ:reuocantẽ:iudicantẽ: liberãtẽ. ſunt o m̃ia. Nihil itaq; paterſine filio:nihil
uuſon ooαμ[—HMHäc Strinitatẽ ineffabilẽ ſit nouimꝰ inſe/ filius ſine patre facit. Occurrit queſtio:quã
ligenrltele ꝑabilẽ. Quid ò̊ agimꝰ? Ecce ſeoꝛſũ venit fl- in nomie dñi ⁊ eius volũtate ſoluendã ſuſce
1 Audiufhi liꝰ in hoĩe:ſeoꝛſũ ſpũſſanctꝰ de celo deſcẽdit pꝑimꝰ.Si nihil fac pr ſine filio: ⁊ nihil fili
udſini in ſpecie colũbę: ſeoꝛſuʒ vox de cęlo ſonuit: Hſine pr̃e:nõne qſi ↄſequẽs erit: vt ⁊ preʒ di/
den enung Hic ẽ filiꝰmeꝰ. Vbi ẽ inſeꝑabil trinitas: Fed tcamꝰ natũ de vᷣgine maria: pf̃em paſſũ ſub
enngti voſ ꝑ me de intẽtos.Oꝛate ꝓ nob:⁊ q̃ſi axpKi pontio pilato: pfem reſurrexiſſe ⁊ in celum
Sdeänfirtin entes ſinũ: donec ipſe vñ volumꝰ dicere q aſcẽdiſſe? Abſit.Mõ h dicimꝰ:qꝛ nõ G̊ cedi
Glßzrrüti .aꝑuiſt ipleat᷑:collaboꝛate nob. Videtis em̃ mus.Credidi ꝓpt᷑ qð locutꝰ ſuʒ:et nos cre/Ns.ic.
hüütnpdi dig ſuſceꝑimꝰ:nõ ſolũ qͥd:verũetiã qͥ:vñ vo⸗ dimꝰ:ꝓpter qð ⁊ loquimur.Quid ẽ in fide? ·cCorl.æ·
Ntmtmutem · GSa5. „. umus dicere: vbi poſiti:quõ poſiti in coꝛꝑe Quia filiꝰdevgine nateſt: nõ pf. Quid eſt
htetu qð coꝛrũpit᷑: aggrauat aiaʒ:⁊ depᷣmit trena ĩ fide? Quia filiꝰ paſſꝰẽ ſub pontio pilato ⁊
ürstenin inhabitatio ſenſũ młta cogitãtẽ. Qñ giſtũ moꝛtuꝰ:nõ pr.Excidit nobᷣ aſdã male intel/
wtz tir ſenſũ a multis extraho:⁊ advnũ deũ trinita ligẽtes vocari pr̃ipaſſianos:qͥ dicũt iſᷣm pa
iſunc,iheten tẽ ineffabilẽ colligo: vt aliqd videã qð dicã: trẽ natũ ex fęmina:ipᷣm pf̃em paſſũ: ipᷣm eẽ
Senncktii. Vs. s5. Putaſne in h coꝛpe qð aggrauat alaʒ: vt ali · pfem q eſt filiꝰ: duo eẽ noia:nõ res duas:et
ai bn · qd vobis digne loquar: potero dicere: &àm̃ remouet iſtos ecclia catholica a cõmunione
gi pwelfe ad te dñe aiam meã leuaui: Adiuuet me:le/ ſctõꝝ ne aliquẽ deciperẽt:vt ſeparati litiga
i ugi od uet eã mecũ. Nã infirmꝰ ſũ illi: ⁊ quis ẽ mi/ rent.Reuocemꝰꝭ& difficultatẽ queſtionis ſẽ-
iruefa hi. Solet hec ꝗſtio ab ſtudioſiſſimii fribꝰp⸗/ ſibus vr̃is. Dicat alids mihi. Tu dixiſti ni⸗
bbiubtn poni:ſolet ĩ amatoꝝ verbi dei ſermone vᷣſa / hil pfem facere ſine filio: neq; filiũ ſine pfe:
. nie ri: ſolet ꝓ hac multũ pulſari ad deũ:dicẽti- ⁊ teſtimonia de ſcpᷣturis adhibuiſti:nihil fa
Auhm bus hoibꝰ: Facit aliqd pat qð nõ facit filiꝰ: cere pfeʒ ſine filio: qꝛ omĩa ꝑ ipᷣm facta ſũt: Job/i.
nis eumt aut facit aliqᷣd filiꝰ qð nõ facit pr̃: Interi de nec qs factũ ẽ regi ſine filio: qꝛ ipſe ẽ ſapien
* ic pf̃e ⁊ filio dicamꝰ.Cũ aũt hic expedierit:co/ tia pf̃is:attingẽs a finevſq; ad finẽ foꝛtiter: Sapᷣ..
ct ug NPöð.26. natũ nr̃m cui dicimꝰ: Adiutoꝛ meꝰ eſto dñe ¶⁊ diſponẽs oia ſuauiter. Modo mihi dicis
hiel. tio ne derelinqs me:iĩtelligit᷑ etiã ſpũſſanctꝰab q̃ſſi ↄtra te ipᷣm loquẽs: Fili natus Ede vᷣgi⸗
cr B opꝑatiõe pf̃is ⁊ filij neqq; diſcedere. De prf̃e ne nõ pr:fili paſſus eſt nõ pr: Wmideſumncxit

S
S? tatẽ filq nõ pr̃is de vᷣgine:⁊ pater ⁊ fili ope/
ratus eſt. Hõ eſt quidem paſſus pf̃ ſᷣ ſilius:

4

audite interiꝰiaʒ ꝓbantẽ.

Sancti Auguſtini de verbis dñi

nõ 5 pf. Ecce teneo aliqd facè filiũ qð nõ facit

pf. Aut 5 ↄfitere facè aliqᷣd filiũ ſine pr̃e:aut
ↄfitere etiã pr̃eʒ natũ: paſſũ:moꝛtuũ: reſur/
rexiſſe. Aut illud: aut us dic: Eligevnũ de

ter ex muliere ſub lege. An foꝛte hoc mouet
qꝛ de virgine dixi:⁊ paulus dicit ex mliere:
Nõ moueat:non imoꝛemur.Meq; em̃ rudi/
bus loquoꝛ. Vtrũq; ſepᷣtura dicit: et ex vir/

duobꝰ. Ego neutrũ eligo: nec hoc nec illud gine:⁊ ex mliere.Ex virgine quõ:Ecce vᷣgo Eſa.ꝛ.

dico:nec aliqͥd facere filiũ ſine patre dico:qꝛ

nihilominꝰmẽtioꝛ ſi B dixero.Quõ inqͥt ex-
plicaberis ab his anguſtis? Placet vob ꝗᷓ⸗

ſtio ꝓpoſita:deus adiuuet vt placeat ⁊ ſolu

ta. Ecce qð dico: vt liberet et me ⁊ vos: In
vna em̃ fide ſtamꝰ in nomie chꝛiſti: ⁊ in vna
domo ſub vno dño viuimꝰ: ⁊ in vno coꝛpo/

re mẽbꝛa ſ̊ vno capite ſumꝰ:⁊ i vno ſpũ ve/

getamur. Vt &ů̊ dñs ab his anguſtijs mole⸗

ſtiſſimę quęſtionis liberet: ⁊ me qͥ loquoꝛ et

Cyos qui lauditt: H dico. Filiꝰqͥdeʒ inquã nõ

c de vᷣgine maria:ᷣ ipam natiui/

in vtero accipiet ⁊ pariet filium.Ex muliere
aũt ſicut audiſtis.Hõ eſt ↄtrariũ. Pꝛopꝛie

tas em̃ locutiõis hebꝛęę mulieres nõ coꝛru-
ptas vᷣginitate:äſᷣ ⁊ femias appellat. Habes
euidentẽ ſcripturã geneſeos: qſñi ipſa pꝛimo
facta ẽ eua: foꝛmauit eã in mlierẽ. Dicit em̃
alio loco ſe criptura: iubere deũ ſeparare mu⸗
lieres: ꝗᷓ non cognouerũt cubile viri. hoc &
iã notũ eſſe debet:nec teneat vos:vt alia ꝗ̊ᷓ
merito tenebunt: dño adiuuante explicare
poſſimꝰ. Pꝛobauimꝰ natiuitatẽ filij a pfe
factã: ꝓbemus ⁊a filio factã. Quid ẽ nati/
uitas filij de virgine maria? Certe aſſũ uptio
foꝛmę ſerui i virginis vtero. Nũquid nã eſt

paſſionẽ tñ fili ⁊T pater et filius operatus cẽ̃.ꝰ aliud naſci filio: niſi accipere foꝛmã ſerui in

7 pat ? filiꝰ oꝑatus ẽ. De quęſtiõe iſta vide/

mur iã expediti:bv foꝛteᷣbis meis:videamꝰ2

etiã vtrũ verbis diuinis. Pertinet & ad me
ſctõꝝ libꝛoꝝ teſtimonijs demõſtrare natiui
tatẽ ſilij:⁊ pr̃eʒ operatũ ⁊ filiũ:ita paſſionẽ:
ita reſurrectionẽ:vt cuʒ filij tantũ ſit ⁊ nati/

uitas ⁊ paſſio ⁊ reſurrectio: hęc tñ tria ꝗᷓ ad

filiũ ſolũ ꝑtinẽt: nec a pfe ſolo facta ſint: nec

a ſolo filio: ſᷣ a pr̃e vtiq; ⁊ filio. Pꝛobemus
ſingula:iudices auditis: cauſa ꝓpoſita eſt:

teſtes ꝓcedant. Dicat mihi iudiciũ vr̃jm:qð

ſolet cauſas agẽtibdici. Doce qð ꝓmittis.

Doceo plane adiuuãte dño: ⁊ celeſtis iunris

recito lectionẽ. Intẽte audiſtis ſbonente:

tate mihi pᷣmo dicendũ eſt: quõ eã et pater
fecerit: ⁊ filius fecerit:quauis nõ niſi ad fili/

unm ptineat qð fecit pater ⁊ filius. Paulũ re
cito:idoneũ iuris diuini cõſultũ. Naʒ 2 cau

ſidici habent hodie paulũ dictantẽ iura liti

gatoꝝ: nõ chꝛiſtianoꝝ. Recito inquã paulũ
dictantẽ pacꝭ iura nõ litis. Oſtendat nobis
ſctũs apls:quõ natiuitatẽ filij pater opera/
Sar 4. tus ſit.Cũ aũtvenit inquit plenuudo tꝑis:

miſit deus filiũ ſuũ ĩ terris natũ ex muliere:

factũ ſub lege:vt eos qͥ ſub lege erãt redime

ret.Audiſtis:⁊ qꝛ planũ ⁊ aꝑtũ eſt:intellexi/
ſtis. Ecce pater fecit filiũ naſci deꝰgine.Cũ
em̃ veniſſet plenitudo tꝑis miſit deus filiu,z

ſuũ:vtiq; pater chꝛiſtũ. Quõ eũ miſit: Fa/

cũ ex muliere: foctu ſub lege. Fecit eü pa

9

cũ in foꝛma dei eſſet:nõ rapina arbitrat eſt
eſſe equalis deo:ſᷣ ſemetipᷣm exinaniuit foꝛ/
mã ſerui accipiẽs.Cũ venit plenitudo tꝑis:
miſit deꝰ filiũ ſuũ factũ ex muliere: qͥ factus

eſt ei ex ſemie dauid ᷣm carnem. Videmꝰg

natiuitatẽ a patre factã: ſᷣ qꝛ ipſe filiꝰſemet⸗/
ipᷣm exinaniuit foꝛm ſerui accipiens:vide/
mus natiuitatẽ filij ab ipſo filio factã. Pꝛo/

Geñ. 2.

Numeri. ʒ1.
Judic.2l.

Mõõ reſurrexit pr ſ filiꝰ: reſurrectionẽ tñ ſilij vginis vtero: Audi qꝛ hoc ⁊ filiꝰ fecit: Qui Nhil.20

Gal. 4.

.

batũ ẽ h:trãſeamꝰhinc:intẽti aliud accipite

qð ex oꝛdine ſeck. Pꝛobemꝰ⁊ paſſionẽ ſilij:
ſilio factã. Faciat pr̃ paſſiõʒ
filij. Qui ꝓpꝛio filio ſuo nõ peꝑcit: ſᷣ ꝓ nob
omnibꝰ tradidit illũ. SFaciat ⁊ filiꝰpaſſionẽ
ſuã. Qui me dilexit: ⁊ tradidit ſeißᷣßm ꝓ me.
Tradidit pater filiũ: tradidit filiꝰ ſeipſum:
Quid hic fecit iudas niſi peccatũ: Tranſea
mus ⁊ hinc: veniamꝰ ad reſurrectionẽ. Vi⸗/

Ro.S.

Sal 3.

deamus filiũ quidẽ nõ patrẽ reſurgentẽ: ſed
reſurrectionẽ filij ⁊ patrẽ et filium facientt.

Operet᷑ pater reſurrectionẽ filij. Pꝛopt hoc
em̃ exaltauit eũ: ⁊ donauit ei nomẽ qð ẽ ſu/
om̃e nomẽ. Reſuſcitauit & pat filium: exal/
tando eũ ⁊ excitãdo eũ a moꝛtuis. Nũquid
⁊ filiꝰ reſuſcitat ſemetipſum?: Reſuſcitat pla
ne. In figura ſui coꝛpoꝛis de templo dixit:
Soluite tẽplũ h:⁊ in tribꝰ diebꝰreſuſcitabo
illud. Poſtremo ſic ad paſſionẽ ptinet aiaʒ
ponere:ſic ad reſurrectionẽ aĩaʒ iterũ ſume-

Phil. 2 ·

Job. 2.

re. Videam ſi filiꝰ quidẽ aĩaʒ ſuã poſuit:et

ei aĩaʒ ſuã pat᷑ reddidit nõ ipᷣe ſibi. Pat᷑ em̃

qꝛ reddidit: manifeſtũ eſt. M .

N

hio. ed 6
ne Rer⸗
jͤcnel
ſcholene
hinen
ls.Pote
choreſtul
olliteds
moeam.
Ufasfim
cumetis,
uiterrepl
Hnben
eſt natd
tfil'ope
inauceg
eſt, Hont
Nitiflit
gapolkue
Hozdican
Eaicafliü
Ctielasme

nesſacto
lantüdic
fenkſedt
adhucpo
tioneyet
Kteniloc
turniſte
nitao:nen
Ginuibe
naloring
nla. Qus
peſcamen
fudrilna
ſnaecogit
zur
uian

käzt
nn
lunil
gfn
Euß fisa⸗
rü
ſoberccl
ilgeyit

ürrdeente
sdickernin
n hepcini
ndicnaan⸗
egtölb⸗
mmnühen
Mulees ſn,
Saeln ies
Nagieginte
unlei Nrch

☛rͤnr

N

☛ ☛ ☛

tNäihrne

ahleyn. d
Nen wonlla,
kinanteegien
uumtifliuft
i. Quiginn
ulene in
. Rüguidnic
weinmi ſeun
Ntfsfen Quik
Hmnändirpc
önernmnunſe

—
—

itpenimtoe
bliere dn ue.

men. Dimid
Gipſefitn⸗
naccigienſin
ſoflioti o⸗
Ningiutunir
aangini
acn tnit
trtpngle
Guriuiſcpn⸗
ertidlinſe
intnidſ A
girinnniin
ilun ecle.

õ

utaneciin
oriinnn
hannis hiͤ⸗
ibeictmi
etenhoin⸗ 1
dſcb eſliitn
ſoni niue
ztniin
iaz ſui inn

In euangelio ſ. com Johanné Sermo LXIII

NAP .40. dicit: Et ſuſcita me:⁊ reddã illis.Sʒ qꝛ et fl/

lius aĩam ſuã reddidit:qͥd a nob expectat::

Job.io. Ipe dicat: Poteſtatẽ habeo ponẽdi animã

meã. MNõdũ dixi qð ꝓmiſi. Ponendi dixi:ſ
iã clamaſtis:qꝛ hᷣuolatis.Eruditi quipe in
ſchola mgfi cęleſt:tanq; lectiões intẽte au/
diẽtes:pie reddentes:qͥd ſequat᷑ nõ ignoꝛa/
tis. Poteſtatẽ inqͥt habeo ponẽdi aiaʒ meã
⁊ poteſtatẽ habeo iterũ ſumendi eã. NHNemo
tollit eã a me:ſᷣ ego pono eã a me:⁊ iterũ ſu
mo eam. Exoluimꝰꝗᷓ ꝓmiſimꝰ: ꝓpoſitiões
nf̃as firmiſſimis vt arbitroꝛ teſtionioꝝ do/
cumẽtis ꝓbauimꝰ.Tenete qð audiſtl. Bꝛe/
uiter replico: ⁊ rẽ vtiliſſimã quãtũ exiſti

mẽtibꝰ vr̃is collocandã cõmẽdo. Pater nõ

eſt natꝰ de vᷣgine: natiuitatẽ tñ iſtã filij ⁊ pr
⁊ filiꝰ oꝑatus ẽ ex virgine. Pat᷑ nõ eſt paſſuſ
in cruce:paſſionẽ tñ filij et pat᷑ ⁊ filiꝰ oꝑatus
eſt. Nõ reſurrexit pr̃ a moꝛtuis:reſurrectio/

nẽ tñ filij ⁊ pat ⁊ fil oꝑatus ẽ. hHabetis ꝑſo o

Nõ ̊ dicamꝰ aliquid patrẽ oꝑari ſine filio:

E aliqͥd filiũ ſine patre.An foꝛte miracula ꝗᷓ fe

cit ieſus mouẽt vos: ne foꝛte aliq̃ ipᷣe fecerit

Job.I4. ꝗᷓ nõ fecit pat᷑: Et vbi ẽ: Pat᷑ aũt in mema⸗

nẽs facit oꝑa ſua?:hHec ꝗᷓ diximꝰ plana erãt:
tantũ dicẽda erãt: nõ laboꝛãdũ vt intellige

ꝑſtringit: põt dicere verba illa: Ego dixi in es.zo.
extaſi mea. In extaſi tua qͥd dixiſti? Pꝛoie/

ctus ſũ a facie oculoꝝ tuoꝝ.Eteni videt᷑ mi
hi iſte ꝗͥ hoc dixit:leuaſſe ad deũ aĩaʒ ſuã:et
effudiſſe ſuꝑ ſe aiaʒ ſuã: cũ ei diceret᷑ quoti/
die: vbi eſt deꝰ tuus: perueniſſe ſpiritali qͥ/
dam cõtactu ad illã incõmutabilẽ lucẽ:eãq;

infirmitate cõſpectus ferre nõ valuiſſe:et in

ſuã q̃ſi ęgritudinẽ atq; languoꝛẽ iterũ reci/
diſſe: ⁊ cõparaſſe ſe illi:⁊ ſenſiſſe adhuc con/
tẽperari nõ poſſe aciẽ mẽtis ſuę luci ſapien
tię dei:⁊ qꝛ hoc in extaſi fecerat: abꝛeptus a
ſenſibꝰ coꝛꝑis ⁊ ſubꝛeptꝰ in deũ.At vbi quo

dãmõ a deo ad hominẽ reuocatꝰẽ:ait:Ego Abi.s.

dixi in extaſi mea. Vidi em̃ qͥd neſcio ĩ exta/
ſi qð diu ferre nõ potui:⁊ redditꝰ moꝛtalibꝰ
mẽbꝛis: ⁊ młtis moꝛtaliũ cogitatiõibꝰ a coꝛ
poꝛe qð aggᷓuat aiaʒ dixi. Quid:? Pꝛoiectꝰ
ſũ a facie oculoꝝ tuoꝝ.Longe ſurſũ es:lon
ge deoꝛſum. Quid ꝗ̊ dicamus frẽs de deo?
Si em̃ qð vis dicere ſic cępiſti: nõ ẽ deꝰ. Si
cõpꝛehẽdere potuiſti: aliud ꝓ deo cõpꝛehẽ/
diſti. Si q̃ſi cõpꝛehẽdere potuiſti:cogitatõe
tua decepiſti.hoc & nõ eſt:ſi cõpꝛehendiſti.
Quid ̊ vis loqͥ:qð cõpꝛehẽdere ñ potuiſti:
ideamꝰ ne foꝛte in creatura iueniamus F
liqͥd: vbi ꝓbemus aliqua tria:⁊ ſeꝑabiliter

rent᷑:ſed curandũ vt cõmemoꝛarent᷑.Aliqd x emõſtrari: ⁊ iſeꝑpabilit᷑ oꝑari. Quo ibimꝰ*
adhuc volo dicere:vbi vere ⁊ acrioꝛẽ inten K / Ad celũ:vt de ſole ⁊ luna ⁊ ſyderibꝰ diſpute

tionẽ veſtrã requiro:⁊ deuotioꝛẽ apud deũ.
Etenĩ locis coꝛꝑalibꝰnõ tenent᷑ nec occupã/
tur niſi coꝛꝑa. Vltra locos coꝛꝑales ẽ diui/
nitas:nemo eã tãq; in ſpacijs reqͥrat. Abi⸗
q; inuiſibilis ⁊ inſeꝑabilit᷑ adeſt:non in ꝑte
maioꝛ:in ꝑte minoꝛ: ſed vbiq; tota nuſqᷓ; di
uiſa.Quis videt hoc?:Quis capit hoc?Cõ⸗
peſcamꝰ nos: meminerimꝰ qui vñ loqᷓmur
illud ⁊ illud. Quicqͥd ẽ qð deꝰ ẽ:pie credat᷑:
ſancte cogitet᷑:⁊ quãtũ dat᷑ quãtũ põt inef/
fabilit᷑ intelligat᷑. Quieſcãt vᷣba: ceſſet lin/
gua:coꝛ excitet᷑:coꝛ illuc leuet᷑. Mõ em̃ eſt il/

1. Corj. 2. lud tale qð in coꝛ homis aſcendit:ſᷣ quo coꝛ
RBo. I. hoĩs aſcẽdat.Attẽdamꝰcreaturã: Inuiſibi⸗

lia em̃ eiꝰ a creatura mũdi ꝑ ea ꝗᷓ facta ſt itel
lecta cõſpiciunt᷑:ne foꝛte ꝗ̃̊ fecit deꝰ in qᷣbus
habemꝰ* quãdaʒ ↄſuetudinis familiaritatẽ:
iuẽiamꝰaliquã ſilitudinẽ:vñ/ ꝓbemꝰ eẽ aliq̃
tria:ꝗ̃ tria ſeꝑabilit pferãt᷑: iſeꝑabilit᷑ oꝑẽt᷑.
Eia frẽs adeſtote toto aĩo:videte pᷣus qͥd ꝓ
mittã:ne foꝛte ĩ creatura iueniã: qꝛ creatoꝛa
nob excelſꝰẽ: Et foꝛte vᷣba cuiuſq; nrjm: cui

fulgoꝛ vᷣitatis aliquã mentẽ q̃ſi coꝛuſcatiõe

mus? Ad terrã:vt foꝛte de frutect:de arbo/

ribꝰ:de aĩalibꝰ trã iplẽtibꝰ? An de ipᷣo celo:

an de ipſa tra:ꝗ;ᷓ cõtinẽt oĩa ꝗᷓ ſunt in ceęlo et
i terra?: diu hõ circuis creaturã? Ad te re/
di:te vide:te inſpice: te diſcute. In creatu/
ra qris aliq̃ tria:⁊ ſeꝑati demõſtrãda ⁊ inſe/
ꝑabilit᷑ oꝑanda. Si in creatura queris:in te
pᷣus ꝗᷓre.Hõ em̃ tu nõ es creatura? Silitudi
nẽ ꝗq̃ris: ꝗſiturꝰ es in pecoꝛe? Dhe deo enim
loqbaris:cũ ꝗ̃reres quãdam ſilitudinẽ. De
trinitate ineffabilis maieſtatis loq̃baris:et
qꝛ defeciſti ĩ diuinis: tuãq; infirmitatẽ debi
ta hũilitate cõfeſſus es: ad hũana veniſti:
ibi diſcute. Quęris ĩ pecoꝛe:ꝗris in ſole:in
ſtellis? Quid em̃ hoꝛũ factũ eſt ad imaginẽ
⁊ ſilitudinẽ dei? Pꝛoꝛſus familiariꝰ ⁊ meliuſ

aliqd hoꝝ ꝗris ĩ te. hHoĩeʒ em̃ deus fecit ad Sen.r.

imaginẽ ⁊ ſiitudinẽ ſuã. In te ꝗqre: ne foꝛte
imago ſilitudinis habeat aliqꝗð veſtigiũ tri
nitatis. Et ꝗᷓ̊? Imago facta lõge diſtãas ſili/
tudo tũ ⁊ imago longe diſtans:nõ quõ ima
go filiꝰ hoc qð pater. Alit᷑ em̃ imago ĩ filio:
aliter in ſpeclo. AMultũ diſtat. In ſis ims⸗

Gancti Auguſtini de verbis dñi

go tua: tu ipſe es. Hoc eſt em filiꝰ qð tu na/

tura. Suba hoc qð tu: ꝑſona aliꝰ q́; tu. Hõ
8O hõ imago tanq; vnigenitfiliꝰ:ſᷣ ad imagi
nẽ quadã ⁊ quãdã ſilłitudinẽ factꝰ: Quęrat
in ſe aliqᷣd ſi poſſit iuenire:⁊ tria qꝗdã ꝗ ſepa
rabiliter ꝓnũcient᷑:inſeꝑabilit᷑ oꝑent᷑. Qux/
rã:quęrite mecũ.Nõ ego in vobis:vᷣ vos in
vobis:⁊ ego ĩ me.Quęramꝰ cõmunit᷑: ⁊ cõ/
munẽ naturã atq; ſpſtatiã cõiter ꝑtractemꝰ.
Vide hõ:adũte ſi verũ ẽ qð dico.habes ne
coꝛpꝰ:habes carnẽ:habeo inquis.Naʒ vñ
eſt vnde in loco ſũ: vnde de loco in locũ mo
ueoꝛ: vnde vba loquẽtis audio: niſi ꝑ aurẽ
carnis? VUnde os loquẽt video:niſi ꝑ oclos
carnis: habes: cõſtat: nec diu ſatagendũ ẽ
de re manifeſta. Vide aliqd aliud qð oꝑat᷑
ꝑcarnẽ. Audis em̃ aure: ſed nõ ab aure au-
dis. Aliꝰ eſt intꝰ qͥ audit ꝑ aurẽ. Vide ꝑ ocu
lũ:ipᷣm intuere. An domũ agnouiſti:habi/

tatoꝛẽ neglexiſti: Mũquid nã videt oculꝰꝑ e

ſeipᷣm? Mõne aliꝰẽ qͥ videt ꝑ oculũ: Mõ di/
co nõ videt oculus moꝛtui de q̊ͥ conſtat coꝛ/
poꝛe habitatoꝛẽ abſceſſiſſe:ſᷣ oculꝰde re alia
cogitãtis nõ videt faciẽ ſᷣſentis. Reſpice Sʒ
interioꝛẽ tuũ. Ibi em̃ magiſ aliqua ſilitudo

Arenda ẽ quoꝛũdã triũ ſepꝑatim demõſtrato

rũ:inſeꝑabilit oꝑantiũ. QAuid habet mens
tua? Soꝛte ſi queraʒ: multa inuenio.Sʒ ali/
quid ꝓximũ eſt: qð faciliꝰ intelligit᷑. Quid
habet aĩa tua? Intꝰcõmemoꝛo:recole.Nõ

em̃ qð dicturꝰ ſum id poſco vt credat᷑ mihi:

Heñ. 1.

⁊. ſen. diſ. I 6 *
ca.quo circa.

S

noli acceptare: ſi in te nõ iueneris. Intuere
ergo:ᷣ pᷣmo qð nõ filij tantũ imago eſt:aut
patris tantũ imago ẽ:ſᷣ pfis ⁊ filij:⁊ vtiq; iã
cõſequẽter ⁊ ſpũſſancti. Geneſis loquit᷑: Fa
ciamꝰ inquit hoĩem ad imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ
noſtrã. Hon & facit pat ſine filio: nec filiꝰ ſi/⸗
ne pr̃e. Faciamꝰ hoĩem ad imaginẽ ⁊ ſilitu/⸗
dinẽ nr̃aʒ. Faciamꝰ:nõ faciã:aut fac:aut fa/
ciat ille:ſed faciamꝰ ad imaginẽ nõ tuã:aut
meã:ſed ad noſtrã. Ergo introgo:diſſimilẽ
rẽ dico. Nemo dicat: Ecce qð cõꝑauit deo.
Jã locutꝰ ſũ:⁊ pſlocutꝰ: et cautos reddidi et

cautꝰ fui. Longe diſtãt a ſũmis ima: ab in:

cõmutabilibꝰ mutabilia:a creantibꝰcreata:
a diuinis hũana. Ecce pᷣmo hoc cõmendo:
qꝛ qð dicturꝰ ſũ longe diſtat:nemo mihi ca/
lũniet᷑. Ne foꝛte ergo ⁊ ego aures quęram ⁊
ille dentes paret:hoc me ꝓmiſi exhibiturũ:
aliqua tria demonſtrata ſeparatim:opera/

ta inſeparabiliter. &Æπ ſint iſta ſimilia vł diſ ⸗

ſimilia trinitati omnipotẽti nõ nũc ago:ſed

in ipa creatura ima ⁊ mutabili iuenimꝰ alid

tria:ꝗ̃ᷓ poſſint ſeꝑabiliter demõſtrari:⁊ inſe/

ꝑabilit oꝑari. O carnalis cogitatio: ⁊ cõſci-

entia ꝑtinax atq; infidelis. Quid de illa ma
ieſtate ineffabili ĩ ea re dubitas: quã ĩ te in⸗
uenire potuiſti?Ecce dico:ecce introgo.hõ
habes memoꝛiã: Si nõ habes: qð dixi quõ
tenuiſti? Sʒ foꝛte iã qð pauloante dixi obli
tus es.hoc ipſum qð dico dixi.Duas iſtas
ſyllabas nõ teneres:niſi ꝑ memoꝛiã. Vnde
em̃ ſcires duas eſſe:ſi ſonãte ſecũda oblitus
es pᷣmã? Quid qꝗ̊ᷓ diutiuſ:?Quare ſic vꝛgeoꝛ:
Quare ſic cogoꝛ cõuincere? Manifeſtũ eſt:
habes memoꝛiã. Quęro aliud:habes iĩtel/
lectũ? abeo inqͥs. Si em̃ nõ haberes me⸗
moꝛiam:nõ teneres qð dixi.Si nõ haberes
itellectũ:nõ agnoſceres qð tenuiſti. habes
⁊ hoc. Intellectũ tuũ ad id qð intꝰ tenes re-

uocas ⁊ vides: ⁊ vidẽdo foꝛmaris vt ſciens

dicarl. Tertiũ quęro: hHabes memoꝛiã qua
teneas qð dicit᷑? Habes intellectũ: q; intel/
ligas qð tenet᷑: De his duobꝰ reqᷣro abſ te:

volens tenuiſti ⁊ intellexiſti. Uolens plane

inqͥt. hHabes & volũtatẽ. hec ſunt tria ꝗᷓ me

dicturũ eſſe ꝓmiſerã auribꝰ et mẽtibꝰ vrfis:

tria hec ꝗᷓ ſunt in te:ꝗᷓ potes numerare ⁊ nõ
potes ſeparare.heęc & tria:memoꝛiã: intelle
ctũ:vdlũtatẽ:hęc inquã tria aiaduerte ſeꝑa
tim ꝓnũciari:inſeꝑabilter oꝑari.Aderit do
minꝰ:⁊ video qð adſit.Ex intellectu vr̃o in/

telligo eũ adeſſe.Ex his em̃ vocibꝰvr̃is quẽ

admodũ intellexeritis aduerto:ſᷣſumo eum
adiuturũ vt oĩa intelligati.Tria/ꝓmiſi ſeꝑa
biliter demõſtrari:inſeꝑabiliter oꝑari.Ecce
neſciebã qͥd eſſet in aĩio tuo:demõſtraſti mi⸗
hi dicẽdo memoꝛiã: hoc eſt verbũ ſonꝰ iſte:
vox iſta ꝓceſſit ad aures meas ab aio tuo.
HHoc em̃ qð eſt memoꝛia tacite cogitabas:⁊
nõ dicebas.Erat in te:⁊ nondũ venerat ad
me. Vt aũt qð erat ĩ te ꝓferret᷑ ad me:dixi/
ſti:ipᷣm nomẽ:id ẽ memoꝛia:audiui.Quat/

tuoꝛ has ſyllabas i nomie memoꝛię audiui.

Quattuoꝛ ſyllabę:nomẽ ẽ:vox ẽ:ſonuit:ad
aurẽ meã ꝓceſſit:mẽti aliqͥd inſinuauit.Qð
ſonuit tranſijt: vñ inſinuatũ ⁊ qð inſinuatũ
ẽmanet.Sʒ h̊ ꝗro:qñ dixiſti d nomẽ memo
rię:vides certe: qꝛ HB nomẽ nõ ꝑtinet niſi ad
memoꝛiã. Cętera em̃ duo habẽt nomia ſua.
Nãq; aliud vocat᷑ intellectꝰ:aliud volũtaſ:
non memoꝛia. Allud aũt vnũ vocat᷑ memo/
ria. Sʒ vt h̊ diceres:vt q̃ttuoꝛ iſtas ſyllabaſ

oꝑareris:vñ oꝑat es: Hoc nomẽ qð ꝑtinet

Se

dſolin
vttener.
goͤtenen
h bas Gi⸗
vobistl
dilaunu
ſuseni. 4
pou nge
gii hu⸗
Acleruat
huahn
ſecurcon
incognin
detrib'l
dictüe.
tria iia
frnido
o. Bo
nnenona:
Oſolarwo
lamevol
ſoniſal
ltcogitan
horynü
wäni⸗
Nohner
Domeinn
tellectü.
Pkinetni
tü.Tnin
netniſa
leopoes
Nenog
fmüng⸗
mäeniay
husnet
nercho
Höheſi⸗
ogträtib
Wr Reai⸗
mevide:
Aeciſci

fignan

n⸗ Ain
exylebit
zaroic
ſhſepabil
Mie ſhe
Phefe

linenin
höſtrmirſt
Mndgn
Aiddelln
tg:gliizen
Celmpgn bi
sgdiii
medinol
. Dit;
eſoückchlns
Aurſengen
Ommickick

—

icehedesh

nöhabanan⸗
1.Snöbtes
enuiſt bohe
gonrinen
mansNſan
sencni
urlagi:innd⸗
Rerirone
n Dmegen
xrluntrafn
etmerh'is
Sumonti
nemorüni⸗
Aiaduanin
ogmn. An
intelcanſto⸗
iroch io
enorzanden

Cumiſn

—

üingn a

imtüſeie
stbinlin
Crcogridust
mdüenan
mnctadnen
e
n. zuti

.. .
„J .

In enãgelio ſcõm Johannẽ Sermo LXIIII

ad ſolã memoꝛiã oꝑata eſt in te ⁊ memoꝛia:
vt teneres qð dicebas: ⁊ intellectꝰ vt ſcires
qð tenebas:⁊ voluntas vt ꝓferres qð ſcie/

hbas. Gfas dño deo nr̃o. Adiuuit nos:et in

vobis ⁊ ĩ nobᷣ. Vere dico charitati vrę: hoc
diſcutiẽdũ ⁊ inſinuãdũ trepidiſſime aggrelſ/
ſus erã. Metuebã em̃ ne foꝛte lętificarẽ ca/
paciũ ingeniũ: ⁊ facerẽ graue tardioꝛibꝰ te/
diũ.Hhũc aũt video vos ⁊ attẽtiõe audiẽdi:

2J celeritate ĩtelligẽdi: ñ ſolũ ꝑcepiſſe dictũ:

F pᷣuolaſſe dicturũ. Gfas dño. Videte &̊ iaʒ

ſecurꝰ cõmendo qð intellexiſtis: nõ inculco

incognitũ:ſᷣ repetẽs cõmẽdo ꝑceptũ. Ecce
de tribꝰ illis vna res noĩata ẽ:vniꝰrei nomẽ
dictũ ẽ. Memoꝛia nomẽ ẽ vniꝰ ex illiſ tribꝰ:
tria ipᷣa oꝑata ſũt. Nõ põt dici ſola memo/
ria:niſi oꝑante volũtate:intellectu: memo/
ria. Mõ põt dici ſolus intellectꝰ:niſi oꝑante
memoꝛia:volũtate ⁊ intellectu. Nec põt di/
ci ſola volũtas:niſi opante memoꝛia ⁊ intel
lectu ⁊ volũtate. Explicata ſũt vt arbitroꝛ
q̃ ꝓmiſſa ſũt:qð ſeꝑati ꝓnũciaui:inſeꝑabi⸗/
lie᷑ cogitaui. VUnũ hoꝝ oim tria fecerũt:ſᷣ tñ
hoc vnũ qð tria fecerũt: nõ ad tria ꝑtinet:vᷣ
id vnũ tria fecerũt. NHomẽ memoꝛia ẽ:vᷣ hoc
nõ pꝑtinet niſi ad ſolã memoꝛiã.Tria fecerũt
nomẽ intellectꝰ:ſᷣ non ꝑtinet niſi ad ſolũ in/
tellectũ.Tria fecerũt nomẽ volũtatis:ᷣ nõ
ꝑtinet niſi ad ſolã volũtatẽ. Ita trinitas fe/⸗
cit carnẽ chꝛiſti:ᷣ nõ ꝑtinet niſi ad ſolũ chꝛi-
ſtũ.Trinitas fecit de cęlo colũbã:ᷣ non ꝑti/
net niſi ad ſolũ ſpmſanctũ. Trinitas fecit ð
cęlo vocẽ:ſᷣ nõ ꝑtinet vox niſi ad ſolũ pfeʒ.
Memo &̊ dicat mihi:nemo calũnioſꝰ me in/
firmũ vꝛgere conet᷑.QAuid & in his tribꝰ ꝗͥ ij
mẽte nr̃a vel in aia eſſe oñdiſti:qͥd ex his tri⸗
bus ptinet ad pr̃eʒ:id ẽ q̃ſi ad ſilitudinẽ pa/
tris: qͥd hoꝝ ad fili: qͥd hoꝝ ad ſpũſſancti:
Nõ poſſũ dicere:nõ poſſũ explicare. Aliqͥd

⁊ cogitãtibꝰ relinqmꝰ:aliqͥd ⁊ ſilẽtio largia/

mur. Redi ad te: ab oĩ ſtrepitu tolle te. In/
tra te vide: ſi habes illic aliquid ſecretariũ
dulce cõſciẽtię tuę: vbi nõ ꝑſtrepas: vbi nõ
litiges:aut lites pares:vbi nõ diſſenſiones

uicaciã mediteris. Eſto mãſuetꝰ ad audi

endũ vbũ vt intelligas. Foꝛte dicturus es:

Ps.ðo Auditui meo dabis exultationẽ ⁊ lęticiã: ⁊

exultabũt oſſa:ſᷣ hũiliata nõ elata. Sufficit
Sqꝛ oñdimꝰ tria qdaʒ ſeꝑabilit᷑ demõſtrari:
inſeꝑabilit᷑ oꝑari.Si h̊ in te inueniſti: ſi h̊ in
hoie: ſi hoc i quadã ꝑſona in tra ambulãte
coꝛpꝰ fragile qð agguat aiaʒ awoꝛtate: cre/

do patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpmſanctũ ꝑ ſingła aq vi⸗

ſibilia:ꝑ ſpecies q̃ſdã aſſũptę creaturę poſſe

et ſeꝑabiliter demõſtrari: ⁊ inſeꝑabilit᷑ oꝑa/
ri. Sufficit h. Mõ dico: Pat᷑ memoꝛia ẽ:ſfiliꝰ
intellectꝰ eſt:ſpũs volũtas eſt:nõ dico quo/
modolibet intelligat᷑:non audeo.Seruemꝰ
maioꝛa capiẽtibꝰ:infirmis infirmi qð poſſu/
mus. Mon dico iſta illi trinitati velut ęquã⸗

da:q̃ſi ad analogiã:id eſt ad rationẽ quãdã

cõꝑatiõis dirigẽda.Mõ h̊ dico. Sed qͥd di/

co?: Ecce in te inueni tria ſeꝑabilit᷑ demõſtra
ta:inſeꝑabilit᷑ oꝑata:⁊ eoꝝ triũ vnũquodq;

nomẽ a tribus factũ:qð tñ non ad tria:ſK ad
triũ hoꝛum vnũ aliqð ꝑtinet. Crede iam ibi
dðoð non potes videre: ſi hic audiſti ⁊ vidiſti
⁊ tenuiſti. In te em̃ qð ẽ potes noſſe:in eo qͥ

te fecit qð eſt:qͥcqͥd eſt:qñ potes noſſe?Et ſi

poteris:nõdũ potes.Et tñ cũ poterl: nũqͥd

ſic poteris tu noſſe deũ: quõ ſe nouit deus?

o Du fficiat & charitati vr̃e qð potuimꝰ: dixi/

mꝰ. Exigẽtibꝰ ꝓmiſſa reddidimꝰ:cętera quę
addenda ſũt:vt perficiat᷑ ſenſusveſter:a do
mino quęrite.
eeo qð ſcriptũ eſt in euangelio

qꝛ venit hoꝛg ⁊ nunc eſt qñ moꝛtui
audiẽt vocẽ filij dei et qui audierit
viuent Sermo LXIHH

de hoc mũdo ẽ: neq; in ea fęlicitate

deuũ. Hhoc noſſe pᷣmitꝰ ⁊ chꝛiſtiano coꝛ/

de tenere debemꝰ: nõ ad pſᷣſentis tempoꝛis

bona nos factos eẽ chꝛiſtianos:ſᷣ ad neſcio
quid aliud qð deus iaʒ ꝓmittit ⁊ homo nõ/
dum capit. De hoc em̃ bono dictuʒ eſt: Qð
oculus nõ vidit:nec auris audiuit: nec ĩ coꝛ
hominis aſcendit:quę pᷣparauit deꝰ diligẽ/
tibus ſe. Ergo qꝛ h̊ bonũ tam magnũ: tam
pᷣclaꝝ:tã ineffabile:non iuenit hominẽ per/
ceptoꝛẽ:tenebit deũ ꝓmiſſoꝛẽ.HNunc em̃ qð
ei ꝓmiſſurus eſt: homo cęcus coꝛde nõ per/

cipit: nec ei poteſt oſtendi in pꝛęſenti:quid
ipſe cui pꝛomittit᷑ ſit futurus: quia ⁊ infans

natus ſi poſſit verba loquentis intelligere:
cum ipſe loqui nõ poſſit:nec ambulare: nec

aliquid agere: ſed ſicut eum videmus infir

mũ:iacentẽ:indigum opis alienę tantũmõ
intelligere poſſit eũ qui ſibi loqueret᷑ dice⸗
ret ei:Ecce ſic me vides ambulantẽ:oꝑantẽ

dens ſe et illũ: q;uis 45 Pmiktere? videret:

gqua excęcant᷑ et homies qui obliui-

m Johannẽ: Amẽ amę dico vobiſ Z0. 5.

es nra fratres nõ de iſto tpe:necd A

loquẽtẽ:poſt paucos annos talis eris:att=

Sancti Auguſtini de verbis domini

tamẽ ſuã cõſiderans infirmitatẽ:non crede /
ret: et videret tũ qð ꝓmittebat᷑. Nobis aũt
tanqᷓ; infantibꝰ ĩ hac carne atq; infirmitate
iacẽtibꝰ:⁊ magnũ eſt qð ꝓmittit᷑ ⁊ nõvidet᷑:
⁊ erigit᷑ fides q̊ credimus qð nõ videmꝰ: vt
mereamur videre qð credimꝰ. Quicũq; irri
det hãc fidẽ: vt ideo nõ ſibi eẽ credendũ qͥa

nõ videt:qñ venerit qð nõ credebat erube/⸗

ſcit:cõfuſus ſeꝑat᷑:ſepatus dãnat᷑.Qui aũt
crediderit ſegregat᷑ ad dexterã:⁊ ſtabit cum
magna fiducia et lęticia int᷑ illos qͥbꝰ dicet᷑:
Venite bñdicti pr̃is mei: ꝑcipite regnũ qð
vobᷣ ꝑatũ eſt ab oꝛigine mũdi. Cõcluſit aũt
dñs cũ hec vᷣba diceret ſic: Ibũt iſti in cõbu
ſtionẽ ęternã: iuſti aũt in vitã ęternã.heęc ẽ
vita ęterna ꝗ̊ nobis ꝓmittit᷑. Quia amant
homies viuere ĩ hac tra: ꝓmiſſa ẽ illis vita:
2 qꝛ młtũ timẽt moꝛi: ꝓmiſſa ẽ illis ęterna.
Quid amas viuere:hHoc habebis.Quid ti

mes moꝛi: Mõ patieris.hoc ſufficere viſũ ẽ⸗

hũanę infirmitati: vt diceret᷑:habebis vitã
eternâ. Capit hͥ mens hũana:vtcũq; ex hoc
qð agit qð futurũ eſt capit.Sʒ quãtũ capit

ex h̊ paruo qð agit: qꝛ viuit ⁊ moꝛi nõ vult:

amat vitã ęternã: vult ſꝑ viuere nunq; mo/
ri.Sʒ ⁊ illi qͥ toꝛqbunt᷑ in pęnis:velle habẽt
moꝛi ⁊ nõ poſſunt.MNõ ̊ magnũ ẽ diu viue/

re aut ſꝑ viuere: ̊ magnũ eſt beate viuere.
Ajmemꝰvitã ęternã:⁊ ex eo nouerimꝰquãtũ

ꝓ vita ęterna laboꝛare debemꝰ:cuʒ videmꝰ
homies amatoꝛes pᷣſentis vitę tꝑalis atq;
ſiniẽdę ſic ꝓ illa laboꝛare vt qñ venerit me/

tus moꝛtis:quicqͥd poſſunt faciãt:nõ vt au

ferant ſed vt differant moꝛtẽ. Quantũ la⸗/
boꝛat hõ qñ moꝛs iminet: fugiẽdo: latẽdo:
quicqͥd habet dando ⁊ ſe redimẽdo:laboꝛã/
do cruciatꝰmoleſtiaſq; ſuſtinendo:medicos
adhibendo:⁊ quicqͥd aliud hõ põt. Videte
qᷓ; cõſumptis laboꝛibꝰ ⁊ facultatibꝰ ſuis: vt
aliquãtum viuat põt facere: vt ſemꝑ viuat
non põt. Si ̊ laboꝛe tanto: tanto conatu:
tantis impẽdijs:tanta inſtãtia: tanta vigi⸗
lãtia:tãta cura agit᷑ vt aliquãtũ plus viua/
tur: quõ agẽdũ ẽ vt ſemꝑ viuat᷑:Et ſi pꝛudẽ
tes dicunt᷑ qͥ omibꝰ modis agũt vt differãt
moꝛtẽ ⁊ viuãt paucos dies ne ꝑdãt paucos

Dies: q; ſtulti ſunt qͥ ſic viuunt vt ꝑdant diẽ

ęternũ? Hoc ſolũ g̊ nob ꝓmitti põt: vt dul/
ceſcat nobis vtcũq; mun“ dei ex hͥ qð habe/
mus mõ:qꝛ de munere ipius habemꝰ vt vi⸗

B uamꝰ:vt ſalui ſimꝰ. Ponamꝰ ̊ nobᷣ añ ocu/

los talẽ vitã cũ ꝓmittit᷑ ęterna:vti remoue-

amab illa quicqͥd hic moleſtũ patimur. Fa
cilius em̃ inuenimꝰ quid ibi nõ ſit: qᷓ; qͥd ibi
ſit. Ecce h̊ viuimꝰ:viuemꝰ ⁊ ibi.Salui ſumꝰ

qñ non ęgrotamꝰ neq; aliqd dolet in coꝛpe:

ſalui erimꝰ ⁊ ibi.Et qñ nobis ẽ bñ ĩ hac vita
niłas pęnas patimur: niłas patiemur ⁊ ibi.
Pone g hic hoieʒ viuentẽ ſaluũ:nullas p/

nas patientem:ſi ei donaret quiſqᷓ; vt ſemp

ſic eẽt:⁊ ̊ bonũ nõ deſineret:quãtũ gaude/
ret:quãtũ extolleret᷑: quõ ſe nõ caperet lęti/
cia ſine pęna:ſine cruciatu:ſine finevitę: Si
Hq ſolũ nobis ꝓmitteret deꝰ:qð dixi mõ:qͥbꝰ
potui vᷣbis deſcripſi ⁊ cõmẽdaui:quãti erat
emendũ ſi venale eẽt: quãtũ dandũ erat vt
emeret᷑: Su fficeret qͥcqͥd haberes:etiã ſi to⸗

tũ mundũ poſſideres?: Et tñ venale ẽ:Eme

ſi vis. Mec multũ exęſtues de re magna ꝓ/
pter pᷣcij magnitudinẽ. Tantũ valet:quãtũ
habes.Ad aliqͥd &O magnũ ⁊ pᷣcioſũ cõꝑares
aurũ vel argentũ vel pecuniã vel fruct ali/
quos pecoꝝ aut frugũ qui in tua poſſeſſiõe
naſcerent᷑ vt emeres neſcio qͥd hoc magnũ ⁊
pᷣclarũ quo viueres ĩ hac tra fęlix. Et h̊ eme
ſi vis. Holi ꝗqrere qͥd habeas:ſed qualis ſis.
KRes iſta te valet:quãtũ es tu. TLe da⁊ habe
bis illã.Quid exęſtuaſ:qͥd turbaris: NHũqͥd
ꝗqſiturꝰ es te:aut empturꝰ es te? Ecce tu qui
es:q̃lis es:da te illi rei:⁊ habeb illã.Sʒ ma
lus ſuʒ inqᷣes:⁊ foꝛte me nõ accipit.hPando
te illi:bonꝰ eris. Vt huic fidei ꝓmiſſioniq;
te des:hoc ẽ bonũ eſſe.Cũ aũt bonꝰ fueris:
pᷣciũ ipᷣius rei eris: ⁊ habebis nõ qð dixi ſo/
lũ ſalutẽ:incolomitatẽ:vitã:⁊ ſine finevitã:
nõ hoc ſolũ habebis:Adhuc alia tollo:hð
ibi erit laſſari ⁊ doꝛmire: nõ ibi erit eſurire ⁊
ſitire: nõ ibi erit creſcè ⁊ ſeneſcẽ: qꝛ nec naſci
erit:vbi numeri integri manẽt. Numerꝰqui
eſt ipſe eſt: nec opus eſt vt augeat᷑: quia nõ
ibi fit vt minuat᷑.Ecce quãta tuli:⁊ nõdum
dixi qð ibi erit.Ecce iã vita eſt: iam incolo/
mitas eſt:iam nulla pęna: nulla fames:nul
la ſitis:nullus defectus:nihil hoꝛũ:et tamẽ
nõdum dixi:qð oculus non vidit:nec auris
audiuit:nec in coꝛ hoĩs aſcẽdit. Si em̃ dixi:

Fallſũ eſt qð ſcriptũ eſt:Qð oculꝰnõ vidit: i.Corl.i..

nec auris audiuit:nec in coꝛ homis aſcẽdit.
Vnde em̃ aſcenderet in coꝛ meũ vt dicerẽ:
qð in coꝛ homis nõ aſcẽdit: Credit᷑ ⁊ nõ vi⸗
detur:nõ ſolũ nõ videt᷑: ſed nec dicit᷑. Quõ
ergo creditur ſi non dicitur? Quis credit qð
nõ audit? Si autem audit aut credit:dicit᷑.

Si dicitur:cogitatur:Si cogitatur ⁊ dicit᷑:⁊

nir mninio

3
nuumb⸗
ogtart
Io⸗ lan
verbise⸗
And
tſucan
incttron
Mend
hüceſte
de tcl
akhet
1fllior
figodecl
ſſtparna
pfisefil⸗
defllioꝛet
baupiar
hennioe
anntite
M enttöus
glonpi
CQpoſt
ſunttone
Siſenge
ſenogen
et. üa⸗
letſenp
lleq gen
( Pen
dicaknd
coehois
(lik:aun
uceñ/
uunoag
ee nelan
nc ickaplis
mnuradio.
ſeri De
ffideifun
ſdalſun⸗
ngiti
flidaſan
mus ache
(ebinei
Piengüe
MMedenci
(Cnneciryp
lencorfn
hticcomn

ige . in auribꝰ hoĩm intrat. Et qꝛ nõ diceret᷑: niii getamur:⁊ cibus nõ minuit᷑. Si enim nouit
bi.Sallin cogitaret᷑: ⁊ icoꝛ homis aſcẽdit. Jã ecce iſta oculus paſci luce: nec tñ minuit lucẽ: nõ em̃
doletnege. Aſtio tantę rei cõturbat nos: vt nõ poſſim minoꝛ erit lux:qꝛ videt᷑ a pluribꝰ:pluriũ ocu
ibülden verbis explicare ſſtionẽ: Quis explicat re los paſcit: ⁊ tñ tanta eſt quãta erat:⁊ illi pa/
Mmenutb. C Attendam itaq; euãgeliũ:mõ dñs lodbat: ſcunt᷑ ⁊illa nõ minuit᷑. Si de dedit hoc luci
linle Zeob. 5. 7 faciam qo iße dixit: Qui credit in me qua fecit ad oculos carnis: quod eſt ipe lux
mußrin inqᷣt: tranſitũ facit a moꝛte in vitam. ad oculos coꝛdiſ Si glaudaret᷑ tibi aliquis
thiigui Amen dico vobis:qꝛ venit hoꝛan ? cibus magnꝰ quẽ pꝛãſurꝰ eſſes: parares vẽ/
WWS nũceſt qñ moꝛtui audient vocẽ filij trẽ: LCaudat᷑ tibi deus:para mentẽ.Ecce qͥd D
eſſritr; dei:⁊ cu audierint viuet. Bicut em tibi diẽ dñs tuꝰ: Veniet hoꝛa inqt: et nũcẽ.
RKZ pat habet vitã i ſemetipſo:ſic dedit ¶ Veniet hoꝛa:⁊ ipſa hoꝛa nũc eſt.Qñ:quid⸗
nili ⁊ filio vitã habere ĩ ſem etipſo. Sene OQui moꝛtui audiẽt vocẽ filij dei: ⁊ qͥ audie-
imniet rãdo dedit: qꝛ genuit dedit. Filiꝰ em̃ de pfe rint viuent.Qui & nõ audierint nõ viuent.
benai, eſt: pat nõ eſt de filio:ſᷣ pat ſilij pat eſt: ⁊ fil?ꝰ Quid ẽ: qͥ audierint?: Qui obedierit. Quid
—— prfis ẽ filiꝰ. Verũtñ filiꝰ de pr̃e genitꝰ: nõ pr̃ eſt:qͥ audierint?QAui crediderit ⁊ obtẽpera⸗
üvendken de filio:et ſemꝑ filiꝰ: Semꝑ ̊ genitꝰ. Quis luerint:ipᷣiviuẽt.Ergo anteq; crederẽt ⁊ obe
deneſngn, capiat:ſemꝑ genitũ? Ois em̃ hõ cũ audit dirent moꝛtui iacebãt: ⁊ ambulabãat ⁊ moꝛ/
mümgi genitũ:occurrit illi:Ergo erat tẽpus:qñ nõ tui erãt. Quid valebat qꝛ ambulabãt moꝛ/
1ebſicn erat iſte qͥ genitꝰ ẽ.Quid ̊ dicimus?: Hõ ſic tui?Et tñ ſi qͥs int᷑ illos moꝛeret᷑ coꝛꝑe:curre
nüäye fhin Job.i. erat tpᷣus ante filiũ:qꝛ oĩa ꝑ ipᷣm facta ſunt. orent:ſepulcrũ pararẽt:ĩuoluerẽt:poꝛtarent:
nunſcſi Si oĩa ꝑ ipᷣm facta ſũt: et tꝑa ꝑ ipᷣm facta ſt: ſepelirẽt moꝛtui moꝛtuũ. De quibꝰ dictũ ẽ:
daeſugli Auõ poſſent eſſe tꝑa ante filiũ: ꝑ quẽ facta Sine moꝛtuos ſepelire moꝛtuos ſuos. Ta / Mattb.S.
ntr. Khane ſunt tꝑa? Tolle & oĩa tꝑa:ſemꝑ cũ pfe filiꝰ. les moꝛtui ſic ſuſcitant᷑ vᷣbo dei vt viuãt in
liguieſs Si ſemꝑ cũ pfe filiꝰ: ⁊ tñ filius ſꝑ genitꝰ.Si fide. Qui moꝛtui erãt iĩ infidelitate:vbo ex/
z Lenude ſempꝑ genitꝰ:ſemꝑ cũ genitoꝛe erat qͥ genitꝰ citant᷑. De ipᷣa hoꝛa dicit dñs: Veniet hoꝛaꝛ
Ammdeneikil eſt. Mũquã h; vidi inqes tu: aliquẽ generã/ et nũc eſt. Verbo enim ſuo ſuſcitabat moꝛ/
sleeEcenng tẽ ⁊ ſemꝑ cũ illo queʒ generauit: ſed ſᷣceſſit tuos infideles. De quibꝰ dicit aplus: Sur- Epbᷣ.5.
hebeblliGn ille qͥ generauit: ⁊ ſecutꝰ ẽ tꝑe ille qͥ generat ge q doꝛmis:⁊ exurge a moꝛtuis:et illumĩa/
ipt D eſt. Bene dicis:nunqᷓ; hocvidi:quia hoc ad bit te chꝛiſtꝰ.hhęc reſurrectio mentiũ eſt:hęc
a miſng vCor.a. aliud ꝑrinet qð oculꝰ nõ vidit. Quęris qu?ᷣ reſurrectio interioꝛis hoĩs ẽ: hec reſurrectio
ztitdor e dicat?᷑: nõ põt dici:qꝛ nec auris audiuit:necĩ aię eſt. Sʒ nõ iſta ſola ẽ:reſtat⁊ coꝛpis.Qui
Pstögtdi coꝛ hoiĩs aſcendit. Credat᷑ ⁊ colat᷑.Cũ credi᷑ relurgit in aia: bono ſuo reſurgit in coꝛꝑe.
ürſneingi colit᷑:cum colit᷑ credit᷑:cũ credit᷑ capitur. A Mõ em̃ oẽs reſurgũt in aia:oẽs reſurrecturi
Ur alatoltht huc em̃ in iſta carne qdiu ꝑegrinamura do ſunt iĩ coꝛꝑe. In aia inquã nõ oẽs reſurgũt:
bianteinn mino:ad angelos ſanctos qᷣ hvidẽt infãtes ſed q credũt ⁊ obediũt: qꝛ q audierit vinget.
qunu ſum: lactandi fide: paſcendi ſpecie. Sic em Sicut aũt ait aplus: Hõ oim eſt fides. Si & 2. Theſſol. „.
nithuntn 2. Cori.5. dicit aplus: diu ſumus ĩ coꝛꝑe: ꝑegrina/ nõ oim eſt fides: nõ oẽs reſurgũt in aia.Cũ
augeik lun UMUℳʒ mur a dño. Per ſidẽ em̃ ambulamꝰ non per venerit hoꝛa reſurrectiõis coꝛꝑis:oẽs reſur-
zumletin ſpeciẽ. Venturi ſumꝰ ad ſpeciẽ: ꝗᷓ nobis ſic gent:Boni ſint:mali ſint:oẽs reſurgẽt. Sʒ
ina 1. Job.ʒ. ꝓmittit᷑ ꝑ iohannẽ in epła eiꝰ: Dilectiſſimi: qͥ pus reſurgit in aĩa:bono ſuo reſurgit ĩ coꝛ
3 latnin filij dei ſumꝰ: ⁊ nõdũ apparuit qͥd erimꝰ. SFi· poꝛe:QAui nõ reſurgit in aia:malo ſuo reſur
n lij dei ſumꝰ iã ꝑ gratiã:ꝑ fideʒ:p ſacramẽtũ: git in coꝛꝑe. Qui reſurgit in aĩa: reſurgit in
nen pꝑ ſanguinẽ chꝛiſti: ꝑ redẽptionẽ ſaluatoꝛis: coꝛpe ad vitã: Qui nõ reſurgit in aĩa: reſur/
nt i filij dei ſumꝰ:⁊ nõdũ aparuit qͥd erimꝰ. Sci git ĩ coꝛꝑe ad pęnã. Quia & dñs cõmenda/
n c⸗ mus qꝛ cũ aparuerit ei ſies erimus:qm̃ vi / uit nob reſurrectionẽ iſtã aiaꝝ:ad quã om̃s
goal, 8 debimeũ ſicuti eſt. Ecce ad qð nutrimur ca debemfeſtinare:in q̃ laboꝛare vt viuamus
onbn piendũ:ecce ad qð nutrimur ꝑcipiendũ: co/⸗ ⁊ viuẽdo vſq; ad finẽ bſeuerem: reſtabatvt
: neiſn medendũ: vt tñ qð comedit᷑ nõ minuat᷑: v q cõmẽdaret nobis etiã reſurrectiõʒ coꝛpoꝛũ
Cllinn, comedit vegetet᷑.MHõ mõ cibꝰvegetat come ꝗ futura ẽ in fine ſęcli. Sʒ audite quõ ⁊ ipaʒ
gendo: minuif cibus q comedit. AQñ autẽ comẽdauit. Cũ dixiſſet: Amẽ dico vobiſ: q:
Cubn 4 cęperimꝰ comedere iuſticiã: comedere ſapi veniet hoꝛa et nunc eſt quãdo moꝛtui:id eſt
ugil entiã: comedere illũ imoꝛtalẽ cibũ: ⁊ noſ ve / inſideles audient vocẽ ſilij dei: id eſt euan-

In enãgelio ſcõm Johannẽ Sermo LXIIII

)

Sancti Auguſtini de verbis domini

geliũ: ⁊ qͥ audierint: id eſt qui obedierint vi
uẽt: id ẽ iuſtiſicabũt᷑: ⁊ infideles iã nõ erũt:
Cuz ů dixiſſet:quoniã vidit docendos nos
eſſe:⁊ de reſurrectiõe carnis nõ ſic relinquẽ⸗
dos:ſecutus eſt ⁊ ait:Sicut em̃ habet pater
vitã in ſemetipſo:ſic dedit ⁊ filio habere vi/
tam in ſemetipſo:hoc ad ſuſcitandas men/
tes:hoc ad viuiſicadas mentes. Deinde ad
E iecit: Et poteſtatẽ dedit ei facere iu/

ↄoð.5. Qiciũ: qm̃ filius homis eſt. Iſte ſiliꝰ

dei:filiꝰ homis eſt. Eteni ſi filius dei: filius
dei maneret: ⁊ filius homis nõ ſieret: filios
hominũ nõ liberaret. Ipᷣe qui fecerat homi
nẽ:factus eſt quod fecit:ne periret qð fecit.
Sic autẽ factus eſt homo:vt maneret filius
dei. Factus ẽ homo ſuſcipiẽdo qð nõ erat:

non ꝑdendo qð erat. Manens deus: fact*

eſt homo.Accepit te:nõ cõſumptus ẽ in te.
Talis ̊ ad nos venit:ſfilius dei filiꝰ homis:

faciẽs ⁊ factus:creatoꝛ ⁊ creatꝰ: creatoꝛ ma/e

tris:creatus ex matre. Talis ad nos venit.
Scðm id quod filius dei eſt:ait: Veniet ho
ra ⁊ nũc eſt quãdo moꝛtui audient vocẽ filij
dei.Mõ dixit filij homis: Veritatẽ em̃ com/
mẽdabat:in qua ęqualis eſt patri. Et qͥ au-
dierint viuẽt. Sicut em̃ pater habet vitã in

ſſeymetipſo: ſic dedit ⁊ filio habere vitã in ſe/

metipſo: Mon participando: ſed in ſemet/

ipſo. Nos em̃ nõ habemꝰ vitã in nobiſipſis

ſed in deo noſtro. Ille autẽ pater vitã in ſe/
metipſo habet:⁊ talẽ genuit filiũ qͥ haberet
vitã in ſemetipſo.Mõ ſieret vitę particeps:
ſi ipſe vita nõ eẽt cuiꝰnos vite pticipes eſſe/
mus: Plane vt haberet vitã in ſemetipſo:⁊
eſſet ipſe vita. Vt aũt fieret filius homĩs:a

nobis accepit. Filius dei in ſemetipſo: filiꝰ

homis vt eſſet a nobis accepit. De ſuo ſiliꝰ
dei: de nr̃o filiꝰ hois. Qð minꝰ eſt a nobis:
ſuſcepit: qð plꝰẽ nobis dedit. Nã⁊ moꝛtuꝰ
eſt ex illo quo ſiliꝰ hoĩs:non ſ̃m illud qð ſiliꝰ

dei. Moꝛtuus eſt tñ filius dei:ſᷣ p̃ᷣm carnem

moꝛtuus: nõ ſᷣm verbũ qð caro factũ eſt:et
habitauit in nobis. Ergo qð eſt moꝛtuꝰ: de
noſtro moꝛtuꝰ eſt. Qð viuimꝰ de ipius viui
mus. MNec ille potuit moꝛi de ſuo:necviuere
de noſtro.hoc & tanq; vnigenitꝰ: tanqᷓ; ge⸗
neranti ęqualis: cõmendauit nobis domi/
nus ieſus:qð ſi audierimus viuemꝰ. Sedꝛ
poteſtatẽ inquit dedit ei iudiciũ facere: qm̃

4.len. dit. filius homiĩs eſt. Ergo ad iudiciũ illa foꝛma
1.ca. ,· ventura ẽ. Foꝛma homis ventura ẽ ad iudi/

ciũ:ideo ait:Poteſtatẽ dedit ei iudiciũ face

re:⁊ filius homĩs eſt. Judex hic erit filiꝰho⸗

mines:fcen illa hic iudicabit quę iudicata
eſt. Audite ⁊ intelligite. Js h̊ ꝓpheta dixe/

rat: VUidebũt ĩ quẽ pupugerũt. Ipſam foꝛ/ Zacharie.12.
mã videbũt quã lancea pꝑcuſſerũt. Sedebit Job.ix.
iudex:qui ſtetit ſb iudice. DHamnabit veros

reos: qui factꝰ eſt falſus reus. Ipſe veniet:
foꝛma illa veniet.hoc ⁊ in euãgelio habes:
Cum ante oculos diſcipuloꝝ ſuoꝛuʒ iret in
cęlũ:Stabãt illi ⁊ attendebãt:⁊ ſonuit vox

angelica: Viri galilei quid ſtat? c. Hocẽ: Act.j.

Jeſus ſic veniet:quomõ videtis euntẽ ĩ ce/⸗
lũ.Quid ẽ:ſic veniet: In ipa foꝛma veniet.
Poteſtatẽ em̃ dedit ei iudiciũ facere: et filiꝰ

homis eſt. Videte aũt qua rõne hoc opoꝛte F

bat:⁊ hoc rectum erat vt iudicandi viderẽt
iudicẽ. Judicandi autẽ erant ⁊ boni ⁊ mali.

Beati em̃ mundo coꝛde: qm̃ ipſi deũ viqe: Warz, 4
bũt. Reſtabatvt ĩ iudicio foꝛma ſerui et bo

nis ⁊ malis oſtenderet᷑: foꝛma dei ſolis bo/
nis ſeruaret᷑. Quid em̃ accepturi ſunt boni?:
Ecce iã dico qð pauloante nõ dixi:⁊ tamen

dicẽdo nõ dico. Dixi em̃: qꝛ erimꝰ illic ſalui:

erimꝰ icolumes:erimꝰviuẽtes:erimꝰſine pę
nis:erimꝰſine fame ⁊ ſiti:erimꝰſine defectu:
erimus ſine oꝛbitate oculoꝝ nr̃oꝝ.Totũ hB
dixi: ⁊ quid habebimꝰ plus:? Mõdum dixi.
Videbimꝰ deũ.hoc aũt tantũ erit ⁊ tanta
res erit:vt ĩ eius cõparatione nihil ſit totũ.

Dixi qð viuẽtes erimꝰ:qð ſalui ⁊ icolumeſ:

qð famẽ ſitiq; nõ patiemur:qð ĩ laſſitudine
nõ cadimꝰ: qð ſomnꝰ nõ nos pſmit. Totũ h

qqd ẽ ad illã fęlicitatẽ q deũ videbimꝰ: Quia

S de i iße vt ẽ:mõ oñdi nõ põt:quẽ Etñ vide/

bimꝰ:iõ qð oculus nõ vidit:nec auris audi/ i. cori.a.

uit:hoc videbũt boni:hoc videbũt pij: hoc
videbũt miſericoꝛdes:hoc videbũt ſideles:
hanc videbũt bonã ſoꝛtẽ in reſurrectõe coꝛ/

poꝛis:qͥ habuerũt bonã obediẽtiã ĩ reſurre-

ctiõe coꝛdis.Ergo ⁊ malꝰdeũ viſur ẽ.De qͥ
dicit eſaias: Tollat᷑ impiꝰne videat gloꝛiã
dei. Ergoꝛ⁊ pij ⁊ impij videbũt foꝛmã dei:et
cũ fuerit dicta ſentẽtia tollet᷑ impiꝰne vide/
at claritatẽ dei:reſtat vt circa pios ⁊ bonos
impleat᷑ qð dñs ipſe ꝓmiſit cũ hic in carne
eſſet ⁊ videret᷑:nõ ſolũ a bonis ſᷣ etiã a mal.
Loquebat᷑ int bonos ⁊ malos: ⁊ cõſpicuus
omnibꝰ deus occultus: homo manifeſtus:
deus regẽs homies: hõ aparẽs int᷑ homies

loqbat᷑.Ergo int illos dicebat: Qui diligit Job. 4·

me mãdata mea cuſtodit:⁊ qͥ diligit me dili
get a patre meo ⁊ ego diligam euz. Et qua⸗/

1

ſdicarkt
me, liO
bat⸗Ct
n
dleaorb⸗
tunalnl
battna!
ninobonni
4bonism.
ſuaſi
Nlegorb'

Gpgiſhlcin

eßchaprn
nusei ſan
licciddie
nigidec
mmgli
Phen. heinirn
eüdeite
namn
utooaedl
laht ſepotenit
Geraunecan

t a Maidera b

geciclpam
partückta
inchbrſtie
Mrntäteni 4
Kernarpte
Pfmniſtiieſi
ſurectöe

ß Hoteſt

Gefloh
gepenien
kegr iſahe
ſllenngrl
ſnatubaen
Gkaipoteſte
Poltem
bPhonibeop
ltane .
ee Gethorze
epſitanen
tuguzte⸗
bllonre
li cgoſi ii⸗
nietborn n.
mitgen
deg. Bont
eriet, Rung

Ppen ti
Nsfegthe

ni — „ ð —
In euãgelio ſcðm Johannẽ Sermo LXIIII
— diceret illi: et quid ei dabis: Et oſtendam põt qð erat: Duto qꝛ c dici᷑: De moꝛtuos
W me illi. Qñ hoc dixit⸗ QAñ ab homib vide/ ſi uſcitaturus eſt: nõ res incredibilis dicik: qꝛ
il 4 bat. Qñ hoc dixit: Qñ 2 ab eis videbat᷑: a de deo nõ homie dicit. Magna res eſt quę
li, nos quibꝰ nõ diligebat᷑. Quõ ̊ ſe oſtenſurꝰerat fiet:⁊ incredibilis res eſt ꝗᷓ fiet: ſed nõ ſit in/
Nlan dcte dilectoꝛibꝰ ſuis:niſi qꝛ talẽ qualẽ non vide / credibilis:quia vide qui facit. Ille dicitur ꝙ
umndunnn bant dilectoꝛes ſui?Ergo ꝗᷓ foꝛma dei ſerua ſuſcitabit te: qui creauit te. Mõ eras ⁊ es:et
s enie bat᷑:foꝛma homis oſtẽdebat᷑. Per foꝛmã ho factus nõ eris? Abſit:ne credas. Airabiliꝰ
iglohbes minis homibꝰ loquẽs:cõſpicuus ⁊ viſibilis aliquid fecit deus quãdo fecit qð nõ erat: ⁊
nſuig ⁊ bonis ⁊ malis omibꝰ oſtẽdebat ſe:dilecto: nõ credit᷑ reparaturꝰ qð erat ab eis ipſis qͥs
dirtſonne ribus ſuis ſeruabat ſe. Qñ ſe demõſtraturũ fecit qð nõ erãt:hhocẽ qð rependimꝰ deo: qͥ
Atti heir dilectoꝛibꝰ ſuis? Poſt reſurrectionẽ coꝛpis nõ eramꝰ: ⁊ facti ſumꝰ? hoc illi rependimꝰ:
ensamig 1. Job. z. qñ tollet᷑ impiꝰ ne videat claritatẽ dei. Lũc vt eũ reſuſcitare qð fecit nõ poſſe credamꝰ⸗
rinmdete. em̃ cũ apparuerit ſilłes ei erimus:qm̃ videbi hec eſt merces quã illi reddit creatura ſua:
lüfergi⸗ mus eũ ſicuti ẽ. Ipſa eſt vita ęterna: Nã to Igeo te feci dicit tibi deus o homo anteqᷓ;
aörebeen tũ qͥcqͥd dicebamꝰ:nihil ẽ ad illã vitã q̃ viui / eſſes:vt nõ mihi credas futurum te eſſe qui
iudicnndi ſte mꝰquidẽ qͥ ſalui ſumus:quia videbimꝰ deũ eras:qui potuiſti eſſe qð nõ eras? Sed ecce
nttbonitkil magnũ. Ipſa ẽ vita ęterna. Ipſe hoc dicit: inqt in ſepulcro qð video fauilla eſt:cinis ẽ:
uͤidie. ZYob. 17. Hęc ẽ aũt vita ęterna: vt cognoſcãt te vnuʒ oſſa ſunt:⁊ hoc item accipiet vitã: cutẽ:pul/
RR verũ deũ:⁊ quẽ miſiſti ieſũ chꝛiſtü. Hec ẽ vi pas:carnẽ:⁊ reſurgit?: Quid fauilla iſta quã
amndalgletn ta eterna vt cognoſcãt:videãt:capiant:no/ video in ſepulcro? Vel in ſepulcro vides fa/
Ceyunintnie rint qð crediderãt: ꝑcipiant qð nõdũ cape/ uillam: vides oſſa:in vtero matris tuę nihil
töunn or.2. re poterãt. Jã videat mens: qð oculꝰnõ vi erat. Hoc vides: vel fauilla ſunt vłoſſa ſũt:
genn lili derat: nec auris audierat: nec in coꝛ hbomis tu anteqᷓ; eẽs nec fauilla erat: nec oſſa erat:
mn iu Watth. 25. aſcẽderat. Hoc illis dicet᷑ in fine: Venite be ⁊ tamẽ factus es:cuʒ oĩno nõ eſſes:⁊ credis
ennſtrin⸗ nedicti patris mei: ꝑcipite regnũ qð vobis quia oſſa iſta quoquo mõ ſunt: qualiacũq;
ln in bii paratũ eſt ab initio mũdi. Ibunt & illi mali ſunt:quia ſũt tamẽ: recipiẽt foꝛmã quã ha
füunn in cõbuſtionẽ ęternã. Juſti aũt quo? In vi / bebant: cum tu acceperis qð nõ habebas.
usr fian Zoh. ri· tã ęternã. Quid eſt vita eterna:hec eſtvita Crede:quia ſi credideris hoc: tũc ſuſcitabit
umchin eterna: vt cognoſcãt te ſolũ verũ deũ:⁊ quẽ? anima tua.Et ſi ſuſcitabit᷑ anima tua: tunc

annlſini B miſiſti ieſũ chꝛiſtũ. Loquens &̊ de futura re vyeniet hoꝛa ⁊ nũc eſt. Tunc bono tuo reſur⸗

Plliſinun ſurrectiõe coꝛpis: ⁊ non ſuos dimittens ait: git caro tua:quãdo veniet hoꝛa: vt omnes
ini gob.· Poteſtatẽ dedit ei iudiciũ facere: qui ſunt ĩ monumẽtis audiant vocem eius
neſtnn q⁊ filiꝰ homis cẽ. Nolite mirari hoc ⁊ ꝓcedant.Non em̃ quia audis ⁊ pꝛodis:iã
einudni⸗ q⁊ veniet hoꝛa. Ibi nõ addidit: Et nüc gaudere debes. Audi quod ſequitur: Qui
votquon eſt:qꝛ iſta hoꝛa poſtea erit: qꝛ iſta hoꝛa ĩ ſine bona egerũt in reſi urrectione vitg:
necans 4 ſecli erit: qꝛ iſta hoꝛa nouiſſima erit:i nouii ,- qui aute mala egerunt in reſurrecti
igckififn ſima tuba erit. Molite mirari qꝛ ̊ dixi:e⸗ onem iudicij.Conuerſi ad dominũ ⁊c̃.
e tiis dit ei poteſtatẽ iudiciũ facere:qꝛ filiꝰ:homis „
inneimitn eſt. Nolite mirari: Ideo dixi: quia hominẽ
obetini ni ab homib opoꝛtet iudicari. Quibꝰ hoĩbus ¶ Explicitꝰẽ liber ſermonũ de Verbis do⸗
wini iudicatis:s inuenitviuos nõ ſolũ:Sʒ qᷣd? mini ſaluatorl:diui Aurelij Auguſtini: Ba⸗/
brnttg Veniet hoꝛa qñ hi qͥ ſũt i monumẽt. Quõ ſileę ꝑ magiſtꝝ Johannẽ de Amerbach: An
enidi expᷣſſit carne moꝛtuos:qui ſunt in monumẽ no ſalutiferivirginalis partus:nonageſimo
limilri tis: quoꝝ iacent ſepulta cadauera: quoꝝ ſa quarto ſupᷣ milleſimũ quaterq; centeſimũ.
nuprotdo uille ſunt tecte:quoꝝ oſſa diſi perſa ſũt: quo/
4 zrncn rü caro iã nõ eſt:⁊ ramẽ deo integra ẽ? Ue/
nufhiii niet hoꝛa qñ oẽs qui ſunt in monu
os iſinn mętis audient vocẽ eius:⁊ ꝓdient
omuich, oẽs.Boni ſint:mali ſint: audient vocemn ꝰ
hon⸗ b⸗ exiẽt.Rumpunt᷑ oĩa vincula inferoꝛũ: onmßſhe
nn 0 ſidn qð perijt:imo periſſe putat᷑ reſtituet᷑.Si em̃
rigen deus fecit hominẽ qui nõ erat: nõ reparare
.
Gnaßs

igen
e Daauſnen

inumns:
4

Aanart
eluitäſe
Ouaador
ginscrik
ſunpadis
udope⸗
.Alnme⸗
Alatores
Linfine.
Padblten
Seryj.
n. Quis yeſt
Noctetde
Amiaus pe
ter.⸗Ain
Amnidboni
unlic 5.
Amogrun
Amorcau
N Ingeliae
cnnis ui
Ainiſuan
i⸗.
Aimhunn⸗
Uiratssſet
laninatri⸗
Nolninte
laegnk,
lhopm
laney
Anggi
tetenitn⸗
Aalzatſ
feünbii
chuone
1 Auſcte
raſbore

C Pꝛecipuarũ ſentẽtiarũ diuiAure/
li Auguſtini:ex ſermonibꝰ de Uer/
Xbis domini collectaꝝ:bꝛeuis oꝛdi-
Nnataq; Annotatio.

PBꝛaam cur poſtea qᷓ; fuit ei no
men mutatũ nunq; nomine
pᷣſtino ſicut iacob vocet᷑: Ser
mone. xl. C.
Abſcõdiſti ea a ſapiẽtibꝰ⁊ pꝛu
entibꝰ reuelaſti ea paruulis:quõ expo/⸗
nit᷑: Sermone.pviij.C.circa pᷣncipiũ.
Ac Accuſare nõ debet aliquẽ de quo ipᷣe nõ eſt
imunis: Sermone. xlvij. C.
Ad. Adam cur tegebat ſe poſt peccatũ:⁊ ꝙ taleſ
genuit q̃lis ipſe fa ctꝰ fuerat:Ser.xxxj.A.
Qua adoꝛatione ſit adoꝛãda caro ſiue hũa⸗
nitas chꝛiſti:Ser.lviij.D.in fine.
Cum vadis cũ aduerſario tuo ad pᷣncipẽ:in
via da operam ⁊c.quomõ ſit intelligendũ
.A.in medio:et.B.
Adulatoꝛes vendũt oleũ.xxij.B.in fi.xxiij.
CL.in fine.
In adulterio magis vir peccat qᷓ; mulier.
Ser.xlvj.GB.
Am. Quis veſtrũ habens amicũ:⁊ vadit ad euʒ
nocte ⁊c.exponit᷑.xxix.ꝑ totũ.
Amicus veniens de via: quis ſit myſtice.
xxix. A.in medio.
Amici boni valent ad bonũ: ⁊ mali ad ma/
lum. lix. F. in pꝛin.
Amoꝛ grauia:leuia facit.ix.B.
Aꝓmoꝛ caſtus pꝛobat᷑.xlix.R.circa fl.
An. Angeli aſcendẽtes ⁊ deſcẽdentes ſuꝑ filiuʒ
hHomis qui ſint.xl. D.xlj.B.
Annznem chꝛiſtus poſuit ⁊ reaſſumpſit.
lxiij. D.
Anima humana quõ in ſe habeat imaginẽ
trinitatis ſed longe diſſimilit.lxiij. F.
In anima tria ſeꝑatim demõſtrant᷑: ſcʒ me/
moꝛia:intellectꝰ:⁊ volũtas: ꝗ̃ tñ inſeꝑabi/
liter oꝑant᷑:ſic in trinitate ⁊c.lxiij. G.q.

*

Quid hoꝝ triũ quę in aĩa ſunt:ꝑtinet ad ſi /

militudinẽ patris:aut filij:aut ſpũſſancti.
lxiij.h.in medio.
Aliaꝝ quędã reſurrectio ꝑ fidẽ pᷣcedit reſuſci
tationẽ coꝛpoꝛũ.lxiiij.D.
Aiales qui ſe ſegregãt:ſpm̃ nõ habẽteſ:dif/
ferũt ab aialibus ⁊ carnalibꝰ⁊ paruulis in
cchꝛiſto in eccleſia cõſtitutl.xj. P. cir.pᷣn.
Ar. Aut facite arboꝛẽ bonã ⁊ fructũ eius bonũ:
daut arboꝛẽ malã ⁊ fructũ ei malũ:quõ ex/

Annotatio precipuarũ ſententiarũ

ponit᷑: Et ibidẽ de arboꝛe ſiculnea ⁊ ſterili.
xiij. A. B.
Arboꝛi nõ habenti niſi folia:cur chꝛiſtꝰma⸗
ledixit:⁊ quid myſtice ſignificet.xliiij. B.
Non eſt arguẽdus in publico qui peccatoꝛ
eſt ĩ occulto.xv. E. xvj.C. in me. D. E. F.
Arrius qͥd ſentiat de chꝛiſto.xxxviij.D.lj.
A. lvj. A. lviij.A.
C ſalomon dicit: Qui arguit palã: pacem
facit:quõ intelligendũ ſit.xvj.C. circa fi.
Contra arrianos agit.xxxviij.C. lj.A.lvj.
A. viij. A.lxiij.C.lxiiij. C.
Auaricia cõꝑat᷑ hydropi. Ser.v.A.añ me. Au.
Auguſtini humilitas.lxij.in pꝛin.
NNAptiʒzato chꝛiſto:trinitaſ manifeſte Ba.
awaruit.lxiij. A.
WBaptizatis ab hereticis vel ſciſma/
ticis nõ repetẽdus ẽ baptiſmꝰ.xj.QA.iĩ pᷣn.
Baptiſmꝰ qͥ ſemel adhibet᷑ ꝑ fidẽ:mundat.
.xxx.A.circa pꝛin.
Baptiſmũ verũ nõ niſi a bonis poſſe dari:

heretici dicũt ⁊ ꝙ ipᷣi ſint illi boni:et apud
eos ſit verus baptiſmꝰ. xlv. C. 7
Beatus vere nemo poteſt eſſe niſi cuiꝰ dñs Be⸗
deus eius. xxxv. C. in ſi.et.D.
Beati in vita ęterna erũt ęquales:qᷓ;uis me
ritoꝛũ diuerſitate fulgebũt.lix.B.in ſi.
Beati quales erũt poſt iudiciũ: ⁊ quõ deuʒ
vigebũt. lxiiij. F.
De blaſphemia in ſpiritũ
totum.
Blaſphemia in
mittit᷑. xj. C.
Opinio illoꝝ qui dicũt criminalia cõmittẽ/
tes:aut fidẽ negantes ſoluʒ blaſphemare
in ſpm̃ſanctũ.xj.D.in pꝛin.
in ſcripturis nulla maioꝛ et difficilioꝛ ꝗJ
ſtio iuenit᷑ q; de blaſphemia i ſom̃ſanctũ.
xjlj. D. in medio.
Cur de ipſa ſepe diſputare noluit. Ibidẽ.
Diſtinctio verboꝝ:ꝙ dñs nõ dixit:?emnis
blaſphemia ſpũs non remittet᷑:ſed qui di/
xerit verbũ.xj.E. F. G. qh.
A euãgeliſtę de blaſphemia ſpũs non diſ-
coꝛdant:qᷓ;uis alijs ⁊ alijs verbis id expꝛi/
munt. xj. G. J
Qus ſit illa blaſphemia quę nõ remittitur
incipit oſtẽdere. IJbidẽ:et.ih.J. EK.
E blaſphemia in ſpm̃ſanctũ ẽ ipa impęni/
tẽtia finalis.xj. R.in medio.L.et..i fi.
& blaſphemia in ſpmſanctũ poteſt cõmit/
ti ſola cogitatiõe.xj.L.in fſi.

ſanctũ. Ser.xj.ꝑ Bla.

ſym̃ſanctũ multipliciter cõ /

Annotatio

Qusðõ blaſphemia dimittit᷑ quę impedit re/
miſſionẽ alioꝝ peccatoꝝ.xj. M. in pᷣn.

ÆO nõ ideo nõ dimittit᷑ blaſphemia in ſpym̃
ſanctũ: qͥa vel patre vel filio maioꝛ ſit ſpi/

rituſſanctus. IJbidem

De blaſphemia in ſpiritũſanctũ pluries do
minũ locutũ fuiſſe auctoꝛitatibus demo/⸗

ſtrat᷑: ⁊ ia blaſphemia in ſpiritũſe anctũ

ſit impęnitẽtia finalis.xj.R. S.

EÆO ſanctus petrus negãdo chꝛiſtũ:nõ blal/

phemauit in ſpmſanctũ.xj.R.circa pᷣn.

Bo. Eſt bonũ qð faciat bonuzʒ: ⁊ eſt bonũ vnde

nos faciemus bonũ.Ser.v. A.circa pᷣn.

Æα„ multi volut habere bona:et nolunt eſſe
boni: ⁊ de vno ſummo bono quęrẽdo.xij.

B. xvj. DH56.
Boum iuga quinq;: quid myſtice ſigniſicẽt
xxxiij. A. in medio.et.B.

C Aput ⁊ coꝛpus eccleſię chꝛiſtꝰ ẽ. xlix
A. liij. A. lxj. B. in medio. *
Charitas deſignat᷑ i pane.xxix.B.

Charitas cõparat᷑ oleo.xxiij.B. C.

Sine charitate nõ valet opꝰ bonũ.xviij. J. ndati. i
ibi eſt cõcupiſcẽtia carnis aduerſus ſpi/-

in fl.l. A.circa pꝛin.
Carnẽ cur chꝛiſtus ſuſcepit.xviij.A.
Carnis delectatio cur nõ ſit apetẽda. Ser.
Suꝑ cathedrã moyſi ſederũt ſcribę ⁊ phari/
ſci ⁊c. ꝙ hoc non ſolum dictũ ſit de ſcribis
⁊ phariſeis:ſed etiã de malis paſtoꝛibus:
Et de falſa interpᷣtatione quã quidaʒ co/⸗
nant᷑ inducere.xlix.C. in medio. D. E. G.
Cathecumini nõ ſermonibus tm̃ ſed bonis
moꝛibus ſunt hoꝛtandi ſumendũ coꝛpus
chꝛiſti. xlvj. A.et.B.in pn.xxviij.B.
Ce. De cęcis duobus.Ser.xviij.per totũ.
Ceęci illi duo:quos figuraliter deſignant.
xviij. E. L
Cęloꝛũ nomie qui intelligant᷑: ⁊ quomõ in
eis ſit deus.xxviij.A.in medio.
In celo quomõ chꝛiſtus eſt ſimul ⁊ in terra:
nec ideo duo ſunt chꝛiſti.viij.C.
De cęna magna ⁊ de tribus hominũ generi
bus qᷣ ad illaʒ venire recuſant.Ser.xxxiij.
per totum.
Centurionis fides ⁊ deuotio.vj.A.B.
Centurio ille figurat eccleſiaʒ ex gentibus
vj. B. circa pꝛin.
Ci, Cibus animę deus eſt:nec comeſtus minui
tur: Exemplũ de luce.lxiiij.C.in ſi.
Cibi delicati cur non ſint apetendi:⁊ quibꝰ

liceat eis vti. v. E.

CLicatrices vulnerũ cur chꝛiſtus ſeruaueritl
coꝛpoꝛe poſt reſurrectionẽ.xviij.A.in me.

De circũcellionũ pꝛauitate.vj.hh.in pn.

Clamare ad chꝛiſtũ quid ſit:et qui ꝓhibent æi.

clamare. xviij. F. et. H.
Clericis non licet mercimonia exercere: nec
turpia lucra ſectari.xix. B. in medio.

Coęternũ ⁊ coęuũ quomõ differũt.xxxviij.cCo.

Q aliter nos colimus deũ: aliter ipſe nos
colit.lix. A.

Non eſt nobis colluctatio aduerſus carnẽ ?

ſanguinẽ ⁊c̃.quõ intelligat᷑.viij.B.

Cõceptus duplex ſcʒ a chꝛiſto ⁊ a diabolo.

xx. BD.
Cõcupiſcere non debemus res alienas: ſed

vitaʒ ſemꝑ manſurã.xx.A.poſt pᷣn.et.B.

CLoõcupiſcentia triplex:⁊ quę.xxxiij.C.

De cõcupiſcentia carnis aduerſus ſpiritum
⁊c xliij. B. C. D. E. F.

AOR concupiſcẽtia vocat᷑ peccatũ: quia meri

to peccati contigit ex pᷣma tranſgreſſione
mandati.xliij.C.in fi.

ritũ:vbi eſt ſpirituſſanctꝰ.xliij.D.
ÆORD„ concupiſcentię carnis depꝛimi poſſunt:
extingui ꝑfecte nõ poſſunt niſi poſt moꝛtẽ
Cõcupiſcere ꝓ facere ponit᷑:⁊ ꝙ cõcupiſcen/
tia non nocet ſi ei non conſentiat᷑.xliij.F.
Confiteoꝛ tibi pater domine ceęli et terrę ⁊cc.
de qua cõfeſſione hoc dicit᷑.viij. A.

& in cõfeſſione ſui accuſatio: dei eſt lauda

tio. Ibidem.
qui conſitet᷑ peccata ſua:a moꝛte reuiui/

ſcit:non tamẽ ꝓpꝛia virtute.viij. A. ante

M&ν deus non creſcit de cognitoꝛe ſed cogni-

toꝛ ex cognitiõe dei.xxxviij.C.
Cõiugalis vita eſt laudabilis:et in coꝛpoꝛe
chꝛiſti locũ habet: ⁊ iõ ſi cõiugales tenent
hũilitatẽ: ſuꝑbis caſtis ſunt pᷣferendi.liij.
B. in medio.C.E.
Conſcientias alioꝛum inflrmas ꝑcutientes
quõ in chꝛiſtũ peccẽt. vj. C. in fl. D. E. F.
Conſiliũ petunt aliquãdo ſubditi a ſlatis
vt circũueniãt: Exemplũ.xlix.G.i medio.

Cotinere nos debemus a quiq;:⁊ a quibus

xxij. B.

Sũt cõtinẽtes hũiles:ſũt ⁊ ſuꝑbi.liij.E.

In cõtinentia multꝭ viris foꝛtioꝛes feminę

uerin
GSdone
ömulie
cteaaf.
Cötvenn
gbyreh
nnenn.
fikyj
Lonuentie
difenecda
Coniton
Copvsc
in neto
Lapvsch
renii.⸗
Copcsch
nfine.
Ncopc
Covepto
AEtyj⸗
ſomorod
6, Quigenide
göinteli
☛
Cebeecht
fairtg⸗⸗
Leiget
ni
Chuisg
duoch
Ncheiſton
naliste
chiiſthe
pli.Bn
ſhuikyouo
lhatunos
ltetög
Mpenä
liene
ſeueini⸗
mhoync
ſgrü⸗
niſte
„Cogain
Legugan
lucgig

lrdan

* ſoi
Deb

De
dio⸗

lnsſenn,
rGiAnn,
N.bämn
nagligcha

=2

ugergee
mitpyi⸗

idltaies
acheſiseni
eltorndihe.

6feslienad

Apoſthna.

aerfnsinn

niͦglunei
utuſgelo⸗

msszdueſuͤſ⸗
Gi.
deniniier

ntniidoto

==

ninghit
nienni d
nneghigien
ki.
Cuerdachun

8

—

=

uunnhunmi
Uutein

1

gginrſleß⸗

Ni.
piugtonn

irifmni

S“l
inntin
1e

Da.

Precipuarũ

inueniunt᷑.xlvj. „„..WoG
MQ gloꝛioſioꝛ eſt cõtinẽtia viri deũ timẽtis
ͥ; mulieris quę legem viri timet.xlvj.B.
circa fi. HMMM
Coõtinentiã cõiugibꝰ viri ſeruẽt:quã a cõiu/⸗
gibꝰ reqrũt.xlvj.B. in medio.
Coõtinentiã ſeruet qͥ vult ſumere coꝛpꝰ chꝛi/
ſti. xlvj.C.

CLonuerti cur quidam tardant: q́; malũ ſit

differre cõuerſionẽ.lix.E.
Cõtritionis ſigna.viij.A.
Coꝛpus chꝛiſti duobuſ modis ſumit᷑.xj.hh.
in medio.
Coꝛpus chꝛiſti vtrũ quotidie ſit ſumendũ.

Coꝛpus chꝛiſti comeſtũ nõ minuit᷑.lxiiij.C.

in fine.
Ad coꝛpꝰ chꝛiſti ſumẽdũ hoꝛtat᷑.xlvj.A.B.
Coꝛreptio fraterna q̃liter ſit exhibenda.xv.
A. E.xvj.ꝑ totũ.xviij. J.circa pᷣn.
Coꝛruptio ẽ in omi re ſub ſole.Ser.v.D.
Cr. Qui crediderit ⁊ baptiʒzatꝰ fuerit ſaluꝰ erit:
quõ intelligat᷑ cũ tamẽ oẽs credentes non
ſaluent᷑.xj.h.in medio.
Credere chꝛiſtũ ⁊ credere in chꝛiſtũ quõ dif/
ferũt.lxj. A. in medio.
Credere quidã nolũt niſi quę ſenſu ꝑcipiũt
xxxiij.A.in medio. B. et.C.
Chꝛiſtus quõ ſimul eſt in celo ⁊ in terra: nec
tñ duo chꝛiſti. viij. C.

In chꝛiſto duę naturę ſunt:⁊ ſicut aĩa ratio-

nalis ⁊ caro vnꝰ eſt hõ:ita deꝰ ⁊ hõ vnꝰ eſt
chꝛiſtꝰ: ⁊ ꝙ chꝛiſtus i his oĩbus ⁊ ſingulis.
lviij.B. in pn. ⁊ poſt mediũ.
Chꝛiſtꝰ duo bona habuit:iuſticiã ⁊ imoꝛta/
litatẽ: nos duo mala iniqᷣtatem ſcʒ ⁊ moꝛ-
talitatẽ. Suſcepit pęnã non culpã:⁊ dele/
uit pęnã ⁊ culpã.xxxvij.A.circa fi.
Chꝛiſtus tria in ſe habuit: ſcʒ veritatẽ: mã/
ſuetudinẽ ⁊ iuſticiã.xlvij. B.
Chꝛiſtus vnde dicat᷑: ⁊ quõ chꝛiſtiani a chꝛi
ſto. xlvij.A.in fi.
Crucis ſignũ olim cũctis foꝛmidoloſuʒ:mõ
poꝛtat᷑ ĩ frontibꝰ regũ: Vbi pulchꝛe de cru
cis gloꝛia.xviij. D. in medio.
De cruce cur chꝛiſtus deſcẽdere noluit: et ꝙ
iudeęi ignoꝛabãt deũ eſſe ĩ humana carne.
lix. D. circa pꝛin.
Aumnari ſi aliquis debeat ꝓ pecca-
to iudici ſoli noto.xvj.E.
Debitoꝛ eſt oĩs hõ: habẽs tñ et ipſe

ſententiarũ

Deſperatio occidit animas.lix.E.
Deſperare de nulliꝰſalute debemꝰ qᷓdiu ali
quis viuit.xj. L.
Boni ſemꝑ patiunt᷑ detractiones maloꝛũ.
liij.A. in fi. et. B.
Deus quid ſit: ⁊ quõ vbiq; eſt inſepabilis:
iuiſibilis ⁊ incõpꝛehẽſibil.viij.C. lxiij. E.
Deum vnũ eſſe creatura demõſtrat: ⁊ phis
oſtẽſum eſt.lv.A.lxiij.E.
Diabolũ quõ ſuꝑare poſſumus.viij.B.
Diem iudicij aut hoꝛã quõ nemo ſcit neq; fi pi.
lius niſi pat ſolus.Ser.xxj.ꝑ totũ.
Diem iudicij multi ꝓximũ dicũt ꝓpter abũ
dantẽ iniquitatẽ.xxiij. B. in fi. c.
Dies iudicij indubitãter cõplebit᷑:ſicut oĩa
quę de chꝛiſto ſdicta erãt videmus imple
ta.xxxj.B. in fi.C.
Dies mali qͥ ſint: ⁊ ꝙ dies creſcentibꝰ potiꝰ
decedũt qᷓ; accedũt:⁊ de vno die ętnitatis

dqòͥ iſti dies denoĩant᷑.xvij.A. in medio.

Quis ẽ hõ qui vult vitã: cupit videre dies
bonos:quõ exponit᷑.xxxix.B. C.
Digito cur chꝛiſtus ſcribebat in terrã:et qͥd
ſcribebat.xlvij.C. (et. B. xliij. B.

Dilectiõis oꝛdo ſiue gradus.vij.A.in fine:

Dimittere debemꝰ debitoꝛibꝰnoſtris ⁊ quo
tiens. xv. B. C. D.
Diſcere a chꝛiſto debemꝰ humilitatẽ nõ foꝛ/
mare celos.x.A.circa pᷣn.
Tũc vere diſcipłi mei eritis:ſi ĩ pᷣmone meo
mãſeritis:quõ exponit᷑.xlviij.A.
Diuitis ⁊ pauꝑis ſilis eſt introitus in hunc
mundũ ⁊ ſimilis exitus.v.C.D.E.
Aliud eſt diuitẽ eẽ:⁊ aliud velle fieri diues
v. C. in fine.
Pꝛecipe diuitibꝰ huiꝰ mũdi nõ ſuꝑbe ſape:
quomõ intelligat᷑: et ꝙ diuitię generãt ſu/
Diuites licite vtunt᷑ melioꝛibus: dũmodo
pauꝑpibus nõ denegãt neceſſaria.v. E.
De diuite epulone ⁊ laʒaro mendico.xxiij.
A.circa pn.xxv.ꝑ totũ. .
Diues auarꝰ peioꝛ ẽ belua.xxv.A.cir.pᷣn.
Diues ⁊ pauꝑ ⁊ ſi ſint duo cõtraria:tamẽ ſi/
biſunt neceſſaria.xxv.A.circa me.
Diuitie terrenę ſicut nõ acqrunt᷑ ſine laboꝛe
ſic nec celeſtes:⁊ quõ ſint ſuꝑflue:nec ẽ cu
randũ ſi nobis auferant᷑ ꝑ iniquoꝝ violẽ/
tias.vj.G. circa pᷣn. W
O diuitię iſte nõ ſunt vere diuitię nec bea/
tificant ſuos poſſeſſoꝛes: ideo ſũt ꝑdende
ne ꝑdant.xxxv.C.D. A2

Annotatio

De ficulnea ſterili:⁊ muliere curua.xij.A.in &gi.

po. Qui bñ docet ⁊ male viuit:ſibi nocet ⁊ alijs
ꝓltgeſt. xlix. C. D. E. =
Docentẽ ⁊ audientẽ:ad pᷣceptoꝛũ obſerua/
tionẽ par cauſa cõſtringit.iij. A.
Dominari velle:pᷣmũ ⁊ maximũ vitium eſt.
Fy6,ͤxrxxiij. A. in medio. xxxiij. B. (C. D. E.
Cõtra donatiſtas agit.xviij. J. K. L. et.l.
Doꝛmire quõ in ſcripturis accipit᷑.xxiij.B.

Ec. Ccleſia in toto oꝛbe eſt nõ in africa
tm̃ contra donatũ: ⁊ quõ ſine malis
eſſe nõ põt in hac vita. xviij. J. E.

L.e. et.l.C. D.kkk.
Eccleſię auctoꝛitas quãta ſit.viij. A.pꝰ me.
O deus eligit 'm ſuã gratiã: nõ ſᷣm noſtrã
iuſticiã.vij. DBD. =
Eccleſia vna eſt: licet ex diuerſis gentibus
ſit collecta:⁊ de eiꝰ figuris.xlix.A.C.i me.
liij. A. lxj. B. in medio.
Eccleſia ſigurat᷑ myſtice.Ser.xiij.et.xiiij.

gl. Elemoſyna duplex:⁊ quę.xv. B.
Elemoſyna duplex: ſcʒ iudicij ⁊ charitatis:
ccui ſit exhibẽda.xxx.B. poſt pꝛin.
Quõ elemoſynę non ſinũt ire in tenebꝛas.
xviij. G. in fine.
Elemoſynę nõ ſunt faciendę de rapinis aut
vſuris:ſed de iuſtis laboꝛibꝰ.xxxv.B.
Elemoſyna animę eſt potioꝛ.lix.F.
O elemoſyne de male partis ſieri poſſunt.
Chꝛiſtus cur elegit pauꝑes piſcatoꝛes:⁊ nõ
mũdi pncipes aut oꝛatoꝛeſ.lix. F.cir.pᷣn.
Er. Erubeſcẽtia ex peccato oꝛtũ habet.xl.A.
Et. Etates homiĩs cõꝑant᷑ ętatibus mundi.lix.
B. in medio:et.cC.
Ex. Mõ exactio:ſed exactio iniqua apud deũ cõ
demnat᷑.xix.A.in medio.

Excõicationẽ iniuſtã ſoluit iuſticia.xvj.C.

Exire quõ chꝛiſtus dicat᷑.lix.D.
Extaſis quid ſit:⁊ quõ qui in extaſi poſitus
ſupꝛa ſe agnoſcit.lxiij. E. circa ypbn.
Fa. Icens fratri ſuo:fatue:reus erit ge⸗
pennę ignis: Et linguã nemo hoĩm
VPvdomarec poteſt:non ſunt contraria.
Fe. De fermẽto qð acceptũ mulier abſcõdit in
farinę ſata tria.xxxij. A.
Feſtuca de oculo:eſt ira in coꝛde.xvj.A.
Fla.Cũ flagellat deꝰſiue caſtigat mũdũ:vult eũ
nõ ꝑpire:ſᷣ parcẽdo ſeuit.xxxvij.B. (iiij. B
EFlagellas dei cur libenter debeamꝰ ſuſtinẽ.
Fre. Freneſis quid ſit:⁊ quos ſignificet.lix.F.

medio.et.xxxj.p totũ.

₰ℳ

Cũ eſſes ſub ficu vidi te:quõ exponit. x. B.

circa fi.xl.ꝑ totum.

Sine fide chꝛiſti impoſſibile eſt aliquẽ a pec
cato ſiue oꝛigiali:ſiue actuali mũdari.lx.A.
Fides debet pſᷣcedere intellectuzʒ: vt intelle/

ctus ſit ᷣmiũ fidei.lj. A.

Fides:ſpes ⁊ charitas figurant᷑ ĩ tribꝰ.xxix.

A. in fine:et.B.

Fides comꝑat᷑ piſci.xxix.B.

Fides ſine ſpe ⁊ dilectiõe nõ ſufficit ad ſalu/

tem. lxj. A. in fl.

Fidem metimur ex opere: ſed deus intuet

Si fides deficit or̃o perit: ⁊ ꝙ multi habent
fidem ſed imꝑfectã.xxxvj. A. circa oͤn.

De fide Centurionis.vj. A. H.

Fides nõ ideo eſt irridenda:quia credit quę
Eccłia cur vocat᷑ ᷣgo. ſer.xxij.et.xxiij.ꝑ to non videt.lxiiij. A.
ilius dei coętern eſt patri:ↄtra arrianos:
1 ſi demõſtrari hoc oino non põt: ſilere tñ
doctos de hoc nõ expedit: ꝓpter ſimplici/

oꝛes.xxxviij.D.

Filiũ eſſe coęternũ patri ſilitudinibus mon
ſtrat᷑:⁊ ꝙ natiuitates creaturaꝝ nõ poſſũt
ęquiꝑari creatoꝛiſ:⁊ quõ coęternũ ⁊ coęuũ

differũt. xxxviij.E.

Sicut ſplendoꝛ ab igne ꝓcedẽs:nec tñ ſplẽ/
doꝛe ignis poꝛ:ſic filiꝰ ẽ coętern?ꝰpatri: nec
tñ pater pᷣoꝛ eſt filio.xxxviij. D.in pᷣn.⁊.F
ilius cur comꝑet᷑ ſplendoꝛi. IJbidem.
Qꝛ filius ſit coęternꝰ patri: quõ imago vir/
gulti de virgulto nata ſuꝑ aquas: aut ſiẽ
imago hoiĩs intuẽtis ĩ ſpeculũ.xxxviij. F.
MQ ſilitudines iſtę nõ dicũt oĩmodã ęquali/
tatẽ:⁊ ꝙ ex duobꝰ generibꝰſilitudinũ vnũ

tri demõſtret᷑.xxxviij. G.

colligit᷑:quo filius coęternus ⁊ ęqualis pa

OR gqualitas iſta nõ põt videri niſi a puro
coꝛde:⁊ qͥvult capere eius celſitudinẽ:pus
capiat eius humilitatẽ.xxxviij.h.
Filius dei eſt vniꝰ naturę ⁊ ſubę cũ pf̃e:ſed
nos filij ſumꝰ adoptiõe nõ natura.hj. A.
Filiũ eſſe vniꝰ ſubſtãtię ⁊ naturę cuiꝰẽ deꝰ:
oſtẽdit ſiłitudinibꝰ.lj. A.in medio.B. C.
filiꝰ ęquałẽ pr̃i:⁊ alia ꝑſona qᷓ; pr:⁊ ꝙ fi⸗
liꝰa pr̃e ſit:oñdit ↄ arriũ ⁊ ſabelliũ.lvj.A.
Filiꝰ ſᷣm ꝙ hõ ẽ:nõ ſolũ patre ſᷣ ſpũſancto ⁊
etiaʒ ſeipſo minoꝛ eſt: qͥ pfi eſt equalis ſᷣm

diuinitatẽ.lviij. A.in medio.

nõ ſolũ hõ chꝛiſtꝰ v etiã caro eiꝰin ſepul/

govoe
flust⸗
Mturs
deiabe
lläde
n
füſuan
i
ehis
nlpam
wbidiet
ſtätiepa
lusſe
nuit
Dehisgt
hofurt
us ⸗
☛
Ofius⸗
ſüͤſane
atpit
onnniare
Cluoſol
ſisnoͤpe
neelieſt
Qleſton
wonpne
Qli
Klüoer
phetaen
Fllinati
iinatt
mins.
Flipa
Klusde
cyitus
lusdeu
wegögee
lidaſi
id
fliutn
jnaee
Neduob'f
. M.
zn ſonref
n nßi
„ent

aphlktt

cküigin
Unüin
Kina

mmkiinmg,
luſictad i

ddeus inn

wuluibehe
A araze
5

guiadent

lignettiſi
onumene
n.Peiden.
glöin
glus: u
li. rd
toinotignl

cro vocet᷑ filius dei. IObidem.
Filius ęqualis eſt patri nõ ꝑ rapinã ſed per
naturã:⁊ cum foꝛma ſerui ei acceſſit foꝛma
dei ab eo nõ receſſit. IObidem. L
Filiũ dei arriꝰ dicit eẽ creaturã:ꝓpter illud

ſalomonis: Dñs creauit me i pncipio via -
abeius generatiõibꝰ.

rũ ſuarũ ⁊c̃.⁊ de du

2

lyiij. B. ante medii.
nũ patri: qͥs auctoꝛitate aplica conuincit:
vbi dicit filiũ ſplendoꝛẽ gloꝛię ⁊ figurã ſub
ſtatię patris eſſe.lviij.D.

Filius ſemꝑ filius eſt nunqᷓ; pater: qꝛ nõ ge
nuit. idem.
De his qui dicũt ſiliũ eſſe creatũ:nõ genitũ
⁊nõ natura eſſe filiũ ſᷣ creatũ.lviij. DOD.
Filius nõ eſt filius ſpũſſancti:ſᷣ pr̃is tantũ
filius.xj J.in pꝛin.
filius aliqñ facit quę non facit pater nec
ſpũſſanctus:nõ tñ ſine eis.xj.o.
Sicut ꝑ filiũ pater oĩa fecit:ita etiam ꝑ iᷣm
omnia regit.lxiij. B. in pꝛin.
Filius ſolus natꝰ eſt ex mariavirgine ⁊ paſ-
ſus nõ pater nec ſpũſſactus:nõ tñ ſine pf̃e
nec ſine ſpũſancto.lxiij.B. ante mediũ.
Quęſtio nodoſa vtrũ filius aliqd faciat qð
non pater aut ſpũſſanctus. Ibidem.
filij natiuitas facta ẽ a pre.lxiij.C.ĩ pᷣn.
Filiũ cur apłus dicat factũ ex muliere:⁊ ꝓ⸗
pheta ex virgine.lxiij. C. ante mediũ. (ã.
Filij natiuitas facta ẽ ab ipſo filio.lxiij.C.i
Filij natiuitas lõge differt a natiuitate ho/
minis.xxxviij. E. (pſo filio. lxxiij. D.
Filij paſſio ⁊ reſuſcitatio facta eſt a pr̃e ⁊ ab

Filius de patre eſt:⁊ ꝙ ſemꝑ filius: qꝛ ſemꝑ

genitus.lxiiij. C.
Filius dei ſic factus eſt filius hoĩs vt libera
ret qð ꝑierat:nõ perdẽdo qð erat.lxiiij.E.
Filij dei ſũt qͥ ſpũ dei agunt᷑:quõ intelligat
xliij. D.circa finem. (Ij. A.
Filij adoptiui quõ differũt a filio naturali.
Filij iudęoꝝ quõ dicũt᷑ apli.xj.A.in me.
De duobꝰ filijs ⁊ altero ꝓdigo.Ser.xxxiiij.
optotũ. (Qea. vj. F.
Fo. SFoꝛnax eſt mũdus:aurũ electi:⁊ iniqui pa/
Fu. Jugere nõ poſſumꝰa facie dei.x. B. in me.

Fungus qd ſit ⁊ quõ comeſtꝰ generat moꝛ⸗

tem. vj. G. in medio.
Ha. Vomodo galileꝰ dicit᷑ chꝛiſtꝰ.xlvij.
A.ʒ circa finẽ.
Cur gallinę ſe cõꝑat chꝛiſtꝰ.xxix.¶
re nemo ſimul põt in dño ⁊ in ſeclo:

Baude

Precipuarũ ſententiarũ

De his qui argumẽtant᷑ filiũ nõ eſſe coęter/

⁊ gaudiũ ſęculi quid ſit.xxxvij. A.B.

Generationes chꝛiſti dug.l viij. B. ante me Se.

diũ.xxxviij. E.

HGeneratio chꝛiſti a pfe ęterna.lxiiij. C.
Benerationẽ chꝛiſti ſᷣm carnẽ:cur alter euan
dẽdo: Et de myſterio generationũ ſeptua⸗
Sinta. xv. C. D.
Om̃e generãs generat ſibi ſile.lj. B. in me.

Bratię dei omne bonũ noſtrũ: ⁊ iniquitati Gra.

noſtrę om̃e malũ ⁊ imꝑfectũ noſtrũ tribue
re debemus. vij. D.
Ex gratia dei foꝛtes ſumꝰ: ſᷣ ex nobis infir/

mi. xiij. A. poſt mediũ. C. in pꝛin.
Gratię ſingularis ⁊ ꝑfecte fuitvt hõ ſuſcipe

retur a chꝛiſto in vnitatẽ ꝑſonę.viij.C.
BGraues coꝛde qui ſint.xij. B.in medio.
Ereditas dei ſumꝰ ⁊ ipſe nr̃a.xxxv. he.
ph· OD. in fl.lxij. A. poſt pꝛin.

Moeretici:pagani ⁊ iudęi fecerũt vni
tatẽ cõtra vnitatẽ: ⁊ ꝙ aliq p potentiã co

gengdi ſunt vt bene faciãt.vj.H.

Heretici cũ ꝑſequũt᷑:dicũt ſe ꝓ veritate hoc
ſuſtinere.l. XA.

Hereetici inter ſe diuiſi ſunt.xj. B. lvj. A.

Heęreticoꝝ ⁊ ſciſmaticoꝛũ aliqualis differen
tia:⁊ quõ ſacramenta coꝛꝑalia habere poſ
ſũt:nõ tamẽ virtutẽ.xj.P. Q.
HHeęretici cũ ꝑſequãtur titulo eccłię pᷣdã ſuaʒ
defenderevolũt:⁊ tñ nolũt eſſe ſub eccłia.
lxij. A.i me. (deo. vj. A. in fine ⁊. B.

Hhonoꝛãdi ſũt parẽtes:ſᷣ magis obediendũ ho.

Homo ad quid cõditus ſit.lxiii.A.
Hhõ qͥdaʒ deſcendit ab hieruſalẽ in hiericho

et incidit in latrones ⁊cc. quomõ exponiX᷑.

xxxvij. A. (factꝰ.lxiij. F. G. H.
Hhõ vᷣm qd ſit ad imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ dei

In quoꝛũdaʒ domibꝰ chꝛiſtus hoſpitio reci

pitur: ⁊ nõ in coꝛdibꝰ:⁊ aliqñ in quoꝛũdaʒ
coꝛdibꝰ⁊ nõ ĩ domibꝰeoꝝ hoſpitat᷑.vj.A.
Hoſpitio cur chꝛiſtus recipi voluit:⁊ de bo/
no hoſpitalitatis.xxvj.A.C.⁊.xxvij.A.
Hoſpites colligere debemꝰlibenter: qꝛ ho/
ſpites ſumus.xxxij.B.
Hoꝛę illę in quibꝰexijt paterfamilias ↄduce
re oꝑarios invineã qͥd myſtice ſigniſicent.
lix. B. ĩ medio. (xpm. liiij. B. cir. pn.

Hhũana natura quãtũ ſit ſublimata ĩ deo ꝑ hu.

Hũilitas chꝛiſti medcina eſt tumoꝛis homi/
nis.xli.A.liiij.A.circa pꝛin.lix. S.

hũilitas eſt fundamentũ oĩs ſtructurę ſpi⸗

ritalis ędificij: ⁊ ad quãtã celſitudine per⸗

geliſtarũ narrat aſcendẽdo ⁊ alter deſcen-

Auru–unotatio

CLCur humilitas ſubleuat.liij. E.
JZa. cob poſtqᷓ; vocatus eſt iſrael: cur
etiã noie pꝛiſtino in ſcripturis appel/

cubẽte: nõne ↄſciẽtia eiꝰ cũ ſit infirma ędi/
ficabit᷑ ad manducandũ idolatita ⁊cc. quõ
exponit᷑.vj.C. in medio.D.E. F. G. H.
AVtrũ idolis imolata poſſint veſci a chꝛiſtia⸗
nis. vj. C. in medio. D. E. et. F.

Idola paganoꝛũ nõ ſũt deſtruenda:niſi iu/⸗/

ſta poteſtate accepta.vj..p.
Ignii noie ſpũſſctũs itelligit᷑.xj.R.cir.pᷣn.

E&Oignis ⁊ ſplendoꝛ ſimul ſũt ⁊ ſimul oꝛiun /

tur. xxxviij. F.

Zm. Imago patris quomõ eſt filius. xxxvii. F.

Imago ⁊ ſimilitudo trinitatis eſt hõ:ſed lõ
ge diſſimiliter: 1 c homo ẽ imago ad ima/
ginẽ: vᷣ filiꝰ imago:ñ ad imaginẽ. lxiij. F.
Immunduũ tangere qᷣd ſit.xviij. .iĩfl.⁊.L.

aJa. Si quis viderit eũ qͥ habet ſciaʒ in idolio re

„ -

beati. v. P.circa fin.
Juſticia de q̃ mũdus arguit᷑ cuiꝰſit.xx-j. D.
boꝛes grauioꝛes ſuſtinẽt mali pꝛo Lo.
malo q; boni ꝓ bono.ix. D.
Lampadũ noie qͥd ſigniſicet᷑: ⁊ quẽ5
qᷣbuſdaʒ extinguant᷑ alijs vo nõ.xxiij. B.
et.C.circa fi. DMU
Lapis quẽ erexit iacob in titulũ ⁊ vnxit:qͥd
figuret.xl.A.in medio:et.D.

Lapis angulan chꝛiſtꝰẽ. xviij.E. in f.xlix.

CL. circa fi.
Bis deũ laudam ſi pie nos accuſamꝰ deũ
q laudamꝰ. viij. A. circa pn. D.
Laʒari moꝛs ⁊ reſuſcitatio qͥd myſtice figu/
ret: ⁊ cur reſuſcitatꝰ a diſcipłis ſolui iubeX᷑.
viij. A.poſt medium.xliiij.C.in medio:et
D. lij. per totu. S=ðJ
Lethargia qᷣd ſit:et qͥd myſtice figuret.lix. Xe.
F,–. ante finem. MVG
Legis tranſgreſſio nõ eſt punienda a tranſ/
greſſoꝛibus legis. Ser.xlvij. C.

Impgnitentia ipᷣa eſt blaſphemia: vl pecca / Niberare dicit᷑ duobus modis:⁊ de vera li⸗/ Li.

tum in ſpmſanctũ.xj. K. in medio.
In. Incarnatio chꝛiſti a quo ſit facta.lxiij.C.
Inrnimicus noſter inuiſibilis eſt diabolus: ⁊
ſicut inimicũ viſibilẽ ſuꝑamus feriẽdo: ſic
diabolũ credendo.viij.B.

*

Inimicus noſter ẽ ⁊ ſuijpᷣius:qui fauet pec-/

catis noſtris.xvj. F. J
Intentio diuerſificat actusvt ſint vel boni
vel mali.ij. A. B.
Inuidia filia eſt ſuꝑbię.liij.C.
Ir. Iraſci quõ debemſine peccato.xxxv. B. in
Ira quomodo differat ab odioxvj. A.
De iudice iniquo ⁊ vidua.xxxvj. A.
De iudicio extremo:⁊ media nocte: et voce
tubę.xxiij. B. in fine.C.et. D in pꝛin.

Ju. Judicij extremi diẽ quõ filius dicit᷑ neſcire.

Ser.xxj.ꝑ totum.
Judiciũ extremũ quare qͥdaʒ ꝓximũ dicũt.
. xxiij .B. in fine. C. .
Judiciũ extremũ idubitãter erit.xxxj.B. C

Judicis foꝛma q̃lis apparebit bonis et ma⸗/

lis. lxiiij. E. in medio. FX·.
Judiciaria poteſtas erit ſilij.lxxiiij. F. S.
De iudicio temerario vitãdo.xj.L.
Jugũ chꝛiſti leue:⁊ onus eius ſuaue:vᷣ iugũ
mungdi graue eſt.ix.A. B. x. A.
Juſticiã noſtrã nõ debemꝰ facere ꝓpter fa⸗/
uoꝛẽ humanũ.ij. A.B.

Juſticia acquiritur:ſi pecunia ꝓ deo eroga /

tur.v. A.circa finem. D. E.

ℳ

Juſticiã eſurientes et ſitientes quõ dicãtur

(medio.
OQusõ a ſe nõ loquit᷑ filiꝰ.lvj.A.

bertate ⁊ liberatoꝛe.xlviij. A.in me.et.D
Libido quõ domari põt.xliij.E.circa ſi.
Lignũ ſcię boni ⁊ mali quale ſit:⁊ cur ſic vo
cet᷑:⁊ cur de illo veſci deꝰ ꝓhibuit:⁊ de pęè
na trãſgreſſiõis.xxxiiij. A.in medio.B.

Linguã nemo hoim domare põt: ſed ſolus

deus. ilij. A. B. ðè
Lingua cohibẽda eſta malo:⁊a q.xxxix.C.

Quicqͥd loco capit᷑:eius foꝛma deſcribit᷑: et Co.

ẽ minꝰ i ꝑte qᷓ; i ſuo toto.xxxviij. B. cir.fl.

Luceat lux veſtra coꝛã homibꝰ: vt videant xu.
opa veſtia bona:Et attẽdite ne iuſticiãäve
ſtrã faciatis coꝛam homibꝰ ⁊c̃.quomõ nõ
ſint cõtraria.ij. A.B.
Lucẽ coꝛpoꝛalẽ multi ploꝛant amiſſã: minꝰ
curãtes de luce aię.xviij. G.in medio.
Quõ ad lucẽ venit qͥ veritatẽ facit.xliij.C.
Luxuriã quidã dicũt nõ eſſe pctm̃.xvj.F.

Lũbos ſᷣcingere ⁊ lucernas tenere quid ſit.

Agnusvel minoꝛ:quomõ quis vo/a.
cet᷑ in regno ceęloꝝ. Ser.iij.ꝑR totũü.
AMali facti ſumꝰ ꝓpꝛio arbitrio qui
boni a bono deo creati eramꝰ.v. A.
Per malos ſepe boni colligũt᷑.xj.S. cir.ſi.
Aali ꝓ pace eccłię tolerãdi ſũt:⁊ tñ arguẽ/
di:nec nocet eoꝛũ cõuerſatio:niſi eis cõſen
tiatur.xviij. J. R.
Mali bonis neceſſarij ſunt: Si tu aurũ es
palea tua eſt malus.liij.B.

po Oel

. d Ala try

binon
endiſt
Hnon
Deduob
Ouinid
glinefn
Hereſu
laoſau
groſtc
De nantd
Nrrte
Garthꝛe
defalio
Heclan

1aliano
deritpot
rvii
icid
ercine
toleuna
Derinan
iente ti
Diltarea
Kdelcr
Nandan
Onlinb
lafſe
lilitüot
Gantie
ſemet

Lenhlit

chtüuſti
Obinimni
Dincu
rno⸗
niuenli
i4.
Digala
1olerne
tni A
Eninckn
1mariem
Melazat.
Rſain
ilſeig
Diencn
Vigin
Mmiſen
9 nlien⸗

Lorſes

4

Precipuarũ ſententiarũ

Cret. Maãmona iniquitatis qͥd ſit:ꝛ quõ de eo ſa In montẽ cur chꝛiſtꝰ ſolus aſcẽdit.xiiij. A.
Knaml ciendi ſintlamici. Ser. xxxv.ꝑ tol. A2onſtrũ qñ aliqᷣd eſſe dicit᷑. lj. B. inf.
dirch, Maämona vñ dicat᷑.xxxv.A.i fl.et.C. ipᷣn. De moꝛte bona aut mala.xxiiij.ꝑ totũ.
üͤgking, De duobus modis mãducandi coꝛpus chꝛai Moꝛs coꝛꝑis nece ſſaria ẽ ß̃ᷣ moꝛs aĩę volũ/
wnn t. ſti. xj.h.in medio. taria. vj. A. in fi.

Qui mãducat carnẽ meã et bibit meũ ſan-

guinẽ i me manet ⁊c.quõ exponit᷑.xlvj.A
Mare ſuꝑ qð chꝛiſtꝰambulat:ſigniſicat pꝛę

ſens ſeculũ:⁊ qui ſint fluctus ⁊ ventꝰeius.

⁊ quõ ſit calcãdũ. Ser.xiij.et.xiiij.p totũ.

De martha ⁊ maria ſoꝛoꝛibus.Ser.xxvj.et

xxvij.per totũů.,.

Abartyꝛes veros ſola charitas facit:et qu?

de falſo martyꝛio heretici gloꝛiant᷑.l. A.
Aedicina aiĩę eſt fides vera.lx. AXA.
We. Aedicꝰ chꝛiſtꝰ:alia ſᷣcepta dedit adę ſano:
⁊ alia nobis languẽtibꝰ:⁊ quõ ipſe pᷣoꝛ bi/
berit poculũ moꝛtis ne dubitaret ęgrotꝰ.
xviij.D.lix. SF. ante mediũ.
Mẽdici dei ſumꝰ.v.A.in fi.xv. B. xlj.B.
Mercẽnarij qui dicant᷑: ⁊ quõ in eccłia ſint

AMoꝛte nihil certiꝰ ⁊ nihil hoꝛa moꝛtis incer
tius:⁊ quõ moꝛiẽdi neceſſitate aliqs bene
vti debet.xxj.A.in medio. B...
Moꝛtuus eſt chꝛiſtꝰſᷣm carnẽ ſolũ: non yſfſfm

dDiluinitatẽ. lxiiij. E. circa pn. MM
Moꝛtui quõ ſepeliãt moꝛtuos.vij.A. in fi.

EvsiÜ.
Moꝛtui quõ dicant᷑ audire vocẽè filij dei: et
viuere.lxiiij. D. E. in pꝛin. et. B.
Moꝛtui tres quos chꝛiſtꝰ ſuſcitauit:qͥd my⸗
ſtice figurẽt. xliij. F. in medio.xliiij.ꝑ to-.
Nemo tã facile excitat ĩ lecto:qᷓ; chꝛiſtꝰ iĩ ſe/
pulcro: et ſicut tres moꝛtuos ſemel viſibi/
lit ita milia ĩuiſibilit᷑ excitat.xliiij. A.ĩ me.
De muliere curua.xij.A.et.xxxj.ꝑ totũ. wu.
De mliere depᷣhenſa ĩ adulterio.xlvij. ꝑ to.

tolerandi. xlix. C. in medio. D.E. et. YST. Utrũ differãt mulier ⁊ virgo.lxiij. C.ĩ me.

Aercẽnarius quomõ dicit᷑ fugere lupo ve/
niente. xlix. F. in meio.
Mi. Militare aut miſtrare rebus publicis: non

eſt delictuʒ: ſed iniuſte calũniari:aut velle

ditari damnabile videt᷑.xix.A.

militibꝰ ⁊ cũctis officijs ex lrf̃is ſacris re-

gula pᷣſcribit᷑.xix.A.ante mediũ.
Abilitũ officiũ quale ſit:⁊ ne iuſtas legesvẽ

Mũdi noie qᷣd ĩtelligat᷑.xxxix.A.liij.A.B
Mũdus cur tot flagellis atterit᷑.xij. B.ĩ fl.
Mũdꝰpᷣmit amatoꝛes ſuos ⁊ cadit:nõ eos
ꝓ qbus chꝛiſtꝰ vicit mũdũ.xxj.B. cir.pᷣn.

Aũdus cõpꝑat᷑ ſcoꝛpioni: ⁊ qᷓ; multis amar

tudinibus ſit reſpſus: ⁊ cur nõ ſit amãädus
xxix.B. in fl. C. D.

Nnadegtitt dant: ideo eis ſtipẽdiũ debet᷑.xix.A. cira Müũdus quõ odit ⁊ ꝑſequit᷑ chꝛiſtũ in mem
mübut finem: et. B5. bbris ſuis. liij. A. circa pn. et. B.
aA * De militia ſpiritali quo cleriei militãt: et de Müũdus quõ arguat᷑ de peccato: iuſticia et „
ntunn eoꝛũ ſtipẽdio.xix.B. in medio. ildicio. x. A. B. lxj. A. BD. s
ritn Alinimi chꝛiſti qui dicant᷑.xxxv. A. cir.pn. In mũdo erat ⁊ mũdus ꝑ ipᷣm factꝰ ẽ:⁊ mũ/
4 M Airacula cur chꝛiſtꝰ hic coꝛꝑaliter expibuit dus eũ nõ cosuit:quõ intelligat᷑.xxxix.A.
ih ⁊ cur mõ nõ ſint tot miracula ſicut in ᷣmi /Atiuitas chꝛiſti facta a pfe ⁊ ab ipo Na.
R tiua ecclia.xviij.A.in medio.B.et.D.i fi. filio. lxiij. c. (xiij. C. circa ff.
mn 4 xlij. A. ẽ Natiuitas chꝛiſti de vᷣgine q̃lis ſit.
bin t Airacula chꝛiſti ſũt etiã ſigna: ⁊ quõ aliter Æn duplex fuit ⁊ vtraq; mirabilis.xlvij. A.
iind. 2 aliter moueant audiẽtes ⁊ videntes ea. Nauis diſcipuloꝝ ꝗᷓ iactabat᷑ fluctibꝰ:ſigni
ſecin 1. xliij. A. B. filcat eccleſiã: ⁊ de myſtica nauigatiõe.ſer.
Plorng OQ miracla chꝛiſti nõ erãt ludicra vł inania xijj.et.xiiij.ꝑ totu. èrr
alero ⁊ maxie miraculũ qð apparuit in ſuſcitati · Neophicos hoꝛtat᷑ ad puritatẽ vitę.lxxij. me.
cige⸗ one laʒari. lij. A. ⸗ Meſcire aliqs quõ ſe deus dicat:qͥs tñ iudi/
gonn⸗ Deꝰ ſicut ẽ miſericoꝛs pctõꝛes tolerãdo: ſic caturus eſt.xxiij.D.circa .
Ninno tiuſtꝰ eſt ⁊ verax eos puniẽdo.xlvij.O. Numerꝰ denariꝰ ⁊ vndenariꝰ⁊ ſeptuageſi⸗ mu.
ir, 4 Miſericoꝛdia dei ad pctõꝛes qnta ſit.iij. mnuſſeptimꝰqᷣͥd myſtice ſigniſicet.xv. C. D
git,, Aiſericoꝛdia duplex:⁊ ꝙ nobis pꝛius debe De nuptiüs quibus chꝛiſtus intererat. Ser.
firto . mꝰ miſereri:deinde ꝓxio.xv.B.et.xxx.B Al. per totul.
gonniimk O miſericoꝛdię oꝑa ſolis miſeris ſint neceſ/ ę⸗ Bbediendũ eſt ſemꝑ maioꝛi ſᷣ licita Ob.
“Mä ſaria. xxvj.C. pꝰmediũ.⁊.xxvij. B. cir. pn. o /p̃ᷣcipiẽti:⁊ ꝙ minę illicita iubẽtiũ nõo
Ans WVWo. Moyſes repſentat ꝑſonã chꝛiſti.xlix.ND. AA 4242
,

4

ſint timẽdę. vj. D. F. in fi. et. Dd.
Obediẽtia eſt pꝛima ⁊ maxĩa virtus.xxxiii
A. in medio.
Qualit᷑ obediẽdũ ſit pᷣpoſitl.xvj.G.cir.ſi.

Oc. Oculus duplex ſcʒ carnis⁊ mẽtis:⁊ quẽ deꝰ

magis requirat: ⁊ quid vtrũq; conturbet.
Oculi paſcũtur lumine.lxiiij.C.in fine.
Oa. Odiũ quid ſit ⁊ cui noceat.xvj. A.

. Oleũ vẽdere qᷣd ſit.xxij. B. in fl. xxiij. C.ĩ ſi.
Olei noie charitas deſignat᷑ ⁊ de eiꝰ ꝓpꝛie/

tate.xxiij. B. C. -
Op. Operarij vineę quomodo myſtice conducũ
Opa noſtra bona ſic faciẽda ſũt in publico
vt intẽtio tñ maneat in occulto:exempluʒ
de radice latẽte ⁊ fructificãte.ij. A.B.
Opa bona nemo malus facere poteſt q;diu
eſt malus ⁊ oꝑa mala nemo bonus facere
poteſt q;diu bonus eſt.xij. A. B.
Opera charitatis quare libenter ſint exer/
Opa trinitatiſ quõ ſint idiuiſa oñdit᷑.xj.ꝗ.
: NH.QO.et.Q.in fi.lxiij.B.C.D.E.
Oꝛ. De oꝛatiõe phariſęi ⁊ publicani.xxxvj. B.

De oꝛatiõis inſtãtia. Ser.v.⁊.xxix.ꝑ totũ.
Oꝛatio dñica exponit᷑.Ser.xxviij.ꝑ totũ.
Oꝛatio beati auguſtini quã dicere cõſueue/
rat poſt ſermonẽ factũ.xxx.HB.in fine.
Q oꝛationẽ fides fundit ⁊ oꝛatio fuſa im/
petrat fidei firmitatẽ.xxxvj.A.
ꝛãtes cur nõ ſꝑ exaudimur.liij.D. in me.
Oꝛãtes tria cõſiderare debẽt.v. B. añ me.
s. Per oſtiuʒ intrare in ouile qᷣͥd ſit: ⁊ de his qͥ
nõ ĩtrãt ꝑ oſtiũ.xlix.B.ĩ medio.⁊.vF.ĩ me.
Ou. habeo alias oues ꝗᷓ nõ ſũt de hoc ouili qs
opoꝛtet me adducere:quõ exponit᷑.l.C.
Hariſeęi qͥ dicant᷑:⁊ de eoꝝ falſa iuſti
cia. Ser. xxx. per totũ.
Panis in altari añ cõſecrationẽ pa/
is dicit᷑:ſed poſt ↄſecrationẽ coꝛpꝰ chꝛiſti
vocat᷑.xxviij. D5D.
Æ panis iſte nõ coꝛpꝰ ſed aĩę ſubſtãtiã ful⸗
cit.xxviij. B. circa ybun.
CLur panẽ iſtũ quotidianũ petimꝰ:⁊ quõ la⸗
tini ⁊ gręci codices ĩ hoc cõcoꝛdẽt. Ibidẽ.

Panes tres quos petit amicꝰ ſibi cõmoda,/

ri ꝓ eo qͥ venit de via qͥ ſint.xxix.A.cir.ſfi.
De ꝑabola petendi ⁊ fiducia tribuẽdi.Ser.
xxix.per totũ.
De ꝑabola ziʒanioꝛũ.xviij.Ek.L.
Parieteſ duo:ſigniſicãt plłos duoſ.xviij.E

Annotato“Yẽ

DZe paruulis qͥ offerebant᷑ chꝛiſto ad tangẽ⸗
dũ:a quõ cauſę paruuloꝝ debẽt tueri per
maioꝛes.xxxvj.C. in medio.
Paruuli qͥbus deus reuelat ſecreta ſua qui
Paſci cur chꝛiſtus voluit in terris a ſideli⸗
bus. xxvj. A. “ßV

Paſſio chꝛiſti facta ẽ a pfe ⁊ ab ipo.lxiij.D.

Vbi paſcas:vbi cubas in meridie: quõ ex/
ponit᷑.l.C. D.E. lxij. A.in ſfſ.
De paſtoꝛe ⁊ mercẽnario.xlix.et.l.ꝑ totũ.
Paſtoꝛ eſt diligẽdus:et mercẽnariꝰ eſt tole/
rãdus:ſᷣ latro cauẽdus.xlix.C.
Paſtoꝛ nõ debet diſſimulare ſed dicere gre
gi mala quę facit.xlix.G.in medio.
paſtoꝛes boni membꝛa ſint vniꝰ veri et
boni paſtoꝛis.l.B.
Paſtoꝝ cura q̃lis eẽ debeat ad oues.lxij.A
Pater quõ maioꝛ legitur eſſe filio.lviij.A.
Pater eſt honoꝛandus: ſᷣ deo obediendũ.
vij. A. in fi. B. SèGMUã

̃ Pater ſemꝑ pater eſt et non filius: quia in/

genitus.lviij.D.
Pater nõ eſt ſpũſſancti pat᷑:ᷣ tm̃ filij.xj.J.
pr̃i quędã attribuũt᷑:ꝗq nec filio:nec ſpũi
ſancto: nõ tñ ſine filio ⁊ ſpũſancto.xj. N.
in fine:et.QO. JJUV
Pater nihil facit ſine filio.lxiij.B. C.
Pf nõ ẽ nat de vᷣgine:nec paſſus:nec reſur
rexit a moꝛtuis:tñ natiuitatẽ filij aut paſſi
onẽ⁊ reſurrectõʒ cũ filio oꝑatꝰẽ.lxiij.C.D
Par quõ legit᷑ filio dediſſe vitã: ⁊ ꝙ pr nõ ẽ
de filio:ſed filij pater eſt.lxiiij.C.E.
Ego ⁊ pat᷑ vnũ ſumꝰ:quõ exponit᷑. Ser.lj.
&ÆOW„ deũ patrẽ nrjfm vocamꝰ ex ſua miſericoꝛ/
dia nõ ex nf̃is meritis.xxviij.A.
Qꝛ aliter eſt deus pr̃vnigenito filio ſuo ſibi
coõſubſtãtiali q́; nobis. IJbidem.
Patripaſſiani qͥ ſint:⁊ qͥs eoꝝ erroꝛ.lxiij.B
Pauci quõ ſint qͥ ſaluẽt᷑ ⁊ multi. Ser.xxxij.
Paulus cur nõ fuit exauditꝰꝓ ſtimulo car/
nis.liij. D. “

Chꝛiſtus pauper ẽ vt hõ:ſed diues vt deus

⁊ qð pauꝑi donat᷑: chꝛiſto donat᷑.xlj. B.
De bono pacis: et de incõmodis qui eã nõ
habuerint.lvij. A. —
Si peccauerit in te frat tuus vade ⁊ coꝛripe Pe.
eum inter te ⁊ ißm:quõ exponit᷑.xv.A.E.
xvj.per totũ. 8 M
Qui peccat ĩ fratrẽ ſuũ:ĩ deũ peccat.xvj.B
De peccato in ſpm̃ſanctũ.Ser.xõ.
Peccãdi ↄſuetudo q; mala ſit:et ꝙ ad illam
quattuoꝛ ꝓgreſſibus ꝑuenit᷑.xliiij.D.

cltu
t ſlo
Opece
ſolultg
Oepelc
Pecunn
egnat
Peccaton
busmo
gboschk
Perca
nobisg
Pecai
Pame
Ppeaorst

behngos

i Poien

Pontina
Merin
Pentnb
hondien
Debisqd
ſepgitu
fabas
Neͤ

Dur. Periona

ber, Peliten
e gu
Petenal
Petente
Petente
Paann
Petenti
goͤglis
Deus on
dun zr,
hemor
Nltecp⸗
iinn
lare

„

lenor

ß
M Purn

che⸗
cloni⸗
o, Poplie
Potetu
losſup
ke Pregni
chrills
Prany

Nltoulun
Wüf
l.

ſegtnig
ntentfis

nabßoti
atkci
thalzen
rhmtane
r.
eſelden
uned.
Aim möet
enouegla⸗
un 8
sNocbe ANͤGH

Gflusin

iri ünſt
püinannd,

glaib.
anlusne ſeti

miiu Unni

rrilon J

eti tenfti⸗

iil.
hi
verſuunian
Mi.J.
muoflrui
biden.
apemuiß
wulti5 S
ir pfinban

—
Pnolt⸗ ,
incuglei,

,

aponinn

PO recipu aruů ſen tentiarũ

Peccatü qð iudęei nõ habuiſſent ſi eis chꝛi/
ſtus ocutꝰ nõ fuiſſet.xj.F.et.lx.A.in me.
Q peccato inſidelitatis retẽto:nullũ aliud
ſoluit peccatũ. lx. A. lxj. A.
De peccato in ſpm̃ſanctũ ⁊ de eiꝰ remiſſiõe.
Ser. xj. ꝑtotum.
Peccatũ qñ eſt in mẽbꝛis nr̃is: aut quando
regnat.lxiij. C.in fi. E. in fi.
Peccatoꝝ tria ſunt genera:⁊ ꝙ peccatũ tri⸗
bus modis pficit᷑: exemplo triũ moꝛtuoꝛũ
quos chꝛiſtus ſuſcitauerat.xliiij. C.D.
Peccatũ chꝛiſtꝰ nõ habuit: ſed factus eſt ꝓ
nobis peccatũ.xlviij. B.
Peccatũ vocat᷑ ſe acrificiũ p peccatis. xlviij.
B. in medio.
Pectoꝛis tunſio ſignũ eſt cõtritiõis.viij.A.
Peędagogus ẽ vtilis diſcipulo.vj.hh.i me.

Ven. Menitentiã cur agere debeam“.. A.

Penitẽtia impetratveniã in hoc ſeculo quę
valet in futuro.xj. EK.in fi.

Penitẽtibus deus ꝓmiſit indulgentiã:ſed

non diem craſtinũ. xvj. G.
De his q differũt pęnitẽtiã putãtes in fene
ſe epęnituros: 7 v veniã accepturos:⁊ ꝙ peni
tẽtibus deus nõ ꝓmiſit longã vitam: ſed
veniã.xlvij.D.lix.C.in medio.D.et.E.
NPer. Perſona vna eſt chꝛiſtꝰ: deus ⁊ hõ.viij.C.
Ver. Petite ⁊ dabit᷑ vobis:quęrite et inuenietis
⁊cc̃.quõ exponit᷑ Ser.v.ꝑ totũ.
Petendi fiduciã tribuit.Ser.xxix.ꝑ totũ.
Petentes cur nõ ſtatim accipimꝰ.v. B.
Petentes tria conſiderare debent:⁊ quę.v.
B. ante mediũ.
Petentib deus aliqñ dat iratus qð petũt
qð alijs ꝓpitius negat.liij. D.in medio.
Deus ꝓnioꝛ eſt ad dandũ qᷓ; nos ad peten/
dum.xxix.A.
Petrus a petra nõ petra a petro nomẽe acce
pit:⁊ ꝙ petrꝰ repᷣſentat in ſe vniuerſalẽ ec⸗
cleſiã:⁊ cur ſathan vocat᷑:⁊ quõ timuit am
bulare ſuꝑ mare.Ser.xiij.et.xiiij.ꝑ totũ.
Petrũ cur dñs ter interogat ſi eũ amet ⁊ de
petri pᷣſumptiõe.xlix.B. l.B. lxij.A.
Pla. Placete ꝑ oĩa:ſicut ⁊ ego ꝑ oĩa placeo:Et ſi
adhuc homibꝰplacerẽ chꝛiſti ſeruꝰnõ eſſẽ:
quõ nõ ſint ↄtraria.ij. A. in medio: et. B.
Po. Populi duo figurant᷑.xviij. E
Poteſtas impia cõꝑat᷑ nouaculę radẽti pi⸗
los ſuꝑfluos:⁊ cur nõ ſit timẽda.vj.G.

NVꝛe. Pꝛegnãtes ⁊ nutriẽtes q ſint ſi piritaliter:et

cur illis vę impcat᷑.xviij.A. D.
Pꝛeęlati vel pᷣpoſiti q̃les eẽ debeãt. xviij. 1.

RKecõ

Pꝛeęlatus ſi bonꝰ ẽ: nutritoꝛ eſt:ſi malus 40 à³⁹

toꝛ tuus eſt: ⁊ ſi ſit obediendũ iniqua pᷣci⸗
pienti. vj. F.

Pꝛeceptũ cur adę dabat᷑ in padiſo: ⸗ de pe⸗

na traſgreſſiõis.xxxiiij. A.in medio: 7. B.
Sicut tꝑ ſceptoꝝ obſeruãtiã vita acqrit᷑:ita
pↄtẽptũ moꝛs cõtumacibꝰ inuenit᷑.iij. A.

De his qui chꝛiſtũ nõ recte pſᷣdicant: ſed P/-

pter lucrũ.xlix.C.in medio.
Pꝛedicatoꝛũ periculũ.Ser.lxij.in pꝛin.
Pꝛęſumptio ꝑdit qð ex ↄſideratõe nfᷣę infir
mitatis colligimꝰ. xiij. DO. circa fi. et. C.
Pꝛinceps mũdi quõ dicat᷑ foꝛas miſſus et
iaʒ iudicatꝰ: qui tñ temptare nõ ceſſat. lx.

B. circa.fi. lxij. B. in fl.

Pꝛincipũ officiũ quale ſit.vj.h. in medio.
De ꝓbatica piſcina ⁊ egro ſanato.xlij.ꝑ to. Nꝛs.
Pꝛoximꝰnoſter chꝛiſtꝰ eſt:nõ tñ hoc qs nos
ſed ꝓpter nos.xxxvij.A.
Apina: vide elemoſyna. Ra.
Ninaladt, a deo et nolle ei ſubdi:qᷓ; Re.

malũ ſit.xxxiiij.A.
ari debemus fratri cito poſt offen/
ſam. xvj. B.
Regnũ aduerſus ſe diuiſuʒ 3 deſolabit: quid
ſit. xj. A. B.
Regnũ xp̃i nõ eſt diuiſũ:qᷓ;uis illud hererii
conent᷑ diuidere:⁊ q̃le illud ſit.xj. B. et. S
Regnũ dei quõ adueniat.xxviij.A.in fi.
Regna oĩa periſſe chꝛiſtianis tẽp oꝛibus pa
gani fidelibꝰ inſultãt: quos cõuincit oſtẽ/
dens ex ꝓpꝛijs auctoꝛibus:nihil eẽ ſtabile

Ster regnũ xpᷣi.xxxiiij. A.et.xxix.C.D.

Remiſſio peccatoꝛũ cur attribuit ſpuiſacto
j. J. in medio:et. K. H. OQ.
Reſurrectiões duę ſunt:ſcʒ mẽtis pfidem 7
coꝛpoꝝ in extremo iudicio.lxiiij. D. E. B.
Reſuſcitare moꝛtuos nõ eſt deo impoſſi ibi⸗
le. Ser.lxiiij. G.
Reſuſcitatio filij a quo ſit facta.lxiij.D.
NRoma capit᷑ a rhadagaiſo rege gothoꝛũ:et Bo.
deos perdidit.xxix.D.
Acramẽta coꝛꝑalia apud hereticos Sa.
ſunt: ſ virtute carent. xj. B. Q.
JSacramẽta chꝛiſti młti accipiũt:nõ
tß cõputant᷑ in mẽbꝛis chꝛiſti: qꝛ ipſi ſunt
q pſequũt᷑ chꝛiſti mẽbꝛa. liij. A. in medio.
Quõ ſaluãdi ſint pauci⁊ multi. xxxij. ꝑ to.
Samaritanꝰ qͥd ſit:⁊ cur chꝛiſtꝰſe nõ eſſe ſa⸗
maritanũ: ſed demoniũ habere negabat.
xxxvij.A.circa mediũ. (circa ſi.
Sanctiſficare nomen dei quid ſit.xxviij.A.

Annotatio

Sapiẽtes⁊ pꝛudẽtes qbus deus nõ reuelat
ſecreta ſua qui ſint.viij.C. S
Sathanas nõ eijcit ſathanã.xj. A.
Sc. Scia ſine charitate inflat: ſed cuʒ charitate
egdificat.liij. D.
Scripturę ſacrę aliqñ ſic loquũt᷑ vt qñ aliqͥd
ſic dicit᷑ vt neq; ex toto neq; ex ꝑte dictũ ſi
niat᷑: non ſit neceſſe vt ex toto ſieri poſſit
aut ex ꝑte non intelligat᷑.xj.E. in fi.et.F.
S. h. E. in fi.et. L. in medio.
Scripturę ſacrę nõ dixerũt aliqͥd:qð aut nõ
euenit:aut nõ ſitvẽtuꝝ.xx.A.et.B.cir.ſi.
Se. Senſus coꝛꝑis quiq;: ⁊ de eoꝛum effectu: et
quõ duplicant᷑: ⁊ contra eos qui nihil cre-
dũt niſi qð ſenſu coꝛpoꝛeo ꝑcipiunt.xxxiij.
Sequi volentẽ chꝛiſtũ cur chꝛiſtus reuocat:
2 alterũ diſcipulũ recuſantẽ trahit.vj.A.
vij. A.

5

Sermo dei eſt aduerſariꝰ ntr᷑ cui cõſentire de —

bemꝰ in via.j. A. in medio. B.
Seruitus peccati ẽ grauioꝛ ſeruitus.xlviij.
Seueritas quid ſit: et quõ deus ſeęuit ꝑcen/
Si. Similitudo ſolet capere nomẽ eius rei cuiꝰ
eſt ſimilitudo.xlviij.B. circa pᷣn.
So. Sodales qui dicunt᷑.l.D.
Sp. Specioſus foꝛma p̃̊ filijs hoĩm: quõ factꝰẽ
ꝓ nobiſ nõ habẽs ſpeciẽ neq; decoꝛẽ.l.C.
Qui vos ſpernit me ſpernit: quomõ expo⸗/
nit᷑.xxiiij.A. reunt. xlvij. D.
i ſſperando aliqui ⁊ aliqui deſperãdo pe/
Sicut ſpes bona liberat:ita ſpes ꝑuerſa de⸗
Spes cõparat᷑ ouo: de qͥ pullus ſperat᷑ ſed
nondũ videt᷑xxix. D.
Spes nr̃a nõ de iſto tꝑe neq; de hoc mũdo:
ſed de ęterna vita futura eẽ debet:et qua/
lis ſit illa.lxiiij.A. B.et.F.
Spinarũ noĩe qͥ intelligant᷑: ⁊ quõ a ſpinis
⁊tribulis nõ colligunt᷑ vuę aut ficꝰ.xlix.G
Spũs dicit᷑ mult modis.xliij.D.circa pᷣn.
Spũſſanctus aliqũ indetermĩate ſpiritus.
vocat᷑.xj.“F.in fl.
Spm̃ſanctũ heretici negant.xj.C.
Spũſſactꝰ eſt pfis et ſilij ſpũs.xj.J.et.P.
xxvj. B. in fi.
Spũſſanctꝰ vnit nos deo.xj.J.circa pꝛin.
ꝑ ſpm̃ſanctũ ſit remiſſio peccatoꝛũ:quę
poſt initiũ fidei maximũ munus dei ẽ.xj.
J.in medio:et. EK.

QO aliud ſit naſci de ſpũſancto: et aliud ſit
paſci de ſpũſancto.xj. J.in fi.
Sũpũſſanct noĩe ignis ſigniſicat᷑.xj.E.an⸗
te mediũ.
Spũſſanctꝰ nõ ideo maioꝛ eſt pfe vel filio:
qꝛ qð in ipᷣm peccat᷑ non dimittit᷑.xj..
Spũiſãcto cur attribuit᷑ peccatoꝝ remiſſio
cum tamẽ et pater ⁊ fllius etiã peccata di⸗
In ſpũ dei quõ filiꝰ eijcit demonia. Ibidẽ.
De his qͥ dicũt ſpm̃ſanctuʒ dari potiꝰ a pfe
⁊ filio q́; ſua volũtate opari.xj. H.i medio
ſpũſſanctꝰ videt᷑ aliqñ facere ſolꝰ aliqua
quę tamẽ nõ facit ſine patre et filio.xj.M.
in fine. . (xj. O. in fi.
Spũſſanctꝰ cur in linguis igneis aparuit.
ſpũſſanctꝰ pter vnitatẽ eccleſię pctã nõ
dinmittit:neq; ſine eo peccata ſoluunt᷑.xj.
O.in medio. P. et..
Spũſſanctus patri ⁊ filio eſt cõis: ⁊ in ipſo
eſt cõmunio eccleſię.xj. P. in pn.
O ſpm̃ſanctũ nõ habẽt hęretici ⁊ ſciſmati/
ci. IJbidem:et.Q.
Spm̃ſanctũ in eccleſia aliquis etiã ignoꝛãs
habere poteſt.xj. P. circa fi.
Spm̃ſanctũ nõ habet fictus in eccleſia.xj.
Spũſſãctꝰ neminẽ inhabitat ſine patre ⁊ fi /
lio. xj. Q. ante fi.
CLoõtra ſpm̃ſanctũ tũc verbũ dicit᷑: cũ ex de⸗
ſperatiõe nunq; redit᷑.xj.S.añ fi.
Spũ ambulate ⁊ deſideria carnis ne ꝑfece/
ritis:quõ exponit᷑.xliij. B.
Spũſſanct donũ ẽ equale donãti:⁊ ꝗ ſine
eo nõ poſſumus diligere deũ neq; ꝓximũ
Spũſſanctꝰ pugnat ĩ nobis q nos.xliij.D.
Spũſſanctꝰ quõ arguet mũdũ de peccato:
de iuſticia:⁊ iudicio.lx.A.et.B. in medio

lrxj. A. B.

Spũſſanctꝰ cur nõ venit ad diſcipulos:niſi
poſt aſcẽſionẽ chꝛiſti.lx.B.
Spũſſanctꝰ om̃e graue leue facit.ix.A.
Splẽdoꝛ nõ ẽ niſi ſolis aut lunę:aut certilu
miĩs:⁊ cur filiꝰ dicat᷑ ſplẽdoꝛ glię ⁊c.lviij.D.
Stare chꝛiſti quid ſit.xviij. Bd. St⸗
Snins ſ⸗ noſtantie quõ aliquid eſſe dicatur. Su.
Subſtãtię ſiue naturę duę erant in chꝛiſto:
i vna ꝑſona inſeꝑabiles: ⁊ i ſua ꝓpꝛietate
manẽtes.lviij. B.

gupbisp
cörape
Supbian
lenteeid
Suſaun
giſcr
1 nuunerfi⸗
bacopuin
r
Lenpläde
Lenpust
Tenpore
ſublege⸗
Chiſtust
uitlapi
tit aqui
eiti
coeiadn
Lepptane
1bꝛno ſa
tiptano
1 Ltamenti
funnkey.
Tekinonid
ſbipeds
Teſtinont
ptureſaa

o Thomas:

quos ige
Tortoꝛes⸗
dolor t
T. Dubesin
Ducditus
larſegon
Viſrechr
Vpbulano
deeitete
fnigeom⸗
Genihllno
Wl n
—
Etowum.
Titinge
Actaß.
Diintsn
ſ⸗ han,
Unntn
Apanui!
Tnntat⸗

nehai
ni d

Niicibe

k pfen ſ
Nminäg. 4
erahr i
senin

deneni. Pi⸗
Wdni
min hin
ifarſi
Draflop⸗.
es nnn
le ckeieit
ans ſolnig

chcistß
Piae.
berenatdnti
lignssciſpoi⸗
uf.

pirſnegnet⸗

minikigd
gSaif.
guamesteter
le inihe

redeis

imi
nüdi dehen
NabNN

3 4)
riut
—–
ci,

nsinclcleß

Precipuarũ ſententiarũ

Supꝑbia parat diabolo nidũ in coꝛde filioꝛũ
cõtra parentes.liij. E.
Suꝑbia non eſt ſine inuidia:⁊ ꝙ amoꝛ excel
lentię ipᷣa eſt ſuꝑbia.lij. c.
Suſcitatus eſt chꝛiſtus nõ ſolũ a patre:ſed
et a ſeipſo.viij. A.in melio.
Ta. Cangere fimbꝛiã veſtimẽtoꝝ qͥd ſit: Et hęc
mulier figurat eccleſiã ex gentibus: ſᷣ tur/

n Ir ,⸗ ſunt:ſed tamẽ vna.lxiij. B. DD.
ba cõpꝛimens:carnales iudęos.vj.B.cir ⸗/⸗ Hhꝛiſtus quõ vadit et venit ad diſci aen.
pulos. Iviij. A. et. B. circa pãrn.

Cem. Cemplũ dei eſt aia ⁊ coꝛpus hũanũ.xvj.F.
Tempus tranſit ⁊ nos cũ tꝑe.j.B.ĩ medio.
Tempoꝛis triplex diſtinctio:ſcʒ ante legem
ſub lege ⁊ ſub gratia.xxxj.A.
Chꝛiſtus tẽptatus a diabolo cur nõ muta/
Uit lapides in panẽ ſicut in nuptijs cõuer/
tit aquã in vinũ.xlj.A.in medio.
AZugei tẽptabant chꝛiſtũ de tribus ſſentan
do ei adulterã.xlvij. B.

Temptatio duplex:ſcʒ adducens peccatũ:

ꝓbans fidem.xj.hh. (medio.
In tẽptationẽ induci quid ſit.xxxvj.A. in
Teſ. Ceſtamentũ vetus et nouũ nõ ſibi contra/⸗
riant᷑.xvj. D.in medio.
Teſtimoniũ dũ ſancti de chꝛiſto reddũt:ipᷣe
ſibi ꝑ eos teſtimoniũ ꝑhibet.xliij. A.
Teſtimoniũ reddũt de chꝛiſto ⁊ eccleſia ſcri
pturę ſacrę. Ser.xlv.ꝑ totũ. ,
Co. Thomas dubitans de chꝛiſti reſurrectione
quos flgurat.xxxiij.B.
Toꝛtoꝛes animę in pᷣſenti vita:ſunt timoꝛ ⁊
doloꝛ. xlij. A.in medio.
Tr. Trabes in oculo eſt odiũ in coꝛde.xvj.A.
Traditus eſt chꝛiſtus a patre:a ſeipᷣo ⁊ a iu/
da:ſed diſſimiliter.lxiij.D.
Trãſire chꝛiſti qͥd ſit.xviij.D.circa fl. F. G.
Tribulatio fidelibus q́;diu mũdus ſtat nõ
deerit: et quãtomagis apꝛopinquat eius
ſinis: eo mag abũdat:Et ꝙ ſcripturę ſan/
ctę nihil nobis aliud ꝓmittunt.xx.A.
Trienniũ in ficulnea ſterili quid ſignificet.
xij. A. in medio.xxxj. A.
Devna trinitate trinaq; vni
per totum. l
Trinitas eſt vnus deus.xxvj.B.in fi.xxix.
A.ʒcirca fi.
Trinitas manifeſte ⁊ diſtincte aparuit:chꝛi
ſto baptiʒato.lxiij.A.
Vtruʒ trinitas ſit inſeꝑabilis: qꝛ ſeꝑabilis
aſpparuit.lxiij. A.ante mediiũꝗ. .
Trinitatis ꝑſonalis diſtinctio:et inſeꝑabi/

tate.Ser.lxiij.

Venia eſt petenda ab illo quem leſiſti.xvj.

Trinitatis imago vtruʒ in creatura aligug
inueniri poſſit.lxiij.FE. qua

AQàey trinitatis imago in ſola anima rationa/

li ꝑfectius inuenit᷑.lxiij. –᷑-.
Q trinitas ſepatim demõſtrat᷑: ⁊ inſeꝑibi
liter oꝑat᷑: oſtẽdit᷑ exemplo aĩę in qua ttia

Rei venalis triplex eſt taxatio.xxxviij. A.

B. ðin medio. . circa mediũ.

Nlenatoꝛũ qᷓ; inutilis ſit laboꝛ:oſtendit᷑.ix.

Venite ad me om̃es qui laboꝛat: ⁊ onerati
eſtis ⁊c.quõ exponit᷑.Ser.ix.et.x.ꝑ totũ.
Verbo dei nihil equiꝑari põt: nec ad imita Aer·
tionẽ ſubijci: nec ſuꝑponi aliquid: qͥ vult
ergo habere illud det ſeipᷣm ne ꝑdat ſeio⸗

ſum. xxxviij. A.

WWWerbũ dei ineffabiliter põt intelligi: et qd

impedit ne intelligat᷑: et quę ſit diffinitio
eius.xxxviij. B. in pꝛin.
in verbo ſint oĩa:⁊ ſub ipᷣo oĩa. Ibidẽ.
ÆO„ verbũ eſt foꝛma omniũ rerũ nõ foꝛꝛmata
ſine tẽpoꝛe:ſine ſpacijs locoꝝ. Ibidem in
medio.
Q. verbũ intelligi aliquãtulũ poteſt:cõpꝛe
hendi aũt oĩno nõ poteſt: Exemplũ de vi/
ſu.xxxviij.C.
verbũ ĩcoꝛꝑalit:iuiolabiliter ⁊ ſine tꝑali
natiuitate ſit natũ: arrianos.xxxviij. C.

QQ verbũ iſtud nõ cernitur:niſi puro oculo

coꝛdis.xxxviij.qh.
Cur verbũ caro factũ eſt:⁊ quõ nõ tranſiuit
in carnẽ:⁊ qui vult capere eius celſitudin?ẽ
capiat pᷣus eius hũilitatẽ.xxxviij.h.circa
&ο„ verbũ dei fęno noſtrę moꝛtalitatis ma /

gna cõtulit.xiij. A.in medio:et. B.

Verba ponunt᷑ pꝛo opꝑe.lvj. A.
Verba multa:ſcriptura appellare verbũ ſo/
let.xj.L.in medio. H

Si in verbo dei mãſerim: verbũ dei in no/

bis manet.xlviij.e d.
Ego ſuʒz via veritas ⁊ vita:quõ exponitur. Ai.
Ser.liiij.et.lv.ꝑ totum. “
Juxta viã:ſed nõ in via nobis inſidiat᷑ dia -/
bolus.liiij. A.circa pꝛin. 4“””

Sine via multi currũt: ⁊ quãto plus currũüt

tanto plus errãt.ly.A.in fi.

Annotatio

Aiſio Deus videt omnia facta noſtra:ſiue bona: &a quidã non vocati ad chꝛiſtũ veniũt alij a..
ſiue mala.x. B. vocati venire renuunt.vj.A. circa pn.vij.
Videre ſub ficu quid ſit.x.B. et.xl.ꝑ totũ. A.B. “èBYVM
Videre ponit᷑ ꝓ omiĩ ſenſu coꝛpoꝛeo.xxxij. &ùa bonę volũtati nihil facilius qᷓ; ipſa ſibi.

C.ante mediũ. ir. B. in fi.
Viſio dei erit beatoꝝ gaudium.lxiiij.F. Voluptates carnis cur non ſint apetende.
&O mali videbũt ſolam foꝛmẽ ſerui in iudi / xxxiij. C. ð
cio. JͥDpidem. Vnũ quõ ſint pater ⁊ filius.lj.ꝑ totuʒ.lvj. An.
Viſus nõ totũ qð videt aſpicit: ſed in par /½ A.in medio.
te.xxx viij.C. Chꝛiſtus aliter eſt vnũ cum patre q; nobiſ-

ai. Vigilię noctis ſunt quattuoꝛ ⁊ ꝗ.xiiij. B. cum. lxj. B. in meglio.
Vincula iniuſta dirumpit iuſticia.xvj.. De vnitate ſeuvno quęrẽdo:qð ſolũ eſt ne/

in medio. ceſſariũ.xxvj.A. B. .
Vineę oꝑatoꝛes cõducit paterfamilias ꝛ. Anum pᷣponit᷑ multis:quia abvno multa.
quõ exponit᷑.lix.B. C.D. xxvij. B.

Rir. He virginibꝰ decem.xxij.et.xxiij.ꝑ totũ. AVulpes foueas habent et volucres cęli ni / gul.
virginis noĩe eccleſia vniuerſalis ſigni /· aqdum ⁊c̃.quõ exponat᷑.vij.A.circa pᷣn.

ficet᷑.xxij.C.in fl.xxiij. A.poſt mediũ. Vvxoꝛ ſivere amet maritum ſic pꝛobat᷑.xlix. Ax.
Virginitas vñ dicat᷑:⁊ ꝙ ꝓpꝛie ſit inuptaꝝꝰ E.circa fi. SM
xxiij.A.circa fi. De ʒzacheo euãgelico ⁊ eiꝰ iuſticia.xxxv.B.
Virginitas ęquat᷑ angelis.xlvj. Kc.
Melioꝛ eſt virginalis ſanctitas qᷓ; pudicitia ðSòð Finis

cõiugalis:Et melioꝛ eſt hũilis maritata qᷓ;
virgo ſuꝑba.liij.B. in medio.C. E.
Aita. Vitã quõ dedit pater ſilio.lxiij.C.E.
Sicut vita coꝛpoꝛis eſt aia: ita vita animę
eſt deus. vj. A. in fi. 4
Qρ qualitas vitę futurę ↄſiderari põt ex mi/
ſeria vitęſᷣſentis.j.B.in medio.⁊.xvij.xꝑ
totũ
Vita beata qualis erit.lxiiij. A.B. F.
. Vita ęterna quo pᷣcio acquirit᷑.lxxiiij. B.
Vitę duę figurãt᷑ ĩ martha ⁊ maria.xxvij.C
Vita pᷣſens cõparat᷑ vię que omnibus non
eque cito ſinit᷑.j. B. xvij. A.ĩ medio.xxv.
A..in fl.xxix. A.in medio.
EÆ ſpes vitę longioꝛis non ꝑmittit multos
emẽdare vitã ſuam malã:⁊ ꝙ multi volũt
habere vitaʒ longã ⁊ nõ bonã.xij.B. xvj.
EF. G. xlvij. D. lix.C.ĩ medio.D.E. xxxix.
B. et.xlij. B. in fl.
Vite pᷣſentl bꝛeuitas ⁊ incertitudo.xlij.B.
in ſi. lix.C.
Æ ꝓ vita tempoꝛali plus laboꝛãt homies
qᷓ; ꝓ ęterna.lxiiij. A.in fl.
Pꝛo vita tꝑali plus laboꝛãt iniqui:qᷓ; iuſti ꝓ
vita ęterna.ix.B.
Ego ſum vitis vos palmites:⁊ pater meus
agricola:quõ exponit᷑.lix. AJ.
Aiuere bene debemus ne male moꝛiamur.
xxiiij.ꝑ totũ. L

thgzſtüg

admonln
eanhlun
l.Aan 1
unſepohiht
Picicums

ns

Han

Din.

enſse

bios Ape

fümoris

Oeingiui
tate:Am

populont
ger Sen⸗
Lecorpo⸗
dehummd
a: Le
Devebbi
deſigeri
Devetbi
neipaſſi
fabamun
ſicheon
Peyebe⸗
Sypen
Perebis
egdeia
Deverbis
balationt
bedarbt
Ryabs
Aceyti

Lexodt
(ception

Deeide
Depſal
nonep
Deyerb
Geſua
Veyobi
voſltpi
Debopei,
nos:

. deyebi⸗

(ſote⸗
Reyebbis
Gntang

Neyebis

Bancti qluguſtini de verbis Apli Germo

Biui Aurelij Auguſtini Pippo/

nenſis epiſcopi ſermonum de Tler
bis Apoſtoli:quoꝛundãq; alioꝛũ:
ſũmaria ac bꝛeuis Annotatio.

De indiuidua Trinitate ⁊ inſeparabili vni

tate:Arrianoꝛũq; cõfutatiõe:ac ſidelium
populoꝛum de ſide catholica cõfirmatio⸗
ne: Sermo I. D
De coꝛpoꝛe ⁊ ſanguine dñi Jeſu chꝛiſti: Et
de humilitate tenẽda arrogantiaq; vitan
da: Serme I.
De verbis Apoſtoli: Spiritu ambulate:et
deſideria carnis ne ꝑfecerit: Sermo III
De verbis eiuſdẽ:Cum em̃ eſſemus in car/
ne:paſſiones peccatoꝛũ ꝗᷓ ꝑ legeʒ ſũt ope/

rabamur in membꝛis noſtris ⁊c:Cum ma

nicheoꝛũ confutatione: Ser. III.
De verbis eiuſdẽ: Lex peccatũ eſt:? Abſit.
Sʒ pctm̃ nõ agnoui niſi ꝑ lege: v

De verbis eiuſdẽ: Igitur ego mente ſeruio ꝰ

legi dei v: YI
De verbis eiuſdẽ:Peto nõ infirmari in tri/
bulationibus meis ꝓ vobis ⁊c̃: Et de li /
bero arbitrio: VII. JMß
De verbis eiuſdẽ:humanus ſermo et om̃i
acceptione dignus ⁊c: VIII.

De verbis eiuſdẽ: Fidelis ſermo ⁊ omni ac

ceptione dignus c: N
De eiſdẽ verbis eiuſde: x.

De pſalmo nonageſimoquarto: Et cõfuta/

tione pelagianoꝛũ XI.

De verbis pſalmi centeſimi decimioctaui:
BGreſſus meos dirige ᷣm vᷣbũ tuũ ⁊c.xil.

De verbis Apoſtoli:Si em̃ data eſſet lex ꝗᷓ
poſſit viuiſicare ve:· II.
De baptiſmo paruuloꝛum contra pelagia/
nos: XIII
De verbis Apoſtoli:MNos em̃ ſumus circũ/
ciſio c: XvV.
De verbis eiuſdem:Si deus ꝓ nobis quis
contra nos: XVI. H
De verbis eiuſdẽ:hhũanũ dico ꝓpter inſir/
mitatem carnis vye?: xVI.

De verbis eiuſdẽ: Heſcitis qꝛ coꝛpoꝛa vt̃a

mẽbꝛa chꝛiſti ſũt: XVIII

Deybis eiuſdẽ:Mõ ſic pugno quaſi abrẽ ca

dens:Et ↄſtituẽdis epiſcopis: xXxIxXx
De pſalmo nonageſimoqͥnto ⁊c: xX
De verbis Apoſtoli: Inuicẽ onera veſtra
poꝛtate ⁊c: XXI

De eiſdẽ vbis eiuſdẽ: XXII.

R

De verbis eiuſdem: Spe ſalui facti ſumꝰ.
Spes aüt q videt ꝛre. X XI;I
De verbis eiuſdem: Videte quõ caute am
De verbis ſancti Lucę in actibus a poſto⸗/
loꝛũ: Nemo quicq; ex eo qð poſſideat:ſu⸗

De verbis eiuſdẽ in actibꝰ apoſtoloꝝ: Pe⸗/
trus ⁊ Johanes aſcendebãt in templum:
De verbis beati Petri: Audiuimus voceʒ
delatam de celo: Hic eſt filius meus dile⸗
ctus:Et habemus certioꝛem ꝓpheticum
ſermonem: XXVII.
De verbis beati Jacobi: Ante omnia no⸗
lite iurare: XxVII
De verbis beati Johãnis: Si dixerimꝰ qꝛ
pctm̃ nõ habemꝰ noſipſos ſeducimꝰ et ve
ritas in nobis nõ eſt: xxXx
De verbis eiuſdem:Chariſſimi nolite om/
ni ſpiritui credere cc: Cum ↄfutatione ma
nichpoꝛjhj: xxxExzSÜSũSe
De verbis eiuſdẽ: Ois ſpũs qͥ ↄſitet᷑ ieſum
chꝛiſtũ in carne veniſſe:ex deo eſt: xxxI-
De verbis Apoſtoli: Vt de doꝛmiẽtibꝰ nõ
cõtriſtemur ſicut ⁊ ceteri v: xxxiI
De celebꝛatione dierũ fratrũ defunctoꝛum
⁊ reſurrectione moꝛtuoꝝn: XxXIIlIe
De verbis apoſtoli:Om̃es nos manifeſta
ri opoꝛtet añ tribunal xpᷣi vc: xXxXIIII.
De eiſdẽ verbis eiuſdem: xxXV

Hini Aurelij Auguſtini Hippo
nẽſis epiſcopi Liber Sermondde
UVerhisg Apoſtoli:quoꝛũdaãq; alio
rum feliciter incipit. ——

De indiuidua Trinitate et inſe-⸗
parabili vnitate: Arrianoꝛũq; con A
utatione:ac fidelium populoꝝ de
fide catholica cõfirmatiõe: Ser. I

nina eloquia

tres iugiter: ĩmo qͥ/
ticlie nobis ſalubꝛiter
recitant᷑: vt aĩę noſtrę
vpyraſcant᷑:i futuro autẽ
(eculo eternis epulis .
ſaginentur:dicẽte ꝓpheta: Satiaboꝛ dum Ns. 16.
a 2

Bancti

manifeſtabit᷑ gloꝛia tua.Qualis ſit aũt hec

gloꝛia futura: et quibꝰdiuitijs floꝛeat:quã-⸗

toq; ſplẽdoꝛe pꝛęfulgeat:laudare poſſumꝰ:

explicare non poſſumus.Quare? Quia le/

Eſa.oꝗ. gimꝰ: Nec oculus vidit:nec auris audiuit:

nec in coꝛ hominis aſcendit ꝗ̊ pparauit deꝰ
diligentibus ſe.Si igit᷑ tanta ⁊ talia ſũt bo

na ęterna ceęleſtia ꝗᷓ dñs om̃ipotens ſᷣpara

uit ſanctis ſuis catholicis ⁊ fidelibꝰ popu⸗

lis:quid eſt ipſe deus qui talia ⁊ tanta pꝛe/

parauit? Quid eſt inqᷓ; omnipotens deus?
Quid niſi ineſtimabilis:ĩeffabilis:incõpꝛe
henſibilis:vltra om̃ia:extra om̃ia: pſᷣter om
nia? Oèmnẽ em̃ creaturã ſuam excedit: om/
nem facturã p̃terit:vniuerſa pᷣcellit. Si em̃
quęras magnitudinẽ:maioꝛ ẽ:ſi pulchꝛitu/
dinẽ:pulchꝛioꝛ:ſi dulcedinẽ dulcioꝛ:ſi ſplẽ/
doꝛem:fulgidioꝛ:ſi iuſticiam: iuſtioꝛ: ſi foꝛ/
titudinem:foꝛtioꝛ:ſi pietatem: clementioꝛ.

Nulla em̃ ratio patit᷑:vt vel factura factoꝛi
ſuo ęquet᷑:vel opus artifici comparet᷑: ſicut * uidi non poteſt:hoc eſt:motum: lucẽ ⁊ fer ⸗

Sap.iʒ. legitur in ꝓpheta: Qui fecit foꝛtia: foꝛtioꝛ

eſt: et qͥ fecit pulchꝛa pulchꝛioꝛ illis eſt. Sic

autẽ huius vniceę deitatl pᷣcelſa inſignia pᷣ⸗

dicamꝰ: vt tñ nõ ſicut iudęi ſᷣ ſicut chꝛiſtia /

ni: trinitati diuina myſteria ꝑit᷑ fateamur.

Sicut em̃ om̃ipotẽs ⁊ ineffabilis pater eſt:

ita omnipotẽs ⁊ incõpꝛehenſibilis filiꝰ: ita

etiam ſpirituſſanctꝰ in patre ⁊ filio indiſcre

te cõnexꝰ:ineffabilis atq; imenſꝰeſt. Pater/
em̃ ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanctus:vnus omnipo
tens deꝰ:vnus in trinitate:vnꝰ in poteſta/
te:vnitas trinitas:ſẽpiterna maieſtaſ:vnũ/
potens ꝑ om̃ia:⁊ trinitas in vnitate:⁊ vni/

tas in trinitate conſiſtit:ſed nec trinitas di/

uiditur:nec vnitas ſeparat᷑. Hac igit᷑ catho
lica fide armati atq; inſtructi chariſſimi:ne⸗/
fandos arrianos hęreticos qui ſe hoc tem/
poꝛe ipie iactitãt: ⁊ mitos chꝛiſtianos nr̃os
ſeducendo coꝛrũpũt atq; decipiũt:bꝛeuiter
ꝑcõtemur:quõ oꝛant dũm:qui ſentiunt cõ/
tra dñm. Reſpondẽt nobis dicentes:za-⸗
mus dñm vtiq; in trinitate:ſed vt legimus
patrem maioꝛẽ:filium minoꝛẽ: ſpiritũſan⸗
Zohᷣ.14. ctum inferioꝛẽ:quia ipſe chꝛiſtus dicit: Pa
ter maioꝛ me eſt.his reſpondemꝰ. Sic inqᷓ;
oꝛatl ⁊ colitis deum? Sic plane:ſic legimꝰ:
ſic colimꝰ:ſic oꝛamus.Ad hos dicimꝰ.Si qg̊
ita deũ colit ⁊ oratis: hoc nõ ẽ deũ magnũ
vnum colere ⁊ rogare: ſed tres deos facere:
Deutj. S. Et vbi eſt qð in lege diuina legit᷑? Audi iſ-
rael: dñᷣis deus tuꝰ deꝰ vnꝰ eſt. Et iteꝝ alibi

ait: Dominũ deum tuũ adoꝛabis: ⁊ illi ſoli abi.
ſeruies.Si em̃ aliud eſt pater: aliud filius:
aliud ſpirtuſſanctꝰ:iam nõ eſt vna trinitas
ſᷣ diuiſa poteſtas. Quõ aũt diſcrepans po
teſtas ſtare poteſt: Juxta euãgeliũ legimꝰ: Msttbe2.
Domus in ſemetipſa diuiſa vel regnũ ſta⸗
re non poteſt. Quõ aũt diuinitas a ſemet⸗B
ipſa diſcernit᷑:cum lucis ſplendoꝛ aut ſolis
caloꝛ nullatenꝰ ſeparat᷑? Ecce em̃ ſicut vidi /
mus: in ſole tria ſunt: ⁊ ſeparari om̃ino nõ
poſſunt.QAuę autẽ tria ſunt videamꝰ:Cur/
ſus:ſplendoꝛ ⁊ caloꝛ. VUidemꝰ em̃ ſolẽ in cę⸗
lo currentem:fulgentem:calentẽ. Diuide ̊
ſi potes arriane ſolem: ⁊ tum demũ diuide
trinitatem. Sed foꝛtaſſis de ſole diſcernen⸗
do difficilis eſt ratio:qꝛ in cęlo eſt:⁊ a nobiſ
longe poſitus eſt. Ecce aliud ꝓponimꝰ ele/
mentum qð minus eſt:⁊ in terra nobiſcũ ẽ:
Ignẽ dico qui in manibus noſtris habet᷑:-
tñ non diuidit᷑. Et ignis em̃ tria habet:⁊ di

uoꝛẽ. Si igit᷑ nefande heęretice diuidere nõ
potes creatum ſolem ⁊ ignẽ: quõ potes di/
uidere deum omniũ creatoꝛẽ:? Audi autẽ et

diſce hãc magnã ⁊ vnicã trinitatẽ ab exooꝛ ·

dio generis humani fuiſſe oſtenſã: Audi in
lege ⁊ in ꝓphetis: in pſalmis ⁊ in euãgelio:

Audi in apło ꝓculdubio declaratam: Au/

di inq; in geneſi: Fecit deꝰ hominẽ ad ima- Señ.r.
ginem dei. Vt ſimul oſtẽderet inſeparabi/
lem trinitatẽ:ait in eo libꝛo:Et ſpũs dei fe/ Ab..
rebatur ſuꝑ aquas. Audi ꝓphetam dicen/
tem ex ꝑſona chꝛiſti: Spiritꝰ dñi ſuꝑ me ꝓ/ Egſa. er.
pter qð vnxit me: euangeliʒzare pauperibꝰ
miſit me. Audi in pſalmis: Verbo dñi celi Ns. z2.
firmati ſũt: ⁊ ſpũ oꝛis eius om̃is virtus co/
rum.Et iterũ: Redde mihi lęticiam ſaluta/ Ps vo.
ris tui:⁊ ſpiritu pꝛincipali cõfirma me. Au/
di hoc idem in euangelio ↄfirmatũ. Domi⸗
nus chꝛiſtus apoſtolis dicit: Data eſt mihi Mattb.2˙8
omnis poteſtas in cęlo ⁊ in terra:Eũtes ba
ptiʒate om̃es gentes in nomine patris ⁊ fi/⸗
lij ⁊ ſpũſſancti.Audi apoſtolũ: O altitudo Ro.ii.
diuitiaꝝ ſapientię ⁊ ſcientię dei:qᷓ; inſcruta
bilia ſunt iudicia eius:⁊ inueſtigabiles vię
eius. Quis em̃ cognouit ſenſũ dñi:aut qͥs
conſiliarius eiꝰfuit: Aut quis pꝛioꝛ dedit il/
li ⁊ reddetur ei? Qm̃ ex ipſo ⁊ ꝑ ipſum ⁊cin
ipſo ſunt omia: ipſi gloꝛia in ſęcula ſęculoꝝ
Amẽ. Si igitur tam veteribꝰ qᷓ; nouis ſcri/
pturi ſati aꝑteq; ꝓbatũ eſt diuinã vnitatẽ:
trinitatẽ inſeparabilẽ:ſpertis penitus hęre⸗

urſat⸗
“

chartfn

dubistlſl

te⸗ lutfl⸗
eknnttn
Kdſonn

laMArgi

unlestſeng.

S
Atiſarc⸗
Parmcünons
utem ,
aleni dt
undemni uie
deſolediſene
lockuncl
und pponint
ntemgobtä
Snoſtnsbehet
cümaheern
notum.ͤtcr
mine duge
e: iggendn
ugti: Mimie
imatui hac
ſeckaii Ain
mstinenigdr.
odetanumn

Nhoniniggit 11

taannd
boeC isdat
digdamdid,
ni iſonryi
Fint uhnt
is Demoniciß

Dlntumin,,

ſcimme N.
vimmani D.

onnnegn
kiihlntd

ui Nistol

Pattb. 23.

ſanctis cõmunicat: Sicut ipſe dñs ꝓmittẽ/

de verbis lpi0

rus. . ticis bm aplm dicentẽ: hereticũ poſt vnam
Coꝛreptionẽ deuita:iam fideles noſtros po

bulo⸗ de ipſa fide catholica ↄfirmemꝰ.Nul

mol curat: cathecuminos baptiʒat:ſideles
uſtiſicat: pęnitẽtes reparat: iuſtos augmẽ/
martyres coꝛonat: virgines:viduas et

inat: ſacerdotes conſecrat: regnis ceęleſti/
us pᷣparat:i ęterna hęreditate cũ angelis

onſirmat: In reſurrectione neq; nubẽt

ꝑxpᷣm dñm nr̃jm: q cũ pr̃e ⁊ ſpũſctõ vi⸗

ult z regnar de p oia ſecula ſeculoꝝ Amẽ.

Decoꝛpoꝛe ⁊ ſanguine dñi ieſu
Et de humilitate tenẽda ar-
4 Sermo II

—⏑

ANnum redemptoꝛẽ: humanũ ſalua/

teſt au
. „„½ — E⸗

rent: T talia cogitare deſincrẽt. Quid ergo
reſpodit: Hoc vos ſcandaliʒat? Si & vide⸗

coꝛpoꝛe ſanguine ſuo: qð coꝛpꝰ dixit eſcãẽ:

anguinem potũ: ſacramẽtũ fideliũ. Agno/
idiut? Cum ergo cõmẽdans talẽ eſcã
1potũ diceret: Hiſi manducaueritis
carnem meã ⁊ biberitis ſanguinẽ meũ:non
habebitis vitam in vobis:⁊ hoc diceret de
vita: quis alius q; ipſa vita:Erit aũt illi ho
nini moꝛs non vita: qui mendacẽ putaue/
tvitam. Scandaliʒan ſũt diſcipuli eiꝰ:nõ

mer

om̃es:ſed plurimi:dicentes apud ſe/
ſos: Durus eſt hic ſermo: quis eũ po
dire: Cum aũt hoc dñs apud ſemet/
m cognouiſſet: ⁊ murmur ac cogitatio/
audiſſet: cogitantibꝰ nec ſonantibꝰ vo/

ce reſpondit: vt ſe auditoꝛes eſſe cognoſce/

.

itis fili hois aſcẽdẽtẽ vbi erat pus.QAuid
ſibi vult: hoc vos ſcãdaliʒat:? Putaſt qꝛ de

he C Rpoꝛe qð videtis partes facturꝰ ſũ: ⁊
videritis filii homis aſcẽdentẽ vbi
2ſuminõ poruit. Ergo ⁊ de coꝛpe acde ſan-
uine ſuo dedit nobis ſalubꝛem refectionẽ:

Ttam magna bꝛeuiter ſoluit de ſua integri⸗

Hte quęſtionẽ. Manducent ergo qui man/

gales caſto pudoꝛe ↄſeruat:clericos oꝛ-

Adiuimus veracẽ magiſtrũ:diui

t fideles. Audientes aũt quid aliud qᷓ;

ius: Certe qui integer aſcẽdi potuit:

ię quipe ſunt maioꝛes diuitię: nulli theſau/
ſi: nulli honoꝛes: nulla mũdi huius maio:
ubſtantia:qᷓ; eſt ſides catholica:ꝗᷓ peccato/
res homines ſaluat: cecos illuminat: inſir/

vxoꝛes ducũt: ſ erũt quales angelis

mea ↄſciſurꝰ ⁊ vobis daturꝰ? Quid

ducant:⁊ bibant qui bibũt: eſuriãt ⁊ ſitiãt:

ducare reſici eſt: ſed ſc reſiceris: vt nõ deſt/
ciat vnde reficert. Illud bibere quid eſt ni-
ſi viuere: Maduca vitã: bibe vitam: habe/
bis vitam: ⁊ integra eſt vita. Tunc aũt hoc
erit: id eſt vita vnicuiq; erit coꝛpꝰ ⁊ ſanguis
chꝛiſti: ſi qð in ſacramento viſibiliter ſumi⸗
tur: in ipſa veritate ſpiritaliter manducet᷑:
ſpiritaliter bibat᷑. Audiuimus em̃ ipſũ do⸗
minũ dicentẽ: Spiritꝰeſt qui viuificat:caro
aũt non ꝓdeſt quicqᷓ;. Verba ꝗq̃ locutꝰ ſum

vitã manducẽt: vitam bibant. Illud man-

vobis:ſpũs ⁊ vita ſunt.Sʒ ſũt inquit qui/

dam qui nõ credũt: Ipſi dicebant: Hurus

eſt hic ſermo:quis poteſt eum audire? LHu/

rus eſt: ſ duris: id eſt incredibilis ᷣ incre/
dulis. Sed vt doceret nos etiã ipſũ credere
doni eſſe nõ meriti:Sicut iquit dixi vobis:

nemo venit ad me niſi cui datũ fuerit a pa/

tre meo. Vbi aũt hoc dñs dixerit: ſi ſuꝑio/
ra euangelij recolamus:inueniemꝰeũ dixiſ/
ſe:HNemo venit ad me niſi pater qͥ miſit me
traxerit eum. Non dixit duxerit:ſᷣ traxerit.

oꝛem cõmẽdantẽ nobis pᷣciũ no. Iſta violentia coꝛdi fit:non carni. Quid g̊

miraris? Crede ⁊venis:ama ⁊ traheris.Ne
arbitreris iſtam aſperã moleſtãq; violenti/
am: dulcis eſt: ſuauis ẽ:ipſa ſuauitas te tra
hit. Nõne ouis trahit᷑:cum eſurienti herba
monſtraf: Et puto qꝛ non coꝛpoꝛe impelli/
tur: ſed deſiderio colligat᷑: Sic ⁊ tu veni ad
chꝛiſtum: noli longa itinera meditari. Vbi
credis:ibi venis. Ad illũ em̃ qui vbiq; eſt
amando venit᷑:non nauigando. Sed quo/
niã etiã in tali itinere abũdant fluctus ⁊ tẽ-
peſtates diuerſaꝝ temptationũ: in crncifi-
xum crede:vt fides tua lignũ poſſit aſcẽde⸗/
re. Hon mergeris:ſᷣ ligno poꝛtaberis. Sic
ſic in huius ſeęculi fluctibꝰ nauigabat ille q
dicebat: Mihi aũt abſit gloꝛiari:niſi in cru
ce dñi noſtri ieſu chꝛiſti. Miirũ eſt autẽ ꝙ p⸗

dicato chꝛiſto cruciſixo: audiunt duo: vnus

cõtemnit:alter aſcendit.Qui cõtemnit im/

B

Sal. s.

putet ſibi:qui aſcendit nõ arroget ſibi. Au./

diuit em̃ a veraci magiſtro: NHemo venit ad

me: niſi datũ fuerit ei a patre. Saudeat a

datũ eſt:gratiaſ agat dãti coꝛde humili:nõ
arrogãti:ne qð humilis meruit:ſuꝑbꝰ amit
tat. Nam etiã qui iam in ipſa via ambulãt:
ſi ſibi eaʒ tribuerint ⁊ viribus ſuis: ꝑeũt de
illa. Ideo humilitatẽ docens nos ſãcta ſcri
ptura:ꝑ apim dicit: Cum timoꝛe ⁊ tremoꝛe

veſtrã ipſoꝛũ ſalutẽ oꝑamini.Et ne ſibi ali /

quid inde darent qꝛ dixit:oꝑamini:ↄtinuo
ete ”sü à à

Bancti

ſubiunxit:Deus em̃ eſt qui oꝑat᷑ in vobis:
⁊ velle ⁊ oꝑari ꝓ bona volũtate. Deus eſt
q̃ operat᷑ in vobis: ideo cũ timoꝛe ⁊ tremo/
re vallẽ facite:imbꝛẽ ſuſcipite:depᷣſſa implẽ
tur:alta ſiccant᷑. Gfa pluuia eſt.Quid ergo
Jscobi.⸗. miraris: ſi deꝰ ſuꝑbis reſiſtit: humilibꝰ au/
teunm dat gratiã? Ideo cũ timoꝛe ⁊ tremoꝛe:
Ro.i1. jd eſt cũ hũilitate.Noli altũ ſapere:ſᷣ time.
Time vt implearis: noli altũ ſapere ne ſic-
ceris. Sʒ iam inqͥs ambulo viam iſtã: opꝰ
erat vt diſcerẽ: opꝰ erat vt ꝑ doctrina legis
ſcirem quid agerẽ. Habeo liberũ volunta/
tis arbitriũ: Quis me ab iſta via ſeꝑabit:
Si legas diligẽter: inuenies quẽdã de ſua
q̃dã abũdantia quã tñ acceperat extollere
ſe cepiſſe:dñm autẽ miſericoꝛdẽ vt doceret
humilitatẽ:qð erat abſtuliſſe:illũ vero ſub/

ito inopem remanſiſſe: ⁊ miſericoꝛdiam dei

NxS.29. recoꝛdatiõe cõfeſſũ dixiſſe: Ego dixi in abũ
dantia mea:nõ moueboꝛ in ęternũ. Ego di
xi ĩ abũdãtia mea. Sʒ ego dixi:homo dixi:
NðS.iI5. Omnis homo mendax.Ego dixi.Ego ̊ di
xi in abũdãtia mea.Tanta erat abũdantia
vt hoc dicere auderẽ: Mõ moueboꝛ in eter⸗
P?. 29. num. Quid deinde? Dñe in voluntate tua
pᷣſtitiſti decoꝛi meo virtutẽ:Auertiſti aũt ſa
ciem tuã: ⁊ factꝰ ſum conturbatꝰ. Oſtẽdiſti
inquit mihi: qꝛ illud qð abundabã de tuo
erat. Oſtẽdiſti mihivnde peterẽ:cui tribue/
rem qð acceperã: cui gratias agere deberẽ:
ad quẽ currerẽ ſitiẽs vnde implerer: ⁊ quo
impletus eſſem ad quẽ cuſtodirẽ. Foꝛtitu/
dinem em̃ meam ad te cuſtodiã. Qð te lar/
Nx. S58. giente impleã:te ſeruatoꝛe non ꝑdã. Foꝛti/
tudinẽ meã ad te cuſtodiã.Hoc vt oſtende/
res mihi:auertiſti faciẽ tuam:⁊ factꝰ fũ con
turbatus. Cõturbatꝰ*:qꝛ ſiccatus:ſiccatus:
quia exaltatꝰ.Dic ergo ſiccus et aridus:vt
Pv. 142. rurſus impleari: Aia mea velut tra ſine aq
tibi. Dic aia mea velut terra ſine aqua tibi.
NS.29. Tu em̃ dixeras: non dñs dixerat: HNon mo
ueboꝛ in ęternũ: Tu dixeras ſſumẽs de te:
ſ non de tuo:⁊ quaſi putabas de tuo. &ρ &
Px.a. dſis dicit: Seruite dño in timoꝛe:⁊ exultate
Nbił.a. ei cum tremoꝛe:ſic apoſtolus:Cũ timoꝛe et
tremoꝛe:veſtram ipſoꝛũ ſalutem oꝑamini.
Deꝰ eſt em̃ qui oꝑatur in vobis.Ergo exul/
tate cũ tremoꝛe:ne quãdo iraſcat᷑ dñs. Vi/
deo qꝛ clamaãdo pᷣuenitis. Quid em̃ dictu/

rus ſũ ſcitis:clamado pᷣuenitis. Et hoc vn-

de habeti: niſi qꝛ docuit ad quẽ credẽdo ve
niſtis? Hoc & dicit: audite qð noſtis:nõ do/
ceo:vᷣ cõmẽoꝛo pᷣdicãdo: imo nec doceo qꝛ

Auguſtini

noſtł:nec cõmẽoꝛo qꝛ memiſt: ſimul dico⸗
m qð nobiſcũ tenetis. Hoc dñs dicit: Aöb /·
hendite diſciplinã et exultate: ſᷣ cũ tremoleꝛ
vt ſemꝑ hũiles teneat qð accepiſtis: ne qñ
iraſcat᷑ dñs:vtiq; ſuꝑbis ſibi qð habẽt tri-
buentibꝰ:nõ illi a quo habent gratias agzÜü3⸗
tibus. Ne qñ iraſcat᷑ dñs: ⁊ ꝑeatis de via iu es.a.
ſta. Nunquid dixit:ne qñ iraſcat᷑ dominꝰ
nõ veniatis ad viam iuſtã. Nũquid ne qm
iraſcat᷑ dñs:⁊ nõ vos ꝑducat ad viã iuſtt:
aut nõ vos admittat ad viã iuſtã? Jã in li-
la ambulatis:nolite ſuꝑbire:ne etiã de ila
peatis. Et ꝑeatl inqᷣt de via iuſta:cũ exar/re
nit in bꝛeui ira eius ſuꝑ vos. Hõ in longi:
Vbi ſuꝑbis: ibi qð acceperas perdis. hDis

territꝰ homo q̃ſi diceret: Quid ergo faciä?z

Segquit᷑.Beati om̃es qui cõſidunt in eum:
non in ſe ſᷣ in eũ.Gratia ſalui facti ſumꝰ:nõ Eps.a.
ex nobis:ſᷣ dei donũ ẽ. Foꝛte dicatl:Quid
ſibi vult qð hoc ſępe dicit:? Iterũ hoc:et in
tertio hoc:⁊ ꝓpe nunqᷓ; loquit᷑ niſi qũ dicit.
Atinã non ſine cauſa dicã. Sunt em̃ hoies
ingrati gratię: multũ tribuentes inopi ſau/
cięq; naturę. Veꝝ ẽ:magnas arbitrij liberi
vires hõ cũ cõderet᷑ accepit:ſᷣ peccãdo ami/

ſit. In moꝛtem lapſus eſt:infirmꝰ factꝰ eſt: Lud.10.

a latronibꝰſemiuiuꝰin via relictꝰeſt: In iu/
mentũ ſuũ leuauit eũ tranſiẽs ſamaritanꝰ:
qð interpᷣtat᷑ cuſtos:ad ſtabulũ adhuc ꝑdu/
ci᷑. Quid extollitur? Adhuc curat᷑. Sʒ ſuffi
cit inquit mihi ꝙ in baptiſmo accepi remil/
ſionẽ oim peccatoꝝ. Nũqᷣd qꝛ deleta eſt ini
quitas:finita eſt inſirmitas: Accepi inquit
remiſſionẽ omniũ peccatoꝛũ. Pꝛoꝛſus verũ
eſt:deleta ſunt cũcta peccata in ſacramẽto
baptiſmatis: cũcta pꝛoꝛſus:dicta:facta:co
gitata: cũcta deleta ſũt. Sed hoc eſt qð in/
fuſum eſt in via: oleũ ⁊ vinũ. Retinetis:ſe-
miuiuus in via ille a latronibus ſauciatus
quõ ſit conſolatus:accipiens oleum ⁊ vinũ
vulneribꝰ ſuis. Jam vtiq; erroꝛi eius indul
tum fuit: ⁊ tamẽ ſanat᷑ languoꝛ in ſtabulo.
Stabulũ ſi agnoſciti: eccleſia eſt. Stabulũ
modo qꝛ viuẽdo tranſimꝰ: domus erit vn-
de nunq́; migrabimꝰ cum ad regnuʒ cęloꝛũ
ſani ꝑuenerimus. Interim in ſtabulo liben
ter curemur: nõ adhuc languidi de ſanitate
gliemur:ne nihil alið ſuꝑbiẽdo faciamꝰ niſſ
vt nunqᷓ; curãdo ſanemur. Bſidic aia mea Ps. io2.
dñm: dic aię tue:dic: Adhuc in hac vita es:
adhuc carnẽ fragilẽ poꝛtas:adhuc coꝛp qð Saß..
coꝛrũpit᷑ aggrauat aĩiaʒ:adhuc pltegritatẽ
reſurrectõis accepiſti remediũ oꝛõis:adhbuc

tic dil
. tenobdeh

hn nclo

(n.Qücormu

der

ſeteetlo

nnbitie⸗
nbordes
hochui
gatocslig
zeubſ:
zuoſeen
ns Poſt

falehina
⸗Abſorp
notuae?
islochel
Quid ck:
Ppeccutuzt
nortiset
ſit Lunc:
Muſyent;
leipognet

uube e: Debitn

lub daſfhace
hichpoſtre
Unb eſtunie
(gtäinipa
fechiurc⸗
Econuz
netocon
hicdictur
nerf
hotidpſa
Auct de⸗
Ohermmiſ⸗
lantöete⸗
ceer. po

Ginitgfn⸗
tn. Hiag

Mulgzſel

lencnett

(cündia

;—— Rno⸗

8 mmaych

ſm

alclukr
deighe
10 luſp⸗
ſooftif
edicſpol
wolänt⸗

4,

eine Wans. 5. vtiq; dicis: donec ſanent la guoꝛes tui: Dimit

dica.⸗

drengidl
lkclere
s Mnlng
neeis h
QAuileg ici
cöcdantnan

luſinig

4

medicni Aul,
2Neibet;
uäniiciu
Suncti
duenezirpiia⸗

usrhrildan

inßuht

inäm AOu

sz. io2. ñ erect collis:dic aĩę tuę:

te nobᷣ debita nr̃a. Dic ꝗ̊ ais tuę:hũilis vallis:
:Bñdic aia mea dũm
⁊ noli obliuiſci oẽs retributiões eiꝰ.Quas re/
tributiões?:Dic:enumera:grãſ age.Quas re/
tributiões?Qui ꝓpitiꝰſit oĩbꝰiniqᷣtatibꝰ tuiſ.
Hoc factũ ẽ ĩ baptiſmo. Quid fit mõ? Qui ſa-
nat oẽs lãguoꝛeſ tuos.hoc fit mõ:Asſco.Sʒ
qᷓ;diu h ſũ:coꝛpꝰqð coꝛrũpit᷑ aggãuat aiaʒ. Dic

⁊ qð ſequit᷑: Qui redimit de coꝛruptiõe vitã
tuãs. Poſt redẽptionẽ de coꝛruptiõe qͥd reſtat?
1.Corj.I5. Qñ coꝛruptibile h̊ iduerit icoꝛruptionẽ:⁊ moꝛ

tale h̊ induerit ĩmoꝛtalitatẽ:tũc ſit ᷣmo qͥ ſcptꝰ

ẽ: Abſoꝛpta ẽ moꝛs ĩ victoꝛia. Vbi ẽ moꝛſ ↄtẽ/

tio tua? Ibi recte. Vbi ẽ moꝛſ aculeꝰtuꝰ:Quę

ris locũ eiꝰ ⁊ nõ iuenies. Quid ẽ aculeꝰmoꝛt.?
MAuid eſt:vbi eſt moꝛs aculeus tuus? Vbi eſt

peccatuʒ? Quęris: ⁊ nuſq; eſt. Aculeus enim

moꝛtis eſt peccatum. Apoſtoli:non mea ba
ſũt.Tunc dicetur: Vbi eſt moꝛs aculeus tuꝰ⸗

Nuſq; erit peccatũ:nec quod te capiat:nec qð

te ipugnet:nec qð ↄſciazʒ tuã titillet. Tũc ñ di /
Matth.õ,: cet᷑: Debita nr̃a dimitte nob:ſ qͥd dicet᷑t Zñe

a.26. deyꝰnr̃ pacẽ da nob: oia em reddidiſti nob. De/
niq; poſt redẽptionẽ ab om̃i coꝛruptiõe: quid

ritd t ².Timotb. 4. reſtat niſi coꝛona iuſticie? Ypſa certe reſtat: S

ſes ſun
adolidu
–
alinon
Gduchtn
u. Migl
mmi pwien
Cns olomt
Cs darin
Geltofi

õ

ntn
–

:
Dl
Hi o,

etiã in ipſa vlł ſub ipᷣa nõ ſit caput turgidũ: vt
recipiat coꝛonã. Audi: attẽde pſalmũ qᷓ; nolit
E coꝛonaʒ turgidũ caput.Cũ dixiſſet: Qui redi

met ð coꝛruptõe vitã tuã: qͥ coꝛonat te iqͥᷣt. JYꝗ
hic dicturꝰeras: Coꝛona te: merita mea fat:·

xtꝰ mea fec h: debitũ reddit᷑: nõ donat᷑. Audi
potiꝰ pſalmũ: Mã ⁊ h̊ tu diciſ:cois hõ mẽdax.

Audi deꝰ qͥd dicat: Qui coꝛonat te ĩ miſerati
one ⁊ miſcõia. De miſcðia te coꝛonat: de mi,/
ſeratiõe te coꝛonat. Hõ em̃ dignꝰfuiſti quẽ vo
caret:⁊ vocatũ iuſtificaret: ⁊ iuſtiſicatũ gloꝛiſi

Eo. In. Caret. Reliqę ꝑ electionẽ gfę ſaluę facte ſunt.

Si aũt gra:nõ ex oꝑibꝰ:alioqᷣn gfa iã nõ ẽ gra

tia. Hã ei qͥ oꝑat᷑:merces ñ iputabit᷑ ̃m gr̃aʒ:
ſed ſcom debitum. Apoſtolꝰ loquit᷑.HNõ ſcom

gratiaʒ:ſed ᷣm debitũ. Te aũt coꝛonat in mi⸗

ſeratione ⁊ miſericoꝛdia: Et ſi tua merita pꝛę⸗
ceſſerũt:dicit tibi deus: Diſcute bona merita

tua:⁊ videbis quia dona ſunt mea.hheęc eſt iu

NPs.· z. ſticia dei. Quomodo dicit᷑: Dñi eſt ſalꝰ: non

ꝗ ſaluꝰẽ dñs:ſᷣ quã dat eis qͥs ſaluos fac᷑:ſic x

dei gra ꝑ ieſũ xpᷣm dñũm nr̃m iuſticia dei dicit᷑:

o. 4. nõ qᷓ iuſtꝰẽ dñs: q̃ iuſtificat eoſ qs ex ipijs iu
ſtos fac. Quidã vo qm̃ aliqñ iudęi ⁊ xpianos
ſe dicivolũt:⁊ adhuc ignoꝛãteſ dei iuſticiã:ſuã

Bo. o. volũtoſtitue:etiã tẽpoꝛibnfis:tꝑib aptę gfę:

uerſi a

ritis:

Bermo III

tẽpoꝛibꝰ nũc reuelateę:pꝛiꝰ occultatę gre: nunc

in area manifeſtę grę ꝗ aliqũ latebat i vellere:
paucos intellexiſſe video:plures nõ itellexiſſe
neqq; tacẽdo fraudabo.Quidã ð antiqs iuſt? Judid..
gedeon:petiuit a dño ſignũ ⁊ dixit: Peto dñe
vt vellꝰ qð in area pono cõpluat᷑: ⁊ area ſicca
ſit. Factũ ẽ:cõplutũ eſt vellus:area tota ſicca Zacobi
erat. Expᷣſſit mane vellꝰin peluim: qm̃ hũilib?ꝰ cobi 4·
dat᷑ gfa:⁊ ĩ pelui dñs noſtis qͥd fecerit diſcipu Judicdl.
lis ſuis. Itẽ petiuit alteꝝ ſignũ: Volo inquit lc..
dñe: vt vellꝰ ſiccũ ſit:area cõpluta. Et h̊ factũ
eſt. Repete tẽpꝰveteriſ teſtamẽti:gr̃a occulta/
ta ẽ ĩ nube tãq; imber in vellere. Attende mõ
tẽpꝰ noui teſtamẽti:diſcute gentẽ iudęoꝝ:q̃ſi
vellꝰ ſiccũ iuenies:oꝛbis vᷣo totꝰ tãqᷓ; ũla area
plenꝰẽ gr̃a:nõ occulta:ſᷣ᷑ manifeſta. Vñ mul/

tũ plãgere cogimur frẽs nr̃os:qͥ nõ ↄtra occul

ta:ſᷣ 3 aptã grfam manitfeſtaq; ↄtẽdũt. Jgſci c
iudęis: Quid xpᷣiani:? Quare inimici grę xpᷣi:
Quare ð vob pᷣſumẽtes:Quare igrati:xaua/
re em̃ xpᷣs venit: Nũqͥd natura h̊ ñ erat: NMa/
tura nõ erat:quã młtũ laudãdo decipiti:⸗ Nü⸗
qd lex hic nõ erat? Sʒ ait apłs:Si ꝑ legẽ iuſti/ Salł.a.
cia: xpᷣs grat moꝛtuꝰẽ.Qð ait aplłs de lege:
H nos iſtis dicimꝰð natura.Si ꝑ naturẽã iuſti/
cia: xpᷣs grat moꝛtuꝰẽ.Qð &̊ dictũ ẽ ð iudę/
is:h̊ oĩno ĩ iſtꝭ videmꝰ.Zelũ dei hñt: ſᷣ nõ ſᷣm Ro.ꝛ0.
ſciẽtiã.Quid ẽ nõ ſᷣm ſciẽtiã? JIsrãtes em̃m dei
iuſticiã ⁊ ſuã volẽtes ↄſtituè: iuſticię deiñ ſũt

ſiecti. Frẽs mei:cõpatimini mecũ. Vbi taleſ

iuenerit:occultare nolite:nõ ſit ĩvob ꝑũſa mi
ſericoꝛdia: ꝓꝛſus vbi tales inueneriti occłtare
nolite. Redarguite ↄtradicẽtes: ⁊ reſiſtentes
ad noſ ꝑducite. Jã em̃ ð hac cauſa duo cõcilia
miſſa ſũt ad ſedẽ apłicã: inde etiã reſcpᷣta ve/
nerunt.Cauſa ſinita eſt: vtinam aliquãdo fi/

niatur erroꝛ. Ergo vt adutãt monemꝰ: vt in/
ſtruant᷑ docemus: vt mutentur oꝛemus. Con

.

De verbis Apoſtoli Spiritu am/ SGal. 5.

bulate: 7 deſideria carnis neperfece/⸗

Bermo II.

ↄſideremꝰ fres: añ grz dñi qͥd fueri/A
m: 2 ꝑ grãzʒ dſi qͥd eẽ cęperimꝰ: ꝓfecto
iueniemꝰ:ſic hoĩes i meliꝰ cõmutaãt᷑:ita
tiã traꝝ loca ꝗᷓ pꝛiꝰ ↄtra dei grãm fuerũt: dei
gẽe dicat᷑. Nos em̃:ſic dicit apls: tẽplũ dei vi 2. Corj.s
ui ſumꝰ: ꝓpt᷑ qð dicit deꝰ: inhabitabo in illis
⁊ deambulo. Quę aũt hic ſimulachꝛa fuerũt:

lat aũt ĩnob pᷣſetia maieſtati:ſi latitudinẽ iue

a 4

Bancti

nerit charitatis. Adhucnos exhoꝛtãs aplus:

ait: Dilatamini: ne ſitis iugũ ducentes cũ in/
fidelibus. Si dilatemur: deambulat in nobiſ

deus: ſed vt dilatemur oꝑetur ipſe deus. Si
em̃ latitudinẽ charitatis facit: quę non nouit

anguſtias:videte quia deus ſibi in nobis la⸗
titudinem facit: ipio dicente apoſtolo: Cha/

ritas dei diffuſa eſt in coꝛdibus noſtris: per

ſpiritumſanctũ qui datus eſt nobis. Pꝛopter

poc latitudinem inquã: in nobis deambulat

Hal. 5.

deus. AModo apoſtoli epiſtola cum recitaret᷑
audiuimꝰ:Spiritu ambulate:⁊ deſideria car-
nis ne ꝑfeceritis: Caro em̃ cõcupiſcit aduer/
ſus ſpiritum: ⁊ ſpiritus aduerſus carneʒ. Heęc
inuicem aduerſantur: vt non ea quęcũq; vul/
tis faciatis. Baptizatis dicebat: ſed templũ
dei ediſicabat adhuc: nondũ dedicabat. Vi⸗/
dete fratres mei quẽadmodũ cũ loca ipſa ter/
rena in melius conuertant᷑:alia diruũtur atq;
frãgunt᷑:alia in melioꝛes vſus cõmutant᷑:ſic ⁊
nos ſumus. Opera carnis fuerunt in nobis.
Audiſtis cum cõmemoꝛant᷑: Manifeſta ſunt

inquit opera carnis: quę ſũt foꝛnicatiões:im/

mũdicię: idoloꝝ fuitus: veneſicia: nõ bñficia:
id ẽ nõ a bonis dicta a venenis: ↄtentioes:
iimicitię:hereſes:iĩuidię:ebꝛietateſ:⁊ his ſilia:

deijciẽda ſũt nõ mutãda:qꝗ̃ pᷣdico vob ſiẽ ſᷣdi/

xi:qm̃ qͥ talia agũt:regnũ dei nõ poſſidebũt.
Iſta ĩ nob tãq; idola frãgẽda ſũt: in vſus aũt
melioꝛes vᷣtẽda ipſa coꝛꝑis nr̃i mẽbꝛa:vt quę
fuiebãt imũdicię cupiditati: ſuiãt gr̃e chari/

B tatis. Sʒ videte qͥd dixerit:⁊ diligẽt᷑ adutite.

Oparij dei ſumꝰ:adhuc ędiſicat᷑ tẽplũ dei:ĩ ca
pite ſuo iã dedicatũ ẽ:qm dñſ reſurrexit a moꝛ
tuis: deuicta moꝛte: moꝛtalitate ↄſũpta: aſcẽ/
dit ĩ cęlũ:qꝛ ſcriptꝰ de illo erat pſalmꝰ dedica⸗

Põ. 29. tiõis domꝰ. Jõ pꝰpaſſionẽ dic᷑:Cõũtiſti luctũ

meũ ĩ gaudiũ mihi:ↄcidiſti ſaccũ meũ:⁊ accin
xiſti me iocũditate:vt pſallat tibi glia mea:et

nõ cõpũgar. Facta ẽ & illa poſt paſſiõeʒ dedi/

catio ĩ reſurrectiõe.Ergo ⁊ nr̃a mõ ſit ędiſica/

tio ꝑ fidẽ: vt fiat ⁊ ipſa dedicatio ꝑ vltimã re-
ſurrectionẽ. heniq; poſt iſtũ pſalmũ dedica/
tiõiſ domꝰ:vbi oſtẽdit᷑ reſuſcitatio capitl nfr̃i:
aliꝰẽ pſalmꝰ poſt iſtũ: i añ iſtũ.Sic hʒ titulꝰ:

Es. 95. Qñ domꝰędiſicabat᷑ poſt captiuitatẽ. Recoli

te captiuitatẽ: vbi añ fuerimꝰ qñ totũ mũdũ

velut maſſã iſideliũ diabolꝰ poſſidebat.Pꝛo/

pter hãc captiuitatẽ redẽptoꝛ aduenit: pᷣcium
nr̃m ſaguinẽ ſuũ fudit. Fuſo ſuo ſanguine:ca/⸗
ptiuitatis nr̃e inſtrumẽta deleuit. Cex inquit

Ro. ⁊. ꝗplus ſpiritalis ẽ:ego aũt carnalis ſũ venũda

Auguſtini

tus ſb pctõ. Antea ſbõᷣ pctõvenũdati:ſᷣ poſtea

gfa liberati. Poſt iſtã captiuitatẽ domꝰ mõ

ęgdiſficat᷑:⁊ vt ędiſicet᷑ euangeliʒat᷑.Sic em̃ in-

* 59 .

cipit pſalmꝰ iſte: Cantate domino canticum
nouum.Et ne putes domum iſtam in vno an

No. 555.

gulo ediſicari:ſicut ediſicant ſciſmatici vel hę/
retici: attende quod ſequit᷑:Cantate domino

omnis terra. Cantate domino canticũ nouũ:

ↄtra cãticũ vetꝰ:teſtamẽtũ nouũ:qꝛ pꝛiꝰ teſta /

mẽtũ vetꝰ. Nouꝰ homo: vt deponat᷑ vetꝰ ho⸗

mo. Exuite vos inqͥt veterẽ hoĩem cũ actibus
ſuis:reinduite nouũ qͥ ̃m deũ creatꝰ ẽ:i iuſti/

cia ⁊ ſãctitate vᷣitati. Ergo cãtate dño canticũ
nouũ: cantate dño ois tra.Cãtate ⁊ ędiſicate:
cãtate ⁊ bñ canite.Anũciate diẽ ex die ſaluta/
re eiꝰ: annũciate diẽ ex die xpᷣm eiꝰ. Quid eſt
em̃ ſalutare eiꝰ: niſi xpᷣm eiꝰ? Pꝛo iſto ſalutari
oꝛabamꝰ i pſalmo:Oſtẽde nob dñe miſericoꝛ/
diã tuã:⁊ ſalutare tuũ da nob. Deſiderabãt h̊
antiqͥ iuſti ſalutare:de qͥbꝰ dñs dicebat diſci/
pulis: Multi voluerũt videre ꝗ̊ᷓ vos videtis:
⁊ nõ potuerũt.Et ſalutare tuũ da nob. Dixe/
rũt h̊ antiqͥ iuſti:Salutare tuũ da nobis:xpᷣm
tuũ cũ in hac carne viuimꝰ videamꝰ:videamꝰ
i carne qͥ nos liberet a carne: veniat caro mũ/
dans carnẽ:patiat᷑ caro:⁊ redimat aĩaʒ ⁊ car/⸗
nẽ. Et ſalutare tuũ dñe da nobᷣ. In h deſide/
rio erat ille ſanctꝰ ſenex ſymeõ: In h̊ inq; deſi-
derio erat ſenex ille ſanctꝰ et de deo bñ meritꝰ
ſymeon:ſine dubio ⁊ ipſe dicebat: Oſtẽde no
biſ dñe miſcðiã tuã:⁊ ſalutare tuũ da nob.In
H deſiderio:i talibꝰpᷣcibꝰreſpõſũ accepit:qꝛ nõ
guſtaret moꝛtẽ niſi videret xpᷣm deũ. Natus

eſt xpᷣs:veniebat ille:ille ibat:vſ donecveniret

ille ire nolebat. Jã ſenectus matura exclude/

bat:pᷣ ſincera pietas detinebat. At vbi venit:

Cok. z.

C
Põ. 84.

Lud. s

Ps. 84.

at vbi natꝰ eſt:at vbi eũ poꝛtari mr̃is manibꝰ

vidit:⁊ diuinã infantiã pia ſenectꝰ aguit:acce

pit eũ i manꝰ ſuas ⁊ dixit:mũc dimittldñe ſer
uum tuum in pace: qꝛ viderunt oculi mei ſa/

lutare tuũ. Ecce vnde dicebat:Oſtẽde nobis

domine miſericoꝛdiam tuam:⁊ ſalutare tuum
da nobis. Impletum eſt deſideriũ ſenis:mũ /
di ipſius ſenectute vergente. Ipſe ad ſenem
hominem venit:qui mũdum veterẽ inuenit.
Ergo ſi mundũ veterem inuenit: audiat mũ/

dus: Cantate dſio canticũ nouũ:cantate dño
oĩs terra. DHeſtruat᷑ vetuſtas:nouitas ſurgat.

7

Ludj.2.

Pz3.55.

Cãtate dño canticũ nouũ:cãtate dño. Vide- -

te certamẽ ędiſicantiũ. Catate dño: bñdicite
nomẽ eiꝰ:bñ nũciate: qð ẽ grece euãgelizate.
Quid: Diem ex die. Quem diem ex die: Lu⸗

der

fſenerlun
Annücia
nlbus pop
godon
eſtſupon
oſnes o
eni fet ne
(ggarrantg
ones quc
onnnenten
ſerracanta

nquitar
nusero
8ale Ktuentez.
Oinguttam
concuplſa
cſtiſta den
aguerusl
Herenin!
AVlii ficun
deckcamin
Vulnise
1ictapd
lusznoe
i. Leo
adüſascan
Vlltl ſee
ap up⸗
ſituambe
ſcariasc
bPichnk.
nireertin
vobisre
leginenn
Plecenns.
(tocuptſ.
Gömwlt:
. lt Aud
Miſcttg
ſoeme⸗
ſöſatinpe
Rfatant
Mpblin
clieg⸗
lb⸗
nemns⸗

1
lo,
cumcom

verbis Apoſtoli

ermo III

ni men ex lumine:ſilium de patre:ſalutare eius. tentio tua:?Triũphantiũ iſta vox eſt:non pu,/-
Ni.Seii, Annũciate in gentibus gloꝛiam eius: in om / gnãtiũ. Pugnantiũ autẽ vox eſt: Miſerere Nẽ. s.
nino Gnmne nibus populis mirabilia eius. Ecce quomo/ mei dñe qm̃ infirmꝰ ſũ:ſana me dñe qm̃ ↄtur⸗
tkninmn do domꝰ ędiſicat poſt captiuitatẽ.Terribilis bata ſũt oſſa mea: ⁊ aĩa mea turbata ẽ valde:
nruirte eſt ſuꝑ omnes deos.Super quos deos: Qm̃ ⁊ tu dñe vſqqͥ. Vide laboꝛãtẽ in certamie.Et E
nrnnin oimes dij gentiũ dęmonia: dominꝰ aũt celos tu dñe vſq;q: Quid ẽ vſcha: Quouſq; ꝓbes
vamini⸗ 4P3. 18. fecit. Sanctos fecit:aplos fecit: Quoniã cęli qꝛ ego ſubuenio. Si em̃ cito ſubuenirẽ:lucta⸗
diggtt enarrant gloꝛiã dei.Nõ ſunt loquelę neq; ſer/ mẽ nõ ſentires: taq; de tuis viribꝰ ſuꝑbires:⁊
+ mones quoꝛũ non audiant᷑voces eoꝛum. In piſtã ſuperbiã nũq; ad victoꝛiã puenires.Di/
gend 6 onmnem terram exiuit ſe onus eoꝛum: qꝛ omnis ctũ ẽ quidẽ: Adhuc te loquẽte:dicã:ecce aſſü. Elſa. 538.
ienpiſ teerra cantat canticum nouũ. Audiamus erga Sed deus ⁊ cum differt adeſt: et quod differt
nrn R 1. or.5. 7 apoſtolũ: architectum magiſtri: VUt ſapiẽs ageſt: ⁊ differẽdo adeſt:ne pᷣpꝛoperã cum im-
e dnolnni inquit architectus fundamentũ poſui. Audia plet voluntatẽ:perfectam non impleat ſanita
atetckian mus ergo iſtum architectũ quędam noua cõ/⸗ tem. Mõ enim fratres mei apoſtolo paulo nõ
Kadeſn, Satł.s.ſtruenteʒ:quędã vetera deijcientem. Spiritu agerat:q cũ certaret ne extolleretur timebat:
mer Qutt D inquit ambulate. Noua eſt iſta cõſtructio. Et In magnitudine inquit reuelationũ mearuʒ 2. Corj. 12.
oleſtui concupiſcentias carnis ne ꝑfeceritis. VUeterũ ne exrollar. Videte in conflictatiõe certanteꝛ:·
ddieniant eſt iſta deſtructio. Caro em inquit cõcupiſcit nondũ in ſecuritate triũphantem. In magni⸗
Deſtehi aduerſus ſpirituʒ:⁊ ſpiritus aduerſus carnẽ. tudine reuelationũ mearũ ne extollar: Quis
cht id lHec enim inuicem aduerſant᷑: vt non ea quę dicit: ne extollar? O terroꝛ:o tremoꝛ: Quis di⸗
eiwentns vulil faciatis. Adhuc em̃ ediſicamini: nõdũ cit ne extollar? Cum tanta eiusverba ſunt re/
iiuns. Dr⸗ dedicamini:vt nõ ea ꝗᷓ vult faciat.Quę em̃ condentia elationem: concupiſcentia tumo/
dndhsin vultis? Vr oino nullę ſint ↄcupiſcẽtię malaꝝ rem:⁊ dicit ne extollar? Parum eſt quia dicit:
dennenten ⁊ illicitaꝝ delectationũ.Qui ſctũs hęc nõ ve/ ne extollar:videte medicamentum: quod ſibi
venin anni lit? Sʒ nõ efficit: diu hic viuit᷑:hoc nõ im/ dicit apoſitum. Me extollar inquit:datus eſt
imattign plet᷑. Caro em̃ ↄcupiſcit aduerſus ſpm:⁊ ſpũs mihi ſtimulus carnis meę:angel ſathanę.O
5. Pbicden adũuſus carnẽ.Hheęc em̃ inuicẽ aduſant᷑:vt ea ꝗ venenum quod non curatur niſi veneno.Da/
Zubni⸗ vult facere: vt nullę ſint i vob ꝓꝛſus reꝝ illici- tus eſt mihi ſtimulꝰ carnis meę angelꝰ ſatha⸗
dedeohinet taꝝ ↄcupiſcẽtię ñ poſſitis.Quid & reſtat: Spi nę:qui me colaphiʒet. Caput cędebat᷑: ne ca⸗
tbar kün ritu ambulate.Et qꝛ nõ poteſt efficẽ vt ↄ»cupi put extolleret᷑. Oantidotũ:quaſi quod de ſer
emünuni ſcẽtias carnis ↄſumati: ↄcupiſcẽtias carniſ ne pente conficitur:⁊ ꝓpterea tyriacum nũcupo
iunegt⸗ pficiati. Conſumere qͥdẽ illaſ atq; fiinire ⁊ pe tur. Serpẽs enim ille ſuperbiã perſuaſit. Gu/ Gen.5. „
—Rr nit extirpare oĩno velle debetis: q́;diu ſũt ĩ ſtate ⁊ eritis ſicut dij:ſuꝑbię ꝑſuaſio eſt. VUn/
sunmmi vobis: ⁊ ẽ alia lex in mẽbꝛis veſtris repugnãs de cecidit: inde deiecit. Merito ergo venenũ
mumnatnin legi mentis veſtrę: concupiſcentias carnis ne ſerpentis ſanatur. Quod ait apoſtolus: Pꝛo 2. Cor.r2.
Ph⸗ ꝑfeceritis. Quid em̃ vultis: Vt omnino non pter qð ter dominum rogaui:vt auferret euz
41 und’ ſint ↄcupiſcẽtię carnis:nõ vos ꝑmittãt iplere a me.Abi eſt:Adhuc te loquente dicam:ecce
qð vulti: Nolite eas ꝑmittere implere qd vo- aſſum? Pꝛopter qð non ſemel:ſed iterũ ⁊ ter/
nnn – lũt. Quid vulti? Vt oĩno nõ ſint:ſᷣ ſũt: Caro tio dominum rogaui. MNõne tunc ⁊ ipſe dice/
nn ⁊cupiſcit aduſus ſom̃:ↄcupiſcat ſpũs aduer / bat: Et tu domine vſq;quo:? Sed nũquid qꝛ Pẽs.s.
mmdn b ſus carnẽ: vt nõ ea ꝗ̊ vultis faciatis:id eſt vt difſferebat:inde nõ aderat:⁊ falſum erat: Ad- Eſa.ʒ8.
gin 1 nõ ſint in vobis ipſeę cõcupiſcentię carnis:nec bhuc te loquẽte:dicam ecce aſſum? Quid em̃e
= ipſe faciant qð volũt: vt opꝰearũ ꝑficiat. Si Abedicus quãdo dat quod deſideras adeſt:
— non tibi in totũ cedit᷑:noli ⁊ tu cedere. Pꝛius quãdo ſecat non adeſt: Nonne ſub medici fer
– ęquet᷑ pugna:vt aliquãdo ſit victoꝛia. Eteim̃ ramẽto clamas vt parcat?Et quia magis ad/
cniſlenn. Pculdubio fratres mei erit: credamꝰ: ſperem eſt: magis ſecat. Deniq; vt ſcias quia aderat:
t. tun amemus:erit aliquãdo victoꝛia in dedicatio- videte quod ter roganti reſpõdit. Dixit inqᷣt
tonnnen ne domus quę modo ędiſicatur poſt captiui · mihi: Sufficit tibi gratia mea: Haʒ virtus in 2. Cor12

pntulle 1. Cori.I5,. tatem. Nouiſſima em̃ inimica deſtruet᷑ moꝛs:

infirmitate perficitur. Ego inquit noui medi/

enin i cum coꝛruptibile hoc induerit incoꝛruptionẽ: cus optimus: ego inquit noui in quẽ tumoꝛẽ
nioibinl moꝛtale hoc induerit imoꝛtalitatẽ. Pręme / pgat qð volo ſanare:qeſce: adhibeaʒ qð ſcio.
4 ict,, ditamini vᷣba triũphantiuʒ. Vbi eſt moꝛs cõ⸗ Sufficit tibi gr̃a mea:non tibi ſufficit volun/

en⸗

a 5

Bancti

tas tua.heęc erãt vtiq; verba certãtis:⁊ in cer
tanmie piclitãtis:et diuinũ auxiliũ poſtulantt.
Triũphãt aũt vᷣba ꝗ̊ᷓ erũt:?: Verba certãti dũ
domꝰediſicat᷑: vᷣba triũphãt cũ domꝰivltimo

i1.Cori5. dedicat᷑. Vbi ẽ moꝛs ↄtẽtio tua? Vbi ẽ moꝛs
aaaculeꝰtuꝰ- Aculeꝰaũt moꝛt ẽ pctm̃.Sic iſta di
Scebat apls:q̃ſi ipe iã ibi eẽt. Deniq; pꝰ hęc ver
ba ꝗ̊ᷓ ↄſtat eẽ ð futura ꝑceptiõe:nõ de pñti cõ/
flictatiõe:qñ qͥdẽ diẽ: tũc ſiet:nõ mõ fit:ſᷣ tũc
ſiet. Quid tũc fiet? Sermo qͥ ſcpᷣtꝰẽ: Abſoꝛpta
moꝛs in victoꝛiã. Vbi eſt moꝛs ↄtẽtio tua?
Vbi ẽ moꝛſ aculeꝰtuꝰ:Lũc fietvt nuſq; ſit acu
leꝰ moꝛt: nuſq; poſſit iueniri pctm̃.Quid fe/⸗
ſtinas: Lũc fiet:tũc fiet. Mereat᷑ ĩ te hũlitas
vt tũcĩ te fiat:ne ſuꝑbia nõ ꝑmittat:vt vł tũc

ite ſiat. Tũc ſiet: mõ iterim dũ pugnas:dũ la
MWattðhᷣ.õ. hoꝛas:dũ periclitar::dic dic:Himitte nob de⸗/

bita nf̃a. Dic oino dũ pugnas:veꝝ dic:ex aĩo
1. Job.i. dic. Si dixerimꝰqꝛ pctm̃ ſ hẽmꝰ:noſipᷣos ſedu
cimꝰ. Zu tibi diabol?ꝰer:noſipᷣos ſeducimꝰ: ⁊
vitas ĩ nobis nõ eſt.Mõ em̃ veꝝ dicimꝰ:dicẽ/
do nos ñ hf̃e pctm̃:cũ hic ñ ſimꝰ ſine pctõ.Di/⸗
camꝰ g veritatẽ:vt aliqñ iueniamꝰ ſecuritatẽ.
Sit v⁊itas ĩ pugna: vt acqͥrat᷑ ſecuritas i victo
ria.Cũc ſiet. Vbi ẽ moꝛſ aculeꝰtuꝰ: Aculeꝰ.n.
moꝛt ẽ pctm̃. Sʒ de lege pᷣſũGis:qꝛ data ẽ tibi

1. Corj.z. lex: ⁊ datũ ẽ tibi ſceptũ: Bonũ ẽ tibi vt ſpũs
te viuificet:ne littera occidat. Volo vt velis:

nõ ſufficit vt velis. Adiuuãdus es vt plene
velis:⁊ ipleas qð velis.Hã vis videre:qͥd va

1. Corj.I5. leat ſine ſpiritu adiuuãte littera iubens? JObi

dDdiyxit:cCũ dictũ eſt: VUbi eſt moꝛs aculeus tuꝰ:
aculeus aũt moꝛtis eſt pctm:ↄtinuo ſubiũxit:
Virtꝰaũt pcti lex.Quid ẽ vᷣtꝰpcti lex? Hõ ma
laa iubẽdo:vl bona ꝓhibẽdo:ĩmo vo mala ꝓ⸗
Bo.ꝭð.hibẽdo:⁊ bona iubẽdo. Virtꝰaũt ẽ pcti lex:qꝛ
ſpᷣintrauit inqͥt lexvt abũdaret delictũ.Quid
ẽ vt abũdaret delictũ? Quia vbi gr̃a nõ erat:

auxit ꝓhibitio deſideriũ:⁊ cũ q̃ſi de ꝓpᷣo pᷣſu/

mikt᷑ xt:factũ ẽ grãde cõuitiũ. Sʒ qͥd fec gr̃a?
Vbi abũdauit pctm̃:ſuꝑpabũdauit gr̃a. Ve/
nit dñs:totũ qð de adã traxiſti:totũ qð tuis
pᷣuis moꝛibꝰ addidiſti:totũ dimiſit:totũ dele
uit: oꝛõem docuit:grãʒ ꝓmiſit:certamẽ indi/
HBo. 7. xit:laboꝛãti ſubuenit:victoꝛẽ coꝛonauit. Ita/
qꝙ; inqͥt apłs:Lex qͥdẽ ſctã:⁊ mãdatũ ſctm̃ ⁊ iu
ſtũ ⁊ bonũ.Qð ̊ bonũ ẽ̃:mihi factũ ẽ moꝛs:

Ahbbſit. Sʒ pctm̃:vt appareat pctm̃. Nã qñ ñ. ꝓ/

hibebarlerat:ᷣ nõ aparebat. Mã ↄcupiſcẽtiã
inqͥt neſciebã:niſi lex diceret: NHon ↄcupiſces.
AEccaſiõe igit᷑ accepta:pctm̃ ꝑ mãdatũ fefellit
2. Corj. 3. Me:⁊ ꝑ illud occidit:Ecce qð ẽ:lr̃a occidit. Si

vis euadè legẽ minãtẽ:ad ſpm̃ fuge adiuuã
tẽ. Qð em̃ lex imꝑat:fides ſperat. Clama ad
deũ tuũ:adiuuet te:nõ remaneas ſiᷣ lr̃a re: ſᷣ
ſpũ ſuo te adiuuet deꝰ:ne ſilis ſit tibi ſupꝑbꝰ iu
dęus.Cũ em̃ aculeꝰ moꝛtl eẽt pctm̃: virtꝰ aũt i. corj.ij.
pcti lex:qͥd ageret hũana infirmitas:i q̃ fati-
gabat᷑ volũtas?: Velle inqͥt adiacet mihi:pfiè/G
cere aũt bonũ ſ̃̊ iuenio. Quid & ageret? Ecce Bo.⁊.
aculeꝰ moꝛtl petm̃:ecce vᷣtꝰ pcti lex:id ẽ lex ſb/ Ro.5.
intrauit vt abũdaret delictũ.Si em̃ lex poſſet at.x.
viuiſicare:oĩmõ ex lege eẽt iuſticia. Sʒ ↄcluſit
ſcpᷣtura oĩa ſb pctõ.Quõ ↄcluſit: Ne vagare⸗
ris:ne pᷣcipitarerl:ne mergererl.Cãcellos tibi
feẽ lex:vt nõ iueniẽdo q̃ exires:ad grãʒ cöouo
lares. Sʒ ↄcluſit ſcpᷣtura oĩa ſb pctõ vt ꝓmiſ/
ſio. Qui ꝓmiſit qð facit:nõ ꝓmiſit qð tu facl.
Si tu facturꝰ eẽs:ꝓnũciatoꝛ eẽt deꝰ:nõ ꝓmil
ſoꝛ. Sʒ ↄcluſit inqͥt ſcpᷣtura oĩa ſub pctõ:vt ꝓ⸗
miſſio ex ſide ieſu xpᷣi daret᷑ credẽtibꝰ. Audi:
daret᷑. Quid ſuꝑbis? Audi: daret᷑.Quid em̃

habes qð nõ accepiſti: Ergo qꝛ aculeꝰ moꝛtis 1. Corj.4.

eſt pctm̃:virtꝰaũt peccati lex:⁊ hoc de bona ꝓ
uidẽtia dei:vt ↄcluderent᷑ homies ſub pctõ:⁊
quęrerẽt adiutoꝛẽ: ꝗrerent grãm: ꝗrerẽt deũ:
nõ de ſua virtute ſᷣſumerẽt. Ideo ⁊ hic cũ di/

xiſſet: Aculeus aũt moꝛtis pctm̃: vᷣtꝰ aũt pec/ i.Con.i.

cati lex:qͥd times? quid laboꝛas? quid ſudas:
Audi qð ſequit᷑:Gratiaſ aũt deo qui dedit no

bis victoꝛiã ꝑ dñũm nr̃m ieſum xpᷣm. Certe tu
tibi das victoꝛiã:? Gratias deo qͥ dedit nob vi

ctoꝛiã ꝑ dñm nr̃m ieſũ xpᷣm. Ergo cũ cepis la⸗
boꝛare pugnãs ↄtra ↄcupiſcẽtias carnis:ſpũ

ambula:ſpũ iuoca: donũ dei ꝗqre:⁊ ſi lex i mẽ-

bꝛis repugnat legi mẽt tuę ex ꝑte inferioꝛi:id
ẽ a carne captiuũ te tenet ſub lege peccati:⁊ GB
emẽdabit᷑:⁊ h trãſiet in iura victoꝛię.Lu tan/
tũ clama:tu tantũ inuoca: Opoꝛtet ſꝑ oꝛare ⁊ Luci.ig.
nõ deficere. Inuoca oĩno:inuoca adiutoꝛiũ:
Adhuc te loq̃nte:dicit:Ecce aſſum. Intellige eſa. s.
⁊ audi dicentẽ aĩę tuę: Salꝰ tua ego ſũ.Cũ ̊ es.34.
lex carnis repugnare cęꝑit legi mẽtis:⁊ capti/o.⸗.
uũ te ducere ĩ lege peccati ꝗᷓ ẽ in mẽbꝛis tuis:
oꝛãdo dic:ↄſitẽdo dic:aiſer ego hõ.Quid ẽ
em̃ aliud hõ?Quid ẽ hõ:niſi qꝛ memoꝛ es eiꝰ? Pẽ.s.
Dic:miſer ego hõ:qꝛ niſi veniſſet filius hoĩs:
periſſet hõ. Exclama ĩ anguſtijs: Quis me li/ o.i.
berabit de coꝛpe moꝛtl huiꝰ:vbi lex in mẽbꝛis

meis repugnat legi mẽt meę? Cõdelectoꝛ em̃

legi dei ſᷣm intioꝛẽ hoĩieʒ: Quis me liberabit
ð coꝛꝑe moꝛtl huiꝰ? Si h̊ fidelit: ſi hũilit᷑ did:
viſſime rñdet᷑: Gfa dei ꝑ ieſũ xpᷣm dñm nr̃m.
Cõũſi ad dñm deũ patrẽ oĩpotẽtẽ puro coꝛde

de!
Achtüp
Fueien
ſvetucn
enncie⸗
gitntͤb
ſci nitl
eatte
iheſt,
ſatope

dedocet
ſqeme
Calz ligreßd
ingar to
opitue
poſtaſta
ſrihſ iit
ſrputoft
Eſtistu
leritis
ſtl bicn
oblcuri
ſuſcepin
Nediſen
ſcoeere
hospril
Nea po
ouurionf
llcloꝛe
Ctoꝛen
neſctor⸗
nfii⸗
gennbep
Ggrtale
Mende⸗
ſk
Wnarc
tßlgede
daligei
lioggi⸗
rliit
ſo⸗ noͦ
beß
gliin

de verbis Apoſtoli

. .
D 4 . .
— 6 .
4

euee ei ᷓtũ põt puitas nfa: maxias atq; vberes ibi moxiueniet vñ aduſariũ loqcẽ redargu-
en A gras agamꝰ: pꝛecãtes toto aio ſinglarẽ mã nt: vñ hoſtes legis rebelleſq; ꝓſternat.Et ſi
aisſfin ſuetudinẽ eiꝰ: vt pᷣces nr̃as ĩ bñplacito ſuo em̃ tardꝰẽ ad itelligẽda vᷣba aplłi:manifeſta
ſtndiiet exaudire dignet᷑: iimicũ q; a nr̃iſ actib co ibi laus eſt expᷣſſa legis dei. Videte em̃ 59 B
Denßepini⸗ gitatiõibſua vᷣtute expellat:nobᷣ młtiplicʒ adütite.Cũ em̃ eſſemꝰ in carne ait:paſſiões Ro.⁊.
Numingie ſidẽ: mẽtẽ gubernet:ſpiritales cogitatiöes peccatoꝝ quę ꝑ legẽ ſũt. hic iam manich⸗e-⸗
Waann , Sea ad beatitudinẽ ſuã pducat:pꝑ do. us erigit ceruicem: exaltat coꝛnua: impetit
n i Ko. H biſapli: Lũ eſſemꝰi carne:paſ tea facit impetum. Ecce inqt paſſiones pec
Kiletigte ſiões pctõꝝ ꝗ̊ ꝑ legẽ ſũt oꝑabãt᷑ in catoꝝ ꝗ ꝑ legẽ ſũt. Quõ bona ẽ lex ꝑ quã ĩ
Sieilanet mẽbꝛis niĩ̃ iſ vt fructum ferrẽt moꝛ nob ſũt paſſiões pctõꝝ: ⁊ opꝑant᷑ in mẽbꝛis
ncn i ti: Cuũ manicheoꝝ ↄfutatõe ſer.iillI. nfis: vt fructũ ferãt moꝛti: Lege aliquãtũ:
eeg AAUgliuim ocoꝛditerq; rũdim: ? deo gredere totũ: audi patiet᷑ etſi nõ itelliger.
w ſicdlen P 3.93, nfo ↄſona voce cãtauimꝰ: Beatus Hoc em̃ qð ait: Paſſiões pctõꝝ ꝗ ꝑ legẽ ſũt
al gizlin vir quẽ tu erudieris dñe: ⁊ ex lege opabant᷑ imẽbꝛis nfis:młtũ ẽ vt intelligas
aböng docuer eüũ.Silentiũ ſi pᷣbeat:auditis. pᷣus eſto mecũ legis laudatoꝛ: ⁊ tũc fieri
zmitgzlltr it locũ ſapiẽtia: vbi nõ ẽ patiẽtia. mereber itellectoꝛ. Clauſũ coꝛ habes:⁊ cla⸗
üdeini i loqmur: pᷣerudit de : nos lodmur:ſed uẽ accuſas: Ecce iterim qð ñ ĩtelligimꝰ pau
- de docet. Hõ em̃ beat dict'ẽ quẽ docet hõ lulũ ſeponam:ad laudẽ legis ꝗᷓ apta ẽ ve
cruunb⸗ Ai⸗ F quẽ tu erudier dñe.Nos plãtare poſſüẽ niamꝰ. Paſſiões inqᷣt peccatoꝝ ꝗ ꝑ legẽ ſũt
mt Adtej Coꝛj.5 Iigare: dei ẽ incremẽtü dare. QAui plätat? oꝑabant᷑ in mẽbꝛis nf̃is vt fructũ ferremus
B 4 rigat foꝛinſecꝰ oꝑat᷑: qͥ vo dat incremẽtũ moꝛti.Nũc & euacuati ſi um? a lege moꝛti in
rtarcu it opitulat᷑. Quę nob lctõ ð ſcti apli eplap⸗ qᷓ detinebamur:ita vt fuiamꝰi nouitate ſpi/
Nniſünci poſita ſit ad loqndũ:qᷓ difficilis:q; latebꝛo/ ritꝰ:⁊ nõ ĩ vetuſtate littere. Adhuc videt᷑ le
ginzhti ſa: qᷓ; ſi ñ itelligat᷑ aut male itelligat ꝑiculo⸗ gem argué: culpare: lpꝛobare: deteſtari: b ñ
iin ſa:puto frẽs:ĩmo ſcio ꝗᷓ nob cũ recitaret᷑ au intelligẽtib“. Cü em̃ dic: Cũ eſſemꝰi carne:
zi tuͤta diſtis ⁊ fluctuaſtis ſi adütiſtis:aut ſi aliqͥ in paſſiões pctõꝝ ꝗᷓ ꝑ legẽ ſũt oꝑabant᷑ in mẽ
8s Ulite tellexiſtis q; ſit arduũ:ſine dubitatiõe vidi bꝛis nf̃is vt fructũ ferrẽt moꝛti: Niũc & eua/
4 . ſtl. Hãc itaq; lectionẽ totũq; ipᷣm moleſtũ ? cuati ſumꝰa lege moꝛt ĩ q̃ detinebamur:ita
deocletli obſcurũ: ĩtelligẽtbꝰ ſalubꝛẽ epłę apłi loců vt ſeruiamꝰ in nouitate ſpũs ⁊ nõ ĩ vetuſta/
untn Ann ſie uſcepimꝰ: adiuuãte miſericoꝛdia dei expo/ telitterę: q̃ſi vtiq; videt᷑ legẽ accuſare atq;
encpün ne diſſerẽdo. Charitativr̃e debitoꝛeſ noſ eẽ culpare. Vidit h ⁊ ipe vidit:ſẽſit ſe ñ itelligi
bͤel ſcio:exactoꝛes vos eſſe ſẽtio.Quẽadmodũ ⁊otra obſcuritatẽ ᷣboꝝ ſuoꝝ cogitatiões
inunufi nos vt iſta ꝑcipiatis oꝛamꝰ: ſic ⁊ vos oꝛate hoim cõmoueri:ſenſit qͥd poſſint zdicere: ⁊
aiſriſut vt ea vobis explicare valeamus. Si enim pꝛioꝛ h voluit dicere: vt tu nõ inuenias dd
ergenimm oꝛatio nfa ↄcoꝛdet:⁊ vos facit deꝰ idoneos diceres. Quid & dicimꝰ inqᷣt: hoc ſequi᷑.
Plegetand auditoꝛeſ ⁊ nos debiti huiſideliſſimos ren. Quid g dicimꝰ: Lex pctm̃ eſt? Abſit. Vno
rian Autn⸗ ditoꝛes.Cũ em̃ eẽmiĩ carne ait apłs:paſſio xbo legẽ abſoluit:legis accuſatoꝛẽ damna
Oponußemrſu neſ pctõꝝꝗᷓ ꝑ legẽ ſũt oꝑabãt᷑ ĩ mẽbꝛis nfiſ: uit. Auctoꝛitatẽ apli cõtra me ꝓferebas O
uoddui vt fructũ ferrent moꝛti. Hic videt᷑ ꝙ intelli- manichęe:⁊ dicebas mihi cũ legẽ repᷣhende
ſun ngs gentibꝰpᷣmũ ⁊ grande ꝑiculũ ẽ: apim rephẽ res:ecce audi aplm:lege aplm: Paſſiões ꝗ̊ᷓ
ucpUit dere ⁊ culpare legẽ dei. Dicit aliqſ: Abſit ̊ pꝑ legẽ ſũt oꝑabãt᷑ ĩ mẽbꝛis nr̃is: vt fructum
gegtehl5 ab aio qualiſcũq; xpᷣani. Quis h̊ vel inſanꝰ ferrent moꝛti: Nũc euacuati ſumus a lege
iunchen, audeat de aplo ſuſpicari? Et tñ fratres mei moꝛt ĩqᷓ detinebamnr:ita vt ſuiamꝰ in no
igtiluli vba iſta male intellecta: fomitẽ inſanię fu/ uitate ſpüs: nõ ĩ vetuſtate lr̃e. Jactabas
nmntli ecen manichsox ſubminiſtrarũt. M.aichci te: clamabas: dicebas: audi legẽ. Vide iſaa
iſgiusd em lege dei moyſen datã dicũt: non a deo dixeras:⁊ iã vᷣſo tergo ire cupiebas. Expe-
ns enip data: ⁊ eq euãgelio ↄriã eẽ ↄtendũt: ⁊ qũ cũ cta:audiui te:au di me: imo nec ego te: nce
bilrttnir agit i his teſtimonijs apli pauli ꝗ̊ͥ nõ in- tu me:ſed ambo audiamꝰ apim: ꝗ ſoluit ſe —
Aödaklns igüt: conat cõuincere. QAuid dica catho/ 2 alligat te. Quid dicimꝰ inqᷣt? Lex pctm
nelinn ucos nõ intelligẽtes: æ nõ potiꝰ negligẽteſ?: eſt? Hoc dicebas: lex pctm̃ ẽ:hoc nẽpe dice.
eſbün Mõ em̃ multũ eſt ſi qͥs velit eẽ diligẽs poſt bas. Ecce audiſti quod dicebas:audi quod

ealũnias ab hęretico auditas: ſaltem ↄſide⸗ dicas. Legem dei peccatũ eſſe dicebaſqui⸗
ℳ rare in codice circũ ſta tia lctõis:qð ſi fecerit: do eam cecus et impꝛouidus rephendebas.

Bancti
Erraſti. Vidit paulus erroꝛẽ tuũ.Quod di
cebas:ipᷣe dixit Quid g̊ dicimꝰ: Lex pecca⸗

tum ẽ? Qð dicebas:hoc dicimꝰ.Lex pecca⸗
tũ eſt: Abſit. Si apli ſequebaris auctoꝛita⸗

tẽ:appende verbum: ⁊ cape inde conſilium.
Audi:Cex peccatũ ẽ: Audi:Abſit.Si apo
poſtolũ ſeq̃ris: ſi eiꝰ auctoꝛitaẽ plurimipen
dis. Audi: Abſit:⁊ qð ſentiebas a te abſit.

Quid ergo dicimꝰ: Quid dicimus:qꝛ dixi:

Paſſiões peccatoꝝ ꝗ ꝑ legẽ ſũt operabant
in mẽbꝛis noſtris vt fructũ ferrẽt moꝛti:qꝛ
dixi:Euacuati ſumꝰa lege moꝛtis in q̊ deti/

nebamur:qꝛ dixi: Seruiamꝰ i nouitate ſpi

ritꝰ ⁊ nõ in vetuſtate lr̃e? Lex pctm̃ eſt: Ab/
ſit. Quare ergo aplłe poſt tanta illa dixiſti:
Lex abſit vt ſit peccatũ: Sed peccatũ iquit
nõ cognoui niſi ꝑ legem. Nam concupiſcen

Seutj.5. tiã neſciebã niſi lex diceret:Nõ cõcupiſces.

Jã modo interrogo te manichęe:mõ te in/
terrogo reſponde mihi. Mala eſt lex ꝗᷓ di⸗

cit:non ↄcupiſces:Hoc ne luxurioſus mihi

⁊ neq; aliqᷣs reſpõdet: Etem̃ ipſi hoĩes fla/
gitioſi qñ repᷣhendunt᷑ erubeſcunt:⁊ quãdo

ſũt inter caſtos:laſciuire nõ audẽt.Si ergo

malã dicis eſſe legẽ quę dicit:nõ ↄcupiſces:

impune vis concupiſcere:accuſas legem qꝛ
ꝑcutit libidinem. Fratres mei ſi non audi/

remus aplm dicentẽ:lex peccatũ eſt:abſit:

ſed tantũmõ verba legis cõmemoꝛãtẽ:vbi

dictũ eſt:non cõcupiſces:etiã legem illo nõ
laudante:nos eam laudare deberemꝰ:illaʒ
laudare:nos accuſare. Ecce lex:ecce deſuꝑ
tuba diuia clamat hõi:MNõ ↄcupiſces.Non
ↄcupiſcere: repᷣhẽde ſi potes: fac ſi rephẽdẽ
C nõ potes. Audiſti nõ ↄcupiſces:rephẽdere

nõ audes. Quia bonũ eſt qð dixit: nõ con /

cupiſces:malũ eſt concupiſcere.Malũ cul/

piſcere malum culpat lex: a tuo malo ꝓhi-⸗
bet lex. Ergo fac qð iubet lex:noli facere qð
vetat lex:noli cõcupiſcere. Sʒ qͥd ait apłs:
Coõcupiſcentiaʒ neſciebam niſi lex diceret:
Nõ concupiſces. IJbam em̃ poſt cõcupiſcẽ/
tiam meam:⁊ qua trahebat currebã:eiuſq;
illecebꝛas blãdas:⁊ ex carnali ſuauitate io/
cundas magnã fęlicitatẽ arbitrabar.Lau-
dat᷑ em̃ peccatoꝛ:ait lex:ĩ deſiderijs animę
ſuę: ⁊ qui iniqua gerit:benedicit᷑. Inuenis
hominẽ concupiſcentias ſuas carnales ſe-

ctanteʒ: totũq; ſe illis ſeruũũ donantem: oc

cupari vndiq; voluptate: foꝛnicari: inebꝛia
ri:nõ dico amplius foꝛnicari inqᷓ; inebꝛiari.

Hec dixi quę licite cõmittunt᷑:ſed nõ dei le/

pat lex:a tuo malo ꝓhibet lex. Ergo concu

ü
“l

Aluguſtini

gibus. Quis em̃ aliquãdo ad iudicem du /
ctus eſt:qꝛ meretric lupanar itrauit:QAuis
em̃ aliquãdo in publicis tribunalibꝰaccuſa
tus eſt:quia ꝑ ſuas liſtrias laſciuus imun⸗
duſq; defluxit?: Quis aliquado habẽs vxo⸗

rem qꝛ ancillam ſuã vitiauit: crimẽ iuenit:
Sed in foꝛo:non cęlo: in lege mundi:nõ in

lege creatoꝛis mũdi. Luxurioſus aũt imun

dus atq; laſciuus fęlix dicit᷑: abundare vo/

luptatibꝰ:frui delitijs. Jam vo ſi ſe etiã vi/
no iĩigurgitet:ſi bibat mẽſuras ſine mẽſura:

parũ eſt qꝛ non inuenit crimen:etiã viri fon

tis accipit nomẽ:tanto nequioꝛ: quãto ſub
poculo inuictioꝛ. Cũ laudant᷑ iſta ⁊ dicit᷑ fe/
lix eſt:magnꝰ eſt:bene eſt illi:et nõ ſolũ hoe

non putat᷑ eſſe peccatũ:ſᷣ etiã putat᷑ vel dei

donum: vel certe ſuaue:blandũ ⁊ licitũ bo⸗
nũ: Pꝛocedit lex dei ⁊ dicit: HMõ ↄcupiſces.
Ille homo qui putabat magnũ bonũ eſſe:

magnãq; fclicitatẽ eſtimabat ea quę poſſit

ſuę concupiſcẽtię nõ negare:ſequi qua tra/
hit:audit: Mõ ↄcupiſces:⁊ co&ſcit eẽ pecca/
tũ. Deuſ dixit:hõ audit:deo credidit:pectm̃
ſuũ vidit:qð bonũ putabat:malum eſſe co
gnouit:voluit frenare cõcupiſcentiã:nõ ire
poſt eam:ſtrinxit ſe:conatꝰ eſt:victꝰ eſt:qui

fuit antea neſcius maloꝛũ ſuoꝛum: factꝰ eſt
doctus: ⁊ peius victus: cępit eſſe non ſolü

peccatoꝛ:ſed etiã pᷣuaricatoꝛ. Peccatoꝛ em̃
⁊ antea erat:ſed anteq; legẽ audiret:pecca/
toꝛẽ ſe eſſe neſciebat. Legem audiuit:pctm̃
vidit:conatꝰeſt vincere:ſuꝑatus atq; ꝓſtra
tus eſt:factꝰ eſt ⁊ legis ſᷣuaricatoꝛ:qͥ fuit an
tea neſcius peccatoꝛ. hoc dicit aplus: Lex
peccatũ eſt? Abſit.Sed peccatũ nõ cogno/
ui niſi ꝑ legẽ. Nã cõcupiſcentiã neſciebam

niſi lex diceret: Mõ ↄcupiſces. Occaſiõe aũt

accepta:pctm̃ ꝑ mãdatũ oꝑatũ ẽ in me oẽm
cõcupiſcẽtiã. Ainoꝛ erat ↄcupiſcẽtia qñ añ

legẽ ſecurꝰ peccabas:nũc opoſitis tibi obi/⸗
cibus legis:fluuius concupiſcẽtię quaſi fre/

natus eſt:paululũ ſiccatus: ſed increſcente
impetu qͥ te ducebat obicibꝰ nullis:obꝛuit
te obicibus ruptis: Cõcupiſcentia tua mi/

noꝛ erat qñ tuã mouebat libidinem:ois eſt

quãdo tranſcendit ⁊ legeʒ. Vis noſſe quia

magna ſit:? Vide quid ruperit: Mon concu/

piſces. Hon homo dixit: deus dixit: creatoꝛ
dixit:iudex ęrernus dixit: non quicunq; di/

xit. Fac & quod dixit. Nõ facis: obſerua iu/-
dicantẽ qui dixit. Sed quid faciã o homo⸗

Ideo nõ viciſti:qꝛ de te ſᷣſũpſiſti. Attende

ergo nũc ſuꝑioꝛa:quę videbat᷑ obſcura.Cſ

dev

enn eſen⸗
timn mnd
1o ttendlte.
ones pdo⸗
QAuiseran
ne, Nuna
fatdeiſae
tenocun.
ncamneera
nncament
Etdenodi
40. cumſtee
ud5. oſnis (Ro

bn woenil i

bumcaro⸗
eſtehone
eratſed⸗
neogole
(nneſſen
veſaenun
hobispone
glegiſunr.
efaeerͤtf
Mmiicnoꝛen
ſen. Cyrd⸗
fuaunten
dusentye
iorecrgoe
Vlcitavi⸗
teincanne
expaueſa
oly gueodiea
unchui
igo ne piuens
Nulniperb
Nplnus fat
tangerne
lephbbiro
mo ehoſtep
fofoniuct
Keinamne
ſugnden
ſanelt
hentit
kenunen
gulſecnte
epti lge
olllaun
plt Veler

ucpaoſt
pſeſubl

de verbis Apoſtoli

adius
A D em̃ eſſemꝰ in carne. Verba quę ſuꝑioꝛa di ⸗ in ſe tranſfigurãtis ⁊ dicentis tibi: Pecca/
ndunben ximꝰ: vnde ceępit lectio ꝗᷓ obſcura videbat᷑t tum nõ cognoui niſi ꝑ legem: Nam concu⸗ Ro.JTY.
uſn. Ro. 7. attendite. Lum ergo eſſem⸗ in carne:paſſi/ piſcentiam neſciebã niſi lex diceret: Hõ cõ⸗/
nicohebi ones pctõꝝ ꝗꝑ legẽ ſũt. Vnde ꝑ legẽ ſüt? cupiſces Occaſione autẽ accepta: peccatũ
rainii Quia eramꝰ in carne:pſumebamus de car· ꝑ mandatũ opatũ eſt in me omnẽ concupi⸗
legennitzi⸗ ne. Num em̃ qui loquebat᷑ aplus:iam exie/ ſcentiaʒ. Sine lege em̃ peccatũ moꝛtuũ eſt.
Z rat de iſta carne:? Hon vtiq;: ſed ſjm huiꝰvi ,/· Quig ẽ moꝛtuũ eſt⸗ Zacet:nõ apparet:om/
Cl ihuleſn tę modum: ⁊ q loquebat:⁊ quibꝰloqueba? nino tanq; ſepultum ignoꝛat᷑. Adueniente
nhlleei in carne erant. Quid eſt ergo: Cũ eſſemus autẽ mãdato: peccatũ reuixit. Quid eſt:re
nufteniſn in carne:niſi cum de carne ſſumeremꝰ:hoc uixit. Aparere cepit: ſentiri cępit:rebellare
innminnn eſt de nobis confideremus:homini em̃ di- aduerſuʒ me cępit.Ego aũt moꝛtuus ſum.
aguongliett 4. .. ctum eſt: et de hominibꝰ dictũ eſt: Videbit Quid eſt: moꝛtu ſum:? Pꝛęuaricatoꝛ factꝰ
tniſtutncke dom̃is caro ſalutare dei.Quid eſt: Om̃is ca/ ſum: ⁊ inuentũ eſt mihi mãdatũ qð erat in
liei Job. 1. ro: niſi videbit omis homo? Et q eſt: Ver vitã. Videte quia lex laudat᷑:mandatũ qð
anüpttſtn bum caro factum eſt: niſi verbũ homo fact erat in vitã. Aualis em vita eſt nõ cõcupi/
nditlaiin eſte Non em̃ verbũ ⁊ caro erat ⁊ aia ibi non ſcere: O vita dulcis. Dulcis eſt quaſi volu⸗
RRZJKZ erat: ſed carnis nomie homo ſigniſicatꝰ eſt: ptas concupiſcentię. Verũ eſt: nec eam ho-
miübonic in eo qð legit᷑: Verbũ caro factũ eſt. Ergo mines ſequerẽt᷑ niſi dulcis eſſet. Theatrũ:
nudalͤtſ cum eſſemꝰ in carne:id eſt in cõcupiſcentjs ſpectaculũ:meretrix laſciua:turpiſſima can
nen u verſaremur: ibi totam ſpem noſtrã tanq;; in tilena: dulcia ſũt iſta concupiſcẽtię? Dulcia
rſgum nobis poneremꝰ: paſſiones peccatoꝛũ quæ plane: ſuauia: delectabilia: Sʒ narrauerũr s. ara.
giteiſetn ꝑlegẽ ſunt: auctę ſunt ꝑ legem: Pꝛohibẽdo mihi iniuſti delectatiões ſuas: ſed nõ ſicut
mcrhkg, em̃ fecerũt pᷣuaricatoꝛẽ legis:qꝛ ille qui pꝛe lex tua dñe.Suauia ſunt:dulcia ſunt: dele⸗
emimnit uaricatoꝛ eſt factus: deũ nõ habuit adiuto/ cctabilia ſunt: ſ audi melioꝛa: Marrauerunt
anllemini rem. Opabant᷑ ergo in membꝛis noſtris:vt mihi iiuſti delectatiões ſuas: ſᷣ nõ ſicut lex
knaf fructum ferrẽt.ui: niſi moꝛti?Si damnã tua dñe: Felix aia ꝗᷓ̃ huiuſmodi delectatio/
ſuorun:ic dus erat peccatoꝛ:quã ſpem habet pᷣuarica nibꝰ delectat᷑:vbi turpitudine nulla inqui/
Pir eſtunſil toꝛ? Ergo o homo vicit te cõcupiſcẽtia tu:: natur:⁊ veritatis ſerenitate purgat᷑ Quez
. Peummdr vicit: quia in malo loco te inuenit. Inuenit enim delectat lex dei ⁊ ſic delectat vt om̃es
Geudian te in carne:ideo vicit. Migra inde: Quid delectationes laſciuię vincat:non ſibi arro/
en ududen expaueſcis: Hon tibi dixi vt moꝛiaris:imo get iſtam delectationẽ: dñs dabit ſuauita⸗ „
õ Coł,ʒ. audeo dicere:dixivt moꝛiarl.Si moꝛtui eſtꝭ tem.Quid dicã? Dñe das mihi illaʒ ſuaui/
ncargitn ccum chꝛiſto:quę ſurſũ ſunt quęrite. In car tatẽ vel illã? Suauis es dñe:⁊ in tua ſuaui⸗

Cncnn h Eta. 40. ne viuens: noli eſſe in carue. Om̃is caro fę⸗

tate doce me iuſticias tuas. In tua ſuauita

õ num: verbum aũt dñi manet in ęternũ. Ho te doce me dñe:⁊ doces me.Tũc diſco vt fa
Cniehiin minus ſiat refugiũ tuũ. Inſtat concupiſcẽ ciã:ſi in tua ſuauitate doceaſ me. Cęteꝝ qᷓ;
i buſieii tia: vget te: magnas vires accepit aduerſũ diu blandit᷑ iniquitas: ⁊ dulcis eſt iniqtas:
Gniinneben te: ꝓhibitione legis grandioꝛ facta eſt:ma- amara eſtvitas. In tua ſuauitate doce me:
liq4 WPo. ioꝛc hoſtẽ pateris: ſit dñs refugiũ tuũ: tur· xyt ſuauis ſit veritas:dulcis contaminet ini
oſrthiͤf ris foꝛtitudinis a facie inimici. Moli ergo quitas. Multo melioꝛ eſt ⁊ ſuauioꝛveritaſ-
Plinecufff eſſe in carne: in ſpiritu eſto. Quid eſt:ĩ ſpũ 5ß ſanis ſuauiſ ẽpanis.Quid meliꝰ⁊ pclariꝰ
eſetiatin eſto? In deo ſpem pone. Nam ſi poſueris pane celeſti? Sʒ ſi non obſtupeſcit dentes
enulsclt ſpem in ipſo ſpiritu: quõ eſt iterũ ſpũs tuꝰ iniqᷣtas.Scpᷣtura em̃ dicit: Sicut vuh acer- Pꝛouer. 10.
ianunit In carne labit᷑:qꝛ nõ eum dediſti illi a q̊ ſu- ba dentibus noxia eſt ⁊ fumꝰ oculis:ſic ini/
endb⸗ ſpendat᷑. Non ſe continet: Si cõtinet᷑:noli quitas vtentibus ea. Quid ꝓdeſt qꝛ panẽ
hui Nſecin remanere in te: tranſcẽde te: in illo te puone laudatis:ſi male viuatis? Qð laudatis nõ
c qui fecit te. Ham ſi ſpem in te habueris: ac manducatis.Cũ g audis verbuʒ: cũ audis
annk roen cepta lege puaricatoꝛ eris. Inuenit te ho verbum iuſtici ⁊ veritatis ⁊ laudas:multo
uodſin 69 NPõ.49. ſtis nudum refugio:inuadit te.Ne foꝛte ra/ laudabiliꝰ ẽ ſi facias. Fac ergo qð laudas.
nnn piat velut leo: ⁊ nõ ſit qui eruat:attẽde ver· An dictur⸗ es:volo ⁊ non valeo. Quare nõ
as:o me ba apoſtoli legẽ laudãtis:ſe accuſantis: re· yvales? Quia ſanitas nõ eſt. Vnde ſanitatẽ
uu 5 um ſe ſub lege facientis: ⁊ ꝑſonã foꝛte tuam pdidiſti: niſi qꝛ peccãdo creatoꝛẽ offendiſtie

Bancti

Ergo vt eius panẽ quẽ laudas cũ ſuauita/
Nð.4o. te:id eſt cũ ſanitate manduces:dic illi:gxzgo
diryxi dñe miſerere mei:ſana animã meam qꝛ
peccaui tibi.Ergo inqͥt inuẽtũ ẽ mihi mãda
tũ qð erat in vitã: hoc eſſe in moꝛtẽ. Erat
em̃ ſibi antea ignotus peccatoꝛ:factꝰeſt ma
nifeſtꝰ ſuaricatoꝛ.Ecce inuẽtũ ẽ illi in moꝛ/
tem:qð erat in vitam. Occaſione autẽ inqͥt
accepta:peccatũ ꝑ mandatũ fefellit me:⁊ ꝑ
illud occidit. Sic factũ ẽ pᷣmo in paradiſo.
Fefellit inquit me:occaſione accepta ꝑ mã/
datũ Tlide ſerpentẽ mulieri illi ſuſurrantẽ.
Quęſiuit ab ea:quid dixerit deꝰ. Rñdit il-
Gen ʒ̊. la: Dixit nobis deus:Ex omni ligno quod
eſt in paradiſo edetis:de ligno aũt ſcientię
boni ⁊ mali nõ edetis:Ex eo ſi ederitſ:moꝛ/
te moꝛiemini.hoc eſt dei mandatũ. Cõtra
ſerpens:MHõ inquit moꝛte moꝛiemini. Scie
bat em̃ deus:quia qua die ederitis: aꝑient᷑
oculi veſtri:⁊ eritis tanqᷓ; dij.Occaſiõe &̊ ac
cepta pctm̃ ꝑ mandatũ fefellit me:⁊ ꝑ illud
occidit. Gladio quẽ poꝛtabas te inimicꝰ oc/
cidit:armis tuis te vicit:armis tuis te ĩter/
emit. Recipe mandatũ: ſcito eſſe arma:nõ
quibus occidat te:ſed quibꝰa te occidatur
inimicus: Sʒ noli pᷣſumere de viribꝰ tuis.
Aiige paruũ dauid ↄtra goliã: vide paruũ
1. BRegl. 17. ↄtra ingentẽ:ᷣ in nomie dñi pᷣſumentẽ.Tu
venis ad me inquit cũ clypeo ⁊ lancea: ego
in nomine dñi omnipotentis.Sic ſic:alter
non:oiĩno alter nõ ꝓſternit᷑ inimicus. Qui
pᷣſumit de viribus ſuis:anteqᷓ; pugnet ipᷣe
FVC ꝓſternitur. Videte tamẽ chariſſimi:videte
etiam atq; etiam paulũ apoſtolũ contra fu
roꝛẽ manicheoꝝ eſſe legis diuinę aꝑtiſſimũ
laudatoꝛẽ: videte quid adiũgat: Itaq; lex
quidẽ ſancta:⁊ mandatũ ſanctũ ⁊ iuſtum ⁊
bonum. Mũquid vberius laudari poteſt⸗
Pauloante verbo illo qð dixit: Abſit:defẽ
derat crimen: non laudauerat. Aliud eſt cri
mine obiecto defendere:aliud debito pꝛę/
conio ſdicare crimẽ. Obiectũ fuit:Quid g̊
dicimꝰ: Lex peccatuʒ eſt: Defenſio. Abſit.
Ano verbo defendit᷑ veritas: quia magna
eſt apoſtoli defendentis auctoꝛitas. Quid
2. Corj. 13. diu defendat? Sufficit: Abſit. An vultis
. inquit experimentũ accipere eiꝰ qui in me
Bo w. loquit᷑ chꝛiſtus? M0.odo autẽ. Itaq; lex ſan
cta quidẽ:⁊ mandatũ ſanctũ ⁊ iuſtum ⁊ bo
num. Quod ergo bonuʒz eſt: mihi factũ eſt
moꝛs?: Abſit:quia bonũ nõ eſt moꝛs: ſᷣ pec/
catum vt appareat peccatũ ꝑ bonũ operatũ

eſt mihi moꝛtem. Moꝛs nõ eſt lex:ſed pec⸗
catum eſt moꝛs. Jãdudũ autẽ dixerat: Si/
ne lege peccatum moꝛtuũ eſt: Vbi vos adl,
monuerã:qꝛ moꝛtuũ eſt:dixit:abſcondituʒ
latet:non aparet: modo videte qᷓ; vere ita
dictũ ſit: Peccatũ inquit vt apareat pecca
tum. Non dixit vt ſit: qꝛ erat ⁊ quãdo non
apparebat. Peccatũ vt apareat peccatum:
qꝛ concupiſcentiam neſciebam:niſi lex dice
ret:MNõ concupiſces. Mõ ait:cõcupiſcentiã
non habebam:ſed cõcupiſcentiã neſciebã.
Sic etiã hic nõ ait: Vt ſit peccatum: ſed vt
apareat peccatũ ꝑ bonuʒ mihi operatũ eſt
moꝛtem.Quã moꝛtẽ: Vt fiat ſug modum
peccatoꝛ:aut peccatum ꝑ mandatũ.Super
modũ peccatoꝛ.Quare ſuꝑ modum?: Qiua
iam uaricatio. Videte ergo fratres:vide/
te genus humanũ a pꝛima illius pꝛimi ho/⸗
minis moꝛte defluxiſſe.Etenim pctm̃ a pꝛi/ Ro.5.
mo homine intrauit in hunc mundũ:⁊ per
peccatuʒ moꝛs:⁊ ita in omnes homines ꝑ/
tranſijt. Pertranſijt:verbum attendite:qð
audiſtis conſiderate:videte quid eſt ꝑtran
ſijt. Pertranſijt:inde eſt ⁊ paruulꝰreus:pec
catum nondũ fecit:ſᷣ traxit.Etem̃ illud pec
catum non in fonte manſit ſed ꝑtranſijt:nõ
in illũ aut illum:ſed in om̃es homines per-/
trãſijt. Genuit peccatoꝛes moꝛti obnoxios
pꝛimꝰ peccatoꝛ: pꝛimus pᷣuaricatoꝛ: Venit
ad ſanãdos de virgine ſaluatoꝛ: qͥ ad te nõ

qua veniſti:venit. Hon em̃ ille de concupi⸗

ſcentia maris ⁊ feminę: non de illo vinculo
cõcupiſcẽtię.Spũs inquit ſanctus ſuꝑueni Zud.i.
et in te. Dictũ ẽ hoc virgini: dictũ eſt fideli
feruenti:non concupiſcentię carnis ęſtuan
ti:Spũſſanctus ſuꝑueniet in te:⁊ virtus al
tiſſimi obũbꝛabit tibi.Quę tale obũbꝛacu⸗/
lum haberet:quãdo ardoꝛe libidinis ęſtua/
ret: Quia ergo non quaveniſti ad te venit: ⁊
liberat te. Vbi te inuenit?: Venundatũ ſub
peccato: iacẽtem in moꝛte pꝛimi hominis:
trahentem peccatũ pꝛimi hominis:haben/
tem reatũ anteqᷓ; habere poſſis arbitrium.
Ecce vbi te inuenit: quãdo paruulũ inue/
nit.Sʒ paruulus ętatẽ exceſſiſti:Ecce creui

ſti:pꝛimo peccato multa addidiſti: legẽ ac/

cepiſti:pᷣuaricatoꝛ extitiſti. Sʒ noli eſſe ſol⸗
licitus: Vbi abundauit peccatũ:ſuꝑabun/vke.ʒ.
dauit gratia. Cõuerſi ad dñm. 3. †
0.7

¶ De yerbis Apoſtoli: Lex pecca⸗
tum eſt: Abſit. Sed peccatum non
cognoui niſi ꝑ legẽe: Sermo. y

aloloho
noſtignen

uatisofen

crporere.

mnmdhiit

Ppterobſa

enſalten
fidific

ſnecauſal

ſter ſitpal

ſoͤulpate

uuti eri
,a, Qucgenge

Seldpece
cochplſen
(naupiſe
Pnandori
ſennun. 9
ekeicklat

Aiquäoſin

Pamfeuirit
nchimͤdar
Dtinesaat
Morte. e⸗
kumfeielin
tlätenuir
ttimore
guiblerg
tiuſtüb
eſtmors:
moro, O
Lalpaga
lſiqunco
hopentie
ermandart
lerekiſne

ae Atageeit

uancato.

4 hele⸗

QAichei
nſgn
Flenſten
gtaſcen

Ry⸗ hahteneit

de verbis Apoſtoli

Bermo v

öͤcklatt AvEſternã lectionẽ de ſancti apoſto inquit qꝛ lex ſpiritalis eſt:ego aũt carnalis
tider 80 — † Ii 1 affuiſtis;: ſü: ſj gſi E . . „,F „
Ng, hbI Mauli epla q ſermoni affuiſtis: ſũ: venũdatꝰſub peccato. Quod em̃ operoꝛ
ictVbine augdiſtis: illa lectio ſequit᷑ ꝗ hodie ignoꝛo. Hon em̃ qõ volo hoc ago: qð odi
uncbcnt recitatq eſt. Adhuc vᷣſat᷑ ille difficilis ⁊ peri illud facio. Quęrit᷑ hoc loco magna diligẽ/ B
Nicrin culoſus locus: quẽ vobis in adiutoꝛio dñi tia quis intelligat᷑:vtrum ipſe apłs qui lo/
napnng noſtri quantũ me religioſo apud eum adiu quebat᷑: an alium aliquẽ in ſe tranſfigura-
ant litete uatis affectu: ꝓ viribus quas dare dignaf uit quẽ tãgeret ĩ ſe:ſicut dixit qdã loco:hHęc 1. Cor. 4⸗
Penaon eexponere ͤenodare ſuſcepimus. Patienti/ dũi om̃ia tranffiguraui in me:⁊ apollo ꝓpt᷑
chmtüite anm mihi pbeat charitas veſtra:vt ſi habeo vos: vt a vobis diſcatis. Si ergo apoſtolꝰ
darcöchlan; Ppter obſcuritatẽ rerũ difficilẽ diſputatio- loquit᷑: quod nemo dubitat: ⁊ cũ dicit: Mõ
Nllenniſttt⸗ neum: ſaltem habeã facilẽ vocẽ. Si em̃ vtrũ⸗ qðs volo ago:ſed quod odi illud facio: non
kparnunit q ſit difficile:multũ laboꝛat᷑:⁊ vtinam non de altero ſed de ſe ipſo dicit: qͥd ſum intel/
Pniiohnnig ſine cauſa laboꝛaret. Vt aũt ꝓſit laboꝛ no/ lecturi fratres mei: Ita ne apoſtolꝰ paulus
Rinſc notn ſter: ſit patiens auditꝰ veſter. Quia legem nolebat: vbi gratia ͤ facere adulteriũ: ⁊ fa-
nmnitier nõ culpat aplus: heſterna die audientibus ciebat adulteriũ? Holebat eẽ auarꝰ: ⁊ erat
Ponocnnn quãtũ exiſtimo ſatiſfecimꝰ. Ibi quiſpe ait: auaruse Quis aũt noſtrũ audeat ſe inclu/
agofftntigh Ro, 7. Quid ergo dicimꝰ: Lex peccatũ eſt: Abſit. gere tali blaſphemia: vt de aplo iͦ ſentiat?
nilusgn Sed peccatũ non cognoui niſi ꝑlegẽ. Nã SFoꝛte g aliꝰ eſt aliqs:foꝛte tu es: aut tu es:
mimnin coõcupiſcentiã neſciebã: niſi lex diceret: NHõ aut ille ẽ: aut ego ſũ.Si & aliqͥs nr̃m ẽ:ipſũ

concupiſces. Occaſione aũt accepta: petm̃

qſi de ipo audiamꝰ:⁊ nõ irati nos coꝛriga/

utnui- ꝓ mandatũ operatũ eſt in me oẽm cõcupi/ mẽ. Si aũt ie ẽ: foꝛte em ⁊ ipeẽ:nõ ſicitelli
nes ne, ſcentiam. Sine lege em̃ peccatũ moꝛtuumm gamꝰqð dixit: Mõ qð volo ago:ſᷣ qð odi il
ſbunannle⸗ eſt: id eſt latet:nõ aparet.Ego aũt viuebã lud facio:tãqᷓ; velit eẽ caſtꝰ ⁊ eẽt adult: aut
D Im aliquãdo ſine lege: Adueniẽte aũt mãdato velit eẽ miſericoꝛs ⁊ eẽt crudeł:autvelit eſſe
pemlön pctm̃ reuixit. Ego aũt moꝛtuꝰ ſũ:⁊ iuentũ ẽ piꝰ ⁊ eſſet impiꝰ.MNõ ad h̊ accipimꝰ:Nõ em̃
mn Krölun mihi mãdatũ qðs erat ĩ vitã. Quid em̃ tam qs volo ago:ſᷣ qð odi illð facio.Sʒ ad qͥd⸗
ltlgeuſni ptinẽs advita:qᷓ;: Mõ ↄcupiſces: hoc eẽ in Volo nõ ↄcupiſcèe᷑:⁊ ↄcupiſco. Lex qͥd diẽ:
es honmneig⸗ moꝛtẽ. Pctm̃ em̃ occaſiõe accepta ꝑ mãda/ Mõocupiſceſ.hõ legẽ audiuit:vitiũ aguit:
5 norichtan tum fefellit me ⁊ ꝑ illud occidit: ↄcupiſcen / bellũ indixit:captiuitatẽ iuenit: ſᷣ foꝛte ali⸗-
Zuancamdn tiã terruit nõ extinxit:terruit nõ opꝛeſſit:‚-fe qͥs hõ:nõ aplus. Quid &̊ dicimꝰ frẽs mei?
lunorden cit timoꝛẽ penę:nõ amoꝛẽ iuſticię. Itaq; in · Mõ hʒ vllã ↄcupiſcẽtiaʒ apłus in carne ſua
ciiledeanen qquit: lex quidẽ ſancta: ⁊ mandatũ ſanctum quã hfe nollet: cui tñ exiſtẽti:titillanti:ſug⸗ ₰
gondellotum. ⁊iuſtũ ⁊ bonũ.Qð ̊ bonũ eſt: mihi facuuʒ gerẽti:ſollicitãti:ęſtuãti:tẽptãti ſi ↄſẽtiret:
rſancnsinn eſt moꝛs: Abſit. Non em̃ lex moꝛs:ſᷣ pct̃ ¶ DZico charitati vre:Si crediderimus apłlm
Gnidcictit moꝛsS. Quid ergo ex occaſione mandati? nullã ꝓꝛſus habuiſſe ĩfirmitatẽ ↄcupiſcẽtię
nnecmnisu Sed peccatũ vt apareat peccatũ: Latebat cui reluctaret᷑:multũ credimus de illo:atq;
lautetnmmi em̃ quando moꝛtuũ dicebat᷑: per bonũ mi / vtinã ita ſit. Non em̃ inuidere nos opoꝛtet
Duenechinrn hi operatũ eſt moꝛtẽ:vt addita bpuaricatide aplis: aplos imitari. Verũ tñ chariſſimi
elbinuiu fiat ſupꝛa modũ peccatoꝛ: augens peccatũ audio ipᷣm aplm oↄfitentẽ nõdũ eũ ad tantã
enikiadrſe. per mandatũ:qꝛ pꝛęuaricatio peccato non ꝓfectioneʒ iuſticię pueniſſe: qtã in angelis
1 Aeunttit adderet: ſi nõ eſſet mandatũ. Alio em loco eẽ credimꝰ:qͥꝝ angeloꝝ ęqlitatẽ ſ peramꝰ: ſi
enni ni Bo. 4 Licit apte idem apłs: AUbi em̃ lex nõ ẽ: nec ad B qð volumꝰ ꝑueniamꝰ. Quid em̃ aliuu
ltoonsti pꝛeuaricatio. Quid ergo: Quid dubitamꝰ nobis ꝓmittit reſurrectiõe vbi ait: In re / Wattb. 22.
uſondriun aa hoc legẽ eſſe datã vt inueniret ſe hbomo: ſurrectione moꝛtuoꝝ neq; nubẽt neq; vxo/
7 Ali um ⸗ AQuãdo em̃ de non ꝓhibebat a malo:late res ducẽt: nõ em̃ incipiẽt moꝛi:vᷣ erut eq̃les
⸗ inuen bat ſe homo: vires ſuas languidas nõ inue angelis dei: Dicit & alids: Et tu vñ ſcis qꝛ
ileir nit: niſi quãdo legem ꝓhibitionis accepit. paulus apls angeli iuſticiã ⁊ ꝑfectionẽ nõ⸗/⸗
Aii ſcſe Inuenit ergo ſe:ĩ malis iuenit ſe. Quo fu/ dum habebat: Non facio iniuriã aplo:nõ
G 6A git ſe? Quocũq; em̃ fugerit ſe:ſequit᷑ ſe. Et credo niſi aplo:alium teſtẽ nõ quęro:ſuſpi/
aunn quid eiꝓdeſt de ſe inuẽto ſcientia:quã ſau- cantẽ non audio:nimiũ laudantẽ nõ curo.
den. ciat ↄſcientia: Loquit᷑ & ⁊ in iſta lectione ꝗ Sic mihi ſãcte aplłe de teipᷣo:vbi nemo du/

AeletOM no. 7, hodie recitata eſt ille qui inuenit ſe. Scimꝰ bitat:qꝛ de teipſo loqueris. Hã vbi dixiſti:

Bancti

Ro. 7. Mõ qð volo ago:ſ qð odi illud facio: exi/
ſtant qͥ dicant:ꝙ aliũ in te neſcio quẽ trãſfi/
guraueris laboꝛantẽ: deſicientẽ:victũ: ca/
ptiuum:Tu mihi dic de te:vbi nemo dubi /
Phil. ʒ. tat qꝛ loq̃ris de te. Fratres: ait aplus: ego
meipᷣm nõ arbitroꝛ appᷣhẽdiſſe. Et qͥd facl:
Vnũ aũt: ꝗ retro oblitꝰi ea ꝗ̊ᷓ antea ſũt ex/
tentꝰ:ſᷣm intẽtionẽ ait:nõ ſᷣm ꝑfectionẽ:ſᷣm
intentionẽ ſequoꝛ ad palmã ſuꝑnę vocatio
nis dei in chꝛiſto ieſu. Supꝛa iam dixerat:
Nõ qꝛ iam acceperim:aut iã ꝑfect ſim:Ad/
huc ↄtradicit᷑ ⁊ dicit᷑. Dicebat iſta aplus:qꝛ
nõdũ ꝑuenerat ad imoꝛtalitatẽ: non qꝛ nõ
ꝑuenerat ad iuſticię ꝑfectionẽ: Jam g̊ tam
iuſtus erat qᷓ; ſũt angeli: ſᷣ nõdũ iĩmoꝛtalis
ſicut angeli ſunt. Ergo ꝑfectionẽ iuſticię iã
trenebat: ſᷣ ſequẽdo palmã ſuꝑnã ĩmoꝛtali-
Ctatem querębat. Dic nobis ſãcte apłe aliũ
aliquẽ manifeſtioꝛẽ locũ:nõ vbi quęr ĩmoꝛ
talitatem: ſᷣ vbi confiteris moꝛtalitatẽ. Et
hic iam ſuſurrat᷑: iã ↄtradicit᷑. VUideoꝛ mihi
audire quoꝛũdã cogitationes: ⁊ hic dicitur
mihi: Veꝝ eſt:noui qͥd dicturꝰ es:Conſite/
tur infirmitatẽ:ſᷣ carnis nõ mẽtis: conſitet᷑
infirmitatẽ:ſed coꝛpoꝛis nõ animi. In ani/
mo aũt eſt ꝑfecta iuſticia:nõ in coꝛpoꝛe.Nã
qͥs ignoꝛat vtiq; apłm in coꝛpoꝛe fuiſſe fra-
2. Corj.4. gilẽ:coꝛpoꝛe fuiſſe moꝛtalẽ:ſicut dicit:ha⸗/
bemꝰ theſaurũ iſtũ in vaſis fictilibꝰ?ꝰ Quid
tibi & cum vaſe fictili? De theſauro aliquid
loquere:Si aliquid minꝰ habuit: ſi erat qð
ei ad aurũ iuſticię poſſit addi inueniamus:
2. Corl.i2. ipſũ audiamꝰ: ne iniurioſi exiſtimemur.Et
ne magnitudine reuelationũ meaꝝ. Apłs
diẽ: In magnitudine reuelationũ meaꝝ ne
extollar. Nempe hic agnoſcitis apłlm habẽ
tem magnitudinẽ reuelationum: ⁊ timen/
tẽ elationis pᷣcipitiũ. Vt g̊ noueris qꝛ ⁊ ip/
ſe apłs qui volebat alios ſaluos facere ad/

Ro. 1r.

huc curabat᷑:vt nouen qꝛ ⁊ ipᷣe adhuc cura/
batur:ſi magnipẽdis ipſiꝰ honoꝛẽ:audi nõ
me:ipſum audi:audi confitentem vt ſenti⸗
as docẽtẽ: Audi:Et ne magnitudine reue/
lationũ meaꝝ extollar.Ecce iã poſſum dice
re apło paulo: MNe extollarl ſancte apłe: tu
ne extollaris: adhuc cauendũ eſt tu ne ex/

tollar:? Adhuc timendũ eſt:tu ne extollari?⸗

Adhuc huic infirmitati medicina quęrẽda
eſt? Quid mihi inqͥt diciſ tu?:Et tu audi qͥd
ſim:et noli altũ ſapere:ſed time: Audi quõ
bꝛeuis agnꝰ ingrediatur:vbi aries ſic ꝑicli/
tatur. HNe magnitudine inquit reuelationũ

Aluguſtini

mearü extollar: datus eſt mihi ſtimulꝰ car /

nis meę:angelꝰſathanę qui me colaphizʒet.
Qualẽ tumoꝛẽ timuit: qui moꝛdaciſſimuʒ
epithema accepit: Jaʒ ergo mõ dic qꝛ tãta
illoꝛũ erat iuſticia:quãta eſt in angelis ſan/
ctis:an foꝛte ⁊ angelꝰ ſanctus in ceęlo ne ex-⸗
tollat᷑:accepit ſtimulũ angeluʒ ſathanęa qͥ
colaphiʒet᷑: Abſit hoc a ſctis angeł ſuſpica/
ri.hoĩes ſumꝰ: aplos ſctõs hoĩes agnoſca/
mus:vaſa electa ſᷣ adhuc fragilia:adhuc in

hac carne ꝑmanẽtes:nõdũ in ceęleſti patria

triũphãteſ.Ergo qm̃ dñm ter rogauitvt ab
illo ille ſtimulꝰauferret᷑:nec auditeſt ad vo
lũtatẽ:qꝛ exauditꝰ eſt ad ſanitatẽ: foꝛte nõ

indecenter ipſe loquit᷑ vbi dicit:Scimꝰ aũt

qꝛ lex ſpiritalis ẽ:ego aũt carnalis ſũ.Ergo
carnalis apłs qui alijs dicebat: Vos qͥ ſpi-
ritales eſtis inſtruite hmõi in ſpũ lenitatt:
alios tanq; ſpiritales alloquit᷑:⁊ ipſe carna
lis eſt? Sʒ quid dixit ⁊ ipᷣis ſpiritalibus:qꝛ

nõdũ erant ſecuri:nondũ erant in ꝑfectiõe

cęleſti ⁊ angelica:nondũ erãt in illiꝰ patrię
ſecuritate:ſᷣ in huius ꝑegrinationis ſollici/
tudine vᷣſabant᷑? Quid eis dixit:Certe ſpi
ritales eos vocauit. Vos inquit qui ſpiri/
tales eſtis:inſtruite huiuſmodi in ſpũ leni/
tatis:intẽdẽs teipſũ ne ⁊ tu tẽpteris: Ecce
quã ſpiritalẽ iam apellauit ętatẽ. Timuit
illi tẽptatiõis fragilitatẽ:vnde poſſit tẽpta
ri ſpiritalis. Et ſi non ex mẽte: vtiq; ex car⸗
ne.Spiritaliſ em̃ qꝛ ſᷣm ſpiritũ viuit:adhuc
aũt ex ꝑte moꝛtał carnis: idẽ ſpirital: idẽq;
carnalis. Ecce ſpirital: Mẽte ſᷣuio legi dei:
ecce carnalis: Carne aũt legi peccati. Idẽ g̊
ipᷣe ⁊ ſpiritalis ⁊ carnalis? Idẽ plane qᷓ;diu
hic viuit ita eſt. Moli mirari quiſqͥs es qᷣcũ/
q; carnalibus cõcupiſcentijs cedis atq; cõ/
ſentis:qͥ eas vel bonas putas ad explẽdã li
bidinis ſaturitatẽ: vel certe ſic iã vides ma
las vt eis tñ cedẽdo cõſentias:⁊ quo ducũt

ſequaris ⁊ ea ꝗ̊ male ſuggerũt ꝑpetres:totꝰ
carnalis es tu:tu tu quiſqᷣs talis:⁊ totꝰ carꝰ

nalis es.Si aũt cõcupiſcis quidẽ qð lex ve

tat cũ dicit: Hõ cõcupiſces:ſeruas tñ aliud Ro.7.
qð item lex iubet: Poſt ↄcupiſcentias tuas Ecti.i.

non eas:mẽte ſpiritalis es:carne carnalis.
Aliud eſt em̃ ↄcupiſcere:aliud pꝰↄcupiſcẽti
as ſuas nõ ire. Mõ ↄcupiſcere oĩo ꝑfecti eſt:
poſt concupiſcentias ſuas nõ ire pugnãtis

eſt:luctãtis eſt: laboꝛãtis ẽ. Vbi feruet pu-
gna: quare deſperat᷑ victoꝛia? Quãdo erit

victoꝛia? QAſi abſoꝛbet᷑ moꝛs ĩ victoꝛia:tũc

Ro. 7.

dev

nvor e
ſis Clute
Lcorwpt
nen:mor
Vites nin
Ummohante.
Abloptae
Contentiotu
UbieſteEa
n tentotua
gllerſpints
oplodele
ahlsdict
nütcamalit
nng potecartul
ſeninakco
fitale.oc
tionön⸗
ptecamels.
teinſenone

5 cenagnü⸗

Ebogorſedq
ſonapiſoo.
toꝛeſpoſtos
Nchucchaupt
cgolfun. Bo⸗
ne Seluid
mareegoin
nanieter
aqgofacnu
ſplemeteſe
ctimeten
nolleſſeti
Quingnol
Gconaoſa
alilugſen
ltpapiee
te QAlodoci,

lucſori
urnesleg⸗
loct glo⸗
Maborſaco
noA
Qunthe⸗
ſtocgnutn
Anſenie
Galteen
lla Mlin
ken Domn
o velien

da Quidn

capſeer

d finhtn
Nmnorcde
o de⸗
sinſoſen
Küzſihnen
omalſie
gir
nglacttun
ugtäm
Htarnogudte
Cudrcckt
niniͤſri
ldicrgapti
ammalsſig
hnr Voiße
Ainſpülnn
guik⸗ipem
sſpinnalhis
icmntingeir
git nlunn
ginunonsſcla
dodtenh
vncur guhen
ſnodinhüen
mtipens
mugni Tnn
Enntepeſtin
tnire nann
intünutal
hhnii
Haefnolan
tlegipen
nn
rmiqus
nnisglnn
Murlne
eiciiat
nustglonl
grigpenunn
Slatwal

uütln

I
1

4

—

—
==
—

„71

14

☛ =
=☛

= —

=—
Sr

.

S—=

—

inst
Slane
Glcnipn
gumtene
nuin
roohin
no ſte
riinin
u uit
piſunn

☛

4

S=ꝛ

= — —

—

dit,

Cũ coꝛruptibile hoc induerit incoꝛruptio/

nem: ⁊ moꝛtale hoc induerit imoꝛtalitatẽ.
Vigdes victoꝛiã:audi exultãtẽ: expecta tri/

umphantẽ.ZTunc ſiet ſermo qͥ ſcriptus eſt:

Abſoꝛpta ẽ moꝛs in victoꝛia. Vbi ẽ moꝛs

contentio tua? Vbi eſt moꝛs aculeus tuꝰ⸗

AVbi eſt? Ecce erat:⁊ nõ eſt. Vbi ẽ moꝛs cõ
Bo. 7. tentio tua? Ecce moꝛtis cõtentio: Scimꝰ

qꝛ lex ſpiritalis eſt:ego aũt carnalis ſũ.Si
Sapls de ſeipſo dicit:ſi dico non firmo: ſi
apls dicit: Scimꝰ qꝛ lex ſpiritalis eſt: ego
aũt carnalis ſum: mẽte em̃ ſpiritalis: coꝛ/

1.Cori.Is poꝛe carnalis.Quãdo totꝰ ſpiritalis? Cũ

ſeminat᷑ coꝛpꝰ animale:reſurget coꝛpꝰ ſpi-

ritale. Modo ergo qñ feruet moꝛtis cõten

ꝑte carnalis.Ex parte melioꝛi ſi piritalis: ex
ꝑte inferioꝛi carnalis. Adhuc ↄfligo: nõdũ

Ro. ⁊ vici:magnũ mihi eſt non vinci.Nõ qð vo
E lo ago:ſed qð odi illud facio. Quid facis:

Concupiſco.Et ſi concupiſcẽtię nõ conſen

tio:⁊ ſi poſt cõcupiſcentias meas nõ eo:tñ

adhuc cõcupiſco: ⁊ vtiq; etiã in ipſa parte

ego ſum. Mõ em̃ ego in mẽte:⁊ alius in car

ne.Sed quid igitur ipſe ego? Quia ego in

mẽte:ego in carne.MNõ em̃ duę naturę con

trarię: ᷣ ex vtroq; vnꝰ homo: qꝛ vnus deꝰ
a quo factus eſt homo. Igit᷑ ipſe ego: ego

ipſe mẽte ſeruio legi dei:carne aũt legi pec

cati:mẽte nõ conſentio legi peccati: ſed tñ

nollẽ eſſet in mẽbꝛis meis lex vlla peccati.
Quia ̊ nollẽ ⁊ tamẽ eſt: nõ qð volo ago:
qꝛ concupiſco ⁊ nolo:nõ qð volo ago:ſ̊ qð
odi illud facio. Quid odi? Concupiſcere.
Odi ↄcupiſcere:⁊ tñ ago illud carne nõ mẽ

te.QAuod odi illud facio. Si autẽ qð nolo

illud facio:cõſentio legi qm̃ bona eſt. Con

ſentires legi: ſi qð velles faceres: facis qd
lex odit: quõ cõſentis legi: Pꝛoꝛſus ſi qð
nolo hoc facio: cõſentio legi qm̃ bona eſt.

Quomõ:Quia iubet lex: Mõ cõcupiſces.
Quid volo ego: Mõ concupiſcere. Volẽ/
do qð vult lex: cõſentio legi qm̃ bona eſt.
Si diceret lex nõ cõcupiſces: ⁊ ego vellem

cõcupiſcere:non cõſentirẽ legi:⁊ om̃ino ab

illa volũtatis puerſitate diuerſus exiſte/

rem.Dicente em̃ lege: non concupiſces:et
ego vellẽ concupiſcere: nõ conſentirẽ legi
dei. Quid modo?: Quid dicis o lex: Mon
cõcupiſces. Et ego nolo cõcupiſcere:⁊ ego

de verbis Apoſtoli
em̃ vox erit triũphantis: nõ ſudoꝛ pugnã
tis. Quãdo futura eſt vox illa triũphãtis:

nolo:qð nõ vis:nolo: ideo cõſentio:qꝛ qcYs

non vis nolo. Hõ implet legeʒ infirmitas

mea: ſed legẽ laudat voluntas mea. Ergo

ſi qð nolo hoc ago: ⁊ ideo cõſentio legi:qꝛ

nolo qð nonvult:nõ qꝛ ago qð nolo: Ipſũ

em agere concupiſcere eſt: nõ ↄcupiſcentię

ↄſentire: ne aliqs iã in apło peccãdi ſibi ꝗᷓ/
rat exẽplũ: et det malũ exẽplũ:nõ qð volo
ago.Quid em̃ lex dicit?: Hõ ↄcupiſces. Et

ego nolo ↄcupiſcere:⁊ tñ ↄcupiſco:qᷓ;uiſ cõ

cupiſcẽtię meę aſſenſũ nõ pꝛębeã: qᷓuis pꝰ
eam nõ eam:reſiſto em̃:auerto mentẽ: ne-

go arma:teneo mẽbꝛa: ⁊ tñ fit in me quod
nolo. Quod nõ vult ⁊ lex:nolo cũ lege:qð
non vult nolo: ergo cõſentio legi. Sed qꝛ
ego ſũ in carne:ego ſum in mẽte: ſᷣ magis

in carne:ego ſum in mẽte:ego ſũ in regẽte.
Abẽs em̃ regit:caro regit᷑: et magis ſũ ego
in eo qð rego:qᷓ; in eo in qð regoꝛ. Quia &̊
magis ego in mente:nũc aũt iam non ego
operoꝛ illud. Nũc aũt quid eſt: Munc autẽ

iam redemptꝰ:qͥ fui antea ſub peccato ve/
nundatus:iam accepta gratia ſaluatoꝛis:

vt mente condelecter legi dei:nõ ego ope/
roꝛ illud: ſed qð habitat in me peccatum:

4

ſcis:? Quia nõ habitat in me:hoc eſt in car
ne mea bonũ. Jamdudũ dixeras:qð ope/

t moꝛtis cõten ego ſum in mente q; in carne. Quia ego ſũ
tio:nõ qð volo ago: ex parte ſpiritalis: ex

Scio em̃ qꝛ nõ habitat ĩ me. Iterũ ergo in
me:audi qð ſ. equit᷑:hoc eſt i carne mea bo/
num. Velle em̃ mihi adiacet:Scio. Quid

5

roꝛ ignoꝛo. Si ignoꝛas:quõ ſcis? MÆn ziodo

dicis ignoꝛo: modo dicis ſcio: ego quõ in-
telliga neſcio. An hoc eſt quod intelligo?ꝛ
AVbi em̃ ait:qð operoꝛ ignoꝛo: dixit igno/
ro:nõ appꝛobo:non accepto:non mihi pla-⸗
cet:non cõſentio:non laudo. Mõ em̃ ⁊ chꝛi

ſtus eos ignoꝛabit quibꝰ dicturus eſt: Nõ MWattb.

noui vos. Pꝛoꝛſus etiã hoc intelligo: &ö

em̃ operoꝛ ignoꝛo:qꝛ non qð facio ignoꝛo.

Nõ em̃ ego operoꝛ illud: id qð in meba⸗

rat peccatũ. Quid eſt qͥ nõ nouerat:?Ergo

nõ nouerat qð arguebat: Mõ nouerat qð
puniebat?Si ergo nõ nouerat quod puni/
ebat:iniuſte puniebat. Quia vᷣo iuſte pu-
niebat:nouerat qð puniebat:⁊ tñ peccatũ
non nouerat:qꝛ peccatũ non fecerat. &d
em̃ operoꝛ ignoꝛo: nõ em̃ quod volo ago:
ſed qðò odi illud facio. Si aũt qð nolo ho
facio:conſentio legi qm̃ bona en hae aut

bitat pctm̃: ideo ignoꝛo:qꝛ non ego facio: .
ſicut dictũ eſt de dño:Eum qui non noue/

2. Corſ.

Bancti

accepta iam gratia: nõ ego operoꝛ illud:li-

bera eſt mens:caro captiua.Non ego ope

roꝛ illud:ſed id qð in me habitat peccatũ.
Scio em̃ qꝛ nõ habitat in me:hoc eſt in car
ne mea bonũ. Velle em̃ adiacet mihi: ꝑfi/
cere aũt bonũ nõ. Mõ adiacet ꝑficere.Ad/
iacet velle:pꝑficere non adiacet. Non dixit
facere:ſed ꝑſicere. Nõ em̃ nihil facis: Re/
bellat ↄcupiſcentia:⁊ nõ cõſentis:delectat
vxoꝛ aliena ⁊ nõ annuis:mentẽ auertis:in
ſecretariũ mẽtis intras. Vide foꝛis ſtrepẽ/
tem cõcupiſcentiã: ꝓfer aduerſus eam ſen
tentiam: mũdans conſcientiã. Molo inqͥs
non facio. Puta qꝛ delectat:non facio:ha/
beo cui cõdelecter. Cõdelectoꝛ em̃ legi dei
Fm interioꝛẽ hoiĩiem. Quid tu de carne tua
tumultuaris? Quid delectationes ſtultas
tempoꝛales:fluxas:vanas:noxias:tumul
tuoſe ſuggeris:⁊ eas q̃ſi garrula mihi nar⸗
sS. 13. ras? Harrauerũt mihi iniuſte delectatio/
nes: vnde eſt ⁊ iſta cõcupiſcentia: Harrat
mibi delectationes: vᷣ nõ ſicut lex tua dñe.
Longdelectoꝛ em̃ legi dei:non de me:ſed de
gratia dei. Tu concupiſcẽtia in carne tu/
ꝓ?.sꝭ. Multuaris:mentẽ tibi nõ ſubdis. In deo
ſperabo:non timebo quid faciat caro:hoc
eſt mente non conſentiente tumultuat᷑ ca/
ro. In deo inquit ſperabo: nõ timebo qͥd

faciat caro. Sicut nec aliena: ita nec mea.

1. Corj.I5. Qui &̊ in ſe hec ait:nihil facit?: Multuʒ fa/⸗
cit:magnũ eſt qð facit: ſed tamẽ nõ pꝑficit.
Quid eſt em̃ ꝑficere:? Vbi eſt moꝛs cõten/
tio tua? Ergo velle adiacet mihi: perficere
aũt bonũ non. Non em̃ qð volo facio bo⸗
num:ᷣ qð nolo malũ hoc ago. Et repetit:

Si aũt qð nolo ego hoc facio:id eſt cõcupi

ſco:iam non ego operoꝛ illud: ſed id qð in
me habitat peccatũ. Inuenio g& legẽ mihi
olenti facere bonũ. Bonã inuenio legẽ:
bonũ eſt lex:bonum aliquid eſt lex. Vnde
S ꝓbo? QAQuia implere volo. Inuenio g legẽ
mihivolenti facere bonũ:quoniã mihi ma
lum adiacet. Mihi:⁊ hoc mihi. Nũ em̃ ca/
ro non mea:aut de alia ſubſtãtia caro: aut
de alio pꝛincipio caro: aut anima ex deo:⁊
caro de gente tenebꝛarũ? Abſit. Canguoꝛ
Zud.io.repugnat ſanitati. Semiuiuus iacebat in
via:curat᷑ adhuc: ſanentur om̃es languo/
res eius. Non qð volo ago:ſed quod odi
illud facio. Si aũt quod nolo ego illud fa/
cio:inuenio ergo legẽ volenti mihi facere
bonũ:quoniã mihi malũ adiacet.Quod

V

Auguſtini

maluũ: Condelectoꝛ em̃ legi dei ſcm inte/

rioꝛem hominẽ. Video aliã legem in mẽ/
bꝛis meis repugnantẽ legi mentis meę: et

captiuũ me ducentẽ in lege peccati quę eſt
in mẽbꝛis meis. Captiuũ: ſ ex carne.Ca/

ptiuũ: ſed ex parte. Nam mens repugnat

⁊ condelectat᷑ legi dei. Sic em̃ intelligere
debemus:ſi de ſeipſo apoſtolꝰ loquit᷑. Jã
ergo ſi mens non cõſentit peccato titillan-
ti:ſuggerenti: blandiẽti:ſi mens nõ conſẽ/
tit qui habet alias interius delectationes
ſuas: delectationibꝰ carnis nulla ex parte

ↄferendas:ſi ergo nõ conſentit:⁊ eſt in me

quiddã moꝛtuũ: moꝛs adhuc contẽdit:ſed

mẽs viua nõ cõſentit. Nũqͥd ipᷣa moꝛs nõ
eſt in te? NMunquid illud qð moꝛtuũ eſt nõ
pertinet ad te? Adhuc tibi eſt contentio.
Quid etiaʒ inde ſperandũ eſt? AMiſer ego

homo:⁊ ſi nõ in mente: tamẽ in carne mi/

ſer homo. Mõ em̃ in mente homo:⁊ in car-

ne nõ homo. Quis em̃ vnq; carnem ſuam Epb. 5
odio habuit? Miſer ego homo: quis meli GBo.⁊.

berabit de coꝛpoꝛe moꝛtis huiꝰ: Quid eſt
hoc frẽs? Quaſi carere vult copoꝛe: .uid
feſtinas:ſi tantũ ibi eſt intentio tua vt coꝛ/
poꝛe careas? Moꝛs qñq; vẽtura ẽ:⁊ te ab
iſto coꝛpore moꝛtis dies adueniẽs vltimꝰ
ꝓculdubio liberabit. Quid eſt ꝓ magno

quod gemis? Quid eſt qð dicis: qͥs me li-

berabit? Motalis loqueris: moꝛiturꝰlo/
queris:ſeparatio mentis a carne quãdoq;

ventura eſt: ꝓpter bꝛeuitatẽ vitę nũq; lon

ge eſt: ꝓpter quotidianos caſus quãdo ſit
neſcis. Ergo ſiue feſtines:ſiue tardes:oĩs
vita humana bꝛeuis eſt. Quid ꝓ magno
gemis ⁊ dicis:Quis me liberabit de coꝛpꝑe
moꝛtis huus: Et adiũgit: Gratia dei ꝑ ie/

ſum chꝛiſtũ dominũ noſtrũ. Pagani em̃ qͥ ih

non habent gratiã dei ꝑ ieſum chꝛiſtũ do⸗
minũ noſtrũ: nõ moꝛient᷑:nõ die vltimo a

carne ſoluent᷑:nõ illo die a coꝛpoꝛe moꝛtis

huius liberabunt᷑: Tu quidẽ quid ꝓ ma/
gno gratie chꝛiſti:gratia dei ꝑ ieſũ chꝛiſtuʒ
dñm noſtrũ: vis tribuere:qꝛ de coꝛꝑe moꝛ/
tis huius liberaberis:? Reſpondit tibi apo
ſtolus:ſi ſenſum eius cępimus:ĩmo qꝛ do/

mino adiuuante ſine dubio cępimꝰ: reſpõ/

det tibi apoſtolꝰ⁊ dicit: Scio qͥd loquar:
Paganos dicis liberari a coꝛpoꝛe moꝛtis
huiꝰ: Veniet dies vltimus vitę huiꝰ⁊ ſol/

uendus ad tempꝰ a coꝛpoꝛe moꝛtis huius:

Veniet ⁊ dies quãdo oẽs qui ſũt in monu Zoõð.ꝭ.

Der

eentisin
dene teet
beratic

cerätiure
accopori
Huiustelt

(lue: Lun

gtenatun

Por. aueroga
cegohon

lenattis
eficersn

fficensde

ſegnunch
nenchiſt

(poꝛen

Pratiade

Honenſ

haius ythe
ſaiſ non
ſlent N

6Pſunente

beraberisa

uuns lehocind

dleboe ind
ceneb
noſrume

Munbon

cutinade

enis:in
ldeetc⸗

adamn om

hiuiſcabe

ſmottaliep
uelben
notampi
chſtüdun

nſ deye

mente ſe

Apecczti
1/ 1

ggideſte ““è

Aülehnin⸗ mentis audient vocem eius: et ꝓcedentq
nenisn bene fecerũt in reſurrectionẽ vite: Ecce li⸗
ee RWãh berati a coꝛpoꝛe moꝛtis huiꝰ.Qui male fe/
ifaranet⸗ cerũt in reſurectionẽ iudicij: Ecce redierũt
nnmnn ad coꝛpoꝛa moꝛtis huius. Coꝛpus moꝛtis
Aciinlin huius redit ad impiũ: nec inde aliquando
winini ſoluet. Tunc nõ erit vita eterna: ſed moꝛs
muenmti, Seterna: quia pena etna. Tu aũt O chꝛiſti /
ulnensni Bo. 7· ane roga quantũ potes: clama dic: Ai⸗
*M ſer ego homo: quis me liberabit de coꝛpo/
müeutan re moꝛtis huius:? Reſpondet᷑ tibi: Securꝰ
nin Wam eefficeris nõ de te: ſed de dño tuo: Securus
lntcfnt efficeris de pignoꝛe tuo. Spera cũ chꝛiſto
chrcnint regnum chꝛiſti: iam pignus tenes ſangui/
hügtnnn nem chꝛiſti. Dic dic: quis me liberabit de
Cgononii coꝛpoꝛe moꝛtis huiꝰ? Vt reſpondeat᷑ tibi:
nbickanmn Gratia dei ꝑ ieſuʒ chꝛiſtũ dominũ noſtriꝗ.
wick Altn MNon em̃ ſic liberaberis de coꝛpoꝛe moꝛtis
tameinanen huius vt hoc coꝛpus nõ habeas:habebis:
tebonotii ſed nõ moꝛtis huius. Ipſum erit:ſed non
nanmimn iplſuü erit. Ipſũ erit: quia ipſa caro erit. Mõö
Gbonerguneld ipſum erit:quia moꝛtale nõ erit. Sic ſic li/
Nisen Ad beraberis a coꝛpoꝛe moꝛtis huius:vt moꝛ⸗/

enciI 5.Korj.15. tale hoc induat immoꝛtalitatẽ: ⁊ coꝛrupti-

Tinnannaſten bile hoc induat icoꝛruptionẽ. Aquo? Per
ſig ſinnittn gquem: Gratia dei:ꝑ ieſum chꝛiſtũ dominũ
es nenisſin noſtrum:quia ꝑ vnum hominẽ moꝛs: et ꝑ
Qusci nn vnum hominẽ reſurrectio moꝛtuoꝛũ. Si-
aönch n cut in adam om̃es moꝛiunt᷑: inde eſt qucd
en⸗nnnd gemis: inde eſt quod cum moꝛte cõfligis:
nszenegüns inge eſt coꝛpus moꝛtis huius: Sed ſicutin
mieifiriin agam omnes moꝛiunt᷑: ſic ⁊ in chꝛiſto oẽs
gaſein vriuificabunt᷑. Viuificatuſ accepto coꝛpoꝛe
imoꝛtali:vbi dicas: Vbi eſt moꝛs cõtentio
,ne tua: Liberat eris a coꝛpoꝛe moꝛtis huiꝰ:
i Teag nõ tamẽ virtute tua:ſed gratia dei ꝑ ieſum
n chꝛiſtũ dñm noſtrũ.Cõuerſi ad dũm.
ti me nRo. 7. ¶ De verbis Apli: Igitur ipſe ego
ioründiin mente ſeruio legi deũ carne aũt le/
niieimn gi peccati. Bermo. v—
tugnn A¶Eſterna lectio ſancti Apli couſq;
gui li Abi.ẽ h terminata eſt:vbi dictũ eſt: Igit
uda,tih in — ipſe ego mẽte ſeruio legi dei: car/
gegtenteni ne autẽ iegi peccati. In qua concluſiõe de

mõſtrauit apoſtolus ad hoc ſe dixiſſe quę

—
S=S=
—
=
—

muin . ſupꝛa dixerat: Jam nõ ego operoꝛ illud: 5
locin n id quod in me habitat peccatum: quia nõ
Shili mente operabat᷑ conſentiẽdo: ſed carne cõ/
1 eng cupiſcendo. Hoc em peccati nomine appel⸗
usi un lat: vnde oꝛiunt᷑ cuncta peccata: id ex cDͤr-
oenlaniin nali cõcupiſcentia.QAuicdquid em̃ eſt pec/

De perbis Apoſtoli

Bermo vI.

ccatoꝛũ in dictis: in factis: in cogitationi⸗

bus: non exoꝛiunt᷑ niſi ex mala cupiditate:

nõ exoꝛiũt᷑ niſi ex illicita delectatiõe. Huic
ergo illicitę delectationi ſi reſiſtamꝰ:ſi non

couſentiamus:ſi mẽbꝛa velut arma nõ mi/

niſtremus: non regnat peccatum in noſtro

moꝛtali coꝛpoꝛe. Peccatũ em̃ ante regnuʒ

perdidit: ⁊ ſic perijt. In hac ergo vita quã-
tum ad ſanctos attinet regnũ ꝑdit: in alia

perit.hic em̃ regnum ꝑdit:quãdo poſt cõ

cupiſcẽtias noſtras non imꝰ: ibi aũt perit
quãdo dicet᷑: AUbi eſt contentio tua? Ergo
cum dixiſſet apoſtolus: AMente ſ. eruio legi
dei:carne autẽ legi peccati:nõ dando mẽ/
bꝛa cõmittẽdis iniquitatibꝰ: ſed tantũ cõ/

cupiſcendo: nec tamẽ illicite concupiſcen⸗
tię manꝰ dando:Ergo cum dixiſſet: Aẽte

ſeruio legi dei: carne autẽ legi peccati:ſub/

„» .

—

quã contẽdas: cum qua confligas:cui nõ

conſentias:quã frenes ⁊ domes:poſt expe
cta qꝛ nec ipſa erit.Si em̃ quod nobiſcũ cõ
tendit ex moꝛtali coꝛpoꝛe etiã poſtea erit:
vbi ẽ ↄtẽtio tua: falſũ erit. Quid ̊ poſtaea
futuꝝ ſit ſciamꝰ: Cunc em̃ fiet ſermo qͥᷣ ſcri/

ptus eſt: Abſoꝛpta ẽ moꝛs ĩ victoꝛia. Vbi

eſt moꝛs contentio tua? Vbi eſt moꝛs acu/
leus tuus? Aculeus aũt moꝛtis eſt pecca/
tum:virtus aũt peccati lex:quia ex ꝓhibi⸗
tione auctum eſt deſideriuʒ:non extinctũ:
Lex pctõ dedit virtuteʒ tantũmodo ꝑ lit/
teram iubendo: nõ ꝑ ſpiritũ ſubueniẽdo.
Ergo tunc nõ erit hoc:ſᷣ quid nunc:cuid
ſit nunc quęris:qð ⁊ pauloante dixit.Nũc
aũt iã nõ ego operoꝛ illud:⁊ ibi nũc.Quid
eſt: nõ ego operoꝛ illud: Mon cõſentio: nõ
annuo: non decerno: ſemꝑ mihi diſplicet:
mẽbꝛa mea teneo: Et magnũ eſt hoc. Cuʒ
ſit ex carne concupiſcentia: ⁊ ad carnem ꝑ/
tineãt coꝛpoꝛis mẽbꝛa:quãdo non regnat
peccatum:id eſt carnis concupiſcentia:plꝰ
habet iuris mens ad tenẽda membꝛa car/
nis ne dentur in arma iniquitatis: qᷓ; ipſa
cocupiſcentia carnis ad mouẽda membꝛa

iecit ⁊ ait: Nulla ergo cõdemnatio eſt nũc go.s.
his qui ſũt ĩ chꝛiſto ieſu.his qͥ ſũt in cne
cõdemnatio eſt: his qui ſũt in chꝛiſto ieſu
nulla ↄdẽnatio eſt. Ne putares hoc poſtea
futurum:ideo addidit: Muũc. Poſtea illud
expecta:vt nec cõcupiſcentia ſit in te cõtra

1. Corſ. 15.

carnis. Itaq; concupiſcentia eſt carnis: er
membia carnis:mens tamẽ qꝛ dominatũ
habet:ſi tñ deſuꝑ adiuuet᷑: ne cũ ei multuʒ

Bancti

ↄtra dei gratiã damus:non regẽ:ſed vt tx ⸗
rannũ faciamus. Lantũ ergo valet mens:
ſic regit cum regit᷑: vt de mẽbꝛis ipſius car
nis contra cõcupiſcentias carnis ipſiꝰ poſ/
Re.s. ſit agere: quod ait apoſtolus: Non ergo
regnet peccatum in veſtro moꝛtali coꝛpo/
re ad obediendũ deſiderijs eius:nec exhi/
beatis mẽbꝛa veſtra arma iniquitatis pec/
Bo.S. cato. Nulla ergo cõdemnatio eſt nunc his
qui ſunt in chꝛiſto ieſu: Mon ſint ſolliciti ſi
concupiſcentijs illicitis titillant᷑: non ſint
ſolliciti ꝙ videt᷑ adhuc eſſe lex in mẽbꝛis re
pugnans legi mentis: Nulla em condem/
natio eſt. Sed quibus etiam nũc: Quibꝰ:

Qui ſunt in chꝛiſto ieſu. Et vbi eſt illa de

Ro.. qua diceb at pauloante: Video aliã legeʒ
in membꝛis meis repugnantẽ legi mentis
meę:⁊ captiuantem me in lege peccati quę
eſt in mẽbꝛis meis? Sed me dicebat ex car/
ne:non ex mente. Vbi ergo illa lex: ſi nul/
la condemnatio eſt his qui ſunt in chꝛiſto
B ieſu: Lex em̃ ſpiritꝰ vitę ĩ chꝛiſto ieſu: Lex

em̃ nõ illa in monte ſyna ꝑ litterã: Lex em̃

non in illa vetuſtate litterę: ſed ſpiritus vi
tę in chꝛiſto ieſu: liberauit te a lege peccati
⁊ moꝛtis. Vt em̃ condelecteris legi dei ſᷣm
interioꝛem hominẽ: vnde haberes niſi lex
ſpiritus vitę in chꝛiſto ieſu liberaret te a le/
ge peccati ⁊ moꝛtis? Ideo mens humana
ne tibi tribuas:ne multũ ſuꝑbias:iĩmo ne
omnino ſuperbias: &O&à mẽs humana ꝙ nõ
conſentis deſiderijs carnis: ꝙ lex peccati
nõ te de arce deponit:lex ſpirit vitę in chꝛi
ſto liberabit te a lege peccati ⁊ moꝛtis:non
te de illa lex liberabit:de qua ſupꝛa dictũ
eſt: Vt ſeruiamꝰ in nouitate ſpiritus:⁊ nõ
in vetuſtate litterę.Quare illa non libera/
Exo.ʒ1. bit? Hõne⁊ ipᷣa digito dei ſcripta eſt: Mõ/
ne digit“ dei ſpirituſſanctus intelligit᷑: Le
ge euangelium ⁊ vide: quia vbi dicit vn⸗
Watth. 12. euangeliſta: domino dicẽte: Si ego in ſpi/
Lud.iI. ritu dei eijcio dęmonia:alius dicit: Si ego
in digito dei eijcio demonia. Si ergo ⁊ lex
illa digito dei ſcripta eſt:hoc eſt in ſpiritu
dei:quo ſpiritu victi magi pharaonis dixe
Exo.Se runt: Digitꝰ dei eſt hic? Si ̊ ⁊ ipſa:imo cũ
⁊ ipſa ſpiritu dei:hoc eſt digito dei conſcri

pta ſit:quare nõ de illa dicit᷑: Lex em̃ ſpiri/

tus vitę in chꝛiſto ieſu? Lex em̃ moꝛtis nõ
ipſa dicitur:lex peccati ⁊ moꝛtis nõ illa lex
Exo.z1. dicit᷑ quę data eſt in monte ſyna.Tex pcti
Ro. 7. ⁊ moꝛtis illa dicitur: de qua gemẽs ait: Vi

deo aliam legem in mẽbꝛis meis repugna/
tem legi mentis meę. Sed illa lex ipſa eſt
quę dicta eſt: Itaq; lex quidẽ ſancta ⁊ mã/
datum ſanctũ ⁊ iuſtũ ⁊ bonũ: Et ſubiecit:
Quod ergo bonum eſt:mihi moꝛs factum
eſt? Abſit. Sed peccatum vt appareat pec/
catum:ꝑ bonum mihi operatũ eſt moꝛteʒ:
vt fiat ſupꝛa modũ peccatoꝛ aut peccatum
per mandatũ. Quid eſt ſupꝛa modũ? Vt

agddat᷑ pꝛęuaricatio. Data eſt ergo lex illa:

vt iueniretur infirmitas. Parũ eſt hoc: nõ
ſolum inueniret᷑: ſed etiã vt augeret᷑ ⁊ vel
ſic medicus queęreret᷑.Si em̃ leuis moꝛbus

eſſet contemneret᷑:ſi moꝛbus contemneret᷑

medicꝰ non quęreret᷑:ſi medicus nõ quęre/
tur:moꝛbus non finiret᷑. IJdeo vbi abũda /Ro 5.
uit peccatũ:ſuꝑabundauit gratia:quę de/
leuit cuncta peccata quę inuenit: et nõ ad
peccandũ volũtati nr̃e conanti adiutoꝛiũ
ſubminiſtrauit: vt ipſa volũtas noſtra nõ
in ſeipſa ſed in domino laudaret᷑. In dño Pẽs. 4.
em̃ laudabimur tota die:Et ĩ domino lau/s.33.
dabitur anima mea:audiant mites ⁊ letẽ/
tur. Audiant mites:naʒ ſuperbi ⁊ litigioſi
non audiunt. Ergo quare nõ ipſa eſt lex di
gito dei ſcripta:quę dat adiutoꝛiũ hoc gra
tię de q̃ loqmur? Quare? Quia in tabulis
lapideis ſcripta ẽ:nõ in tabulis coꝛdis car-
nalibus. Deniq; fratres mei in magno my C
ſterio videte concoꝛdiã: videte diſtantiã.
Cõcoꝛdiam legis:diſtantiam plebis.Cele exo.i⁊.
bꝛabat᷑ paſcha in veteri populo ſicut no/
ſtis occiſiõe agni cum aʒymis:vbi occiſio g. de Ciui.
ouis chꝛiſtum ſignificat: aʒ yma aũt nouã dei.ca. 45.
vitã: hoc eſt ſine vetuſtate fermẽti: Vnde

nobis apoſtolꝰ dicit: Expurgate vetus fer i. Cor.5

mentũ: vt ſitis noua conſperſio ſicut eſtis
aʒymi:paſcha em̃ noſtrum imolatꝰ eſt chꝛi
ſtus. Celebꝛatum eſt ergo paſcha in ilo ve
teri populo:nõdum in luce fulgente:ſed in
vmbꝛa ſigniſicante celebꝛatum eſt: ⁊ poſt gxeg.
qinquaginta dieſ a celebꝛatõe paſche: ſicut
computans inueniet qui voluerit:dat᷑ lex
in mõte ſyna ſcripta digito dei. Venit em
verum paſcha:ĩmolat᷑ chꝛiſtus: tranſitum
facit a moꝛte ad vitam: Trãſitꝰ em̃ interpᷣ/
tatur hebꝛaice paſcha.Qð exp̃ſſit euãgeli
ſta dicens: Cum aũt veniret hoꝛa vt tranſ/jJoł.1ʒ.
iret ieſus de hoc mundo ad patrẽ.Celebꝛa
tur ergo paſcha:reſurgit dñs: facit tranſi/
tum a moꝛte ad vitã qð eſt paſcha: Et nu/
merãt᷑ quinquaginta dies:⁊ venit ſpũſſan

De⸗
usdigt
auond⸗)
amornon
940. diceenta
nöͤodnos
ſcenclt eg
ſnignetes
oigroſue
gehicauta
gegatiera
Naa ſeteruin
factuseſt
vchenene
iſtiſoni.
eattigni
bicrignis
ſanpwmn!
delongnna
ſuo muu
quiſautſo
lngui 4
inbooele
hitnos ni
Ulapicein
evenlinü
namorn
ſtantüäcni
hiceietſcd
Morzn winns gpl
B entdicitd⸗
Cbteſtan
unqvos
ehci
negzp
Mofeit:
ſbrocgnu
olbamens
kann
clertpin
Drenlege 4
fol Qze
kalhnke
nchnte
Nchnge
meſeſe
neeſti⸗

hlite

sneignene d äͤäl ???? =è
uiin cctus digitus dei. Sed videte ibi quõ:⁊ hic ⁊ bꝛopter qͥd erat hoc impoſſibile legi? In/
ickſnnen quomõ. IYbi plebs lõge ſtabat: timoꝛ erat: firmabat᷑ ꝑ carnem. Quid ergo deus: Co⸗/
ni lin amo non erat:nam vſchadeo timuerüt vr tra carneʒ miſit camẽ. Peccatũ em carnis
ninm xo. 20. dicerent ad moyſen: Coqueretu ad nos: ? occidit: camis ſubſtantiã liberauit. Aiſit
unmn nõ ad nos loquat dſs: ne moꝛiamur. Pe de' flli ſuũ iĩ ſilitudinẽ camis peccati. In
enticknan ſcendit ergo: ſcut ſcriptũ eſt: deus in ſina carne quidẽvera: ſed non in came peccati.
nn in igne: ſed plebem longe ſtantẽ territans: Quid autẽ in ſimilitudine carnis peccati⸗
füunti 1 digito ſuo ſcribens in lapide non in coꝛ¶ Id eſt yt eſſet caro: vera caro. Et vnde ſi-
adedcah e. Hicaut quado venit ſpuᷓſſanctus con militudo carmnis peccatiæ Quia de peccato
brickhng gregati erant ſideles in vnum:nec in mon/ moꝛs. Moꝛs eſt vtiq; ĩ om̃i carne peccati:
ünumtn Actl. 2· te terruit: ſ̊ intranit in domũ: De celo qdẽ de qua dicit aplus: Vt euacuaret᷑ coꝛpus Ro. 6.
ieümn factus eſt ſubite ſonus quaſi ferret᷑ flatus peccati. Quia ergo eſt in omi came pecca/
Z ychemens ſonuit: ſed nullus expauit. Au/ ti: ł vtrũq; ibi ẽ ⁊ moꝛs ⁊ petm i camne.Ceę-⸗
eceurd diſti ſonũ: vide ⁊ ignẽ: qꝛ ⁊ in mõte vtrũ; ten i came pcti ⁊ moꝛs ẽ ⁊ peccatũ ẽ: in ſili⸗
Meutasſpalen erat ⁊ ignis ⁊ ſonitus:ſed illic etiam fumꝰ: tudinẽ carnis peccati moꝛs erat:⁊: pctm̃ nõ
Neb nininz, hic ⁊ ignis ſerenus. Viſe ſunt em̃ illis int erat.Si em̃ caro peccati eſſet:⁊ merito pcti
uugenne. ſcriptura: lingue diuiſę velut ignis. Mũqd penã moꝛt lueret: nõ diceret ipᷣe dñs: Ecce Joh. 14.
innennai de longinquo territans? Abſit. Mã inſedit venit pꝛinceps mũdi: ⁊ in me nihil iueniet.
wnund un ſupꝑ vnũquẽq; eoꝛum: æ ceperũt linguis lo⸗ Quare ergo me occidit: Quia ꝗᷓ̃ nõ rapui Ps. 68.
wpläns ufni qui ſicut ſpiritus dabat eis ꝓnũciare.Au/ tũc exoluebã. Pꝛoꝛſus qð fecit de tributo:
uudans tinn di linguã loquentẽ: ⁊ intellige ſpiritũ non hoc fecit de moꝛte.Exigebat tributum: di
eEidonntu/ in lapide: ſed in coꝛde ſcribenteʒ. Cex ergo dragma. Quare inqͥt tu ⁊ diſcipuli tui nõ
dnnistlc⸗ ſpiritus vitę in chꝛiſto ſcripta in coꝛde:nõ reddit tributũ: Vocauit ad ſe petrũ:⁊ ait
zluyebilugt in lapide:in chꝛiſto ieſu in quo celebꝛatum ei: Reges mundi a quibꝰ exigũt tributũ: a Manb. 7.
Venöpacklgr ẽ veriſſimũ paſcha:liberabit tea lege pec· filijs ſuis an ab alienis: Reſponſũ eſt: Ab
tadutmüeeg⸗ cati ⁊ moꝛtis. Navt noueris ipſam eſſe di / alienis.Ergo inqͥt liberi ſũt filij. LCamẽ ne
AQtunbli ſtantiã euidentiſſimã veteris ⁊ noui teſta- ſcãdaliʒemꝰ eos:vade ad mare:⁊ mitte ha
ubulsenee⸗ 2. Con. 3. mẽti: VUnde ⁊ dicit apłs: Mõ in tabulis la/ mũ:⁊ qͥ pꝛimꝰ ſurrexerit:id eſt pᷣmogenitus
3neiumugynt pideis:ſed ĩ tabulis coꝛdis carnalibꝰ: Ho/ a moꝛtuis:aperi inqͥt os eius:⁊ iuenies ibi
iniarti Diere. 31. Minus apud ꝓphetã dicit: Ecce dies veni / ſtaterem:id eſt duaſ didragmas:quattuoꝛ
nuan dule ent dicit dominꝰ: ⁊ cõſũmabo ſupꝑ domũ ia dragmas: quia didragma:id eſt duo drag⸗ „
– cob teſtamentũ nouum: nõ ſcõᷣm teſtamẽ· mata in capite exigebat᷑. Inuenies ibi ſta⸗
meam tum quod conſtitui patribus eoꝛũ in die ᷓ terẽ:hoc eſt q̃ttuoꝛ dꝛagmata: da eis ꝓ me
ẽdi manũ eoꝛum: eo⸗ ⁊ te.Quid eſt: Ipſe chꝛiſtꝰ:petrus:eccleſia
gmiͤi aꝛehẽdi manũ eoꝛum: ⁊ eduxi eos de ter· ⁊te. QAuid eſi: Ipſe chꝛiſtꝰ:petn. 8:eccle
eininu ra ęgypti. Deinde ipſaʒ differentiã euidẽ/ chꝛiſti: eccleſię quattuoꝛ euãgelia. Myſte⸗
ugenci ter oſtẽdit: Dãs inquit leges meas in coꝛ- niü latebat: chꝛiſtꝰ tñ tributũ nõ debitũ p/
Roetluch dibus eoꝛum: in coꝛdibus inquit eoꝝ ſup/ ſoluebat. Sic pſoluit ⁊ moꝛtẽ: nõ debebat
nivlptt ſcribam eas. Si ergo ſcribat᷑ lex dei in co/ ⁊ ꝑſoluebat. Ille niſi idebitũ ſolueret nũ
gint de tuo: non foꝛis terreat: intus mulceat: nos a debito liberaret. QAð g impoſſibile Eo.s.
nn⸗ cnrctn tunc lex ſpiritꝰ vite in chꝛiſto ieſu liberabit erat legi ꝗᷓ faciebat ſuaricationẽ:qꝛ nõdũ
kri⸗ e O te a lege peccati ⁊ moꝛt.Quod em̃ impoſ- mẽs cõuicta quęſierat ſaluatoꝛẽ:in quo in
n ſibile erat legi: hoc ſequit᷑ in lectione apo- firmabat᷑ ꝑ carnẽ:miſit deus filiũ ſuũ in ſi/
moep i ſtoli.Qð em̃ impoſſibile erat legi:et ne i⸗ militudine carnis peccati:⁊ de pctõ dam-/
n ſa culparet᷑: quid ſubiunxit: In quo nifir- nauit pctm̃ ĩ carne.Quõ & nõ habebat pec E
de mabatur p carnẽ. Lex em̃ iubebat: ⁊ nõ im catũ:ſi de pctõ damnauit pctm? Jã aliqñ
hriſns:i . plebat: qꝛ caro vbi non erat gra:inuictiſſi expoſuimꝰ vobis hoc:vᷣ qᷣ meminerüt reco
i o.7. me reſiſtebat: et lex infirmabat t carnẽ:qꝛ gnoſcaãt:qͥ nõ audierũt audiãt:qᷣ obliti ſũt
vaffiunt, lex ſpiritalis ẽ: ego aũt carnalis ſũ. Quo/ trecolãt. Peccatũ vocabat᷑ in lege ſacriſci-⸗ e verbis
uttuſie modo ergo lex mihi opitularet᷑ iubens prr um ꝓ pctõ: Aſſidue lex h cõmemoꝛat. Hõ di,. Ser.
1d nniin litteram: ⁊ nõ dans gratiã? Infirmabat᷑ ꝑ ſemel:nõ iterũ:ſ ſi epiſſime peccata diceba/ T b.
isrſnn, Ro. S.carnem.Quid fecit deus cũ hoc impoſſibi tur ſacrificia ꝓ peccatis. Tale peccatũ erat
ſtn le eſſet legi: ⁊ infirmaret᷑ p canem: Deus f chꝛiſtꝰ. Quid em̃ dicamꝰ: Peccatuz habe /
nngufi lium ſuum miſit. Per quid infirmabat lex: b 3

De verbis Apoſ

Bancti

bat: Abſit. Peccatũ non habebat:⁊ petĩ

Põ̃. 35

PS5.110

erat. Peccatũ erat:dixi ſᷣm intelligẽtiã: qꝛ
ſacrificiũ ꝓ peccato. Audi qꝛ hoc mõ pctm̃
erat: Ipſũ aplm audi:de illo loquens ait:
Eũ qͥ nõ nouerat pctm̃. Ipſã ſententiã vo/

bis exponebã:qñ iſta dicebã: Eũ inqͥt qui

nõ nouerat pctm̃:id eſt dñm nr̃m ieſũ chꝛi/
ſtum: Deꝰ pater eũ qͥ non nouerat pctm̃ ꝓ
nobis pctm̃ fecit: cũ ipᷣm chꝛiſtũ qͥ nõ noue
rat pctm̃:deꝰ pater ꝓ nobis pctm̃ fecit:vt

nos ſimꝰ iuſticia dei in ipſo. Videte duo.

Juſticia dei nõ nr̃a:in ipſo nõ ĩ nobis. In/
de illi magni ſancti de quibꝰ dicit pſalmꝰ:
Juſticia tua ſicut mõtes dei: Et q̃ſi dicere/
tur in ipſo pſalmo: vbi dictũ eſt: Juſticia
tua:nõ em̃ iuſticia eoꝝ:ſᷣ iuſticia tua velut
mõötes dei. Leuaui em̃ oculoſ meos in mõ/
tes:vñ veniet auxiliũ mihi:vſᷣ nõ a mõtibꝰ.

Auxiliũ meũ a dño: q fecit cęlum ⁊ terraʒ.
Ergo cũ dixiſſet: Juſticia tua ſicut mõtes

dei:q̃ſi ꝗreret᷑:vt qͥd & aliqͥ naſcũt᷑ qͥ nõ ꝑti/
nẽt ad iuſticiã dei:ſubiecit: Judicia tua ſiẽ?
abyſſuſ multa.QAuid ẽ ſicut multa abyſſꝰ⸗

Alhllltũ ẽ: impenetrabile ẽ:inacceſſũ eſt hũa/

Ro. 11

nę intẽtioni. Diuitię em̃ dei inſcrutabiles:
Inſcrutabilia iudicia eiꝰ:iueſtigabiles vię
eiꝰ. Ergo ⁊ huc miſit deꝰ filiũ ſuũ ꝓpt᷑ pᷣſci/
tos ⁊ pᷣdeſtinatos:vocãdos: iuſtiſicãdos:

Ro. s gloꝛiſicãdos:vt mõtes dei ducãt.Si deꝰꝓ

Matthᷣ. 5§

— „

Ecẽl.18

nobis:qͥs cõtra nos? Miſit deus flliũ ſuũ
in ſiłitudine carnis peccati:⁊ de pctõ dam
nauit pctm̃ in carne:vt iuſticia legis imple
ret᷑ in nobiſ. Nõ implebat᷑ ꝑ ſe:impleta eſt
ꝑ chꝛiſtũ. Mõ em̃ venit legeʒ ſoluere: ſᷣ im/
plere.Sʒ quõ iuſticia legis impleret᷑ in no
bis:vel quõ implet᷑ nobis: vel qᷣbꝰ nobis:
Vis audire in qᷣbꝰ nobis? Qui nõ ſᷣm car/⸗
nem ambulamꝰ:ſᷣ ſᷣm ſpm̃.Quid ẽ ſᷣm car/
nem ambulare: Carnalibꝰ ↄcupiſcẽtijs cõ⸗
ſentire. Quid ẽ ſᷣm ſpm̃ ambulare: Adiu/
uari ſpũ in mẽte:⁊ ↄcupiſcẽtijs carnis non
obedire.Sic & implet᷑ in nobis lex: implet᷑
in nob iuſticia dei: mõ interim iplet᷑: Poſt

cupiſcẽtias tuas nõ eas. Poſt ↄcupiſcẽti⸗/

as tuas cũ audis:illicitas accipe.Poſt cõ/⸗

cupiſcẽtias tuas nõ eas:debet ĩpleri ex vo

lũtate nf̃a. Adiuta gf̃a dei debet ipleri:pꝰ

vcupiſcẽtias tuas nõ eas. Quicqͥd em̃ illa
cocupiſcẽtia carnis egit in nobis pᷣteritoꝛũ
pretõꝝ ſiue in factis ſiue in dictis ſiue in co/⸗

gitationibꝰ: totũ deletũ ẽ ſacro baptiſma/
te:oĩia debita deleuitvna idulgẽtia: Reſtat

Auguſtini

Scũ carne ↄflictus: qꝛ deleta ? iniqtas ſed
manet infirmitaſ:ineſt:titillat delectatio il
licite ↄcupiſcẽtię:pugna:reſiſte:noli ↄſenti
re:⁊ implet᷑ hic: Poſt ↄcupiſcẽtias tuas nõ „.
eas:qꝛ ⁊ ſi qũ ſurrepũt:⁊ vſurpant ſibi ocu
lũ:aurẽ:lĩiguã:volaticã cogitationẽ:nec ſic
deſperemde ſalute nr̃a. Jõ qͥtidie dicimꝰ:

Dimitte nob debita nr̃a. Juſticia inqͥt leg! Mattö.s

impletur in nob.Sʒ in qbꝰnobis? Qui nõ .
ſᷣm carnẽ ambulamꝰ:ſᷣ̊ ſᷣm ſpiritũ.QAui em̃ RBo.s
carnis ſũt:ꝗ carnis ſũt ſapiũt:qͥ aũt ſᷣm ſpbi
ritũ:ꝗ̊ ſũt ſpũs.Pꝛudẽtia em̃ carnis moꝛs
eſt:pꝛudẽtia aũt ſpũſ vita ⁊ pax.Pꝛudẽtia
em̃ carniſ inimica ĩ deũ:LCLegi em̃ dei nõ eſt
ſbᷣiecta:neq; em̃ põt.Quid ẽ neq; põt?:Nõ
hõ nõ põt:nõ aĩa nõ põt:nõ deniq; ipᷣa ca/⸗
ro:qꝛ dei creatura nõ põt: ᷣ pꝛudẽtia car/⸗
nis non põt:vitiũ nõ põt:nõ natura: quõ
ſi diceres:claudicatio rectę ambulatiõi nõ
eſt ſᷣiecta:neq; em̃ põt. Pes põt:ſᷣ claudi/
catio nõ põt.Zolle claudicationẽ:⁊ videbᷣ
rectã ambulationẽ.Sʒ qᷓ;diu claudicatio ẽ
nõ põt:ſic q;diu pꝛudẽtia carnis ẽ nõ põt.
Nõ ſit pꝛudẽtia carnis:⁊ hõ põt. Pꝛuden/
tia ſpũs vita ⁊ pax.O & ait: Pꝛudẽtia car ᷓ
nis inimica in deũ:noli ſic acciꝑe qſi inimi
ca iſta poſſit lędere deũ. Reſiſtẽdo inimica
eſt:nõ occidẽdo. Illi aũt nocet in qͥ eſt pꝛu
dẽtia carnis:qꝛ vitiũ naturę nocet in q̊ na/
tura ineſt. Abedicina aũt ideo iuẽta eſt: vt
pellat᷑ vitiũ ⁊ ſanet᷑ natura. Venit ̊ ſalua/

toꝛ ad genꝰ humanũ:nullũ ſanũ iuenit:iõ 4

magnꝰ medicꝰ venit.Hoc ꝓpterea dixi:qꝛ
manichei volẽtes aliã cõtra deũ inducere
naturã:q̃ſi de h̊ apłi teſtimonio erroꝛẽ ſuũ
exiſtimãt adiuuari:⁊ putãt q̃ſi naturalit᷑ di
ctũ:qꝛ dictũ ẽ: nõ põt:ĩimica ẽ ĩ deũ. Cegi
em̃ dei nõ ẽ ſbᷣiecta:neq; em̃ põt:⁊ nõ attẽ/
derũt nõ de carne dictũ eſſe: nõ põt:nõ de
hoie dictũ eẽ:nõ põt:nõ ð aĩa dictũ eẽ: nõ
põt:ᷣ de pꝛudẽtia carnis. Pꝛudẽtia iſta vi
tiũ ẽ. Vis noſſe qͥd ẽ: Sapere ſᷣm carnem
moꝛs ẽ.Sʒ ille ipᷣe vnꝰ hõ eadẽq; natura a
dño deo vero ⁊ bono ↄdita: heri ſapiebat
ſm carnem:hodie ſapit ſᷣm ſpiritum:expul
ſum eſt vitium: ſanata eſt natura. NMam
qᷓ;diu eſſet pꝛudentia illa carnis: omnino
legi dei ſubiecta eſſe non poſſet.diu em̃
ineſt ꝑ vitium claudicatio: nullo modo po
teſt eſſe recta ambulatio. Sanato autem
vitio:reparata eſt natura. Fuiſtis aliqñ te/ Epb.
nebꝛę:nũc aũt lux i dño. Videte ̊ quid ſe/

dos

Mnſarelitag

dey

auik Qui⸗
geconfdͤi
urabiin
vblectanke
tiͦſclcie
perdeopha
Quiautine
ſunrſdic
deoplacere
cipfiurhe
lelktgona
fütſaiman
deponeret
Ntenebůt
bateplea
bitame

Dbceltiodin

ehinane
noci iien
ulleätea
Denigaud
natioeſolue
Uurethad
Putnsehe
Pulodedin
bcharßn
Pnopae
appnten.
Posaurn
fmeaglu
ceiplebe
ſcames
Pöekie
oogooen
lntiorehor
ſpüsdeib⸗
ſumittact
ameytiſe
Piſtterea
hoigterot
i he
, Wlebaen
Ros lunmi .
tedeet
delbcrine
chitin
larn
Plheegen
husens
Sicoße
nnodet:

Pztein

Nihanflei

debini

npenidi
Müͤritiütfni

cüanisn

niger puüi

egeidaiß
uidiegih,
tnödengßr
eß dan
enöfmng
Meambelniͤt
Pesporfucl
canonits
ötindaudi
tuamsili ie

nbo t Puin
ain Prtäaee

iſcacaheifin
ötnocanickee

„

Murrnonnit⸗

Sticeiincea.
m Daniſ.

Ali ſtiiunri
e roand
mden ud

—

aatignn
mhanſhn
vtpnuungn
Knuun.

—
=

See
==
—

Camis: o

=

polat
nulo ntn
Smnubun
Fſrlii
Nuerz

Se

= =

N

5 —

Jo5̃.5.

Bo. 8

Lucl. 11

quit᷑.Qui aũt in carne ſunt: id ẽ qui in car
ne confidũt:qui ↄcupiſcẽtias ſuas ſequun
tur: qui in his habitãt: q eaꝝ voluptatibꝰ
oblectant᷑:qui in earum delectatiõibꝰ bea/
tã fclicẽq; vitã cõſtituũt:ipᷣi em̃ ſunt in car/
ne:deo placere nõ pñt.Nõ em̃ ſic dictũ eſt:
Qui aũt in carne ſunt: deo placere nõ poſ-
ſunt:q̃ſi dictũ eſt:in hac vita cũ ſũt hoĩes:

deo placere nõ pñt.Ergo nõ placuerũt ſan

cti pr̃iarche? Ergo nõ placuerũt ſcti ꝓphe/
te? Ergo nõ placuerũt ſcti aplłi? Nõ placue
rũt ſcti martyres: qͥ anteq; coꝛp?ꝰ patiendo
deponerẽt xpᷣm ↄfitẽdo:nõ ſolũ voluptatẽ
ↄtẽnebãt: ſᷣ doloꝛes q; patiẽtiſſime ꝑfere/

bãt: Placuerũt:ᷣ ĩ carne nõ fuerũt. Poꝛta
bãt carnẽ:ñ poꝛtabãt᷑ a carne. Jq em̃ para

lytico dictũ erat: Tolle grabatũ tuũ. Qui

em̃ in carne ſũt: quẽadmodũ dixi: quẽad/

modũ iã expoſui: ñĩ ſclo viuẽdo:ſ carnis
ↄcupiſcẽtijs ↄſẽtiẽdo: deo placere nõ pñt.

Deniq; audite ipſũ:ꝗſtiõeʒ ſine vlla dubi
tatiõe ſoluẽtẽ. Viuẽsvtiq; ĩ ̊ coꝛꝑe loq̃ba
tur:⁊ tñ adiũxit: Vos aũt nõ eſtl in carne:
Putas ẽ h̊ aliqᷣs ĩ vobᷣ cui dictũ ẽ?: Ecce po

pulo dei dixit:ecclłię dixit:romaniſ qͥdẽ ſcri

bebat:bᷣ vniũſę xpᷣi eccłię dixit:ᷣ tritico di/

xit nõ paleę:maſſe dixit latenti:nõ ſtipulę
aparẽti. Vnuſqͥſq; i coꝛde ſuo cognoſcat.
Nos auribꝰ loqmur:ↄſcias nõ videmꝰ:tñ
ſm ea ꝗᷓ ſuꝑiꝰlocuti ſumꝰexiſtimo ĩ noie xpᷣi

eẽ i plebe xpᷣi qͥbꝰdictũ ẽ: Vos aũt nõ eſtis

ĩ carne:ſᷣ iĩ ſpũ:ſi tũ ſpũs dei habitat ĩ vobᷣ.

Nõ eſt i carne: qꝛ nõ facit oꝑa carnis ↄſẽ/

tiẽdo ↄcupiſcẽtijſ carnis:ᷣ eſti in ſpũ qͥ ᷣm
intioꝛẽ hoĩeʒ ↄdelectami legi dei:⁊ h ẽ ſi tñ
ſpũs dei habitat i vob. MHã ſi de ſpũ vf̃o pᷣ/

ſumitl:adhuc ĩ carne eſtis. Sic ̊ nõ eſti in

carne vt ĩ ſpũ dei ſitl: tũc.n.i carne nõ eſti.

Hã ſi recedat ſpũs dei: pondere ſuo ſpũs
hoĩs reuoluit᷑ i carnẽ: redit ad facta carna/

lia:redit ad ↄcupiſcẽtias ſcłlares: Et erũt il

liꝰ hoĩs peioꝛa nouiſſima q; erãt pᷣma.Sic
em̃ habete liberũ arbitriũ:vt iĩploꝛet auxi/

GBo.S lium. Mõ eſtis in carne: ⁊ hoc ex viribꝰ ve/⸗

bH

ſtris? Abſit. Vnde ergo:? Si tamẽ ſpiritus

dei habitat in vobis. Si quis autẽ ſpiritũ

chꝛiſti nõ habet:hic nõ eſt eiꝰ. Mon & ſe ex/

tẽdat:nõ ſe iactet:nõ ſibi arroget vᷣtutẽ ꝓ⸗

pꝛiã:egena ⁊ vitiata natura. O adã qñ ſa/
nus eras nõ ſtetiſti:⁊ tuis viribꝰſurrexiſti⸗
Si dqs ſpiritũ chꝛiſti nõ habet: Ipſe em̃ ſpi
ritus dei: qͥ ſpiritus chꝛiſti ⁊ pr̃is:eſt em̃ et

filij. Si qs ſpm̃ dei nõ habet: nõ ſe fallat:
hic nõ eſt eius. Ecce adiuuãte ipſius miſe-

ricoꝛdia ſpm̃ xpᷣi habemꝰ:ex ipᷣa dilectione

iuſticię: itegra fide: catholica fide ſym̃ dei
nobis ineſſe cogſcimꝰ. Sʒ qͥd de carne illa

moꝛtali:Quid de lege in mẽbꝛis nr̃is repu

gnante legi mẽtis? Quid de illo gemituꝰ

Audi.Si aũt xpᷣs in vob:coꝛpꝰqͥdẽ moꝛtu/

um ẽ ꝓpt᷑ pctm̃:ſpũs aũt vita ẽ ꝓpt᷑ iuſtici/
am. Ergo de coꝛꝑe moꝛtuo ꝓpt᷑ pctm̃ iam

deſpandũ ẽ: Hlla ſpes ẽ? Sic doꝛmit: vtñ
adijciat vt ſurgat:? Abſit.Coꝛpus qͥdẽ moꝛ

tuũ ẽ ꝓpt pctm̃: ſpũs aũt vita ẽ ꝓpt iuſti/

ciã. Remãſit triſticia de nr̃o coꝛꝑe. Nemo
aũt carnẽ ſuã odio habuit. Videmꝰ qᷓ; ſol/
licite curet᷑ ſepultura moꝛtuoꝝ.Coꝛpꝰ qͥdẽ

5. 40⁰

Epß. 5

moꝛtuũ eſt ꝓpt pctm̃: ſpũs aũt vita eſt p/

pt᷑ iuſticiã. Jam dicebas ad conſolationẽ:
Vellẽ qͥdẽ ⁊ coꝛpꝰmeũ eẽ ĩ hacvita:ᷣ qꝛ nõ
põt:ſit vel ſpũs meꝰ:ſit vł aia mea. Expe/
cta noli eſſe ſollicitꝰ.Si em̃ ſpũs eiꝰqͥ ſuſci/⸗

tauit ieſũ a moꝛtuis:habitat i vobis:qͥ ſu

ſcitauit chꝛiſtũ ieſũ a moꝛtuis viuiſicabit ⁊

moꝛtalia coꝛꝑa vr̃a. Quid timetis? Quid
etiã ꝓ ipſa carne ſolliciti eſtꝭCapillus ca/

pitis veſtri nõ peribit. Adã peccando da⸗
nauit in moꝛtẽ coꝛpoꝛa veſtra:ſed ieſus ſi ẽ

—

Zucj. 2 1

ſpiritus eiꝰin vobis:viuiſicabit ⁊ moꝛtalia

coꝛpoꝛa veſtra:qꝛ ſuũ ſanguinẽ dedit ꝓ ſa/

lute veſtra. Pꝛomiſſum reddi dubitaſ:qui
tale pignꝰ tenes? Sic ergo homo non erit

moꝛtis illa cõtentio: ſic implebit᷑ qð dictũ
eſt: Miſer ego hõ:quis me liberabit de coꝛ

poꝛe moꝛtis huiꝰ: Quia chꝛiſtꝰ ieſus ſi ſpi/

ritus eiꝰ in vobis ẽ: viuificabit ⁊ moꝛtalia

coꝛꝑa vr̃a: ſic liberaber de coꝛꝑe moꝛt hu/

ius:nõ coꝛp?ꝰnõ habẽdo:vł alteꝝ habẽdo:
ᷣͥ nõ vlterius moꝛiẽdo.Si em̃ nõ adderet:
Aoꝛt huiꝰ:et diceret:Quis me liberabit
de coꝛpoꝛe:foꝛte ſuggereret᷑ erroꝛ cogitatio
ni humanę:⁊ diceret᷑: Vides qꝛ nõ vult de/⸗/

us non eſſe cũ coꝛpoꝛe? De coꝛpoꝛe inquit

moꝛtis huiꝰ. Moꝛtẽ tolle:⁊ bonũ ẽ coꝛpꝰ:
Detrahatur moꝛſ nouiſſima inimica:⁊ erit
mihi in ęternũ caro mea amica. Nemo em
vnquã carnem ſuam odio habuit.Etſi ſpi/
ritus concupiſcit contra carnẽ:et caro con/
cupiſcit aduerſus ſpiritũ: etſi modo rixa ẽ
in iſta domo: maritus litigans non perni/

Eph. 5
Habl. 5

ciem ſed concoꝛdiã quęrit vxoꝛis. Abſit fra
tres mei:abſit:vt ſpiritus concupiſcendo
contra carnem oderit carnẽ. Vitia carnis

b 4

Bancti
odit:pꝛudentiã carnis odit:ↄtẽtionẽ moꝛ
.. Corj.15. tis odit. Coꝛruptibile hoc induat incoꝛru/
ptionẽ:⁊ moꝛtale hoc induat᷑ imoꝛtalitate:
ſeminet᷑ coꝛpꝰ animale:reſurgat coꝛpꝰ ſpiri
tale: ⁊ vide plenam perfectãq; concoꝛdiã:
Ro.S. videbis creaturã:lauda creatoꝛẽ.Si ergo
ſpiritus eius qui ſuſcitauit ieſũ a moꝛtuis
habitat in vobis:qui ſuſcitauit chꝛiſtum a
moꝛtuis:viuiſicabit ⁊ moꝛtalia coꝛpoꝛa ve
ſtra ꝓpter inhabitatẽ ſpiritum qͥ habitat
in vobis:nõ ꝓpter merita veſtra:vſᷣ ꝓpter
munera ſua. Cõuerſi ad jm.
æpb.z. ¶ De verbis Apli: Peto nõ infir/
mari i tribulationibꝰ meig ꝓ vo/
bis:que eſt gloꝛia veſtra: Et de li-
ero arbitrio: ermo: vI

aiuimus: euangeliũ audiuimus:
coſonant om̃es diuinę lectiones
õͤ in nobis ſed in dño collocemꝰ.
it apoſtolꝰ:vos nõ infirmari in

tſper
Peto:in

gl.

ria veſtra. Peto inquit vos nõ infirmari:
id eſt vt non infirmemini:qñ audiſtis me
prati ꝓ vobis tribulationes: qꝛ hęc eſt glo/
ria vr̃a. Petit &̊ eos vt nõ infirment᷑:quod
non faceret niſi eoꝛum vellet excitare volũ
tatẽ. Si em̃ reſponderẽt: Quid nos petis
quod in poteſtate non habemꝰ: Mũqᷣd nõ
viderent᷑ ſibi iuſtũ reddidiſſe reſponſũ:Et
tamẽ apoſtolus niſi ſciret eſſe in eis volun
tatis ꝓpꝛię conſenſionẽ:vbi ⁊ ipſi aliquid
agerent:non diceret:peto.Et ſi diceret:iu⸗/
beo:niſi eos noſſet adhibere poſſe iuſſioni
ſuę voluntatẽ: ſine cauſa hoc verbũ de eiꝰ
oꝛe ꝓcederet.Sʒ rurſus ſciens ſine dei ad/
iutoꝛio infirmã eſſe hominis volũtatẽ: nõ
ſolum ne dicerent: voluntatis arbitriũ nõ
habemus:dixit peto: verũetiã ne dicerẽt:
voluntatis arbitriũ ſufficit nobis:videte:
quid addit:huius rei gratia. Cuiꝰ rei gra/
tia:niſi qꝛ ſupꝛa dixerat: Peto nõ infirma/
ri ĩ tribulationibus meis ꝓ vobis: quę eſt
gloꝛia veſtra? Quia &̊ voluntatis habetis
arbitriũ:peto.Quia verovobis volũtatis
nõ ſufficit arbitriũ ad implendũ quod pe⸗/
to:Hhuiꝰ rei gratia flecto genua mea ad pa-
trem domini noſtri ieſu chꝛiſti:ex quo om/
nis paternitas in celo et in terra nomina-
tur. Det vobis. Quid det vobis? Quod
peto a vobis:rogo det vobis. Peto em̃ a
vobis ꝓpter arbitriũ volũtatis: rogo det
vobis ꝓpter auxiliũ maieſtatis.Sed apli

Poſtolum audiuimꝰ: pſalmũ au

tribulationibꝰ meis ꝓ vobis: quę eſt glo/

Aluguſtini

verba ſᷣuenimꝰ. Adhuc foꝛtaſſe expectatis
audire:qͥ textũ eiuſdẽ lectiõis memoꝛia nõ

tenetis: vtꝝ reuera ideo aplus ꝓ ipſis ad

patrẽ genua flectat:vt det illis qð dixerat
eis:peto.Aementote ergo qͥd petierit ab

eis. Peto vos nõ infirmari in tribulatiõi⸗
bus meis ꝓ vobis.hoc ab eis petit.Mo⸗
do videte qͥd illis petit. Flecto genua mea
ad patreʒ dñi mei ieſu chꝛiſti:vt det vobis
ſcðm diuitias gloꝛię ſuęvirtute coꝛroboꝛa/
ri.Quid eſt aliud:niſi nõ infirmari? Virtu
te coꝛroboꝛari inquit ꝑ ſpiritũ eiꝰ.Iſte ſpi⸗
ritus gratię:videte quid petit.HHoc a deo
petit qð ab hominibꝰ exigit:qꝛ vt deus ve
lit dare: debes ⁊ tu ad accipiendũ accõmo⸗/
dare voluntatẽ.Quõ vis accipere gratiaʒ
diuinę bonitatis:qui ſinum nõ aperis vo⸗
luntatis? Det inquit vobis. Nõ em̃ habe/

tis:niſi det vobis. Det vobis virtute coꝛ/

roboꝛari ꝑ ſpiritũ eiꝰ.Si em̃ dederitvobis
vᷣtute coꝛroboꝛari:ibi dabit vob nõ infir/⸗
mari:in interioꝛe hoĩe habitare xpᷣm ꝑ fidẽ
in coꝛdibus veſtris. Zotũ hoc det vobis.

In charitate radicati ⁊ fundati:vt ſualea/HB

tis compᷣhendere cũ om̃ibꝰ ſanctis. Quid

comp̃hendere? Det vobis ꝑ ſpiritũ ſuum

virtute coꝛroboꝛari:⁊ habitare in interioꝛe
homineveſtro chꝛiſtuʒ ꝑ fidem: atq; ita in
charitate radicati ⁊ fundati poſſitis comp/

hendere. Quid?: Qug ſit latitudo: longitu
do:altitudo:⁊ ꝓfundũ. Altitudo quidem

in latina lingna vtrũq; ſignificat:⁊ qð ſur/
ſũ verſũ ẽ altitudinis nomẽ habet:⁊ qð in
ꝓfundum altũ eſt altitudinis nomen ha/
bet. Ideo bene reſpondet interpꝛes ad id

qð ſurſũ eſt altũ:altitudinẽ dicere:ad illud

qð deoꝛſũ altũ eſt:pꝛofundũ dicere.Quid
eſt ergo fratres mei? Exponaʒ hoc vobis:
qð faciliꝰ foꝛte ſit cuiqᷓᷓ qᷓ; ſibi ſit qͥs? Quid
ergo? Quia latitudinẽ:longitudineʒ:alti/
tudinẽ ⁊ ꝓfũdũ:q̃ttuoꝛ iſta ꝗ̊ dixit aplus:
minus idoneus ſum vel compᷣhendere vel
ꝓferre:tranſibo ab hoc: an foꝛte pulſabo:
⁊ vt vobis ſalubꝛe aliquid pꝛoferã:veſtris
oꝛationibꝰ adiuuaboꝛ.Quid coꝛde pergis
homo chꝛiſtiane ꝑ latitudinẽ terrę:longitu

dinem tempoꝛũ: altitudinẽ cęli: pꝛofundi/

tatem abyſſi? Quãdo iſta compᷣhẽdis vel
mẽte vel coꝛpoꝛe:hoc eſt ſiue cogitãdo ſiue
carnis oculis intuendo? Quãdo iſta com/
pꝛehẽdis? Ipſum audi apim dicentẽ ſibi:
AMihi autẽ abſit gloꝛiari:niſi in cruce dñi
noſtri ieſu chꝛiſti. Et nos ĩ illa gloꝛiamur:

der

auialu
ſemuronm
nurgi
tudinen.
ijgoſe
ante oau⸗
tditenntn
gtuainez.
guunbet
nerloinqu
tum vbic
fundumk
eur. V

Ppropfund.

uod vid
tead viti
s. Abt go
chriſti.
tucine ch⸗

ans ipſegpoſto

umn ducen
latuserate
batureaudt
Ad vosoce
Lanmdoe

eing. kamr Len

Gtdeus⸗
Uitisdar
Opusek
leatquia

bn4, dolninue

gelcetch⸗
tadinen.
lefauerit
aſtlongin
figtnuryb
coperlaue
Corunsh
heneopen
Cshongie
Unimttata
Mdtne
Aſincen
,tenßi

Feco Go⸗
Ugogeune
Ceitennes
Pmmnneanhen
Nöinfmmnn

hirtͤc i

ägen heng
ngraendann
Apiendi gin⸗
nsahern
num notgar
Obis. Höciie
tyobispinne⸗
Sießdetene
dabitvoblüti
dadituechryii
Loti eenurdbe⸗

tfundennitet

iid'ſngs Ad
obisgihitiͤſun
babiturinmnmne
oftenagt
dan poluson
ſtlaamdattat
I. Ainchcudn

zignianh

noni tbatgn
udinis tonah
lanmenun
Ginedrrtl
fun; Nurtun
on, Nee

1

z bhiütie
lognanzt

euinrgline

Gipetiinn

Qitorkeſih

ES
S

De verbis poſtoli

vel quia ſuꝑ illaʒ incumbimꝰ. In illa glo /
riemur om̃es o boni fratres: in illa gloꝛie-

mur: Ibi foꝛte inueniemꝰ ⁊ latitudinẽ:⁊ lõ

gitudinem: ⁊ altitudinẽ:⁊ pꝛofundũ. his
em̃ apoſtoli verbis: crux quodãmõ nobis
ante oculos conſtituta eſt. Habet em̃ lati⸗/
tudinem in qua manus figant᷑:habet lon/
gitudineʒ qð inde vſq; ad terram ducit᷑ li/
gnum: habet ⁊ altitudinẽ qð ab ipᷣo tranſ⸗/
uerſo in quo figunt᷑ manus excedit aliquã/
tum vbi caput crucifixi ponit᷑:habet ⁊ pꝛo/

fundum: hoc eſt qð in terra figit non vi/
detur. Uidete magnũ ſacramentũ. Ab il⸗
lo ꝓfundo quod non vides: ſurgit totum

quod vides. Abi ergo ẽ altitudo: Cõfert
te ad vitam moꝛeſq; ſanctoꝛũ: qui dicunt:

Abi.S. Abſit gloꝛiari niſi in cruce dñi noſtri ieſu

chꝛiſti. Inuenimus in moꝛibus eoꝛũ lati/
tudinẽ charitatis: Vnde illos admonuit

2. Corj.s. ipſe apoſtolꝰdicẽs:Dilatamini:ne ſitis iu/

gum ducentes cum inſidelibus. Et qꝛ ipſe
latus erat qui eos ad latitudinẽ exhoꝛta-

batur:audi quid dicat: Os noſtrum patet

ad vos o coꝛinthij: coꝛ noſtrũ dilatatũ eſt.
Latitudo ergo charitas ẽ:ꝗ̃ ſola bene ope

2. Corj.9. Tatur: Latitudo facit vt hilarẽ datoꝛẽ dili⸗

gat deus. Si em̃ anguſtiam paſſus fuerit:

triſtis dabit: ſi triſtꝭ dabit:perit qð dabit.
Opus eſt em̃ latitudine charitatis: ne pe⸗/
reat quicquid boni faciti. Sed quoniã ait
Wattð.24. dominus: Ubi abũdabit iniquitas: refri/
geſcet charitas multoꝛũ: Da mihi ⁊ longi⸗
tudinem. Quę eſt longitudo? Qui perſe/
uerauerit vſq; in fineʒ:hic ſaluus erit. hHec
eſt longitudo crucis: vbi totũ coꝛpus coꝛ⸗
rigitur: vbi quodãmodo ſtatur: quo ſtan/
do perſeuerat᷑.Si ergo quęris qui in cruce
gloꝛiaris habere crucis latitudinẽ: habeto
bene operandi virtutẽ.Si vis habere cru/
cis longitudinem:habeto ꝑſeuerandi lon-

ganimitatẽ. Si autẽ vis habere crucis al/

titudinẽ:noſti quid audias et vbi audias:
Surſum coꝛ. Quid ẽ:ſurſũ coꝛ: Ibi ſpera:
ibi ama: Inde pete vᷣtutẽ:ibi expecta mer/
cedem. NHNã ſi bene operaris ⁊ hilariter tri⸗/
buis:videris habere latitudiuẽ. Si in hiſ/
dem bonis operibus vſq; in finem ꝑſeue-
raueris:videris habere longitudinẽ. Sed

ſi omnia hęc non ꝓpter ſuꝑnam mercedẽ

facis: altitudinem non habebis: ⁊ illa iam
nec latitudo erit: nec longitudo. Quid eſt
em̃ habere altitudinẽ: niſi cogitare deum:

amare deum: ⁊ gratis amare ipſum deum

adiutoꝛem: ipſũ expectatoꝛẽ : ipſum coꝛo/
natoꝛem:ipſum pꝛęmij largitoꝛem:poſtre/

mo ipſum pꝛemium deputare:nõ aliud ab

ipſo q; ipſum expectare? Si amas: gratis
ama: ſi vere amas: ipſe ſit merces quem
amas. An vero tibi chara ſunt om̃ia: ⁊ vi/
lis eſt qui condidit omnia?heęc vt poſſimꝰ

flexit genua ſua ꝓ nobis apoſtolus: vtich

ideo vt det nobis.Terret em̃ ⁊ euangeliũ: C

Vobis datuz eſt ſcire myſteriũ regni: illis Matt.iz.

autem non eſt datum. Qui em̃ habet da/
bitur ei. Quis autẽ habet cui dabitur:niſi

cui datum eſt?: Qui autẽ nõ habet: ⁊ quod

habet auferet᷑ ab eo. Quis autẽ nõ habet:
niſi cui non eſt datum: Quare ergo illi da⸗
tum eſt: ⁊ illi non eſt datum? Mõ me piget
dicere:hoc eſt pꝛofundũ crucis. De ꝓfun/
do neſcio quo iudicioꝛũ dei ꝗᷓ ꝑſcrutari cõ/
templariq; non poſſumus: ꝓcedit om̃e qð

poſſumus: de ꝓfunditate inq; neſcio iua

iudicioꝛum dei:queę inſcrutabilia contem/

plari non poſſumꝰ:pſcrutari non valemꝰ—.

ꝓcedit omne quod poſſumꝰ. Quod poſſũ
video:vnde poſſim nõ video: niſi qꝛ ⁊ hoc

hactenꝰ video qð noui eſſe a deo. Quare

autẽ illum ⁊ non ulum? Multũ eſt ab me:
Abyſſus eſt: ꝓfundũ cruc eſt: admiratio/
ne exclamare poſſum:diſputatione demõ/
ſtrare non poſſum. Quid poſſũ exclamare

de iſta ꝓfunditate? & magniſicata ſunt %z. 9r.

opera tua domine.Gentes illuminant᷑:iu⸗
dei excecãt᷑. Quidã paruuli ſacramẽto ba/
ptiſmatis abluunt᷑: quidã vero paruuli in
moꝛte pꝛimi hominis relinquunt᷑. c& ma/
gnificata ſunt opera tua dñe: nimis ꝓfun/
dę factę ſunt cogitationes tuę. Et ſequit᷑:
Vir impꝛudens non cognoſcit:⁊ ſtultꝰ nõ
intelliget hęc. Quid non intelligit ſtultus
⁊ impꝛudens? QAuia vel ꝓfundũ eſt. Nam
ſi ſtultus non intelligit:⁊ ſapiẽs intelligit:
non eſt nimis ꝓfundũ.Sed ſi ſapiẽs intel⸗
ligit quia ꝓfundũ eſt: ſtultus nõ intelligit
qꝛ vel ꝓfundũ eſt. Jõ multi de iſto ꝓfüdo
quęrentes reddere rationẽ:in fabulas va/
nitatis abierũt.Aliqͥ dixerunt:qꝛ aie ſurſũ
in cęlo peccãt:⁊ ſ̃ᷣm ſua peccata ad coꝛpoꝛa
ꝓ meritis dirigunt᷑: ⁊ dignis ſibi quaſi car
ceribus includunt᷑. Jerunt poſt cogitatio/
nes ſuas loqͥ volẽtes de dei ꝓfundo:merſi
ſunt in ꝓfundũ.Occurrit em̃ eis apoſtolꝰ:
volens gratiam cõmendare: ⁊ elegit illos

Bo. 9.

Bancti

geminos in vtero rebecce:⁊ dicit: Nondũ
em̃ nati:nec quia aliquid egerint boni aut

mali. Uide quẽadmodũ tulit vanis homi

ca. multi.

D

em eſſet moꝛs niſi veniẽs de peccato. Sed
eego cum heęc audio ideo laudo:qꝛ illaʒ pꝛi /

nib?phantaſias cõuerſationis animaꝝ añ
coꝛpus in cęlo. Si em̃ ibi iam conuerſate-

ſũt:iam aliquid boni egerũt vel mali:et ꝓ
meritis ſuis ad coꝛꝑa terrena directe ſunt.
Si placet cõtradicamꝰ apło qui dixit:MNõ/

dum nati: nec qꝛ aliquid egerint boni aut
mali.hHoc autẽ qꝛ ꝓpter apli euidentẽ ſen /
tentiam reſpuit catholica fides: qð animę

in cęlis pꝛius viuãt ⁊ cõuerſent᷑: ⁊ illic reci/

piendoꝛũ coꝛpoꝛũ merita aſſumant: modo

iſti nouelli non audent dicere.Sʒ quid di-

cunt aliqui ſicut audiuimꝰ ipſoꝛũ? Iſta diſ
putant. Pꝛoꝛſus inquiunt ꝓ meritis ſuis

om̃es homines moꝛiunt᷑ qꝛ peccauerũt:nõ

mam moꝛtẽ intueoꝛ: ⁊ illiꝰ pꝛimi hominis

7. Corj.i5. pctm̃. Audio em̃ apim: Sicut in ada om/

E *.

nes moꝛiunt᷑:ſic ⁊ in chꝛiſto om̃es viuifſica/

Eo.ʒ. bunt᷑. Per vnũ hoĩem peccatũ intraiut in

mundũ:⁊ ꝑ peccatum moꝛs: ⁊ ita in om̃es

homies ꝑtranſijt:in quo om̃es pecauerũt.
Omes em̃ vnus fuerũt.Sic audio dicentẽ

moꝛtẽ hominis de pecato eſſe.Mõ inquit:
⁊ quid dicis? Omnẽ hoiem deus ĩmoꝛtalẽæ

creat modo. Mirabilis nouitas: Quid di

cis? Pꝛoꝛſus inquit oẽm hominẽ deus im/

moꝛtalẽ creat. Quare ergo moꝛiunt᷑ ꝑuuli
infantes? Hã ſi dicã: quare moꝛiunt᷑ gran/
des hoĩes:dicturus es mihi:peccauerunt.
Ergo de maioꝛũ ętate nõ diſputabo: par/

uuloꝛũ infantiã cõtra te teſtem citabo.Hõ
loquunt᷑ ⁊ conuincũt: tacent et qð dico ꝓp⸗/

bant.Ecce infantes in ſuis vtiq; operibus
innocẽtes ſunt:nihil ſecũ niſi quod de pꝛi-

mo homine traxerũt habẽtes: quibus ꝓ/

pterea ẽ chꝛiſti gratia neceſſaria:vt in chꝛi/
ſto viuificent᷑:qͥ in adã moꝛtui ſũt:vt qꝛ in/
qnati ſũt generatiõe:purgẽt᷑ regeneratõe:
Ipſos ̊ teſtes citabo. Rñde mihi q̃re mo/
riũt᷑ ſi oẽs hoĩes imoꝛtales naſcãt᷑: ⁊ quo/
niã peccant:ideo moꝛiunt᷑: Quid putatis
dici potuiſſe? Quę aures ferãt: Peccaue/
rũt ⁊ ipᷣi. Ubi peccauerũt rogo: qñ pecca/

uerunt: quomõ peccauerũt:? Honũ ⁊ malũ
quid ſit neſciũt. Peccatũ accipiunt: qͥ pꝛę/

ceptum non capiũt? Pꝛoba mihi peccato/

res infantes.QAuid dixiſti? Vere qꝛ oblit⸗
res qð fuiſti:ꝓba mihi peccata infantum.

Auguſtini

An quia ploꝛant peccant:qꝛ motibꝰ quaſi
mutoꝛũ animaliũ moleſtias repellũt:volu
ptates accipiũt:ideo peccant: Si motꝰ iſti
peccata ſunt:amplioꝛes peccatoꝛes in ba⸗
ptiſmo fiũt:qꝛ cũ baptiʒant᷑ vehementiſſi⸗
me reluctant᷑.Quare illis in tanta relucta/
tione non imputat᷑ peccatũ:niſi qꝛ nullum
eſt adhuc voluntatis arbitriũ. Sed aliud
dico. Iſti quia nati ſunt:vt arbitraris pec-
carunt: Nam ſi non peccarent inquis:non
moꝛerent᷑: Quid de illis dicis qui in vtero
moꝛiunt᷑:òO anguſtia.Et ipſi inquit pecca
runt:ideo moꝛiuntur. AMentiris: an falle⸗/

ris? Cõtradicit apoſtolꝰ: Mõdũ natis:nec Ro.-.

aliquid agentibus boni aut mali. Magis
apoſtolũ audio qᷓ; te: magis aplo credo qᷓ
tibi:nondũ natis nec aliquid agentibꝰ bo
ni aut mali.Si autẽ hoc teſtimomiũ refel⸗
lis:vade potius ad illasvagationes ⁊ dic:
quia in cęlo peccarunt:⁊ inde in coꝛpoꝛa h⸗
cipitantur. Non dico inquis. Quare non E
dicis? Quia dicit apoſtolus: Mõdũ natis
nec aliquid agetibus boni aut mali. Si ꝗ̊
non eos accuſas in celo: quare accuſas in
vtero?: Ad vtrũq; reſpondet apoſtolus: et
eis reſpõdet qui dicunt in celo:⁊ qui dicũt
in vtero peccauerunt: quia ad vtrũq; va-
lẽt illa verba quę dicunt:anteq; naſcerent᷑
nihil egiſſe vel boni vel mali. Quare ergo
moꝛiunt᷑: Vt hic te auditurꝰ ſum:⁊ nõ po/
tius magiſtrũ gẽtiũ: Dic mihi paule aple:
quare moꝛiunt᷑: Per vnum hominem pec/ Ro.ʒ.
catum intrauit in mundum:⁊ ꝑ peccatum
moꝛs:⁊ ita in om̃es homines ꝑtranſijt:in
quo omnes peccauerunt.Ecce pꝛimus ho/
mo totaʒ maſſã damnabilẽ facit. Veniat:
veniat dñs noſter ſecũdus hõ: Veniat:ve
mat:ex alio tramite veniat:ꝑ virgineʒ ve/
niat:viuus veniat moꝛtuos inueniat:mo/
riatur vt moꝛiẽti ſubueniat: ad vitã tranſ-
ferat:moꝛtuos redimat moꝛte: ſeruet vitã
in moꝛtẽ:occidat moꝛtẽ de moꝛte.Sola eſt
iſta gratia paruuloꝝ:ſola maioꝛũ: ſola li⸗
berat puſillos cum magnis. Quare illũ et
quare illum:quare nõ illũ atq; illũ? Nolo
a me ꝗras.homo ſũ: ꝓfũdũ crucis aduer/
to nõ penetro:expaueſco non ſcrutoꝛ: In/ Ro. 1I.
ſcrutabilia ſunt iudicia eius: inueſtigabi9-
les ſũt vię eius. homo ſum:homo es:hõ
erat qui dicebat: à& homo qs es qͥ reſpon/ Ro.⸗
deas deo? hõ dicebat: homini dicebat.
Audiat homo:ne ꝑeat hõ ꝓpter quẽ deus

dede

ctugekbe
ditaterinpn
nuscdin
ſunun h
nellqmt
e,plalnodt⸗
. nrnint
itribabe⸗
Quiswolunt
funtuänenn
Cue Qin
Galbenuik
dontioun.

(deigdi
Sutr o onie
chrütoie
perentes
iwegol

tinbhenn
Creguoripe
roßßiacen
Mornöduin
MIIpſano
Aceptieni⸗
Manustdiu
mnortdens.
ſtürnoſoli
Qumeap
uiniepoa
Dlceretdini
honmmnun.
Nundu
moonknam
heuzz eit. Dbiefi
nnttni
glepimotſp
ngtafreye
Mrleſtaute
hnncclopen

Magut
Mllnnnne

.

nothian
Gelig
Sinop
Amesinbe⸗
ſchenonſß
Maſellay
tüanln
.Sel alud
witunsde⸗
tinquisnon
Squinne
nguitpen
ins:anftle⸗

dünatigner

nul ags
ploceldq
lagennbd.

factus eſt homo. In hac ergo crucis ꝓfun⸗

ditate: in hac reꝝ tanta obſcuritate tenea/

mus qð cãtauimꝰ: nõ de noſtra virtute pᷣ⸗

ſumam: nõ ingenioli nf̃i viribꝰ in hac qſti
one aliquid arrogemꝰ*: pſalmũ dicamꝰ: cũ
PS. 5S6. pſalmo dicamꝰ: Miſerere mei deus: miſe/

rere mei deꝰ: miſerere mei. Quare? Quia

yirtutẽ habeo q̃ te ꝓmerear? Mõ. QAuare?

Quia voluntatis arbitriũ gero:vnde gra/

tiam tuã meritũ meum hcedat ? Non. S
quare? Qm̃ in te conſidit anima mea. Ma

gna ſcientia iſta continentia. Conuerſi ad

dDomilnu. SZ
He verbis Apli: Humanus ſer/
1. Timotb. 1. Mo omi acceptione dignꝰ: quia
chꝛiſtus ieſus venit in hũc mudũ

moniä peccatoꝛes ſaluos facere:quoꝛuzʒz
— eimꝰ ego ſů:; Sermo VI
ncnpruf /M Vadiuimus beatũ apim Paulu:
Qummte Api.5/ dicentẽ: Humanſermo omi ac/
Hodinats ceptione dignus: qꝛ chꝛiſtꝰ ieſus
umal. Siz ven mundũ peceatoꝛes ſaluos fa-
Greaali cere:quoꝛũ pꝛimꝰ ego ſum. Humanꝰ & ſer/⸗
Ppoſtolns:e mo ⁊ om̃i acceptione dignꝰ.Quare huma⸗/
onquidei nus ⁊ nõ diuinꝰ: Pꝛoculdubio niſi iſte hu/
Ayrüg, manꝰ ſermo etiã diuinus eſſet:dign omni
eß nulcnen acceptiõe nõ eſſet. Sʒ ſic eſt ſermo iſte hu-/
AQAec⸗ manus ⁊ diuin: quõ eſt ipſe chꝛiſtꝰ: ⁊ ho⸗
ſunetnoe mo ⁊ deus. Si grecte intelligimꝰ ſ. ermonẽ
bipalletpt. iſtũ: nõ ſolũ humanũ eſſe venetiã diuini.
onnenpe. ꝛ Quare aplus humanũ maluit dicere q;; di
ADerg uinũ: Pꝛoculdubio em̃ qui nõ mentiret᷑ ſi
. rin diceret diuinũ:nõ ſine cauſa maluit dicere
hrucg humanum. Hoc ergo elegit:ꝑ qð chꝛiſtus
Enetme . in mundum venit. Venit em̃ ꝑ quod ho/
N, Valn mo erat:nam per quod deus erat ſemꝑ hic
Gena Hiere. 23. erat. Ubi em̃ non eſt deus: qui dixit: Cę/
monz⸗ lum ⁊ terrã ego compleo?: Chꝛiſtus eſt cer-
—— Sap.s. te virtus ⁊ ſapientia dei:de qua dicit᷑: At/
Ayſinnnn tin git a fine vſq; ad finẽ foꝛtiter:⁊ diſponit
ſnan Jot. 1. omnia ſuauiter. Ergo in hoc mundo erat:
re n mundus ꝑ eum factus eſt: ⁊ mundus eũ
ri:ſcel non cognouit. Et hic erat ⁊ venit.hic erat
Quurllic diuinam maieſtatem:venit ꝑ humanam
gliͦean infirmitatem. Quia ergo venit ꝑ infrmi/
ncsoce⸗ tatem humana: ideo pdicãs aduentũ eius
4ſotorde dixit:humanꝰ ſᷣmo ẽ. Mõ liberaret᷑ huma
inueſiht/ nũ gen: niſi ſermo dei dignaret᷑ eſſe buma
onots nus. Haʒ ⁊ homo ille dicit᷑ humanꝰ: qui ſe
csgliſn 57 exhibet hoĩem: ⁊ maxime qͥ hoſpitio ſuſce/⸗
jinioicht. pit hominẽ.Si g̊ human“ dicit᷑ qui i domo

Nerque

de verbis Apoſtoli Bermo vII

ſuſcepit hominẽ: qᷓ humanꝰ eſt ꝗ in ſeipſo
ſuſcipit hominẽ: Ergo humanꝰ ſᷣmo ⁊ om̃i
acceptione dignꝰ: qꝛ chꝛiſtꝰ ieſus venit in

mundũ peccatoꝛes ſaluos facere. Attende

⁊ ſaluare qð ꝑierat.Si homo non periſſet:

filius hoĩs nõ veniſſet. Ergo ꝑierat homo:
venit deꝰ homo: ⁊ inuentꝰ eſt homo. Peri⸗/
erat homo ꝑ liberã volũtatẽ: venit deꝰ hõ
ꝑ gratiã liberatricẽ. Quęris qͥd valeat ad
malum liberũ arbitriũ:recole hominẽ pec-
catoꝛẽ. Queris qͥd valeat ad auxiliũ deꝰ ⁊
homo:attẽde in eo grãm liberantẽ. Nuſqᷓ;

potuit ſic oſtendi:quantum valeat volun/

tas hominis vſurpata ꝑ ſuperbiã ad vtẽ-

dum ſine adiutoꝛio dei malũ: non potuit

plus ⁊ manifeſtiꝰexpꝛimi qᷓ; in hoĩe pꝛimo.

Ecce perit pᷣmus homo:⁊ vbi eſſet niſi ve/

niſſet ſecũdus homo? Quia ⁊ ille hõ ⁊ iſte
homo: et ideo humanus ſermo. Pꝛoꝛſus

nũq; ſic aparet benignitas gr̃ę ⁊ liberali⸗

5*

„

em̃ dicimus fratres mei? In fide catholica
nutritis loquoꝛ:vel in pacẽ catholicam lu/

cratis. Houimꝰ ⁊ tenemus mediatoꝛẽ dei
⁊ hominũ: hominẽ chꝛiſtũ ieſum:inquãtũ
homo erat eius eſſe naturę cuiꝰ nos ſumꝰ.

Non em̃ alteriꝰnaturę caro noſtra ⁊ caro il

lius:nec alteriꝰ naturę anima noſtra ⁊ aia
illius. Hanc ſuſcepit naturã quã ſaluandã
eſſe iudicauit. Mihil minꝰ habebat in na⸗
tura:ſᷣ nihil habebat in culpa. NHatura pu
ra:ſed nõ ſola humana. Ibi erat deus:ibi
erat verbũ dei. Et ſicut tu vnus homo aĩa
es et caro:ſic ⁊ ille vnus chꝛiſtꝰ deus et ho/
mo. Audebit ergo aliquis dicere: quia na/
tura noſtra in illo mediatoꝛe pꝛimum per

liberũ arbitriũ pꝛomeruit deũ:⁊ ſic ſuſcipi

meruit vt eſſet homo et deus vnus chꝛiſt⸗
ieſus? Ecce nos poſſumꝰ dicere virtutibꝰ

noſtris: moꝛibꝰ noſtri: cõuerſatiõe vitę no/
ſtrę meruiſſe vt efficiamur filij dei: poſſu⸗

mus dicere:accepimus pſᷣceptũ: ſi ſeruaue-
rimꝰ ⁊ bene vixerimꝰ:recipiemur in nume⸗

ro filioꝛũ dei. Nũquid ⁊ ille pꝛius vixit filiꝰ

hominis:et bene viuendo factus eſt ſilius
dei? Inde cepit ⁊ inde incipit:⁊ ſuſceptiõe

euãgeliũ. Venit em̃ filius hominis ꝗq̃rere Zudaisg.

tas omipotentię dei:qᷓ; in homine media/ 1. T
toꝛe dei ⁊ hominũ:hoie chꝛiſto ieſu. QAuid B

imoth. 2.

factus eſt. Uerbũ em̃ caro factũ eſt: vt ha/ Job.n,

bitaret in nobis:verbũ dei vnicꝰ dei filius

aſſumpſit aĩiam ⁊ carnẽ hominis nõ antęa

ſe ꝓmerentis: nec ad illã ꝑcipiendã ſubli/

Bancti

mitatem virtute ꝓpꝛia laboꝛantis:ſᷣ oino
gratis. Hihil em̃ pceſſit illam ſuſceptionẽ.

Suſceptus eſt dei filiꝰ:ſuſceptiõe factꝰ eſt.
Virgo cõcepit:ante conceptũ virginis ho
mo mediatoꝛ:nõ vtiq; pꝛiꝰ iuſtꝰ fuit.Quõ
em̃ iuſtus fuit:qui nec fuit? Virgo ↄcepit:
⁊ ſuſceptio hominis inde cępit.AMerito di

ctum eſt: Vidimꝰ gloꝛiã eius: gloꝛiã tanqᷓ

vnigeniti a patre:plenũ gratia ⁊ veritate.
Amas liberã voluntatẽ tuã:dicturꝰ es pa/
Zucj.ið tri tuo: Da mihi ſubſtãtiã meã q̊ me ↄtin-/
git. Quid te tibi cõmittis? Meliꝰ te poteſt
ſeruare: qui te potuit anteq; eſſes creare.
Agnoſce &̊ chꝛiſtũ:gratia plenus eſt. Hoc
tibi vult füdere quo plenꝰẽ:hoc tibi dicit:
Qusere dona mea: obliuiſcere merita tua:
qꝛ ſi ego quęrerẽ merita tua:nõ venires ad
dona mea. Moli te extollere:puſillus eſto:
Chʒacheus eſto. Sed dicturꝰ es: Si ʒacheus

Zudj.i9 fuero:p turba non potero videre ieſũ.No/

li eſſe triſtis:aſcẽde lignũ vbi ꝓ te pepẽdit
ieſus:⁊videbis ieſũ.Et quale genus ligni
aſcendit ʒacheus? Sicomoꝛũ.In regioni/
bus noſtr aut om̃ino nuſq; aut raro foꝛte
alicubi naſcit᷑:in illis aũt partibꝰ multum
eſt huius generis ligni.Et poma ſicomo/
ra dicunt᷑ pomo quidẽ ſimilia:ſed tamẽ di
ſtant aliquid: qð poſſũt noſſe qui viderũt

vel guſtauerũt. Quãtũ tñ indicant inter⸗/

pꝛetatione noĩs: ſicomoꝛa ſici fatuę latine
interpᷣtant᷑. Jam vide ʒachęũ meũ: vide
illuʒ obſecro te volentẽ in turba videre ie/

ſum:⁊ non valentẽ. humilis em̃ erat:tur/
ba ſuꝑba erat:⁊ ipſa turba ad videndũ bñ
dſim:ſicut ſolet turba ſeipſaʒ impediebat:

aſcendit a turba: ⁊ vidit ieſum nõ impedi/
ente turba. Turba em̃ dicit humilibꝰ:hu⸗

militatis viam gradientibꝰ:iniurias ſuus

deo dimittentibꝰ:vindictã de inimicis nõ

requirentibꝰ:turba inſultat ⁊ dicit: Inde/
fenſe:qui te non potes vindicare. Lurba

impedit ne videat᷑ ieſus: turba gloꝛiãs et
exultans:quãdo ſe potuerit vindicare: im

Lud.aʒ pedit ne videat᷑ ille qui pendẽs ait: Pater

igſce illis:qꝛ neſciũt qͥd faciunt.hũc ̊ vo/
lẽs videre zachę:in q figurabat᷑ ꝑſona hu
miliũ:nõ attẽdit turbã impedientẽ:ſᷣ aſcẽ/
i.Con.i.dit ſicomoꝝ quaſi fatui pomi lignũ. Nos

cefm̃ inquit apłus ſdicamus chꝛiſtũ cruciſi-

xum:iudęis quidẽ ſcandalũ: attende ſico/
moꝛũ:gentibꝰaũt ſtulticiã. DPeniq; de cru/
ce chꝛiſti nobis iuſultãt ſapiẽtes huiꝰ mũ/

ℳ.

Auguſtini

diꝛ dicunt: Quale coꝛ habetis:qui deũ co

litis cruciſixum? Quale coꝛ habemꝰ: NMon

vtiq; veſtrũ. Sapientia huiꝰ mundi: ſtul/ i. Corj..

ticia eſt apud deũ. Nõ em̃ veſtrũ coꝛ habe-
mus.Sed dicitis coꝛ noſtruʒ ſtultũ: dicite
qð vultis:nos aſcẽdamꝰ ſicomoꝝ ⁊ videa/
mus ieſum. Ideo em̃ vos ieſum videre nõ
poteſtis:qꝛ ſicomoꝝ aſcendere erubeſcit.
Apꝛehendat ʒachęus ſicomoꝛũ: aſcendat
humilis crucẽ: Parũ eſt aſcẽdat:ne de cru/
ce chꝛiſti erubeſcat: In fronte illã figat vbi
ſedes pudoꝛis eſt:ibi oĩno: ibi in quo mẽ/
bꝛo erubeſcit᷑:ibi figat᷑ vnde nõ erubeſcit᷑.
Puta qꝛ tu irrides ſicomoꝛũ: ⁊ ipſa me fe⸗
cit videre ieſum. Sʒ tu irrides ſicomoꝛũ qͥ
homo es:ſtultũ aũt dei ſapientiꝰ eſt qᷓ; ho/
minũ.Et vidit dñs ipſũ ʒachęũ. Viſus eſt
⁊ vidit:ᷣ niſi viſus eſſet nõ videret. QAuoſ Ro.s.
em̃ pᷣdeſtinauit:illos ⁊ vocauit. Ipſe eſt qᷓ i1. Job.a.
nathanael dixit:iam quaſi teſtimonio ſun
adiuuante euangeliũ ⁊ dicẽti: A naʒareth
poteſt aliqͥd boni eſſe.Dñs ad illum: Pꝛi/
uſq; te philippus vocaret cum eſſes ſub ar
boꝛe fici vidi te.Noſtis vnde ſibi ſuccincto Señ.ʒ.
ria fecerũt pꝛimi peccatoꝛes adam et euez
Quãdo peccauerũt de folijs fici ſuccincto⸗
ria ſibi fecerũt ⁊ pudenda texerũt:qꝛ quod
eos puderet peccando fecerũt.Ergo ſi ſuc/
cinctoꝛia ſibi pᷣmi peccatoꝛes vnde oꝛiginẽę
ducimus:in quibꝰ ꝑieramꝰ:vt veniret ille Lud.i⸗
queęrere ⁊ ſaluare qð perierat: de folijs fili
pudẽda tegenda fecerũt:quid aliud dictũ
eſt: Cũ eſſes ſub arboꝛe fici vidi te: niſi nõ
venires ad purgatoꝛẽ pctiĩ:niſi pꝛioꝛ te vi/-
diſſet in vmbꝛa peccati? VUt videremꝰ:viſi
ſumus: vt diligeremꝰ dilecti ſumꝰ. Deus Ns. 58.
meus miſericoꝛdia eiꝰ pᷣueniet me. Jam S
dñs qui ʒachęũ in coꝛde ſuſceperat: in do/
mũ eius dignatꝰeſt ſuſcipi ⁊ dixit:Zachęe Lud.i9.
deſcende:qꝛ in domo tua opoꝛtet me ma/
nere.Magnũ bñficiuzʒ:ille arbitrabat᷑ chꝛi
ſtum videre:qꝛ magnũ ⁊ ineffabile benefi·
cium putabat trãſeuntẽ videre:ſubito me/
ruit in domo habere. Infũdit᷑ gratia:ope/
ratur fides ꝑ dilectionẽ:ſuſcipit᷑ chꝛiſtus in
domũ qͥ iã habitabat iĩ coꝛde.Dicit chꝛiſto
ʒachęus:ñe dimidiũ rerũ mearũ do pau
peribꝰ:⁊ ſi quid aliquẽ fraudaui: cuadru/
plum reddo. Quaſi diceret: Ideo mihi di /
midium teneo:non ꝙ habeã:ſed vnde red/
dã. Vere ecce qð eſt ſuſcipere ieſũ: in coꝛ ſu
ſcipere: Ibi em̃ erat chꝛiſtꝰ:in ʒachęeo erat:

un dioleſcddt

Deve

nrll ſbi
ſceiconb
pineepzl
mmeratiln
bat ilgenl
gundonupe
7rrſtene
lttelch
ninser
domuifaca
biefacnck.
ſlueſnlun
nherisegt⸗
ſanuspiden
apiedetpe
giclcott
ummotadire
tonedade
olſoonet
lis eſent ien
nuez ſnecuuaadie
ſeſcuntaͤf
(iantpate

ſutt gebo⸗Sir

usſerno⸗
ſusieſigre
ſaceemag
lgin tere: Vent
bientQl
göͤſauetie
Cyitüneg
llen gati
lanlhlal
lglaneibe
buotonele
Petgkſelus:
Closton ⸗
lelföeſtil
gliguvep
ſccornüfe
ugoc
zlſn
chnk n
pöbfünn⸗
Nectorne⸗
Hönine
Pultasſcti⸗
lgerſalen
ſobſti

cldin t⁊ de illo ſibi dicebat qð ex oꝛe eius audie/ acceptione dignꝰ:qꝛ chꝛiſtus ieſus venit in
dennn Eph. z. bat. Sic em̃ apls dicit: Habitare chꝛiſtũ p mundũ. Quare venit in mũdũ?: Pctõꝛes
mncabah pꝛinceps publicanoꝝ erat:qꝛ valde pecca/ nmiret in mundũ: Nõ eum de ceęlo ad terrã
li dii toꝛ erat: quaſi ſana illa turba ꝗᷓ impedie- merita nf̃a bona f peccata duxerunt. HHeęc
nopt ſlan bat videre ieſum admirata eſt: ⁊ rehendit cauſa: cur veniret peccatoꝛes ſaluos face Aud.i.
ſun iri⸗ Y in domũ peccatoꝛis intraſſet ieſus. hoc re.Et vocabis inqͥt nomẽ eiꝰ ieſũ. Auare
geenbeſtt erat rephendere ꝙ in domum ęgroti intra / vocabis nomẽ eius ieſum? Ipſe em̃ ſaluũ
l uit medic? Quia & velut peccatoꝛ ʒachę faciet populũ ſuum a peccatis eoꝝ. Voca⸗
dlrnedeh irriſus ẽ. Irriſus eſt aũt ab inſanis ſanatꝰ: bis nomen eius ieſũ.QAuare ieſũ: QAuę ra/⸗
elliſgti Xuc.. 19 dñs reſpõdit irridentibꝰ: hodie ſalus huic tio eſt hui nominis: Audi quare. Ipſe em̃
biinqtond domui facta eſt. Ecce q̃re intraui:ſalus ho ſaluũ faciet populũ ſuuʒ. Vnde?A pecca⸗
no enbeck. die facta eſt. VUtiq; ſi ſaluatoꝛ nõ intraſſet: tis eoꝛum. Populũ ſuũ a peccatis eoꝛum.
rihae⸗ ſalus in illa domo facta non eſſet. Quid ꝓ Muũquid ad iſtũ populũ nõ ptinent puuli:
esſcnnoi miraris ęgrote? Voca ⁊ tu ieſum: noli ttbhi quos ſaluos faciet ieſus a peccatis eoꝛũ:
mnpef ſanus videri. Cũ ſpe ęgrotat qͥ medicũ ſuſ · Pertinẽt plane:ptinent fres mei: Sic ha⸗
dei Ulet cipit: deſperate egrotat qui ꝑ inſaniã me/ bete in coꝛde:ſic credite:cũ iſta ſide paruu/
den Qlin dicũ cedit. Qualis & eius inſania q̊ medi/ los ad gratiã chꝛiſti poꝛtate:ne ſi banc ſidẽ

i. Necg.

De verbis Apoſtoli

cum occidit:Quãta vero bonitas ⁊ poten

Bermo vIII

in coꝛde non habueritis ꝓ quibꝰ reſpõde⸗

Cinmon ta medici: de q ſaguine ſuo: inſano ĩterfe · tis:lingua veſtra occidatis. Pꝛoꝛſus frés
Anth α: ctoꝛi ſuo medicamẽtũ fecit: Heq; em illeq q cũ iſta ſide cũᷣ paruulo nõ cucurrerit: ſin⸗
umdi vb.S. venerat grere ſaluare að pierat: pendẽs git: ſanꝰ eſt: nihil mali habet: nibil vitij ha
naſsihe NRucd.2 ſine cauſa dicebat: Pater ignoſce illis: ůg bet:ß tolla illü ad medicũ. Quare: Quia
eſbiſucinn neſciunt qͥd faciut. Inſani ſunt:medicꝰſũ: ſic ſolet fleri. Nõ times ne tibi dicat medi⸗

ſeuiant:patienter fero:cũ occiderint tũc ſa

dneen entantpalenrel e cigerint tüc ſa cus: Tolle hinc tecũ ipſũ: nõ eſt opꝰ ſanis Watt.
ſeſeim Timoth. 1. nabo. Simg inter illos quos ſanat huma medicus: ſed male habẽtibꝰ? Cõmẽdaue- De v̈bis dſi
gütgant nus ſermo ⁊ om̃i acceptione dignꝰ:qꝛ chꝛi / rim charitati veſtrę cauſã eoꝛum: qui ꝓ ſe Ser.36. c.
Stin ſtus ieſus venit in mundũ pctõꝛes ſaluos loqui nõ poſſũt. Om̃es paruuli tanq; pu/
mlenai facere:magnos:puſillos pctões ſaluos fa pilli conſiderent᷑: etiã qui nondũ paretes
etſlekH Zudj..19 cere: Venit filiꝰ hois querere ſaluare qd ꝓpꝛios extulerũt. Om̃is pᷣdeſtinatoꝛũ nu/
rile pierat⸗ Qui dicit infantilẽ ftatẽ nõ habere merparuulop populus dei querit tutoꝛẽ:
tenq5s ſaluet ieſus: omib“ fidelibus infantib? q expectat dſm ſaluatoꝛc. Uninerla maf ⸗
a ne chꝛiſtũ negat eẽ ieſũ: Qui dicit inquã infa/ ſam generis humani in hoie pꝛimo vena-
ite,nln tilem ętatẽ non habere qð ſaluet ieſus in toꝛ ille ꝑcuſſit:nemo ad ſecũdum tranſit a
ſimen ea: nihil aliud dicit q; chꝛiſtũ dũm ſidelibꝰ pꝛimo:niſi ꝑ baptiſmatis ſacramentũ. In
tenn mu. infantibꝰ: id eſt in xpᷣo baptiʒatis infanti· paruulis natis ⁊ nondũ baptiʒatis agno/
ſun' Daui bus non eſſe ieſũ. Jeſus em qd eſt: Inter/ ſcitur adam:in ꝑuulis baptizatis ⁊ ob hoc
ne. ung pꝛetat᷑ ieſus:ſaluatoꝛ. Saluatoꝛ eſt ieſus. renatis agnoſcit᷑ chꝛiſtus. Qui adam non
enelnd 4 Quos non ſaluat nõ habẽdo qð in eis ſal cognoſcit i ꝑuulis natis:nec chꝛiſtũ agno⸗/
ditit Zache n Uet: nõ eſt illis ieſus. Jã ſi coꝛda vra tole ſcere potuiti. renatis.Sʒ quare inquiũt iã
ouet nenn/ rãt: aliquibꝰ baptiʒatis chꝛiſtũ nõ eẽ ieſũ: baptiʒatus homo fidelis iam dimiſſo pec-
tinhih neſciovtrũ ſides veſtra in regula ſana poſ/ cato: generat eũ qui eſt cũ pꝛimi hoĩs pec-
fible hatß ſit agnoſci. Infantes ſunt: ſed mẽbꝛa eius cato?: Quia carne illũ generat non ſpiritu.
reſchione ſtiunt. Infantes ſurt: ſed ſacramẽta eius ac/ Að natũ ẽ de carne: caro eſt. Et ſi exterioꝛ Joß.z.
igmnunh, ipiunt. Inſantes ſunt: mẽſe eiꝰ partici- pomo noſter: ait apis: coꝛrũpit:ſed iterioꝛ 2, conf4
kcnſtle pes ſiũt: vt habeant in ſe vitã. Quid mihi renouat de die in diem. Ex eo qð in te re⸗
Diarenin dicis: San? eſt: nõ habet vitiũ. Quare cũ nouatur:non generas puulũ: Zu vt nõ in
pemm ofn illo curris ad medicũ:ſi non habet vitiuz: eternũ moꝛiaris: nat es ⁊ renouatꝰ es:ille
onhi putas ſanũ: Jilius hois nõ venit niſ quę yVt ꝛ ille renaſcat᷑? viuat: ſine inquã rena-
ſeimet/ rere ⁊ ſaluare qð pierat. Quare illũ ad me ſcat᷑:ſine renaſcat QAuare contradicis:qᷣre
iſt nd affers ſi nõ perierat:humanꝰ⸗ ſermo ⁊ ommfi

—

nhnan

nouis diſputationibꝰ antiquę ſidei regulã

Bancti

frãgere conaris? Quid eſt em̃ quod dicis:
Paruuli nõ habẽt oĩno vel oꝛiginale pec/
Matth.9. catũ? Quid eſt em̃ quod dicis: niſi vt non

accedãt ad ieſũ? Sʒ tibi clamat ieſus: Si/
ne pueros venire ad me. Cõuerſi ad dñm.

1.Timot.1. ¶ De verbis Apli: Fidelis ſmo ⁊
oĩ acce

gq ęeuangelio: hoc ⁊ Paulus apoſto
iuss dicit: Cuius verba iſta ſunt:
Figelis ſermo ⁊ omni acceptione dignus:
qꝛ chꝛiſtus ieſus venit in mundũ peccato/
res ſaluos facere: quoꝛũ pꝛimus ego ſum.
Nulla cauſa fuit veniendi chꝛiſto dño:niſi
pctõꝛes ſaluos facere. Tolle moꝛbos: tol⸗
le vulnera: ⁊ nulla cauſa eſt medicinę. Si
venit de celo magnus medicus: magnus

per totũ oꝛbem terrę iacebat egrot: IJpſe
1. Theſſak.3. ?grotus genus humanũ eſt. Sed non oim

eſt fides. Houit dñs qui ſũt eius. Super/

biebant iudeęi: extollebat ſe:alte ſapiebãt:
iuſtos ſe putabãt:⁊ dñm colligentẽ pecca/

toꝛes inſuꝑ recuſabãt.Qui vero ſuperbie/

boant: ⁊ alta ſapiebãt: relicti ſunt in monri-
WMaith. 18. bus: ad nonagintanouẽ pertinẽt. Quid ẽ

relicti ſunt in montibus? Relicti ſũt in tu/
maoeꝛe terreno. Quid eſt: ad nonagintano/
uem pertinẽt? In ſiniſtra ſunt: nõ in dexte

ra. Hona ginta em̃ ⁊ nouẽ in ſiniſtra nume

rant᷑:vnũ adde: ad dexterã tranſitur. Ve/⸗

LZuqjI9. Nit ergo:vt ipſe alio loco dicit: venit filius

hominis quęrere ⁊ ſaluare qð perierat. To
tũ em̃ perierat:ex quo peccauitvnus. Vbi

erat totũ:perierat totũ:ſed venit vnus ſi/
ne pctõ:qui ſaluos faceret a peccato. Iſti
aũt ſuperbiendo qð eſt peius:⁊ egrotabãt
et ſanos ſe eſſe credebãt. Periculoſiꝰ ęgro/
tant:qui mentẽ febꝛibus perdiderũt. Illi

ridẽt: ⁊ ſani ploꝛãt. Ridet em̃ phꝛeneticꝰ:

ſed nõ eſt ſanus. Poꝛro aũt qui mentis eſt

ſanę:ploꝛat phꝛeneticũ ridentẽ. Pꝛimũ:ſi
duo iſta pꝛoponas:quid eſt melius: ridere
an ploꝛare: Quis nõ ſibi eligat ridere:De/
niq; pꝛopter doloꝛẽ ſalubꝛẽ pęnitentię: in
fſfetu dñs poſuit officiũ:in riſu beneficiuʒ.
LZucj.bᷣ. Quomodo?: Quãdo ait in euãgelio: Bea/
ti qui ploꝛat:qꝛ ridebunt. Ergo in ploꝛatu
officiũ eſt: in riſu eſt pꝛemiũ ſapiẽtię. Riſũ
em̃ pꝛo gaudio poſuit:nõ cachinnationẽ:
F exultationẽ. Ergo ſi duo iſta pꝛoponas:
quęras quid hoꝝ ſit meliꝰ: ridere an plo/

Vogd lectum eſt modo de ſancto

rare:om̃is homo ploꝛare non vult: ⁊ ridere

vult. Poꝛro ſi addas ꝑſonas ad iſtos affe⸗
ctus: ⁊ ita ꝓponas cũ ꝑſonis: quid ẽ meliꝰ
ridere phꝛeneticũ: an ploꝛare ſanũ: Eligit
ſibi homo fletũ cũ ſanitate:qᷓ; riſũ cũ amẽ/
tia. Lantũ valet mẽtis ſanitas: vt etiã cũ
plãctu eligat᷑. Iſti em̃ qͥ ſanos ſe putabãt:
ulto periculoſius ⁊ deſperatius ęgrota/
bant:⁊ ipſa ęgritudine qua mentes ꝑdide-
rant etiã medicũ cedebant. Parũ eſt cede/
bant: dicam totũ:non ſoluʒ cędebant: ſed
etiaʒ occidebant. Ille aũt etiam cum occi⸗

deret᷑ medicus erat: vapulabat ⁊ curabat/

patiebat᷑ phꝛeneticũ: nec deſerebat ęgro⸗
tũ:tenebat᷑:alligabat᷑:colaphil ꝑcutiebat᷑:
harũdine plagas accipiebat:irridebat᷑:in/
ſultabat᷑ ei:poſtremo audiebatur:damna/
batur:ligno ſuſpendebat᷑:vndiq; circũfre/

mebat᷑: ⁊ medicꝰerat. Asſcis phꝛeneticos:

agnoſce ⁊ medicũ. Pater ignoſce illis: qꝛ Ludaꝛ.
neſciunt quid faciũt. Illi ꝑdita mẽte ſeui-
ebant:⁊ medici ſanguinẽ ſeuiendo funde-
bant: ille autẽ etiam de ipſo ſanguine ſuo ·
ęgrotis medicamẽta faciebat. NHon em̃ ve..
re fruſtra dixit:Pater ignoſce illis qꝛ neſci

unt quid faciunt. Oꝛat chꝛiſtianꝰ:et exau-

ditur: oꝛat chꝛiſtus ⁊ non exaudit᷑: Mã qui
exaudit cũ patre qꝛ deus eſt:quõ nõ exau⸗ GB
ditur homo qð ꝓ nobis factꝰ eſt?: Pꝛoꝛſus
exauditus eſt. Ibi erant:ibi ſeuiebant: de
his erant qui rephendebãt eum ⁊ dicebat:
Ecce cũ publicanis et peccatoꝛibꝰ cõueſci/ ud.5·
tur. Erant in ipſo populo a quo ipſe medi/
cus occidebat᷑: et in eiꝰ ſanguine etia ipſis
antidotum parabatur. Cũ em̃ dñs nõ ſo-
lum ſanguinẽ funderet: verũetiam ipſam
ſuam moꝛtẽ ad medicamẽti cõfectionẽ im/
pẽderet:reſurrexit ad demõſtrandũ reſur/
rectiõis exemplũ. Patientia ſua paſſus ẽ:
vt doceret patientiã noſtrã:⁊ in reſurrecti/
one ſua pᷣmiũ patientię demõſtrauit. Itẽ
vt noſtis:et omnes cõſitemur: Aſcendit in
cęlũ: deinde ab eo ſpirituſſanctꝰẽ miſſus:
ante ꝓmiſſus.Nixerat em̃ diſcipulis ſuis:
Sedete in ciuitate donec induamini vir/ Lud. 14.
tute exalto. Venit ergo ⁊ ꝓmiſſio ipſius:
venit ſpirituſſanctꝰ: impleuit diſcipulos:
ceperũt loqui linguis omniũ gentium: ſi/ Actj. 2.
gnũ in illis ꝓcedebat vnitatis. Loqueba/
tur em tunc vnꝰ homo omnibus linguis:

.

qꝛ locutura erat vnitas eccleſię in ommib?

linguis. Expauerũt q audiebat: Moucrt

Dey⸗

Aübonines
atetnn
uebonune⸗
onmniügennn
dcreggial
yllo l
fudenscn
gottoalalin
defuinſyen
cunntcapt
gcbän munb
Gis, ogpcreſdbip
bip. ocbpfin
efummnarch
naekonpun
cu. erba ipla
püilätcen
ficenns
Porin'gu⸗
AQuitiadno
Atlalnaltea
polektlesal
ſaenmdict
ſcindeone
Awelrä weli

n indentzoe

ſnoceteocadi
UehaAecldinddic
lepenitentin
fnnoniney
Uanlentsd
Gechnonag
bis netel
entepoce
nlerg iin
Dunchlecee
lepenitenni
Monninedi
neinsnonie
klenitunkye
lſuninſpen
luez flirſananiſi
Ciellsanee
gfenesch
ntrſtin
Piapenue
Peennen
oemng
W
Ppteritos
unggnant
ucnt

onller ü , .
ins inen em̃ homines idiotas fuiſſe:vni⸗ tantũ lin ideo venit medicus ad egrotum: ne ille ſit
uiin guę: et mirabantr acſtupebant: æ vnilin· ſempꝑ egrotus. QAuid ergo dicimus: Quid
reſmnieg guę homines vel vt multũ duarũ:linguis ꝓnunciamꝰ:? Quid definimus? Egrotum
teöhtſicin, onmiũ gentiũ loquerent᷑:ſuſpenſi ſunt ſtu amat medic: an ſanũ? Quod vult facere
mnins aii poꝛe:ꝑdiderũt elationẽ:de monte facti ſũt amat: non qð inuenit. Ad eęgrotũ quidem
mosle ntti valles. Jaz ſi humiles ſunt: valles ſũt:qð venit: ad ſanũ non venit. Moli artendere
Nennizen infuderis capiunt: non dimittunt. Sive- qꝛ ad illum venit: ad illũ non venit. Plus
unan nerit aqua ſuper altitudinem: decurrit er em̃ amat ſanũ:qᷓ; grotum. Nam vt noue-⸗
bict⸗ defluit: ſi venerit ad concauũ ⁊ humits o⸗ ritis qꝛ plus amat ſie anü q; egrotum: nũqᷣd
gahen cum:⁊ capit ⁊ ſtat. Tales iam illi erãt:ſtu- faceret quod dediſſet: Ergo paulum aplin
ücann pebãt: mirabãt᷑: ꝑdiderũt ſeuitiã. Deniq; attende: Jidelis ſermo ⁊ om̃i acceptiõe di/ i. Timotð.i.
RK Abi. Z. loquẽte ſibi petro: cõpũcti ſũt: ⁊ factũ ẽ in gnus:qꝛ chꝛiſt ieſus venit ĩi mũdũ petõꝛes
dcetn. Po 31. illis q pſalm ſdixerat: Cõuerſus ſum in ſaluos facere:quoꝝ pꝛim ego ſum. Dixit:
Nnl erumna: cũ cõfringeret ſpina.Quid eſt ſpi quoꝝ pꝛimꝰ ego ſũ: quõ erat pꝛimꝰ? Ante
. udi na? Compunctio pęnitentię.Sic habes et illũ nõ fuerũt pctõꝛes:toti iudęi? Ante illũ
nntchin Actj.a2. verba ipſa ſcripturę in actibꝰapłoꝝ:Com/ non fuerũt peccatoꝛes in genere humano⸗
ichnnamn. pũcti ſũt coꝛde:⁊ dixerũt ad aplos: Quid Ante illũ in omibꝰ hominibꝰ non peccato
iennapaih faciemus? Quare dixerunt: quid faciemꝰ? tenebatur adam?: Mon ante illum fuit qui
asppamn HNouimꝰ quid fecimus. Quid faciemus? pꝛimus peccauit: ⁊ nos ⁊ omnes in moꝛtẽ
mignaſtie Quãtũ ad noſtrũ factũ pꝑtinet: deſperatio ſcipitauit:Quid ẽ:quoꝛũ pꝛimus ego ſũ?⸗
Aigainpirſn eeſt ſalutis:ſit ergo in veſtro conſilio ſi flteii Ad quos venit: pꝛimꝰ ego ſũ. Sʒ nec hoc
niſgunchint poteſt ſpes aliqua ſanitatis. Nouimꝰ qͥd verum eſt. Pꝛimus electus eſt petrus:pꝛi/
ehſolnareſn fecerimꝰ:dicite quid faciamꝰ.Quid eſt qdd mꝰandreas:pꝛimi alij apli:tu aplus es no
arhu hihcin fecimꝰ: Non em quẽcũq; hoiem occidimꝰ: uiſſimus:quõ dicis:quoꝝ pꝛimus ego ſũ:
colelisgei ⁊ multũ mali feciſſemꝰ ſi quẽcũq; hominẽ Ergo apls nouiſſimꝰ:pꝛimus peccatoꝛ.Et
1chiin uan Job.18. innocenteʒ occidiſſemꝰ. Latronẽ elegimꝰ: hoc quõ pꝛimꝰ peccatoꝛ? Ante te peccauit
Gerns⸗tin inocẽtẽ occidimꝰ:moꝛtuũ elegimꝰ:medicũ petrus:quando ipſũ dñm ter negauit.No attb.2c.
uckiin Actz.2⸗ occidim: dicite qͥd faciemꝰ? Et petrꝰ: Agi/ lo dicere:qꝛ ⁊ ipſe niſi peccatoꝛ inuẽtꝰeſſet:
Z te pęnitentiaʒ: ⁊ baptiʒet᷑ vnuſqͥq; veſtrũ de ſiniſtra ad dexterã nõ tranſiſſet. Quid
ubigchnen in nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti: vt eſt ergo:quoꝛũ pᷣmus ego ſũ:Quia om̃ibꝰ
üauntde. tranſeatis de nonagintanouẽ ad centum: peioꝛ ſum. Ergo peioꝛẽ voluit intelligi pꝛi/
Ncundid qꝛ cũ nonaginta ⁊ nouẽ eſſetis: penitentij mũ. Quomõ lartificibꝰ: quicũq; vult edi/
Con uohent vobis neceſſariã nõ putabatis: ⁊ dño col/ ficare quid dicit? Quis eſt hic pꝛimus ſtru/
ſnauneit ligente peccatoꝛes: ⁊ volẽte eos facere pę/ ctoꝛ?:Quis ẽ pᷣmꝰ faber? Aut ſi curari vult:
,Cicinigid nitẽtes: inſuꝑ exultabatis: Modo com / quis eſt hic pᷣmus medicus: Hon vtiq; in-
Ewicnn iir puncti:qꝛ cognouiſtis peccatũ veſtrũ:agi/ terrogat quis pꝛioꝛ ſit ętate:aut quis pꝛioꝛ
mincärnni re pęnitentiã:⁊ baptiʒet᷑ vnuſquiſq; vrm ſit ꝓfeſſione:ſed quis pꝛioꝛ ſit arte. Quo⸗
niſtmni in nomine dñi noſtri ieſu chꝛiſti: baptiʒe modao illi in arte pꝛimi:ſic iſte in iniquitate

—
—
—
—
—
—
=
S
——

in eius nomĩe quẽ occidiſtis ſine crimine:

De verbis Apoſtoli

pꝛimꝰ. Quare paulus in iniquitate pꝛimꝰ⸗

iiunind ⁊ remittunt᷑ vobis peccata veſtra. Redu/ Recolite ſaulũ: ⁊ inuenietis:Attẽdite pau
rnätnt cti ſunt in ſpe: doluerũt:gemuerunt: cöuer lum: ⁊ obliti eſtis ſauluʒ: Attẽditis ad pa/
Ii xudj.25. ſi ſũt:ſanati ſũt. Ipſi erãt illi: Pater igno/ ſtoꝛẽ:obliti eſtis lupũ. Mõne ille eſt cui ad Acij.ꝛ.
nn Cſce illis:qꝛ neſciunt quid faciũt. Unuſqſq; lapidandum ſtephanũ manus vna nõ ſuf⸗
. eis ergo fratres chariſſimi: quãdo audit dům ficiebat:æ alioꝝ veſtimenta ſeruabat: Mõ/
ch * ieſum chꝛiſtũ non veniſſe ꝓpter iuſtos ſed ne ipſe eſt qui eccleſiam vbiq; ꝑſequebat᷑⸗
netn 1 Opter peccatoꝛes:non amet eſſe peccatoꝛ: Mõne ipſe eſt qui litteras acceperat a pꝛin
1 Me foꝛte dicat ĩ coꝛde ſuo: Si iuſtus ſuero cipibus ſacerdotum: quia parũ illi erat ꝑ/
pleun unt nõ me amat chꝛiſt:ſi peccatoꝛ fuero amat ſequi chꝛiſtianos qui erant in hieruſalem:
mnuͤ 4 me: quia ꝓpter peccatoꝛes deſcendit: non ſed volebat ad alia loca venire vbi eos in/
ntnns, 8 ꝓpter iuſtos. Reſpõdit em̃ tibi:Si medi/ ueniret:⁊ ligaret? Mõne cũ iter agẽs ſpirat
mnibs cum agnouiſti: febrem quare nõ timuiſti? ⁊æanhelat ad cędes:de celo percuſſus eſt:⁊

Vtiq; medicus ad ęgrotũ venit:conſtat:v

vocem domini audiuit ad ſalutẽ fulmina/
c 2

Bancti

tus? Dhũ ambulat pꝛoſternit᷑:vt videat ex
cęcat᷑. Ipſe eſt ergo qͥ pꝛimus erat perſecu⸗
D toꝛ:illo peioꝛ nõ fuit.Audite vnde plus in
telligatis. Ananię loquebat᷑ ipſe dñs xpᷣs:
iam illo pꝛoſtrato:iam erecto:⁊ dicebat ei:
Vade ad vicũ illum: ibi inuenies ſaulũ a
tharſo cilicię: loquere ei:m̃ videt virum
ananiã intrantẽ ad ſe:⁊ baptiʒantẽ ſe. Il-
le audiuit nomẽ ſauli: ⁊ inter manus ipſi/
us medici tremuit. Quid eſt aũt dulcius:
Saulus vnde vocaret᷑:credo qꝛ recolitis:⁊
pꝛopter eos qui nõ recolunt cõmemoꝛem.
1. Regl.18. Saul erat ille perſecutoꝛ dauid. In dauid
chꝛiſtuſ erat:in dauid chꝛiſtus pᷣfigurabat᷑:
in ſaule ſaulus pꝛeęfigurabatur: Tanq; da/⸗
Actj.9. uid ſauli dictum eſt de cęelo: Saule ſaule
quid me ꝑſequeris? Ananias ouis inter/
pꝛetat᷑. Loquebatur oui paſtoꝛ: ⁊ timebat
ouis lupũ.Tanta huius lupi fama pꝛeęceſ/
ſerat:vt nõ ſe putaret tutã ouis: nec inter
manus paſtoꝛis. Et dñs ad illũ: quaſi ad
ouẽ trementẽ. Ille em̃ cũ audiſſet hoc: di/
xit:Dſie:audiui de iſto hoĩe qᷓnta mala fec̃
ſanctis tuis in hieruſalẽ:⁊ modo dicit᷑ epi/
ſtolas accepiſſe a pꝛincipibꝰ ſacerdotũ: vt
quoſcũq; tenuerit: alligatos ducat: Quo
me mittis?:QOuẽ ad lupũ? Sʒ ille nõ audi/
uit hanc excuſationẽ. Jam em̃ dixerat pau
MWatthᷣ.io. cis ouiculis ſuis: Ecce mitto vos ſic oues
in medio lupoꝝ. Si miſſę ſunt oues in me/
dio lupoꝛũ: quare trepidas ire anania ad

eũ qͥ iam nõ eſt lupus: Lupũ timebas: ſed

reſpondet tibi dñs deꝰ tuus: De lupo ouẽ

feci:facio de oue paſtoꝛẽ. Quõ & ipſe ſau/
1. Timoth.I. lus poſtea paulus gratulatur ſe ad dei per

ueniſſe miſericoꝛdiã:qꝛ pꝛimus:hoc eſt ex/
cellens in peccatis inuentus eſt:? Et tñ mi/
ſericoꝛdiã ↄſecutus ſum:vt in me oſtende/
ret chꝛiſtus ieſus oẽm longanimitatẽ pꝛo/
pter eos qͥ credituri ſunt illi in vitã ęternã:
vt dicant ſibi omnes: Si paulus ſanatus
eyſt:ego quare deſpero? Si a tanto medico
tam deſperatus eger ſanatus eſt:ego cum
vulneribus meis illas manus non opta/
bo:ad illas manus nõ feſtinabo? Vt hoc
dicerent homines: ideo ſaulus factus eſt
ex ꝑſecutoꝛe apłs:qꝛ quo venit medicꝰ: ꝗ́ᷓ/
rit aliquẽ ibi deſperatũ:⁊ ipſum ſanat: ⁊ ſi

pauperrimũ inueniat:tñ deſperatũ inueni

at:nõ ibi quęrit mercedẽ: ſᷣ cõmẽdat artẽ.
Dicã ergo qð cęperã.Quõ ergo ſaulus tũ
gratulabatur ſe a xpᷣo:qꝛ peccatoꝛ erat:aſ/

Auguſtini

ſumptũ atq; ſanatũ: nec dixit: Maneã in
peccato:qꝛ pꝛopter me venit chꝛiſtus: non
pꝛopter iuſtũ:ita ⁊ ante qꝛ audieras: quia
chꝛiſtus ꝓpter pctõꝛes venit:noli tibi doꝛ/
mire in dulci ſtratu: ſed audi ipſum paulũ
dicentẽ: Surge qͥ doꝛmis: ⁊ exurge a moꝛ/ Epꝑ.ʒ.
tuis:⁊ illuminabit te chꝛiſtus. Noli amare
ſtratũ peccati:totũ ſtratũ eiusvertiſti i in⸗
firmitate eius. Dictũ eſt antea:Surge:ſa/
nus eſto:ſanitatẽ ama: ⁊ noli rurſus ꝑ ſu/
perbiã de dextera ire ad ſiniſtrã:de monte
ad vallẽ:de humilitate ad tumoꝛẽ. Cuʒ fa
ctus fueris ſanus:id eſt cũ iuſte ceperis vi/
uere:deo tribue:nõ tibi. Hon em̃ laudãdo
te ſaluus factus es: ſed ↄtra te pꝛonũcian/
do.Mam ſi te laudaueris ꝑ ſuperbiã: gra⸗
uius ęgrotabis. Om̃is em̃ qͥ ſe exaltat hu/ LZud.i4.

in ſermone p̃cedenti:

E diuinis lectiõibꝰ qð dñs admo⸗A
nere dignat᷑: intẽti audite fratres:
illo dante:me miniſtrante. Pꝛimã
lectionẽ audiuimus Apli: Fidelis ſermo ⁊ Abi.s.
om̃i acceptione dignus:qꝛ chꝛiſtꝰ ieſus ve
nit in mundũ pctõꝛes ſaluos facere:quoꝝ
pꝛimus ego ſum. Sed ideo miſericoꝛdiã cõ
ſecutꝰ ſũ:vt in me oſtenderet chꝛiſtꝰ ieſus
oẽm longanimitatẽ ſuam ad infoꝛmatio/
nem eoꝛũ qui credituri ſunt illi in vitã ęter
nam. Hoc de apoſtolica lectione pcepimꝰ.
Deinde cantauimꝰpſalmũ exhoꝛtãteſ nos
inuicem vna voce:vno coꝛde dicẽtes: Ue/ Nõ. 94.
nite adoꝛemꝰ⁊ ꝓſternamur ei:⁊ fleamꝰ co/
ram domino qui fecit nos:⁊ ibi ueniamꝰ
faciẽ eius in ↄfeſſione:⁊ in pſalmis iubile/
mus ei. Poſt hec euangelica lectio:decem Zud.i⸗.
lepꝛoſos mũdatos nobis oſtẽdit:⁊ vnũ ex
eis alienigenã gratias agentem mũdatoꝛi
ſuo. Has tres lectiones quantũ ꝓ tempo/
re poſſumꝰꝑtractemꝰ:dicẽtes pauca de ſin
gulis:⁊ quatũ conari poſſumus adiuuãte
domino: nõ in aliqua earũ ſic immoꝛãtes
vt alijs duabus impedimentuʒz afferamꝰ.
Pꝛoponit nobis apoſtolꝰ:ſcientiarũ ⁊ gra
tiarum actiones. Memẽtote quid vltima
euangelica lectio reſonet: quõ ieſus dñs
laudat grãs agentẽ: ingratos iĩpꝛobat mũ
datos in cute: lepꝛoſos in coꝛde.Quid er/
go apłs: Fidelis inquit ſermo:⁊ om̃i acce/
ptione dignus. Quis eſt iſte ſermo? Quia
chꝛiſtus ieſus venit in munduʒ. Vt quid:

miigeite q ſe humiliat exaltabit᷑. Debg
e eiſdẽ verbis Apoſtoli:qͥbus i. Timotben.

det
cccatoles
ſanin⸗
geccnton

uallusbot
itmuſuni

busllucun
busdunürn
ereeclaalt
Noecan:
gugggil
ſcaunbie

ſluent, He
mMoolienas

ſnpereun
hoerſcini
fonekopus

hIs.Audͤn

theltuntire
geroosglle
giganco⸗
gonuläͤpro⸗
giuntachrt
Cvleosappea

fſſos: Höͤec

habentbos

fſootſelpes

ſetaliguan⸗
ckftanest
potet. ſn
Parimon
pofuuloru

onnispe

5

Ahnarpin
fennbusoe
lanotofi
ſſuspenti
ſummitpen
ſadcheitä
habertoͤen
Uutpere
fhnmfng

(fteticoe

offesnan⸗
oferseth

dun. e

Paöͤroſg

habetcön

bercolfie

—N—

Nn
umni lni

i tecgey,
Boneiimi
NN leponictg
sPfuhebiign
ileiur
exulubi,
oſolche⸗
. Genol
igdistnne
ndnefnes
ninihnn peni
Kleſemt
gchik iſs
Aosſunra⸗
eonlencati
an cfien
Aiemne
ntäiinnuige
leunone nn⸗
nühotint

leniiule⸗

urtitiamh⸗
sthiönenng
gainsnpt
õ
olicttu
Cctunnitnn
lani ,unn

—
—☛
—
—
—
=
E — —

—
—
—
—
„ —
—
= ☛n

rum pꝛimꝰ ego ſum. Qui dicit vel nõ ſum
peccatoꝛ: vel nõ fui:ingratꝰ eſt ſaluatoꝛi.
Nullus hominũ in iſta quę ex adam defſlu
it maſſa moꝛtaliũ: nullus omino hominũ
nõ ęgrotus:nullus ſine gratia chꝛiſti ſana/
tus. Quid de ꝑuuliſ pueris:ſi ex adã ęgro
ti? Nam ⁊ ipſi poꝛtant᷑ ad eccleſiã:⁊ ſi pedi
bus illuc currere nõ poſſunt: alienis pedi⸗/
bus currũtvt ſanent᷑: accõmodat illis ma/
ter ecclia alioꝝ pedes vt veniant:alioꝝ coꝛ
vt credant: alioꝛum linguã vt fateant᷑: vt
qm̃ ꝙ ęgri ſunt alio peccante pꝛęgrauant᷑:
ſic cum hic ſani ſunt alio pꝛo eis confitente
ſaluent᷑. Nemo ergo vobis ſuſurret doctri
nas alienas. Hhoc eccleſia ſemper habuit:
ſemper tenuit:hoc a maioꝛũ fide percipit:

Mattb.9. hoc vſq; in ſinẽ perſeuerãter cuſtodit: Qm̃
non eſt opus ſanis medicus:ſed ęgrotanti

bus. Quid neceſſariũ ergo habuit infans
chꝛiſtum ſi nõ egrotat:? Si ſanus eſt:quare
per eos qui eum diligũt medicum quęrit?⸗

Si quando poꝛtant᷑ infantes dicunt᷑ omi/
no nullũ pꝛopaginis habere peccatũ:⁊ ve/

niunt ad chꝛiſtũ: cur nõ eis dicit᷑ in eccleſia
qui eos appoꝛtant:auferte hinc innocẽtes
iſtos: Hõ eſt opꝰ ſanis medicus: ſed male
habentibus:Mon venit chꝛiſtus vocare iu

ſtos: ſed peccatoꝛes? Nunquã dictũ eſt: ſ

nec aliquando dicet᷑. Quiſq; ergo qð po/

teſt fratres loquat᷑ pꝛo eo qͥ loqui pꝛo ſe nõ

poteſt. Pꝛo magno cõmendant᷑ epiſcopis
patrimonia pupilloꝝ: quanto magis gr̃a
paruuloꝛum? Pupillũ tuet᷑ epiſcopus: ne
moꝛtuis parentibꝰ ab extraneis oppꝛimat᷑:
Clamet plus ꝓ paruulo:cui timet ne a pa/

rentibus occidat᷑:clamet cũ apło: Fidelis

ſermo ⁊ om̃i acceptione dignus: qꝛ chꝛiſtꝰ
ieſus venit in mundũ:nullã aliam ob cau-

B ſam:niſi peccatoꝛes ſaluos facere.Qui ve

nit ad chꝛiſtũ: habet qð in eo ſanet᷑:qͥ non
habet:nõ eſt cauſa quare medico offerat᷑.

Eligant parentes vnũ de duobus:aut cõ/⸗
fiteant᷑ in gpuulis ſuis ſanare peccatũ: aut

eos medico offerre deſinant. hoc nihil eſt
aliud: qᷓ; velle medico ſanũ offerre. Quid

offers baptiʒandũ?: Quẽ?: Infantem. Cui

offers? Chꝛiſto:Ei certe qui venit in mun/

dum. Ita inquit. Quare venit in mundũ?-

Pctõꝛes ſaluos facere. Ergo queʒ offers:
habet qð in illum ſaluũ fiat: Si dixeris ha
bet:conſitendo deles: ſi dixeris nõ habet:

lpoſtoli

Peccatoꝛes ſaluos facere.Quid tu?Quo⸗/

negãdo tenes. Peccatoꝛes inquit ſaluos

facere:quoꝛũ pꝛimus ego ſũ. Ante paulũ

non erant peccatoꝛes? Certe vel ipe adam SGeñ.s.
ante om̃es: ⁊ plena peccatoꝛibus terra de/ Señ.⁊.

leta diluuio: ⁊ deinceps qᷓ;młti: Unde ve⸗
rum eſt: ego pꝛimꝰſum: Pꝛimũ ſe dixit:nõ
peccatoꝝ oꝛdine:ſᷣ peccati magnitudine.
Aagnitudine peccati ſui vnde ſe pᷣmũ di/

xit peccatoꝛũ: quõ dicũt᷑ inter aduocatoꝛ:

verbi gratia:pꝛimi:pꝛimꝰeſt iſte nõ qꝛ plu/

res annos habet ex quo cauſas agit: ſᷣ qꝛ
ex quo cępit cęteros ſuꝑauit. Dicat g̊ apłs
alio loco: vnde pᷣmſit peccatoꝝ. Ego inqͥt
ſum nouiſſimꝰ apłoꝝ:qui non ſũ dignꝰvo
cari apoſtolꝰ:qꝛ ꝑſecutus ſũ eccleſiam dei.
Nemo acrioꝛ inter ꝑſecutoꝛes: ergo nemo
peioꝛ inter pctõꝛes.Sed miſericoꝛdiã inqͥt
conſecutꝰ ſum.Et quare ſit miſericoꝛdiam
conſecutus: exponit cauſã: Vt in me inqͥt

1. Corl. 15.

1. Timotb. .

oſtenderet chꝛiſtus ieſus oẽm longanimi i

tatem:ad infoꝛmationẽ eoꝛũ qui credituri

ſunt illi in vitã ęternã.Chꝛiſtus inquit da/
turus veniã ↄuerſis ad ſe peccatoꝛibꝰ vſq;

adg inimicos ſuos:me pꝛimo elegit acrioꝛẽ

inimicũ:quẽ cum ſanaret: nemo in cęteris

deſperaret. Faciũt hoc medici quando aGG

ea loca veniũt vbi ignoti ſunt:quos curẽt

pꝛimitus eligũt deſperatos: vt in eis ⁊ be/

niuolentiã exerceant: ⁊ cõmendent docri/

nam:vt vnuſquiſq; in illo loco dicat pꝛoxi

mo ſuo:Vade ad illũ medicũ:ſecurus eſto

ſanat te.Et ille: M ſanat: Mon vides qͥd

patiar?: Ego noui quid ſimile:Tu quod pa

teris:⁊ ego quidẽ paſſus ſũ.Sic dicit pau/

lus vnicuiq; ęgroto:⁊ de ſe volenti deſpe⸗
rare. Qui curauit me miſit me ad te:et di/
xit mihi: Illi deſperanti vade et dic quid
habuiſti:quid in te ſanaui: qᷓ; cito ſanaui.
De ceęlo vocaui: vna voce percuſſi ⁊ deieci:
alia erexi et elegi: tertia impleui ⁊ miſi:q̃r/
ta liberaui ⁊ coꝛonaui. Vade dic ęgrotis:
clama deſperatis: Fidelis ſermo ⁊ om̃i ac-
ceptione dignus:quia chꝛiſtus ieſus venit
in mundũ peccatoꝛes ſaluos facere.QAuid

Actj. 9.

1. Timotbᷣ. 1.

timetis?: Quid trepidatis? Quoꝛũ pꝛimus

ego ſum. Ego inquit vobis loquoꝛ: ſanus
eęgrotantibus:ſtans iacẽtibus:ſecurus de/
ſperatis. Ideo em̃ miſericoꝛdiã cõſecutus
ſum:vt in me oſtenderet chꝛiſtus ieſus om
nem longanimitatẽ. Moꝛbũ meũ diu per⸗

tulit ⁊ ſic abſtulit:tanqᷓ; bonꝰ medicꝰ phꝛe/

neticum patienter tolerauit: ſuſtinuit me

c z

* 14 .

Bancti
ferientem ſe:donauit mihi feriri ꝓ ſe.m
nem inquit longanimitatẽ oſtendit in me:
ag infoꝛmationem eoꝛum qui credituri ſũt
Ulſi in vit am ęternã. Molite ergo deſperare.
Egroti eſtis:accedite ad eum et ſanamini:
Ceci eſtis: accedite ad euʒ ⁊ illuminamini:
? qui ſani eſtis:ei gratias agite:⁊ qui ęgro
tatis: ad eum ſanãdi currite: dicite om̃es:

Pö. 934. Venite adoꝛemus: et pꝛoſternamur ei: et

ploꝛemus coꝛam domino qui fecit nos et
homines ⁊ ſaluos. Nam ſi ille nos fecit ho
mines:nos autẽ ipſi nos fecimus ſaluos:

C aliquid illo meliuſ fecimus. Melioꝛ eſt em̃

ſaluus hõ: qᷓ; qibet homo. Si ergo te de/
us fecit hominẽ:⁊ tu te feciſti bonũ homi⸗
nẽ:qð tu feciſti melius eſt. Moli te extolle/

reee ſuper deum: ſubde te: deum adora: pꝛo/

ſternere: confitere illi qui fecit te: quia ne-
mo recreat:niſi qui creat: nemo reficit: niſi

Pð.99.· qui fecit.Hoc et in alio pſalmo: Ipſe fecit

nos ⁊ non ipſi nos. Sane quando te fecit:
quid tu faceres nõ habebas.Quando aut
iam es:habes ⁊ tu ipſe quid facias:ad me/
dicum curras: medicũ imploꝛes: qui vbiq;
eſt.Et vt imploꝛares excitauit coꝛ tuum:et

PYPbil. 2. poſſe imploꝛare donauit tibi.Deus eſt em̃

inquit qui operatur in vobis:⁊ velle ⁊ ope

rari pꝛo bona voluntate: quia vt haberes
bonam voluntatem:illius vocatio pꝛeęceſ⸗
Pð. ꝭ58. ſit. Clama: Deus meus:miſericoꝛdia eius
pꝛeueniet me. Vt eſſes:vt ſentires: vt au/

dires:vt conſentires:pꝛęueuit te miſericoꝛ

dia eius. Pꝛeuenit te in omnibus:pꝛęueni

tu in aliquo iram eius. In quo inquis:in
quo: Conſfitere iſta omnia a deo te habere
quicquid boni habes:a te quicquid mali.
Me in bonis tuis illum contemnas: te lau

des: ne in malis tuis illum accuſes:te excu
fſees.:ipſa eſt vera confeſſio. Ille qui in tan/

tis bonis pꝛeuenit te:venturus eſt ad te:⁊
inſpecturus dona ſua ⁊ mala tua:quomo/
do bona eius vſus fueris inſpicit te. Ergo
quia in omnibus iſtis donis pꝛeuenit te:
vide in quo tu pꝛęuenias faciem venturi.
Audi pſalmũ: Pꝛęueniamus faciem eius

Nv. 24. in confeſſione. Pꝛęueniamus faciem eius.

Anteq; veniat pꝛopitiet᷑: anteq; aſſit pla/
cetur. HHabes em̃ ſacerdotẽ per quem poſ-
ſis placare deum tuũ: ⁊ ipſe cum patre de/

us eſt ad te: qui homo eſt pꝛopter te. Ita

iubilabis in pſalmis:pꝛęueniẽs faciem ei⸗
in confeſſione. Jubila in pſalmo: pꝛeueni/

ens faciem eius in cõfeſſione: Accuſa te:iu

bilans in pſalmo. Lauda illum accuſando

te:⁊ laudãdo eum qui fecit te: Veniet qui
moꝛtuus eſt pꝛo te ⁊ viuiſicabit te.heęc te/
nete:in hoc perſiſtite.Nemo variet:nemo
lepꝛoſus ſit. Doctrina inconſtans:non ha

bens vnñ coloꝛem: mentis lepꝛam ſigniſi/
cat:et iſtã chꝛiſtus mũdat. Foꝛte in aliquo Zud.ri.

variaſti ⁊ inſpexiſti: ⁊ in melius ſententia
cõmutaſti:⁊ quod varium erat vnius colo
ris effectũ eſt. Moli tibi tribuere: ne ſis in/

ter nouem qui gratias nõ egerunt. Unus

egit grãs: Ceęteri iudęi erant.Ille alienige
na erat:gẽtes alienigenas ſigniſicabat:nu
merus ille chꝛiſto decimas dedit. Illi ergo
debemus quod ſumus:quodviuimus:qð
intelligimꝰ: quod homines ſumus: quod
bene viximus:quod recte intelligimus: illi
debemus. MNoſtrũ nihil niſi peccatũ quod

habemus. Quid em̃ habes quod nõ acce/ 1. Corſ 4.

piſti? Vos ergo maxime qui ſcitis quid au
diatis:curandũ ab ęgritudine: mũdatum
a varietate ſurſum coꝛ ponite: et deo gra /
lias agite.
de pſalmo nonageſimoqrto: Cũ
ↄfutatiõe pelagianoꝝ: Ger. X
V Salmus quem cantauimus domi A
no: ⁊ nos inuicem exhoꝛtati ſumꝰ

ſibivelit qð ait: Qui nos fecit. Quod em̃
homo a deo creatus eſt: nullus dubitat ho
mo: niſi qui ingratus eſt. Nouimus em̃ qꝛ

ita legimus: et ita credimus: ꝙ fecit deus Señ.i

hominẽ inter multa quę fecit ad imaginẽ
ſuã. Hec hominis eſt pꝛima ↄditio: hęc eſt

humana pꝛima creatura. Hon tñ arbitroꝛ

hoc nos pꝛo magno voluiſſe cõmonere ſpi
ritũſanctũ in hoc pſalmo:qð ait: Fleamus
ante dñm qui fecit noſ.Alio em̃ loco dicit:

Ipſe fecit nos ⁊ nõ ipſi nos. Vnde quidẽ Ps. 92.
vt dixi:chꝛiſtianus dubitat nemo:qꝛ nõ ſo

lum deus creauit pꝛimũ hoĩem ex quo oẽs

hoĩes:ſed deus hodieq; creat ſingulos ho/
mines: ille qͥ ait cuidã ſancto ſuo: Pꝛiuſqᷓ;
te foꝛmarem in vtero noui te. Pꝛius ergo Hhiere.·
creauit hoĩem ſine hoiĩe: ſiue hoiem ex ho⸗
mine. Ipſe fecit nos ⁊ nõ ipſi nos.Ad iſtũ
itaq; pꝛimũ verboꝝ iſtoꝝ ⁊ facilẽ ſ enſum:
ſed tñ verũ:adoꝛemus eũ fratres:⁊ pꝛoſter

namur ei:⁊ ploꝛemꝰ ante dñm qͥ fecit nos.

yt adoꝛemus eum: ⁊ pꝛoſternamur Ns. 344
lli: ⁊ fleamns ante dñm qui fecit nos: ad-
monet quęrere aliquãto diligentius: quid

De
oneiten
ſennon
ninüquin⸗
nosfeane
fognetne
bitarebon
utaumnle
Nün aul ſul
Ntrnqno
Uünnen
fͤeuſtinon
(odlente
leit bommne,
uicteosne

cicglarancnon

Ptoipſvos.
coſchlaſte
Gellanfnn
Cunthomne
ltieſenus
ſeinusua

itruumacee

lbeoid an
Uninuocunn
enusin
Camust u
peſectno
Pushono

lisn leyinge

gum ,A
gensam
aumſpſee
(ctusern

ſetner

gliamuhit
ofencgen
lbenigfbi
btrüfned

Aknedeo,

edeogvid
fogotinc

Ligalneagoren

Mencorn
cnn
döpncen
mnoface
iclocd
ettbonüne
atbitr ſide
tultbonns
boniln
nuinreci⸗

—

1

I

one Aaie
unaa D
ite Vnng
nabi he

emopmnan

—

W
ſgi⸗
nn R
Inclusſgeng,
on

—

merumis
mndrerſeſz
egemn d
amn Nelln

us ſglüahr

, u 8
ine

Geinelgemel

Nnüiaeenige

egslinn
ectilansgtn
Maine: nücnn

cnit:aderg,

no üH
or. G...
(antauimns l

õ
m. 1olen Nmn N
ngiiannenn,
SS 1
sſe. Quts
,nulusdubin hunn
. Boumidr ,
mnsgiuin,
eſanun Eingi
anran
11. ord W
zünnn
lun

,

—

Dej verbis Apoſtoli

Non em̃ fecit ⁊ deſerit: nõ em̃ curauit face/
re:⁊ nõ curat cuſtodire. Ploꝛem?⸗ ante do
minũ qui nos fecit: qꝛ nõ ploꝛauimus añ

nos fecit: et tñ fecit. Qui ergo fecit ante
rogaret᷑:deſerit cũ rogat: 2Tanq; ergo du

bitaret homo vtrũ exaudiret᷑ oꝛans:admo
nuit eum ſcriptura cũ dicit: Ploꝛemꝰ ante

dñm qui fecit nos. Vtiq; exaudit quos fe/ D
cit:vtiq; nõ poteſt non curare quos fecit.
Verũtamen i iuxta altioꝛẽ intellectũ ⁊ quö⸗⸗
tũ exiſtimo vtilioꝛẽ:vidit quoſdã ſpũſſan⸗/

ctus dicentes vel dicturos: ꝙ deus eos fe⸗
cerit homines: iuſtos autẽ ipſi ſe faciunt:
pᷣuidit eos:admonuit eos: ⁊ ab hac extol/

Ps. 99. lentia reuocauit eos dicẽs: Ipſe fecit nos

D ⁊ nõ ipſi nos.Quare em̃ addidit: Et nõ ipᷣi

noſ:cũ ſufficeret dicere: Ipſe fecit nos:niſi
qꝛ illam facturã voluit admonere: vbi di⸗/
cunt homines: Ipſi fecimus nos:id eſt vt
iuſti eſſemus:iuſtos nos libera voluntate
fecimus: quando conditi ſumus:liberũ ar
bitrium accepimus? Vt ergo iuſti ſimus:

libero id arbitrio agimꝰ. Quid adhuc de/

um inuocamus:vt iuſtos nos faciat:quod
habemus in poteſtate:vt noſipſi iuſtos fa
ciamus: Audite audite:⁊ iuſtos ⁊ iniuſtos
ipſe fecit nos ⁊ nõ ipſi nos. Creatus eſt pꝛi
mus homo in natura ſine culpa: i in natura

gcès. 7. ſine vitio: creatus eſt rectus: nõ ſe fecit re⸗

N . 94.

ctum: Quid ſe aũt ipſe fecerit notũ eſt:ca/

dens a manu figuli fractũ eſt. Regebat em̃

eum ipſe qui fecerat:voluit deſ. ſerere a quo
factus erat:permiſit deus tanq; dicẽs: De

ſerat me ⁊ inueniat ſe:⁊ miſeria ſua pꝛsobet

quia nihil poteſt ſine me.hoc modo ergo
oſtendere voluit deus homini quid valeat
liberũ arbitriũ ſine deo.O malũ liberũ ar⸗/
bitriũ ſine deo. Experti ſumus quid vale/

at ſine deo. Ideo miſeri facti ſumus: qꝛ ſi-

ne deo quid valeat experti ſumus. Exper/
ti ergo tandẽ aliq uando nouerimus: ⁊ ve/
nite adoꝛemus eũ:⁊ pꝛoſternamur ei. Ve⸗/
nite adoꝛemus ⁊ pꝛoſternamur illi: et flea-
mus coꝛam dño qui fecit nos: vt perditos
nos ꝑ nos:reficiat nos qͥ fecit nos.Ecce bo
nus factꝰ eſt homo: ⁊ per liberũ arbitrium
factus eſt homo malus. Quando facturuſ
eſt bonũ hoĩiem malus homo:per liberum
arbitriũ deſerẽs deum? Seruare ſe nõ po-/

tuit bonus bonũ: et facturus eſt ſe malus

bonũ?: Cum eſſet bonus nõ ſe ſeruauit bo/
num:⁊ cũ ſit malus dicit: facio me bonuze

Germo xI

Quid facis malus:qui periſti bonus: niſi „*

refſiciat te qui permanet bonus?: Ipſe ergo

fecit nos ⁊ nõ ipſi nos.Nos autẽ populus
eius:⁊ oues paſcuę eius.Ecce fecit nos hbo
mines plm ſuũ: qͥ nos fecit. Nõ em̃ creati
homies iam populus eiꝰ eramus. Videte C

fratres mei:⁊ de ipſis pſalmi verbis atten
dite vñ dixerit: Ipſe fec nos ⁊ nõ ipſi no.

lHinc dixit: Fecit nos ⁊ nõ ipſi nos:vt ſimꝰ
populus eius ⁊ oues paſcuę eius. Ipſe fe⸗
cit nos. Ham ⁊ pagani naſcũt᷑:⁊ om̃es im /
pij:om̃es aduerſarij eccleſię eius:vt naſce
rent᷑ ipſe fecit eos:MHõ em̃ alius deus crea/
uit eos. Qui de paganis naſcunt᷑: ab ipſo
facti ſunt:ab ipſo creati ſunt:⁊ nõ ſunt po/
pulus eius:nec oues paſcuę eius. LCömu⸗
nis eſt om̃ibus natura:nõ gratia. Natura

nõ putet gratia: ſed ⁊ ſi putet᷑ gratia: ideo

putet gratia:quia ⁊ ipſa gratis cõceſſa eſt.
Non em̃ hõ qui nõ erat pꝛomeruitvt eſſet:
ſi pꝛomeruit:iam erat: ſed nõdum erat.Er⸗

go qui pꝛomereret᷑ nõ erat:⁊ tñ factus eſt:·

nec vt pecoꝛa factus eſt: nec vt arboꝛ factꝰ
eſt:nec vt ſaxũ factus eſt:ſed factus eſt ad
imaginẽ creatoꝛis.hoc beneficiũ quis de/
dit: Deus qͥ erat:⁊ ex ętno erat.Cui dedit:
Hoi qͥ nõdũ erat. Dedit qͥ erat:accepit qͥ ñ

erat. Quiſ aũt h̊ facere potuit:niſi qͥ vocat Ro. 4.

ea ꝗᷓ nõ ſunt tãq; ea ꝗ̊ ſũt:? De qͥ dicit apo-

ſtol?: Qui nos Aegis ante mũdi ↄſtitutio/ Epp.

nem. In mũdo iſto facti ſumus: nec mun/

dus erat quãdo electi ſumus. Ineffabilia 1. ſen. diſ. 36.
mirabilia fratres mei. Quis hoc explicare ca.ad quod.

ſuffecerit: QAuis ſe altem qð explicet cogita/
re? Eligunt᷑ qui nõ ſunt:nec errat qͥ eligit:
nec vane eligit:eligit tamẽ ⁊ habet electos
quos creaturus eſt eligendos: habet autẽ
apud ſeipſum:nõ in natura ſua:ſed in pꝛę/
ſentia ſua.Ergo nolite extolli:hHomies! ſu⸗
mus: ipe fecit nos:⁊ ſideles ſumus:ſi tñ ſu
mus: quado iſta ↄtra gratiã diſputamus.
Sʒ ecce fideleſ ſumꝰ:et iã fideleſ:et iã iuſti:

Quia iuſtus ex ſide viuit: Ipſe fecit nos ⁊ Abachuc. 2

nõ ipſi nos.Quere qͥd nos fecerit:Picturꝰ
es: Hoies. Hon inde pſalmꝰ loquebat᷑: il/
lud ſcimus: illud notũ eſt:illud patet: nec
magna vt hoc nouerimus doctrina indige
mus:qꝛ hoies ipſe nos fecit. Sed vnde lo
quebat᷑ vide: Ipſe nos fecit et nõ ipſi nos.
Quid nos fecit:niſi qð ſumus? Quid autẽ
ſumus?: Nos autẽ ecce quid ſumꝰ? Quidę
Populus eius ⁊ oues paſcue eiꝰ. Ipſe nos

c 4

Banctit
fecit wplm ſuü:ipſe nos fec oues paſcue ſue:
qͥ miſit iugulandã ouẽ innoxiã: fecit ouem
de lupis. Hęc ẽ gratia. Excepta illa cõmu⸗
ni gratia naturę: qua homines facti ſumꝰ:

nec digni fuimus:qui non fuimꝰ:Excepta

illa gratia: hęc eſt maioꝛ gratia qua facti ſu
mus populus eius ⁊ oues paſcuę eius:per

D ieſum chꝛiſtũ dominũ noſtrũ.Sed dicit ali
quis: Per ieſum chꝛiſtũ facti ſumꝰ:vt etiaʒ
hoĩes eſſemꝰ. Ita vo ꝑ ieſũ xpᷣm facti ſunt

⁊ pagani:⁊ nõ pagani. Quis eſt em̃ ieſus
Job.i.xpᷣs:niſi ĩ pᷣncipio erat vᷣbũ ⁊ vᷣbũ erat apð

deũ ⁊ deꝰ erat bũ? Hhoc erat in pꝛincipio
apud deũ. Om̃ia per ipᷣm facta ſunt.Illi g̊
debent et pagani qð homines creati ſunt:
⁊ tanto magis puniendi qꝛ dimiſerũt eum

a quo facti ſunt:⁊ coluerunt quod ipſi fece/

rũt. Excepta & illa gratia qua cõdita ẽ hu/
mana natura:heęc em̃ chꝛiſtianiſ paganiſq;
cõmunis eſt:hęc eſt maioꝛ gratia:nõ ꝙ per
verbũ homines creati ſumus: ſᷣ ꝙ per ver/

.Timotb. 2. bum carnẽ factũ fideles facti ſumus. Unꝰ

em̃ deus:⁊ vnus mediatoꝛ dei ⁊ hominum
homo chꝛiſtus ieſus:in pꝛincipio erat ver/

bum. Hondũ erat homo chꝛiſtus ieſus: et

verbũ erat apud deum:⁊ deus eratverbũ.
Ipſe mundus nõ erat:quando deus erat

Job.1. verbũ. Om̃ia per ipſum facta ſunt:⁊ mun-

dus per ipſum factus eſt. Ergo tunc quan/

Qdo nos fecit vt homines eſſemus:nõdum

erat homo. Magnã iſtã gratiã cõmendat

1. Timoth.a. apoſtolus chꝛiſtianis:vbi dicit: Vnus em̃

deus: ⁊ vnꝰ mediatoꝛ dei ⁊ hominũ. Non
ait: Chꝛiſtꝰ ieſus:ne tu putares ſcom ver⸗/

bum dictũ:ſᷣ addidit: homo mediatoꝛ dei

et hominũ: homo chꝛiſtus ieſus.Quid eſt
mediatoꝛ? Per quẽ ↄiungeremur: per quẽ
recõciliaremur:qꝛ peccatis pꝛopꝛijs ſepara
ti iacebamus:in moꝛte eramꝰ:pꝛoꝛſus pe/
rieramus. Hon erat chꝛiſtus homo quãdo
creatus eſt hõ: ne periret hõ:ille factus eſt
homo.hhęc vobis cõtra nouellã hęreſim ꝗᷓ
temptat aſſurgere:vt ſepe diſputare cogi/
mur: qꝛvos firmos volumus eſſe in bono:

integros autẽ a malo. lhęc em̃ eſt diſputa⸗

tio eoꝝ qñ pᷣmo exoꝛiri cęperũt: ⁊ ↄtra gra/
tiã diſputare: multũ tribuẽtes nõ liberta/
ti hominis ſed infirmitati:⁊ iacentẽ miſeꝝ
hominẽ ideo extollentes:ne manu ſibi de⸗
ſuper poꝛrecta valeat ſurgere. Diſputãtes
ergo ↄtra gratiã ꝓ libero arbitrio: fecerũt
auribus pijs ⁊ catholicis offenſionẽ: cepe/

runt oꝛiri:ceperũt vt certa pernicies deui⸗

tari:cęperũt de illis dici: ꝙ ↄtra gratiã di⸗
ſputarẽt: et iuenerũt ad reuelãdã iſtã inui/
diã tale cõmentũ. Hon inquit ↄtra gratiã
dei diſputo. Vnde pꝛobas:Eo ipo inquit
nõ cõtra gratiã dei diſputo: ꝙ liberũ arbi/
triũ defendo. Videte acumẽ:ſed vitreum.

Auaſi lucet vanitate:ſed frangit᷑ veritate.

Attendite q; ſit quaſi acute excogitatũ qð
dicere voluerunt. hoc ipſo inquit qꝛ libeꝝ
arbitriũ hoĩis defendo:⁊ dico qꝛ libero arbi
trio ſufficiens eſt vt iuſtus ſim: nõ ſine gr̃a
dei dico. Erectę ſunt aures pioꝝ:iam qᷣ iſta

audit:incipit gratulari.Dheo gr̃as.Non ſi/
ne dei gra deſendit liberũ arbitriũ. Eſt em
libeꝝ arbitriũ:ſᷣ nihilv alet ſine dei gra. Si

libeꝝ arbitriũ nõ ſine dei gr̃a defẽdũt:qͥd
mali dicũt: Expone nobis o doctoꝛ quã
dicis gratiã. Cũ dico inqͥt liberũ hoĩs arbi
triũ:vide qꝛ hoĩs dico. Quid deinde: hhõ

eſt qͥs creauit?Heus. Quis ei liberũ arbi /

triũ dedit? Deus. Si ò hominẽ deus crea⸗

uit: et homini deꝰ liberũ donauit arbtrii:
quicqͥd poteſt homo ð libero arbitrio:cui

gre debet᷑ niſi eius qͥ eũ condidit cũ libero
arbitrio? Et h̊ quaſi acute ab ipſis dictuʒ.

Vigete tñ frẽs mei quõ illã generalẽ gram E

ſdicẽt:qua creatꝰ eſt hõ:q̃ hoĩes ſumus:et
vtiq; et cum impüs hoĩes ſumus: ſed non
cum impijs chꝛiſtiani ſumus. Hanc ergo
gratiam qua chꝛiſtiani ſumus:ipſam volu
mus pꝛedicent:ipſam volumus agnoſcãt:
ipſã volumꝰ:de qua dicit apłs:MNon irritã

facio gratiã dei. Hã ſi ꝑ legẽ iuſticia: chꝛi Sal.2⸗

ſtꝰgratis moꝛtuꝰeſt. Videte vñ dixit apls.
De lege dixit: Si per legem iuſticia: xpᷣs

gratis moꝛtu eſt. Quia g ex lege nõ erat

iuſticia:ideo moꝛtuꝰ eſt chꝛiſtꝰ:vt ꝑ fidẽ iu/

ſtiſicent᷑ qͥ ex lege nõ iuſtiſicabant᷑. Si em̃ Salł.ʒ.

inquit data eſſet lex quę poſſit iuſtiſicare

om̃imodo ex lege eſſet iuſticha. Quod etiã

heſterno die cõmemoꝛauimꝰ: Sed conclu/

ſit ſcriptura om̃ia ſub peccato:vt ꝓmiſſio:

non pdictio.Qui ꝓmiſit ipſe facit. Vt ꝓ⸗

miſſio inqͥt ex ſide ieſu chꝛiſti daret᷑ creden/

tibus. Ecce q̃les nos iuenit gratia ſaluato

ris: qͥs nec lex ſanos facere potuit. Quare
autẽ dabat᷑ lex ſi ſufficiebat natura? Qua/
re lex data: ſi ſufficiebat natura? Et tamen

nec lex ſufficere potuit:ita infirma erat ipᷣa
natura: data eſt lex:ſed non queę poſſit vi/
uiſficare. Quare & data eſt? Lex inqᷣt apłs:

De⸗
laatde
tiapollte 4
Quaenmn

nouerttden
diechas⸗O

oqe otenn.

plcs Lo
laes:
ſolens: I
conan vince
bat Suhbe⸗
Aroſcegt
geningus
cmnlepeiu

gb Netan. got

ſunchutun
(npveſig
ndlcenae.
wertüdier
ſenup noui
pumediirot
igl tere
ndeorgol

dr iCoptner

ilenanen
Ahacander
Ekingunne
peecatia
Ctürslarch
Cni⸗Qire
Keplhcon
ſeibanore⸗
guntape
cpiſitrah
huttbignn

ologttuennit

Gtun dicte
Nar guiditit
hentbligue
Qlnnosy
lgomorers.
guumm
gatus
Rnaglckin 4
Nhn ne ſn
Seun
Nöngten
dcc nainnn
uulgentfn
llzetſang
utppezde

I
heni
hnsitiit

unquit en

daotkße
☛

anitnnn

ſtfenern
Roimnek
Nbeben

inn

Whipim
1 Doogis be
Kintit
Niaſift;
dctdiiüt
risc ng
nätlbaihten
.Qsdere;,
Quszalheim
isonnimzen
Ni Matatri⸗
zlbaomera
.i nittiben
ctend piedr;
öligmize
hoieisine
Ciesiunns:dn
iſunns, hach
iſnnsun
wunnsti
õ

Ulrnnu
emitni ,
Muzalelian

tntie

tia poſita eſt:vt te faceret pꝛeuaricatoꝛem.

Quare vt me faceret ſᷣuaricatoꝛem? Quia
nouerat deus ſuꝑbiam tuam: nouerat qꝛ

dicebas: O ſi ſit qui doceat: o ſi ſit qͥ mibi
Ro. 7. oſtendat. Ecce lex dicit tibi: Mon concu/
piſces. Cognouiſti legem dicentẽ: MNõ con
cupiſces: Surrexit concupiſcentia quã nõ
noueras: Inerat em̃ ſ neſciebatur:cępiſti
conari vincere qð inerat:⁊ aparuit qð late
bat. Suꝑbe ꝑ legem factus es puaricatoꝛ:
Agnoſce gratiam ⁊ eſto laudatoꝛ. Sed le/
Fgem inquis quis dedit:?: Quia ſunt hoies
VvVyyani:⁊ peius impij qui dicunt legẽ ab alio
Job..datam: gratiam vero ꝑ dominũ noſtrũ ie/
ſum chꝛiſtum: quaſi legem malã: quaſi le/
genm puerſã:gratiam vero rectam:et volũt
ita diſcernere duo teſtamẽta: vt vetus te/
ſſtamentũ dicant eſſe neſcio a qͥ pꝛincipe te/
nebꝛaꝝ: nouũ autẽ teſtamentũ a dño deo
patre dñi noſtri ieſu chꝛiſti. Ipſũ paulũ au
di:Si ꝓpterea putas legẽ datã ab alio nõ
a deo: qꝛ ꝑ illam factꝰ eſt pᷣuaricatoꝛ: audi
Bo.. ipſũ apłm legis laudatoꝛeʒ. Itaq; inqͥt lex
qͥdẽ ſancta:⁊ mãdatũ ſanctũ:adde ⁊ iuſtũ:
adhuc adde ⁊ bonum. Quod ergo bonum
eſt inquit: mihi factũ eſt moꝛs: Abſit.Sed
peccatũ vt apareat peccatũ. Erat em̃ pec/
catũ:ſᷣ latebat pctm̃. Quãdo latebat pec/
catũ? Qñ te aduerſariuʒ nondũ patiebat᷑.
Cepiſti conari:⁊ apparuit qui tenebat.QAñ
ſeqbaris:catenã non ſentiebas:qꝗ̃ſiſti refu/
gium ⁊ aparuit vinculũ: voluiſti fugere et
cępiſti trahi. Quia ̊ cepiſti trahi: ſubue/
niat tibi qui non eſt ligatus.Quis non eſt
Job.s.ligatus:niſi qͥ dixit: Si inueniſtis i me pec
catum dicite? Quis non eſt ligatus: niſi
Job.i4. qui dixit: Ecce venit pꝛinceps mundi:⁊ in
me nihil inueniet: Quare nihil inueniet⸗

De verbis Alpoſtoli

puaricatiõis gra data eſt:ſuaricatiõis gra

Quia moꝛs peccato iuſta debetur. QAuare

ergo moꝛeris: Vt ſciant inquit omnes qꝛ
voluntatem patris mei facio. Ipſe ſoluit
qui ligatus non eſt: ipſe a moꝛtuis liberat
PS. S7. qui eſt in moꝛtuis liber. Sed ipſe miſit ⁊ le
Joh.i. gem: Per ſeruum ſuum legem: per ſeipſuʒ
S gratiam. Attende heliſeum in magno al-
fftteoc; myſterio: tanq́; pꝛophetam: agendo
4. Begl/4· pꝛonũciantem:non ſolum loquẽdo.Moꝛ-
tuus erat filius hoſpitę ipſius. Quid ſigni
ficauit moꝛtuus puer niſi adam? Huncia/
tuʒ eſt ſancto pꝛophetę:gerenti in pꝛophe

tia typuʒ domini noſtri ieſu chꝛiſti: miſit ꝑ

Sermo x

ſeruum baculum ſuum: ⁊ ait illi: Tlade:va
de: pone ſupꝛa puerum moꝛtuũ. Perrexit

ille tanquã ſeruus obediens. Sciebat pꝛo⸗/

pheta qͥd fecerat. Poſuit baculum ſupꝛa
moꝛtuum: non ſurrexit. Si enim data eſſet
lex quę poſſit viuiſicare: omnio ex lege eſ/
ſet iuſticia. Mõ ergo potuit lex viuificare.
Venit ipſe grandis ad paruuluʒ: ſaluatoꝛ
ad ſaluandum: viuus ad moꝛtuum venit
ipſe. Et quid fecit? Juuenilia membꝛa cõ/

traxit tãquã ſeipſum exinaniens:vt foꝛmã

ſerui ſuſciperet. Juuenilia ergo membꝛa

contraxit: paruum ſe paruo coaptauit: vt

efficeret coꝛpus humilitatis noſtrę confoꝛ/
me coꝛpoꝛi gloꝛię ſuę. Itaq; i iſto typo chꝛi
ſto pꝛophetice expꝛęſſo ſuſcitatus eſt moꝛ/
tuus:tanquã iuſtiſicatus eſt impius. Iſta

Phil. 2.

VPbirz.

gratia pꝛędicetur: iſta eſt gratia chꝛiſtiano-⸗

rum per hominem mediatoꝛem: per paſſũ

⁊ reſuſcitatum:qui aſcendit in cęlum: ⁊ ca/

ptiuauit captiuitatem: ⁊ dedit dona homi
nibus. Iſta inquã gratia pꝛędicet᷑:contra
iſtam gratiam ab ingratis nõ diſputetur.
Baculus ꝓpheticus moꝛtuo non ſuffecit:
ipſa moꝛtua natura ſufficeret? Et iſtã qua

conditi ſumus quãqᷓ; hoc nomine appella/

tam minime legerimus: tamẽ quia gratis
data eſt:gratiam fateamur:Sʒ oſtendamꝰ
vobis maioꝛem eſſe iſtam qua chꝛiſtiani ſu
mus:Attendite. Anteq; conditi eſſemꝰ ni/
hil boni merebamur:⁊ ideo gratia q̃ cõditi
ſumus cũ boni nihil mereremur. Si ma/

gna eſt gratia qñ nihil boni merebamur:

quãta gfa eſt qñ tantũ mali merebamure

AQui nõdũ erat:bñ nõ merebat᷑:pctõꝛ ⁊ ma

le merebat᷑: Mondũ erat qͥ factus eſt:non/
dũ erat:ſed nec offenderat. Nondũ erat:⁊
factus eſt:offendit et ſaluus. Qui nondũ
erat:nihil ſperabat:factꝰ lapſus eſt:lapſus
aũt damnationẽ expectabat: ⁊ liberatꝰeſt.
Hhec ẽ gr̃a ꝑ ieſũ chꝛiſtũ dñm nr̃‚ m. Ipſe fe/

cit nos:⁊ añqᷓ; eſſemꝰ om̃ino ipſe fecit nos:
⁊ factos ⁊ lapſos ipſe iuſtos fecit nos:⁊ nõ
ipᷣi noſ. Si q̃ igit᷑ ĩi xpᷣo noua creatura:lapſꝰ
ẽ vetꝰ: facta eſt noua. Vna erat maſſa ꝑdi/
tionis ex adã:cui nõ niſi ſupliciũ debebat᷑:

facta ſunt vaſa inde ĩ honoꝛẽ ex eadẽ maſ/

NPs.95.

ſa. Habet em̃ poteſtatẽ figulus luti:ex eadẽ?
maſſa. Qua maſſa? Certe iam ꝑierat: certe

iam illi maſſę iuſta damnatio debebatur.
SHGꝛatulare: quia euaſiſti: moꝛtem quippe

debitã euaſilti: ⁊ vitã non debitã reperiſti.

Bancti

Ro. 9. habet poteſtatẽ ſigulus luti ex eadẽ maſ⸗

ſa facere aliud vas in honoꝛem:aliud in cõ
tumeliã. Sed dicis: Ae quare fecit in ho/
nozem: 1 alium in contumeliam? Quid re/-
ſponſurus ſum? Auditurus es Auguſtinũ

Abi.v. qui non audiſti apoſtolũ dicentem: ho /

mo tu qs es qui reſpõdeas deo? Duo par/
uuuli nati ſunt: Si debitum quęras:ambo
trenẽt maſſam perditionis. Sed cur mater
alium poꝛtat ad gratiam:alium mater doꝛ
miens ſuffocat? Dicturus es mihi: Quid
ille meruit qui poꝛtabat᷑ ad gratiã? Quid
iilile meruit quẽ mater doꝛmiendo ſuffocat:
Am bo nihil boni meruerunt: Sed habet
ſigulus luti poteſtateʒ ex eadem maſſa fa/
cere aliud vas in honoꝛẽ: aliud in cõtume-/
J liam. Diſputare vis mecũ: Immo mirare
Ro. n. mecum ⁊ exclama mecum: O altitudo di⸗/
uitiarum. Ambo in pauoꝛe concoꝛdemus:
ne in erroꝛe pereamus.O altitudo diuitia-
rum ſapientię ⁊ ſcientię dei:qᷓ; incompᷣhen

ſibilia ſũt iudicia eius:⁊ inueſtigabiles vię
eius.Scrutare inſcrutabilia:fac impoſſibi

lia:coꝛrumpe incoꝛruptibilia:vide inuiſibi
lia. Inſcrutabilia ſũt iudicia eius: audiſti:
ſufficiat tibi:⁊ inueſtigabiles vię eiꝰ.Quiſ

em̃ cognouit ſenſum domini: aut quis cõ⸗/

ſiliarius eius fuit? Aut quis pꝛioꝛ dedit il-

li: ⁊ retribuet᷑ ei:Si dominꝰ retribuere vel⸗
let:nihil niſi penam debitam retribuiſſet.

s. 55. Mihil dederunt vt eis retribueretur: ꝓ ni-
Hhilo ſaluos faciet illos. Quis pꝛioꝛ dedit il
li:quaſi ſuoꝛum gratia meritoꝝ:quis pꝛioꝛ
dedit illi: quis pꝛęuenit gratiam quę gra-
tis datur? Si aliquid meritoꝛũ anteuenit
gratiam:iam non gratis datur: ſed ex de/
bito redditur:ſi autẽ gratis nõ datur:gra/
tia quare vocatur? Quis ergo pꝛioꝛ dedit
illi: ⁊ retribuet᷑ ei? Quoniã ex ipſo ⁊ ꝑ ipſũ
⁊ in ipſo ſunt omnia. Quę vtiq; niſi omia
brona quę ab illo accepimus et accipimus
Jaecobi. . Vt boni ſimus?: Omne em̃ datum optimũ

2⁊ omne datum perfectũ: deſurſum eſt de/⸗
ſcendens a patre luminũ: apud quẽ nõ eſt
imutatio. Nã tu in peiꝰ mutatꝰ es. Apud
quem non eſt immutatio. Ipſe ſubuenit
abud quẽ non eſt nec momenti obumbꝛa/
tio:nã tu in tenebꝛis noctis tuę iaces. Ab
illo ergo omia. Hemo illi pꝛioꝛ aliquid de/
Epbᷣ.2. dit:nemo exigat debitum: Gratia ſalui fa-
cti eſtis per fidem: ⁊ hoc non ex vobis: ſed
dei donum eſt. Sed mouet me inquis ꝙæ&

Auguſtini
ille perit:ille baptiʒatur mouet me:mouet
tanq; hominẽ. Si verum vis audire: ⁊ me
mouet quia homo ſum. Sʒ ſi ⁊ tu homo
ego homo:ambo audiamus dicentem: O
homo: vtiq; ſi ideo mouemur quia homi/
nes ſumus: ipſam naturam humanam in⸗
firmã ac debilem apoſtolus alloquitur di /
cens: O homo tu quis es qui reſpondeas Bo.⸗
deo? Nunqd dicit figmentũ ei qͥ ſe finrit:
cur me ſic feciſti? Si poſſet loqui pecus et
dicere deo: quare iſtum hominem feciſti:t
me pecudem:non iuſte ſuccenſeres ⁊ dice⸗
res: O pecus tu quis es qui reſpondeas
deo? Et tu homo es:ſed a deo pecus es: et
vtinã ſis pecꝰ eiꝰ:⁊ ouis paſcuę eiꝰ. Agno/ð. ⸗..
ſce beneficia paſtoꝛis:⁊ non ſequeris lubũ
erroꝛis. Lupi eramus: Fuimus⁊ nos natu Epö/a.
ra filij irę ſicut⁊ ceteri:ſed moꝛtua eſt ouis:
⁊ fecit nos oues. Ecce agnus dei:ecce qui Job.i.
tollit peccatum: nõ huius aut illiꝰ:ſed miua
di. NHihil ergo fratres mei ex eo qðo aliquid
ſumus:ſi tamen in eius fide aliquid ſumꝰ:
quantumcũq; nihil nobis arrogemus: ne
⁊ quod accepimus perdamus:ſed in eo qð
accepimus:illi gloꝛiam demus: ipſum ho/
noꝛemꝰ:ſemina ſua ipſe compluat. Quid
haberet terra noſtra: niſi ipſe ſeminaſſet:
Sed dat ⁊ pluuiam:nõ deſerit quod ſemi/
nauit.Dominꝰ dabit ſuauitatem: et terra NPs.S4.
noſtra dabit fructꝰ ſuos. Cõuerſi ad dñm.

¶ De verbis pſalmi centeſimideci
mioctaui: Gꝛeſſꝰ meos dirige pᷣm Nᷣ. ui
verbum tuum: Et ꝙ lerx ſpiritalis
⁊ nõ carnalis ſit:Dę pugna quoq;
inter carnẽ ⁊ ſpiritũ: Sermo xi
Ine dubio fratres grauem quan A
dam ſarcinam: ⁊ grande iugum
linniquitatis vitare cupiebat: qui
des dicebat: Gꝛeſſus meos dirige ſᷣm ver/ Abi.s.
bum tuum: ⁊ non dominetur mihi omnis
iniquitas. Videamus ergo quãdo homi/
ni dominetur iniquitas: vt intelligamus
quid oꝛantem audierimus: et quid reſpõ/
dendo etiam ipſi nos oꝛauerimus. Om̃es
enim ad ſanctum pſalmum quantũcũq; ar
bitroꝛ deuoto ⁊ veraci coꝛde reſpondimus
oꝛantes et dicentes domino deo noſtro:
Gꝛeſſus meos dirige ſcõm verbum tuum:
et non dominetur mihi omnis iniquitas.
Ab hui peſſimę dñę dominatu pᷣcioſo ſan

pere

D
ſgenoeecn
Non adirun
antegentun
6o inanien
oponzloe
64 daloſise
80c, Pnnlect.
alehonul
uneumofi
henüneſ
öVenundn
gebi Peccniin
Puns uoenmus
neoz oinge.
eturmnihio
Canatrecen
ſehocidte
leinicutet
fepelnaveln
lunendnie
nigecsipee
celnyevi
hunwune
c(cli et yerd
Woſanſuop
tuunchren
tuma nec
Kasyebi
ofinsinign
inen.
perbisfeit
nn laeßſhn
honßtor
ncamnals
bunluſt
Prnnt
odyultan
Mtent noln
Waſrobo
oncuotve
ſohann
igs ſii⸗
Mon go
non lis ſor

mnarnett
ineucte⸗
nsdaigl
lſi

di menure

umgilne.n

ndemns gind
ecnpin ul
nilpeeſainte
dtln
nuinmumk,
5, ſiaeinin

pianteinige,
Neos drf
tglaſem
un,

guine redempti ſumus. Et quid pꝛoderat
legem accepiſſe iubentem ac minantem et
non adiuuantem: vt ſub illa eſſemus rei
ante gratiam dei? Fruſtra lex minat᷑:quã/
do iniquitas dominatur. Lex em̃ non eſt
coꝛpoꝛalis:non eſt carnalis. Sed quoniaʒ
Jobh4. deus ſpũs ẽ qui legẽ dedit: ꝓculdubio lex
Bo . ſpiritalis eſt. Sʒ quid ait apłs? Scimꝰ em̃
qꝛ lex ſpiritalis eſt:ego aũt carnalis ſũ ve/
nundatus ſub peccato. MHoli ergo mirario
venũdate ſub peccato:ſi tibi dominat᷑ cui
es venundatus. Audi apoſtolũ iohannẽ:
1. Joh.3. Peccatũ iniquitas eſt. Et contra talẽ ergo
Ps.rIS. inuocamus dominũ cui dicimꝰ: Greſſus
meos dirige ᷣm verbũ tuum:⁊ non domi/
netur mihi om̃is iniquitas. Tenundatus
dlamat: redemptoꝛ exaudiat. Ipſe homo
ſe vendidit ꝑ liberũ arbitriũ:ſed dominan
te iniqtate ⁊ accepit pᷣciũ exiguũ: de arbo/
re vetita voluntatẽ: Ipſe & clamat: Itine/
ra mea dirige ꝗᷓ ego diſtoꝛſi: Gꝛeſſus meos
Dirige qͥs ipſe meo arbitrio depꝛauaui. Di
rige ᷣm verbũ tuũ. Quid eſt dirige ᷣm ver
bum tuum: Vt recti ſint greſſus mei:quia
rectũ eſt verbum tuum. Ego inquit diſtoꝛ
tus ſum ſub põdere iniquitatis:ſed verbũ
tuum eſt regula veritatis. Me ergo diſtoꝛ⸗
tum a me:coꝛrige tanquã ad regulam: hoc
eſt ad verbũ rectum. Ergo greſſus meos
dvirige ſᷣm verbũ tuum: ⁊ non dñetur mihi
omis iniquitas. Uendidi me: redime me.
Vendidi me arbitrio meo:redime me ſan/
guine tuo. In vẽditoꝛe erubeſcat ſupbia:
Jacobi⸗ꝗ. in redemptoꝛe gloꝛiet᷑ gra. HLeus autẽ ſu/
perbis reſiſtit: humilibus aũt dat gratiã.
Ro.. Lex em̃ ſpiritalis eſt: ego aũt carnalis ſuʒ
venũdatꝰſub pctö. Qð em̃ operoꝛ ignoꝛo:
non em̃ qo volo ago. Mon qo volo ago:
cum carnalis dicit: non legẽ ſed ſe accuſat:
B nam lex ſpiritalis non habet culpa.Carna
lis venundatus incurrit in culpã:non agit
quod vult:cum vult non poteſt: qꝛ quãdo
poterat noluit. Per malũ velle perdidit
bonum poſſe: ⁊ captiuus iam loquit᷑ ⁊ di/
cit captiuꝰ: Mõ quodvolo ago:non em̃ qð
volo facio bonuʒz: qð odi malũ hoc ago:
non quod volo. Et cõtra homo. Vis pꝛoꝛ/
ſus.HNon quod volo ago. Omnino qð vis
agis. Hõ qð volo ago. Crede mihi frater:
non quod volo ago.O ſi velles ageres:qꝛ
non vis non agis bonũ: nõ qð volo ago.
Crede mihi:noui quid in me agat᷑:non qð

volo ago. Contradictoꝛ gratie:nõ es arbi /
ter conſcientig. Ego me noui non qð volo

agere:⁊ tu dicis quod vis agis: Hemo ſcit i. Con.2.

quid agat᷑ in homine: niſi ſpiritus hois qꝗᷓ
in ipſo eſt. Et tu homo es:ſi nõ vis credere
mihi:intẽde tibi. Ita ne tu ita viuis in hoc
coꝛruptibili coꝛpoꝛe qð aggrauat animaʒ: Sap.⸗
vt caro non concupiſcat ad ſpiritũ tuum: SGał. 5.
et ſpiritus aduerſus carnem tuam? Iſta
rixa non eſt in te? Mulla eſt concupiſcen⸗
tia carnis: quę reſiſtat legi mentis? Si ni/
hil in te alteri reſiſtit: vide totum vbi ſit.
Si ſpiritus tuus a carne contra ↄcupiſcen/
te non diſſentit: vide ne foꝛte carni mens
tua tota conſentiat:vide ne foꝛte ideo non
ſit bellum: quia pax peruerſa eſt. SFoꝛte in
totũ carni cõſentis:⁊ nulla rixa eſt. Quam
ſpem habes qð poſſis aliquando vincere:
qui nondum cepiſti pugnare? Si autẽ con
delectaris legi dei ſcõm interioꝛem homi/
nem:vides autẽ aliam legem in membꝛis
tuis repugnantem legi mentis tuę: ſi hac

condelectaris:hac ligaris: liber in mente:

ſeruus in carne:ſi iam ita eſt: cõpatere po⸗
tius homini dicenti:Hon quod volo ago.
Tu em̃ non vis vt concupiſcentia illa quę
reſiſtit menti tuę:omnino nõ ſit in te? ρα ⸗
li voti homo es: ſi tali aduerſario non vis
carere. Ego fateoꝛ tibi: quicquid in me re
bellat aduerſus mentem meam et litigat
mecum delectatione contraria: quicquid
tale in me eſt oĩno interficere volo. Et ſi ei

foꝛte adiuuante domino nõ conſentio: no/
lo habere cũ quo litigem. Multo eſt mihi

optabilius inimicum nõ habere q; vince/
re. Meq; em̃ illud ipſum qð caro concupi/x
ſcit aduerſus ſpiritũ: non eſt mecum: Aut
vero ex contraria natura compactus ſum?

Et illud meũ eſt: ⁊ ꝙ ei non conſentio me/

um eſt. Pars aliquantũ libera reſiſtit reli⸗

quijs ſeruitutis:totum ſanum ſit volo: qꝛ

totus ſũ.Ergo nolo vt a me caro mea tãäqd

extranea in ęternum ſeparet᷑: ſed vt mecũ

tota ſanetur. Si hoc totum nõ vis: neſcio

quid de carne ſẽtias:arbitroꝛ te putare qð
neſcio vnde ſit: quaſi de gente contraria.

Falſum eſt: hereticum eſt: blaſphemũ eſt:
mentis ⁊ carnis vnus eſt artifex: ipſe quã/

do homiuẽ creauit vtrũq; fecit: vtrũq; cõ⸗

iunxit:carnez animę ſubdidit: animã ſibi.

Si ſemꝑ illa ſtaret ſub dño ſuo: ſemꝑ ⁊ iſta

obediret dñę ſuę. Holi & mirari:ſi ea ꝗ de⸗

r..

₰

Bancti

ritus autẽ aduerſus carnẽ. hhęc em̃ ſibi in/
quit inuicẽ aduerſant᷑:vt nõ ea quę vultis

RBo. 7. faciatis: Inde ⁊ iſte:MHõ qð volo ago.Cõ⸗

cupiſcit em̃ aduerſus ſpm̃:⁊ nolo vt ↄcupi/
ſcat:ꝓ magno habeo ſi nõ ↄſentiã:opto tũ
vt careã. Ergo nõ qð volo ago. Volo em̃

vt nõ ↄcupiſcat caro aduüſus ſpm̃:⁊ nõ poſ/

ſum:hoc ẽ qð dixi:Mõ qð volo ago.Quid
mihi calumniaris hic? Ingrate medico qd
calumniaris infirmo? Sine me vt medicuʒ

s. uS. rogẽ: Redime me a calumnijs hoĩm: ⁊ cu/

*

ſtodiã legem tuã. Cuſtodiã per redemptio

nẽ tuã:non ꝑ poteſtatẽ meã. Ideo mihi ſa

nitatẽ quã nõdum habeo nõ arrogo: quia
medicũ rogo.Tu aũt naturę defenſoꝛ: qð
vtinã nõ eſſes:nõ quaſi ſanę defenſionem
falſam adhiberes:ſᷣ pꝛo nõdum ſana medi

cũ rogares. Hũc vero tu nature defẽſoꝛ vł

potius oppugnatoꝛ:dũ quaſi de natura ſa/
na laudas creatoꝛẽ:excludis a lãguida ſal-
uatoꝛẽ.Qui creauit ſanat: ruentẽ ꝑ ſeipſã:
leuat per ſeipſum. Ipſa fides eſt:ipſa veri/
tas:hoc eſt chꝛiſtianę fidei fundamentum:
vnus ⁊ vnus. Vnus homo per quẽ ruina:
alius hõ per quẽ ſtructura. Per illũ ruina:

per hunc ſtructura.Cecidit qui nõ manſit:

erigit qͥ nõ cecidit. Ruit ille qꝛ dimiſit ma⸗/
nentẽ:manens ille deſcendit ad iacentem.
Si ̊ concupiſcit caro aduerſus ſpm̃:vt in
hoc ipſo nõ qð vis agas:qꝛ vis vt nõ ↄcu/
piſcat:⁊ nõ potes:tene ſaltẽ in gr̃a dñi vo/
luntatẽ:⁊ in eius adiutoꝛio perſeuera:Dic
ei qð cãtaſti:Greſſus meos dirige ſᷣm ver/
bũ tuũ:⁊ nõ dominet᷑ mei om̃is iniquitas.

D Quid eſt: ne dñetur mihi om̃is iniquitas:
Ro. 6. Audi apłm:Mon regnet peccatum in vr̃o

moꝛtali coꝛpoꝛe.Quid eſt regnet: Obediẽ
do deſiderijs eiꝰ. Mõ dixit:noli habere de/
ſideria mala. Quõ em̃ in hac carne moꝛta/

SGał.ðs.li:vbi caro ↄcupiſcit aduerſus ſpm̃:⁊ ſpũs

aduerſus carnẽ:nõ habeo deſideria mala:

Bo. s. Illud ergo fac: Mon regnet peccatũ in ve-⸗

ſtro moꝛtali coꝛpoꝛe ad obediendũ deſide
rijs.Et ſi ſunt deſideria:nõ eis obediat᷑:ne
iniquitas dominet᷑. Nec exhibeatis mem/
bꝛa veſtra:arma iniquitatis peccato. NHon
fiant mẽbꝛa tua arma iniquitatis:⁊ nõ do/

minat᷑ tibi om̃is iniquitas. Sed etiam hoc

vt nõ ſiant mẽbꝛa arma iniqtatis: nunqͥd
tu tibi viribus tuis ſᷣſtas:? Hoc ipſum in/

ſeruit ſuperioꝛẽ: pęnas patitur ꝑ inferioꝛẽ.
Gał.S. Caro em̃ concupiicit aduerſus ſpiritũ: ſpi⸗

quã:hoc ipſum ꝙ non ſint membꝛa tua ar/
ma iniquitatis. Eſt quidẽ iniquitas ĩ mẽ/
bꝛis tuis in deſiderijs illicitis: ſed non re/
gnat. Quomodo reget:qͥ arma nõ habet⸗
Pars tua:caro tua:ↄcupiſcẽtia carnis tuę
languoꝛ rebellat aduerſus te: languoꝛ iſte
tyrannus eſt. Si vis te tyranni eſſe victo⸗
rem:chꝛiſtũ inuoca imperatoꝛẽ. Nam ſcio
quid mihi eris dicturus:vel quid apud te/
ipſum modo dicas. Quiſquis talis hic es
et audis me: ſcio quid tibi intus loquatur
iniqtas. Adhuc em̃ ſub iugo es iniquita/
tis:quando nõ agnoſcis pꝛeciũ redempto⸗/
ris.Scio quid tibi dicas: Ecce concupiſcit
caro mea aduerſus ſpiritũ meũ: cõcupiſcit
adulteriũ:ſed nõ conſentio: nõ annuo:nõ
decerno:nõ ſolum nõ ago:ſed nec agerecõ
ſentio: Hõ ſolum foꝛis per carnem nõ per-
petro:ſed nec ipſa mente ſequoꝛ rebellan-
tem:Cõſentio repugnanti: cedo luctanti⸗
Mõ facio. Ecce nõ dominat᷑ mihi om̃is ini
quitas. Ita eſt:verũ eſt:Gratias age ſi ita
eſt ei qͥ tibi donauit vt ita ſit. Noli tibi hoc
arrogare:ne perdas quod accepiſti:⁊ inci-
pias fruſtra rogare. Mon times:Deꝰ ſuꝑ/Jsacobi 4⸗
bis reſiſtit:humilibus autẽ dat gratiã? Er
go tu tibi pꝛęſtas:vt non dominet᷑ tibi om
nis iniquitas? Si vera eſt iſta tua pꝛeſum/
ptio:vana ẽ noſtra oꝛatio:vbi dicimꝰ deo:
Nõ dominet᷑ mihi om̃is iniquitas. Canta
ſti verba iſta hodie:an nõ?hic eras quan/
do om̃es dicebamꝰ:Greſſus meos dirige Ps. us.
ſᷣm verbum tuũ: ⁊ nõ dominet᷑ mihi om̃is
iniquitas:lhic eras:cantaſti verba iſta:pu
to te non negaturũ.Ergo cantaſti in popu
lo dei:et rogaſti deũ dicẽs: Greſſus meos
dirige ſm verbum tuũ:⁊ non dominet᷑ mi⸗
hi om̃is iniquitas. Si tibi hoc pꝛeſtabas:
quare mecũ rogabas? Teneo pꝛecantem:
conuinco laboꝛantẽ:Simul ergo audiam2
dicentem: Uenite ad me omnes qui labo/
ratis. Audiamus et veniamus. Quid eſt E
veniamus? Credendo pꝛoſiciamꝰ:gratias
agendo accipiamus:perſeuerãdo ꝑuenia/
mus:veniamꝰ ad eũ qui dicit: Venite ad Mattb.n.
me om̃es qͥ laboꝛatis.Et tu laboꝛas:⁊ ego
laboꝛo:illũ audiamus:ad illũ veniamus:
intra nos quare litigamus? Ambo audia/
mus:qꝛ: ambo laboꝛamꝰ: Quare intra noſ
litigamus? An vt medicũ vocantẽ nõ au/
diamus? O infclix inſirmitas:Ad ſe vocat
medicus:⁊ litibus occupatur ęgrotus. Vi⸗

Heve
Leqriͤdiu
uilabouts
auis pecen⸗
glirni⸗
honnoro
Ehoita
Sus Amgrneni
guhnn tb wot
poardiate
linustedſe
dehwabia
linnsque ⸗
QAuitalſanmi
Anolapuli
ablencnis e
6ciülkiaii⸗
unsomune
ſchnnetdian
Pincpocpu⸗
Olonotnel
fatgvefea
eln Genenplune
genoinſimi
Utuicrentus
Pun hecdt
eihſmnir
thounisc
corgurſuf
intnti
deo. Mon
Cinarutain
lebemenp
Cpienorinſi
ſalsettho⸗
hono. Ee
ſteyetgnort
Aligbouns
gngiedli
Uöugi
cchegit
ninſe ,
natfien
Gllt Ynit
Ammnn
Aſtuegen
lherhoei .
oeppn

ſehen

De verbis Alpoſtoli Bermo xXII

irnenbe .
mniutcf⸗ de quid dicat vocãdo: Venite ad me oms veniſti? Ecce inquis veni ad illum arbitrio
nsſän qui laboꝛatis. VUbi laboꝛatis:niſi ſub ſar- meo: volũtate mea. Quia veni reſicit me:
mnite cini s peccatoꝝ:niſi ſub iugo malę dñũę ini · qꝛ veni:iugũ ſuum imponit mihi ſuaue:qꝛ
Nlinene quitatis? Venite ergo ad me om̃es qui la dat amoꝛẽ:ſarcinã ſuaʒ leuẽ imponit mihi
fisr lnne boꝛatis: ⁊ onerati eſtis:⁊ ego vos reſiciazʒ. amanti ⁊ diligenti.hęc om̃ia fecit in me:vᷣ
eihemicſenn Ego qui feci reſñciã: ego inquit vos reſici qꝛveni ad eũ.Ergo hoc ſapis qꝛ veniſti:tu
Henmi ng Joß. 15. am: qꝛ ſine me nihil poteſtis facere. Quo/ tibi hoc pꝛeſtitiſti? Quid em̃ habes qð nõ 1. Cor. 4.

Benälguintn MWatth.ri. modo vos reſiciã: Tollite iugum meũ ſuꝑę accepiſti? Quomodo veniſti? Credẽdo ve

Aulaustui vos: T diſcite a me. Quid diſcimꝰ a te: mſoo niſti: ſed nõdum perueniſti. Adhuc in via
iüne Joh.. Uimus te dñe in pꝛincipio verbũ: verbum ſumus: venimus: ſed nõdum peruenimꝰ.
ughtsig, deũ:verbũ apud deũ: om̃ia ꝑ te facta no/ Seruite dño in timoꝛe: ⁊ exultate ei cũ tre/ Ps. 2.
uehrürtnn uimus quę vidimus et quę non vidimus. moꝛe: ne qñ iraſcat᷑ dñs:⁊ pereatis de via
Kerlt Auid diſcimus a te:? Hon em̃ alium mun iuſta. Time:ne cũ tibi arrogas qꝛ inuenta
riüneitni um diſcipuli tui tanq; diſcipuli artiſicis ? eſt a te via iuſta: ipſa arrogãtia pereas de
RWRKMZ fabꝛicatoꝛis cõdituri ſumus:vnũ mundũ via iuſta. Ego inqᷣs veni: arbitrio meo ve/
glelng cõdidiſti: clũ? terr feciſti: vtrüq; ſuis cce ni:voluntate mea veni. Quid turgeſcis:
eanmnit aturis oꝛnamẽtiſq; illuſtraſti. Quid a te di quid tumeſcis? Vis noſſe qꝛ ⁊ hoc pꝛeſtitũ
R ſcimus?: Diſcitis a me inquit: cum eſſem in eſt tibi? Ipſi uʒ audi inuocantẽ: NHemove/ ZJob.s.
KR pꝛincipio apud deũ creaui vos:? hoc nolo nit ad me:niſi pater qͥ me miſit traxerit ei6.
— diſcatis a me:ſed factus ſum qð feci ne pe Conuerſi ad fſfdDiim.
abmunſt iiitet quę feci. Unde ſum factus quod fecis ¶ De verbis A oſtoli: Si em̃ da SGal. 3.
aie NVbil. 2. Semetipſum exinaniuit: foꝛmã ſerui acci la eſſet lex ꝗ poſſit viuificare:oino
Wamti piens:in ſimilitudinẽ hominũ factus:⁊ ha er lege eſſer iuſticia: G XII
iAa bitu inuentus vt homo:humiliauit ſemet Erbi dei altitudo exercet ſtudium: A
kumedih ipſum. Hoc diſcite a me.HhHumiliauit em̃ ſe ¶ v nõ denegat intellectũ. Si oĩa claauu
ine gllc metipſum inqͥt. Diſcite a me qꝛ mitis ſum ꝰ a eſſent:nihil eſſet vnde reuelarẽt᷑
Anmnite ⁊ humilis coꝛde.HNon em̃ inqᷣt:hocvos do obſcura. Rurſus ſi oiĩa recta eſſent:nõ eſſet
ncäinmmn ceo:quaſi in foꝛma dei aliquãdo fuiſſetis: vñ alimentũ aia ꝑciperet ⁊ haberet vires
Aerfdiccn non rapinã arbitrantes: eſſe vos equales quibꝰ poſſit ad clauſa pulſare. In lectioni/
isniinlun deo. Illi pꝛopꝛiũ erat:illi rapina non erat bus aplicis ſuꝑioꝛibꝰqs charitativr̃e quã/⸗
nocheaugun cui natura inerat. In patriſ ęqualitate:ꝛna tũ dñs adiuuare dignat eſt expoſuim us:
ſeſus s ; tus eſt de patre. Quid tamẽ fecit pꝛopter multũ laboꝛẽ et ſollicitudinẽ paſſi ſumus.
doninknhn te: Semetipſuʒ exinaniuit:foꝛmã ſerui aci Compatiebamur vobis: ⁊ ſolliciti eramꝰ:
miärehin cipiens:in ſimilitudinẽ hominũ factus: et ¶⁊ ꝓ nobis ⁊ ꝓ vob. Quantũ aũt exiſtimo
pantſiug habitu inuentus vt hõ. Ecce ꝓpter te de adiuuit ⁊ nos ⁊vos dñs: ea ꝗᷓ pꝛoꝛſus dif
tstnun factus eſt hõ:⁊ nõ te vis agnoſcere:cuʒ ſis ficillima videbãt᷑:ſic ꝑ nos enodare digna/
EimNNi homo. Ecce pꝛopter te deus factus eſt hõ tus eſt: vt nulla ꝗſtio remaneret ꝗ̊ ↄturbet
rhibogten ſine peccato: ⁊ nõ vis te agnoſcere cũ petõ: mentẽ piã. Im pia em̃ mẽs odit etiã ipſi⸗ um
Ton um vt venias ad illũ q ait: Venite ad me oms intellectũ: ⁊ hõ aliqñ nimiũ mẽte peruerſa
mnenn qui laboꝛatis ⁊ onerati eſtis:⁊ ego vos re /timet intelligere: ne cogat᷑ qð intellexerit
min ficiã. Tollite iugũ meu ſuper vos.Tuliſti facere. De talibꝰait pſalmiſta: Moluer̃t in / Nz. z.
mns Ot 5 iugu: Tuliſti? Sentis te habere ſeſſoꝛẽ: telligere vt bñ agerẽt. Vos aũt chariſſimi
neinmiotn Tuliſti B iugũ: Dicis:tuli.Sentiſ te habe qꝛ bonũ eſt bñ ſentire de vobis: exigit in/
. rinan re ſeſſoꝛẽ? Sẽtis te habere rectoꝛẽ: Sentio tellectũ:exiget deus fructũ. Intellectꝰ em̃ Ns. 10.
4 . Nuirn Nõ. 18. inquis. Illi ergo dic: Gꝛeſſus meos dirige ſicut ſe criptum eſt: bonus om̃ibus facienti/
n. utt FIßm verbũ tuũ. Regit te ſub iugo ſuo:⁊ ſub bus eũ. Hhoc tñ qð reſtat et hodie recitatũ
neim ſarcina ſua. Vt em̃ ſarcina eius ſit tibi le· eſt:qᷓ;uis nõ habeat tantã difficultatẽ quã
1 gn 1 uis: ⁊ iugũ eius ſuaue:ille tibi amoꝛẽ inſo tũ habuerft ſuꝑioꝛa:ꝗᷓ iã vt potuim? adiu/
rauit. Amãti ſuaue eſt:nõ amãti durũ eſt. uãte dño trãſuecti ſumꝰ:deſiderat tñ inten
Qun 5 Amanti ſuaue eſt: dñs dedit ſuauitatem. tionẽ veſtrã: velut em̃ ↄcluſio ſit:ꝓpt᷑ illa
firul, An foꝛte qꝛ vel veniſti:audiens:venitead dicta ſũt. In ſuꝑioꝛibꝰ lectõibꝰlaboꝛaba
n g me: hoc ipſum tibi arrogare intendis: q tur ne foꝛte reus ↄſtitueret᷑ apls oim quo/
u ßMMUNG D

Ro.7. dãmodo peccatoꝝ dicendo: Mõ em̃ qð vo

lo ago. Deinde ne lex videret᷑ aut ſufficere
poſſe hoĩ habẽti liberũ arbitriũ:etiã ſi nul/
lum vltra auxiliũ diuinum poꝛrigeret᷑: aut
certe fruſtra data fuiſſe crederet᷑: dicta eſt
⁊ cauſa quare ſit lex data:quia ⁊ ipᷣa in ad/
iutoꝛiũ data eſt:ſed nõ ſicut gratia. Data
eſt em̃ ſicut iam expoſuimꝰ:⁊ tenere debe/
tis:et vobis vehemẽtius ⁊ diligẽtius nos
cõmendare debemus.Data eſt vt inueni/
ret ſe homo:vt nõ moꝛbus ſanaret᷑: ſed vt
pꝛędicatiõe moꝛbo creſcente medicus quę/
reret᷑.Et quis eſt iſte medicus: niſi qui di-

Matth.9. xit: Hon eſt opus ſanis medicus:ſed male

habentibus? Qui ergo nõ ↄfitet᷑ creatoꝛẽ:
negat ſuꝑbus auctoꝛẽ.Qui aũt negat ęgri
tudinẽ ſuã:ſuperfluũ iudicat ſaluatoꝛem.
Ergo ⁊ in natura noſtra creatoꝛẽ laudemꝰ:
⁊ ꝓpt᷑ vitiũ qð nobis infliximus:ſaluatoꝛẽ
quęramꝰ.Et quõ quęrimꝰ ſaluatoꝛem:? Vt
det legeʒ? Parum eſt. Si em̃ data eſſet lex
quę poſſitviuiſicare:om̃ino eſſet ex lege iu/

Gał.5. ſticia.Si non eſt data lex ꝗᷓ poſſit viuiſi/

care:quare data eſt: Sequit᷑ ⁊ oſtendit q̃re
ſit data: qꝛ etiã ſic in adiutoꝛiũ data eſt ne
te ſanũ putares. Si ů̊ͤ data eẽt lex ꝗ poſſit
viuificare:oĩno ex lege eſſet iuſticia. Et q̃ſi
quęreremꝰ:quare &̊ data eſt: Sʒ ↄcluſit ſcri
ptura oĩa ſub peccato:vt ꝓmiſſio ex fide ie

ſu chꝛiſti daret᷑ credẽtibꝰ.Qñ audis ꝓmiſ/

ſoꝛẽ:expecta factoꝛẽ. IJdonea fuit humana
natura ꝑ liberũ arbitriũ vulnerare ſe: ſᷣ iã

vulnerata ⁊ ſauciata nõ eſt idonea ꝑ libeꝝ

arbitrium ſanare ſe. Si em̃ volueris intẽ/
perãter viuere vt ęgrotes: ad hoc medicũ
non requiris: ad labem ſufficis tibi:Cum
aũt intemperãter agens cęperis eſſe ęgro
tus: nõ ſic potes ab ęgritudine liberare te
quõ potuiſti ꝑ intemperantiã te in ęgritu⸗
dinẽ ſcipitare: Et tñ medicus etiã ſano ſ⸗

cipit temperantiã. Bonus medicꝰ hoc fa/

cit:nõ vult eẽ neceſſariꝰęgrotãti.Sic etiaʒ
dñs deus creatoꝛ hoĩ ſine vitio temperan/
tiã pᷣcipere dignatꝰeſt:quã ſi ille ſeruaſſet:
medicũ poſtea moꝛbo ſuo nõ deſideraret:
ſed qꝛ non ſeruauit:languidꝰ factꝰ eſt:ceci⸗
dit infirmꝰ:creauit infirmos:id ẽ infirmos
genuit infirmꝰ: ⁊ tñ in om̃ibꝰ qͥ naſcunt᷑ in-
firmis deus qð bonũ eſt operat᷑: foꝛmãdo
coꝛpus:viuificando coꝛpꝰ:alimenta pſᷣben/

Mattb.S. do:pluuiã ſuaʒ ⁊ ſolẽ ſuũ ſuꝑ bonos ⁊ ma/
los dando: nõ eſt vnde accuſent boni nec

AuguſtinfB

mali: Etiã iſuꝑ genꝰ humanũ iuſto ſuo iu⸗
dicio cõdemnatũ noluit in interitũ ſempi-

ternũ relinquere: ſᷣ miſit ⁊ medicum: miſit
ſaluatoꝛeʒ:miſit eũ qͥ gratis ſanaret. Paꝝ
eſt qͥ gratis ſanaret:qͥ ſanatis etiã mercedẽ
daret. Mihil addi ad iſtã beniuolentiã po⸗
teſt. Quis eſt qui dicat: ſanem te ⁊ do tibi
mercedẽ? Optime fecit. Sciebat em̃ ſe di⸗
uiteʒ veniſſe ad pauperẽ:⁊ ſanat ęgrotos:
⁊ ſanat donat:⁊ nõ aliud qᷓ; ſeiᷣm donat.
Saluatoꝛ eſt adiutoꝛiũ languidi: ipſe ſal/
uatoꝛ eſt pᷣmiũ ſanati.Ergo frẽs qð hodie C
admoniti eſtꝭ:debitoꝛes ſumꝰ nõ carni vt Bo.S.
ſᷣm carnẽ viuamꝰ:Ad hoc em̃ adiuti ſumꝰ:
ad hoc ſpm̃ dei accepimꝰ:ad hoc etiã in la/
boꝛib?nrf̃is quotidianũ adiutoꝛiũ poſtula/
mus.LCex cui minat᷑ nõ implẽdo qð iubet:
eũ facit eſſe ſub ſe:hi ſũt ſub lege:non ſub
gra. Bona eſt lex:ſi quis ea legitime vtat᷑.
Quid eſt &̊ legitime vti lege? Per legem
asſcere moꝛbũ ſuũ ⁊ quęrere ad ſanitatem
diuinũ adiutoꝛium: Quia ſicut dixi ⁊ ſepe
dicẽdũ eſt: Si lex poſſit viuiſicare:oĩno ex Salłʒ.
lege eẽt iuſticia: nec quęreret᷑ ſaluatoꝛ: nec
veniret chꝛiſtꝰ:nec ſanguine ſuo ouẽ ꝑditã
queęreret.Sic em̃ dicit alio loco idẽ aplus:
NMNã ſi ꝑ legẽ iuſticia:& chꝛiſtꝰgratis moꝛtuꝰ Salł.2.
eſt. Que igit᷑ vtilitas legis: ⁊ qð adiutoꝛi/⸗
um? Quia ↄcluſit ſcriptura oĩa ſub pctõ: Gal.ʒ.
vt ꝓmiſſio ex fide ieſu chꝛiſti daret᷑ creden/
tibꝰ. Itaq; lex inqͥt pędagogꝰ noſter erat
in chꝛiſto ieſu. Ex iſta ſiłitudine rem de q̃
loquoꝛ attendite. Pędagogus puerũ non
ducit ad ſe ipſum:ſᷣ ad magiſtrũ:vᷣ cũ puer
bñ inſtitutꝰ iã creuerit:ſub pedagogo non
erit. Tractans de his aplłs etiaʒ alio loco:
Valde em̃ aſſidue hoc cõmendat:ſᷣ vtinã
nõ ſurdis:Commẽdat aũt hoc aſſidue:cõ/
mẽdans fidem gentibꝰ: qꝛ fide impetrant
adiutoꝛiũ vt impleãt legẽ:non ꝑ legẽ:ſed
vires implẽdi impetrãtes ꝑ fidẽ:ad h̊ aſſi-
due dicit᷑ et cõmendat iſta apoſtolꝰ:ꝓpter
iudęos:qui de lege gloꝛiabantur: ⁊ libero
ſuo arhitrio legeʒ ſufficere arbitrabant᷑:ac
ꝑ hoc qꝛ libero ſuo arbitrio legem ſufficere
arbitrabant᷑: Ignoꝛãtes dei iuſticiã: id eſt Ro.io.
ex fide iuſticiã datam a domino: ⁊ ſuã vo/
lentes ſtatuere: quaſi ſuis viribꝰ impletã:
non dante ſide impetratam:iuſticię dei:ſi/
cut dicit:non ſunt ſubiecti. Finis em̃ legis
chꝛiſtus: ait:ad iuſticiã omni credenti. Er/
go cũ de hil tractat:oponũt ſibi:Quid er/

Rocknetau
onisgunn
moonirſthe
(cluntniſ
hlumarbiet
ſificre A
tneidckink
otenatqun
uy adſongentl
tuapoſtuet
ſutnet ope
gkons ecae
Oten nmoet⸗
AAOuaia
Mloekdet
gutergude
heliumrn’
uter guidtg
ſutßn igloaplodien
Kedinadet
ſls Sinbine
nöhobereg
lesnmedin
buchie
umekehen
ſublegeſed⸗
68lunv
Uucineanar
nel Aun
ellane G
Poregoobi
Goditrip⸗

uplolzitu

Gmlxtfmnca
Uͤcpenbe
Min pn,
nakir giͤſcez,

Pütofe,
D
Selnaeti
kenterdot
chneßſen⸗
hnntegrne
ſehn dent.
Nudi:iſelc

fis ohtitl
n'no anind

ſacinſan⸗
horeninln
togube
lege nonii
eginentii,
perlgn
adſanitan
audiritſge

ſanecon⸗

ſananmeſe
ſuooreari

igdadinnn

dia ſbed

dareelen
Gnoſte en
lne endel
shneünnn
früsclpee
Adagogoncn
1z alolon⸗
Gar.
aſiche
Zeinpenmn
glegeſe
leadbi⸗
ſolippee
Uienbenla
. enlufton

tait ,

nortſii⸗
brinnit
D
inis ie
denn,
ſtit

De verbis Alpoſtoli

go lex? Quaſi quę vtilitas legis? Reſpon
Sat.ʒ.dit: Pꝛęuaricatiõis gratia poſita eſt. hoc

So. 5e eſt qð dicit alibi:Cex ſubintrauit:vt abun
daret delictũ.Et ibi quid addidit: Ubi au
tem abundauit delictũ: ſuꝑabũdauit gra/

tia: quia leuioꝛe ęgritudine cõtemnebatur

adiutoꝛiũ medicinę: creuit moꝛbꝰ:⁊ quęſi/

tus eſt medicus. Quid ergo lex? Pꝛeuari⸗/

cationis gratia poſita eſt: vnde humiliare
tur ceruix ſuperboꝝ multũ ſibi tribuentiũ:

⁊ voluntati ſuę tantũ arrogantiũ:vt ſibi li
berum arbitriũ poſſe putarẽt ad iuſticiam

ſufficere: Quę tunc qñ erat integra liber/

tate:id eſt in paradiſo oſtenditvires ſuas:
oſtendit quantũ poſſint: ſed ad ruendũ nõ
Gał.ʒ. ad ſurgendũ.Lex ergo ſuaricationis gra⸗

tia poſita eſt: donec veniret ſemẽ cui ꝓmiſ

ſum eſt: diſpoſitũ ꝑ angelos i manu medi

atoꝛis. Mediatoꝛ aũt vniꝰ nõ eſt: deus au
D tem vnus eſt. Quid eſt: mediatoꝛ vniꝰ nõ
eſt?Quia iter duos vtiq; mediatoꝛ eſt. Si

vnus eſt deꝰ: ⁊ mediatoꝛ nõ eſt vniꝰ: inter

quid et quid deũ quęrimus mediatoꝛẽ:qꝛ

mediatoꝛ vniꝰ nõ eſt: deus autẽ vnus eſt⸗
Inter quid ⁊ quid ſit mediatoꝛ: inuenimꝰ
le gla Timotb. 2. ipſo aplło dicente: Vnus em̃ deus ⁊ vnus

Tatis non 41

mediatoꝛ dei ⁊ hominũ: homo chꝛiſtus ie
ſus.Si nõ iaceres: mediatoꝛẽ neceſſarium

nõ haberes:qꝛ vero iaces:⁊ ſurgere nõ po
tes:mediatoꝛẽ quodãmodo deꝰ tibi poꝛre

xit bꝛachiũ ſuũ.Et bꝛachiũ dñi cui reuela/⸗
tum eſt? Nemo ergo dicat:qm̃ non ſumus
ſub lege ſed ſub gratia:ergo peccemꝰ:ergo

qð volumꝰ faciamus. Qui hoc dicit: ęgri

tudinẽ amat:non ſanitatẽ. Gratia medici/

na eſt.Qui vult ſemꝑ ęgrotare:ingratꝰ eſt
meldicinę. Ergo fratres accepto adiutoꝛio:
poꝛrecto nobis deſuꝑ diuino auxilio bꝛa/

chio dñi:⁊ ipſo bꝛachio dñi poꝛrecto nobiſ

Ro. S. quxilio ſpirituſancto: debitoꝛes ſumꝰ non

carni:vt ſᷣm carnẽ ambulemꝰ:qꝛ fides ſine

bonis operibꝰ bene operari non põt niſi ꝑ
dilectionẽ. Ipſa eſt em̃ ſideliũ fides:ne ſit
Jacobi.⁊2. Ddęmonũ fides:qꝛ ⁊ demones credũt ⁊ con/
tremiſcunt. Illa eſt ergo laudabilis fides:

ipſa eſt vera gratię fides: quę ꝑ dilectionẽ

operat᷑. Vt autẽ habeamus dilectionẽ: et
ex ea poſſimꝰhabere bonã operationẽ:nũ⸗/

qd eã nobis dare nos poſſumꝰ:cũ ſcriptũ

Bo. 5. ſit: Charitas dei diffuſa eſt in coꝛdibus no
ſtris ꝑ ſpiritũſanctũ qui datus eſt nobis:

Bermo XIII

cetur:apło iohãne dicente: Deus charitas 1. Jo. 4.
eſt: ⁊ qui manet in charitate in deo manet
⁊ deꝰ in eo manet. Ergo fratres debitoꝛes E
ſumus nõ carni:vt ſᷣm carnẽ viuamus.Si Ro.s.
em̃ ſᷣm carnẽ vixeritis moꝛiemini:nõ quia
caro malum eſt:nã ⁊ ipſa dei creatura eſt:⁊
ab eo cõdita a quo ⁊ anima:nec illa: nec il-
la pars dei:ſed ⁊ illa ⁊ illa creatura dei.Er/
go caro nõ eſt malũ:ſed ſcõᷣm carnẽ viuere
malũ eſt. Deus ſũme bonꝰ eſt: qꝛ ſũme eſt
qui ait: Ego ſum qui ſum. Deꝰ ergo ſũme Exo.3ʒ.
bonus eſt:anima magnũ bonum:ſed non
ſũmũ bonũ.Cum autẽ audis:heus ſũme
bonus eſt:noli putare de deo tantũ patre
dictũ:ſed de patre ⁊ filio ⁊ ſpũſancto. hec ⸗
em̃ trinitas vnũ ſunt:⁊ vnꝰ eſt deꝰ et ſum/
me bonus eſt. Ita plane vnus eſt deus: vt
quãdo de ipſa trinitate interrogaris: hoc
reſpondeas:ne foꝛte cũ audieris: VUnꝰ efſft·
deꝰ: putes ipſum eſſe patrẽ:ipſum eſſe fili/
um:ipſum eſſe ſpirituſanctũ. Mõ ita eſt: Fᷣ
lui pater eſt in illa trinitate nõ eſt filius:qͥ
lius eſt in illa trinitate non eſt pater: qui
ſpũſſanctus eſt in illa trinitate: nec filiꝰ eſt
nec pater:ſed ſpiritus patris:idẽq; ſpũs fi
lij:ipſe eſt em̃ vnꝰ ſpũſſanctus ⁊ pf̃is ⁊ filij
coęternꝰ:patri ⁊ filio cõſubſtãtialis ⁊ qua
lis. hhec tota trinitaſ:vnꝰdeus ſũme bonꝰ.
Aia vo vt dixi creata a ſũmo bono: nõ tñ 1. BRetrac.S.
ſũmũ bonũ ſᷣ magnũ bonuʒ. Itẽ caro ne
ſũmũ bonũ nec magnuʒ bonũ:ſᷣ paruũ tñ
bonũ. Anima g̊ magnũ bonũ ſi non ſũmũ
bonũ:viuẽs inter ſummũ bonũ ⁊ paruum
bonũ:id eſt inter deũ ⁊ carnẽ:inferioꝛ deo:
carne ſuꝑioꝛ.Quare nõ viuit ᷣm ſũmũ bo
num:: viuit ſᷣm ꝑuũ bonũ:hoc planiꝰ di/
cit᷑:quare nõ viuit ſᷣm deũ: ſᷣ viuit ſᷣm car/
nẽ: Debitrix em̃ eſt nõ carni: vt ſᷣm carneʒ
viuat.Caro debet ſᷣ̃m ipſã viuere:nõ ipſa
ſm carnẽ. Ipſa viuat ſᷣm ipſam ꝗ̊ viuit de
ipſa.Certe vnaquęq; ſᷣm hoc viuat:vñ vi⸗
nit. Vnde viuit caro tua?᷑ De aia tua. Vñ
viuit aia tua? De deo tuo. Vnaquęq; haꝝx
ſcõm vitã ſuazʒ viuit. Caro em̃ nõ eſt vita:
ſ aia carnis eſt vita.Anima ſibi non eſt vi
ta:pᷣ deꝰ eſt aix vita. Anima ̊ ꝗ̊ᷣ debet ᷣm
deum viuere:nõ em̃ debitrix ẽ carni:vt ſᷣm
carnem viuat:Ergo quę ſcõm deuʒ debet
viulere:ſi ſcõᷣm ſeipſam viuat deficit:ſcom

—. DO

carnem viuit ⁊ pꝛoficit?: Tunc autem recte

viuit caro ſcõm animam: ſi anima viuat

Eharitas vſq;adeo eſt donũ dei vyt deꝰ vo ſcoõm deũ. Haʒ ſi aia:non dico ᷣm carnem

Bancti

ſm ſeipſã vt dixi voluerit viuere:dicturꝰ

vobis ſum quid ſit ſᷣm ſeipſam viuere:Bo
nnum eſt em̃ vt hoc noueritis ⁊ valde ſalu/
Sbꝛe. Fuerũt philoſophi ſeculi huiꝰ:alij pu
tauerunt non eſſe beatitudinẽ niſi ſᷣm car/
nem viuere:⁊ bonũ hoĩs in voluptate coꝛ/
poꝛis poſuerunt. Iſti philoſophi epicurei
dicti ſunt ab epicuro quodã auctoꝛe mgr̃o
ſuo:⁊ alij ſiles eoꝝ.Extiter̃t aũt alij ſuꝑbi
quaſi a carne ſe remouentes:⁊ totam ſpem
beatitudinis ſuę in anima ſua cõſtituẽtes:
poſuerunt ſũmũ bonũ in virtute ſua. Vo⸗/
cem pſalmi in vobis affectꝰ pietatis agno
uit: Scit:noſtis:agnouiſtis quõ irriſi ſũt

P õ. 48. ĩ ſancto pſalmo:Qui cõſidũt i virtute ſua.

Tales fuerũt philoſophi: qui ſtoici nun/
cupati ſũt. Illi ſcõm carnẽ viuẽtes: iſti ᷣm
diam viuentes:nec illi nec iſti m deũ viuẽ
Actj.i7 tes. Ideo cũ ad vꝛbẽ athenienſiũ vbi iſtę
pfhhiloſophoꝝ diſciplinę ſtudio ⁊ contenti/
one feruebãt:veniſſet aplus paulus:ſicut
in actibus aploꝛũ legit᷑: vbi vos gaudeo
noſtrũ agnoſcendo ⁊ recolendo pꝛeuenire
ſermonẽ:ſicut ibi ſcriptũ eſt:Cõtulerũt cũ
illo quidam philoſophoꝛũ epicureoꝛũ ſᷣm

carnẽvinẽtes:⁊ ſtoicoꝝ ↄtulerũt cũ illo ᷣm

agiam viuentes:cõtulit cũ illis ſcõm deum
viuens. Dicebat epicureus: Mihi frui car
nne bonum eſt. Dicebat ſtoicus: Mihi frui
Ns. 72. Mea mẽte bonum eſt. Dicebat aplus: Mi⸗
hi aũt adheęrere deo bonũ eſt. Dicebat epi
cureus: Beatus cuieſt in fructu voluptas
carnis eius. Dicebat ſtoicus: Immo bea/
tus cuius eſt in fructu virtus animi eius.
Ps.3ʒ9 Dicebat apls:Beatus cuius eſt nomẽ dñi
ſpes eius.Errat epicureuſ:vFalſũ eſt em̃ eẽ
hominẽ beatũ cuius eſt in fructu voluptaſ
carnis eius. Fallitur ⁊ ſtoicꝰ: Falſũ eſt em̃
⁊ ofino mẽdoſiſſimuʒ beatum eſſe hoĩem
cuius eſt in fructu virtꝰ animi eiꝰ. Beatꝰ g̊
cuius eſt nomẽ dñi ſpes eius. Et qꝛ illi va/
ni ſunt ⁊ mentiunt᷑:Et nõ reſpexit in vani
RBo. 8,. tates ⁊ inſanias mendaces. Ergo fratres

debitoꝛes ſumnon carni vt ſm carnem vi
uamus: ſicut epicurei:ſed etiã ſi ſ̃m ſeipſã

ſibi volueritviuere aĩa:carnalis erit:carnẽ
ſapit:de carne non ſurgit:MNon eſt em̃ quẽ

admodũ inde ſurgat qui bꝛachiũ poꝛrectũ

iacenti non tenet. Si em̃ ſcom carnẽ vixe/
Pð.ʒðð ritis moꝛiemini. Vbi em̃ dictũ eſt:cAuid
mihi faciat homo: ibi dictũ ẽ: Quid faciat
ZBo. S. Mihi caro. Si ſcõm carneʒ vixeritis moꝛie

mini: ⁊ ſi m ſpiritũ vixeritis viuetis: illa
moꝛte de q̃ dñs in euãgelio terribilit᷑ dicit:
Eũ timete qͥ habet poteſtatẽ ⁊ aiam ⁊ coꝛ
pus perdere in gehennã ignis. Si ſcõm
carnẽ vixeritis moꝛiemini:ſi aũt ſpũ acti⸗
ones carnis moꝛtiſicaueritl viuetis.hocẽ G
opus veſtrum in hac vita: actiones carnis

ſpũ moꝛtiſicare:quotidie affligere: minu⸗

ere:frenare:interimere.multi em̃ ꝓficiẽ

tes nõ iam delectãt quę autea delectabãt.
Quãdo ergo delectabat ⁊ non ei conſenti
ebat᷑ moꝛtiſicabat᷑:qꝛ iam nõ delectat moꝛ
tificatuzʒ eſt. Calca moꝛtuũ:trãſi ad viuũ.

Calca iacentẽ: cõflige cum reſiſtente.Moꝛ

tua ẽ em̃ vna delectatio:ſᷣ viuit altera:⁊ il/

li dum non conſentis moꝛtificas: cũ cępe/
rit om̃ino nõ delectari: moꝛtificaſti. HHeęcẽ
actio noſtra:heęc ẽ militia nr̃a: In hoc ago⸗

ne cum confligimꝰ: deum habemꝰ ſpecta/
toꝛem:in hoc agone cum laboꝛamꝰ: deum
poſcimꝰ adiutoꝛem. Si em̃ nos ipſe nõ ad/
iuuat:nõ dico vincere:ſed nec pugnare po
terimꝰ.Cũ ergo dixiſſet apłus:Si aũt ſpi⸗
ritu actiones carnis moꝛtiſicaueritis viue⸗

tis:id eſt illas concupiſcentias carnis:qui
bus nõ cõſentire magna laus eſt:quas nõ
habere pfectio eſt:hic iã metuendũ eſt:ne
qͥſq; rurſus ad moꝛtiſicãdas actiões carnii/

de ſpũ ſuo audeat pᷣſumere. Mon ſolũ em̃

deus ſpũs eſt:ſᷣ ⁊ aia tua ſpũs eſt: ⁊ mens Job 4.
tua ſpiritus eſt. Et cũ dicis: Mente ſeruio Bo.
legi dei:carne aũt legi pcti:qꝛ ſpũs ↄcupi/ Sal.5.

ſcit aduerſus carnẽ:⁊ caro adũſus ſpiritũ:
Ergo ne ad carnis actiones moꝛtiſicãdas
de ſpũ tuo pſᷣſumas:⁊ ſuꝑbia pereas:⁊ tibi
ſuꝑbo reſiſtat᷑:non humili gratia cõcedat᷑:

Deus em̃ ſuꝑbis reſiſtit:humilibꝰ aũt dat Jacobi.4

grãm. He foꝛte & ſuboꝛiret᷑ tibi iſta ſuꝑbia:

vide qd ſeqt᷑.Cũ em̃ dixiſſet: Si ſpũ actio/ Go..

nes carnis moꝛtiſicaueritl:viuetl:ne hic ſe
extolleret humanꝰſpũs: ⁊ ad hoc opus ſe
idoneum firmũq; iactaret: ſubiecit et ait:
Quotquot em̃ ſpũ dei agunt᷑: hi filij ſunt
dei. Quid te iã volebas extollere:vbi au
diſti:Si ſpiritu actiones carnis moꝛtifica/

ueritis viuetis? Dicturꝰ em̃ eras: hoc põt
voluntas mea:hoc poteſt liberũ arbitriuʒ

meũ.Quę voluntas?:Quod liberũ arbitri
um? MNiſi ille regat cadis: niſi regat iaces.

Quõ ergo ſpũ tuo:cum audias apim dicẽ

tem:Auotqͥt em̃ ſpũ dei agunt᷑:hi filij ſũt

dei? Tu te vis agere a te ipſo:vis agi ad

e

Den
etionesin

gocektlin⸗
giechlu

vb fliosdeſdt

gunttiilt
Uuntlouunn
alicmmis
r orgon
fitra⸗
gurnögnn
ugeis Eit
Shisende
eetipfun
bianmt

e16 poſanugt

lutormause
lntotertig!
ſtoblonht
ſpüdeitgun
ſoiſnlegep
tenteleſoi⸗
lapte Gaimu
lbbuseiofn
lſesoperatoꝛ
Ueforiterpia
ſeratücbn
lcüdeilis
boredſche
Plere Bope
misuicepe

ce.Oavenr

nnus Poͤſe
ſntorüchil
Pollesſ
lsagsgn
luunteſean

Rtunnugen

dunnublisn
Mlotodeinih
UAnnesgene

4 elei wolunt

eßun
oelte

Mmitay

ſiſzgieitg⸗
edannpe
ſachiriin
enaohenne
Noſſſctet⸗
ogtinn
onoggeen⸗

orriäcgsr 1
n: nonſaſih
DMN
un ift
unmehtit
riumgang
ſamplug tiſe
pilannsmnin
lackaef
Künenmiit
Kilmninn
ungr. Mlie
—
Sõ
iighie/
Cud aiſtsii
nonts nunſin⸗
ſbugunt
mügruce
õ
rickthiiklt
Nrlershind
ciiruel tit
is: al eche
nt bean
jmat:iſn

anlaeſtn

1

uhanin
ciighai

:Kiirri,
udin⸗ ſi
agulßit 4

epe

ibei imn .
Muliniin

De verbis Apoſtoli

actiones carnis moꝛtiſicandas? Quid tibi
pꝛodeſt qꝛ non eris epicureus ⁊ eris ſtoicꝰ:
Siue epicureus eris:ſiue ſtoicus eris:inter
Ho. S. filios dei nõ eriſ.Quotquot em̃ ſpiritu dei
agunt᷑:hi filij ſunt dei:nõ qui ſᷣm carnẽ vi-
uunt ſuam:nõ qui ᷣm ſpm̃ ſuum viuũt: nõ
qui carnis voluptate ducunt᷑: nõ qui ſpiri/
tu ſuo agunt᷑: ᷣ quotquot ſpũ dei aguntk:
hi filij ſũt dei. Dicit mihi aliqs: Ergo agi⸗
mur: nõ agimꝰ. Reſpondeo. Immo ⁊ agis
⁊ ageris. Et tũc bñ agis:ſi a bono agaris.
Spũs em̃ dei qui te agit:a gentibus adiu/
toꝛ eſt:ipſum nomẽ adiutoꝛis pꝛęſcribit ti/
bi:qꝛ ⁊ tuipſe aliquid agis. Agnoſce quid
Ns.26. poſcas:agnoſce qͥd ↄfitear: qñ dicis: Ad/
iutoꝛ meus eſto ne derelinquas me. Adiu/
lutoꝛẽ vtiq; inuocas deũ. Nemo adiuuat᷑:
ſi ab illo nihil agat᷑. Quotquot em̃ inquit
ſpũ dei agunt᷑: hi filij ſunt dei: nõ littera ſᷣ
ſpũ:nõ lege pꝛęcipiente:minante: pꝛomit/
tente:ſed ſpũ exhoꝛtante:illuminãte: adiu
uante.Scimus: inquit idẽ apłs: qꝛ diligẽ/
tibus deũ om̃ia cooperant᷑ in bonũ.Si nõ
eſſes operatoꝛ:ille nõ eſſet cooperatoꝛ. Sʒ
hic foꝛtiter vigilate: ne foꝛte dicat ſpũs ve
ſter:ſi ſubtraxerit ſe cooperatio dei: ⁊ adiu
toꝛiũ dei:ſpũs meus facit hoc:et ſi cum la/
boꝛe: ⁊ ſi cũ aliqua difficultate: põt tñ im-
plere.Mõ poteſt. Quõ ſi aliquis dicat: Re
mis quidẽ peruenimus:ſed cũ aliquo labo
1re: O ſi ventũ habeamus facilius perueni-
mus. Mõ ſic eſt adiutoꝛiũ dei:nõ ſic eſt ad⸗
iutoꝛiũ chꝛiſti: nõ ſic eſt adiutoꝛiũ ſpũſſcti.
Pꝛoꝛſus ſi defuerit:nihil boni agere pote/
ris:agis quidẽ illo nõ adiuuante libera vo
luntate:ſed male.Ad hoc idonea eſt volũ/
tas tua quę vocat᷑ libera:⁊ male agendo fit
damnabilis ancilla.Cum dico tibi:ſine ad
iutoꝛio dei nihil agas:nihil boni dico. Nã
ad male agendũ habes ſine adiutoꝛio dei
liberã voluntatẽ: quãqᷓ; nõ eſt illa libera.
2. Netri. ꝛ. A quo em̃ quis deuictus eſt: huic ⁊ ſeruus
Joh· qddictus eſt: Et oĩs qui facit pctm̃ ſeruꝰ eſt
peccati:Et ſi vos filius liberauerit:tuncve
re liberi eritis. Pꝛoꝛſus hoc credite:ſic vos
agere bona voluntate qꝛ viuitis vtiq; agi⸗
tis:Mõ em̃ adiutoꝛ ẽ ille ſi nihil agatis: nõ
ecm̃ cooperatoꝛ eſt ille ſi nihil oppamini. Sic

oĩno agere valetl: Mõ ſicut quidã dicere cę
perũt:qui cohoꝛtati ſunt aliqũ gratiã ↄſite

vos tũ ſcitote agere bona:vt ſit rectoꝛ ſpiri Necis in loc. Jam
tus adiutoꝛ:qui ſi vero defuerit:nihil boni diuſtertius qui affuiſtis audiſtis: quõ lon/

ge poſitã plebẽ: voce:ſignis fumus in mõ- Exo. ꝛ0.

Bermo XIII

ri:⁊ benedicimus deũ: qꝛ vel hoc aliqñ di
xerũt. Accedendo em̃ pꝛoſicere potuerũt:?
ad id qð vere rectũ eſt peruenire. Jam er/
go dicũt adiutricẽ eſſe gratiã dei:ad faciliꝰ
faciẽda. Iſta ſũtverba eoꝝ.Ad h̊ deditin
quiunt deus gratiã ſuã hominibus:vt qð
facere iubent᷑ per liberũ arbitriũ: facilius
poſſint implere per gratiã. Velo facilius:
remo difficiliꝰ: tñ ⁊ remo itur. Jumẽto faci
lius: pedibus difficilius: ſed tñ ⁊ pedibus

peruenit᷑. Non eſt ſic. Magiſter em verus

qui neminẽ palpat:neminẽ fallit:verax do
ctoꝛ idẽq; ſaluatoꝛ:ad quẽ nos duxit mole
ſtiſſimus pędagogus:cũ de boniſ operibꝰ:
id eſt de ſarmẽtoꝝ ⁊ palmitũ fructibus lo⸗
queret᷑:nõ ait:Sine me facere qͥdẽ poteſtiſ Jobᷣ.i5.
aliquid:ſed facilius per me:nõ ait: Fructũ
veſtrũ ſine me poteſtis aliquid facere: ſed
vberioꝛẽ ꝑ me:Mõ hoc dixit:legite quid di

xerit: euangeliũ ſanctũ eſt:omniũ ſuperboa

colla ſubdunt᷑. Hon heęc dicit auguſtinus:

hec dicit dñs. Quid dicit dñs? Sine me ni
hil poteſtis facere. Jam nunc cum audis:
Quotquot ſpũ dei agunt᷑:hi filij ſunt dei:
nolite vos dimittere. Heqʒ em̃ templũ ſuũ
ſic de vobis eędiſicat deus quaſi de lapidi-
bus: qui nõ habẽt motũ ſuum:leuant᷑:ab
ſtructoꝛe ponunt᷑.Non ſic ſunt lapides vi/⸗
ui:Et vos tanq; lapides viui:coędiſicami/Ephᷣ...·
ni in templũ dei. DHucimini: ſed currite:et
vos ducimini:ſed ſequimini:qꝛ ⁊ cũ ſecuti
fueritis:verũ erit illud:qꝛ ſine illo nihil fa/
cere poteſtis. Non em̃ volentis neq; currẽ/ Ro. 9⸗

tis:bſᷣ miſerẽtis eſt dei. Foꝛte dicturi erat::
Et lex ſufficit nob.Lex timoꝛẽ dedit:Et vi
dete quid hinc ſubiunxit apłus cũ diceret:
Quotquot em̃ ſpũ dei agũtur: hi filij ſunt
dei: qꝛ qui cuʒ ſpiritu dei agunt᷑: charitate
agunt᷑: Charitas em̃ dei diffuſa ẽ in coꝛdi⸗ Ro. 5.
bus veſtris per ſpiritũſanctũ qui datus ẽ
vobis:ſecutus adiunxit:mõ accepiſtis ſpi Ro.Ss.
ritũ ſeruitut: iterũ in timoꝛe. Quid eſt ite/

rum? Quõ terrẽte moleſtimo peędagogo.

Quid eſt iterũ? Sicut in monte ſina accepi Exo.19.
ſtis ſpm̃ ſeruitutis. Nicit aliquis: Alius ẽ
ſpũs ſeruitutis: alius ſpiritus libertatis.
Si alius eſſet: nõ diceret apłs: Iteꝝn. Idẽ 2. Cor. 3.
ergo ſpũs:ſed in tabulis lapideis in timo/

re:in tabulis coꝛdis in dilectiõe. Jam nu⸗ 5. Ser., sc

te terrebat: quõ autẽ viuens ſpũſſanctus:
d

Bancti Auguſtin;
Bancti Auguſtin Heve
id eſt ipſe digitus dei quinquageſimo die datii eſt:nõ mutetur. Vnuſquiſq; ergo at/
Acij.2. poſt vmbꝛã paſchę quomodo venerit: et tendat coꝛ ſuũ: vtrũ ex intimis coꝛdis me⸗ ſeollinun
igneis linguis ſuper vnũquẽq; eoꝛũ inſe / dullis⁊ ſincera charitate dicat: Pater. Mõ Agoite⸗
derit. Jam ergo nõ in timoꝛe:ſᷣ in dilectiöe modo quęritur quanta ſit ipſa charitas: netquonuit
vt non ſerui ſed filij ſimus. Qui em̃ adhluc vtrũ magna:an parua:an mediocris:vtrũ zlanmnd
ideo bene agit:qꝛ ⁊ pęgnã timet:deum non vel ſit: quęro. Si nata eſt latendo creſcit: panules bi⸗
amat:nõdum eſt inter filios: vtinã tamen creſcendo perfſiciet᷑: perfecta permanebit. ſtockiuterne
vel pęnã timeat. Zimoꝛ ſeruꝰ eſt:charitas Non em̃ perfecta vergit in ſeniũ: ⁊ a ſene/ ipenciſnis
libera eſt:⁊ vt ſic dicamus:timoꝛ eſt ſeruus ccute veniet ad moꝛtẽ:ad hoc perficiet᷑ vt Ntzundilt
charitatis. Ne poſſideat diabolus coꝛ tuũ ęterna permaneat. Vide em̃ quid ſequit᷑: ſerlacum
pꝛęcedat ſeruus in coꝛde tuo:⁊ ſeruet domi Clamamus abba pater: Ipſe ſpirit teſti / Paprizacos
nę venturę locũ: Fac fac vel timo:e penę:ſi moniũ reddit ſpiritui noſtro: quia ſumus glanconeri
nõdum potes amoꝛe iuſticię. VUeniet dña: fllij dei. Mõ ſpiritus noſter reddit teſtimo/ giamcont
1. Jo. 4. T ſeruus abſcedit:quia cõſũmata chariras ni ſpiritui noſtro quia ſumus filij dei: ſed Alterlkluten
Ro. S. foꝛas mittit timoꝛẽ. MNMon em̃ accepiſtis ſpi ſpiritus dei arra reddit teſtimoniũ pꝛo ea fosenidbapt
ritũ ſeruitutis iterũ in timoꝛe. Nouũ teſta / re quę nobiſ pꝛomiſſa eſt. Ipſe ſpiritus te⸗ cuntnopoy
2 orj. S. mentũ eſt nõ vetus. Vetera tranſier̃t:⁊ ec- ſtimoniũ reddit ſpiritui noſtro: quia ſumꝰ gennantſel
ce noua facta ſunt om̃ia: om̃ia aũt ex deo. fllij dei. Si aũt filij:⁊ heredes. Non em̃ in/ ſthoedune
R Deniq; quid ſequitur? Quid ergo accepi- aniter filij:hęc ẽ merces:et hereditas.hoc funperinen
Ro. S. mus:ſi diceres? Sed accepiſtis ſpiritũ ad/ eſt qð paulo ante dicebam: quia medicus höbeptze
optiõis filioꝛũ:in quo clamamus:abba pa noſter ⁊ ſanitatẽ nobis donat:⁊ mercedem lunhaber
ter. HPominus timet᷑: pater amat᷑. Accepi/ inſuper largiri dignat᷑. Quęẽ illa merces: epenaunn
ſtis ſpiritũ adoptionis ſilioꝛũ: in quo cla/ Hereditas:ſed non quomodo eſt hominis eetſeckti
mamus abba pater. Clamoꝛ iſte coꝛdis eſt patris hęreditaſ. Relinquet em̃ filijs ſuis: teni güft
nõ faucium:nõ labioꝛũ:intus ſonat: auri nõ poſſidet cum filijs ſuis: ⁊ tamẽ magnũ fabuptzund
vaniel.iʒ⸗ bus dei ſonat. Clauſo oꝛe: labijſq; immo/ ſe facit:⁊ gratias ſibi agi deſiderat: qꝛ vo/ dahackin
tis ſuſanna iſta voce clamabat. Sed acce/ luit dare quod nõ poſſit auferre. Moꝛiẽs Aunaähe⸗
piſtis ſpiritũ adoptiõis filioꝛũ:in quo cla/ em̃ tolleret ſecum: puto quia ſi poſſet nihil hüpone
MWatib.s. mamus abba pater. Coꝛ clamet: Pater no hic filijs ſuis dimiſiſſet.Heredes dei ſic ſũt notiſimg
ſter qui es in celis.Ergo quare nõ tantum vt ipſe deus ſit hęreditas noſtra: Cui dicit dhlan
pater? Quid ſibi vult abba pater? Si em̃ pſalmꝰ: Dñs ꝑs hereditat meę. Heęredes z5iz. Cuncde
quęris quid ſit abba:reſpondetur tibi:pa / quidem dei:ſi parũ vobis ẽ audite:qð am totſtege
ter. Abba em̃ hebꝛaice:pater dicit᷑. Quare plius gaudeatis.heęredes quidẽ dei:cohę tndcon
Ps.iI7. voluit vtrũq; apoſtolus ponere:Quia vi redes aũt chꝛiſti.Conuerſi ad wdßmim. „ 6 ü
debat lapidem angularẽ quem repꝛobaue ¶ De baptiſmo paruuloꝛũ contra un geni⸗
runt ędiſicantes et factus eſt in caput an- pelagianos: Sermo XII ALlddr 4
guli:nõ ſine cauſa angularẽ dictum:niſi :· Atale ſancti iohannis inter cętera A ꝰ .
in oſculum recipit vtrũq; parietẽ de diuer / quę dicenda videbant᷑ ad baptiſ⸗ hiben. lock
ſo veniẽtẽ: Hinc circũciſio: inde pꝛeęputiü: mũ paruuloꝝ noſter ſermo dedu/ ut Krin
tantũ a ſe ⁊ inter ſe longe:quantũ ab angu i quia iam pꝛolixius erat: ⁊ de illo li⸗ W
lo longe:quantũ aũt ad angulum pꝛope:? terminãdo cogitabat᷑: nõ tanta dicta ſunt nnlann
inter ſe vtiq; pꝛope: in angulo aũt inter ſe de tanta quęſtiõe:quanta in periculo tan/ ecnen
Epðᷣ. 2. iuncti. Ipſe eſt em̃ pax nfa:qui fecit vtra toa ſollicitis dici debuerunt Sollicitos muahii
vrnũ.Ergo inde circũciſio:inde pꝛeputiuz: auũt nos facit: non ipſa ſententia iam olim npegen
Zo. S. parietũ concoꝛdia: anguli gloꝛia. Accepi/ in eccleſia catholica ſũma auctoꝛitate fun- uſin
ſtis ſpiritũ adoptionis filioꝛũ: in quo cla data:ſed diſputatiões quoꝛũdam quę mo N
mamus abba pater. Qualis res eſt: ſi pi- do crebꝛeſcere:⁊ multoꝛũ animos euertere ſuldrin
gnus tale eſt: Hon pignus:ſed arra dicen- moliunt᷑. Hodie ergo adiuuante dño pla/ Annten
da eſt. Pignus em̃ quando ponit᷑:cum fue cuit nobis hinc loqui. Diem quidẽ ſolennẽ W
rit res ipſa reddita pignus aufertur: Arra martyris celebꝛamus: ſed maioꝛ cauſa eſt Ctisſan
autẽ de ipſa re datur:quę dando pꝛomitti omniũ fideliuʒ qᷓ; tantũmodo martyrrum. ſuhe
tur:vt res quando redditur:impleat᷑ qued Mon em̃ om̃es fideles etiam martyres:ſed kusdienne

Winſanüug
Kadhoe Niti
Miecfant
in Pſeſin
unoſrwegn
oſter Woltin
nunusfli
r Kknanin
ick eſnn,
noſ gui
rdes. Rorci
Caheninske
Nchen grunrien
Sdenartnantn

5

—

=

☛

Quilnse

Monocoethonun
ngatäſisſr
iusttnin
g deitene
ſſtauſene Henn
oguuſ lcrt
hortesdaſen
mnsoſnun
Aunt na. he⸗

siuliefn

ies utedan
Uanuudin.
nunloticen

0
iebmi u
oſtrinmnnh
icusnttti
gömmnuſt
na up
gaun. lus
ſenmmi
utni⸗
–
innveun
uunmeiißl
ienid

nt

De verbis Apoſtoli

ideo illi martyres: quia fideles. Videamꝰ
ergo quid ab eis pꝛoponat᷑: quid eos mo/
uet:quoniã ⁊ de ipſis non tam refellendis
qᷓ ſanandis cogitare debemus. Concedũt
paruulos baptiʒari opoꝛtere. NHon ergo ꝗᷓ⸗
ſtio eſt inter nos ⁊ ipſos vtrum paruuli ba
tiʒandi ſint:ſed de cauſa quęrit᷑ quare ba/
ptiʒzandi ſint. Hoc ergo quod conceditur:
ſine vlla cum illis dubitatione teneamus.
Baptiʒãdos eſſe paruulos nemo dubitet:
quando nec illi hinc dubitant:qui ex parte
aliqua contradicũt.Sed nos dieimus eos
aliter ſalutem ⁊ vitam ęternã non habitu/
ros:niſi baptiʒentur in chꝛiſto: illi autẽ di/
cunt nõ pꝛopter ſalutem:nõ pꝛopter vitam
ęternam:ſed pꝛopter regnũ cęloꝛuʒ. Quid
ſit hoc dum exponimus vt poſſumus: pa/
rumper attendite. Paruulus inquiunt ⁊ ſi
nõ baptiʒaret᷑:merito innocentię eo ꝙ nul/
lum habeat om̃ino nec pꝛopꝛiũ nec oꝛigina
le peccatum nec ex ſe nec de adam tractũ:
neceſſe eſt aiunt vt habeat ſalutem ⁊ vitaʒ
gternã etiã ſi non baptiʒetur: ſed pꝛopte-
rea baptiʒandus eſt vt intret etiã in regnũ
dei:hoc eſt in regnum celoꝛũ.Si diſcutien/
dum eſt hoc: diſcutiendũ eſt pꝛopter illos

nõ pꝛopter nos: Fratres em̃ noſtri ſunt:p/

moti ſunt pꝛofunditate queſtionis: ſed re-
gi debuerunt gubernaculo auctoꝛitatis.
Cum em̃ dicũt nõ eſſe baptiʒandos ſalu⸗

tis ⁊ vitę ęternę percipiendę cauſa: ſed tan

tũmodo regni celoꝛũ ⁊ regni dei:baptizan
dos quidem fatentur: ſed non pꝛopter vi/

tam eterna: ſed pꝛopter regnum cęloꝛum.

Quid de vita ęterna? habebunt inquiũt.
Quare habebunt: Quia nullum peccatũ
habent:⁊ ad damnationẽ pertinere nõ poſ
ſunt.Ergo eſt ęterna vita extra regnum cę

HB loꝛũ: Pꝛimus hic erroꝛ auerſandus ab au⸗

ribus:extirpandus a mẽtibus. Hoc nouũ
in eccleſia pꝛius inauditum eſt: eſſe vitam
eęternam pꝛeter regnum cęloꝝ:eſſe ſalutem
ęternã pꝛęter regnum dei. Pꝛius vide fra/
ter: ne foꝛte hinc conſentire nobis debeas:
quiſquis ad regnũ dei non pertinet: eum
ad damnationẽ ſine dubio pertinere. Ven
turus dominus et iudicaturus de viuis et
moꝛtuis:ſicut euangeliũ loquit᷑: duas par
tes facturus eſt:dexterã ⁊ ſiniſtram. Sini⸗

— Dattb. 25. ſtris dicturus: Ite in ignem ęternũ qui pa

Noc N⸗
. Nuumt

ratus eſt diabolo ⁊ angelis eiꝰ. Dextris di
cturus: Venite benedicti patris mei perci⸗

pite regnũ quod vobis paratum eſt ab oꝛi

*

gine mundi.hanc regnum nominat:hanc
cum diabolo damnationẽ. Nullus relictuſ
eſt mediꝰ locus: vbi ponere quęras infan/
tes. De viuis ⁊ moꝛtuis iudicabit᷑:alij erũt
ad dexterã:alij ad ſiniſtrã:non noui aliud.
Qui inducis mediũ recede de medio: non
te offendat qui dexteram quęrit: teipſum
admonet:recede de medio:ſᷣ nolii ſiniſtrã.
Si ergo dextera erit ⁊ ſiniſtra: ⁊ nullũ me- Z
dium locum in euãgelio nouimus: ecce in
dextera regnũ ceęloꝛũ eſt: Percipite inquit
regnũ.Qui ibi nõ eſt:in ſiniſtra eſt. Quid
erit in ſiniſtra: Ite in ignẽ eęternũ. In dex⸗
tera ad regnum vtiq; ęternũ: in ſiniſtra in

£

ignem ęternũ. Qui non in dextera: pꝛocul

dubio in ſiniſtra. Ergo qui nõ in regno: ꝓ/
culdubio in ignẽ eęternũ.Certe habere non
poteſt vitam ęternam qui nõ baptizatur:
non erit in dextera:id eſt in regno non erit.
Vitam ęternã computas ignem ſem piter/
num:Et de ipſa vita ęterna audi expꝛeſſiꝰ:
quia nihil aliud eſt regnum qᷓ; vita ęterna:
Pꝛius regnum nominauit:ſed in dextris:
ignem gternũ in ſiniſtris. Extrema aũt ſen
tentia vt doceret quid ſit regnũ: ⁊ quid ſit

ignis ęternus: Tunc inquit abibũt iſti in/

combuſtionẽ ęternam: iuſti autẽ in vitam
eternaʒ. Ecce expoſuit tibi quid ſit regnũ:
⁊ quid ſit ignis ęternus: vt quãdo ↄfiteris
paruulũ non futurum in regno:fatearis fu
turum in ignem ęternũ. Regnum em̃ celo/
rum eſt vita ęterna. Mec aliud etiã paulus
apoſtolus:cum terreret homines: non par
uulos non baptizatos: ſed ſceleſtos: faci/
noꝛoſos:cõtaminatos:perditos: non eos
terruit ꝙ erũt in igne ſempiterno: quo ſine
dubio ibunt ſi non coꝛriguntur: ſed tantũ

terruit: quia in regno non erunt:vt cum vi

derint ſe perdere ſpem regni:non viderent

eſſe conſequens niſi penã ignis gterni. Ho i. Corſ.s.

lite inqͥt errare:neq; foꝛnicatoꝛes: neq; ido
lis ſeruientes: neq; adulteri: neq; molles:
neq; maſculoꝛum concubitoꝛes: neq; fu⸗
res: neq; auari: neq; ebꝛioſi: neq; maledi/
ci: neq; rapaces regnum dei poſſi idebunt.
Non dixit:illi ⁊ illi:tales et tales igni ęter⸗/
no toꝛquebuntur: ſed regnũ dei non poſſi⸗
debunt. Subtracta dextera: non remanſit
niſi ſiniſtra. Unde autem euadũt ab igne
ſempiterno: nõ ob aliud niſi quia erunt in
regno. Sequitur:Et hęc quidem fuiſtis:
d 2

Bancti
Et vnde iam nõ ſunt: Sed abluti eſtis:ſed
fſaanctificati eſtis in nomie domini noſtri ie/
ſu chꝛiſti:⁊ in ſpiritu dei noſtri. In nomine
Aeij·4. domini noſtri ieſu chꝛiſti. HNon em̃ eſt aliud
nomen ſub cęlo:in quo opoꝛtet ſaluos fie⸗
ri:om̃es:puſillos cum magnis.Si aũt ſal/
uos fieri opoꝛtet nos in hoc nomine:ſine H
nomine pꝛoculdubio nec ſalus erit quę ſi/
ne chꝛiſto pꝛomittitur paruulis. Pace eoꝛũ
dicam:qui cuiq; ſalutẽ pꝛomittit ſine chꝛi⸗
ſto:neſcio vtrum ipſe ſalutem habere poſ/
Chſit in chꝛiſto. DHeinde quęrimus ab eis.
ſi aliquis dicat paruulos merito innocen//
tię ſuę ſicut dicitis atq; imunitatis ab om̃i
delicto non ſolum habituros ſalutem ⁊ vi/
tam ęternam ſed et regnũ dei: vnde apud
vos definitum certũq; eſt ſine baptiſmo re
gnum dei non habituros paruulos: vt di /
uideretis eis pꝛo arbitrio veſtro nõ adiuto
res paruuloꝛũ:ſed oppꝛeſſoꝛes miſeroꝛum:
vt diuideretis eis pꝛo arbitrio veſtro: ⁊ da
retis eis ſalutem et vitã ęternam pꝛęter re/
gnum cęloꝛum? Alius beniuolẽtioꝛ vobis
⁊ miſericoꝛdioꝛ vt putatis iuſtioꝛ: totũ eis
dabit ⁊ vitam ęternam ⁊ regnum cęloꝛum.
Iſtum quomodo ſuperabitis:quoniã vos
aliquando contra euidentiſſimã auctoꝛita
tem ratio humana delectat:pꝛoferte ipſam

regulam rationis veſtrę:⁊ aſſerite quantis

viribus valueritis vnde deuincat᷑ iſte qui
paruulis pꝛopter merita innocẽtię: ꝓpter
nullam ſicut dicitis culpã:hoc eſt oꝛigina/
le peccatum dare voluerit etiam nõ bapti/
ʒzatis: nõ ſolũ vitam ęternã: verumetiam
regnũ cęloꝛũ. Iſtum vincite.Ego ſine pꝛę/
iudicio partes huius parumper ſuſcipio: ⁊
dicã qð ipſe non ſentio:ſed admoneo vos
vt acrioꝛẽ aduerſariũ videatis.Ecce exiſtit
neſcio quis ⁊ dicit:Paruulus non habens
vllum omino peccatũ: nec qð ſua vita con
traxit:nec qð devita pꝛimi parentis traxit:
habebit ⁊ regnũ celoꝛum et vitam ęternã:
Reſpõdete:vincite hominẽ reſiſtentem vo
bis: qui aliter diuiditis. Vos em̃ dicitis:
Vitam quidem habebit iſte non baptiʒa/
tus ęternam:ſed non habebit regnũ cęlo/
rum. Ille cõtra. Immo ⁊ vitam ⁊ regnum
cęloꝛum. Quare em̃ patrimoniũ regni celo
rum arripis innocenti? A quo regnũ cęlo/
rum nõ acquiritur: pꝛofecto magno bono
fraudat᷑. Quę eſt iſta iuſticia? Dic quare.
Quid offendit paruulus non baptiʒatus:

Auguſtini

nullam habens culpã:nec ſuam: nec de pa

rẽte tractã:? Quid offendit dic mihi: vt nõ

intret in regnũ cęloꝛum:vt ſeparetur a ſoꝛ⸗
te ſanctoꝛum:vt ſit exul a ſocietate angelo
rum? Videris em̃ tibi miſericoꝛs:quia non
auferes ei vitam: damnas tamen quem ſe⸗/

paras a regno cęloꝛum. Damnas: nõ eum

percutis:ſed in exilium mittis. NHam ⁊ qui D
exulantur: viuũt ſi ſani ſunt: in doloꝛibus
coꝛpoꝛis non ſunt:nec toꝛquentur:non car
ceris tenebꝛiſ affligũtur: hęc illis ſola pena

eſt nõ eſſe in patria. Si amatur patria ma⸗

gna peęna:ſi autẽ non amatur patria peioꝛ
eſt coꝛdis pena. Paruum malum eſt in ho⸗
minis coꝛde qui ſocietatem nõ quęrit ſan/
ctoꝛum:qui non deſiderat regnũ cęloꝛum.

Si nõ deſiderat: pena eſt de peruerſitate:

ſi autẽ deſiderat pęna eſt defraudata chari
tate.Sʒ ſi qð vis parua ſit pęna:⁊ ipa par
ua magna eſt:ſi nulla culpa eſt. hic defen⸗
de iuſticiam dei.QAuarevel parua pęna in/
fligitur innocẽti: in quo nullum inuenitur
om̃ino peccatũ:Dic contra iſtum aduerſa-
rium:qui paruulis non baptizatis miſeri/
coꝛdia ⁊ iuſticia maioꝛe qᷓ; tu dare vult:nõ

ſolum vitam ęternam:verũetiam regnum

cęloꝛum. Reſponde ſi potes:ſed rationem
affer: hac em̃ te gloꝛiari delectat. Ego iſtã

quęſtionẽ pꝛofundam ſentio:⁊ ad eius fun

dum rimandum vires meas idoneas non
agnoſco. Libet me et hic exclamare quod
paulus: O altitudo diuitiarũ. Paruulus Go. 1i
non baptiʒzatus pergit in damnationem:
apoſtoli em̃ verba ſunt: Ex vno in cõdem/ So.5⸗
nationẽ. Mon ſatis inuenio dignam cau/
ſam:quia non inuenio: non quia non eſt.
Vbi ergo nõ inuenio in pꝛofundo pꝛofun/
dum:attẽdere debeo humanã infirmitatẽ:
non damnare diuinam auctoꝛitatem. Ego
pꝛoꝛſus exclamo: nec me pudet: O altitu/ So.ni⸗
do diuitiarũ ſapientię et ſcientię dei: q; in⸗
ſcrutabilia ſunt iudicia eius:⁊ inueſtigabi/
lesvię eius.Quis em̃ cognouit ſenſum do
mini:aut quis cõſiliarius eius fuit:aut qᷣs
pꝛioꝛ dedit illi:⁊ retribuetur ei? Quoniã ex
ipſo ⁊ per ipſum et in ipſo ſunt omia: Ipſi
gloꝛia in ſęcula ſeculoꝛum amen.Ego infir
mitatem meã his verbis munio: ⁊ hac cau
tela circũſeptus:aduerſus ſagittas ratio
cinationum tuarum miratus aſſiſto. Sed
tu bellatoꝛ:hoc eſt foꝛtiſ ratiocinatoꝛ:huic
reſponde qui tibi dicit: Pꝛoꝛſus innocens

—

Pene

muſuee
opriot
nubrn
hocckilfi
Eeulguͤbe
Vuteſett⸗
yention
Auvonin
unckſt
ſenſngsed
ſbopobo.
goutaten
ſenineerpe
aunplegor.
usineaſin
Cuucnmp⸗
oetinegu
Nigküͤmn
bepiung
guuncrun
lschonid
poſaanus.
nnonshun

ta. Bunire

NEceſen
ſtannsere
Ceumur
winaeinre

Pes lumt hid

ſpitrnſane
fun. Don
llnocht
nerenbhite
ſibono
Huncven
ſihalen
musintenn
lloſtenter
mnbiring
llhronbe
inein
ln lce
chint
ſukerdede
ainii
hndhn
enangt
dpenaſen
detlente
kloan
ngkpann

umlnctt
euten ſölnntt
ekdepenair
Ackdefnntug
uſpenßen
1alhꝛck. bee
Wweyegnngnn
orulun nuu
nniüunae⸗

Nn bapcz

xein weſten
ereücin n
lpotenſchmnnn
an denn l
nſnotaicuis
õ
tbranumrgt
gtin nuii

1 tondin

umnd en
rluhi
Emwinchgri
unmiſinin

umlun i/
iein

.

N

De verbis Apoſtoli

paruulus et immunis ab omni peccato: et
pꝛopꝛio ⁊ oꝛiginali:non ſolum vitam ęter/
nam habebii:ſed etiam regnum cęloꝛum.
Hoc eſt iuſtũ. Qui nihil mali habet: qua/

E re aliquid boni nõ habet:?Sʒ ſcio inquis.

Vnge ſcis? Quia dominus dixit. Tandẽ
veniſti. Non ergo quia tu ratiocinaris:ſed

quia dominꝰdixit.Laudo hoc plane:quia

ſanum eſt: ſicut homo non inueniſti ratio/
nem:ſugis ad auctoꝛitatem. Aꝛobo:pꝛoꝛ
ſus apꝛobo.Bene facis:non inuenis:ad
auctoꝛitatem fuge: non ibi te perſequoꝛ:
non inde expello:immo fugientem recipio
et amplectoꝛ. Pꝛofer ergo auctoꝛitatẽ: ſte/
mus in ea ſimul contra cõmunem inimicũ.
Quia enim paruulus non baptiʒatur: nõ
intrat in regnum celoꝛum: ⁊ tu dicis ⁊ ego.
Illi igit᷑ cõmuni aduerſario qui dicit non
baptizatum paruulum intraturum in re/
ghnum cęloꝛum reſiſtamus ambo: ⁊ aduer-
ſus eius inſidioſiſſima iacula ſcutum fidei
pꝛoferamus.Cedant pauliſper coniecturę
rationis humanę: aſſumantur arma diui/

Epbᷣ.s. na. Aſſumite inquit apoſtolus: armaturã

dei. Ecce ſimul dicamus huic homini. Chꝛi
ſtianus es: Chꝛiſtianus inquit. Audi euã-
gelium qui vis non baptiʒatos paruulos

mittere in regnum celoꝛum: audi euange/
Joõ.ʒi lium: MNiſi quis renatus fuerit ex aqua et

ſpirituſancto:non intrabit in regnum celo
rum.Domini ſententia eſt:huic nõ reſiſtit
niſi nõ chꝛiſtianus. Repulſus eſt ille:rema
net mihi tecum certamen: ⁊ foꝛte vnde vi⸗
ciſti bono illius: inde bono vinceris tuo.

Mam quem viciſti:ſi durus non eſt docui/

ſti. Holi ergo eſſe durus ⁊ tu:ſimul tenea/
mus interim ſententiã iſta: Miſi quis rena-
tus fuerit ex aqua et ſpirituſancto: non in/
trabit in regnũ cęloꝛum. Ideo inquis:par/
uulo non baptiʒato polliceri regnum dei
non poſſum:contra domini ſententiã aper
tam.Ecce quare dico:regnum dei non ha⸗-⸗
bebunt: Ecce quare dico:ideo baptizandi
ſunt vt habeant regnum dei. Ideo dicis⸗
Ideo inquit. Vide tamen pꝛopter illa quę
ſupꝛa diximus:ne foꝛte non inuenias vitã
gternam pꝛęter regnum dei. Multũ enim

aperta ſunt dicta de duabus illis partibꝰ:

dextera ⁊ ſiniſtra: vbi nullum in medio de/
dit locum vitę ſine regno. Parũ te hoc coꝛ
rigit:parum admonet:ipſam mecũ lectio⸗

nem vnde hanc ſententiam pꝛotuliſti pau/
lulum aduerte. Dixiſti enim te ideo regnũ
cęloꝛum non baptizatis pueris nolle pꝛo/
mittere:quia ſententia domini aperta eſt:
Niſi quis renatꝰ fuerit ex aqua et ſpiritu:
non intrabit in regnum celoꝛum. Mon ibi
aduertiſti cũ quęreret nichodemꝰ quomo/
do iſta fierẽt: id eſt quomodo renaſceretur
homo:quomodo denuo naſceretur:quoni
am non poteſt vtiq; iterum introire in vte/
rum matris ⁊ denuo naſci:quid audierit a
domino: quid audierit a magiſtro bono:
quid audierit erroꝛ a veritate? Inter cete-
ra enim oſtendens quẽadmodum fiat:etiã
ſimilitudinem poſuit:ſed pꝛius ait: Nemo F
aſcendit in cęlum niſi qui de cęlo deſcendit

fillius hominis qui eſt in cęlo. In terra erat
⁊ in celo ſe eſſe dicebat:⁊ quod eſt maiuſin

celo filium hominis:vt vnam demonſtra/
ret in vtraq; natura perſonã: et in eo ꝙ dei

filius erat ęqualis patri:verbũ dei in pꝛin/ Job..

cipio deus apud deum:⁊ in eo ꝙ filius ho⸗
minis erat aſſumens animã humanam et
carnem humanã:⁊ indutus hominem exi⸗
ens ad homines: quia in hoc vtroq; non
duo chꝛiſti ſunt:nec duo filij dei:ſed vna ꝑ-
ſona:vnus chꝛiſtus dei filius:idemq; vnuſ
chꝛiſtus: non alius filius hominis: ſed dei
filius ſcõm diuinitatem: hominis filius

ſcõm carnem. Quis autem noſtrum qui

parum aduertimus: aut parum ſapimus:
non potius ita vellet diſtinguere:filius dei
in cęlo:⁊ fllius hominis in terra?Sʒ nec ſic
diuideremus:⁊ ita diuidendo duas perſo-/

nas induceremus. Mon aſcendit in celum Job.z.

inquit niſi qui de ceęlo deſcendit filius ho/
minis. Filius ergo hominis deſcendit de
cęlo? Mõne ſilius hominis in terra factus
eſt? Honne filius hominis per mariam fa-
ctus eſt? Sed o homo noli inquit ſeparare
quem volo copulare. Parum eſt quia fili⸗
hominis deſcendit:chꝛiſtus enim deſcen/
dit:idẽq; filius hominis qui filius eſt dei.
Sed eſt in cęlo:qui ambulat in terra.In c
lo erat:quia vbiq; chꝛiſtus:idemq; chꝛiſtu
⁊z filius dei ⁊ filiꝰhominis:Pꝛopter vnita/
tem perſone in terra filius dei:pꝛopter ean
dem vnitatẽ perſonę eſſe pꝛobauimus in
cęlo filium hominis:ex his verbis domini:
Filius hominis inquit qͥ eſt in celis. Pꝛo/
pter vnitatem perſonę: nõne in terra con/
d 3

—

Matth. 16. ſtituto atq; conſpicuo petrus dicit: Tu es

chꝛiſtus filius dei viui: Ergo diſcat nicho⸗

demus quomodo ſiat illud quod ei minus
intelligenti: incredibile ⁊ quaſi impoſſibi/
le videbatur:Hemo aſcendit in cęlum:niſi
qui de cęlo deſcendit.OOm̃es autem qui re/

naſcunturvtiq; aſcendunt in cęlum:cęterũ
nemo pꝛoꝛſus. Et omnes qui renaſcuntur
per gratiam dei aſcendunt in cclum: et ne-
mo aſcendit in cęlũ niſi qui de cęlo deſcen/
dit filius hominis qͥ eſt in cęlo. Unde hoc:
Quia om̃es qui renaſcuntur membꝛa ipſi-
us fiunt: et ſolus chꝛiſtus de maria natus

vnus eſt chꝛiſtus: ⁊ cum coꝛpoꝛe ſuo caput
vnꝰ eſt chꝛiltꝰ. Hoc ergo dicere voluit: Me⸗

mmo aſcendir niſi qui deſcendit: Hon ergo

aſcendit niſi chꝛiſtus.Si vis aſcẽdere: eſto
in coꝛpoꝛe chꝛiſti. Si vis aſcẽdere:eſto mẽ/

Ro. 12. bꝛum chꝛiſti. Sicut em̃ invno coꝛpoꝛe mul-

£

Numeri. 21.

ta membꝛa habemus:omnia autem mem/
bꝛa coꝛpoꝛis cum ſint multa:vnum eſt coꝛ/
pus:ſic ⁊ chꝛiſtus:quia capux ⁊ coꝛpus chꝛi
ſtus.Et quomõ fit hoc:adhuc quęramus.
Latet quęſtio:exaltatur illa pꝛofunditas.
Chꝛiſtus peccatum non habet:nec oꝛigina
le traxit:nec ſuum addidit: extra volupta/
tem carnalis libidinis venit:nõ ibi fuit cõ/
plexus maritalis:de virginis coꝛpoꝛe non
aſſumpſit vulnus ſed medicamentum:nõ
aſſumpſit quod ſanaret ſed vnde ſanaret᷑:
Quãtum ad peccatum pertinet dico. So⸗
lus ergo ille ſine peccato: quomodo erunt
membꝛa eius:quoꝛum nullus eſt ſine pec-
cato? Auomodo? Audi ſimilitudinez quę
ſequitur. Et ſicut moyſes exaltauit ſerpen/
tem in deſerto: ita opoꝛtet exaltari filium
hominis: vt qui credit in eum non pereat
ſed habeatvitam ęternam. VUnde tibi non
videbatur peccatoꝛes homines poſſe fieri

mem bꝛa chꝛiſti:id eſt illius qui nullum om
nino haberet peccatum? Serpentis moꝛſu

mouebaris:ideo cruciſigitur chꝛiſtus:ideo
fundit ſanguinem chꝛiſtus in remiſſionem
peccatoꝛum:quia pꝛopter peccatum: id eſt
ſerpentis venenũ: Sicut exaltauit moyſes

ſerpentem in heremo vnde ſanarẽtur qui

in üllo deſerto a ſerpentibus moꝛdebantur
7 illum exaltatum attendere iubebantur: ⁊
quiſquis attenderet ſanabatur:ſic opoꝛtet
exaltari ſilium hominis:vt omnis qui cre/

dit in eum:id eſt qui attendit exaltatũ:qui

F.

non erubeſcit cruciſixum:qui in cruce chꝛi⸗
ſti gloꝛiatur:non pereat:ſed habeat vitam
ęternam. Mon pereat. VUnde? Credendo
in eum. VUnde non pereat? Attendendo ex
altatum:alioquin periſſet. hoc eſt: Om̃is
enim qui credit in eum non pereat:ſed ha/

beat vitam ęternã. Pꝛofers paruulum mi⸗

hi:⁊ iubes vt attendat exaltatũ: quem ne/

gas habere ſerpentis venenum. Immo ſi
faues ei: ſi mouet te innocẽtia in vita pio-

pꝛia:noli negare tractum aliquem reatum
de vita pꝛima:nõ ſua:ſed parentis ſui.No
li negare:cõſitere venenum:vt poſcas me/⸗
dicamentum: aliter nõ ſanatur. Aut vt qð
ei dicis vt credat᷑.hoc enim reſpondetura
poꝛtante paruulum. Ad verba aliena ſana
tur: quia ad factum alienum vulneratur.
Credit in ieſum chꝛiſtum: fit interrogatio:
reſpõdit: credit. Pꝛo non loquente:pꝛo ſi/
lente: pꝛo flente: et flendo quodãmodo vt
ſubueniatur oꝛante: reſpondetur et valet.
An etiam hoc ſerpẽs ille perſuadere cona/
tur: quia nõ valet: Abſit a coꝛpoꝛibuſ qua⸗
liũcunq; chꝛiſtianoꝛum. Ergo reſponde⸗/
tur ⁊ valet.Conſpiratione quadam cõmu/
nicat ſpiritus:credit in altero: quia pecca/
uit in altero. An vero inuenit vitaʒ pꝛęſen
tis ſeculi:quem parturiuit infirmitas:⁊ nõ
inuenit vitam futuri ſęculi: quem parturi-

uit charitas:? Ergo moyſes exaltauit ſerpẽ
tem in heremo:vt omis a ſerpente percul/
ſus intueretur exaltatũ et ſanaret᷑ Adam Señ.z.

pꝛimus accepit moꝛſum ſerpentis cum ve/⸗

neno: Ergo natus eſt in carne peccati: fit

ſaluus in chꝛiſto:per ſimilirudinem carnis

peccati.AMiſit enim deus filium ſuum: nõ Ro.

in carne peccati:ſed ſicut ſequitur qui ſcri/
bit: In ſimilitudine carnis peccati: qꝛnõ

de complexu maritali:ſed de vtero virgina

li. AMiſit in ſimilitudinem carnis peccati.
Vt qͥd hoc? Vt de peccato damnaret pec/
catum in carne:de peccato peccatũ: de ſer⸗
pente ſerpentẽ: Sed de ſimilitudine:quia
in chꝛiſto nullum peccatum:ſed ſola ſimili/
tudo carnis peccati. Ideo exaltatus eſt ſer
pens:bᷣ ęreus. Exaltata eſt ſimilitudo car/
nis peccati: vt ſanaret᷑ oꝛigo peccati: quia
miſit deus filium ſuum in ſimilitudinẽ car/
nis peccati: non in ſimilitudinem carnis.

Nam vera caro eſt:ſed in ſimilitudinẽ car/

nis peccati:qꝛ moꝛtalis caro ſine vllo om̃i/

Dev

gopcs:
incane
auonnch
ſtit Peran
anſlat
Apehanlan
Urin
ditantQu
eßanamur.
gocofütid
oni. N
ſent Auler

iis⸗ Giaute

venenatos⸗

odenſe
0isquit
legaeur
(quighten
hel. Ehcen

1diſponset

gecltineum

getucatiin
micn
unpode

foſoimn

inetan
mnde

e, Ninng

Gonenyt
ctonezſu
tepoli

b, leueſei

(. Molo
pnzets,
langemnan
Ceatpanu
Ne. Sed ril
nelulset
delmaner
ſoetenun
aiſemt
lbantze
hnnng;
henten
clegi
lo ginn
hblos nun
60 gliter n
hgenage,

ngciniſu
miihntn
alhueneſit

unngirn

öſm in
Keniniehonte
Atnehint
un:in Mtcnegre
Gdogobinte
chondamen
nonegudnin
inalon guue⸗
dinncnrrun
ſorl:aenger

5

isseent n

nialum
mſapantan
zi anepaunt

õ

t ſer npb
amseul in
bſchde mn
onunnl
ungeeti N
einimire
ntoſe ſil

wenlann

cinlu
unmgen
ndtnen,
noſrſhe

.

äl
M.

no petõ: ꝓpter ſilitudinẽ damnaret pctm̃
in carne: ꝓpter verã iniquitatẽ. Vera ini/
qtas in chꝛiſto nõ fuit: F̊ moꝛtalitas in illo
fuit. Peccatum nõ ſuſcepit:ſed pęnam pec

cati ſuſcepit. Suſcipiẽdo ſine culpa penã:

⁊ pęnam ſanauit ⁊ culpaʒ. Ecce quomodo

fiunt iſta. Quod admiratus nichodemus

dixerat: Quomodo poſſunt iſta fieri? Sic
em̃ ſanamur: nõ quia meremur. Ecce quo/
modo fiũt iſta. Modo vbi mihi paruulos
ponis. Jam dicis: nullo veneno ſautiati
ſunt: Aufer eos a conſpectu exaltati ſerpẽ/
tis. Si autem non aufers:ſanandos dicis:
venenatos cõfiteris. Deinde ipſe domin⸗

in eodem ſermone ad nichodemũ non au/

diſtis quid dixerit: cum eadeʒ lectio hodie

legeretur: Qui credit in eum nõ iudicatur:

qui autem non crediderit: iam iudicatius

H eſt.Et hic quęris medium homo de medio

diſputas et attẽderis nec attendis: Qui
qedit in eum non iudicatur: qui autẽ non
crediderit: iam iudicatus eſt. Quid eſt aũt

iam iudicatus eſt? Damnatꝰ eſt. Nam iu/

dicium pꝛo damnatione plęrumq; poni no
ſtis: ſcripturę teſtes ſunt: maxime illo vno
teſtimonio apertiſſimo cui nemo eſt qui cõ

tradicar. De reſurrectione cum ageret do/
Yeb.5. minus: Qui bene fecerũt inquit in reſurre/

ctionem vitę: qui male egerunt in reſurre/
ctioneʒ iudicij:vtiq; iudicum pꝛo damna⸗
tiõe poſuit:et tu aliter audes diſſerere aut

Zgob. z. credere: Qui non credit: iam dijudicatus
ęelſt. Alio loco: Qui credit in filiũ habet vi /
tã ęternã:quã tu paruulis ꝓmittebas non

baptizatis.Qui credit in filium habet vi⸗

tam ęternam. Sed habet inquit ⁊ qui non

credit paruulus: q́;uis non habeat regnũ

deli. Sed vide quod ſequitur: Qui autem
incredulus eſt filio: non habet vitam: ſeld

ira dei manet ſuper eum. Vbi ponis par/⸗

uulos non baptiʒatos:? Pꝛofecto in nume
ro credentium. MHam ideo et conſuetudine
eccleſię antiqua canonica fũdatiſſima: par
uuli baptiʒati fideles vocant᷑:Et ſic de his
quęrimus: Iſte infans chꝛiſtianus eſt: Re

ſpondet᷑: chꝛiſtianus. Cathecuminꝰ:an fi⸗
delis? Fidelis vtiq; a fide: fides a creden-
do. Inter credentes igitur baptizatos par
uulos numerabis: nec iudicare vllo mo⸗
do aliter audebis: ſi non vis eſſe apertus
hereticus. Ergo ideo habẽt vitam eternã:

quia qui credit in filium:habet vitam eter
nam. Molo eis ſine iſta fide ⁊ ſine iſto ſacra
mento huius fidei pꝛomittere vitam gter/
nam. Qui autem incredulus eſt filio:æ qui
non credit in filium: non habet vitam: ſed
ira dei manet ſuper eum. Mõ dixit: veniet
ſuper eum:ſed manet ſuper eum. Reſi pexit
oꝛiginẽ cum ait: Ira dei manet ſuper eum.

Qua reſpiciẽs ⁊ apoſtolus dixit: Fuimus Epb.2.

7 nos aliquando natura filij irę.Non accu
ſamus naturam: Maturę auctoꝛ deus elk.
A deo bona eſr inſtituta natura: ſᷣ per ma/
lam voluntatem a ſerpẽte vitiata eſt: ideo

qð fuit in adã culpę nõ naturę:nob ꝓpaga

tis factũ eſt iã naturę. Ab h vitio naturę cũ

quo naſcitur homo: nõ liberat niſi qui na
tus eſt ſine vitio. Ab hac carne peccati:nõ
liberat niſi ille qui natus eſt ſine peccato
per ſimilitudinem carnis peccati. Ab hoc
veneno ſerpentis: non liberat niſi exalta⸗
tio ſerpentis. Quid ad hęc dicis? Satis

ne hoc eſt? Eſt vnum aliquid acutiſſimũ: q
quod ab eis pꝛofertur. Paululum attendi

te. Cum cęperint vrgeri verbis apoſtoli di

centis: Per vnum hominem peccatum in⸗

trauit in mundum:et per peccatum moꝛs:
⁊ ita in om̃es homines pertranſijt: in quo
om̃es peccauerũt: Quę verba neſcio quis
nõ intelligat:in quibus verbis neſcio vtriſ

quiſquã expoſitoꝛem requirat:conãtur re⸗

ſpondere ⁊ dicere:ideo dictum hoc ab apo
ſtolo quia pꝛimus peccauit adam:⁊ qui po
ſtea peccauerunt:illum imitando peccaue/

runt.hoc quid eſt aliud:qᷓ; conari tenebꝛaſ a. ſen. dil. 0.

aperto lumme offendere? Peccatum per bo⸗

vnum hominem intrauit: et per peccatum
moꝛs: ⁊? ita in om̃es homines pertranſijt:
in quo omnes peccauerunt. Pꝛopter imi/
tationẽ dicis: quia pꝛimꝰ peccauit adam.

Reſpondeo pꝛoꝛſus:non pꝛimus peccaui

adam. Si pꝛimum peccatoꝛem requiris:
diabolum vide. Sed humani generis maſ
ſam volens oſtendere apoſtolus de oꝛigi⸗

ne venenata:ideo eum poſuitvnde nati ſa

mus:mon eum quem imitati ſumus. Dicl/
tur quidem ⁊ pater tuus:quem fueris imi⸗

ocautte

tatus. Filij mei quos iterũ parturio. Qui Sal. 4.

itidẽ dicit: Jmitatoꝛes mei eſtote. Et pꝛo/ 1. Corj. 4. . I.

a patre diabolo eſtis. Mã cõſtat hic in ca⸗-
tholica ſide: ꝙ diabolus nec generauit no/
d 4

pter ipſam imitationem dicit᷑ impijs: Uoſ Zↄos. .

Saß. 2*

Bancti

ſtrã naturam nec cõdidit: ſola in illa ſedu/
ctio eſt pꝛecedentis: imitatio conſequen/
tis. DHeniq; quomodo dictuʒ eſt de adam:
in quo omes peccauerunt:legatur mihi ali
cubi: om̃es in diabolo peccauerunt. Aliud
eſt illo pꝛęcedente ⁊ ſeducẽte peccare:aliud
in illo peccare: Quia ſcm pꝛopaginẽ car/
nis in illo eramus omnes anteq; nati eſſe⸗-
mus tanq; in parente: tanq; in radice ibi
eramus:ſic venenata eſt iſta arboꝛ ibi era/
mus. Nam qꝛ ad diabolũ:hoc eſt pꝛincipẽ
peccati:⁊ vere pꝛimum peccatoꝛem nõ per/

tinet oꝛigo:ſed imitatio:cũ de illo ſcriptu/

ra loqueret᷑: Inuidia inquit diaboli moꝛs
intrauit in oꝛbem terrarum. Imitãtur aũt
eum qui ſunt ex parte ipſius. Imitãdo eũ
fiunt ex parte ipſius. Nunquid dictum eſt

in illo peccauerunt? Cum vero de adam di

ceretur:pꝛopter oꝛiginem:pꝛopter poſteri /
tatem: pꝛopter pꝛopaginem viſcerum: In
quo om̃es inquit peccauerũt. Nam ſi pꝛo/

pterea pꝛimus conſtitutus eſt adam: quia

pꝛimus peccauit:tanqᷓ; exemplo ſit:non in

oꝛigine:vt quid tam in longinquo:poſt tã

pꝛolixa tempoꝛa cõtra adam quęritur chꝛi/
ſtus? Si omnes peccatoꝛes ad adam pꝛo/
pterea pertinẽt:quia pꝛimus peccatoꝛ: om
nes iuſti debuerũt ad abel pertinere:quia
pꝛimus iuſtus: Quare chꝛiſtus quęritur?
Quia in adam damnata eſt generatio: in
chꝛiſto quęritur regeneratio. Pꝛoinde ne/

R mo nos fallat. Scriptura euidens eſt: au/

ctoꝛitas fundatiſſima eſt:ſides catholiciſſi/
ma eſt. &O mnis generatus damnatus:ne/
mo liberatus niſi regeneratus. Unde ⁊ al-
teri verſutię illoꝛum iam vos inſtructi: re/
ſpondete chariſſimi. Quando dicũt ⁊ par-
uulos turbant: ſi de peccatoꝛe peccatoꝛes
nati ſunt:quare nõ de baptizato iam fide-
li cui remiſſa ſunt om̃ia peccata iuſti naſcũ
tur?: Cito reſpõdete: Ideo ð baptiʒato nõ
iuſtus naſcitur:quia non eum generat vn/
de regeneratus eſt:ſedvnde generatus eſt.

1. Netri.ʒy. De chꝛiſto dictũ eſt: Mooꝛtiſicatus carne:

viuiſicatus ſpiritu: ſic de homine dici po/
teſt: Labefactus carne: iuſtiſicatꝰ ſpiritu.

Job.ʒ. Quod naſcitur de carne: caro eſt. Queris

vt de iuſto iuſtus naſcatur:cum videas iu/
ſtum eſſe niſi regeneratum omino non poſ
ſe: Nec attendis domini ſententiã quã tu/

Abi.S.c ipſe in oꝛe habes: Siquis nõ renatꝰ fuerit

Auguſtini

ex aqua⁊ꝛ ſpiritu. Puto quia non hoc factũ
eſt in concubitu. Airaris quare peccatoꝛ
naſcatur de ſemine iuſti:nõ te delectat mi⸗
rari quare oleaſter naſcatur de ſemine oli⸗
ue: Accipe aliam ſimilitudinẽ. Juſtum ba
ptiʒ atũ: pone granũ purgatum. Mon at/
tendis quia de grano purgato frumẽtum
cum palea naſcit᷑:ſine qua ſeminatur: De-
inde cum ſit in pꝛopagine natoꝛum ſpirita
lis generatio:viſ vt ð baptiʒato baptiʒatꝰ
naſcat᷑: cũ videas de circũciſo nõ naſci cir/

cũciſum? Carnalis ẽ certe iſta generatio: ⁊

carnalis eſt circũciſio: et tamen de circum-⸗
ciſo non naſcitur circũciſus:ſic ergo de ba/
ptiʒzato non poteſt naſci baptiʒatus: quia
nemo renatus anteqᷓ; natus. Aliud eoꝛum
quaſi acutiſſimum.Sed quid acutum non

obtunditur ſcuto veritatis:? Aliud dicunt: L¶

videte quale.Si adam inquiunt nocet his
qui non peccauerunt:ergo et chꝛiſtus pꝛo⸗
deſſe debet etiam his qui nõ crediderunt.
Videtis certe qᷓ; hoc acutum ſit contra ve/
ritatem: audite quantum adiuuet verita-
tem.Qui em̃ hoc dicit:nihil aliud dicit:ni/
ſi chꝛiſtum nihil pꝛodeſſe nõ credentibus.
Hoc eſt verum. Auis non accipiat: Quis
nõ conſentiat: quia chꝛiſtus nõ credentibꝰ
non pꝛodeſt:credentibus pꝛodeſt: Sed dic
mihi obſecro te: Paruulis baptiʒatis chꝛi
ſtus aliquid pꝛodeſt:an nihil pꝛodeſt: He/
ceſſe eſt vt dicat pꝛodeſſe. Pꝛęmitur mole
matris eccleſię:foꝛte quidem vellẽt hoc di/
cere. Ham ratiocinatiões eoꝛum ad hoc vi
dent᷑ compellere:ſed auctoꝛitate repꝛimun
tur eccleſię: ne non dicam ſputis hominũ
obꝛuantur:ſed ipſoꝛum infantium lachꝛy⸗
mis tanq; fluuio pertranhantur. Si em̃ di/
xerint nihil pꝛodeſſe chꝛiſtum baptiʒatis
infantibꝰ:nihil aliud dicũt qᷓ; ſuperfluo ba
ptiʒantur infantes. VUt aũt non ſuperfluo
baptiʒentur quia hoc dicere non audent:

pꝛodeſſe chꝛiſtũ baptizatis infantibus cõ/
fitentur.Si pꝛodeſt baptiʒatis:quęro qui⸗/

bus pꝛoſit: credentibus an nõ credentibꝰ:
Eligant quod volunt.Si dixerint non cre/
dentibus: vbi eſt ergo quod calumniaba-
ris:quia chꝛiſtus non credentibus nõ pꝛo/
deſſe non poteſt? Ecce tu pꝛoſiteris pꝛodel-
ſe infantibus: nõ tamen credentibus. Ad
quodlibet pꝛodeſt? Non putas ad vitam
ęgternam? Hon putas ad ſalutem ętern⸗

*

⸗

Pen

ipnn
Vtc el
Pocetah
ſtyt egodn
ZPunſopen
gipacn
iturfece
betauc

Aumsyeni

fobur:conn
ſuison
enn
ſionſiaute
geſadicte
podekiu
ghodyeru,
guugolen
nonrgut
dirensgen

Klerwun

Ateon neci
Pallonte d
busnbapeo
acanmnöpe
icusno
teunfnen
baptigs⸗
ſoedenrid
ciogeduͤt
mocdoged
fentumon
lununt,
busgenen
lein poſte
liteos ie

Btenn rero

aingurde
ſardicken
uncleſen
llcpio⸗ An
naiptbe
talbazen
Canodiſan
wnafen⸗

egHmmur

ſotnden
dundeit
oſnlne
un ſce
Ubpglt
ſnſife

hnegt

I

n nonbri

E

1

knöneden
Gur deleni 4
Dngaun. Pap
guſemmnnng⸗
Wenantnfel
zuodeze
ücſonätie
meiſegnont
dunmenamn

—,fjß

inisitngee

äduynzngg
nans Aulmn
dqriszanmnn

iuns⸗ Dutnaet

ningnunnan
pbachtirsn

gini grean.
tumcee

un Miueſet⸗
kubltiutnat
norahir
trinetöcnien
hrs olcſtth
ls innznitt
Uublowtchch
pnm
utn Mühn
un
maitteſg
nſus dtl

Gitanunbt

tihn hens
chz ihetun
iinn t
n⸗ Eens
inte
* mlam

dlum
enbun 1
goſiens ng
Crlandi

—
guncn

1

Nichee e.

datus veritatis obtinet canon: contra hoc
robur: contra hùc inexpugnabilem murũ

A

1. Corl. 7.

6 mmnmn, I·Cimoth. 4.

De verbis Apoſtoli

Ad ipſum regnum ceęloꝛũ percipiendum?

Vtiq; ꝓdeſt chꝛiſtus paruuliſ baptiʒatis.

Pꝛodeſt ergo non credentibus? Sed ab/

ſit vt ego dicam non credentes infantes.
Jam ſuperius diſputaui: credit in altero:
qui peccauit in altero: dicit᷑ credit ⁊ valet:

⁊ inter ſideles baptizatos computat᷑. Hoc

habet auctoꝛitas matris eccleſię: hoc fun/

quiſquis arietat ipſe confringit᷑. Ergo pꝛo/
deſt chꝛiſtus aliquid infantibus baptiza/
tis:⁊ ſicut ego doceo:⁊ ſicut mecuʒ tota ec/

cleſia dicit credentibus pꝛodeſt: fidelibus
pꝛodeſt:tu quod vis elige. Volo quidẽ vt
quod verius eſt eligas:vt nobiſcum dicas

quia credentibus pꝛodeſt. Sed ſi dixeris:
non credẽtibus pꝛodeſt: ↄtra te dixiſti. Si
dixeris credẽtibus pꝛodeſt:mecum dirxiſti.

Elige vtrum contra te dicas quod falſum

eſt:an mecũ dicas quod verum eſt. Lu em̃

pauloante dicebas chꝛiſtum nõ credenti-
bus nihil pꝛodeſſe: volens efficere quia ſic

⁊ adam nõ peccantibus nihil nocuit: quõ
chꝛiſtus nõ credentibus nihil pꝛodeſt. Ec/

ce iam fateris infantibus nõ credentibus

baptiʒatis aliquid pꝛodeſſe chꝛiſtum. Sed
ſi credentibus dicis:bene dicis:mecum di/

cis:credũt ⁊ infantes. Vnde credũt? Quo
modo credunt: Fide parentum. Si ſide pa

rentum purgantur:peccato parentum pol
luti ſunt.Coꝛpus moꝛtis in pꝛimisparẽti/
bus generauit eos peccatoꝛes:ſpiritus vi/
te in poſterioꝛibus parentibus regenera/
uit eos ſideles. Tu das fidem non reſpon/
denti: ⁊ ego peccatum nihil agenti. San/⸗
cti inquit de ſanctis naſci debuerunt: quia
ſicut dicit apoſtolus: Alioquin filij veſtri
imundi eſſent:nũc autẽ ſcti ſunt.Et quõ hGʒ
accipis:? Quõ itelligis de fidelibꝰ natũ ita
ſanctũ:vt baptiʒari nõ debeat? Quomo⸗/
do libet accipias iſtam ſanctitatẽ. Multi
em̃ modi ſunt ſanctitatis:⁊ multi modi ſũt
ſanctiſicationis. Non em̃ om̃e quod ſancti
ſicatur ad regnum ceęloꝛũ mittitur. DNe eſca
noſtra:dixit apoſtolus: Sanctiſicat᷑ ꝑ ver/
bum dei ⁊ oꝛationem. Nunquid quia eſca
noſtra ſanctiſicatur: nõ ſcimus quo mitta-
tur? Diſce ergo eſſe aliquem modũ:⁊ quaſi
vmbꝛaculũ quoddã ſanctiſicatiõis: quod

non ſufficiat ad perceptionem ſalutis. Di-

ſtat:⁊ quid diſtet deo notũ eſt. Tamen cũ

ſanguine redimẽdus? u

Bermo XIIII

ſilio fidelium curraturad baptiſmũ: nõ ſie

errent parentes vt putent eum iam ſidelẽ

natum. MHatum em̃ poſſunt dicere: non re/

natum. Nam vt noueris quomodo intelli-
gas ſanctiſicatos filios fidelium: vt modo
nõ quęram quia longum eſt modũ ſancti⸗
ſicationis huius:ibi ⁊ maritũ habes infide
lem:ibi habes ⁊ vxoꝛẽ ſidelem. Sanctifica-
tur inquit vir infidelis in vxoꝛe:ſanctifica/
tur mulier inſidelis in fratre.HNũquid quia
eſt ibi foꝛte modus aliquis ſanctificatiõis:

vt vir inſidelis ſanctiſicetur in vxoꝛe fideli:

ideo iam ſecuritatem debet accipere ꝙ in
regnum ceęloꝛum intraturus eſt: ⁊ non ba/
ptizandus:mon regenerandus: non chꝛiſti
odo ergo ſan
ctiſicatur vir inſidelis in vxoꝛe:⁊ tamen pe
rit niſi baptiʒet᷑:ſic filij fideliũ:⁊ ſi ad quen

dam modum ſanctiſicati: pereunt tamen ſi

nõ fuerint baptizati. Rogo vos vt paulu/
lum acquieſcatis. Lego tantum. Sanctus
Cypꝛianus eſt quẽ in manus ſumpſi:anti/
quus epiſcopus ſedis huius: quid ſenſerit
de baptiſmo paruuloꝛũ: immo quid ſ. emꝑ
eccleſiam ſenſiſſe monſtrauerit:paululũ ac
cipite. Parum eſt em quia iſti diſſerunt et
diſputant neſcio quas impias nouitates:

⁊ nos conantur arguere ꝙ aliquid nouum

dicamus. Ad hoc ergo lego ſanctũ cypꝛia/
num vt videatis quomodo ſit intellectus

canonicus et catholicus ſenſus in his ver-
bis quę pauloante tractaui. Interroga/ ½

tus eſt vtrum infans baptiʒzari debeat an⸗/

1. Cor. 7.

te octauũ diem:quia in veteri lege non lice Geñ.i

bor circũcidi infantẽ niſi octauo die. Quę/

ſtio inde erat nata de die baptiʒandi:nam
ð oꝛigine peccati nulla erat queſtio: ⁊ ideo
ex ea re vnde nulla erat quęſtio: ſoluta eſt
exoꝛta quęſtio. Sanctus cypꝛianus dixit
inter cetera quę ſuperiuſ dixit. Pꝛopter qð

neminẽ putamus ad gratiã conſequendaã
impigendũ eſſe a lege quę iam ſtatuta eſt:

nec ſpiritalem circumciſionẽ impediri car⸗

nal circumciſiõe debere:ſed omnẽ om̃ino

admittendum eſſe ad gratiã chꝛiſti:quãdo
⁊ petrus in actibus apoſtoloꝛũ loquatur?

dicat: Hheus mihi dixit neminẽ hominẽ cõ⸗ Acte

munẽ dicendum ⁊ immundũ. Cęterũ ſi ho

mines impedire aliquid ad cõſecutionem

gratię poſſit:magis adultos ⁊ pꝛouectos ⁊

maioꝛeſ natu poſſint ĩpedire guioꝛa pcta.
Poꝛro aũt etiã grauiſſimis delictoꝛibꝰ ⁊ in

dſñio multũ ante peccãtibꝰ cũ poſtea credi/
derit remiſſio pctõꝝ dat᷑:⁊ a baptiſmo atq;
gratia nemo pꝛohibetur: quãtomagis nõ
debet pꝛohiberi infans: qui recens natus
nihil peccauit:niſi ꝙ ſcõm adam carnaliter
natus cõtagium moꝛtis antiquę pꝛima na
tiuitate cõtraxit:qui ad remiſſa peccatoꝛũ
accipiẽda: hoc ipſo facilius accedit: quod
illi dimittuntur nõ pꝛopꝛia ſed aliena pec/
cata. Videte quemadmodũ de hac re ni/
hil dubitans:ſoluit illam vnde dubitaba/
tur:Hoc de fundamento eccleſię ſuppꝛeſſit:
ad confirmandũ lapidem nutantẽ. Impe/
tremus ergo ſi poſſumus a fratribus nr̃is:
ne nos inſuper awellent hereticos:qð eos
talia diſputantes nos appellare poſſimus
foꝛſitan ſi vellemus:nec tamen appellamꝰ.
Suſtineat eos mater pijs viſceribus ſanã
dos:poꝛtet docendos:ne plangat moꝛtu/
os. HNimium eſt quo pꝛogrediuntur: mul/-
tum eſt: vix ferendum eſt: magnę patien/
tię adhuc ferri. Hon abutantur hac patien
tia eccleſię: coꝛrigantur bonũ eſt: vt amici
exhoꝛtamur:non vt inimici litigamus.De
trahunt nobis:ferimus:canoni detrahũt:
veritati nõ detrahant:Eccleſię ſanctę pꝛo
remiſſione peccati oꝛiginalis paruuloꝛum
quotidie laboꝛanti nõ cõtradicãt. Funda/
ta iſta res eſt: ferendus eſt diſputatoꝛ er/
rans in alis quęſtionibus nõ diligenter di
geſtis:nõdum plena eccleſię auctoꝛitate fir
matis:ibi ferendus ẽ erroꝛ:non tantũ pꝛo/
gredi debet vt etiam fundamentũ ipſum
eccleſię quatere moliatur. Mõ expedit:ad/

huc foꝛte noſtra nõ eſt repꝛehendenda pa/

tientia: ſed debemus timere ne culpetur
etiã negligẽtia.Sufficiat charitati veſtrę:
habete ad illos qui noſtis illos:habete cũ
illis amice:fraterne:placide: amanter: do/
lenter:quicquid poteſt faciat pietas: quia
poſtea diligenda non erit impietas. Con/

uerſi ad dominũ. „
everbhis Apoſtoli: Nos em̃ ſu

—

us circuũciſio qui ſpiritui dei ſer/
imus: Serme xVy —
— Poſtolicam lectionẽ aure ⁊ animo
intendat ſanctitas veſtra:adiuuã
Ado nos affectu apud dominũ deũ
oſtrum:vt ea quę illic nobis reuelare di/
gnetur: ad vos apte atq; ſalubꝛiter pꝛo/
ferre poſſimus.Ergo cum legeretur: audi/
ſtis dicentẽ apoſtolũ paulum: Nos em̃ ſu/

Aluguſtini

mus circumciſio qui ſpiritui dei ſeruimus.
Scio plęroſq; codices habere: qui ſpiritu
deo ſeruimus. Quantũ autẽ inſpicere po/
tuimus:plures gręci hoc habent: qui ſpiri
tui dei ſeruimus. Sed non ibi quęſtio eſt:
Aaniktfeſtũ eſt enim vtrũq;:⁊ congruum re
gulę veritatis:quia ⁊ ſpiritui dei ſeruimꝰ:
⁊ nõ carne: ſed ſpiritu deo ſeruimus.Car/
ne em̃ ſeruit deo qͥ de rebus carnalibus ſpe
rat ſe placere deo.Cum vero ⁊ ipſa caro ad
bona opera ſpiritui ſubditur:ſpiritu ſerui/
mus deo:quia carnem domamus vt ſpiri/
tus obtemperet deo.Spiritus em̃ regit:ca
ro regitur:nec ſpiritus bene regit: ſi nõ re-
gat᷑. Cum ergo ait: Nos ſumus circũciſio:
videte quid voluerit intelligi in illa circũ
ciſione quę in vmbꝛa data eſt:ſigniſicante:
quę remota ẽ luce veniente. Cur autẽ non
dixerit:Nos habemus circumciſionẽ: ſed
nos ſumus circũciſio? Sic accipite hoc vo/
luiſſe apoſtolũ dicere:Nos ſumus iuſticia.

CLircumciſio em̃ iuſticia eſt. AMagis em̃ cõ/

mendat cum dicit dicendo nos eſſe iuſtici/
am:qᷓ; dicendo nos eſſe iuſtos: ita tamẽ vt
cum iuſticiã dicit:eſſe iuſtos intelligamus.
Non em̃ illa incõmutabilis iuſticia cuius
participes facti ſumꝰ:ſᷣ quẽadmodũ dicit᷑:
magna ibi iuuentꝰeſt:ꝓ multis iuuenibꝰ:
ſic dicit᷑ iuſticia vt intelligant᷑ iuſti. Audite
hoc ipſum euidentius:eodem dicente apo
ſtolo: Vt nos inquit ſimus iuſticia dei in
ipſo. Nos ſimus iuſticia nõ noſtra ſed dei:
ab illo accepta non a nobis aſſumpta:im/
partita non vſurpata:donata non rapta.
Cuidam em̃ rapina erat eſſe ęqualis dei: ⁊

quoniã quęſiuit rapinã:inuenit ruinã.Do Pbil.2.

minus autem noſter ieſus chꝛiſtus:cum in
foꝛma dei eſſet: nõ rapinam arbitratus eſt
eſſe ęqualis deo. Cui em̃ ęqualitas dei na/
tura erat:rapina nõ erat:ſed tamen ſemet/
ipſum exinaniuit foꝛmã ſerui accipiens:vt
nos eſſemus iuſticia dei in ipſo. Si em̃ ille
paupertatem vitaret:nos paupertate non

careremus. Pauper enim ille factus eſt: 2. Cor:..

cum diues eſſet:vt illius paupertate:ſicut
ſcriptum eſt: nos ditaremur. Diuitig illi⸗
us quid nos facturę ſunt: cuius pauper/
tas nos diuites facit? Apoſtolus ergo non
tibi negauit circumciſionem: ſed expoſu/
it:lucem pꝛętẽdit: vmbꝛam remouit. Nos
ſumus inquit circumciſio: qui ſpiritu deo
ſeruimus:⁊ gloꝛiamur in chꝛiſto ieſu: et nõ

geno⸗

Per

ganneie
gefentes
ſonegoick
xc: Cuard
lidiscor⸗
achaſonm
uslekonil
m fuſtn ocan
larpennn
erg Culelisen
eio o: Dena
octuuo die!
pumusun
debusrett
disſepuln
ius. Donmt
bisttenum
ſinuchoi⸗
etpoopne
minustein
cane guir

Ciaſo⸗

ſeluneritg
ſa ſtäcatonu.
falghifaat
dosdado
Naschon
ſepneid⸗
gcceplſes.
Gearaern
ſigate⸗

iuß pſi. e

Quidett
eisinuen
liodog
giordor
Potlsg
Mlvens
t; Meedann
nnao
Age –
ſckbrnai⸗
tteltane
nalübbe
Ausnnenn
Bcope
kennine
ſtſbone

R ne ſidentes:ipſi erant qui de carnis circũci habere ſiducia: magis ego. Et audi in car⸗
nni rigiin ſione gloꝛiabant᷑.De quibus alio loco di/ ne fiduciam circumciſiõe octaui diei: id eſt
euriſtng Vbil.ʒe cit: Quoꝝ deus venter eſt: ⁊ gloꝛia in pu/ nõ pꝛoſelitus:nõ aduena ad populuʒz dei:
edibhengf Qdẽdis eoꝝ. Intellige tu circũciſionẽ: ⁊ eſto nõ maioꝛ circũciſus: ſed a parentibus na⸗
wnbiggih Ps.iio. circũciſio:intellige ⁊ eſto. Intellectꝰ em̃ bo tus iudęus. Habeo circũciſionem octaui biłʒ.
nnen nus: ſed om̃ibus qui faciũt eum. Hõ vti; diei ex genere iſrael: de tribu beniamin:pbe
prmigine Beß. 17. fruſtra octauo die iuſſus ẽ infãs circũcidi: bꝛeus ex hebꝛxis: ſcm legem phariſęus. ¶
Nhſannn, niſi qꝛ petra qua circcidimur chꝛiſt'erat. Pꝛimarij qdẽ erant: ⁊ qſi ad nobilitatẽ iu⸗
D Zoſue.5. Cultellis em̃ petrinis circũciſus eſt popu- daicã ſegregari: nõ antombeloit plebi cõ⸗
dtel Corj.-10. us: Petra autẽ erat chꝛiſtus. Quare ergo mixti: qui dicebantur phariſei. Nam dicik
hünrhenn octauo die? Quia in hebdomadibus idẽ hoc verbum: quaſi ſegregationẽ interpꝛe⸗
dommſt pꝛimus qui ⁊ octauꝰ. Completis em̃ ſeptẽ tari:quomodo in latina dicitur egregius:
Shrnstiſet diebus redit᷑ ad pꝛimũ: finitus ſepytimus: quaſi a grege ſeparatus. F uerunt autẽ iſ/
usbanengrſti dñs ſepultus:redit᷑ ad pꝛimũ:dñs reſuſci- raelitę:id ex genere iſrael:etiam illi qui ſe⸗
Bosſumnsdict tus. Domini em̃ reſuſcitatio pꝛęmiſit no/ parati fuerant a templo. Remanſit autem 5. Regl. 12.
unuelgnluai bis etenum diem:et conſecrauit nobis do ad templũ tribus iuda: ⁊ trib beniamin:
aduchighian minicũ diẽ.Qui vocat᷑ dominicus: ipſe vi Tribus leui in ſacerdotibus:tribꝰ iuda re
nante ſurine det᷑ pꝛopꝛie ad dñm pertinere:qꝛ eo die do gia:⁊ tribus beniamin: hoc ſolum reman/
” minus reſurrexit. Redadita eſt petra:circũ/ ſit in hieruſalem:⁊ ad templũ dei:quando
Arruirde⸗ cidant᷑ qui volunt dicere: Hos em̃ ſumus facta eſt ſeparatio illa in ſeruo ſalomonis.
thaimuaaa Ro⸗4. circũciſio. Tradit eſt em̃ ꝓpter pctã nrfa: Mon ergo leuiter accipiatis quod ait:tri⸗
ud Grgrii ⁊ reſurrexit ꝓpter iuſtiſicationẽ nrf̃am. Ju/ bus beniamin inherens ine:nd rerrdens H
ahnmdm Abpb. 2. ſtificatio tua: circũciſio tua: nõ eſt a te. Oꝛa a templo: hebꝛeus ex hebꝛeis: ſcõᷣm legem NPhit. „·
Fidt uns tia ſalui facti eſtis ꝑ fidẽ: ⁊ hoc non ex vo/ phariſeus: ßm emulationẽ perſe equens ec⸗
. küirimi bis:ᷣ dei donũ eſt: Mõ ex operibꝰ:ne foꝛte deſiam dei. Inter merita ſua cõmemoꝛat
kinnsinlinn dicas: Pꝛomerui:⁊ ideo accepi. Nõ putes ꝙ fuerit perſecutoꝛ: ſcõm ęmulationẽ in/
mnizilu, te ꝓmerẽdo accepiſſe: qͥnõ ꝓmereres niſi quit. Qua ęmulatione? Hon eram inquit
Sgiumin accepiſſes. Gꝛatia pᷣceſſit meritũ tuum: nõ piger iudęus:quicquid erat quod legi meę
, uun⸗ huni gratia ex merito:ſed meritũ ex gratia. Mãa aduerſarium videbatur:impatienter fere/
gglift Au ſi gratia ex merito:emiſti:non gratis acceꝰ bam:acriter inſequebar. hheęc apud iudęos
Ermmn icln Ps. SS· piſti. Pꝛo nihilo inqͥt ſaluos facies illos. nobilitas:ſed apud chꝛiſtum querit᷑ humi/
kinnsitn Quid eſt ꝓ nihilo ſaluos facies? Nihil in litas. Ideo ibi iſte ſaulus:hic paulꝰ*. Sau⸗
aninnſir eis inuenis vnde ſalues:⁊ tñũ ſaluas. Gꝛa/ lus a ſaule nomen dirtuat᷑.Qui fuerit ſaul—
nobiseſungu tis das:gratis ſaluas.Om̃ia merita pꝛece/ noſtis:ipſiꝰ electa eſt ſtatura pꝛoceris: Sic · Begj. ro⸗
Eonnn nn dis: vt dona tua cõſequantur merita tia. eum deſcribit ſcriptura: ꝙ ſupereminens
ueſeggulicn Pꝛoꝛſus gratis das: gatis ſaluas: qui ni/ eſſet de omnibus quãdo electus eſt vt vn/

inuentuide

. . . 3
B R
8 VA
„ .
* . . .

hil inuenis vnde ſalues: ⁊ multũ inuenis

bis Apoſtoli

B in carne ſidentes. Reſpexit quoſdã in car/

Bermo Xv

contemnã. Si quis alius in carne putat ſe

geretur in regem. Mon fuit ſic ſaulus: ſed

uscniude Mpik.. vnde damnes. Hos ergo inquit ſumus cir factus paulus. Paulus em̃ paruus: idoo
untintl . cumciſio qui ſi piritui dei ſe eruimꝰ: ? gloꝛia⸗/ paulus modicus.Ergo ſcᷣm emulationeʒ Nbil.z.
ti eguluſdh 2. Corero. Mur in chꝛiſto ieſu. Qui gloꝛiat᷑ in dño glo inquit perſequens eccleſiam. Hinc intelli-
tſeltnn riet᷑. Et nõ in carne fidentes.Et quid eſt fi · gãt homines qualis apud iudęos fuerim:
ſeniminn dere in carne: Audite inquit. Quãq; ego qui chꝛiſti eccleſiam perſequebar ęmula/
einip⸗ il inquit habeã fiduciam ⁊ in carne. Si quis tione traditionũ paternarũ.Addit: Scom
s uontnrlu alius in carne putat ſe habere fiduciã: ma/ iuſticiam que in lege eſt: qua fuerim ſine
nig l⸗ cuch gis ego. NHNe arbitremini inquit me hoc cõ- querela. Mouit charitas veſtra dictos eſſe
ongertri demnare quod nõ habeo. QAuid magnum ſine querela: ambulaſſe in omnibus iuſtiſi-
1. Dunet eſt ſi homo abiectus: plebęius: ignobilis: catiõibus domini: ʒachariam ⁊ heliʒabet. Aucj.i.
i in ptemnat nobilitatem: ⁊ tunc exhibeat ve- In oibus inquit ſcriptura iuſtiſicatiõibus
olusche ram humilitatẽ: Quãqᷓ; ego inquit habeẽ dñi ambulaſſe ſine qrela. Ecce hoc erat et
hen ſlc ſiduciã z i carne: Ideo vos inqt doceo cõ/ paulus noſter. Quando ſaulus erat: in le-
unmmni temnere:quoniã videtis me habere quod ge ſine qrela ambulabat. Et qð ĩ eo fuit ſt/
auliaj

Bancti

ne querela: hoc de illo faciebat magnã que
D relã. QAuid ergo putamus fratres eſſe ſine

Phik.z. querela? Scðm iuſticiã quę in lege eſt eſſe

malũ eſt? Si malũ eſt ᷣm iuſticiã ꝗ in lege ẽ
eſſe ſine querela: aliquid mali eſt lex? Sʒ

Ro.. habemꝰ eundẽ apim dicentẽ: Itaq; lex qᷣ/

dem ſancta: ⁊ mandatũ ſanctũ ⁊ iuſtũ ⁊ bo
num. Si lex ſancta: 1 mandatũ ſanctũ: ⁊ iu
ſtũ ⁊ bonũ: ᷣm iuſticiã quęẽ ex lege ſancta
ↄuerſaris ſine querela: quõ poteſt non eſſe
bonũ? Quõ poteſt nõ eſſe ſanctũ?: An foꝛ/
te ſanctũ nõ eſt? Audiamꝰ ipſum aplm qͥd

Phil.ʒ. Dicat:Quę mihi lucra fuerũt: hęc pꝛopter

chꝛiſtũ damna eſſe duxi. DHamna ſua dicit:
æ inter damna ſua cõputat: ꝙ in iuſticia qᷓ
in lege fuerit ſine querela. Verũtamẽ in/
quit ⁊ arbitroꝛ ola damna eſſe ꝓpter emi⸗/
comparo eminẽtię dñi
noſtri ieſu chꝛiſti. IAlud ſitio: hoc ↄtemno.
Parũ eſt hoc. Pꝛopter quẽ arbitroꝛ inquit
omia nõ ſolum detrimenta eſſe:verũ ⁊ ſter
coꝛa exiſtimaui eſſe vt chꝛiſtũ lucrifacerẽ.

AQAQAueſtio maioꝛ exoꝛta eſt. Si m iuſticiam

quę in lege eſt verſabaris ſine querela: et

hoc in detrimẽtis tuis:in damnis: in ſter-

coꝛibus computas vt chꝛiſtũ lucrifacias: S
iuſticia illa a chꝛiſto pꝛohibebat? Obſecro
te:expone hoc paululũ. Deo potius dica/
mus vt illuminet ⁊ nos:a quo ⁊ ipſe illumi

2. Cor.ʒ, natus eſt qui epiſtolã iſtam ſcripſit nobis:

nõ attramẽto: ſed ſpiritu dei viui. Videt
chariſſimi qᷓ; ſit arduũ:qᷓ; difficile intellige/
re hoc:cum ↄſtet legem ſanctã eſſe: ⁊ man/
datũ ſanciũ ⁊ iuſtũ ⁊ bonũ:cõſtetq; om̃ino
inter fideles catholicos:ita vt nemo diſſen
tiat niſi qui non vult eſſe catholicus:hanc
legẽ nõ datã niſi a dño deo noſtro: ſm iſtã
iuſticiã quę in lege eſt ↄuerſari ſine quere/

la: impedimentũ fuiſſe apłi ne veniret ad

chꝛiſtũ:nec ceum veniſſe ad chꝛiſtũ: niſi hoc
qð fuit ſᷣm iuſticiã quę in lege eſt ſine que-
rela inter damna ⁊ detrimẽta ⁊ ſtercoꝛa cõ/
putaſſet. Sequamur ergo ⁊ accedamꝰ ali/
quantulũ:ne foꝛte in ipſis verbis apli elu/
ceſcat nobis aliquid: vnde iſta remoueat᷑ ⁊
ſoluat᷑ obſcuritas. Detrimẽta inquit credi

Ali hec oĩia: ⁊ ſtercoꝛa exiſtimaui vt chꝛiſtũ

lucrifacerẽ. Intẽdite obſecro. Damna:de/
trimẽta:ſtercoꝛa iſta exiſtimaui: in quibus
etiã illud cõmemoꝛo ꝙ fuerim ſine querela
ſ̃m iuſticiã quę in lege eſt.Exiſtimaui ergo

Aluguſtini

hec detrimẽta et ſtercoꝛa vt chꝛiſtũ lucrifa⸗

ciam: ⁊ inueniar in illo:nõ habens meã iu/
ſticiã que ex lege eſt. Qui pꝛeueniſtis intel⸗
lectu expoſitionẽ:arbitramini vos tanquã
veloces in via cum tardioꝛibus ambulare.
Celeritas aliquantũ repꝛimat᷑: ne comes
tardioꝛ deferat᷑. Vt chꝛiſtũ inquit lucrifa⸗
ciã: ⁊ inueniar in illo:nõ habens meã iuſti/
ciam quę ex lege eſt. Si meã dixerat: qua⸗

re addidit ex lege:? Si em̃ ex lege eſſet: quõã

tua eſt: Munquid tu tibi impoſuiſti legẽ⸗
Deus legẽ dedit:deus legẽ impoſuit: deꝰ
legi ſuę te obtemperare pꝛęcepit.Lex ſi nõ

te doceret:quẽadmodum viuere deberes:

quõ poſſes habere iuſticiã ſine querela ᷣm

legem? Si ſᷣm legẽ habes:quõ diciſ:nõ ha

bens meʒ iuſticiã quę ex lege eſt: ſed eam

quę eſt per fidẽ chꝛiſti quę eſt a deo?: Jam ̊ E

dicã vt potero:reuelet melius qui vos poſ
ſidet: donet ⁊ intellectũ ⁊ effectũ.Donabit
em effectũ:ſi donabit affectum: hoc eſt em̃
qð volo dicere. Cege dei ꝓpoſita: ipſa em̃
dixit:MNon ↄcupiſces.Lege ergo dei ꝓpo⸗
ſita: exceptis illis carnalibus ſacramẽtis qᷓ
fuerũt vmbꝛę futuroꝝ.Lege dei pꝛopoſita
quiſquis timuerit:⁊ ſuis viribus eã imple
re ſe poſſe putauerit: ⁊ fecerit qð lex iubet:
nõ amãdo iuſticia: ſed tantũmodo pęna:
fuit quidẽ ſᷣm iuſticiã quę ex lege eſt hõ ſi
ne querela:nõ furat᷑:nõ adulterat:nõ dicit
falſum teſtimoniũ:nõ facit homicidiũ:nõ

ↄcupiſcit rem pꝛoximi ſui. Poteſt hoc: po⸗

teſt foꝛtaſſis. Unde? Timoꝛe penę: quãq;
qui timoꝛe penę nõ ↄcupiſcit: puto qꝛ ↄcu/

piſcit. Terroꝛe ingenti armoꝝ atq; teloꝛũ:

⁊ circũdantis foꝛſitan multitudinis vel ob
uiam euntis:etiã leo reuocat᷑ a pꝛęda: ⁊ tũ
leo venit:leo redit:pꝛędam nõ rapuit:non

maliciã poſuit. Si talis es: adhuc iuſticia

eſt:qua iuſticia tibi cõſulis ne toꝛquearis.

Auid magnũ eſt penam nõ timere?Quis

eam nõ timet?: Quis latro:quis ſceleratꝰ:
quis nefarius: Sed hoc intereſt inter timo
rem tuuʒ:timoꝛẽq; latronis: ꝙ latro timet
leges hominũ:⁊ ideo facit latrociniũ:quia
ſperat ſe fallere leges hoĩm: tu autẽ leges
eius times:eius pęnã timeſ quẽ fallere nõ
potes. Nam ſi fallere poſſes:quid nõ feciſ⸗
ſes? Ergo ⁊ ↄcupiſentiã tuã malã nõ amoꝛ
tollit:ſed timoꝛ pꝛęmit. Ad ouile venit lu/
pus:latratu canũ ⁊ clamoꝛe paſtoꝝ ab oui
li reuerſus eſt lupus. Ipſe tñ lupus in ouẽ

ſus Uodeleget

N lgigee

er
ſetit
ſichelien
potes line
goftnnes
nornilfi⸗

dabitiuu
i eni
unoobi
ſet⸗ cun piu
norfuitden
ustetun
r que p na
dermeta:
r Ceſipe
intn
Nuweban
enennee
Pro dianm /1
genoſen
ſci⸗ Gec
bentesii
crlegeelt
oepenet
bantiuſti
caneütan
ſegnisle
nitQuen
ner id
P hinperin
ludis iulhkicet
allosin
lientid
don cgtori
ſienog
fguſer
luſois
ceſamin
ſhniush
lilenpe.
oruiste

gu
ppi⸗
nitn
Deunn
ſypedie
anste
tbeſt.
chanitn
hoſtaeb

chitil
Nuiten
drnmmn o
ronhiemt,⸗
mi un
Cfüfmntn
ödebetzit
Sineidine
ichetlehtiſge
dcdiingtſiiß
emgcn lait
den –
nſifnch
didenglödlltin

=
= S=

—

☛

=

niaetnnn i
Luncegiml

gitchi Nn

dita iun heeti
Eedei oltr ai
. Legapne
wor. Legdapoptin
tſuisnnhseic
etſuanclaue

1

H
ſeduntinole

nicgralechi,

köadleN

A
—
—
=—
„ =S 2
—
=

„ = S=
= — = —

— ☛ ☛

—.0
=2

E☛D
—
————
„ =
=
=ẽ

De verbis Apoſtoli
vertat᷑. Facit em̃ ⁊ hoc dñs: ſed ipſa eſt iu⸗
ſtticia eius:nõ tua. Nam q;ddiu habes tuã:
potes timere pęnazʒ:nõ amare iuſticiã.Er/
go fratres mei:habet delitias ſuas iniqui/
tas:⁊ iuſticia nõ habet? Delectat malũ: et
Yõ. S4. nõ delectat bonũ? Delectat om̃ino: ſ dñs
dabit ſuauitatẽ:⁊ terra noſtra dabit fructũ
ſuũ. Ille niſi pꝛioꝛ det ſuauitatẽ: terra no⸗
ſtra nõ dabit niſi ſterilitatẽ. ãc ergo iuſti-
Ps. SDʒ. ciam ↄcupiuit apoſtolus:delectatꝰ eſt:me/
moꝛ fuit dei ⁊ delectatus eſt:cõcupiuit aĩa
eius ⁊ ęſtuauit in atria dñi:⁊ viluerunt oĩa
VNVbil.ʒ. quę ꝓ magno habebat:facta ſunt damna:
detrimẽta:ſtercoꝛa. hhic em̃ erat ⁊ illud qð
Satł.i. eccleſiã perſequebat᷑:ſᷣm ęmulationẽ pater
naꝝ traditionũ. Inde erat qꝛ ſuã iuſticiam
H⸗ſtituebat: nõ iuſticiã dei ꝗrebat. Videte
ccm̃ qꝛ inde ꝑſequebat᷑ eccleſiã. Quid ergo
Ro.9. dicimꝰ? Ait alio loco ipᷣe apłs:Quia gẽtes
quę nõ ſectabant᷑ iuſticiã apꝛehenderft iu/
ſticiã. Sed quã?: Juſticiã aũt quę ex fide ẽ.
BGentes aũt quę nõ ſectabant᷑ iuſticiã quę
ex lege eſt:quaſi pꝛopꝛiã ſuam quę fit de ti-
moꝛe pęnę nõ de amoꝛe iuſticię:qꝛ nõ ſecta
bant᷑ iuſticiã:appꝛehenderũt iuſticiã: iuſti/
ciam aũt quę ex fide eſt. Irael aũt inqͥt ꝑ/
ſequẽs legẽ iuſticię:in legẽ iuſticię nõ pue/
nit.QAuare?: Quia nõ ex fide. QAuid eſt qꝛ
non ex fide? Hon ſperauit in deum: non i
RoA. lam petiuit a deo:non credidit in eum qui
Lud 18. iuſtificat impiũ: MNon fuit ſitis publicano
oculos in terrã deijcienti:pectus ſuũ percu
tienti ⁊ dicẽti:Oſie pꝛopitius eſto mihi pec
Ro. 53: catoꝛi.Ergo ꝑſequẽs legẽ iuſticię:iĩ legẽ iu/
ſticię nõ ꝑuenit.QAuare? Quia nõ ex fide:
Hſᷣ quaſi ex operibꝰ offenderũt in lapidẽ of⸗
fenſiõis.Eccevnde ſaulus perſequebat᷑ ec/
cleſiam:in lapidem offenſiõis offendebat.
Chꝛiſtus humilis in terra iacebat: in cęlis
quidẽ ⁊ ipſe erat. Leuata illo a carne ſua a
moꝛtuis reſuſcitata:ſed niſi ⁊ in terra chꝛi/
Aetj.9. ſtus iaceret: nõ ipſi ſaulo clamaret: qͥd me
perſequeris.Ergo ille iacebat:qꝛ humilita
tem piã perferebat:ille offendebat: qꝛ non
videbat.Et totũ hoc nõ videre vnde erat⸗
De tumoꝛe ſuperbię. Quid eſt de tumoꝛe
ſuperbię: Quaſi de iuſticia ſua. Ex lege qᷣ/
dem:vᷣ ſua.Quid eſt ex lege?Qauia in man
datis legis.Quid eſt de ſua? Tanqᷓ; de vi/
ribꝰſuis. Amoꝛ deerat:amoꝛ iuſticię:amoꝛ
charitatis chꝛiſti.Et vnde illi amoꝛ? Soluſ
poſſidebat timoꝛ: charitati venturę locum

Bermo xv
in coꝛde ſeruabat.Cum ſeęuiret ⁊ erectus ia
ctabundus gloꝛians apud ipſos iudęos ꝙ Sal.1.
ſm ęmulationẽ paternaꝝ traditionũ per⸗
ſequebat᷑ eccleſiã:cũ ſibi videret᷑ excelſus:
audiuit deſuper vocẽ dñii noſtri ieſu chꝛiſti
iam in ceęlo ſedentis: ⁊ adhuc humilitatem
cõmendatis: Saule inquit ſaule: quid me
perſequeris:Durũ eſt tibi aduerſus ſtimu
lum calces mittere. Poſſim te dimittere:
tu em̃ vexareris punctiõibus meis:nõ ego
frangerer calcibus tuis:ſed nõ te dimitto.
Sęuis et miſereoꝛ. Quid me perſequeris⸗
Non em̃ timeo te:ne iteꝝ crucifigas me: ſᷣ
volo agnoſcas me:ne occidas:nõ me:ſ te.
lhoꝛruit ergo apłs:percuſſus ⁊ pꝛoſtratus:
erectus et inſtructus. Factũ eſt em̃ in illo:
Ego ꝑcutiã ⁊ ego ſanabo. Non em̃ ait:Sa Deuiʒ.ʒꝛ.
nabo ⁊ percutiã:ſᷣ percutiã ⁊ ſanabo. Per⸗
cutiã te:⁊ dabo tibi me.Sic pꝛoſtratuſ hoꝛ
ruit iuſticiã ſuã:ĩ qua erat certe ſine quere/
la:laudabiliſ:magnus:q̃ſi gloꝛioſus apud
iudęos.Detrimẽta exiſtimauit: damna cre NObit.
didit:ſtercoꝛa deputauit vt inueniret᷑ in il/
lo nõ habens ſuã iuſticiã quę ex lege eſt: 5
eam quę per ſidẽ eſt chꝛiſti: quę eſt inquit
ex deo. Illi aũt qui offenderũt in lapidem &
offenſiõis:qͥd de illis dicit ipſe apoſtolus:
Qui nõ inquit ex ſide: ſᷣ tanq; ex operibꝰ: Ro..
qꝛ ipſi quaſi ſua iuſticia offenderũt in lapi-·
dem offenſiõis:ſicut ſcriptũ eſt:Ecce pono eſa.as.
in ſyon lapidẽ offenſiõis ⁊ petrã ſcandali:
⁊ qui crediderit in eum nõ ↄfundet᷑:qui em̃
crediderit in eum nõ habebit ſuã iuſticiam
quę ex lege eſt:q;uis ſit bona lex:ſed imple
bit ipſam legem: nõ ſua iuſticia ſed data ex
deo. Ita em̃ nõ ↄfundet᷑: Charitas em̃ ple/ Ro.i⸗
nitudo eſt legis.Et vnde iſta charitas ditf/ Ro. .
fuſa eſt in coꝛdibus noſtris? Mõ vtiq; a no
bis:ſed per ſpiritũſanctũ qui datus eſt no/
bis. Offenderf̃t ergo illi in lapidẽ offenſio ⸗/ Ro. 9.
nis ⁊ petrã ſcãdali:Et ait de illis: Fratres: Ro.io.
bona voluntas quidẽ coꝛdis mei:⁊ depꝛe-/

Actf. 9⸗

catio ad dñm pꝛo illis in ſalutẽ. Depꝛecat᷑

apls pꝛo nõ credentibꝰ vt credãt:pꝛo auer/
ſis vt ↄuertant᷑. Videtis qꝛ nec ipſa cõuer/
ſio ſine dei adiutoꝛio. Depꝛecatio inqͥt ad
deũ pꝛo illis in ſalutẽ. Teſtimoniũ em̃ per/api.⁊.
hibeo:qꝛ ʒelum dei habẽt. Sic habebat ⁊
ipſe: ʒelum dei habebat. Sed quomodoæ
Quomodo habebat:Sed nõ ſᷣm ſcientiã.
Quid eſt h:nõ ſᷣm ſcientia? Ignoꝛãtes em̃
dei iuſticis:⁊ ſuã volentes ↄſtituere. Vnde
£

Bo.

P5. 1260

Ro. Ie.

Ps. 151.

No. 10.

H

iſte coꝛrectus inquit:nõ habens meãò iuſti⸗
ciam. Illi volunt ſuã ↄſtituere:adhuc eos
delectat in ſtercoꝛe iacens. Ego nõ habeo
meã iuſticiã: ſed eam quę ẽ per fidẽ chꝛiſti:
iuſticiã ex deo:iuſticiã inqᷓ; ex deo qui iuſti⸗
ficat impiũ. Tolle te: tolle inq; te a te: im/
pedis te:ſi tu te ędiſicas: ruinam ędiſicas.
Niſi dñs ędiſicauerit domũ:inuanũ labo/

rauerũt qui ędiſicant eam. Moli ergo velle

habere iuſticiã tuam. Certe ex lege ẽ: nem/

pe ex lege eſt. Certe deus dedit legẽ:⁊ quia

iuſticia ex lege ẽ:nõ ſit tua. Apoſtolus pau
lus loquit᷑: minantes iuſticiã ſuam nõ ca/
lumniẽt᷑.Ecce vbi illũ habes: Aperi:lege:
audi:vide:tuã iuſticiã noli habere: ſterco/
ra illã deputat apoſtolus:qᷓ;ᷓuis ſit ex lege:
tamẽ quia ſuã. IJgnoꝛantes em̃ dei iuſticiã

2 ſuã volẽtes ↄſtituere: iuſticię dei nõ ſunt

ſubiecti. Holi putare quia chꝛiſtianus vo-
caris:ideo te nõ poſſe offendere in lapideʒ
offenſiõis. Cuius gratię derogas:in ipſũ

offendis. Minus ẽ offendere chꝛiſtũ in cruu

ce pẽdentẽ:
ex grᷣa ſit:a deo tibi ſit:nõ tua ſit.Sacerdo

E. Juſticia ſit: v

teſ tui inqͥt induãt᷑ iuſticia. Veſtis accipit᷑:

nõ cum capillis naſcit᷑:pecoꝛa de ſuo veſti/
untur.Hhanc pꝛędicat apoſtolus paulus: a
deo tibi ſit:Geme vt impetres:ploꝛavt im

petres:crede vt impetres.Qui inuocaue/

rit nomẽ dñ̃i ſaluus erit.An putatis ſic di-
ctum eſſe: Qui inuocauerit nomen dñi ſal

uus erit:quaſi a febꝛe:aut a peſte: aut a po

dagra:aut aliqͥ doloꝛe coꝛꝑis?: Hõ ſic: ſal/

uus erit:iuſtꝰ erit: Quia nõ ẽ opꝰ ſanis me

dicus:vᷣ male habẽtibꝰ: Expoſuit cũ dixit:
Nõ veni vocare iuſtos ſed peccatoꝛes. Vi

Phit.ʒ. dete ergo quid ſequit᷑. Et inueniar inquit

1Cor. 15.

Bo.s

in illo:nõ habens meã iuſticiã quę ex lege
eſt:qᷓ;uis ex lege:tamen meã: ſed eam quę
eſt per fidẽ chꝛiſti: quę impetrat a deo quę
eſt ex deo iuſticiã in ſide ad cognoſcẽdum
eum: et virtutem reſurrectionis eius. Ali/

quid magnũ eſt:agnoſcere virtutẽ reſurre-

ctionis chꝛiſti.hoc putatis eſſe magnũ:qꝛ
carnẽ ſuam reſuſcitauit? Ipſam dixitvirtu
tem reſurrectiõis eius? Honne erit etiã no

ſtra in fine ſęculi reſurrectio? Nonne ⁊ no/

ſtrum coꝛruptibile hoc induet incoꝛruptio/

nem:⁊ moꝛtale hoc induet immoꝛtalitatẽ?
Mõne quomodo ipſe reſurrexit a moꝛtuis:
s. Tt iã nõ moꝛit᷑: ⁊ moꝛs ei vltra nõ domina/
bitur: ſic ⁊ nos mirabiliꝰ:vt ita dicẽ: Nam

Auguſtini
illius caro nõ vidit coꝛruptionẽ: nfa de ci/
nere reparat᷑. Magnũ eſt quidẽ quia pꝛe/
ceſſit in exemplo:et dedit nobis quid ſpe-
raremus:ſed nõ hoc eſt ſolũ. Ille qui de iu

ſticia loquebat᷑ nõ ſua:ſed illa quę ex deo ẽ
⁊ ibi nominauit virtutẽ reſurrectiõis chꝛi-
ſti: Agnoſce ibi iuſtiſicationẽ tuã.Ex illius

em̃ reſurrectiõe iuſtiſicamur: tanq; a petra
circũcidamur: ꝓpterea inde cępit: Nos ſu
mus circũciſio. Vnde circũciſio? A petra.

Qua petra:?. Chꝛiſto. Quomodo? Octa/
uo die. Quomodo reſurrexit? Hominico
die. Hanc ergo fratres mei inſtificationẽ:⁊
habeamus inquantũ habemus: et augea/

mus inquantũ minoꝛes ſumus: ⁊ perficia/

mus cum illuc venerimus vbi dicit᷑: Ubi ẽ conixy
moꝛs victoꝛia tua? Vbi ẽ moꝛs aculeus tu-

us?: Sed totũ ex deo:nõ tamẽ quaſi doꝛmi

nõ velimus.Sine voluntate tua:nõ erit in
te iuſticia dei. Voluntas quidẽ nõ eſt niſi
tua:iuſticia nõ eſt niſi dei. Eſſe põt iuſticia
dei ſine voluntate tua:ſed in te eſſe nõ põt

4

entes:nõ quaſi vt nõ conemur:nõ quaſiyp

niſi per voluntatẽ tuam. Demonſtratũ eſt

quid agere debeas. Juſſit lex:nõ facias il⸗

lud:nõ illud:fac hoc atq; illud. DPemõſtra/

tum eſt tibi: iuſſum eſt tibi: apertũ eſt tibi
coꝛ:intellexiſti qͥd facias: roga vt facias: ſi

cognoſcis virtutẽ reſurrectiõis chꝛiſti. Tra

ditus eſt em̃ pꝛopter delicta nr̃a: ⁊ reſurre/

cet nos: ⁊ iuſtos faciat nos.Eris opuſ dei:
nõ ſolum quia homo es: ſed etiã qꝛ iuſtus

Si hominẽ te fecit deus:⁊ iuſtũ tu te facis:
melius aliquid facis qᷓ; fecit deus: ſed ſine

te fecit deus. Mon em̃ adhibuiſti aliquẽ cõ

ſenſum vt te faceret deus. Quomodo con
ſentiebas qui non eras? Quia ergo fecit te
ſine te:nõ te iuſtificat ſine te.Ergo fecit ne⸗
ſcientẽ:iuſtiſicat volentẽ. Lamẽ ipſe iuſti/

ficat ne ſit iuſticia tua: ne redeas ad dam/

na:ad detrimẽta ⁊ ſtercoꝛa:inuenire in ille
nõ habẽs iuſticiã tuam quę ex lege eſt: ſed

iuſticiã per fidẽ xpᷣi quę ẽ ex deo: iuſticiã ex
fide ad cognoſcendũ eum ⁊ virtutẽ reſurre

ctiõis eiꝰ: ⁊ comunicationẽ paſſionũ eiꝰ:⁊
ipᷣa virtꝰ tua erit:ↄmunicatio paſſionũ xpᷣi
virtꝰtua erit.Quid aũt erit ĩ cõmunicatiõi
bꝰpaſſionũ xpᷣi:ſi charitas nõ erit: Nõnei/

ueniũt᷑ toꝛti latrones ĩ tãta foꝛtitudine coꝛ/

poꝝ:vt quids eoꝝ nõ ſolum ↄſcios pꝛode/

Ro. 4-

xit pꝛopter iuſtiſicationẽ noſtrã: vt iuſtiſi ·

es. Alelius ẽ em̃ iuſtũ eſſe:qᷓ; hominẽ eſſe.

3

De⸗

keroltennt
ſunt,)e
ſolaterti
ſentonin
geovo g
agroona
ninh
tlleneid⸗
Norocl
ert⸗oent
fonoubus
.Drltüs
ſcgenopo
ponnitdef
uittantap
cmuncre
gugogto⸗
lona. chuntas.
nel awe
Nlhipwch
Uiſtonuch
GuntneO
lbichanta
ſerbezyn
ſici Sien⸗
Ucabisen
gkochant

ſkäinve
entav
6, wetibi
us ffis
biotace
lumm
ntuonus
Uusdele
ſunbebit
Neinoinde
nere. G d
Mengang
Rorolti
Mfmlin

Homnens
. Annſi
D
neiens
diftuceo 4
mneng ang
ſihnſr

keahriaſi⸗ len
Qummtri
wünent Den

Eenai ianti⸗

— —

Cesſunng ig

musſzſäſti
iinnunle,
Nnönniguin
cnenmigen
nruemunictn
Unns utſ it
ida. Eleſintin
uſednuchiſt
un. Denmhiit
Aultloniſtat
ug Aus Doitn
eſtube penict
us: rir
delminnin
mmipfi niii
gtnos Golhli
es ſtcigit
fichezmnn

2. Cor. 4. tyr.

–

* 2

re noluerint: ſed nec oĩa ſua ↄfiteri dignati
ſunt? Inter cruciatus:inter toꝛmẽta effoſ/
ſis lateribus: ⁊ pene perditis mẽbꝛis: mã/
ſerit animꝰ in obſtinatiõe nequiſſima. Vi/
de ergo quid amabant. Facere tñ iſta ſine
magno amoꝛe nõ poterant.Sʒ nõ ſic ama-
toꝛ dei.Deus nõ amatur niſi de deo. Ama⸗/
uit ille neſcio quid aliud de carne:ſicut ho/
mo qͥ quodlibet amauit: ſocios ſuos ama/

uerit: ↄſcientiã ſcelerũ amauerit: gloꝛiã in

facinoꝛibus amauerit:quodlibet amaue/
rit.Multũ amauit:qui toꝛqueri potuit:de
ficere nõ potuit.Si g ille nõ potuit qͥ toꝛqri
potuit:deſicere nõ potuit.Si g ille nõ po/
tuit tanta ꝑferre ſine amoꝛe:nec tu poteris
cõmunicare xpᷣi paſſionibꝰ ſine amoꝛe.Sʒ
quęro quo amoꝛe: Non ſit cupiditas: ſᷣ ſit

1. Corj.iʒ. charitas.Si enim inquit tradidero coꝛpuſ

meũ vt ardeã: et charitatẽ nõ habeã:nihil

mihi pꝛodeſt. Vt pꝛoſit tibi cõmunicatio

paſſionũ chꝛiſti: charitas aſſit. Vnde tibi
charitas:O mẽdiciſſima infirmitas: vnde

tibi charitas dei? Vis oſtendo tibi vnde
ſit tibi? ꝓpſum interroga hoꝛreariũ domi/

nicũ. Si em̃ in te fuerit charitas dei: cõmu
nicabis chꝛiſti paſſiõibus: et verus eris in
quo charitas coꝛonat᷑. Ipſe erat verꝰ mar/
Unge ergo tibi? habemus theſauruʒ
iſtũ in vaſis fictilibꝰ: ait ipſe apłs: vt emi/
nentia virtutis dei ſit:⁊ nõ ex nobis.Ergo

Ro. 5. vnde tibi charitas:niſi qꝛ diffuſa ẽ in coꝛdi
bus nfis per ſpm̃ſanctum qui datus ẽ no-

bis? Ecce ad quod geme:Contemne ſpiri9⸗

tum tuũ:accipe ſpm̃ dei. Mõ te timeat ſpi
ritus tuus:ne cũ cęperit in te habitare ſpi/
ritus dei:anguſtias patiat᷑ in coꝛpoꝛe tuo.
Cum habitare in coꝛpoꝛe tuo cęperit ſpbũs

dei:nõ inde excludet ſpiritũ tuum. Noli ti⸗
mere. Si diuitẽ aliquẽ hoſpitio ſuſcipas:
pateris anguſtias:vbi maneas tu:nõ inue

nis vbi illi lectꝰ paret᷑:vbi cõiunx: vbi fili :

vbi familia: Quid ergo inquis? Quo eo:

Quo migrabo: Suſcipe diuitẽ ſpiritũ dei:
Pe. 17. dilata beri: nõ anguſtiaberi. Dilataſti greſ

ſus meos ſubtꝰ me:dic:Dicis hoſpiti tuo:
Dilataſti greſſus meos ſubter me.Qñ nõ
hic eraſ:anguſtias patiebar:impleſti cellã
meã: ⁊ nõ me excluſiſti: ſed anguſtiã meã.

Bo. 5. Cum em̃ dicit: Charitas dei diffuſa ẽ:ipſa

diffuſio latitudinẽ ſigniſicat. Non ergo ti⸗
meas anguſtias:recipe hoſpitẽ iſtũ: ⁊ non
ſit hoſpes quaſi de trãſeuntibus. Non em̃

erbis Apoſtoli

habet dare diſcedendo: veniẽs habitet in
te:⁊ deber. Ipſius eſto:nõ te deſerat:nõ in
de migret:tene illũ om̃ ino:⁊ dic illi:Homi
ne deus poſſide nos.Ergo ad hoc inqͥt ha-
beamus iuſticiã quę ex deo ẽ ad cognoſcẽ/
dum eũ:⁊ virtutẽ reſurrectiõis eius: ⁊ com

munionis paſſionũ eius: cõfoꝛmati moꝛti
ipſius. Conſepulti em̃ inqͥt ſumus cũ chꝛi⸗ Ro.s.
ſto ꝑ baptiſmũ in moꝛte:vt quéadmodum

chꝛiſtus ſurrexit a moꝛtuis:ſic ⁊ nos in no⸗

nitate vitę ambulemꝰ. Moꝛeꝛe vt viuas: R
ſepelire vt reſurgas. Cum em̃ ſepultus fue

ris ⁊ reſurrexeris:tüc verũ erit:ſurſum coꝛ.
Sapuit qð dixi. HNunqͥd iſte ſermo ſaperet
niſi eſſet in vobis interna dulcedo?Confoꝛ
matus inqͥt moꝛti ipſius:ſi quõ occurrã in
reſurrectiõe moꝛtuoꝝ.De iuſticia loqueba
tur:iuſticia ꝗ eſt ex ſide chꝛiſti: iuſticia quę
a deo eſt: ⁊ ſic cuncta executus ẽ. Et cũ iu⸗

ſticiã quęreret dicẽs: Vt iueniar in ilo nõ Obirł⸗.

habẽs meã iuſticiã que ex lege ẽ: ſed iuſtici

am quęẽ ex ſide chꝛiſti:quę eſt ex deo:oᷣleit

mõ: Si quõ occurrã i reſurrectõe moꝛtuoꝝ.

Quare dixiſti: ſi quõ occurrã:? Hon qꝛ iã ac Abi..
ceperim aut ꝑfectus ſim:ſequoꝛ aũt ſi appꝛe

hendã:in quo ⁊ apꝛehenſus ſum a chꝛiſto
ieſu. Pꝛęuenit me iuſticia ipſius:ſequat᷑ il/

lũ mea. Lũc aũt ſequat᷑ mea:ſi nõ ſit mea.

Si quõ occurrã:niſi qꝛ iã acceperim aut iẽõ
ꝑfectus ſim. Cęperunt mirari qͥ hoc audie-
bant dicentẽ aplłm: nõ qꝛ iam cęperim aut
ꝑfectus ſim. Quid ẽ qð nõdum acceperat⸗
Fidẽ habebat:virtutẽ habebat: ſpem ha/
bebat:charitate flagra bat:virtutes opera
bat᷑:inuictiſſime pꝛedicabat:oẽs pſecutio-
nes tolerabat:in oibus patiẽs:amãs eccle

ſia:ſollicitudinẽ omniũ eccleſiaꝝ geſtans.
Quid nõdum acceperat: Non qꝛ iam acce

perim:aut iam ꝑfectus ſim. Quid ẽ qð di
cis? Dicis ⁊ miramur:dicis ⁊ ſtupemꝰ. No
uimus em̃ qͥd audiamꝰ. Quid dicis? Frẽs
ait.Quid ẽ qð dicis?b:Quid dicis? Ego me

nõ arbitroꝛ appꝛehendiſſe. Nolite inqᷣt ĩme
falli:plus meiꝑſe noui q;vos.Si neſcio qd
mihi deſit:neſcio qͥd aſſit. Ego meipᷣm nõ
arbitroꝛ apꝛehẽdiſſe. Vnũ aũt:hoc nõ me
arbitroꝛ appꝛehẽdiſſe. Multa habeo:⁊ vnũ

requirã.Quid petiſti:quid reqris? Vt in/
habitẽ in domo dũſi per oẽs dies vitę meę.
Vt quid: Vt atempler delectationeʒ di.
Ipſum ? vnũ qð dicebat nõdum appꝛeben
e 2

Bancti

dſſie apłs: ⁊ quantũ illi deerat: intm̃ nõdũ
Zud.i0. pfectus erat. AMeminiſtis fratres mei eua/
gelice illius lectiõis: vbi duę ſoꝛoꝛes dñũm
ſuſceper̃t:martha ⁊ maria. Certe recolitis:
Martha in multo miniſterio ↄuerſabat᷑:et
occupata erat circa curã domi:quippe dñm
hoſpitio receperat ⁊ viſcipulos eius. Sata
gebat om̃i cura religioſiſſima: ne ſcti apud
eã vllã paterẽt᷑ iniuriã.Cũ eſſet occupata
circa mitũ miſteriũ: maria ſoꝛoꝛ eiꝰ ſedebai
ad pedes dñi: ⁊ veroũ eius audiebat. Illa
in laboꝛe ſtomachabunda ꝙ illã videret ſe⸗
dentẽ ⁊ de ſuis laboꝛibus nihil curantẽ᷑: in
terpellauit dũm. Placet inqᷣt tibi dñe ꝙ ſo
roꝛ mea deſeruit me: ⁊ ecce tm̃ in miniſterio
laboꝛo?Et dñs: Martha martha circa mł⸗
tũ es occupata. Poꝛro vnũ eſt neceſſariũ.
Aparia melioꝛẽ partẽ elegit:ꝗ̃ non auferet
ab ea. Lu bonã: ſ iſta melioꝛẽ. Lu bonã:

(Bonũ eſt em̃ ↄuerſari in obſequio ſcõx) 5

iſta melioꝛẽ.Deniq; qð elegiſti traſit. Mi⸗
ſngs eſuriẽtibus: miniſtras ſitientibus:

niſengse
miniſtras lectulos doꝛmituris:pꝛębes do⸗

mũ habitare volentibus:oĩa iſta tranſeũt.

Erit tempus vbi nemo eſurit: nemo ſitiat:
nemo doꝛmiat.Ergo cura tua auferet᷑ a te.

Aaria melioꝛẽ elegit partẽ:quę nõ aufere⸗
tur ab ea. Hõ auferet᷑: Cõtemplari elegit:

vbo viuere elegit. Qualis erit vita de ver

bo ſine verbo? Modo iſta viuebat de ver/
bo: ſed ſonante verbo.Erit vita de verbo
nullo ſonãte verbo. Ipſum verbũ vita ẽ.
1. Job. 3. Similes ei erimus: qm̃ videbim? eũ ſicuti
eſt. Ipſa erit vna: vt ↄtẽplet᷑ delectationẽ
dñi.Hoc in ſeculi huius nocte nõ poſſumꝰ.

ꝓs. 5. Mane aſta bo tibi ⁊ↄtemplaboꝛ.Ergo ego
JY inqᷣt me nõ arbitroꝛ apꝛehendiſſe. Unum
aũt.Quid & facio? Quę retro oblitꝰin ea ꝗ
ante ſunt extentus:ſᷣm intentionẽ ſequoꝛ.

Pbit.ʒ. Adhuc ſequoꝛ ad palmã ſuꝑnę vocatiõis
dei ĩ xpᷣo ieſu:adhuc ſequoꝛ:adhuc ꝓſicio:
adhuc ambulo:adhuc in via ſũ: adhuc me
extendo:nõdum ꝑueni.Ergo ſi ⁊ tu ambu⸗
las:ſi te extendis:ſi ea ꝗᷣ ventura ſunt cogi
tas:obliuiſcere pꝛęterita:noli in ea reſpice⸗/
Ludq.i7. re:ne ibi remaneas vbi reſpexeris. M0A -mẽ
tote vxoꝛis loth. Quotquot & ꝑfecti:h̊ ſa-
piamus. Dixerat:nõ ſum ꝑfectus: ⁊ dicit:
ꝗquorquot pfecti hoc ſapiamꝰ. Ego nõ arbi
Phil.5. troꝛ atpꝛehẽediſſe:niſi qꝛ iã acceperim:aut ia
ꝑfectus ſim: ⁊ dicit: quotquot ꝑfecti hoc ſa

piamus.Perfecti:⁊ nõ ꝑfecti. Perfectivia/

98
dit:

n

toꝛes:nõdum ꝑfecti poſſeſſoꝛes. Et vt no/

ueritis ꝙ ꝑfectos viatoꝛes dicat: qq iam in

via ambulãt ꝑfectiviatoꝛes ſunt: Vt ſcias
viatoꝛes eũ dixiſſe nõ habitatoꝛes:nõ poſ/
ſeſſoꝛes:audi qð ſequit᷑: Quotquot & ꝑfe/
cti hoc ſapiamꝰ:⁊ ſiqͥd aliter ſapitis: ne foꝛ

ſeipſum putat eſſe aliqͥd cũ nihil ſit: ſeipſũ

ſeducit: Et qͥ ſe putat aliqᷣd ſcire: nõdũ ſcit 1Con..
quẽadmodũ opoꝛteat ſcire: & ⁊ ſi qͥd aliqd Dhilʒ.

ſapitis:quaſi paruulis id q; vobis deus re

uelabit. Verũtñ in quo ꝑuenimꝰ in eo am/

bulemus:vt reuelet nobis deꝰ: ⁊ qð aliter

ſapimus:in quo ꝑuenimus nõ in eo rema/

neamꝰ:ſᷣ in eo ambulemꝰ. Videtis qꝛ via/
toꝛes ſumus. Dicitis.Quid eſt ambulare⸗
Bꝛeuit᷑ dico: ꝓſicere:ne foꝛte nõ intelligat?:

⁊ pigriꝰ ambuletis. Pꝛoficite fratres mei:

diſcutite vos ſemꝑ ſine dolo:ſine adulatio
ne:ſine palpatiõe. Non em̃ aliqͥs eſt intus
tecũ:cui erubeſcas:⁊ iactes te. Eſt tibi:ſed
cui placet humilitas ipſe te pꝛobet. Pꝛoba
⁊ teipſum tuipſe. Semꝑ tibi diſpliceas qð
es:ſi vis ꝑuenire ad qð nõdum es.Na vbi
tibi placuiſti: ibi remãſiſti. Si aũt dixeris:
ſufficit ⁊ periſti:ſemꝑ adde:ſemꝑ ambula:
ſemꝑ pꝛofice:noli in via remanere:noli re/
tro redire: noli deuiare. Remanet qᷣ nõ pꝛo
ficit: retro redit qͥ ad ea reuoluit᷑ vnde iam
abſceſſerat: deuiat qͥ apoſtatat. Meliꝰ vel
claudus in via:q; curſoꝛ Sie viã.
De verbis Apli: =
bis quis ↄtra nos Se
N Poſtolũ beatũ audiuim exhoꝛtã/

Pꝛo qᷣbus aũt ſit deus: ſuperius oſtẽ
vbi ait: Quos aũt pꝛędeſtinauit: illos
2= vocauit:quos aũt vocauit: illos ⁊ iuſtiſi⸗
cauit: quos aũt iuſtiſicauit:illos ⁊ gloꝛiſca

uit. Quid & dicimꝰ ad hęc? Si deus ꝓno/

bis:qͥs ↄtra nos:Deus pꝛo nobis vt pꝛede

ſtinaret nos: deꝰ ꝓ nobis vt vocaret nos?:

deus pꝛo nobis vt iuſtiſicaret nos:deus ꝓ
nob vt gloꝛificaret nos. Si de pꝛo nobis:
qͥs ↄtra nos? Pꝛeędeſtinauit anteq;ᷓ eſſemꝰ:
vocauit cũ auerſi eſſemus:iuſtiſicauit cum
pctõꝛes eſſemus: gloꝛiflicauit cũ moꝛtales
eſſemꝰ. Si deus pꝛo nobis:quis ↄtra nos?

Pꝛeędeſtinatis a deo: vocatis: iuſtiſicatis:
gloꝛificatis:qͥ vult aduerſari: paret ſe ſi po
teſt bellare aduerſus deũ. Vbi em̃ audiui⸗/

tem ⁊ ↄfirmantẽ nos: cũ diceret no
bis: Si deus pꝛo nobis:qͥs eſt ↄtra bi.

te ſurrepat voõ qꝛ vos aliqͥd eſti: Qui aũt Sal.s.

i deus ꝓno ne.s=

Den

nna:Side⸗/
daun rit
pinh omnhe

Vlurtſtin

Pochhbu⸗
ſontbiapes

Atſuin

eholinuln

S hisau

ſicutepoſt

Mmlad deß pio

Sctnuaterxo

(gtezabise

gaue debem
lanexpee
nbenuslovd
enicunde
Peblnenfa
Napeenoſet
60rehd
Gedeiſcbin
Alagonmigſt
Uchicriadenn
nuunno⸗

Msnhi
iinnnics

Diütdedinn
Aliaffei
Cinnothe
decimusde
goͤhabenn

(eidett

Meengan

Meaurguu
deltilie
foſumuser
tilegbpon

. denſelti⸗
(odicntid

eun
pote
uidin
N reſz
Aznin

—
—
—
—
—
==
S⸗
—
S =
=

—,

—,=
=
- =

=

lchalcsetin⸗
es. Eithi
ſenepoden en
onbidiglerss
nödunts Kt
..Siütnrn

Heſengmt.
Uenmaneerin

Benmatiin
euolutnet
potetn Nrt
epprni.
Oidang o
SNNN

A

Aduin dht

noerc ſont
S

ſhiti,
drtefnurli
ur tiin
lieiss pi⸗
e9nne

=
=
—
—
SS=
—
SE
—
=Sꝛ ͤ-
= =—

—
=
=
—
☛
—
=s

=
—,—
—

—
==

=

S
=
==

— — —
— —

—
=
=☛RG
S

vincit omnipotentẽ? Quicunq; reluctari

voluerit ſibi nocet.hoc eſt quando ⁊ pau/
lo adhuc ſaulo de cęlo chꝛiſtus clamauit:

non tibi expedit contra ſtimulũ calcitrare.

Sauiat ſęuiat quantũ poteſt:qͥ calces ad/
uerſus ſtimulũ mittit:nõne in ſeipſum ſę/
unit: In his aũt quattuoꝛ rebus quas com

mẽdauit apoſtolus inſignes: quę pertine/

ant ad deũ pꝛo quibus eſt deus:id eſt pꝛę/

deſtinatiõe:vocatiõe:iuſtiſicatiõe: gloꝛiñ/

catiõe: In his ergo quattuoꝛ rebus conſi/

derare debemus quid iam habeamus: et

quid iam expectemus. In his em̃ quę iam
habemus:laudemus deũ largitoꝛẽ: in his

quę nõdum habemus: tenemus debitoꝛẽ.

Debitoꝛ em̃ factus eſt: nõ aliquid a nobis

accipiendo:ſed quod ei placuit pꝛomitten/

do.Aliter em̃ dicimus homini:debes mihi

queę dedi tibi:⁊ aliter dicimus:debes mihi

quia pꝛomiſiſti mihi. Quãdo dicis:debes

mihi quia dedi tibi:a te pꝛoceſſit beneſiciũ
5 mutuatũ nõ donatũ: Quãdo aũt dicis:
debes mihi quia ꝓmiſiſti mihi:tu nihil de

diſti ⁊ tamẽ exigis. Bonitas em̃ eiꝰ qui ꝓ⸗
miſit dabit:ne in maliciã ſides conuertat᷑.
Qui aũt fallit:malus eſt.Deo igit᷑ quid di

cimus? Redde mihi quia dedi tibi? Quid
dedimus deo: quãdo totũ quod ſumus:⁊
qð habemus boni: ab illo habemꝰ: Nihil
ergo ei dedimus:non eſt quę admodũ iſta
voce exigamꝰ debitoꝛẽ deũ: maxime dicẽ⸗

Ro. iu te nobis aplło: Quis em̃ cognouit ſenſum

dñi: aut quis ↄſiliariꝰ eius fuit: aut qͥs pꝛi/
oꝛ dedit illi ⁊ retribuet᷑ ei? Illo ergo modo

poſſumus exigere dñm noſtrũ: vt dicamꝰ:

redde qð pꝛomiſiſti: qꝛ fecimꝰ qð iuſſiſti:⁊
hoc tu feciſti qui laboꝛãtes iuuiſti. Nemo

ergo dicat: ideo me vocauit deus qꝛ colui

deũ.Quomõ coluiſſes ſi vocatus nõ fuiſ⸗
ſes? Si pꝛopterea te vocauit deus quia co

luiſti deũ:ergo pꝛioꝛ dediſti: ⁊ retribuet᷑ ti -
bi. Mõne iſtꝗ tibi vocẽ apłs tollit cũ dicit:
Aut qs pꝛioꝛ dedit illi ⁊ retribuet᷑ ei? Sʒ ec

ce quãdo vocatus es vel iam eras: qñ pꝛę/
deſtinareris non eras: quid deo dediſti qñ
qui aliquid dares nõ eras? Quid ergo fe/
cit deus:quãdo pꝛędeſtinauit qui nõ erat⸗

Be.4: Quod ait apłs:Qui vocat ea quę nõ ſunt

tanq; ea quę ſunt. Si iã eſſes: nõ pꝛędeſti /
nareris:niſi auerſus eſſes:nõ vocareris:ni⸗

mus:Si de pꝓ nob: qs eſt cõtra nos:niſi qͥ
deum vincit: nõ lędit nos.Et quis eſt qui

Bermo xvVI

ſi impius eſſes:nõ iuſtiſicareris: niſi terre/
nus ⁊ abiectꝰeſſes:nõ gloꝛiſicareris.Auis

ergo pꝛioꝛ dedit illi ⁊ retribuet᷑ ei?: Auoniã
ex ipſo ⁊ ꝑ ipſum ⁊ in ipſo ſũt om̃ia. Quid
ergo reddimus?: Ipſi gloꝛia quia nõ eram⸗
quando ſumus pꝛędeſtinati:qꝛ auerſi era⸗
mus quando ſumus vocati: quia peccato
res eramus quãdo ſumus iuſtiſicati. Aga⸗
mus deo gratias:ne remaneamuſ ingrati.
Pꝛopoſueramꝰ aũt cõſiderare de his quat
tuoꝛ rebus quid iam cõſecuti fuerimus:qͥd

adhuc adipiſcendum expectemus. Pꝛeęde/

ſtinati em̃ iam ſumꝰ ⁊ anteq; eſſemꝰ: voca/

ti ſumus quãdo chꝛiſtiani facti ſumus. Jã

ergo ⁊ hoc habemus. Juſtiſicati qͥd? Quid
eſt iuſtiſicati? Audemus dicere:iam hocter
tium ha bere nos:Et erit quiſq; noſtrũ qui
audeat dicere:iuſtus ſuʒ? Puto em̃ hoc eſ⸗
ſe iuſtus ſum: quod eſt peccatoꝛ non ſum.

Si audeſ hoc dicere:occurrit tibi iohãnes:
Si dixerimus quia peccatũ nõ habemus.
noſipſos decipimus:⁊veritas in nobis nõ
eſt.Quid ergo? Nihil habem de iuſticia:

an habemus? Sed non totum habemus.
hoc ergo quęramus.Si em̃ aliquid habe⸗/
mus ⁊ aliquid nõ habemus:creſcat qð ha/
bemus:⁊ implebit᷑ quod nõ habemus.Ec/
ce em̃ baptiʒati ſunt homines: omnia illis
peccata dimiſſa ſunt: iuſtificati ſunt a pec-

catis:negare nõ poſſumus:reſtat tamẽ lu⸗

cta cum carne:reſtat lucta cũ mũdo: reſtat

lucca cum dia bolo.Qui aũt luctat᷑ aliquã/
do ferit:aliquãdo percutit᷑: aliquãdo vin⸗

cit: aliquãdo perimit᷑: quomodo de ſtadio
exeat attendat᷑. Nam ſi dixerimus qꝛ pec⸗/

catum nõ habemꝰ:noſmetipſos decipimꝰ:
⁊ veritas in nobis nõ eſt. Item ſi dixerimꝰ
quia iuſticię nihil habemus:aduerſum dei
dona mentimur. Si em̃ iuſticię nihil habe/
mus:nec fidẽ habemus.Si fidem nõ habe
mus:chꝛiſtiani nõ ſumus.Si aũt fidem ha

bemus:iam aliqd habem“ꝰ iuſticię. Ipſum

aliquid:vis noſſe quantum ſit? Juſtus ex

1. Job. I⸗

ſide viuit: iuſtus inquã ex ſide viuit: quia Ro. r⸗
credit quod non videt. Patres arietes ſan

cti duces apoſtoli: quãdo annunciauerũt

nõ ſolum viderũt oculis:ſed etiã manibus
tractauerũt: ⁊ tamẽ dñs ſeruans nobis do

num ſidei:cuidã diſcipuloꝝ ſuoꝝ tractãti:.

palpanti: veritatẽ digitis inquirẽti ⁊ inue/

niẽti exclamãti:Pñs meꝰ⁊ deꝰ meꝰ:ait ipſe
dſis ⁊ deꝰ:Quia vidiſti credidiſti:⁊ nos fu⸗/
e 3

Bancti

turos intuens: Beati inquit qui non vide/

runt ⁊ crediderunt.Non vidimus:audiui/
mus ⁊ credidimus.Beati ſdicti ſumus:et

de iuſticię nihil habemus? Venit dominꝰ

carnaliter ad iudęos:⁊ occiſus eſt: non ve/

S. 17. nit ad nos:⁊ acceptus eſt. Populꝰ quẽ nõ

cognoui ſeruiuit mihi: in obauditu auris
obaudiuit mihi. Hos ſumus: ⁊ de iuſticia

nihil habemus? èmnino habemus.Gꝛati
ſimus ex eo quod habemꝰ: vt non ꝑdamꝰ
quod habemus.Ergo ⁊ hoc tertiũ iam agi

tur in nobis. Juſtiſicati ſumus:ſed ipſa iu

C ſticia cum ꝓficimus creſcit.Et quomõ cre-
ſcit dicam:⁊ vobiſcum quodãmodo confe-/
ram:vt vnuſquiſq; veſtrũ iam in ipſa iuſti
ficatiõe conſtitutus: accepta ſcilicet remiſ-
ſione peccatoꝛũ per lauacrũ regeneratiõis:
accepto ſpirituſancto: pꝛoficiens de die in
diem: videat vbi ſit:accedat:pꝛoficiat ⁊ cre
ſcat donec conſumet᷑:nõ vt finiatur: ſed vt
perficiat᷑. Incipit homo a fide.Quid perti

net ad fidẽ? Credere. Sed adhuc iſta fldes

diſcernatur ab immũdis ſpiritibus. Ad ſi-

dem quid pertinet: Credere.Sed ait apo/
Yaeobi. 2. ſtolus iacobus:Et demones credunt:⁊ cõ⸗/

tremiſcũt.Si tantũ credis ⁊ ſine ſpe viuis:
vel dilectionem nõ habes:⁊ dęmones cre/
dunt ⁊ cõtremiſcunt.Auid magnũ eſt:Di
cis chꝛiſtum fllium dei:hoc dixit petrus: et
Mattð.is. audiuit: Beatus es ſymõ bariona: hoc di-
xerunt⁊ dęmones: audierũt:obmuteſcite.
Ille beatus.Dicit᷑ ei:dQuia nõ reuelauit ti
bi caro ⁊ ſanguis:ſed pater meus qui in cę

Marci.I. lis eſt: Illi autẽ audiũt:obmuteſcite:⁊ hoc

dicũt ⁊ repellunt᷑. AUna vox eſt:ſed dominꝰ
radicem interrogat:nõ floꝛem. Vnde dicit᷑
Heõ.i2. ad hebꝛęos: Ne q̃ radix amaritudinis ſur/

ſum germinans moleſtet: ⁊ per illam cõta⸗

minẽtur multi. Pꝛius ergo diſcerne fidem

tuam a fide demonis. Vnde eã diſcernis?

VPęmones hoc dixerunt timendo: petrus

amãdo.Adde ergo ſidei ſpem.Et quęſpeſ
eſt niſi de aliqua cõſcientię bonitate? Spei

qʒ; ipſi adde charitatem. Deſuper eminen/
.. Corl. 1. tem viam habemus:dicẽte apoſtolo: Su/
Vväyyvypccreminentẽ viã vobis demonſtro.Si lin/
guis hominũ loquar ⁊ angeloꝛũ: charitatẽ
autem nõ habeã:factus ſum velut ęgramen
tum ſonans:aut cymbalum tinniẽs: et cę/
tera narrat bona:⁊ ſine charitate nihil pꝛo/
deſſe cõſirmat. Maneant ergo hęc: fides:
ſpes:charitas: Maioꝛ aũt hoꝛum eſt chari

Auguſtini

tas. Sectamini charitatem. Diſcernite er-
go ſidem veſtrã. Jam eſtis de pꝛędeſtina-
tis:vocatis:iuſtiſicat. Paulus apoſtolus
dicit: Neq; circumciſio aliquid valet: neq; Salł.⸗.
pꝛęputium:ſed ſides. Dic adhuc apoſtole:
adde:diſcerne:quia ⁊ dęmones credunt et
cõtremiſcunt:ergo adde:PPęmones em̃ cre Jacobt.2.
dunt ⁊ cõtremiſcunt quod oderunt.Oiſtin
gue apoſtole ⁊ circũcide fidẽ meã: ⁊ diſcer / Nõ. 42.
ne cauſam meã de gente non ſancta. Pla-
ne diſtinguit: diſcernit: circumcidit. Et fl/ Sal.5.
des inquit quę per dilectionem operatur.
Vnuſquiſq; ergo fratres mei iſpiciat ſe in/D
tus:appẽdat ſe: ꝓbet ſe in oibꝰ factis ſuis:
bonis oꝑibꝰ ſuis: ꝗ faciat cũ charitate:nõ
expectãs retributionẽ temꝑalẽ: ſᷣ ꝓmiſſũ
dei:faciem dei.Non em̃ quicquid deus ti-⸗
bi ꝓmittit: valet aliquid pꝛęter ipſum de/
um.Om̃ino me non ſatiaret deus: niſi pꝛio
mitteret mihi ſeipſum deum. Quid eſt to/
ta terra? Quid eſt totũ mare: Quid eſt to/
tum cęlũ:QA& uid ſunt omnia ſydera? Quid
ſol:quid luna:quid exercitus angeloꝛum:
Omniũ iſtoꝛum creatoꝛẽ ſcio:ipſum ſitio:
ipſum eſurio: ipſi dico: Quoniã apud te ẽ Nẽ.ʒ5.
fons vitę. Quid mihi dicit? Ego ſum pa / Zob.s⸗
nis vitę qui de cęlo deſcendi. Eſuriat et ſi/
tiat peregrinatio mea vt ſatietur. Pꝛeſen/
tia mea arridet mundũ:multis rebus pul/
chꝛis:foꝛtibus:varijs:pulchꝛioꝛ eſt ille qui
fecit:foꝛtioꝛ ⁊ clarioꝛ ille qui fecit:ſuauioꝛ il
le eſt qui fecit. Satiaboꝛ cum manifeſtabi/ Ps. ic.
tur gloꝛia tua. Fides ergo quę ꝑ dilectio / Hal·
nem operatur ſi eſt in vobis: iam pertine-⸗
tis ad pꝛedeſtinatos: vocatos:iuſtiſicatoſ:
ergo creſcat in vobis. Fides enim quę per
dilectionem operatur:ſine ſpe eſſe non po/
teſt. Cum autem venerimus:iam erit ibi fl⸗
des? Dicetur nobis:crede: Non vtiq;. Vi

debimus em̃:contemplabimur enim. Dile 1. Job.„.

ctiſſimi filij dei ſumus.⁊ nondum apparuit
quod erimus. Quia nõdum aparuit:ideo
fides. Filij dei ſumus pꝛędeſtinati:vocati:
iuſtificati. Filij dei ſumus:⁊ nondum awpa-
ruit quod erimus. Modo ergo ſides:ante/
quã appareat quod erimꝰ. Scimus ꝙ cum
apparuerit ſimiles ei erimus. Nunquid qꝛ
credidimus? Hon. uare ergo? Quoniã
videbimus eum ſicuti eſt. Quid ſpes erit
ibi? Spes iam nõ eri::quando erit res.Etè//
em̃ ipſa ſpes peregrinatione neceſſaria eſt:
ipſa eſt quę cõſolatur in via. Viatoꝛ enim

De⸗
auantolte
olemungpe
venienatce
lanci e
gerinether
zes foumautl
eninobi
Vhis genin
ltodequul
leniuo Eg
Ponngenin
ſestedenone
Cnlinus.
ſuo. Gpesa
Seß wideta
fonvidenus
Ehecums.
Gonedanu
hanrcötenne
Niebandn
GhuitiiLibe
Ctorantar
AQuuapopte
RcAapopt⸗
MWn Ndie dron
Mianunre
Ohegigrſn
Enbg hosapo
perſicen
ſdemnn
Con dil in vin
nlunue
nino.pe
ſeni g

Calis Auchqia

☛
huignice
(bientegi
ubabrn
laſſe
Chuutſmit
din ſd
(rebao⸗di
äride
nahntbi
Koingie
Uumeil
guamnte
Uhcentde
io Gekinn
Ueringte

Mächmne
tengali:fii
acgilduri
idneiunn
uadelsgin

dan.Quidc

nurr. Quitckt⸗
Gnia ſtend
wns ngm
lſacpisſi:
OQlonitutnit

dau:Ectn?

end. Kunual
—
nulus ehlet

Nutrucklag
tanirniunin

an nunii
Cbis un on
tvsiſtien
geseninchft
heſyetlemnen
usuneti,/
e banel
binmand

RBo. 3,

De ver

quando laboꝛat ambulãdo: ideo laboꝛem
tolerat:qꝛ peruenire ſperat.Tolle illi ſpem
veniendi:continuo frangũtur vires ambu
landi.Ergo ⁊ ſpes quę hinc eſt: ad iuſticiã
pertinet peregrinatiõi noſtrę. Ipſum apo/
ſtolum audi:Adoptionẽ inquit expectan/

tes: in nobiſmetipſis ingemiſcimꝰ adhuc.

Vbi ẽ gemitus iam nõ poteſt dici illa feli/
citas de qua ſcriptura dicit:Trãſut laboꝛ ⁊
gemitus.Ergo adhuc inquit in nobiſmet/
ipſis ingemiſcimus: adoptionẽ expectan/
tes redemptionẽ coꝛpoꝛis noſtri. Adhuc ĩ/
gemiſcimus. Quare? Spe em̃ ſalui facti ſu
mus. Spes autẽ quę videtur nõ eſt ſpes.
Si em̃ videt quis quid ſperat:? Si autẽ qð
non videmus ſperamus:per patientiã ex/

E pectamus. In hac ergo patiẽtia martyres

coꝛonabantur: deſiderabant quę nõ vide/
bant:cõtemnebãt quę ferebãt. In hac ſpe
dicebant: Quis nos ſeparabit a charitate
chꝛiſti? Tribulatio: an anguſtia: an perſe/
cutio: an fames: an nuditas: an gladius:
Quia pꝛopter te.Etvbi eſt pꝛopter quem:

Nðs.Aʒ3? Quia pꝛopter te inquit moꝛtificabimur to
Job.2ꝛo. a die. Pꝛopter te.Etvbi eſt:Beati qui nõ

viderunt ⁊ crediderunt:? Ecce vbi eſt: In te
eſt:quia ⁊ fides ipſa in teipſo eſt. An fallit

Eph.ʒ. nos apoſtolus:qui dicit habitare chꝛiſtum

per fidem in coꝛdibus noſtris? Modo per
fidem: tunc per ſpeciẽ: modo per fidem qᷓ;/

2. Cor. S. diu in via:qᷓ;diu in peregrinatione. &cdiu

em̃ ſumus in coꝛpoꝛe: peregrinamur a do/

mino. Per ſidem em̃ ambulamus:non per

ſpeciẽ. Si hoc eſt fides: quid erit ſpecies:

1.Corj.i5. Audi quid erit: Vt ſit deus om̃ia in omni/

bus. Quid eſt omia? Quicquid hic queęre-
bas:quicqͥd hic pꝛo magno habebas: ipſe
tibi erit: quicqd hic volebas:quicquid hic

amabas: manducare ⁊ bibere:ipſe tibi erit

cibus:ipſe tibi erit ⁊ potus: quicqͥd hic vo/

lebas: ſanitatẽ coꝛpoꝛis fragilem:tranſeun

tem: ipſe tibi imoꝛtalitas erit: quicqͥd hic
quęrebas:diuitias amare.Quid enim tibi
ſufficit: ſi deus ipſe non ſufficit?: Sed quid
amabas: Gloꝛiazʒz:honoꝛes. DNeus tibi erit

gloꝛia: cui et modo dicit᷑: Gloꝛia mea ⁊ ex/
altans caput meũ. Jam enim exaltauit ca
put meũ.Caput noſtrum chꝛiſtus eſt. Sed

quia miraris:quia caput ⁊ cetera membꝛa:
tunc erit deus om̃ia in omnibus. hoc mo⸗

do credimus: hoc modo ſperamus: cũ ve⸗

nerimus:tenebimus:⁊ iam viſio erit: non

bis Apoſtoli

Vsſtrę

noh

ermo xvII

fides:cũ venerimus tenebimus: ⁊ iam res
erit:nõ ſpes. Charitas quid? Nunquid et
ipſa modo eſt:⁊ tunc nõ erit? Si amamus
credendo ⁊ nõ videndo:quomodo amabi/
mus videndo ⁊ tenẽdo?: Ergo charitas erit
ſed perfecta erit:ſicut apoſtolus ait: Fides i. Corj.1ʒ.
ſpes:charitas: tria hęc:maioꝛ aũt hoꝝ cha
ritas. anc habentes et in nobᷣ nutriẽtes:
ſecuri illo adiuuante perſeuerãtes in eo di/
camꝰ:Quis nos ſeparabit a charitate chꝛi Ro S.
ſti:donec ipe miſereat᷑: Tribulatio:an an·
guſtia:an fames:an nuditas: an periculũ:
an gladius?: Quoniã ꝓpter te moꝛtiſicabi NMõ.43.
mur tota die:deputati ſumus vt oues occi
ſionis.Et quis ſupoꝛtat? Quis om̃ia tole
rat: Sed in his om̃ibus ſuperamꝰ. Vnde?
Per eum qui dilexit nos.Ergo ſi deus pꝛo

nobis quis contra nos:

¶ De verbis Apoſtoli: Humanũ Ro. 6.

Dico pꝛopter infirmitatem carni
Dermo XVvVI

Eſterno die de iuſtiſicatiõe noſtra A
quę nobis ẽ a domino deo noſtro
ſermo pꝛoductus eſt: miniſtrãtibꝰ
s donante illo:audientibꝰ vobis:⁊ cũ
ſimus in hac vita onerati ſarcina coꝛrupti/
bilis carnis:nõ vtiq; ſine peccato: Quia ſi I.Johᷣ.I.
dixerimus quia peccatũ nõ habemus:noſ⸗
ipſos ſeducimus:⁊veritas in nobis nõ eſt.
Juſtiſicatos tamẽ nos eſſe ſcõm modũ pe/
regrinatiõis noſtręviuẽtes ex fide quouſq;

fruamur ſpecie:claruit quãtũ arbitroꝛ cha-

ritati veſtre. Incipit᷑ ergo a fide: vt perue/
niatur ad ſpeciem: via curritur:patria quę/
rit᷑: In peregrinatiõe dicit anima noſtra:
Quoniã ante te ẽ om̃e deſideriũ meũ ⁊ ge/

— * 1eE ͤPõ.32.
mitꝰ meus a te nõ eſt abſcõditꝰ: In patria

vero nullus oꝛãdi locus erit:ſed tantũ lau⸗/

dãdi. Quare oꝛãdi locꝰ nullus erit? Quia

nihil deeſt. Quod hic credit᷑:ibi videt᷑: qð

hic ſperatur:ibi tenebit᷑:quod hic petit᷑:ibi
accipitur. Perfectio tamen in hac vita nul
la eſt:ad quã ſancti martyres peruenerũt:
Ideoq; habet eccleſiaſtica diſciplina qð ſi-
deles nouerunt:cum martyres eo loco re/
citãtur ad altare dei:ibi nõ pꝛo ipſis oꝛet᷑:
pꝛo ceteris aũt cõmemoꝛatis defunctl oꝛe/
tur. Iniuria eſt em̃ pꝛo martyre oꝛare: cuiꝰ ¶ leu. dif.
nos debemus oꝛatiõibus cõmendari:Cer / 45. eſt qdẽ
tauit em̃ contra peccatũ vſq; ad ſanguinẽ.

e 4

Quibuſdam vero adhuc imperfectis ⁊ ta /
men ex parte iuſtiſicatis: ad hebꝛęos dicit
Heb.i⁊. apoſtolus:Nondum em̃ vſq; ad ſanguinẽ
pugnaſtis:aduerſus peccatum certantes.

Si & illi nõdum vſq; ad ſanguinẽ: pꝛocul⸗

dubio aliquivſq; ad ſanguinem. Qui vſq;
ad ſanguinem? Vtiq; ſancti martyres: de
quibus lectio ſancti apoſtoli iacobi modo
Jacobi.i. audita eſt: Omne gaudiũ exiſtimate fra-

tres mei cũ in temptatiões varias incideri

tis. Perfectis iam dicitur qui etiã poſſunt
NPöõ. 138. dicere: Pꝛoba me domine ⁊ tẽpta me. Sci⸗
RBo.S. entes inquit quia tribulatio patientiã ope

ratur: patientia autẽ opus perfectum ha-
B bet. Amãda ẽ em̃ iuſticia: et in hac iuſticia

amãada gradus ſunt pꝛoſficientiũ. Pꝛius ẽ

vt amoꝛi iuſticię nõ pꝛeponant᷑ omnia quę
delectant:ipſe eſt pꝛimus gradus. Quid ẽ
quod dixi: vt inter omnia quę delectant:

prulus te delectet ipſa iuſticia: nõ vt alia nõ

delectent: ſed pꝛiꝰ ipſa delectet? Dhelectãt
em quędam naturaliter infirmitatẽ noſtrã
vt cibus:vt potus:delectant eſurientes at
qᷓ; ſitientes:vt nos delectat hec lux quę de
celo fundit᷑ ſole exoꝛto: vel quę ſyderibus
⁊luna fulget: vel quę in terra accẽdit᷑ lumi
nibꝰ ↄſolantibꝰ tenebꝛas oculoꝝ: delectat
canoꝛa vox et ſuauiſſima cãtilena:delectat
odoꝛ bonus:delectant etiã tactum noſtrũ
quęcunq; pertinent ad carnis aliquã volu
ptatem:⁊ hęc omnia quę nos delectant in
ſenſibus coꝛpoꝛis aliqua licita ſunt. Dele/
ctãt em̃ vt dixi oculos ⁊ ſpectacula iſta ma/
gna naturę: ſed delectant oculos etiã ſpe/
ctacula theatroꝛum: hec licita:illa illicita.
Pſalmus ſacer ſuauiter cantatus delectat
auditum:ſed delectant auditũ etiam canti

ca hiſtrionum: Hoc licite:illud illicite.De/

lectant olfactũ floꝛes ⁊ aromata: ⁊ hęc dei
creatura:delectãt olfactum etiam thura in
aris demonioꝝ:Hoc licite:illud illicite.De
lectat guſtatum cibus nõ pꝛohibitus: dele
ctant guſtatum etiam epule ſacrilegoꝛũ ſa/

crificioꝛũ:Hoc licite: illud illicite. DHelectãt

coniugales amplexus:delectant etiam me
retricum: Hhoc licite: illud illicite. Videtis
ergo chariſſimi in iſtis coꝛpoꝛis ſenſibus li-
citas eſſe et illicitas delectatiões. Juſticia

ſic delectet vt vincat etiam licitas delecta
tiões: ⁊ ei delectatiõi qua licite delectaris

pꝛeępone iuſticiã. Conſtituamus ante ocu-

Aluguſtini

los pꝛopter hoc quod dixi exemplum certa
minis. Interrogo vtrum ames iuſticiam:

reſpondebis:amo. Quod nõ reſponderes

veraciter: niſi te aliquatenus delectaret.
Nõ em̃ amat᷑ niſi quod delectat. Delecta⸗/
re in domino: ſcriptura dicit: DHominꝰ aũt
iuſticia eſt. Mon em̃ tibi fingere debes deũ
quaſi idolum. Inuiſibilibus ſimilis eſt de-

NPõ. 3c.
.

us:⁊ ea in nobis ſunt melioꝛa quę ſunt in
uiſibilia. Melioꝛ eſt ſides q; caro:melioꝛ ẽ
fides q́; aurum:⁊ melioꝛ eſt fides qᷓ; argen/

tum:qᷓ; pecunia:qᷓ; pꝛedia:q; familia:qᷓ; di/

uitię:⁊ iſta omnia videntur:ſides nõ vide/

tur. Cui ergo ſimilioꝛẽ putauimus deum:

viſibilibus: an inuiſibilibus: an pꝛecioſis
inuiſibilibus? De vilioꝛibus loquar. lha/
bes duos ſeruos: vnum defoꝛmẽ coꝛpoꝛe:
alium pulcherrimũ:ſed illuʒ defoꝛmẽ fide/
lem:alterũ infidelem. Dic mihi quem plus

diligas: ⁊ video te amare inuiſibilia.Quid

ergo? Quãdo plus amas ſeruum ſidelem:
licet coꝛpoꝛe defoꝛmẽ:qᷓ; pulchꝛum inſidelẽ
erraſti: ⁊ feda pulchꝛis pꝛeępoſuiſti? Vtiq;

nõ: ſed pulchꝛioꝛa feędis pꝛępoſuiſti. Con/
tempſiſti enim oculos carnis:⁊ erexiſti ocu

los coꝛdis. Interrogaſti oculos carnis: et
quid tibi renunciauerũt: Ille pulcher eſt:il
le fedus. Repuliſti eos: eoꝛum teſtimoniũ
repꝛobaſti:erexiſti oculos coꝛdis in ſeruuʒ
fidelem:⁊ nõ in ſeruũ pulchꝛum. Illum in/
ueniſti fedum carne: illum pulchꝛum: ſed
pꝛonunciaſti ⁊ dixiſti: Quid fide pulchꝛiꝰ⸗
Quid infidelitate defoꝛmiꝰ:Ergo pꝛę om/
nibus voluptatibus:hoc eſt delectatiõibꝰ

etiam licitis:amanda eſt iuſticia. Si enim

habes ſenſus interioꝛes:om̃es illi interio/
res ſenſus delectantur delectatiõe iuſticię.
Si habes oculos interioꝛes vides iuſticię

lumẽ:OQuoniã apud te eſt fons vitę:in lu⸗ Ns. 5·

mine tuo videbimus lumen. Ne illo lumi⸗/

ne dicit pſalmus: Illumina oculos meos Pẽ.12.

ne vnquã obdoꝛmiã in moꝛte. Item ſi ha/

bes aures interioꝛes audis iuſticiam. Ta-

les aures quęrebat qui dicebat: Qui ha/ Aud.s

bet aures audiendi audiat. Si habes olfa

ctum interius:audis apoſtolũ:Chꝛiſti bo/· Corſeꝛ
nus odoꝛ ſumus deo in omni loco. Si ha/
bes guſtatũ interius audis: Guſtate ⁊ vi/ Põ. ʒ.
dete quoniã ſuauis eſt dominꝰ. Si habes
tactum interius: audi quid ſponſa cantet
de ſponſo: Siniſtra eius ſub capite meo: ⁊ Canti.2.

Heve

etteneus
Nenni
onanus⸗
ſtinrenoget⸗
(n: umnt
ne al o⸗
busdelegano
gatteumunt.
getelunck,
Cnr:puicni
gzuero:
ogotenpte
olgnifdire
ſoutedirens
ledclelatd
Plponusgu
oltas: aunun
hoe lcetcllu
upcotetine
letenbee
basinlenom
Ncumenan
(uistuibyno
iſcel⸗auen
omchiiuke
nenkäͤfut
deleiſalen
ibus tus
Uunnfacen
Goquidpe
lunnäpen
Peomnitteba
tenporlen
nlenteznoe
Cherigebas
dannumen
Plitrit ktemta
woagpolsſe
hlodiibon
holedelegn
ſolamen
eſalnns:
ſtloprc
ölltauytn

5 lelmnmagen

lannhen
eßendei

nd
nis ehr 5
Uehnſenir

Ahbeene

nt De

verbis Apoſtoli Bermo xvI

mer JMM
– D derxtera eius amplexetur me. Exemplũ er/ ſanctificatione. Quid dixi:humanum di/
tnöhnin go vt dicere cęperã huius certaminis pꝛo/ co:quod poteſtis poꝛtare dico. Quando
enns NAenn ponamus. Videamus fratres mei quis nãa exhibuiſtis mẽbꝛa veſtra iniquitati ad fla-
ienn Nen ſit: interroget ⁊ reſpondeat:quod dicturus gitia perpetrãda:timoꝛe adducti eſtis: an

8
)

ſum: vtrum ſic delectemur iuſticia vt eam
cteris ad hos ſenſus coꝛpoꝛis pertinenti/

delectatiõe inuitati? Quid dicitis? Reſpõ

rten 51 gete nobis: quia et qui bene viuitis male
– bus delectatiõibus anteponat. Ecce dele galiquando foꝛtaſſe vixiſtis. Quando pec/
R ctat te aurum tuum: oculos tuos delectat: cabatis delectabamini in beccatis veſtris:
zannin metallum eſt pulchꝛũ:fulgentiſſimũ: dele· timoꝛvos adducebat ad peccandũ:an ſua/
. * 4 ctat: pulchꝛũ eſt nõ nego: nam ſi pulchꝛũ uitas peccati: Reſpondebitis . ſuauitas. .
ar * negauero: creatoꝛi iniuriam facio. Uenit Ad peccatum ſuauitas adducit: ⁊ ad iuſti
Emlr ergo temptatoꝛ ⁊ dicit tibi: Lollo tibi au ciam timoꝛ impingit? Pꝛobate vos: in⸗
nunfictint⸗ rum niſi dixeriſ pꝛo me falſum teſtimoniũ: ſpicite vos:tollat aurum qui minatur:ſua⸗
uuumum ſi autẽ dixeris: addo tibi. Delectãtur in te uioꝛ eſt iuſticia: lucidioꝛ ẽ iuſticia. Non det
os: pant due delectatões. Modo interrogo te quid aurum qui pꝛomittit:pꝛęponenda auro iu/
aehisanh pꝛęponas:quid te plus delectet: aurum an ſticia: delectando pꝛęponenda eſt: fulgen/
ndchmnr veritas: aurum an verum teſtimoniũ: an tioꝛ eſt: lucidioꝛ eſt: ſuauioꝛ eſt: dulcioꝛ eſt.
lzdeieniit⸗ hoc lucet ⁊ illud nõ lucet:? Fides quęritur Jam ergo ſiquis ſe pꝛobat ⁊ in hoc certami
enhigungs in vero teſtimonio. Aurum lucet:ſides nõ ne ſuperauit:audiuit apoſtolum dicẽtem:
ennuibl A lucet: Erubeſce:habeto oculos:quod ama Hhumanum dico pꝛopter infirmitatem car⸗
sſanun icden. bas in ſeruo tuo: redde domino tuo. Jam nis veſtrę: ſine dubio pepercit infirmita/
SNichungiic dudum em̃ cum interrogarem de duobus ti:⁊ neſcio quid gratius minus idoneis di
nmpemit. oeiux¶ ſeeruis tuiſ: vno defoꝛmi fideli: alio pulchꝛso cere temptauit. Ecce inquit hoc dico quod
pelin. liu infideli: quem magis diligeres:reſponde/ capere poteſtis: Exhibuiſtis mẽbꝛa veſtra
Qms:tccunia beas mihi iuſte:⁊ pꝛeponebas quod pꝛępo/ delitijs illicitis: peccatoꝛum ſi uauitate du⸗/
Hi oalosani nendũ fuit. Redi in te: quia modo agitur cti eſtis vt illa faceretis: ducat vos ad re/
in Neltrtl de teipſo. Certe amaſti ſeruũ ſidelem. DHo/ cra facta ſi uauitas⁊ dulcedo iuſticię:amate
ccunttnni minus tuus indignus eſt ſi te habeat ſer iuſticiam quomodo amaſtis iniquitatem.
losconsatun uum ſidelem: ⁊ tu ſeruo tuo fideli pꝛo ma- Zigna eſt a vobis iuſticia que impetret vt
lchun. Tns⸗ Ano quid pꝛomittebas:vt multũ diligeres exhibeatis illi quod exhibuiſtiſ iniquitati:
—– ſummũ pꝛęmiũ libertatis. Quid magnuʒ hoc eſt humanum dico: hoc eſt quod infir⸗
Auſirniti pꝛomittebas fideli ſeruo tuo? Libertatem mitas veſtra tolerare adhuc poteſt. Quid

=

nmi Sorn

tempoꝛalem. Mõne videmus multos ſer/

ergo ſuſpendit apłs: Quid diſtulit dicere?:

— uientes nõ egentes:⁊ liberoſ mẽdicantes? Quid diſtulit: Dicam ſi potero. Apende
uim 10n n exigebas ab eo ſidẽ cui pꝛomittebas li- iuſticiam et iniquitatem. antũ ne digna
ic itnn⸗ bertatem:nec ei ſeruas fidem qui tibi pꝛo/ eſt iuſticia: quatũ digna fuit iniqᷣtas: Sic
Sach rlit⸗ mittit eternitatem: Longum eſt per ſingu amãda eſt iſta iuſticia: quomõ amata eſt il
n los coꝛpoꝛis ſenſus excurrere:ſed quod de la:Abſit vt ſic:ſed et vtinam vel ſic. Ergo
nnrin⸗ 16 oculis dixi:hoc de ceteris intelligite: ⁊ pię plus? Plus om̃ino. In iniquitate ſecutus
tſasi ponite delectatiõi carnis delectationẽ mẽ es voluptatem: pꝛo iuſticia tolera doloꝛẽ.
mna d g tis.Carnem quipeveſtram delectant illiei In iniuſticia inquã ſectatus es delectatio/
miudals 4 tę voluptates:mentẽ veſtram delectet in/ nem:pꝛo iuſticia tolera doloꝛẽ:hoc ẽ plus.
nonr 6 uiſibilis: pulchꝛa: caſta: ſancta: canoꝛa:dul Ecce neſcio quis ętatis lubꝛicę impudicus
is g cis iuſticia: vt non ad eã timoꝛe cogamini. adoleſcens ſuauitate illiciente illexit ocu⸗
intn n E Si enim ad eam timoꝛe cogimini:nõdum los in coniugem alienã:amauit:cupit per/
ut Gnin Ddelectat. Peccare nõ debes:nõ timoꝛe bę/ genire: quęrit tamen latere. Sic em̃ amat
Nhüſtnin ne: ſ̊ amoꝛe iuſticię. hinc apoſtolus dicit: voluptatẽ:vt plus timeat doloꝛem. Qua/
ommien So. o. Humanum dico pꝛopter infirmitatem car- re quęrit latere: Timet appꝛehendi: liga⸗
ubin nies veſtre. Sicut em̃ exhibuiſtis membꝛa ri: adduci: includi: ꝓduci: toꝛqueri: occidi.
nin:5 . 4 veſtra ſeruire iniuſticię ⁊ iniquitati: ſic nũc hhęc em̃ omia timendo:illa appetitiõe ſua-
ſulti⸗ 6 exhibete membꝛa veſtra ſeruire iuſticie in uitatis ſuę latebꝛas quęrit: aucupatur ab/

Ro.6.

5§

ſentiam mariti:ipſum adiutoꝛẽ flagicij ſui
timet inuenire:quia cõſcio ſe foꝛmidat im/

plicare: Et vidimus eũ ſuauitate duci: ſed

ſuauitas illa nõ eſt tantavt vincat etiam ti
moꝛem ⁊ doloꝛem timoꝛẽq; pęnarum. Da
mihi pulchꝛam iuſticiã: da mihi fidei pul/
chꝛitudinem. Pꝛocedat in mediũ: oſtẽdat
ſe oculis coꝛdis: inſpiret feruoꝛem amatoꝛi
bus ſuis. Jam tibi dicit᷑: Frui me vis:con/⸗
temne quicquid te aliud delectat: ↄtemne
pꝛo me. Ecce cõtempſiſti:parum ẽ illi:hhu/
manum eſt hoc pꝛopter infirmitatẽ carnis
veſtrę. Parum eſt vt cõtemnas quicquid
te delectabat:contemne quicquid te terre-
bat:cõtemne carceres: contemne vincula:
cõtemne aculeum:contemne toꝛmenta:cõ/
temne moꝛtẽ. heęc viciſti: me inueniſti. In
vtroq; gradu amatoꝛes iuſticię vos pꝛoba/
te. Inuenimus foꝛſitan aliquos qui pꝛępo
nant iuſticię delectationẽ voluptatibus et

Ddelectatiõi coꝛpoꝛis ſui: Qui autẽ pꝛo illa

Jacobi. Io⸗

Matth. 00.

penas: doloꝛes moꝛtẽq; contemnat: pu⸗/

tas eſt aliquis in vobis? Saltem cogitemꝰ

quod pꝛofiteri nõ audemus.Quid cogita/
mus? Vbi cogitamꝰ? Milia martyrũ ad/
iacent oculis noſtris:ipſi veri amatoꝛes ꝑ/
fectiq; iuſticię:de illis dictũ eſt:Omne gau

diũ exiſtimate fratres mei cum in tempta⸗/

tiones varias incideritis: ſcientes ꝙ pꝛo /
batio ſidei veſtre patientiam operatur: pa
tientia autẽ opus perfectum habet. Quid

Auguſtini
fratres mei plangite quod eratis: vt quod
nõdum eſtis eſſe poſſitis: hoc eſt quod lo/
quoꝛ.Magnũ eſt.Et vnde nobis magnũ:
Summũ eſt:perfectũ eſt:optimũ eſt. Vn⸗
de nobis? Audite vnde nobis. Omne da⸗
tum optimũ:⁊ omne donum perfectum de
ſurſum ẽ:deſcendẽs a patre luminũ: apud
quem non eſt tranſmutatio:nec viciſſitudi
nis obumbꝛatio. Inde eſt quod nondum
habemus bonũ:inde eſt quod nõdum ha/
bemus. MNon habetis: petite ⁊ accipietis.
Si vos:ait ſaluatoꝛ:ſi vos cũ ſitis mali no
ſtis bona data dare filijs vr̃is:qᷓntomagis
pater veſter celeſtis dabit bona petẽtibus

Jacobti. 1.

Mattb.7.

ſe. Examinet ſe ergo om̃is homo:⁊ quicqͥd

in ſe boni inuenerit:quod pertineat ad iu/
ſtificationẽ noſtrã:agat gratias illi qui de/
dit:⁊ agendo gratias illi qui dedit: ab illo
petat ⁊ quod nõdum dedit. NHon enim tu
in accipiẽdo ꝓficis:⁊ ille in dando defecit.
Quantũlibet capaces fauces:capacẽ ven/
trem afferas:fons vincit ſitientẽ.

De verbig Apoſtoli: Neſcit qꝛ
coꝛpoꝛaveſtra inẽbꝛa chꝛiſti ſunt:
ermo XVIII
—

Poſtolum audiuimus cũ legeret᷑:
q corꝛripientẽ et coercentẽ humanas

poꝛa velſtra mẽbꝛa chꝛiſti ſunt: Tollens er-

libidines ⁊ dicentẽ: Meſcit qꝛ coꝛ/

A
Abi. ð.

addi poteſt vt opus perfectum habeatur: go mẽbꝛa chꝛiſti: faciãõ membꝛa meretricis?:

amat:ardet:feruet: calcat omia quę dele
ctant ⁊ tranſit: venit ad aſpera:hoꝛrenda:

truculenta:minantia:calcat:frangit ⁊ tran
ſit.O amare:o ire:o ſibi perire:o ad deum
peruenire. Qui animã ſuam amat perdet
illam: ⁊ qui perdiderit animã ſuã pꝛopter
me: in vitã ęternã inueniet illã. Sic armã/
dus eſt amatoꝛ iuſticię:ſic armãdus ẽ ama
toꝛ ĩuiſibilis pulchꝛitudinis.Quę dico vo⸗
bis in tenebꝛis:dicite in lumie:⁊ quę in au
re auditis: ſuper tecta pꝛedicate. Quid eſt
quę dico vobis in tenebꝛis:dicite in lumi⸗
ne? Quę dico ⁊ audietis mente:dicite pꝛę/
ſumẽtes. Et quod in aure auditis: ꝑ tecta
pꝛędicate.Quid eſt in aure auditis? In ſe/
creto auditis:quia pꝛoſiteri ⁊ confiteri ad/
huc timetis.Quid eſt ergo ſuper tecta pꝛę/
dicate::Hhomus veſtrę coꝛpoꝛa veſtra: do/
mus veſtrę carnes veſtrę. Aſcẽde in tectũ:
calca carneʒ ⁊ pꝛedica verbum. Sed pꝛius

Coꝛpoꝛa ergo noſtra mẽbꝛa chꝛiſti eſſe di⸗
xit:quoniã chꝛiſtus caput noſtrũ eſt: eo ꝙ
homo factus eſt ꝓpter nos. Caput de quo
dictũ eſt ipſe ſaluatoꝛ coꝛpoꝛiſ noſtri:coꝛpꝰ
aũt eius eccleſia eſt. Si dñs noſter ieſus

chꝛiſtꝰ tm̃modo aiam humanã ſuſciperet:

mẽbꝛa eius nõ eſſẽt niſi aĩę noſtrę: qꝛ vero

⁊ coꝛpꝰſuſcepit:per qð etiã caput eſt nobis

q ex aĩa ⁊ coꝛpoꝛe ↄſtamus: pꝛofecto illius
mẽbꝛa ſunt ⁊ coꝛpoꝛa noſtra.Si ergo vnuſ/⸗

quiſq; cupiẽs foꝛnicari vileſcat ſibi:⁊ in ſe⸗
ipſo contemnat ſeipſum:vt non in ſe con/

temnat chꝛiſtum: Mon dicat: faciam: nihil
ſum: Om̃is caro fenum: ſed coꝛpus tuum
membꝝ eſt chꝛiſti. Quo ibas?: Redi.Quo

Eſa. 40⸗

te pꝛecipitare cupiebas? Parce ĩ te chꝛiſto:

agnoſce in te chꝛiſtũ. Zollens &̊ mẽbꝛa chꝛi
ſti:faciam mẽbꝛa meretricis? Meretrix eſt

em̃ quę tibi adulteriũ conſentit: ⁊ cum foꝛ/

te ipſa chꝛiſtiana tollit mẽbꝛa chꝛiſti:⁊ facit

Hepe
genbinetn
chnſüne
neccogluns
llevontus⸗
ſvooede
ſetnende 1
ucnOustan
honnaſenb
furanuhre
Gechutipen
ee opons⸗
Poranisdiet
unobietori⸗
Popterohn
uſunchti
Uuncniktcn
ſiuſſnnct
ſumansne
Cluotenpli⸗
enttodn
Aucreinabit
nun augele
adomonase
Whers. De
wigne
inrocucsin
betandun
plundeit
detchabe
ſeroieſus
genittenn
Llenoca
auerptnon

Pöy dun Oau

Prwcusa;
Mnnitevs
Giſbidich
unupu
1 daulſgle
cangie⸗
hcfce
W

lemisn
docck 1

ſoprimäͤc,
obis

=

—
== =

=

=☛

SS
=
=.
BE
=

Nlethtt
dociſsnain
Sfung
bonn agide
shonangut
Apenmnenatt
Gruusliuid⸗
iguident ch
WI. Bonann
eundandoden.
ts: oriſ
tſiunti.

oli eiete
tchꝛiſilur
—

nimuscilat!

enibune
6—
Ne: Bcoi

iſune⸗Laene
enbanem
en curded
u wericko
woiN
disnuin in
mani er
jenotpoenn
niuin
1or oic
n. Sahen

lcanbenn

4

nmnſel
utumni

S=
= =
=☛S Q ☛ ‚E =☛

—
—

4

S
—

4
4

4

6

De verbis Apoſtoli

membꝛa adulteri:inuicẽ in vobis ↄptemni -/
tis chꝛiſtũ:nec agnoſcitis dominũ veſtrü:
nec cogitatis pꝛeciũ veſtrum. Qualis aũrt
ille dominus:qui ſeruos ſuos fecit fratres
ſuos: Sed parũ erat fratres ſuos:niſi face-
rret membꝛa ſua. Ita ne tanta dignitas vi /
luit:cQuia tanta benigne pꝛeęſtita eſt: non
honoꝛ ei retribuit᷑:Si nõ pᷣſtaret᷑:deſidera-
rretur:quia pꝛeſtita eſt cõtemnit᷑: hhęc autẽ
1.Corj.o. coꝛpoꝛa noſtra: quę dicit apoſtolis mẽbꝛa
eſſe chꝛiſti pꝛopter coꝛpꝰ chꝛiſti quod ex ge/
nere coꝛpoꝛis noſtri ſuſcepit: hęc ergo coꝛ/
poꝛa nfr̃a dicit idem apoſtolus:templũ eſſe
in nobis ſpirituſſancti quẽ habemꝰa deo.
Pꝛopter coꝛpus chꝛiſti coꝛpoꝛa noſtra mẽ-
Ro. S. bꝛa ſunt chꝛiſti:pꝛopter inhabitantẽ ſpiri/
tum chꝛiſti coꝛpoꝛa noſtra ſunt templũ ſpi/
rituſſancti.Quid hoꝛũ in te ↄtemnis?Chꝛi
ſtum cuius membꝛũ es:an ſpiritũſanctum
cuius templũ es? Ipſam meretricẽ quę ti/
bli ↄſentit ad malũ:nõ audes foꝛtaſſe intro
ducere in cubiculũ tuum:vbi habes lectu⸗ʒ
tuum ↄiugalẽ:ſed quęris aliquẽ abie ctum
in domo tua et turpẽ locũ in quo turpiter
volueris. Defers ergo honoꝛem cubiculo
vxoꝛis tuę:⁊ nõ defers templo dei tui: Hõ
introducis impudicam vbi doꝛmis cũ cõiu
ge tua:⁊ tuipſe is ad impudicã cũ ſis tem/
plum dei? Puto quia melius eſt templum
dei:q; cubiculũ vxoꝛis tuę. Quocunq; em̃̃
ieris ieſus videt te qui fecit te:⁊ perditũ re/
demit te:⁊ pꝛo moꝛtuo moꝛtuus eſt pꝛo te.
Tu te nõ cognoſcis:ſed ille a te oculos nõ
auertit:non ad adiuuandũ ſed ad punien/
PS.ʒ33. dum.OQOculi em̃ domini ſuper iuſtos: ⁊ au/
B res eius ad pᷣces eoꝝ. Cõtinuo ſubiecit: ⁊
terruit eos qui ſibi malã ſecuritatẽ dabant
qui ſibi dicebãt: Faciam:Mõ em̃ deus me
tam turpia facientẽ dignat᷑ attendere.Au/
di quid ſequit᷑: cuius ſis attẽde: quoniam
quocunq; ieris ieſus videt. Vultus auteʒ
dñi ſuper facientes mala: vt perdat de ter/
ra memoꝛiã eoꝛũ. Sed de qua terra?: Vbi
Ns.i (1. dicit᷑. Spes mea es tu:poꝛtio mea ĩ tra vi⸗
uentiũ. Foꝛte em̃m malus:iniquus:adulter:
impudicus:foꝛnicarius gaudet quia facit:
⁊ lſeneſcit in qͥ libido nõ ſeneſcit:dicit apud
Nðs. 33. ſe:Certe verũ eſt: Uultus aũt dñi ſuper fa
cientes mala: vt perdat de terra memoꝛiXã
eoꝝ.Ecce ego iam ſenui:qͥ ab ineunte ęta⸗/
te vſq; ad hodiernũ diẽ tanta cõmiſi:mul/
tos caſtos ante me ſepeliui:multoꝝ caſto/

Abi. 5.

Germo xVIII

rum funera iuuenũ ad ſepulchꝛũ ipſe dedu

xi:⁊ pudicis impudicus ſuperuixi.eQuid ẽ
quod dicit᷑: Uultus dñi ſuper faciẽtes ma/⸗

la:vt perdarx de terra memoꝛiã eoꝛum? Eſt

alia terra:vbi nõ eſt impudicus:eſt alia ter

ra in regno dei. Molite errare: neq; foꝛnica/ 1. Con.s.

toꝛes: neq; idolis ſeruientes: neq; adulte/
ri:neq; molles:neq; maſculoꝝ concubito⸗/

res:neq; fures:neq; auari:neq; ebꝛioſi: ne
q; maledici regnũ dei poſſidebũt:hoc eſt:
Perdit ð terra memoꝛiã eoꝝ. Multi em̃m ta
lia cõmittentes:ſpem ſibi ponunt pꝛopter
eos qui perdite viuentes ſpem ſibi ponũt
in regno dei:quo nõ acceſſuri ſunt. Hictuʒ Nẽz. zʒz.

eſt: Perdit de terra memoꝛiã eoꝛũ. Erit em̃ Apocl.2t.

cęlum nouũ:⁊ terra noua quã iuſti inhabi-
tabũt: Ibi impi:ibi mali: ibi neqſſimi ha⸗
bitare nõ ſinunt᷑. Eligat modo qui talis
vbi deſideret habitare cum tempus eſt v·
poſſit mutari.DPuę quippe habitatiões ſũt:
vna in igne ęterno:alia ĩ regno ęterno. Pu
ta quia in igne ęterno aliter ille: aliter ile
toꝛquebunt᷑:vbi erunt:tamẽ ibi om̃es cru/
ciabunt᷑:minus ille:plus ille:qꝛ tolerabiliꝰ Matt.io⸗
erit ſodomę in die iudicij qᷓ; alteri ciuitati:
⁊ quidã circũeunt mare ⁊ terraʒ facere vnũ Matts.a3.
pꝛoſelitũ:quẽ cum fecerint:faciunt eũ filiũ
gehennę duplo q; ſint ipſi.Puta quia alij
duplo:alij ſimplo:puta qꝛ alijs plus: alijs
minus. MNon eſt regio vbi tibi eligas locũ.
Quxęcunq; ibi mitioꝛa toꝛmẽta ſunt: peio/
ra ſunt q; quę foꝛmidas in iſto ſęculo.Logi C
ta quomodo tremebas ſi tibi aliquis calũ⸗/
niet᷑ ne mittaris in carcerẽ:⁊ tuipſe õ̊ te ma
le viuis vt mittarl in ignẽ:cõtremiicis:cöo⸗/
turbaris:palleſcis:ad eccleſiam curris:epi
ſcopũ videre deſideras: ad pedes eius vo⸗
lutaris. Quęrit:quare:? Libera me. Quid
agit᷑: Ecce ille mihi calumniatur. Et quid
tibi facturus eſt:DHomine concutioꝛ:domi
ne in carcerem mittoꝛ: miſerere mei:libera
me.Ecce quomodo timetur carcer:quomo
do timetur concluſio:⁊ non timetur gehen
nę exuſtio. Poſtremo quãdo augetur cala⸗
mitas: et pꝛęſſura ſęuit atrocioꝛ: et vſq; ad
moꝛtem ſęuit:quando bonum videtur ho⸗/
mini ne moꝛiat᷑: ne occidatur: debere ſuc-
curri: om̃es clamant:aduitoꝛia cuncta im/
ploꝛantur: ſubuenite: currite pꝛopter ani-

mæã. Tota exaggeratio calamitatiſ eſt quia
dicitur pꝛopter anima. Succurrendum eſt

quidem:nec huic timoꝝ adiutonum dene/

Bancti
gandum: faciendum quod fleri poteſt a
quo poteſt. VUerumtamen ego interroga⸗

re volo periclitantẽ: ⁊ iſto nomine mea vi⸗/

ſcera cõmouentẽ:quoniã dicit:currite pꝛo/

pter aiam. Facile huic ego reſpõdeo. Ego

gquidem curro pꝛopter carnem tuam: vti/
nã tu curreres pꝛopter animã tuam. Et vt
noueris qꝛ pꝛopter coꝛpus tuũ curro nõ ꝓ/

pter aiam tuã: meliꝰ audio chꝛiſtũ vera di /

centẽ:qᷓ; te timoꝛe falſo murmurantẽ. Ipſe

Mattb.ic em̃ dſñis dicit: Nolite timere eos qui coꝛpꝰ

occidũt:aĩam aũt nõ poſſũt occidere. Cer/
te pꝛopter aiam tuam me vis currere: Ecce
quẽ times ⁊ ſub cuius cõminatiõibus ex /·

palleſcis: nõ poteſt occidere aiaʒ tuã: vſq;

dad coꝛpus ſęuit:tu noli ſęuire in alam tuã.
Ab illo occidi nõ poteſt:a te poteſt: nõ lan

cea:ſed lingua. Inimicus qui te percutit ſi
Sapᷣ.i. nit hãc vitam: Os autẽ quod mentit᷑ occi/

dit animã. Ex his ergo quę in hoc tempo/

re homines timent: cõnijciant quę timere
debeant. Timet em̃ carcerẽ:⁊ nõ timet ge/

hennã: timet quęſtionarios toꝛtoꝛes: ⁊ nõ
timet infernales angelos:timet cruciatum

tempoꝛalẽ: ⁊ nõ timet pęnas ignis ęterni:
poſtremo timet ad modicũ vꝛi: ⁊ nõ nimet

in ęternũ moꝛi. Ille qui te occiſurus ẽ quẽ

times:quem exhoꝛreſcis:quem fugis:a cu

ius timoꝛe non ſineris doꝛmire:⁊ ipſum in
ſomnis ſi vides cuʒ doꝛmieris expaueſcis:

Quid eſt facturus tibi: Excluſurus de car/

ne tua animã tuã. Anima tua excluſa quo
vadit: Nec em̃ poteſt ille aliter carnẽ tuam
occidere:niſi inde excludat animã tuã: per

D quam viuit caro tua. Pꝛęſentia quippe aię

tuę caro viuit:⁊ q;diu in carne tua pꝛeſens
eſt anima tua:neceſſe ẽ vt viuat caro tua.
Ille aũt qui tuaʒ moꝛtẽ quęrit:eijcere vult
de carne tua vitã tuam qua viuit caro tua.
Putas:non eſt aliqua vita qua viuit ipſa
anima tua? Eſt em̃ anima vita quędã:qua
viuit caro tua. Putas nulla alia vita eſt:q̃
viuit ip̃a anima tua:? Aut quomõ habet ca
ro tua vitã:aĩam qua viuit caro tua? Fit et
ipſa anima tua vt habeat aliquã vitã ſuã:
⁊ quomodo caro cum moꝛit᷑ expirat animã
vitam ſuã:ſic ⁊ anima quando moꝛit᷑ expi/
rat aliquã vitã ſuam. Si inuenerimus quę
ſit hęcvita:nõ coꝛpoꝛis tui quod eſt anima
tua:ſed vita vitę coꝛpoꝛis tui:hoc eſt vita
animę tuę.Si inuenerimꝰ eam ex hac moꝛ-/

te qua times ne de carne eijciat᷑ aia tua:pu

Auguſtini

to quia plus debes timere illam moꝛtẽ: ne
vita animę tuę pꝛoijciat᷑ de aia tua. Bꝛeui/

ter ergo dicam.Et quid multis teneoꝛ? Ai
ta coꝛpoꝛis anima eſt:vita animę deus eſt.
Spiritus dei habitat in anima:⁊ per aiam

in coꝛpoꝛe:⁊ vt coꝛpoꝛa noſtra templũ ſint 1. corj..

ſpirituſſancti quem habemus a deo. Ve⸗
nit enim ſpiritus ad animã noſtram: quia

per ſpiritũſanctum qui datus eſt nobis: et
totum poſſidet qui pꝛincipalẽ tenet. In te
quippe illud pꝛincipat᷑ quod melius eſt.Te
nens deus quod melius eſt: id eſt coꝛ tuũ:
mentẽ tuam: animã tuam: ꝓfecto per me/
lioꝛẽ poſſidet ⁊ in ferioꝛem quod eſt coꝛpus

charitas dei diffuſa eſt in coꝛdibus noſtris Ro

5.

tuum. Seuiat igitur inimicus: minet᷑ moꝛ:

tem: faciat ſi permittit᷑: excludat de carne
animã tuam: anima tua nõ excludata ſe vi
tã ſuã.Si recte plangis:⁊ putas te miſera-

biliter dicere inimico tuo: Noli ferire:ꝑce
ſanguini meo:nõ tibi dicit deꝰ: Miſerere Ec&π.ze

animę tuę placẽs deo? Anima tua foꝛte di⸗/

cit:Roga illũ ne feriat:nam dimitto te.Si

em̃ percuſſerit: manere tecum nõ poſſum:
Roga ne feriat:ſi vis vt non te dimittam.
Qusę tibi dicit:ſi vis vt nõ te dimittã? Tu
ipſe.Lu em̃ qui loqueris:anima es.Si em̃
percuſſerit carnem:tu fugis:tu exis:tu mi/
gras:iacet terra in tra. Abi erit qð anima/
uit terraʒ:quod flatu dei tibi datũ eſt: vbi
erit? Si nõ efflauit vitã ſuã:id eſt deũ ſuũ:
in illo erit quem nõ perdidit:in illo erit quẽ
nõ a ſe excluſit.Si autẽ obtemperas infir/
mitati animę tuę:dicẽti tibi: Ferit ⁊ dimit/

to te:non times deũ dicentẽ tibi: Peccas:

dimitto te. De timoꝛe vano timoꝛẽ vtilẽ

capiamus.Timoꝛ vanus eſt omniũ homi/E

num timentiũ amittere tempoꝛalia::quan
doq; migraturoꝝ ⁊ migrare trepidãtiũ:vo
lentium ſemper differre quod non poſſunt

auferre. Vanus eſt iſte timoꝛ hominũ ⁊ ta

men eſt vehemens eſt: ⁊ reſiſtere ei nõ po

teſt. Hinc increpandi:hinc obiurgãdi:hinc

plangendi:hinc lugendi homines timẽtes

moꝛi:⁊ nihil aliud agentes:niſi ſerius mo/
ri. Quare nõ agunt nõ moꝛi? Quoniã qui
id agunt:nõ efficiuntvt non moꝛiant᷑. Poſ

ſunt autem aliquid agere: quo efficiant vt

nunqᷓ; moꝛiantur: Hullo modo. Pꝛoꝛſus
quicquid egeris:quantũcunq; inuigilaue/
ris: quocunq; fugeris:quęlibet munimẽta
quęſieris: qͥbuſlibet diuitijs te redimeris:

ytnunijne
nti Nmn
rintuln
nlrihente
u emntliſ⸗
dſlüpttmun
Ge enp

6Enun gn

Gdetaſti
nalnterus:
gorbinere
(oncrensryt
Penescudet
ligeondlte
1CeH0 Ppur popt
gibucniil.
ſetocpens
Nteno:nöu
iadolendus
us Quiden,
Wückletan
innenote T.
onantenfna
len. Diden
Aentendee
Ktreſpond
ſuglcüͤig
nimeo ſoge
llloare⸗
nneseQ⸗
Olcrehatce
n ls Meize
lellit coe
ſhacgeri
Cutdicnn
ſchonane
Aunmnde
Rolletim
lſtennöber
lue liebe
bortmer
nbrchene
bunnin

—
=
==
=à

olnindl

un. Olegoyenn
encbalckenn
mis: ncne
k:ienen
öccldu:en
tsstenien
o: Holieirge

dicn der ient

Aimubern
tundenwr
veanni n
Nnonndann
tnördinnit
sanires 10
fugenasn
.Dbientgöan⸗
danbionichß
tiſiuckiſi
idrntoeng
cbmgutn
ninbe eut
enitbru
enuotmai
rmnheelugn
enthini
rgnte mn
nmotbemnitn
aleterii
naſti
iponnes Me⸗
nuni ſluct

quibuſſlibet calliditatibus hoſtẽ fefelleris:

non fallis febꝛem. Hihil em̃ aliud agis vt
nõ cito ab hoſte moꝛiaris:niſi vt ſerius ali
quãdo a febꝛe moꝛiaris.abes quod agaſ

vt nunq; moꝛiaris. Si times moꝛtesʒ: ama

vitã. Vita tua deꝰ eſt:vita tua chꝛiſtus eſt:
vita tua ſpirituſſanctus ẽ. Non illi places
male agendo:templũ ruinoſum nõ inhabi
tat: templũ ſoꝛdidũ nõ ingredit᷑: ſed geme
ad illũ vt mundet ſibi locũ:geme ad illũ vt
ędiſicet templũ ſibi: qð tu deſtruxiſti ipſe
cõſtruat: qð tu extermina ſti ipſe refoꝛmet:
q deieciſti ipſe erigat. Clama ad deũ: cla-
ma interius: clama vbi audit: qꝛ ⁊ ibi pec/
cas vbi videt: clama vbi audi:⁊ cũ timoꝛe
coꝛrexeris:⁊ vtiliter timere cęperis:nõ tem

poꝛales cruciatus: ſᷣ ęterni ignis ſuplicia:

⁊ ideo adulter nõ fueris.hinc em̃ loqueba
1. Corl. 6. mur pꝛopter apłm: qᷣ dixit: coꝛpoꝛa veſtra
mẽbꝛa chꝛiſti ſunt. Cum ergo ideo adulter
eſſe nõ cęperis:qꝛ times ardere in igne ſem
piterno: nõödum laudandus es: nõ quidẽ

ita dolendus vt ante:ſed tñ nõdum lauda

dus.Quid em̃ magnũ ẽ timere pęnã? M
gnũ eſt:ſed amare iuſticiã. J nterrogo te:⁊
inuenio te. Lu inſpice interrogationẽ meã

ſonantẽ: ⁊ fac de teipſo interrogationẽ ſilẽ
tem.Dico ergo tibi: Libidine victꝰ habes

ↄſentientẽ: quare nõ cõmittis adulteriuʒ:
Et reſpondebis:qꝛ timeo gehennã: timeo
ſuppliciũ ignis ęterni: timeo iudiciũ chꝛiſti:
timeo ſocietatẽ diaboli: ne puniar ab illo:
cũ illo ardeã: Quid dicturꝰ ſum? Aale ti⸗
mes? Quõ tibi dicebã de aduerſario: quia
quęrebat coꝛpus tuũ occidere? Ibi em̃ re/

cte dicebꝗ: male times: ſecurũ te fecit důs
VDatth.1o. tuus dicẽs: Holite timere eos qui coꝛpus

occidũt. Modo cũ dicis mihi:gehennã ti⸗
meo:ardere timeo:in ęternũ puniri timeo.
AQuid dicturus ſum? Male times? vane ti
mes?: Hon audeo: quandoquidẽ ipſe dñs
ablato timoꝛe ſubiecit timoꝛẽ:⁊ ait:vbi di⸗
xit: MNolite timere eos qui coꝛpus occidũt:
⁊ poſtea nõ habẽt quid faciant: ſed eum ti
mete qui habet poteſtatẽ ⁊ coꝛpus ⁊ aiam
mittere in gehennã ignis: ita dico vobis
hunc timete. Cum ergo dñs timoꝛẽ incuſſe
rit:⁊ vehemẽter incuſſerit: ⁊ repetendo ver
bum:cõminationẽ ingeminauerit: dicturꝰ
ego ſũ: male times iſta? Hõ dicã. Plane ti/
me:nihil melius times:nihil eſt quod ma⸗
5 gis timere debeas. Sʒ interrogo te.Si nõ

te videret deus:quando facis: ne quiſq; te
conuinceret in iudicio illius faceres? Tu te

vide. Hon em̃ potes adverba om̃ia mea re
ſpondere:inſpice teipſum. Faceres? Si fa⸗

ceres: ergo pęgnam times:charitatẽ nondũ

habes: ſeruiliter times: foꝛmido ẽ mali: nõ
dum delectatio boni:ſᷣ time etiã vt iſta foꝛ

mido cuſtodiat te:vt perducat ad dilectio
nem.Timoꝛ em̃ iſte quo gehennã times: ⁊
ideo mala nõ facis:continet te:a ſivolentẽ
peccare animo interioꝛe nõ ſinit: eſt quidẽ

cuſtos timoꝛ quaſi pędagogꝰ legis: littera

eſt minãs:nõdũ gratia iuuans. Cuſtodiat
tñ timoꝛ iſte dum nõ facis timẽdo ⁊ veniet

charitas:intrat in coꝛ tul:⁊ quantũ illa in/

trat:tantũ timoꝛ exit.Cimoꝛ em̃ id agebat
ne faceres:charitas hic agit vt nolis facere
etiam ſi impune poſſis admittere.DHixi qͥd
timeatis: dixi quid appetatis. Sectamini
charitatẽ:intret charitas: admittite illã: ti
mendo peccare admittite amoꝛẽ nõ peccã⸗
tem:admittite amoꝛẽ bene viuentem. IJlla
vt dicere cęperã intrante:incipit timoꝛ erc⸗5
re.Quantoplus illa intrauerit:tãto minoꝛ
timoꝛ erit.Cum illa tota intrauerit: nullus
timoꝛ erit:qꝛ perfecta charitas foꝛas mittit 1. Jo5. 4.
timoꝛẽ. Intrat ergo charitaſ:pellit timoꝛẽ:
nõ autẽ intrat ⁊ ipſa incomitata.habet ſe/

cum ſuũ timoꝛẽ quẽ introducit ipſa: ſed il⸗

lum caſtum permanentẽ in ſeculum ſeculi. Ls. 18.
Seruilis timoꝛ eſt quo times cum diabo/

lo ardere: timoꝛ caſtus eſt quo times deo

diſplicere.Conſiderate chariſſimi:et ipſos
humanos interrogate affectus. Limet ſer/

uus offendere dñm ſuũ:ne iubeat eum ver

bera ri: iubeat in cõpedes mitti:iubeat car/
cere includi:iubeat eũ piſtrino cõteri. Heęc
timẽs ſeruus nõ peccat:ſed quando ſentie

rit abſentes oculos domini ſui:nec habue

rit teſtem a quo poſſit conuinci facit. Qua
re facit: Quia pęnam timebat: nõ iuſticia
diligebat. Vir autẽ bonus:vir iuſtus: ho/

mo liber (naʒ ſolus iuſtus liber. m̃is em̃ Joðsᷣ.S.

qui facit peccatum:ſeruus peccati eſt) dele
ctatur ipſa iuſticia: ⁊ ſi poſſit ſine teſte pec-
care:⁊ teſtem refoꝛmidat ⁊ deũ:Et ſi poſſit

audire deũ dicentẽ ſibi: video te cum pec/

cas:non te damnabo:ſed diſplices mihi:il
le nolens diſplicere oculis patris: non foꝛ⸗/
midoloſi iudicl:timet nõ ne damnet᷑:nõ ne
puniat᷑:nõ ne cruciet᷑:ſed ne offendat gau/
diũ paternũ:ne diſpliceat oculis amantis.

S

Bancti

Si enim amat te ipſe ⁊ amantẽ ſui dſi ſen/
tit: nõ facit quod diſplicet amãti ſe. Cubꝛi-
cos ⁊ inhoneſtos amoꝛes attendite.Si qꝗͥs
amoꝛe feminę laſciuus ⁊ nequã veſtit ſe ali
ter q; illi placet: veſtit ſe aliter q; amatę ſuę
placet:aut oꝛnat ſe aliter q; illi placet: ⁊ illa
dixerit: nolo te habere talẽ byrrhũ:nõ ha/
bet:ſi ꝑ hyemẽè illi dicat:in laterna te amo:
eligit tremere qᷓ; diſplicere. Nunqd illa cui
diſplicet damnatura eſt: Nunquid in car/
cerẽ miſſura:? Nunquid toꝛtoꝛes adhibitu/
ra?hoc ſolum ibi timet᷑:nõ te videbo: hoc
ſolum ibi contremiſcit᷑: faciẽ meã nõ vide/
bis. Si hoc impudica dicit ⁊ terret: deꝰ di/
cit ⁊ nõ terret? Sane plurimũ:ſed ⁊ ſi ama/⸗
mus.Si aũt nõ amamꝰ:nõ inde terremur:
ſed terremur vt ſerui de igne:de gehenna:
de atrociſſimis tartareis minis: de exagge
ratiſſimis diaboli angelis:eiuſq; ſupplicijs
vel inde terreamur: Si illud minꝰ amamꝰ:
vel illa timeamus. Non ergo ſiant foꝛnica
tiones. LTemplũ dei eſtis:⁊ ſpiritus dei ha
bitat in vobis. Siquis templũ dei coꝛru/⸗
perit: coꝛrumpet illũ deus.Licita ſunt ma/
trimonia: Hihil ampliꝰ reqratis. NHon em̃
grande onus impoſitũ eſt virginibus:ma/
ioꝛ amoꝛ impoſuit maius onus. Virgines
quod licebat noluerũt: vt plus placerẽt ei

cui ſe deuouerũt. Ambierũt illam maioꝛẽ

pulchꝛitudinẽ coꝛdis ſui. Quid iubeſ: Ta/

1. Co n. 7⸗

qᷓ; dicerẽt. Quid iubes? He adulterę ſimꝰ
hoc pꝛecipis? Amando te:plus facimus qᷓ;
iubes. De virginibꝰ(ait apoſtolus) pꝛęce/
ptum dñi nõ habeo. Ergo quare hoc faci/
unt: Conſiliũ aũt do. Iilę autẽ amantes:
quibus terrenę nuptię viluerũt:quę terre-
nos amplexus nõ deſiderauer̃t:vſq;adeo
acceptauerũt pꝛęceptũ:vt nõ recuſarẽt con
ſilium: vt plus facerẽt: plus ſe oꝛnauerũt.
Coꝛpoꝛis em̃ huiꝰ:id ẽ exterioꝛis hominis
oꝛnamẽta: quantomagis appetunt᷑: tanto

ſunt interioꝛis maioꝛa detrimẽta. Quanto
autẽ minus apetunt᷑ oꝛnamẽta exterioꝛis

hominis: tantomagis moꝛibus pulchꝛis
homo interioꝛ adoꝛnat᷑. Vnde dicit et pe/
trus: Oꝛnãtes ſe nõ in toꝛtis crinibus. Cũ
em̃ dixiſſet:Oꝛnãtes ſe: qͥd aliud a carna/

libus q; viſibilia iſta oꝛnamẽta putarent᷑:
Continuo tulit cogitatiõi quod cupiditas

inquirebat. Mon inquit in toꝛtis crinibus
neq; auro:vel margaritis:vel veſte pꝛecio/
ſa:ſed ille abſconditus coꝛdis homo:qui ẽ

Aluguſtini

aſ deũ diues. Neq; em̃ deꝰ diuitias daret
exterioꝛi hoĩ:⁊ inopẽ relinqueret interioꝛẽ:
dedit iuiſibili diuitias iuiſibiles: ⁊ inuiſibi
lẽ oꝛnauit iuiſibiliter.His oꝛnamẽtis ſtudẽ
tes dei puellę:ſanctę virgines:nec quod li
cebat appetierũt:nec quod cogebant᷑ ↄſen/
ſerunt. Multę etiã parentũ ſuoꝝ contrari/
os conatus:igne ſuperni amoꝛis ſuperaue
runt. Iratus eſt pater: ploꝛauit mater: nõ

cioſus foꝛma pꝛę filijs hominũ. Et quippe
ſe oꝛnari deſiderauit: vt totã eiꝰ curam ge⸗

reret.Et qꝛ quę nupta eſt cogitat quę ſunt i.Corl.r.

mũdi:quomodo viro placeat:quę autẽ in-
nupta eſt:cogitat quę ſunt dei: quomodo
placeat deo. Videte quid ſit amare. Non
dixit:cogitat ne damnet᷑ a deo. Adhuc em̃
iſte timoꝛ ille ſeruilis eſt:cuſtos quidẽ ma⸗

curauit illa:cui ante oculos verſabat᷑ ſpe/ẽ. 4

loꝛũ vt abſtineant a malis:⁊ abſtinẽdo di⸗/

gni ſint ad ſe admittere charitatẽ. Sed illę
nõ cogitãt quẽadmodũ nõ puniant᷑ a deo:
ſed quomodo placeant deo pulchꝛitudine
interioꝛe:decoꝛe occulti homĩs:decoꝛe coꝛ⸗
dis:vbi illiꝰ oculis nudę ſunt: nudę intus
nõ foꝛis:integrę ⁊ intus ⁊ foꝛis. Vel virgi/
nes doceãt ↄiugatos ⁊ ↄiugatas: nõ ire in
adulteriũ. Illę faciunt plus q; licet: illę nõ
faciant quod nõ licet.

¶ De verbis Apoſtoli:Non ſicꝑu icon..

gno quaſi gerẽ cedens:Et de cõſti/
tuendis epᷣis: Sermßo xxx

conſtituendis epᷣis cõmemoꝛauit
nos ſine dubio reſpicere in nos et
vos:cõmemoꝛauit iudicare nos: maxie qꝛ
oẽs audiuimꝰ capitula euãgelicę recẽtis le

6*

Eati apoſtoli epła cum legeret᷑ de A

4

ctionis nouiſſima ſententia: Nolite iudica goð.7.

re perſonaliter: ſed iuſtum iudicium iudica
te. Perſonam itaq; iudicando nemo acci⸗
pit alienam: ſi non accipit ſuam. Beatus

apoſtolus ait quodã loco: Mon ſic pugno i.Con/⸗

quaſi aereʒ cędens:ſed caſtigo coꝛpus me⸗/
um ⁊ in ſeruitutem redigo:ne foꝛte alijs ſ/
dicãs ipſe repꝛobus inueniar. Suo timoꝛe
nos terruit. QAuid enim faciet agnus: vbi
aries tremit: Inter multa ergo quibus ſcri
pſit apoſtolus:qualis eſſe epiſcopus debe
at:etiã illud audiuimus:vnde mõ foꝛſitcan
loqͥ ⁊ diſputare nõ ſufficiat. Si em̃ ſingula
diſcutere:⁊ de ſingulis vt dignũ eſt diſpu/

iho hln

Der
Preconenn
guenüine
etawod
Nun er ne 4
debeleindet
dameepe
npol
nbergnhi
lantüita e
auemmo f
gigione ar
ötinarven
Nadicente
iterponiy
nocdonntel
bisonacte
Lendo.Ou
nuo:boniſ
guigenon
Uicnrteſeareresſl
ſigeeſente
Heretffuctus
leredeſtwen
1diceretenin
Uunclüten
ſehügten
Gfnanefin
hereröble
Hölimite de
tehoͤcincd
luns cllge
Hhbeniſegzt
ſongnhi
hrtoge . oe
Mnticnn
Atgalig⸗
Mlliſln
busgunlt
Ataſinie

lae, ongnals
nuidiute
n Aeei

en
andrsſn
D
hslbiſet
nwickanng
taanuſa
atenanetuit
untdel: gone
altama N
kadeo. Adi
ſtos itin,
ls:t abſnithd
chanti Sl
nöͦuniniide
deo pulcheuir
bomis denrl⸗
eſunte uucetus
tſens Ulng
zugales liſti

=
—

oleſonte⸗
ns:detin
o

anlewein

tare conemur: nec nfevires ſufficiunt ad lo
quendũ:nec vf̃e ad audiendũ. Quid ergo
eſt qð volo dicere:ſi adiuuet me qð terruit

CTitũ.i. me: Inter cętera ait epiſcopũ potentẽ eſſe

debere in doctrina ſana: vt ↄtradicẽtes re-⸗
darguere poſſit. Aagnũ opus eſt:grauis

Pz. 90. ſarcina:pꝛocliuũ: arduũ. Sʒ ſperabo inqͥᷣt

in deũ: qm̃ ipſe liberabit me de laqueo ve/
nantiũ ⁊ a verbo aſpero. Nulla em̃ cauſa E
quę magis facit hominẽ diſpenſatoꝛẽ dei
pigrioꝛẽ ad redarguendos cõtradicentes:
q; timoꝛ verbi aſperi. Pꝛius ergo quid ſit
ↄtradicentes redarguere: vt dũs donaue/
rit exponã vobis. Contradicentes nõ vno

B modo intelligendi ſunt. Pauciſſi imi em̃ no
bis ↄtradicũt loquendo: ſed multi male vi

uendo. Q.uãdo mihi audet dicere chꝛiſtia-
nus:bonũ eſſe rapere res alienas: quando
quidẽ nõ audet dicere bonũ eſſe tenaciter

Lucj.ꝛ2. ſeruare res ſuas? Hunqd em̃ diues ille cui

ſucceſſerat regio: ⁊ non inueniebat vbi po/
neret fructus ſuos:⁊ ſe ↄſiliũ inueniſſe gau
deret deſtruendi veteres apothecas:⁊ con
ſtruẽdi nouas amplioꝛes vt impleret eas:
⁊ diceret animę ſuę: Aia habes młta bona
in multũ tempus:lętare: iocundare:ſatia⸗
re. MNuũqᷣd ergo iſte diues aliena querebat?
Fructus ſuoſ colligere diſponebat:vbi po
neret cõſulebat:nõ de cuiuſq; vicini agris:
nõ limite perturbato:nõ expoliato paupe
re: nõ circũuento ſimplice: tantũmodo de
ſuis colligendis cogitabat. Audite quid
audierit qui tenaciter ſeruabat ſua:⁊ hinc
intelligite quid expectent qui rapiunt alie
na. Cum ergo ſe pꝛudentiſſimũ conſilium
inueniſſe arbitraret᷑:de apothecis veteribꝰ
anguſtis deijciendis:⁊ amplioꝛibuſ nouis

ęgdlifſicandis: ⁊ omibus ſuis fructibus colli-
gendis ⁊ recondendis: nõ alienis ↄ-cupien

dis atq; rapiẽdis:ait illi deus: Stulte:vbi
tibi ſapiẽs videris ibi ſtulte.Stulte inquit
hac nocte repetunt a te animãꝗ tuã:hec quę
pꝛęparaſti cuius erunt? Si ſeruaueris tua
nõ erunt:ſi erogaueris tua erũt. Quid in/
quit reponis:qui relicturus es? Ecce incre/
patus ẽ ſtultus male recõdens.Si ſtultus
eſt qui recondit ſua: vos inuenite nomen
eius qui tollit aliena? Si ſoꝛdidus ẽ recon/
ditoꝛ ſuoꝛũᷣ: vlceroſus raptoꝛ alienoꝛũ. Sʒ

Lud.Is. non qualis ille vlceroſus qui iacebat ante

ianuã diuitis:⁊ cuius canes lingebant vl/

cera. Ille em vlceroſus erat in coꝛpoꝛe:ra⸗

ptoꝛ in coꝛde. Foꝛtaſſis aliquis reſponde/⸗
at ⁊ dicat: Non valde magna pena erat illi
homini:cui dixit deꝰ:Stulte.Non ſic dicit

deus: ſtulte: quomõ homo dicit. Tale in

quẽq; dei verbũ iudiciũ eſt. NMunquid em̃

deus ſtultis daturus ẽ regnũ cęloꝝ? Qui⸗

bus auũt non ẽ daturꝰ regnũ ceęloꝝ: qͥd eis

reſtat niſi pena gehennau? Conicere h̊ vi⸗

demur: aꝑte h̊ͥ manifeſteq; videmꝰ. Mã ⁊ il
le diues ante cuiꝰ ianuã iacebat pauperri/

mus vlceroſus:nõ eſt dictꝰ raptoꝛ reꝝ alie/

narũ. Erat quidã diues inquit qui indue/

bat᷑ purpura ⁊ byſſo: ⁊ epulabat᷑ quotidie

ſplendide. Diues inquit erat: non dixit:

calumniatoꝛ:non dixit pauperũ oppꝛeſſoꝛ:
non dixit rerũ alienarum raptoꝛ:aut dela-
toꝛ:aut receptoꝛ:nõ dixit:pupuloꝝ ſpolia/
toꝛ:nõ dixit viduarũ perſecutoꝛ: Mihil ho⸗

rum: ſed erat quidã diues. Quid magnuʒ
eſt:? Diues erat: de ſuo diues erat. Cui ali⸗
quid tulerat: An foꝛte ille auferret: ⁊ domi
nus de illo reticeret:⁊ perſonam eius acci/

peret:ſi crimina eius abſconderet:qui no/

bis dicit: Holite perſonaliter iudicare? Si

vis ergo audire crimen diuitis illius: noli
amplius quęrere qᷓ; audis a veritate. Di⸗
ues erat: induebat᷑ purpura ⁊ byſſo:⁊ epu⸗

labat᷑ quotidie ſplendide. Quod ergo eiuſ
crimen? Jacens ante ianuã vlceroſus ⁊ nõ

adiutus.hHoc em̃ aperte de illo dictum eſt:

ꝙ immiſericoꝛs erat. Nunquid em̃ chariſſi

mi:ſi pauper ille ante ia nuã iacens ſufficiẽ
tem panem a diuite acciperet:diceret᷑ de il/

lo:quia cupiebat ſaturari de micis que ca⸗

debant de mẽſa diuitis? Pꝛopter hanc ſo⸗

lam inhumanitatẽ qua contemnebat pau/

perem ante ianuã ſuam iacentẽ: nec ↄgrue

digneq; paſe cebat: moꝛtuus ẽ ⁊ ſepultus ẽ.
Et cum apud inferos in toꝛmentis eſſet: le
uauit oculos ſuos:⁊ vidit pauperẽ in ſinu

abraę. Et qͥd multis imoꝛer? DPeſiderauit
guttam:qui nõ dedit meã. Nonne accepit

iuſtã ſententiã: qui nõ dedit crudeli auari-
cia? Si hęc ergo pena eſt auaroꝝ:quę pę/
na raptoꝝ? Sed ait mihi raptoꝛ rerũ alie/

narũ: Ego ſimilis illiꝰ diuitis nõ ſuʒ: Aga/
pes facio:vinctis in carcere victum mitto:

nudos veſtio: ꝑegrinos ſuſcipio. Hare te
putas: tollere noli: ⁊ dediſti. Cui dederis
gaudet:cui abſtuleris ploꝛat: Quę duoꝛuʒ
iſtoꝝ exauditurꝰeſt dñs:Dicis ei cui dede⸗
ris: Gꝛatias age qꝛ accepiſti, Sed alter tibs

Job. 7⸗

Bancti
ex alia ꝑte dicit: Ego gemo cui abſtuliſti:
Et pene totũ tenuiſti:⁊ exiguũ illi dediſti.
Si ergo qs alteri abſtuliſſes egentibus de
diſſes:nec talia opera diligit deus.Dicit ti
bi deꝰ: ſtulte:iuſſi vt dares:ſᷣ nõ de alieno.
Si habes da de tuo: Si nõ habes qð des
de tuo:melius nulli dabis: qᷓ; alteros ſpo/

liabis. Dicturꝰ eſt dñs chꝛiſtꝰ cũ in iudicio

ſuo ſederit: ⁊ alios ad dexterã:⁊ ad ſiniſtrã
Mattð.2 5S. alios ſeparauerit:bene operantibus: Ve⸗
nite benedicti patris mei percipite regnũ.
Sterilibus aũt qui nihil boni in pauperes
operati ſunt: Ite in ignẽ ęternũ. Et qͥd di⸗
cturus eſt bonis? Eſuriui em̃:⁊ dediſtis mi

hi manducare:⁊ cętera.Et reſpondebũt il-

li:ñie quãdo te vidimus eſurientẽ:Et il⸗
le ad eos: Cum vni ex minimis meis feci-
cis:mihi feciſtis. Intellige ergo ſtulte: qui
vis elemoſynas facere de rapinis:qm̃ ſi qñ
paſcis chꝛiſtianũ:paſcis chꝛiſtũ:qñ ſpolias
chꝛiſtianũ:ſpolias chꝛiſtũ. Attendite quid

ſiniſtris dicturus eſt: Ite in ignẽ ęternum.

Auare: Eſuriui:⁊ nõ dediſtis mihi mãdu-
care: nudus fui: et non veſtiſtis me. Ite.
Quoꝰ: In ignẽ ęternũ. Pꝛoꝛſus ite. Qua/
re? Nudus fui:⁊ nõveſtiſtis me.Si ergo in
ignem eternũ ibit cui dicturus ẽ chꝛiſtus:
Nudus fui:⁊ nõ veſtiſtis me:quem locũ in
igne ęterno habebit:cui dicturꝰ erit: Veſti
tus fui:⁊ ſpoliaſti me? hic foꝛtaſſe vt eua-
das hanc vocẽ:ne dicat tibi chꝛiſtus:veſti/

E tus fui:⁊ ſpoliaſti me:mutata ↄſuetudine:

cogitas ſpoliare paganũ:⁊ veſtire chꝛiſtia⸗
uum.Et hic reſpondebit tibi chꝛiſtus: imo

reſpondet tibi nunc ꝑ ſeruum qualemcũq;

miniſtrũ ſuũ:reſpondebit tibi chꝛiſtus ⁊ di
cet:Etiã hic pꝑce damnis meis. Cũ em̃ tu qͥ
chꝛiſtianꝰes ſpolias paganũ:impedis fieri
chꝛiſtianũ. Eia ⁊ hic foꝛtaſſe reſpondebis:
Adhuc ergo nõ odio pęnã ingero: ſed dile
ctiõe potius diſciplinę: Jdeo ſpolio paga-
num:vt per hanc aſperã ⁊ ſalubꝛẽ diſcipli/
nam faciã chꝛiſtianũ.Audirẽ ⁊ crederem:ſi
qð abſtuliſti pagano:redderes chꝛiſtiano.
Diximus ↄtra vnũ vitiũ rapinaꝝ: quo res
humanę vſq;quaq; vaſtant᷑:diximus ⁊ ne/
mo nobis ↄtradicit. Quis em̃ audet aper/
Citũ.io tiſſime loquendo ↄtradicere veritati? Hon
ergo facimus qð apoſtolus monuit:nõ cõ
tradicentes redarguimus: obedientes al-
loquimur:laudantes inſtruimus: nõ ↄtra⸗
dicentes redarguimus: Itavero nõ ↄtradi

Auguſtini
cunt lingua:ſᷣ vita. Moneo:rapit:doceo:
rapit:pꝛęcipio rapit: arguo rapit.Quõ nõ
ↄtradicit? Dicã ergo qð de hac re ſufficere
exiſtimo. Abſtinete vos fratres:abſtinete

vos filij:abſtinete vos a ↄſuetudine rapiẽ⸗

di:⁊ vos qui ſub manibus raptoꝝ gemitł:
abſtinete vos a cupiditate rapiẽdi. Alius
potens eſt ⁊ rapit:tu in manu raptoꝛis ge
mis:qꝛ rapere nõ potes:ideo nõ facis.hha/
beto facultatẽ ⁊ ibi laudabo domitã cupi/
ditatem. Beatũ ſancta ſcriptura dicit:qui gcz:.
poſt aurũ nõ abijt:qui potuit tranſgredi ⁊
nõ eſt tranſgreſſus:qui facere mala potuit
⁊ nõ fecit.Lu autẽ dicis:Nunqᷓ; negaui rẽ
alienã. Quia foꝛte nemo tibi cõmendauit:
aut foꝛte cõmendauit: ᷣ ſub teſtib cõmen/
dauit. Dic mihi: Reddidiſti qñ a ſolo ſoluſ
accepiſti:vbi deus intervos fuerat:?Si tũc
reddidiſti ſi moꝛtuo qui cõmendauit neſciẽ
ti filio reddidiſti:tunc te laudabo: qꝛ poſt
aurũ nõ iſti: qꝛ potuiſti tranſgredi ⁊ nõ es
tranſgreſſus: qꝛ nõ potuiſti mala facere et
nõ feciſti. Si foꝛte alienũ ſacculũ ſolidoꝝ:
vbi nemo te vidit in via inueniſti:⁊ ſine vl
la moꝛa cuius fuerat reddidiſti. Eia fra⸗
tres:redite ad vos: inſpicite vos: interro/
gate vos:vera reſpondete vobis:⁊ iudica/
te vos nõ ſᷣm perſonã:ſed iuſtũ iudiciũ iu/
dicate.Ecce chꝛiſtianus es:eccleſiã frequẽ/
tas:verbum dei audis:de lectiõeverbi dei
lęriſſime cõmouer: Tu laudas tractantẽ:
ego quęro facientẽ: Tu inquã laudas dicẽ
tem:ego quęro facientẽ.Chꝛiſtianꝰ es: fre⸗
quentas eccleſiã:amas verbũ dei:libenter
audis.Ecce h̊ qð ꝓpono in eo te examina:
in eo te apende: in eo aſcende mentis tuę
tribunal:⁊ ↄſtitue te ante te: iudica te:etſi
pꝛauũ inuener coꝛrige te. Pꝛopono ergo. ⸗
Deus dicit in lege ſua:inuentionẽ eſſe red
dendam:deus in lege ſua dicit:quã pꝛimo
populo dedit:pꝛo quibus xpᷣs nõdum erat
moꝛtuus:inuentionem tanq; alienum eſſe
reddendam.Si quiſq;:verbi gratia:in via
inueniat alienũ ſacculum ſolidoꝝ:deberet
reddere:ſed neſcit cui. Non ſe excuſat igno
rantia:ſi nõ dominet᷑ auaricia. DHicã veſirę
charitati:qm̃ dona dei ſunt:⁊ ſũt in popu/
lo dei qui nõ fruſtra audiũt verbũ dei. Di/
cam qð fecerat pauperrimus homo:nobis
apud mediolanũ ↄſtitutis: tam pauper vt

pꝛoſculus eſſet grãmatici:ſᷣ plane chꝛiſtia/

nus: quis ille eſſet paganus grãmaticus:

Der⸗

gtints
alumniifc⸗
ldis ſemedt
ſlitpircüft
guinetae
blceA
litiſnne
gngtbltin
hviemeeft
ſcnuniteno⸗
Unſolcop
ſtelterreſpo
Neuüneple
gnegetunch
Gltenolul
oluitacaper⸗
Nchaernolt
Pecrtnal
Vodlguida
eis Qur⸗
lanegals⸗
munnundue
lelegdoffe
gaupenbuse
ſlannödimt
ſachbbus
whstreen
fanesnar
ſfeceiisrn
dico pPere
los:qbing
motuapen
Tenacon
hocmüdo⸗
ſtabli in

lcitobil

Gei

Cinſun⸗
udlkichi
Mueniſtie

ſnuenicti⸗

legvoginue
ſokiueni
nedſutk.
Witios
unnie
ſiſftegg
uii
tolaen

oͤbüfre

Nuntinn⸗

wimnan

Npin ſ
le ſuſſen
chemi
dior geni
diel. Ais
inaglals
noſacis br
onti an

mdictglit
nanſgent

ml gat
cnegul
cömendeut
eſtibccönen
iaſcloſou
uerategitit

ndaultneced
ho:ge e

gedltn
nalaſzenea
li ſlier:
nilteuſtnerl
ſſi. Ku fn⸗
s: inend
bis:ttucie
iiudi in
Meſifegni
nöeyenide
Bgnacun.
laucasdid
tanes:i⸗
1dailbene
teetmn
emnentis
diea c
ponoetge,
nicht
quäpend
fodumen

De verbis Apoſtoli

melioꝛ ad velũ q; in cathedra. Inuenit ſac/
culum:niſi foꝛte me numerus fallit cum ſo
lidis ferme ducentis: memoꝛ legis pꝛopo/

ſuit pitaciũ publice. Reddendũ em̃ ſciebat

cui redderet ignoꝛabat: ꝓpoſuit pitaciũ
publice: Qui ſolidos ꝑdidit:vẽiat ad locũ

illũ ⁊ ꝗqrat hoĩem illũ. Ille qͥ plãgẽs circũq/
q;vagabat᷑:inuẽto ⁊ lecto pitacio:venit ad

hoĩem:⁊ ne foꝛte quereret alienũ: quęſiuit
ſigna:interrogauit ſacculi qualitatẽ: ſigil/
lum ſolidoꝝ: etiã ⁊ numeꝝ. Et cum oia illi
ſideliter reſpõdiſſet: reddidit qð iuenerat.
Ille aũt repletus gaudio ⁊ quęrens vicẽ re

pendere:tanq; decimas obtulit ſolidos vi/
ginti: qͥ noluit accipere. Obtulit vel decẽ:
noluit accipere. Saltẽ rogauit vel quinq;
acciperet:noluit ille.tomachabũdus hõ

ꝓiecit ſacculum: Mihil perdidi ait. Si nõ

vis aliquid a me accipere:nec ego aliquid

ꝑdidi.Quale certamẽ fratres mei:q̃le cer/
tamẽ:qualis pugna: qualis ↄflictꝰ: Thea/
trum mundus: ſpectatoꝛ deꝰ. Victus tan/

dẽ ille qð offerebat᷑ accepit: ⁊ cõtinuo totũ

pauperibus erogauit:vnũ ſolidũ in domũ
ſuam nõ dimiſit.Quid eſt:? Si aliquid egi
in coꝛdibus veſtris: ſi verbũ dei inſedit in
vobis:ſi requiẽ inuenit apud vos:facite G

fratres mei:nolite putare damnũvos pati

ſi feceritis: magnũ lucrum ẽ ſi feceritis qð
dico. Perdidi viginti ſolidos:perdidi cen-

tos:quingentos.Quid perdidiſti:De do⸗/
mo tua perierant:alter perdiderat:non tu.

Terra cõmunis eſt: in vna domo eſtis: in
hoc mũdo ambo viatoꝛes:huius vite vnũ
ſtabulũ intraſtis: Poſuit ille:oblitꝰ ẽ ille:

cecidit ab illo:tu ĩiueniſti. Quis inueniſti:

Chꝛiſtianus. Quis inueniſti?: Quilegem
audiſti: chꝛiſtianus qui legẽ audiſti. Quis
inueniſti? Qui cũ audires multa laudaſti:

tu inueniſti. Si ergo veraciter laudaſti:red

de quod inueniſti. Si ergo non reddidiſti
quod inueniſti:qñ laudaſti:teſtimoniũ cõ/
tra me dixiſti.Eſtote fideles inuentoꝛes:et

inu 14,. 5eſide tunc iniquos vituperate raptoꝛes. NHam

Dicireſt
ſtinpoe
büde.

Honotnobe
npeupent

qð inueniſti ⁊ nõ reddiſti rapuiſti: Quãtũ
potuiſti feciſti:qꝛ plus nõ potuiſti:ideo nõ
plus feciſti. Qui alienum negat:ſi poſſet ⁊
tolleret. Quod nõ tollis:timoꝛ ꝓhibet:nõ

S bonũ facis:ſed malũ metuis.QAuid eſt ma

gnum timere malũ: Maagnũ eſt nõ facere

malũ:magnũ eſt amare bonũ. NHam et la/

tro timet malũ: ⁊ vbi nõ põt nõ facit: et tñ

Bermo XIX

latro ẽ.DPeus em̃ coꝛ interrogat:nõ manũ.
Lupus venit ad ouile ouiũ: quęrit inuade
re:quęrit iugulare:quęrit deuoꝛare: Vigi/
lant paſtoꝛes:latrant canes:nihil poterit:
nõ aufert:nõ occidit:ſed tñ lupus venit: lu
pus redit. Nunquid quia ouem nõ tulit:
ideo lupꝰvenit:⁊ ouis redit? Lupꝰvenit fre
mens:lupus redit tremẽs: lupus eſt tamẽę
⁊ fremẽs ⁊ timens. Interroga & te quiſqͥs
vis iudicare:⁊ vide ſi tũc nõ facis male qñ
potes facere: ⁊ ab hoĩe nõ puniris:tunc ti⸗
me deũ:nemo ẽ ibi niſi tu ⁊ ille cui faciſ ma
lum: ⁊ deus qui ambos videt. Vide ibi ti/
me. Parum ẽ qð dico:vide:ibi time malũ:

ibi ama bonũ. Nam etiã ſi timoꝛe gehen⸗

nę nõ facis malũ: nõdum es perfectꝰ: Au/
deo dicere:ſi timoꝛe gehẽnę nõ faciſ ma lũ:
ẽ qͥdẽ in te ſides qꝛ credis futurũ dei eſſe iu
diciũ: gaudeo ſidei tuę:ſᷣ adhnc timeo ma/
licię tuę. Quid eſt qð dixi? Quia ſi timoꝛe
gehennę nõ facis malũ: nõ amoꝛe iuſticię
facis bonũ.Aliud ẽ timere pęnam:aliud ẽ
amare iuſticiam. Amoꝛ caſtus in te eſſe de/
bet:quo amoꝛe deſideres videre:nõ celum
⁊ terram:nõ campos liquidos maris: non
ſpectacła nugatoꝛia:nõ fulgoꝛes nitoꝛeſq;
gemmaꝝ: deſidera videre deũ tuũ: ama/

re deũ tuũ:qꝛ dictuʒ ẽ: Dilectiſſimi filij dei 1. Job.ʒ.
ſumus:⁊ nõdum apparuit qð erimus. Sci/

mus aũt qꝛ cum apparuerit ſimiles ei erimꝰ
qm̃ videbimus eum ſicuti ẽ. Ecce pꝛopter
quã viſionẽ fac bonũ: ecce ꝓpter quã noli
facere malũ. Si em̃ amas videre deũ tuũ:
ſi in hac peregrinatõe illo amoꝛe ſuſpiras:
ecce ꝓbat te dñs deus tuus: q̃ſi dicat tibi:
Ecce fac que vis:imple cupiditates tuas:
extende nequiciã: dilata luxuriã:quicquid
libuerit licitũ puta:nõ te hic punio:nõ teĩ
gehẽnas mitto:faciẽ meã tm̃ tibi negabo.

Si expauiſti:amaſti:ſi hoc qð dictum ẽ: fa

ciem ſuã tibi negauit deus tuus:ↄtremuit
coꝛ tuũ in nõ videndo deũ tuũ:magnã pę/
nam purtaſti:gratis amaſti.Si ergo ſermo
meus inuenit in coꝛdibus vr̃is aliquã ſcin
tillam gratuiti amoꝛis dei:ipſam nutrite:
Ad hanc augendã vos aduocate pꝛece:hu
militate: doloꝛe penitentię: dilectiõe iuſti/
cię:operibus bonis: gemitibꝰ ſinceris: cõ/
uerſatõe laudabili:amicitia ſideli.hãc ſcin
tillam boni amoꝛis flate in vobis: nutrite

in vobis: ipſa cũ creuerit ⁊ flammã digniſ-

ſimã ⁊ ampliſſimã fecerit:omniũ cupidita/

B. Ser. z be do do t? poſt cap
Ps.95. ris ꝗᷓ̊ domus: indicat tibi iã pſalmus.Can

Bancti

m carnaliũ fena conſumit. ⸗
epſalmo nonageſimoquinto:
Et qua ratiõe dictũ ſit:Miſereboꝛ

cui miſertus fuero ⁊c̃. Quodꝙ; ra

mo r.ů0
A Vomodo ianua introducit in do/
mũ:ſic titulus pſalmi introducit ĩ
intellectũ. Pꝛęnotat᷑ em̃ ſic: Quã/⸗
edificabat᷑ poſt captiuitatẽ.Quęæę/

tate dño canticũ nouũ:cantate dño oĩs ter

ra.Ecce quę domus. Qñ oĩs terra cantat

canticũ nouũ:domꝰ dei eſt. Cantãdo ędiſi
cat᷑:credẽdo fundat᷑:ſperãdo erigit᷑:diligẽ/

do ꝑficit᷑. Aodo & ędiſicat᷑: in fine ſæculi

dedicat᷑.Concurrãt lapides viui ad cãti/
cũ nouũ: ↄcurrãt ⁊ coaptent᷑ in ſtructurã tẽ
pli dei:agnoſcãt ſaluatoꝛẽ:recipiãt habita

toꝛẽ. Dictũ eſt ꝗ domꝰ:dicendũ ẽ poſt quã
captiuitatẽ. Et hoc tibi indicat pſalmus.

Sequere paululũ:Cantate dño cãticũ no/
uum:cãtate dño ois terra.Cãtate dño:be⸗
nedicite nomini eiꝰ:bene nũciate de die in
diẽ ſalutare eius. Annũciate int᷑ gẽtes mi‚
rabilia eis:in oĩbꝰ populis gloꝛiã eiꝰ:cm̃
osẽs dij gentiũ demonia. Ecce ſub quoꝝ ca
ptiuitate latebat domꝰ. Ex pꝛima em̃ trãſ/
greſſiõe pꝛimi hoĩs:vniuerſum genꝰhuma

nũ natũ cum obligatiõe peccati victoꝛ dia

bolus poſſidebat.Si em̃ ſb captiuitate nõ
teneremur: redemptoꝛe nõ indigeremus.
Venit ad captiuos nõ captus:venit ad ca
ptiuos redimẽdos: nihil in ſe captiuitatl:

Bẽ iniqͥtatis habẽs:ſᷣ carne moꝛtali pꝛeciũ

noſtrũ poꝛtãs.Si em̃ carnẽ moꝛtalẽ nõ ha⸗/
beret:vnde in verbo ſanguis quẽ ꝓ capti/
uis funderet: Ille aũt qͥ ad captiuitatẽ no

Ro.s. ſtrã venit cum ſilitudine carnis peccati:nõ

cũ carne pcti:ſimilitudo em̃ erat illa carnis
pcti:vera caro ſed ſimilis carni peccati: ve
ra caro ſed nõ peccati caro. Ille ergo qͥ ita
qͥs erat:Bene nunciate de die in diẽ. Ecce
qͥs erat? De die in diẽ. Deus ð deo erat:lu/

Job.i.men de lumine erat:ſedverbũ caro facuuum

eſt: vt habitaret in nobis: latẽs maieſtas:
apparẽs inſirmitas:vt moꝛiat᷑ infirmitas:⁊
B teneat᷑ maieſtas.Si &̊ vniuerſus mundus

Exo. ʒ.ſub captiuitate tenebat᷑:bene dictũ ẽ: Mi⸗
Bo. 9. ſereboꝛ cui miſertus fuero:⁊ miſericoꝛdiã pſjᷣ

ſtabo cui miſericoꝛs fuero.Si em̃ totꝰ mun
dus ſub captiuitate:totꝰmũdus in pctõ:to

tio illius non ſit ſcrutanda: Ser/
XX Der⸗

Auguſtini

tus mũdus iuſtiſſime ſulicio deſtinatꝰ:5
ex parte ꝑ miſericoꝛdiã liberatus. Quis di
cat deo: qᷓre damnas mundũ? Quõ accu/
ſat᷑ iudex deꝰ:qñ damnat᷑ mũdus reꝰ Reꝰ
es.Si qͥd debeas ↄſideres:pęnavocat᷑:nec

cũ a te debitũ exigit᷑:exactoꝛ iuſte repꝛehẽ/
dit᷑. Repꝛehẽdit᷑ exactoꝛ ſi indebitũ exigit:

cũ vᷣo debitũ exigit:qͥs repꝛehẽdat exacto/

rem:qᷓ;uis expectat donatoꝛẽ? Cui vult mi
ſeret᷑: ⁊ quẽvult obdurat.Dicis itaq; mihi:

Quid adhuc ↄquirit᷑: Hã voluntati eiꝰ qds
reſiſtit? QO hõ tu quis es qͥ reſpõdeas deo?ꝛ

Quis ſit ille attende: quis ſis tu attende.
Ille de eſt:tu hõ. Sʒ iuſticiã tibi loqui vi/
deris tu:⁊ fons ille iuſticię ſiccatꝰ eſt? Si iu
ſtũ loqueri vnde tibi: Aut ſi iniuſtũ loque⸗/

ris:debes tacere.Aut ſi iuſtũ loquer: ⁊ nõ

habes niſi de fonte iuſticię. Fons aũt iuſti
cię qͥs eſt niſi deꝰ Pꝛimũ ̊ fundamentũ ſi/
dei pone. Munqd iniquitas apud deũ? La
tere te ęquitas põt:eſſe ibi iniqtas nõ põt.

Expectas a me foꝛtaſſe vt dicã tibi: quare

cui vult miſeret᷑:⁊ quẽ vult obdurat:Expe
ctas a me hõ.Si ⁊ tu hõ⁊ ego hõ:ambo au
diuimꝰ:O homo tu quis es qͥ reſpondeas
deo? AMelioꝛ eſt & fideł ignoꝛãtia: qᷓ; teme/
raria ſcientia. Deus mihi dicit: ꝑ apim xpᷣs
loquit᷑:& hõ tu quis es qͥ reſpõdeas deo:

Et ego indignoꝛ:qꝛ nõ noui iuſticiam dei.

Si hõ ſum:nõ indigner: excedã hominẽ ſi

poſſum: ⁊ foꝛte attingã. Sed ⁊ ſi attigero
hoĩ nõ dicã:excedat ⁊ ipſe⁊ attingat mecũ.

Et quis eſt inqͥs qui hõ hoĩem excedat:Er
go nõ qͥbuſdã expꝛobꝛat apls ⁊ dic:Cũ em̃
dicitis:Ego pauli:ego apollo:nõne hoĩes
eſtis? Quid eos facere volebat:quibꝰ ex-
pꝛobꝛat ꝙ hoĩes erãt:hHomo es:ad adã ꝑ/
tines. Pertine ad filiũ hoĩs:⁊ foꝛte dicit ti⸗

bi: Jam nõ dico vos ſeruos:ſᷣ amicos:qm̃ Job. ze

q̃ audiui a patre meo:nota feci vobis. Sʒ

.

diſcipulis hoc dixit:aplis illis h̊ͥ dixit: Mõ

debemꝰ ↄtriſtari:qꝛ nõdum tales ſumꝰ. Et

tñ etiam ipſis quõ hoc dixit: Oĩa quę audi
ui a patre meo nota fecivobis: Puto qꝛ in

ſpe dixit hoc nõdum in re: puto qð facturꝰ

erat: nõ qð iã fecerat.Et vnde pꝛobat᷑ cũ il
le dicat:nota vobis feci:nõ dicat:nota vo/

bis faciã? Quia dicunt᷑ qdã in ſcriptur: de
pꝛęterito:ꝗᷓ intelligant᷑ de futuro.Quõ di/

cunt᷑ de pꝛęterito:cũ intelligant᷑ de futuro⸗
Fodeft inqͥt manꝰ meas ⁊ pedes meos:di⸗

numerauerf̃t oĩa oſſa mea. Nõdũ factũ erat

Pöz. 21.

Der

Atnchfiat
gin Galuos is
8 Riodutloc⸗
mnus.Spebi
ſaluitcciſun
1cſß ſauiiin
Atgopenmn
nuoleinul
itds inguit
lan ſeun
iſaluttactit
cam⸗:texpe

pelg is dlſclolis

nota vobis

Pt. gliolocodic

bisdicererl
Leteoinqin
yobis. Sch
femnodo:tol
ſöͤauler p
dubloſacbett
ſi cöpurad

ßh uſtc Gi

lamura dio.
geaſyece Au⸗
Msndeiuſtu
mgpudili⸗
mmgnͦug
Gpſegniger
ſnigituit
guitatenat
Uenintsad
cairiccbet⸗
blamnotnn

n , gytliſis

Ne yo entyerb

is deugentperd

iannenale⸗
ſeneonegd
Saſenäne
tcac dirt⸗
ſtnideipite

etg lgaoci⸗

Niſapere
eg
5 Quliſa
cockden

Pct diie
am
oenanin
ailkent⸗
Nlindebti ne
echätnan
Dastent
Hinntt
hücnrn
ſesminne
uſithikgi,
arſearck
—
dus
toe Fonsiͤi
üszindengi
unas29ud deic
ediinicſtasti
endicänbra

⁊ tanq; factũ annunciabat᷑ qð futuꝝ erat.

Citn 5.D Saluos nos fecit ꝑ lauacrũ regeneratiõis.
Ro.de Alio aũt loco ipſe dicit: Spe ſalui facti ſu/

mus.Spes aũt quęvidet᷑ nõ eſt ſpes. Spe
ſalui facti ſumꝰ:nõ niſi de pꝛęterito dicimꝰ:
⁊ qm̃ ſalui ſumus nõdum re: adhuc futurũ

eſt qð ſperamus. Nam iã videmus ⁊ tene/

mus:ſed nõdum res: ſed ſpes. Qð em̃ vi-

det qͥs inquit:qͥd ſperat? Si aũt qð nõ vi-

demꝰ ſperamꝰ: ꝑ patientiã expectamꝰ. Et
tñi ſalui facti ſumus: ⁊ tũů adhuc ſalutẽ ſpe⸗/
ctamꝰ: ⁊ expectamus: nõdũ tenemꝰ.Sic ⁊

Zoh. IS· dſis diſcipłis ait: Oia q̃ audiui a pr̃e meo:

nota vobis feci:Si hoc iam factũ erat: q̃re

Joh.16. alio loco dicit illis:Adhuc multa habeovo

bis dicere: ſed nõ poteſtis poꝛtare modo:
Certe oĩa quę audiui a patre meo nota feci
vobis.Sʒ cũ dicit:Mõ poteſtis illa poꝛta/
re modo: ⁊ dicit:habeo vob dicere: differt
nõ aufert. Pꝛopter certã ergo ſpem qꝛ ſine
dubio ſciebat id fuiſſe futuꝝ: apð illũ tãqᷓ;

factũ cõputabat᷑:⁊ ideo dicebat: Nota vo
kchurtn 2. Corc5. 1

regohänden
niscsq ehnd
liogini
ihideergebi⸗
eq hiinsd
noiiſiann.
en auti nii
ia
etmngnn⸗
winantt

bis feci. diu & ſumus in coꝛpoꝛe peregri
namur a dſio. Per fidẽ em̃ ambulamus nõ
per ſpeciẽ.Quantũ nobis dat᷑ ⁊ fidẽ tenea
mus:⁊ de iuſticia dei nõ dubitemꝰ: iniqui/

tatẽ apud illũ eſſe oino nõ credamus:ne in

magnã voꝛaginẽ impietatis veniamꝰ: Et
cũ ꝑfecta fide tenuerimꝰ:nullã apud eũ eſſe
iniquitatẽ: ⁊ ſi ilã modo nõ videmꝰ:id eſt
ęquitatem quę eſt apud ipſum:ſiniat᷑ via ⁊
venimus ad patriã. Non põt videri tꝑe ſi/
dei:videbit᷑ tge ſpeciei.Nunc em̃ ꝑ fidẽ am
bulamus:tunc ꝑ ſpeciẽ. Quid eſt ꝑ ſpeciẽ:

palrinti PS5.44⸗ Specioſus foꝛma pꝛę filijs hoĩm:qꝛ in pꝛin

enchr gih
Ponocindai,
wöttndan

ni mna

6

Jopᷣ.x. cipo erat verbũ: ⁊ verbũ erat apud deũ: et
Jobeꝛꝗe deus erat verbũ.Qui diligit me inqͥt man

data mea cuſtodit: ⁊ qͥ diligit me diliget᷑ a
pr̃e meo:⁊ ego diligã eũ.Et qͥd illi dabis⸗

Et oſtendã meipſũ illi. hęc erit ſpecies qñ

faciet qð dixit:⁊ oſtendã meipſum illi. Ibi
ęqᷣtatẽ dei videbis:ibi ſine codice in verbo

i1. Job.ʒ. legis.Ergo cũ viderimus eũ ſicuti eſt:iam

trãſiet peregrinatio nr̃a: poſtea vero gau/
debimus gaudio angeloꝝ. lhec em̃ in via.

D Quid ẽ via: Fides eſt. Pꝛopter fidẽ tuã fa
ctus eſt defoꝛmis chꝛiſtꝰ:manet aũt ſpecio/
ſus chꝛiſtꝰ: Specioſus foꝛma p̃ filis hoim

videbit᷑ poſt peregrinationẽ. Modo aũt ſi

Eſa.x/ de qualis videt᷑: Et vidimus eũ ⁊ nõ habe

bat ſpeciẽ neq; decoꝛẽ:ſᷣ vultus eiꝰabiectꝰ:

⁊ defoꝛmis poſitio eius:h̊ eſt virtus eius.

rbis Apoſtoli

Bermo xx

Deſpectus ⁊ defoꝛmis poſitio eius: hõ in

plaga poſitus: ⁊ ſciens ferre infirmitates.

Defoꝛmitas chꝛiſti te foꝛmat. Ille em̃ ſi de
foꝛmis eſſe noluiſſet:tu foꝛmã quã ꝑdidiſti

nõ recepiſſes. Pendebat ĩ cruce defoꝛmis:

ß defoꝛmitas illiꝰ pulchꝛitudo nfa erat. In
hac & vita defoꝛmẽ chꝛiſtũ teneamꝰ. Quid

ℳ

eſt defoꝛmẽ chꝛiſtũ: Abſit mihi głari niſi in Sał.se

cruce dñi nr̃i ieſu chꝛiſti:ꝑ quẽ mihi mũdus
cruciſixus ẽ ⁊ ego mũdo. hHeęc ẽ defoꝛmitas
xpᷣi. Huũqᷣd dixi me aliqͥd ſcire ĩvobᷣ niſiviã⸗
Hec via: credere iĩ cruciſxxũ:hꝰ defoꝛmitat:
ſignũ in fronte poꝛtamus:de iſta defoꝛmi⸗

tate chꝛiſti nõ erubeſcamus.hãc viã tenea

mus:⁊ ad ſpeciẽ ꝑueniemus. Cũ pꝑueneri-
mus ad ſpeciẽ:ęqualitatẽ dei videbimus:

et iã nõ erit ibi dicere q̃re huic ſubuenit: et

huic nõ:q̃re iſte adductus ẽ a gubernatiõe

dei vt baptiʒzaret᷑: ille aũt cũ bñ cathecumi

nus vixerit:ſubito ruina moꝛtuꝰeſt ⁊ ad ba
ptiſmũ nõ ꝑuenit:ille aũt cũ ſcelerate vixe/
rit: cũ luxurioſuſ:cũ męchꝰ: cũ ſcenicꝰ:cũve
natoꝛ ęgrotauit:baptiʒatꝰẽ:diſceſſit:petm̃
i eo ↄuictũ ẽ:pctm̃ i eo deletũ ẽ. Auęre me

rita:ſñ iuenies niſi penã:ꝗ̃re grãʒ: altitu

„

do diuitiaꝝ. Petrꝰnegat:latro credit. O al &

titudo diuitiaꝝ. hoc nos putas ꝑſcrutari
poſſe:qð apłs btũs expauit:Et cũ tantã ꝓ
funditatẽ ⁊ altitudinẽ inſpiciẽs ↄtremiſce/
ret:exclamauit: Oà altitudo diuitiaꝝ ſapiẽ/

oenI.

tię ⁊ ſcientię dei.Quid em̃ dixerat ante:vt E

ad hãc exclamationẽveniret? Rem dixerat

vbi ſi nõ credat᷑ deo:qꝛ nõ eſt iniqtaſ apud Ro.⸗.

deũ:iniqtas iudicabit᷑.Gentibꝰ dicebat: ſi

delibꝰ dicebat de iudęis: Siẽ vos inqͥt nõ Roai.

credidiſtis deo:nüc aũt miſericoꝛdiã ↄſecu
ti eſtis illoꝝ incredulitate:ſic ⁊ hi nõ credi⸗
derũt in veſtrã miſericoꝛdiã vt ⁊ ipſi miſe
ricoꝛdia ↄſequant᷑.Concluſit em̃ oẽs deꝰ in
icredulitate:vt oĩm miſereat᷑. Hinc poſtea
paulus dixit:Et ꝗ iſta rõ eſt ęqᷣtatis ⁊ iuſti⸗
cię dei:ↄcludere oẽs ĩ incredulitate vt oim
miſereat᷑: Quęris tu rõem: ego expaueſcã
altitudinẽ. O altitudo diuitiaꝝ ſapiẽtię et
ſciẽtię dei. Lu rõcinare: ego mirer: Tu di/
ſputa:ego credã:altitudinẽ video:ad ꝓfun

dũ nõ ꝑuenio.O altitudo diuitiaꝝ ſapien/

tię ⁊ ſciẽtię dei:qᷓ inſcrutabila ſunt iudicia
eiꝰ:⁊ inueſtigabiles vię eiꝰ:foꝛte expoſiturꝰ

es?: Quis em̃ cognouit ſenſũ dñi:aut qͥs cõ

ſiliariꝰ eiꝰ fuit:aut qͥs pꝛioꝛ dedit illi: ⁊ retri
buet᷑ ei? Am̃ ex ipſo ⁊ per ipſũꝛ in ſe ſunt
2

Bancti .

ola: Ipſi głia in ſecula ſeculoꝝ.Requieuit
qꝛ inuenit admirationẽ: nemo quęrata me
occultoꝝ rõem. Ille dicẽ: Inſcrutabilia ſũt
iudicia eiꝰ: ⁊ ſcrutari veniſti: Iille diẽ: In/
ueſtigabiles ſunt vię eius:⁊ tu inueſtigare
veniſti? Si iſcrutabilia ſcrutari veniſti:⁊ ĩ/
ueſtigabilia inueſtigareveniſti:crede:nam
periſti. Tale eſt velle ſcrutari inſcrutabilia
⁊ inueſtigabilia inueſtigare:quale eſt velle
inuiſibilia videre: ⁊ ineffabilia fari. Ergo
ędificeẽ᷑ domꝰ:cũ puenerit ad dedicationẽ:
tunc foꝛtaſſe ĩueniet iſtoꝝ occultoꝝ aper⸗
tiſſimã rationẽ.
C

chꝛuti: Sermo
la lex veteris teſtamẽti ſcʒ cuſto

dia timoꝛẽ habebat: nõ potuit aꝑ/
tius ſigniſicari noui teſtamẽti do/

Inuicẽ onera vfa poꝛtate:⁊ ſic adimplebi/
is legẽ chꝛiſti:Hhanc em̃ legẽ chꝛiſtus dice-
re ĩtelligit᷑: qꝛ ipſe dñs ſcepitvt nos inuicẽ
diligam: tm̃ in ea ſentẽtia ſᷣcepti pondꝰ cõ

Joõb.13. ſtituẽs vt diceret: In hoc cognoſcẽt qm̃ di

ſcipuli mei eſtis:ſi vos inuicẽ diligat.hhu-
ius aũt dilectiõis officiũ eſt: Inuicẽ onera
vf̃a poꝛtate: ᷣ hͥ officiũ nõ eſt ſempiternũ.

Perducet ſane ad btitudinẽ ſempiternã in

qua nulla erũt onera nr̃a ꝗᷓ inuicẽ poꝛtare
iubeamur: nũc vero cũ in hac vita:id eſt cũ
i hac via ſumus:onera nr̃a inuicẽ poꝛtemꝰ:

vt ad eã vitã ꝗᷓ caret oĩ onere ꝑuenire poſſi

mus. Sicut em̃ de ceruis nõnulli taliũ co/
gnitionũ ſtudioſi ſcripſeft:cũ fretũ ad inſu
lam tranſeũt paſcuaꝝ gra:ſic ſe oꝛdinãt:vt
onera capitũ ſuoꝝ ꝗᷓ geſtant in coꝛnibꝰ ſuꝑ
inuicẽ poꝛtẽt:ita vt poſterioꝛ ſuꝑ anterioꝛẽ

ceruice ꝓiecta caput collocet. Et qꝛ neceſſe

eſt vnũ eſſe qͥ cęteros ſcedẽs nõ ante ſe ha/⸗
beat cui caput inclinet:vicibꝰdicunt᷑ id age
re:vt laſſatus ſui capitis onere:ille qͥ pꝛece/
dit poſt oẽs redeat:⁊ ei ſuccedat cuius fere
bat caput cũ ipſe ſiret:ita inuicẽ onera ſua
poꝛtãtes fretũ traſeũt:donec veniãt ad ter
rę ſtabilitatẽ. Iſtã ceruoꝝ naturã foꝛtaſſe

Pꝛouer. . intenderit ſalomõ cũ ait: Ceruus amicitię
B ⁊ pullus grãꝝ colloquant᷑ tecum. Nihil em

ſic ꝓbat amicũ: quẽadmodũ oneris amici
poꝛtatio. Hec tñ inuicẽ poꝛtaremus onera
nfa:ſi vnũ tꝑs eſſet infirmitatis amboꝝ qͥ

onera ſua ſuſtinẽt:aut vnũ infirmitatis ge

De verbis Apli: Inuicẽ onerave
poꝛtate:⁊ ſic adimplebit legẽ

eſſe charitatẽ: q; hoc loco vbi apłs ait:

õ
S

Aluguſtini

nus:ſᷣ diuerſa tꝑa ⁊ diuerſa genera inſirmi
tatis faciũt vt onera nf̃a inuicẽ poꝛtare va
leamus. Verbi gra. Irã fratris tũc poꝛtab
cũ tu aduerſus eũ nõ iraſceris:vt rurſũ tꝑe
q̊ͥ te ira ſoccupauerit:ille te lenitate ⁊ trãqᷣl
litate ſuwoꝛtet. hoc exemplũ ad id ꝑtinet

cũ diuerſa ſũt tꝑa poꝛtantiũ onera ſua:q;/
uis ipſa diuerſa nõ ſit inirmitas:in ambo⸗

bus em̃ ab inuicẽ ita poꝛtat᷑. Ad diũſũ aũt
iufirmitat genus aliud exemplũ videndũ
eſt:veluti:Si qͥs in ſe loquacitatẽ vicerit:⁊
ꝑtinaciã nõdũ vicerit:alius vero ſit adhuc
loquax:ſ etiã ꝑtinax nõ ſit: debet ille huiꝰ
loquacitatẽ:⁊ iſte illiꝰꝑtinaciã:donec illud

in illo:⁊ iſtud in iſto ſanet᷑ charitate poꝛta-

re. Par qᷣe infirmitas in duobꝰ ſi vno ac/
cedat tꝑe:tolerare ſeinuicẽ nõ valẽt:cũ ad/
uerſus:ſe intẽdit᷑. Nã adũſus aliquẽ tertiũ
⁊ duo irati ſibi ↄueniũt ⁊ ſe tolerãt:q;q; nec
tolerare ſeinuicẽ dicẽdi ſunt:ſᷣ potiꝰſeiuicẽ
ↄſolari:ſiẽ ⁊ triſtes de vna re magis ſe poꝛ/
tant:⁊ q̃ſi incũbunt ſibi:quaſi vnus triſtis
eſſet:⁊ aliuſ gauderet:ſi aũt aduerſus ſe tri

ſtes ſint:ꝓꝛſus ſe tolerare nõ pñt.Et ideo C

huiuſcemodi affectiõibꝰ ſuſcipiẽda eſt ali-
quãtulũ ipſa ęgritudo de qua uis ꝑte aliũ
liberari:⁊ ſic ſuſcipiẽda vt ad auxiliũ nõ ad
ęqualitatẽ miſerię valeat: quẽadmodũ ſe

inclinat qͥ manũ iacẽti poꝛrigit. NMon em̃ ſe

ꝓijcit vt ambo iaceãt:ſᷣ incuruat tm̃ vt ia/
centẽ erigat. Neq; vlla res officioꝝ iſtũ la/
boꝛẽ: ad poꝛtãda onera alioꝝ facit libẽter
ipẽdi: niſi cũ cogitamꝰ qᷓ;ta ꝓ nob ꝑtulerit

dſñis. Hinc em̃ admonẽs ait apłs:hHoc ſenti Pbil.ꝛ.

te in vobis: qð ⁊ in chꝛiſto ieſu: Qui cũ in
foꝛma dei eſſet:nõ rapinã arbitrat eſt eſſe
ſe ęqualẽ deo:b̊ᷣ ſemetipſum exinaniuit foꝛ
mã ſerui accipiẽs:in ſilitudinẽ hoĩm factꝰ:
⁊ habitu inuẽtus vt hõ: humiliauit ſemet/
ipſum factus obediẽs vſq; ad moꝛtẽ: moꝛ/
tẽ añt crucis. Suꝑiꝰ em̃ dixerat: Mõ ꝗ̊ ſua
ſunt vnuſquiſq; intendẽs:ſᷣ ea quę alioꝝ.
Huic ſentẽtię ↄtexuit qð dictũ eſt. Naʒ ita
ſequit᷑.hoc ſentite in vobis qð ⁊ in chꝛiſto
ieſu:ad hoc dũtaxat:vt quẽadmodũ ille in

eo ꝙ verbũ caro factũ eſt ⁊ habitauit in no Job.r.

bis:⁊ ſine pctõ cũ eſſet: pctã nr̃a ſuſcepit:
nõ attendit ſua:ſᷣ nf̃a: Ita ⁊ nos libẽterad
eius imitationẽ inuicẽ onera noſtra poꝛte/
mus.Huic cogitatiõi accedit etiã illa cogi/

tatio qua ille ſuſcepit hoĩeʒ:nos aũt hoies

ſumus:⁊ ↄſiderare debemus ꝙ ęgritudinẽ

Dev⸗

ſtecitſie
ctinos N
hoczethin
tareyolum
biberiton
obusun
ancolzin
gecupiebat
potusidag
☛
ſnceliog
ZO erenplipan
lludcogit⸗
ſthaberen
ctijſtlater
ſupionaco⸗
dann ſupbi
lanbone
lhebeegg
ſisbonacb⸗

ſallnos:aut

ſblu. betci diate

goni⸗ßinb
ſtmaresſug
Cüſkimateyr
fugamuar;
doeautäi
bonünor
ſenöſtoe
es ſupbi
faffatene
bentiſine
hoieine
moniſope
imhfm
geleaittte
Cfamanan.
lnginöpt
scprekagt
Mießern⸗
Goſtlaoſtie
ttſatguiß
nctäͤfcen
naemdign
iglanee
llbnſiͤe⸗
Naca
Aeſlteten
beegiigne
mstit

. De verbis Apoſtoli Bermo xXxXII

urnu. ſiue aĩe ſiue coꝛꝑis quã in hoĩe alio videmꝰ tioꝛa ſunt indagationẽ nõ puenimus. Ad/
ifmeen etiã nos habere potuimus aut poſſumus. monet itaq; dñs noſter ieſus chꝛiſtus qui
ininn Hoc & exhibeamꝰ ei cuius infirmitatẽ poꝛ⸗ nos vult effici imitaroꝛes ſuos: vt eius in-
enenni tare volumus: q ab illo nobis velimꝰ exx firma tolerem: vt ad quędã ſana in quoꝝ
— hiberi:ſi foꝛte nos in ea eſſemus: ⁊ ipſe nõ delectatiõe acquieſcamus ꝑ charitatis to/

umnin 1. Cor.9. eſſet.Ad hoc ꝑtinet qð ipſe aplus ait:ia lerantiã ꝑducamur.Ait em̃: Non eſt opus Mattðᷣ.9.
denſu;,

3 oĩbus factus ſum:vt oẽs lucrifacerẽ: cogi / ſanis medicus: ſ ęgrotãtibꝰ. Ideoq; ſi ꝓ/
nimten tando ſcʒ in eo vitio etiã ſe eſſe potuiſſe vn prer chꝛiſti charitatẽ etiã eũ qui ex omi par
Kck Amüi de cupiebat aliũ liberare: cõpatiendo etis te foꝛtaſſis ęgrotat:repellere ab aio nõ de /
damniſti potius id agebat:nõ mentiẽdo ſicut quidaãa bemus:qm̃ ſanari põt ꝑ verbũ dei: quãto
agucktifin ſuſpicant᷑: æ hi maximeqͥ mẽdacijs ſuis de· minus eũ qͥ ꝓpter nos videri poteſt totus
Ausenſch fendẽdis ꝗᷓ negare nõ pñ̃t:alicuius magni egrotus: qꝛ queędã eius ſautia in pꝛimo in-
noledehale D exempli patrociniũ requirũt. Deinde etiã greſſu amicinix nõ potuimꝰ ſuſtinere: ⁊ qð
inrk illud cogitandũ:nullũ eſſe hoĩem qͥ nõ poſ ẽ grauiꝰ cũ offẽſiõe animi de toto hoie auſi
neichantgen ſit habere aliqd boni qð tu nõdum habes: ſumꝰtemerariã hiudicij ferre ſentẽtiã: nõ ti
ein oblmnr etiã ſi lateat:iĩ quo ſine dubio poſſit te eſ/ſe mẽtes qð dictũ eſt: Nolite iudicare ne iudi Matts. .
cignlini ſuꝑioꝛ: ꝗᷓ cogitatio ad ↄtundendã ⁊ edomã cemint⁊ in qua menſura menſi fueritis in
iſis igini dam ſuꝑbiã valet. Ne arbitreris qm̃ tua ꝗ/ ea remetiet᷑ vobis. Sepe aũt illa quę bona F
etſerirzi dam bona eminẽt ⁊ aparẽt: ideo alteꝝ nul ſunt pꝛiꝰapparẽt:in qͥᷣb etiã temerariũ beni
liſunefpnſan la habere ꝗᷓ lateãt: ⁊ foꝛtaſſe maioꝛis põde uolentię iudiciũ cauendũ eſt: ne cũ totũ bo
Ræqñ ris bona qbus te ſuperat neſcientẽ. Hõ em num putaueris: ea ꝗᷓ poſtea mala aſparue/
degalmant falli nos: aut adulatiõe potius vti apls iu- rint: ſecurũ ⁊ imparatũ te inueniat: 2 graui
iitauien Wbik. 2. bet cũ dicit: Mihbilꝑ ↄtentionẽ neq́; ꝑ inanꝓ us offendãt: *eum quẽ temere dilexeras:
l gloꝛiã: in hũilitate mẽtis alter alteꝝ exi- acerbius oderis:qð nefas eſt: qꝛ etiã ſi nul/
i s ſtimãtes ſuꝑioꝛẽ ſibi. Nõ hoc ita debemus la eius bona Hcederẽt:⁊ hec ꝗ poſtea apa-
— exiſtimare vt nõ exiſtamus: ſᷣ᷑ nos exiſtere ruerũt mala pꝛiuſ eminerẽt:tolerãda tamẽ
— ſingamus:ſ vere exiſtimemꝰ poſſe eſſe ali - erãt:donec oia cũ illo ageres qbus talia ſa
numuit q occultũ in alio ͥ nobis ſupioꝛ ſit: etiã ſi nani ſolẽt: ;tomagis cũ ea bona pꝛęceſſert
gini bonũ noſtrũ quo illo videmur ſupio:es eſ · ꝗ tanq; pignoꝛa nos debent ad poſterioꝛa
bongt us ſe nõ ſit occultũ. Iſtę cogitatiões depꝛimẽ toleranda ↄſtringere. IJpſa eſt g lex chꝛiſti:
Snantif tes ſuꝑbiã: ⁊ acuẽtes charitatẽ:faciũt one· vt inuicẽ onera noſtra poꝛtemus. Chꝛiſtũ
nsfunzſin ra fraterna inuicẽ: nõ ſolũ ęquo aio ſᷣ etiã li aũt diligẽdo facile ſuſtinemꝰ infirmitatẽ al
iügtlin E bentiſſime ſuſtineri.Nullo mõ aũt de quo terius:etiã quẽ nõdum ꝓpter ſua bona di⸗-
zupuiſnan qᷓ; hoĩe incognito ferenda ſentẽtia eſt:? ne ligimus: Cogitamꝰ em̃ qꝛ ille quẽ diligim?ꝰ
iigta mo niſi ꝑ amicitiã cognoſcit᷑:⁊ ideo amico dñs ppter e moꝛtuus eſt. Ipſius em̃ dñi
S rũ mala firmiꝰ ſuſtinemꝰ:qꝛ bona eoꝝ nos charitatem nobis apoſtolus ingeſſit: cum
nimeric delectãt ⁊ tenẽt. Nullius itaq; repudiãäda diceret:Et peribit infirmus in tua ſcientia 1. gorl.s.
güngmuii eſt amicitia ſeſe ingerẽtis ad amicitiã copu frater ꝓpter quẽ chꝛiſtus moꝛtuus eſt: vt ſt
inciiel landã:nõ vt ſtatim recipiat᷑:ſᷣ vt recipien / illũ infirmũ ꝓhpter vitiũ quo infirmꝰ ẽ mi/
dunla ſ dus optet᷑:atq; ita tractet᷑ vt recipi poſſit. nus diligimꝰ:illũ in eo 2ſideremus qͥ moꝛ-
alnal,t⸗ Illũ em̃ receptũ ĩ amicitiã poſſumꝰ dicere: tuus eſt ꝓpter ipſum. Chꝛiſtü aut nõ dili⸗
anmnk fifi cui om̃ia ↄſilia noſtra refundere audeamꝰ. gere:nõ infirmitas ̊ moꝛs eſt. Qua ꝓpter
is feagki⸗ Et ſicut quiſq; qui ſe nõ audet ingerere ad ingenti cura ⁊ imploꝛata dei miſcðia cogi/
— amicitiã faciedã cũ aliquo noſtro tꝑali ho⸗ tandũ eſt: ne chꝛiſtũ negligamus ꝓPpter in/
bsgotuti noꝛe aut dignitate reuocat᷑: deſcendẽdum firmũ:cum infirmũ debeamus diligere ꝓ⸗
inel ii eſt ad eum: ⁊ offerendũ illi quadã comitate pter chꝛ uam..
itabiauihqH 2 ſubmiſſiöe aię: qð petere per ſemetipſum De eiſdẽverbis A l:quibus in SGal.6.
gittaſin nõ audet.Sane quis raro: tñ aliquotiens ſermone pᷣcedenti Sermo XII
. ſoelbir accidit: vt eius quẽ volumꝰ in amicitiã rei Mñes nos per apim admonuitve⸗
na nefrſir pere:pꝛius nobis innoteſcãt mala q́; bona o ittas vt inuicẽ onera noſtra poꝛte⸗
hnini⸗ quibꝰ offenſi ⁊ quodãmodo reꝑcuſſi relin, mus: ⁊ ĩ eo ipſo q̊ nos admonet vt
Ginuͤn quimus eũ:⁊ ad bonoꝝ eius ꝗᷓ foꝛte occul/ inuicẽ onera noſtra poꝛtemus: quo fureu
sg .

id faciamus oſtendit: adiungens dicit: Ex
ſic adimplebitis legem chꝛiſti. Quę nõ im ·
plebit᷑:niſi inuicẽ onera noſtra poꝛtemus.
QAusę ſint onera iſta:⁊ quẽadmodũ poꝛtan
da ſint:qm̃ quidẽ oẽs pꝛo noſtris viribꝰ co
nari debemus implere legẽ chꝛiſti:adiuuã⸗
te dño conaboꝛ oſtẽdere. Quidẽ me demõ
ſtratuꝝ eſſe ꝓpoſui:memẽtote vt exigatis:
vt cũ reddidero nõ petatis.hoc me demõ⸗
ſtratuꝝ eſſe ꝓpoſui:adiuuãte dño intẽtio/
nẽ meã ⁊ pꝛo me oꝛatiõe veſtra:ꝗ ſint one/
ra ꝗᷓ inuicẽ nos iubet vt poꝛtemus apłs: ?

Bancti

quẽadmodũ poꝛtãda ſint.Hoc ſi fecerimꝰ:
illud vbi fructũ poſuit ſua ſponte cõſequit

vt impleamus legẽ chꝛiſti. Dicit aliqᷣs: Ob

fſcure em̃ apls locutus eſt:vt tu coneris ex/

Salic. alienis:reſpondit apłs: VUnuſqᷣſq; onus ꝓ/
pꝛiũ poꝛtabit. Item ↄtra eos qᷣbus per hoc

5

ponere:ꝗᷓ ſint iſta onera: vel quẽadmodũ
inuicẽ ſuſtinẽda.Eſt illic quęſtio ꝗ nos co/
git onera diſtinguere:⁊ in ipſo quippe capi/
tulo leciiõis habens ibi poſitũ: Unuſqᷣſq;
aũt ꝓpꝛiũ onus poꝛtabit. Jã ̊ occurrit ſen
ſibꝰ vr̃is: Si vnuſqᷣſq; ꝓpꝛiũ poꝛtabit:quõ
diẽ inuicẽ onera vr̃a poꝛtate: niſi qꝛ onera

diſtinguẽda ſũt:ne ſibi ↄtraria loqui putet᷑

apłs. Non em̃ lõge:nõ em̃ in alia epla:nõ

em̃ in hac ipſa lõge ſuꝑiꝰ aut inferiꝰ: ſᷣ ĩ eo

ipſo loco:ita vt ſibi ſint eadẽ verba ↄtigua
vtrũq; poſuit.Et qꝛ vnuſqᷣſq; ꝓpꝛiũ onus
pꝛtabit:⁊ qð admonuit ⁊ hoꝛtatus ẽ:vt in/

uicẽ onera noſtra poꝛtemꝰ. Alia & ſunt one

ra in qbus vnuſqſq; ꝓpꝛiũ poꝛtat: nec poꝛ

tat cũ alio alter:nec pꝛoijcit in alteꝝ: ⁊ alia

ſunt onera in qᷣbus recte dicis fratri: poꝛto

tecũ:aut poꝛto pꝛo te.Si ̊ diſtinctiõe opꝰ

eſt:nõ eſt facilis intellectus. Contra eos

qui putabãt poſſe hoĩem ↄtaminari pctis

poſſit negligẽtia ſubintrare:vt quaſi ſecu/
ri facti qð nõ ↄtaminarent᷑ pctĩs alienis ne
minẽ curarẽt coꝛrigere: inuicẽ onera noſtra
poꝛtare bꝛeuiter dictũ:breuiterq; diſtinctũ
eſt: ⁊ q;tum exiſtimo manifeſtationẽ verita
tis nõ impediũt. Ham ⁊ bꝛeuiter audiſtis:
⁊ cito intellexiſtis.Coꝛda veſtra nõ vidi: ſᷣ
teſtes coꝛdis voces audiui. Jã ergo tanqᷓ;

de intellectis ſecuri:aliquãto latius diſſe/

ramus:nõ vt intelligendũ inſinuet᷑: ſed vt
qð intellectũ eſt cõmendet᷑. Onera ꝗ̊ vnuſ

quiſq; ſua poꝛtat pctã ſunt.hHas deteſtabi
liũ onerũ ſarcinas poꝛtãtibꝰ hoĩbus ⁊ ſub

Matib.iIe eis fruſtra ſudantibꝰ:dñs dicit: Venite ad

Auguſtini

me oẽs quilaboꝛatis ⁊ onerati eſtis: ⁊H egs
reficiã vos.Quõ reſicit pctis oneratos:ni

ſi indulgẽtia pctõꝝ? Cõcionatoꝛ mũdi: de

quadã ſpecula excelſę auctoꝛitatis excla/
mat:Audi genꝰ humanũ: audite ſilij ada:
audi genus laboꝛioſum ⁊ infructuoſũ: Vi⸗

deo laboꝛẽ veſtrũ:videte donũ meũ: Scio
laboꝛatis ⁊ onerati eſtis: ⁊ qð eſt miſerius

pernicioſas ſarcinas veſtris humeris alli/
gatis: adhuc qð peius eſt onera addi vob
petitis: nõ deponi.QQuis noſtrũ bꝛeui tꝑe
poteſt multiplicitatẽ ⁊ varietatẽ haꝝ diſſe

rere ſarcinaꝝ? Lamẽ inde pauca cõomemo⸗

remus:⁊ de his cętera ↄiectemus. Videte
hoĩem oneratũ ſarcina auaricię: videte il/
lũ ſõ hac ſarcina ſudantẽ: anhelãtẽ:ſitiẽtẽ
⁊ laboꝛãdo ſarcinã addẽtẽ. Quid expectai
o auare:amplectẽs onꝰ tuũ ⁊ ſarcinã ſbᷣ hu⸗
meros tuos? Quid expectas: Quid labo/

ras: Quid inhias:Quid ↄcupiſcis: Nẽpe

ſatiare auariciã. O vota ĩania ⁊ facta neqͥſ
ſima. Expectas & ſanare auariciã. Illa te

põt ſmere:tu illã ñ potes ſatiare.An foꝛte

nõ eſt grauis? VUſq;adeo ſub hac ſarcina ſẽ

ſum etiã perdidiſti:? Hon eſt grauis auari/
cia?Quare & te ð ſomno excitat:quę te ali-

qñ etiã doꝛmire nõ ſinit:Et foꝛtaſſe habes
cũ illa alteꝝ onus pigricie:⁊ iſta duo neqͥᷣſ/
ſima onera ſecũq; pugnãtia pꝛęmũt te:⁊ di
laniãt te.Non em̃ paria imperãt:nõ em̃ ſi-
milia iubent. Pigricia dicit:doꝛmi:auari/
cia dicit:ſurge. Pigricia dicit:noli pati fri/

gidoſ dies:auaricia dic̃:tolera in mari etiiõ⸗

tempeſtates. Illa dicit:quieſce:illa non ſi/
nit quieſcere: iubet nõ ſolum pꝛocede:ᷣ ⁊
nauiga trãs mare:quęre terras quas igno
ras:merces in india depoꝛtãdeę ſunt:nõ no
ſti linguã indoꝝ: vᷣ intelligibilis videt᷑ ſer⸗
mo auaricię. Venies ignotus ad ignotũ:
das:accipis:emis:poꝛtas:periclitatus ve/
niſti:cum periculo redis:exclamas in mari
exagitatus tempeſtate: deꝰ libera me. Mõ
audis reſpondentẽ. Quare? Miſi te: Aua
ricia tibi iuſſit vt acquireres qð non habe/

bas:ego tibi iuſſi vt ſine laboꝛe ante oſtiũ

tuũ pauperi dares qð habebas. Illa tead
indos miſit ad repoꝛtandũ aurũ: ego tibi
ante oſtium chꝛiſtũ poſui:a quo emeres re/
gnũ cęloꝝ. Laboꝛas in iuſſiõe auaricię: in
iuſſione mea nõ laboꝛas. Ambo iuſſimus:

nõ audiſti me: cui obaudiſti liberet te. E
multi has ſarcinas poꝛtãt: quãti mihi mo⸗

Peve
vonuiſſe
ſiachmi⸗
cnis erennt⸗
ſencunne⸗
lebornu⸗S⸗
Oſrenone
ſräeatec⸗
Pborotiston

labogfed

gleſecig
Veniteinck⸗

(ts:regoye

fͤpröntol
ſeubo go
gligiſgran
nini Loll

ccs.AMeñ

unrie Loli
ſübiugeuenn
igetchantn
tdllateane.
lig magiſt
nutwaglſter
ſeuszpentas

Nea Quiainpune

ahusdeird
ſacalunr.
fimusmune

DW ſlerediei

atſeau⸗
Uibuereci
Nosiubet
deus Sec
ſneogde⸗
toudipri
Hunoi fah
gllgeglag
ſctusefftat⸗
wsebegon
Nuumortuos
Mreſae
Nteane
Ulsſiisn
ſinnron
Undſeeran
thuntiscen
ananimnen
nuotſen
teccnng
ſPplumanc
lennne

as uun do ↄtra ipſas ſarcinas loquẽti ſub ipſis pp Quid ſi habet pondus? Sʒ minus. Plus
Whnatenii ſiti exclamãt. Cum ſarcinis intrarũt:cũ ſar habet auaricia: minus iuſticia. Nolo ſic in-
Säü cinis exeunt:auari ingreſſi ſunt: auari de/ telligas.hheęc ſarcina nõ eſt pondus onera /
iini ſcendunt:ego loquẽdo ↄtra iſtas ſarcinas ti:ſed alę volaturi. Habẽt em̃ ⁊ aues pẽna /
dtüinand, laboꝛaui.Si clamatis:ponite qð poꝛtatis. rum ſuaꝝ ſarcinas.t quid dicimus? Poꝛ
eini Poſtremo me nolite audire: imperatoꝛẽve tant illas:⁊ poꝛtant᷑. Poꝛtãt illas in terra:
gigichgi 6 ſtrũ audite clamantẽ: Venite ad me oẽs ᷣ poꝛtant᷑ ab illis ĩ celo. Tu miſcðiam velis
bun lau laboꝛatis ⁊ onerati eſtis. Non em venitis: pꝛebere aui: pᷣſe ertim ęſtate ⁊ dicas:miſ. erã
.* 8 niſi laboꝛare deſinatis. Vultis ad me cur/ iſt auiculã onerãt pennę? detrahas onus
nenti anc rere:ſed cũ grauibus ſarcinis nõ poteſtis. hoc:in terra remanebit: cui ſubuenire vo⸗
Wnafriuin Venite inqᷣt ad me qui laboꝛatis ⁊ onerati luiſti. Poꝛta ergo pennas pacis:alas acci-
maniedi eſtis:⁊ ego vos reficiã.Do veniã pꝛęterito / pecharitatis. Hec eſt ſarcina: ſic implebit
Aad in rũ pctõꝝ:tollã qð pꝛemebat oculos vfos: lerx chꝛiſti. Diſtincta ſũt onera.Ylidete nüc ⸗
Aem Uin ſanabo qð nocuit humeris veſtris. Tolla neſcio quis auarꝰ intrat:noſti illum auaꝝ:
umngeneh quidẽ ſarcinas:ſᷣ inanes a ſarcinis non di/ ſtat tecũ ⁊ tu nõ es auarus ſed etiã miſeri /
mhelifii Cmittã. Tollã ſarcinas malas:⁊ imponã bo coꝛs: das pauperi qð habes: nõ inhias in
Ei Alpn. nas. Cũ em̃ dixiſſet: Et ego vos reſiciã: ad/ ea quęnõ habes:audis dicentẽ aplm: Pꝛę · Timotb. s⸗
Pmütſnauß iunxit:Tollite iugũ meũ ſuꝑvos.Male te cipe diuitibꝰ huiꝰ mundi:nõ ſuperbe ſape:
Pecng: Qlitltn ſubiugauerat cupiditas: ſalubꝛiter te ſub⸗ neq; ſperare in incerto diuitiaꝝ:ſed in deo
t Apiceth iuget charitas.Tollite iugũ meũ ſuꝑ vos: viuo qui pꝛęſtat nobis oĩa abundãter ad
ninattantg ⁊ diſcite a me.Si vobis viluit humanũ q/ efruendũ: Diuites ſint ĩ operibꝰ bonis:faci
e urii un lecũq; magiſteriũ:diſcite a me.Chꝛiſtꝰ cla-⸗ le tribuãt:cõmunicent:theſauriʒẽt ſibi ſfun
ursſnen Af mat magiſter: vnicus ſiliꝰ dei:ſolus verax:· damentũ bonum in futuꝝ:vt aſpꝛehendãt
mübbaſrar⸗ verus:veritas clamat:diſcite a me.Quid? verã vitã.Audiſti: agnouiſti: didiciſti: te⸗
uc guaun Zob. 1. Quia in pꝛincipio erat verbũ: ⁊ verbũ erar nuiſti: feciſti. Sac qð facis:noli pigreſcerer:
nocunnnneei⸗ apud deũ:⁊ deus erat verbũ:⁊ oĩa ꝑ ipſum noli ceſſe are: Qui ꝑſeuerauerit vſi. q; in finẽ Mattb. Io.
eEtileds facta ſunt.Nunqᷣd hoc ab eo diſcere pote/ hic ſaluꝰ erit.Bene feciſti homini: ingratꝰ
noctinun⸗ rimus: mundũ fabꝛicare:cęcos luminibus homo:non te peniteat bene feciſſe:ne fun
Nüngürnr iplere: diei noctiſq; viciſſitudies oꝛdinare: das pęnitendo quod impleſti miſerando:
mritii/ tha a ſecula iubere pcurrere: ſeminib vim dic in coꝛde tuo: Mon videt iſte in quem fe
dicrdemann tribuere aialibus terrã replere: Hihil hoꝝ ci: videt ille pꝛopter quem feci: quia iſte ſt
Pdiärtrimſ nos iubet diſcere magf celeſtis: illa fac vt xvigeret:ſi ingratus non eſſet:ſibi potius S
1 R deus. Sed qꝛ iſte deꝰ ⁊ hõ eſſe dignatꝰ eſt: mihi pꝛodeſſet:Ad deum me teneã quẽ nõ
ucrinmnd in eo ꝙ de eſt audi vt recreeris: in eo ꝙ hõ latet quod facio:nõ ſolum quod facio: ſed
nguc utf eſt audi vt imiteris. Diſcite inqͥt a me: non etiã quo coꝛde facio: illum ſperẽ retributo/
ſunn mundũ fabꝛicare ⁊ creare naturas: nec illa rem:quia facti mei nõ quęret teſtem. Talii
rensen r quidẽ alia quę hic latens deꝰ:homo mani/ es:⁊ foꝛte in populo dei ſtat iuxta te auarꝰ
mritil feſtus effecit:nec ipſa dicit: diſcite a me fe- raptoꝛ inhians rebus alienis. Quem noſti
igbi 4 bꝛes ab egrotãtibus pellere:fugare demo/ talem:⁊ ſidelis eſt:vel potius fidelis voca/
gou en nia: moꝛtuos ſuſcitare:ventis ⁊ fluctibPꝰim tur:nõ eum potes de eccleſia pellere:nõ ha
napenlnn 4 perare:ſuꝑ aquas ambulare:nec hoc dicit: bes aliquem aditum caſtigãdo ⁊ coꝛripien
vuamur diſcite a me.Hec em̃ dedit quibuſdã diſci- dao coꝛrigere:acceſſurꝰ eſt tecũ ad altare:no
de lann pulis ſuis:quibuſdã nõ dedit.hoc aũt di / li timere: vnuſqᷣſq; ꝓpꝛiũ onus poꝛtabit:
un iran ſcite a me:omnibus dicit:ab hoc pꝛecepto memẽto apli vt ſecurꝰ accedas: Vnuſqᷣſq;
mngli nemo ſe excuſet: diſcite a me quia mitis ſũ ꝓpꝛiũ onus poꝛtabit:tm̃modo tibi nõ di/
Eelebrule ⁊ humilis coꝛde.Quare dubitas hanc ſar /⸗ cat:poꝛta mecũ. Nã ſi cuʒ illo cõmunicare
tehu ln, cinam ferre: Hec ſarcina grauis eſt: humili volueris auariciã: onus nõ minuit᷑: ̊ duo
üauiich tas ⁊ pietas: hec ſarcina grauis eſt:fides: grauabũt᷑. Poꝛtet ſarcinã ſuã:⁊ tu tuã:qm
lrgann, ſpes: charitas: Iſta em humilẽ: iſta miten qñ ex humer dñs tuꝰ talẽ ſarcinã excuſſit:
uſtöcaunn reqdunt. Et vide quia oneratus nõ eris:ſi alterã iĩpoſuit. Excuſſit cupiditat:: ipoſuit
Anouli ipſum audieris. Jugum em̃ meũ leue eſt:⁊ charitatis. Ergo ſcõm cupiditates malas
tlenr ſarcina mes leuis eſt. Quid eſt: leuis eſt· ynuſquiſq; ſarcinam ſuam poꝛat: malus

S”” s

De verbis Apoſtoli

f 4

l

Bancti
malã:bonus bonã. Conuerte te iã ⁊ ad il/
lud pᷣceptũ: Inuicẽ onera vr̃a poꝛtate.hha/
bes em̃ ſarcinã chꝛiſti:vnde poꝛtes cũ alte⸗
ro onus ꝓpꝛiũ. Pauꝑ eſt: diues es:onus il
lius pauꝑtas eſt:tu tale onus non habes.
Vigde ne foꝛte cũ te interpellauit pauꝑtas:

Sal.(. dicas: VUnuſquiſq; onus ꝓpꝛiũ poꝛtabit.

Hic alteꝝ pꝛeceptũ audi: Inuicẽ onera vr̃a
poꝛtate. Paupertas nõ eſt onus meũ:ſᷣ eſt
onus fratris mei. Vide ne diuitię ſint ma/
ius onus tuũ. Hã nõ habes onus pauꝑta/
tẽ:ſᷣ habes onus diuitias:ſi bene intendaſ
onus eſt: ille alteꝝ onus habet: tu alterũ.
Poꝛta cũ illo:⁊ poꝛtat tecũ:vt inuicẽ onera
vfa poꝛtetis. Quid eſt onus paupertatl?:
Nõ habere. Quid ẽ diuitiaꝝ onus:?: Plus
qᷓ; opus eſt habere.Et ille oneratus ẽ: ⁊ tu
oneratꝰ es. Poꝛta cũ illo nõ habere:poꝛtet
tecũ plus habere:vt fiãt ęq̃les ſarcinę vf̃ę.
Si em̃ dederis indigẽti: minuis illi nõ ha/
bẽti onus ipſius qð erat nõ habere:ſi ei de
deri incipit habere:minutũ eſt illi onus qð
vocat᷑ nõ habere:minuit ⁊ ipſe onus tuum
qð vocat᷑ plus habere. Duo ambulat viã
dei in ꝑgrinatiõe huius ſeculi:tu poꝛtabis
ſumptꝰ magnos ſuꝑfluos: ille aũt ſumptꝰ
nõ habebat: adheęſit tibi comes tuus eſſe
deſiderãs:noli negligere:noli ſpernere:no
li relinquere. Hõ vides qᷓ;tum poꝛtes? Mi/-
hil poꝛtãti ⁊ nõ habenti da aliqͥd: ⁊ comitẽ

adiuuabis:⁊ te releuabis. Aplica ſentẽtia

E ſatis qᷓ;tum opinoꝛ expoſita eſt. Non vobᷣ
fumos vendãt qͥ dicũt:Sancti ſumus:nõ
poꝛtamus ſarcinas veſtras:ideo vobis nõ
cõmunicamꝰ. Maioꝛes iſti poꝛtãt ſarcinas
diuiſiõis:maioꝛes poꝛtãt ſarcinas pꝛeęciſio
nis:ſarcinas ſciſmatl:ſarcinas hęreſis:ſar/⸗
cinas diſſenſiõis:ſarcinas aĩoſitatis: ſarci⸗
nas falſoꝝ teſtimonioꝝ:ſarcinas calũnio⸗/
ſaꝝ criminationũ:has ſarcinas conati ſu/
mus:⁊ conamur deponere de humeris fra/
trũ noſtroꝝ. Illi amãt tenẽtes illas ad ſe:
minoꝛes eſſe nolũt:qꝛ ipſis ſarcinis tumue
rũt. MNã ⁊ qͥ ponit ſarcinã quã geſtabat col
lo q̃ſi minoꝛ ſit:ſᷣ põdus poſuit nõ ſtaturã.
Sʒ ego inqͥt nõ cõmunico pctis alieniſ:q̃ſi
hoc dicã:veni cõmunica pctis alienis. MHõ
hoc dico:noui qͥd dicat aplłus:ſᷣ illud dico
ꝓpter pctã aliena.Si vera eſſent:⁊ nõ tua
magis eſſẽt:gregẽ dei mixtũ ouibꝰ ⁊ hędis
ñ deſereres:areã dñicã qᷓ;diu palea triturat᷑

Manth.. nõ relinqres: retia dñica q;diu bonos ⁊ ma

. .
. ==ðUMU 4 “
— õ
S .

Auguſtini
los piſces ad litus trahit nõ dirũperes.Et
quõ inqͥt ferrẽ quẽ noui malũ? Mõne meliꝰ
ipſum ferres:q; te foꝛas efferres? Ecce quõ
ferres ſi attẽdereſ aplm dicentẽ: Vnuſqᷣſq;
ꝓpꝛiũ onus poꝛtabit.Liberet te iſta ſentẽ⸗
tia. HNon em̃ cũ illo cõmunicares auariciã:
ſᷣ cõmunicares cũ illo chꝛiſti mẽſam.Et qͥd
tibi obeſſet: ſi cũ illo cõmunicares xpᷣi mẽ/

ſam? Apls dicit: Qui em̃ mãducat ⁊ bibit n&on.n.

indigne:iudiciũ ſibi mãducat⁊ bibit.Sibi
nõ tibi. Sane ſi iudex es: ſi iudicãdi pote/
ſtatẽ accepiſti: eccleſiaſtica regula ſi apud
te accuſat᷑:ſi innumeris documẽt teſtibuſ/
q; ↄuincit᷑:coerce:coꝛripe: excõmunica:de/
grada. Sicvigilet tolerãtia:vt nõ doꝛmiat
diſciplina. Sʒ dãnatus eſt inquiũt cecilia/
nus.Damnatus.A qᷣbus? Pꝛimo abſens:
deinde a traditoꝛibꝰ innocẽs.Allegata ſũt
iſta: geſtis inſerta: ꝓbata ſunt. Eneruare
quidẽ vires veritatis conati ſunt:⁊ inaniũ
nebulis ꝑſecutionũ: eiꝰ ſerenitatẽ nebula-
re q;tum potuef̃t eniſi ſunt:affuit dũs: vi/
cit ſerenitas eius nebulas eoꝝ. Et videte
quõ neſciẽtes abſoluerũt eccleſiã oꝛbis ter
rarũ:cuius cõmunione gaudemꝰ: q̃leſcũq;

in ea ſimus:nõ ipſos nos ſed ipſã tuemur:

defendimus:obtinemꝰ areã dñicã defendẽ
do. Pꝛo area dñica clamo: tu qͥs in ea ſim

nolo cureſ. Vẽtilabꝝ expecto:nolo inqᷓ; vt Mattb.ʒ.

cures:aut ſi curare vis:noli cũ lite curare:
vt poſſis frẽʒ ſanare. Cura paleã ſi potes:

ſ triticũ noli relinquere ſi paleã curare nõ
potes.Excutiunt᷑ aliqñũ de area dñica ⁊ pa⸗/
leę:interdũ ⁊ grana:ſᷣ nõ longe. Sunt aũt
operarij boni:circũeunt areã:⁊ ea que foꝛiſ
excuſſa ſunt quibuſdã mũdatoꝛijs trahũt
⁊ reuocãt in areã ⁊ ſi trahẽdo ⁊ ſi cogendo.
Aũdatoꝛia inſtrumẽta ſunt leges iſtę mũ
danę. Reuoca: etiã cũ terra trahe triticũ:
ne ꝓpter terrã pereat triticũ. DHamnatꝰ eſt
inquiũt cecilianꝰ: dãnatus ſemel abſens:
ter abſolutus eſt ſſens. Reſpõdimus eis:
⁊ hoĩes indocibiles:qᷓ;dtum potuimꝰ bꝛeui/

ter de ſuis factis admonuimus ⁊ diximus:
Quid recitatis ↄtra cecilianũ ↄciliũ ſeptua
ginta epᷣoꝝ ſentẽtias in abſentẽ pꝛoferen/

tiũ? Płes ꝓlate ſũt a maximianiſtaꝝ ↄcilio
ↄtra abſentẽ pᷣmianũ. Diximꝰ:abſẽs ab illł
dãnatus eſt cecilianꝰ:abſens ab iſtis dam/
natus pꝛimianꝰ.Quõ iſti non pꝛęiudicant
abſenti pꝛimiano:ſic ⁊ illi hiudicare nõ po/
tuer̃t abſenti ceciliano. Quid eos putatl ĩ

Her

gecangiſt⸗
Qocuude
etia voolen

ecbſoluep

ofin gro
yfachunitis
0ologo ros⸗
dientinre
fobbreuioꝛ?
Qidgdivit

(ätiticegli⸗

ſedefenſoril
necpſonap

gin giever. Ra

nlisceſe
ſacauleßi
uneci⸗
vnuſcſeyſon
cutnbicadll
obbitenel
ſnorenttobi
ſnclcabit. .
ſue. Sfacel

iuent,Aud

Mercauacan
Bhaogticr
tentädicns
orruoivtin
danmneresn
detuneſcin
leinenoc⸗
ſlaenöti
mneyendid
eubeſcitk
lgulcnſine
Gtao Ol
ſchnlien
Hehocer
Uſurengre
wmemaner.
menuaye
ilgiene
Camgſlſn
llariſcin
Klene ſe
dltuirt
Renͤe
Niits
Rertie
Amgſetyat
eoctalle
rtalſze

Nnödſien MN
inin hac anguſtia rſidiſſe? Quid enim dicerẽt?
Beenne Quo euaderẽt ĩcluſi retibꝰvitatis: AUt hec
eni retia violẽter rũperẽt: qͥd dixer̃t bꝛeuiter ⁊
leanſi F abſolute pꝛo nobis:? Equidẽ multa ⁊ pene
mngg oymia ꝓ nob ſicut geſta indicabant: ꝗ iam
kinäng vr̃a charitas ꝓponẽda lectura eſt. Sʒ h lo
l co rogo vos:obſecro ꝑ chꝛiſtũ vt teneatis:
lennitnf, dicatl: in oꝛe ſy habeatis. Mõ potuit em̃ ꝓ
enttts, nob bꝛeuioꝛ ⁊ certioꝛ⁊ liqdioꝛ ferri ſentẽtia.
Glilläit Quid dixit:cũ h̊ obijceremꝰ:ſic nõ Hiudi/
ſ – cãt iſti ceciliano: quõ nec illi pᷣmiano. Et il/
KKZ le defenſoꝛ illoꝝ:nec cauſa cauſę pᷣiudicat:
N nec ꝑſona ꝑſonę. O reſpõſum bꝛeue:liqui/
— IZob.· II. diũi: veꝝ. Hõ em̃ ſciuit qͥd dixit: caiphę ſi/
Schnnnin milis cũ eſſet põtifex ꝓphetauit. Hec cau⸗
naüh ſa cauſę piudicat: nec ꝑſona pſonę. Si nec
eendäle cauſa cauſę:nec ꝑſona ꝑſonę iudicat:ergo
nogis Auf vnuſqͥſq; ſarcinã ſuã poꝛtat.Eat nũca obij
1 iun nn ciat tibi cecilianũ:nõ tibi cuicũq; hoĩ ſ ipſi
maſun:mi oꝛbi terraꝝ obijciat cecilianũ.d cũ facit:
larntriſt, inocentẽ obijcit innocẽtibꝰ. Pꝛoꝛſus geſta
ſunrafundiaf⸗ indicabũt. Liqͥdiſſime purgatꝰ eſt cecilia/
ilus er. Enin nus.Sʒ fac eũ nõ purgatũ: fac criminoſuʒ
nitectcliccen inuentũ. Audi vocem tuã ab oꝛbe terraꝝ.
egauden tig Neccauſa cauſę:nec ꝑſona ꝑſonę pᷣiudicat.
sſeipiimenn Aia herętica:inſanabilis:aioſa:cũ in te ſẽ/
P geidiiiden tentiã dicas:iudicẽ qͥd accuſas:Si illũ ego
morcsan coꝛrupi vt iudicaret ꝓ me:te qs coꝛrupitvt
aenontoni damnares te? Vtins hec aliqñ cogitẽt: vel
ml dälra detumeſcẽte aĩoſitate cogitẽt:ad ſe redeãt:
tpniſean ſe interrogẽt: ſe diſcutiat: ſibi rũdeant ꝓ ve
l iannö ritate:nõ timeat eos qᷣby falſitatẽ diutiſſi-
zdemadiat me vendideft. Ipſos em̃ timẽt offendere:
ͤlng ni erubeſcũt huane iſirmitati:⁊ nõ erubeſcũt
rinituchi inuictiſſime vitati: Vtiq; hoc timẽt ne di/
güuum ti cat eis: Quare & nos decepiſtis:quare noſ
tbticn. ſeduxiſtis? quare tãta mala ⁊ falſa dixiſt!:
tmiei Reſpõdere deberẽt ſi deũ timerẽt: hhuma⸗/
niui WM nũ fuit erare:diabolicũ eſt ꝑ aioſitatẽ in er
roe manere. Aelius qdẽ erat ſi nunq; er/
– en raremus:vᷣ vel qð ſcõm eſt faciamꝰ:vt erro
ac 4 rẽ aliqũ emẽdemus. Decepimꝰ qꝛ decepti

—RZ eramus: falſa ſiudicauimꝰ: qꝛ iudicãtibꝰ
n nn falſa credidimus. Dicãt ſuis: ſi ? errauimꝰ:

ninmn ſil ab erroꝛe recedamꝰ. DHuces vob fuimu⸗
luni iin ad foueq: ⁊ ſecuti eſtis cũ duceremus ad fo
blan – ueã: ⁊ nõ ſeqͥᷣmini cũ ducimus ad eccleſiã:
umnmmini Hoſſt iſta dicere:indignãtibdicerẽt: iratt
untatſen dicerẽt: aliqñ ⁊ illi ponerẽt indignationẽ:
nathſtßn amarẽt vel ſero vnitatẽ. Nos tñ frẽs patiẽ
inong tes circa illos ſimꝰ. In feruoꝛe ſunt ⁊ tumo
zuduri⸗ re oculi qs curamus:nõ dico vt curare ceſ/

Apoſtoli Bermo XXIII

ſemus:ſᷣ vt nõ inſultãtibꝰad maioꝛes ama

ritudines ꝓuocemus:rõem leniter redda/

mus:nõ de victoꝛia ſuꝑbe exultemus.Ser 2.Timotb. 2.
uũ em̃ dñi litigare ñ opoꝛtet:aplłs dic: ſᷣ mi
tẽ eſſe ad oẽs:docibilẽ:patientẽ: in mode/
ſtia coꝛripientẽ diuerſa ſentientes:ne foꝛte
det illis deus penitentiã:⁊ reſipiſcãt a dia/
boli laqueis a qͥ captiui tenent᷑ ̃m ipſius
voluntatem. Patienter ergo ferte ſi ſani
eſtis: patienter ferte inquãtum ſani eſtis.
NMã qͥs ꝑfecte ſanus cũ rex iuſtus ſederit in
thꝛono?:Quiſ gliabit᷑ mũdũ ſe habere coꝛ? Nꝛouer.20.
Aut qᷣs gliabit᷑ mũdũ ſe eſſe a pctõ? Ergo D
qᷓ;diu tales ſumus:h̊ nob debemus vt inui Sal. s.

cẽ onera nr̃a poꝛtemꝰ.Conuerſi ad dſim.
Bevenis Apli: Spe ſalui facti Ro. .
umug. Spes aũt quę videt᷑ nõ eſt
Acut aplim dixiſſe meminit ſctitas A
vr̃a fratres chariſſimi:Spe ſalui fa
cti ſumꝰ. Spes aũt inqͥt ꝗ videt᷑ nõ

c ſpẽs.Qð em̃ videt qs:qd ſperat: Si aũt
Laðs nõ videmꝰ ſperamꝰ:ꝑ patiẽtiã expecta/

mꝰ.Hic voð exhoꝛtatoꝛiũ ⁊ ↄſolatoꝛiũ ſᷣbe
re ſmonẽ admonet nos ipᷣe dñs deꝰ nſ̃ cui
dicit᷑ ĩ pſalmo: Speſ mea es tu:poꝛtio mea RNz.41.
in terra viuentiũ. Ipſe inq; qͥ ſpes nfa eſt
in terra viuẽtiũ: iubet vt vos alloquamur
in hac terra moꝛientiũ:vt nõ reſpiciat: ꝗᷓ vi

dent᷑:5 ꝗq nõ vident᷑. Quę em̃vident᷑ tꝑalia 2. Corl.4⸗

ſunt:ꝗ aũt nõ vidẽt᷑ ęterna.QAuia &̊ qð nõ
videmus ſperamꝰ:⁊ ꝑ patiẽtiã expectamꝰ: 7.
merito nob ĩ pſalmii dicit᷑: Suſtine dñm vi Nõ.as
riliter age: ⁊ ↄfoꝛtet᷑ coꝛ tuũ:⁊ ſuſtine dñm.
AMundi enim pꝛomiſſa ſemper fallunt:dei
auũt pꝛomiſſa nunq; fallunt. Sʒ qꝛ mũdus
qð pollicet᷑ hic videt᷑ daturus: id eſt in hac
terra moꝛientiũ in q̃ nũc ſumus: deus aũt
qð pollicet᷑ in terra viuentiũ nob daturus
eſt. Mlti fatigãt᷑ expectare veracẽ:⁊ nõ eru
beſcũt amare fallacẽ. DNe talibꝰ diẽ ſcriptuꝰ··
ra: Vgę his qͥ ꝑdideft ſuſtinentiã:⁊ diuerte/ Ecẽi.a.
ſir i vias pꝛauas: cũ etiã viriliter agẽtibꝰ⁊
ꝛde ↄfoꝛtato deũ ſuſtinẽtibus filij ſempi/
ternę moꝛtis inſultare nõ ceſſant: iactãtes
ſuas delitias tꝑales quę ad tempus obdui
cant fauces eoꝝ:poſtea vero amarioꝛes fel
le inueniũt eas. NHicunt enim nobis: Vbi

eſt quod vobis pꝛomittitur poſt hanc vi⸗

tam: Quis huc inde reuerſus ẽ ⁊ indicauit
vera eſſe queę creditis? Ecce nos in noſtra
rum voluptatum ſacietate lętamur: quia

Bancti

qð videmꝰ ſperamꝰ:vos aũt in laboꝛib cõ
tinẽtię cruciamini: credendo qð nõ vidett.
Heinde ſubiungũt qð cõmemoꝛauit apłs:

——

1. Corj.15. Manducemꝰz bibamꝰ*: craſ em̃ moꝛiamur.

Sʒ videte qͥd ipſe cauẽdũ monuerit:Coꝛrũ
pũt inqͥt moꝛes bonos colloqͥa mala. So⸗
bꝛij eſtote iuſti:⁊ nolit peccare.Cauete er/
go fratres: ne talibꝰ colloquijs moꝛes ve/
ſtri coꝛrumpant᷑: euertat᷑ ſpes:eneruet᷑ pa/
tientia: ⁊ diuertatis in vias pꝛauas. Im/
mo vero mites atq; mãſueti tenete vias re
ctas:quas vos docet dñs:de quibꝰpſalmꝰ

Pv.ꝛ4. dicit: Diriget mites in iudicio: docebit mã
D ſuetosvias ſuas. Patientiã quippe in labo

ribꝰhuiꝰ vitę ſine qua nõ poteſt cuſtodiri
ſpes futuręvitę:nemo põt ꝑpetuo retinere
niſi mitis atq; mãſuetꝰ:qui nõ reſiſtit volũ

Matth.iI. tati dei:cuiꝰ iugũ leue eſt:⁊ ſarcina leuis:ſ

credentib“ deo et ſperãtibꝰ in eũ ⁊ diligen/
tibꝰeum. Ita quipe mites atq; mãſueti nõ

ſolũ ↄſolatiões eiꝰamabitis:ſed etiã flagel

la eiꝰ tanq; boni ſilij tolerabitis: vt qm̃ qð
nõ videtis ſperatis:ꝑ patientiã expectetl.

R— . õä ððð .ſ.l ä
4 1 “M“ä õä 7 HS ”ẽ 3
“

Aluguſtini

nobis ſcriptũ eſt: Vos aũt eſtis coꝛpꝰchꝛi-i.Con.i2.
ſti ⁊ mẽbꝛa.Si aſũt qð nõ videmꝰ ſperamꝰ:
ꝑ patientiã expectamꝰ ſecuri:qm̃ qͥᷣ reſurre/
xit caput noſtrũ eſt:ſeruat ſpem noſtrã.Et
qꝛ pꝛiuſq; reſurgeret:flagellatũ ẽ caput no⸗
ſtrũ:firmauit patientiã noſtrã. Scriptũ eſt
em̃:Quẽ em̃ diligit dñs coꝛripit: flagellat heb.ix.
aũt omnẽ filiũ quẽ recipit. Non itaq; in fla
gello deficiamꝰ:vt in reſurrectiõe gaudea⸗
mus. Ita em̃ ven ẽ: ꝙ flagellat omnẽ filiũ
quẽ recipit: vt nec vnico ſuo peꝑcerit: ᷣ ꝓ Ro.s.
nobis oĩbꝰ tradiderit eũ. Intuẽtes &̊ eũ qᷓ
ſine pcti merito flagellatꝰ eſt: q moꝛtuꝰ eſt Ro.4⸗
pꝛopter delicta noſtra ⁊ reſurrexit pꝛopter
iuſtiſicationẽ noſtrã:nõ timeamꝰ ne abijci⸗
amur flagellati:ſed potius ↄfidamꝰ qꝛ reci
piemur iuſtiſicati.uis em̃ nõdum vene/

rit noſtri gaudij plenitudo:nec modo tũ ſi/

ne gaudio relicti ſumꝰ:qꝛ ſpe ſalui facti ſu-

mus: Ideo ⁊ ipᷣe apls qͥ ait: Si qð nõ vide- Ro..

mus ſperamꝰ:ꝑ patiẽtiã expectamꝰ: Dicit
alio loco. Spe gaudẽtes:in tribulatiõe pa Roeia.
tientes. Habẽtes ergo talẽ ſpem: multa ſi/

— .—

Sic agite:ſic ambulate. In chꝛiſto em am / ducia vtamur: ⁊ ſermo noſter in gra ↄditꝰ Col. 4.

Job.iX4. bulatis:qͥ dixit:Ego ſum via. Quõ in illo

ſit ſale:vt ſciamꝰquẽadmodũ opoꝛteat vni

aopqpbulandũ ſit diſcite: nõ ſolũ eiꝰ verbo: vᷣ iq; reſpõdere.Nicendũ eſt em̃ eis qͥ cum
Ro.S. ętiã eiꝰ exemplo. huic em̃ pꝛopꝛio filio ent vel nunq; ſuſcepiſſent ſuſtinẽ-

nõ pepercit pater:ſed pꝛo nobis om̃ibꝰ tr

tiã:nobis ſuſtinẽtibus dñm:qꝛ qð nõ vide

didit illũ:nõ vtiq; nolentẽ:neq; recuſantẽ: mus ſperãtes ꝑ patientiã expectamꝰ: etiã

ſed pariter volentẽ:qꝛ vna eſtvoluntas pa
tris ⁊ filij ſᷣm ęqualitatẽ foꝛmę dei: in qua

Phil.a. cũ eſſet nõ rapinã arbitrat eſt eſſe ęqualis

deo ⁊ ſingulariter obedientẽ:ſᷣm qð ſemet-
5 ipſum euacuauit foꝛmã ſerui accipiẽs. Nã
ipſe dilexit nos:⁊ tradidit ſemetipſum pꝛo
nobis oblationẽ ⁊ hoſtiã deo in odoꝛẽ ſua/
uitatl.Sic &̊ pater ꝓpꝛio filio nõ pepercit:
ſed pꝛo nobis om̃ibꝰ tradidit eũ: vt ⁊ ipſe
filiꝰ traderet ſemetipſum pꝛo nobis. Tradi
tus eſt ergo excelſus:ꝑ quẽ facta ſunt oĩa:

Ps.a1I. Traditꝰ ꝓpter foꝛmã ſerui in oppꝛobꝛiũ ho

minũ ⁊ abiectionẽ plebis:in ↄtumelias: in
flagella:in moꝛtẽ crucis. Docuit ergo nos
exemplo paſſiõis:cũ quanta patiẽtia in il/
lo ambulemꝰ:⁊ firmauit nos exemplo ſuę
reſurrectiõis:quid ab illo patiẽter ſperare
debeam. Si em̃ qð nõ videmus ſperamꝰ:
ꝑ patientiã expectamꝰ. Quod nõ videmꝰ
quidẽ:ſperamꝰ:ſed coꝛpꝰſumus illius capi

tis in quo iã perfectũ eſt qð ſperamꝰ. De il

Col.. lo em̃ ſcriptũ eſt: ipſe ẽ caput coꝛꝑis eccle

ſię:pꝛimogenitꝰ:ipſe pꝛimatũ tenẽs.Et de

inſultare audẽt:cum imitari deberẽt: Abi
ſunt delitięg veſtrę:pꝛopter quas ambulat:
ꝑ vias pꝛauas? HNon dicimꝰ vbi erũt: cum
hec vita trãſierit:ſed modo vbi ſunt:Cum
heſternũ diẽ hodiernꝰ abſtulerit: ⁊ hodier/
nũ craſtinꝰablaturꝰ ſit:quid eoꝝ queę diligi
tis nõ trãſcurrit ⁊ trãſuoluat?:Quid nõ fu-
git pene anteq; capit᷑: cũ ex ipſo hodierno
die nulla poſſit vel hoꝛa retineri? Ita em̃
ſcðᷣa excludit᷑ a tertia: ſicut pꝛima excluſa ẽ
a ſcða:ipſiꝰ hoꝛę vnius ꝗᷓ pꝛęſens videt᷑:ni
hil eſt pſens:oẽs em̃ ꝑtes eius ⁊ oia momẽ
ta fugitiua ſunt. Pꝛopter qͥd peccat hõ: ſi

—

nõ cęcat᷑: Cũ peccat vel cũ peccaret atten/
dat:poterat videre qꝛ voluptas tranſitura
ſine pꝛudentia deſideratur:vel cũ trãſierit:
cum pęgnitentia cogitatur. Nos irridetis
quia ſperamus ęterna quę non videmus:
cum vos eis quę videntur tempoꝛalibus
ſubditi:neſciatis qualis vobis dies craſti/
na illuceſcat. Quem ſepe bonum ſperan/
tes malum inuenitis: nec ſi bonus ſuerit:
eum ne fugiat tenere poteritis. NHos irri/

epeb

ganſyenmn
lenſtiis
ganernottit
nii diaum ſtn
Aycbieneon

D

naſun⸗

geyenicnnn
eineger
eannrail
ſofn pereg
anoͤiness
n ls benubus
hocnnüdotan
Adeungnife
neumusteis
ctautcdie
apudinſos⸗
on Cultihine
39 glanodei
sdietenone
glelonune
as pultertett
Nieardenen
Cüngeidicite
Pednrosſey

—../—

Munn mnſoopreuin
guiſpenſuip
höfzansme
urüeſetde
aekerdeon,
leecceſtafi
oclloseope

, Mihominit

gelldinyri
ego misbe⸗
aanuoinpte⸗
Nkootinde⸗
nmncꝛdlcit
llin morienn
Miuospen,
Gntifuenitnn
iteſunecöis⸗
Uries tppi
Gliansſoerid

as gtinugfe

nunpmmpehe
anbllanes
noſtneten

labpenin

De verbis Apoſtoli Bermo xXIIII

eende detis qꝛ ſperamus ęterna:quę cũ venerint tis: quia veracem pꝛomiſſoꝛẽ chꝛiſtũ ſide⸗
r nö tranſibt: qꝛ nec ipſa veniũt: ſed ſemꝑ liſſimeretineteis. .
uuncüſin manẽt: nos aũt ad illa veniemus: cum pr· ¶ Deverbis Apli: Uidetę quomõ æod.5.
Wnnit viã dñicam iſta quę tranſeũt tranſierimꝰ** caute ambuletis:nõvt inſipientes
unichtn A vobis vero tempoꝛalia nec ſperari aliñ ſed vt ſapientes Ser XXIII
naſzi Snni deſinunt᷑: ⁊ tñ crebꝛo ſperata vos fallunt: Voſtolũ cum legeret᷑ audiſtis: imo
anhllen . mnec ceſſant vos inflãmareventura: coꝛrrum ¶ a oẽs audiuimus dicentẽ nobis: Tli
Nhontgn, pere veniẽtia:toꝛquere tranſeuntia. HõneIQete quõ caute ambulet: nõ vt in-
mecdegglte ipſa ſunt quę ↄcupita inardeſcunt: adepta piẽtes ſᷣ vt ſapiẽtes:redimentes tꝑs:qm̃
fagelrenii vileſcunt: amiſſa vaneſcunt: Vtimur eis dies mali ſunt. Dies malos fratreſ duę res RE
lopanmnſ nos ᷣm peregrinatiõis noſtrę neceſſitat?:· faciũt: malicia? miſeria. Per maliciãs hoim
agmma ſed nõ in eis gaudia noſtra ſigimus: ne il · ⁊miſeriã ducũt᷑ dies mali. Cęteꝝ dies iſti
kcknan 1. Corj. 7. lis labentibus ſubꝛuamur. Vtimur enim q;tũ ꝑtinet ad ſpacia hoꝛaꝝ oꝛdinati ſunt:
durünmtnn hoc mũdo tanq; nõ vtentes:vt veniamus Ducũt vices: agũt tꝑa: oꝛit᷑ ſol:occidit ſol:
önnenmteihß ad eum qui fecit hunc mundũ: ⁊ in eo ma/ trãſeũt tꝑa.Cui moleſta ſũt tꝑa:ſi hoiĩes ſi/
sine D neamus:eius eternitate perfruẽtes. Quid bi non ſint moleſti: Ergo dies malos ſicut
ischn⸗ eſt aũt qð dicitis:quis huc indevenit:⁊ c. dixi duę res faciũt: miſeria hoĩm 7 malicia
RRMM apud inferos gerat᷑ quis hominibus indi- hoĩim Sed miſeria hoĩm cõmunis ẽ:nõ de

hellli. Yob. . cauit? Et hinc vobis os clauſit qui moꝛtuũ/bet malicia eſſe cõmunis.Ex qͥ em̃ lapſus Geñ.3.
ingiednen Bo. 6, quarto die reſuſcitauit: ⁊ vltra nõ moꝛitu/ eſt adã ⁊ de paradiſo expulſus: nunq; fue-
Biapenmne rus die tertio reſurrexit: et anteq; moꝛere runt dies niſi mali. Iſtos pueros q naſcun
wenpölti⸗ qualis vita moꝛiẽtel excipiat tanq; ille qu? tur interrogemꝰ: quare a ploꝛatu incipiũt
lienA V.16. nihil lateret et in paupere quieſcente: et in qa ridere poſſunt. Maſcit ⁊ ſtatim ploꝛat:
* diuite ardente narrauit. Sed illi iſta nõ cre poſt neſcio quot dies ridet. Qſñ ploꝛabat

Ginſfnüſt⸗ dũt:qui dicũt: Quis huc inde reuerſus ẽ? naſcens: pꝛopheta ſuę calamitatis erat:la
nociſpuenm Credituros ſe volunt videri: ſi quis pèren chꝛymę em̃ teſtes miſerię. Mondũ loquit᷑:
Mückeieeln Piere. 17. tum ſuoꝝ reuiuiſceret. Sed maledictus hõ ⁊ iã pꝛophetat.Quid pꝛophetat:? In labo
itnlaitn qui ſpem ſuã ponit in hoĩe. IJdeo ergo deꝰ re ſe ventuꝝ vel in timoꝛe: ⁊ ſi bene vixerit
dingſifi hõ factus:moꝛi ⁊ reſurgere voluit:vt et qd ⁊ iuſtus fuerit:certe in medijs poſitus tem
mägheme futurũ eſſet homini in hominis carne oſtẽ/ ptatiõibꝰ ſꝑ timebit. Quid ait apłs?es 2. Timotð.ʒ.
— deret᷑:⁊ deo tñ nõ homini crederet᷑. Et cer·gmtui volũt in chꝛiſto pie viuere: ꝑſecutionẽ
Genguunl te eccleſia fideliũ toto oꝛbe diffuſa: iã ante· patiunt᷑.Ecce qꝛ dies mali ſunt:ſine ꝑſecu/⸗
duan hicigan oculos eoꝝ eſt. Legãt eam ante tot ſecula tioneviuere hic iuſti nõ poſſunt.Qui inter
ortiinlu Ro. 4. vni homini pꝛomiſſam: qͥ ↄtra ſpem in ſp? malos viuũt:ꝑſecutionẽ patiunt᷑. Oẽs ma
hlen ch credidit: vt ſieret pater multaꝝ gẽtiũ. Qð liꝑſecunt᷑ bonos:ſi nõ ferro ⁊ lapidibꝰ: ſed
õ ergo vni abꝛaę credenti ꝓmiſſum ẽ:iam vi vita ⁊ moꝛibꝰ. Nunqd aliquis ſanctũ loth 2. Netri.2.
glun Olii demus impletũ: ⁊ qdð vniuerſo oꝛbi ꝓmit / ꝑſequebat᷑ in ſodomis?: Hemo illi moleſttꝰꝰ½
ccpi im tit᷑ credẽti:deſperamus eſſe ventuꝝ? Eant erat:⁊ tñ inter impios viuebat:⁊ inter imũ
mnen hudh nunc ⁊ dicãt: Manducemꝰ ⁊ bibamꝰ:cras dos:ſuperbos:blaſphemos pſecutionẽ pa
iannemnli enim moꝛiemur. Illi ſe adhuc cras dicunt tiebat᷑: nõ vapulado: ſed malos videndo.
ilenitl moꝛituros:veritas aũt illos iam cũ iſta di · Quiſds me audis: ſᷣ nõdũ viuis in chꝛiſto
vain tul cunt inuenit moꝛtuos. Vos aũt fratres: ſi⸗ pie:incipe in chꝛiſto pie viuere:? ꝓbas Gd
cgetlil lij reſurrectõis: ciues ſanctoꝝ angeloꝝ:dei dico. Deniq; apls cũ cõmemoꝛaret ꝑicula 2. corli
ſſtunemn heredes ⁊ xpᷣi cohęres: cauete imitari eos ſua: Periculis inqͥt in mari:ꝑiculis ĩ flumi

unns qui cras ſperãdo moꝛiunt᷑:⁊ hodie bibẽdo nibꝰ:piculis in deſerto:ꝑiculis ĩ latronibꝰ:
dcdniinte 1. gorl.15. ſepeliunt᷑: ſᷣ ſicut dicit idem apłs: Ne coꝛ/. iculis ĩ falſis fratribꝰ.Cętera ꝑicula quie-
. Rsimin rumpant veſtros moꝛes bonos colloquia ſcere pñt:ꝑicula a falſis fratribꝰvſq; in ſinẽ
,N mala: Sobꝛij eſtote iuſti et nolite peccar (cul⸗ nõ noꝛunt. Redimamꝰ tꝑs: qm̃ dies

rmmn he ambulantes anguſtã: certã viã ducentẽ mali ſunt.Expectatis a me foꝛte ſcire:qd ẽ? d
n eh ad altitudinẽ hieruſalẽ cęleſtis: quę mater tꝑs redimere. Dicturꝰ ſũ qð pauci audiũt:
eu⸗ en noſtra ęterna ẽ:firmiſſime ſperate qð nõ vi pauci ferũt:pauci aggrediunt᷑:pauci agũt:
dmmrͤi detis:patiẽter expectate qð nõdum habe / tñ dics:qm̃ ipſi pauci qͥ me audituri ſũt int

Banct Auguſtinn dey

’— f f ——

B malosviuũt. Redimere tꝑs h ẽ:qñ aliqͥs ti q de calumnijs paſceris:hic habebis dies uyt wtctog
i infert litẽ: perde aliqd vt deo vaces:nõ malos:⁊ poſt iſtos habiturus es in die uiuu- Ißßeeſinl
litibus perde. Ergo ex eo qð perdes pꝛeciũ dicij peioꝛes. Seęd hoc foꝛte rides: qꝛ pecu/ Aun pptac
ẽ tempoꝛis.Certe qñ pꝛo tuis neceſſitatibꝰ niam rapis. Ride ride ⁊ cõtemne:ego ero⸗ (dihoniet
ꝓcedis ad publicũ:das nũmos⁊ emis tibi Ferni qui exigat. (rorte
. panẽ:aut vinũ:aut oleũ:aut lignũ: aut ali De verbis ſancti Lucę in actibꝰ ſeilͤne
quã ſupellectilẽ: das ⁊ accipis: aliqd amit apoſtoloꝛum: Nemo quicqᷓ; ex eo Acl. . p ncld Ae
4 tis:aliquid acquiris:hoc eſt emere. NHam ſi qð poſſidebat:ſuum pꝛopꝛiũ eſſe Crechtiust
nihil amittas ⁊ habeas qð non habebas: dicebat rmo Xxxx iaitebis
9 aut inueniſti:aut donatũ accepiſti:aut he⸗ gimus in libꝛo qui apłoꝝ actib* Eehe
=, reditate acquiſiſti. Quando autẽ aliquid aſſcribit᷑:tantã ſub memoꝛatlviris alnono.
amittvt aliqͥd habeas:tũc emis:qð emis: deuotionẽ plebis fuiſſe:ita populi iogiurn
qð habeſ emptũ eſt:qð amittis pꝛeciũ eſt. chꝛiſtian:ſoꝛuiſſe pꝛimitias: vt poſt acce Ahin lieneinn
Quõ ergo perdis nũmos vt emas tibi ali ptã fidem nemo domũ pꝛopꝛiã ſibi defen/ ſeinte
quid:ſic perde nũmosvt emas tibi quietẽ. deret:⁊ nemo ſuũ aliquid vendicaret: ſed einisſ
Ecce hoc ẽ tempꝰ redimere. Pꝛouerbiũ na iure fraternitatis eſſent illis cuncta cõmu/ 6 int⸗
tum ẽ punicũ:qð quidẽ latine vobis dicã: nia:ſcilicet vt qui eodẽ ↄſoꝛtio religiõis te/ olibioli
qꝛ punice nõ om̃es noſtis. Punicũ em̃ pꝛo/ nebant᷑:eodẽ ↄſoꝛtio fruerent᷑ ⁊ vitę:hoc ẽ ſari, *
R uerbiũ eſt antiquũ. Nummũ querit peſti- vr quibus erat vna ſides:eſſet vna ſubſtã/ Pris nulhnon
lentia:duos illi da ⁊ vt ducat ſe.Nunquid tia:quibꝰ erat cõmunis chꝛiſtus: cõmunis tnecze
nõ hoc pꝛouerbiũ de euãgelio videt᷑ natũe eſſet ⁊ ſumptus. Nefas em̃ putabant reli/ inn
Nam quid aliud dixit deus:q; redimen/ gieoſi viri eũ ſibi participẽ nõ aſſcire in ſub/ lineaſee
Mattðᷣ.S. tes tempus qñ ait:Si quis vult in iudicio ſtantia:qui particeps erat in gr̃a:atq; ideo . ton
tecũ ↄtendere: ⁊ tunicã tuã tollere: dimitte charitate fraternitatis oia cõmuniter vte / Nn ge
ei ⁊ palliũ: In iudicio vult tecũ ↄtendere ? bantur:niſi ꝙ maioꝛ ẽ fraternitas chꝛiſti q Knob
tunicã tuam tollere: auocare te habet liti- ſanguinis. Sanguinis em̃ fraternitas ſimi iſtane
bus a deo tuo:nõ habebis quietũ coꝛ:ꝛnon litudinẽ tmmodo coꝛpoꝛiſ refert:chꝛiſti aeallt n
habebis tranquillũ animũ:euerteris cogi / fraternitas vnanimitatẽ coꝛdis aĩęq; de/ NAlmnlam
tatiõibus tuis:irritaris aduerſus eum ad/ monſtrat:ſicut ſcriptũ eſt: Erat aũt creden et
uerſariũ tuũ:Ecce tempꝰ perdidiſti. Quã/ tiũ coꝛ atq; aia vna. Vere ergo frater illeẽ: dloni
to ergo melius ẽ vt nummũ amittas ⁊ tem qui tam coꝛpoꝛe qᷓ; vnanimitate germanꝰ Annhz⸗ rhnha
4 pus redimas: Fratres mei in cauſis et ne / eſt:verus inqᷓ; frater eſt:cuiꝰ idẽ ſpũs ⁊ vo/ Lamnſer
. gocijs veſtris:qñ ad nos iudicãda veniũt: luntas in fratre eſt. Melioꝛ ergo ẽ ſicut di⸗ id
ſi homini chꝛiſtiano dico vt pꝛo tempoꝛe re xi fraternitate ſan guis chꝛiſti fraternitaeaes pchcft
dimẽdo perdat aliquid ſuũ:quanto maio /⸗ qm̃ illa iterdũ ſibi inimica ẽ:xpᷣi aũt frater⸗ cCtenllr
2 re cura ⁊ fiducia debeo dicerevt reddat alie nitas ſine intermiſſiõe pacifica eſt. Illa in/ ſſoonta
num? Ambos em̃ chꝛiſtianos audio. Jam ter ſe cõmunia cum ęmulatiõe diuidit: hęc lenhtlug
ille calumnioſus qui vult alteri facere cau- etiam cum gratulatione communicat. Il/ Aluanmoin
ſam ⁊ tollere ab illo:vel pꝛo ↄpoſitiõe gau/ la in ↄſoꝛtio ſepe deſpicit germanos:hęcafl ſpgigns
det ad iſta verba: Apls dixit: Redimẽtes ſumit frequẽter alienum. Tanta ergo ſicut egeſiin
tempus qm̃ dies mali ſunt. Facio ergo ca / diryxi illo in tempoꝛechꝛiſtianę plebis deuo/ topdo
lumniã chꝛiſtiano illi: velit nolit:dat mihi tio fuit: vt nemo domũ ſuã diceret: nemo eckontn
. aliquid vt tempus redimat:qꝛ apim audi/ pꝛopꝛiũ aliquid vendicaret:ſicut ait ſanctꝰ mcieana
uit. Dic mihi: Si illi dicturus ſum: perde lucas dicẽs: Hemo quicqᷓ; ex eo qð poſſide bäg, ntfenet
aliquid vt ſis ocioſus: tibi nõ ſum dicturꝰ bat ſuũ pꝛopꝛiũ eſſe dicebat.Non em̃ inqᷓ; ſkaitrö
calumnioſe: perdite: fili diaboli quare res erat quiſqᷓ; egẽs inter ipſos. Beata igitur lußit
. alienas auferre moliris? Cauſã nõ habes: plebs quę dum plures in chꝛiſto habet di⸗ mucinen
⁊ calumnia plenus es.Si ergo illi dixero:il uites:nuilũ in ſeculo habet indigentẽ:⁊ ꝗ̃ᷓ liſg⸗ nisn⸗
li da aliquid vt recedat a calumnia: tu vbi dum ęternas cogitat diuitias:a fratribus fldün
eris qui habebas de calumnia pecuniã:? JIJI tempoꝛalẽ repulit paupertatẽ. Vendebãt Etpeani
le qui pꝛoptervitandã calumniã tempus a em̃:ſicut ait ſcriptura:pᷣdia ⁊ domos ſuas: üiſaneti
. te redimit:hic tolerat dies malos: tu autẽ ⁊ pꝛecia venditoꝝ ante pedes aplłoꝝ pone/ ſkteki
mnpr⸗

bis Apoſtoli Ber. XXV xxVI

bchsden
esindiei, bant:vt erogaretur pꝛout cuiq; opus erat. dis.Sacrilegij: qð deũ in pollicitatiõe fe/
lcgen Uidete ſanctoꝛũ viroꝝ ſidem: quẽadmo/ fellerit. Fraudis:quod integris muneribꝰ
nneegden dum ꝓpter chꝛiſtum toto ſe expoliabãt pa poꝛtionẽ quandã putauerit ſubtrahendã.
R trimonio:⁊ nihil ſibi relinqui faciebãt: nõ Ait em̃ apoſtolus petrus:MNon es mentitꝰ Abi. v⸗
eatd em̃ verebant᷑ ne eſuriẽt ipſi: dum timebät hominib ſed deo.Si ergo fratres ananiaſ
licchexre ne alieſuriret. Hec igit᷑ ſõ apłis fuit plebis ↄdẽnat᷑:q nõ totũ dederit qð de ſuo ipſe ꝓ
opꝛü eſe B deuotio. Modo quid ſimile reperimꝰ: Et miſerat: quid cenſemus de eo qui nõ vult
certe chꝛiſtus in nobis:id eſt quidem chꝛi- reddere quod alius repꝛomiſit? Videte er-
ot aain ſtus in nobis: ſed nõ idem animus in no- go ⁊ vos fratres quid pꝛomilſeritis deo:cũ
monatpins bis. Eadẽ plebis ſides: ſed nõ in plebe eſt pꝛimũ fidei grãm percepiſtis.Ecce abũdãt
erikapopli ipſa largitio. Ita alter de alterius inopia in ciuitate noſtra hoſpites:facite quod pol
npoſtaae 1. Cori.11⸗ nõ cogitat: vt illud ſit qð dicit aplłs: Alius liciti eſtis:ne dicat᷑? vobiſ qð ananię dictũ
Uſibi deea⸗ quidem eſurit:alius ebꝛius ſſen etiã di / eſt: Non mentiti eſtis hoĩbꝰ ſed deo.
nari nbunt ienaen lo lum ingua colligente ¶ De verbis ſancti Lucę in actib?
10nl pecunias luas ad pedeſ aploꝝ nõ deferũt: . 2– Actj.z.
; ↄfugientes fratres ſuos pertrahür poſtoloꝛum: Petrus Z iohanes
nigoon enatugienteg arto ſioa aſcendebat in templu Ser. XXVI
tnitebe,; a pedibus ſacerdotum. Hunc eſt illud tem Slcengen 1 SEl AAA —
n ſoſ imothz pus: qð deſcribit beatus apłs dicens: In Qlſt reſurectionẽ chꝛiſti:quoꝝ ope/A
s:cnni mnouiſſimis dieb abundabit iniquitaſ mul rum patrocinio pꝛędicatio apoſto⸗
Uubantign toꝝ:⁊ refrigeſcet charitas. Modo abũdat loꝛũ muniat᷑:lectio quã audiſtis ex
ſereinſcb auaricia ⁊ iniqtas: quę ante largitatis bo/ hoſuit. Aſcendentes inquit petrus ⁊ iohã / Abi. s.
ncgiie nitate ceſſabãt: ⁊ refrigeſcit charitas frate. nes in templũ: Materiã ſermoni:id eſt ̊/
nierne nitatis: quę pꝛius chꝛiſti amoꝛe feruebat. dicatiõi ingreſſum:per ſigna pꝛepararunt.
achitii Tanta em̃ ſub aplis fraternitatis dilectio Pꝛecedere quippe ſtupoꝛ debuit:vt mirãde
eniasſi fuit: vt tunc in ↄuentu ſuo nõ inueniret᷑ in / rei expoſitio ſequeret᷑. Fulgoꝛ ergo ſignoꝝ
Ncnſtiͤi digẽtia: Tanta autẽ modo chꝛiſtianitatis populoꝝ coꝛda ꝑcuſſit. Ham erat quidã a
n diſſimulatio eſt:vt in cętu noſtro vix inue· natiuitate ſua claudꝰ qͥ poꝛtabat᷑ manibꝰ:
l nias locupletẽ:locupletẽ aũt nõ tam facul Et mendicabat inquit ad ſpecioſam poꝛtã
alta⸗ tatibus dico vix inueniri ſed operibꝰ. Ait templi. Qui cum ingrediẽtes vidiſſet apo⸗
fune lel 1. Timot. é. ein aplus: Diuites ſint in bonis operibus. ſtolos: elemoſynã ex moꝛe poſcebat. Sed
te gaman Locupletem em̃ in eccleſia intelligi voluit: cũ in eũ ↄuertiſſent intuitũ: nihil ille clau/
ſpisto qui diueſ in chꝛiſto eſt. Nam ⁊ ibi quod ait dus vltra notũ ſolamen operiẽs: credidit
iſing, ſub apoſtolis neminem indigentem fuiſſe affluiturã vilem de apoſtoloꝝ manibꝰ lar/
fatenlas oſtendit vtiq; tota eos gr̃a fuiſſe ſidei pꝛę gitatem. Sed petrus apoſtolus ait ad eũ:
iauͦtfine⸗ ditos:vt om̃es cęleſtium diuitiaꝝ abunda Intẽde in nos. Quos cũ reſpexiſſet:Argẽ
at. Aun uerint largitate. Raro igi᷑ hoc tempoꝛe in / tum inquit ⁊ auꝝ nõ eſt mihi:quod aũt ha
biuidiuhe⸗ uenimus in chꝛiſtiano populo locupletẽ: ? beo hoc tibi do: In nomine ieſu chꝛiſti na⸗
unicat , ſi plęriq; in domibus auro ſint diuites: tñ zʒareni ſurge ⁊ ambula. Vlerboꝝ ipſoꝝ oꝛ⸗
– in eccleſia ſunt mendici.Hum em̃ circa puu dinẽ debemꝰdiligenter exponere. MNeq; em̃
zergoſau peres nõ pꝛo eo qð pꝛęualent operant᷑: nec pertinebat ad rem:cum virtutũ diuitię ſe⸗
ebisden hoc eſt gratum quod offerunt: nec illud eſt querent᷑:vt cenſus pauperies narraret᷑: ni
ant:nen ſaſtiabile quod reſeruãt. Dicit dñs ad Cain ſi ipſam virtutẽ voluiſſet aplus cum ſui at/
taitſand Señ.ꝗ. cum offerret munera: Si aũt recte offeras: teſtatiõe ꝓferre.Ne em̃ mirareris poſſeſſo⸗/
abpoſte recte aũt nõ diuidas:peccaſti:Sic ⁊ tu chꝛi rem virtutũ:ante ꝓfeſſus eſt abꝛenuncia⸗
on eñn inc ſtiane nõ recte diuidis: qͥ de tãto auro tuo toꝛẽ diuitiaꝝ. Juſte nãq; ſequebat᷑ vt largi
eatn igua. maioꝛẽ partem mãmongę ſeruas q; deo lar ret᷑ ſigna:qui opes ↄtempſerat. Quid hac
obabend Actj.. giris. Sic nãq; ananias in actibꝰ apoſtolo paupertate ditius:Quid hac virtute pau/
igenit rũ: dũ putat ſe recte offerre: ⁊ nõ recte diui perius: Teſtimoniũ ergo virtutis ſecutura
fumii⸗ dit: pecuniã quã obtulit ꝑdidit: ⁊ quã do/ eſt ꝓfeſſio paupertatis. VUnde apls loque
Vancchi⸗ mi ſeruauit amiſit: pecuniã inqᷓ; parit ꝑdi/ bat᷑: Tanqᷓ nihil habentes: om̃ia poſſdẽ/ 2. Corl.ẽ.
nozlus dit ⁊ ſalutẽ. Dũ em̃ ex eo qð ꝓmiſerat ꝑtẽ tes. Quid igit᷑ hac paupertate ditius:argẽ
beper ſubtraxit: ſacrilegij ſimul ↄdemnat᷑ ⁊ frau,/ tum ⁊ aurũ nõ habeo: Sed quid habet qui

8

SLeelIe
—

in ꝑxniciẽ dñi fulget? Aurum qð ꝑ tenebꝛas

Colez.

B

Bancti
argẽtum nõ habet: Eloquiũ vehemẽs:elo
um igne purgatũ. .ui aurum nõ ha/
ets ſidem habet. WMideamus quid ampli/
us coꝛuſcet:aurum quod ita eſt in abſcon/
dito vt ülud videatur ꝓuidẽs hominibus
natura damnaſſe:nec expoſuiſſe in rem ſuc
ceſſurã oculis cupidoꝝ: atq; vt adiuuaret᷑
paupꝑtas:difficultate parãdarum diuitiaꝝ
cum Iaboꝛe fecit quęri:qð noluerat inueni/
ri. Ergo videamꝰ qui aurũ nõ habet: quid
habet. Fidẽ habet: virtutẽ habet. Expẽda⸗
mus qð diximus: quid amplius coꝛuſcet.
Aurum qð erumna ꝑquirit:qð auaricia cu

pit:qð ſollicitudo cuſtodit: aurum materia

laboꝝ:pꝑiculoſa res poſſidẽtium:aurũ ener
uatio virtutũ: aurum malus dñs: ꝓditoꝛ
ſeruus. Ergo qui aurũ nõ habet: quid ha/
bet: Fidẽ habet. Videamus vt diximꝰ:qͥd
amplius coꝛuſcet. Aurum qð nemo tutum
habet:niſi qui ſemꝑ abſcondit? Aurum qð

quęrit᷑: ꝑ tenebꝛas cuſtodit᷑: Aurum cuius
inquiſitio daãnatos habet:cuius amoꝛ Ju/
dam facit:⁊ ne alicui ſit nomẽ ignotum:de
aplo pꝛoditoꝛẽ? Aurũ qð apud auarũ ani/
mũ pꝛefert᷑ chꝛiſto? In cuiꝰ apetitu ↄgrua
magiſter gẽtium auctoꝛitate detonuit di⸗
cens:Auaricia quęẽ idoloꝝ ſeruitꝰ.Quid
Samplius refulget: aurum qð ſoꝛdidus do
minus habet: aurum qð amplius cruciat:
apud quẽ largius fuerit: aurum qð amãti
ſe nihil de ſua poſſeſſiõe ꝑmittit:refundẽs
ei reatum ſuum:cui vſum ſuum negat gra/
uis accuſatio:erumnoſa poſſeſſio? Nec tñ
cum hęc dicimus: dei creatura damnatur:
ſ quoniã obcecata pꝛudẽtia hominũ id in
magnũ pꝛecium receptum ẽ:iam in infami
am rei redundat:quicquid de mala cupidi
tate ſuſcipit᷑. Ideo & res illa vituperat᷑:vt
auaricia cõtemnet᷑. Ceterum dominus ait

Aggei.2. ꝑ pꝛophetã: Aurum ⁊ argẽtum meũ eſt.At

ſi ꝑ ſe mala res eſſet:dei eſſe nõ poſſet. Ve⸗/
rum pꝛebet materiã miſericoꝛdię apud bo/
nos animos:⁊ nouo genere:tunc magis ꝓ

deſt quãdo cõtemnit᷑:vt ipſa ſua conditiõe

teſtet᷑:quia mala ẽ rei huius poſſeſſio: cuiꝰ
abdicatio fructuoſa ẽ. Pꝛebet g̊ materiam

NS.uI: ſubueniẽdi. DNiſperſit dedit pauꝑibus: iu/

ſticia eius manet in ęrernum. Vis & noſſe
quoniã iuſti iudicis res ſint aurum ⁊ argẽ/
tum: Auarus inde toꝛquet᷑:inde miſericoꝛ
adiuuat᷑.Exerceatur rei cõtemptus:ꝑ cõ/

5

Auguſtini

temptum vtilis. Ad poſſeſſionẽ eius non
omnes idonei:ad cõtemptum eius omnes
idonei. Hemo g& non põt inter eos reputa⸗

ri qui diſperſerunt tribuerũtq; pauꝑibus:

iuſticia eoꝛum manet in ęternũ: Nemo nõ
inter eos reputari põt:qui bene voluerit ꝑ

fugatium rerũ deſpectũ placere deo. Mℛ ⸗

gnę felicitatis ẽ conditio chꝛiſtianoꝝ:qui⸗

bus claritudo regni in pauꝑtate poſita eſt.

NPoſſidere qð cum laboꝛe requirit᷑:paucoꝝ
eſt:cõtemnere quod cum fructu cõtemnas
omniũ eſt. Fęlicitas & magna chꝛiſtianoꝝ:
quibus datum ẽ vt pauꝑtate faciant pꝛe/
cium regni cęloꝛũ. NHon tibi diſpliceat pau
pertas tua:nihil ea poteſt ditius inueniri.

Vis noſſe q; locuples ſit:Cęlũ emit.Qui/

bus theſauris cõferri poſſit: quod videmꝰ
pauꝑtati indultũ? Vt ad regnũ cęloꝛũ ve/
niret diues:poſſeſſiõe ſua obtinere poſſit:
nunc obtinet vt cõtemptu ꝑueniat. Mul/
to & plus fulget fides q́; aurum: aurum la-
tebꝛis tenebꝛeſcit animũ:ſides ĩgenito ſplẽ
doꝛe cõſpicuat. Aurum tuto pꝛodi nõ pꝛo/

deſt:fides bono publico ſemꝑ fulget:digni

tatẽ fidei fiducia ipſa teſtat᷑. Aurum nõ in/
ter cõueniẽtes tutum eſt: fides etiam inter
pugnantes ſecura ẽ.QAuid g̊ donauit apłs
pauꝑ cenſu:diues fide:lectiõis oꝛdo pꝛolo/
quitur. Aurum ⁊ argẽtum nõ eſt mihi. Sʒ
pꝛo his quid habet:cuod habeo:hoc tibi
do. In nomine ieſu chꝛiſti ſurge ⁊ ambula.

aurum donabãt:implebãt pauꝑis ventrẽ:
maius onus pedibus debilibus futurum:
ſolabant᷑ infirmitatẽ:ſanitatẽ reddere non
valebãt. Ille autẽ qui aurum nõ poſſidet:
ſanitatẽ dedit. DNheo diues eſt: inops auri.

De effectibus:pꝛecia rerum eſtiment᷑.Qui C

Aurum ⁊ argẽtum nõ habeo. Ideo igitur Ac.·

tantas virtutum opes pꝛętulit.Quod ha/
beo hoc tibi do: In nomine ieſu chꝛiſti ſur⸗
ge ⁊ ambula.hoc plane nõ in marſupio:ſᷣ
in animo tenebatur.Quid ei dedit:? In no
mine ieſu chꝛiſti ſurge ⁊ ambula. Pauperẽ
hominẽ expauit infirmitas: ęqua lege ⁊ ęq̃
potẽtia reges captiuoſq; cõſtringẽs. Non
potuit ſuſtinere iuſſionẽ pauꝑis regibꝰ do
minans. Parum ẽ qð infirmitatẽ nomina/

mus: Pauꝑis imperium:etiã natura nõ ꝑ⸗

tulit. Ille em̃ claudus erat ex vtero matris
ſuę. Debilitas itaq; quã ei inuexerat nati/
uitas:vi pauꝑis iubẽtis excluſa eſt.Quod
ꝓfecto nõ fieret: niſi pauꝑ apls plen eſſet

Hev⸗
ſodeo
ſusha
ee Gini
Cuidemnt
letanbuu
aeſituen
doglenp⸗
iotmal⸗
6 ochu
ſnbluaenm
olunitin
ll Eiiun
a Aiinbinn
nqut gyh⸗
Quin vee
Aresdebll
Göuinuon
frmitrerin
reocorin

ulnig linteſnrgen

unouicima
liteluggitet
ſetledefact
Uickctente

Ae. Gs Sunern

ſeopeluntl
iuwunden
tgketeſtni
ſadcöſeli⸗
ſewapiunt
Dlensnan
etiſanss
gespige⸗
coliaet
ntdlhen
igtinirnt
glutapau
hoeſpſoinc
ener C
Ulichetau
Mpunkteſt
Dendiin
ſinide
Nnuniie
ton ab⸗
tuſer or
1

4

Mlor
anbun.
Pſangne
ltiesde

einsonn
dotehlt,

Spanphn

eſollen
r ded ⸗
epoſtnet,
unkepac
n Gtenns
chiſinor⸗
ſacant pe⸗
ſpleentpen
s inuenii.
Uemit Qu⸗
Nodyiten⸗
nüͤcelüne

inere poſn

eniat. Gel
maumnlo
igenttolpe
godi noheo⸗
fulgendigui
lumunnö in
seniamine
vonauttats
0rdopeole
eſtmihi.6
beorhocth
getanbuh.

inent Qi

los enni.
ns fuworun.
recherenen
hopoſica
mnopsaun.

Zieoign

.Quodhe⸗
ſuchikiluſ⸗
narſupie⸗
dediehoo
. hune
lalege?
s⸗ on
6 regb'd
Aenomind
natuaro
tero
ereet t
ſ4 4t
nerc

.

illo deo qui ẽ auctoꝛ naturę. Nihil 8 hacdi
tius pauꝑtate.Quid donat qui ęs nõ ha/

bet? Virtutes largitur: ⁊ gratis confert.
Quid enim põt: In nomine ieſu chꝛiſti ſur
ge ⁊ ambula.Obediẽtię ſubditur:quod ex

neceſſitate veniebat. Dicit᷑ homi: Surge:
quod ſemꝑ optabat: ſᷣ quoniam naturali/
bus vinculis impeditus erat: non poterat
qð volebat. Nunc autẽ tanta facilitate in/
ſenſibilia ſeruiũt:vt ad nutum iubẽtis illa
pedum infirmitas auolaret. Surge ⁊ am/

bula. Et ſurrexit inquit continuo ⁊ ſtetit.

Walachie.4. Animo imperat᷑: ⁊ pedes ſeruiunt. Exiliẽt
inquit ꝓpheta:tanq; vituli de vinculis la/
Aet .ʒ. xati.Et ↄſolidatę ſunt baſes pedum eius.
Quãta velocitate res agat᷑ attẽdite. Vix

aures debilis ſermo intrauerat iubentis:
cõtinuo vis ſanitatis irrupit: ⁊ excluſa in/
firmitatevſui mẽbꝛa reddunt᷑. Ceſtimoniũ

velocis reſurrectiõis eſt:velocitas ex debi⸗

1. Cor. 15. litate ſurgẽtis. In momẽto: in ictu oculi:-:

in nouiſſima tuba. Canet enim tuba ⁊ moꝛ
tui reſurgẽt:⁊ nos immutabimur. Futura
metire de factis. In quanto momẽto moꝛ/
tui excitent᷑:debilibus a natura crede veſti
Acil.ʒ. gijs.Surrexit.Cõſolidatę ſunt inquit ba/
ſes pedum eius. Parum erat qð dicebatur

in vſum claudus rediſſe:virtus ei cum ſani

tate reſtituit᷑. Mõ em̃ dixit:Reſtitutę ſunt:
ſed cõſolidatę ſunt baſes. Tam abundan/
tẽ recipiunt ſanitatẽ:vt ferant laboꝛẽ. Exi/
D liens inquit ambulabat.Saltus frequẽter

etiã ſanis grauis eſt. Mon ſenſerunt illi pe/

des pigra remedia:nec velut vnguenti mo

medicinę irrumpẽtis oſtenditur: ſignat;
fuga infirmitatis excluſę. Sic exilit qui ſa/
natur a paupere.Sanatur& ab aplis caro:
Hoct ipſo indicans quid a deo ſuo cõditoꝛe
mereatur. Conuicant᷑ itaq; ſignis om̃ibus

gna em̃ diuino oꝑe cõpꝛobantur: quęnon
credunt᷑ indigna beneficijs. NMomẽ aucto⸗

In nomie ieſu ſurge ⁊ ambula. Si eſſet ca/
ro a diabolo:nomen chꝛiſti foꝛmidare po/
tuiſſet. Obſequium ſanatoꝛũ: teſtimoniũ
ↄditoꝛis eſt. In nomine ieſu chꝛiſti ſurge ⁊

ambula. Intulerat natura debilitatẽ: ad
ipſam quodãmodo inuocati nominis au⸗/

ctoꝛitas deſtinatur.Cognoſcit qui iuſſerit:

uit ⁊ reg

trris ſui mẽbꝛa cognoſcunt: cum eis dicitur:

Bermo xXXVII

obſequitq; ſuo domino: refragatur cõtra⸗

rio. Si caro a diabolo eſt: expugnanda eſt

a chꝛiſti diſcipulis nõ curanda. Si rationẽ
interroges: obligandum eſt quicquid ini-
micum eſt. Nolo hoc ſolum cogitatiõi cre/
das:diuina ad hunc ſenſum ſuccumat au-

ctoꝛitas. Dominus ait in euãgelio: Nemo Wanb.120
ingreditur in domũ foꝛtis vt vaſa eius di-
ripiat:niſi pꝛius alligauerit foꝛteʒ. In ſuis
ergo erat operibus diabolus alligandus:
nunc autẽ non colligatur diabolus ſed ho-

noꝛatur:ſi res eius per ſigna curatur. Ma
gni beneficij debitoꝛ chꝛiſtuſ carni eſt:ſi qð
poſſit in eius ſalute monſtrauit. Mon eſſet

materia loquẽdi: niſi teſtimoniũ miſericoꝛ
disę caro curata feciſſet. Suffragatur pꝛędi/
cationi chꝛiſti caro: in ipſa eſt adminiſtra/

tio ſignoꝛũ.Claudus ſurgit:vt apoſtoli lo

gquant᷑.Diximus quoniã ſi huius dei opꝛuł/
caro non eſſet:ille claudus nõ erat in pedi /
bus ſanandus:ſed in bꝛachijs colligãdus.
Nunc aũt ſurgit claudꝰ: vt apoſtoli loquã
tur:pꝛeitoꝛq; fit pꝛędicatõis. VUt chꝛiſti euã
gelium ſonet: claudus exilit. Impudenter
apoſtoli fecerũt: ſi dei eoꝛũ opus caro non
eſſet:nũc aũt qm̃ id dicere ſacrilegiũ eſtꝛnö⸗
faciũt aplłi ipudẽter. Caro igit᷑ opus dei e?:

Cum foꝛmat᷑ opus dei eſt:cũ cõditur opus

Dei eſt: cũ ꝓducit᷑ dei opus eſt:cũ regenera
tur opus dei eſt: cum ſignat᷑ opus dei eſt.

cum curat᷑ opus dei eſt.Quid debet diabo

lo:totiẽs opus dei? Irrideant᷑ ergo mani-

chei:⁊ pꝛopter honoꝛem dei carnis natura
laudetur: atq; om̃e vitium in voluntatem

ponatur. Spes emendatiõis hominibus

ſuggeratur: vt ſe intelligant nõ carnis ne/

ceſſitate:ſed tantum voluntatis pꝛauitate

delinquere. Nos aũt carnem diuino aſſcri/

bimus operi:quã videmus in chꝛiſti reſur/
rectiõe diuini cõſoꝛtij gloꝛiam cõſecutam:
manichęi:cuncta ſalutis genera quę carni
deferunt᷑ teſtimoniũ bonę nature ſunt. Di

quam a chꝛiſto ſuo cõditoꝛe ſuſcepit:qui vi
nat in ſecula ſeculoꝝn.

De verbis beati etri: Audiui/ 2errt.

41

mus vocem delata de celo: hic eſt
filius meus dilectus: Et habemuſ

emn p kꝛophetlcum ſermone:
2 N;IHlI
Hitium boneę vite culivita etiã eter A
na debetur:recta fides eſt. Eſt aũt
Jides credere qð nõdum vides:cu/

ins fidedmerces eſt videre qð credis. Tem

poꝛe igitur fidei tanq; tempoꝛe ſemẽtis:nõ
g 2

Bancti

deſiciamus: ⁊ vſq; in finẽ non deſiciamus:
ſed ꝑſeueremus donec qð ſeminauimꝰme/

tamus. Cum em̃ auerſum eſſet genus hu/
manũ a deo ⁊ iaceret in delitijs ſuis: ſicut
creatoꝛe opus habebamus vt eſſemus: ſic
ſaluatoꝛe vt reuiuiſceremus. Juſtus dam/⸗
nauit hominẽ:miſericoꝛs deus liberat ho⸗/

Ys.s. minẽ. Deus iſrael ipſe dabit virtutẽ ⁊ foꝛti

tudinem plebi ſuę benedictus deus. Sed

accipiunt credẽtes:nõ accipiunt cõtemnen

tes. Mec de ipſa ſide tamẽ ita gliandum eſt
quaſi aliquid nos poſſimus. Mõ em̃ fides
nihil eſt: ſed magnũ aliquid:quã ſi habes
ꝓfecto accepiſti. Quid em̃ habes qð nõ ac
cepiſti?: Videte chariſſimi: vnde dño deo
gratias agatis ne in aliqͥ dono eius ingra/-

ti maneatis: ⁊ ꝓpter hoc qð ingrati eſtis:
qð accepiſtis perdatis. Laus fidei explica/

ri a me nullatenus põt:ſed a fidelibus co⸗
gitari põt. Poꝛro ſi ex aliqua ꝑte vt dignũ
eſt cogitet᷑:quis digne cogitet qᷓ; multiſ do
nis dei ipſiꝰ pꝛęferat᷑:Et ſi minoꝛa dei do/

na in nobis debemus agnoſcere:quãtoma
gis illud quod ea ſuperat debemus agno/
ſcere? A deo debemus eſſe quod ſumus?

Quia nõ nihil ſumus:a quo niſi a deo ha/

bemus?: Sed ſunt ⁊ ligna:ſunt ⁊ lapides:a

q̊ niſi a deo: Hos & quid plus? Nõ viuunt
ligna ⁊ lapides:nos aũt viuimus.Sed ad
huc nobis idipſum viuere: cum arboꝛibus

frutectiſq; cõmune eſt. Dicunt᷑ em̃ ⁊ vites

viuere.Nam ſi nõ viuerẽt:nõ ſcriptũ eſſet:

NPẽð. 77. Occidit in grandine vineas eoꝝ. Viuit cũ
viret:areſcit cum moꝛit᷑.Sʒ vita iſta nõ ha

bet ſenſum. Quid nos amplius ſentimꝰ⸗

Quinq;pertitus coꝛꝑis notus eſt ſenlus:

Videmus:audimus:olfacimus:guſtamꝰ:

tactu etiã per totum coꝛpus nf̃m mollia di
iudicamꝰ ⁊ dura:aſpera ⁊ lenia: calida ⁊ fri
gida. Eſt em̃ in nobis ſenſus quinq;perti/

tus:ſed hunc habent ⁊ beſtię. hHabemus g
aliquid ampliꝰ nos.Et iſta tũ quę enume/
rauimus fratres mei:ſi cõſideremus in no/

bis:quantã de his gratiarũactionẽ: quean-

tam creatoꝛi laudẽ debemus: Sed tñ am/
plius quid habemus? Mentẽ:rationẽ: cõ⸗/

ſilium:qð nõ habent beſtię:nõ habent vo⸗

lulucres:nõ habent piſces:in eo facti ſumus

ad imagnẽ dei. Deniq; vbi ſcriptura nar-/

rat: ꝙ facti ſumus:ibi ſubiungit vt nos pe⸗/
coꝛibus nõ ſolũ anteponit:ſed ⁊ pꝛeęponat:

Señ/i. id eſt vt ea nobis ſubiecta ſint. Faciamus

inquit hominẽ ad imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ

luguſtini

noſtrã:⁊ habeat poteſtatẽ piſcium maris ⁊
volatiliũ celi:⁊ omniũ pecoꝝ ⁊ ſerpentiũ ꝗᷓ
repunt ſuꝑ terram. Vnde habeat ptãtem⸗
Pꝛopter imaginẽ dei. Vnde quibuſdã di/

citur increpando: Nolite eſſe ſicut equus ⁊ s. ʒi.
mulus in quibus nõ eſt intellectus. Sed B

aliud eſt intellectus: aliud ratio. Nam ra/
tionẽ habemus: anteq; intelligamus:ſed
intelligere nõ valemus niſi rõnem habea⸗

mus. Eſt & animal rõnis capax. Verũ me/
lius⁊ citius dicã:animal rõnale cui natura

ineſt rõnalis: ⁊ anq; intelligat iam rõnem
habet. Nã ideo vult intelligere:qꝛ rõnem

pꝛeęcedit.hoc & vnde beſtias antecedimus

maxime in nobis excolere debemꝰ ⁊ reſcul⸗
pere quodãmõ ⁊ refoꝛmare. Sed quis po/
terit:niſi ſit artifex qͥ foꝛmauit: Imaginẽ ĩ

nobis dei refoꝛmare potuimus?habemuſ
Syt cuncta bꝛeuiter retexamus:ipſum eſſe
cũ lignis⁊ lapidibus:viuere cũ arboꝛibus

ſentire cũ beſtijs: intelligere cum angelis.
Dijudicamus g oculis coloꝛes:auribus ſo
noꝛes: naribus odoꝛes: guſtu ſapoꝛes:ta/
ctu caloꝛes:ĩtellectu moꝛeſ. Intellige.Om

nis hõ vult intelligere:nemo ẽ qͥ nolit.Cre

dere nõ om̃es volunt.Dicit mihi hõ: Intel
ligã vt credã: Rñdeo: crede vt intelligas.
Cum ̊ nata inter nos ſit cõtrouerſia talis
quodãmõ vt ille mihi dicat:intelligã vt cre
dam:Ego ei reſpbödeam:iĩmo crede vt intel

ligas. Cum hac cõtrouerſia veniamus ad

iudicem:neuter nr̃m pꝛęſumat ꝓ ſua parte

ſententiã. Quem iudicẽ inuenturi ſumus⸗

Diſcuſſis om̃ibus hominibus neſcio vtrũ
melioꝛẽ iudicẽ inuenire poſſimꝰ: qᷓ; hoĩem
ꝑ quẽ loquit᷑ deus. Mõ eamus g̊ in hac re⁊
in hac ↄtrouerſia ad litteras ſęculares: nõ

inter nos iudicet poeta ̊ ꝓpheta. Beatus Matts.rr.

apls petrus cũ duobus alijs chꝛiſti dñi di/
ſcipulis iacobo ⁊ iohãne in mõte cum ipſo
dñio ↄſtitutus:audiuitvocẽ delatã de ceęlo:
Hic eſs filius meus dilectus in qͥ mihi bene
cõplacui:ipſum audite.Qð cõmẽdãs me/

moꝛatus apls in epla ſua dixit:hanc vocẽ 2.

audiuimus de cęlo delatam:cum eſſemus

cũ illo in mõte ſancto. Et cũ dixiſſe et:Hanc
vocẽ nos audiuimꝰ de cęlo delatã:ſubiun/

xit atq; ait: Et habemus certioꝛẽ ꝓpheticũ

ſermonẽ. Sonuit illa vox de celo: certioꝛ ẽ

Petril. .

ꝓpheticus ſermo. Attẽdite chariſſimi ad/C.

iuuet dñs ⁊ voluntatẽ meã ⁊ expectationẽ

Pepe

i tnin
ßtoſtun,
bcenat
guncſele
nclornton⸗
ſanodeghe

uas unille

1cromgot⸗
negmi l
ſedenbunch
ennbrosftol
lueium ſti
Gimns hun
ſoncnagas
tafteunt
danechuſa
ihna gco
Ondcknagun
beſernol
Gngsonantea

bpena be

ſnoren. Dor
ſeuinur: ppbe
Cuincnntur.
Niteurchert
Worbtbenn
ſenpeoee
chalioenn
loguikolcur
cenhebacr
Uplaatrp

Cn ggens pls

ckonfen
Gnanen
ſobllatſeti
Coſihchrir
Ncötndrta
Ctenptbtl
Nangneun
ſlachiſfuspen
goggen
Liclgneten
Mhtsneen
ſuſpicie
W
nlia
kanti
ſingetne
ſibiintin
emede h
⸗ Ninte

ueligne ſnn
bckisnmnin

=

Ne chen ⸗

mnui.ugti⸗
auimnusthean
geramus:olnch
Mugecdabarben
Wee anmete.
SClcres zutbts,
glluſthorat
nel Ntclgl
menoiqrlle⸗
Dictmdbibee
geteſtiele.

ſt cooreitls

dicnineline⸗
minoonteti
Nertarmuma
una pluhn
tenuanmi⸗

ninbus einni.

eolin:hi⸗
Seannssubrt

veſtrã:vt dicam qð volo:quõ volo. Quis
em̃ noſtrum nõ miretur:Delata voce de cę
lo certioꝛẽ ꝓpheticum ſermonẽ ab aplo di⸗
ctum eſſe:Certioꝛẽ ſanę dixit:certioꝛẽ:non
melioꝛem:nõ verioꝛẽ. Lam enim verus ille

ſermo de cęlo:qᷓ; ſermo ꝓpheticus:tam bo
nus:tam vtilis.Quid eſt ̊: Certioꝛẽ: niſi
in quo magis cõfirmetur auditoꝛ? Quare
hoc:Quoniã ſunt homines infideles: qui
ſic detrahunt chꝛiſto: vt dicant eum magi⸗/
cis artibus feciſſe quę fecit. Poſſent g̊ infi/
deles etiam iſtam vocẽ delatam de cęlo:ꝑ
cõiecturas humanas ⁊ illicitas curioſita/
tes ad magicas artes referre. Sed ꝓphetę
antea fuerunt:nõ dico ante iſtam vocem:
ſed ante chꝛiſti carnem. Mondum erat hõ

chꝛiſtus quãdo miſit ꝓphetas.Quiſquis

eum dicit magum fuiſſe:ſi ergo magicis ar

i. Corj.t

tibus fecit vt coleretur ⁊ moꝛtuus:nũquid

magus erat anteq́; natus:? Ecce quare ait

apls petrus: Habemus certioꝛẽ ꝓpheticũ
ſermonem. Vox de celo qua ſideles admo
neantur: ꝓpheticus ſermo quo infideles

cõuincantur. Intelleximus quantum mi⸗/

hi videtur chariſſimi quare dixerit apłs pe
trus: Habemus certioꝛẽ ꝓpheticũ ſermo/

nem:poſt vocem de celo delatam. Et ipſa

chꝛiſti quanta dignatio. Petrus iſte qui ſic
loquit᷑ piſcatoꝛ fuit: ⁊ modo magnam lau/

dem habet oꝛatoꝛ ſi potuerit ab illo intelli/

gi piſcatoꝛ. Pꝛopterea pᷣmis chꝛiſtianis lo⸗/

quens apłs paulus ait: Videte vocationẽ

veſtram fratres: quia nõ multi ſapientes

ſcõm carnem:nõ multi potentes: nõ multi

nobiles:ſed infirma mundi elegit deus vt

cõfundat foꝛtia:⁊ ſtulta mundi elegit deus
vt cõfundat ſapientes:⁊ ignobilia mundi

⁊ cõtemptibilia elegit deꝰ:⁊ ea quę nõ ſunt

vt ea quę ſunt euacuarentur.Si em̃ elige/

ret chꝛiſtus pꝛimitus oꝛatoꝛem:diceret oꝛa //
toꝛ: Eloquentię meę merito electus ſum.
Si eligeret ſenatoꝛem:diceret ſenatoꝛ: hi⸗/

gnitatis meę merito electus ſum. Poſtre/

mo ſi pꝛius eligeret imperatoꝛem: diceret
imperatoꝛ: Poteſtatis meę merito electus

ſum.Quieſcant ⁊ differantur iſti: paululũ

quieſcant:nõ omittantur: nõ contemnan

tur:ſed aliquãtulum differantur: quo poſ-⸗

ſint gloꝛiari de ſemetipſis ĩ ſemetipſis.DPa
mihi inquit illum piſcatoꝛem:da mihi idio

tam: da mihi imperitũ: da mihi eum cum

quo nõ indignatur loqui ſenatoꝛ: nec quã⸗

De verbis Alpoſtoli Bermo

XXVII

do emit piſcẽ:ipſum inquit da.hunc ſi im/
pleuero manifeſtum erit qð ego facio: qᷓ;q;
⁊ ſenatoꝛẽ ⁊ oꝛatoꝛẽ ⁊ imperatoꝛẽ ego ſum
facturꝰ:qñcunq; facturꝰ ego ⁊ ſenatoꝛẽ:ſed
certius ego piſcatoꝛem. Poteſt ſenatoꝛ glo
riari de ſemetipſo:poteſt oꝛatoꝛ:poteſt im/
peratoꝛ: nõ poteſt niſi de chꝛiſto piſcatoꝛ.
Veniat pꝛopter docendam humilitatẽ ſa/
lubꝛem:pꝛius veniat piſcatoꝛ: per ſeipſum
melius adducitur imperatoꝛ. MOι mentote
ergo piſcatoꝛẽ ſanctum:iuſtum:bonũ: chꝛi
ſto plenum:ad cuius miſſa per mundũ re/
tia capiendus cũ cęteris etiã apoſtolis iſte
ꝑtinuit. Ergo memẽtote eum dixiſſe:hha⸗
bemus certioꝛẽ pꝛopheticum ſermonẽ.Ha
mihi ergo ad illã cõtrouerſiam iudicẽ pꝛo/
phetam. Quid inter nos agebatur? Zu di
cebas: intelligam vt credam: ego dicebã:
vt intelligas crede. Nata ẽ cõtrouerſia:ve
niamus ad iudicẽ:videlicet pꝛophetã:ĩmo
vero deus iudicet per ꝓphetam. Ambo ta

ceamus. Quid ambo dixerimus auditum OD

eſt. Intelligã inquis vt credam: crede inqᷓ;

vt intelligas. Reſpõdeat ꝓpbeta: Miſi cre Eſa.⁊.

dideritis:nõ intelligetis. Putatis aũt cha
riſſimi nihil dicere etiã illũ qͥ dicit: Intelli/
gam vt credam? Quid em̃ nunc agimus:
niſi vt credant:nõ qui nõ credunt: ſed qui
adhuc parum credũt: Nam ſi nullo modo
credidiſſent:hic nõ eſſent. Fides eos addu

xit vt audiãt: ſides eos fecit pꝛęſentes ver-⸗

bo dei: ſed ipſa ſides quę germinauit irri/
ganda eſt: nutrienda eſt:roboꝛãda eſt.hoc

eſt qð agimus.Ego inquit plantaui:apol/ 1. Con..

lo rigauit: ſed deus incremẽtũ dedit. Jta/
q; neq; qui plantat eſt aliquid:neq; qui ri/
gat:ſed qui incrementũ dat deus. Loquẽ/
do: hoꝛtando:docendo:ſuadendo planta/
re poſſumus ⁊ rigare: nõ autẽ incrementũ
dare. Nouerat autẽ ille cum quo loqueba/
tur: qui fidei ſuę germinanti ⁊ adhuc infir/
mę ⁊ ex magna parte titubanti: nõ tamen
nullę ſidei ſed alicui fidei adiutoꝛẽ oꝛabat:

cui dicebat: Credo dñe. Aodo cũ euãgeli Marel.⸗/

um legeret᷑ audiſtis. Si potes credere ait
dominꝰ ieſus patri pueri:ſi potes credere
omnia poſſibilia credenti. Et ille intuens
ſemetipſum: et poſitus ante ſemetipſum:
nõ habens temerariã cõſidentiam: ſed pꝛi/
us diſcutiens cõſcientiã:vidit in ſe eſſe ali/

quam fidem: vidit ⁊ titubationẽ:vtrũq; vi

dit. Unum habere ſe cõfeſſus eſt: ⁊ altero
6§ 3

Zacobi. F.

Abi.g. ante om̃ia ne iuretis.Difficilis quęſtio eſt.

Mattb.ʒ. monitio. Audiſtis inqͥt qꝛ dictũ ẽ antiqͥs:

. ſtas facerevnũ capillum album aut nigrũ.

Jacobi.S.⸗ lum dixit: Ante omnia inquit fratres mei

Bancti
adiutoꝛium poſtulauit. Credo inquit do/
mine. Quid ſequebatur: niſi adiuua fidem
meam? Non hoc dixit:Credo domine:vi/
deo hic aliquid vnde non mentioꝛ: Cre/
do:verum dico:ſed video hic etiam neſcio
quid quod mihi diſpliceat.Starevolo:ſed
adhuc nuto. Stans loquoꝛ: nõ cecidi quia
credo:ſed tamen adhuc nuto:adiuua incre
dulitatẽ meam. Ergo chariſſimi ⁊ ille quẽ
ↄtra me cõſtitui ⁊ ꝓpter cuius controuer/
ſiã inter nos natã ꝓphetã iudicem poſtu/
laui:nõ nihil dicit:etiam ipſe cũ dicit:intel
ligam vt credam. Mam vtiq; modo qð lo/
quoꝛ:ad hoc loquoꝛ:vt credãt qui nõdum
credunt:⁊ tamẽ niſi qð loquoꝛ intelligant:
credere non poſſunt. Ergo ex aliqua parte
verum eſt qð ille dicit:intelligam vt credã:
ego qui dico ſicut dicit ꝓpheta:immo cre
de vt intelligas:verum dicimus: cõcoꝛde/
mus.Ergo intellige vt credas:crede vt in-
telligas. Bꝛeuiter dico:quõ vtrũq; ſine cõ/
trouerſia accipiamus. Intellige vt credas
verbũ meũ: crede vt intelligas verbũ dei.

autẽ ſermo veſter eſt eſt: nõ nõ: niſi qð iſte
addidit: ante om̃ia:ex quo multuʒ fecit in/
tentos:auxitq; difficultatẽ quęſtiõi. Inue⸗/
nimus em̃ iuraſſe ſanctos:iuraſſe pꝛimituſ
ipſum dominũ in quo nõ eſt om̃ino pecca/

tu es ſacerdos in ęternum ſcòm oꝛdinẽ mel
chiſedech. Eternitatem ſacerdotij filio cum
iuratiõe ꝓmiſit. habes etiã: Per memet- Señ.22.
ipſum iuro dicit dominus.Et illud iuratio
eſt: Viuo ego dicit dominus. Quomõ ho/
mo per deum:ſic deus per ſeipſum. Mõ eſt
ergo peccatum iurare:ſed durum malũ eſt
hoc dicere. Et quoniã diximꝰ deum iuraſ/
ſe: qᷓ; blaſphemũ eſt hoc dicere? Jurat de/
us qui peccatum nõ habet. Non eſt & pec-
catum iurare:ſed magis peccatum ẽ peie
rare. Foꝛtaſſe quis dicat nõ eſſe pꝛoponen B
dum de domino deo iuratiõis exemplum.
Deus em̃ eſt ⁊ foꝛte illi ſoli competit iurare

iſ.

iurant: vel cum fallunt: vel cum falluntur. cea.
Aur putat homo Varum eſt. fquod lcem
CFo vorhig Bogti T . An eſt ⁊ temere iurat:aut ſcit vel putat falſum
Aeni dee io ine elſſe:⁊ tñ ꝓvero iurat:⁊ nihilominus cũ ſce
ven ee n oe En lere iurat. Diſtant aũt iſta ꝑiuria ꝗ̊ duo cõ
Rinma lectio quę nobis hodie reci/- . ) memoꝛaui. Fac illũ iurare qͥ veꝝ putat eſſe
tata eſt:apoſtoli iacobi oblata no⸗ ꝓqͥ iurat: ven putat eſſe ⁊ iñ falſũ ẽ.MNõ ex
bis eſt ad diſſerẽdum: ⁊ quodamõ animo iſte periurat:fallitur:hoc ꝓ vero ha
indicta. Intentos em̃ nos fecit: admonẽs bet qð falſum eſt: nõ pꝛo re falſa ſciẽs iura/
tionẽ interponit. Da aliũ: qð ſcit falſũ eſſe
⁊ dicit verum eſſe:⁊ iurat tanq; verũ ſit qð
ſcit falſum eſſe: Videtis qᷓ; iſta deteſtan/
da ſit belua:⁊ de rebus humanis extermi/
nanda? Auis em̃ hoc fieri velit:cm̃es ho
mines talia deteſtantur. Fac alium: putat
falſum eſſe ⁊ iurat tanq; verum ſit: ⁊ foꝛte
verũ eſt: Verbi gr̃a vt intelligatis: Pluit
in illo loco:interrogas hominẽ ⁊ putat nõ
pluiſſe:⁊ ad negocium ipſius cõpetit vt di ⸗
cat pluit: ſed putat non pluiſſe: dicitur ei:
Vere pluit: Vere ⁊ iurat:⁊ tñ pluit ibi:ſed
ille neſcit ⁊ putat nõ pluiſſe:periurus eſt.
Intereſt:quẽadmodum verbum pꝛocedat
ex animo. Ream linguã nõ facit: niſi mẽs
rea.Quis eſt aũt qui nõ fallitur:⁊ ſi noluit
fallere? Quis homo cui nõ ſurrepat falla/
cia? Et tamẽ iuratio ab oꝛe nõ diſcedit:fre/
quentatur:plura ſunt plerũq; iuramẽta qᷓ;
dij vyerba. Si diſcutiat hõ quotiẽs iuret ꝑ to/
nolite iurare: neq; per cęelum: neq; per ter/ tum diem: totiẽs ſe vulneret:quotiẽs gla⸗
ram: ueq; aliud qocunq; iuramẽtum: Sit io linguę feriat et tranſſigat: quis in illo

2,

Hoc peccatum quem nõ reum teneat: ſi iu/⸗
rare peccatum eſt?: Ham periurium pecca-
tum eſſe ⁊ grande peccatũ nemo dubitat:
ſed nõ ait apoſtolus ð cuius lectiõe tracta/
mus: Ante om̃ia fratres mei nolite ꝑiura/
re:ſed nolite iurare. Pꝛeceſſit etiam ipſius
domini ieſu chꝛiſti in euangelio ſimilis ad/

MNõ ꝑiurabis:ego autẽ dico vobis:Nolite
iurare neq; ꝑ cęlũ:qꝛ ſedes dei ẽ:neq; ꝑ ter/
ram: quia ſcabellum eſt pedum eius: neq;
ꝑ caput tuum iurabis:quia nõ tibi eſt pote

Sit autẽ ſermo veſter eſt eſt:nõ nõ: ſi quid
amplius a malo eſt. hHuic dominicę admo/
nitiõi memoꝛata apoſtoli lectio om̃ino ſic
cõgruit: vt nihil aliud iuſſiſſe videat᷑:quia
nullus alius hoc dixit:qᷓ; ille qui ꝑ apoſto/

tum. Jurauit dominus ⁊ nõ pęnitebit eũ: Pë.o. U 4
n alizln

qui non põt peierare.hhomines em̃ falſum ⁊ 2.q.⁊.hoies

4

. D
hunllken

Neve
Coluain
uni

Cpture olt

honnorraum
celrenzt
ertenpenn⸗

D
mmenbed
teritantrn
contettura⸗
netgenol
Mſtotegi.
ſenpenuno⸗
luucoven
innencaa
opdela
ircindil
nglanctin
Nchbarken
deunacbbe
lſtenabbe

Hotg atentonelt

gpuanüne
acununes
Mapern
tirrucke

iggutnee

verunrn
noͤſorat.
geetapee
pelcatſec
bulgreina
loſahtten
hſuiny⸗
nllnrtoin
Hmnneel
alltiunen
ibus inm
ſodeorlun
Ktaucktee
lebasyen
Cliurge,

Midenin
eccgun
daushue
Neüfmne
knön
quenoden
blemin
mnl

dien: unn
.. oncttee

peccaanie

noͤeſſeend
öisaangin
Uconoettinn
mineseilin

dan ilu

cſeqtosſlin
Iauuntſlan
ibüoninnsciſe
iagiunuidri
reepunde

—

Tlüſrlüe Re

uurtorpfmn
rilaſcizin
goͤſtillch

ni; i tlh

ii urken
manis eumm
irele Ciast⸗
Sacauun u
geunitetſer
inetyuunh

/

stigcüfn

uiſenne.

tuüpuube

gon t,
ſban nſind

iuureſtonn

innnntſ

ödiſolft
isiunt
guinßzf⸗
aenn

De verbis Apoſtoli

locus inuenitur ſanus? Quia & graue pec/
catum ẽ peierare:cõpendium tibi dedit ſcri

Cptura: Moli iurare. Quid tibi dicturꝰ ſum

homo:verum iura? Ecce verũ iura nõ pec/⸗
cas:ſi veruʒ iuras nõ peccas.Sʒ homo in⸗
ter temptatiões poſitus:carne inuolutus:

Sapᷣ.9. calcãs terram ſub terra:dum coꝛpus quod

coꝛrumpitur aggrauat animã: ⁊ depꝛimit
terrena inhabitatio ſenſũ młta cogitantẽ:
inter iſta młta tua cogitata incerta:volati/
ca:coniecturas humanas:fallacias huma/
nas:quando nõ ſubꝛepit tibi qð falſum ẽ:
poſito in regiõe faſſitatis? Vis ergo longe

elſſe a periurio: Jurare noli. Qui em̃ iurat:

aliquado verum iurare põt: qui autẽ non
iurat:mendacium iurare nunq; poteſt. Ju/
ret ergo deuſ qui iurat ſecurus:quem nihil
fallit:quẽ nihil latet:qui oĩno fallere igno/
rat:quia nec falli poteſt. Cum em̃ iurat: ſe
adhibet teſtem. Quomodo tu cum iuras
deum adhibes teſtem:ſic ipſe cum iurat ſe
teſtem adhibet. Lu quãdo illum adhibes

gxo. 20. feſtem: foꝛte ſupꝛa mendacium tuum:acci-
pis inuanũ nomen domini dei tui. He mẽ/

dacium iures:ergo noli iurare. Ipſa eſt an
guſtia. Periurium pꝛecipitium eſt. Qui iu

rat iuxta eſt:qui nõ iurat longe eſt. Peccat
⁊ grauiter qui falſum iurat:non peccat qui

verum iurat: ſed nec ille peccat qui om̃ino
nõ iurat. Sed qui nõ iurat ⁊ nõ peccat:lõ/
ge eſt a peccato:qui autẽ verum iurat non
peccat:ſed pꝛope eſt ad peccatũ. Fac te am
bulare in alio loco vbi a parte dextera ſpa/
cioſa ſit terra: nec vſq; anguſtias patiaris:
a ſiniſtra pꝛeceps locus eſt: vbi eligis am/
bulare? Super finem terrę in labio pꝛęcipi/
tij:an inde longe? Puto qꝛ inde longe.Sic
qui ⁊ iurat in fine ambulat: ⁊ ambulat pe⸗/
dibus infirmis quia humanis.Si offende/
ris deoꝛſum is:ſi lapſus fueriſ deoꝛſum is.
Et quid te excipit? Periurij pena. Ergo
volebas verum iurare: audi cõſilium dei:

D Noli iurare.Si peccatũ eſſet iuratio:nec in
mn 22. q. . ſipetiñ veteri lege diceret᷑: Mõ periurabis:reddes
Teuii.i9 qutẽ domino iuſiurandũ tuum. Hon enim
peccatum pꝛeciperetur nobis. Sed ait tibi
deus tuus:Si iuraueris non damnabo: ſi

verũ iuraueris nõ damnabo: Sed nunqͥd

ſi nõ iuraueris damnabo: Duo ſunt inquit
quę nõ damnabo vnq;:veram iurationẽ:⁊

nullam iurationẽ:damno autẽ falſam iura
tionẽ. Falſa iuratio exitioſa eſt: vera iura-

Bermo X

tio periculoſa eſt: nulla iuratio ſecura eſt.
Scio eſſe difficilẽ queſtionẽ: ⁊ charitati ve
ſtrę fateoꝛ ſemper illam vitaui: Munc autẽ

VIII

cum die dominico debito reddendi ſermo
nis recitaretur eadem lectio:diuinitus mi /

hi inſpiratum eſſe credidi vt inde tractarẽ.
Hic me dicere deus voluit:hinc vos audi⸗/
re.Obſecro ne cõtemnatis:obſecro vt coꝛ
ſtabiliat: linguę mobilitates muteti.Mõ
fruſtra eſt om̃ino:non vacat ꝙ cum eam vt
dixi quęſtionẽ ſemper deuitare voluerim:
impoſita eſt neceſſitati meę: vt imponatur
charitati veſtrę. VUt noueritis verum iura/
re non eſſe peccatum:inuenimus ⁊ apoſto/

lum paulum iuraſſe: Quotidie moꝛioꝛ per

veſtram gloꝛiã fratres: quã habeo in chꝛi⸗
ſto ieſu domino noſtro. Per veſtraʒ gloꝛiã
iuratio eſt. Mon enim ſic ait: Per veſtram
gloꝛiaʒ moꝛioꝛ:quaſi veſtra gloꝛia me fecit
moꝛi:quomõ ſi diceret:per venenũ moꝛtuꝰ
eſt: per gladium moꝛtuus eſt: per beſtiam
moꝛtuus eſt:per inimicum moꝛtuus eſt:id
faciente inimico:faciẽte gladio:faciente ve
neno ⁊ ſimilia:non ſic dixit ꝑ veſtrã gloꝛiã.
Ambiguitateʒ gręcus ſermo diſſoluit. In/

ſpicitur in epiſtola gręca: ⁊ inuenitur ibi iu

ratio quę nõ ẽ ambigua.d Tup Oieiap
XXο υυii & ib AXOHD GνιAο XνG ⁶G6
Vbi dixerit grecus iurat.Quotidie audit:
grecos ⁊ qͥ grecę noſtis & Aοτρ. Qus/
do dicit & Aιο¾ει. Juratio eſt ꝑ deũ α
AOꝶ–νο. Ergo nemo dubitet iuraſſe apoſto
lum pauluʒ cum dixit: Per veſtram gloꝛiã
fratres. Et ne putemus eum per humanã

gloꝛiam iuraſſe: quam habeo in chꝛiſto ie/

ſu domio noſtro. Et alio loco iuratio pꝛoꝛ/
ſus certa ⁊ expꝛeſſa: Teſtem deum inuoco
ſuper animã meam: quia parcens vobis
nõdum veni coꝛinthum.Et alio loco ad ga
latas: Quę autẽ ſcribo vobis: ecce coꝛam
deo quia non mentioꝛ. Intendite quęſo ⁊
aduertite:⁊ ſi nõ tam plauſibilis ſermo vo
bis ſit pꝛopter anguſtias quęſtionis:vtilis

tamen eſt ſi ad viſcera veſtra perueniat. Ec

ce iurauit apoſtolus. Hon vos fallant qui
neſcio quomodo volentes ipſas iuratiões
diſcernere vel potius nõ intelligere: dicũt
nõ eſſe iurationẽ quando dicit homo:Scit

deus: teſtis eſt deus: inuoco deum ſuper

animã meam verum me dicere. IJnuocauit

22.. I. vt
noueritis

Cöcoꝛ.2 2. q
I. non eſt.

De iure iu.⁊
ſi chꝛiſtus.

Gal.I.

E

inquit deum:teſtem fecit deum. Nunquid

iurauit? Qui hęc dicunt:nihil aliud volũt
4

Bancti Auguſtinng AM
niſi inuocato deo teſte mentiri. Ita ne ve / rauit ⁊ viuit:ille tibi falſum iurauit⁊ viuit: uuul
ro quiſquis es pꝛaui coꝛdis ⁊ peruerſi coꝛs Ealſum iurauit⁊ viuit:ille falſum iurauit tu . itesen
dis:ſi dicas per deum:iuras:ſi dicas teſtis falleris.Si ⁊ tu oculos haberes vnde moꝛ/ m gnrie
ʒ. ſeu. diſ.ʒ9. eſt deus: nõ iuras:? Quid eſt em̃: per deũ: tem huius videres: ſi ⁊ tu in eo qð eſt moꝛi ane
ea. hit qritur niſi teſtis eſt deus? Aut quid eſt: teſtis erł ⁊ non moꝛi nõ falleris:videres huius moꝛ/ rel l⸗
deus:niſi per deum? Quid eſt autẽ iurare: tem.Et modo intende ſcripturam:⁊ ibi in/ bnl gu
niſi ius reddere deo quando per deum iu/ uenies iacentẽ quem putasviuentẽ. Auia ninal
ras: ius ſaluti tuę reddere quando per ſa pedibus ambulat: quia manibꝰ cõtrectat: nnn
lutem tuã iuras: ius filijs tuis redlddere q̃; quia oculis videt:⁊ audit auribus: officijs huts utmi
per filios tuos iuras? Quod aũt ius debe ceæteris membꝛoꝛũ ſatis vtitur: viuentẽ pu rt 1
mus ſaluti noſtrę:ſilijs noſtri:deo noſtro: tas: Viuit ſed coꝛpus eius:moꝛtua eſt aũt en
niſi charitatis: veritatis: ⁊ non falſitatiss anima eius:moꝛtuũ eſt quod melius ẽ.VHi hiun
Abaxime autẽ per deum cum ſit:ipſa ẽ ve- uit habitaculũ:moꝛtuus habitatoꝛ.Quo⸗ ifulnoli
ra iuratio:quia ⁊ cum dicit quiſq;: per me,’ß modo inquies cum viuebat coꝛpꝰ moꝛtua ieiun⸗
ſalutem: ſalutẽ ſuam deo obligat: quando eſt anima:cum coꝛpus nõ viueret niſi viui/ Mm n
dicit:per ſilios meos:oppignerat deo filios fſicatum ab anima? Quomõ ergo moꝛtua ẽ Ctimun
ſuos:vt hoc veniat in caput eoꝛum qð exit anima de quaviuit coꝛpus?:Audi ergo ⁊ di fonmnede
de oꝛe ipſius:ſi verum verum:ſi falſum fal - ſce:Coꝛpus hominis creatura dei eſt:⁊ ani ſenlum
ſum. Cum ergo fllios ſuos: vel caput ſuũ: ma hominis creatura dei eſt. DHDe anima de ckecnn
vel ſalutem ſuam quiſq; in iuratiõe nomi- us viuificat carnem:ipſam item animã vi/ nce
nãs: quicquid nominat obligat deo: quãẽ⸗ uificat de ſeipſo non de ſeipſa. Vita ̊ cooꝛ intin
tomagis quãdo peierat per ibpſum deum? poꝛis anima eſt: vita anime deus eſt. Mo⸗ gunnofrt
Timet em̃ falſum iurare per filium ſuum: æ ritur coꝛpus cum recedit anima: moꝛitur g usree
nõ timet falſum iurare per deũ ſuum: Foꝛ/ anima ſi recedit deus. Recedit anima cum tbanu
taſſis hoc dicens in animo ſuo:Timeo per coꝛpus percutitur gladio:⁊ putas quia nõ haagfute
filium meũ falſum iurare ne moꝛiatur: deꝰ recedit deus cum ipſa anima feritur periu- mutrſye
autẽ qui nõ moꝛitur:⁊ ſi falſum per eum iu rio: Vis videre quia moꝛtuus ẽ de quo loo ſtenein
retur quid mali cõtingit: Bene quidem di queris:Lege ſcripturam: Os quod menti⸗ Sapi. Aklohiun
cis:nihil mali cõtingit deo quando falſum tur occidit animã. Sed tu pꝛęſentẽ deum fensget
iuras per deum:ſed cõtingit mali multum vltoꝛem putas:ſi ille qui te iuratione falſa lünte
tibi qui fallis pꝛoximũ cui teſtem adhibes deceperit cõtinuo expiret. Si expiret ante omniupt
deum. Sed aliquid teſte filio tuo faceres: oculos tuos: expirauit caro ipſius. Quid üinüte
⁊ amico vel ꝓximo tuo vel cuilibet homini eſt expirauit:Caro ipſius ſpiritũ quo viui/ oſtes nor
diceres:nõ feci:⁊ tangeres filio tuo caput: fſicabatur eiecit.hhoc ẽ expirauit excluſo ſpi ſociss:
quo teſte feciſti ⁊ diceres:per huius ſalutẽ ritu quo viuebat caro. Peierauit:excluſit Aeit
quia nõ feci:exclamaret foꝛte filiꝰ tuus ſub ſpiritũ quo viuebat anima. Expirauit ſed lnopungo
paterna manu tremens: nec tamen pater- neſcis:expirauit ſed nõ vides.Carnem em̃ Qulckan
nam manũ:ſed diuinam tremens:noli pa,/ iacentem ſine anima vides: animã miſerã eofin
ter:nõ tibi vilis ſit ſalus mea: deum ſuper ſine deo videre nõ potes.Crede ergo:adhi iſinbeb
nmne inuocaſti:ego te vidi:feciſti:noli peiera be oculos ſidei.Nemo periurus impunitꝰ: Ulnenen
re:te quidem habeo genitoꝛem: ſed plus ? pꝛoꝛſus nemo:cum illo eſt pęna ſua. Si bæz krergno
tuũ ⁊ meũ timeo creatoꝛẽ: Sed quia deus beret in cubiculo ſuo toꝛtoꝛem carnis punt rlnſtn
quãdo per eum iuras:nõ tibi dicit: Ego te tus eſſet:habet in ſecreto coꝛdis ſui toꝛtotẽ Menen
vigdi noli iurare:feciſti:ſᷣ times ne te iſte o- cõſcientię ſuę ⁊ impunitus vocatur?Et taa· wninnr
cidat: tu te ante occidis. Quia g̊ non dicit men quid dicis:? Viuit:gaudet: luxuriatur ncg
ego te vidi:putas quia nõvidit?:Et vbi eſt qui mihi mentiẽdo iurauit.Quid eſt ꝙ me ten
qð dicit: Tacui tacui: nunquid ſemper ta/ mittis ad inuiſibilia? Quia ⁊ ipᷣe deus per b N 8
cebo: Et tamẽ plęrũq; dicit: Ego te vidi: ßp quem iurauit inuiſibilis ẽ. Jurauit per in⸗ Mß Zan
aliter quando vindicat in periuriũ: ſed nõ uiſibilem: feritur pena inuiñũbili. Sed viuit aan
in om̃es vindicat: ideo homines educãtur inquit et quodammodo ſcatet et bullit lu⸗/
FC.ead exemplum. Ego ſcio ille mihi fallum iu xurijs. Si hocita eſt ꝙ ſcatet luxurijs: ꝙ ienn

De verbis Apoſtoli

epire ſt anime moꝛtuę. mihi non credit nõ expedire quod non cre-
N bullit luxurijs: vermes it animemoꝛtue. isene penpenſn rationerodaſtderatlone
ninnutn Deniq; om̃is homo pꝛudens qui 8. lfa libꝛata: cum magno timoꝛe dico: Coꝛam
nncenn xuriãtes periuros attẽdit: ſano coꝛ e vide deo: aut teſtis eſt deus:aut ſcit chꝛiſtus ſic
ckun em auertnr ernd vult nuen: n eas eſſe in animo meo: ⁊ video quia plus eſt:
huign, re: non vult audire. VUnde ſe iſta a: Wre id eſt quia amplius eſt q; eſt eſt: non non:
enahi S auertit niſi quia putet Moatus: ſer ſed hoc quod amplius eſt a malo ẽ: ⁊ ſi nõ
dAu uiter ergo audite ſrarres meiꝛcoctudam m a malo iurantis: a malo eſt non credentis.
ne monem ügens in caꝛdbus d Auie Deniq; nõ ait ſi amplius facit malus eſt: ⁊=
srofige Zacobi.S ſalubꝛem:Ante om̃ia nolite unnane⸗ lerate: Keinote veſtro eſteſtno non ꝛ ſ quis am- Wattb. 5.
Nlentih ante om̃ia? Si magnũ eſt faeinn Pe ante plius facit malus eſt: ſed ſit in oꝛeveſtro eſt Segeg⸗
muckit nulla aũt culpa eſt verũ EH eſt: nõ non: quod autẽ amplius eſt: a malo Deineig.
lusi i om̃ia nolite iurare: Debuit enim di inauir eſttſecg aure mene Seataadenetid Selure la⸗
Nde Qlo⸗ te om̃ia nolite peierare. Ante amie zmuit. dethamaha peſſima conſuetud o. Et cum
penum nolite iurare. Zurare enim ner⸗ ge: odt tibi credit᷑ iuras:⁊ cum nemo exigit iuras:
unitnu rani: Jurare peius eſt q; adulte arepeine ⁊ hoꝛrentibus hominibus iuras: nõ taces
nammi se inẽ occide iurando: vix es ſanus non perierando. Ni
tiapptdi q.; hominẽ cecigere: Bhnt onn ſt. Jurare ſi foꝛte putatis fratres: quia ſi ſciret apoſto
cleſtani re: adulterari: furari peccatum e1 . Lccac us paulus ciedene ſibi galatas adderet iu
zanimade nõ eſt peccatum: ſed falſi um tar S n de e Daunneictede Qus Tütlenio vob ecce parr.
nmn⸗ el⸗ Quate ergo ante emhia 5 agerſcola cCcoꝛ deo qꝛ nõ mentioꝛ. Videbat ibi eos qͥ
Unen au Auic laicadtornos ſeeiaanerſne in cers deg Vicdebat ⁊ alios qͥ nõ credebãt:
eſ guam noſram. Ante Smeleal⸗⸗ Ergo noli dicere ñ iuro ſi foꝛte exigi. Ama
, : vt vigiletis ne ſurrepait Ergon uOR I07
noinn galis: pegcgleris: i . CLanquam in lo ẽ em̃ qð facl: illiꝰ qᷣ exigit. Mam tu quõ
nimaan vobilo conſactudo inan te onnnn le te purges nõ habes:quõ ſè atiffacias nego-
balul ſpecula liate noſult gern Wattenand. As cio qð inſtat nõ inuenis.Sʒ aliud ẽ cũ exi/
urhei⸗ uauit te ſuper cętera vnde te a per ehꝛiſtu git᷑ iuratio:aliud cũ offert᷑:⁊ hoc ipſũ qð of
deglol ſidera enim te iurare per deum: perc uo / fertur: aliud cum offert᷑ non credenti: aliud
nn occido ilum: væec quotixs ee d en. n a cum ventilatur ⁊ credenti. Tene ergo lin⸗
iidan bſene Weecer wian rabt ante guam ⁊ conſuetudinem quantum potes:
l tali iuratione. Molles vt diceret tibię non quomodo quidam quando illis dicit:
iue omnia: vtte aduerſus cucruckinem in erum dicis:non credo:non feciſti: nõ cre/
u tiſſimu redderet: vt unis ena inſhiccnes do:vens iudicet:iura mihi. Et ipſe qui exi/ 22.4.5. d
Qlil om̃es motus lingueę tueę diligentiſſime cu/ go: deus multum intereſt i neteir ali alie⸗
no viun⸗ ddirec: ſtos malę ↄſuetudis tuez git iuration n Interel it: 2 ideo 3.ſen. diſ.
uſi ſoaͤltes eſeg cnſtos male aſt⸗ falſum iuratum an ſcit.Si em̃ neſcit:⁊ ii eo 3,ca. vl.
nuf d &Nringeds:audi anfeoia. Doꝛimic, dicit: iura mihi vt fides ei fiat:nõ audeo di
darnſt bas pungo: ante omnia ſpinas admoueo. eteno eſepeccaramkane humana ren⸗
ni Qui eſt ante nngects. aonmaen tatio eſt. Si autem ſcit eum feciſſe: ⁊ no-
nlei nſe olb a intcntus eſto. Jurauim nd bir feciſſe:vidit feciſſe:⁊ cogit iurare: homi
niei paſſim habuimus iſtam teterrimã conſue- cida eſt. Ille enim ſuo periurio ſe perimit:
eu ſndinem morltſſeram. Dicoſcharieari ve⸗ ſed iſte manum interſicientis ⁊ expꝛęſſit et
punt : ſtre:ex quo deo ſeruire cepimus: ⁊ quantũ WeManum i cſelamomeat
S malum ſit in periurio vic md cen , zie⸗ iura ſi non tuliſti: iura ſi non feciſti ab
nm vwebementen: veternoſtiſtnã conſuetudi⸗ o qui neſcit an fecit: üle tunc chꝛiſtiano nõ
n, nem elmoꝛe enauimug. Srcnara reſnnai lie iurare:quando ab illo exigitur iuſiurã
an⸗ rur teſtricta langueleit langneſcens ewo/ dum: non licet iurare: chꝛiſtianus ſum non
hrianur ritur: ⁊ male conſuetudini bona ſuccedit. aun nen Capta talem: auerte te ab illo:
t⸗ H Denich non dolis vicim nos Quantu diſſimula a negocio de qͥ loquebaris:miſce
vohe 12. q. uſi peti‚ Si enim hoc dicimus mentimur. & nne⸗ alias fabulas ⁊ inuenies eũ millies iuran/
l ad me pertinet iuro: ſed E nz tem:qui ſemel iurare noluit. Iſtã ergo con ⸗ʒ
Guut detur magna neceſſitate compul u. um. ſuetudinem quotidian creb: ſine cauſa
ltlu⸗ yidero non mihi credi niſi faciam; ⁊ ei qui nerng

ſoig

Bancti
nullo extoꝛquẽte:nullo de tuis vᷣbis dubi/
tante iurandi auertite a vobis: amputate
a linguis veſtris:circũcidite ab oꝛe veſtro.
Sed ↄſuetudo eſt:ſolet dici. Solet dici qñ
nõ dico?lhoc ẽ ante omnia. Quid eſi ante
omnia? Pꝛe ceteris cautus eſto: plus ad B
intentus eſto qᷓ; ad alia. Maioꝛ cõſuetudo
maioꝛẽ intentionẽ flagitat:nõ rei leuis cõ/
ſuetudo. Si de manu aliquid faceres:faci/
lius manui tuę imperares ne faceret:ſi pe⸗
dibus aliquo eundum eſſet pigricia retar-
dãte:excitares te vt ſurgeres ⁊ ires:lingua

facilitatẽ habet motus:in vdo poſita ẽ:fa/

22.4.5ecce
dico.
ʒ. ſen. diſ. 39.
ca. hic qrit᷑.

cile in lubꝛico labitur. Quãto illa citius ⁊
facilius mouetur:tanto tu aduerſus illam

ſixus eſto. Domabis ſi vigilabis:vigilabiſ
ſi timebis:timebis ſi chꝛiſtianum te eſſe co

gitaueris. NHam tantũ mali habet iuratio:
vt qͥ lapides colũt timeant falſum iurare ꝑ

lapides:tu nõ times deum pꝛeſentẽ: deum

viuentem: deum ſcientẽ: deum manentẽ:
deum incõtemptoꝛem vindicantẽ? Clau/⸗
dit ille templũ ſuper lapidẽ:⁊ it ad domuʒ
ſuam:ipſe ſuper deum ſuũ clauſit: ⁊ tamen
quando illi dicitur:iura per iouem: pꝛeſen/
tis oculos timet. Et ecce dico charitati ve/
ſtreę:⁊ qui per lapidẽ falſum iurat:periurus
eſt. Vnde hoc dico? Quia multi ⁊ in h̊ fal/

luntur:⁊ putant quia nihil eſt per quod iu/

rant:nõ ſe crimine teneri periurij. Pꝛoꝛſus
periurus es:quia per idem quod ſanctum
putas:falſum iuras.Sed ego illum ſanctũ

nõ puto. Sanctum putat cui iuras. Mon

enim quando iuras tibi iuras: aut lapidi

liuras: ſed ꝓximo iuras. omini iuras ante

lapidem:ſed nunquid nõ ante deum?: Mõ

te audit lapis loquentẽ: ſed punit te deus
fallentẽ. Ante omnia ergo fratres mei ob/
ſecro vos:ne ſine cauſa me deus hęc loqui

cõpulerit.DPico em̃ ante ipſum: quod dixi

ſepe me iſtaʒ quęſtionẽ deuitaſſe:timui ne
monẽdo ⁊ ſᷣcipiẽdo plus reos facerem nõ
audituros:hodie aũt plus timui ne loqͥ re/
cuſarẽ quod loqui iuberer. Quaſi vero par
uus ſit fructus ſudoꝛis huius mei ſi om̃es
qui mihi acclameuerunt:clament ⁊ contra
ſe ne falſum iurẽt aduerſum ſe:ſi tot homi/
nes qui me attẽtiſſime audierunt: attenti
ſint aduerſus cõſuetudinẽ ſuam: ⁊ admo⸗/

neDjãt ſe hodie cũ ad domos ſuas venerint:

cum cõſuetudinẽ ſuã: id eſt lapſum lingue
repetiuerint:admoneat ꝓximus pꝛoximũ.

Auguſtini
hoc ẽ quod hodie audiuimus:hoc ẽ qð ob
ſtricti ſumꝰ. Mõ ſiat hodie:certe cum recẽs
ſermo ẽ expertus:loquar nõ flat hodie:pi⸗
grius fit cras.Si ⁊ cras factum non fuerit:

minus laboꝛante qui cuſtodit: adiuuatur

enim cõſuetudine ſuꝑioꝛis diei:triduo mo/
ritur peſtis de qua laboꝛamus: ⁊ gaudebi/
mus de fructu vr̃o:quia magno bono abũ

datis:ſi tamẽ magno malo carebitis. Con

uerſi ad dominũ. “M
(SDey⸗ erbisbeati Johannis: Si
Dixerimus ꝗquia peccatum non ha

bemusg:noſipſos ſeducimus:⁊ ve
ritas i nobis nõ eſt:Sermo IXx

IJYob.t.

ſalubꝛiter ⁊ veraciter ſcribẽs inter
cętera ait: Si dixerimus quia pec/
catum nõ habemus noſipſos ſeducimus ⁊
veritas in nobis nõ eſt: Si autẽ confeſſi ſi/
mus peccata nr̃a: fidelis ẽ ⁊ iuſtus qui di/
mittat nobis peccata:⁊ mũdet nos ab om̃i
iniquitate.hhis verbis docuit beatus iohã
nes:ĩmo ipſe dominus ieſus nõ ſe tacẽs ꝑ
iohannẽ neminẽ in iſta carne:in iſto coꝛru⸗
ptibili coꝛpoꝛe:in iſta terra:in iſto maligno
ſeculo:in iſta vita temptationibus plena:
neminẽ hic viuere ſine peccato. Abſoluta
ſentẽtia eſt:nec expoſitoꝛe indiget:Si dixe

rimus quia peccatum nõ habemus. Quis Job. 15.
em̃ qui nõ habet peccatum? Sicut ſcriptu/

ra dicit: Mec infans cuiꝰ ẽ vita diei vnius

ſuꝑ terram. Lalis paruulus peccatum nõ

fecit:ſed de parentibus traxit. Ergo nullo
modo quiſq; poteſt dicere non ſe habuiſſe
peccatum: ſed acceſſit ꝑ fidẽ ad lauacrum
regeneratõis homo fidelis:⁊ om̃ia dimiſſa
ſunt ei. Jam ſub gratia viuit:in fide viuit:
membꝛum chꝛiſti factus eſt: templum dei
factus eſt: ⁊ tamẽ ſic quomodo membꝛum

non habere peccatum: ſeipſum ſeducit: et
veritas in eo non eſt: pꝛoꝛſus mentitur ſi

dicat:iuſtus ſum. Sunt autem quidam in/

flati vtres:ſpiritu elationis pleni:non ma⸗
gnitudine ingentes: ſed ſuperbię moꝛbo

Eatiſſimus Johannes apoſtolus A

chꝛiſti ⁊ templum dei factus eſt:ſi dixerit ſe

tumentes:vt dicere audeant inuenire ho/
mines abſq; peccato. Dicunt ergo iuſtos

pꝛoꝛſus in hac vita nullum habere pecca/

tum.hHeęretici autem ſunt pelagiani:idem/

q; cęleſtiani:qui hoc dicũt.Et cum reſpon/⸗
ſum illis fuerit: quid eſt quod dicitis:Er/

Pepe

coNutbone
ſino unh
ſecchhnin
bieventon
unfniate
hinlesfi
olueſtih
oneren
linhaberepe

(giſuntiſiin
Phortenttdi

uſeman

gs doen equote

cſacpqua
hnene ſeſpo
ci Drceb
Pohgote
nefeerld⸗
cciannndn
hulunbed
Depnce A
(liarcpoſte
(teſan Due

es golo un

RNNechhen
Menemma
Muiuſnodi.

eminnn
iſaſorn

Sec diote

codoiſa,

ingeänobi
HBehonee
lopeccari
ceohibllmn
Mnalag
Ul otr
Glorsſugt
Nobis b⸗
Köthöde
fonaucent
ls ice
Lahrzetiin
Cchercr
baceeti
tenſeeli
ickisft
hebeign
Nockete
Mounzn
fhöpllts

De verbis Apoſtoli Bermo xxXIX

ren go viuit homo ſine peccato: ⁊ nõ habet om culis pꝛeciditevos a membꝛis eius:pꝛęcidii
utöiſt⸗ nino vllum peccatum nec facto nec verbo te vos a coꝛpoꝛe eius. Sed quid adhuc di /·
1fnn in nec cogitatione: Reſpondẽt de illo ſi uper,/ cam vt ſe ab eccleſia ſegregent: cũ hociam
taipctt inn bię vento quo pleni ſunt:quẽ ventum vti- fecerint: heretici em ſunt: iam foꝛis ſunt:
Mors Naimtinn nam finirent:reflarentur et tacerent: id eſt cum tota mundicia ſua foꝛis remanſi erunt.

ns ee, humiles ſierẽt nõ elati: Reſpondẽt inqus Redite ⁊ audite:audite ⁊ credite.Foꝛte di/

– pꝛoꝛſus iſti: Homies ſancti ſideles dei:nec ¶ccuri eſtis in coꝛde veſtro tumido ⁊ inflato: C
bantigl, facto:nec verbo: nec cogitatiõe poſſunt v · Munquid potuimuſ dicere qꝛ iuſti ſumus:
El lum habere peccatum. Et cum eis dicitur: MHeceſſe vtiq; erat ꝓpter humilitatẽ:vt di/
Aui ſunt iſti iuſti qui ſine peccato ſunt: re- ceremus nos peccatoꝛes eſſe. Pꝛopter hu-
ohamag B ſpondent ⁊ dicunt: Tota eccleſia. Mirari militatem g mentiris: Juſtus es: ſine pecc⸗
Neuaumnne potuiſſem:ſi inuenirem vnum: duos:tres: cato es:ſed ꝓpter humilitatẽ dicis te pec/
ſeccinnorn Geñ.is. decem: quot quęrebat abꝛaam. Abꝛaam catoꝛem. Quõ te accipiam tanqᷓ; chꝛiſtia/
tGene em̃ a qnquagita vſq; ad decẽ deſcendit: tu num in alterũ teſtem: quem cõtra teipſum
— heretice reſpondes ⁊ dicis mihi totam ec/ teſtem falſum teneo? Juſtus es:ſine pecca/⸗
Shemns pehlin cleſiã. Unde hoc pꝛobas? Pꝛobo inquis. to es:⁊ dicis te habere peccatum? Teſtis &̊
wmalker abisnn Pꝛoba rogo te.Magnũ enim mihi gaudi-/ falſus es cõtra te. Hon accipit deus mẽda
1Nrenmnusalue um affers: ſi docere potueris totã pꝛoꝛſus cem humilitatẽ tuam. Inſpice vitam tuã:

winſ ſnm eccleſiam in ſingulis quibuſq; ſidelibus ſu
Siigti is nullum habere peccatũ. Pꝛobo inquis.

vide ↄſcientiam tuam. Ergo iuſtus es:ſed
sitiſs in⸗ Dic vnde. Apoſtolus loquitur. Quid lo/

nõ potes niſi dicere te peccatoꝛẽ. Audi io/
hannẽ: ipſe tibi repetit qð etiam ſuperius

Etmüdansfi gqWuitur apoſtolus? Chꝛiſtus inquit dilexvit veraciter dixit: Si dixerimus inquit quia 1. Job.1.
Sdoantben eccleſiam. Audio:⁊ apoſtoli verba eſſe co peccatũ nõ habemus: noſipſos ſeducimꝰ-.
isniei)· Apb. 5§. gnoſco. Mundans eã lauacro aquę in ver ⁊veritas in nobis nõ eſt. Lu nõ habes pec
inaamneinitocern bo vt exhiberet ſibi gloꝛioſam eccleſiãẽ non catum:⁊ dicis te habere peccatum:veritas
mruibdin habentẽ maculam aut rugam: aut aliquid in te nõ eſt. Quia nõ dixit iohanes: Si di⸗
Punmdefe huiuſmodi. Audiuimus de nube magna xerimus quia peccatum nõ habemus: hu/
epaun nm tonitrua. Hubes em dei apoſtolus. Ver⸗/ militas in nobis nõ ẽ: dixit: noſipſos ſe /
menigeon ba iſta ſonuerunt: 2 tremere nos fecerunt. ducim veritas in nob nõ eſt: Ergo menti
nn wo te vede aeneta ene mus guo, murſi dixerimus nos nõ habere peccatf.
nsin mog iſts verba apoſtolus direrit: dieite Si mendacium timuit iohannes: tu men/
Minin nuſ inquã nobis: vtrum vos iuſti eſtis an no? daciũ non times: vt cum es iuſtus dicas te
lunmi Heſpondent. Juſti ſumus. Ergo nõ habe- elſ e peccatoꝛem? Quomõ ergo te accipiam

1nrt. lond
iccenonſe We.

a ruirinſteut

umnien de nobis. Hoc vos int : hꝛiſtiani dacio reum facis? Item te interrogo alio
4 4 eſtis: Mõ dico iuſti eſtis. Chꝛiſtiani eſtis modo: Juſtus es aut peccatoꝛ? Reſpon/
unnnen HMon audent negare. Chꝛiſtiani inquit ſu· des. Peccatoꝛ. Mentiris:quia nõ quod te
S mus. Fideles ergo eſtis?⸗ HBaptiʒati eſtis? eſſe coꝛde credis hoc oꝛe dicis. Ergo ⁊ ſi nõ
hin n Baptiʒati inquit ſumus. Dimiſſa vobis eras peccatoꝛ: eſſe incipis dum mentiris.
otus heni cuncta peccata: Dimiſſa inquit. Quomo/ Zicis em̃.hhumilitatis cauſa nos dicimus
uummgini do ergo eſtis peccatoꝛes? Sufficit mihi vn peccatoꝛes eſſe:nam deus videt quia iuſti
ms linm de te repellã. Uos chꝛiſtiani eſtiſ:baptiʒa,⸗ ſumus.Cum ergo humilitatis cauſa men/ 22. q.2.ecũ
ſoadt in ti eſtis: ſideles eſtis:membꝛa eccleſię eſtis: tiris:ſi nõ eras peccatoꝛ anteq; mentireris: bumittie
kntinum ⁊ habetis maculas ⁊ rugas.Quomodo er- mentiendo efficeris quod euitaueras. Ve/ ca. ſicnt aũt.
Nuntehe n go eſt eccleſia iſto tempoꝛe ſine macula ⁊ ru ritas in te nõ eſt: niſi te ita dixeris peccato/
n hehen n/ ga:cum vos ſitis ruga eius ⁊ macula: Aut rem vt etiã eſſe cognoſcas veritas autem
tlugni ſi nõ vultis eſſe eccleſiam niſi eam quę ſine ipſa eſt: vt qð es dicas. Nam quõ ẽ humi/
D macula ⁊ ruga eſt: cum rugis veſtris ⁊ ma / litas:vbi regnat falſitas: Poſtremo omit⸗
godE.

tis peccatũ: Per om̃es dies:per om̃es no⸗
ctes nihil mali facitis:nihil mali dicitis:ni
hil mali cogitatis? Hon audent dicere ni⸗

hil. Sed quid reſpondent: Hos quidẽ pec

ca toꝛes ſumus:ſed de ſanctis loquimur nõ
de nobis. Hoc vos interrogo: Chꝛiſtiani

X

ad alienam cauſam teſtẽ: qui in cauſa tua
mentiris: Sanctos reos cõſtituis: dum cõ
tra te falſum teſtimoniũ dicis. Quid factu
rus es alteri:qͥ te infamas? Quõ alter tuã

calumnia deuitabit qũñ te tuę linguę men-

Bancti

D tamus iohannis verba:Ecce in coꝛpoꝛe ec/
Epb.5. cleſię quam dicis nõ habere maculam aut

rugam:aut aliquid eiuſmodi ⁊ eſſe ſine pec
cato: ecce veniet hoꝛa oꝛatiõis:oꝛatura eſt

tota eccleſia: ⁊ tu quidem foꝛis es:veni ad
oꝛationẽ dñicazʒ:veni ad trutinã: veni dic
atth.el Pater nf qͥ es in celis. Seq̃re:Sanctiſice/

tur nomẽ tuũ: Adueniat regnũ tuum: Fi/

at volũtas:ſicut in celo ⁊ in terra: Panem

nr̃m quotidianũ da nobis hodie. Seque/
re:⁊ dic: Dimitte nobis debita nr̃a. Rñde
heretice:quę ſunt debita tua. An foꝛte pe/
cuniã mutuã a deo acccepiſti:? Mõ inquit.

Nõ te &̊ ampliꝰ interrogabo de B. Ipſe em̃

dñs expoſiturꝰẽ: quę ſint debita quę nob
petimus relaxari. Dicamus ſequẽtia.Si

cut ⁊ nos dimittimus debitoꝛibꝰ noſtris.

Exponat h̊ dominus.Si enim dimiſeritis
hominibꝰ peccata:Ergo debita veſtra pec
cata ſũt:Dimittet vobis ⁊ pater veſter pec
cata veſtra. Redi & heretice ad oꝛationẽ: ſi
obſoꝛduiſti cõtra verã ſidei rationẽ. Dimit
te nobᷣ debita nr̃a dicis:an nõ dicis? Si nõ
dicis: ⁊ ſi pꝛeſens fuer coꝛꝑe:foꝛis tñ es ab
eccleſia.Eccleſię enim oꝛatio eſt: vox eſt de
magiſterio dñi veniẽs. Ipſe dixit:ſic oꝛate
diſcipulis dixit: apłis dixit: ⁊ nob qualeſ/

cunq; agniculi ſumus dixit:arietibus gre⸗
gis dixit: ſic oꝛate. Videte quis dixit: ⁊ qJ/

bus dixerit. Veritas diſcipulis:paſtoꝛ pa⸗/

ſtoꝛũ arietibꝰ: ſic oꝛate: himitte nobis de⸗/

bita nr̃a: ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ

nr̃is. Rex militibꝰ:dñs ſeruis:chꝛiſtus apo

ſtolis:veritas hominibꝰ loquebatur: ſubli
mitas humilibus loquebatur. Scio quid
in vobis agatur.Ego vos appendo:ego de

trutina mea renuncio: ꝓꝛſus dico quid in

vobis agit᷑. Hoc em̃ ego plus q; vos ſcio:

dicite: Dimitte nobis debita noſtra: ſicut

nos dimittimꝰ debitoꝛibus nr̃is. Inter/
rogo te hõ iuſte:ſancte:hõ ſine macula ⁊ ru
ga: interrogo te inquã: Oꝛatio iſta ex deo
eſt:fidelium eſt: an cathecuminoꝛũ?:Certe
vtiq; regeneratoꝛũ eſt: id eſt baptiʒatoꝛũ:
Poſtremo qð totum ſuꝑat filioꝝ ẽ. Mam

ſi nõ ẽ filioꝛum: qua frõte dicitur: Pater nr̃
qui es in cęlis? Vbi g eſtis o iuſti ⁊ ſancti-
In mẽbꝛis eccleſię huius eſtis:an nõ eſtis:
Ibi eratis:ſed iam nõ eſtis ibi. Et vtinam
iam pꝛęciſi accepta röne audiant ⁊ credãt.
Ergo ſi tota eccleſia dicit: Dimitte nobis
debita nr̃a: repꝛobꝰ ẽ qui hoc nõ dicit. Et

4

nos quidẽ cum dicimꝰ debita nr̃a:quouſq

id qð petimus accipiamus repꝛobi ſumus

quia pctõꝛes ſumꝰ:? Sʒ qð vos nõ facitis:
nos faciendo:id eſt peccata noſtra cõfiten-
do mundamur:ſi tamen faciamus qð dici/
mus: Sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibus
noſtris. Vbi es && hęretice pelagiane: vel
cęleſtiane:? Ecce tota eccleſia dicit:DPimitte
nobis debita noſtra.abet & maculas⁊ ru

gas:ſed cõfeſſiõe ruga extenditur:cõfeſſio/⸗

ne macula abluitur.Stat eccleſia in oꝛatio

ne vt mundetur cõfeſſiõe:⁊ qᷓ;diu hic viui/
tur ſic ſtat:⁊ cum de coꝛꝑe exierit vnuſquil/
q;: dimittuntur ei quę talia habebat vt di⸗

mitterẽtur debita:quia ⁊ quotidianis pꝛe/

cibus dimittuntur ⁊ exit mundatus:⁊ the⸗/
ſauriʒat᷑ eccleſia in theſauros dñi aurũ pu/
rum:ac per hoc in theſauros domini eccle-
ſia eſt ſine macula ⁊ ruga. Et ſi ibi ſine ma/
cula ⁊ ruga eſt: hic quid oꝛandum eſt?: Vt
venia percipiatur. Quid agit venia? Ma⸗
culam extergit.Qui ignoſcit:rugam exten

dit. Et vbi extenditur ruga noſtra tanqᷓ; in E
tendicula magni fullonis?: In cruce chꝛiſti.
In ipſa enim cruce: id eſt in ipſa tendicula

ꝓ nobis ſanguinem fudit: ⁊ noſtis fideles

quale teſtimoniũ perhibeat ſanguini quẽ?

accepiſtis. Certe enim dicitis:amẽ.MNoſtis

quid ſit ſanguis: qui pꝛo multis effuſus eſt Manb.26,

in remiſſionem peccatoꝛum. Ecce quomo⸗

do fit eccleſia ſine macula ⁊ ruga:tanqᷓ; be/ Ephᷣ.5.
ne mundata in tendicula crucis extẽditur:

ſ hic om̃ino põt id agi.Exhibet ſibi eccleſi/

am gloꝛioſam dominus:nõ habentem ma

culam aut rugam. Agit hoc ⁊ hic: exhibet
ibi.oc enim ait:vt non habeamus macu
lam aut rugam. Magnus eſt qui agit: be/
ne curat:doctiſſimus artifex eſt. Extendit

in ligno ⁊ facit nos ſine ruga:quos abluen

do fecerat ſine macula. Ipſe qui venit ſine
macula ⁊ ſine ruga extenſus eſt in tendicu⸗/

la:ſed pꝛopter nos: non pꝛopter ſe: vt nos
faceret ſine macula ⁊ ruga. Rogemus ergo

eũ vt faciat: ⁊ poſtqᷓ; fecerit ad hoꝛrea nos
ducat:ibiq; nos reponat vbi pꝛeſſoꝛiũ non
erit. Tu ergo qui loquebaris ſine macula ⁊
ruga es? Quid hic facis ĩ eccleſia quę dicit:
Dimitte nobᷣ debita noſtra:? Debita ſe ha/⸗
bere confitetur quę relaxentur. Qui non
ↄfitent᷑ nõ ideo nõ habẽt:ſed ideo eis nõ re
laxabunt᷑.Cõfeſſio nos ſanat ⁊ vita cauta:
vita humilis:oꝛatio cũ fide:ↄtritio coꝛdis:

Aum deoper

3o

Hebe

chninptif
ſesdin

uu ſlil
en Pnat nnn

mmurpaen
dinitrwon

(ßitnoniten

vſimebe.

zedcbenus⸗⸗

anpeccann
lanöfnatbe

uſllii

enicul ien

Peker nusquotic

ſedſi fcam
mittimus dea

honoesth
nues. Aucdn
ceortdebiton
larelaranS
6Pobabeoraut
ſch enanffet
nuseshabe
edigeispe
fanengog
Cundebttore
ſdinitrisd
Utetenes:⸗

(agodicnſe

ſdeodedenn
daftanes
finnstame
ſinenm
mnsglauk
Nohahwpe
noſt cvno⸗
Ncniinitſeg
mmothosde
Nhereturna
onceſge
nbiene
rſtepete
Peperbe

N. Pnenot

Aprodet
Chſat⸗

iu
idecen

nn

S

Bermo XXXI

s baoſluen / ſunt. Repeto auia necelſarium ẽ at ve
einn lachꝛymę nõ fictę de vena coꝛdis pꝛof ‚ꝛhoc mẽtibus yfis: itum ds adiuu ni
us tni L ſe⸗ vvanieranur nobis peccata ſine gos hemẽter inculcem. Chariſſi õ
e tes r *: Cõfeſſio inquãs nos iritui credere: bate ſpiritus ſi ex doo
Pgosrii bus eſſe nõ poſſumꝰ: Cof i cöſite ſpiritui credere: ̊ ꝓbat die/
hanne: Si cõfite ſpiritui creder lti pſeudo ꝓphetę ꝓdi
Arneſnfin 1 Job.ie ſanat: dicente apoſtolo ioh iuſtus vt ſunt.Quoniã mu ſ: pꝛecipit ſpiriruſſan,
n 1. oh. . . 8 eſt ⁊ iuſtus ðvt mundũ: pꝛecipit ſpirituſſa
nſacanlef eccata noſtra: fidelis eſt x iuſti ab runt in hunc mundũ: 19. ar
eMlbdd amur peccara ta:⁊ mundet nos ab ru miſ ritui credamꝰ: ⁊ cauſam cur
unimedcini dimittat nobis peccata: æ mundet no non ccus ne om̃i ſpiritui cre ſa eſt: Quoni
Cenge i minnitar autẽ quia dico ꝙ non perit dixit. Quę illa cauſa eſt: 2on
tpatgm om̃i iniquitate.Non aute homicidia face pꝛęceperit dixit. QAu⸗ hete pdierunt
cede ic eſſe ſine pctõ: hom anm multi inquit pſeudo ꝓphere p runk.
dran poſſumꝰ hic eſſe lteria:vel cętera mo⸗ a qũ. Quiſquis & iſta pꝛęcepta
habgtenule re debemus:aut adulteria: imunt. Ta/ in hunc mundũ. tritui credẽdum puta
enedl r. e vno ictu penmunkt. a⸗ mn mpſerit: ⁊ omi ſpiritui credẽdum put
engnannii⸗ niſera peccara qug vn bone ſpei chꝛiſtia cõtempſerit: 2 currat ĩ pſeudo ꝓphetas:
Batalchi liea nõ facit benr ſue qudeidiano oꝛatiõis enerelek blaſphemer verosppnetad⸗
föerialir nus: ſed illa ſo n Humiles ⁊ deuoti dica⸗ ⁊q an exiſtimo pꝛecepto homo cautus
wpeenerfnligt Pand g Sõ nobis debita n kacwirtnfnn mihi:Audiui: genedieh⸗
eludhann Wattb⸗. mus ciamus ſe uit᷑: Sicut ⁊ nos di / ſidero: quia ⁊ ego in pſe
* iamus qð ſequit᷑: Sicut ne hec temperare deſidero: quia ⁊ ego in ve⸗
tgogtinsn ſed ſi fac itoꝛibus nr̃is. Sponſio hec o incurrere. Quis em̃ hoc
debitoꝛibus nris. Spe Tu pꝓphetas nolo incu 2 Si quidẽ pſeudo
mmuntmente mitimus ſio ⁊ fixa cõditio eſt.Lu ꝓpheta ibus decipi? Si quidẽ pſeude
ndlid overa ſponſio ⁊ fixa itoꝛ etiã lit:a mẽdacibus ii homi⸗
Aausdiitninn cum de debitoꝛẽ: ⁊ debitoꝛ e émenda ꝓpheta:da mihi homi⸗
NS 8: habes habet debito⸗ pꝓpheta ẽ men x. allere: da mihi ho
uds doninc⸗ homo es: v he d deum qui habet debito⸗ gioſum: nõ vult fallere: da mi .
Accedis ad de bi debi / nem religioſum: nõ vult ult: falli
. Gübilten tu es. Accedis a ſt: vt poſtules tibi deb minẽ impium: ſacrilegũ: fallere vu falle
. debitoꝛ nõ eſt: Sõõs bita minẽ impium: ſac 81 : falli aũt
– res: r vebiro: d hoc tibi dicit: Ego debita mi lt. Cum &nolint fallere boni: falli a
relaxari. Sed h em̃ mihi növult. Cum nol : quis ẽ qui in pſeu
ltm, nö beo:tu habeſ debita:debes em̃ m nec boni velint nec mali:quis ẽ qui in len
44 H nõ habeo: debet tibi. Debitoꝛ pobe lit incurrere?: Verba dico
Starntmm ſed etiam frater tuus Debito⸗: do pꝓphetam veli erie Berg ,
anotntni⸗ bi itoꝛ me⸗ q; in pſeudo ꝓphetã ne-
anokntr habes ⁊ tu debitoꝛẽ. Debitoꝛ me⸗ ſulẽtis me:vᷣ vtiq; in pſeu Pphera ne
nige nanuei qquia peccaſti in me: habes debitoꝛẽ mo niſi inuitus incurrit. Audiu hi ſpi/ 1. Jo . 4
ain gem ſanem quin peccauit in te. Quod fecenis monl o dñi ꝑ iohannẽ: Holite omi ſpi⸗ 1 z.
– fratrem quia peccauit in te. Quod fee ſt hanis:imo dñi ꝑ iohannẽ:
faci meo: id eſt hanis: e.Ecce accipio:ita volo. Addi⸗
Clt: tMoſtsſtis cum debitoꝛe tuo:facio ⁊ ego cũ me ntui credere. Ecce accipio: 1a volo. Z
R 3s neo. Tu con ir 7 D’5. Sz r ſpũs ſi ex deo ſũt. Vn/
bent ſngiiit ſi dimittis dimitto: ſi tenes tenec Ait ⁊ diẽ: Sʒ ꝓbate ſp re no poſ.
n alteri nõ dimittis. Nemo 5 ellem: ſi errare nõ poſ⸗
tis ni i tra te tenes: qui alteri nõ dimittis. NHemo de ꝓbo? Pꝛobare vellem: ſi errare deo
e . . ato: ſed nõ tamẽ a iſi ꝓbauero ſpiritus qui ex
onulnscfinit ergo dicat ſe eſſe ſine peccato: imus ſim. Kerte niſi ꝓbauero ſpiritus onõ
cn erG ccatũ. Oderimus ſim. Kerten eceſſe ẽ in ſpũs qui ex deo
un. Euegnn ideo debemus amare pe tis: ode· ſũt: incurrã n zae pꝛophetis.
1enttnsee . ſi nõ ſumus ſine pecca S. ⁊? ex hoc ſeducar a pſeudo p phetie⸗ „
Pla L 3 a. maximea crim — d am? Quõ obſeruẽ: . —„ „
ln nscnin⸗ rimus tamé ea: æm tum poſſu⸗ Quid agam: QQ&u5 t: Molite om̃i ſpiritui
abſtineamus qᷓ;tu pe anes quõ nobiſ dixit: Molite om̃i un
Ettbaſtan abſtineamus: ig. Ego ait neſcio qs hanes quõſ ſpũs ſi ex deo ſunt:dice
tö rbaumnn us a leuibus peccatis. Ego ait . ‚credere:ſed ꝓbate ſpũ u ex det ſtſ
B.no NN m ſeipſum decipit: ⁊ veri · cxr 5 ꝓbentur ſpiritus qui ex
huictfe 6 habeo peccata:ſeipſu deus re dignaret: quõ ꝓpbenti c u:
–W ſ 5 ſus oꝛemus vt deus redis eſſe ſollicitus: et hoc audi.
erbenmer as in eo nõ eſt. Pꝛoꝛſus oꝛemus vt d Deo ſunt. Moli eſſe ſollicitu exrpe
Nhebemnpi ao 5 dicit᷑: Dimitta / der t ſpiritus dei: hoc certe exp
kauiegrd mittat: ſed faciamus q „ itur ? Hinc cognoſcit᷑ ſpir — ℳ
uckguin i itoꝛibus nfis: cum dicitur ? h ire: vt ꝓbares ſpirit qui er de
rck omt mus ⁊ nos debitoꝛi idie dicimus hoc: ctabas audire:v E I j. Joha⸗
minckin us bis. Quotidie dicimus hoc: HMinc cognoſcitur ſpiritus dei. Joha/
uostbun dimittetur nobis. tidie fit in nobis. ſunt. hinc cogne guitur in lectise⸗
enndi Ai im?*: 7 quotidie fit in nobis. xit: nõ ego. Hoc ſequitur n ectie
. mirenkd uotidie facimꝰ: 4 hi nes dixit: nõ ego. hoc faceret
Egtifun vquotu. to: ſed exibimus nes os ꝓpterea facer
Vekrn Non hic ſumue ane peccato: leq er tacto⸗ Knn en n0s Ppte⸗ credam“
ne . hinc everbis begti o PRonig⸗ a ſon ꝓbemus ſpltiens eFioe⸗ tnrraula
. Re fmi⸗ alir birimcredere: lti pſeudo pꝛophetę ꝓdie .
D 2. Job. 4. riſſimi: nolite omiſpiri deo ſunt multi pſeudo! dit quid deſiderare/
indhan 6 7 ſed pꝛobate ſpiritus ſi ex eoer, mundum: cõtinuo vidit quid de dcul
rſtſn ledp de manicheoꝝ: Der / occurrit expectationi: iniecit oculum
nehrnd .— 5onſutande manie 4 — uenelign Gꝛatias deo: quia ⁊ hoc DZ
athinalnn A 1 ando iobanes apls legebat: . piüͤickloq dignat? en doine cogoſeit ſot
nhnſn Aa diuimꝰ loquentẽ p eü rinle ſpi rit⸗ dei. Eia audite: audite: Ultire ſalſiton
nnn lu ⁊ dicẽtẽ: Chariſſimi:no u ſiex des cernite: inherete veritati: reſiſtite fa 7
nn iitui credere:ſed pꝛobate ſpiritus ex deo 1
te,

Bancti

ſe: intantũ ex deo nõ eſt: quia iſte erroꝛ qui

. .

bannis dictum eſt: Erat lumẽ verũ.Nun/⸗

Vinc cognolcit᷑ ſpiritꝰ dei. AUnde rogo te? nõ confitetur chꝛiſtum in came venilſe ex nitlntagt
Hoc ẽ qð audire cupiebã. Om̃is ſpiritᷣqui deo nõ eſt. Fratres quid eſt ꝙ renaſcimur⸗ m cnet
cõfitet᷑ ieſum chꝛiſtũ in carneveniſſe ex de Si bene nati ſumus:quid ẽ ꝙ renaſcimur: (gidl lue
E: Et om̃is qͥ nõ ↄfitet᷑ ieſum chꝛiſtũ in car · NMatura quę fuerat reparatur: natura que ame
DO ne veniſſe ex deo nõ eſt. Interim &̊ chariſſi lapſa fuerat erigitur:natura quę defoꝛmis upenii
mi repellite ab auribꝰ vr̃is oẽm diſputato/ iacebat gratia refoꝛmatur. Solus enim cre gintenn
rẽ: ̃dicatoꝛẽ: ſcriptoꝛẽ:ſuſurratoꝛẽ:qͥ negat atoꝛ:ſolus creatoꝛ pater:filius:ſpirituſſan⸗ lunin .
ieſũ xpᷣm ĩ carne veniſſe. Ergo repellite ma ctus: ſed trina vnitas:vna trinitas:ſola il lii⸗
nichęos a domibus:ab auribus:a coꝛdibꝰ la natura iĩmutabilis:incõtaminabilis:nec uus e
vr̃is. Manichei em̃ chꝛiſtũ in carne veniſſe defectui: nec ꝓfectui obnoxia:nec cadit vt Aumnmn
aptiſſime negãt. Spiritus & illoꝛũ nõ ſunt minꝰ ſit:nec tranſcẽdit vt plus ſit: ꝑfecta: Cononſumn
ex deo. hic video vnde velit lupus obꝛipe ſempiterna: omimodo im mutabilis: ſola il mtigſain
re agno:⁊ q;tum valeo deuitandum eſſe de la natura. Creatura vero bona: ſed creato/ uiſnnnluſi
monſtro: Hinc in eo qð dixi:vel potius ab ri impar valde. Vis adherere diabolo de⸗ E.
.Jo.4, aplło dictum cõmemoꝛaui: quia om̃is ſpiri- ſertoꝛi: ſi quare cõtendis cõdita creatoꝛi. anlerlibe
tus qui negat ieſum chꝛiſtũ in carne veniſj Agnoſcat anima conditionẽ ſuam:non eſt 4. ntis An
ſe ex deo nõ eſt: inſidiat᷑ manichęus in hoc deus.Cum ſe anima putat deum:offendit illletned.
verbo ⁊ dicit mihi:Ecce ſpiritus qui negat deum:nõ inuenit ſaluatoꝛẽ: inuenit dam/ aunmnhlh
ieſum chꝛiſtum in carne veniſſe: ex deo nõ natoꝛẽ:quoniã deus quando animas ma/ tnchmnte
eſt. Unde ẽ ergo? Si ex deo nonẽ inquit: las damnat: nõ ſe damnat: ſi autẽ anima bnrntnin
vnde ẽ: Nunquid enim põt eſſe niſi aliun/ hoc eſt qð deus:ſe damnat.DHemus hono lntd Nicu
de? Si g inquit ex deo non ẽ: ⁊ aliunde ẽ: vi rem deo nfo fratres:cui clamamus: Libe/ Mattb. s. W¶⸗ litante
des eſſe duas naturas. Inuenimꝰ lupum: ra nos a malo: ⁊ ſuccurret tibi vt in oꝛatiſbe Meinan
retia ſalubꝛia tendamus:venemur: capia / inuenias temptationẽ: ⁊ dicat tibi:nuidẽ Tuncietſen
mus:captũ trucidemus:Zrucidemus pla- qð clamaſti:libera nos a malo? Certe non onsiupia
ne: Moꝛiat᷑ erroꝛ: viuat homo. Ecce in oo eſt malum. Reſpõde illi:Ego ſum malus. Mämas
qð dixi capiamus:trucidemus:moꝛiat᷑ er Er ſi liberauerit me a malo:ero de malo bo nonipen
roꝛ:viuat homo:ibi ſoluitur quęſtio. Sed nus: liberet me a me:ne incurrã in te: Hoc hontiͤn
recolite qð ꝓpoſui:ne obliti quęſtionẽ nõ dic manichęo. Si de liberauerit mea me: sgu
intelligatis ſolutionẽ οmnis ſpiritus qui noõ incurrã in te: quia deus liberauerit me alidagid
nõ confitetur ieſum in carne veniſſe ex deo a meo malo:ero bonus. Si bonus ero: ſa/ Goomnen
non ẽ.Et manichęus cõtinuo: Et vnde ẽ᷑ͤ? piẽs ero. Si ſapiẽs ero:nõ errabo. Si non 726. Lontmen
Si ex deo non eſt: aliunde ẽ.Si aliunde ẽ: errabo:a te decipi nõ potero.Liberet ̊ deꝰ men on⸗
docui eſſe duas naturas. Hanc quęſtionẽ? mea me:⁊ nõ incurram in te. Meũ eſt em Deteben
tenete: ⁊ mẽtes ad illa mea verba reuocate vitiũ vt errẽ ⁊ credam tibi: quoniã anima Nõ.ʒ7⸗ nus. Poli
vbi dixi: capiamus: trucidemus: moꝛiatur mea impleta ẽ illuſtõibus. Hon ſum mihi noſepnen
erroꝛ: viuat homo. Erroꝛ non ẽ ex deo: ho/ ipſe lumẽ: nã ſi eſſem: nũq; erraſſem. Ideo r Quar
mo ex deo ẽ. Hedite ad quęſtionẽ.Omnis pars dei nõ ſum:quia ſubſtantia dei:natu Unptrdene
ſpiritus qui nõ cõfitetur ieſum in carne ve tra dei errare nõ põt. Ego autẽ erro:nam ⁊ ſepofinc
Job.i. Niſſe ex deo non ẽ.Dhico ⁊ ego: Omnia per tuipſe cõſiteris.Sapientẽ te dicis:ab erro ameyenſe
Ps.iso. ipſum facta ſũt.Om̃is ſpiritꝰlaudet dñõm. re me liberare conaris. Vnde ergo erro: ſi lnlklegue
CSed ſi omnis ſpiritus ex deo eſt: quõ ſp naturia dei ſum: Erubeſce:da honoꝛẽ deo. Pibomni
ritus qui ex deo nõ eſt laudat dominum? Ego dico quia multũ adhuc erras: ſᷣ ſicit ſeermo⸗
Pꝛoꝛſus ois ſpũs laudet dũm. Atrũcq; vi tuipſe cõſiteris erraueras. Errauerat ergo EAnentor
deo:languidum intelligo: vitium ſanetur: natura dei?: Jerat in immundiciam natura dunecchh
natura liberet᷑. Vitiũ natura nõ ẽ:Kᷣ natu/ dei? Adulteria cõmittebat natura dei? Stu lnign
rę inimicum ẽ.Sana vnde langues:remaK/ pꝛa illicita faciebat natura dei? Ceca neſcie heik
net vnde laudes. Medicina vitia ꝑſequi bat qua iret natura dei:? Facinoꝛibus ⁊ fla- (criigi⸗
1. Job. 4. nõ naturam. Om̃is qui nõ confitetur chꝛi glicijs obꝛuebat᷑ natura dei? Erubeſce: da 6 Notee
ſtum in carne veniſſe:ex deo nõ ẽ. Inquã/ honoꝛem deo: lumen tibi eſſe non potes. nrniͤ
tum nõ confitetur chꝛiſtum in carne veniſ / Erat lumen verum. In comparatione ioo un

etgtin
igc
nmrnen
nscedi
N Soluene
numilti

Nokrſtat

Nplsſt n

mmateblisſ
wdonuſckoun
Pperedibchr
scdin gatt

Koniſnanen

ndeuef
ee gent
ndoanimsn
nat: ſtantegtn
nat. Demeben

D(uid non ⁊ iohannes lucerna: Ille erat lu⸗
Zob.5. cerna ardens ⁊ lucens: dominꝰ dixit. Nun/
quid lucerna lumen nõ eſte Sed erat lumẽ

verum. Lucerna ⁊ accendi poteſt: ⁊ extin/
gui põt:lumen verum accendere põt:extin
gui nõ põt.Erat ergo lumen verum: quod
illuminat omnẽ hominẽ venientẽ in hunc
mundum. Illuminãdi ſumus:nõ lumẽ ſu/

Põ.26. mus. Expergiſcere: clama mecũ: Domin⸗
illuminatio mea. Quid eſt quod dicis? Er

go non ſunt mala:? Sunt mala:ſed mutan/
tur:⁊ ipſa erũt bona: quia ipſa mala: vitio

Matth.õe ſunt mala:nõ natura.Quid eſt:libera nos

a malo: Hõne poſſemus ⁊ poſſum?hęc ver
ba dicere:libera nos a tenebꝛis?A quibus
tenebꝛis: A nobiſipſis:ſi quę in nobis ſũt

reliquię tenebꝛaꝝ:donec in totum lux effi/

ciamur:nihil habentes in nobis quod reſi-

ſtat charitati:quod repugnet veritati: qð
ſubiaceat infirmitati: quod ↄditiõe moꝛta/

litatis deſiciat. Tunc totũ videte qᷣͥd erit:

camamus vt 1. Corl. 15. quãdo erit:Coꝛuptibile hoc induet᷑ ĩcoꝛru/

unbigtnan
icutbei
1melotſorten

Slunen
Aoraddendetr

inaniebe
enuennete
vs lbenetſ
Abonusenſ⸗
nöendo Sn
no heuffr
nte eichd
Nrgni nin;
6 Honſundad

zamſen „

htunnudantun
Nauttenonint
Eiedidstbenn
want

ptiõe: et moꝛtale hoc induet᷑ imoꝛtalitate.

Tunc ſiet ſermo qui ſcriptꝰ eſt: Abſoꝛpta ẽ

moꝛs in victoꝛia. Ubi ẽ moꝛs ↄtentio tua?

Vbi ẽ moꝛs aculeus tuus? Aculeꝰ autem

moꝛtis ẽ peccatũ. Vbi malũ modo? AMala

hominũ quę?: Erroꝛ ⁊ inſirmitas. Aut ne-
ſcis quid agas: ⁊ errando laberis: aut ſcis
quid agi debeat ⁊ inſirmitate ſuperar.Er/
go omne malũ hominis erroꝛ ⁊ infirmitas.
Lontra erroꝛẽ clama: Hhominꝰ illuminatio
mea: Cõtra iſirmitatẽ adde:Et ſalus mea.
Mrede:bonus eſto:tu es malus:tu eris bo⸗
nus. Holi diuidere. Natura in te ſanãdaẽ:
nõ ſeparanda. Vis noſſe quid es? Tene/
beę. Quare tenebꝛę? homo qui dicis coꝛ-
rumpit᷑ deus: aliquid his tenebꝛis poteſt
eſſe pꝛofundiꝰ: Crede:agnoſce chꝛiſtum in
carne veniſſe: accepiſſe quod nõ erat: non

amiſiſſe quod erat: hominẽ in ſe mutaſſe:
nõ in hominẽ fuiſſe mutatũ.Agnoſce: ⁊ tu

ipſe ex malo eris bonꝰ:ex tenebꝛiſ eris lux.

E An mentioꝛ:⁊ nõ eſt vnde cõuincam?Apo

ſtolum accipis:ſi te nõ fingis accipere apo/
ſtolum:legis ⁊ deciperis:⁊ decipis. VFHnde

deciperis: Errãdo malo tuo teipſo. Si aũt

credideris: erroꝛẽq; diſcuſſeris: audies ab

Epbõ. 5. qpoſtolo: Fuiſtis enim aliquãdo tenebꝛe:
nunc autẽ lux. Sed addit lux. Sed vbi: In
domino.Ergo tenebꝛę in te:lux in domĩio:
quia nõ tibi potes lucere:accedẽdo illumi/

chꝛiſt

D Eſtre charitatis expectatio: mei de A
Nu exactio ẽ.HNõ dubito memini:

naris:recedendo tenebꝛaris:quia non tibi

lumen tuipſe es:aliunde illuminaris. Acce

dite ad eum ⁊ iluminamini. Scio chariſſi⸗

mi de iſta lectione ſancti iohãnis in re vna
multũ me fuiſſe imoꝛatum:nec vos eſſe fa/

tigandos vltra video: vel vltra capacitatẽ
replendos: ⁊ noſtra infirmitas cogitãda ẽ.

Nam heęc verba ſancti iohãnis habent ad⸗

Nö.z53.

huc magnas latebꝛas ſuas. Interim eos

negant chꝛiſtum in carne veniſſe repellite.
Conſtat em̃ eos non eſſe ex deo inquãtum

errant:inquãtum peccant: inquãtum blaſ/

phemant non ſunt ex deo: ſanent᷑ ⁊ ex deo
erunt: quia ⁊ natura ex deo erãt.hHinc quã-
tumcũq; diſputaui: attendite ſcripturas.

Molite credere eis qui negant chꝛiſtum in

carne veniſſe. Sed certe dicturus es mihi:
Ergo qui dicit chꝛiſtum in carne veniſſe:ex
deo eſt. Audiamꝰ donatiſtas qui cõſitent
chꝛiſtum in carne veniſſe:Audiamus arria
nos qui conſitent᷑ chꝛiſtum in carne veniſ⸗

ſe:Audiamꝰ eunomianos qui confitentur

chꝛiſtũ in carne veniſſe: Audiamꝰ fotinia-
nos qui cõſitentur chꝛiſtum in carne veniſ⸗
ſe. Si enim om̃es ſpiritus qui ↄfitent᷑ chꝛi/
ſtum in carne veniſſe ex deo ſunt: qᷓ; multę
ſunt hereſes mendaces:deceptatrices inſa

nę:cõfitentur tamẽ chꝛiſtum in carne venii

ſe? Quid ergo dicturi ſumPꝰ? Quomõ iſtã
quęſtionẽ ſoluituri? ;uomodocũq; ſoluẽ/
da ſit:hodie ſolui nõ poteſt. Tenete me de
bitoꝛem:ſed deum pꝛo me ⁊ pꝛo vobis oꝛa/

1. Job.4

7Dey verbis beati Johãnis: OOm 1. Jo5. 4.

nis ſpiritus qui conſitetur ieſum
um in carne veniſſe: ex deo

e vos:qd in adiutoꝛio dñi de ſan/
cti iohãnis lectiõe ꝓmiſerim. Cum & audi/
ſtis lectoꝛẽ:credo vos cogitaſſe me debere

elſſe debiti redditoꝛem. Magnã quiwe ꝗᷓ/

ſtionẽ ſermone in longũ pꝛocedẽte diſtuli/
mus:quõ recte poſſit intelligi qð ait in epi
ſtola ſua btũs iohãnes:nõ baptiſta ſ̊ euan
geliſta: Om̃is ſpiritꝰ qui cõfitet᷑ ieſum chꝛi
ſtum in carne veniſſe ex deo ẽ. Videmꝰ em̃
multas hereſes confiteri chꝛiſtum in carne
veniſſe: ⁊ tamẽ non eas poſſumꝰ dicere ex
deo eſſe. Negat chꝛiſtum in carne veniſſe
manicheus. Mon eſt laboꝛandum neq; vo-

Abi.vᷣ.

bis diutius ſuadendum: ꝙ iſte erroꝛ non
ſit ex deo. Sed arrianus conſitet᷑ chꝛiſtũ in

carne veniſſe: eunomianus: ſabellianus:
fotinianus. Quid iſtis ↄuincendis quęri/

mus teſtes? Quis tot numerat peſtes? Sʒ

interim quę ſunt notioꝛa tractemꝰ. Multiſ

quipe hereſes illę quas nominiani ignotę

ſunt:⁊ eſt iſta ignoꝛãtia tutioꝛ.Certe quod
nouimus donatiſta cõſitet᷑ chꝛiſtũ in carne
veniſie: tñ abſit vt ſit hic erroꝛ ex deo. Vt
de recentioꝛibꝰheęreticis loquar:pelagiani/
ſta ↄfitet᷑ chꝛiſtũ in carne veniſſe:tñ om̃ino
nõ eſt hic erroꝛ ex deo. Pꝛoinde chariſſimi
diligẽter ↄſideremꝰ: qm̃ nõ dubitamꝰ verã

eſſe ſententiã: Ois ſpũs qͥ ↄfitet᷑ chꝛiſtũ in

carne veniſſe:ex deo ẽ.Cõuincẽdi ſũt iſti ꝙ
nõ ↄſiteant᷑ xpᷣm in carne veniſſe. Hã ſi eis
iſtã ↄceſſerimus ↄfeſſionẽ: ex deo illos eſſe

fatebimur. Quomõ vos ab eoꝝ erroꝛibus

B

vel ꝓhibemus:vel deterremus:vel aduer/

ſus eos ſcuto veritatis defendimus? Adiu

uet nos dñs: qꝛ ⁊ veſtra expectatio ꝓ nobᷣ

oꝛatio ẽ:vt cõuincant᷑ iſti qui cõfitent᷑ chꝛi-

ſtum in carne veniſſe. Arrianus audit:⁊ ̊/

1. Jop.ꝗ. dicat partum virginis marię. Conftet᷑ er-

go chꝛiſtũ in carne veniſſe? Non. Quomõ

ꝓbamus?: Si adiuuet dñs intelligẽtias ve
ſtras:facillime.Quid eſt qð exigimꝰ:? Vtꝝ

ↄfiteat᷑ ieſum chꝛiſtũ in carne veniſſe.Quõ
ↄfiteri poteſt in carne veniſſe ieſum chꝛiſtũ
qui negat ipſum chꝛiſtũ? Quis em̃ chꝛiſtꝰ*
Beatũ petrũ interrogemꝰ.Aodo cũ euã/
gelium legeret᷑ audiſtis:cum queſiſſet dñs

ipſe ieſus chꝛiſtus quẽ illum dicerẽt homi/

nes filiũ hominis: Reſpõderunt diſcipuli
opiniones alienas ⁊ dixerũt: Alij iohannẽ

baptiſtã: alij heliã: alij hieremiã: aut vnũ

ex ꝓphetis.Qui hęc ↄfitebant᷑ vel ↄſitent᷑

ieſum chꝛiſtũ plus q́; hominẽ nõ nouerũt.
Si aũt ieſum chꝛiſtũ plus qᷓ; hoĩem nõ no/
uerunt:ieſum chꝛiſtũ vtiq; non noꝛunt.Si
em̃ tantũmodo homo eſt nihil ampliꝰ:non
eſt ipſe ieſus chꝛiſtꝰ. Vos ergo inquit quẽ
me eſſe dicitis? Reſpõdit petrus vnus pꝛo
om̃ibꝰ: qꝛ vnitas in omibꝰ: Tu es chꝛiſtus

filius dei viui.Ecce habes cõſeſſionẽ verã:

ↄfeſſionẽ plenã. Jungere em̃ debes vtrũq;

qð de ſe chꝛiſtꝰ:⁊ qð de chꝛiſto petrꝰ.Quid

de ſe chꝛiſtus? Quẽ me dicũt homines eſſe

ſiliũ hominis? Quid de chꝛiſto petrus:Tu
es chꝛiſtus filius dei viui. Vtrũq; ↄiunge:
⁊ venit chꝛiſtus in carne.hoc de ſe chꝛiſtus

Auguſtini

qð minus eſt:hoc de chꝛiſto petrus qð ma/

ius eſt. Reſpõdit de veritate humilitas: ?
de humilitate veritas: hoc eſt de veritate
dei humilitas:⁊ de humilitate hominis ve

ritas. Quẽ me dicunt hoies eſſe inquit ſi⸗

lium hominis: DNico ego ꝙ factus ſum pꝛo⸗

pter vos:dic tu petre quis ẽ qui fecit vos.
Qui ergo ↄſitet᷑ ieſum chꝛiſtü in carne ve⸗
niſſe:ꝓfecto cõſitet᷑ filiũ dei in carne venilſ/

ſe.Dicat nunc arrianꝰ:vtrũ ↄfiteat᷑ chꝛiſtũ C

in carne veniſſe.Si filiũ dei ↄſitet᷑ in carne

veniſſe:chꝛiſtũ ↄſitet᷑ in carneveniſſe.Si fi/

lium dei negat chꝛiſtũ:neſcit chꝛiſtũ:alium
pꝛo alio dicit:nõ ipſum dicit. Quid eſt em̃

filius dei⸗ Quõ quęrebamꝰ:quid ẽ chꝛiſtꝰ:
⁊ audiebamus ꝙ ſit filius dei: queęramus

„

quid ẽ filius dei? Ecce ſilius dei:In pꝛin
pio eratverbum:⁊ verbũ erat apud deum:

7 deus erat verbum: hoc erat in pꝛincipio

apud deũ. In pꝛincipio erat verbũ. Quid

dicis arriane? In pꝛincipio ſicut dicit gene Seſñ.i.
ſis:fecit deus cęlũ ⁊ terrã:tu aũt dicis: xn·
pꝛincipio fecit deus verbũ. Factũ em̃ dicis
verbũ:creaturã dicis verbum.Tu ergo di⸗

cis: In pꝛincipio fecit deꝰ verbũ: ᷑ euãgeli
ſta diẽ: In pᷣncipio erat verbũ:Et ideo ĩpᷣn
cipio fec deꝰcęlũ ⁊ terrã:qꝛ erat verbũ.QOia
ꝑ ipſum facta ſunt: factũ dicis.Si factũ di
cis: filiũ negas,. Filiũ em̃ querimus natu/
ra nõ gratia:filium vnicũ: vnigenitũ:non

adoptatũ. Talem filiũ quęrimꝰ:tam verũ
filiũ quęrimꝰ:qui cũ in foꝛma dei eſſet:apo Nbil.ꝛ.

ſtoli verba ſũt: ꝓpter rudes cõmemoꝛo ne

maea putent᷑: Illum filiũ quęrimus: qui cũ

in foꝛma dei eſſet:ſicut dicit apłs:nõ rapi-

nam arbitratus eſt eſſe ęequalis deo. Non

rapina:qꝛ natura: Natura erat: rapina nõ
erat. Non rapinã arbitratꝰ eſt eſſe equalis
deo. Mõ erat ei rapina:natura erat:ſic erat

ex ęternitate:ſic erat coęternus gignẽti: ſic

erat ęqualis patri:ſic erat:ſemetipſum exi-
naniuit:vt ↄfiteamur ieſum chꝛiſtũ in car/⸗
neveniſſe. Semetipſum exinaniuit.Quõ:
Amittendo qðs erat: an aſſumendo qð nõ
erat? Sequat᷑ apłs.Audiamꝰ:Semetipſũ
exinaniuit:foꝛmã ſerui accipiẽs.Sic ſe exi/
naniuit: foꝛmã ſerui accipiẽs:nõ foꝛmã dei
amittens. Foꝛma ſerui acceſſit: non foꝛma
dei diſceſſit.Hoc ẽ ↄfiteri chꝛiſtum in carne
veniſſe. Arrianꝰ aũt qui nõ ↄſitet᷑ ęqualẽ:
nõ ↄfitet᷑ filiũ.Si nõ ↄfitet᷑ filiũ:nõ ↄſitetur
chꝛiſtũ.Qui nõ ↄfitet᷑ chꝛiſtũ: quõ ↄſitetur

X.

Pen⸗
ſinnen
ſockenſil
ninineſt

sſlüi
ſenee ſnlis

cikuse
1 gotuo
uc:gunes⸗
nſeglee
eiſecniti
iſrorhe⸗
Mici un
omme:egue
canele
tlleiucam
clectchu

adtuci 99

Notehocpun
Peckn
aimuupe
Guonsſb
iſegelkech
anexenig
ne.Cbrit
Kormͤſer
Kchcusin
iaſormaſen

(schrilcün

Donane
nooegen
lleraliven

enkſede

ſputarede

nen

lumnege
Eononi
llaſubei
lurgonos:

(ulce ſubte

donatieſi

ini:facn

dii

cle. Ron
Mneſuntt
inogenus
ſommnüͤce
donſeloe
ia Conte
negane.A
ſäfnant
nin. Zu
gugeamn⸗
nocop

ſtin

Poglansing,
usiglifei
chrtün ann
Adainanere
i daziti ltan
naameyenlleg
neſätchlinin

damgutiti⸗
lusdagunn

bäentaneon.

hocentingnn
enyeni A
Wolardiagne
mimaitdnß
whü.Fagicinn
gabun. Tuagn
de'vadü:fclie
tperdüClof
gentid
üdis Sini⸗
cñn glenmuenn
ci: Mittid
igeginune
formadache
descinmnni
igginns
irelloſ
tgus
mmanſint.

r delegel⸗

uunglſ
3cnänt
aans ri,
tſcnenſſinch
uncuſi nc,
jcimiln

H

Dmü taiee

De verbis Alpoſtoli

N„ chhꝛiſtuü in carne veniſſe? Sic ⁊ eunomiꝰ par

ei:ſociꝰ ei:nõ multũ diuerſus. Etem̃ dicũt᷑
arriani ↄfeſſi fuiſſe:qꝛ vel ſimilis eſt patri ſi
lius:⁊ ſi nõ ęqualis dixerũt:ſed ſimilis. Il/
le nec ſimilis.Et iſte &ᷓ negat chꝛiſtum. Si
em̃ chꝛiſtus verus patri ęqualis eſt ⁊ ſimi/
lis:pꝛofecto qui negat ęqualem negat chꝛi
ſtum: qui negat ſimilẽ negat chꝛiſtũ. Qui
ergo negat equalẽ: ⁊ ſimilẽ negat in carne
veniſſe chꝛiſtũ. Quęro em̃: Venit in carne
chꝛiſtus? Reſpondet: Venit.Et putamus

qꝛ ↄfite᷑: Interrogo: Quis chꝛiſtus venit

in carne: ęqualis pr̃i an inequalis? Reſpõ/
dit. Inęqualis. Inęqualẽ ergo patri dicis
veniſſe in carne: negas chꝛiſtum in carne
veniſſe:qꝛ chꝛiſtꝰ ęqualis eſt patri.Sabel/

lianũ audi. Ipſe ẽ filius qui ẽ ⁊ pater.hoc

dicit: hinc pungit:hinc venena diffundit.
Ipſe eſt inquit. Pater quando vult filius
eſt:qñ vult pater eſt:Mon eſt ipſe chꝛiſtus.
Et tu erras ſi hunc chꝛiſtũ dicis in carne ve

niſſe:qꝛ iſte chꝛiſtus nõ eſt:negas chꝛiſtum

in carne veniſſe. Quid dicis fotine? Ait fo
tinus. Chꝛiſtus ſolus homo eſt: deus non

eſt. SFoꝛmã ſerui ↄfiteris:foꝛmã dei negas.

Et chꝛiſtus in foꝛma dei ęqualis eſt patris
in foꝛma ſerui conſoꝛs eſt nobis. Et tu ne⸗/
gas chꝛiſtũ in carneveniſſe.DPonatiſta qͥd:
Donatiſtę plurimi hoc cõfitent᷑ de filio qð
nos:ꝙ ęqualis ſit pf̃i filius eiuſdẽq; ſſᷣſtã⸗
tię:alij vero eoꝝ: eiuſdẽ qͥdẽ ſubſtantię ↄfi-
tent᷑:ſed ęqualẽ negant. Quid opus eſt di
ſputare de his qui negãt equalę? Si enim
negant ęqualẽ:negant ſiliũ. Si negant ſi/

lium: negant chꝛiſtũ. Si negant chꝛiſtum:
E quomõ ↄſitent᷑ in carne veniſſe chꝛiſtũ: De

illis ſubtilioꝛ diſputatio eſt: qui hocↄſiten
tur qð nos:vnigenitũ filium ęqualẽ patri:

eeiuſdẽ ſubſtantię: ęterno coęternũ: ⁊ tamẽ

donatiſtę ſunt.DHicamus eis. Verbis cõſfi/⸗
temini: factis negatis. Aliquis em̃ negat
factis.Non om̃is qui negat:verbo negat.
Plane ſunt homines qͥ factis negant. In/

Citũ.i. terrogemus apłm:òm̃ia inquit mũda mũ

dis:immũdis aũt ⁊ inſidelibꝰ nihil eſt mũ⸗
dum:ſed pollutę ſunt eoꝛũ ⁊ mens ⁊ ↄſcien
tia.Conſitent᷑ enim deũ ſe noſſe:factis aũt
negant.Quid ẽ negare factis? Superbire
⁊ ſciſmata facere:nõ in deo ſᷣ in homie glo
riari. Ita factis negatur chꝛiſtus: vnitatẽ
quipe amat chꝛiſtus. Poſtremo ecce quo/
modo ⁊ ipſi chꝛiſtũ negant:vt apertius lo⸗

quamur. Mos eũ dicimus chꝛiſtũ: de quo

ait iohãnes baptiſta: Qui habet ſponſam Job.ʒ.

ſponſus eſt. PHonũ ↄiugiũ ſanctę nuptię.

Sponſus chꝛiſtus:ſponſa eccleſia. Ab ſoõ

ſo cognoſcimꝰ ſponſã.Dicat nob ipſe ſpõ/⸗
ſus quã habet ſpõſam:dicat ne foꝛtaſſis er
remus: ⁊ inuitati ad nuptias ſctã vota tur

bemꝰ:dicat:oſtẽdat pᷣmo ſeipſum ſponſũ.

Poſt reſurrectionẽ ait diſcipulis ſuis: NHõ
ſciebatis qꝛ opoꝛteat impleri oĩa ꝗᷓ ſcripta
ſunt in lege moyſi ⁊ ꝓphetis ⁊ pſalmis de
me? Tũc euãgeliſta ſequit᷑ ⁊ die: Lũc ape/
ruit illis ſenſũ vt intelligerent ſcripturas ⁊
dixit eis:RQuia ſic opoꝛtebat chꝛiſtũ pati:⁊
reſurgere a moꝛtuis tertia die.Ecce ſpõſus
quẽ ↄfeſſus ẽ petrꝰ:h̊ ẽ filiũ dei viui:opoꝛ/
tebat vt pateret᷑: ⁊ tertia die reſurgeret: ⁊
factũ erat. Impletũ videbant:caput tene/
bãt:coꝛpꝰquęrebãt. Quod ẽ caput: Ipſe
chꝛiſtꝰ paſſus ẽ:tertia die reſurrexit: caput
ẽ eccleſię. Coꝛpus qð eſt? Ipſa eccleſia. Vli
debãt & diſcipuli caput: coꝛpꝰ nõ videbãt.

*

Ergo eos coꝛpꝰ nõ vidẽtes: doceat caput.

Dic dñe ieſu:dic ſancte ſponſe:inſtrue nos
de coꝛꝑe tuo:de ſponſa tua:de dilecta tua:
de colũba tua: quã dotaſti ſanguine tuo:
dic. Opoꝛtebat chꝛiſtũ pati: ⁊ reſurgere a
moꝛtuis tertia die.Ecce ſpõſus.Dic de ſpõ
ſa:imple tabulas matrimoniales. Audite
ſponſũ: Et pꝛeędicari inqᷣt. hoc em̃ ſequit᷑.
Opoꝛtebat chꝛiſtũ pati ⁊ reſurgere a moꝛ/
tuis tertia die: ⁊ pꝛędicari in noĩe eiꝰ pęni/
tentiã ⁊ remiſſionẽ pctõꝝ ꝑ oẽs gẽteſ. Vbi
te abſcõdis? Per oẽs gẽtes: incipiẽtibꝰ ab
hieruſalẽ.Sic eſt factũ. Legimꝰ ꝓmiſſum:
videmꝰ impletũ.Ecce lux mea:vbi ẽ obſcu
ritas tua?Ergo chꝛiſtus ſpõſus ẽ huius ec/
cleſię quę pꝛędicat᷑ in oẽs gẽtes: ⁊ pullulat
⁊ creſcit vſq; ad fines terrę:incipiẽtibus ab
heruſalẽ: huiꝰ ſponſus xpᷣs.Lu qͥd dicis:
cuius ſponſus ẽ xpᷣs? Partl donati?: Mõ eſt
ipſe:nõ eſt ipſe.lhõ bone nõ ẽ ipſe:imo hõ
male nõ eſt ipſe. Ad nuptias veniamꝰ:ta⸗

cis:chꝛiſtus ẽ ſpõſus partis donati: ego ta
bulas lego ⁊ inuenio eſſe chꝛiſtũ ſponſũ ec/
cleſię diffuſę toto oꝛbe terraꝝ.Si dicis ipᷣe
eſt: ⁊ non ẽ ipſe:negas chꝛiſtũ in carne ve/

bulas legamꝰ:⁊ nõ litigemꝰ. Ergo ſi tu di /

niſſe. Pelagianiſta reſtat: nõ ex hęreſibus
oibus:ſᷣ eis q̊s ꝓ paruo tꝑe cõmemoꝛaui.

Jaã em̃ dixi:qͥs numerat tot peſtes: Quid
dicis pelagianiſta: Audite qͥd dicit. Videt᷑
hH

–.

7

cöõ fiteri chꝛiſtũ in carne veniſſe:ſᷣ diſcuſſus

inuenit᷑ negare. Chꝛiſtus em̃ i carne venit:
ſilitudo eſſet carnis pcti:nõ eſſet caro pec
Bo. S. cati. Apłi verba ſunt: Miſit deus filiũ ſuũ
in ſimilitudine carnis peccati:non in ſimi/
litudine carnis: quaſi caro nõ eſſet caro:hᷣ

in ſilitudinẽ carnis pcti:qꝛ erat: ᷣ pcti caro

nõ erat. Iſte aũt pelagi carnẽ oĩs infantis
carni xpᷣi conat᷑ ęquare.Mõ eſt chariſſimi.
Non ꝓ magno cõmendaret᷑ in chꝛiſto ſili/

tudo carnis pcti:niſi om̃is cętera caro eſſet

caro pcti. Quid & ꝓdeſt qꝛ dicis chꝛiſtũ in
carne veniſſe:⁊ oim infantiũ carni eũ cona
ris ęquare? Et tibi hoc dico qð donatiſtę:
nõ eſt ipſe. Ecce video eccleſiã matrẽ teſti/
moniũ reddẽtẽ ipſis vberibꝰ ſuis: Accurf̃t
matres cũ ꝑuuł filijs:igerũt ſaluatoꝛi ſaluã
dos:nõ pelagio damnãdos.Aater queli⸗/
bet mulier pietate currẽs cũ paruulo ſuo di
cit: Baptiʒzet᷑ vt ſaluet᷑. Pelagius contra:
Quid ſaluat᷑: Mõ eſt qð in eo ſaluet᷑: nihil

habet vitij:nihil ex traduce dãnatiõis tra/

xit. Si ęqualis chꝛiſto: q̃re quęrit chꝛiſtũ:
Ecce dico tibi: Sponſus filius dei qͥ venit
in carne ſaluatoꝛ eſt ⁊ maioꝝ ⁊ minoꝝ: ſal/
uatoꝛ eſt ⁊ grandiũ ⁊ infantiũ:⁊ ipſe ẽ chꝛi/
ſtus:tu aũt dicis ſaluatoꝛẽ chꝛiſtũ maioꝛũ
nõ minoꝝ. Mon eſt ipſe. Si nõ eſt ipſe:ne/
gas ⁊ tu chꝛiſtũ in carne veniſſe. Et ſi dil/
cutiamus oẽs hęreſes:inuenimus eas ne/
gare chꝛiſtũ in carne veniſſe.Om̃es hereti/
ci negãt chꝛiſtũ in carne veniſſe. Quid mi/
ramini ſi pagani negat chꝛiſtũ in carne ve⸗

niſſe:Quid miramini ſi iudęi negãt chꝛiſtũ

in carne veniſſe? Quid miramini ſi mani/
chei aꝑtiſſime negãt chꝛiſtũ in carne venilſ/
ſe? Sʒ dico charitati vr̃e: etiã oẽs mali ca/
Titũ.i. tholici verbis ↄſfitent᷑ chꝛiſtũ in carne veniſ
ſe:factis aũt negãt. Nolite & eſſe tanq; de
ſide ſecuri:adiungite fidei rectę vitã rectã:
vt chꝛiſtũ ↄfiteamini in carne veniſſe:⁊ ver
bis vera dicẽdo:⁊ factis beue viuẽdo. Nã
ſi ↄfiteamini verbis:⁊ factis negatis:fides
S taliũ maloꝝ ꝓpeẽ fides demonioꝝ. Audi/
te me chariſſimi:audite me:ne ſit vobis te/
ſtis ſudoꝛ hic meus: audite me. Jacobus
aplus cũ de fide ⁊ oꝑibꝰloqueret᷑ aduerſus
eeos q ſibi putabãt fidẽ ſufficere?⁊ oꝑa bona
Jacobi:⁊. habere nolebãt ait:Tu crediſ qꝛ vnꝰẽ deꝰ:
bene facis:⁊ dęmoneſ credũt ⁊ ↄtremiſcũt.
Nunqᷣd ideo dęmones ab ęterno igne libe
rabunt᷑:qꝛ credũt ⁊ ↄtremiſcũt:Ecce modo

vtrũq; ab illo acceptũ tenete: ab illo augẽ/

qð audiſtis in euãgelio:qð ait petrus: Tu MWatthic.

es chꝛiſtus filius dei viui:legite ⁊ inueniett

dixiſſe demones: Scimꝰ q ſis filiꝰ dei. Pe/ Marcit.
trus tñ laudat᷑:demon cõpeſcit᷑. Vna vox
facta diuerſa. Vnde ſeparant᷑ iſtę duę ofel⸗
ſiões: Laudat᷑ amoꝛ: damnat᷑ timoꝛ.Non
em̃ amoꝛe dicebãt h̊ demones: Tu es filiꝰ
dei: timoꝛe hoc dicebãt nõ amoꝛe. Deniq;
illi in ↄfeſſiõe dixert: Quid nobᷣ ⁊ tibi:Pe/⸗
trus aũt tecũ vſq; ad moꝛtẽ. Sed ⁊ ipſe pe

trus vnde fratres mei: vnde illi diceret ex
amoꝛe:Tu es chꝛiſtus filiꝰ dei viui: VUnde

illi? Ita ne de ſuo? Abſit. Bñ:qð ipſũ euã/

gelij caplin vtrũq; demõſtrat: qͥd petrꝰ de
dei: qͥd de ſuo:vtrũq; ibi habes:lege:nõ ẽ
qð a me expectes audire.Cõmemoꝛo eus⸗

—

geliũ:Tu es xpᷣs filius dei viui.Et dñs ad Matth..

eũ:Gtũs es ſimõ bariõa.Quare?:? De tuo
beatus?: NHon:qꝛ caro ⁊ ſanguis nõ reuela⸗
uit tibi:hoc em̃ es tu:non tibi reuelauit ca/

ro ⁊ ſanguis:ſᷣ pater meus q in celis eſt.Et

ſequit᷑:et dicit cetera ꝗᷓ cõmemoꝛare longũ
ẽ: paulopoſt dñs ibi:poſt hęc verba ſua qͥ
bus appꝛobauit fidẽ petri:eãq; eſſe petram
mõſtrauit:ceępit oſtẽdere diſcipulis ſuis:qꝛ
opoꝛtebat eũ venire hieroſolymã ⁊ multa
pati ⁊ expꝛobꝛari a ſenioꝛibus ⁊ ſcribis ⁊ ſa
cerdotibus ⁊ occidi: ⁊ tertia die reſurgere.
Ibi petrꝰ de ſuo expauit: ⁊ hoꝛruit moꝛtẽ
chꝛiſti: expauit ęger medicinã ſus: Abſit a
te dſie inqͥt: ꝓpitiꝰ tibi eſto:nõ ſiat hoc.Et
vbi eſt: Poteſtatẽ habeo ponẽdi aiaʒ meã Job.io/

⁊ poteſtatẽ habeo iteꝝ ſumẽdi eã?: Oblituſ

es petre? Oblitꝰ es: Moaioꝛẽ charitatẽ ne/ Joba5.
mo habet q; vt aiam ſuã ponat pꝛo amicis
ſuis:Oblitus es:Obliuio illa de ipſiꝰ: tre
pidatio:hoꝛroꝛ ⁊ timoꝛ moꝛtis: totũ de pe/
tri: immo de ſimonis non de petri. Et do/
minus: Vade retro ſathanas. Beatus es MWatth.16.
ſimon bariona:ſed de dei. Vade retro ſa/
thanas. Vnde: Recolite vnde beatus. Ja
dixi:quia nõ tibi reuelauit caro ⁊ ſanguis:
ſed pater meus qͥ in celis eſt. VUnde ſatbo,

nas dicat dñs. NHNeq; em̃ ſapis quę dei ſũt:

ꝗᷓ ſunt hoim. Sperate in dño:⁊ vere fidei
bona facta ↄiungite.Cõfitemini chꝛiſtũ in
carne veniſſe:⁊ credẽdo ⁊ bene viuendo:⸗
Hiere. I7.

*

dum ⁊ ꝑficiendum ſperate. Malediciꝰ em̃

omnis homo qui ſpem ſuam ponit in ho/

mine.Et bonum eſt homini:vt qui gloꝛiat i· Corj.i.

(Etido
nmnſe
16s ſalno⸗un
4 erbt 4
ginfugu⸗
(eboreno
Mietant:
ſiocnn
igüm
(uorſnep
ontbirt
Gnos nonen
ſoindes:
Kanemrize
Gläbanute
ſainnades
Deonnen
öſtancge
purgnosi
miniͤiß
bicoſclant
fesefet
hincſmar
Uufinete⸗
Nlgetater
actlona
ceagkeert
ſpeppto
Eliinorno⸗
Pitegted
Mahannbet
cn
dftömn
ſufti
leht
meamnier
ſscodinn
nesedſo
Pigenciec
ueeſr

lidiarte
iene
gdipſäͤeni
adpende
legendi
hemano ens⸗

1.Edisad de

Are⸗ Denno
Snöfecl,
keuelauten
cgliselt .
rarelongi
habꝛſtrc⸗
eſe pennn
pulisſuis
mmäcmuln
tſanbisth

ereiurgee.

mwit nor
ſui:⸗ Doſts
ſathot⸗Et

tidin ti

ciͦeblul
haritatee, e
. poams
deipſ:ne
lotu depe⸗
eni. Etdo

Beunses he

gerenoſe
benmns/i
4 ſancvis:
Igeſathy⸗
Nuedeiſit
vere fefll
ichikinn
nurntn,
bllultͤ,⸗ M
Alegan,
onünt
igri“

coꝛrupt

BP dius agat᷑ a dño qᷓ; eoꝝ pctã meruer̃t. Hoc
em̃ a patribꝰ traditũ vniuerſa obſeruat e
cleſia: vt pꝛo eis q in coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis
chꝛiſti cõmunione defuncti ſunt:cũ ad ipᷣm
ſacrificiũ loco ſuo cũ memoꝛant᷑ oꝛet᷑:ac
illis q; id offerri cõmemoꝛet᷑.Cũvo eoꝝ cõ
mendandoꝝ cauſa oꝑa miſcðię celebꝛant᷑:
ds eis dubitet ſuffragari: ꝓ quibus oꝛatio
nes deo nõ inaniter allegant᷑: Mõ oino am
bigendũ eſt iſta pꝛodeſſe defunctis: ſᷣ tali/
bus q ita vixerint ante moꝛtem: vt poſſint

Sverbis Apoſtoli: t de doꝛ⸗/
mietibus nõ cõtriſtemur ſicut ⁊ cę-

teri ⁊c. Et de oꝑibug miſcdię aͤba

Abi. ₰ mieabesboe moenus chariſſimis

Lnris nõ ↄtriſtemur: ſicut ⁊ ceteri qͥ
bẽt: ſpem ſcʒ reſurrectiõis ⁊ in-
is eternę. Mam ideo ⁊ doꝛmiẽtes
eos appellat ſcripturę veraciſſima cõſuetu⸗
do: vt cũ doꝛmiẽtes audimꝰ: euigilaturos

minime deſperemus. Vnde etiã cantat᷑ in
Ps. 40. pſalmo: Munqᷣd q doꝛmit:nõ adijciet vt xre

ſurgat: Eſt & de moꝛtuis eis qͥ diligunt᷑: ꝗ/

dã triſticia quodãmodo naturalis. AMoꝛtẽ
qe hoꝛret:nõ opinio ſ᷑ natura. Nec moꝛs
hoi accederet: niſi ex pęna qua pꝛeceſſe erat
culpa. Qua ꝓpter ſi aialia ꝗͥ ita creata ſũt
vt ſuo ch tpe moꝛiant᷑ moꝛtẽ fugiũt:diligũt
vitã: quãtomagis hõ qᷣ ſic fuerat creat vt
ſi viuere ſine pctõ voluiſſet: ſine terminovi
ueret: hinc itaq; neceſſe eſt vt triſtes ſimꝰ
qñ nos moꝛiendo deſer̃t às amam:qꝛ ⁊ ſi
nouimꝰ eos: nõ in ęternũ nos mãſuros:ſᷣ
aliquantũ hcedere ſ ecuturos:tñ moꝛs ipſa
quã natura refugit cũ occupat dilectũ:ↄtri

ſtat in nobis ipſius dilectionis affectum:

Igeo admonuit apls:nõ vt ñ ↄtriſtemur vᷣ
nõ ſicut ceteri qͥ ſpem nõ habẽt. Contriſta/
mur g nos in noſtroꝝ moꝛtibuſ neceſſitate
amittẽdi:vᷣ cũ ſpe recipiẽdi. Inde agimur:
hic ↄſolamur. Inde infirmitas afficit: hinc
figes reficit. Inde dolet humana cõditio:
hinc ſanat diuina ꝓmiſſio. Pꝛoinde pom/
pa funeris: agmina exequiaꝝ: ſumptuoſa
diligẽtia ſepulturę:monumẽtoꝝ opulenta
AAſtructio:viuoꝝ ſunt qualiacunq; ſolatia:
nsõ adiutoꝛia moꝛtuoꝝ. Oꝛatõibus vo ſan
c eccleſię ⁊ ſacrificio ſalutari:⁊ elemoſyniſ
¶ pꝛo eoꝝ ſpiritibus erogant᷑:nõ eſt dubi⸗

tadũ moꝛtuos adiuuari: vt cũ eis miſicoꝛ⸗/

eis hec vtilia e e poſt mons. Ram qͥ ſine fi Sans.
de ꝗᷣ per dilectionẽ oꝑat᷑:eiuſq; ſacramẽtis
de coꝛpoꝛibꝰ exierũt: fruſtra illis a ſuis hu⸗
iuſmodi pietatis impendunt᷑ officia: cuius

dum hic eſſent pignoꝛecaruerũt:vel nõ ſuſ

cipiẽtes vlł inuacuũ ſuſcipiẽtes dei gratiã:
⁊ ſibi nõ miſericoꝛdiã theſauriʒãtes ᷣ irã.
MNon g̊&D moꝛtuis noua merita cõparant᷑: cũ
pꝓ eis boni aliqͥd operant᷑ ſui:ſed eoꝝ pꝛece
dentibus ↄſequẽtia iſta reddunt᷑. HNon em
dictũ eſt niſi cũ hic viuerẽt: vt eos hęc ali⸗
quid adiuuarẽt:cũ hic viuere deſtitiſſenrr.
Et ideo iſtã finiẽs quiſq; vitã: niſi qd me-
ruit in ipſa nõ poterit habere poſt ipſam.

Permittãt᷑ itaq; pia coꝛda charoꝝ de ſuoꝝ C

moꝛtibus ↄtriſtari doloꝛe ſanabili:⁊ ↄſola⸗
biles lachꝛymas fundat ↄditõe moꝛtali:q̃s

cito reᷣmat flidei gaudiũ:q̃ credunt ſideles

qñ moꝛiũt᷑ paululũ a nobᷣ abire ⁊ ad melio/
ra trãſire. Cõſolẽt᷑ eos etiã fraterna obſeqa

ſiue ꝗᷓ funeribus exhibent᷑:ſiue ꝗᷓ dolentibꝰ

adhibẽt ne ſit iuſta quęrela dicentiũ: Suſti Ns.ss.

nui 4 ſimul ↄtriſtaret᷑ ⁊ nõ fuit: ⁊ ↄſolantes

⁊ nõ inueni.Sit pꝛo viribus cura ſ- epeliẽdi
2 ſepulchra ↄſtruẽdi: qꝛ ⁊ hęc in ſcripturis
ſanctis inter bona oꝑa deputata ſunt. Nec
ſolũ in coꝛꝑibus patriarchaꝝ alioꝛũq; ſan- ges. 49.
cctoꝛũ:⁊ humanis cadaueribus quoꝛũq; ia-
centiũ:verũetiã in ipſius dñi coꝛpoꝛe pꝛędi Joh. 19.
cati atq; collaudati ſunt qͥ iſta fecerũt. Iml-
pleant hec homies erga ſuos officia poſtre

mi muneris:⁊ ſui humani lenimẽta męro/
ris. Verũ illa quę adiuuãt ſpũs defuncto⸗
rum oblatiões:oꝛatiões:erogatiões: mul/

to pꝛo eis obſeruãtius:inſtãtius:abunda,
tius impendãt:qͥ ſuos carne nõ ſpũ moꝛtu

os: nõ ſolũ carnalr:ſᷣ etiã ſpiritalr amãt.
ecelebꝛatione dieꝝ fratrũ de⸗

unctoꝝ:⁊ reſurrectiõe moꝛtuoꝝ:
Sermo XxXIII
celebꝛamꝰ dies fratrũ de/ A
functoꝝ: i. in mente habere debemꝰ
7 quid ſperandũ:⁊ qͥd timendũ ſit.

Scoõm hoc em̃ ſperandũ eſt: qꝛ pꝛecioſa in NPõ.IiS.
oſ pectu dñi moꝛs ſanctoꝝ eiꝰ: ſᷣm hoc alt
timẽdũ eſt: qꝛ moꝛs pctõꝝ peſſe ima. IJgeo/
q; ꝓpter ſpẽ in memoꝛia ęterna erit iuſtus: Ns. ui.

ꝓpter timoꝛẽ ab auditu malo nõ timebit.
Erit em̃ auditus quo nullus ſit maioꝛ: qñ

dicit᷑ ſiniſtris: Ite in ignẽ ęternũ. Ab h̊ au/

ditu malo iuſtus nõ timebit. Erit enim ad

dexterã inter illos quibus dicit᷑: VUenite be MWattb. 25.

hb 2

Bancti

nedicti pr̃is mei ꝑcipite regnũ. In hacaũt

vita ꝗ̊ media ante ſũma bona ⁊ ante ſũma
mala ducit᷑:in medio bonoꝝ maloꝛũq; me⸗/

dioꝝ:id eſt in neutra ꝑte ſũmoꝝ:qꝛ ⁊ bona

quęcũq; hic fuerint homi:in comꝑatiõe bo

noꝛũ eęternoꝝ nulla ſunt: ⁊ mala quęcũq; i

hac vita experit᷑ homo in cõparatiõe ignis
ęterni nec cõparãda ſũt: In hac &̊ medieta

te viteę illud qð audiuimus nunc ex euãge/

lio tenere debemꝰ: Qui credit inqͥt ĩ me:li/

cet moꝛiat᷑ viuit: ⁊ vitã pꝛonunciat: ⁊ moi⸗

Job.ii. tẽ nõ negat.Qui credit in me:licet moꝛiat᷑
viuit.Quid eſt moꝛiat᷑ viuit: Licet moꝛiat᷑

coꝛpoꝛe:viuit ſpũ. Deinde adiungit: Et q
viuir ⁊ credit in me:nõ moꝛiet᷑ in eternum.

Certe licet moꝛiat᷑. Quõ ſi nõ moꝛie᷑: Sʒ

licet moꝛiat᷑ ad tempus:nõ moꝛiet᷑ in ęter
nũ. Sic ſſta ſoluit queſtio vt non ſint inter

ſe ↄtraria verba veritatis:⁊ poſſint inſtrue

tiliũ in reſurrectiõe moꝛtuoꝝ. Hhanc em̃ illi

oĩno nõ recipiũt:qꝛ vbi recipiãt nõ habẽt.
Jobᷣ.14. A dñio em̃ hparat᷑ volũtas hoĩs:vt ſit fidei

receptaculũ.Dicit iudęis dñs. Sermo meꝰ
nõ capit in vobis.Ergo in his capit in qui/
bus inuenit qð capiat. In his em̃ inuenit
gõð capiat ſermo q capit qð deus pollicen/

Lud.I5S. do nõ decepii:ille em̃ qͥ quęrit ouẽ perditã:
⁊ quã quęrit nouit:⁊ vbi quęrat: ⁊ quõ eiꝰ
mẽbꝛa diſperſa colligat:⁊ in vnã ſalutẽ re-.
ducat: ⁊ ita ↄſtituat vt eã vlteriꝰ nõ ꝑdat.

1. Theſſał. 4. Conſolemur & nos inuicẽ: ⁊ in his ſermoni
brus noſtris. Põt non dolere coꝛ humanũ

defuncto chariſſimo:melius tñ dolet ⁊ ſa ⸗

nat᷑ coꝛ humanũ:qᷓ; nõ dolẽdo ſit inhuma/
Joh.ii. num. Maria dño cohęrebat:⁊ moꝛtuũ fra-

trem dolebat. Sed quid miraris qꝛ maria
dolebat:tunc cũ ipſe dñs flebat? Mrn0.uere

aũt quẽuis põt quõ flebat moꝛtuũ:ſi cõti/

nuo iubet victurũ? Non moꝛtuum flebat
quẽ ipſe ſuſcitauit:ſed moꝛtẽ quam ſibi hõ
peccando cõparauit.Si em̃ pctm̃ nõ pꝛęceſ ꝰ
ſiſſet: ſine dubio moꝛs ſecuta non fuiſſer.
Secuta eſt ꝗ̊ moꝛs etiã coꝛpoꝛiſ:quã pꝛeceſ

ſiſit moꝛs alę. Moꝛs aię pꝛeceſſit deſerente
deo: ⁊ moꝛs coꝛꝑis ſecuta eſt deſerente aia.

Deſeruit volẽs:⁊ coacta ẽ deſerere nolẽs.
Tanq; illi diceret᷑: Receſſiſti ab eo quẽ dili
gere debuiſti:recede ab eo quem dilexiſti.
Quis em̃ vult moꝛi: Pꝛoꝛſus nemo: ⁊ its

gnet᷑ etia in ſine mutnare.

Auguſtini
nemo: vt beato petro diceret᷑: Alter te cin/ Job. ꝛ.
get ⁊ ducet quo tu nõ vis. Si & nulla eſſet
moꝛtis amaritudo:nõ eſſet magna marty-·

rũ foꝛtitudo. Ideo ⁊ apłs de doꝛmiẽtibus C
inqᷣt: Molo vos ignoꝛare fratres: vt nõ cõ/ . Cheſlal 4
triſtemini ſicut ⁊ gentes quę ſpem nõ ha

bent. Non tantum ait: VUt nõ ↄtriſtemini

ſed vt non ſic contriſtemini quẽadmodum

gẽtes quę ſpem nõ habent. Meceſſe eſt eerm
vt cõtriſtemini.Sʒ vbi ↄtriſtari? Vbi coꝛ
pus qð viuit ex aĩa fit exenime. Diſceden-
te aia q ambulabat iacet:loqbat᷑ tacet:ocu

li lucem nõ capiũt:aures nulla voce paDtz

ſcunt: oia mẽbꝛoꝝ officia cõquieuerũt: nõö
eſt q moueat greſſus ad ambulandũ: ma
nus ad operandũ:ſenſus ad percipiendu.
HMNöne iſta eſt domus:quã neſcio qͥs inuiſi--
bilis habitatoꝛ oꝛnabat? Diſceſſit qͥ nõ vi,
det᷑: remanſit qð cũ doloꝛe videat᷑. Iſta elkt
re affectũ pietatis.Ergo licet coꝛpoꝛe moꝛi
B turi ſimus: viuimus ſi credimus. Eſt autẽ
fides nr̃a maxime diſcreta ab om̃i fide gen

cauſa triſticię. Si hec eſt cauſa triſticię: hu-
ius triſticię quę conſolatio? Quia ipſe wdis
in iuſſu ⁊ in voce archangeli in nouiſſiimna
tuba deſcendit de cęlo: ⁊ moꝛtui in chꝛiſto
reſurgẽt pꝛimi:deinde nos viuẽtes: qͥ reli
qui ſumus:ſimul cũ illis rapiemur in nubi

bus obuiã chꝛiſto in aera: ⁊ ita ſemꝑ cim
dſio erimus. Pereat ↄtriſtatio:vbi tanta G

ↄſolatio: detergat luctꝰex aĩo: fides expel /
lat doloꝛẽ. In tanta ſpe nõ decet eſſe triſte
templũ dei. Ibi habitat bonus cõſolatoꝛ:ꝛ:

ibi qᷣ nõ fallit ꝓmiſſoꝛ.Scio vt moꝛtuũ d

plangamus: qm̃ moꝛs amara ẽ: ꝑ illã tra ſ-·
iuit ⁊ dñs.Sufficiãt hęc pauca charitatie

ſtrę: ↄſolet᷑ abũdantius qͥ nõ migrat de coꝛ

de veſtro:vᷣ ita dignet habitare: vt nos di⸗
de verbis Apli: Omneg nog con ·
manifeſtari opoꝛtet ante tribunal
chꝛiſti:vt recipiat vnnſquiſq; pꝛo-

mi in futuꝝ tꝑs extẽdit᷑: vt qð hic
ſeruimꝰ deo:alibi nos ſeruiſſe lęte-

Aniũ xpᷣianoꝝ ſpes frẽs chariſſi⸗ A

mur. Hic em̃ nobis poſita ſunt certamina:
ſ in futuro ſęculo certaminũ pꝛęmia reſer⸗
uata. Juſte ſiqͥdẽ ⁊ ꝓuide diuina ſapientia
ſeparauit tꝑs laboꝛis ⁊ pꝛemij.hic glaboę
ramus: hic ſeruimus deo ⁊ mandata eius
ſeruamus: vt in futuro ſeculo:id ẽ in clo⸗
rũ regno ęterna pꝛęmia capiamꝰ.Scire ef̃
debem fratres dilectiſſimi qͥd nobis ſci⸗

uadiuin
(dicihdeie
notnord
getllene
eſegecunt
gcigicn
ſioson
Oalipep⸗
nalsnal
ongCOſesnoon
galchritiry
uebona in
gecgefaen
mnaüpot⸗
ſalausante
Gſantiun
us: ub⸗
oporeſel
lobeculuen
lanorepe
Albinuoat
tp bonis
Penogftis
ehernini
Celtefan
ſuneniiedn
Pymr Ni
Ualeig
Pnedeu
del adee⸗
deioſpote
kehinig
poſtunde
gua ſetzen
trinelete
lelnnenie
nooſeſtll
hhlazfre
Neſtynn⸗
Mnnfan
ſosſllann
ſeginni
1Sdn
naltin
ſnu f
lngs n
ten ..

uiteſcocstu⸗
n Dlaſtiin
enten ic

cktraamiew

to⸗Quiriſene

ngel aronſin

o: tmormiin chid

X

enos ienes:it⸗.

Usapienun li
Wa: laſempos
minnorbimni
raiin ſleane
enödatcſenkk
ubonus cei.
Sonnonidn
mand lini
Cpauachminft
6 nönignNen
abitue Klle⸗

r. 4
.Oimste⸗

tanten
pnuſtie
ſiuuent .
, ,
=
gilk:ſiin
tislnſen
aſun ann
ni mani
Lnuſtin
mihiit⸗
ot untuc⸗
uloitene,
pin cn
icintuß

De verbis Apoſtoli

ptura diuina cõmendat: id eſt futurũ eſſe

liudiciũ dei:qð poſt reſurrectionẽ cõplebit

moꝛtuoꝝ. Hoc eſt qð pꝛecipue chꝛiſtianos
a gẽtili erroꝛe ſecernit:qꝛ illi hac tmᷣmõ vitãa

eſſe credunt: ⁊ ideo ſine deo eſſe ⁊ diuerſis

ipſam aiam tũc habebimus quã mõ habe⸗/
mus: ⁊ in hoc ipſo qͥ nũc induimur ſumus
coꝛpoꝛe reſuſcitandi. Non em̃ ſic muta aia/

lia facti ſumus:nõ ſic equi ⁊ boues vt ęter /
na moꝛte peream?: qꝛ poſtq; hic vixerimꝰ:.
alibi iudicabimur:vt aut pꝛo pctis penas:
aut ꝓ bonis oꝑibꝰ pmia ↄſeqmur ęterna.
MNemo & frẽs mei chariſſimi de reſurrectöe

deſperet:in q̃ chꝛiſtianoꝝ ſpes tota ↄſiſtit.

Credite fratres apło pꝛedicãti:⁊ nihil de re
ſurrectiõe dubitãtes:ad diẽ iudicij vos pj/

B parate.An foꝛte ſicut impij ⁊ increduli non

. — „*

putat fieri poſſe:vt a moꝛtuis reſurgamꝰ⸗
Plane dicat hoe qͥ oĩpotentẽ nõ credit eſſe

deu: q hoc ꝓmittit futuꝝ: nos aut qͥ ſcimꝰ
dei oĩpotentis eſſe virtutẽ:qꝛ ꝓmiſiſſe deũ
legimꝰ ꝙ reſurrectionẽ moꝛtuoꝝ faciat:nõ

poſſumꝰde reſurrectõe moꝛtuoꝝ dubitare:
quã ſe factuꝝ eſſe ꝓmittit:qͥ ⁊ opᷣs ẽ „7 meé-
tiri neſcit. Sʒ te apello qͥcũq; ideli aĩio de
reſurrectiõe dubitas:⁊ putas nõ poſſe moꝛ
tuos reſuſcitari: Quid eſt ampliꝰ:ex nihilo
holes facere qͥ viuãt:an eos qͥ facti ſũt atq;
yvixert reparare poſt moꝛtẽ:? Vtiq; plus ẽ fa
cere qð nunq; fuit:qᷓ; reparare quod fuerit.

Quõ & impoſſibile eſſe dicis:vt deus qͥ ho
minem foꝛmauit ex nihilo refoꝛmet? Quõ

nos ſuſcitare nõ põt ↄuerſos in puluerẽ:qͥ

ſi etiã in nihilũ rediremꝰ: facere poterat vt
eſſemus: ſic ⁊ fecit nos eſſe:cũ antea nunqᷓ;
fuiſſemus? Ita em̃ beatus apls paulus di/
xit.Sʒ dicunt aliqꝗ: Quõ reſurgũt moꝛtui⸗

1.Corl.1. Quali aũt coꝛpoꝛe veniũt: Inſipiẽs tu qð

ſeminas nõ viuificat᷑ niſi pꝛiuſ moꝛiat᷑:⁊ qð
ſeminas nõ coꝛpus qð futuꝝ eſt:ſeminas:
ſed nudũ granũ:vtpote rritici aut alicuius
cęteroꝝ.Deus auũt dat illi coꝛpus ſicut vo/

luit:⁊ vnicuiq; ſeminũ pꝛopꝛiũ coꝛpus.No
IlS incredule hõ de reſurrectiõe dubitare.
Aui grana ſeminũ moꝛtua ⁊ putrefacta vi
uificat per quę in hoc ſeculo viuas:multo⸗
ſſe ⁊ diuerſis magis teipſũ reſuſcirabit vt viuas in ęter,
pctis atq; criminibus nõ metuũt inquina / num.Qui illa reparat quę tibi ſunt neceſſa
ri: Mos vo ita ĩ hacvita ↄuerſemur:vt nos
ad aliã pꝛeparemus:in qua ⁊ bonis bona:
⁊ malis mala retribuent᷑:ſicut dixit aplus:
Om̃es nos manifeſtari opoꝛtet ante tribu
nal chꝛiſti: vt recipiat vnuſqͥſq; ꝓut geſſit
ſiue bona ſiue mala. Sicut hic mõ aſtamꝰ2
in eccleſia ⁊ nos inuicẽ pꝛęſentes aſpicimꝰ:
ita etiã poſt reſurrectionẽ moꝛtuoꝝ aſtituri
ſumus ante tribunal chꝛiſti.hãc em̃ etiam

ria: quõ teipſum nõ reparat ꝓpter quem ?

alia reparare dignatus eſt:? Itaq; ſi velimꝰ ¶
ↄſiderare quę in iſto ſęculo videmus: diui/

ne adminiſtratõis oꝑa ſigna ſunt futuron.
Tota ghuius mũdi adminiſtratio teſtimo

niũ ẽ reſurrectõis futurę. Videmꝰcerte hbye
mis tꝑe vł aduẽtu arboꝛes ſpoliari pomis:
nudari folijs:ſᷣ eas rurſus verno tꝑe ſpeciẽ
reſurrectiõis expꝛimere:ꝗᷓ pꝛimo quidẽ inci
piũt turgere in gẽmis:tunc oꝛnari in floꝛi-
bus:veſtiri⁊ folijs:⁊ poſtmodũ pomis gra
uari. Interrogo te inſidelis hõ qͥ de reſurre
ctiõe dubitas: vbi ſint iſta ꝗᷓ tꝑe qͥ de diſ⸗
poſuit ꝓducũt᷑: Dic mihi vbi latitãt ante·
q́ᷓ; pꝛoducant᷑:quę nuſq; quidẽ vident᷑:p tũñ
deus qui omps eſt ⁊ ea ex nihilo ↄdidit:ſe⸗
creta ſua vᷣtute ꝓducit:Hhinc iã ad campos

⁊ pꝛata reſpicite:ꝗᷓ ęſtate tranſacta herbis

ſuis ſpoliant᷑ ac floꝛibus:⁊ nuda remanent
ipſa ſpacia terraꝝ:ſed iteꝝ verni tꝑe reue/
ſtiunt᷑: ⁊ nouo vbiq; germine incipiẽte leta/
tur agricola.Certe herba ꝗᷓ ante vixit mo
rit᷑: rurſus reuiuiſcit ex ſemine:ſic etiã ⁊ no

ſtrũ coꝛpus reuiuiſcit ex puluere. Sʒ dicis

o hõ incredule: Ideo credimus futun vt ar

boꝛes ⁊ herbę ⁊ dia reuiuiſcãt:qꝛ illa iã fa⸗
cta cognoſcimꝰ. Vnde aũt cognoſcere poſ-⸗

ſumus qꝛ moꝛtui reſurgũt:cũ adhuc a moꝛ
tuis nemo ſurrexerit?Quiſq; hoc dicis vel
cogitas:audi patiẽter:⁊ intellige ſapiẽter.
Igeo em̃ dũs noſter ieſus chꝛiſtus moꝛivo D
luit ⁊ reſurgere:ne tu de reſurrectiõe dubi/
tares. Tamẽ quõ potes dubitare qꝛ nõ ſu/
mus reſurrecturi a moꝛtuis: cũ G̊ ꝓmittat
deus q neſcit aliqñ mẽtiri: qͥ põt facere q c⸗
qͥd vult qꝛ opᷣs eſt: ⁊ implet oĩa ꝗᷓ ꝓmittit:
qꝛ verax ẽ: ⁊ mendaciũ in eo nõ eſt: Et de⸗
dit nobis pius ⁊ miſericoꝛs dñs virtut ſuę
pignus:⁊ grandi teſtimonio ſpem nobiſre

ſurrectiõis oſtendit:qꝛ vnigenitũ filiũ ſuũ

ꝓ nob hoĩem factũ ⁊ moꝛtuũ a moꝛtuis ſu⸗
ſcitauit. Ideo em̃ dñs noſter ieſus chꝛiſtus
naſci ex hoie:id eſt ex maria virgine eſt di⸗
gnatꝰ ⁊ a iudęis cruciſigi ⁊ die tertia reſur⸗
gere: vt nos tali exemplo aĩati:reſurrectio/

nẽ ex moꝛtuis certiſſime crederemuſ:quã q

. h 3

De verbis Alpoſtoli Bermo xxꝑVv

nõ credit futurã: nec h̊ qͥdẽ credit ꝙ xpᷣs re /
ſurrexit a moꝛtuis. Qui aũt dñm ieſum re ⸗/

ſurrexiſſe a moꝛtuis ↄſitet᷑:nec de ſua pote/
rit dubitare. Abſtinete & vos ab oĩ oꝑe ma
lo:ab inimicitijſ:ab ebꝛietate:a foꝛnicatio/
ne:a furto:a ꝑiurio:a falſo teſtimonio: de/
tractiõe:qꝛ hęc oĩa odit deꝰ:⁊ eos qͥ iſta fa/
ciũt puniet in futuro. Eſtote aũt benigni:

mmiſericoꝛdes: inuicẽ honoꝛẽ habẽtes: ⁊ ea

e, attb. 16.

ſp operãtes:qꝗ in ſanctis ſuis diligit deus:
vr poſſitis cũ ſanctis eius ad ęternã ⁊ imoꝛ
talem gloꝛiã ꝑuenire:⁊ viuere in ſecula ſę/
Amen.

uloꝛ ,
Deeidͤ verbis Apli quibus in
2 ermon

epꝛecedẽti:Gerimmo XXXVY
atres chariſſimi: dũ diuia lectio
legeret᷑: audiuimus btm̃ apłm ter⸗
intbbiliter nos⁊ ſalubꝛit᷑ admonentẽ.
Sic em̃ ait: Om̃s nos manifeſtari opoꝛtet
ante trbunal chꝛiſti:vt referat vnuſqᷣſq; ꝓ/
pꝛia coꝛꝑis ſui ꝓut geſſit:ſiue bonũ ſiuema
lũ.Quã rem etiã dñs in euãgelio denũciat
dicẽs: Filius hoĩs vẽturus eſt in gloꝛia ſua

cum angelis ſuis:⁊ tũc reddet vnicuiq; ſᷣm

opa ſua. Diligẽter quęſo attẽdite frẽs ⁊ me
cũ pariter paueſcite: qꝛ nõ dixit qð reddat
vnicuiq; ſᷣm miſicoꝛdiã ſuã: ſᷣ ̃m oꝑa ſua.
Hic em̃ eſt miſericoꝛs:ibi iuſtus.Nã qð nõ
ſtatim in pctõꝛes vindicat: patiẽtia eſt nõ

negligẽtia.Hon ille potentiã ꝑdidit:ſᷣK nos

ad pęnitẽtiã reſeruauit. Vnde valde timẽ-
dũ eſt:ne quãto diutiꝰ expectat vt coꝛriga/
mur:tanto grauius vindicet ſi emẽdari no

luerimus. Scire ⁊ intelligere debemus fra⸗

tres chariſſimi nihil nobis eſſe ſalubꝛiꝰ: qᷓ;
vt dãnatis oĩm pꝛeęſentiũ reꝝ voluptatibꝰ:
id potius cogitemꝰ qñ erimus de h̊ ſeculo
trãſituri:vel qñ tabernaculũ coꝛꝑis vltimo
die ſuꝑueniẽte depoſituri:⁊ iteꝝ illud reſur
rectiõis tꝑe recepturi:vt cũ eodẽ recipiamꝰ

B ꝓut geſſimꝰ: ſiue bonũ ſiue malũ.Et ideo

rogo frẽs:vt quotidie cogitemꝰ quales eri
mus in die iudicij: puriſſimis angeloꝝ cõ⸗

ſpectibus offerẽdi: ⁊ ęterno iudici rationẽ

de libꝛis ↄſciẽtię reddituri: remotis oĩbus
ꝓbatiõibus.Certũ eſt in die illa ipſũ ante
ſe hoĩem ↄſtituendũ:⁊ ipſam ſui vitã in coꝛ
dis ſpeculo demonſtrandã:⁊ teſtes ↄtra eã
nõ defoꝛis aliqñ:ſᷣ intus de ipſa aĩia ꝓferẽ
dos.Adijciẽda erũt nõ aliq̃ peregrina:ſᷣ ni

miũ nota teſtimonia:id eſt oꝑa ſua. Oꝛdi⸗

nobunt᷑ ante infęlicẽ aiam pctã vł crimins

ſua vt eã ⁊ ↄuincat ꝓbatio ⁊ ↄfüdat agni/
tio:ſᷣm illð qð ſcriptũ ẽ: Arguã te ⁊ ↄſtituã Ns. 45.
te ante faciẽ tuã. Quicũq; ſe mõ dũ lʒ emẽ
dare neglexerit: ante illũ cęleſtẽ plm pᷣmũ
excepturus erit de ↄfuſiõe ſuppliciũ:⁊ aĩia ꝗ̊
mõ ꝑ pęnitẽtiã cõpendioſã trãſactas pctõ⸗
rũ ſuoꝝ putredines curare diſſimulat:ante
illud tribunal metuendũ ſine vllo remedio
i ꝑpetuo tartaro manebit.Quę cũ ita ſint: C
bñ nobiſcũ ageret᷑:ſi iã nunc ſic pgniteremꝰ
ſuꝑ malis nr̃is:quõ tunc ſine vllo remedio
penitebimus ſi fęditates ⁊ ↄfuſiones nr̃fas
quẽadmodũ tunc viſuri ſumus: ſic iã eas
nũc videre ⁊ hoꝛrere poſſemus.O ſi iã nũc
faciẽ peccatricis aĩę liceret oculis coꝛꝑis in/
tueri:⁊ ↄſciẽtię noſtre vultũ in oculoꝝ pſᷣſen
tiã ꝑmitteremur adducere. Quod ſi liceret:
nec dici põt:quãto ſtudio quãtoq; metu vꝛ
geremur fędata cõponere: maculata terge
re:vulnerata curare. IJdeoq; qꝛ non poſſu/
mus oclis coꝛꝑis:ĩſpiciamꝰnos inq;tũ poſ/
ſumus oculis coꝛdis: ⁊ vnuſqͥſq; ↄſcientiã
ſuã ante ↄſpectũ interioꝛis hoĩs cõſtituat:
Ipſi noſmetipſos caſtigemꝰ:ipſi nobiſcũ
rõem de qͥtidiana ↄuerſatiõe faciamꝰ: ipſi
nos accuſemꝰ qᷣtidie iudici nr̃o:⁊ dũ in hac
carne ſumus ↄtra ipſã carnẽ auxiliãte dño
quotidie dimicemꝰ:vincamus voluptates
⁊ delectatões nr̃as:vt nobis tꝑs illud ſpe/
ctatiſſimũ ac beatiſſimũ ęternę vitę ꝓ feli9
ci mactatõe ſuccedat: qñ implebit᷑ illud qð
dñs dixit: Et erũt ſiles angeł.Et iteꝝ:Tũc Matth.22.
iuſti fugebũt ſiẽ ſol in regno pfis eoꝝ. Pu/ Mattb. ·
tas qualis tunc erit ſplendoꝛ aiaꝝ:qñ ſolis
claritatẽ habebit lux coꝛpoꝝ?: Tunc em̃ cũ
ad iſtã btitudinẽ venerimus: nulla erit tri/
ſticia:nullus timoꝛ:nulla infirmitas: nulla
moꝛs.Habebimus plenã btitudinẽ frẽs in
ter illa imenſa beneficia dñi noſtri:vt nũi

ceſſemꝰreferẽdo ei gratiaꝝactionẽ de btitu

Zubalzreß

Amlctan
nreapia
Cuid obat
Penonidg
niopnel
ſatopnos
yornund
esdier
Demnania
Minanoel
ſanetia
m..
Niannide
Asncc
llirag
T. Anpe
Mriius
AV. Auanci
giicinr
Konnaa
Aune
doßilen
Minn
Pluner
cbols

dine qua ſumus fruituri: coheredes effecti
eius qͥ dixit: Venite bñdicti:ꝑcipite regnũ Mattb.ꝛ
qð vobᷣ paratũ eſt ab oꝛigine mũdi: donã/⸗
te ipſo cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia in ſecula ſęcu/
loꝛum Amen. M
Erplicitus eſt liber Sermonũ de Ner
bis Apoſtoli:diui Aureli Auguſtini:
Baſileę:Anno dñi.M.cccc.xcuiij.

Aninoye
14 Eh
6
N b
Mtus
Phtgrti
nſl
ücde
An
ihxe

ureſcngiing
eſneno

tziſones f,
nſunus:ſtiigg
Memns Ofii⸗
macalsaps
lündahrfen
e Qosfitoe
oqrienant
ne. ealn e
eog enon or
n nosinchi
nuſiſczn
ans hois Mun
igem ol vcli
ſanöefnaaneßl
tianiotüun
umeaunüeti
Qrmnezalnn is
obis Noiuuſ⸗
jgemmenofi
inpe⸗ nng
ngelinlin⸗
ie ar “
der in ti
poe Lu aͤi
tusr altotni
leiniui
ibnctifin
di⸗ imnii

= =

inint

cberet alii

nmun git

Gne nitt
galle nle dul

—

c a taln

—
= —

=

Vateriarũ ac lententiap Eye⸗
puenotandaꝝ in Sermonib? di⸗

ui Aurelij Auguſtini de Uerbis
Aoſtoii:ſumnaria bꝛeuiiq; Anno⸗

poſuit. Sermone.xiij. R.
t. Se hj. D. in fi. et. iij. F.

= vpizj. K.
un. Ambulare ᷣm carnẽ ⁊ ſᷣm ſpm̃ dd ſit. vj. F.
Amicitia nullius eſt repudianda:nõ vt ſta

tim recipiat᷑ ſᷣ vt recipiẽdus aptet᷑.xxj. E.

Quid ꝓbat amicitiã verã.xxj.B.
Nemo niſi ꝑ amicitiã cognoſcit᷑. xxj. E.

Amicoꝝ mala firmius ſuſtinemus: qꝛ bo/

na eoꝝ nos delectãt.xxj.E.
Amoꝛ mundi ⁊ amoꝛ dei cõpellit ſuos ama
toꝛes diuerſa pati.xv. J.
An. De anania⁊ ſaphyra vxoꝛe ſua.xxv. B. i fl.
Anima nõ eſt pars dei neq; id qð deus eſt:

ſed media inter deum ⁊ coꝛpus. xiij. E. et

xxx. C. D.
Aiam nihil ſatiat niſt deus. xvj. D.

Aias in celis pꝛius ↄuerſari quidã dicũt: 2

un recipiẽdoꝝ coꝛpoꝛũ merita conſequi.

l. C. D. E.
Ar. A ma pign qus differũt. xii. k. ante me.
Ar. rius quid ſentit de trinitate.. A. in ſine
Au. Auarlcie grauis ſeruitus cui comes eſt vi/
gricia. xxii. B. C. D.
CLontra auariciã inuehit. xxvj. N.
Aurum eſt materia laboꝝ: periculoſa res
poſſidentiũ.xxvj. A.

Aurü tunc magis pdeſt cũ ↄtemnit᷑: nõ qꝛ

ipſum ex ſua natura malum eſt: ſed eius
abuſus.xxvj. D.
Aurii inops deo diues eſt. xxvj. K. HZ
Ba. „ Ebaptiſmo paruuloꝝ ↄtra pelagi
* anos.xiiij.pꝑ tortůũ.
7 PBaptizari debere paruulos neme
dubitat:ß de cauſa quęrit᷑.xiiij. A. peme.
Baptiʒari quidã paruulos dicunt:nõ pꝛo/
pter ſalutẽ aut vitã ęternã: ſed pꝛopter re
gnũ cęloꝝ.xiiij. A.in fine.et. D.
Alij rurſus non baptiʒatis ex miſcðia ⁊ iu /
ſticia ↄcedũt ſimul ⁊ vitã ęternã ⁊ regnum

cæęloꝝ:quos pariter ſm nſcripturas refellit

Bba pater d ſit:⁊ cur apłs vtruq;
Aculeus moꝛtis qͥd ſit: ⁊ qñ ceſſa/

dam cur fecit ſibi ſuccinctoꝛia ð folijs fici

xiii. . O. E. 5, S. b.
Non baptiʒzatis ideo regnũ ceęloꝝ nõ dari
volũt:qꝛ dñs dixit:Miſi quis renatus fue
rit ex aqua ⁊ ſpũſancto ⁊c᷑.xiiij.E.iĩ me.
Baptizandi ſunt paruuli ⁊ ad verba offe⸗
rentiũ ſanãt᷑: ſicut ad factũ alienũ vulne⸗
rabant᷑.xiiij. S. x.A. imn me.
Baptizari cur debeat natꝰ a fidelibꝰ iã ba /
ptizatis.xiiij. K.AD.
Vtrũ baptiʒari debeat infans ante diem
octauũ.xiiij.MH.
Baptiʒari cur opus habet infnas etiam
natus a fidelibus pui non peccauit. viij.
E. x. A. B. D
In baptiſmo cuncta peccata dimittunk: li
cet infirmitas peccãdi remaneat. Ser.ij.
D. et. vj. FꝓF.
Ante baptiſmũ cur cathecuminus aliqus⸗
do moꝛit᷑:⁊ viuens ſcelerate in fine bapti/
zetur.xx.D. in fine.
Beatꝰ eſſe nemo põt niſi a ſolo deo. xiij. D Be.
Beati quales erũt.xxxv.C.in fi.
Beatitudinẽ quomodo philoſophi diuer
ſi imode poſuerũt.xiij. F.

E calumnia nõ faciẽda.xxiiij. H. Ca.
Caput noſtrũ ẽ chꝛiſtus ⁊ nos coꝛ/
pus eius.xiiij j. F.
Carnẽ humanã nõ eſſe creaturã dei quida
ↄtendunt.xxvj. D.
Cum eſſemus in carne paſſiões petõꝝ quę
legẽ erant operabant᷑ in mẽbꝛis noſtrtis
yt fructiſcarent moꝛti: quomodo intelli⸗
gatur. iiij. A. B. C.
Carnis noie quid neligat. iiij. D.
Scio ꝙ in carne non habitat bonüũ:quõ i in⸗
telligatur. vj. F.

Di fm carnẽ vixeritis moꝛiemini: qus intel

ligat᷑.xiij. D.in fine.E. F.
Carnis facta moꝛtificanda ſunt ſ⸗ pu⸗ dei nõ
ſpũ noſtro.xiij. G.

In carne exiſtetes quõ dicant᷑ nõ poſſe pla

cere deo:⁊ qͥd ſit eſſe in carne.vj.G.

Caro peccati ⁊ ſimilitudo carniſ peccati dit
ferũt:⁊ quõ chꝛiſtꝰcarnẽ verã habuit ſine

peccato tñ.vj. D. E. viij. A. B. xiiij. F. er

Be. ðin me. xx. A. in ſ.
Carmnalis ⁊ ſpiritalis quomodo aliquis di/

catur. v. DOD.
Charitas dei diffuſa ẽ in coꝛdibus noſtris Cha.
e ſpmſanctü: exponit.xv. J.

Bonoꝝ tria ſunt genera: 7 quę.xiij. E. Bo.

ʒ——

Annotatio

Charitas nõ anguſtiat᷑. YObidẽ.
Charitas ad hoc creſcit vt ęterna permane

at. xiij. R. in me.
Ce. De ceciliani purgatiõe ⁊ trina abſolutione
in pᷣſentia ſeptuaginta epoꝝ ⁊c.xxij.E. F
Celeſtinianoꝝ erroꝛ qͥs ſit.xxix.A.in me.
In ceęlũ quõ nemo aſcendit niſi filius hoĩs
4 ve celo deſcendit.xiiij.F.
Ceruoꝝ cautela cõmendat᷑.xxj.A.
cir. Nos ſumus circũciſio qͥ ſpũ ũ ſeruimus deo:
quõ intelligat᷑.xv.A.
Circũciſio cur fiebat die octauaꝛ cultris pe
trinis.xv. B.
la. Clamoꝛem coꝛdis qᷓ; oꝛis deus plus aduer
tit.xiij. EK.
De claudo mendicãte ad poꝛtã ſpecioſam
quẽ petrus verbo curauit.xxvj.ꝑ totũ.
cre. Creaturę om̃is quadruplex cõditio. xxvij.
A.in me.et. D.
Poſ. e credere in chꝛiſtü dei eſt donũ nõ ex
nobis. ij. C. D. E.
Qui credit in filiũ quomodo habeat vitã
ęternã: ⁊ qui nõ credit iam iudicatus dica
tur.xiiij..
Qui credit in me etiã ſi moꝛtuus fuerit vi⸗
uet: quõ exponit᷑.xxxiij.A.in me.
Quõ aliqui credunt ⁊ nõ credũt.xxvij. D.
Cru. Crux chꝛiſti cõparat᷑ naui.ij. B. circa pᷣn.

Crucis latitudo:longitudo: altitudo ⁊ pꝛo

fundũ qͥd figurãt.vij. B. C.
De crucis figura ⁊ laude.viij.C.
Com. Cõmunia debent eſſe oĩa quibus eſt cõmu
nis fides.xxv. A. BD.
Con. Concupiſcentias carnis habere quandoq;
eſt vtile: exẽplo apłi.iij. E. et. v. B. ifl. C.
De ↄcupiſcentijs carnis qñ erit perfecta vi
ctoꝛia.iij. F. B. et. v. O.
Concupiſcentiã nõ cognoui niſi lex diceret
nõ ↄcupiſces: quõ intelligat᷑.iiij. C.
Aliud eſt nõ ↄcupiſcere ⁊ aliud poſt ↄcupi/
ſcentias nõ ire.v. D. vj. F.
Concupiſcentia carnis nõ nocet 50 ei non
ↄſentiat᷑.v. G.vj. F.
De concupiſcentia carnis aduerſus ſpiritũ
⁊ ſpiritus aduerſus carnẽ.iij.iiij v. per to
tum. . vj. A. xij. B. C. D.
Concupilcentię noie qͥd inttelligat᷑ vj. A.
M ↄcupiſcentia ſit oꝛigo oĩs pcti. Ibidẽ.
LConcupiſ. centia cur eſt in mẽbꝛis: 1 debe
mus eas potius velle nõ habere q; habe⸗
re:e ſolus chꝛiſtus eas ſanat. xij. C. .

Econcupiſcentijs non eſt obediendlh i,.
D. et. xij. D.

ↄcupiſ. centijs nõ obedimus dei eſt do⸗

nãtis nõ nf̃ę foꝛtitudinis.xij.D.circa pᷣn.
Om̃is qui cõſitet᷑ ieſum chꝛiſtũ in carne ve
niſſe ex deo eſt:⁊ om̃is qui nõ cõſitetur i ie
ſum chꝛiſtũ in carne veniſſe ex deo nõ eſt
quõ intelligat᷑.xxx.et.xxxj.per totũ.
ÆOR multi cõſitent᷑ chꝛiſtũ verbis ſed factis
negant.xxxj.E.et. F.in fine. 18

Conſiteri nemo debet cauſa hüilitatis pec

cata quę nõ fecit.xxix.C.
Cõfeſſio humilis ſi anat. xxix. E. circa pꝛin.
Coꝛ deus interrogat nõ manũ.xix.G.
De coꝛpoꝛe ⁊ ſanguine chꝛiſti.ij.A.
Coꝛpus chꝛiſti tũc ſalubꝛiter ſumit᷑ ſi qð in
ſacramẽto viſibiliter ſumit᷑ in ipſa verita
te ſpiritaliter mãducat᷑.ij. A.in fine.

q ſunt in chꝛiſto.vj.A.

ptis: aliud ex pꝛomiſſis.xvj.A.in fi.
Debitoꝛ aliter eſt deus aliter hõ. IJbidẽ.
Debitoꝛes ſumus dei ⁊ debitoꝛes habem
pꝛoximos.xxix.D.E.
Hebitoꝛes ſumus nõ carni vt ſᷣm carnẽ vi⸗
uamus ⁊c.quõ exponit᷑.xiij. C. D.E. F.
Dedicatio: vide infra domus.
Defoꝛmitas xpᷣi nfa eſt pulchꝛitudo.xx.D.

Defuncti vtrũ ſint ploꝛãdi:⁊ quibus ſufra

gijs iuuant᷑ ⁊c̃.xxxij.per totũ.
In defunctoꝝ celebꝛitate ſunt duo cõſide⸗/
randa:ſcʒ quid ſperandum . quid timen/
dum.xxxi. AA.
Delectatio mentis pꝛeponenda eſt delecta
tioni carnis.xvij. B. C. D.
Delitię tempoꝛales qᷓ tranſi toꝛie ſint. xxiij
A. in me. et. C.
Deſperare de ſalute ſua nemo debet cũ vi⸗
deat ſaluatos qͥ interfeceruùt auctoꝛem ſa/
lutis.ix. B.
Deus qᷣd ſit ⁊ q; ſit incõpꝛehẽſi bilis. j. .
Deus nõ eſt coꝛpoꝛeus.xvij. .
Deũ vnũ ſic fides catholica pꝛeędicat vt
ſteria trinitatis pariter fateat᷑.j. A.

Didragma quid ſit ⁊ cur illud chꝛiſtus ſol / di⸗

uit. vj. D. in fine.
Dies dñicus vnde nomẽ accepit. xv. B.
Dies malos non faciunt niſi malicia 1mi /
ſeria. xxiiij. A.
Digitus dei qd ſit:⁊ cur lex digito dei ſcri⸗

Vomodo nihil damnatõis eſt his ꝛᷣa.

S aliud eſt debere ex mutuis acce e.

m

nei
de diteauin
„Eeden
Ponu⸗ gau
datiabi
Ppunſett
Puuntegeiſe
Dlletogcb

Laeſa
. laemg
Ne

Upꝛne, .
6, Detpentus
A.
uEenoſfmnen
fns pr
Acenoßfnit
ſhikusarcte
. (ſpiatest
in Eere ppꝛieq
heChieveipnde⸗
aupi.
olco quoe
ſeturgueren
fnmckbun⸗
epelena⸗
Sraceckte
6. Ceqgudw
wi A.
4u Eunonius
en Ceegliepon
osſolan
Eunnen
Uri.Lat
Narglisd
Ai
OAan
1 goꝛſod
1
netken
Ab.
Anmn

Mir A

hckgreie
Gky
ſn

gedeh
umet.

iisgliti
areni⸗
müürezs ſe⸗ ſne
uie⸗
calſabii
zileer
W

nclit
Ahinn ineitin
rimkafur
ai i Tii
i Mmnarössckte
mn..
Dõ
s . Ani.
s ürrdo s

Saniſtfnani⸗
Gat n L.de
ndonds.
huccridnd

id gibuit⸗

igaloti.
mueſunndioit
rmduntaltnie

Gonechra

AOND.
mini E

ummli

. el
D
iucli,
. tinh⸗

nn,

s

t debttes dir

precipuarum ſe ententiarũ

pta perhibet᷑. vj. B. C. xiij. J.
Diſcere a chꝛiſto qͥd debemꝰ.xij.E. xxij. C.
De diuite cuius ager vberes fructus attu/
lit:⁊ de diuite epulone.xix.B. C.
po. Oe ſolus deus docet hoĩes.iiij. A.
Domus dei quę nos ſumus modo ędiſicat
7 qñ dedicabit᷑.iij.A.in fi. B. C. xx. A.
Honatiſta qd de xpᷣo ſentit. xxxj.D.i fl. E.
Doꝛmire qd ĩ ſcripturis ſigniſicat.xxxij. A.
Dulcedo qdã bona eſt ⁊ ꝗdã mala.iiij.E.

la ruga.xxix.B. C. D.E.
Eccleſia eſt in toto oꝛbe diffuſa nõ
in parte.xxxj. D.in fl.et.E.
Eg. Deſperatius egrotat qui ſe neſcit egrotu.
ix. A. B.
Ele. Elemoſyna non eſt facienda de iniuſtis ac/
quiſitis.xix.D.E.
Ad elemoſynã faciendã hoꝛtak. xxij. D.
Chꝛiſtus cur elegit piſcatoꝛes ⁊ idiotas: et
nõ ſapiẽtes ⁊ potẽtes.xxvij.C.poſt me.
Em. Emere ꝓpꝛie quid ſit.xxiiij.B.
Epi. Epicurei vnde dicantur 7 que ſi ſit eoꝛum ſe⸗
cta.xiij. F.
Epiſcopũ quõ opoꝛtet eos qui cõtradicũt
redarguere.xix.A.et.E.circa pꝛin.
Er. Errare eſt humanũ: ſed diabolicũ eſt in er⸗
roꝛe perſeuerare. xxij. F. in me.
Erroꝛ qñ eſt tolerandus.xiiij.H.in fi.
Eſ. Eſſe quadruplex in om̃i re creata reperitur
xxvij. A. B.
Eu. Eunomius qͥd de chꝛiſto ſentiat. xxxj. .
Ex. Exeguie pompoſe nõ pꝛoſunt moꝛtuis ſed
viuos ſolant᷑.xxxij.A.in fi.
Exrequie quõ pie ſint adhibendę defunctis
xxxij.C. et.xxxiij.A.in f.
In exequijs Dn ſunt attendenda et que.
xxxiij. A.

cio: ſed quod nolo malũ hoc ago:
uõ exponit᷑.v. B. C.E.et.xij.B.
Iopſe fecit nos 7 non ipſi nos: exponitur.
xj. A. B. C.
Jallere boni nolunt: falli aũt nec boni n nec
mali. xxx. A. in me.
Fi. Eidei catholicę eminẽtia.. B. in f.
Fides eſt credere qð non vides:cuius mer
ces eſt videre qð credis.xxvij.A.

Fides eſt maximũ dei donũ: ipſa pꝛę⸗

cedere debet intellectũ. rxvij. 2 A. et. . B. .
in medxio.

Ccleſia quomõ dicit᷑ eſſe ſine macu

On enim quod volo bonũ hoc a N

Fides ⁊ veritas vel ſpẽs differũt. xx. C. .
Fides cõcepta quomodo nutrienda eſt vt
perſiciat᷑.xxvij.D.
Fides imperfecta quomodo cognoſcatur
a perfecta:⁊ quando perfſiciatur:exemplũ
de fide petri ⁊ demonioꝝ.xvj.C. D. E.
Fides quę per dilectionẽ operatur non eſt
ſine ſpe.xvj. D.
Fides cum ſit inuiſi bilis viſibilibus tamẽ
melioꝛ eſt:exemplũ de ſeruo turpi ⁊ fideli
⁊ pulchꝛo inſideli.xvij.C. D.
gides plus fulget q; aurũ.xxvj. A. B.

Fides petri ⁊ demonioꝛũ differüt. xxxj. G.

xiij. D.in fl.xvj.K.
Nunc manent ſides ſpes charitas tria bee

cc.exponit᷑.xvj.C.in fi.D.E.

Fidelis ſermo ⁊ omni acceptione dignus:

qqm̃ chꝛiſtus ieſus venit in hunc mundũ

peccatoꝛes ſaluos facere: quomodo expo

nitur. viij. ix.et.x.per totũ.

An nõ habeat poteſtatẽ ſigulus luti ex ea⸗
dem maſſa foꝛmare ⁊c̃.xj.lh.in me.J. ·
De filio dei quõ ſentit Arrius.xxxj.B. C.
quid Eunomius ⁊ Sabellius: quid SFo/

tinus ⁊? Donatꝰ. D. E. quid Pelagiꝰ. F.

Hhic eſt filius meus dilectus in quo mihi be
ne cõplacui:quõ intelligat᷑.xxvij. C.
Filius hominis quõ aſcendit in celũ qᷣ de
cęlo deſe cendit. xiiij. F.

A foꝛnicatione maxime retrahit conſide- For.

ratio dignitatis noſtrę ⁊ pꝛęſentia dei: et

coõm inatio ſupplicij e eterni. xviij. A. B.

* *△n*

QR deus flagellat omnẽ filiũ quem recipit Fla.

quõ exponit᷑.xxiij. B. in fi.
Fraternitas xpᷣi maioꝛ ẽ qᷓ; ſanguis. xxv. Fra.
Furtũ cõmittit qͥ inuẽtũ nõ reſtituit.xix.?F Sur.
Egratia dei ⁊ libero arbitrio.Ser. SGra.
xj. A. B. C. D.
De gratia dei cooperate libero ar⸗
bitrio. xiij. G. in fi. et. H. in ſi.
Stꝛatia dei ideo qͥdã dicũt aponi libero ar/

bitrio vt faciliꝰbonũ pſiciat: Exẽplũ de re
migãte ⁊ veliſicãte.xiij.h.in me. et. J.

Gfa dei cedit oĩa bona merita nf̃a.xv. HP
Gꝛatia dei non ſaluat hoiem ſine volunta/
te hominis ipſius.xv. .
Gꝛatia dei ſumus ſaluati ⁊ nõ ex nobis. ij.
C. D. E. et. xj. J.
HGꝛatia dei qͥd ↄtulit nobis.iij. A.
De gfa dei nos pꝛęueniẽte.x.C. et.xj. h.
b 5

Annotatio

Ante iudiciũ noſipſos iudicare debemus 4

gratie dei totũ tribuere debemꝰ qð ſu⸗/
mus 7 poſſe umus. YJbidẽ.
maioꝛ gratia eſt ꝙ chꝛiſtiani ſumus q;
hoĩes ſumus.xj. C. D.

„ deambulat. iij. A.
Mhabitatiões due ſi unt poſt hancvi
tam ⁊ quę.xviij. B. in fi.
Ho. Homo bene conditus eſt ſed a ſerpente vi⸗/
tiatus.xiiij.H. in fi.
Homo factꝰ eſt nõ ipſe ſe fecit. xj. A. B. C.
Homo ãqlis factꝰ eſt a deo ⁊ qlis a ſe. xj. B.
Homo vt fleret hõ ⁊ nõ bꝛutũ animal:chꝛi9
ſtianus nõ paganus: non hoc meruit. xj.
Homo pticipat cũ oĩbꝰ creatis:⁊ in quo il⸗
lis eſt pꝛeſtantioꝛ.xxvij. A. B.

Homo ſicut creatoꝛe opus habuit: ſi caſal⸗

uatoꝛe.xxvij. A.in pein.

Homo chꝛiſtus non hoc meruit vt a verbo

ſuſciperet᷑.viij. B.
he. heęredes ⁊ hereditas dei ſumꝰ. xiij. k.i fi.
Contra hereticos et ſciſmaticos agit.xxij.
E. F. et.xxix.per totũ.
Heretici multi ↄfitent᷑ chꝛiſtum in carne
niſſe ⁊ tñ errãt.xxx.E.et.xxxj. .
Hhereſes plures de xpᷣo. xxxij. B. C. D. E. F
Heęretici nõ ſunt in eccleſia.xxix.B. in fl.
ct. D.circa finẽ.
hu. Humanus ſermo ⁊ fidelis quẽ ẽ̈ apls pꝛędi-
cat quis ſit. viij. ix. et.x.ꝑ totũ.
Humanũ dico ꝓpter infirmitatẽ carnis ve
ſtrę ⁊cc.quõ intelligat᷑.xvij.E. F.

Je. ſus interpꝛetat᷑ ſaluatoꝛ: 1 qᷣbus
i eſt ſaluatoꝛ.viij. E.
Jg. gnis inferni non omes ęqualiter

toꝛquebit. xviij. B. in fine.
Heus quõ dicit᷑ quoſdã ignoꝛare.v. F.
melioꝛ eſt ſidelis ignoꝛantia temera/
. ria ſcientia.xx. B. in fine. &
In. War inſirmitas i duob ſi vno ace d at tꝑe
ſe nõ ferunt.xxj. B.
Inſirmitas ꝓximi eſt aliquãtulũ ſuſcipien
da ad auxiliũ ñ ad ęqlitatẽ miſerię.xxj.C.
Iniqᷣtas qbus dñat᷑ ⁊ qũ.xij.ꝑ totiI.
Intellectus differt a rõne.xxvij. B.
Inuentio eſt reddenda: cum exẽplo cuiuſ/
dam. xix. F.
Ju. Judiciũ ꝓ damnatiõe ponit᷑. xiiij. H.
Quales in iudicio erimus quotidie cogita
re debemus. Xxxv. D.

Eus quomodo habitat in nobis 7

⁊ fedata cõponere.xxxv.C.
Citius pꝛoximoꝛum mala q; bona iudica/
mus. xxj.E. F.

Judiciũ temerariũ cur ſit vitandũ.xxj. D.

Judicia dei occulta ſunt ⁊ inſcrutabilia:et

qre. vij. C. E. xj.h. J. xiiij. D. xx. 2.

R 4 vd9

In iudicio reddet vnicuiq; ſm opera non

ſᷣm miſericoꝛdiã. xxxv. A.
De iugo chꝛiſti ſuaui tollẽdo. xxij. C.

Nolite iurare omino: neq; per celum neq;
per terrã ⁊cc.Et quod dominꝰ ait:Dico aũt
vobis nõ iurare omino ⁊cc.quomodo intel/

ligat. xxviij. per totũ.

Jurare nõ videtur eſſe peccatũ ſed peiera/
re: quia legimus deum a ſanctos iuraſſe.

xxviij. A.

De eo qui Higs um iurat quod putat eſſe ve⸗

rum.xxviij. B

AMultoꝛum plura ſunt i iuramẽta q; verba.

Ibidẽ in ſine.
Venꝝ iurãs vtrum peccet: 7 hõ difficulter
iurat ſine pctõ: nõ ſic deus.xxviij. C. D.
& falſa iuratio exitioſa eſt:vera periculo⸗
ſa:vᷣ nulla ſe ſecura. JObidẽ. D.
In neceſſarijs veꝝ iurare nõ eſt peccatuz:
exemplo apli.xx viij. D. et. lh.
An ſit iuratio quando dicitur: per deũ:aut

teſtem deum inuoco:aut per animã meã.

xxviij.E.

Plures t timent iurare per filios ſuos 1non .

per deũ. Ibidem.

Falſum iurãs ⁊ ſi coꝛpoꝛe viuit in aĩa tamẽ

moꝛtuus eſt ⁊ punit᷑.xxviij. FYX.
Cum iurare non ſit peccactũ ſed periurare:

cur apoſtolus pꝛohibuit dicẽs: Ante ola

nolite iurare. xxviij. G. H. J.

Jurandi ↄſuetudo nõ facile ſuperatur niſt
cuſtodia linguę ex timoꝛe dei: ⁊ ꝙ nõ ex/

cuſat oↄſt uetudo. xxviij. G. et. J.
3 n neceſſitate cũ nobis alias nõ 6 credit᷑ iu-
rare licet:ſi aũt credit᷑ ⁊ nemo exigit vix a

iurio ſanus es.xxviij. hh.
An peccet qͥ iuramentũ exigit ab eo quem .

neſcit falſum iurare.xxviij.h.in me.
De his qui per deos falſos iurant: aut ſu /
per lapidẽ:⁊ ſe periurij crimine nõ teneri

putant. xxviij. J. ante me.

Hei in iurãdi ↄſuetudinẽ alids labakf pꝛoxi⸗
mus:pꝛoximũ admoneat. Ibide.

N lteine ni

Conn⸗
uenuf
iktanu
Au zdiammu
VUteinuene
metlee
cikian
Niiſn
edeitöſi
kcndei
nobis 65
p. ante
Zuſicaave
dumilun
tſocetate
tellgek ty
Cunkmus
ſticiz ur⸗
i Beri
Oruſiaſt
(qsprnus
Scogsiuſti
Larius ſi
i4.
OQaude⸗
nan pe.
Qliteee
hete..

Qono⸗
anine
e Dedecen
ßaen
ſohikeer
. .
enye
tüͤeuang
Zinfne.
lervonen
ünſtne
hun
lmnte
Lerßet

non⸗
Qudſt

homins
Dentl
gulgt

Miigedene.
A Nen

Eptandi

l ann 4

3 N
iün
enneinm

ni Dori

Kggonoteint⸗

Denüſelcon

Nſongos une

god uuclene

1 igbödifale
deus wii..
Gehkrcnpenul
..
renöckpaung
ab.
cinrgg in
utperannine,

Kiosſddt

e fiinun
mi .
güͤͦſ un
Anirni

nan
5 49 „.

34lus0 ki

vn. b. is
vosi M un 6
ſie⸗ 1
le.

h
euigt e gien

precipuarum ſententiarũ

Zul. Juſticia dei ꝗᷣ ſit.ij. E. circa pꝛin.

Contra eos qͥ dicũt: ꝙ hoĩes ſumus a deo
habemus:ſ iuſticiã a nobis.xj.B.
Juſticia tua ſicut montes dei qͥd ſit. vj. E&.
Quõ dicimur iuſticia in chꝛiſto. xv. A. 4

Vt ⁊ inueniar in illo nõ habẽs meã iuſtici

am ꝗgex lege eſt: ſed illã que ex ſide eſt ieſu
chꝛiſti:quõ intelligat᷑.xv.D.E. F. G. hh.
Juſticiã ſuam volentes ſtatuere:quõ iuſti/
cię dei nõ ſint ſubiecti.xv. H.
Juſticia dei ſine voluntate nr̃a eſſe pöt: b
in nobis nõ põt niſi per voluntatẽ noſtrã
xv. Hh. ante me.
Zuſſtici quę ex deo eſt in fide ad cognoſcẽ/
dum illum: ⁊ virtutem reſurrectiõis eius
⁊ ſocietatem paſſiõis illius: quomodo i. in/
telligat᷑.xv. J.
Cum ſimus iuſtiſicati gratis: ipl. a tamẽ iu⸗
ſticia cur adhuc in nobis imperfecta ſi ſit.
xvj. B. xvij. A.

ꝛ iuſticia ſit ꝓpter ſe amãda ? delectat:

qs pꝛimus gradus eius.xvij. B. C. D.
Scöus iuſticię gradus qͥs ſit.xvij. E.
Tertius ⁊ ſũmus iuſticie gradus quis ſit.

xvij. F.

A aliud ẽ amare iuſticiã 2 aliud timere g

nam. xix. G.

Qui te creauit ſine te: non te iuſtifcabit ſa,

ne te. xv. h.
Vomodo chꝛiſtus dicitur lapis an
gularis. xiij. R. ante me.
De illo qͥ incidit in latrones.ij. D.
Quomodo laudat᷑ peccatoꝛ in deſiderijs
animę ſuę.iiij.C.

Xe. De decem lepꝛoſis curatis: ⁊ vno gratias

referente.x. A. et. C. in fine.
LCex ſubintrauit vt abundaret delictũ: ex/
ponit᷑:⁊ de eius vtilitate. iij. 5. S. vj. B.
xiij. C.

Legem veterem dicunt manichei contra/

riã euangelio ⁊ non datã per moyſen. iiij.
A. in ſine. P. C. xj. F.
Lex non eſt mala 90 malũ pꝛohibet. i iii.
PB. iin fine. et. F.
Lege humana plura licite perpetrant᷑:quę
diuina lege pꝛohibent᷑. iiij. C.
Lex ſpiritalis ẽ:ego aũt carnalis: exponit
v. D. xij. A. B.
Quid ſit legi dei condelectari fm interioꝛẽ
hominẽ. v. F. vj. A.
Abente ſeruire legi dei:carne autẽ nelegi bert
quid ſit.v.E.

Qualis ſit lex pcti in mẽbꝛis: 40 qñ ſu/
perat᷑. iij. iiij. v. vj. per totũ. SS
Lex ſpũs vitę in chꝛiſto quõ liberat a lege
pcti ⁊ moꝛtis.vj.B. .
lex pctĩ ⁊ moꝛtis nõ dicit᷑ illa ꝗᷓ q̃ p moy/
ſen data ᷑: ⁊ cur data ſit quę non liberat.
Ibidẽ.et.xiij.B.
Cur ſcripta ſit in tabuklapideis: data die
quinquageſimo poſt celebꝛationẽ phaſe
⁊ tranſitũ maris rubꝛi:⁊ de ↄcoꝛdia ac di /
ſtatia pleb legis vtriuſq;.vj.C.et.xiij. J.
Q impoſſibile erat legi in quo inſirmaba-
tur per carnem: deus miſit filium ſuũ i in ſi
militudinẽ carnis:exponit᷑.vj.D.E.

Lex vetus cur dabat᷑ quę nõ potuit viuiſ-

care.xj.E. xiij. B. C.

Lerx data ẽ ꝑ moyſen:gr̃a rventas p ieſum

chꝛiſtũ:exponit᷑.xj. F. G.
Lerx vetus comparatur baculo heliſei fi non
viuificanti.xj.HD.
Lex fruſtra minat᷑ qñ iniqᷣtas dſiak. xij. A.
Lex peędagogus noſter fuit in chꝛiſto c. ex
ponit᷑.xiij.C.
Lex bona ẽ legitie ea vtẽti: exponit᷑. Ibidẽ
Legẽ fides implet nõ no ſtrũ libeꝝ arbitriüũ
Ibidẽ in me.
Alter alteriꝰ onera poꝛtate ⁊ ſic adim plebi
tis legẽ xpᷣi:exponit᷑.xxj.et.xxij.ꝑ totũ.
Libero arbitrio qͥdã nimiũ tribuẽtes erra/ ⁊4.
uerũt a via iuſticię.ij. B.in fine.et..
der arbitrij vires adam peceando ami⸗
ſit.ij. D.

Liberũ arbitriũ ſic habemus vt tñ egeamꝰ

gra dei. vj. G. in fine.xiij. G.in fine.et.N
De libero arbitrio. Ser. vij.et.xj.ꝑ totũ.
Quantum valeat ſine gratia dei :oſtendit᷑
xj. B. xij. A.
& ex libero abitrio ſe quidã ad chꝛiſtü ve
nire gloꝛiant᷑.xij.E.in fine.
Per liberum arbitrium homo cadere po⸗
tuit non autẽ reſurgere:exemplũ de hoie
intemperanter viuẽte.xiij. B.
Per liberũ arbitriũ ſe qͥdã bonũ poſſe age
re dicunt:licet cũ difficultate:ſed awoſita
gfęa facilius.xiij.hh.in me.et.J.
ex libero arbitrio nihil boni agere pol⸗ 7
ſumus ſine gratia dei:ſed bene malum: ⁊
ꝙ liberum arbitrium pꝛopꝛie nõ ſit niſi in
bono.xiij. h. in fine.
liberũ arbitriũ cooperat gratig:et Sla
libero arbitrio.xiij.H. J.
Littera occidit:ſpiritus autẽ viuiſicat: ex⸗

Annotatie

In mundum chꝛiſtus venit qui nuſch de⸗ wo.

ponitur. iij. F. H.
wa. Alum non eſt malu natura ſed⸗ vi⸗
m tieo. xxx. C. D. .
Mala pꝛoximoꝝ ſunt toleranda: 7
AMWali perl⸗ equunk bonos nõ facto tantum
ſed moꝛibus.xxiiij. A.

Aanichei ponunt duas naturas:vnã bo/

nam ex deo: alteraʒ malam ⁊ ex gente te/
nebꝛarum: quod defendere volunt ex ver

bis apli.vj.G. xj. F.xij.C. xiij. E. xiiij. bH

in fine. xxvj. B. et. D. xxx. B. C. D. E.

Martyri iniuriã facit qui ꝓp martyre oꝛat.

xvij. A. in me.
MWe. Mediatoꝛ vnus eſt: ſicut vnus eſt deus: t
quoꝝ·xiij. D.
Medicus magnus chꝛiſtus aduenit: cu
totus mundus iacebat ęgrotus:qui

ſolum ſanitatem: ſed ⁊ mercedem donat.

xiij. A. B. et. E.in fine.
AMedicus ad qd diligit ęgrotũ.ix. C.
Non ẽ opus medicus ſanis vel male habẽ
tibus:exponit᷑.x.A.in fine.B. D
Neſcitis quia coꝛpoꝛa veſtra membꝛa ſunt

ſpirituſſancti:Zollens ergo membꝛa chꝛi

ſti:faciam membꝛa meretricis:exponitur
xviij. A. E.
Mentiri bumilitatis cauſa nemo debet.
xxix. E.
MWo. Quis me liberabit ð moꝛte coꝛpoꝛis huiꝰ:
exponit᷑.v. G. in fine. hh.

Cui vult miſeretur: ⁊ quem vult indurat:

exponitur.xx. B. C. D.
Moꝛtem coꝛpoꝛis quidam S timent 6
animęe. xviij. C. D. E.
Moꝛtem quidam differunt non effu/
giunt. xviij. E.
AMoꝛs iuſtoꝝ comparat᷑ ſomno. xxxij. A.

Moꝛtẽ hoꝛret nõ opinio ſ̃ natura. xxxij. A
De moꝛte amicoꝛũ triſtari naturale eſt: ſed ⸗
debet vincere in nobis ſpes reſi unectioig⸗

xxxij. A. C. xxxiij. A. C.
Aoꝛtuis non pꝛoſunt pompeę exequiarũ.
Ibidem.
Aoꝛtuis quibus pꝛoſt unt oꝛationes ⁊ ele⸗
moſyng. xxxij. B.
Aoꝛtuis quomodo ſit cura ſepeliendi ex⸗
hibenda.xxxij.C.in me.
Aelius eſt dolere moꝛtẽ amicoꝛum ; nõ.
xxxiij. B.
Moꝛs non eſſet ſi peccatum non peecellil⸗
ſet. Jbidem.

eſt. viij. A.
In mundũ cur chꝛiſtus venit. ix. A.

M„M 2n5 ſint dus naturg ſibi contra /

— See dus erant in chꝛiſto. viij. B. na.

Mon omnis qui negat: verbo negat. xxrj. ne.

E. et. F. in fine.
Quomodo chꝛiſtus nota fecerit om̃ia diſci ci
SS quę a patre audiuit:cum tamen di/
cat: Multa habeo vobis dicere: b nõ po
eſtis poꝛtare modo.xx.C. D.

nit᷑.xxj.et.xxij.per totũ.
QAQusę ſint onera paoximoꝛũ ⁊ quẽ/
admo poꝛtanda. xxij. A.
OQQ alia ſint onera pꝛopꝛia in quibus quil/
q ſuum poꝛtabit:alia in quibꝰ pꝛoximũ.
xxij.A.poſt me.et.E.
De diuerſis oneribus ſub quibus huma⸗
num genus poꝛtat: quoꝛum pꝛimum eſt
auaricia.xxij. B. C.ſecũdum paupertas .
⁊ diuitig. D. tertiũ hereſes. E. F.
QA aliud eſt onus paupertatis:aliud diui/
tiaꝝ.xxij. D.in fine.
Venite ad me qͥ laboꝛatis ⁊ onęrati eſtis:
exponit᷑.xxij. B. C.

Oꝛationẽ dominicã vere nobiſcũ heretici GSr.

nõ oꝛant. xxix. D. E.
Chꝛiſtus oꝛans pꝛo peccatoꝛibꝰ ſi ſit exau /
ditus.ix.B.
Cur oꝛantes non ſemper exaudiuntur. ii.
E. v. C. in fine.
Oꝛatio beati Auguſtini quã dicere cõſi ue⸗
rat poſt ſermones.iij. in ſfne.
Oꝛnamenta coꝛpoꝛis quantomagis appe⸗/
tuntur: tãto ſunt detrimẽta pominis in /
terioꝛis.xviij. B.
Hariſcei qui dicant᷑.xv.C.
Paruuli cur quandoq; moꝛiantur Na.
ante baptiſma ⁊ damnetur cum ta
men ipſi non peccauerint.vij. D. E. xj. HH
in me. xiiij.D.
Paruuli etiam nati a fidelibus contrahüt
peccatũ oꝛiginale. viij. E. in ſine.x. A. B.
Cur baptiʒãdi ſint qͥ nõ peccauerf̃t.xiiij.A.
Eos ideo quidã baptiʒari dicunt non pꝛo/
pter vitam ęternam ſed pꝛopter regnu c/
loꝛum. xiiij. A. in fine. B.
Quidã rurſus paruulis non baptiʒatis ex
miſericoꝛdia ⁊ iuſticia vitã ęternã ⁊ regnũ
cęloꝝ deberi greudunt ril. C.D. E.

Lter alterius onera poꝛtate:expo/ n.

Pha.

ungtmnun
mredinqg
etatusfien
Siatas faan
erigen ofte
4 enteeneo
nen iil
tpiichin
Cuncntnian
kilcel
Unndun
tii.
gnnt

Peitaucor

ſalninsd
ktöpolum

ſe ſe⸗ iuem

i,.
. aliaeſen
Menscnn
legeckre
Cilttpate
mnonalis
Cureidane
Poflltii
Curſepere
1A.
Decuscon
ſanslt
Aun
Mlktrn.

* leunng

Lacemne
Matinpe
glol Gatie
naaä
Abnii
AI
ſiin⸗ *
Whenz
Eſtue
nslan⸗
um

n keant

nr i.

. in

wunchegt
Annguc'enti

anmn
ſcütn es
gles . .

Pennnsintni
mis tongnn ch

ge obii yrot

Ccatond'ſ

a ninm

niqnidinri
iaie.

nnde

ldihuinti

ucui
ieapt

nonbe N Gnpn

tigen⸗ o

r

precipuarum ſententiarũ

Reſpõſio Auguſtini ↄtra vtroſq;:vbi oſtẽ/
dit ᷣm ſcripturas paruulum baptizatum
in fide offerentiũ ſaluari: nõ baptizatum

condemnari. xiiij. F. S. H. xxxj. F.

Quę ſit pena decedẽtium ante baptiima. H

xiiij.D.in pꝛincipio.

Paruulum non baptiʒzatũ ideo quidã vi⸗/
tam ęternam ſed non regnum cęloꝛũ in/
trare dicũt:quia dominus ait: Miſi quis
Pctõꝛ ⁊ uaricatoꝛ differur. Ibidẽ in fi.

renatus fuerit ex aqua ⁊c̃.xiiij.E.in me.
Sicut ad factum alienũ vulnerabãtur: ſic

per fidem offerẽtium ſanant᷑: exemplũ de

ſerpente eneo.xiiij.G. L.

poſt baptiſmü inter ſideles cöputandi

ſunt.xiiij. h.in me.et.L.in me.
Cur non naſcant᷑ ſancti a parẽtibus ſideli⸗
bus: ſicut mali a malis.xiiij. A.

Vtrum baptiʒãdi ſint ante diem octauũ.

xiiij. H.
CQur ſtatim nati ploꝛant. xxiiij. A.

Yaſ. Paſcha iudęoꝝ qͥd ſiguret.vj. .
Paſſionibus chꝛiſti ſine amoꝛe cõmunica/

re nõ poſſumus.xv. J.

VNat. Patientię exemplum nobis chꝛiſtus muit.

xxiij. P.

PHanu. Pauli apoſtoli nominis interpretatione:
⁊ de eius emulatione ſcom iuſticiã que in

lege eſt. xv. C. D. E. F. G.
e fuit paulus iuſtꝰ vt angeli: licet adhuc
moꝛtalis.v.B. in fi.et.C.in ll.

Curei datus fuit angelus ſathanę: dd ei ei

pꝛofuit.iij.E. et.v.C.
Cur ſe peccatoꝛem pꝛimũ aſpellauit. i ix. C.
x. A. B.

Peeius conuerſione: cur miſenicoꝛdlo co/

ſecutus ſit.x.B.

E&Oρ„paupertati chꝛiſtianoꝝ regni clor p⸗

mittit᷑.xxvj.B. in me.

NPe. Peccatum oꝛiginale quomodo pertranſi jt
ab adam in omnes:⁊ cur pꝛo illo moꝛiun /
tur etiam paruuli qui non peccauerunt: ⁊
ſola gratia chꝛiſti nos liberat ab illo in
quo peccatũ nõ fuit.iiij.F.in fi.vij. D.E

x. A. B. xiiij. G. ante me.

Aur nati a fidelibus illud connabunt. vih.

E.in fine.x.A. B. xiiij. EK.

Pctm̃ oꝛiginale a parẽtibus ptrahi cur aui Z

dam negãt.xiiij.A.in fl.xxxj.F.
ſtris ſatiſfecit. xiij. G.

ne. xiiij. J.

Cur naſcimur pctõꝛes ab ada 2 nõ iuſti ab

abel. Ibidẽ in fi. et. KR.

Quõ pctm̃ intrauit in mundũ: eperillud 1

moꝛs.xiiij. J.in me.

Argumẽtũü: ſicut pctm̃ adę nocuit his qui
noõ peccaueft:ſic chꝛiſtus pꝛodeſſe debuit
his qͥ nõ crediderũt.xiiij. D. .

Peccatũ non cognoui niſi per legem: expo W
nitur.iiij. C. v. A. L

Quõ pctm̃ occaſione mandati ſeducit 7 oe H
cidit.iiij.C. D.et.v. Ad. H
Peccandi infirmitas cur remanet poſt ba⸗

prtiſma.ij. D. vj. FꝓF.
Peccatum chꝛiſtus non habuit:factus pꝛo HM

nobis peccatũ:in ſimilitudine carnis pec
cati:exponit᷑: nomine peccati ſigni
ficatur. vj. D. E.
Peccatum nõ eſt natura: ſed vitium natu⸗
re. xxx. C.

„ . .

Peccata nõ debemus dimittere timoꝛe be

nę ſed amoꝛe iuſticie. xvij. E. xviij. E. 5.
xix. G.

Peccatũ duobus modis cmittit timoꝛe

ſcʒ 2 delectatiõe. xvij. E.

Si dixerimus quia peccatũ non habemus H

noſipſos ſeducimus: exponitur. xxix.per
totum.

Auidã dicũt homiĩes iuſtos nullũ babere

pctm̃.xxix.A.in me.B. C.

De peccatis ſine quibus hecvita non per/ .

agitur.xxix. D. E.
Peccatũ quãdo ẽ aut qñũ regnat in noſtro D
moꝛtali coꝛpoꝛe.xij.D.
Peccatoꝛ nõ ideo debet velle eſſe beccatoꝛ D
quia deus amat pctõꝛes.ix.C. et.D.in fi ·

Quomõ aliquis dicitur pꝛimus peccatoꝛ.

ix. C.x. A. B.

Pedagogio officiũ qle ſit. xiij. C. ante me.

Pęnitere nõ debemꝰ de bene actis.xxij.
Pelagianoꝝ oꝛigo ⁊: diſputatio de libero
arbitrio ↄtra gratiã dei. xj. D. in me.

PHelagiani ceęleſtiani dicũt hoĩes poſſe vi H

uere ſine om̃i pctõ. xxix. A. B. C.

Paruulos dicunt nõ habere oꝛiginale bec/ D

catum. xxxj. F.

Differẽtia penan gehẽnę. xviij. B. in fine.·
D Poerfectus quiſq; quomõ de ſe ſentire de⸗
ey ſolus chꝛiſtus ab illo liber fuit: 27 no/

beat.xv. EH. L.

AVe aliquis ſimul pertectus zimperfectus
traducitur pꝛopa gatiõen non imitano⸗

eſſe poteſt. xv. C.

Peierarevel periurare grande peccatũ eſt.

Annotatio

xxviij. A.

Periuriũ tribus mois cõmittit. xxviij B
Qui vult non peierare debet non iurare.

xxviij. C.

Preriuros cur nõ 5 ſtatim vindicat deus:

Sic poꝛtandus eſt pꝛoximus vt diſciplina

Auos pꝛędeſtinauit hos ⁊ vocauit: ques
vocauit hos et iuſtiſicauit: quos iuſtifi-/

plures viuunt coꝛpoꝛe: in auima moꝛtui.

xxviij.E. in fine. er. F.
A periurio vix ſanus eſt cui cũ ũ credit ⁊ non
exigit᷑ iurat.xxviij.hh.
Periurus eſt qui ſuꝑ lapidem aut ꝑ falſos
deos falſum iurat.xxviij. J. ante me.

Perſecutionẽ pati opoꝛtet pie volentẽ vi⸗

uere. xxiiij. A.
vna pſona eſt chꝛiſtus cũ ſñ verbo. xiiij. F
Pignus ⁊ arra quõ differũt.xiij. k. i me.
Poꝛtandus eſt pꝛoximus:⁊ in quibus ⁊ /
re. xxj.et.xxij.per totũ.

nõ doꝛmiat.xxij.E.
Cur dñs dedit pꝛęceptũ adę.xiij. B.

cauit hos ⁊ magniſicauit: exponitur. xvj.
per totum.
Qui pꝛedeſtinatis vult reluctari: paret ſe ſi
põt bellare aduerſus deũ.xvj.A.

Pꝛedeſtinatio pꝛeęcedit vocationẽ. xvj. A.

in fine.et. B.
Pꝛedeſtinatiõis veꝝ ſignũ.xvj. D.
Pꝛędeſtinationẽ diuinam velle perſeruta/
ri laboꝛioſum eſt:quia eſt occulta.vij.C.
D. E. xj. H. J.
Pꝛedicatoꝛ loquit᷑: ſed deus ſolus mouet
coꝛ.iiij. A.

Pꝛęiudicare nõ debet cauſa cauſę: ſe: nec ꝑſo

na perſonę.xxij. F. circa pꝛin.

Actus pꝛimiani cum maximianiſtis cõtra

cecilianũ.xxij. E. F.
Contra pꝛopꝛietarios invita cõmuni agit.
xxv. A. B.

Pꝛudẽtia carnis quõ dicit᷑ nõ poſſe ſubijci

legi dei. vj. F.in fine.et.G.
Pꝛudentia carnis cur inimicat᷑ deo.vj.G.
De pſalmo nonageſimoqnto: Cantate do
mino canticũ.xx. A.

Pfſeudo ꝓpheta eſt pꝛopheta fallax: quõ
cognoſcat᷑.xxx.A.in medio.et.B.

N Aptoꝛum qualis erit pęna oſi dera
ii põt. Ser. xix. B. C.
De rapina nõ ſunt faciendę elemo

9*

Hon eſt rapiendũ pagano aliquid vt der

chꝛiſtiano.xix. g.

Rapina ẽ ẽ cũ qͥs aliqͥd inuenerit nõ reddi/

derit: cũ exemplo de quodã ainueniſ ſac/
culũ ſolidoꝝ.xix.F.

KRatio differt ab intellectu. xxvij. B.

Regnũ peccati qñ deſtruek. vj. A.

Regnum celoꝛum ⁊ vita ęterna idem ſunt.
xiiij. A.in fine. D.
Niſi quis renatus fuerit ex aqua 2ſ. piritu/
ſancto non intrabit in regnum celoꝛũ: ex/
ponitur. xiiij.E.

Relurrectio chꝛiſti cauſa eſt noſtre reſurre⸗

ctionis.xv. . xxxiiij. D.

Relurrectionem carnis futurã quidam ne⸗

gant:⁊ eam ſperãtes irrident. xxiij. A. in
medio.et.D.

Exremblis. oſtendit᷑ reſurrectionẽ carnis fu
turam nõ eſſe impoſſibilem apud deum.

₰

Salutare dei chꝛiſtus eſt: ⁊ de deſi
derio patrũ vt ipſũ viderẽt.i iij. K.

D.
bellius qᷣd ſentit de xp̃o. xxxj j. D

anctitatis vel ſanctificatiõis multi ſunt
mogdli.xiiij. =D.
Scripture ſacrę vtilitas eminẽtia. j. A.

ÆO ponat tempꝰ futuꝝ ꝓ pꝛęterito. xx. C.
Scripturę ſacrę obſcuritas exercet ſtudio /
ſos nõ denegat intellectũ.xiij. A.

De officio ſepulturę:⁊ cur libẽter exhibẽda
⁊ qᷣbus pꝛoſit.xxxij.C.et.xxxiij.B.

Sermo fidelis ⁊ oĩ acceptiõe dignꝰe qꝛ xpᷣs

venit in hũc mũdũ pctõꝛes ſaluos facere:

exponit᷑.viij.ix.x.ꝑ totũ.
rur magis apls dicere voluit: Sermo hu⸗

manꝛid eſt fidelis q; ſermo diuinr om̃i L

acceptiõe ⁊c̃.viij.A.
Serpens eneus Zaltatusi in heremo quid
figurabat.xiiij. O
Sicomoꝛ qͥd ſit:⁊ d ſignificet. viij. C.

Si em̃ qð nõ videmꝰſperamus ꝑ patientiã 1

expectamus: exponit᷑.xxiij. A. B. C.

Spes viatoꝛi neceſſaria ẽ ẽ:nõ aũt in patriã

ꝑueniẽti.xvj.D.in ſfine.
Spe em̃ ſaluati ſumꝰ expõit᷑. xx. C. xxiij. A

Spes mũdi Enn fallit: ſed nõ ſpes ęterno

rum. xxiij. A.C
Spũſſctũs cur dicat᷑ digitus dei. vj. B. C.
Cur nõ venit ſuꝑ diſcipulos niſi die quinq̃
geſimo: ⁊ cur in igne ⁊ in lin guis. vj. C.

MAuõ dicat᷑ hitare ĩ coꝛdibꝰ nr̃is.vj.G.i.fi.

QQ ſit cõis pfis ⁊ filij ſoũs.vj. Hh.

Siquis ſom̃ chiſtin nõ habet:hic nõ eſt ey:

rikkie
Qlorintch
hnbtni
Poocey chlin
ſeßt ccyln
aponini
goui nirdiohl
Cuoelcoflo

Gbuſnoß

iiinn
Sooacfiune
gulnstbi es⸗
ſort .
r ulided
Zlgoesfnuia
Ciilpenuine

den nfne

it ſisi⸗
uc 4
ſanemnee
E
stenplüde
Wseront.
„ us

ſt uiſce

Mdektenp
tonisepruin
Curnilivoe
. Dinſn
Tsfaſus
Mläün
Palkenne
itnoir
nr,
Deduplattn
Ulltarſto
Uumnͤki

numnentniiti

lucigingt

ntpiß
Wek.) 8

ugemiinin

Werignutftn
Nlegnunetgi

tärin

D.
Efirignint⸗
mden n Zi

ſunagigiengt
ſbiensgasden.

nnderzo mn

ciinschetdene

tpͤricei il
zicnösnliur

stemininn .

zgogenngt.

insereru ſcn
ii. àq.
riibatceni⸗
„Ai. D.
tiengtif⸗

görsſtostuat

A.
ewolbinsenetr
ſmdtunric

nmnusgjun

,

bintͤutn

.
wiigln

ſetuiſwwnmn

pllnite
in ngiſe
binuit

„,3 *
bechli

precipuarum ſententiarũ

exponit᷑ ibidẽ.

inhabitantẽ ſpm̃ eius in nob. Ibidẽ.
Nõ accepiſtis ſpm̃ ſeruitutis iteꝝ in timo/
re:ſᷣ accepiſtis ſpm̃ adoptiõis filioꝝ dei:
exponit᷑.xiij. J.in me.et. K.
Seruire deo ſpũ ⁊ carne differũt.xv.A.
Quõ aliqs ſil dicat᷑ ſpiritał ⁊ carnał.v.D.
q chꝛiſtus ſpõſus eſt: ⁊ ecdeſia ſponſa: ⁊
quõ a ſponſo cognoſcit᷑ ſpõſa.xxxj.E.
Stoici qͥ ſint:⁊ de eoꝝ erroꝛe.xiij.F.
Stultus ibi es deo vbi tibi ſapiens vide/
ris.xix. B.
Vtuꝝ ſtulti deꝰdabit r̃gnũ celoꝝ.xix.HB.i ſi
Suꝑioꝛes inuicẽ arbitrari debemꝰ.xxj.D.
Omi ſpiritui nolite credere ̊ ꝓbate ſpũs
ſi ex deo ſint: exponit᷑.xxx.A.

ODim̃is ſpũs qͥ ↄfitet᷑ chꝛiſtũ in carne veniſſe

ex deo eſt: ⁊ oĩs qͥ non ↄfitet᷑ ieſum chꝛiſtũ
i carne veniſſe ex deo nõ eſt:exponit᷑.xxx.
B. C.D. E. et.xxxj.ꝑ totũ.
Si qͥs templũ dei violauerit:diſperdet illũ
deus:exponit᷑.xviij. G.
Empus pꝛeteritũ ſępe ꝓ futuro po
ni ſolet.xx. C.
Tempus redimere qᷣͥd ſit.xxiiij. B

Aliud eſt tempus laboꝛis:aliud remunera

tionis.xxxiii.A.
Cur mali vocant᷑ tenebꝛę:⁊ illuminati lux.
xxx.N.in fine.et.E.
Teſtis falſus ↄtra ſe: non feret teſtimoniũ
ↄtra aliũ.xxix. C.
Nolite timere eos qͥ occidũt coꝛpus: aiam
aũt nõ pñjt occidere:expõit᷑.xviij.C.D.E
Aindeſt timere pęnã:aliud amare iuſticiã
xix. G.
De duplici timoꝛe: ſcʒ vano ⁊ vtili:aut ſer
uili ⁊ caſto.xiij. J.in ſi.xviij.E. F. xix.G.
Timoꝛ nõ eſt in charitate:bᷣ pfecta charitaſ

foꝛas mittit timoꝛẽ:exponit᷑. IObidẽ.

Chꝛiſtus quõ ẽ traditꝰ a pr̃e ⁊ aſ e. xxiij. B.
Tyriacũ cũ ſiat ex veneno: quõ curet vene
nũ.iij.E. in medio.
Deus trahit aliquẽ nõ cogẽdo ſed inſpirã/
do.ij. B.
Peto ne deſiciatis in tribulatiõibꝰ meis ꝓp
vob ꝗeſt glia veſtra: exponit᷑.vij.A.
Tributũ cur xpᷣs ſoluẽ voluit.vj.D. ĩ me.
De trina vnitate ⁊ vna tnitate.j.A.circa ſi
Trinitatis vnitas demonſtrat᷑ exemplis ⁊
ſcripturis.j.B.

Q in trinitate ſit diſtinctio ꝑſonalis ĩ vna

eſſentia:mõſtrat᷑.xiij.E.

Auõ viuiſicabit moꝛtalia coꝛꝑa nr̃a ꝓpter Turba chꝛiſtũ videre impedit ⁊ mala ſua⸗

Elle adiacet mihi:pficere aũt nõ in
vV uenio: exponit᷑.v.F.in me.

ellus gedeonis ⁊ area:quid figu
rent.ij.E. in fine. .
Ad chꝛiſtum nemo venire põt niſi fuerit ei
datüũ deſuꝑ: exponit᷑.ij. B.

Venite ad me omnes q laboꝛatis ⁊c. expo

nitur.xij. E.
Q nõ ſtatim vindicat pctõꝛes deus:patiẽ
tię eſt nõ negligentię.xxxv.A.
Virginitas ſacta qð liceat reſpuit:vt plus

placeat cui ſe deuouerit.xviij. G.

Virtutes ⁊ vitia nõ ſũt coloꝛatę aut coꝛpo
reę: ⁊ ꝓpter ſe amant᷑ aut vitant᷑.xvij.
Quid ſit viuere ſᷣm carnẽ aut ſᷣm ſpm̃.xiij.
D. in fine.E. F. G.
vita alę ſit deus:⁊ aia vita carnis: ⁊
nõ ſit viuendũ ſ̃m carnẽ. Ibidẽ.et.xviij.
D. xxviij. F. xxxiij. .
Vita ęterna ⁊ regnũ cęloꝝ idem ſunt.xiiij.
A. in fine.et.B.
Vita pᷣſens eſt mediũ quoddã inter ſũma
bona ⁊ ſũma mala.xxxiij. A.in medio.
De vocatiõe dei gratuita.xvj.A.
QQO vna ſit voluntas patris ⁊ filij.xxiij.P.
Vnũ aũt:queę quidẽ retro ſunt obliuiſcẽs:
in anterioꝛa me extendẽs:⁊ vnũ eſt necel⸗
ſariũ:exponit᷑.xv. K.L.

De zacheo. viij. C. D.

Finis Annotationũ.

4 .
. . —— D S 6 2 . * 4
. OWOW =IJèM . . 2 =IðèòðUMGUãꝛ “ 2
. .
. .
... .
. .- —— . —
—
, . .
.
1
.
2
. 4 .
. — „*
.
. .
. 3 .
„
. .
. .
.
.—.
. .
4 . .
.
.
.
.
.
. . .
.
.* 6
— .
5
. .
N. „ „
.
.
.*
4
W.
1.
.
.*
.
.
⸗ ⸗ê . 4 5
. .

X M D . . *“D SS
.
W
8
4
*
„ . .
.
.
R .
. 4
„
. .
. *
.
„
3
. *D
.
*
„
5
4
.
. .
.
.
.

revgiküne
GStoluinet
Peeo oc idem
ia Lugas
oocidedi⸗
ekuan
””ñů ctie⸗
afnn
.„R . Cde onofaatp
W ðM Doalttndt
“ i iun
„ i niis
Peoncdſcedii
ô Eun

Ene

. hlinepſte
. manmnech
dtginch,

S= lui ſeuu
gelitat
flfns. Kun
ffninſeni
läeſnn
sdonare led
Mende
taatenge
Palllliine
Wagbeon
hili 1
Mneplnt

—

Expoſi

¶Tractatuũ expoſitiõis diui Au/
relij Auguſtini in epylam beati Jo/
hbannis: quos quidam homelias:
alij ſermones nominãt:ſũmaria ac

7

bꝛeuis annotatio.

De eo qð iohãnes diẽ: Qð erat ab initio:
qð audiuimꝰ:⁊ qð vidimꝰ⁊c: Tractatꝰ I.

tiõis. S. Auguſtini ĩ Epiſtolã btĩ Johãnis Tractatꝰ I
⁊ ſatis memoꝛabili in ſãcta eccleſia dei:ma:
xime charitas cõmendatur. Locuturus eſt
multa: ⁊ pꝛope omnia de charitate: Q&uiha
bet in ſe vnde audiat:neceſſe ẽ gaudeat: ad

quod audit.Sic em̃ illi erit lectio iſta:tanqᷓ;

oleum in flãma. Si eſt ibi qð nutriatur:ꝛnu-

tritur ⁊ creſcit ⁊ vmanet. Item quibuſdã ſic

eſſe debet tanquã flãma ad fomitẽ:vt ſi nõ

De eo quod idem dicit:Scribo vobis filio/
li z: Cractatus JI.
De eo qð idẽ dicit: Pueri nouiſſima hoꝛa
eſt æc: Tractatus II.
De eo qð idem dicit: Et verax eſt ⁊ non eſt
mendax ⁊cc: Tractatus IlI.
De eo qð idem dicit: Omnis qui natus eſt
ex deo:nõ facit peccatum ⁊c̃:Tractatꝰ vV.
SDe eo qð idem dicit: Et in hoc cognoſcimꝰ
quia ex veritate fumus ⁊c:Tractat?ꝰ VI.
De eo qð idem dicit: Jam vos ex deo eſtis
filioli:⁊ viciſtis mundũ ⁊c: Tractatꝰ vIli.
De eo qð idẽ dic: DHeũ nemo vidit vnq; ⁊c:

ardebat:accedẽte ſermõe accẽdat᷑. In qͥbuſ
dꝗ em̃ nutrit᷑ qð eſt: in qᷣbuſdã accẽdit᷑ ſi de-
eſt: vt oẽs ĩ vna charitate gaudeamꝰ. Vbi
aũt charitas:ibi pax: ⁊ vbi hũilitaſ:ibi cha
ritas. Jã ipſũ audiamꝰ: ⁊ ad eiꝰ ꝓbũ ꝗᷓ dñs
ſuggerit etiã vob vt bñ ĩtelligatt loq mur.
E xblicit pꝛecfatio.
¶ De eo að Johanes diẽ: Qð erat
ab initio: qdð audiuimꝰ ⁊ qð vidi⸗/
mꝰ⁊ manꝰ nr̃e tractauerũt de bo
vite:vſq; ad id: Qui odit freʒ ſuũ:
ĩ tenebꝛiſẽ ⁊ ĩ tenebꝛis ambulat:⁊
Tractatus vIIlII. nreſcit quo zat: qu tenebre exccca, –
De eo qd idem dicit: In hoc pfecta eſt dile· uerũt oculos eiꝰ: Kracatu .·
ctio in vobis ⁊c: Tractat? II. ]7 N od erat ab A 1
De eo qð ideʒ dicit:Oiĩs qͥ credit ꝙ ieſus ſit 1J Pnn r. Joh .7
chꝛiſtus:ex deo natus eſt ⁊c᷑: Tractat* xXx x⸗ D initio:qð gu⸗
R— 3 diuim? 21 q vidiè

2 SBFinils. . vidi ⸗·
¶ Expoſitio diui Aurelij Auguſte⸗ fracrauergt 8 ver.
ni in epiſtolã beati Johanis: In ꝗ bo vite. Quis e qul
maxime charitas cõmendatur: feli mand afackerverhn
citer incipit. Hſniſi qꝛ bũ caro factũ eſt ⁊ habitauit ĩ no?
¶ e intentioneę auctoꝛis ⁊ huiꝰ hoc aũt verbũ qð caro factũ ẽ: vt manibus
epiſtole cõmẽdatiõe:Pꝛęfatio tractaret᷑:cepit eſſe caro ex vᷣgine maria:ſed
non tunc ceępit verbum:quia:qð erat ab ini

Eiminit ſanctitas veſtra euangeliũ non tunc cep
tio:dixit. Videte ſi non atteſtatur epiſtola

ſim Johãnem ex oꝛdine lectiorum 1non .
nos ſolere tractare. Sed quia nunc ſua euangelio ſuo: vbi modo audiſtis: In Joh.r.
interpoſita eſt ſolennitas ſanctoꝛũ dieruʒ: pꝛincipio erat verbum:⁊ verbum erat apud
quibus certas ex euangelio lectiones opoꝛ / deũ? Foꝛte de verbo vitge ſic quiſq; accipi-
tet in eccleſia recitari: quę ita ſũt annuę vt at: quaſi locutionẽ quãdam de chꝛiſto:non
alię eſſe nõ poſſint: oꝛdo ille quẽ ſuſcepera- ipſum coꝛpus chꝛiſti qð manibus tractattui·
mus neceſſitate paululũ intermiſſus eſt:nõ eſt:vide quid ſequat᷑: Et ipſa vita mair
omiſſus. Cum autẽ cogitarẽ quid ᷣm hila/ feſtata eſt.Chriſtꝰ vero verbum vitę. Et
ritatẽ pꝛeſentiũ dierũ ꝑ hanc hebdomadã vngde ergo manifeſtata eſt: Erat em̃ ab ini/
vobiſcũ de ſcripturis agerem: quãtũ domi/ tio:ſed nõ erat manifeſtata hominibꝰ.Ma
nus donare dignat᷑ quod poſſet in iſtis ſe- nifeſtata autẽ erat angelis videntibus ⁊ tã/
ptem vel octo diebꝰ finiri:occurit mihi epi· quã pane ſuo cibantibus.Sed quid ait ſcri
ſtola beati Johãnis: Vt cuius euangelium ptura? Paneʒ angeloꝛũ mãducauit homo. Nõ:.

paululũ intermiſimus:eius epiſtolã tractã/
do:ab eo nõ recedamus: Pꝛeſertim quia in
ipſa epiſtola ſatis dulci omnibꝰ quibus ſa/
num ẽ palatũ coꝛdis vbi ſapiat panis dei:

Ergo manifeſtata ẽ ipſa vita in carne: quia

in manifeſtatione poſita eſt:vt res quę ſolo

coꝛde videri poteſt videret᷑ ⁊ oculis:vt coꝛ/
da ſanaret.Solo em̃ coꝛde videtur verbuʒ:
4 2

— — 4 1 —SL 3 „ * EE “ 2 R
õ X «äl EE
E E Sð 1 .
. .

Expoſitionis ſancti Aluguſtini

caro aut ⁊ oculis coꝛpoꝛalibus videt᷑. Erat
vndevideremus carnem: ſed non erat vnde
videremus verbũ. Factũ ẽ verbũ caro quã

videre poſſemus: vt ſanaretur in nobis vn

de verbum videremus.E t vidimꝰinquit
⁊ teſtes ſumus. oꝛte aliqui fratruʒ ne/
ſciunt:qui gręce non noꝛũt quid ſint teſtes:
gręce ⁊ vſitatũ nomen eſt omnibus ⁊ religi/
oſum. Quos em̃ teſtes latine dicimus: grę/
ce martyres ſunt. Quis autem nõ audiuit
martyres: Aut in cuiꝰ oꝛe chꝛiſtiani nõ qͥti/

die habitat nomẽ martyrum? Atq; vtinam

ſic habitet ⁊ in coꝛde:vt paſſiones martyrũ
imitemur:non eos calcibus perſequamur.
Ergo hoc dixit: Vidimus ⁊ teſtes ſumꝰ:au/
diuimus ⁊ martyres ſumus. Teſtimonium
em̃ dicendo ex eo qðviderunt:⁊ teſtimoniũ
dicendo ex eo quod audierũt ab his qui vi-
derunt: cum diſpliceret ipſum teſtimoniuzʒ
hominibꝰ aduerſus quos dicebat᷑:paſſi ſũt
omnia quę paſſi ſunt martyres. Teſtes dei

paſſi ſũt. Deus teſtes habere voluit hoĩes:

vt ⁊ homines habeant teſtem deum. Vidi⸗-
mus inquit ⁊ teſtes ſumus. Vbi viderunt:

In manifeſtatione. Quid eſt in manifeſta/

tione?: In ſole:id eſt in hac luce. Vnde autẽ
potuit videri in ſole qui fecit ſolẽ: niſi quia

xSs. 18. in ſole poſuit tabernaculum ſuũ:⁊ ipſe tãqᷓ;

ſponſus ꝓcedens de thalamo ſuo: exulta⸗/

uit vt gigas ad currendaʒ viam? Ille ante
1. olem:qui fecit ſolem: Ille ante luciferũ:an
te omnia ſydera:ante omnes angelos:verꝰ

Joh.i. creatoꝛ:qꝛ oĩa ꝑ ipſũ facta ſũt:⁊ ſine ipſo fa/

ctum eſt nihil: vt videretur oculis carneis qͥ
ſolem vidẽt: ipſum tabernaculũ ſuũ in ſole
poſuit:id eſt carnem ſuam in manifeſtatiõe

huiꝰ lucis oſtẽdit. Et illius ſponſi thalamꝰ

fuit vterꝰ virginis:qꝛ in illo vtero virginali
coniuncti ſũt duo:ſponſus ⁊ ſponſa. Spõ/
ſus verbum:⁊ ſponſa caro: Quia ſic ſcriptũ

Sejñ. 2. eſt: Et erunt duo in carne vna. Et dominus
Matth.i9. in euangelio: Igit᷑ iam non duo ſed vna ca⸗/

ro.Et eſaias optime meminit vnum eſſe ip
ſos duos.Loquitur em̃ ex ꝑſona chꝛiſti ⁊ di

Eſa.ii. cit:Sicut ſponſo impoſuit mihi mitrã: ⁊ ſi/

Job

cut ſponſam oꝛnauit me oꝛnamẽto. Vnus
videtur loqui:et ſponſũ ſe fecit ⁊ ſponſaʒ ſe
fecit:qꝛ non duo ſed vna caro:Quia verbũ

caro factũ eſt ⁊ habitauit in nobis. IJlli car⸗

ni adiungit᷑ eccleſia:⁊ ſit chꝛiſtus totus:ca⸗/

put ⁊ coꝛpꝰ. Et teſtes inquit ſumus: æz

anunciamus vobis vitam eternã:

viderunt? Et quomõ adiũgit:

quę ęrat apud patreʒ: ⁊ manifeſta/

ta eſt in nobis.hocẽ: manifeſtata ẽ in⸗
ter nos. Quid apertiꝰ diceret᷑ q; manifeſta/

ta eſt in nobis? Quę ergo vidimꝰ ⁊ audiui
mus:nunciamus vobis. Intẽdat charitas B

veſtra: Quę ergo vidimus ⁊ audiui
mus nunc̃iamꝰ vobis. lli viderũt ip

ſum dominum pꝛeſentẽ in carne:⁊ audierüt

verba ex oꝛe domini:⁊ ãnũciauerũt nobis:
Et nos ergo audiuimꝰ:ſed nõ vidimꝰ: Mi⸗/
nus ergo ſumus fcliceſ qᷓ; illi qui audierũt ⁊
diugit: It 7 vos
ſocietatem habeatis nobiſcũ. Illi vi
derunt: nos nõ vidimus:⁊ tamẽ ſocij ſumꝰ:
quia fidem cõmunẽ tenemus. Ham quidã
videndo non credidit et palpare voluit: et

ſic credere:Et ait: Non credam niſi digitos Job.20

meos miſero in locũ clauoꝛũ:⁊ cicatrices eiꝰ

tetigero.Et pſbuit ſe ex tempoꝛe palpanduʒ

manibus hoĩm:qui ſemꝑ ſe pꝛebet vidẽduʒ
aſpectibꝰangeloꝛũ.Et palpauit ille diſcipu
lus ⁊ exclamauit: Dominꝰ meꝰ⁊ deus meꝰ:
Quia tetigit hominẽ:ↄfeſſus eſt deum. Et

domin?conſolans nos qui ipſum iam in ceę/

lo ſedentem manu contrectare nõ poſſumꝰ:
ſ fide cõtingere:ait illi: ᷣAuia vidiſti ⁊ credi
diſti:beati qui non viderũt ⁊ credunt. Nos
deſcripti ſumus:nos deſignati ſumus. Fi/
at ergo in nobis beatitudo quã dominꝰpᷣ/
dixit futurã. Firme teneamus qð non vide/
mus:quia illi nunciant qui viderunt. Vt ⁊

vos inquit ſocietatẽ habeatis nobiſcũ. Et

quid magnum:ſocietatẽ habere cum homi⸗/
nibꝰ: Moli ↄtemnere:vide qͥd addat:Et ſo
cietas noſtra ſit cũ deo patre ⁊ ieſu
chꝛiſto filio eiꝰ. Pec inquit ſcribimꝰ
vobis:vt gaudiũ veſtruʒ ſit plenũ.
Plenũ gaudiũ dicit in ipſa ſocietate:in ipᷣa
charitate: ĩ ipſa vnitate.Et hęc inquit eſt
anunciatio quã audiuim̃ꝰ ab eo et

qnunciamꝰ vobis. Quid eſt hoc: Ipſi

viderunt:cõtrectauerũt manibus verbum
vitę: ab initio erat: ad tempus viſibilis et
palpabilis factus eſt vnicus filius dei? Ad
quã rem venit:vel quid nobis nouũ nũcia/
uit:qͥd docere voluit?Quare fecit h̊ qð fec̃:
vt verbum caro fieret:vt deus ſuꝑ oĩa indi/
gna ab hominibꝰ pateretur:vt alapas eoꝛũ

ſuſtineret ð manibꝰ q̃s ipᷣe foꝛmauit?: Quid
voluit docere:quid voluit oſtendere:qͥd vo
luit ꝗnunciare? Audiamꝰ. Nam ſine fructu
pꝛeęcepti auditio rei geſtę:quia natus ẽ chꝛi

tuonglil
tunnens
voſcäfu
decnetil

letſaller
Ceituiddea
Gehiſfunun
Andels
Stcnegun
Ktoſppii.
ſa ktbore
gouennn
Neripeauln
Ukſunus:
tnond
fncdtnr,
ſecogneſc
funcineg
Cbilallu
kenebrart
Rig adilan.
euntilu
beſent
lolbie⸗
Hotlert
ſctognn
ſlgnosde
glind.
ſſtotign
lunplee
Wonhave⸗
ſtanpme
ſdanlrc
ſcenen
heplgti
lnme
Pooſin
ſdei
neo⸗
blinn

ete

lenus. angi
1paharſpli
Geluntinan
crietcanne
lenporephnt⸗
lepgbariit
Naloautledian
m'ne tdaun
eſnseidan.
gitpininne⸗
nectuenöheſus:
Quisyiüihtari
nittoetmn k
ſgnanſuns 9
Ndogri nnß
nnsnn
cinitemn d
ennslehliͤ

—
—
=
—
☛

deopghet
Ningitſcbir
etruztnen
glaſanenſe

d ͦͦ”M? ẽ MMVl
sè ”Mẽ 8
D

ſtus:⁊ quia paſſus eſt chꝛiſtus: auocamen/
tum mẽetis ⁊ nõ firmamentũ. Quid magnũ
audiſ:qͥ fructu audias? Vide. Quid voluit

Cdocere:quid ãnunciare:? Audi.QAuia deꝰ

lux eſt inquit: ⁊ tenebꝛę in eo nõ ſũt

yVlle.Adhuc lucẽ quidẽ nominauit:ſed ob⸗/
ſcura ſunt verba. Bonuʒ eſt nobis vt ipſa
lux quã nomiauit illuſtret coꝛda noſtra ⁊ vi·
deamꝰ quid dixit. hoc eſt qð ãnunciamꝰ:.

quia deus lux eſt:⁊ tenebrę in eo nõ ſunt vl

lę. Quis em̃ auderet dicere:quia ĩ deo ſũt
tenebꝛę: Aut quid eſt ipſa lux:aut quid ſürt
teneb:ę: He foꝛte talia dicat ꝗᷓ ad oculos
iſtos noſtros ꝑtineãt: Deꝰlux e:Ait neſcio

quis:⁊ ſol lux eſt:⁊ luna luxẽ:⁊ lucerna lux

eſt:aliquid debet eſſe longe his maius:lõ⸗
geq; pᷣſtantius:longe ſupeminẽtius.Quã⸗
tuym deus a creatura:quãtũ conditoꝛ a cõ/
ditione:quantũ ſapientia ab eo qð factum
eſt ꝑ ſapiẽtiã:longe vltra oia debet eſſe lux

iſta. Et foꝛte vicini ei erimus:ſi ꝗ ſit lux iſta
cognouerimus:⁊ ad eaʒ nos aplicauerimꝰ

vt ex ipſa illuminemur:quia in nobis tene-⸗
bꝛę ſumus:⁊ ab illa illuminati poſſumꝰeſſe

lux:⁊ non cõſundi de illa:quia de nobis cõ
fundimur. Quis eſt qͥ de ſe cõfundit᷑: Qui
ſe cognoſcit peccatoꝛẽ.Quis de illa nõ con

funditur:?: Qui ab illa illuminatur. Quid ẽ

ab illa iluminari? Qui iã videt ſe peccatis

tenebꝛari: ⁊ cupit ab illa illuminari:accedit
N.ʒʒ. ad illam. Vnde ⁊ dicit pſalmꝰ: Accedite ad
eum ⁊ illuminamini:⁊ vultus veſtri nõ eru

beſcent. Sʒ non erubeſces de illa: ſi quan /
do tibi te fędũ oſtẽderit:diſpliceat tibi fedi
tas tua:vt ꝑcipias pulchꝛitudinẽ illiꝰ.hoc
eſt quod vult docere. Et foꝛtaſſe pᷣpꝛopere

illud nos dicimus:ipᷣe hoc manifeſtat in cõ

ſequẽtibus. Memento in pꝛincipio ſermo⸗

niſ noſtri:quia epiſtola iſta charitatẽ cõmẽ
dat. Deus lux eſt inquit:⁊ tenebꝛę in eo nõ
ſunt vllę.Et quid ſuꝑius dixerat? Vt ſocie
tatem habeatis nobiſcũ: ⁊ ſocietas noſtra
ſit cum patre ⁊ filio eius ieſu chꝛiſto. Poꝛro
ſi deus lux eſt:⁊ tenebꝛę in eo nõ ſunt vllę·
⁊ ſocietatem cũ illo habere debemꝰ:⁊ a no/
bis pellendę ſunt tenebꝛę vt fiat in nobis

lux:nam tenebꝛę cum luce ſocietatẽ habere
non poſſunt: Ideo vide quid ſequat᷑. O&

ſi dixerimus qð ſocietatẽ habemꝰ

cum eo:⁊ in tenebꝛis ambulamuſ:

meæetimur. habes ⁊ apoſtolum paulũ di/

2. Corj. 6, centeʒ: Aut quę ſocietas luci ad tenebras?

Dicis te ſocietatẽ habere cum deo: ⁊ in tez

nebꝛis ambulas: et deus lux eſt: ⁊ tenebꝛę
in eo non ſũt vllę:quomodo ergo eſt ſocie⸗

tas luci ad tenebꝛas: Ja ergo dicat ſibi hö:

Quid faciam? Vnde ero lux? In peccatis

⁊ in iniquitatibꝰ viuo:quaſi ſubrepit qu⸗

dam deſperatio et triſticia. Salus nulla

eſt niſi in ſocietate dei.DHeus lux eſt:æ tene-
bꝛe in eo nõ ſunt vllę. Peccata aũt tenebꝛe
ſunt: ſicut dicit apoſtolus: DHiabolum ⁊ an
gelos eius rectoꝛes tenebꝛaꝝ haꝝ eſſe. Nõö
diceret rectoꝛes tenebꝛaꝝ:niſi diceret recto

res peccatoꝛũ:domiatoꝛes iniquoꝝ.cQuid

Epb. 6.

ergo faciemus fratres mei:? Societas cum

deo habenda eſt: alia ſpes vitę ęternę nul-
la eſt. Deus autẽ lux eſt:⁊ tenebꝛę in eo nõ

ſũt vllę:iniquitates autẽ tenebꝛę ſũt. Ini?e

qluitatibꝰ pꝛęmimur: ne ſocietatẽ cum deo

habere poſſimus. Que ergo ſpes: Nonne

ꝓmiſeram me aliquid locuturũ iſtis diebꝰ
dð gaudiũ faciat:Quod ſi nõ exhibeo:triꝰ
ſticia eſt iſta:Deus lux ẽ:⁊ tenebꝛę in eo nõ
ſunt vllę. Peccata tenebꝛę ſũt:quid erit no

bis? Audiamus ne foꝛte cõſoletur: erigat:

det ſpem: ne deficiamus in via. Currimus
em̃:⁊ ad patriam currimꝰ:etſi nos puentu-

ros deſperamus: ipſa deſperatione deſici /

mus.Ille autẽ qui nos vult puenire vt cõo⸗/

ſeruet in patria:paſcet in via. Audiamꝰer/
go. Qð

ſi dixerimꝰquia ſocietatem

D

pabemꝰcũ eo:⁊ in tenebꝛis ambu⸗/
lamus: mẽtimur ⁊ nõ facimꝰ peri-
tatem. Mon dicamꝰ qꝛ ſocietatẽ cũ illo ha

bemus:ſi in tenebꝛis ambulamus.Qð ſi
in lumine ambulamus:ſicut ⁊ ipſe
eſt in lumine:ſocietatem cuʒ eo ha/
bemus: cũ inuice in lumine ambu⸗/
lamꝰ:ſicut ⁊ ipſe ẽ in lumne:vt poſ/

ſimus ſocietatem habere cum illo.

Quid facim de peccati? Audi quid ſequit᷑.

Et ſanguis ieſu chꝛiſti filij eiuſpur/

abit nos ab omni delicto.Magnã

ecuritatẽ dedit deus: merito paſcha cele/

bꝛamus:vbi fuſus eſt ſanguis dñi:quo pur

gamur ab omni delicto:Simꝰ ſecuri.Cau⸗

tionem contra nos diabolus ſeruitut tene

bat:ſed ſanguine chꝛiſti deleta eſt.Sãguis
i,nquit fili eius purgabit nos ab omni deli
cto. Quid eſt ab omni delicto? Attendite.

Ecce iam in nomie chꝛiſti ꝑ ſanguinẽ cruck

dñi: quem nũc ↄfeſſi ſũt iſti qͥ apellãt᷑ infan
tes:mundata ſũt oĩa peccata ipſoꝝ. Vete/
6 7

Erpoſitionis ſancti luguſting

res intrauerunt: ⁊ noui exierũt. Quid eſt: Non quia ſum: ſed ne arrogãtia odioſꝰ in-

veteres intrauerunt noui exierunt?: Senes
intrauerũt:infantes exierũt: Senectus em̃
veternoſa vetuſta vita:infantia autẽ rege/

nerationis noua vita. Sed quid facimus?

Pꝛeterita peccata donata ſunt:nõ tantum

ipſis: ̊ ⁊ nobis. Et poſt donationẽ ⁊ abo /
litionẽ omniũ peccatoꝛum viuendo in hoc

ſeculo inter temptationes:quedã foꝛte con

tracta ſunt: ideo qð poteſt hõ faciat. Ipſe

conſiteatur quod eſt:vt ab illo curet᷑ qͥ ſem/
per eſt quod eſt. Ipſe em̃ ſemper erat ⁊ eſt:
nos non eramns et ſumus. Vide em̃ quid
dicat: Oð ſi dixerimꝰ:quia peccatũ
non habemꝰ: noſimetipſos ſeduci/
mus:⁊ veritas in nobis nõ eſt.Er⸗
go ſi te ↄfeſſus fueri peccatoꝛẽ:ẽ ĩ te vᷣitas.
Nã ipſa vitas lux ẽ. Nõdũ ꝑfecte ſplẽduit

vita tua:qꝛ inſunt peccata tua:ſᷣ tamẽ iam

illuminari cępiſti:qꝛ ineſt confeſſio peccato

rum. Vide em̃ quid ſequat᷑: Oð ſi cõfeſ-

ſi fuerimus delicta nr̃a: fidelig eſt
⁊ iuſtus vt dimittat nobis delicta
noſtra:⁊ purget noſ ex omi iniqta
te.Mon tantum pterita: ſed ⁊ ſi qua foꝛte

contraximꝰ ex hac vita: quia nõ põt hõ qᷓ;;

diu carnẽ poꝛtat nõ habere vel leuia pecca-
ta.Sʒ iſta leuia quę dicimus noli cõtemne

re. Si contemnis:quãdo appendis: Expa/

ueſce qũ numeras. Leuia młta faciũt vnũ

grande. Multę guttę implent flumẽ. Mul
ta grana faciunt maſſam. Et que ſpes eſt:
Ante omnia confeſſio. Nec quiſq; ſe dicat
iuſtum: et ante oculos dei:qui videt qð ẽ:
erigat ceruicem ſuam homo qui nõ erat et

eſt. Ante omnia ergo confeſſio: deinde di /

lectio: Quia de charitate quidẽ dictuʒ eſt:

Charitas cooperit multitudinem peccato/
rũ.Jaʒ videamꝰ:ſi ipſã charitatẽ cõmẽdat

ꝓpter ſurrepentia delicta: quia ſola chari/
tas extinguit delicta: ſuperbia extinguit
charitatẽ.Humilitas ergo roboꝛat charita
tem:charitas extinguit delicta. umilitas
ꝑtinet ad confeſſionẽ:q;̃ cõfitemur nos pec/

catoꝛes. Ipſa eſt humilitas:nõ vt dicamꝰ

illud lingua:q̃ſi ꝓpter arrogantiaʒ: ne diſ⸗
pliceamus hominibus ſi nos iuſtos dixeri
mus.aciũt hoc impij ⁊ inſani: Scio qui/
dem quia iuſtus ſum. Sed qͥd dicturus ſũ
ante homines?: Si me iuſtũ dixero:quis fe/
rat: quis toleret: Apud deum nota ſit iu/
ſticia mea:ego tamen dicam me peccatoꝛẽ:

ueniar. Dic hominibus qð es: dic deo quiſ
es. Quia ſi ñ dixer deo qð es:damnat de⸗

qð in te inueniet.Nõ visvt ille damnet:tu

dãna. Vis vt ille igſcat:tu agnoſce:vt poſ/

ſis deo dicere: Auerte faciem tuã a peccat: Vs. 5e.

meis.Dic illi etiã illa verba in ipo pſalmo:

Quoniã iniquitatem meaʒ ego cognoſco.

Qõ ſi cõfeſſi fuerimus delicta noſtra: ſide/
lis eſt ⁊ iuſtus:qͥ dimittat nobis delicta no
ſtra: ⁊ purget noſ ex omni iniquitate. QS E
ſi dixerimꝰ quia nõ peccauimꝰ:mẽ/

dacem facimꝰ eum:⁊ verbum eius
nõ erit in nobis.Si dixeris:non pecca
ui: illum facis mendacem:cum te vis face/
re veracem. Vnde fieri poteſt vt deus men
dax ſit:⁊ homo verax:cum contradicat ſcri

ptura: Omnis homo mẽdax:⁊ deus ſolus Nõ. u5.

verax.Ergo deus per ſeipſuʒ verax:tu per
deum verax:nam per te menda⸗
te impunitateʒ videret᷑ dediſſe peccatis:qꝛ

dixit: Fidelis eſt ⁊ iuſtus qͥ mũ⸗

omni iniquitate: ⁊ dicerẽt iaʒ ſibi homies:
Peccemꝰ:etiam ſecuri faciamus quod vo/
lumꝰ:purgat nos chꝛiſtus: fidelis ẽ ⁊ iuſtꝰ:
purgat noſ ab omni iniquitate.Tollit tibi
malam ſecuritatẽ: ⁊ inſerit vtilem timoꝛẽ.
AMale vis eſſe ſecurꝰ:ſollicitꝰ eſto. Fidelis
em̃ eſt ⁊ iuſtꝰ:vt dimittat nobis delicta no/
ſtra:ſi ſemꝑ tibi diſpliceas:⁊ muteri donec
perſiciar: Ideo quid ſequit᷑
hec ſcribo vobisvt nõ peccetis.Sʒ
foꝛte ſurripit de vita humana peccatũ: qͥd
ergo ſiet?: Jam deſperatio erit: Audi.Si
quis inquit peccauerit: aduocatum
habemus apud patrẽ ieſũ chꝛiſtũ
iuſtũ: ⁊ ipſe ẽ ꝑropitiatio pro pec/
catis nortris. Ille eſt ergo aduocatꝰ:da
operam tu ne pecces. Si de infirmitate vi/
te ſurꝛepſerit peccatum:cõtinuo vide: con/
tinuo diſpliceat:continuo damna.Et cum

damnaueris:ſecurꝰ ad iudiceʒ venies. Ibi
habes aduocatum: Moli timere:ne perdaſ

cauſam confeſſionis tuę.Si em̃ aliquando
in hac vita cõmittit ſe homo diſertę linguę
⁊ non perit:cõmittis te verbo et periturus
es? Clama: Aduocatü habemus apud pa⸗
trem. Videte ipſũ iohãnẽ ſeruantẽ humi/

.Et ne foꝛ

det nos ab

85

Filioli mei ca.2.

litatem. Certe vir iuſtus erat ⁊ magnꝰ:qui Job.iʒ.

de pectoꝛe domini myſterioꝛum ſecreta bi/
bebat. Ille ille qui bibendo de pectoꝛe do/

mini diuinitatẽ ructauit: In pꝛincipio erat Job.·

Gebomn
ſoninan⸗
oummns
vgurbeha
hrbensd
riittc
Arniteb
naopeadte
ſumißpon
Uentiint de
ſon ciſün
unck une
u ſoroui
fatdocgui
aGirnlont
enßesl
ſos tman
npcans⸗
bunesaud
leltcetacn
Cnchltun
ſnitonpe
ipocans
ſehuunst
tſepope
(04 Ounnesſin
ghlcere
bosf
Ueenpot
ponnibu
functſe
Ubrscec
lſübehe
Epeccttot
ellorn
ltoit⸗
ſſſganr
nuciA
flgennine
nnon
Munoett
Ungotron
eceſan
⸗ ber
rit

dunggi
Mnpaſten
giunit
Qinbo
muden

n

padundns
Reisnmngen
Mankeysſee
Meknrdasnen
ncnmndruſ
auntdels guß⸗
güznene

nmnig EHa
Nllezeriegn

ziniengn
ſtuz ſbibonis
camuslod

: ſdelsett .

uitate Taint
t wüen ame’
iar eto
nobisdetcano
Sumuen don
ut. Fliolna

löpecrens

Enn geuni /
. lg
AAounn
riſti hin
into he
Ngelal
deinünmtue⸗
nnuo ietddn
ddunn un
iuzmu

oee n

ooſen nal
aponmm.

emus od

ſnnnn,

48 nugegn
um ſogen .
dep r 4 6

ninhen

verbum:⁊ verbum erat apud deũ. Ille ta-/
lis vir non dixit: Aduocatũ habetis apud
patrem:Sed ſi quis peccauerit: aduocatuʒ

inquit habemus. Mõ dixit habetis:nec me

habetis dixit:nec ipſum chꝛiſtũ habetis di
xit: ſed ⁊ chꝛiſtũ poſuit non ſe:⁊ habemus
dixit:nõ habetis. Maluit ſe ponere in nu/
mero peccatoꝛũ vt haberet aduocatũ chꝛi⸗
ſtum:qᷓ; ponere ſe ꝓ chꝛiſto aduocatũ ⁊ in/
ueniri int damnãdos ſuꝑbos.Fratres: Je
ſum chꝛiſtũ iuſtum: ipſũ habemꝰ aduoca⸗
tum ad patrem:ipſe ꝓpitiatio eſt peccato⸗/
rum noſtroꝛũ. Hoc qui tenuit:hęreſim non
fecit:hoc qui tenuit: ſciſma nõ fecit. Vnde
em̃ facta ſunt ſciſmata? Cum dicunt homi/
nes: Hos iuſti ſumus:Cũ dicũt homines:
nos ſanctiſicamꝰ imũdos: nos iuſtiſicamꝰ
impios: nos petimꝰ: nos impetramꝰ. Jo/
hannes autẽ quid dixit? Et ſi quis pecca/
uerit:aduocatũ habemus apud patrem ie
ſum chꝛiſtum iuſtũ.Sed dicet aliqͥs: Ergo
ſancti non petunt ꝓ nobis? Ergo epiſcopi
vel pᷣpoſiti nõ petũt ꝓ płlo? Sed attendite
ſcripturas ⁊ videte: quia ⁊ pꝛeępoſiti cõmẽ-
dant ſe populo. Nam apoſtolꝰ dicit plebi:

ofl. 4. Oꝛantes ſimul ⁊ ꝓ nobis. Oꝛat apoſtolus

ꝓ plebe:oꝛat plebs ꝓ apoſtolo. ODꝛamꝰ ꝓ
vobis fratres:bᷣ ⁊ vos oꝛate ꝓ nobis. In-
uicem pꝛo ſe omnia membꝛa oꝛent: caput

pꝓ omnibus interpellet. Pꝛopterea nõ mi/

rum qꝛ ſequit᷑ ⁊ hic: et claudit oꝛa diuiden/
tibus eccleſiam dei: Quia dixit: Jeſũ xpᷣm

iuſtũ habemꝰ aduocatũ: ⁊ ipſe pꝛopitiatio

ẽ peccatoꝛũ noſtroꝛũ: ꝓpter illos qui ſe di/

Marci.iʒ.liſuri erant ⁊ dicturi: Ecce hic eſt chꝛiſtus:

ecce illic: æ velle oſtendere eum in parte qui
emit totũ ⁊ poſſedit totũ: ↄtinuo ſecutꝰeſt:

F,er/lon tantũ noſtroꝛũ: ſed ⁊ totius

mũdi.Quid eſt hoc frates?: Certe inueni⸗
mus eam in campis ſaltuũ:inuenimus ec⸗

cleſiam in omnibꝰ gentibus. Ecce chꝛiſtus

ꝓpitiatio eſt peccatoꝛũ noſtroꝛũ: non tan⸗
tum noſtroꝛum:ſed ⁊ totius mũdi.Ecce ha
bes eccleſiam ꝑ totũ mũdũ: Moli ſequi fal/
ſos iuſtiſicatoꝛes et veros pꝛecipitatoꝛes.

In illo mõte eſto qui impleuit oꝛbẽ terra⸗

rum: quia chꝛiſtus pꝛopitiatio eſt peccato-

rum noſtroꝛũ:non tantum noſtroꝛũ: ſed et
totius mũdi:quẽ ſuo ſanguine comꝑauit.

Et in hoc inquit cognoſcimꝰ eum:ſi

madata eius ſeruauerimꝰ. Quęmã
data: Qui dicit quia cognouit eu:

bis: vt vos inuicẽ diligatis. J
ghos cimus quia in ipſo ſumꝰ: ſi in
1

et mandata eius nõ ſeruat: mẽdax
eſt:⁊ in hoc veritas nõ eſt. Sed ad-/
huc querl: Quę mandata:?: ui aũt inqͥt
ſeruauerit verbũ eius:vere in hoc

Johãnis Tractatus I

perfecta eſt dilectio dei. Uideamꝰ ne

ipſum mandatũ dilectio dei vocet᷑. Quxre/⸗
bamus em̃ quę mãdata:⁊ ait:Qui aũt ſer/

uauerit verbũ eius:vere in hoc perfecta eſt

dilectio dei. Attende euangeliũ ſi nõ ẽ hoc

mandatũ: Mindatũ inquit nouũ do vo/ Job.1z.

n hoc co/
lllo pfecti fuerimus. Perfectos in di/

Et inimicos diligere: ⁊ ad hoc diligere vt
ſint fratres. Hon em̃ dilectio noſtra carna/
lis eſſe debet. Optare alicui ſalutẽ tempo/
ralem:bonum eſt: ſed ⁊ ſi deſit:aia tuta ſit.

Si optas alicui amico tuovitã:bene facis.

Gaudes de moꝛte inimici:male facis.Sed
foꝛte ⁊ amico tuo vita illa quã optas inuti/

lis eſt: et inimico tuo moꝛs de qua gaudes

vtilis fuit. Incertum eſt vtrũ alicui ſit vti-
lis vita iſta an inutilis: vita vero quę eſt

apud deum ſine dubio vtilis ẽ. Sic dilige

inimicos tuos vt ffes optes: ſic dilige ini-

micos: vt in ſocietatẽ tuã vocent᷑. Sic em̃

dilexit ille qui in cruce pendens ait: Pater
ignoſce illis: qͥa neſciunt quid faciũt. Ne⸗/
q; em̃ dixit: Pater viuãt iſti multo tempo/
re:me quidem occidunt:ſed ipſi viuãt. Sʒ
quid ait:? Ignoſce illis:quia neſciunt quid
faciunt.Moꝛtem ſempiternã ab eis expel-
lebat prece miſericoꝛdiſſima: ⁊ potentia pᷣ/

ſtatiſſima. Mlti ex eis crediderũt:⁊ dimiſ⸗

ſus eſt eis fuſus ſanguis chꝛiſti. Pꝛimo fu⸗

derũt cũ ſęuirent: biberunt cũ crediderũt.

In hoc cognoſcimus qꝛ in ipſo ſumꝰ: ſi in
ipſo perfecti fuerimus. De ipſa ꝑfectiõe di/

ligendoꝛum inimicoꝛũ dominꝰ admonens
ait: Eſtote ergo perfecti:ſicut ⁊ pat᷑ veſter Mattb.5.

eleſtis perfectus eſt. Nui ergo dicit ſe
auit:⁊ ipſe ambulare.QAuõ ffes:

in ſaſa manere:debet ſicũt ipſe am
mn

lectione vocat. Qus eſt ꝑfectio dilectiõis?

Lud. 23.

uid nos monet? Qui dicit ſe in ipſo ma-

nere:id eſt in chꝛiſto: debet ſicut iße ambu-
lauit et ipſe ambulare: foꝛte ̊ nos monet:
vt ambulemꝰi mari: Abſit.hoc g: vt ambu
lemꝰin via iuſticię. In q̃ via? Jã cõmemoꝛa
ui. Fixꝰ in cruce erat:⁊i ia via ambulabat
ipſa via charitat: Pr igſce illis qꝛ neſciunt
qd faciũt. Si &̊ didicerl oꝛare ꝓ inimic tu/

Job. 13.

Col. ʒ.

.

Exrvpoſitionis ſancti Aluguſtini

S is:ambulas viã dñi. Dilectiſſini ñ ma

datũ nouũ ſcribo vobis:ſed man/
datu vetus qð habebat ab initio.
QAuod mandatiuũ vetus dixit: Quod habe
batis inquit ab initio. Ideo ergovetus:qꝛ
iam illud audiſtis. Alioquin cõtrarius erit
domino vbi ait: Mandatũ nouum do vo/

bis:vt vos inuicem diligatis. Sʒ mãdatũ

vetꝰquare? MNon quia ad veterẽ hominem
ꝑtinet. Sed quare: Qðõ habebatis ab ini/
tio. Mandatũ vetus eſt verbuʒ qð

audiſtis. Ideo & vetus: qꝛ iam audiſtis.
Et idipſũ nouũ oſtẽdit dicẽs: JIteꝝ maã/

datũ nouũ ſcribo vobis. Mõ alteꝝ:
ſed idemipſũ quod dixi vetus:idẽ eſt ⁊ no/
uum. Quare? Quod eſt verũ in ipſo
in vobis.Ham quare vetus audiſtis:

Quia iam illud noueratis.Quare aũt no/
uũ: Quia tenebꝛę tranſierũt: ⁊ lux tent
eſt: Qui diligit fratrẽ ſuũ in lumine manet
2 ſcãdalũ in eo nõ cẽ̃.Qui ſũt qͥ patiũt᷑ ſcan/

Ha iaʒ lucet. Ecce vñ nouũ: Quia tene-
bꝛę ad veterem hominẽ: lux vero ad nouũ
hominẽ pertinet.Quid dixit aplus paulꝰ⸗

Exuite vos veterem hominẽ:⁊ induite no/

uum. Et iterum quid dicit: Fuiſtis aliquã/

do tenebꝛę: nunc aũt lux in domino. Qui

dicit ſe eſſe in lumine. Modo manife-
ſtat totũ qð dixi. Qui dicit ſe eſſe in lu
mine ⁊ fratrẽ ſuũ odit:in tenebꝛis
eſt vſq;adhuc.Eia fratres mei:qᷓdiu di⸗

MWattvᷣ.5. camꝰ vobis:diligite inimicos? Videte qð

peius ẽ: ne adhuc fratres oderitis. Si fra/
tres ſolum amaretis: nondũ eſſetis ꝑfecti:
ſi autẽ fratres oditis quid eſtis: VUbi eſtis:
Reſpiciat vnuſquiſq; coꝛ ſuum: nõ teneat

odium cõtra fratrem ꝓ aliquo verbo duro:

ꝓ contentione terrę:ne ſiat terra. Quiſqͥs
em̃ odit fratrẽ ſuũ:nõ dicat quia in lumine

ambulat. Quid dixi:Mõ dicat qꝛ ĩ xᷣo am K

bulat: Qui dicit ſe eſſe in luce ⁊ odit fratrẽ

ſuum:in tenebꝛis eſt vſq;adhuc.Neſcio qs
em̃ ex pagano factus eſt chꝛiſtianꝰ: Inten /

dite:Ecce tenebꝛę erat quãdo paganꝰ erat:

modo iam chꝛiſtianus factus eſt:Deo gra-
tias. Omnes gratulant᷑. Recitat᷑ apłs gra-
Epb.5. tulans: Fuiſtis em̃ aliqũ tenebꝛę: nũc autẽ
lux in domino. Adoꝛabat idola:adoꝛat de/

um.Adoꝛabat quẽ fecit:adoꝛat qui eum fe

cit. Mutatus eſt: deo gratias. Oẽs gratu /
lant᷑ chꝛiſtiani. Quare: Quia iaʒz adoꝛatoꝛ

patrt ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti: Etiã deteſtatoꝛ

deęmonioꝛũ ⁊ idoloꝛũ eſt. Adhuciſte iohban
nes ſollicitus eſt:multis gratulatib adhuc

ſuſpectus eſt. Fratres: maternã ſollicitudi/
nem libenter amplectamur. Mõ ſine cauſa

mater ſollicita ẽ de nobis:cũ alij gaudent.

Abatrẽ dico charitatẽ. Ipſa em̃ habitabat

in coꝛde iohãnis cum iſta diceret. QAuare:

Miſi quia aliquid timet in nobis.Et cũ iaʒ

nob hoies gratulẽt᷑:quid ẽ qð timet: Qui

dicit ſe eſſe in lumie.Quid eſt hoc:? Jam di

cit ſe eſſe chꝛiſtianũ: ⁊ fratrẽ ſuum odit: in

tenebꝛis eſt vſq;dadhuc.Qõðõ exponere nõ ẽ:
ſed qð gaudere ſi nõ ſiat: aut qð plangere
ſi fiat. Qui diligit fratrẽ ſuũ i lumie h

— —☛

manet:⁊ſcandalũ i eo nõ e. Obſecro

per xpᷣm: paſcit nos chꝛiſtus. Refecturi ſu/
mus coꝛpoꝛa in noie xpᷣi: ⁊ aliquantũ refe/
cta ſunt: ⁊ reficienda ſunt: mẽs noſtra paſ-
catur:nõ qꝛ diu dicturus ſum dico: nã ecce

iam finitur lectio. Sʒ ne foꝛte ex tedio mi-

nus attente audiat᷑ qð maxime neceſſariũ

dalũ aut faciũt: Qui ſcandaliʒant᷑ in xpᷣo ⁊
in eccleſia. QAui in xpᷣo ſcandaliʒant᷑: tanqᷓ;

a ſole vꝛũt᷑.Qui in eccleſia:tãq; a luna.Di/⸗

₰

cit aũt pſalmꝰ: Per diẽ ſol nõ vꝛet te: neq; vᷣ
luna ꝑ noctem: id eſt ſi tenueris charitatẽ:

nec in chꝛiſto ſcandalũ patieris nec in eccle
ſia:nec chꝛiſtũ relinques nec eccleſiã. Qui
em̃ eccleſiam relinquit: quõ eſt in chꝛiſto qͥ
in membꝛis xpᷣi nõ ẽ?: Quõ eſt in xpᷣo qui in

coꝛpoꝛe chꝛiſti nõ eſt: Illi &patiunt᷑ ſcanda
lum:qͥ relinquũt aut chꝛiſtũ aut eccleſiam.

Vnde intelligimus qꝛ inde dixit pſalmus:

Per diẽ ſol nõ vꝛet te:neq; luna ꝑ noctem?

Quia ipſã vſtionẽ ſcandalũ vult intelligi.
Pꝛimo ipſam ſimilitudinẽ attẽde: Quõ 4ᷣ

vꝛit᷑ dicit: nõ tolero: nõ fero et ſubducit ſe:
ſic qui quędã nõ ferũt in eccleſia et ſubtra⸗-

5.120.

hunt ſe vel nomini chꝛiſti vel eccleſię: ſcan-

dalũ patiũt᷑. Videte quõ paſſi ſũt ſcãdalũ
tãq; a ſole illi carnales qbꝰ p̃dicabat carne

carnẽ filij hoĩs ⁊ biberit eius ſanguinẽ:nõ

habebit ĩ ſe vitã. Septuaginta ferme holeſ

dixer̃t: Durꝰ ẽ hic ſmo:⁊ receſſerũt ab eo:⁊

remãſerũt duodecim. Oẽs illos vſſit ſol et
receſſerũt:nõ valentes ferre vim bi. Re/

mãſerũt &̊ duodecim. Et ne foꝛte putarent

hoĩes:qꝛ ipſi ſᷣſtant deo credẽdo in xpᷣm:et
nõ ab ipſo illis ᷣſtat bñficiũ: cũ duodecim
remãſiſſẽt: ait illis dĩũs: Mũqͥd ⁊ vos vultt

ire? VUt nouerit qꝛ vobis neceſſariꝰego ſũ:

ſuã chꝛiſtꝰ ⁊ dicebat: Qui nõ mãducauerit Job.s.

udilecno.4
gs:aue r
gonmals:
ſectioefran
clantak
anobel
Geiavobi
(aretoft⸗
fns Audiphin
ſbuslegen
con mulio
ſeonoͤcse
lunpanüt
Ptiſancal
gendel⸗
Nckaliguis
Nis Böfumes
Ml do
Qusck
Mmäkſen
54 Galtpen
elione:
ipunauo
it / bpoſoli
onern yfa
pz go
J l
le O
amorlar
hyeercee
Aitinn⸗
occ
Nerotteſ
lgaüfn
egteir
Nu, nn
ſodbit
nnont
b gi
chſte

ðõ
M D HZ

Aſe=⸗ t †Nſem α Nale Pteer ðõ TPaffeua chα ρν.οa PeLρο

—/ð

beati Johãnis Cractatus II

Etiieei ſpõderũtvoce petri: Oñe: vbũ vite einę ha tendlif illis digi n Alan du ci
ſau : quo ibimꝰ: Quos aũt vꝛit ecclia tan / beſcũt: ne ceci putent᷑: dicunt ſe vidiſſeq õd
Mlcie bes: quo ibim. ſt: audi i 5 ũqᷣd ſic oſtendimꝰ eccleſiam
ciite q́ᷓ; luna ꝑ noctẽ:qͥ ſciſmata fecerũt:audi i/ nõ viderüt. ſqd ſic oſ õ
tAn cor. . ſũ vbũ poſitũ ĩ aplo: Quis infirmat᷑ ⁊ ego fratres mei: Hõne apta eſt: one manife⸗
anedar Conz,1. i. Ph adalizat᷑ ⁊ ego non vꝛoꝛ: ſta? Honne obtinuit oẽs gẽtes: Nõne im/
id 4 epirmoꝛe ſerdalezak r Kaie frẽm? let᷑ qð añ tot ãnos ꝓmiſſũ ẽ abꝛaę ĩ ſemie
icen Quõ Enõ eſt ſeadall ia eo d dilieit fen: pibdqa c tot gẽtes: Vni fideli ꝓmiſſum Señ.22.
utefhezmn Quia ꝗ diligit fratrẽ: tolerat ola ꝓpter vni ei⸗ bokqelmrmögennzlu a Aan
mfuntct tatem: quia in vnitate charitatis ẽ frater · &ẽ:i mili ͤſeaz facietre Erce nesvℳ.
Wanmii na dilectio. Offendit te neſcio qͥs: ſiue ma/ un vnin ſabte gabltonalſn note Wartb. 5.
riſ ius: duc t tu puras malug: mucen en⸗ in nta illetfeahttmer. Et cũ en dicikk::
ſumeſuiſni is malus: ⁊ deſeris tot bonos: qualis di· ↄſtuuta. ꝗlli offedũt i mõtẽ. Et cũ eiſ dicit:
eo itge baͤt fraterna: Qualis apparuit i iſtis: ea’“ Aſcẽdite:nõ ẽ mõs dicũt:⁊ faciliꝰ illuc ſact⸗
lns Nam ſt oꝛbẽ taꝝ. Hũ/ em impin gũt q; illic habitaculũ ꝗqrũt. Eſai-
Arninn acuſant aftos: deſerucrü en ina heſterna die lectꝰ ẽ: Quiſqs vrjm vigila⸗
Einikniſ qd in oꝛbe terraꝝ ſancti nõ erqt: Aut inau- as he zockistſ: aure: nec aure coꝛpis: ſefkd
:misnein⸗, diti a vobis damnari potuerũt? Sʒ o ſi di bat:nõ oclis ane ri nouiſſi is dieb* Eſa. 2.
Vundid:i ligeretis fratres:ſcandalũ in vobis nõ eẽt. aure coꝛdis a⸗ ũtit. Erit i noui imis dieb? Ela. 2
RW 5 ũ qͥd dicat: Pax multa diligen manifeſtꝰ mõs domꝰ dñi: parat? i cacumie
Niutati Wz. 18. Audi pſalmũ qd dicat: mõ d tã manifeſtũ q́; mõs? Sʒ ſũt
nunnentelti tibus legẽ tuã: ⁊ nõ eſt illis ſcandalũ. Pa mõtiũ.Qui ne. vn lattn poſiti ſũt.
üitlunnenmn cem multã dixit eis qui diligũt legẽ dei: et Mores ienotizo. ymphmnste⸗ Yns ibi /
uiſäti enütſen ideo nõ eis eſſe ſcandalũ. Illi &̊ qui ſcanda Quis vrjm tolympu moͤtẽ?: 4
l iüt: pacẽ ſt. Et quos dixit nõ habitãt:giddabã nr̃jm nõ nouerũt? In pti⸗
Cncalzminn lum patiũt᷑:pacẽ perdũt. Et quo⸗ 3 7 Sta .
mlld ti ſi: aut nõ facere: Diligentes le bus ſüt iſti mõtes. Ille aũt mons nõ ſic:qꝛ
mtinin patiſcandalũ: aurno facetez Dilig inmpleuit vniũſaʒ faciẽ irc. Et de illo dicit:
irtiö n em dei. Ergo in charitate poſiti ſunt. Sʒ impleuit vniũſaʒ faciẽ treę. Tde ulo dieit:
gakenul Hõ dixit diligentib?*.. Parat' i cacumie mõtiũ. AMõs ẽ ſuꝑ cacu⸗
Slclnönur ee e dicit aliquis: Legem dei dixit diligentib?*. Paratꝰ i cacumi geeae⸗
mmehin 3b.. Hlé fratres. Audi qd ds dicat: Mandatũ ming oim moͤtiñ. Et gegabiſ inar ac eß
unu H nouũ do vobis: vt vos inuicem diligatis. oẽs gẽtes.Quis erat ĩ qͥ mõte:Quis fran /
Maums Quid eſt lex niſi mandatũ:? Quõ aũt non git faciẽ offendẽdo in illũ:Quis igrat ciui/
ungi patiut ſcandalũ: niſi dũ ſufferũt inuicem? tatẽ ſu mõtẽ ↄſtitutã? Sʒ nolite mniri
gichn ui Ephp.4. Sicut paul“ dicit: Sufferentes inuicẽ in di ignoꝛat᷑ ab iſt qͥ oderũt ffes: qꝛ in ene ris
Micknt lectione: ſtudentes ſeruare vnitatẽ ſpirit? ambulant ⁊ neſciũt qͥ eũt:qꝛ tenebꝛe exceę/
Utpenmtlent ieer C. Et qꝛ ipᷣa ẽ lex xpᷣi: eũdẽ audi cauerũt oculos eoꝝ. Montẽ nõ vidẽt: Ho
6imnalch ĩ vinculo pac.Et qꝛ ipᷣa ẽ lex xpᷣi:eũdẽ aud ruro 5ͤ bñt. Unde ockos ſi bñt?
SS apoſtolũ cõmẽdatẽ ipſã legẽ: Inuicẽ inqt lo mirerl:ocłos nõ hñt. VUn s ñ hte
tenniſin Salké. onera vr̃a poꝛtate:⁊ ſic adiplebit legẽ x-xi. Quia tenebꝛę excecauer̃t eos. Unde ꝓba/
eg lunsglue. q odit frem ſuũ in tenebꝛis ẽ: mus? Quia ffes oderũt: qꝛ cũ offendũt᷑ in
Naʒ qͥ odit frem ſuũ in tenebꝛis Sete
lü itinng Zi tenebzꝛis ambulat ⁊ neſcit quo afris: ſepant ſe ab oꝛbe traꝝ: quia nõ tole-
imnii eat. AMagna res fres: Attendite oom,. rant ꝓ pace xpᷣi qs mlamarer tolerant pꝛo
Goctſhtnn 5 vos. it frem ſuũ in tenebꝛiſ parte donati quos damnlt.
ultiche blane grnit uo egt: am tene ( Pe eo að iohanes dic: Scribo vo
iwclarfin bꝛe excecauef̃t ocłos eiꝰ.Quid tq c bis filioli:qꝛ remittut᷑ vobig gctz
nrſiſtſitil cCciũ qᷓ iſti qͥ oderũt frẽs: Mã vt nouerit qꝛ cę enene eiꝰ: vſ; ad ig: Et nn⸗ ne
Phdufnen caiſut: in mõtẽ offenderũt. Eadem dico:ne ſiet ⁊ deſideria eiꝰ. Qui eut ecerit
linoinruen/ vobis excidant. Mõne lapis iſte qͥ pciſus ẽ volütatẽ Dei manet in eternu: e 7 —
cus lgliſil de monte ſine manibus: chꝛiſtẽ de regno ipe manet ieternu: Pfactar ae 2
unſenetil iudęoꝛũ ſine oꝑe maritali? Hõne ille lapis Ania ꝗ legũt᷑ ĩ ſcptunt ſ. Sad n A e
rittben r ai raꝝ: id ẽ oẽs dñatiões ſtructionẽ ⁊ ſalutẽ nf̃aʒ intẽte opoꝛ
elaut ↄꝓfregit oĩa regna terraꝝ: id ẽ dnatioes ire. Maxie t méoꝛle com⸗
los iti idoloꝝ ⁊ demonioꝝ? Hõne ille lapis ccuit tet audire. Maxie tñ m . scame HßMUD
ninth h naniek.2. Tfactus eſt mos magn: ⁊ impleuit vniuer,· deanda ſũt:ꝗ aduſus Wevaſch rneol eti,
ſteglen ſũ oꝛbẽ traꝝ:? Hũqᷣd digito oſtẽdimꝰ iſtum mũ:qͥn inſidie infirmioꝛes R negligeti
ninnq4 montẽ: quõ oſtẽdiẽ hoibꝰ tertia luna: Ver · oꝛeſ circũuenire nõ ceſſat. Memẽote Inm
idmmn bi grã: Qñ volũt hoies videre lunã noug im ſaluatour, neäronnaenontu 65 icts Roe
giitenent dicũt:ecce luna:ecce vbi eſt.Et ſi ſunt ibi q bis T reſurrexil e. d 1 denetg Bo⸗
nuſniin ðJYDU

Exrxpoſitionis ſancti luguſtini

nr̃a:reſurrexiſſe ꝓpter iuſtiſicationẽ nfam. ipſe ſenſũ nr̃m aꝑiat.Quid aũt oſtẽdit do⸗ Gupth
Sicut modo audiſtis: qͥa diſcipuloꝛũ duo/ minꝰ ſcriptũ de ſe in lege moyſi ⁊ ꝓphetisꝰ gſen e
rum quos inuenit in via:tenebant᷑ oculi ne pſalmis? Quid oſtẽdit: Ipſe dicat.Pꝛenit auc
eum agnoſcerent:iuenit eos deſperãtes de hoc euangeliſta poſuit:vt nos noſcemꝰ qͥd Cauimi
redemptiõe quę erat in chꝛiſto: ⁊ exiſtimã/ in tanta latitudine ſcripturaꝝ credere ⁊ in/ Nriſe
tes iam illum paſſum: ⁊ moꝛtuum fuiſſe ſi / telligere debeamus.Certe multę ſunt pagi vi 8
cut hominem: nec tanq;; filium dei putaſ//⸗? nę: et multi libꝛi:hoc habent omnes quod gehaa 6
ſe ſemꝑ viuere:⁊ in carne ita moꝛtuũ vt n, dixit dñs bꝛeuiter diſcipulis ſuis. Quid ẽ eſt
reuiuiſceret:ſed tanq; vnũ ex ꝓphet: ſicut hoc?: Quia opoꝛtebat pati chꝛiſtũ: ⁊ reſur/ l⸗
verba eoꝝ pauloante qui intẽti eratis:au/ gere tertia die. Habes iam de ſponſo:quia guns
diſtis. Tunc aperuit illis ſcripturas:incipbi opoꝛtebat chꝛiſtũ pati ⁊ reſurgere.Cõmen⸗ unnd
ens a moyſe:ꝑ omnes ꝓphetas oſtendens datus eſt nobis ſponſus:de ſponſa videa/ nance
eis omnia que paſſus erat pᷣdicta fuiſſe: ne mus quid dicat:vt tu cũ cognoueris ſpon/ anlsͤl
illi magis mouerent᷑ ſi reſurrexiſſet domi/- ſum ⁊ ſpõſam:nõ ſine cauſa ad nuptias ve anellise
nus: et magis ei nõ crederent:ſi de illo iſſa nias.Celebꝛatio em̃ nuptiaꝝ omis celebꝛa lnfi
ante dicta non eſſent. Firmitas enim fidei tio.Eccleſię em nuptię celebꝛant᷑. Ducturꝰ eclüdo⸗
in eo eſt: quia omnia ꝗᷓ euenerunt in chꝛi/ eſt vxoꝛem filius regis:⁊ ipſe filiꝰregis rex: (onunlei
ſto pꝛeędicta ſũt. Diſcipuli ergo nõ eũ agno ⁊ dui frequẽtant ipſi ſunt ſpõſa. Non quõ noſten ph.
uerunt:niſi in fractione panis.Et vere qui in nuptüs carnalibꝰ alij frequentant nupti ſocanma
non ſibi iudicium manducat ⁊ bibit:in fra- as:⁊ alia nubit. In eccleſia qui frequẽtãt: hoſen
ctione panis chꝛiſtũ agnoſcit. Poſtea ⁊ illi ſi bene frequentant:ſponſa fiunt. Ois em̃ len teuuf
vndecim putabãt ſe ſpiritũ videre:pꝛebu⸗/ ccleſia ſponſa chꝛiſti eſt:cuiꝰ pꝛincipiũ ⁊ p᷑/ peckes: gu
it ſe palpandũ: qui ſe pꝛebuit cruciſigẽdũ. Imitię caro chꝛiſti eſt. Ibi iuncta eſt ſponſa Unbant:⸗
Crucifigendũ inimicis:palpandũ amicis: ¶ſpõſo in carne:AMerito carnẽ ipſã cũ cõmẽ Cenand
Abedicus tamẽ omniũ:⁊ illoꝝ impietatis: daret:panẽ fregit: ⁊ merito ĩ fractiõe panis ſteran
2 iſtoꝛum incredulitatis. NHam qð audiſtis apti ſũt ochi diſciploꝝ ⁊ aguerũt eũ . Quid daſusif
cum actus apoſtoloꝝ legerentur: quot mi / S dixit dũs ſcriptũ eſſe de ſe ĩ lege ⁊ ꝓphis ⁊· lundden
lia crediderunt ex interfectoꝛibus chꝛiſti: ſi pſalmis:? Quia opꝑtebat pati xpᷣm.Si ñ ad/ anmn
crediderunt poſtea qui occiderũt:nõ erant deret ⁊ reſurgẽ:recte illi plãgerẽt:quoꝝ ocu Aultlen
credituri qui paululũ dubitabãt: Et ipſos li tenebat᷑. Sed ⁊ reſurgere pſdictũ ẽ. Et vt cheente
tamen qð maxime debetis animaduertere quid hoc:? Quare h opoꝛtebat pati chꝛiſtũ uen.
⁊ memoꝛię veſtrę mandare:qꝛ cõtra inſidio ⁊ reſurgere: Pꝛopter illum pſalmũ quẽ vo/ epom
ſos errores deus voluit ponere firmamen / bis maxime cõmendauimꝰ:quarta ſabbati tonein
tum in ſcripturis:cõtra quas nullus audet ſtatiõe pma nouiſſimę hebdomadis. Qua/ Ausoci
loqui qui quoquo mõ ſe vult videri chꝛiſti- re opoꝛtebat xpᷣm pati ⁊ reſurgere? Pꝛopt· mn ſuot Eſt⸗
anum: Cum ſe palpandũ pꝛębuiſſet: nõ il · pſalmũ: Cõmemoꝛabuntur ⁊ cõuertent᷑ ad Ps.ꝛr. nir nn
lis ſuffecit:niſi de ſcripturis cõfirmaret co2ꝛ dominũ vniuerſi ſines terrę:⁊ adoꝛabũt in ltioe
credẽtiũ. Pꝛoſpiciebat em̃ noſ futuros. In cõſpectu eius vniuerſę patrię gentiũ. HNaʒ ſawes
q; palpemus nos nõ habemꝰ: ⁊ qð legam vt nouerit: qꝛ oꝑtebat pati xpᷣm ⁊ reſurge/ ſtoisite
habemus. Si em ꝓpterea illi crediderunt re. Et hic qͥd addidit: vt poſt cõmẽdationẽ glloscede
quia tenuerunt ⁊ palpauerũt:nos quid fa/ ſponſi cõmẽdaret ⁊ ſponſã:Et pſᷣdicari inqͥt Zud.2 lientesinck
cimꝰ? Jam chꝛiſtus aſcendit in cęlũ: nõ eſt in noie eiꝰ pęnitentiã ⁊ remiſſionẽ pctõꝝ ꝑ tun poen
venturus niſi in ſine:vt iudicet de viuis et omnes gentes:incipiẽtes ab hieruſalẽ.Au fiinilaſen
moꝛtuis. Vnde credituri ſumus:niſi vnde diſtis fratres:tenete.Hemo dubitat de ec/C fusgbeii
Zucl.24. 7 ipſos palpantes voluit confirmare: Ape/ gdleſia:quia ꝑ omnes gentes eſt. Nemo du⸗/ cone
Truit em̃ illis ſcripturas:⁊ oſtendit eis quia bitat quia ab hieruſalẽ cepit:⁊ oẽs gentes tuſinane
opoꝛtebat pati chꝛiſtum: ⁊ impleri oia quę impleuit. Agnoſcimꝰ agrũ vbi vitl plãtata tanmne
de illo ſcripta ſunt in lege moyſi ⁊ ꝓphetis eſt:cũ aũt creuerit nõ aſcimꝰ qꝛ totũ ocau a⸗ nodenn
et pſalmis. Omnẽ veterẽ ſcpᷣturã circũplexx pauit. Vnde cepit: Ab hieruſalem. Quo gnäban
eſt. Quicqͥd illaꝝ ſcpᷣturaꝝ ẽ: xpᷣm ſonat:ᷣ ſi puenit: Ad omnes gẽtes. Paucę remanſe/ inlent
aures ĩueniat. Et apuit eis ſenſũ:vt intelli- rũt:oẽs tenebit: Interea cũ oẽs tenet:aliq knen
gerẽt ſcpᷣturas. Vnde ⁊ nobᷣ h̊ oꝛandũ ẽ: vt ſarmẽta inutilia viſa ſũt agricolę pſᷣcidẽda: ven .

gebile⸗

I
uu Kl⸗
oligſin
edrrh
Nnosſſere
ungetinetn
ullſn
banronne
ls ſus A
Muchitit
ndeſenſt
mnigenſin
deſollintn
cogunzhen
Madtnn

—
—
— =

S= =

Pun onidtn

peflengene
uhi Hi
fwhuentmenu
Cug ftgli

kau gencgite.
biuunancſpet

mipſiddin
noifuanirn⸗
Nauerütei Qi
eſeilegettet

gaticn Ai⸗

ligerirgtenta
neßaigli
nebetſlnclii
mphaini gleſ⸗
niguumſet
cbdonudA,

ringne ſi⸗
urtkönemmit

netadontil⸗

negeni gS

ro

voſtchnitnn

=

9

kftunii

—
zipkiniiil
onbinttet
enod,
S
tinl in
ſuen.
en

222

4

GcdeM.

0

⁊ fecerunt hereſes ⁊ ſciſmata. Hon vos in

cate illis eccleſijs:vnde euangeliũ toto oꝛ

cõmunicamus illi ciuitati vbi occiſus ẽ rex

rualem. Ille ibi pꝛincipiũ fecit pꝛedicatio/
nis nominis ſui:⁊ tu exhoꝛreſcis cõmuni/
cationẽ illius ciuitatis:? Non eſt mirũ ſi pᷣ⸗/

Actz. I.

ſuos:⁊ ibi illis mittere ſpiritũſanctũ. Vbi

Actl. 2.

ie: ibi lecta eſt ipᷣa lectio: Cęperũt linguis

ractatus II

In Eplam beati Johãnis (

ducãt pᷣciſa vt pꝛecidamini:hoꝛtamini ma/
gis quę pꝛeciſa ſunt: vt iterum inſerantur.
Maniteſtũ eſt em̃ chꝛiſtũ paſſũ:reſurrexiſ/
ſe: aſcẽdiſſe in celũ:M anifeſtũ eſt ⁊ eccleſię
qꝛ pſᷣdicatur in noĩe eiꝰ pęnitẽtia ⁊ remiſſio
pctõꝝ ĩ oẽs gẽtes. Vnde cępit: Ab hieru/
ſalẽ. Audi ſtultꝰvanꝰ:Et quid amplius di/
cturus ſum? &Ocęcos qui tam magnũ mõ/⸗
tem nõ vident: qui contra lucernaʒ oculos
in candelabꝛo poſitam claudũt:Cũ eis di/
cimus:ſi chꝛiſtiani catholici eſtis: cõmuni⸗

ſis gentibus venientes
ynuſdſq; linguam ſuam. Et mirabant illoſ
idiotas ⁊ imꝑitos ſubito didiciſſe:non vnꝗ

tum amant chꝛiſtum:⁊ ideo nolunt comu⸗
micare ciuitati ꝗ interfecit chꝛiſtũ:ſic hono/

as linguas:latinã ⁊ punicã: id eſt afrã.So
las duas linguaſ tenet chꝛiſtꝰ: Iſtę em̃ ou
linguę ſolę ſunt in parte donati: plus non
babẽt, Euigilemus fratres: videamus po
tius donum ſpirituſſancti:⁊ ceedamꝰ ante/

be diffunditur. Illi hieruſalem cõmunica-
te:quãdo dicimꝰ: Reſpõdent nobis: Non

noſter: vbi occiſus eſt dominꝰ noſter:qua/
ſi oderint ciuitatem vbi occiſus eſt dominꝰ
noſter. Occiderunt iudęi quẽ inuenerũt in
terra:exuſflant iſti qͥ ſedet in celo. Qui ſũt
peioꝛes: qui cõtempſerunt quia hominem
putabant: an qui ſacramenta eiꝰexufflant
.B . . 1—22
quem iam dominũ cõſitentur? Sed oderũt
videlicet ciuitatem in q̃ dominus ipſoꝛum
occiſus ẽ. Pij homineſ ⁊ miſericoꝛdes:mul
tum dolent occiſum eſſe chꝛiſtũ: ⁊ occidunt
in hominibus chꝛiſtum. Et ille dilexit illã
ciuitatẽ:⁊ miſertus eſt eius. Inde dixit in/
cipere pꝛędicationem ſuã incipiens ab hie/

neq; ſermones quoꝛum nõ audiantur vo-
ces eoꝛũ.Et ne foꝛte ⁊ ipſ. elinguę venerint

ſti venit ad omnes linguas:audi quid ſeqͥ
tur: In omnem terram exijt ſonus eoꝛũ: et

manifeſto taberuaculũ eiꝰ: caro eiꝰ: taber/

eſt in nocte: ſed in die. Sed q̃re illi nõ agno
ſcunt: Redite ad lectionem: quo heri finis

Qui odit fratem ſuum in tenebꝛis ambu/
lat: ⁊ neſcit quo eat:quoniam tenebꝛę excę⸗
cauerunt oculos eius. Hos ergo ſequentia
videamus: ⁊ non ſimus in tenebꝛis. VUnde
non erimus in tenebꝛis? Hhei amemus fra⸗
tres. Vnde pꝛobatur? Quia amamus fra/
ternitatẽ: quia non
quia tenemus charitatẽ. Scribo
filioli: quia remittunt vobis pec-
cata per nomen eius. Ideo filioli: qa
dimiſſis peccatis naſcimini.Sed per cuiuſ
nomen remittuntur peccata? Nunquid au

ciſus odiſti radicẽ. Quid ait ipſe diſcipulis
ſuis? Eſtote ſedentes in ciuitate: qnia ego
mitto ꝓmiſſionem meaʒ in vos. Ecce quã
ciuitatẽ oderũt: foꝛte amarẽt: ſi iudei iter⸗
fectoꝛes xpᷣi in illa habitarẽt. Manifeſtũ ẽ
em̃ oẽs interfectoꝛes chꝛiſti:id ẽ iudęos ex/
pulſos eẽ de illa ciuitate. Quę habebat ſe⸗
uientes in chꝛiſtum: habet adoꝛantes chꝛi⸗
ſtum. Pꝛopterea illã iſti oderũt:qͥa chꝛiſtia
ni in illa ſunt. Ibi voluit ſedere diſcipulos

inchoat eccleſia:niſi vbi venit de ceęlo ſpiri/
tuſſanctus: et impleuit vno loco ſedentes
centum viginti? Duodenarius ille nume/
rus decuplatus erat. Sedebant centum vi
ginti homines:et venit ſpirituſſanctus: et
impleuit totũ locum:⁊ factus eſt ſonus q̃ſi
ferretur flatus vehemẽs:⁊ linguę diuiſi eſũt
velut ignis. Audiſtis actus apoſtoloꝝ ho/

ris quis auguſtinus: aut qͥs donatus? Hec

uulos mater charitas:in apoſtolo exponit
viſcera ſua: conſcindit quodãmodo verbis

aut duas linguas:ſed omniũ omnino gen
riũ. Ubi ergo iam oes linguę ſonabãt: oẽs
linguę crediturę oſtẽdebãt᷑. Iſti aũt qͥ mul-

rant chꝛiſtũ: vt dicãt illũ remanſiſſe ad du/

dictis de illo: æ videamus impleta eſſe quę
ante dicta ſunt in pſalmo: Hõ ſũt loquelę es

ad vnum locum: ⁊ nõ potius donum chꝛi⸗
in fines oꝛbis terrę verba eoꝛuʒ. Quare B⸗

Quia ĩ ſole poſuit tabernaculũ ſi uſ: id ẽ in

culũ eiꝰ:eccleſia eiꝰ in ſole repoſita eſt:õ

ſeindimus vnitatem

guſtini: Ergo nec per nomẽ donati. Vide/

per nomen pauli necper nomen petri. Nã
diuidentibus ſibi eccleſiam: et partes fa-
cere de vnitate cupientibus:parturiẽs par

loqui quomõ ſpirituſſanctus dabat eis p⸗
nunciare.Et omnes qͥ aderat illic: de diuer
iudęi: agnoſcebat

factus eſt:et videte quare non agnoſcunt.

vbera ſua: ploꝛat filios quos videt efferri:
reuocat ad vnũ nomen eos qͥ mlxa noia ſi/
bi facere volebant: repellit ab amoꝛe ſuo:

18.

16

Erpoſitionis ſancti cluguſtini

—„
2 *

1cor:. n vt xpᷣ amet᷑: dic: Mũqᷣd paulꝰ p vob ou re? Quia viciſtis malignũ. In ſilijs nniͤ
cifixus ẽ: aut in noie pauli baptiʒati eſtis: natiuitas:in patribus antiquitas:in iuue/ ſeglonn
Quid dicit: Holo mei ſitis:s mecum ſitis. nibus foꝛtitudo.Si malignus a iuuenibuñ ſan
Alecũ eſtote:oẽs illiꝰ ſumꝰqͥ ꝓ nobis moꝛ/ pyincitur:pugnat nobiſcũ. Pugnat:ſ᷑ non n heg
tu“: ꝗꝗ o nob crucifixꝰ ẽ. Vnde ⁊ hic:dimit· expugnat.Quare:Quia nos ſumꝰ foꝛtes. unrad
tũtur vobis peccata ꝑ nomẽ eiꝰ:nõ ꝑ homi An quia ille eſt foꝛtis in nobis:qͥ interma- ſneſui
nis alicuius.Et ſcribo vobis patres. nus perſequentiũ infirmus inuentus ẽ?è IAIA or⸗
Quare pꝛimo ſilij? Quia remittunt᷑ vobis le nos foꝛtes fecit:qͥ perſequentibꝰ nõ reſti/ Donda
peccata ꝑ nomẽ eius:⁊ regeneramini in no/ tit. Cruciſixus eſt em̃ ex infirmitate:ſed vi/ 2. corſ. 3 ſirelan
uam vitaz: Jdeo filij. Patres äre: Quia uit ex virtute dei. Scribo vobis pue ⸗ mech
cognouiſtis eũ qui a pꝛincipio eſt. ri: quia cognouiſtis patrem. Scri- tsſel⸗
Puncipiũ em̃ ad paternitatẽ ꝑtinet. Mouꝰ bo vobis patres. Comẽdat ⁊ repetit. cehlns
chꝛiſtus in carne:ſed antiquus in diuinita: Quia cognouiſtis eum quia pꝛin/ ſuntetagt
te. &νρ antiquus putamus? Quot annoꝛũ?: cipio eſt. Memẽtote vos patres eſſe. Si tmobanie
Putamus ne maioꝛ qᷓ; mater ſua? Maioꝛ obliuiſcimini eum qui a pꝛincipio eſt: perdi ahinun
plane q; mater ſua: Maioꝛ plane q́; mater. diſtis paternitatẽ. Scribo vobiſinue / gmonn
Joß. . Olnnia em ꝑ ipſum facta ſunt. Si oĩa:⁊ iꝰ nes·Et iam atq; iam conſiderate qꝛ iuue/ uantentn⸗
i ſam matrẽ antiqu“ fecit: de qua naſceretur nes eſtis. Pugnate vt vincatt. Vincite vt uaſalue:
nouus. Putamuſ ne ante matrẽ ſolaʒ: ⁊ aãr coꝛonemini. humiles eſtote:ne cadatis in ndlench
auos matris:? Ante quos auos matr ipſi?? pugna.Scribo vobis iuuenes: qᷣa mnſan,
gob. 8. Abꝛaam. Et dominus dicit: Ante abꝛaam fortes eſtis: ⁊ verbũ dei in vobis m Saue
ego ſum. Ante abꝛaam dicimꝰ. Cęlũ et te· mauet:quia viciſtis malignuʒ. hec Aen:gr
ra anteqᷓ; eſſet homo:facta ſunt. Ante ipſa omnia fratres quia cognouimꝰ id qð a pn/ nitrturern
fuit dominus: immo eſt. Optime em̃ nõ ait ¶cipio eſt: quia foꝛtes ſumus:quia cognoui/ Utenrci
ante abꝛaam ego fui: ſed ante abꝛaam ego mus patrem: omnia iſta quaſi cognitionẽ 6 edocnn
ſum. Quod em̃ dicit᷑ quia fuit:non eſt:⁊ qd cõmendant:charitatem cõmẽdant. Si co/ uendn
dicitur qꝛ erit: nondũ eſt: Ille nõ nouit niſi gnouimus:amemus. Hã cognitio ſine haa chuntun
eſſe. Scom qðs deus eſt:eſſe nouit: fuiſſe er ritate non ſaluos facit. Scientia inflat:cha 1. Corl. S8 tpaeſ
futurus eſſe non nouit. Dies eſt ibi vnus: ritas ędiſicat. Si confiteri vult ⁊ nõ ama/ Ponſtti
ſed ſempiternus. NHon ponũt illuʒ diem in re:incipitis demonibus ſimiles eſſe. Con yotacr
medio heſternꝰ ⁊ craſtinus.hheſterno enim tebant᷑ dęmones filiũ dei:⁊ dicebãt: Quid Mattb.ꝭ. mnlcun
die finito: incipiens hodiernus vẽturo cra nobis ⁊ tibi: Et repellebant᷑. Cõſitemini⁊ Alerent
ſtino finitur. Ille vnus dies ibi eſt:ſine te- amplectemini. Illi em timebant de iniqui / Fin o⸗
nebꝛis: ſine nocte:ſine menſura: ſine hoꝛis. tatibus ſuis: vos amate dimiſſoꝛẽ iniqui/ deſen
Qsð vis illum dic. Si vis dies ẽ: Si vis an tatum veſtrarũ. Sed quomodo poterimꝰ eloꝛi
mus eſt: Si vis anni ſunt. Dictũ eſt de iũmo: amare deum ſi amamus mundũ: Si ama- gleno⸗
PSs. 1o1. Et anni tui non deficient. Quomodo autẽ mus mũdũ:ſeꝑat noſ a charitate dei. Duo Etmun
dictus eſt dies: quando dictũ eſt domino: ſunt amoꝛes:mundi ⁊ dei.Si mundi amoꝛ Duiant⸗
Ps. 2. Ego hodie genui te? Ab ęterno patre genihabitat: non eſt qua intret amoꝛ dei. Rece ſeinere
tus:ex ęternitate genitꝰ: Hullo initio:nul / dat amoꝛ mundi:⁊ habitet dei. Aelioꝛ ac/ unn i
lo fine: nullo ſpacio latitudinis:quia eſt qd cipiat locum. Amabas mundũ: noli ama/⸗ nanſte
eſt: quia ipſe eſt qui eſt. Et nomẽ ſuũ dixit re mundum. Cum exhauſeris coꝛ tuũ amo/ unt
gxo.s. moyſi. Dices eis: Qui eſt miſit mead vos. re terreno: hauries amoꝛem diuinum:⁊ in- minntg
QAuid ergo? Ante abꝛaam? Quid añ noe? cipit habitare iã charitas de qua nihil ma⸗ dantnch
Ps. 1o9. Quid ante adam? Audi ſcripturam: Ante li poteſt pꝛocedere. Audite ergo verba pur eſlmnt
luciferum genui te. Poſtremo ante celum ? gantis modo.Quaſi agrum inuenit coꝛda ln dan
Job.1. terrã. Quare: Quia oia ꝑ ipſũ facta ſũt:et hominũ.Sed quomodo inuenit: Si ſiluũ aunge
ſine ipſo factũ eſt nihil. IJdeo patres agno/ inuenit:extirpat. Si agrũ purgatũ iuenit: igin
ſcite. Pfes em̃ fit agnoſcẽdo qð eſt ab ini plantat. Platare ibi vult arboꝛẽ charitatẽ. Ponte⸗
E tio. Scribo vobis iuueneſ. SFilij ſůt: Et quã ſiluã vult extirpare: Amoꝛẽ mũdi. ane
pfes ſũt: iuuenes ſũt. Filij:qꝛ naſcũt᷑. Pa / Audi extirpationẽ ſiluę: Nolite dilige⸗/ Ee
nmnees:qꝛ: pꝛincipiũ agnoſcũt. Juuenes qua⸗ re mũdũ · hoc em̃ ſeqᷣt.. Neq; ea ꝗ fut nenn

Ameinchockpet
mbonebtene
onicenrgiun
iat Dnar
ee neaadsl
bigiuneneget
düdei upods
nnalguzke
lin ii n
nus:gucel
haſcoglu
coniden 9
licognindſtn

Scientiaintrc

lan vuld thomme
ſinicscleſan

Netdichitll⸗

dant. Coinnn
Enehundenicn

ne Binſſnink,

Nonodo on
mundü,9
Prnttni
4.Sinunind
marde.
un 44in
unci,tolmm
imanin,
bunn

Sa

In Eplam beati Johãnis Tractatus II

in mũdo.Si q̊s dilexerit mũdũ:di
lectio pr̃is nõ eſt i eo.Audiſtis: qꝛ ſi qͥſ
dilexerit mundum: dilectio patris nõ eſt in
eo. Ne quis dicat in coꝛde ſuo falſũ eẽ hoc:
Fratres:deus dicit ꝑ apoſtolũ: Spirituſſã/
ctus locutus eſt. Hihil verius: Si quis dile

rrerit mundũ: dilectio patris nõ eſt in ipſo.

Vis habere dilectionẽ patr vt ſis cohęres

fulij:noli diligere mundũ. Exclude malum
amoꝛẽ mũdi:vt implearis amoꝛe dei. Vas
es:ſed adhuc plenuʒ es:fũde qð habes :vt
accipias quod nõ habes. Certe iam renati
ſunt exaqua ⁊ ſpirituſancto fratres noſtri:
⁊ nos ante aliquot annos renati ſum ꝰex aq̃

et ſpirituſancto. Bonum eſt nobis:nõ dili/

gamus mundũ: ne remaneant in nobis ſa-
cramenta ad damnationẽ: nõ firmamenta

ad ſalutẽ. Firmamẽtum ſalutis eſt habere
radicem charitatis:habere virtutẽ pietat:
non foꝛmaʒ ſolam. Bona foꝛma: ſancta foꝛ/
ma.Sed quid valet foꝛma ſi non habeat ra
dicem? Sarmentum pᷣciſum:nonne in ignẽ
mittitur?Habe foꝛmam: ſed ĩ radice. Quõ
autem radicamini vt non eradicemini? Te/
nendo charitatem:ſicut dicit aplus: In cha
ritate radicati ⁊ fũdati.Quomõ ibi radicat᷑
charitaſ int tanta ſiluoſa amoꝛis mũdi: Ex/
tirpate ſiluas: magnũ ſemen poſituri eſtis.

Mon ſit in agro qð offocet ſemen. Hheęc ſunt

*
4

verba extirpantia quę dixi: Molite diligere
mundum: neq; ea quę in mũdo ſũt.Si quiſ
dilexerit mundum: non eſt charitas patris
in eo:; QAuia omne qð in mundo eſt:
deſiderium eſt carnis:⁊ deſideriuʒ
oculoꝛu:⁊ ambitio ſeculi.Tria dixit:
que nõ ſunt a patre:ſed ex mundo.

Et müdus tranſiet ⁊ deſideria eiꝰ.

Qui autẽe fecerit voluntatẽ dei:ma
net in eternũ:ſic ⁊ ipſe maneti eter/
num.AQuid vis? VUtrum amare tempoꝛa/⸗

lia ⁊ tranſire cum tempoꝛe: an mundũ non/⸗

amare ⁊ in eternũ viuere? Rerũ tempoꝛali

unm fluuius trahit: ſed tanq; circa fluuiũ ar/

boꝛ nata eſt:dominus noſter ieſus chꝛiſtus:

aſſumpſit carnem ⁊ reſurrexit: aſcendit in cę
lum. Voluit ſe quodãmodo circa fluuiũ tẽ-
poꝛum plantare: Raperis in pꝛęceps: tene

lignũ. Voluit te amoꝛ mundi: tene chꝛiſtũ.

Pꝛopter te factus eſt tempoꝛalis:vt tu fias
ęternus: quia et ille ſic factus eſt tempoꝛa-
lis vt maneret ęternus. Acceſſit illi aliquid

ex tempoꝛe:nõ deceſſit ex ętnitate: Tu aũt

—

4

tẽpoꝛalis natus es:et per peccatũ tẽpoꝛalis
factus es.Tu factus es tempoꝛalis per pec
catum:ille factus tempoꝛalis per miſericoꝛ⸗
diam dimittendi peccata. Quantũ intereſt

cum duo ſunt in carcere inter reum 2 viſita⸗

toꝛem eiꝰ:hhomo em̃ aliq uãdo venit ad ami
cum ſuum: ⁊ intrat viſitare eum: ⁊ ambo in
carcere videntur. Sed multũ diſtãt:⁊ diſtin
cti ſunt. Illum cauſa pꝛemit:illum humani

tas adduxit. Sic in iſta moꝛtalitate nos re/

atu tenebamur:ille miſericoꝛdia deſcendit.
Intrauit ad captiuũ redemptoꝛ:non oxpꝛeſ
ſoꝛ. Dominus ꝓ nobis ſanguinem fudit:re
demit nos:mutauit ſpem noſtram. Adhuc
poꝛtamus moꝛtalitateʒ carnis:⁊ de futura

immoꝛtalitate pᷣſumimꝰ. Et in mari fluctua

mus:ſed ancoꝛam ſpei in terra iam fiximꝰ.
Sed nõ diligamus mundũ: neq; ea que in
mundo ſunt. Quę em̃ ſũt in mũdo:deſide⸗/
rium carnis eſt:⁊ deſideriũ oculoꝝ et ambi⸗
tio ſeculi. Tria ſũt iſta. Ne quis foꝛte dicat:
AQuę in mundo ſunt deus fecit: id eſt cęluʒ

⁊ terram: mare: ſolẽ:lunam: ſtellas:omnia

oꝛnamenta cęloꝛũ:quę ſunt oꝛnamenta ma
ris: Omnia repẽtia.Que terreę? Animalia:
arboꝛes:volatilia. Iſta ſunt in mundo:de⸗
illa fecit. Quare ergo nõ amem qð deus fe/
cit? Spirit dei ſit in te:vt videas qꝛ hęc oĩa
bona ſũt. Sed vę tibi ſi amaueris condita
⁊ deſerueris cõditoꝛẽ. Pulchꝛa tibi ſũt: Sʒ
quanto eſt pulchꝛioꝛ qui iſta foꝛmauit: In⸗
tendat charitas veſtra. Similitudinibꝰ em̃
poteſtis inſtrui:ne ſubꝛepat vos ſathanas
dicens qð ſolet dicere:Bene ſit nobis iĩ crea
tura dei: Quare illa fecit niſi vt bene nobis
eſſet? Et inebꝛiãt᷑ ⁊ pereũt:⁊ obliuiſcũt᷑ cre/
atoꝛẽ ſuũ. Dũ nõ temperãter ſᷣ cupide vtũt᷑
creatis:creatoꝛ cõtemnit᷑. DLe talibus dicit
aplus:Coluerũt⁊ ſeruierunt creaturę potiꝰ
qᷓ; creatoꝛi qui eſt benedictꝰ in ſecula. Mõ te
Phibet de amare iſta:ſᷣ nõ diligere ad bea
itudinẽ:ſᷣ appꝛobare ⁊ laudare vt ames cre
atoꝛẽ.Quẽadmodũ fratres ſi ſponſus fece⸗

rit ſpõſę ſuę anulũ: ⁊ illa acceptũ anulũ pl⸗

diligeret qᷓ; ſponſũ qui illi fecit anulũ: Mõ/
ne in ipſo dono ſponſi adultera aia dep̃hen
deret᷑:q;uis hoc amaret qð dedit ſponſus?
Certe h̊ amaret qð dedit ſpõſus.Zñ ſi dice/

ret:Suſficit mihi anulꝰiſte:iam illiꝰfaciẽ no

lo videre: Qualis eſſet: Quis ñ deteſtaret
hãc amẽtiã? Quis nõ adulterũ aim cõuin/
ceret: Amas aurum pꝛo viro:amas anuluʒ

Ro. 1.

Expoſitionis ſancti Auguſtin

pꝛo ſponſo. Si hoc eſt in te:vt ames anuluz
pꝛo ſponſo:et nolis videre ſponſum tuum:
ad boc tibi arraz dedit: vt nõ te oppignera
fet ſed auerteret. Ad hoc vtiq; arrã dat ſpõ/
ſus:vt ĩ arra ſua ipſe amet᷑. Ergo dedit tibi
deus omnia iſta: ama illũ qui fecit iſta. Pl
eſt qð tibi vult dare:id eſt ſeipſũ qui iſta fe/
cit. Si aũt amauer hęc:qᷓ;uis illa deꝰfecerit:
⁊ neglexeri creatoꝛẽ ⁊ amaueri mũdũ:amit/
G tis creatoꝛẽ qͥ feẽ mũdũ. AMuũdꝰ em̃ awella
, ſſolũ iſta fabꝛica quã fec deꝰ:ceęlũ ⁊ tra:ma/⸗
G re: viſibilia ⁊ iuiſibilia: ſed habitatoꝛes mu/
di mundus vocant᷑: quomodo domus vo/
cant᷑ ⁊ parietes ⁊ inhabitantes. Et aliquã⸗
do laudamus domũ:⁊ vituꝑamus inhabi/
tantes. Dicimus em̃: Bona domus:qꝛ mar
moꝛata eſt ⁊ pulchꝛe laqueata. Et aliter di/

exaudiat illos deꝰ. In miraculis curioſitas
eſt:hoc eſt deſiderium oculoꝛuzʒ:nõ eſt a pa-
tre. Si dedit deus:fac. Obtulit em̃ vt faci/-
as. Non em̃ qui non fecerunt ad regnũ dei
non pertinebunt?: Cum gauderent apoſtoli
quia dęmonia eis ſubiecta erãt: quid eis di
xit dominus: Molite in hoc gaudere:ſᷣ gau Zud.io.
dete quoniã nomina veſtra ſcripta ſũt in ce
lo. Inde voluit gaudere apoſtolos: vnde
gaudes ⁊ tu. Vę tibi em:ſi nomẽ tuum non

eſt ſcriptũ in celo. Nũquid vę tibi ſi nõ am/

bulaueris in mari? Nũquid vę tibi ſi nõ ex/
duſeris demonia? Si accepiſti hęc vnde fa/
cias:vtere humiliter non ſuperbe.MNaʒ ⁊ de
quibuſdã pſeudo ꝓphetis dicit dominus:
uia facturi ſũt ſigna ⁊ ꝓdigia. Ergo ñ ſit Mattb. 24

ambitio ſeculi.Ambitio ſęculi ſuꝑbia ẽ. Ja qh
cimus: Bona domꝰ: Hemo ibi patit ſe vult in honoꝛibus. Magnꝰ tibi vi⸗

riam:nullę rapinę:nulię oppꝛeſſiones ibi ſi
unt: modo non parietes laudamus:ſed in/
habitatoꝛes: Homus tamẽ vocat᷑:ſiue illa:
ſiue iſta. Omnes cem̃ dilectoꝛes mũdi(quia
dilectione inhabitant mundũ:ſicut celũ qꝝ
ſurſũ eſt coꝛ ⁊ ambulãt carne in terra) Om/
nes ergo dilectoꝛes mundi:mund“ vocant᷑.
Apli no hut niſt iſa tria: Deſideriũ carnis:
E. deſiderium oculoꝛuz: ⁊ ambitionem ſęculi.

1

Delſiderant em̃ mãducare:bibere:vti volu/
ptatibus iſtis: Mũquid nõ eſt in his modꝰ⸗
Aut quãdo dicitur:nolite iſta diligere: hoc
dicit᷑:vt non manducetis:non bibatis: aut
filios non ꝓcreetis: Mon hoc dicit᷑: Sed ſit
modus ꝓpter creatoꝛem:vt nõ vos illigent
iſta dilectione:ne ad fruendũ hoc amen:qð

—

etur homo:ſiue de diutijs:ſiue de aliq̃ po/
tentia.Tria ſunt iſta:⁊ nihil inuenies vnde
temptetur cupiditas humana: niſi aut deſi/
derio carnis:aut deſiderio oculoꝛũ:aut am/

inus a diabolo. Heſiderio carnis tempta
us eſt quando dictũ eſt ei:Si filius dei es: Matth.4·
dic lapidibus iſtis vt panes fiant: quando
eſuriuit poſt ieiuniũ.Sed quomõ repulit tẽ
ptationẽ:⁊ docuit pugnare militem:? Atten
dite quid illi ait: Mon in ſolo pane viuit ho abi.
mo:ſed in omni verbo dei. Temptat eſt ex
deſiderio oculoꝛũ de miraculo:quãdo ei di/
xit: Mitte te deoꝛſũ: Scriptũ eſt: Angelis
ſuis mãdauit de te:ne qñ offẽdas ad lapidẽe
pedem tuũ. Ille reſtitit temptatoꝛi. Si em
faceret miraculum: nõ videret᷑ niſi aut ceſſiſ

uhue ſeculi. Per iſta tria temptat eſt do⸗
.

e noes ι ad vtendum habere debetis. Mon aut ꝓ raculum: ne niſt
„ bamini:niſi quãdovobig pꝛoponũtur duo: ſe aut curioſitate feciſſe. SFecit em̃ quando

poc aut illud. Juſticiã vis: an lucra: Mõ ha
beo vnde viuã:non habeo vnde manducẽ:
nõ habeo vnde bibam. Sed quid ſi non po
tes habere iſta:niſi ꝑ iniquitatẽ: Nõne me/
lius amas qð non amittis:q; ꝙ iniquitateʒ
cõmittis: Lucrũ auri vides: damnum fidei
nõ vides: hoc ergo ait dominꝰ. Deſideriũ
carnis ẽ: id ẽ deſideriũ eaꝝ reꝝ ꝗ̊ ꝑtinẽt ad
carnem: ſicut cibus et concubitus et cętera
huiuſmodi.Et deſideriũ oculoꝛũ.Deſideri-

——

7„ 7

S um oculoꝛum dicit omnẽ curioſitateʒ. Jam
S qᷓ; late patet curioſitas ipſa in ſpectaculis:
in theatris: in ſacramẽtis diaboli:in mãgi/
cis antibus: in maleſicijs ipſa eſt curioſitas.
Aliquado temptat etiam ſeruos dei:vt ve⸗/
lint quaſi miraculũ facere:temptare vtrum

voluit tanq; deus:ſed tanquã infirmos cu/
rans. Nam ſi tunc faceret:quaſi tãtũmõ mi
raculũ velle facere putaret᷑. Sed ne hoc ho/
mines ſentirẽt: attende quid reſpõdit: Et
quãdo tibi talis temptatio euenerit: dic il/

lud ⁊ tu: Redi poſt me ſathanas. Scriptũ ẽ

em̃: Non temptabis dominum deum tuũ:
Id eſt:ſi hoc fecero temptabo deũ.hoc di/
xit: qð te voluit dicere quando tibi ſugge/
rit inimicus: Qualis homo: qualis chꝛiſtia/
nus? AModo vel vnum miraculũ feciſti:aut
oꝛationibus tuis moꝛtui ſurrexerunt:aut fe
bꝛicitantes ſanaſti:ſi vere eſſes alicuiꝰ mo/
mẽti: faceres aliquod miraculũ: Reſpõde?
dic: Scriptũ ẽ: Nõ temptabis dñm deũu tu⸗
um.Mon ergo temptabo deũ:quaſi tuncꝑ⸗

Nekolordl
hüced
alſouce.
apleennazn
ſonünücnn
Geicamenne
Unolcolink
1etdligens
lomicinon
Perusdlceie
olſctpos
lockclcz⸗⸗
gotennens.

ehheude
R genepri

ſes Sin
dligaenüc
Nlerentni
gucheſüri
deſcenüo
pfoßerni
l Etmi
nr Quin⸗
lngeni

Deoy
ſſhonſin
honbaben
o docen
posdeg

guid enbiltin
iguidpenbiſſie

epihkbannde.

llupebehgn
bens diat dnte⸗

1 gaign bcil

ſcllir⸗
das. Dagrth
unis:ſedetlit⸗
1nchünnenisn

bunanniee

iooloi
ſdenoanstmt

8

ſter Siilusdats

Antsfn n

oda Lrd
ninaio ied⸗
Sanptüch Man
egioſituiil
ttenpum.9
5dakiniu
ſe i dn
Iunciniihen,
cqultüm
ecud thidl
mocnactN
cctans All

enimmdan

—
—

„
1

S=-

—
=

=☛R6ͤ

ES
S·

=
=

—
=☛

—,,—
—

==
☛

.

—
E=
=

S,Seͤ
E — = —
—

—
=
S=

In Eplam beati 5

Tle endleie r

tineam ad deũ ſi fecero miraculũ: et non
tineam ſi non fecero. Et vbi ſũt verba ciꝰ

ohãnis Tractatus III

duo teſtamenta ſcripturaꝝ diuinaꝝ. Pinc
ſugat᷑ lac oim ſacramẽtoꝝ tẽpoꝛalit᷑ ꝓ eena

Zudj.lo. Gaudete qꝛ noia veſtra ſcripta ſũt in celo? ſalutenf̃a geſtoꝝ:vt nutritꝰ atq; roboꝛatꝰ

Pös. 8

— 2

De ambitiõe ſęculi quõ temptatꝰ eſt důↄs:
Qſñi eleuauit eũ in excelſum et dixit ei: hec
omnia regna tibi dabo ſi pꝛoſtratadoꝛaue
ris me: De elatiõe regni terreni voluit tem
ptare regẽ ſeculoꝛũ:Sed dñs qui fecit celuVu
et terrã diabolũ calcabat. Quid magnũ a
dño diabolum vinci? Quid ergo reſpoõdit
diabolo: niſi qð te docuit vt reſpondeas:
Scriptũ eſt: dñm deũ tuũ adoꝛabis: et illi

ſoli ſeruies? Tenẽtes iſta:nõ ha bebit con /
cupiſcentiaʒ mundi.Non habendo cõcupi
ſcentiã mũdi:nõ vos ſubiugabit:nec deſi
deriũ carnis:nec deſideriũ oculoꝛũ:nec am
bitio ſeculi:⁊ facitis locũ charitati venien-
ti:vt diligatis deum:quia ſi fuerit ibi dile⸗
ctio mũdi:non ibi erit dilectio dei. Cenete
potius dilectionẽ dei:vt quõ deus eſt eęter·
nus:ſic ⁊ vos maneatis in ęternũ.Quia ta⸗
lis eſt quiſq;:qᷓlis er dilectio eſt. Terrã dili/
gis:terra eris.DPeũ diligis.Quid dicã:deꝰ
eris? Nõ audeo dicere ex me. Scpᷣturas au
diamꝰ: Ego dixi dij eſtis:⁊ filij altiſſimi onm
nes. Si vult eẽ dij ⁊ filij altiſſimi: nolite
Diligere mũdũ: nec ea ꝗᷓ ſũt ĩ mũdo. Si qs
dilexerit mũdũ:nõ ẽ charitas pfis ĩ illo:
oĩa quę ſũt in mũdo:deſideriũ carnis eſt: :
deſideriũ oculoꝝ:⁊ ambitio ſecli:quęñ ẽ ex

„ „

ꝑueniat ad mãducãdũ cibũ.QAð ẽ ĩ pꝛinci/ Jobᷣ.r.

pio erat vᷣbũ:⁊ vbũ erat apð deũ:⁊ deꝰerat
vbũ.Lac nfm vpᷣs humilis ẽ:Cibꝰ nr̃:id⸗
ipſe xpᷣs elis pri. Lacte te nutrit vt pane
paſcat. Hã coꝛde ↄtingẽ ieſũ ſpiritalit:ůᷣ eſt
cogſcere:qꝛ ęq̃lis ẽ pr̃i. Pꝛoptea ⁊ mariã ꝓp/
hibebat ſe tãgere ⁊ dicebat ei:Noli me tan Jos.20.
gere:nõdũ em̃ aſcendi ad prem meũ.Quid
eſt H: Diſcipulis ſe palpãdũ pᷣbuit ⁊ marie
ↄtactũ vitauit? Mõne ipſe eſt qͥ dubitãti di/
ſcipulo dixit: Mitte digitos tuos ⁊ palpa
cicatrices: Nũquid iã ad patrẽ aſcenderat⸗
AQuare g̊ mariam ꝓhibet ⁊ dicit: Moli me
tangere:nõdũ em̃ aſcẽdi ad patrẽ meũ:An
h dicturi ſumꝰ: ꝙ a viris ſe tãgi nõ timuit:
⁊ a mulieribꝰ ſe tangi timuit? Cõtactꝰ illiꝰ
oẽʒ carnẽ mũdat. Quibꝰpᷣmo voluit mani
feſtari:ab his ſe timuit ↄtrectari? Mõne vi/
ris reſurrectio eiꝰ ꝑ femias nũciata ẽ: vt õ⸗
ria arte ſerpẽs vinceret᷑: Quia em̃ ille moiꝛ
tem pꝛimo homini ꝑ feminam nunciauit:
viris vita ꝑ feminã nunciata eſt: Quare er-
go ſe tangi noluit:niſi quia contactum illũ
ſpiritalẽ itelligi voluit: Cõtactꝰ ſpiritaꝛ de
coꝛde mundo. Ille contingit de coꝛde mun
do chꝛiſtum: qui eum intellgit patri cogq⸗
lem ⁊ cogternũ.Qui aũt nõdũ intelligit di⸗

pfe:ſᷣ ex mũdo:id ẽ abhoibꝰ dilectoꝛibꝰmũ uinitatem chꝛiſti:vſq; ad carnem venit: vſ⸗

di.Et mũdus tranſiet ⁊ deſideria ei?tran/ſe
unt.Qui autẽ facit voluntateʒ dei: manet
in eternũ:
De eg qð Johannes dicit: Pue
ri nouiſſima hoꝛa ?: vſq; ad id: E
Non habetis neceſſitatẽ vt aliquis
pos doceat:qnia vnctio iyſ⸗ 12Do⸗
cet vos de oibꝰ: Tractat? II
Ueri nouiſſima hoꝛa eſt. In
hac lectiõe pueros alloqᷣt᷑:vt feſti·
nẽt creſcere:qꝛ nouiſſima hoꝛa eſt.
Etas coꝛpoꝛis nõ eſt in volũtate. Ita null⸗

—.— —

ſm caruẽ creſcit qñ vult:ſicut nullꝰ qußdo

vult naſcit᷑. Ubi aũt natiuitas in volũtate .

eſt: ⁊ incrementuʒ in volũtate eſt: nemo ex
aqᷓ ⁊ ſpiritu naſcit᷑ niſi volens.Ergo ſi vult
creſcit:ſi nõvult decreſcit.Quid ẽ creſcere:
Pꝛoſicere. Quid eſt decreſcere?: heſicere.
Auiſqs nouit natũ eſſe ſe: vt audiat qꝛ pu
er ẽ ⁊ infas:auide inhiet vberibꝰ matri:⁊ ci
to creſcit.Eſt aũt mat: ecclia:Et vbera eiꝰ:

„
»

piger ſit ad ꝓſiciendum: audiat:

q; ad diuinitatẽ non venit.uid autẽ ma/

gnum eſt vſ; illuc attingere: vſ quo pſe⸗

icut ⁊ deꝰ manet in ęternũn. cutoꝛes qui cruciſfixerũt: Illud eſt magnu

intelligere verbũ deum apud deum in pꝛin
cipio:ꝑ qð facta ſũt omnia:qualem ſe con/

gnoſci volebat quãdo ait philipo: Tanto Job. t4.
tempoꝛe vobiſcũ ſũ: ⁊ nõ cognouiſtis me: ,
Philippe qͥ videt me videt ⁊ preʒ.Sʒ ne qᷣſ Dppoſiee
Pueri no
uiſſima hoꝛa eſt: Pꝛoficite:currite:creſcite:
nouiſſima hoꝛa cẽ̃. Jpᷣa nouiſſima hoꝛa diu/
turna eſt:tñ nouiſſima hoꝛa eſt.HhHoꝛam em̃
pꝛo tempoꝛe poſuit nouiſſimo: quia in no/
uiſſimis tempoꝛibus veniet dominꝰ noſter
ieſus chꝛiſtus.Sed dicturi ſũt aliqui:c⁊
nouiſſimum tempus: quomodo nouiſſima
hoꝛa: certe pꝛius venit antichꝛiſtus: et tunc
veniet dies iudicij? Vidit iohannes cogitta
tiones iſtas: ne quaſi ſecuri fierent: æ iddenu
nõ eſſe hoꝛã nouiſſimã putarẽt:qð venturꝰ
eſſet antichꝛiſtꝰ: ait illis. Et ſiẽ audiſtis B
ꝙ antichꝛiſtus ſit venturus: ũc

la exeunt. Sed nõ exirent ſi ex nobis eſſet.

. Eorj.12. coꝛdia mẽbꝛoꝛũ dicit apoſtolus: Si patitur

Expoſitionis ſancti aluguſtini

antichꝛiſti multi facti ſũt.Nũqᷣd poſ · bis:pmanſiſſẽt vtiq; nobiſcũ. bine
ſet habere młtos antixpᷣos:qᷓ; hoꝛa nouiſſi / ꝭ videat charitas veſtra:qᷣͥa multi qͥᷣ nõ ſũt
ma:? Quos dixit antixpos: ſeqᷣt᷑ ⁊ exponit.
Vnde cognouimꝰ ꝙ noniſſima ſit
hoꝛa: Vnde: Quia antichꝛiſti multi fa/ oꝛ
cti ſũt.Ex nobis exierũt. Videte anti/ euchariſtiam: ⁊ quicqͥd in ſacramentis ſan/
chꝛiſtos. Ex nobis exierunt. Ergo plangi/ cctis eſt. Ipſius altaris cõmunicationẽ acci
mus damnũ: Audi conſolationẽ. Sʒ nõ gnb nobiſcũ:⁊ non ſũt ex nobis.Tẽptatio
P

piunt nobiſeũ baptiſmũ: accipiũt nobiſcũ
quod noꝛũt ſideles accipere:benedictionẽ:

erant ex nobis.Omnes heretici: om̃es bat qꝛ non ſũt ex nobis. Quãdo illis tẽ-
ſciſmatici ex nobis exierunt:id eſt ex eccle ¶ptatio venerit:velut occaſione venti volãt

foꝛas:qꝛ grana non erant.Oẽs autẽ tũc vo
labũt(qð ſepe dicendum eſt) cum area do/
minica cęperit vẽtilari in die iudicij. Ex no
bis exierunt: ſed non erant ex nobis. ſi
fuiſſent ex nobis: ꝑmãſiſſẽt vtiq; nobiſcũ.
Nã vultis noſſe chariſſimi:ꝙ certiſſime di⸗
catur hoc: vt qui foꝛte exierunt et redeunt:
non ſint antichꝛiſti: non ſint contrarij chꝛi/
ſto: ſed de voluntate ſua vnuſquiſq; aut
antichꝛiſtus:aut in chꝛiſto eſt:Aut in mem⸗
bꝛis ſũt viuis:aut in humoꝛib?ꝰmalis:Qui
ſe in melius commutat: in coꝛpoꝛe mem/
bꝛũ ẽ:qͥ aũt in malicia ꝑpꝑmanet humoꝛ mal⸗
eſt.Et quando exierit:releuabũt᷑:qui pſᷣme/

Anteq; exirent ergo nõ erant ex nobis. Si
aſiq; exirẽt nõ erãt ex nobis:multi int ſũt:
non exierunt ⁊ tamẽ antichꝛiſti ſunt. Aude
mus h̊ dicere: Vt qͥd: Miſivnuſquiſq; cum
intus eſt nõ ſit antichꝛiſtꝰ. Deſcripturꝰ em̃
antichꝛiſtos et deſignaturꝰ eſt: ⁊ videbimꝰ
eos.Nũc interrogare debet vnuſquiſq; cõ/
ſcientiã ſuã:an ſit antichꝛiſtus. Tatine em̃
antichꝛiſtus contrariꝰ eſt xpᷣo:Non quõ nõ
nulli intelligũt antichꝛiſtũ ideo dictũ ꝙ añ
chꝛiſtũ venturus ſit:id eſt poſt eum ventu/
rus ſit chꝛiſtus. Mon ſic dicitur: nõ ſic ſcri-
bitur:ſed antichꝛiſtꝰ: id eſt cõtrariꝰ chꝛiſto.
Zam quis ſit cõtrarius chꝛiſto: nunc aduer
tetis ipſo exponente: ⁊ intelligetis nõ poſ-
ſe exire foꝛas niſi antixpos.Eos aũt qui nõ
ſũt xpᷣo ↄtrarij: foꝛas exire nullo mõ poſſe.
Qui em̃ nõ eſt chꝛiſto contrariꝰ:in coꝛꝑe ip-
ſius hęret: ⁊ membꝛum computat᷑. Nunqᷓ;
ſibi ſũt mẽbꝛa contraria.Coꝛpoꝛis integri⸗
tas vniuerſis mẽbꝛis cõſtat.Et quid de cõ/

bis. ſi fuiſſent ex nobis:pmãſiſſent vti⸗
q̃ nobiſcum. Sed vt manifeſtarent᷑:
ꝙ nõ omnes erant ex nobis. Ideo
addidit:vt manifeſtarent᷑:quia et intus cũ
ſũt:nõ ex nobis ſũt:nõ tñ manifeſti ſũt:ex

hetis a ſctõ:vt ipᷣi vobis manifeſti
ꝛdia mebꝛoꝛu dieit? O! ſit. Vnctio ſpiritalis:ipſe ſpũſſctũs ẽ:cuiꝰ
vnũ membꝛũ: cõpatiunt᷑ omnia mẽbꝛa.Et cramentũ ẽ in vnctiõe viſibili.hac vncti
ſi gloꝛiſicat᷑ vnũ mẽbꝛũ:cõgaudent omnia Sonem chꝛiſti qͥ hñt:dicit omnes cognoſcere
mẽbꝛa.Si ergo in gloꝛiſicatiõe mẽbꝛi cęte/l malos ⁊ bonos:nec opus eſſe vt doceãt᷑:qꝛ
ipſa vnctio docet. Scribo vobis: Nõ
ꝙ neſciretis veritatẽ:ſed qꝛ noſtis
eã: ⁊ quia omne mẽdaciũ nõ eſt ex
veritate.Ecce admoniti ſumꝰ quõ ↄgno/

ra mẽbꝛa cõgaudent:⁊ in paſſiõe oĩia mem/
bꝛa patiunt᷑:concoꝛdia mẽbꝛoꝛũ non habet
antichꝛiſtũ.Et qui ſũt intus:certe ſũt in coꝛ
poꝛe dñi noſtri ieſu xpᷣi:quando qͥdem ad/
buc curatur coꝛpꝰ ipſius: Et ſanitas ꝑfecta
non erit niſi in reſurrectione moꝛtuoꝝ. Sic
ſunt in coꝛpoꝛe chriſti:quomodo humoꝛes

IYpße dixit: Ego ſũ veritas.Om̃e aũt mẽda
ciũ nõ eſt ex vitate.Oẽs igit᷑ qͥ mẽtiunt᷑:nõ

ſcamꝰantichꝛiſtũ. Quid ẽ chꝛiſtꝰ: Veritas.

mali.Añ euomunt᷑: tũc releuat᷑ coꝛpꝰ. Sic

et mali quando exeũt: tũc eccleſia releuat᷑.
Et dicit quando eos euomit atq; ꝓijcit coꝛ
pus:Ex me exierunt humoꝛes iſti:ſed non

erant ex me. Quid eſt: NHon erant ex me⸗
Nõ de carne mea pꝛęciſi ſũt:ſed pectus mi⸗

hi pꝛęmebant cum ineſſent. Ex nobis exie/
runt: ſed nolite triſtes eſſe:non erant ex no

bis. Unde ꝓbas:Qð ſi fuiſſent ex no gniñcationt bʒ ieſus: aliam

ſunt ex xpᷣo.Mõ dixit qðdã mẽdaciũ ex ve/
ritate:⁊ qðdã mẽdaciũ nõ ex veritate: Sẽ/
tentiã attende:Ne vos palpetis:ne vobis
aduletis:ne vos decipiatis:ne vos illuda/
tis: Oẽ mẽdaciũ nõ eſt ex veritate. Videã/
mus ̊ quõ antichꝛiſti mentiũt᷑:qꝛ nõ ẽ vnũ
genꝰmẽdacij. uis eſt mẽdax:niſi is
q̊ͥ negat ꝙ ieſus nõ ſit XAan ſi⸗
habet chꝛiſt'.

„
—

ex nobis:accipiũt nobiſcũ ſacramẽta: acci

bãtur. Ex nobis exierũt:ſed nõ erant ex no

eũdo manifeſtant᷑. Et voſ vnctionẽ ha

ye

umnſitrnu
u nune⸗
ſo ieſ
guottuiͦ
miueroter le
hotnen ſege
Colviet
Uurphus: i
lind
nsepepui⸗
Utnoncka

geli
e. MCuicu
nin gvaſabiun
ſoeteun
Genedinte
tconten,
nrnl
nsckad
laaann.
glitonqua
lennonoffe
Peuterane

1 Pnonion
nnlste
Occtentn

lervidee
ſanabyn
nobiseri
ſfuſteten
QAucige
lnt ernol
2 Ktcono
ſo. Etgu
ſeliseſtch
Qlͦnuen
eſtsnone
tumgnin
binumtne
bopelt ee
dauſte⸗
clrsſtn
Laggle
eſecni
licſtnsn
muretuit
noslos⸗

Mitgte
fwrtint

namansg
mäſſänengii⸗
S
Leenenmantar
nonircrmni
de iu uigg
eihek Argn

Lbanonbnet

unu:ücoparn
Vgmanatbanant
ulaubäigin
nünſednöcman
nodis mnüſiut

nt nmini
4

nternobs⸗

Neni:gacend

poſmmeinitt

Ipoboenntn

sipſehiltinin
nöenidi nn
ctonnerc

ℳ„

=

õ

In Eplam beati Johãnis Tractat' III

Cum ſit vnũ: ieſus chꝛiſtꝰ ſaluatoꝛ noſter:
ieſus tamẽ ꝓpꝛium nomẽ eſt illi:quõ moy/
ſes ꝓpꝛio nomine appellatꝰ eſt:quõ helias:
quõ abꝛaã: ſic tanq; ꝓpꝛiũ nomẽ habet do
minꝰ noſter ieſus.Chꝛiſtus aũt ſacramenti
nomen eſt:quõ ſi dicat᷑ pꝛopheta: quomo/
do ſi dicat᷑ ſacerdos.Sic chꝛiſtus cõmenda
tur vnus: in quo eſt redemptio totius po/
puli iſrael. Iſte chꝛiſtus ſperabatur ventu/
rus a populo iudęoꝛũ.Et quia humilis ve/
nit non eſt agnitus:quia lapis paruꝰ erat:

naniet.a2. offenderunt in illũ:et fracti ſũt. Sed creuit

„*

Zud.20. ra? Quicũq; offenderit in lapidem iſtũ con

I.

malis lapis offenſionis eſt chꝛiſtꝰ: Quicqͥd

lapis ⁊ factꝰẽ mõs magnꝰ.Et qͥd ait ſcptu/

quaſſabitur:⁊ ſuꝑ quẽ venerit lapis iſte cõ/
teret eum. Diſcernenda ſüt verba. Offen⸗
dentẽ dixit cõquaſſari:ſuꝑ quẽ autẽ vene/
rit conteri. Pꝛimo qꝛ humilis venit: offen/
derunt in illũ homines:Quia excelſus vẽ/
turus eſt ad iudiciũ:ſuꝑ quem venerit con/
teret eum. Sed illũ non conteret vẽturus:
quẽ non quaſſauit cũ venit. Qui in humi⸗/
lem non offendit:nõ foꝛmidabit excelſum.
Pꝛeuiter audiſtis:cQui in humilẽ nõ offen
it: non foꝛmidabit excelſũ. Omnibus em̃

dicit chꝛiſtus:amarũ eſt illis. Etenim audi-
te ⁊ videte:mnes certe qui exeũt de eccle
ſia:⁊ ab vnitate eccleſię pᷣcidunt᷑:antichꝛiſti
ſũt. Nemo dubitat: ipe em̃ deſignauit.Ex
nobis exierũt: ſed non erant ex nobis.NHã

ſi fuiſſẽt ex nobis:ꝑpmãſiſſentvtiq; nobiſcũ.

Quicũq; ergo nõ manent nobiſcũ: ſed exe/⸗
unt ex nobis:manifeſtũ ẽ ꝙ antichꝛiſti ſũt.

D Et quomodo ꝓbankt᷑ antichꝛiſti:Ex mẽda/

ieſus non eſt chꝛiſtus. Videat charitas ve/

tio. Et quis eſt mendax: niſi qui negat qm̃
ieſus eſt chꝛiſtus: Interrogemꝰ hereticos.
Quẽ inuenis hęreticum? Qui negat quia

—.

ſtra magnũ ſacramẽtum: Attendite qͥd in/

ſpirauerit nobis deus:⁊ quid inſinuare no/

bis velit.Ecce exierunt a nobis ⁊ facti ſunt
donatiſte. Interrogemꝰ eos: vtrũ ieſus ſit
chꝛiſtus:ſtatim cõfitent᷑ qꝛ ieſus chꝛiſtꝰ eſt.
Si ergo ille eſt antichꝛiſtus qui negat ieſũ
eſſe chꝛiſtũ: nec nos poſſunt illi dicere an/
tichꝛiſtos:nec nos illos: qͥa et nos confite/

mur et illi. Si ergo nec illi nos dicunt: nec

nos illos:ergo nec illi a nobis exierunt:nec
nos ab ipſis. Si & non a nobis exiuimꝰ:in
vnitate ſumus.Si in vnitate ſumus: quid

factiũt in hac ciuitate duo altaria?: Quid fa-

ciunt diuiſę domus:diuiſa cõiugia? Quid
facit cõmunis lectus ⁊ diuiſus chꝛiſt?ꝰ:Ad/
monet nos:vult nos fateri qð verũ eſt. An
ipſi a nobis exierũt:aut nos ab ipſis? Sed
abſit vt nos ab ipſis. habemus em̃ teſta-
mentum dominicę hęreditatis:recitamus:

⁊ ibi nos inuenimus.Dabo tibi gentes hę/Nẽ. 2.

reditatẽ tuam et poſſeſſionẽ tuã terminos
terrę. Tenemus heęreditatẽ chꝛiſti:illi eam
non tenent:nõ cõmunicant oꝛbi terraꝝ:nõ
cõmunicant vniuerſitatiredempte ſangui/
ne domini. Habemus ipſum dominũ reſur
gentem a moꝛtuis:qui ſe dubitantibꝰ ma/

nibus diſcipuloꝛũ pᷣbuit palpandũ.Et cuʒ

adhuc illi dubitarent: ait illis: Opoꝛtebat Zucl.24.

chꝛiſtum pati ⁊ reſurgere tertia die:⁊ pſdica
ri in nomine eiꝰpęnitentiã ⁊ remiſſionẽ pec
catoꝝ. Vbi? Qua? Quibꝰ? Per omnelſ gẽ/⸗
tes:incipientes ab hieruſalẽ. Securi ſumꝰ
de vnitate hęreditatis. Quiſquis huic hę/
reditati non cõmunicat:foꝛas exijt.Sʒ nõ
contriſtemur: Ex nobis exierunt: ᷣ nõ erãt
ex nobis. Nam ſi fuiſſent ex nobis: pꝑman/
ſiſſent vtiq; nobiſcum. Si & ex nobis exie-
runt:antichꝛiſti ſunt. Si antichꝛiſti ſũt: mẽ
daces ſunt. Si mendaces ſunt:negant ieſũ
eſſe chꝛiſtũ. Iterum redimus ad difficulta/
tem ꝗ̃ſtiõis. Singulos interroga: conſitẽ/⸗
tur ieſum eſſe chꝛiſtũ.Coartat nos anguſtꝰ
intellectꝰ in hac epiſtola. Videtis certe ꝗ/
ſtionẽ.hhęc queſtio ⁊ nos ⁊ ipſos turbat:ſi
non intelligat᷑. Aut nos ſumus antichꝛiſti:
aut illi ſunt antichꝛiſti. Illi nos antichꝛi⸗
ſtos vocant:⁊ dicũt qð exiuimꝰ ab eis:nos
illos ſimiliter. Sed deſignauit hęc epiſtola
antichꝛiſtos: Quicũq; negat ꝙ ieſus nõ ſit
chꝛiſtus:ipſe eſt antichꝛiſtꝰ. Jam ergo qug⸗-
amus: quis neget:⁊ nõ attendamꝰ ad lin/
guam ſed ad facta. Si em̃ om̃es interrogẽ/
tur: omnes vno oꝛe cõfitent᷑ ieſum eſſe chꝛi⸗
ſtum. Quieſcat paululũ lingua: vitã inter⸗

roga.Si inueneritis hoc:ſi ipſa ſcdᷣtura no

bis dixerit: qꝛ negatio eoꝝ nõ tãtũ lingua
fit ſᷣ ⁊ factis. Certe inuenimus multos an/
tichꝛiſtos:qui oꝛe ↄfitentur chꝛiſtum:⁊ mo/
ribus diſſentiunt a chꝛiſto. VUbi inuenimꝰ
hoc in ſcriptura? Paulũ audi apoſtolũ de

talibus cum loqueret᷑ ait: Confitent᷑ em̃ ſe Titũ.i.

noſſe deũ:factis autẽ negant. Inuenimus
⁊ ipſos antixpᷣos:Quiſqͥs factl negat chꝛi/-
ſtum:antichꝛiſtus eſt. Hõ audio qͥd ſonet:
ſed video quid vinat. Operalogaumur: 2

—

Mattb. 7.

tos inuenimus antichꝛiſtos foꝛas exiiſſe:

res: mangones: ⁊ omnia ꝗᷓ numerare non
poſſumus:ſi contraria ſunt doctrinę chꝛi⸗

dei chꝛiſtus eſt. Quicquid cõtrariũ eſt ver/

5

verba requirimus. Quis em̃ malus nõ be/

qui cuʒ ſitis mali: Voces veſtras ad aures
meas affertis:ego cogitationes veſtras in/

ierint. Quotquot em̃ habet eccleſia ꝑiuroſ:

Erpoſitionis ſancti AKluguſtini

ibi non audis laudẽ dare dño:nõ fecit ðo/
minus.Coꝛrige qð tu feciſti:vt ſaluetur qð
in te de fecit. Si autẽ nõ vis ⁊ amas ⁊ am/
plecteris peccata tua:cõtrarius es chꝛiſto.
Intus ſis:foꝛis ſis:antixpᷣs es. Intus ſis:
ſpicio:volũtatem ibi malam vid eo:et fal/ foꝛis ſis:palea es. Sed quare foꝛis nõ es⸗:
ſos fructus oſtenditis. Moui quid inde col Quia occaſionẽ venti nõ inueniſti. Ja iſta
ligam: Mon colligo de tribulis ficus: non ꝙ manifeſta ſũt fratres. Ne qͥs dicat: Chꝛiſtũ
colligo de ſpinis vuas. Vnaquęq; enim ar nõ colo:ſed deum colo patrẽ ipſius: Ois
boꝛ a fructu cognoſcitur. Magis mendax qui neggt filiũ:nec filiũ nec patrezʒ

eſt antichꝛiſtus: qui oꝛe pꝛofitetur Jeſum habet.Et qui confitet᷑ filiũ: et filiu

ne vult loqui:? Sed quid dicit de talibꝰ do/
minꝰ: Hypocrite quomõ poteſtis bona lo/

eſſe chꝛiſtuʒ: ⁊ factis negat. IJdeo mendax: ⁊ patrem habet. Vos grana alloquit᷑.

aliud loquitur:aliud agit. Jã ergo fratres Et q palea erãt:audiãt:grana fiant. Vnuſ
ſi facta interroganda ſunt:non ſolum mul
mutetur:fiat amatoꝛ xpᷣi:ne ſit antixpᷣs. Si
qͥs ei dixerit ꝙ antichꝛiſtꝰ ſit: iraſcit᷑: iniuri⸗
am ſibi factam putat:foꝛtaſſis inſcriptionẽ
minat᷑. Si audiat a litigante ꝙ antichꝛiſtꝰ
ſit: dicit ei chꝛiſtꝰ: Patiẽs eſto.Si falſũ au/
diſti:gaude mecum:qꝛ et ego falſa ab anti-
ſti:contraria ſunt verbo dei. erbum aũt xrpis audio.Si aũtverũ audiſti:cõueni ↄſci

entiã tuã. Et ſi audire times: eſſe płꝰ time.

ſed multos nõdum manifeſtos ꝙ foꝛas ex-

fraudatoꝛes:adulteros:ebꝛioſos: feneràto

bo dei: in antichꝛiſto eſt. Antichꝛiſt em cõ/
trarius eſt chꝛiſto. Et vultis noſſe q; ape- vobis maneat.Qlð ſi in vobis ma

an mali faciant:⁊ incipiant coꝛripi:quia filio ⁊ pre manebitis.hec eſt illa pol⸗
c

dnan t xpᷣo:aliquãdo eueniat vt ali

hꝛiſtũ nõ audent blaſphemare: miniſtros

autẽ oſtẽderis illis: qꝛ xpᷣi vꝰᷣba dic nõ ver

eius blaſphemant a quibꝰ rbino, gga mercedẽ ꝗreres ⁊ diceres: Ecce in me

ba tua:conantur quantũ poſſunt:vt te cõ

Zas ab initio audiui cuſtodio:obtẽpo:ꝑicu/

uincãt verba tua dicere:non verba chꝛiſti. ſtineo. Quo fructu? Qua mercede? Quid

Si autẽ manifeſtũ fuerit: quia verba chꝛi/

mihi poſtea dabit:qͥa in hoc ſeculo me vi⸗

ſti dicis:eunt ⁊ in chꝛiſtum:incipiũt re=hen deo laboꝛare inter temptatiões:? HNõ video

homines cõuicti de factis ſuis: Pꝛaua vo/

dere chꝛiſtum. QAuomodo inquiũt ⁊ quare hic requiẽ eſſe aliquaʒ: moꝛtalitas ipſa ag/
tales nos fecit: Mõne dicunt hoc quotidie grauat animã ⁊ coꝛpus qð coꝛrũpit᷑:pꝛeęmit
ad inferioꝛa: ſᷣtolero oĩa: vt illud quod ab
luntate ꝑuerſi artiſicem accuſat.Clamat il / initio audiui: maneat in me: et dicam deo
lis artifex de cęlo: quia ipſe nos fecit: qui meo:Pꝛopi vba labioꝝ tuoꝝ ego cuſtodi/
nos refecit.Quid te feci? Ego hominẽ: nõ

auariciam. Ego hominem feci:non latroci/ noli deficere. Si deſiciebas in laboꝛibꝰ: ꝓ⸗/

nium. Ego hominẽ feci:nõ adulteriũ. Au/

Haniek. 3.

um pueroꝝ ipſe hymnꝰ erat qui ab ignibꝰ

diſtis qꝛ laudant me opera mea. Ex oꝛe tri
cepturus eſt:? Fac illũ oblitũ mercedẽ ſuaʒ:

Laudãt ceęli:terra:mare. Laudãt oĩa q̃ ſũ ꝑſeuerãtẽ facit in opere.Et homo ꝓmi/

defendebat. Laudant opera dñi ir ugArglere manus. Memoꝛia ꝓmiſſę merce

in cęlo. Laudãt angeli:laudant ſtellę: lau

quid volat:quicquid ambulat: quicqͥd re/

i
auge gant. ſit qui te poteſt fallere: Auanto foꝛtioꝛ eſſe
dant luminaria:laudat quicquid natat:qͥc-
cui nec ſuccedi põt nec moꝛi: nec fallere põt

pit. Laudant iſta oia dominũ. Nũquid au eum cui ꝓmiſſum eſt:? Et quid eſt ꝓmiſſũ:

diſtis quia laudat dominũ auaricia? Nun/⸗
quid audiſtis qꝛ laudat dñũm ebꝛioſitas? m be
laudat luxuria:laudat nugacitas: Quicqͥd ſeſſiones ad quas fũdũt hoĩes anrũ:quis

Videamꝰ quid ꝓmiſit.Aurũ eſt:quod hic
multũ amãt homines:an argentũ? An poſ

qͥſq; ↄſiderãſ ↄſciẽtiã ſuã:ſi mũdi amatoꝛ ẽ:

Ergo vos qð ab initio audiſtis: in
ſerit qð ab initio audiſtis: Z vos i

licitatio:quã ipſe pollicitus eſt nobis. Foꝛ G

la:laboꝛes: tẽptationes ꝓ iſta manſiõe ſu /

ui vias duras:Ad quã & mercedẽ: Audi et Nẽ.1s.

miſſa mercede foꝛtis eſto. Quis eſt qui ope
retur in vinea:⁊ recedat illi de coꝛde qð ac

debes in agro dei: quando ꝓmiſit veritas:

ne

ultäanent⸗
gedantell
fthrthorctl
goghettiſtt
urneresltt
lettmſt

Atilelben

nan

.
h õ

Scecamhun
apmmenpe
unckoboug
Peiniore gen
ſanngelsciu
heune en
ifminm⸗
ſanntocue
bigyiucten
Nehoqros
Cenanoten
NeſtenteQu
Cliccblber
holtuo omnitt
munetingteni
wrnhipoten⸗
ConeQudn
ignestomer
numeberbone
e8olickkon
müchſuep⸗

bopobisde
Nyedi, kig golapt
mmh. pnctone 4

Moneztin
lupek nite
ſbllotſpüſan
ſtuglicken
tlleit
hatck ees
ſen ernree
lctezptglie
ge⸗ .
Culdnosſe
8 to epde

i

edigeröfi⸗
alinſi
rſses en,
taur ſnnie⸗
ninmai i
Leiznlni
Kfliä
teiſ⸗

—,ZvF
=
S= =

=
—

=—
——

S=E
—

4

——

flänes
flü
Dn zuin
ngenſun e

4. „½ „„

Liinicimnn
Meneſtunnz;
rircitt
huſentae
Ugneg anh⸗
izcho gili
gacgetllibet
ümafti
renentſerne
inoneti
Wlner
udltis e
tis beckiee
lianscnhuß
1Reaskuin
ſoareie
nes giinnſi
Qunmmnb
günderſgerf
õ
znanint
nikyn

Grln i

tinne ANaNi

—w.
=
—
=
— — —
— = =
= = S=
— — — =
= —— S= = —

S
—
Se
S=6

—
=
—
=
—
☛ =

In Eplam beati Johãnis

Cractat' III

multũ ament aurum: An amena ſdia:am · illos tu docebas: QAuid inſtruebas: Quid

plę domꝰ:multa mãcipia: animalia nume/

nos hoꝛtat᷑ vt in laboꝛe duremꝰ.Quid dic

roſa? Hon quędam ad 1

tur merces iſta? Vita ętna.Audiſtis et ga/
uiſi exclamaſtis. Amate qð audiſtis:⁊ libe⸗

ramini a laboꝛibꝰ veſtr in requiẽ vitę ęter⸗

i Matthᷣ.2 5.
1
AA.

bis vita eternã.

7** H
— .

nę.Ecce quid ꝓmittit deus? Vitã ęternaʒ.
Ecce quid minat᷑ deꝰ: Ignẽ ęternũ. Quid
illis ad dexterã ↄſtitutis? Venite benedi⸗
cti patri mei: percipite regnũ qð vobis ꝑa/
tum eſt ab oꝛigine mũdi. Ad ſiniſtrã quid:
Ite in ignẽ ęternũ:qui paratus eſt diabo/
lo et angelis eius. Illud nondũ amas:vel
hoc time. Mementote g fratres mei:q; vi-
tã ęternã nobis ꝓmiſit. Hęc ẽ inqᷣt pol/
licitatio quã ipſe pollicitus eſtno/

de his qͥ vos ſeducunt.HNemo vos ſe/
ducat ad moꝛtem. Pꝛomiſſionẽ vitę ęternę
deſiderate. Quid poteſt mundꝰ ꝓmittere?
Quicqͥd libet ꝓmittat:foꝛtaſſis in craſtino
moꝛituro ꝓmittit. Et qua fronte ad illũ qͥ
manet in ęternũ exiturꝰ es? Sʒ quid mina/
tur mihi potens homo:vt aliquid mali fa⸗
ciam? Quid minatur? Carceres: catenas:
ignes:toꝛmẽta:beſtias.Hũquid ignẽ ęter/
num?Exhoꝛreſce qð minat᷑ oipotens:ama
qð pollicet᷑ omnipotens: et vileſcit omnis
mũdꝰ:ſiue ꝓmittens: ſiue terrẽs. hec ſcri⸗
bo vobis de his qui vos ſeducũt: t

epe. di. tis quia yvnctionẽ habetis.Et nos

2. vnctio.

vnctionẽ quã accepimus abh eo:ꝑ/
maneat in nobis:Vnctionis ſacramẽ/
tum eſt:virt ipſa inuiſibilis. VUnctio inui/
ſibilis:ſpũſſanctꝰ. Vnctio inuiſibilis:cha⸗
ritas illa eſt:quę in quocũq; fuerit:tanqᷓ; ra
dix illi erit: &uis ardente ſole areſcere nõ
poteſt. Om̃e qð radicatũ eſt: nutrit᷑ caloꝛe
ſolis:nõ exareſcit. Et nõ habetis neceſ

me

Mentũ fratres: Sonus verboꝛum noſtro/

ędiſicabas?:? Jam hic videte magnüũ ſacra⸗ Qolace

4S

rũ aures ꝑcutit:magiſter intus eſt. Nolite
putare quẽq; hominẽ aliqͥd diſcere ab ho⸗
mine. Admonere poſſumꝰ ꝑ ſtrepitũ vocis
noſtrę: ſi non ſit intus qui doceat: inanis
fit ſtrepitꝰ noſter. Adeo fratres vultis noſ/
ſe:nunquid nõ ſermonẽ iſtũ oẽs audiſtis:
& multi hinc indocti exituri ſũt. Quantũ
ad me ꝑtinet omnibus locutus ſũ: ſed qᷣbꝰ
vnctio illa intus non loquit᷑:quos ſpũſſan
ctus intus non docet:indocti redeũt.Ma⸗
giſteria foꝛinſecus:adiutoꝛia quędã ſunt ⁊

— —

admonitiones:cathedra in celo habet:qui

coꝛda docet. Pꝛopterea ait ⁊ ipſe in euãge/

—

lio:Nolite vobis dicere magiſtrũ in terra. Mattð.æʒ.

Pec ſcribo vobis Vnꝰeſt ergo magiſter chꝛiſtꝰ. Ipſe vobis

ergo intus loquit᷑:quãdo nemo hominũ iũ/
lic eſt. Quia etſi aliqs eſt a latere tuo:nullꝰ
eſt in coꝛde tuo.Et nõ ſit vllꝰ in coꝛde tuo:
Chꝛiſtus ſit in coꝛde tuo: vnctio ipſius ſit
in coꝛde:ne ſit in ſolitudine coꝛ ſitiens ⁊ nõ
habens fontes quibꝰ irriget᷑. Interioꝛ ergo
magiſter eſt qui docet.Chꝛiſtꝰ docet:inſpi/
ratio ipſius docet. Abi illius inſpiratio et
illius vnctio nõ eſt:foꝛinſecꝰ inaniter pꝑſtre/
punt verba. Sic ſunt iſta fratres quę foꝛin

SerrPE

ecus dicimꝰ: quõ eſt agricola ad arboꝛem:
Foꝛinſecus operat᷑:adhibet aquam et dili/

ſcia gentiam cultureę. Quęlibet foꝛinſec adhi⸗

beat: nũquid poma foꝛmat: Nũdd nudita
tem lignoꝛũ veſtit vmbꝛa folioꝛũ? NMunqͥd
tale aliquid intrinſecꝰ agit? Sed quis agit
hoc? Audite agricolam apoſtolũ: et videte

qd ſumꝰ:⁊ audite magiſtrũ interioꝛẽ: Ego · Corſ.5.

plantaui:apollo rigauit:ſed deus incremẽ
tum dedit. HNeq; qui plantat eſt aliqd: neq;
qui rigat:ſed qui incrementũ dat deꝰ.hhoc
ergo vobis dicimus:ſiue plantemꝰ:ſiue ri/

ſitateʒ yt aliqs vos doceat:qa vn/. gemus:loquẽdo nõ ſumꝰ aliquid: ille qui

ctio ipſiꝰ docet vos de omnibus.
Quid ꝙ nos facimꝰfratres:qꝛ docemꝰvos⸗
Si vnctio eiꝰ docet nos de oibꝰ: q̃ſi nos ſi
ne cauſa laboꝛamus.Et vt quid tantũ cla /
mamꝰ: Dimittam vos vnctioni illius: vt

doceat vos vnctio ipſius.Sed modo mihi
facio quęſtionẽ:⁊ illi ipi apło facio.Pignet᷑
audire paruulũ ꝗrẽte a ſe:ipſi iohãni dico:
Vnctionẽ habebant quibꝰ loq̃baris? Tu
dixiſti:quia vnctio ipſius docet vos de om

nibus:vt quid talem epiſtolã feciſti: Quid

boc manifeſtat?eſt

incrementũ dat deꝰ: id eſt vnctio illius do⸗

cet vos de omnibdb—
650. eo qð Johannes dicit: Et ve

rax eſt ⁊ nõ eſt mendax: Sicut do/
cuit nos ꝑmanere in ipſa. Et nuc ſi
lioli ꝑmanete in eo:vt cum manife
ſtatus fuerit:habeamꝰofiduciam in
ↄſpectu eiꝰ vt nõ cõfundamur ab
eo in aduentu eiug: vſq; ad id: In
filius dei vt ſol

Tactat? II

nat oꝑa diaboli:
uat oꝑa d tat

Expoſitionis ſancti aluguſtini yc⸗
Eminiſtis fratres heſternaz lectio/ lent confundi qui inueniunt᷑ in aliqua cul⸗ nodäteit

nem ad hoc terminatã:quia nõ ha / pa ⁊ eis inſultat᷑ ab hominibꝰ: Conſuſio il/ W
betis neceſſitatem vt quis doceat la traducet cõfuſos ad ſiniſtrã: vt audiant: A:in

vos:ſed ipſa vnctio docet vos de omibus. Ite in ignẽ ęternũ qui paratꝰ eſt diabolo ⁊ Matth.2. ſbnun
Hoc autẽ ſicut vos recoꝛdari certꝰ ſũ:ſic ex angelis eiꝰ. AManeamꝰ ergo in verbis eiꝰ: tis lollicſui
poſuimus vobis: qꝛ nos qui foꝛinſecus lo-⸗ ne confundamur cũ venenit. Ipſe em̃ dicit iteme
qmur ad aures veſtras:ita ſumꝰ quaſi ope / in euangelio eis qͥ in eum crediderãt:Si ꝑ/ Joh.is. Aplenortt
rarij adhibẽtes culturã foꝛinſecus ad arbo / msſeritis in verbo meo: vere diſcipuli mei ſuetibll⸗
rem: Sed incremẽtũ dare nõ poſſumꝰ: nec eſtis.Et quaſi dicerent:quo fructu? Et co u lll honod
fructus foꝛmare: Ille aũt qui vos recreauit gnoſcetis inqͥt veritatẽ: ⁊ veritas liberabit artlocun
⁊ redemit ⁊ vocauit ꝑ fidem:⁊ ſpiritũ ſumm vos. Modo em̃ ſalus noſtra in ſpe:nondũ Atlodiol
habitans in vobis:niſi loquat᷑ vobis intꝰ: in re. NHondũ tenemus iam qð ꝓmiſſũ eſt: chdegen
ſine cauſa nos ꝑſtrepimus. Vnde hoc apa ſed venturũ ſperamꝰ. Fidelis autẽ eſt qͥ pꝓ- sliardl
ret: Quia cum multi audiũt:nõ omnibꝰpᷣ/ miſit:non te fallet: tantũ noli deſicere:ſed haneſe;
ſuadet᷑ qð dicit᷑:ß illis ſolis quibus intꝰlo/ expecta ꝓmiſſoꝛẽ.HNon em̃ nouit fallere ve Ciſlinien
quit᷑ deus. Illis aũt int loquit᷑:qͥ ei locũ hᷣ. ritas:tu noli eſſe mendax:vt aliud ꝓſitear is auncleraine
bent. Illi aũt deo locũ pᷣbent:qui diabolo aliud agas.Tu ſerua ſidẽ:⁊ ſeruat ille pol/ lenbban
locum non pꝛębent. Habitare em̃ vult dia- licitationẽ. Si aũt nõ tu ſeruaueris ſidẽ:tu eonidein
bolus coꝛda hominũ ⁊ loqui ibi omnia quę te fraudaſti: nõ ille qui ꝓmiſit. Di ſcitis B cſetfegelar
valent ad ſeductionẽ.Sed quid ait dñs ie quia iuſtꝰ eſt:ſcitote da om̃is qͥ fa- Urfunrsint
Jobh.i2. ſus? Pꝛinceps huiꝰ mũdi miſſus eſt foꝛas. cit iuſticiã ex ipſo eſt natus. Juſticia nencarytdi
Vnde miſſus eſt: Nũqͥd extra celũ ⁊ terra modo noſtra ex ſide: iuſticia pfecta non eſt ctcbis S
MNũqᷣd extra fabꝛicã mundi? Non:Sed ex⸗/ niſi in angelis:Et vix in angelis ſi deo com Cuafisg
tra coꝛda credẽtiũ foꝛas miſſo inuaſoꝛe:ha parent᷑. Tamẽ ſi qua ꝑfecta iuſticia anima/ l
bitat redemptoꝛ: qꝛ ipſe redemit qͥ creauit: rũ ⁊ ſpirituũ eſt quos deus creauit in ange Uahetäkne
Et diabolus iam foꝛinſecopugnat:nõ vin lis ſanctis:iuſtis: bonis: nullo lapſu auer- a bmasnie
cit illũ qͥ intus poſſidet. Foꝛinſecꝰ autẽ op / ſis:nulla ſuꝑbia cadentibꝰ: ſed manentibꝰ dlactoni
pugnat:ĩmittẽdo varias temptatiões. Sʒ ſempꝑ in cõtemplatiõe verbi dei:⁊ nihilali/ ſdefre
ille nõ conſentit cui deus intꝰ loquit᷑: ⁊ vn / nd dulce habentibus niſi a quo creati ſũt: manſ
ctio quã audit: docet. Et verax eſt inqt. in ipſis pfecta iuſticia eſt: in nobis autẽ ex tone
Eadem vnctio: id eſt ipſe ſpiritus dñi qui ſide ceępit eſſe ſᷣm ſpiritũ. Audiſtis cũ pſal - RKHZB
docet homines: mentiri nõ poteſt: et non mus legeret᷑: Incipite dño in confeſſione. P.· 4. ſ
eſtmẽdax: Sicut docuit nos per / Incipite inquit: Initiü iuſticig noſtre fel. kinttin
manere in ipſa.Et nuc filigli ꝑma/ ſio peccatoꝝ. Cępiſti nõ defẽdere peccatũ ankn
nete in eo:vt cum manifeſtatꝰ fue tuũ:iam inchoaſti iuſticiã: ꝑficiet᷑ aũt inte itirg
rit:habegmꝰfiducia in ↄſpectu eiꝰ: quãdo nihil aliud facere delectabit᷑:quãdo ſüfune
yt nõ ↄfùdamur ab eo in aduentu abſoꝛbebit᷑ moꝛs in victoꝛia:qñ nulla cõcu- gouenn
eiꝰ. Videte fratres:credimꝰ in ieſũ quẽ nõ piſcentia titillabit: quando non erit lucta h 1
vidimus:annũciauerunt eũ qui viderunt: cũ carne et ſanguine:quãdo erit coꝛona vi- Merpoen
q contrectauerũt:qͥ verbũ ex oꝛe ipſiꝰ audi / ctoꝛię ⁊ triũphus de inimico:tũc erit ꝑfecta Mnoc⸗
erunt:et vt ꝑſuaderent generi humano:ab iuſticia: Modo adhuc pugnamus. Si pu- ſocemn
illo miſſi ſunt:non a ſeipſis ire auſi ſũt. &t gnam:in ſtadio ſumꝰ. Ferimꝰ ⁊ ferimur: igluon
quo miſſi ſunt? Audiſtis cũ euangeliũ lege qui vincat expectat᷑.Ille autẽ vincit:qui ⁊ unnt
Warci.16. retur: Ite pᷣdicate euangeliũ vniuerſę crea ¶qð ferit de viribus ſuis nõ pꝛęſumit:ſed de . aci,
turę quę ſub cęlo eſt. Vbiq; ergo diſcipuli ꝗꝓtectoꝛe deo. Solus diabolꝰ aduerſũ nos uhti
miſſi ſũt atteſtãtibꝰſignis ⁊ ꝓdigijs vt cre pugnat: nos cũ deo ſimus:et diabolũ vin/ Weqide
deret᷑ illis: quia ea dicebant ꝗͥ viderãt. Cre· cimus.MNam ſi tu ſolus cũ diabolo pugna/ ſcrei
dimꝰ in eũ quẽ nõ vidimꝰ:⁊ venturũ eũ ex· ueris:vincerl. Exercitatꝰ eſt hoſtis.Quot lmne
pectamus. Quicũq; illũ fide expectant: cẽ palmaꝝ? Cõſiderate: quo deiecerit vt moꝛ/ puhſen
venerit gaudebũt. Qui ſine fide ſũt cũ ve tales naſceremur: Pꝛimo ipſam oꝛiginẽ no gulst
nerit:qð nũc nõ vident:erubeſcent.Et con ſtram de paradiſo. Quid ergo faciendũ eſt ſeiinni

ſfuſio illa nõ erit vniꝰ diei ⁊ tranſiet:quõ ſo / quia ipſe exercitatus eſt: JInuocet᷑ om̃ipo/ nochein

pniit. Giliut

einofisgſ⸗
niatns Nn
ſicngentnc
nungels ocn
rütcnninn
Asentin
e nulolpſue⸗
bes ſdaneni
abidertucii

idagnoeni

t:nncheuin
. Budiksdig

ioin anidnt.

ihuet

1

tens aduerſus exercitatũ diabolũ.habitet
in te qui non poteſt vinci:⁊ ſecurus vinces
eũ:qui vincere ſolet. Sʒ quos: niſi in qbꝰ
nõ habitat deus: Hã vt noueritis fratres:
Geñ.ʒ. contẽpſit adam in paradiſo poſitꝰ pᷣceptũ
dei:⁊ erexit ceruicẽ veluti poteſtate ſua eſſe
cupiens:⁊ nolens ſubdi volũtati dei:et la/
pſus eſt ab illa ĩimoꝛtalitate:ab illa beatitu
Job.a. dine.lhomo autẽ quidã iã exercitatꝰ natus
moꝛtalis:cum ſederet in ſtercoꝛe putris ver/
mibus diabolũ vicit: Ipſe adam: et in iob
ipſe:qͥa de genere ipſius:iob.Ergo adã vi⸗
ctus in paradiſo vicit in ſtercoꝛe. In para-
diſo cum eſſet: audiuit ꝑſuaſionẽ mulieris
quã illi imiſerat diabolus: in ſtercoꝛe autẽ
Abi.s. cum eſſet:ait euę:Tanq; vna ex inſipiẽtibꝰ
mulieribꝰ locuta es. Ibi aurẽ apoſuit:hic
reſponſũ dedit.Cũ eſſet lętus audiuit: cuʒ
eſſet flagellatꝰ vicit. IJdeo videte quid ſeq⸗/
tur fratres in epła iſta:QAuia hoc nobis cõ⸗
mendat:vt diabolũ quidẽ vincamꝰ:ſed nõ
ex nobis.Si ſcitis quia iuſtꝰ eſt:ait:ſcitote
quia om̃is qui facit iuſticiã ex ipſo eſt natꝰ.
Ex deo:ex chꝛiſto.Et qꝛ dixit:ex ipſo eſt na
tus:hoꝛtat᷑ nos. Jam ergo quia nati ex illo
ga. . ſumus: pfecti ſumꝰ: Audite. Ecce qualẽ
Dilectionẽ dedit nobis pater:vt fi/
C ſii dei vocemur ⁊ ſimꝰ. Ham qui vo⸗
cantur ⁊ nõ ſunt:quid illis ꝓdeſt nomẽ vbi
res non eſt: émulti vocant᷑ medici qui cu
rare non noꝛũt: multi vocant᷑ vigiles:q
tota nocte doꝛmiũt: Sic multi vocant᷑ chꝛi
ſtiani:⁊ in rebus non inueniunt᷑:qͥa hoc qð

vocant᷑ non ſunt:id eſt in vita:in moꝛibus:

in fide:in ſpe ⁊ chqritate.hhoc autẽ qð audi
ſtis fratres:Ecce qualẽ dilectionẽ dedit no
bis pater:vt ſilij dei vocemur ⁊ ſimꝰ. Hꝛo
pter hoc mundꝰnõ cognoſcit nos:
quia nõ cognouit eũ: ⁊ nos nõ co/
gnoſcit mũꝗꝰ. Totus mundꝰ chꝛiſtianꝰ*
eEſt: ⁊ totus mũdus impius. Per totum em̃
mundũ impij: ⁊ ꝑ totũ mũdũ pij. Illi illos
nõ cognoſcũt: Quõ putamus qꝛ nõ cogno
ſcunt: Inſultant bene viuentibus. Atten /
dite ⁊videte:qꝛ foꝛte ſũt ⁊ inter vos. nuſ
gquiſq; veſtrũ qui iã pie viuit:qui cõtemnit
ſęcularia:qui nõ vult ire ad ſpectacula:qui

ohãnis Tractat IIII

inſultaret᷑ ei ſi agnoſceret: Quare autẽ non
agnoſcit᷑ Aund⸗ eum nõ agnoſcit. Quid

eſt mundus: Illi habitatoꝛes mundi: quõ

dicit᷑ domus habitatoꝛes eius. Ja iſta ſepe

dicta ſunt:⁊ nõ ea vobiſcũ hodie repetimꝰ.

Zanm cũ auditis mũdũ ĩ mala ſigniſcatio/

ne:nõ itelligatis niſi dilectoꝛes mũdi:quia
ꝑ dilectionẽ inhabitant: et ꝑ quod inhabi/
tant nomẽ habere meruerũt. Pꝛopter hoc

mũdus non cognouit nos: quia nõ cogno⸗
uit eũ. Ambulabat et ipſe dñs ieſus chꝛiſtꝰ
in carne: Erat deus: latebat in infirmitate.

Et vnde non eſt cognit : Quia om̃ia pec-
cata arguebat in hominibꝰ. Illi amãdo de⸗

lectationes peccatoꝛũ nõ agnoſcebãt deũ:
Amando qs febꝛis ſuadebat: iniuriãõ medi

co faciebãt. Quid ergo:nos iam nati ſumꝰ

ex ipſo: Sed qꝛ in ſpe ſumus.Dilectiſſi/

mi inquit:nunc filij dei ſumus. JZQam

nũc:? Quid eſt ergo qð expectamꝰ:ſi iam fi/

lij dei ſumus: Et nondũu inquit manife
ſtum eſt qð erimus. Quid autẽ erinꝰ
aliud q; fili dei? Audi qͥd ſequit᷑. Scimꝰ2

da cũ apparuerit:ſimiles ei erimꝰ:

qm videbimus eum ſicuti eſt. Intel O&
ligat charitas veſtra. M gna res: Scin“m
qꝛ cũ aparuerit:ſimiles ei erimus: quoniã
videbimus eũ ſicuti eſt. Jam illud attendi⸗/
te quid vocatur eſt. Hoſtis quid vocat᷑ eſte
Quid vocat᷑:et non ſolũ vocat᷑: ſᷣ᷑ vere eſt:
incõmutabilis eſt:ſemꝑ manet:mutari ne
ſcit: nulla ex ꝑte coꝛrumpit᷑: nec ꝓficit quia
ꝑfectũ eſt:nec deſicit quia eternũ eſt. Et qͥd
eſt hoc: In pꝛincipio erat verbũ: ⁊ verbum Job.r.
erat apud deũ ⁊ deus erat verbũ: Et quid
eſt hoc: Qui cum in foꝛma dei eſſet:nõ rapi Phil2.
nam arbitrat eſt eſſe ſe equalem deo: hoc

modo chꝛiſtum in foꝛma dei verbũ dei vni⸗
cum patri equalẽ patri:non poſſũt videre
mali. Scõðm id vero qð verbũ caro factũ ẽ:

potuerunt ⁊ mali: quia in die iudicij vide/
bunt ⁊ mali:quia ſic veniet iudicaturꝰ quõ
venit iudicãdus. In ipſa foꝛma homo: ſed
deus. Nam maledictus om̃is qͥ ſpem ſuam Hiere. 7.
ponit i homie:Homo venit ⁊ vt iudicet.Et
ſi nõ videbit᷑:quid eſt qð ſcriptũ eſt: VUide/ qop.19.
bunt in quẽ tranſfixerũt?:De impijs em di·

nõ vult ſe inebꝛiare quaſi ſolenniter:⁊ qð ẽ cctum eſt:qꝛ videbũt et confundent᷑. Quo/⸗
grauius accedẽte patrocinio ſanctoꝝ dieꝝ// modo non videbũt impij:quãdo alios po⸗/
fieri immũd“: qui iſta facere noluerit: quo Inet ad dexterã: alios ad ſiniſtram? Ad ſini-
modo ei inſultat᷑ ab his qui faciũt? Nũqd ſtram poſitis dicet:Ite in ignẽ ęternũ. Ad Matth.25.

b 3

Expoſitionis ſancti Aluguſtii

dexterã poſitis dicet: Nenite bñũdicti pa
tris mei ꝑcipite regnũ. Videbũt:ſed foꝛ/
mam ſerui: Foꝛmam dei non videbunt.
Quare? Quia impij ſunt.Et ipſe domi-
nus dicit:Beati mundo coꝛde:quoniam

Mattb. 5.

I. Cor. 2.

&fepρenen

4

.

quanda viſionem fratres: quã nec ocul⸗
vidit:nec auris audiuit:nec in coꝛ homi/

in coꝛ hominis aſcendit.hhec eſt vita no-

ſtra: vt deſiderando exerceamur. Tan-

tum autem nos exercet ſanctum deſideri

um: quantum deſideria noſtra amputa⸗/⸗

uerimus ab amoꝛe ſeculi. Jam diximus

ipfſi deum videbunt. Ergo viſuri ſumus

aliquando ex inani:quod implendũ eſt:

HGono implendus es: funde malũ: Pu-
ta quia melle te vult implere deus:ſi ace

nis aſcendit. VUiſionem quandam:viſio

nes terrenas: auri: al

neum pꝛecellentem omnes pulchꝛitudi-

—

rgeẽti: nemdꝛum at

to plenuſ es:vbi mel pones: Fundendũ

eſt quod poꝛtatvas:mundandum eſt ip/

ris: pulchꝛitudinem ſolis ⁊ lunę: ſtellaꝝ:
angeloꝛum: omnia ſuperantem: quia ex
„ ipſo pulchꝛa ſunt omnia.Quid ergo noſ

5erimus quando videbimus quod nobis

ꝓmiſſum eſt: Similes ei erimus:quoni/

ſum vas. Mutandũ eſt:⁊ ſi cum laboꝛe

cum tritura vt fiat aptum cuidã rei. MÆ el

dicamus: aurum dicamus: vinum dica-
mus: quicquid dicamus quod dici non
poteſt: quicquid volumus dicere: deus

am videbimus eum ſicuti eſt. Quomo/
do potuit:lingua ſonuit:cętera coꝛde co⸗

gitentur. Quid enim ⁊ ipſe iohannes di

xit:ad comparationem rei quę eſt:vel a
nobis dici poteſt hominibus longe im/
paribus meritis ipſius: Redeamꝰ ergo
ag illam vnctiouem:quę intus docet: et

logqui non poſſumus. Et quia modo vi /

dere non poteſtis:officium veſtrũ in de/⸗

Nſderio ſit.
ctum deſide

Tota vita chꝛiſtiani boni:ſan
rium eſt. Quod autem deſi/

vocatur.Et quid diximus deus:quid di

ximus? Dusę iſtę ſyllabę ſunt totum qð
expectamus. Quicquid ergo dicere va/
luimus infra eſt. Extendamus nos in

eum: vt cum venerit impleat. Similes
ei erimus:quoniam videbimus eum ſi/

cuti eſt. Et omnis qni habet ſpem &

hanc in ipſo eſt. Videte quia in ſpe

noſ poſuit. Videtis quẽadmodum nos

cõgruit apoſtolo paulo: coapoſtolo ſuo.

Spe ſalui facti ſumus. Spes autem quę o.s.
vigdetur non eſt ſpes. Quod enim videt

qWuis:quid ſperat: Si enim quod non vi

deras nondum vides: ſed deſiderandod

capax efficeris: vt cũ venerit quod vide/
as implearis. Sicuti em̃ ſi velles imple⸗

re aliquem ſinũ:⁊ noſti q́; magnũ eſt qð
dabit᷑: extẽdis ſinũ vel ſacci vel vtris vel
alicuius rei. Moſti quantũ miſſurus es:
cL vides quia anguſtus eſt ſinus:extendẽ
AQo facis capacioꝛem. Sic deus differen⸗
do extendit deſiderium:deſiderando ex
tendit animũ: extendendo facit capacẽ.

di ſumus. Videte paulum extẽdentẽ ſi/

Pbil. z.
pꝛehendiſie. Quid ergo agis in hac vita

ſi nõdum appꝛehendiſti? Vnum autem:

Deſideremus ergo fratres:quia implen/

—

num: vt poſſit capere quod venturũ eſt:

ctus ſim: Fratres ego me non abitroꝛ cõ

demus ſperamus:per patientiam expe/

ctamus. Ipſa patientia exercet deſideri/

um. Mane tu: Ham manet ille. Et per/

ſeuera in ambulãdo:vt peruenias:quia

quo tendis non migrabit. Videte. Et

omnis qui habet ſpem hãc in ip/
ſo:caſtificat ſemetipſum: ſicut et

ipſe caſtus eſt. VUidete quemadmo/

Ait:MNon qꝛ iam acceperim:aut iã perfe

dum non abſtulit liberum arbitrium: vt
diceret caſtiſicat ſemetipſum. Quis nos
caſtificat niſi deus? Sed deus te nolen/

tem non caſtificat.Ergo qð adiungis vo

luntatem tuam: deo caſtiſicas teipſum.
Caſtificas te:nõ de te:ſed de illo qui ve-

nit vt habitet in te. Tamen quia agis

ibi aliquid voluntate: ideo et tibi aliqͥd

tributum eſt. IJdeo autem tibi tributum

quę retro oblitus: in ea quę ante ſũt ex·
tentus: ſcòm intentionem ſequoꝛ ad pal
mam ſupernę vocationis. Extentum ſe

1

dixit:et ſcõm intentionem ſequi ſe dixit:

Abinoꝛẽ ſe ſentiebat ad capiendũ quod
ochulus non vidit: nec auris audiuit: nec

eſt:vt dicas ſicut ĩ pſalmo: Adiutoꝛ me/s.2 “*“

us eſto ne derelinquas me.Si dicis:ad/

iutoꝛ meus eſto:aliquid agis. Ham ſi ni-

Hhil agis: quomodo ille adiuuat: Om/

nis enim qui facit peccatuʒ: ⁊ ini
quitatem facit · Memo em̃ dicat: Ali

eſetül
nipt
tunin
a.
Lluln
rum
nnus..
tunſu
oglon
nstl
caumne
umus:
ſoinus
(are
t
bulg

iti
ein
ebi
A
ſol⸗,
un
ſece

ſelkat.
fſtene

eno
ſican
ſpse
Kui

ud eſt peccatũ:atq; aliud iniqtas. NHemo
ſnane dicat: Ego peccatoꝛ homo ſum: ſed ini
kuſpſn quus non ſum. Omnis qui facit pecca⸗
ml zunn tum: ⁊ iniquitatem facit. Heccatũ ini .
eteit quitas eſt. Quid ergo facimus de pec
Zinini catis noſtris et iniquitatibus: Audi qd
— dicit. Et ſcitis quig ille manifeſta/
Anen tus eſt:vt peccatũ auferat:et pec/
–W catum in ipſo non eſt. In quo non
ichfe eſt peccatum:ipſe venit auferre peccatũ.
matn Mam ſi eſſet in illo peccatum:auferendũ
Erad eſſet illi:nõ ipſe auferret. O mnis qui
eRnn in ipſo manet non peccat. Inquã/
nusglzr tum in ipſo manet: intantum non pec/
Amnnn cat. O innis qui peccat non vidit
GD eum neq; cognouit eum. Non eſt
huteſinnmn mirum. Mon eum vidimus:ſedviſuri ſu/
gubep nn mus. Hon eum cognouimus: ſed cogni-
umlinls ie, turi ſumus. Credimus in eum quem nõ⸗
Lingen, Kin cognouimus: An foꝛte ex fide cognoui/
nuchimsn mus ⁊ ſpecie non cognouimus: Magna
de eeſt iſta quęſtio. Ois qui peccat non vidit
Ddaegnuns ecum: nec cognouit eum. Mõdum cogno-
grizdnocnse uuiimus:ſed in ſide et videmus et cogno/
lo:Copeſtei⸗ fſtimus. Si enim nondum videt ſides:
5Spes uunten quare dicimur illuminati? Eſt illumina/
Quodantu tio per fidem:eſt illuminatio per ſpecieʒ.
ieninguogni 2. Corj.. Modo cum peregrinamur: per fidẽ am-
npatenun, brulamus: nondum per ſpeciem. Ergo et
— iuſticia noſtra per ſidem eſt: et non ꝑ ſpe/
nana elih⸗ Cciem. Erit perfecta noſtra iuſticia cum vi
R ebimus per ſpeciem. Modo non relin/
gudi Nicr guamus eam iuſticiam quę eſt ex ſide:
tſenbiel Bo. 1. quoniã iuſtus ex ſideviuit:ſicut ait apo/
in , Nam omnis qui peccat non vidit eum:
Guntwinrn neq; cognouit eum. MHon credidit iſte
n peccat: Si autem credidit quantum ad
Cinlin

5 ſidem eius pertinet non peccat. Filioli

5„
*

nemo vos ſeducat. Qui facit iu/
uis ſticiam iuſtus eſt: ſicut et ille iu/
unſe . ſtus eſt. Nunquid quando audimus:
eladel ies dae iuſti ſumus: ſicut equales nos debe/
lmnan 4 mus putare deo: Debetis ſcire quid eſt:
e,eben Sicut. Jamdudũ enim dixit: Caſtiſicat
enchin 4 ſemetipſum: ſicut ipſe caſtus eſt. Jam er
ſnn Alunn geo paret: Equalis eſt caſtitas noſtra ca/
ne e ſtitati dei: et iuſticia noſtra iuſticię dei:
ige in Auis hoc dicat:? Sed:ſicut:non ſemper
enuuhl in ęqualitate dici ſolet. Quomodo:vbi
nnel Igratia: Viſa baſilica iſta ampla: ſi velit
ochM

Dde diaboloẽ: b ini⸗
bobpeccat. De diabolo ẽ. Hoſtis qͥd
dicat: Imitando diabolum: Mam nemi
nem fecit diabolus:nemineʒ genuit: ne/
ſtolꝰ. Ois qui manet in ipſo non ka Hänsi creauit. Sed quicũq; fuerit imi/

hocmanifeſtatus eſt filius
Heia fratres:omnes peccatoꝛelſ ex diabo

In Eplam beati Johãnis Tractat IIII

facere aliquis minoꝛem: ſed tamen pꝛo/

poꝛtione ad mẽſuras eius: vt verbi gra

tia:ſi lata eſt ſimplum:et longa duplum
faciat:et ille latã ſimplum:et longaʒ du/⸗

plum:videtur ſic feciſſe ſicut eſt iſta Szʒz
iſta habet: verbi gratia: cẽtum cubitos:

illa triginta:et ſicut eſt:et impar eſt. Vi⸗

detis quia non ſemper: ſicut:ad parilita/
tem er ęqualitatem refertur. Verbi gra/

tia: Videte quantum ſit inter faciem ho
minis et imaginem de ſpeculo. Facies
in imagine:facies in coꝛpoꝛe. Jmago in
imitatione:coꝛpꝰ in veritate.Et qͥd dici⸗

mMꝰ? Mã ſicut hic oculi:ita ⁊ ibi. Sicut hic

aures:ita et ibi. Diſpar eſt res:ſed:ſicut:

aa ſimilitudinem dicitur. Habemus er-

go et nos imaginem dei: ſed non illam
quam habet filius ęequalis patri: Tamẽ
et nos pꝛo modo noſtro:ſi nõ ſicut ille eſ⸗/

ſemꝰ: ex nulla ꝑte ſimiles diceremur. Er/
go caſtificat nos ſicut ⁊ ipſe caſtꝰeſt. Sed

ille caſtus eęternitate: nos caſti fide.
ſti ſumus ſicut et ipſe iuſtus eſt.

Ju/
Sed ipᷣe

in ipſa incõmutabili ꝑpetuitate: nos iu⸗
ſti credendo in quem non videmus: vt
gliquando videamus. Et cum perfecta
fuerit iuſticia noſtra: cum facti ęquales

angelis fuerimꝰ: nec tũc illi equabimur.

Auãto ergo modo ab illo longe eſt: qñ
nec tunc par erit:

Qui facit peccatũ
quia ab initio dia

—

atus diabolũ: quaſi de illo natꝰ ſit filiꝰ

gdiaboli imitãdo nõ ꝓpꝛie naſcẽdo.Quo

modo es filius abꝛaę: Nunquid abꝛaã te

genuit: Quomodo iudei filij abꝛaę:? Mõ
imitantes fidem abꝛaę facti ſunt filij dia

boli. De carne abꝛaam nati ſunt:⁊ fidem

abꝛaę non ſunt imitati.Si ergo qui inde
nati ſunt: exhęredati ſunt: quia non ſũt
imitati: tu qui non de illo natus es effi/
ceris ſilius: ⁊ ſic eris filius imitando. Et
ſi diabolum fueris imitatus:quia ille ſu/
perbus extitit ⁊ impius aduerſus deum:
eris filius diaboli:diabolum imitando:

nõ quia ipſe creauit te aut genuit te. In G
Dei.

b 4

Erpoſitionis ſancti ttuguſtini

nc

lo nati ſunt inquantũ peccatoꝛes. Adam Omnis quinatus eſt ex deo non L ck nfite
a deo factus eſt: ſed quando cõſenſit dia facit peccatum: quia ſemen eius ahnnte
bolo: ex diabolo natus eſt. Et tales omn in ipſo manet.Et non poteſt pec/ entd
nes genuit alis erat. Cũ ipſa conpiſcen / care guia ex deo natus eſt: vſq; ad Cſtustuſ
tia nati ſumus: Et antequã nos de vi- id: Filioli non diligamus verbo eennll
ta noſtra addamus: deilla damnatione tãtum et lingua:ſed opere⁊ verita Aiui
naſeimut. Mann 4 cum ilo neccato non te: 1 v. Renl
naſcimur:quid eſt ꝙ cum infantibus a on 1, e Coc vobii
baptiſmum curritur vt ſoluantur: Ergo rente audltrobſtrro e tes lad neid
duas natiuitates attendite fratres: adã dubito q heſterno die inteti mi⸗ iſctpegan
2 chꝛiſtum. Duo ſunt homines:ſed vnuſ gis: qð ⁊ hodie intẽtiꝰ cõueniſtl. Eſt eñ nö Amhotpelcit
ipſoꝛum homo homo: alter homo deus. parua ꝗ̃ſtio: quõ dicat ĩ iſta epła: Qui na⸗ unſmſe
Per hoĩiem hominẽ peccatoꝛes ſumus: p tus eſt ex deo non peccat: Et quo iin eage ilinscſt.
hominẽ deum iuſ iſicamur. Natiuitas il epiſtola ſupius dixit: Si dixerimꝰ quia p iſcktusek,
la deiecit ad moꝛtem: iſta natiuitas erex,· catũ non habemus: noſipſos —— . Unilloron
it advitam. Hatiuitas illa rabit ſeuum venitas in nobis no eſt. Quid facturꝰ quẽ wiſnne
peccatum: natiuitas iſta liberat a pecca, vterq; ſermo ex eadẽ epiſtola in medi oe⸗ (onmak
ro. Ideo enim venit chꝛiſtus homo: vt artauit: Si ſe confeſſus fuerit peccatoꝛẽ: ti- nanhen.
ſolueret peccata hominũ. In hoc ma nmet ne dicat illi: Non ergo ex deo nar es: anſuſu
nifeſtatus eſt filius dei:vt ſoluat gqꝛ ſcriptũ eſt: Qui natꝰ eſt ex deo:non pec⸗ Auet
opera diaboli. Cetera cõmendo cha cat. Si autẽ dixerit ſe iuſtum: ⁊ non habere unfflnc
ritati veſtrę: ne vos grauem. Ipſa enim peccatũ: accipit ex alia ꝑte plagam ex ipſa Eelltat
queſtio eſt: in qua ſoluenda laboꝛamus: epiſtola: Si dixerimus qꝛ peccatũ non ha/ ntrube
quia peccatoꝛes nos dicimus. Si enin bemus: noſipſos ſeducim: ⁊ veritas in no⸗ ſoeutdi
quis dixerit ſe eſſe ſine peccato:mendax pis nõ eſt. Poſitus ergo i medio qᷣd dicat: muaglon⸗
eſt. Et in ipſius epiſtola iohanis inueni· 2zquid conſiteat᷑:aut quid ꝓſiteatur nõ in/ rſſn
mus: Si dixerimus quia peccatum non uenit. Pꝛoſiteri ſe eẽ ſine peccato periculo⸗/ Uientl
habemus: noſipſos ſeducimus. Memi, ſum eſt. Et non ſolum piculoſũ: ſed etis mẽI gum r
niſſe enim debetis bnenu Si irrten doſum. Hoſipſos inqͥt ſeducimꝰ: ⁊ veritas fuetpeee
Ania Peeote non habemus: noſioin nobis non eſt. Si dixerimus quia pecca W.
educimus: et veritas in nobis non eſtt. tum non habemus: ſed vtinã non haberes mbeſt.
Et rurſus in conſequẽtibus audis: Qui ⁊ diceres: Verum em̃ diceres. Mec in veri/ occie
natus eſt ex deo non peccat: quia qui tate ꝓmenda: vllũ iniquitatis vel veſtigiũ umnepen
facit peccatum non videt eum: neq; co½ foꝛmidares. Sed ideo malefacis ſi dicis:qꝛ tarden
gnouit eum. Omnis qui facit peccatum mẽdaciũ diciſ. Veritas inquit in nobis nõ gtun itr
de diabolo eſt. Ex deo non eſt peccatuʒ. eſt:ſi dixerimꝰ qꝛ peccatũ nõ habem⸗. Non ſettondn
Iterum terret nos: quomodo nati ſumꝰ ait:õ habuimus: ne foꝛte de ſterita vita Amnctllc
erdeo er duomonde ende becctodicctu videret: Habuit peccatũ homo iſte:õ fnmtten
3 feszin ictuntſumnuns dtissencdnan erauenofus terveoctpirns aber aenn
en umi. dung ee n as, ita eẽt: nulla nos anguſtaret queſtio. Dice/ „ Cecontrn
3 ne tan infanrius⸗Quid dixit iohan / remꝰ em̃: Fuimus peccatoꝛes: pᷣ mõ iuſtiſ/ Nin Gmnintin
nes: Qui nat eſt ex deo nõ peccat: p / cati ſumus. Habuimus peccatũ: ſed modo rin
ſe iohannes iterum dixit: Si dixerimus non habemꝰ. Mon hoc ait.Sʒ quid ait?: i· MWon
quia peccatum nõ habemus: noſmetip/ dixerimꝰ quia peccatũ non habemꝰ: noſip/ a
ſos ſeducimus: et veritas in nobis non ſos ſeducimꝰ: 2 veritas in nobis nõ ẽ. Poſt ain
eſte Magna ꝗſtio ⁊ auguſta. Et ad hanc aliquãtũ rurſus: Qui natꝰ eſt ex deo inqt: muhn
ſoluẽdam vtinamintentam fecerim cha/ noõ peccat MNuũuqᷣd iohãnes ipᷣe nõ erat natꝰ nchin
e ee . pᷣe nõ erat nat Centbuetn
qð inde dederit diſſeremus. deo- Siiobanes no erarnat exveo:dddͤA
e audinie: quu ſupᷣ pectus dñi recubuitzalt⸗ Job. ,„ pntenrt
T. 2 Aquuis ſibi audet ꝓmittere generationẽ fa- Puiboo
De eo quod Johannes dicit: cctã in ſe: quã ille habere non meruit: qͥ ſu Ao

ſterdenne

ſenen
useſtyſge
unus ene
lohaeren

ngn
mo deiniiz
uanik Cicii
iitenl Alin
n Sgina

See

idummgu

ſolosſchame⸗
Qucſmarigi
diſolgin nelee
fuertpecwe;
der deone
ckerdentotgs
nſtumetnorbin
gepagnant
petairttr
m'nennſe
Pineiodtr
id gitnmtit
nepermmmnt,
gialotcin
ſeduantn
renmnus gung

Antninnddn

dicors Nan

Nalenusl NNH

zingtunchet
nte l⸗
ſuedeinuſi
eletihotne⸗
cit
lumnggtl

—

n Eplam beati Johãnis Tractatus v⸗
pectꝰ dñi recumbere meruit: quẽ dñs plus cleſiã:qui non tempoꝛalia quęrit in ecclia:
qᷓᷓ cęteros diligebat: ipſum de ſpiritu nõ ge qui non ꝓpterea intrat vt tranſigat nego/
nuerat: Attendite nũc vba iſta.Adhuc an / cia ſecularia: ſed ideo intrat vt aliquid ſibi
guſtias noſtras cõmendo: vr ꝑ intentionẽ eęternuʒz pꝛomiſſũ teneat quo ꝑueniat:Me/
veſtram quę oꝛatio eſt ⁊ ꝓ nobis ⁊ p vobis ceſſe eſt ergo cogitet quẽadmodum ambu⸗
dilatet deus:et det exitũ ne aliquis in ver/ let in via:ne remaneat: ne retro eat:ne ab/
bo eius inueniat occaſionẽ ꝑditionis ſuę. erret: ne claudicãdo nõ pueniat. Qui ergo
Quod verbũ non eſt hdictum ⁊ conſcriptũ ſollicitus eſt: tardus non ſit:velox ſit:non
niſi ad medicinã ⁊ ſalutem? Omnis inquit recedat de via. hoc ergo dixi:quia qͥ natus
qͥ facit peccatñ ⁊ iniqͥtatẽ facit: Ne foꝛte ipeg- deo nõ peccat. Foꝛtaſſis m quoddã

cernas:peccatũ iniquitas ẽ. Ne dicas pec/⸗ peccatum voluit intelligi. Nꝗ erit aliter cõ
catoꝛ ſum:ſed iniquus non ſum: peccatu (SBrarium illi loco: Si dixerimꝰ quia peccatũ
iniquitas eſt. Et ſcitis quia in hoc ille ma nõ habemꝰ:noſipſos ſeducimꝰ ⁊ veritas in
nifeſtatus eſt: vt peccata auferat: et pecca nobis nõ eſt. Sic ergo foꝛte poteſt ſolui ꝗᷓ/
tum in illo non eſt.Et quid ꝓdeſt nobis q: ſtio.Eſt quoddꝗ peccatuz qð nõ poteſt ad/
venit ſine peccato? Om̃is qui nõ peccat in

peccat in mittere ille qui natus eſt ex deo:⁊ quo non
ipfſo manet.Et omnis qᷣ peccat nõ vidit ei admiſſo ſoluunt᷑ cetera:quo admiſſo cõſir⸗
neq; cognouit eum. Filioli nemo vos ſedu

mant᷑ ceętera. Quod eſt hoc peccatũ: Face-
cat: Qui facit iuſticia iuſtus eſt:ſicut et ile re cõtra mandatũ chꝛiſti: ↄtra teſtamentuʒz
iuſtus eſt. Jam iſta diximus:quia ſᷣm quã nouũ.Quod eſt mandatũ nouum? aãda
danm ſimilitudinẽ nõ ſm ęqualitatẽ dici ſo tum nouũ do vobis: vt vos inuicẽ diliga/
let.Qui facit peccatũ de diabolo eſt: qꝛ aknen iateninagte, ⁊ cõtra dile⸗

initio diabol“ peccat.Et h diximꝰ:qꝛ nemi/! ctionem fraternã: nõ audet gloꝛiari ⁊ dice⸗
nẽ creauit diabolꝰneq; genuit:ſᷣ imitatoꝛe re natũ ſe eẽ ex deo. Qui aũt ĩ dilectiõe fra/
eius ex illo naſcũt᷑. In h̊ manifeſtateſt filiꝰ terna conſtitutus eſt:certa ſi ũt peccata quo
dDei; vt ſoluat oꝑa diaboli. Ergo vt ſoluat nõ poteſt admittere:⁊ hoc maxime ne ode/
pctã venit ille qͥ nõ habet pctm̃.Deinde ſe- nt fratrem Et quid de ceteris peccatis fa ☚
quitur. O mnis q natꝰ? eſt ex Deo nõo cit:vnde dictum eſt: Si dixerimus qᷣa pec/
facit peccatũ:quia ſemen epꝰin ipſo catum non habemus:noſipſos ſeducimꝰ:⁊2
manet.Et nõ põt peccare qa ex deo veritas in nobis non eſt: Audiat ſecurita
B natꝰ eſt. Foꝛtiter inſtrinxit. SFoꝛtaſſis m̃ tem de alio loco ſi cripturę. Charitas coope/ I. Petri. 4.
quoddã peccatum dixit: non peccat: nõ m rit multitudinẽ peccatoꝛũ. Charitatẽ ergo
omne peccatum. At quid ait: Qui natus cõmendamꝰ:charitatem cõmendat hec epi
eſt ex deo nõ peccat: Certum quoddã pec- ſtola. Poſt reſurrectionẽ dñs qͥd aliud in/
catum intelligas: qð non poteſt admitte- terrogauit petrũ: Amas me: Et paruʒ fuit
re homo qui ex deo nat eſt. Et tale pecca/ ſemel interrogare:⁊ iterũ nihil aliud:et ter/
tum eſt illud:vt ſi quiſq; illud admiſerit cõ/⸗ tio nihil aliud. Cũ iam tertio ille tedio a ffi⸗
firmet cetera: ſi quis autẽ hoc non admiſe⸗ ceretnr:quaſi non ſibi crediderit: quõ qui
rit:ſoluet cętera. Quod ẽ hoc peccatũ? Fa/ neſciret quid in illo ageret᷑: tamen ⁊ pꝛimo
cere contra mandatũ. Quod eſt mandatũ? et ſecũdo ⁊ tertio hoc interrogauit.Zer ne⸗
3. Mandatũ nouũ do vobis:vt vos inuicey gauit timoꝛ:ter confeſſus eſt amoꝛ. Et ecce
Diligatis. Intendite: hoc mandatũ chꝛiſti amat petrus dſ̃m. Quid pꝛeſtaturꝰ dño ?
dilectio vocat᷑. Per hanc dilectionẽ pecca⸗ Mõ em̃ ⁊ ipſe nõ turbatꝰeſt in ipſo pſalmo:
ta ſoluunt᷑.heęc ſi non teneatur: ⁊ graue pec Quid retribuã dño ꝓ omnibꝰ quę retribu/ ERS. 115.
catũ ẽ: ⁊ radix oim peccatoꝛũ. Intẽdite fra- it mihi:ui em̃ dicebat hec i pſalmo: attẽ
tres:pꝛotulimꝰ aliquid in quo bene intelli - gdebat q;ta ſibi eſſent ſſtita a dño: ⁊ qrebat
gentibus ſoluta eſt queſtio. Sed nunqd cũ quid retribueret domino: ⁊ nõ inueniebat.
celerioꝛibus tantũ ambulamus viaʒ? Et Auicquid enim retribuere volueris:ab ip/
tardiꝰam bulãt nõ ſũt relinquẽdi. Verſemꝰ ſo accepiſti qð reddas.Et qͥd inuenit quod
B; quibꝰ poſſumꝰverbis:vt ad oẽs pueniat. retribuat? Quod:vt diximꝰ fratres:ab i-
Puto em̃ fratres:qꝛ oĩs homo ſollicitus eſt ſo acceperat:hoc inuenit quod retribueret.
pꝛo anima ſua:qui non ſine cauſa intrat ec- Calicẽ ſalutaris accipiã et nomẽ dũi inuo/

Eyrxrvpoſitionis ſancti cluguſtini

cabo. Quis em̃ illi dederat calicẽ ſalutarẽ:
niſi ille cui volebat retribuere:? Acciꝑpere aũt
calicem ſalutarẽ:⁊ inuocare nomẽ dñi: hoc
eſt ſatiari charitate: et ita ſatiari vt non ſo/

lum nõ oderis fratrem:pfecta charitas eſt:

ſ vt paratus ſis moꝛiꝓ fratre.hãc ipſe do⸗/

minus in ſe exhibuit: moꝛtuus ꝓ omnibꝰ:

oꝛans ꝓ eis a quibꝰ cruciſigebat᷑:⁊ dicens:
Zudj.a3. Pater ignoſce illis quia neſciũt quid faci-
unt. Sed ſi ſolꝰ hoc fecit: nõ erat magiſter:
ſi diſcipulos nõ habebat. Secuti diſcipuli
hoc fecerunt:Lapidabat᷑ ſtephanꝰ et genu
Actj.⁊. flexo ait:Domine ne ſtatuas illis hoc deli⸗
ctum. Amabat a quibuſ occidebatur:quia
2. Cori. 12. 7 P ipſis moꝛiebat᷑. Audis apłm paulũ:Et
ipſe inquit impendar ꝓ animab“ veſtris.

Inter illos em̃ erat ꝓ quibꝰ ſtephanus de/
pꝛecabat᷑:quãdo eoꝛũ manibus moꝛiebat᷑.

C⸗tPerfecta ergo charitas hec eſt. Si quis tã⸗

G

tam habuerit charitatem: vt paratus ſit ꝓ
NPhit.i. nerit:quid dicit: Mihi viuere chꝛiſtus eſt:

fratribus etiam moꝛi:ꝑfecta eſt in illo cha/
itas. Sed nũquid mox vt naſcit᷑: iã ꝓꝛſus
ꝑfecta eſt: Vt ꝑficiat᷑ naſcit᷑: cũ fuerit nata

nutrit᷑:cũ fuèrit nutrita roboꝛat᷑: cum fue/⸗

rit roboꝛata pficit᷑: Cũ ad perfectionem ve-

⁊ moꝛi lucrũ. Optabã diſſolui ⁊ eſſe cũ xꝰo
multo magis optimũ:manere in carne ne/
ceſſariũ pꝛopter vos. Pꝛopter eos volebat
viuere ꝓ quibus paratus erat moꝛi. Et vt
noueritis qꝛ ipᷣa eſt ꝑfecta charitas: quã nõ
violat ⁊ in qua nõ peccat qͥ natꝰ eſt ex deo:
Job.21. B dñs dicit petro: Petre amas me? Et ille:
Amo. Mõ dixit:ſi amas me:obſequere mi/
hi. QAQñ em̃ erat dñs in carne moꝛtali: eſuri/
uit:ſitiuit. Eo tempoꝛe quo eſuriebat ⁊ ſiti

ebat ſuſceptus eſt hoſpitio:miniſtrarũt illi
qᷣ habuerũt de ſubſtãtia ſua: Sicut legimꝰ

Zucdj.i9. in euãgelio: Suſcepit eũ ʒach: ſaluꝰ factꝰ
eſt a moꝛbo ſuſcepto medico.Quo moꝛbo?
Auaricię.Erat em̃ ditiſſimꝰ⁊ pꝛinceps pub

licanoꝛũ. Attendite ſanatũ a moꝛbo auari/

cię. Dimidiũ inquit bonoꝛũ meoꝝ do pau
peribus: etſi cui aliquid tuli quadruplum
reddã. Ideo ſeruauit alterum dimidiũ: nõ

quo frueret᷑:ſed vnde debita ſolueret. Su/

ſcepit ergo tunc medicũ hoſpitio:qꝛ erat in

firmitas carnis in dño:cui hoc obſequiũ pſ/

berent homines. Et hoc:qꝛ voluit pꝛęſtare
obſequentibꝰ. Obſequẽtibꝰ em̃ ꝓderat:nõ
illi. Cui em̃ angeli miniſtrabant hoꝛũ obſe
Beg .⁊. quiũ requireret: Nec helias ſeruꝰ illiꝰ h̊ne/

cum iſtam epiſtolã inciperemus:nihil in ea

ceſſarium habebat aliquando: cui panem
⁊ carnem per coꝛuum mittebat:⁊ tamen vt
vidua religioſa benediceret᷑:mittitur ſeruꝰ
dei. Paſcitur a vidua queʒ deus in ſecreto
paſcebat. Veruntamen quanquam de his
ſeruis dei ſibi pꝛeſtent:qui eoꝛum indigen⸗/
tiã conſiderent: ꝓpter illã mercedem a dñio
in euangelio poſitam manifeſtiſſime: Qui
ſuſcipit iuſtũ in nomine iuſti:mercedẽ iuſti

accipiet. Qui ſuſcipit ꝓphetã in nomine Mattp.io.

ꝓphᷣę:mercedem ꝓphetę accipiet.Et qui
dederit calicem aquę frigidę vni ex his mi/
nimis tantũ in nomine diſcipuli:amen di/
co vobis non ꝑdet mercedem ſuam. uis
ergo ſibi ſſtẽt qui hęc faciũt:tñ nec hoc po/
terat ſᷣberi aſcẽſuro in celũ.Quid illi pote/
rat retribuere petrus qui amabat illũ: Au⸗
di: Paſce oues meas:id eſt fac ꝓ fratribus
qð ꝓ te feci. Om̃es ſanguine meo redemi:
nolite dubitare moꝛi ꝓ veritatis cõfeſſiõe:
vt cęteri vos imitent᷑. Sʒ hec vt diximꝰ fra
tres ꝑfecta charitas eſt: qui natꝰ eſt ex deo
habet illam. Intendat charitas veſtra: Vi .
dete quid dicam. Ecce accipit ſacramentũ
natiuitatis homo.Baptizatꝰ ſacramẽtum
habet:et magnũ ſacramentũ:diuinũ: ſan/
ctum:ineffabile.Conſidera quale:vt nouũ
hominem faciat:dimiſſionẽ oĩm peccatoꝝ.
Attendat tamẽ in coꝛ: ſi ꝑfectũ eſt ibi qð fa
ctum eſt in coꝛpoꝛe. Videat ſi habeat chari
tatem:⁊ tunc dicat:natus ſũ ex deo.Si aũt
nõ habet:characterẽ qͥdẽ impoſitũ habet:
ſᷣ deſertoꝛ vagat᷑. Habeat charitatẽ: aliter
nõ ſe dicat natũ ex deo.Sed habeo inquit
ſacramẽtũ. Audi apłm:Si ſciam oia ſacra / 1. Corl. iz·
menta:⁊ habeam omnẽ fidem ita vt mon/
tes tranſferam:charitatẽ aũt nõ habeã:ni⸗
hil ſum. Hoc ſi meminiſtis cõmendauimꝰ:

nobis ſic cõmendari: quomodo charitatẽ.
Et ſi videt᷑ alia ⁊ alia dicere:illo facit redi/
tum: et ad ipſam charitatẽ oia vult referre
ãcũq; dixerit. Videamus ſi ⁊ hic hoc facit:
Attendite.Omnis qui natꝰ eſt ex deo:non
facit peccatũ. Quęrimꝰ quod peccatũ:qꝛ ſi
omne intellexeris:contrarius eris illi loco:
Si dixerimus quia peccatuʒ non habemꝰ:
noſmetipſos ſeducimus ⁊ veritas in nobis
nõ eſt. Ergo dicat qð peccatũ:doceat nos:
ne foꝛte ego temere dixi pctm̃ hoc eſſe viola
tionem charitatis. Quia ſicut ſupꝛa dixit:
Qui odit fratrẽ ſuum in tenebꝛiſ eſt:⁊ in te/

†

ebioantll
beegetenan
aliödtitu⸗
chanituen.

ullektaf

ooinatus
nncbn

Crle ſtrebum del

angelüego
paccherqre
le Cidenmun
nahe
ſduboli
(ſtadeo⸗70
Uin Leteiin
Alnodlrfi
Udlcumere
Sigentleon
Gonsenton
Aeluanbepe
leſtor acl
Nenonkfdin
tue Auibi
Cipienoſüͤ
Uhrewagad
ſoläpodebe⸗
habensdo
lotz Dligtelte
us. Erpien

Undeaz matgurte

deſcnbkkin
ritätye
ei herett
änſhltbi
(un babe
geyngentie
huschnöri
rüenmuseg
legnanore
Fonyſcldei
Piihonit
Wyiesdi
alaiesip,
udels

Ilundlig
Ahucgt.
Uifin-
into
E felait nod
uu aiſh
Uſan

manleſtlirg
eüſknnti
Nheiznn
dar uhng
notenigzen
nutmind
ſaüräinan
cgi Quilige
guimmadulied

dckhtrfnte

Ngrneneo aten
onascſtſie
Sbandpp
kquucade
tchanns
Aapit ameri
tzur aninn
henci:diuniin
lanquaenni

onedinee .

igecnückbi
leatſibehaen
nsſiaden n
teinpotih
etcnitii
Sedbaben
Silantuln
iimutm
zinitman
fwätaiu,

—

In Eplam beati⸗
nebꝛis ambulat:⁊ neſcit quo eat:quia tene
bꝛę excecauerunt oculos eius. Sʒ foꝛte ali⸗

quid dixit in poſterioꝛibꝰ ⁊ non nominauit

charitatem: videte qa circuitus ille vᷣboꝛũ
hunc habet finem: hũc habet exitũ. Ois
qui natus eſt ex deo:nõ peccat:qͥa
emen ep in ipſo manet.Semẽ dei:id
eſt verbum dei. Unde dicit apoſtolꝰ: Per
euangeliũ ego vos genui. Et nõ poteſt
peccare:qꝛ ex deo natus eſt.Dic ad/
huc. Videamus in quo nõ poteſt peccare.

In hoc manikteſtati ſũt filij dei ⁊ fi/
nO
eſt a deo: ⁊ qui no diligit fratrẽ ſu/

lij diaboli.O is qui nõ eſt iuſt⸗

um.Certe iã manifeſtũ eſt vnde dicat: Et
qui nõ diligit fratrem ſuũ. Nilectio ergo ſo
la diſcernit inter filios dei ⁊ filios diaboli.
Signent ſe omnes ſigno crucis chꝛiſti: Re
ſpondeant omnes: Amen. Cantẽt omnes
alleluia: Baptiʒzẽtur oẽs: Intrent omnes

eccleſias: Faciãt parietes baſilicarũ: Mon

diſcernunt ſilij dei a filijs diaboli niſi ĩcha/
ritate. Qui hñt charitatẽ: nati ſũt ex deo:

qui nõ: nõ ſũt nati ex deo. Magnũ iudici-
um:magna diſcretio. Quicqͥd vis habe:&̊

Bo. 1z.

ſolũ nõ habeas:nihil tibi ꝓdeſt. Alia ſi nõ
habeas: hoc habe ⁊ impleſti legẽ. Qui em̃
diligit alterum:legem impleuit: ait apoſto
lus.Et plenitudo legiſ charitas. Puto iſtã
margaritam eſſe illam. Homo negociatoꝛ:

deſcribit᷑ in euangelio:qui iuenit vnã mar⸗

garitã:⁊ vẽdidit omnia ꝗ̊ habebat et emit

eẽs.Heęc eſt margarita pᷣcioſa charitas: ſine

ã nihil tibi ꝓdeſt qðᷣcũq; habueri. Quã ſi
ſolam habeas:ſufficiat tibi. Mdo cum fi/

de vides:tũc cũ ſpecie videbis. Si em̃ ama

viderimus? Sed vbi nos debemus exerce/ terrogentur an dixerim: ⁊ non reſpondeãt.

re? In amoꝛe fraterno. Potes mihi dicere:
Non vidi deũ. Nũquid potes mihi dicere

mus cũ nõ videmus:quõ amplectemur cũ

nõ vidi hominẽ: Dilige fratrẽ. Si em̃ frẽm

quẽ vides dilexeris: ſimul videbis et deũ:

quia vides ipſam charitatẽ: ⁊ intus inhabi

tat deus. Qui nõ eſt iuſtꝰ:non eſt ex deo:et

qui non diligit fratrem ſuũ. Quia hec 6–

E

Señ. 4.

feſtauit nobᷣ in

anũciatio. Vide quõ confirmat. Qhuia
hec eſt qnunciatio qua audiuimus
ab initio vt diligamꝰ inuicẽ. Mani⸗

tum quiſqͥs facit: in peccato illo eſt ſcelera⸗
to:in quod incidunt qui nõ naſcũt᷑ ex deo.
Non ſicut chain:qͥ ex maligno erat

gratia occidit:!O

em̃: ⁊ inuidit ſtanti. Non ideo voluit deij⸗

de ſe dicere: Cõtra H̊ mãda/

ohãnis Tractatus v

occidit fratrem ſuum.Et cuius rei
uia opera eiꝰ ma
ligna fuerunt: fratris vero eius iu
ſta.Ergo vbi eſt inuidia:amoꝛ fraternꝰ eẽ
nõ poteſt. Intendat charitas veſtra: Qui

inuidet nõ amat. Peccatũ diaboli eſt in il /

lo: qꝛ ⁊ diabolꝰ inuidendo deiecit. Cecidit

cere vt ipſe ſtaret:ſed ne ſolus caderet.Te/

nete in animo ex hoc qð ſubieci: Inuidiaʒ

non poſſe eſſe in charitate. habes aꝑte cũ

lauderet᷑ ipſa charitas: Charitas nõ ęmula 1. corl. 1z.

tur. Mon fuit charitas in chain. Et niſi eẽt
charitas in abel:non acciperet deus ſacriſi/
cium eius. Cum em̃ ambo obtuliſſent: ille
de fructibterre: ille de fgtib ouium: Quid
putatis fratres:quia deus fructus terręne-
glexit: ⁊ fetꝰ ouiũ dilexit? Hõ intendit de
ad munus: ſed in coꝛde vidit.Et quẽ vidit
cum charitate offerre:ipſius ſacrifſicium re/
ſpexit. Quẽ vidit cũ inuidia offerre:ab ip/
ſius ſacriſicio oculos auertit. Opa ergo bo/
na abel:nõ dicit niſi charitatẽ. Oꝑa vᷣo ma
la chain:non dicit niſi odiũ fraternũ. Paꝝ
eſt: qꝛ odit fratrẽ ſuũ et iuidit oꝑibꝰ bonis:
quia imitari noluit: necare voluit.Et hinc
apparuit qᷣa filius erat diaboli:Et ille hinc
apparuit iuſtus dei.Hinc ̊ diſcernũt᷑ hoĩies

fratres mei. NHemo attẽdat linguas:ſed fa-
cta. Coꝛ ſi non bene faciat ꝓ fratribus ſuis:
oſtendit quid in ſe habeat. Temptatiõibꝰ

ꝓbantur homines. Nolite mirari frẽs
ſimundꝰ vos odit. muũquid iepe vobᷣ
dicẽdũ eſt qͥd eſt mundus: MNõ cęlũ:nõ ter/
ra:nec iſta oꝑa ꝗᷓ de fecit:ſed dilectoꝛes mũ
di. Iſta ſepe dicendo qͥbuſdã oneroſus ſũ.
Sed vſq;adeo nõ fruſtra dico:vt aliqui in⸗

Ergo vel inculcando heęreat aliquid in coꝛ/
dibus audientiũ. Quid eſt mundus? Mü/
dus eſt: qñ in malo ponit᷑:dilectoꝛes mun/
di. Mundus :qñ in laude ponit᷑:celũ ⁊ ter-
ra eſt:⁊ quę in his opera dei. Vnde dicik:
Et mũdꝰ ꝑ eum factus eſt. Item mũdꝰ ple Jo
nitudo terrę:ſiẽ dixit ipſe iohãnes.Nõ ſolũ
autem noſtroꝝ ꝓpitiatio peccatoꝝ eſt:ſed
⁊ totius mundi.Mundi dicit:omniũ fide-
lium ꝑ oꝛbem ſparſoꝝ.Müũdꝰaũt in malo:
amatoꝛes mundi ſunt. Qui amant mun,
dum: fratres amare non poſſunt. Si odit
noſ mũdꝰ: Nos ſcimꝰ. Quid nos ſcimꝰ⸗
Quia tranſiuimꝰ de moꝛte advitã

Expoſitionis ſancti 8ᷣluguſtini

Vnde ſcitis: Auia diligimꝰ fratres.
Nemo interroget hominem: Redeatvnuſ/
quiſq; ad coꝛ ſuum: ſi ibi inuenerit charita/
tem fraternã: ſecurus ſit: qꝛ tranſit a moꝛ/
te ad vitã: Jã in dextera ẽ. Non attendat
qa modo gloꝛia eius occulta eſt: cum vene
rit dñs tunc aparebit gloꝛia. Viget em̃ ſed
adhuc in hyeme. Viget radix:vᷣ quaſi aridi
ſunt rami. Intus eſt medulla viget: int
Hſunt folia arboꝛũ:intus fructus: ſed ęſtatẽ
expectant. Ergo nos ſcimus qꝛ tranſiuimꝰ
de moꝛte ad vitam: quia diligimꝰ fratres.
Qui nõ diligit manet in moꝛte.Me
puteti fratres leue eſſe odiſſe. Odiſſe:an di
S ligere.Audi quid ſequi᷑. Oiĩs qui odit
fratem ſuũ: homicida eſt. Jam ergo
ſi cõtemnebat quiſqᷓ; odiũ fraternũ:nundd
⁊ homicidium in coꝛde ſuo contempturꝰ ẽ:
Non mouit manũ ad occidendũ hominẽ:
homicida iam tenet᷑ a domino. Viuit ille:
⁊ iſte iam interfectoꝛ iudicat᷑. Ois qui odit
fratrem ſuũ homicida eſt. Et ſcitis quia
oĩs homicida nõ habet vitaʒ eter/
nam in ſemetipſo manẽteʒ. In hoc
cognoſcimus dilectione. Perfectio
nem dilectionis dicit ꝑfectionẽ illam quaʒ
cõmendauimus. In hoc cognoſcimus di⸗
lectionẽ:qa ille ꝓ nobis animã ſuaʒ
poſuit:⁊ nos debemꝰ aiam ꝓfra/
tribꝰ ponere. Ecce vnde veniebat: Pe ⸗/
Job.ai. tre amas me:Paſce oues meas.MNã vt no/
ueritis frẽs:qꝛ ſic ab eo paſci volebat oues
ſuas:vt aiam ſuam ꝓ ouibus poneret:hoc
illi continuo dixit:Cum iuuenis eſſes pſᷣcin
gebas te:et ibas quo volebas: cũ aũt fue/
ris ſenioꝛ:aliꝰ te pᷣcinget:⁊ tollet te qͥ tu nõ
vis.Hhoc autẽ dixit:ait euangeliſta:ſigniſi/
cans qua moꝛte clariſicaturꝰ eſſet deũ:Et
cui dixerat: Paſce oues meas:doceret eum
onere aiaʒ ꝓ ouibꝰſuis. Vnde incipit cha
ritas frẽs? Modicũ attendite quo ꝑficiat᷑.
¶Audiſtis ipſũ finem ⁊ modum: Ipſũ et do/
Job. 15. minus in euangelio commẽdauit. Maio⸗
rreeum charitatem nemo habet ait:q; vt aiam
ſuã ponat qͥs ꝓ amicis ſuis. Perfectionẽ ̊
eius oſtendit in euangelio: ⁊ hic cõmenda/
ta eſt eius ꝑfectio.Sed interrogatis vos:⁊
dicitis nobis: Quãdo poſſũ habere iſtam
charitatem? Moli cito de te deſperare:foꝛte
nata eſt:ſed nondũ ꝑfecta eſt: nutri eam ne
offocet᷑. Sed dicturus es mihi:Et vnde no
ui?Auod em̃ ꝑſiciat᷑ audiuimus:vnde inci

awrte quomo viip.

piat audiamus.Sequit᷑ ⁊ dicit: Qui aũt
habuerit facultates mundi ⁊ vide
rit fratrem ſuũ eſurientẽ ⁊ clauſerit
viſcera ſua ab eo:quõ poterit dile/
ctio dei manere ĩ eo? Ecce vnde icipit
charitas. Si nõdũ es idone?ꝰmoꝛiꝓ fratre:
iam idoneus eſto dare de tuis facultatibꝰ
fratri. Jã ꝑcutiat viſcera tua charitas: t·

non de iactantia facias: ſᷣ de intimo adipe
miſericoꝛdię: vt conſideres illũ in egeſtate

poſitum. Si em̃ ſuꝑflua nõ potes dare fra -

tri tuo:animã tuã potes dare ꝓ fratre:? Ja

cet pecunia in ſinu tuo:quã tibi fures poſ/

ſũt auferre. Et ſi illã nõ auferẽt fures: mo-
riendo illam deſeres: etiã ſi te illa viuentẽ
non deſerat. Quid inde facturus es:Eſu/

rit frater tuus: in neceſſitate poſitus eſt: foꝛ
taſſis ſuſpenditur: a creditoꝛe anguſtatur:
Non habet ipſe:habes tu: frater eſt:ſimul

empti eſtis:vnũ eſt pꝛeciũ veſtrum: ambo
ſanguine chꝛiſti redempti eſtis: Vide ſi mi
ſereris:ſi habes facultates mundi. Quid
ad me ꝑtinet:foꝛte dicis? Ego daturꝰ ſum
pecuniã meam:ne ille moleſtiã patiat᷑: Si

hoc tibi reſponderit coꝛ tuũ: dilectio patri
non in te manet. Si dilectio patris non in
te manet:non es natus ex deo:quõ te glo

riaris eſſe chꝛiſtianum? Momẽ habes ⁊ fa-
ctum non habes. Si autẽ nomen ſecutum

fuerit opus:dicat te quiſq; paganum:tu fa
ctis oſtende chꝛiſtianũ. Mam ſi factis non
oſtendis chꝛiſtianum: omnes te chꝛiſtianũ
vocent: quid tibi ꝓdeſt nomẽ vbi res non

inuenit᷑: Qui aũt habuerit facultates mũ/
di: ⁊ viderit fratrem ſuũ egentem:⁊ clauſe/
rit viſcera ſua ab eo:quomodo poteſt dile/

ctio dei manere in eo⸗ Et ſequitur. Filio/
li non diligamꝰ verbo tantũ ⁊ lin/

gua: ſed opere ⁊ veritate. Puto ma/
nifeſtum eſſe vobis magnũ ⁊ neceſſariũ ſe/

cretum ⁊ ſacramẽtũ:fratres mei. QAuid va/

let charitas? Ois ſcriptura cõmendat: Sʒ
neſcio ſi alicubi amplius qᷓ; in iſta epiſtola
cõmendatur. Rogamus vos ⁊? obſecramꝰ
in domino:vt ⁊ illa quę audiſtis:memoꝛia

teneatis: ⁊ ad ea quę dicenda ſũt donec ſi/
niatur ipſa epiſtola:intentiveniatis:inteti

audiatis. Aperite autem coꝛda ad ſemina

bona: Extirpate ſpinas neo ffocetur in vo
bis qð ſeminat᷑:ſed potius creſcat ſeges:et
gaudeat agricola: ⁊ hoꝛreũ vobis pꝛęparet

tanqᷓ; frumẽtis:nõ ignẽ tanq;paleis.

Crnoſhu:
KMrnor
Prsedor⸗,
AQugienn
itateage
ligtfranen
uſcgchari
git: Meio
Vtanimä
hocdixer
poſultdet
lcle heccl

mmnonopot

annibhen
Gopſegan
nun ptig
Uiſtanſui⸗
Phun paue
nntmnsnn
Uinus Lig
inlaalne,
nelicdeg
deſussfn
ſtioigt
letfate.
in ccptäg
eig:uen

neſi, fn
deisſglucr
ekdeinunon
lüng

S =
— —

nohalezdrrft
SNkpfme
guiſifnngge
aulodſen
niſiellrunt
e ſacmng
Aatepoſuect
itgne nnt
fuackin
cüveſnn a
Nichs Nein

=

Ues und. Ad

seE
Voleſnignnis
1mä:dior
lecnoenn
adengiͤr⸗

Ponibtest

Utevonancans

iiöpunt

Euniimsne

Pnetterfn
RKl ſ⸗
ſotnm
rue turn
nitnechi
mütn⸗

De eo að Johãanes dicit: Et in
hoc cognoſcimus qꝛ ex veritate ſu
mus ⁊ coꝛam iꝑſo ꝑſuademꝰ coꝛ/
di noſtro:quia ſi male ſenſerit coꝛ
noſtrũ:maioꝛ eſt deꝰ coꝛde noſtro

⁊ nouit omnia:vſq; ad id: In hoc d

„

cognoſcit᷑ ſpũs dei: Omis ſpũs q̊
confitet᷑ ieſũ chꝛiſtum in carne ve/
niſſe ex deo eſt:Et omnis ſpũs qui
non confitet ieſũ chꝛiſtuʒ in carne
veniſſe nõ eſt ex deo:Et hic eſt anti
chriſde quo audiſtis ꝙ vẽturꝰ?ſit

Johãnis Tractat VI

multa talia fiunt ab his qui alia quęrũt ⁊
fratres nõ amant:renocemur ad teſtimoni
um conſcientię. Vnde ꝓbamꝰ qꝛ talia mul
ta fiunt ab his qui fratres non amant?
multi ſe in hereſibꝰ et ſciſmatibꝰ martyres
icunt: Vident᷑ ſibi animã ponere /ꝓ fratri/
bus ſuis:Si ꝓ fratribus animã ponerent:
non ſc ab vniuerſa fraternitate ſepararẽét.
Item q;multi ſũt qͥ iactantię cauſa multa
tribuũt:multa donant:⁊ nõ ibi quęrũt niſſi
laudem humanã ⁊ gloꝛiã popularẽ: plenã
ventis: nulla ſtabilitate ſolidatã. Quia G
ſunt tales: vbi ꝓbãda erit charitas frater-

2 nũc in ipio mũdo eſt: Trac.vi
A¶ YN meminiſtis fratres: heſterno noſ
cauſiſſe ſermonẽ ad iſtã ſententiã

betin coꝛde veſtro:qꝛ ipſã nouiſſimã eun

gua:ſ opere et veritate. Deinde ſequitur.

Et in hoc cognoſcimꝰ quig ex veri-
tate ſumꝰ z foramißſo pſuademꝰ
cordi noſtro: quia ſi male ſenſerit
cor noſtrũ: maioꝛ ẽ deꝰ corde nr̃o:
et nouit omnia .Dixerat:Mon diliga/
mus verbo tm̃ ⁊ lingua: ſed oꝑe ⁊ veritate:

ꝗ ſine dubio manere debuit et de⸗ 9

ſtis: Filioli non diligamꝰverbo tantũ ⁊ li 3

na:? Quia voluit illã ꝓbari:⁊ ait admonẽs:
Filioli non diligamꝰverbo tantũ ⁊ lingua:
ſed opere ⁊ veritate. Quęrimꝰ in quo oꝑe:
in qua veritate:? Poteſt eſſe manifeſtiꝰ opꝰ
q́; tribuere pauperibꝰ? Multi hoc iactãtia
faciũt:nõ dilectione. Poteſt eſſe maiꝰ opꝰ
q́ᷓ; moꝛi ꝓ fratribus: Et hoc multi volũt pu
tari facere iactantia nois cõꝑpandi: nonvi/
ſceribus dilectionis. RBeſtat vt ule diligat
fratrem:qui ante deũ vbi ſolus videt coꝛdi
ſuo ꝑſuadet: et interrogat coꝛ ſuũ an vere
ꝓpter fratrũ dilectionẽ h̊ faciat:⁊ perhibet

ritate agnoſcitur qui diligit deũ vel qui di

ligit fratrem ſuũ. Jam ſuperiꝰ dixerat quo/

uſq; charitas ꝑficiat᷑: qð ⁊ dñs in euãgelio
ait: Maioꝛẽ hac nemo habet charitatẽ: qᷓ;
vt animã ſuaʒ ponat ꝓ amicis ſuis.Et iſte
hoc dixerat: Sicut ille animã ſuã ꝓ nobis
poſuit:debemꝰ ⁊ nos animã ꝓ fratribꝰ po/
nere.hec eſt ꝑfectio charitatis:⁊ maioꝛ om
nino nòõ poterit inueniri. Sed quia non in
omnibpfecta eſt:⁊ deſperare nõ debet ⁊ in
quo ꝑfecta non eſt ſi iam nata eſt qua ꝑfi-
ciatur:⁊ vtiq; ſi nata eſt nutriẽda eſt ⁊ qui/
buſdam ſuis nutrimentis ad ꝑfectionẽ ꝓ/
pꝛiam ꝓducenda. Quęſiuimꝰ inchoationẽ

charitatis vnde incipiat:⁊ ibi cõtinuo inue
nimus: Si quis habet facultatẽ mundi:et
viderit fratrẽ ſuũ egentem ⁊ clauſerit viſce/
ra ſua aduerſus eũ:quõ dilectio patris ma
net ĩ eo? Ergo incipit iſta charitas fratres:
yt de ſuis ſuꝑfluis tribuat egenti in angu-
ſtiüs aliquibꝰconſtituto: Ex eo qð ſibi abũ/
dat ᷣm tempꝰa tribulatiõe tempoꝛali libe/
ret fratrẽ. Hinc exoꝛdiũ eſt charitatis. hãc
ita ccptã ſi verbo dei ⁊ ſpe futurę vitę nutri
eris: ꝑuenies ad illã ꝑfectionẽ: vt paratus
ſis aĩam tuã ponere ꝓ fratribꝰ tuis. Sʒ qꝛ

mo attendere nõ poteſt. IJdeo paulꝰ apłs:
quia paratꝰ erat moꝛi ꝓ fratribus dicebat:
Ipſe impendar ꝓ animab“ veſtris: Tñ qꝛ 2. Corj.i2.
deus videbat in coꝛde ipſius:nõ homies qͥ
bus loquebat᷑: ait illis: Mihi aũt minimũ i. Corj.4.
eſt:vt a vobis iudicer aut ab humano die.
Et oſtendit etiã ipſe quodã loco qꝛ ſolent
iſta fleri inani iactantia:nõ firmamẽto cha/
ritatis.Ait em̃ cum de ipſiꝰ charitatis com
mendatiõe loqueret᷑:Si diſtribuero om̃ia i.Cor 1ʒ.
mea pauꝑibus:⁊ tradidero coꝛpus meũ vt
ardeã:charitatẽ aũt non habeã: nihil mihbi
ꝓdeſt. Poteſt em̃ quiſqᷓ; B; facere ſine cha/
ritate: Poteſt. Nam qui non habẽt chari/
tatẽ diuiſerũt vnitatẽ. Quęrite ibi ⁊ vide-
bitis multos multa tribuere pauꝑibꝰ: Vi-
debitis alios paratos ad ſuſcipiendã moꝛ-
tem:ita vt deſiſtente ꝑſecutoꝛe:ſeipſos pᷣci /
pitent. Iſti ſine dubio ſine charitate hoc fa
ciunt. Reuocemur ergo ad cõſcientiã:de q̃
dicit apoſtolꝰ: Maʒ gloꝛia noſtra hęc eſt:te/ 2. gorj.i.
ſtimoniũ cõſcientię noſtrę. ReuocemuraGq
cõſcientiã:de qua item dicit: Opus aũt ſu/ Sal..
um ꝓbet vnuſquiſq;: ⁊ tũc in ſemetipſo tã-
tum gloꝛiam habebit:⁊ non in altero. Opꝰ
ergo ſuũ ꝓbet vnuſquiſq; noſtrũ: vtrũ de

6

S

— 2,/

Ervpoſitionis ſancti Aſuguſtiin Iyl

coꝛ male nõ ſenſerit:fiduci habe⸗

vena charitatis emaneat: vtrũ de radice d mus ad deũ.Quid eſt: coꝛ nõ male ſen⸗ parnodn
lectionis rami bonoꝛũ operũ pullulẽt. Opꝰ ſerit? Verũ nobis reſponderit qꝛ diligimꝰ: nogbonn
aũt ſuũ ꝓbet vnuſqᷣſq;: ait:⁊ tunc in ſemet · ⁊ germana dilectio eſt in nobis:non ficta: Etinuenu
ipſo gloꝛiã habebit: ⁊ nõ in altero. Hon qũ/ ed ſincera: ſalutem fraternaʒ ꝗqrens: nullũ ilitſid
illi ꝑhibet teſtimoniũ lingua aliena:ſed anñ. emolumentũ expectans a fratre:niſi ſalutẽ lng deelnthel
phibet conſciẽtia ꝓpꝛia. hoc ergo hic com ipſius. Fiducia habemꝰ ad deũ:et nenſenpe
mẽdat: In hoc cognoſcimus qꝛ ex veritate quicqd poſtulauerimꝰaccipiemus Munocen
ſumus: qñ oꝑe ⁊ veritate: non verbis tim ¶· qb eo:quia mãdata eiꝰſeruamꝰ.J õ lletpol
B lingua diligimꝰ:Et coꝛã ipſo ꝑſuadem?ꝰcoꝛ/ non in conſpectu hominũ: ſed vbi ipſe de⸗ ecnrepeen
di noſtro. Quid eſt coꝛam ipſo? bi ipe vi viget in coꝛde. Fiduciã ergo habemꝰad de-⸗ ſrenoabſ
Matth.s. det. Vnde ipſe dñs in euangelio: Cauete um:⁊ quicqͥd poſtulauerimꝰ ab eo accipie/ reen
inqͥt facere iuſticiam veſtrã coꝛã hominib?ꝰ mus. Sed qui? QAui mandata eiꝰ ſeruamꝰ. osQuere
vt videamini ab eis: Alioquin mercedẽ nõ Quę ſũt mandata eius: Nũqͥd ſemꝑ repe/ ſon haberit
habebitis apud patrẽ veſtrũ qͥ in celis eſt. tendum eſt:? Aandatũ nouũ do vobis:vt Zob.rz. oltkinelt
Et qͥd ẽ: Neſciat ſiniſtra tua quid faciat de vos inuicẽ diligatl. Ipſã charitatẽ loquit᷑ Poberentivd
xera tua: niſi qꝛ dextera tua pura ↄſcientia ipſam cõmendat. Quiſqͥs & habuerit cha⸗ ſon gelien
eſt:ſiniſtra mundi cupiditas? Multi ꝑ cu/ ritatem fraternã:⁊ coꝛaʒ deo habuerit: vbi Giateron
piditatẽ mundi multa mira faciũt: ſiniſrra deus videt:coꝛq; eius interrogatuʒ ſub iu/ glansnon
oꝑat᷑ nõ dextera.Dextera debet operari:et ſto examine:nõ ei aliud reſponderit: qᷓ; ger lipecati
neſciente ſiniſtra: vt nec miſceat ſe cupidi/ manã ibi eſſe radicẽ charitatis vnde boni nnus ſril
tas ſęculi:qñ aliquid boni de dilectiõe ope fructus exiſtãt: habet fiduciã apud deum: atnünoh
ramur. Et vbi hoc cognoſcimꝰ? Ante deũ/ quicqͥd poſtulauerit ab eo accipiet:qꝛ mã yertnsin
es:interroga coꝛ tuum: vide quid feciſti:et data eius ſeruat. Incurrit ꝗſtio quędaʒ:qꝛ C Pertiiige
qd ibi appetiſti: ſalutẽ tuã an laudẽ huma // nõ ille aut ille homo:aut tu aut ego:qͥ ſi pe englsne
nam ventoſã. Intus vide: NHam homo iu/ tiero aliquid a dño deo noſtro: ⁊ nõ accepe Eſincsn
dicare non poteſt:quẽ videre nõ poteſt. Si ro:ſfacile de me poteſt dicere vnuſqͥſq;: Mõ caneitin
ꝑſuademus coꝛdi noſtro:coꝛam illo ꝑſuide habet charitatẽ: ⁊ de quolibet homine huiꝰ nncher
amꝰ: Quia ſi male ſentiat coꝛ noſtrũ: id eſt tempoꝛis facile dici poteſt: Et ſentiat quis Piene
accuſat nos intus:qꝛ nõ eo animo facimus qð vult homo de homine: maioꝛeʒ ꝗſtionẽ enodt
quo faciendũ ſit: M 0aioꝛ eſt deus coꝛde no-⸗ non faciunt: niſi illi viri quos ſanctos ↄſtat Atcte
ſtro:⁊ nouit omia.Coꝛ tuũ abſcõdis ab ho/ fuiſſe cũ ſcriberent:⁊ mõ eſſe cũ deo: Quis notneto
mine:a deo abſconde ſi potes. Quõ abſcõ habet charitatẽ ſi eam paulus nõ habebat nlot
dis ab eo cui dictũ eſt a peccatoꝛe quodã ti qui dicebat:Os noſtrũ patet ad vos:o co/ 2. Corſ.s. Din
s. 138. Mente ⁊ conſfitente: Quo ibo a ſpiritu tu: rinthij:coꝛ noſtrũ dilatatũ eſt:Mõ anguſta . gin
⁊ a facie tua quo fugiã: Quęrebat qua fu/ mini ĩ nobis:Aui dicebat: Impẽdarꝓ ani ⁊. Corl.ꝛꝛ. ſo⸗ 4
(geret ⁊ euaderet iudiciũ dei:et nõ inuenie mabus veſtris: Et tanta gratia in illo erat di g
bat. Vbi em̃ nõ eſt deus? Si aſcẽdero indt vt manifeſtaret eũ habere charitatẽ: Inue/ uin uf
in cęlũ ibi es:ſi deſcendero ad infernuʒ ad/ nimus eum tũ petiſſe ⁊ nõ accepiſſe? QAuid eafrdn
es. Quo iturꝰeſt: Quo fugiet? Vis audire dicimus fratres? Queſtio eſt: Intẽti eſtote iannin
conſiliũ:ſi vis ab illo fugere:ad ipſũ fuge. ad deũ: magna ⁊iſta ꝗſtio eſt:quõ de pctõ ſ onifi
Ad ipſũ fuge confitendo:nõ ab ipſo laten // vbi dictũ ẽ: Qui nat eſt ex deo nõ peccat. eneod
do.Latere em̃ non potes: ſᷣ ↄfiteri ppotes. Inuenimꝰ hoc eſſe peccatũ violare charita tn Criln
Ps. ʒI. Dic illi: Refugiũ meũ tu es: Et nutriat᷑ in tem:⁊ hoc ꝓpꝛie deſignatũ eſſe in hoc loco. dnnen
tee dilectio ꝗᷓ ſola ꝑducit ad vitam: ꝑhibeat Sic ⁊ nũc ꝗrimꝰ qᷣͥd dixerit.Si em̃ vᷣba attẽ . ml
tibi teſtimoniũ coſcientia tua: quia ex deo dis:plane videt᷑.Si exẽpla:obſcurũ ẽ. Ver bhen
eſt. Si ex deo eſt: noli illã velle ante hoies bis his nihil ẽ planiꝰ.Et quicqͥd poſtulaue- nnn
ponere: qꝛ nec laudes hominũ te leuant in rimus accipiemus ab eo:qꝛ madata eiꝰ ſer- B Pedin
celum:nec vituꝑationes inde te deponũt. uamus.Et que placẽt illi in cõſpectu nd
AIlle videat qui coꝛonat: ille ſit teſtis uue eiꝰ facimꝰ.Quicqͥd poſtulauerimꝰait:ac ne San
vidente coꝛonaris. AMaioꝛ eſt deus coꝛ; cipiemus ab eo. Anguſtauit vehemẽter:qꝛ —
de tuo:⁊ nouit omnia. Hilectiſſimi ⁊ ſi eribi anguſtaret ſi diceret:om̃e pctm̃. Sed Volunen
ideo inuenimꝰ locũ exponendi: qꝛ de certo eivh

nonean

ichuntilegi

is zaend,
deohrbane
nenogenzint⸗
chpondenri
tans tehnt
ucäanddan
bed agirgnt
utogtn

tmautegiſ
voſtotnie
ermuſcſ O

Nubethonten
Eſrua⸗
efnimnſri
rosſang i
cſecio⸗Os
unulind
ickhin
e nnitnu:
gnun loen

ci nOn

iugleli
S
vckeglon
r ooel
rwuech

=

—
=
—

—
=

—

— =

eſen del ,

Sienibian
,oblaume.

In Eplam beati?
peccato dixit: nõ de om̃i:ſed de quodã pec „9
cato:qð omnis qui ex deo natꝰ eſt nõ facit. SFeranne exaudiunt᷑ ad ſalutẽ ęternã. Ipſam

Yob.i5. de euangelio manifeſtũ:qñ ait dñs:Si nõ

-—

„

.

Et inuenimus ipſũ quoddã peccatũ viola⸗/
tionẽ eſſe charitatis. Et habemꝰ exempluʒ
veniſſem peccatũ nõ haberẽt. Quid ergo?⸗
Ad innocentes iudęos venerat quia ſic lo/
quit᷑: Ergo ſi ipſe nõ veniret peccatũ nõ ha
berent? Pꝛeſentia ergo medici fecit ęgrum:
febꝛẽ nõ abſtulit? Quis hoc vel demẽs di⸗
cat? Ille nõ venit niſi curare ⁊ ſanare ęgro/
tos.Quare &̊ dixit:Si non venirẽ peccatũ
non haberẽt: niſi qꝛ certũ quoddã peccatũ
voluit intelligi: Quoddã em̃ peccatũ non
haberent iudęi.Quod peccatũ?: c& in eum
non crediderunt: ꝙ pᷣſentẽ contempſerũt.
Sicut ergo ibi peccatũ dixit:⁊ nõ eſt conſe/
quens vt omne peccatũ intelligamꝰ: ſᷣ cer/
tũ peccatũ:Sic ⁊ hic:nõ om̃e pctm̃:ne con/
trarius ſit illi loco: vbi ait: Si dixerimus qꝛ
peccatũ nõ habemꝰ noſmetipᷣos ſeducimꝰ:
⁊ veritas in nobis nõ eſt:ſᷣ certũ quoddam
peccatũ:id eſt violationẽ charitatt.lhic au/
tem plus nos conſtrinxit.Si petierimus di

xit:ſi nos non accuſauerit coꝛ noſtrũ ⁊ renũ

ciauerit in cõſpectu dei qꝛ vera dilectio eſt
in nobis:quicqͥd poſtulauerimꝰ ab eo acci/
piemꝰ. Jam ergo dixi charitati vfeę fratres:

ohãnis Tractat vi

ſtris. Sancti ad ſalutẽ ꝑ omnia exaudiũt᷑.

deſiderãt:qꝛ ſᷣm hanc ſemꝑ exaudiunt᷑. Sʒ
diſcernamꝰ exauditiones dei. Inuenimus
em quoſdã nõ exauditos ad voluntatẽ:ex/
auditos ad ſalutẽ. Et rurſus qſdã iuenimꝰ
exauditos ad volũtatẽ ⁊ nõ exauditos ad
ſalutẽ. hoc diſcernite:hoc tenete. Exẽpluʒ

eius qͥ non eſt exauditꝰ ad voluntatẽ: ſᷣ ex·

auditus ad ſalutẽ. Audi apłm paulũ.MNaʒ
ipſam exauditionẽ ad ſalutem oſtendit illi

deꝰ*: Sufficit tibi grf̃a mea: Mã virtꝰ in infir 2.

mitate pficit᷑. Rogaſti:clamaſti:ter clama⸗
ſti:ipſũ ſemel qð clamaſti audiui:nõ auerti
aures meas a te:MHoui qͥd faciã. Lu vis au
ferre medicamentũ qͥ vꝛeris:ego noui infir
mitatẽ qua grauaris. Ergo iſte ad ſalutem
exauditus eſt:ad voluntatẽ non eſt exaudi

tus. Quos inuenimꝰ exauditos ad volũta

tẽ:nõ exauditos ad ſa lutẽ? Inuenimꝰputa
mus aliquẽ: neq; aliquẽ impiũ exauditũ a

deo ad voluntatẽ non exauditũ ad ſalutẽ:

Si alicuius hominis exẽplũ poſuero:foꝛte
d icturus es mihi:Tu illü dicis iniquũ:nã
iuſtus erat. Si iuſtus nõ eſſet:a deo nõ ex/
audiret᷑. Talem ꝓpoſiturus ſum de cuius

Corſ. 12.

iniquitate ⁊ impietate nemo dubitet. Hia/ Job. i.

nemo attẽédatad nos. Quid em ſum nos⸗
Aut qͥd eſtis vos? Quid niſi eccleſia dei:ꝗ̃
nota eſt omnibꝰ? Et ſi illi placet: in illa ſu⸗
mus. Et qui dilectione in ila manemus:
ibi ꝑſeueremus ſi volumus oſtendere dile⸗/
ctionẽ quã habemus: Verũtamen de apo⸗/
ſtolo paulo quid mali ſẽſuri ſumꝰ: Ipſe nõ
diligebat fratres? Apud ipſũ nõ erat teſti/
moniũ conſcientię eiꝰ in cõſpectu dei? Hon
erat in paulo radix illa charitat:vnde om⸗
nes boni fructus ꝓcedebant? Quis hoc ni/
ſi demẽs dixerit: Vbi ergo inuenimꝰ petiſ⸗
ſe apoſtolũ ⁊ nõ accipiſſe? Ait ipſe:In ma/
gnitudine reuelationũ ne extollar: datꝰ eſt
mihi ſtimulus carnis angelꝰ ſathanę qͥ me
colaphiʒet:ꝓpter qð ter dñm rogaui vt au
ferretur a me:⁊ dixit mihi: Sufficit tibi gr̃a
mea:MHã virtꝰ in infirmitate ꝑſicit᷑. Ecce nõ
eſt exauditꝰvt auferret᷑ ab illo angelꝰ ſatha
nę.Sʒ quare: Quia nõ eiꝓderat.Ergo ex/
auditus eſt ad ſalutẽ:qui nõ eſt exauditꝰad

D voluntatẽ. Nouerit magnũ ſacramẽtũ cha⸗

ritas veſtra: quod ideo cõmendauimus vo

bis:ne excidat vobis in temptationibꝰ ve/

bolus ipſe petüt iob: ⁊ accepit. Mõne ⁊ hic

de diabolo audiſti: Quia qui facit peccatũ
ex diabolo eſt: Non qꝛ ille creauit: qꝛ iſte

imitatur. Hõne de illo dictũ eſt: In verita/ Joß. s.

te non ſtetit: Mõne ipſe eſt antiquꝰ ille ſer/ Geñ.

pens:qui ꝑ feminã venenũ pꝛimo homini

ꝓpinauit: Qui ad ipſum iob feminã ꝓpte/

rea ſeruauit:ꝑ quã maritus non conſolare⸗
tur:ſed temptaret, Ipſe diabolꝰ petijt ſan
ctum virum temptandũ:⁊ accepit. Petijt

apoſtolꝰ vt auferret᷑ ab eo ſtimulus carnis:

⁊ non accepit.Sed apoſtolꝰ magis exaudi/
tus eſt q; diabolus. Apłs em̃ exauditus eſt
ad ſalutẽ:⁊ ſi non ad voluntatẽ:Hhiabolus
exauditus eſt ad volũtatẽ:ſed ad dãnatio/

nem. Ideo em̃ ↄceſſus eſt iſte teptandus:

vt eo ꝓbato eſſet ille cruciandus. Sed hęc
fratres non tm̃ in veteribus libꝛis inueni-

mus: ⁊ in euangelio inuenimꝰ. Petierunt aub.s.

demones a dño cũ eos excluderet ab homi
ne:vt ire ꝑmitterẽtur in poꝛcos. Mõne his
poſſet dicẽ dñs: vt nec illuc accederẽt: Mõ

em̃ ſi nollet rebellaturi erãt cõtra regem cę/

li ⁊ terrę. Certi tamẽ myſterij graria: ⁊ certa
diſpenſatione dimiſit demones in poꝛcos:

rem facit paulo aplo.Quicqͥd poſtulaueri/

ſpũſſãcti:vnde fit: vnde cognoſcit qᷣſq; ac-/

.

vt oſtenderet diabolum in eis dominari ꝗ̊q mus accipiemus ab eo: quia mãdata eius hſeet
vitam poꝛcoꝝ gerũt.Oęmones ergo exau/ ſeruamus:⁊ quę placent illi in cõſpectu eiꝰ na
diti ſunt:apoſtolus nõ exaudit᷑. An potius facimus. In conſpectu eius: intus vbi vi⸗/ nh
qð verius eſt dicimus: immo apoſtolus ex get.Et quę illa mãdata ſũt: Hoc eſt in/ lodu
auditꝰ eſt:demones nõ ſũt exauditi. Iloꝝ quit madatũ illꝰ:vt credamꝰin no
volũtas facta eſt:huius ſanitas ꝑfecta eſt. mine filij eiꝰ ieſu chꝛiſti: Et diliga / diſael
Scðm hoc intelligere debemꝰ qꝛ deus etſi mus inuicem. Videtis quia hoc eſt ma-/E eßto
voluntati noſtrę non dat:ſaluti dat. Quid datũ.Videtis qꝛ contra hoc mandatũ qui epnuus
ſi em hoc petieris qð tibi obeſt: ⁊ medicus facit:peccatũ facit:quo caret omnis qͥ nat⸗ ſohſcine
nouit qꝛ obeſt tibi:ñᷣ em̃ te exaudit medicꝰ: eſt ex deo.Sicut dedit nobis mãda/ icapnt
qñ foꝛte tu frigidã aquã petis.Et ſi ꝓdeſt: tũ vt diligamꝰ inuicẽ: ⁊ qͥ ſeruaue/ ſoſninon
ſtatim dat:ſi nõ ꝓdeſt nõ dat. Mõ exaudi/ rit mandatũ eiꝰ. Videtis qꝛ nihil aliud ſchorttat
uit: An potius ad ſanitatẽ exaudiuit: quia nobis ſcipit᷑ niſi vt diligamꝰ inuicẽ. Et 83 lehan
volũtati cõtradixit.Sit ergo in vobis cha ſeruauerit mandatu eiꝰ:in ipſo ma tmuns
ritas fratres:ſit in vobis:⁊ ſecuri eſtote.t nebit:et ipſe in eo.Et in hoc cogno entnolic
quãdo nõ vobis datur qð petitis: exaudi ſcimꝰ quia manet in nobis de ſpũ Pohonend
mini: ſed non ſcitis. Multi dati ſũt in ma- quẽ dedit nobis. Mõne maniteſtũ eſt: ſneileo
nnus ſuas malo ſuo:de quibus dicit apoſto quia hoc agit ſpirituſſanctus in homine vt ſchennne
ZBo. . lus:Tradidit eos deus in deſideria coꝛdis ſit in illo dilectio ⁊ charitas? Mõne manitfe ahbonne
eoꝛum. Petit aliquis magnã pecuniã: acci- ſtum eſt qs ait apoſtolꝰ: Charitas dei diffu Ro. 5. ltonent
pit malo ſuo. Quando illam nõ habebat: ſa eſt in coꝛdibꝰ noſtris ꝑ ſpiritũſanctũ qui Cpceitt
parũ timebat. Habere illam cepit:pꝛeda fa datus eſt nobis: De charitate em̃ loqueba ſnlfpitu
cctus eſt potentioꝛi. Honne malo ſuo exau, tur et dicebat:quia in cõſpectu dei debemꝰ ſoſeguiu⸗
ditus eſt qui voluit habere vnde a latrone interrogare coꝛ noſtrũ:& ſi non male ſen/ Gcutu
uęreret᷑:quẽ pauperẽ nemo quęrebat? Di ſerit coꝛ noſtrũ:id eſt ſi confiteat᷑ qꝛ de dile- iruiſ
ſcite rogare deũ:vt medico cõmittatis: qð ctione fratris ſit:qͥcqͥd fit in bono opere fit. Cnmäſe
Hipſe nouit faciat.Tu moꝛbũ confitearis:i Acceſſit etiã qð de mãdato cuʒ diceret hoc onpor
¶We medicamentũ adhibeat. Tu tantũ chari ait:hoc ẽ mãdatũ eiꝰ:vt credamꝰ in noie ſi 10,5 banlusd
tatem tene. MNam ſi ille ſecare te vult: vꝛere lij eiꝰ ieſu xpᷣi: ⁊ diligamꝰ inuicẽ. Et qͥ facit otdſbus
te vult:Tu ſi clamas ⁊ nõ exaudiris in vſti · mãdatũ eiꝰ in ipſo manet:⁊ ille in eo. In ꝭ (14. ttobi
one ⁊ tribulatione:nouit ille quouſq; putre cognoſcimꝰ qꝛ manet in nobis: de ſpũ quẽ Ffituign
eſt. Tu iã vis reuocet manꝰ:et ille vulneris dedit nobis.Si em̃ iueneris te habere cha/ ſanus
ſinũ attendit: ſcit quouſq; ꝑueniat: non te ritatem:habes ſpiritũ dei ad intelligendũ. deiltnot
exaudit ad voluntatẽ: ſed exaudit ad ſalu· Valde em̃ neceſſaria res eſt. Pꝛimis tpoo ius: A
tem. Certi eſtote fratres mei qꝛ qõ git apo/ ribus cadebat ſuꝑ credentes ſpũſſanct: et Actj.ꝛ· ſpinnie
Ro. S. ſtolus verũ eſt. Quid em̃ oꝛemꝰ ſicut opoꝛ/ loquebankt᷑᷑ linguis quas nõ didicerãt:quõ erdeo
tet neſcimus:ſed ipſe ſpũs interpellat pꝛso ſpũs dabat eis ꝓnunciare. Signa erant tẽ Difleren
nobis gemitibꝰ inenarrabilibꝰ: qꝛ ipſe in / poꝛe opoꝛtuno. Opoꝛtebat em̃ ita ſigniſica Porunemt
terpellat ꝓ ſanctis.QAuid eſt:ipſe ſpiritꝰin / ri in omnibꝰ linguis ſpiritũſanctũ:qꝛ euan unle 91
terpellat ꝓ ſãctis:niſi ipſa charitas quę in geliũ dei ꝑ omnes linguas curſurũ erat to/ nnon
te ꝑ ſpiritũ facta eſt: Ideo em̃ dicit idẽ apo to oꝛbe terraꝝ.Significatũ eſt illud ⁊ tran / illtn
Ro.ꝭ. ſtolus: Charitas dei diffuſa eſt in coꝛdibus ſijt. Nũquid mõ quibꝰ imponit manus vt Amcte
noſtris ꝑ ſpiritumſanctũ qui datus eſt no/ accipiant ſpiritũſctm̃:hoc expectat᷑ vt lin/ lennnif
is. Charitas ipᷣa gemit:charitas ipᷣa oꝛar. guis loquant᷑: Aut qñ impoſuimꝰ manum winng
25 Contra hãc aures claudere nõ nouit qui il/ ſiſtis infantibꝰ:attendit vnuſquiſq; veſtrũ H
lam dedit. Securꝰ eſto:charitas roget. Ex vtrũ linguis loquerent᷑:? Et cũ videret eos kann
ibi ſunt aures dei: non fit qð vis: ſed fit qd linguis nõ loqui:ita ꝑuerſo coꝛde aliqᷣs ve/ 6,. ber
tibi expedit. Ergo quicqͥd poſtulauerimuſ: ſirũ fuii:vt diceret: Non acceperũt iſti ſom̃ alden⸗
nũquid accipiemꝰ ab eo? Jam dixi: Si ad ſanctũ. Mã ſi accepiſſent linguis loquerẽf niene
ſalutẽ intelligas:nulla ꝗqſtio eſt. Si non ad quẽadmodũ tunc factum eſt. Si ergo ꝑ hec dich 6
ſalutẽ: ꝗſtio eſt magna:quę te calumniato- miracula nõ fiat modo teſtimoniũ p̊ſentię hann

beptigbe

m mui

ebeinieok.
Tin bocn.

„

Nobis No

In Eplam beati Johãnis Tractat vI

cepiſſe ſpmſanctũ? Interroget coꝛ ſuũ: Si

diligit fratrẽ:manet ſpũs dei in illo. Vide⸗/

at: ꝓbet ſeipſũ coꝛã oculis dei. Videat ſi ẽ

önenanikch

usinboner
16: Bönenegie

D Nanſlt
ſpirtälnci an

ruünecibon
ſecn dacer
Qlwmnnteſn
üteniceden⸗
en bonocheri⸗
oazne

gecan cei

Ginnics Gein

bans

ncs

ödidcenircn

—
— ☛

=
— — —

. 1,4 1
üſngt⸗

Ro. F5e

Ca 4.

Iillo dilectio pacl vnitat::dilectio ecclię to/
to terrarũ oꝛbe diffuſę.Hõ attẽdat eũ ſolũ

diligere fratrẽ quẽ attẽdit ante ſe. Multos

em̃ nõ videmus fratres noſtros: ⁊ in vnita
te ſpiritus illis copulamur. Quid mirũ qꝛ

nobiſcũ non ſunt:? In vno coꝛpoꝛe ſumus:

vnũ caput habemus in cęlo. Fratres oculi
noſtri non ſe vident quaſi nõ ſe noꝛũt: An
in charitate compaginis coꝛpoꝛalis noꝛũt
ſe? Mam vt noueritis quia in coniunctiõe
charitatis ſe nouerunt: quando ambo pa/
tent:nõ licetvt aliquid artendat dexter:qð
non attendat ſiniſter. Dirige radiũ dextrũ
ſine altero ſi potes? Simul coeũt:ſimul di/
rigũt:intentio vna eſt:loca diuerſa ſũt. Si
ergo omnis qui tecũ diligit deum:vnã in/

tentionem tecum habet:noli attẽdere quia
coꝛpoꝛe in loco ſeparatus eſt: aciem coꝛdis

ſimul fixiſtis in lumie veritatꝭ. Ergo ſi vis
noſſe quia accepiſti ſpiritumſanctũ: inter-
roga coꝛ tuum:ne foꝛte ſacramentũ habes:
⁊ virtutẽ ſacramẽti non habes. Interroga
coꝛ tuũ:ſi eſt ibi dilectio fratris:ſecurꝰ eſto.
Non põt eſſe dilectio ſine ſpiritu dei: quia

paulus clamat: Charitas dei diffuſa eſt in

coꝛdibus noſtris ꝑ ſpiritũſanctũ qui datus
eſt nobiſ. Dilectiſſimi:nolite om̃i ſpi

F ritui credere.Auia dixerat: In h̊ cogno

ſcimus quia manet in nobis:de ſpũ quem
dedit nobis. Vnde autẽ cognoſcit᷑ ipſe ſpi/

ritus: Attẽdite. Dilectiſſimi:nolite oi

ſpiritui credere: ſed e obate ſpne
ſi ex deo ſunt. Quis eſt qui ꝓbat ſpũs:
Diſicilẽ rem nobis pꝛopoſuit fratres mei.
Bonum eſt nobis vt dicat ipſe vnde diſcer
namus. Dicturus eſt:ne foꝛmidetis: Sed
pꝛimo vidite:attendite. Videte hinc expꝛi/
mi illud vnde vani hęretici calumniantur.
Attendite: videte qͥd ait: Nilectiſſimi: no⸗/
lite omni ſpiritui credere: ſed pꝛobate ſpiri/
tus ſi ex deo ſunt. Spirituſſactus nomine
aquę appellatus eſt in euãgelio:dño clamã⸗
te ⁊ dicente: Si quis ſitit veniat ad me ⁊ bi
bat.Qui credit in me:flumis aque viueę flu
ent de ventre eiꝰ. Euangeliſta aũt expoſuit
vnde diceret.Secutus em̃ ait: Hoc autem
dicebat de ſpiritu quem accepturi erant: qͥ
in eum erant credituri.Quare non multos
baptiʒabat dñs: Sed qð ſequit᷑ attẽdite:

Spiritus autẽ nondũ erat datus: quia ie/

ſus nõdũ fuerat gloꝛificatꝰ. Quia ergo illi

baptiſmũ habebãt ⁊ ſpiritumſanctũ nõdũ
acceperant:quẽ die pentecoſtes miſit dñs
de celo:vt daretur ſpiritꝰ:expectabat᷑ gloꝛi
ficatio domini.Et anteqᷓ;ᷓ clariſicaret᷑:⁊ añ/

qᷓ; mitteret euʒ: inuitabat tamen homines

vt ſe pꝛepararent ad accipiendã aquam de

qua dixit: Qui ſitit veniat ⁊ bibat:⁊ qͥ cre⸗
dit in me flumina aquę viuę fluent de ven/

tre eius. Quid eſt illa aqua? Hemo me in/
terroget:Euangeliũ interroga. Hoc aũt di
cebat ait de ſpiritu quẽ accepturi erant hi
qui in eum erant credituri. Aliud eſt ergo
aqua ſacramenti:aliud aqua quę ſigniſicat
ſpiritũ dei. Aqua ſacramenti viſibilis eſt:
aqua ſpiritꝰ inuiſibilis eſt. Iſta abluit coꝛ/
pus:et ſigniſicat qð fit in anima:ꝑ illũ ſpi/
ritum ipſa anima mundat᷑ ⁊ ſaginat᷑. Ipſe
eſt ſpiritus dei: quẽ nõ poſſunt habere hę⸗
retici:⁊ quicũq; ſe ab eccłia ſᷣcidũt. Et qui⸗

cũq; nõ aꝑte pſᷣcidunt᷑:bᷣ ꝑ iniqtatẽ pᷣciſi ſũt:

et intus tanq; palea voluuntur ⁊ grana nõ

ſunt:non habent iſtum ſpiritũ. Iſte ſpiritꝰ

nomine aquęa dño ſigniſicatus eſt: ⁊ audi/
uimus ab hac epiſtola: Molite omni ſpiri/
tui credere: Atteſtant᷑ verba illa ſalomõis:

Ab aqua aliena abſtinete.Quid eſt aqua? Pꝛouer.5.

Spiritus. Munquid ſemꝑ aqua ſpirituʒ ſi/
gniſicat: Hõ ſemꝑ.Quibuſda locis ſpiritũ
ſignificat:quibuſdam locis baptiſmũ ſigni
ficat:quibuſdam locis populos ſignificat:

quibuſdam locis cõſiliũ ſignificat. abes
quodam loco dictũ: Fons viteę cõſiliũ poſ- :ouer.6.
ſidentibus eũ.Ergo ꝑ diuerſa loca ſcriptu/
2 ꝙ rarum nomen aquę diuerſa ſignificat.Nũc
tamen in noie aque ſpiritũſanctũ audiſtis:

non ex interpꝛetatione noſtra:ſed ex euãge

lica:vbi ait:hoc aũt dicebat de ſpiritu quẽ Job..

erant accepturi hi qui in eũ erant credituri.
Si ergo aquę nomine ſignificat᷑ ſpirituſſan

ctus:et dicit nobis epiſtola iſta: MNolite om
ni ſpui credere:ᷣ ꝓbate ſpũs ſi ex deo ſunt:
intelligamꝰinde dictũ eẽ: Ab aq aliena ab/ Pꝛouer.5.

ſtinete:⁊ de fonte alieno ne biberis. Quid
eſt de fonte alieno ne biberis? Spiritui ali/
eno ne credideris. Reſtat ergo examen vn
de ꝓbet᷑ qꝛ ſpiritus dei eſt. Poſuit quidem

ſignum ⁊ hoc foꝛtaſſe difficile. Videamus

tamẽ ad illam charitatem redituri ſumus.

Ipſa eſt ꝗᷓ nos docet:quia ipſa eſt vnctio.
Zñ hic quid ait: Pꝛobate ſpiritus ſi ex deo
c 3

XK

S gnũ. In hoc co

*

Expoſitionis ſancti TRtuguſtini

ſat. Quia multi pſeudo ꝓphete exi

7 ☛

erunt in iſtũ mundũ.Jam ibi ſunt om

nes heretici ⁊ om̃es ſciſmatici: Quomodo/⸗

ergo ꝓbabo ſpiritũ: Sequit᷑. Ju hoc co
gnoſcitur ſpiritus dei · Erigite aures
coꝛdis. Laboꝛabamus ⁊ dicebamꝰ: Quis
nouit: quis diſcernit? Ecce dicturus eſt ſi/
hoc cognoſcit ſpiritus dei:
O mnis ſpũs cõfitet᷑ ieſũ chꝛiſtũ
in carne veniſſe ex deo ᷑: Et omnig
ſpiritus qui non ↄfitet᷑ ieſũ chꝛiſtũ
in carne veniſſe non eſt ex deo: Et
hic eſt antichꝛiſtꝰ:de quo audiſtis

veniſſe:heia fratres: opera attendamꝰ nõö
ſtrepitũ linguę.QAuęramꝰ quare veneriti
carne chꝛiſtus: ⁊ inueniemus qui eũ negat
in carneveniſſe. Nam ſi linguis attendas:
multas hęreſes auditurꝰ es confitẽtes chꝛi
ſtum in carne veniſſe:Sʒ cõuincit illos ve-

ritas. Quare venit chꝛiſtꝰ in carne? Mõne

deus erat? Mõne de illo dictũ eſt: In pꝛin/ Joh.r.
cipio erat verbũ ⁊ verbum erat apud deũ ⁊⸗
deus erat verbũ:? Nõne paſcebat angelos:
⁊ ipſe paſcit angelos? Mõne ſic venit vt in-

de non diſcederet? Mõne ſic aſcẽdit vt nos

nõ dimitteret?: Quare venit ergo in carne⸗

ꝙ venturus ſit: ⁊ nũc in iſto mũdo Quia opoꝛtebat nobis oſtendi ſpem reſur/

eſt. Auaſi erigunt᷑ aures ad diſcernẽdos
ſpiritus:⁊ tale quiddã audiuimus vnde ni
hilominus nõ diſcernamus. Quid em̃ ait:
Omnis ſpiritus qui confitet᷑ ieſum chꝛiſtũ
in carne veniſſe ex deo eſt: Quia confitent

gunt ſe foꝛte aduerſum nos ⁊ dicunt:vos
Inon habetis ſpiritũ ex deo:ſed ⁊ nos cõſit
mur ieſum chꝛiſtũ in carne veniſſe: Iſte aũt

ieſum chꝛiſtũ in carne veniſſe. Jam rae

illos negauit ſpiritũ dei habere:qui non cõ
ſitent᷑ ieſũ xpᷣm in carne veniſſe. Quęre ab
arrianis: ↄfitent᷑ ieſũ xpᷣm in carne veniſſe.
Quęre ab eunomianis:ↄſitent᷑ ieſum chꝛi/
ſtum in carne veniſſe. Quęre a macedonia
nis:cõſfitent᷑ ieſum chꝛiſtũ in carne veniſſe.
Interroga cataphꝛygas:ↄfitent᷑ ieſum chꝛi
ſtum in carne veniſſe. Interroga nouatia/
nos:confitent᷑ ieſum chꝛiſtum in carne ve/
niſſe. Omnes ergo iſte hereſes ſpiritũ dei
habent:Mon & pſeudo ꝓphetę ſunt:? Nul/
la eſt ergo ibi deceptio:nulla ſeductio? Cer
te antichꝛiſti ſunt:qui ex nobis exierunt: ſPᷣ

rectionis. Deus erat:⁊ in carne venit. Deꝰ
em̃ moꝛi nõ poterat:caro poterat. Ideo er/
go venit ĩ carne:vt moꝛeret᷑ ꝓ nobis.Quẽ/

7

σ2dmodum aũt moꝛtuus eſt ꝓ nobis? Ma⸗/
ioꝛem hac charitatẽ nemo habet qᷓ; vt aiam
ſnam ponat ꝓ amicis ſuis. Charitas ergo
illũ duxit ad carnẽ. Quiſquis ergo non ha
bet charitatẽ: negat chꝛiſtũ i carne veniſſe.

Nüc iam interroga omnes hereticos: Chꝛi
ſtus venit in carne? Venit:hoc credo:hoc
pꝛofiteoꝛ. Inmmo hoc negas. VUnde nego:
Audis quia hoc dico: immo ego conuinco
quia negas. Dicis voce: negas coꝛde:dic

verbo:negas factis. Quomodo inqs ne
go factis:? Quia ideo venit in carne chꝛiſt

vt moꝛeret᷑ ꝓ nobis. Ideo moꝛtuus eſt pꝛo
nobis qꝛ charitatem multã docuit. Maio/
rem hac charitatẽ nemo habet:qᷓ; vt animã
ſuam ponat ꝓ amicis ſuis. Zu non habes
charitatẽ:qꝛ ꝓ honoꝛe tuo diuidis vnitatẽ.
Ergo hunc intelligite ſpiritum ex deo:pul/

ſate:tãgite vaſa fictilia: ne foꝛte crepuerint

nõ erant ex nobis. Quid ergo facimus: vn a male reſonent. Videte ſi integre ſonant:

de diſcernimus: Intẽdite.Eamꝰ ſimul coꝛ/
dc ⁊ pulſemus:Vigilat ipſa charitas:quia
ipſa pulſatura eſt: ipſa aꝑtura. Modo in/
telligetis in nomine dñi noſtri ieſu xpᷣi. Jã
ſuꝑius audiſt quia dictũ eſt:Aui negat ie/
ſum chꝛiſtũ in carne veniſſe: hic eſt antichꝛi
ſtus.Et ibi quęſiuimꝰ:quis neget:quia nec
nos negamus:nec illi negant:Et inuenimꝰ
quoſdam factis negare:⁊ adhibuimꝰ teſti/

TCiti.i. moniũ de apoſtolo qui ait: Cõfitent᷑ em̃ ſe

noſſe deum:factis aũt negant. Sic ergo et
modo quęramin factis:nõ lingua quis eſt
ſpiritus qui non eſt ex deo:qui negat ieſuʒ
chꝛiſtum in carne veniſſe:⁊ quis eſt ſpiritꝰqͥ
eſt ex deo:qui cõfitet᷑ ieſum chꝛiſtũ in carne

Vlidete ſi ibi ẽ charitas.Tollis te ab vnita
te oꝛbis terraꝝ:diuidis eccleſiã ꝑ ſciſmata:
dilanias coꝛpus chꝛiſti. Ille venit in carne⸗
vt colligat: tu ideo clamas vt ſpargas.Er/
go ipſe eſt ſpiritusdei qui dicit ieſum in car
ne veniſſe.Qui dicit non lingua ſed factis:
qui dicit non ſonando ſed amando.Ille au
tem non eſt ſpiritus dei qui negat ieſum in
carne veniſſe: Megat ⁊ ipſe non lingua ſed
vita:nõ verbis ſed factis. Manifeſtũ ergo
vnde agnoſcamus fratres: Multi int q̃ſi
intus:nemo aũt foꝛis:niſi vere foꝛis:adeo
vt nouerit qꝛ ad facta retulit. Et oĩs ſpi/
ritus ait qui ſoluit chꝛiſtũ nõ eſt ex

Deo. Soluere factis intelligit᷑. Quid tibi

4 Co n

n.

(ſendirit

Aligaret

Mbra ch
e heniſe⸗
egnutt
chlſuses.
6o Glgfi
ſſeluns⸗
Vliſennd

Drdg lo uuſ⸗

ninisnd
ocglor
irGo

a. Qlißi

cinfact
ninus ve

Pank a; deſabul

Cuntſhoatea
Quiaurt
abituren
Centtcöͤtra
ſacentnde
fct Quic
Gonnsno

(HPanos

Dsrene
desggen
MPrtiku
diebſie
dioplaea
oherare⸗

(Dee

erdeoe
nloꝛe
hann
nenoe
dil

neröpot

mci1, Mpcnus

linsn
Motieke
mnö
llltde
ſanſen⸗
lantibe

usan
iſ

ni

nangit,

n n

aliie

nglisnnege

Wenftüit,
unctlisn

–
Niͤch ng

nenmttie
N
Grirmne
eſeſiäißn
uogenan
Mendhnnt
gamneſn. de

poten NNe ⸗

E pnobs ,
tonebre
ꝑꝑj
6. unnseg
gusegonend
kül anenmi.
esheaawslt
Uirbondh
6as. Vlng
moegdcund
negrsotten
Londbe

nirin nechN

conamurchn
li wan d
daberik Mni
6. tmrboe
odudsmix.
u
– un
Lalshf 4
i llun
Uemtncht
NlN 36
unge M
– o⅓
.

Ddiligere.

Mai ſrαννυ⅜r hor πα⁵d

In Eplam beati Johãnis Tractat' vIi

oſtendit qͥ negat qꝛ dixit: ſoluit: Ille venit

colligere: tu venis ſoluere. Diſtringere vis
mẽbꝛa chꝛiſti. Quõ nõ negas chꝛiſtũ in car
ne veniſſe: qui dirũpis eccleſiã qu ille cõ/

gregauit: Contra chꝛiſtũ ergo venis: anti /

chꝛiſtus es. Intſi ſis: foꝛis ſis: antichꝛiſtus
es. Sed qñ intus es lates: qñũ foꝛis es ma/⸗
nifeſtaris. Soluis ieſũ ⁊ negas eũ in carne

veniſſe:nõ es ex deo. Ideo dicit in euãge⸗
Martb. 5. lio:Qui ſoluerit vnũ de mãdatis iſtis mi/
nimis: ⁊ docuerit ſic:minimꝰ vocabit᷑ in re
gno cęloꝝ. Quid eſt ſoluit᷑: Quid eſt doce-

tur? Soluit᷑ factis: ⁊ docetur quaſi verbis.

Ro. 2. Qui pdicas nõ furandũ: furaris: Soluit er

go in facto quii furatur:⁊ quaſi docet ſic:mi
nimus vocabit᷑ in regno cęloꝛũ:id eſt in ec/

Wattb.5. cleſia hui⸗ tẽpoꝛis.De illo dictũ ẽ: Quę di⸗

cunt facite:qu⸗ auteʒ faciunt:facere nolite.
Aui aũt fecerit:⁊ ſic docuerit: magnus vo/
cabit᷑ in regno cęloꝝ. Ex eo qð dixit hic: Fe e

cerit:cõtra hoc ibi dixit:Soluerit:id eſt nõ
fecerit:⁊ docuerit ſic. Ille ergo ſoluit qͥ non
facit. Quid nos docet:niſi vt facta interro /
gemus nõ verba credamꝰ: Obſcuritas reꝝ

multa nos cogit dicere:maximevt illud qð

dñs reuelare dignat᷑: etiã ad tardioꝛes fra⸗

tres ꝑneniat:qꝛ omnes chꝛiſti ſanguine cõ/

parati ſunt. Et vereoꝛ ne ipſa epiſtola iſtis
diebꝰ ſicut ꝓmiſeram nõ finiatur. Sed qðd
dño placet: melius eſt ſeruare reliquias q

onerare coꝛda nimio cibo.

e eo qð Johãnes dicit: Jãvos
ex deo eſtis filioli ⁊ viciſtig euʒ:qꝛ

mndioꝛ eſt aui eſ in pobig cg quiin
hoc mundo:vſq; ad id: Ita deꝰ di/

lexit nos:debemus ⁊ nos inuicem
Tractat? vuI –

Vndus iſte omnibꝰ ſidelibꝰ quer⸗
tibus patriã ſic eſt: quomõ fuit be,

Mumeri.20. vbi ꝑ 6 gennen annos circũierũt: pauu-
ciſſimis manſionibꝰ cõſicitur iter ipſum et vincerent᷑.Quẽcũq; em̃ diabolus ſuperbů
notũ eſt omnibꝰ. Tardabant᷑:qꝛ exerceban
tur: nõ quia deſerebant᷑. Qð ergo nobis ꝓ

1. or,. 2. mittit deꝰ: ineffabilis dulcedo ẽ᷑: Et bonü:

ſicut ſcriptura dicit:⁊ ſepe nobis cõmemo/

auris audiuit:nec in coꝛ hoĩs aſe cendit. La

H boꝛib⸗ E 1ẽ tẽpoꝛalibus exercemur: ? tẽpta

remus pplo iſtael. Eiraban⸗ guge

tionibus vitę ſentis erudimur. Sed ſi nõ

vultis in iſta heremo ſiti moꝛi:bibite chari/
tatem: fons eſt quem voluit dſñs hic ponere
ne deficiamus i in via:et abundãtius eũ bi/
bemus cũ ad patriã venerimꝰ. Modo euã/-

geliũ lectũ eſt: vt de ipſis verbis quibus le
ctio terminata eſt dicã:qͥd aliud niſi de cha
ritate audiſtis: MQuãdoquidẽ pactũ fecimꝰ
cũ dño noſtro in oꝛatiõe: vt ſi volumus di/

mittat nobis peccata noſtra: dimittamus

⁊ nos pctã quę ĩ nobis fuerint cõmiſſa.Mõ
aũt dimittit niſi charitas.Lolle charitatez
de coꝛde:odium tenet:ignoſcere nõ nouit.
Sit ibi charitas:ſecura ignoſcit quer nõ an/
guſtatur.Epiſtola autẽ iſta tota qua ſuſce/

pimus tractãdã vobiſcũ: videte ſi aliud ali
quid cõmendat q; ipſã vnã charitatẽ. Nec
timendũ eſt:ne ſepe dicẽdo in odiũ veniat.
AQuid em̃ amatur ſi charitas in odiũvenit:

Quia charitate ſit: vt cetera bene amẽtur.
Ipſa quomõ amãda eſt: Res ergo quęnũ/
quã debet de coꝛde diſcedere:nec ab oꝛe dil
cedat. Jam vos inauit ex deo eſtis fi

uit ieſum chꝛiſtũ: ⁊ negat eũ in carne veniſ/

—.

opus vtv veniret niſi ĩ ppter charitatez.
Charitas em̃ nobis illa cõmendat᷑:quam ⁊

ipſe in euãgelio cõmendat: Maioꝛẽ hac di⸗
lectionẽ nemo habet q; vt animã ſuam po/

nat ꝓ amicis ſuis. Quomõ poterat filius

dei aiam ſus ponere ꝓ ꝓ nobis:niſi carne in/

dueretur vbi moꝛi poſſet:Quiſquis violat

charitateʒ quodlibet dicat de lingua: vita
ipſiꝰ negat chꝛiſtũ in carne veniſſe:⁊ iſte eſt
antichꝛiſt?: vbicũq; fuerit: quocunq; intra/

uerit.Sed quid dicit eis qui ciues ſunt illi⸗
patrig cui ſuſpiramꝰ: Tliciſtis eũ. Et vnde

vicerũt: Quia maioꝛ eſt q eſt in vo⸗

bis qᷓ; qui in hoc mundo. Me victoꝛiã
ſuis viribus tribuerẽt:⁊ arrogantia ſuꝑbię

fecerit: vincit. Volens eos ſeruare humili/

tatẽ: quid ait: Viciſtis eũ. Jam omnis ho
mo q audit: viciſtis:erigit caput:erigit cer-

uicem: laudari ſe vult: Molite extollere. Vi
rantibꝰ audiſtis: qð oculus non vidit: nec

de quis in tevicit. Quare viciſti:Quia ma

MWatth. 60

lioli:⁊ viciſtis eum.Auẽ:niſi antichꝛi
ſtum: Superi em̃ dixerat: Omnis qui ſol/

ſe:nõ eſt ex deo. Expoſuimꝰ aũt ſi memini
.M ſtis: qꝛ once negat ieſum chꝛiſtũ in carne

FJoh. 15.

ioꝛ eſt qui eſt in nobis:qᷓ; in hoc mundo. Er

90 humilis poꝛta dñm tuũ:eſto iumentum
c 4

Expoſitionis ſancti Rluguſtingg

ſefſoꝛis tui. Donum tibi eſt vt ipſe regat:et ipſe audit: Qui autẽ non nouit:nõ audit. arh it
ipſe ducat.NHam ſi ipſum ſeſſoꝛem non ha Et hec diſcretio eſt ſpiritus veritatis ⁊ ero lthen
bueris: ceruicẽ erigere potes:calces potes ris. Videamus quid moniturꝰeſt:in quo il eügeun
mittere:ſed veę tibi ſine rectoꝛe: quia liber- lum audire debeamus. Dilectiſſimi di/ Cnlin
tas iſta iĩ beſtias te mittet comedẽdũ. Hi ligamus inuiceʒ. Quare:? Quia homo poſiu
de mũdo ſũt.Aui?: Antichꝛiſti. ꝓam au monet. Et dilectio ex deo eſt. Multü naſon
ſtis qui ſint.Et ſi nõ eſtis:cognoſcitis eos. cõmendauit dilectionem:quia dixit ex deo uliecſ
Quiſqs aũt hoc eſt: nõ cognoſcit. Hi de eſt.Plus dicturꝰ eſt: Intendite: Audiam*. ſpontt
mũdo ſũt:ideo de mũdo loquũt᷑:? Mogo dixit: Dilectio ex deo eſt. Et gha
mundus eos audit. Qui ſunt qui de ois q diligit ex deo natꝰẽ:⁊ cogno, ſasc
mundo loquunt᷑: Attendite contra charita uit deum: Qui non diligit norfno ldai⸗
Mattb.s. tem. Ecce audiſtis dñm dicentem: Si dimi it deũ.Quare:QAuia deuſ dilectio din
ſeritis peccata hominibus:dimittet vobis ęſt.QAuid amplius dici potuit fratres? Si Anzn dickt
⁊ pater veſter cęleſtis peccata veſtra.Si aut nihil de laude dilectionis diceret᷑ per omßes alnfi
nõ dimiſeritis:nec pater veſter dimittet vo iſtas paginas huiꝰ epiſtolę: ſi nihil omßuin hillitn
bis peccata veſtra. Sententia eſt veritat. ꝑceęteras paginas ſcripturarũ:⁊ hoc ſoAlum cti:etmn
Aut ſi non veritas loquit᷑:cõtradic.Si chꝛi vnũ audiremus de voce ſpiritus dei: qdaiuas cgpoln
Job.i4. ſtianꝰ es:⁊ in chꝛiſtũ credis:ipſe dixit: Ego peus dilectio eſt. Jam videte:qꝛ facere on (unen
ſum veritas. Sententia eſt iſta: vera eſt:fir/tra dilectionẽ:facere contra deum eſt. Ne⸗ haberean
ma eſt. Jam audi homies de mũdo loquẽ mo dicat in hominẽ pecco:ꝙ non diligo fra ick hoe
tes: et non te vindicaturus es: ⁊ dicturu trem meum. Intendite ⁊ facile eſt peccatũ ſfgllane
eſt ille:quia fecit tibi:imo ſentiat quia cum 9 in hominẽ: in deum ſolum nõ peccẽ. Quõ nur ſpi
viro habet. Quotidie dicunt᷑ iſta:de mun/ non peccas in deum qñ in dilectionem pec ikſpint⸗
do loquũtur qui iſta dicunt: et mũdus eos cas? Deus dilectio eſt. Nunquid nos dici/ Aerio
audit: nec dicunt iſta niſi qui diligunt mũ, mꝰ: Si nos diceremꝰ:deus dilectio eſt: foꝛ⸗ dei
dum: neq; audiuntur iſta niſi ab his qui di te ſcandaliʒzaretur aliquis ex nobis ⁊ dice- eumd
ligunt mũdum.Et qui diligit mundũ ⁊ ne / ret: Quid dixit? Quid voluit dicere:quia glemn
gligit charitatem: audiſtis qꝛ negat ieſfum deus dilectio eſt: Dedit dilectionem deus: Ajek
in carne veniſſe. Aut ſi fecit illud in carne donauit dilectionẽ deꝰ.Ex deo eſt dilectio: Pan
ipſe dñs? Si cum expalmaret᷑ voluit ſe vin deus dilectio eſt. Ecce habetis fratres ſcri/ tesſo
dicari? Si cum in cruce penderet non dixit: pturas dei. Canonica eſt iſta epla: Per oẽs noche
Lud.25. Pater ignoſce illis qꝛ neſciũt quid faciũůt? gentes recitatur oꝛbis terrę:auctoꝛitate te/ ospi
Si aũt iſta qui poteſtatẽ habebat:tu quid net᷑: Oꝛbem terrarum ipſa ędiſicauit. Au⸗ manife
miraris:quid ſufflas in poteſtate aliena cõ⸗/ dlis hic ab ſpiritu dei:deus dilectio eſt. Jã flonn
ſtitutus:? Ille quia voluit moꝛtuus eſt:⁊ nõ ſi audes:fac contra deũ:et noli diligere fra⸗ nüa
minabat᷑: tu neſcis quando moꝛiaris ⁊ mi- trem tuum? Quomodo ergo iandudum di Nins ipſeds
naris: Nos ex deo ſumus. Videamꝰ lectio ex deo eſt: et modo ergo dilectio de tetbabe
quare. Videte ſi pꝛopter aliud q; pꝛopter eſt?: Etem̃ de pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus. miſis
B charitatem. HNos ex deo ſumus. Qui no Silius de ex deo: ſpũſſanctꝰ deus ex deo: ingee
uit deum audit nos: Qui non eſt Ethitres vnus deus:non tres dij. Si ſiliꝰ on
ex deo: no noſaudit·Ex hoc cogno deus ⁊ ſpũſſanctus deꝰ: ⁊ ille diligit in quo nſun
ſcimꝰ ſpm veritat ⁊ erroꝛis.AQuia habitat ſpũſſanctꝰ: Ergo dilectio deus eſt. Athnins
qꝛ audit nos: ſpiritũ habet veritatis:Qui Szʒ deꝰqꝛ ex deo: vtrũq; em̃ habes in epła: ĩ
nõ nos audit:ſpm̃ habet erroꝛis. ideam Et dilectio ex deo eſt:⁊ dilectio deꝰ eſt: DOHe ae
quid monet:⁊ audiamꝰ eum potius in ſpi / ſolo patre ſcriptura non nouit dicere: qꝛ ex n
ritu veritatis monentẽ:nõ antichꝛiſtos: nõ deo:cum autem audis ex deo:aut filius in / iue
amatoꝛes mundi:non mundum.Si ex deo telligitur: aut ſpũſſanctus. Quia vero di⸗ i 18
nati ſumꝰ. Sequit᷑ ſupꝛa:videte quid. Nos cit apoſtolꝰ:Charitas dei diffuſa eſt in coꝛ/ Ro.5. de 4
ex deo ſumꝰ. Qui nouit deum audit nos: dibus noſtris:ꝑ ſpmſanctũ qui dat eſt no/
qui nõ eſt ex deo:non nos audit.Ex hoc co bis: intelligamus in dilectione ſpiritũſan/ 4
gnoſcitur ſpiritus veritatis ⁊ erroꝛis. YAam ctum eſſe. Ipſe em̃ ſpũſſanctus quẽ nõ poſ Au ll ee⸗
ergo intẽtos nos fecit: quia qui nouit deũ ſunt accipere mali:ipſe eſt ille fons de quo il

F
In Eplam beati

noulnti -= Se. ee
ne dicit ſcriptura: bi ppꝛi git filiũ: ? tradidit ſeipſum ſilius: iudas qd
5. dicit ſcriptura: Sons aquę tuę ſit tibi ppꝛi/ dit filiũ:a eiplum niius: iudas dqd
unen Keouer,z. us: 7 ſiptunecgor cõmunicet tibi. Sheg fecit: Facta eſt traditio a patre:facta eſt tra
e ſnt eur̃ qui non diligunt deum: alieni ſũt: anti · ditio a filio: facta eſt traditio a iuda: EIna
lhn chꝛiſti ſunt. Et q́;uis intrent baſilicas:non res facta eſt. Bea gue re⸗ diſcernt enem
nnen nraltts eſſe poteſt: habere ꝓphetiam ⁊ malꝰ AQuia hoc fecit pater ⁊ filius in charitate:fe
nirdn nim ſaulẽ regẽ habiuſſe ciy autẽ hoc iudas in pditione. Videtis: q
adenn elſe poteſt. Inuenimꝰ ſaulẽ reg habin non: quid facdar borno coſiclera aeſt z
uchi ꝓphetiam:ꝑſequebat᷑ ſanctũ dauid:et im// ſon:quid faciat homo cõſiderandũ e : ſed
iro pletus eſt ſpiritu ꝓphetię:⁊ pꝛophetare cęè/Zquo animo et volũtate faciat. In eodẽ fa/
Aatnonn⸗ pit. Accipere ſacramentũ coꝛpoꝛis ⁊ ſanguicto:inuenimus deum patrẽ in quo inueni/
W nis dñi: ⁊ malus eſſe poteſt. Nam de talibꝰ mus iudam: patrẽ benedicimus: iudaʒ de⸗
otllt ſumen 1. Corj. II. dictũ eſt: Qui mãducat ⁊ bibit indigne:iu/ teſtamur. Quare patrẽ benedicimus: iuda
degtigejn Qdicium ſibi mãducat ⁊ bibit. Habere nomẽ deteſtamur: Benedicimus charitatẽ: dete⸗/
dicium ſibi mãducat ber⸗ amur⸗ Be us har .
Eimin chꝛiſti ⁊ malꝰ eſſe poteſt: id eſt chꝛiſtianꝰvo/ ſtamur iniquitateʒ. QAuantũ em̃ pꝛeſtitum
midn cari: et malus eſſe poteſt.De quibꝰ dictum eſt generi humano tradito chꝛiſto: nũquid
ntusd nn eſt: Polluebãt nomen dei ſui. Ergo habere hoc cogitauit iudas vt traderet⸗ Deus co/
gegſunt ſacramenta iſta omnia ⁊ malus eſſe poteſt: gitauit ſalutẽ noſtra: qua redempti ſumul:
ndanc, habere autẽ charitatem ⁊ malveſſe non po- Judas cogitauit pꝛecium quo vendidit do
Amndlgn teſt. Hoc eſt ergo pꝓpꝛium donum. Ipſe eſt minũ. Filius ipe cogitauit pꝛeciũ qð dedit
tlecka ſingularis fons. Ad hũc bibendũ vos hoꝛ/ ꝓ nobis: Judas cogitauit pꝛeciũ quod ac⸗
nnöe AdG6 . . Ctatur ſpiritus dei: ad ſe bibendũ vos hoꝛ/ .cepit vt venderet. Diuerſa ergo intetio: di⸗
ndimmenge tat ſpirit dei. In hoc manifeſtata eſt uerla facta fecit. Cuz ſit vna res:ex diuerſis
ungudnesd⸗ Dilectio dei in nobis. Ecce vt diliga⸗ eam intentionibꝰ ſi metiamur: vnũ aman⸗
1Nlnochſ m deũ:hoꝛtationẽ habemꝰ. Poſſemus il/ dum: alterum damnandũ: vnum gloꝛificã/
zc wbistd lum diligere: niſi pꝛioꝛ ille diligeret: Si pi/ dum: alterũ deteſtandũ inuenimus. Tan-
lurnur gu Igri eramus ad amandum: non ſimus pigri tũ valet charitas. Videte quia ſoia diſect⸗
ölecnonendaer ad redamandũ. Pꝛioꝛ amauit nos: nec ſic nit: videte quia facta hominũ ola dil in⸗
ucktln. nos amam. Iniquos amauit: ſed iniquita gyit. hoc diximꝰ in ſimilibus factis. In di
– scgeg uin ggroroeummtaſednds Nmenebn inedr eedimaken ⸗
☛ 3, ienie e. raer eraie ſt o⸗ iniquitat Puerum cedit pater: et mango
RK dos viſitauit. De ergo dilectio eſt. In oc iniquitate.P j ermar
ent S manifeſtata ẽ dilectio dei in nobis. Quia blanditur. Si duas res ꝓponas: plagas et
imi filimn ſuum vnigenitũ miſitin huc hlandimenta:auig nõ igar blarjitnents
nolidicex . mudum: vt piuamus ꝑ ipſum. AQuõ et ugiat plagas? Si pſonas atteédas: cha-
uinen Zob. 15. ipſe dñs ait: Maioꝛẽ dilectionẽ nemo po/ ritas ceędit: blãditur iniquitas. Videte qd
, teſt habere: q; vt animam ſuam ponat pꝛo cõmendamus: quia non diſcernũtur facta
ſer amic ſuis. Et ibi ꝓbata eſt dilectio chꝛiſti hominũ:niſi de radice charitatis.Nã mul/
61 ginn⸗ in nos: quia moꝛtuꝰ eſt ꝓ nobis. Dilectio ta fieri poſſunt: quę ſpeciẽ habent bonam:
ng . patris vnde ꝓbata eſt in nobis: Quia fili- ⁊ non ꝓcedunt de radice charitatis. Habẽt
natelll uunm ſuum vnicum miſit moꝛi ꝓ nobis. Sic enim ⁊ ſpine floꝛes. Quęda vero videntur
entan Bo. 8. ⁊ paulus apoſtolus dicit: Qui filio ꝓpꝛio aſpera:videntur truculenta: ſed fiunt ad di Ber mer Po
mnnm, nõ pepercit: ſed pꝛo nobis omnibus tradi-/ ſciplinam dictante charitate Semel ergo nPE S
inhon dit eum. Quõ non ⁊ cum illo omnia nobis bꝛeue pꝛęceptum tibi pꝛęcipitur: Dilige:
donauit: Ecce chꝛiſtũ tradidit pr̃:et tradi- et quod vis fac. Siue taceas: dilectiõe ta⸗
Audaed dit iudas: Nunquid non quaſi ſimile factũ ceas: ſiue clamas: dilectione clames: ſtue
wealſlidn videt᷑: Traditoꝛ iudas: Ergo traditoꝛ eſt et emendes: dilectione emendes ſiue par-
Aun de pat: Abſit inqͥs. Mõ dico:ſᷣ apłs dicit: cas:dilectione parcas: Radix ſit intus dile
uackitc. Qui ſilio ꝓpꝛio nõ peꝑcit:ſᷣ ꝓ nob oĩbꝰtra/ ctionis: non poteſt de iſta radice niſi bo/
idrr didit eũ.Et pater illũ tradidit: ⁊ ipſe ſe tra / nũ exiſtere. In hoc eſt dilectio: In hoc ma⸗
nehinin Sał.2. didit.Ait idẽ apoſtolus: Qui me dilexit et nifeſtata eſt dilectio dei innobis: quia de
iiie tradidit ſemetipſum ꝓ me. Si pater tradi/⸗ filiũ ſuũ miſit vnigenitũ in hunc müdum:
ſns N

l”csç sͦ
3 . —‚—‚2 272 * 9 6
Expoſitionis ſancti Atuguſtiii N
4 D yt viuamus per ipſum. In hoc eſt dile/ dicã fratres.Exhoꝛtoꝛ vos quantũ dat do⸗ aunn
cctio:non quia nos dileximus: ſed minus: ad magnũ theſaurũ. Si vobis oſtẽ et⸗
quia ipſe dilexit nos.Hon illum dile/ deret᷑ aliqð vaſculũ anaglyphũ inauratuzʒ: ſilin
rxruidmus pꝛius. Ham ad hoc nos dilexit: yt operoſe factũ: ⁊ illiceret oculos vros:⁊ duce tan
4 diligamus eum. Et miſit filium ſuũ li/ ret in ſe intentionẽ coꝛdis veſtri: ⁊ placeret gtllun
tatoꝛẽ ꝓ pctis noſtris. Litatoꝛẽ:ſacri vobis manus artiſicis: ⁊ pondus argẽti:⁊ len
ficatoꝛẽ. Sacriſicauit ꝓ pctis nr̃is. Vbi iue ſplendoꝛ metalli: Nõne vnuſquiſq; veſtrũ Pln hoMhin
nit hoſtiaʒ Vbi inuenit victimã quã purã diceret: O ſi haberẽ vaſculũ iſtud: Et ſine aent
volebat offerre: Alið nõ iuenit:ſeipᷣm obtu cauſa diceretis: In poteſtate em veſtra nõ fuenſit
lit. Ita deꝰ dilexit nos: debemus ? erat. Aut ſi quiſq; vellet habere cogitaret il ifnmnn
nos inuicẽ diligere. Petre amas me? lud ð domo aliena furari? Laudatur chari⸗ filne
4 Job.21. Et ille dixit: Amo. Paſce oues meas. HPeũ tas vobis: Habete:poſſidete:non opus eeck nſio
nneumo vidit vnquã. Res eſt inuiſibilis:non vt furtũ alicui faciatis: nõ opꝰ eſt vt emere ſalnimn
4. oculo ſed coꝛde querendus eſt. Sed quẽad cogitetis. Gratis cõſtat: tenete eam: ample ntun
4 moodlũ ſi ſolem iſtum videre vellemꝰ: oculũ ctimini eam: Dulcius illa nihil eſt. Si cum ſtol
2 coꝛpoꝛis purgaremus vnde videri lux po/ cõmemoꝛat᷑ talis ẽ: cũ habet᷑ qualis eſt. Si noſei
teſt: volentes videre deuʒ:oculũ quo deus qui foꝛte vultis ſeruare charitatem fratres: ſus:
vigeri poteſt purgemus.Et vbi eſt iſte ou ante omnia ne putetis abiectam ⁊ deſidio/ Deeo
4 MHhatth.5. lus? Audi euangeliũ: Beati mundo coꝛde ſam:nec quadã manſuetudine: immo non neinopi
2“ quoniã ipſi deũ videbunt. Sed nemo ſibi manſuetudine ſed remiſſione ⁊ negligẽtia nſioit
ꝓ cõcupiſcentia oculoꝝ cogitet deũ: Facit ſeruari charitatẽ.Mõ ſic ſeruat᷑. Hõ putes 253.q.5.nõ munebit
em̃ ſibi aut ingẽtem foꝛmã aut magnitudi//tunc te amare ſeruũ tuum: quando eũ non butes. iünobie
nem aliquam ineſtimabilẽ: diſtendit ꝑ loca cędis:aut tunc te amare filiũ tuũ quãdo ei rſt
4 velut lucem iſtam quã videt his oculis: au non das diſciplinã: aut tũc te amare vicinũ c
4 get ꝑ campos quantuʒ poteſt: aut facit ſibi tuum:qñ eũ non coꝛripis. Non eſt iſta cha/ WU
Ahlullliquẽ quaſi venerabilis foꝛmę ſenẽ. Nihil ritas:ſed languoꝛ. Ferueat charitas ad coꝛ⸗ .
„ hHoꝛũ cogites. Eſt qð cogites: ſi vis videre ripiẽdũ:ad emẽdandũ.Sʒ ſũt boni moreſ: 2Rłeͤ
ES deũ: Deꝰ dilectio eſt. Qualẽ faciẽ habet di delectẽt. Sunt mali:emendent᷑: coꝛrigant᷑
2 G lectio?: Qualẽ foꝛmã habet:Qualẽ ſtaturã Moli in homine amare erroꝛẽ:ſed hominẽ. naſee
pabet:⸗Quales pedes habet: Quales ma Hoiĩeʒz em̃ deus fecit: erroꝛẽ ipſius hõ fecit. nge⸗
mnmnnus habet: Hemo põt dicere. habet tñũ pe Ama illð qð de fecit: noli amare qð ipᷣe hõ nhhim
daes: nã ipᷣi ducũt ad eccleſiã. habet manꝰ: fecit. Cũ illud amas: illud tollis. Cũ illud alaſen
nam ipſę pauperi poꝛrigũt. Hã habet ocu/ diligis:illud emendas.Sed ⁊ ſi ſeuis aliqñ eldt.
s. 40. los: nam inde intelligit᷑ ille qui eget. Hea⸗ ꝓpter coꝛrectionẽ dilectionis: ꝓpterea de Punor
4 tus qui intelligit ſuꝑ egenũ ⁊ pauperẽ.ha/ columba demonſtrata eſt charitas:ꝗᷓ venit ponto
bet aures:de quibꝰ dicit dominus: Qui ha ſuꝑ dñm: Species illa columbe in q venit Mattb.. lnbg
3 Lud.s. bet aures audiẽdi audiat. Mõ ſunt em̃ mẽ/ ſpirituſſanctus:quo nobis charitas infun MWlun
. bꝛa diſtincta ꝑ loca: ſed intellectu totum ſiꝭ deret᷑. Quare hoc? Fel columba nõ habet: AQLideun
vigdet. Qui habes charitatẽ: habita ⁊ inha tamen roſtro ⁊ pennis ꝓ nido pugnat:ſine ginob⸗
4 bitaberis. Mane ⁊ manebitur in te. Quid amaritudine ſeuit. Hoc facit ⁊ pater quan- . nleicoc
“ eceĩ fratres mei?- Quis amat qð non videt? do filiũ caſtigat: ſed ad diſciplinã caſtigat: hatgi⸗
4 . Quare aũt quãdo laudatur charitas: erigi ſicut dixi. Seductoꝛ vt vendat cum ama-/ ultit
. H mini: acclamat: laudat? Quid vobis oſtẽ ritudine blandit᷑: pater vt coꝛrigat ſine fel Molune
diꝛ: Aliquos coloꝛes ꝓtuli? Aurũ ⁊ argentũ le caſtigat.Tales eſtote ad omnes. Videte ſle
pꝓppoſui:Gẽmas de theſauris effudi:?Quid fratres:magnum documentum:magna re/ teſ
tale oſtendi oculis veſtris: Mũquid facies gula. Vnuſquiſq; habet filios aut habere lenden
mea mutata eſt cum loquoꝛ? Carnem gero: vult:aut ſi omnino decreuit filios nõ habe/ uuntes
. in ipſa foꝛma ſum in qua ſceſſi. In ipſa foꝛ/ re carnaliter:vel ſpiritaliter cupit habere: des hoin
4 ma eſtis in qua veniſtis: Laudatur chari quis eſt qui non coꝛrigat filium ſuũ: Quis Aliſader
tas ⁊ clamat:.Certe nihil videtis. Sʒ quõᷣ eſt cui non det diſciplinam pater? Et tamẽ torperen
vobis placet quãdo laudati:ſic vobis pla/ ſeuire videt᷑: Amoꝛ ſeuit:charitas ſeuit.Sę ginleſischn
ceat vt in coꝛde ſeruetis. Intendite em̃ qd uit. Quõ: Sine felle moꝛe columbino:non oehſ

B

u
In Eplam beati Jo
lgin coꝛuino. Vnde venit in mentẽ fratres mei
Zl dicere vobis:quia illi violatoꝛes charitatt
WMRl ſciſma fecerunt.Quomodo oderant ipſam
R charitatẽ: ſic oderũt ⁊ columbã. Sed ↄuin/
* cit illos columba: ꝓcedit de celo: aperiun/-
i tur celi:⁊ manet ſuꝑ caput domini. Vt qd
li u ti Job.i. hoce? Vt audiat: Hic ẽ qui baptiʒat.Rece-
nenc t dite pꝛedones: recedite inuaſoꝛes poſſeſſio
echſin nis chꝛiſti:in poſſeſſionibꝰveſtris. Ubi do/
Abaragin minari vultis:titulos potent auſi eſtis in-
ahmon fringere: Cognoſcit ille titulos ſuos: ven/
emmnchucc dicat ſibi poſſeſſionẽ ſuã. Hõ delet titulos
Gopecknene ſed intrat ⁊ poſſidet.Sic ad catholicam ve
nereename nienti:non delet᷑ baptiſmus:ne titulus im
inhick San perator deleat᷑. Sed quid ſit in catholica:
dkgult Agnoſcit᷑ titulꝰ:intrat poſſeſſoꝛ ſub titulis
atenfnz ſuis: quo intrabat pᷣdo ſub titulis alienis.
tamt in De eo að Johannes dicit: Deũ
ununn nemo vidit vnq; · Uidete dilectiſſi
ne tugign mi ſi diligamꝰ inuicẽ:deꝰin nobis/⸗
eu. ihlun manebit: ⁊ dilectio eius exit pfecta
egunkhämef in nobis:vſq; ad id:Deuſ dilectio
iſnigtine eſt: Et qͥ manet in dilectione in deo
crmurfiii manet ⁊ deꝰ in eo: Tractatꝰ VIII.
Bditi A Alectio dulce verbum eſt: ſed du-
tchntut d aus factum. Semp de illa loqᷣ non
fürtonnn poſſumus. Multa em agim*: 2 di⸗
eni nen uerſę actiones diſtendunt nos:vt nõ vacet
S linguę noſtrę ſemꝑ de dilectione loqui:Mã
uigiustitl. nihil melius ageret lingua noſtra. Sed de
umnetͤfen qua ſemꝑ loqui nõ licet: ſemꝑ eam cuſtodi/
Unls, Uül re licet: Sicut nũc qð cantauimꝰ: Alleluia.
Odriluric Nunquid ſemꝑ hoc facimus: Vix vniꝰ ho/
Mls: Mannd rę non toto ſpacio:ſed parua particula can
l tanmus alleluia: ⁊ vacamꝰ ad aliud.Eſt aũt
unteniietl⸗ alleluia:ſicut iã noſtis: Laudate dominũ.
3cmmsin Qui deum laudat lingua:nõ ſempꝑ poteſt:
lnbanibee qui moꝛib deum laudat: ſemꝑ põt.Opera
icbgrrin miſericoꝛdię: affectus charitatis: ſanctitas
Gttnuugn pietaris: incoꝛruptio caſtitatl: modeſtia ſo/
Caniaſt bꝛietqtis: ſemꝑ hęc tenẽda ſũt:ſiue cũ in pu
antan mMi blico ſumꝰ:ſiue cũ in domo:ſiue ante homi
emngrlrſ nes: ſiue in cubiculo: ſiue loquentes: ſiue
ſmnes Vic tacẽtes: ſiue aliquid agẽtes: ſiue cantãtes:
uummngen ſemꝑ hęc tenẽda ſi unt: qꝛ intus ſunt oẽs iſtę
luunie virtutes quaſ nominaui.Quis aũt ſufficit
– oẽs noĩare:? Quaſi exercitꝰ eſt imperatoꝛis
beber qui ſedet intꝰ in mẽte tua.Quõ em̃ impera
ihor toꝛ ꝑ exercitũ ſuuzʒ agit qð ei placet: ſic dñs
lun 3 i Epb.ʒ. ieſus chꝛiſtus incipiẽs habitare in interioꝛe
uuſans hoie noſtro:id eſt in mente ꝑ fidẽ: vtit᷑ iſtis
unmum

yiſibilit: Pedes ad ambulãdũ.

häãnis Tractat vII
virtutibꝰquaſi miniſtris ſuis.Et ꝑ has vir/
tutes quę videri oculis nõ poſſunt: ⁊ tamẽ
gqð nominant᷑ laudant᷑. Mõ aũt laudarent᷑
niſi amarent᷑:nõ amarent᷑ niſi viderent᷑.Et
ſi vtiq; nõ amarent᷑ niſi viderent᷑: alio ocu·
lo vident᷑:id eſt in interioꝛe coꝛdis aſpectu.
Per has virtutes inuiſibiles mouẽt mabza
Sed quo?
Quo mouerit bona voluntas: quę militat
bono imperatoꝛi. Manꝰad operandũ.Sʒ
quid? Qð iuſſerit charitas quę inſpirata
intꝰ a ſpũſancto. Mẽbꝛa ergo vident᷑ cum
mouent᷑:qui iubet intus non videt᷑:⁊ quos
intꝰ iubeat: ꝓpe ipᷣe ſolus nouit qui iubet:
⁊ ille intus cui iubet᷑. Nãq; fratres mei au⸗
diſtis cũ euangeliũ legeret᷑:certe ſi aurẽ ibi
non tantũ coꝛpoꝛis ſed ⁊ coꝛdis habuiſtis.
Quid ait:Cauete facere iuſticiã veſtrã co⸗
ram hoĩbus vt videamiui ab eis. Nũquid
hoc voluit dicere: vt quęcũq; bona facimꝰ

8 „ :

Mattb. s.

7

abſcondamꝰ ab oculis hominũ:⁊ timeamꝰ2
videri? Si times ſpectatoꝛes:non habebis
imitatoꝛes. Debes ergo videri:ſed non ad
hoc debes facere vt videaris. Mõ ibi debet
ſſe finis gaudij tui: non ibi terminꝰ lęticie
tuę: vt putes te totũ fructũ cõſecutum eſſe
boni operis tui. Cum viſus fueris atq; lau
datus:nihil eſt hoc: contemne te cũ lauda/
ris. Ille in te laudet᷑:qui ꝑ te operat᷑. Noli
ergo ad laudẽ tuã operari ꝙ bonũ agis:ſed
ad laudẽ illius a quo habes vt bonũ agas.
Abs kehabes male agere:a deo habes be⸗/
e agere.Cõtra:puerſi hoĩes videte:qᷓ; pꝛę/
oſteri ſint. Qð faciũt bñ:volũt ſibi tribu⸗
ere:ſi male faciant:deũ volũt accuſare. Cõ
uerte hoc diſtoꝛtũ neſcio quid ⁊ pᷣpoſteruʒ:
fac illud quodãmõ capite deoꝛſum:qð ſuſũ
facias ſuſum: quod deoꝛſuʒ facias ſurſum.
Juſum vis facere deũ:⁊ te ſuſum: pᷣcipita/
ris:non eleuaris. Ille em̃ ſemꝑ ſurſum eſt.
Quid ergo? Tu bene:⁊ deus male? Immo

hoc dic ſi vis veriꝰ dicere: Ego male:ille be

ne. Et qð ego bene:ab illo bene. Maʒ a me

quicqͥd ego:male. Iſta cõfeſſio firmat coꝛ:ꝛ
⁊ facit dilectionis fundamenta. Nã ſi ope/
ra noſtra abſcondere debemus bona:ne vi
deantur ab hominibꝰ: vbi eſt illa ſententia
dñi:in eo ſermone quem habuit in monte:
vbi hoc dixit: ibi et illud pauloante dixit:
Luceant opera veſtra bona coꝛam homini Maut. e.
bus:Et non ibi ceſſauit:nõ ibi finem fecit:
ſed addidit:Et gloꝛificent patrem veſtrum

TarBe Arn ... Aααο cty celos:;

Expoſitionis ſancti Rluguſtini ye

—
27 — . . „

Sar.i. qui ĩ celis eſt. Et paulꝰ quid ait: Eram aũt hementer nobis ſdicet:cõmendetq; chari/ ilnt
ignotus facie eccłijs iudeę ꝗᷓ in chꝛiſto ſũt: tatem: non nobis dicit vt diligamꝰ inimi⸗ ſe
Zantũ aũt audientes erant:qꝛ qui nos ali cos: ſed dicit nobis vt fratres diligamus. ſut Eal
quando ꝑſequebat᷑:nũc euangelizat fildem Modo vero cum euangeliũ legeret᷑ audiui ſnoce/
quã aliquãdo vaſtabat:⁊ in me magniſica/ mus: Si em̃ diligitis eos qui vos diligunt anb. 5. Hunnudi
bant deũ. Tidete quẽadmodũ ⁊ ipſe qꝛ ſi- quã mercedẽ habebitis: Hõne ⁊ publicani nuniuei
innotuit: finẽ nõ poſuerit in laudẽ ſuã: ſed hoc faciunt: Quid eſt igit᷑ ꝙ ꝓ magno no- uclfſt
. in laudem dei. At quãtũ ad ipſũ ꝑtinet va / bis ad pfectionẽ quandã fraternã dilectio/ D ſunnnf
ſtatoꝛ eccleſię: pſecutoꝛ iuidus: malignus: nem cõmendat iohãnes apłs:dñs autẽ di/ llaelech
ipſe confitet: non nos conuitiamur. Amat cit:nõ nobis ſufficere vt fratres diligamꝰ: ſeſbianl
paulus dici a nobis peccata ſua: vt gloꝛiſf/ ſed debere nos extendere ipſam dilectio- ligltm
cetur ille qui talẽ moꝛbũ ſanauit. Magni/ nem vt pueniamus ad inimicos:? Quivſq; Anußſtn
tudinem em̃ vulneris manꝰ medici ſecuit ? ad inimicos ꝑuenit: nõ trãſibit fratres: MNe ennboſtb
Actj.9. ſanauit. Ylox illa de celo ꝓſtrauit ꝑſecuto/ ꝙ ceſſe eſt:ſicut ignis pꝛius occupet ꝓxima:⁊ innb
rem:⁊ erexit ſᷣdicatoꝛẽ. Occidit ſaulũ:⁊ vi/ ſic ſe in longinquioꝛa diſtendat. Pꝛopinqͥ/ Surc6 goocinda
uificauit paulũ. Saul em̃ ꝑſecutoꝛ erat ſan oꝛ eſt tibi frater q; neſcio quis homo. Rur⸗ Omzu
cti viri: inde nomẽ habebat iſte qũ ꝑſeque ſus tibi magis adheęret ille: quẽ non noue- moßte
bat᷑ xpianos. Poſtea de ſaulo factꝰ eſt pau/ ras:qui tibi tamen nõ aduerſat᷑:q; inimic coͤſtic
lus.QAuid eſt paulus? Modicꝰ.Ergo quã qui etiam aduerſatur. Extende dilectioneʒ Gironnuün
do ſaulus: ſuꝑbus elatus: quãdo paulus: in ꝓximos:nec voces illã extenſionẽ. Pꝛo/ eenſunb
humilis:modicuſ. Ideo ſic loq mur: paulo⸗ pe em̃ te diligis:qui eos diligis qui tibi ad/ birmadiron
poſt videbo te:id eſt poſt modicũ. Audi q: bherent.Extende ad incognitos:qui tibi ni/ adlroinn
.Eorj. 15: modicꝰ factus eſt: Ego em̃ ſũ minimꝰ apo/ hil mali fecerunt. Tranſcende ⁊ ipſos:ꝑue⸗/ ſihoineuan
Epbᷣ.ʒ.ſtoloꝝ.Et mihi minimo omniũ ſanctoꝝ:di ni:vt diligas inimicoſ:hoc certe dominus Quckan
cit alio loco. Sic erat inter aplos tanq; fim / ꝙ iubet. Quare iſte tacuit de dilectiõe inimi⸗ fot Aun
bꝛia veſtimenti. Sed tetigit eccleſia gentiũn ci? Omnis dilectio ſiue quę carnalis dicit᷑: (ſiſunde
tanq; fluxũ patiens: ⁊ ſanata eſt. Ergo frs quę nõ dilectio ſed magis amoꝛ diciſolet. Antils l
hoc dixerim: hoc dico: hoc ſi poſſem nõ ta- Dilectionis em̃ nomẽ magis ſolet in melio aſn Eihofn
cerem. Opera illa modo illa ſint in nobis: ribus rebus dici: in melioꝛibus rebus acci- hona
modo illa ꝓ tempoꝛe: ꝓ hoꝛis: ꝓ diebꝰ.HNũ pi:tamẽ om̃is dilectio frẽs chariſſimi vtiq; dellodh
quid ſemꝑ loqui: Nunquid ſemper tacere? beniuolentiã quandã habet erga eos qͥ di- uunmare
Nũqᷣd ſemꝑ reſicere coꝛpus: Nũquid ſemy liguntur. Non em̃ ſic debemus diligere ho jepuntſu
ieiunare? NHũquid ſemꝑ panẽ dare egenti? mines aut ſic poſſum diligere vel amare. potekit
Nũqᷣd ſemꝑ nudũ veſtire? Nunquid ſemꝓ hMoc em̃ etiã verbo vſus eſt dñs cũ diceret: ſtpote
ęgrotũ viſitare? Nũquid ſemꝑ diſcoꝛdãtes Petre amas me: Non ſic debemus amare Joðs.ar. lckityy
cöòcoꝛdare: Huũqͥd ſemꝑ moꝛtuos ſepelire? homines:quõ audimꝰguloſos dicere:amo Müepene
Aodo illud: modo illud. Inchoant᷑ iſta ꝓ turdos. Queęres quare: Vt occidat ⁊ cõſu/ gerettatn
ceſſant:ille aũt imperatoꝛ:nec inchoat᷑: nec mat:et amare ſe dicit Ad hoc illos amat Cliabone
ceſſare debet. Charitas intus nõ intermit xt non ſint:ad hoc amat vt perimat :et qc/ ſcnseſeg
tatur. Officia charitatis ꝓ tẽpoꝛe exhibe- quid ad cibandum amamus vt illud cõſu/ füeitine
hheb. 15. antur. Charitas & ſicut ſcriptũ eſt fraterna matur ⁊ nos reficiamur. Nunquid ſic amã/ D
permaneat. Foꝛtaſſis aüt mouerit aliauos di ſunt homines tanq; conſumẽdi? Sʒ ami D
ſtrũ ex quo iſtã epłlam beati iohanis tra/ citia quadam beniuolentię: vt aliquãdo pᷣ/ lline
ctamus vobis: quare non commendauerit ſtemus quos amamus. Quid ſi non ſit qð iharne
nmaxime niſi fraternã charitatem? Qui dili ꝰ ſſtemus? Sola beniuolentia ſufficit aman anin
git fratrem dicit: Et pᷣceptum nobis eſt da / ti. Hon em̃ optare debemus eſſe miſeros: ſun d
tum: vt diligamus inuicem. Aſſidue nomi vt poſſimꝰ exercere opa miſericoꝛdię. Das Ueue
nanit charitatẽ fraternaʒ: DHei charitatem: panem eſurienti: ſed melius nemo eſuriret Mizn mech e
id eſt qua debemus diligere deũ:non tam ⁊nulli dares. VUeſtis nudum: vtinã om̃es b i
aſſidue nominauit:ſed tamẽ nõ omnino ta veſtiti eẽnt:⁊ nõ eſſet iſta neceſſitas.Sepe-/ gl ut
cuit. De inimici vero dilectione pꝛoꝛſus ta lis moꝛtuũ:vtinã veniat aliqñ illa vita vbi tigen⸗
cuit: ꝓpe ꝑ totam iſtã epiſtolam. Cum ve/ nemo moꝛiat᷑.Cõcoꝛdas litigãtes: vtinam nbnt

chen⸗
iganns
ki
il
n n
Agrono⸗
dleat⸗
duigan:
dlerno⸗
Qulpſg
mreo:he
prina
Poopini,
no. ur⸗
onnone⸗
Bininde
lectonez
ne Po⸗
nitibiad⸗
uitibini
pſospue⸗
dominus
beinimi⸗
lisdick:
dicſſolet.
tinmei⸗
ebusaac⸗
inmi vng
eosqd⸗
ligerehe
damare.
diceret:
sammare a
cereune
lutcol⸗
los amat
nat:etc
Nud c
dſcami
Sze
guadoß/
i ſics
t ammn
. gileos
l.u
, An
tini oßes
135 Se
aiu
mmn

In Eplam beati Johãnis Cractat' vIII

aliqñ ſit pax illa eterna hieruſalẽ vbi nemo
Ddiſcoꝛdat: Heęc em̃ om̃ia officia neceſſitatũ
ſunt. Tolle miſeros: ceſſabunt opera mi/
3 ſericoꝛdię. Opera miſericoꝛdię ceſſabunt:
nunquid ardoꝛ charitatis extinguit᷑? Ger⸗
manius amabis feęlicẽ hominẽ cui non ha⸗/
bes qð pſtes:purioꝛ ille amoꝛ erit:multoq;
ſincerioꝛ.Hã ſi ſᷣſtitenſ miſero:foꝛtaſſis ex-
tollere te cupis aduerſus eum:⁊ eũ tibi vis
eſſe ſubiectũ:qꝛ auctoꝛ eſt tui beneſicij. IJlle
indiguit:tu imꝑtitꝰes.Quaſi maioꝛ vidert
ꝛ tu ſ̃ſtitiſti q; ille cui pᷣſtitũ eſt: opta eãlẽ:
vt ambo ſubvno ſitis:cui mihil pᷣſtari põt.
Nam in hoc exceſſit modũ ſuꝑba anima: ?
1,Timoth.õ. quodãmõ auara fuit: Quia radix omnium
D maloꝝ auaricia eſt. Et item dictũ eſt: Initi

nali mẽte capis veritatẽ: itelligis qð ſupꝛa

te eſt: ſubdere ei qͥ ſup̃ te eſt:et infra te erũt

ulla quibꝰ ſpoſitꝰ es. Quia vero ꝑ peccatũ
homo deſeruit eũ ſub quo eſſe debuit:ſub/

ditus eſt eis ſupꝛa quę eſſe debuit. Intẽdi/

te qͥd dicã: Deꝰ:homo:pecoꝛa. Verbi gra/
tia.Supꝛa te deꝰ: infra te pecoꝛa. Agnoſce

eũ qui ſupꝛa te eſt: vt agnoſcãt te quę infra

te ſunt. IJdeoq; cũ daniel agnouiſſet ſupꝛa Zaniet.s.
ſe deũ:agnouerunt illũ ſupꝛa ſe leones. Si
autẽ nõ agnoſcis illũ qui ſupꝛa te eſt:ſupe/
rioꝛẽ ↄtẽnis:ſubderis inferioꝛi. Pꝛopterea
ſuꝑbia ęgyptioꝛũ vnde domata eſt: De ra/ Exo. 3.
nis ⁊ muſcis. Poterat deus ⁊ leones mitte
re:ſed aliquis magnus leone terrẽdus eſt.
Quanto illi erant ſuꝑbioꝛes:tanto de rebꝰ

Ccẽi·o.: um om̃is peccati ſuꝑiba.Et ꝗrimꝰ aliquãa/ ¶contẽptibilibꝰ ⁊ abiectis:fracta eſt eoꝝ cer E

do quõ ſibi cõcoꝛdẽt iſtę duę ſententię: Ra⸗

dix omniũ maloꝝ auaricia:et Initiũ om̃is
peccati ſuꝑbia. Si initiũ om̃is peccati ſup/
bia:radix omniũ maloꝝ ſuꝑbia eſt. Certe ſi
radix oĩim maloꝝ auaricia eſt:inuenimꝰ⁊ in
ſupbia auariciã eſſe.Exceſſit em modũ hõ.
Quid eſt auarũ eſſe? Pꝛogredi vltra qᷓ; ſufj/
ſicit. Adam ſuꝑbia cecidit: Initiũ oĩs pec/⸗
cati ſuꝑbia inqᷣt: Mũquid auaricia? Quid
auarius illo cui deus ſufficere non potuit:
Señ.r. Ergo fratres legimꝰ*ꝰquẽadmodũ factus ſit
hoꝛuaonmo ad imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ dei.Et qͥd
de illo dixit deꝰ? Et habeat poteſtatẽ piſci/
um maris:⁊ volatiliũ celi:⁊ oim pecoꝛum ꝗᷓ
repunt ſuꝑ terram. HNuũquid dixit:habeat
poteſtatẽ hoĩm? habeat poteſtatẽ: ait:de/
dit poteſtatẽ naturalẽ. Quoꝛũ habeat po/
teſtateʒ?: Piſciũ maris:volatiliũ celi:⁊ om/
niũ repentiũ quę repunt ſuꝑ terrã. Quare
hec eſt naturalis poteſtas hominis in iſtaa
Qulia homo ex eo habet poteſtatẽ: ex quo
factus eſt ad imaginẽ dei: in intellectu: in
mẽte:in interioꝛe homine. In eo qð intelli/
git veritatẽ: dijudicat iuſticiã ⁊ iniuſticiaʒ:
nouit a qͥ factꝰ ẽ:põt itelligere creatoꝛẽ ſuũ:

uix mala. Sed danielem agnouerunt leo/

nes:quia ille ſubditꝰ deo erat. Quid mar/
tyres qui ad beſtias pugnauerũt: ⁊ ferarũ
moꝛſibꝰ laniati ſũt:nõ erant ſub deo? Ser/
ui dei tres viri:⁊ ſerui dei machabęi. Agno⸗
uit ignis ſeruos dei tres viros quos nõ vſ/

2. Mach!

ſit:quoꝛũ nec veſtimẽta coꝛrupit:nõ agno⸗

uit machabęos?: Agnouit ⁊ machabeęos fra

tres:agnouit ⁊ iſtos. Sed opꝰ erat quodã
flagello ꝓmittẽte dño qui dixit in ſcotura:
Flagellat omnẽ ſfiliũ quẽ recipit. Putatis
em̃ fratres qꝛ ferrũ tranſuerberaret viſcera

Heb. 12.

dſſii:niſi ipᷣe ꝑmitteret:aut heęreret in ligno:

niſi ipſe voluiſſet: Non eũ agnouit creatu/

ra:? An exemplum patientię ꝓpoſuit fideli

bus ſuis: Ideo deus quoſdã liberauit viſi⸗
biliter: quoſdam non liberauit viſibiliter:

omnes tamen ſpiritaliter liberauit:ſpirita/

liter neminẽ deſeruit. VYliſibiliter quoſdam
viſus eſt deſeruiſſe:quoſdã viſus eſt eripu/

iſſe. Ideo quoſdam eripuit: ne putes illum

non potuiſſe eripere. Leſtimoniũ dedit q:
poteſt.Et vbi nõ facit:ſecretioꝛẽ intelligas
voluntatẽ:ne ſuſpiceris difficultatem. Sʒ

i Auid lartes⸗ Cũ euaſerimꝰ om̃s iſtos moꝛ
laudare creatoꝛẽ ſuũ. habet hãc raite talitatis laqueos:cũ trãſierint tempoꝛa tẽ/

qͥ habet pꝛudentiã. Jõ multi cũ ꝑ cupidit
tes malas detererẽt in ſe imaginẽ dei:⁊ ib
ſam quodãmodo flãmã intelligẽtieę puerſi⸗
tate moꝛũ extinguerẽt:clamat illis ſcriptu/
NPõ.ʒi. ra: Nolite ſieri ſicut equꝰ ⁊ mulus: quibus
nõ eſt intellectꝰ. Hoc eſt dicere: pꝛeępoſui te
equo ⁊ mulo:te ad imaginẽ meam feci:po/
teſtatẽ tibi ſuꝑ iſta dedi. Quare: Quia nõ
habent ferę rationalẽ mentẽ:tu autẽ ratio⸗

ptationis:cuʒz ſeęculũ hoc decucurrerit:⁊ re/

ceperimus illam ſtolam pꝛimã:ĩmoꝛtalita/
tem illam quã peccando ꝑdidimꝰ: cum coꝛ/
ruptibile h̊ induerit incoꝛruptionẽ:id eſt cũ
caro iſta induerit incoꝛruptionẽ: ⁊ moꝛtale
hoc induerit ĩmoꝛtalitatẽ: tũc eſſe ꝑfectos

1. Corj. 1

filios dei: vbi nõ opꝰ eſt tẽptari nec fagel-

lari. Agſcit em̃ ois creatura:ſubdita nobis

— = —

erũt oĩa:ſi nos ſic ſumꝰſpſᷣditi deo.Sic &̊ de

etwu de „e:

DBe)kenaen n jon

Expoſitionis ſancti Aluguſtini

bet eſſe chꝛiſtianꝰ: vt non gloꝛiet᷑ ſuꝑ alios
Señ.i. homines.Dedit em̃ tibi deus eſſe ſuꝑ beſti
as:id eſt melioꝛẽ eſſe qᷓ; beſtias.hoc natu/

uina intro nos reuocat a iactatione huius
faciei foꝛinſecꝰ:et ab iſta ſuꝑficie ꝗᷓ iactatur
ante homines reuocat nos intro. Redi ad

ra habes: Semper melioꝛ eris qᷓ; beſtia. Si conſcientiã tuã:ipſã interroga.Moli atten/
vis melioꝛ eſſe qᷓ; alius homo:inuidebis ei dere qð floꝛet foꝛis:ſᷣ quę radix eſt interna.
quãdo tibi eſſe videbis ęqualẽ. Pebes vel Ragdicata eſt cupiditas: ſpecies poteſt eſſe
le omnes homines ęquales tibi.Et ſi vicaj bonoꝝ factoꝝ:vere oꝑa bona eſſe non poſ-
ris aliquẽ ꝑ pꝛudentiã: optare debes vt ſit ſũt. Radicata eſt charitas:ſecurꝰ eſto:nihil Depe. diſ.
et ipſe pꝛudens. &adiu tard“ eſt diſcit a te: mali ꝓcedere poteſt. Blandit᷑ ſuꝑbia:ſeuit dalcna.
qᷓ;diu indoctus eſt indiget te: et tu videris amoꝛ. IJlla veſtit:iſte cedit. Illa enim veſtit Hõl .
doctoꝛ: ille autẽ diſcens. Lu ergo ſuperioꝛ vt placeat hominibus:iſte ceditvt coꝛrigat
quia doctoꝛ es: ille inferioꝛ qꝛ diſcens: niſi diſciplina. Accipit᷑ magis plaga charitat!:
illum optes ęqualẽ: ſemꝑ vis habere diſcẽ⸗ q́; elemoſyna ſuꝑbię. Redite ergo intro fra
tem. Si aũtvis ſemꝑ habere diſcentẽ:inui/ es: ⁊ in omnibus ꝗᷓcũq; facitis: intuemi/
dus eris doctoꝛ. Si iuidus doctoꝛ: quõ er Ini teſtem deũ. Vigete ſi ille videt:quo aio
doctoꝛ? Rogo te noli docere ipſam inuidẽ tfaciatis. Si coꝛ veſtrum nõ vos accuſat qꝛ
tiam tuam: Audi apłm dicentẽ de viſceri- iactantię cauſa facitis: bene ſecuri eſtote.
1. Corl.7,. bus charitatis: Vellem omes homies eſſe Molite autẽ timere quãdo facitis bene: ne
ſicut meipſum. Quõ volebat omnes ęqua / videat alter. Time ne ꝓpterea facias vt tu
les? Ideo erat oĩbꝰ ſuꝑioꝛ:qꝛ charitate op/ lauderis: nam videat alter vt deus laude/
tabat oẽs ęquales. Exceſſit ergo modũ ho tur. Si em̃ abſcondis ab oculis hois:abſcõ
mo:dũ auarioꝛ voluit vt ſup homiĩies eſſet: dis ab imitatione hominis. Duo ſunt:ele⸗
qui ſupꝛa pecoꝛa factus eſt: Et ipſa eſt ſuꝑ/ oſynã facis:duo eſuriunt:vnus panẽc:al-
F&Cdbia.Et videte quãta oꝑa faciat ſuꝑbia.Po er iuſticiam. Inter duos iſtos famelicos:
nite in coꝛde qᷓ; ſilia faciat ⁊ q̃ſi paria chari / qꝛ dictũ eſt: Beati qͥ eſuriũt ⁊ ſitiũt iuſticiã: Mattb.ʒ.
iarl Valen eſurientẽ charitas: paſcit et ſu / qm̃ ipſi ſaturabũt᷑. Inter duos iſtos fame/
ppbia. Charitas yt deus laudet᷑: ſuꝑbia vt licos:bonus oꝑatoꝛ ↄſtitutus eſt.Si chari/
ipſa laudet᷑. Veſtit nudũ charitas:veſtit et tas de illo operat᷑: ambos miſerat᷑: ambo/
ſuꝑbia. Jeiunat charitas:ieiunat et ſupere bus vult ſubuenire. Ille em̃ ꝗqrit quod mã⸗
bia. Sepelit moꝛtuũ charitas:ſepelit ⁊ ſu ducet:ille ꝗrit qð imitetur. Paſciſ iſtũ:ſᷣbe
bia. Omnia oꝑa bona quęvult facere chari te iſti: ambobus dediſti elemoſynã. IAllum
tas ⁊ facit:cogitat cõtra ſuꝑbia ⁊ quaſi do/ feciſti gratulatoꝛẽ de fame interfecta:hunc
cet equos ſuos. Sed interioꝛ charitas tol/ feciſti imitatoꝛẽ de exẽplo ꝓpoſito. Miſe/
lit locũ malę agitatę ſuꝑbię: non male agi ramini ergo tãqᷓ; miſericoꝛdes: qꝛ in eo etiã
tanti:ſed male agitatę. Vę homini cuiꝰau/ ð diligitis inimicos:fratres diligitis. Ne
riga ſuꝑbia eſt: Heceſſe ẽ em vt ſᷣceps eat. ꝙ putetis iohannẽ nihil de dilectione inimi⸗
Vt aũt non ſit ſuꝑbię q̃ agitat facta bona: ciſcipiſſe:qꝛ de fraterna charitate nõ tacu/
quis nouit:quis videt:vbi eſt hoc: Oèꝑa vi it:frẽs diligitis.Quõ inquis fratres diligi/ G

demꝰ. Paſcit miſericoꝛdia:paſcit ⁊ ſuꝑbia.
loſpitẽ ſuſcipit miſericoꝛdia:hoſpitem ſu/
ſcipit ⁊ ſuꝑbia. Intercedit ꝓ paupere miſe/
ricoꝛdia:intercedit ⁊ ſuꝑbia.Quid eſt hoc⸗:
In operibꝰ non diſcernimus.Audeo aliqͥd
dicere:ſᷣ nõ ego:Paulus dixit: M.0ꝛit cha
ritas:id eſt homo habens charitatẽ:conſi/
tetur nomẽ chꝛiſti:ducit martyriũ:Cõſitet᷑
⁊ ſuꝑbia:ducit martyriũ. Ale habet chari/
tatẽ:ille non habet charitatẽ. Sed audiat diligẽdo inimicũ vt ſit frat᷑ tuꝰ: ⁊ cũ diligt:
1. Cor..13. ab aplo ille qͥ nõ habet charitatẽ: Si diſtri frẽm diligis. MNõ em̃ amas ĩ illo qð ẽ:v qð
buero om̃ia mea pauꝑibꝰ:⁊ ſi tradidero coꝛ 2b vt ſit. Dixerã aliqñ charitati vfę ni fal/

mus:queęro quare diligas inimicũ?:Quare
illũ diligis? Vt ſanꝰ ſit in hac vita.Quid ſi
nõ illi expedit: Vt diues ſit. Quid ſi ipſis
diuitijſ excęcabit᷑. AUt vxoꝛẽ ducat.Quid ſi
amarã vitã inde patiet᷑: Vt filios habeat.
Quid ſi mali erũt? Incerta ſunt ergo iſta ꝗᷓ
videris optare inimico tuo:qꝛ diligis eum:
incerta ſunt. Opta illi vt habeat tecũ vitã
ęt᷑nã:opta illi vt ſit frater tuꝰ. Si ̊ h̊ optas

pus meum vt ardeã:charitatẽ aũt non ha/loꝛ: Robur ẽ ligni poſitũ añ oculos. Faber
buero:nihil mihi ꝓdeſt. Ergo ſcriptura di optimꝰ videt lignũ nõ dolatũ: de ſilua pᷣci/

)

nfl

ſunn odun
foeot
DInarttex
Ge

Pundian

Aklfeicſt

Npeccaron
Deſtuan
Unuodi⸗

ſeuienten
Conrumel
bicehon
ſaſütabh
deofalte
deofaans
quid dias
liekoꝛoit
foen:mu
goͤvioytl
nas On⸗
Coveinn
Merone
Mrusn
Morurd
Vffane
Partb,, Netian
lemonn
(gguidyt
ſenonu
dllgs.
holebar⸗
luc Poter 9
Qubenn
Qospo
ſeedionar
ſpllusen
iiſnngai
ſciennnon
lonninegen
warsd
Ceiterie
ngnlan
flichit⸗
mödante
Ryobien
bianni
Non erge
egte
hoee

ſturcheht
nlkſiheſnt
rlcdtnenen
SPugrchrig

tregienn

ſactis nuen
leyitggoi
wslu⸗
eneſeanictn
hansbenet
menſacuskn
e N denshad⸗
dallshoiznni
is. Do rc
nnrmspaniedl
3iſos umcls
ittirürinccike
duositosſen⸗
unsct Sen
6mieni:ande
chitgotnn
Paal üi
leneſni Jn
rinemurhn
poit ⸗
Ges gnchen
rodiigi
leecionenn
aritatenotu⸗

inindi Aun
õ
.Aiſiſi
innet lil
Pinsdihcl
ſanteh .
g⸗ lgpen

nben iin

. Sizboe

lochift
uuntt

i belluß

Efer1αιαſnαυ⁴Pnαρα lera ααας απ e er oααα Xv

In Eplam beati Jo

ſum adamauit:neſcio qͥd inde vult facere.
Mõ em̃ ad hoc amauit:vt ſemꝑ ſic maneat.
In arte vidit qð futurũ eſt:nõ in amoꝛe qð
eſt. Et amauit qð inde facturꝰ eſt:non illud
qð eſt. Sic nos ⁊ deus amauit peccatoꝛes.
Mam dicimꝰ qꝛ de amauit peccatoꝛes.Ait
Matth.9. em̃: Mõ eſt opꝰſanis medicꝰ:ſed male habẽ
tibus. Nunqͥd ad hoc amauit peccatoꝛes:
vt peccatoꝛes remaneremꝰ: Quaſi lignum
DdDde ſilua vidit nos faber:⁊ cogitauit ędifici/
um quod inde facturꝰeſt:non ſiluã qð erat.
Sic ⁊ tu reſpicis inimicũ tuũ aduerſanteʒ:
ſeuientem: moꝛdentẽ verbis:exaſperantezʒ
contumelijs: inſectantem odijs: Attendis
ibi qꝛ homo eſt: vides iſta omnia ꝗᷓ aduer-
ſa ſũt ab homine facta: ⁊ vides in illo qð a
deo factus eſt. &az auteʒ homo factus eſt:a
deo factus eſt: &e aũt te odit:ipſe fecit.Et
quid dicis in animo tuo? Domine ꝓpitius
illi eſto: dimitte illi peccata: incute illi ter-
roꝛem: muta illũ: Hõ amas in illo qð eſt:s
qð vis vt ſit.Ergo cũ inimicũ amas:fratrẽ
amas.Qua ꝓpter ꝑfecta dilectio eſt in dile
ctione inimici: quia perfecta dilectio eſt in
dilectione fraterna. Et nemo dicat qꝛ aliqᷣd
minus nos monuit iohanes apls:⁊ plꝰ noſ
monuit dñs chꝛiſtꝰ. Johanes nos monuit
vt fratres diligamꝰ: Chꝛiſtus nos monuit:
Mattb.5. vt etiam inimicos diligamꝰ. Attẽde quare
te monuit chꝛiſtꝰ vt diligas inimicos.Nũ⸗
quid vt ſemꝑ remaneãt inimici? Si ad hoc
te monuit vt inimici remaneãt: odiſti non
diligis. Attẽde quõ ipſe dilexit:id eſt quia
nolebat vt ſic remanerẽt ſui ꝑſecutoꝛeſ:ait:
Lud.⁊ʒ. Pater ignoſce illis: qꝛ neſciũt quid faciũt.
Quibꝰ voluit ignoſci: mutari illos voluit.
AQuos voluit mutari:ex inimicl fratres fa/
cere dignatꝰ eſt:⁊ vere ſic fecit.Occiſus eſt:
ſepultus eſt: reſurrexit: in celũ aſcendit:ſpi/
ritũſanctũ miſit diſcipulis: cępit in fiducia
GB6 dicari nomen ipſius: miracula faciebãt in
nomine cruciſixi ⁊ occiſi: Viderũt illi inter⸗
fectoꝛes dñi:⁊ qͥ ſanguinẽ eius ſeuiendo fu/
derãt credendo biberũt. hec dixi fratres 7
longiuſcule:quia vehementiꝰ comẽdanda
fuit charitati veſtrę ipſa charitas:id eſt cõ-
mẽdanda ſibi erat. Si em̃ charitas nulla ẽ
in vobis:nihil diximus. Si autẽ eſt in vo⸗
bis:tanq; oleũ in flãma adiecimus.Et quo
non erat:foꝛte verbis accenſus eſt. In alio
creuit qð erat: in alio cępit eſſe qð nõ erat.
Ad hoc ergo iſta diximꝰ: ne pigri ſitis dili⸗

ſum:qꝛ de ſpiritu ſuo dedit tibi. Vnde co/
gnoſcis? Interroga viſcera tua. Si plena
ſũt charitate: habes ſpm̃ dei. Unde cogno
ſcimus:qꝛ inde cogſcis habitare ĩ te ſpiritrũ

hänis Tractat vIII

gere inimicos. Seuit in te hõ. Ille ſęuit:ꝛtu
depcare. Ille odit: tu miſerere. Febꝛis aię
ipſiꝰ te odit: ſanus erit: ⁊ gratias tibi agit.
Quõ medici diligũt ęgrotos: Nuũqͥd ęgro/

tos diligũt? Si ęgrotos diligunt: volũt vt
ſemꝑ ęgrotent: Ad hoc diligũt ęgrotos ne
ꝓgroti ꝑmaneãt: ᷣ vt ex ęgrotis ſani fiant.

Et quanta plęrũq; patiunt᷑ a phꝛeneticis:

quales contumelias verboꝝ plerũq; 2 ꝑcu/
tiunt᷑: pſequit᷑ ille febꝛem:ignoicit homini.
Et quid dicam fratres: Amat inimicũ ſuũ:
immo odit inimicũ ſuũ:moꝛbũ. Ipſum em̃
odit:⁊ amat hominẽ a quo ꝑcutit᷑:qdit fe
bꝛem. A quo em̃ ꝑcutit᷑: A moꝛbo:ab egro
tatione:a febꝛe. Illud tollit qð illi aduer a
tur: vt remaneat illud vnde gratulet᷑. Sie ⁊
tu. Si odit te inimicꝰ tuꝰ: ⁊ iniuſte te odit:
noueris quia cupiditas ſeculi ĩ illo regnat:

AQ.

ꝓpterea te odit. Si odiſti illuʒ ⁊ tu: contra

reddis malũ ꝓ bono. Vnum ęgrotũ flebã
qui te oderat:iã duos plango:ſi ⁊ tu odiſti.
Sůʒ pſequit᷑ rem tuam:tollit tibi neſcio qch
Habes in terra: JIdeo illum odiſti: quia an-

guſtias tibi facit in terra:noli pati anguſti/

as: migra in cęlum: ſurſum coꝛ ibi habebis
vbi latitudo eſt: vt nullas anguſtias patia
ris in ſpe vitę ęternę.Attende quę tibi tol⸗

—

lit: nec ipa tibi tolleret: niſi ille pmitteret: q Deb. ra.

flagellat omnẽ filium quẽ recipit. Quoda/
modo ferramẽtũ dei eſt quo ſaner! ipſe ini/
micus tuus. Si nouit deꝰ vtile tibi eſſe vt

expoliet te: pmittit illũ. Si nouit tibi vtile
eſſe vt vapules:ꝑmittit ille vt cedaris. De
illo curat: opta vt ille ſanet᷑. Deũ nemo dRᷣ

vidit v nquâ. Vigete dilectiſſimi: Si
diligamus inuicem: deꝰ in nobis
manebit ⁊ dilectio eius erit ꝑfecta

in nobis.Incipe diligere:pficierl. Cępi/

ſti diligere:cepit ĩ te deꝰ habitare. Ama eũ

q in te cępit habitare vt ꝑfectiꝰ inhabitãdo
faciat te pfectũ. In hoc cognoſcimus
ꝛi ipſo manemꝰ et ipſe in nobis:
qa de ſpiritu ſuo dedit nobis. BGñ.

Deo gratias.Cognoſcimꝰ qꝛ habitat in no

bis. Et hoc vñ cognoſcimꝰ qꝛ cognoſcimus
t habitat in nobis? Quia hoc ipſe iohan/
nes dixit:qꝛ de ſpũ ſuo dedit nobis. Vnde

ſcimus:qꝛ de ſpũ ſuo dedit nobis: hoc ip/

Ro. 5.

Ro.8.

1. Cor. 15.

– eund eſr. ve α☛ . bonof ea 2

Expoſitionis ſancti Ruguſtini

dei? Paulũ introga apm Qm̃ charitaſ dei
diffula ẽ i coꝛdibꝰnfis ꝑ ſpm̃ ſctm̃ qͥ dat eſt
nob. Et nos vidinpꝰ: ⁊ teſtes ſumꝰ:
qꝛ pater miſit filiũ ſuũ ſaluatoꝛem
mũdi. Securi eſtote qui ęgrotatis: talis
medicus venit. Deſperabatis:magni erãt
moꝛbi:inſanabilia erãt vulnera:deſperata

erat ęgritudo. Magnitudineʒ mali tui at//

tẽdis:oĩpotẽtiã medici nõ attẽdis. Tu de/
ſperatus es:ſed ille omipotens eſt.Cuiꝰ te-
ſtes iſti ſũt qui pꝛimo ſanati: ⁊ ãnunciãtes
medicũ:⁊ ipſi tũ plus ſpe ſanati q; re. Nam
ſicut dicit apkus: Spe em̃ ſalui facti ſumꝰ.
Cepimus ergo ſanari in ſide: pficiet᷑ aut ſa⸗
lus noſtra:Cũ coꝛruptibile hoc induerit in/
coꝛruptionẽ:⁊ moꝛtale hoc induerit ĩmoꝛta
litatẽ. hec ſpes eſt:nõdũ res. Sʒ qͥ gaudet
in ſpe:tenebit ⁊ rem. Qui aũt ſpem nõ ha/
bet: ad rem non. poterit ꝑpuenire. Quicu/
q; cõfeſſus fuęrit ꝙ ieſus ſit filius
dei:deꝰ in ipſo manet:⁊ ipſe i deo.
Jam a multis cõfeſſus fuerit:nõ dicamus

verbo ſed facto: non lingua ſ facta: Nam

multi confitent᷑ verbis: ſed factis negant.
Et cognoſcimꝰ et credinꝰ quia di/
lectionẽ habet deꝰin nobis.Et iterũ
vnde cognouiſti: Deus dilectio ẽ. Ja

dixit ſupius: ecce iterũ dicit. Amplius tibi

1
.

non potuit dilectio commendari: qᷓ; vt di/
ceret᷑ veꝰ. Foꝛte munꝰ dei cõtemptureras:
7 deũ contemnis. Deus dilectio eſt. Et qͥ
manet in dilectione in deo manet:

τ deus in eo. Viciſſim ſe habitant: qui

continer ⁊ qui cõtinet᷑. Habitas in deo: ſed
vt continearis. habitat in te deus:b vt cõ /
tineat ne cadas. Me foꝛte ſic te putes do/

Hmũ dei fieri:quomõ domus tua poꝛtat car

znem tuã. Si ſubtrahat ſe domꝰ in qua es:
cadis:ſi aũt tu te ſubtrahas nõ cadet.Neꝰ
integer eſt cũ eum deſeris: integer cũ ad il/

lũ redieris. Tu ſ anaris: nõ illi aliquid ſᷣſta
bis: tu mundaris: tu reſiceris: tu coꝛrigent.
Ille medicamentum eſt non ſano: regula

eſt pꝛauo:lux eſt tenebꝛato:habitatio ẽ de⸗

ſerto. Omnia ergo tibi cõferunt᷑. Unde ne

putes deo aliquid ↄferre qñ venis ad deũ:

ſeruos:ſi tu nolueris ⁊ oẽs noluerint? De
non indiget ſeruis:ſᷣ ſerui deo. Ideo dicit

ns. 15. bſalmus: Dixi dño deus me- es tu. Ipſe ẽ
yerus dñs.Et quid ait? Quoniam bonoꝝ

meoꝛum nõ eges. Tu eges bono ſerui tui:

tiſſe no

ec mancipiũ ſaltẽ. Ergo non habebit deꝰ

eget ſeruus bono tuo vt paſcas illũ. Eges
⁊ tu bono ſᷣui tui vt adiuuet te.Mõ tibi po/
teſ aquã implere:nõ tibi potes coquere:nõ
tibi potes ante equũ currere:iumentũ tuũ
non potes curare. Vides qꝛ indiges bono
ſerui tui? Obſequio illius indiges. Nõ es

ergo verus dñs:qñ indiges inferioꝛe. IJOle

eſt verus dñs:qͥ nihil a nobis ꝗrit:⁊ vę no/
bis ſi eum nõ qramꝰ*. MNihil a nobis querit:

⁊ quęſinit nos:cũ eũ non quęreremꝰ.QOuis Zud.rʒ.

vna errauerat:inueuit eam gaudens in hu
meris ſuis repoꝛtauit. Et nunqᷣd ouis erat
paſtoꝛi neceſſaria: ⁊ non oui potius paſtoꝛ
neceſſarius erat?:Quanto libentiꝰ de chari
tate loquoꝛ:tanto minꝰ volo finiri epiſtolã
iſtam. Mulla eſt ardentioꝛ ad cõmẽdandaʒ
charitatẽ. Nihil vobis dulciꝰ pᷣdicat᷑: nihil
ſalubꝛius bibit᷑:ſed ſi bene viuendo confir/

met᷑ in vobis munus dei. MNe ſitis ingrati

tantę gratię illius: qui cũ haberet vnicum:
noluit illum eſſe vnum: Sed vt fratres ha/

beret adoptauit illi:qui cum illo poſſiderẽt
vitam ęternam.

¶ De eo quod Johãnes dicit: In

hoc ꝑfecta eſt dilectio in nobis vt

fiduciaʒ habeamus in die iudicij:
quia ſicut ille eſt ? nos ſumꝰin hoc

mundo:vſq; ad id: Et hoc manda/
tum habemꝰ ab ipſo:vt qui diligit

—

eũ: diligat ⁊ frẽz ſuũ: Lrac. IEX

hannis apoſtoli:vltimã ꝑtem reſti/
is tracandã ⁊ exponẽdãvobis qᷓ;

tũ deus
moꝛes ſumꝰ: Exactionis aũt vos memoꝛes
eſſe debetis. Eadem quipe charitas quę in
ipſa epiſtola maxime ⁊ ꝓpe ſola cõmẽdat᷑:
et nos facit fideliſſimos debitoꝛes: et vos
dulciſſimos exactoꝛes. Jõ dixi dulciſſimos
exactoꝛes:qꝛ vbi charitas non eſt: amarus
exactoꝛ eſt: vbi autem charitas eſt:et qᷣ exi⸗
git dulcis eſt ⁊ a quo exigit᷑. Et ſi aliquẽ la/
boꝛem ſuſcipit: facit eundẽ laboꝛẽ ꝓpe nul/
lum ⁊leuem ipſa charitas. Mõnne videmꝰ
etiã in mutis animãtibus ⁊ irrationalibꝰ:
vbi nõ ſpiritalis charitas: ſᷣ carnalis ⁊ na/-
talis eſt: exigi tamẽ magno affectu de vbe⸗

ribus matr lac a paruulis. Et q;uis ſugẽs

impetũ faciat in vbera:melius eſt tñ matri
qᷓ ſi nõ ſugat nec exigat qð charitate debe
tur. Sępe videmus vbera vaccaꝝ ena gra/

Eminit charitas veſtra ex e epka Jo/ A

donat. Huius ergo debiti nos me

ne
t

denii
zn

e

iuſalofi
iphenmleun

alenepele

gleen
Aln Cantue

cmoſunpan
nrtuat
gs phee

ſtnioame⸗
ſerenvster
ſcen
iſleg:di⸗

igumond

iolteatah
ungniſten

poſſrihn
nislausn
Magneint
ctochebe

Aiapend
Etguimnan

hetndeus

geeſtodon

Haeuti

dednet
(Corlen. (lapotd

mococ

ſfectae⸗

ainhal

(—,tllle
do. di

inlloy

ſeinche
seſtn
Dſce i
in AMnnng

Eſtluten,

ſortquld

nenſurann
lhocpfe
lcboe

Allgzt
Eitloch

19

acheſfif

(äxenn
Musiſto⸗

mordns,
tunumnd
Iht
Nenuc

Guomo Rrme Dim eſr maαaααπαα
In Eplam beati Johãnis Tractat Ix
oge . inmperu leuari matrũ coꝛpoꝛa: nec eas tam?ẽ· duciam in die iudicij:nondũ eſt in illo per-
nnini calce repellere: ſed ſi deſit flli q ſugat: mu- fecta charitas. Nuquid tamẽ deſperandũ
M gitu ꝓuocari ad vbera. Si ergo eſt ĩ nobis eſt: In quo vides initiũ:cur deſperas ſinẽ:
huzhn I. Theſſał.2. Illa charitas ſpiritalis de q̃ apłus dicit: a Quod initiũ video inquies? Ipſum timo⸗
1. ie⸗ cctus ſum paruulus in medio vrjm tanq; nu rem. Audi ſcripturam: Initiũ ſapientię ti/ Ecter
icte. Ae. trix fouens filios:tunc vos diligimꝰqñ exi· moꝛ dñi.Cępit ergo timere diẽ iudicij:timẽ
hnehenc⸗ gitis. Pigros nõ amamꝰ:qꝛ languentibus do coꝛrigit ſe: vigilat aduerſus hoſtes ſu-
bisgunt foꝛmidamꝰ. Interceſſerũt aũt:vt intermit / os:id eſt peccata ſua:incipit reuiuiſcere in/
en Ous u teremus textũ huius epłę:quędã ꝓ diebus terius:⁊ moꝛtiſicare mẽbꝛa ſua quę ſũt ſu⁊G
ensnn feſtis ſolennia lectionũ: quę non potuerüt terram: ſicut apłus dicit: Moꝛtificate mẽ- Col..
tonisen— niſi legi:⁊ ipſa tractari. Hunc ergo ad ſᷣter b⸗ꝛa veſtra quę ſũt ſuꝑ terrã. Spiritalia ne⸗
tuspeſtn miſſum oꝛdinẽ redeamus:⁊ quę reſtant in / quicię dicit mẽbꝛa ſuꝑ terrã. Nam ſequit᷑ ⁊
nedechnn tente accipiat charitas veſtra. NHeſcio vtrũ exponit: Auaricia: imundiciã: ⁊ cętera quę
nepikoli magnificentius nobis charitas cõmendari ulic exequit᷑. Quantũ aũt moꝛtificat iſte qͥ
adande; poſſit:qᷓ; vt diceret᷑: Deꝰ charitas eſt.Pꝛe / timere cępit diem iudicij mẽbꝛa ſua ſuꝑ ter-
cicaknil uis laus: magna laus. Bꝛeuis in mone:? ram:tantũ ſurgunt ⁊ coꝛroboꝛant᷑ membꝛa
ndocondt⸗ magna intellectu. Cum cito dicit᷑: Deꝰ dile celeſtia. Mẽbꝛa aũt celeſtia:omnia opa bo
ſnsingen ctio eſt:⁊ hoc bꝛeue eſt. Si numeres:vnũ ẽ. na.Surgentibꝰceleſtibus mẽbꝛis:cepit de/
ervniaun. BSie appendas: quantũ eſt? Deꝰ dilectio eſt. ſiderare qð timebat. Timebat em̃ ne veni⸗
faneshe⸗ Et qui manet inqᷣt in dilectione:in deo ma ret chꝛiſtus: ⁊ inueniret impiũ quẽ damna-
policci net:⁊ deus in illo manet.Sit tibi domꝰ de/ ret.Deſiderat vt veniat:qꝛ inuẽturꝰeſt quẽ
us:eſto domꝰ dei. Mane in deo:⁊ maneat. coꝛonet. Jam cum ceperit deſiderare veni⸗
. Abaneat in te deus:vt te ↄtineat. MO nes entem chꝛiſtum caſta anima quę deſiderat
dicit in deo:ne cadas. Quia ſic de charitate di· amplexus ſponſi: renũciat adultero:ſit vir
nobisn n.orj. 3. cit apoſtolus: Charitas nunqᷓ; cadit. Quo/ go interiꝰ ipſa ſide: ſpe ⁊ charitate. Hhabet
ſeinich⸗ modo cadit quẽ continet deꝰ: In hoc ꝑ iam ſiduciã in die iudicij:nõ ↄtra ſe pugnat
moͤinhoe fecta eſt dilectio in nobis:vt fiduci qñ oꝛat ⁊ dicit: Adueniat regnuʒ tuũ. Qui MWattb. s.
enend am habeamꝰ in die iudicij: quia ſi em̃ timet ne veniat regnuʒ dei: timet ne ex/
widilgt cut ille eſt:⁊ nos ſumꝰ in hoc mun/ audiat᷑: Qui aũt oꝛat: quomõ oꝛat qͥ timet
rac. do. Dicit quõ ſe ꝓbet vnuſquiſq; quantũ ne exaudiat᷑:Qui aũt oꝛat cũ fiducia:chari
6 in illo ꝓfecerit charitas: vel potiꝰ quatũ ip tas optat iam vt veniat. De ipſ. o deſiderio
iennt ſe in charitate ꝓfecerit. Ham ſi deus chari dicebat qdã in pſalmo: Et tu dñevſq;quo? Ps. s.
girobo tas eſt: nec ꝓſicit nec deſicit deus.Sic dici· Coõuertere dñe ⁊ erue aiam meã: Gemebat
ditnose⸗ pfſicere in te charitas: qꝛ tu in eam ꝓficis. ſe differri. Sunt em homines qui cũ patien
1.ſen. diſ. 7. Interroga ergo quantũ in charitate ꝓfece- tia moꝛiunt᷑. Sunt aũt quida ꝑfecti:qui cũ GB
snnen ca. vt autem. ris: æ quid tibi reſpondeat coꝛ tuũ:⁊ nouer: patiẽtia viuũt.Quid dixi⸗ Qui adhuc de/
ins ſi menſuram ꝓfectus tui. Pꝛomiſit em̃ oſten - ſiderat iſtam vitã:qũ illi venerit dies moꝛ/
cen 6 ere nobis:in quo cognoſcamꝰ eum et ait: tis:patienter tolerat moꝛtem: luctat᷑ aduer
1 In hoc pfecta eſt in nobis dilectio. Quęre ſum ſe vt ſequat᷑ volũtatem dei:et hoc po/
laſin in quo:?: Vt fiduciã habeamꝰ in die iudich. tius agit animo qð elegit deus:non qð ele/
aan Quiſqͥs fiduciã habet in die iudicij: ꝑfecta git volũtas hũana: ⁊ ex deſiderio vitępſen
aia⸗ eſt in illo charitas. Quid eſt habere fiducia tis ſit lucta cũ moꝛte:⁊ adhibet patientiam
ſalge in die iudicij? Mõ timere ne veniat dies iu· ⁊ foꝛtitudinẽ vt ęꝓquo animo moꝛiat᷑:iſte pa
ni ppehl dicij. Sunt homines qui nõ credũt diem iu tienter moꝛit᷑. Qui autẽ deſiderat:ſicut di/
nenitn dicij: iſti ſiduciã non poſſunt habere in die cit apłs:diſſolui ⁊ eſſe cũ chꝛiſto:nõ patient
Anonibi quã venturam eſſe nõ credũt. Pꝛętemitta- moꝛitur: ſed patienter viuit:delectabiliter
nalit muas iſtos. Excitet illos deꝰ vt viuant. DPe moꝛit᷑. Vide apoſtolum patienter viuentẽ:
an de h⸗ moꝛttuis vt quid loquimur? Mon credũt fu id eſt cum patientia hic non amare vitam
Glisſihi turum diem iudicij: nec timent nec deſide- ſed tolerare. Diſſolui inquit ⁊ eſſe cũ chꝛiſto

nuuede
N

tminen ſen dll 4. rant qð non credunt. Cępit aliquis credere
diem iudicij. Si cępit credere:cępit et time-

multomagis optimuʒ: manere aũt in carne
neceſſarium ꝓpter vos. Ergo fratres date
„

lo eẽt charitas nõ timeret. Perfecta em̃ cha

ritas faceret ꝑfectã iuſticiam: ⁊ nõ haberet
qre timeret: imo haberet quare deſideraret:

yt tranſcat iniquitas ⁊ veniat negnum dei.

Nã ſi ſine timoꝛe es: nõ poteris iuſtiſicari.
Sentẽtia dicta eſt de ſcriptur. Nã qui ſine

timoꝛe eſt nõ poterit iuſtiſcari. Opus eſt

vt intr et timoꝛ bmo:p quẽ veniat charital. .⸗

Hunnναρα GAnta q2 en
Expoſitionis ſancti Aluguſtini y
operam intus agere vobiſcum vt deſidere/ Ergo timoꝛ nõ eſt in charitate. Sean in que zütt
tis diem iudicij: aliter non ꝓbatur perfecta charitate? Non in inchoata. In qua ergo⸗ ll
charitas: niſi cum ceęperit illa dies deſidera Sed pfecta charitas foꝛas mittit ton in
ri. Ile autem eum deſiderat:qui fiducdcim timoꝛem.Ergo incipiat timoꝛ:quia initi/ Ecti.i. ugbe i
habet in illo. Ille aũt fiduciã habet in illo: um ſapiẽtię timoꝛ dñi. Kuz aut cęperit cha / Aumeltlil iſton
cuius conſcientia non trepidat in charitate ritas habitare:pellit᷑ timoꝛ qui ei pᷣparauit Ihl
ꝑfecta atq; ſincera. In hoc ꝑfecta ẽ dilectio locum. Quãtũ em̃ illa creſcit:ille decreſcit. ani
eius in nobis:vt ſiduciã habeamꝰ in die iu Et quãtũ illa fit interioꝛ:timoꝛ pellit᷑ foꝛaſ. . Mane be
dicij. Quare habebimꝰ fiduciã? Quia ſicut MÆ⁰aioꝛ charitas:minoꝛ timoꝛ. Minoꝛ cha/ nuuind
ille eſt:⁊ nos ſumus in hoc mũdo. Audiſti ritas:maioꝛ timoꝛ.Si aũt nullus timoꝛ:nõ Gnni
cauſam ſiucię tuę: Quia ſicut ille eſt int: eſt qua intret charitas. Sicut videmp ſetã Cco depß.. ilt di
Znos ſumus in hoc mundo: Hõne videtur introduci linũ: quãdo aliquid ſuit: ſera pꝛi- ſieſeir Cntne
aliquid impoſſibile dixiſſe: Nũquid em po us intrat:ſed niſi exeat:non ſuccedit linuz: inmun.
SES eſſe homo ſicut deus: Jam vobis expo Sic timoꝛ pꝛimo occupat mentẽ: non autẽ Siont⸗
ſui:qꝛ nõ ſemꝑ ad ęqualitatẽ dicitur ſicut:ß ibi remanet timoꝛ:qꝛ ideo intrauit vt intro lugt⸗
dicit᷑ ad quãdam ſimilitudinẽ. Quõ em̃ di/ duceret charitateʒ. Jam facta ſecuritate in Nenſlut
cis:ſicut aures habeo:ita ⁊ imago: Nunqͥd animo:quale gaudium nobis ẽ: vel in hoc meilun
Señ.i. om̃ino ſic? Sed tñ dicis:ſicut. Si ergo facti vel in futuro ſe eculo: Et i in hoc ſeculo qͥs no/⸗ duustbin
ſumus ad imaginẽ dei:quare nõ ſicut deus bis nocebit plenis charitate: Uidete qu? Iedlolat
ſumꝰ: Mõ ad ęqualitatẽ ſ̊ ꝓ modo noſtro. exultet aplus de ipſa charitate: Quis nos Ro. s. Pnum
Vngde ergo nobis datur ſiducia in die iudi inquit ſeparabit a charitate chꝛiſti? Lribu/ heonin
cij?: Quia ſicut ille eſt:⁊ nos ſumꝰin hoc mũ latio:an anguſtia:an ꝑſecutio:an nuditas: lſonnep
do. Debemꝰ && B; referre ad ipſe az charitatẽe: an periculũ:an gladius: Et petrꝰ dicit: Et i. Petri. ʒ. uſct⸗
⁊ intelligere qͥd dictũ ſit. Dſñs in euangelio quis vobiiſ nocere poterit ſi boni amatoꝛes mukrinpl
dicit: Si diligitis eos qui vos diligũt: qua fueritis: Limoꝛ nõ eſt in dilectione: dunglag
mercedẽ habebitis? Hõne ⁊ publicani boc ſed perfecta dilectio foꝛas mittit ti wulngr
faciũt:Quid ergo vult nos? Ego aũt dio moꝛẽ:qꝛ timoꝛ toꝛmẽtũ habet.Co: fecachn
Mattb.s. vobis:Diligite inimicos vros:⁊ oꝛate ꝓ ꝑ/ quet coꝛ cõſciẽtia peccatoꝛũ: nõdũ facta eſt nnscri
ſequentibꝰ ⁊ calumniãtibꝰvos.Si ergo iu/ iuſtificatio.Eſt ibi quod titillet vł pugnat: ſealäſe
bet nos diligere inimicos ntos: vnde no Igevo in pſalmo de ipſa perfectione iuſticię on.
bis dat explũ: De ipſo deo. Ait em̃: VUt ſitꝭ quid dicit: Cõuertiſti luctũ meũ in gaudiũ Ps. 29. ſrecau
ſilij patris veſtri qui in cęlis eſt. Quõ illud mihi:cõcidiſti ſaccum meũ:⁊ cin xiſti me leti Gite hiſt
facit deus? Diligit i inimicos ſuos:qui facit cia vt cãtet tibi gloꝛia mea:⁊ nõ cõpungar. eſtaite
ſolem ſuũ oꝛiri ſuꝑ bonos ⁊ malos: ⁊ pluitt Quicd eſt:nõ cõpungar: Mõ ſit qð ſtimulet ergoiſto
ſuꝑ iuſtos ⁊ iniuſtos. Si ergo ad hanc ꝑfe cſcientiã meã. Stimulat timoꝛ:ſed noli ti / unham
ctionem nos inuitat deus:vt diligamꝰ ini- mere: intrat charitas quę ſanat qð vulne/ o⸗
micos nr̃os ſicut ⁊ ipſe dilexit ſuos: ea no/ rat timoꝛ. Timoꝛ dei ſic vulnerat:quõ me/ n. Gun
bis fiducia ẽ in die iudicij:qꝛ ſicut ille eſt: ?· dici ferramentũ putredinẽ tollit:⁊ quaſi ĩ vi⸗/ Mlittontur
nos ſumus in hoc mũdo.Quia ſicut ille di detur vulnus augere.Ecce putredo qñ erat Uritn uboloin
ligit inimicos ſuos:faciendo ſolem ſuũ oꝛi/ in coꝛpoꝛe: minꝰ eratvulnꝰ: ſed periculoſũ: unmt
ri ſuꝑ bonos ⁊ malos:⁊ pluendo ſuꝑ iuſtos Accedit ferramentñ medici:m inuſ dolebat ger gie
et iniuſtos:nos qꝛ inimicis noſtris nõ poſ/ illud vulnꝰ q; dolet mõ cũ ſecat᷑:plus dolet fin
ſumus ſſtare tempoꝛalem ſolẽ ⁊ pluuiã:pſj⸗ cũ curat᷑:qᷓ; ſi nõ curaret᷑. Sed ideo plus do nsſedn
ſtemus lachꝛymas cũ ꝓ illis oꝛamus. Jam leet accedẽte medicina:vt nũqᷓ d doleat ſucce e ong
ergo de ipſa fiducia videte quid dicat. AEnn dente ſalute. Occupet & coꝛ tuũ timoꝛ:⁊ in- Cnban⸗
Cuge intelligit᷑ ꝑfecta charitas? Li imoꝛ nõ ẽ ducta charitate ſuccedat cicatrix ferramẽti norc⸗ taf
1 icharitate. Quid ergo dicimus de illo: medici. Talis eſt medicus vt nec cicatrices Uſaben
q cępit timere diem iudicij? Si ꝑfecta in i naͤpareãt: tu tantũ ſubde te dexterę ipſius. hemitt

einiges
kame
Clinoe

wee nia6

eplr tn Mel aſlie e-ſ

In Eplam beati Johãnis Tractat Ix

inte ge
1 — ſ Timoꝛ medicamentum: charitas ſaniie. rat teſſentia eius:amplecteris eũ:ipſo frui
for Qui aũt timet:nõ eſt ꝑfectꝰ in dile delideras. Mo poteſt melius explanari: qd E
mnll ctione. Quare: QAuia timoꝛ toꝛmentũ ha interſi t inter duos timoꝛes:vnum quem fo ʒ. ſen diſ. 34.

llitl .ſen. diſ.54. bet: quõ ſectio medici toꝛmentũ habet.Eſt

jait Sias mittit charitas:alterũ caſtum qui pma ca.nõ potes.
1 ichett ca er autem. aũt alia ſententia:quę videtur huic eſſe 5

net in ſęculũ ſeculi:niſi ponas duas mari⸗

ten uu traria:ſi non habeat intellectoꝛem. Dicitur tatas :quarũ vnã ita conſtituas volentem
* r Es. . em̃ quodã loco in pſalmo:Timoꝛ dñi caſtꝰ: facere adulteriũ: :delectari nequicia: ß tme/
Alkfnt pnpanens in ſeculũ ſeculi: Eternũ quendaʒ re ne damnet᷑ a marito.Timet maritũ :ſᷣ qꝛ
ningn timoꝛẽ nobis oſtẽdit:ſed caſtũ. ille eter/ adhuc amat neqͥciã: iõ timet maritũ. Huic
unlumnni nũ nobis timoꝛẽ oſtẽdit: nũquid ↄdicit illi nõ grata ſed oneroſa eſt mariti bſer entia. Et
anninſſi foꝛte iſta epiſtola quę dicit: Timoꝛ nõ eſt in ſi foꝛte viuit nequiter:timet maritũ ne veni
miiien charitate: ſed ꝑfecta charitas foꝛas mittit at.Tales ſunt qui timent ne veniat dies iu

nſuoritln,

timoꝛem? Interrogemꝰ ambo eloquia dei. dicij. Fac alterã amare virũ: debere illi ca⸗

tnenti:nonai Spũs vnꝰẽ: etſi codices duo:etſi oꝛa duo: ſtos amplexus:⁊ nulla ſe adulterij immũdi
vinmmutrtien ⁊ ſi linguę duę.hoc em̃ dictum eſt ꝑ iohan / cia maculari: optat ſᷣſentiam viri. Et quõ
ſnſemne nem: illud dictũ eſt ꝑ dauid. Sed nolite pu diſcernunt᷑ duo iſti timoꝛes:? Timet illaiti/
obisi: ante tare alium eſſe ſpiritũ. Si vnus flatꝰ inſflat met ⁊ ula. Interroga:quaſi vnũ tibi reſpõ/
tbocſealbeznn duas tibias:non poteſt vnus ſpũs imple/ dent. Reſpõdeat illa:Limes virũ? Timeo.
tue: Narg re duo coꝛda:agitare duas linguas? Sed ſi Interroga ⁊ illã ſi timeat virũ: Reſpõdet:
nurdi n ſpiritu vno:id eſt vno flatu impletę duę ti- timeo. Vna vox eſt: ſed diuerſus animus.
echrit b⸗ bieę:conſonant: implete due lingue ſpũ dei Zam ergo ĩterrogent᷑ quare. Illa dicit: Ti/
tioan ucies diſſonare poſſunt: Eſt ergo ibi quędam cõ meo virum ne veniat. Illa dicit: timeo virũ
Een daärkt coꝛdia:ſed auditoꝛem deſiderat. Ecce inſpi ne diſcedat. Illa ?⁊ diẽ: timeo ne damner. Jl/
tibortanatne rauit ⁊ impleuit duo coꝛda: duo oꝛa:mouit la dicit:timeo ne deſerar. Pone hoc in aio
Tindlecnone duas linguas ſpiritus dei. Et audiuimꝰ ex chꝛiſtianoꝝ: ⁊ inueniſti timoꝛẽ quem foꝛas
Ponsntnt vna lingua: Timoꝛ nõ eſt in charitate: ꝑ / mittit charitas:et aliũ timoꝛem caſtũ pꝑma/
netühthtlt fecta charitas foꝛas mittit timoꝛẽ. Audiui/ nentem in ſeculũ ſeculi. Loqmur ergo huic
Ni:Nödiſrntt mus ex alia: Timo: dñi caſtus ymanẽs in pꝛimo quę ſic timet virum: quõ illa mulier
nlerſturt ſeculũ ſeculi. Quid ẽ hoc: Quaſi diſſonãät. quam delectat nequicia: Timet em̃ virũ ne
RK Non.Excute aures:intende melodiã. Nõ damnet illam. Lalibꝰ em̃ pꝛimo loquimur.
imͤngniiß ſine cauſa hic addidit:caſtus: illic nõ addi/ anima quę ſic times deum ne damnet te
inanin dit: niſi quia eſt timoꝛ alius qͥ dicit᷑ caſtus: deus: quõ timet mulier quã delectat nequi
1 töchuen eſt aũt alius qͥ nõ dicit᷑ caſtus.Diſcernam cia:timet virum ne damnet᷑ a viro:quomõ
un iche ergo iſtos duos timoꝛes:⁊ intelligemꝰcõſo tibi diſplicet illa mulier: diſplice et tu tibi.
if ntnn nantiam tibiaꝝ. Quomodo intelligimus: Si foꝛte habes vxoꝛem:nunqd vis vt ſic ti
tume. yel quõ diſcernimꝰ? Attendat charitas ve· meat te vxoꝛ tua:ne damnet᷑ abs te vt dele
ſnnſon ſtra. Sunt homines qui ꝓpterea timẽt ne ctet illam nequicia? ſed põdere timoꝛis tui
um , mittantur in gehennã: ne foꝛte ardeant cũ repꝛimat᷑: nõ damnatione iniquitatis. Ca⸗
volrigul, in Wartb. 5. diabolo in igne ęterno. Ipſe eſt timoꝛ ille ſtam eam vis:vt te diligat nõ vt te timeat.
kplntto qui introducit charitatem: ſed ſic venit vt Exhibe te talem deo:qualẽvis habere vxo
ſetgenh 4 exeat.Si em̃ adhuc ꝓpter penã times deũ: rem. Et ſi nondũ habes: ⁊ habere vis:talẽ
nnu nõdũ amas quẽ ſic times. Hon bona deſi/ vis habere. Et quid dicimus fratres: Illa
iangun deras:ſed mala caues. Sʒ ex eo qꝛ mala caa mulier quę ideo timet virũ ne damnet᷑ a vi
olideoplen ues coꝛrigis te:et incipis bona deſiderare. ro:foꝛte nõ facit adulteriũ:ne aliquo modo
izee Cum bona deſiderare cęperis: erit in te t· pueniat ad virũ: ⁊ tollat illi lucem iſtam tẽ/
ünnei, moꝛ caſtus. Quis timoꝛ caſtꝰ: MNe amittas poꝛalem. Poteſt aũt vir ille ⁊ falli.hHomo ẽ E
ammrien ni ipſa bona. Intẽdite: Aliud eſt timere deũ em̃ ſicut ⁊ illaquę põt fa llere. Timet ill illa eũ
tnecc gann ne mittat te i gehẽnã cũ diabolo:aliud ẽ ti / extra cuius oculos poteſt eſſ e: tu nõ times
endeh⸗ mere deũ ne recedat a te. Ille timoꝛ qͥtimeſ ſempꝑ faciem ſupꝛa te viri tui? Vultus autẽ NMs.ʒʒ.
nulſfi ne in ignẽ ęternũ mittar cũ diabolo:nõdũ domini ſuꝑ facientes mala. Captat illa ab⸗
u. finn eſt caſtus: Hon em̃ venit ex amoꝛe dei: ſed ſentiam viri ſui:⁊ incitat᷑ foꝛte delectatione
Gag ex timoꝛe pent. Kü aũt times deũ:ne deſe adulterij:⁊ dicit ſibi tamẽ:non faciam. Ab/

enist

D 2

Ee F e tas eſt in hac terra? Mõ poteſt niſi eſſe:ſed

ſedes

è

Gnan αer†ιαι arere,

Exrpoſitionis ſancti Aluguſtini

ſens eſt quidem ille: ſed difficile eſt vt non
dad illum quoquo modo ꝑueniat: Tempe-/
rat ſe ne ꝑueniat ad hominem:qui poteſt ⁊
neſcire:qui poteſt ⁊ falli:qui poteſt bonam
ſuſpicari etiam malam:qui poteſt ⁊ caſtam
ſuſpicari ꝗ̊ adultera eſt. Lu non times ocu-/

ſeculum ſeculi. Nos diligimus:quia
ipſe pꝛioꝛ nos dilerxit. Ham vnde di-
ligeremus niſi ille pꝛioꝛ diligeret nos? Hili
gẽdo amici facti ſumꝰ.Sʒ inimicoſ ille dile
xit:vt amici efficeremur. Pꝛioꝛ dilexit noſ:
⁊ donauit nobis vt diligeremꝰ eũ: nõdum

los eius quẽ fallere nemo poteſt: Tu nõ ti⸗/ diligebamus. Diligẽdo pulchꝛi efficimur.

mes eius pᷣſentiam:qui auerti a te non po⸗

LQuid facit homo defoꝛmiſ ⁊ diſtoꝛta facie

teſt: Roga deum vt intueat᷑ te:⁊ auertat fa ſi amet pulchꝛã: Aut quid facit femina de/

Pð. o. ciem ſuam a peccatis tuis.Auerte faciẽ tu⸗
am a peccatis meis. Sed vnde mereris vt
ille faciẽ ſuã auertat a peccatis tuis:ſi tu nõ
inde auertas faciem tuam a peccatis tuis:

Abi. . Ipſa em̃ vox dicit in pſalmo: Quoniã ini p/·

quitatem meã ego cognoſco:⁊ peccatũ me/
um coꝛam me eſt ſemper. Tu agnoſce:⁊ ille

ignoſcit. Allocuti ſumꝰ eam ꝗᷓ habet adhuc
timoꝛem non ꝑmanentẽ in ſęculũ ſęculi:ſed

quem charitas excludit ⁊ foꝛas mittit. Allo

quamur ⁊ illam ꝗ̊ habet iam timoꝛẽ caſtum

ꝑmanentẽ in ſeculũ ſeęculi. Putamꝰ inueni/
mus illam: vt alloquamur illã? Putas eſt
in hoc populo? Putas ẽ in iſta exedra?Pu

latet. yems eſt:intus eſt viriditas in radi
ce. Foꝛte inuenimꝰ ⁊ aures illius.Sʒ vbi⸗
cũq; eſt illa anima: vtinã illam inuenirem:
⁊ nõ aures ſuas pꝛęberet mihi:ſed ego au/
res meas illi. Illa me doceret aliquid potiꝰ
q́; a me diſceret. Aia quędã ſctã ignea ⁊ de⸗
ſiderans regnũ dei: hanc nõ ego alloquoꝛ:
ſed deus ipſe ⁊ patienter viuentẽ in hac ter

quoniã vis vt veniam. Moui qualis es:v

—

foꝛmis ⁊ diſtoꝛta ⁊ nigra ſi amet pulchꝛum:
Nunqᷣd amãdo poterit eſſe pulchꝛa: Et nũ
quid et ille amando poterit eſſe foꝛmoſus?
Amat pulchꝛã:Et quando ſe in ſpeculo vi/
det:erubeſcit faciem ſuã leuare ad illaʒ foꝛ/
moſã quã amat. Quid facit vt pulchꝛa ſit:
Expectat vt veniat pulchꝛitudo: immo ex·
pectando ſenectus addit᷑: et turpioꝛẽ facit.
Non eſt ergo quid agere:nõ eſt quomõ illi
des conſiliũ:niſi vt cõpeſcat ſe:⁊ non aude-
at amare impar imparẽ. Aut ſi foꝛte amat
⁊ ducere vxoꝛem optat:optet vt illa caſtita
tem amet:nõ carnis faciẽ. Anima vero no
ſtra fratres mei fęda eſt ꝑ iniquitatẽ: aman
do deum pulchꝛa efficit᷑. Qualis amoꝛ eſt qͥᷣ
reddat pulchꝛã amantem? Deus aũt ſemꝑ
pulcher eſt:nunq; defoꝛmis:nunqᷓ; cõmuta
bilis. Amauit nos pᷣoꝛ:qͥ ſemꝑ eſt pulcher.
Et quales amauit:niſi fędos et defoꝛmes
Non ideo tamẽ vt fędos dimitteret:ſed vt
mutaret:⁊ ex defoꝛmi pulchꝝ faceret.Quõ
erimꝰpulchꝛi? Amando eũ qui ſemꝑ eſt pul
cher. Quantũ in te creſcit amoꝛ: tantũ cre/

— —

————

ulchꝛitudo. Hos diligimus: qꝛ ipſe pꝛioꝛ

ra ita conſolat᷑: Jam vis veniã:⁊ ego n ſcit pulchꝛitudo: qꝛ ipſa charitas eſt animę
t
—

ſecura expectes aduentũ meuʒ. Houi quia
moleſtia eſt tibi:ſed magis expecta:tolera:
venio ⁊ cito venio.Sʒ amanti tardũ ẽ. Au/
di eã cãtãtẽ: tãq; liliũ de medio ſpinaꝝ:Au
ꝓ s. 100. di ſuſpirãtẽ⁊ dicẽtem: Pſallã ⁊ intelligã in

via imaculata: qñ venies ad me? MÆerito

non timet: quia ꝑfecta charitas foꝛis mit/
tit timoꝛẽ: ⁊ cum venerit ad eius amplexũ
timet. Sed ſecuriter qui timet cauet: ⁊ ob⸗
ſeruabit ab iniquitate ſua: ne iterũ peccet:

Matth.s. nNon ne mittatur in igneʒ: ſed ne ab illo de-
3. ſen. diſ. 5.. ſerat᷑. Et erit in illa: Quid? Timoꝛ caſtus ꝑ
en. nõ potes. manens in ſęculũ ſeculi. Audiuimus duas

tibias conſonantes. Ille de timoꝛe dicit:et

ille de timoꝛe dicit. Sʒ ille de timoꝛe quo ti

met anima ne damnet᷑:ille de timoꝛe quo ti
met anima ne deſerat᷑. Ille eſt timoꝛ quem
charitas excludit:ille eſt timoꝛ ꝑmanens in

Dilexit nos. Audi apoſtolũ paulum: Oſtẽ / Bo. 5.
dit aũt deus dilectionẽ ſuam in nobis:qm̃
cum adhuc peccatoꝛes eſſemus: chꝛiſtus ꝓ
nobis moꝛtuꝰ eſt:iuſtus ꝓ iniuſtis:pulcher
ꝓ fędis.Quomodo inuenimus pulchꝛũ ie
ſum? Specioſus foꝛma pᷣ filjs hominũ:dif Ns. 44.
fuſa eſt gratia ĩ labijs tuis. Unde itẽ vide⸗-
te vnde ſit pulcher. Specioſus foꝛma pꝛę ſi-
lijs hominũ:quia deus. QAuia in pꝛincipio Job.i.
erat verbum ⁊ verbuʒ erat apud deũ ⁊ de
erat verbum. Quia vero carnem ſuſcepit:

id eſt moꝛtalitatẽ tuam: vt aptaret ſe tibi:

congrueret tibi:⁊ excitaret te ad amandum
intus pulchꝛitudinẽ. Vnde ergo inuenimꝰ
qꝛ fędus ⁊ defoꝛmis ieſus:ſicut inuenimꝰ qꝛ
pulcher ⁊ ſpecioſus foꝛma p̊ filjs hominüf⸗
Vinde inuenimꝰqꝛ ⁊ defoꝛmis:Eſaiã inter/ Eſa.ꝭʒ·
roga:Et vidimus eum ⁊ non habebat ſpe⸗

unduani

cPly ſsfnaß

deieſerno
ſendeo E
gun.Sone
habetſpee
huniutſo
ſebommnn

(cHo. Bonh

dbioaretl
cen⸗Ae
Uans Ata
Geresian
gvodacee
gulcher.
Taätte
ſgeraan

vn ſonne

gmnanen
6 pſepe
quon
ledlig
donaun
leretpia
Alerit⸗
noslla
lanate⸗
Wdeinten
Dligodenn
.'nce,
emnnon’

hodeſtd
kine
nereſ
Mini
Leeſpſi
legioni
nem:iden
6odſen
5 Panlo
de dler
dligt

In Eplam beati Johãnis Tractat x

tAnne Ccisẽ neq; decoꝛẽ. Ille ſũt duę tibie diuerſę ſo Mõ potes dicere: diligo deũ ſed nõ diligo
lgenſng nantes: ſed vnꝰ ſpiritus ambas inflat. Hac fratrẽ. Quõ mentiris ſi dicas diligo deũ:
uncflu WS.44. dicik: Specioſus foꝛma pꝛę filijs hoim: pbac quando non diligis fratrem: Sic falleris ſi
iadlan Eſa. . dicit᷑ in eſaia: Nidimꝰ eum:⁊ non habebat quando dicis diligo fratrem:putas qꝛ non
Kten i ſi ſpeciem neq; decoꝛẽ. Vno ſpiritu implenꝭ diligis deũ: Meceſſe eſt ergo qui diligis fra 1. fen. dit. 1.
lch efin ambe tibię:non diſſonãt. Noli aures auer trem:diligas ipſam dilectionẽ. Nilectio au ne autem.
nlidiinie tere: Adhibe intellectũ. Interrogemꝰ pau tem deus eſt. MHeceſſe eſt ergo vt deum dil /
idſuckienin, lum apoſtolum: exponat nobis conſonã- ligat quiſquis diligit fratrem. Si autẽ non
limelcn tiam duarũ tibiarũ. Sonet nobis: Specio dligis fratrẽ quẽ vides:deũ quẽ nõ vides
ſelcen Pbil. 2. ſus foꝛma p̊ filjs hominũ. Qui cũ in fſoma quõ potes diligere: Quare non videt deũ:
cſeſontſe dei eſſet: non rapinã arbitrat eſt eſſe ſe e/ Quia nõ habet ipſam dilectionẽ. Igeo nõ
Goſenhenie lem deo. Ecce ſpecioſus foꝛma pᷣ filijs homi vigdet deum: quia nõ habet dilectionẽ: ideo
ilnrudlgi. num. Sonet nobis etia: Vidimꝰ eum ⁊1 nj non habet dilectionẽ: quia non diligit fra⸗
rtalte⸗ haꝛabet ſpeciem neq; decoꝛẽ. Semetipſũ exi· trem. Pꝛopterea ergo nõ videt deuz: qꝛ nõ
nuiginmder naniuit foꝛmã ſerui accipiẽs: in ſimilitudi/ habet dilectionem: Nam ſi habeat dilecti/

atniirt.

ne hominũ factus:⁊ habitu inuẽtus vt ho/

onem:deum videt:quia deꝰ dilectio eſt.Et

rröͤckgnnil mao. Hon habebat ſpeciẽ neq; decoꝛem: vt purgat ille oculus magis magiſq; dilectio/
l tibi daret ſpeciem et decoꝛem. Quam ſpe⸗ ne:vt videat illa incõmutabilem ſubſtan⸗
Auſinemnt ciem: Quem decoꝛem: Dilectionem chari tiam: cuius pſſẽtia ſemꝑ gaudeat:qua ꝑfru-
earſtlltci tatis. Vt ames curras: Curris amas. Pul/ atur in ęternũ coniunctus angelis. Sʒ cur⸗
Ammp cher es iam: ſed noli te/ attendere: ne pꝑdas rat modo: vt aliquãdo in patria letet. Nõ
RKRKZZ quod accepiſti: Illũ attende a quo factꝰ es amet peregrinationem:nõ amet viam:Zo

W pulcher. Ideo ſis pulcher vt ille te amet. tum amarum ſit:pᷣter illum qui vocat: quo

Dustͤſe Tu aũt totam intentionẽ tuam in illum di uſch inhgreamus illi: ⁊ dicamus qð dictum
Bse rige: ad illuʒ curre:eius amplexus pete:ab eſt in pſalmo: Perdidiſti omnes qui foꝛni / Nõ. 72.
enel Ps.18. illo time diſcedere: vt ſit in te timoꝛ caſtus cantur abs te.Et qui ſunt qui foꝛnicantur⸗
lengdnn bymanens in ſeculũ ſeculi. Hos diligimꝰ ꝛ: Qui diſcedunt ⁊ amant mundũ. Tu autẽ
dooltn S ipſe pꝛioꝛ dilexit nos. Si quis dixerit: qd: Sequit᷑ ⁊ dicit: Aihi aũt inherere deo
dinnmn n quoniã diligo deuʒ. Quẽ deũ: Qua/ bonum eſt. Totum bonum meü eſt deo in⸗
hruanen re diligimus? Quia ipſe pꝛioꝛ dilexit nos:? herere gratis.MHa ſi interroges 7 dicag: q̃re
uq nmtn donauit nobis diligere. Dilexit ipios vt fa inheres deo:⁊ dicat: vt donet mihi.Quid
Lmcrtmin, ceret pios:Dilexit iiuſtos vt faceret iuſtoſ: tibi donet? Celum ipſe fecit:terram ipſe fe-
muchnu Dilexit ęgrotos vt faceret ſanos. Ergo et cit.Quid tibi donaturus eſt: iam heres il⸗
nus: enign nos diligimus:quia pꝛioꝛ dilexit nos. In/ li?: Inueni melius ⁊ donat tibi. Qui em̃ nõ
ipuim D terroga vnũquẽq;: dicat tibi ſi diligit deũ: diligit fratrem ſuum quẽ videt: deum quẽ
un nnhag Clamat:cõſitet᷑: DNiligo:ipſe ſcit.Eſt aliunul nõ videt quomõ poterit diligere?: Et hoc
emusrauih vnde interroget᷑.Si quis dixerit:quoniam mandatum habemus ab ipſo vte 4
inuks diligo deum: ⁊ fratrem ſuũ oderit: mendax diligit deuʒ: diligat ⁊ fratrem ſuũ.
Hinusſlltin. eſt. VUnde ꝓbas qꝛ mẽdax eſt: Audi.Qui AMagniſice dicebas:diligo deũ: ⁊ odis fr⸗
Uuhminit em non diligit fratrem ſuũ quẽ vi-/ trem: homicida quõ diligis deum? Hon
Mriin det:deum quẽ nõ viqer qugmodo/ audiſti ſuꝑiꝰ in ipſa epiſtola: Qui odit fra-
igſmmnti poteſt diligere: Quid ergo: Qui dili/trem ſuũ homicida eſt: Sʒ pꝛoꝛſus diligo
Munoench’ git fratrẽ: diligit deũ: Heceſſe eſt vt diligat deum: qᷓ;uis oderim fratrem meũ. Pꝛoꝛſus
uldel N deũ:neceſſe eſt vt diligat ipſã dilectionem. non diligis deum: ſi odiſti fratrem. Et mo-⸗
amnenſchn MNMũquid poteſt diligere fratrem: ⁊ nõ dili / do ꝓbo alio documento. Ipſe dixit: DPedit
tinntein gere ipſã dilectionẽ? Meceſſe ẽ vt diligat di nobis pᷣceptũ vt diligamus inuicem. Quõ
Eudmmu lectionẽ. Quid ergo: Quia diligit dilectio diligis eum: cuius odiſti pꝛęceptũ: Quis ẽ
eapotuan nem:ideo diligit deum? Vtiq; ideo diligen qui dicat: diligo imperatoꝛẽ: ſed odi leges
uttuenn do dilectionem: deum diligit. An oblit? es eius? In hoc intelligit imperatoꝛ ſi diligis
lisenii qð pauloante dixiſti: Deus dilectio eſt: Si eũ:ſi obſeruent᷑ leges eius ꝑ ꝓuincias.Lex
sEin! dee dilectio: quiſqs diligit dilectionẽ:deuʒ imperatoꝛis quę eſt: Mandatũ nouum do Zob. 1.
ptrhtß⸗ diligit. Dilige ergo fratrem ⁊ ſecurus eſto. vobis:vt voſ inuicẽ diligati. DNicis ergo te
/.

diligere chꝛiſtuz: ſerua mandata eius ⁊ fra/

Gal. 5.

trem dilige.Si autem fratrem nõ diligis:

quõ eum diligis cuius mandatum cõtem/

charitate in nomine chꝛiſti. Quantũ ⁊ vos

8
78

Erpoſitonis ſnctiäluguſtini

quã currimꝰe Chꝛiſtꝰ dixit: Ego ſum via. Jo 14.
QAQue patria qᷣ currimꝰ: Chꝛiſtus dixit:Ego
ſum veritas. Per ülum curr:ad illũ cunis:

m:extendit ſe vſq; ad nos. Longe enim

nis? Fratres ergo non ſatioꝛ loquendo de . in ipſo requieſcis.Sʒ vt curremus per il⸗

habetis huius rei auariciam: tantum ſpera

mus qꝛ creſcit in nobis ipſa:⁊ foꝛas mittit

timoꝛẽ:vt remaneat ille timoꝛ caſtus yma⸗/
nens in ſeculum. Toleremus mundũ: To-⸗
leremꝰ tribulationes ipſiꝰ: Toleremꝰ ſcan/

dala temptationum. Hon recedamꝰ a via:
teneamus vnitatem eccleſię: teneamꝰ chꝛi/
ſtum:teneamus charitatẽ. Mõ diuellamur
a membꝛis ſponſę ipſius:nõ diuellamur a
fide:vt gloꝛiemur iĩ pᷣſẽtia ipſiꝰ: ⁊ ſecuri ma/⸗
nebimus in eo.Modo per fidem: tunc per

ſpeciem: cuius tantas arras habemus do/

num ſpirituſſancti.

¶De eo quod Johannes ditit:
mnis qui credit ꝙ ieſus ſit chꝛi
ſtus:ex deo natus eſt: vſq; adid:

VHec eſt enim dilectio dei vt pꝛece/

pta eiꝰ ſeruemꝰ: Tractatꝰ. X
Eminiſſe vos credo: qui affuiſtis
heſterno die:ad quem locum in ꝓ/
Ngreſſu huius epiſtolę ꝑuenerit no/
a tractàtio:id eſt: Qui em̃ non diligit fra
trem ſuum quem videt:deum quem nõ vi-
det quomõ poteſt diligere? Et hoc manda/
tum habemꝰ ex ipſo: vt qui diligit deũ:di
ligat ⁊ fratrẽ ſuũ.hucuſq; diſputatuʒ erat.
Quę ſequũtur & ex oꝛdine videamꝰ.Om/
nis qui credit ꝙ ieſus ſit chꝛiſtus:
ex deo natus eſt.Auis eſt qui non cre/⸗
dit ꝙ ieſus ſit chꝛiſtꝰ: Qui nõ ſic viuit quõ
hcipit chꝛiſtus. Multi em dicunt: Credo:
ſed fides ſine operibus non ſaluat. Opus
autẽ fidei ipſa dilectio eſt:dicẽte paulo apo
ſtolo:et fides quę per dilectionẽ operatur.
Opera quidem tua pꝛęterita anteq; crede/

res:vel nulla erant:vel ſi bona videbantur

— —

inania erant. Si em̃ nulla erant:ſic eras q̃/

ſi homo ſine pedibus:aut vexatis pedibus

ambulare non valens. Si aũt bona vide/

bantur anteq; crederes: currebas quidem:

ſed pꝛęter viam currendo errabas poti qᷓ;
perueniebas. Eſt ergo nobis ⁊ currẽdum:
⁊ in via currẽdũ.Qui pᷣter viã currit:inanit᷑

currit: imo ad laboꝛem currit. Tanto plus

errat:quanto pſter viaʒ currit.Quis eſt via

Nramus:⁊ longe peregrinabamur. Parum
eſt:qui longe peregrinabamur: et languidi
nos mouere non poteramus. Medicꝰ v⸗e-
nit ad ęgrotos:via poꝛrecta eſt ad peregri/
nos.Saluemur ab ipſo:ambulemus ꝑ i⸗
ſũ.hoc eſt credere ꝙ ieſus chꝛiſtus eſt:quo⸗/

mogo credunt chꝛiſtiani: qͥ non ſolum noie

chꝛiſtiani ſunt:ſed factis ⁊ vita: Non quo/
modo credunt demones. NHam ⁊ dęmones Jacobi.2.
credunt ⁊ ptremiſcunt: Sictc dixit ſcriptura:
Quid potuerunt dęmones plus credere
v́vyſ dicerẽt:Scimꝰqui ſis:tu es filiꝰ dei? Qð Marciʒ.
dixerunt demones:hoc dixit ⁊ petrus:cum LZud.⸗.
dominus quęreret:quis eſſet:quẽ illum di Matth.1c.
cerent homines: Reſponderunt illi diſcibſu
li:Alij dicunt iohannem baptiſtam: alij he
liam: alij hieremiã: aut vnum ex ꝓphetis.
Et ille: Vos autem quem me eſſe dicitis
Reſpondit petrus ⁊ ait:Tu es chꝛiſtus fili/

(Mdei vinii Eraudie a dño: Beatus es ſy

on bariona: quia nõ reuelauit tibi caro ꝰ
ſanguis.ſed pater meꝰ qui eſt in cęlis. Ni-
dete quęlaudes ꝓſequunt᷑ hanc fidem. Tu
es petrus:⁊ ſuꝑ hanc petram ędiſicabo ec-
deſiam meam. Quid eſt:ſuper hanc petraʒ
ędificabo eccleſiam meam? Super hanc ſi/
dem:ſuper id quod dictum eſt: Tu es filiꝰ
dei viui. Super hanc petram inquit funda
bo eccleſiam meam. Magna laus. Ergo di
cit petrꝰ: Tu es chꝛiſtus filius dei viui: Di-
cũt ⁊ demones:Scimꝰqui ſis:tu es ſiliꝰdei:
ſanctus dei.Hoc petrꝰ:hoc ⁊ demones.Ea
dem verba: non idem animus. Et vnde cõ⸗/
ſtat: quia hoc petrus cum dilectione dice/
bat: Quia fides chꝛiſtiani cum dilectione
eſt: demonis autem ſine dilectione. Quo⸗/
modo ſine dilectione? hoc dicebat petrus:
vt chꝛiſtuʒ amplecteret᷑:hoc dicebãt demo/
nes vt chꝛiſtus ab eis recederet.HNaãq; ante
qᷓ; dicerẽt: Scimus qui ſis: tu es filius dei:
quid nobis et tibi eſt dixerunt:quid veniſti Marcii
ante tempus ꝑdere nos? Aliud eſt ergo cõ/
fiteri chꝛiſtum vt teneas chꝛiſtum: aliud cõ
fiteri chꝛiſtum vt repellas a te chꝛiſtum. Er
go videtis quia quomodo hic dicit: &i
credit: ꝓpꝛia quędam ſides eſt:nõ quomo/
do cum multis. Itaq; fratreſ:nemo hęreti

nc⸗

üdiett

dedenantt
Gennssde
zcayiuenn
„edgen ch

flecthnf

llti
ſetg iſta
onniog

Alictteun

Sunnfiie
ſedleenöef
ſefceschut
fonisAuie
6denonesr
oguiston

eeden

Oiſtoſcto⸗
ſonſcant
Ne⸗bantll
ſbadletnor

Kd dpokolspe

Ohentr.
lenhie
Mumenmen
numaten
cumlocd
ſrgoig
lusetad
etgenien
glidlig
ſcrus
Quidehe
Nlebate
kchine
ſfrobisg
belttert

Aienuitea

ulgenitue

fſrunie

Cgnoſann⸗
ſrnns
ſgm
Nhanar
Unync

uupt

dodeſl
lunde⸗
Nlen
ligrfli
adlige
Konen

glusrtne;
ues eda
irttpenngan

irgilinn

denndidtae
bapitum ide
mune dpbens
nme clediats⸗
Cueschinsil⸗
: Penmscsſ⸗

lelauittbiet

ich incls N
kbanciden
n bichec⸗
uperbanhenn,
neSper hn
nck⸗ Lueſ
mingur ui
lusdau./
eneiin
e nld
Nenmmed,

AIn

In Eplam beati J

coꝛũ dicat vobis:Et nos credimꝰ. Ideo em̃

onmnis qui diligit qui genuit eum:

A: .
. . .
„ .

Sat. 5.

de demonibus exemplum ꝓpoſui:ne gau/
deatis ad verba credẽtium: ſed exploꝛetis
facta viuentium. Videamus ergo quid eſt
credere in chꝛiſto: quid credere quia ieſus
ipſe eſt chꝛiſtus. Sequitur. O mnis qui
credit ꝙ ieſus ſit chriſtus:ex deo
natus eſt. Sed quid eſt credere illud: Et

diligit eum quigenitus eſt ab ipo.
Statim fidei cõiunxit dilectionem: quia ſi/
ne dilectiõe fides inanis eſt. Cum dilectio/
ne fides chꝛiſtiani: ſine dilectione ſides dę/
monis. Qui autem non credũt:peioꝛes ſũt
qᷓ; dęmones:et tardioꝛes qᷓ; demones. Me⸗/
ſcio quis non vult credere in chꝛiſtum:ad/
huc nec demones imitatur. Jam credit in
chꝛiſto: ſed odit chꝛiſtum. habet confeſſio/
nem fſidei in timoꝛe penę: nõ in amoꝛe coꝛo/
nę. Nam ⁊ illi puniri timebant. Adde huic
fidei dilectionem: vt flat fides qualeʒ dicit
apoſtolus paulus: Fides quę ꝑ dilectionẽ
operatur. Inueniſti chꝛiſtianum: inueniſti
ciuem hieruſalem: inueniſti ciuem angelo/
rum: inueniſti in via ſuſpirantem peregri/

num:adiunge te illi: comes tuus eſt: curre

cum illo:ſi tamen ⁊ tu hoc es.Om̃is qui di/
ligit qui genuit eum: diligit eum qui geni/
tus eſt ab ipo.Quis genuit: Pater. Quis
eſt genitus: Filius. Quid ergo ait: Om̃is

qui diligit patrẽ: diligit filij. In cogno⸗/
ſcimus quia diligimus ſilios dei.
Quid ẽ hoc fratres: Pauloante de filio dei
dicebat:non de filijs dei. Ecce vnus poſitꝰ
eſt chꝛiſtus contemplandus nobis: ⁊ dictũ
eſt nobis: Omnis qui credit ꝙ ieſus ſit chꝛi
ſtus: eſt ex deo natus.Et omnis qui diligit

qui genuit eum: id eſt patrem: diligit eum
qui genitus eſt ex ipſo: id eſt filiũ dominũ
noſtrum ieſum chꝛiſtum. Et ſequit᷑. In hoc

cognoſcimꝰ quia diligimus filios dei: qua⸗/⸗

ſi dicturus eſſet: In hoc cognoſcimus qꝛ d
ligimus ſiliũ dei. Filios dei dixit: qui filiũ
dei pauloante dicebat. Quia filij dei coꝛpꝰ
ſunt vnici filij dei: ⁊ cum ille caput:nos mẽ
bꝛa:vnus eſt ſilius dei. Ergo qui diligit fili

oos dei: filium dei diligit. Et qui diligit ſi⸗
lium dei: patrem diligit. Nec poteſt quiſq;

diligere patrem: niſi diligat filium. Et qͥ di-
ligit ſiliũ:diligit ſilioſ dei:membꝛa ſilij dei:
et diligendo fit ⁊ ipſe mẽbꝛum:et ſit ꝑ dile⸗
ctionem in compage coꝛpoꝛis chꝛiſti: ⁊ erit

ynus chꝛiſtus amans ſeipſum. Cum ſe em̃

inuicem amant membꝛa: coꝛpus ſe amat:
Et ſi patitur vnum memb:um:compatiun
tur omnia membꝛa: Et ſi gloꝛiſicatur vnuʒ
membꝛum:congaudent om̃ia membꝛa. Et
quid ſecutꝰ ait: Vos autẽ eſtis coꝛpus chꝛi
ſti ⁊ mẽbꝛa. Dicebat pauloante de dilectio⸗

ne fraterna ⁊ ait: Qui nõ diligit fratrẽ quẽ

yvidet: deuʒ quem non vider quõ poterit di
ligere: Si autẽ diligis fratrem:foꝛte fratreʒ
diligis chꝛiſtum non diligis: quomodo

quando membꝛa chꝛiſti diligis? Cum ergo

membꝛa chꝛiſti diligis:chꝛiſiũ diligis. Cũ

chꝛiſtum diligis:filium dei diligis.Cũ ſiliũ

dei diligis: ⁊ patrẽ diligis. Nõ poteſt ergo
ſeparari dilectio. Elige tibi quid diligas:

ſequunt᷑ ⁊ cetera. Dicas:deũ ſolum diligo:
deum patrem: mentiris. Si diligis:nõ ſolũ

diligis:ſed ſi diligis patrem: diligis ⁊ filiũ.
Ecce inquit diligo patrem et diligo ſilium:

1. Corl. 12.

Sʒ hoc ſoluʒ: patrem deum ⁊ filium deum

dominũ noſtrũ ieſum chꝛiſtum:qui aſcen/⸗
dit in cęlos: ⁊ ſedet ad dexteram patris: Il⸗
lud verbum per quod facta ſunt omnia: ⁊
verbum caro factum eſt:⁊ habitauit in no⸗
bis.Hoc ſolum diligo:mentiris.Si em̃ di⸗
ligis caput:diligis ⁊ membꝛa. Si autẽ mẽ/
bꝛa non diligis:nec caput diligis. Non ex⸗

paueſcis vocem capitis de celo clamantem

ꝓ membꝛis ſuis: Saule ſaule quid me ꝑſe/
queris: Perſecutoꝛem ſuum vocauit:ꝑſecu

toꝛem mẽbꝛoꝛum ſuoꝛũ.Dilectoꝛem ſuũ vo

cauit:dilectoꝛem mem bꝛoꝛũ ſuoꝛum. Jam
quę ſunt membꝛa eius noſtis fratres:ipſa ẽ
eccleſia dei. In hoc cognoſcimus quia dili⸗
gimus filios dei:quia deum diligimus.Et
quomõ non aliud ſunt filij dei:aliud deus:
ſed qui deum diligit: pꝛecepta eius diligit.
Et quę ſunt ſᷣcepta dei? Æn andatũ nouuʒ
do vobis:vt vos inuicẽ diligatis. Nemo ſe

OQino ſic ſe tenet iſta dilectio: quõ ipſa cõ/

Cpaginata eſt in vnũ:ſic oẽs qᷣ ex illa pendẽt

vnum facit:⁊ quaſi conflat illos ignis.Au/
rum eſt: cõflatur maſſa:⁊ ſit vnũ aliqd. Sʒ
niſi feruoꝛ charitatis accẽdat:ex multis in

cuſet ꝑ alia dilectionẽ: ad aliã dilectionẽ.

Job. 1.

Actl. 9.

Joh. 1z.

—

vnum cõflari non poteſt. Quia deũ diligi õ

mus:inde cognoſcimus quia diligimus ſi⸗

lios dei. Et vnde cognoſcimus quia diligi
mus ſilios dei: Quia deum diligimꝰ?:

⁊ p̃cepta eius facimus. Suſpiramus
hic ex difficultate faciẽdi ſᷣceptũ dei. Audi
9 Su

Expoſitionis ſancti cluguſtini

quid ſequat᷑. Homo qui laboꝛabas aman/
do auariciam: cũ laboꝛe amatur qð amas:
Sine laboꝛe amat᷑ deus. Auaricia iuſſura ẽ
laboꝛes:pericula:tribulationes:et obtẽpe/
raturꝰ es. Quo ſine? Ut habeas vñ ipleas
arcã:perdas ſecuritatẽ.Securioꝛ foꝛte eras
antequã haberes q; cum habere cępiſti.Ec
ce quid tibi iuſſit auaricia. Impleſti domũ
timẽtur latrones. Acquiſiſti aurum: ꝑdidi/
ſti ſomnũ. Ecce qͥd tibi iuſſit auaricia:fac ⁊
feciſti. Quid tibi iubet deꝰ:Dilige me.Au⸗
rum diligis:queęſiturus es aurũ: ⁊ foꝛte nõ
inuenturꝰ:Quiſquis me quęrit:cũ illo ſũ.
Amaturus es honoꝛem: ⁊ foꝛte non ꝑuen/
turus:Quis me amauit ⁊ non ad me ꝑue/
nit:Dicit tibi deus: Patronum vis facere:
aut amicũ potentẽ:ambis ꝑ alium inferio/
rẽ. Me ama dicit tibi deus:Mõ ad me am-

Aliter em̃ dicitur: Finiui panẽ: aliter ſiniui
tunicam. Finiui panem manducãdo:finiui
tunicam texendo: Et ibi finis ſonat:et illic

finis ſonat:ſed tamẽ panis finitur vt cõſu/

matur:tunica finit᷑ vt conſũmetur. Panis

finitur vt nõ ſit: tunica ſinitur vt ꝑfecta ſit.

Ergo ſic audite finem. Et quãdo legit᷑ pſal/
mus: ⁊ auditis: In finẽ pſalmus dauid:Aſ
ſidue audit hoc in pſalmis: ⁊ debetis noſ/

ſe qð audiſtiſ. Quid eſt in finem? Finis em̃ Ro. re.

legis eſt chꝛiſtus ad iuſticiam omni creden/
ti.Et qͥd eſt finis? Chꝛiſtꝰ:qꝛ chꝛiſtus deꝰ:⁊
finis pſᷣcepti charitas:et deꝰ charitas:qꝛ pa
ter ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſanctꝰvnũ ſũt. Ibi tibi ſinis
eſt:⁊ alibi via eſt. Noli hęrere invia ⁊ nõ ꝑ/
uenire ad finẽ. Ad qͥcqͥd aliud vener: traſi
vſq;qͥ ꝑuenias ad finẽ. Quis eſt finis: Mi
hi aũt adhęrere deo bonũ ẽ.Adheſiſti deo:

bitur ꝑ aliquem. Ipſe amoꝛ pᷣſentem me ti finiſti viã: ꝑmanebis iĩ patria. Intẽdite:pe

bi fecit. Quid dulciꝰ dilectiõe iſta fareetſ⸗
Nõ ſine cauſa modo audiſtis in pſalmo fra
Nv.n. tres: Narrauerunt mihi iniuſti dilectiones
ſuas: ſed non ſicut lex tua dñe. Quę eſt lex
dei? Mandatũ dei.Quod eſt mãdatũ dei:
Nouũ illud mãdatũ: Q.5 iõ nouũ dicit᷑ qꝛ
Job.iʒ. innouat. Mãdatũ nouũ do vobis:vt vos
inuicẽ diligatis. Audi quę eſt lex dei. Apo/
Sal.s. ſtolus dicit: Inuicẽ onera veſtra poꝛtate:⁊
ſic adimplebitis legem chꝛiſti. Ipſa eſt con
ſũmatio omniñ operũ noſtroꝛum dilectio.
Ibi eſt finis:ꝓpter hoc currimus:ad illam

cuniã aliqs ꝗrit:nõ ſit ibi finis: traãſit tanq;
pegrinꝰ. Quere vbi trãſeat:nõ ibi remane⸗/

at. Si autẽ amas:ꝑ auariciã implicatꝰ es/

Erit tibi auaricia catena pedũ:vltra ꝓgre/

di nõ potes. Trãſi &̊ ⁊ hoc:quęre ſinẽ.Sa/
lutem coꝛpoꝛis quęris:adhuc noli ibi rema
nere. Que eſt em̃ iſta ſalꝰ coꝛpoꝛis ꝗᷓ moꝛte
mitur: quę ęgritudine debilitat᷑: friuola:
moꝛtalis:fluxa?: Quere illã:ne ipediat foꝛ/
te moꝛbida valitudo oꝑa tua bona.Ergo ñ
ẽ ibi finis:qꝛ ꝓpt᷑ aliud ꝗq̃rit᷑. Quicqͥd ꝓpter
aliud ꝗrit᷑:ñ ẽ ibi finiſ:eAuicqd ꝓpt ſe ⁊ gra

currimus:cum venerimus: requieſcemus. tis quęrit᷑:ibi eſt finis.Quęris honoꝛes foꝛ

Pʒa.in8. Audiſtis in pſalmo:Omnis conſũmatiõis

vidi finẽ. Ois ↄſũmatiõis vidi finẽ: Quid
viderat iſte putamus? Aſcenderat in verti/
cem alicuius altiſſimi montis acutiſſimi: ⁊
ꝑſpexerat ⁊ viderat ambitum terrę ⁊ circu/⸗
los oꝛbis vniuerſi:⁊ ideo dixit:Omnis cõ/
ſũmatiõis vidi ſinẽ? Si hoc laudabile:ocu/⸗
los carnis quęramꝰ a domino tam acutos:
vt aliquem excelſiſſimũ montem qui eſt in
terra requiramus:de cuius cacumine vide/
amus:Omnis cõſũmationis vidi finẽ:⸗ No
li ire longe.Ecce dico tibi:Aſcende in mon-
tem: ⁊ vide fineʒ. Chꝛiſtꝰ mõs eſt. Veni ad
chꝛiſtum: vides inde finem om̃is conſũma/
tionis. Quis eſt iſte finis? Paulũ interro/
.Timotb.i. ga: Finis autẽ pꝛecepti dei charitas:de coꝛ
de puro ⁊ conſcientia bona ⁊ fide nõ ficta.
RBo. 13. Alio loco: Plenitudo autem legi charitas.
DAQuid taʒ finitũ ⁊ terminatũ qᷓ; plenitudo-ꝛ
Etem̃ frates: finem poni laudaliter: nolite
putare conſumptionẽ:ſed conſũmationeʒ.

te:ad aliquid agenduʒ queris: vt peragas
aliquid: vt placeas deo:noli ipſum hono/
rem amare:ne ibi remaneas.Quęrl laudẽ:
Si dei queęris: bene facis:ſi tuam quęris:

male facis: remanes in via.Sʒ amanl ⁊ tu:

laudaris et tu: noli gratulari quando in te

laudaris:laudare in domino:vt cãtes: In veẽ.z3.

domino laudabitur anima mea. Sermo/
nem aliquem bonum dicis:et laudatur ſer/
mo tuus: non laudatur quaſi tuus:non eſt
ibi finis. Si ibi ponis finem: finiris. Sʒ nõ
finiris quaſi ꝑficiaris:ſed finiris vt conſu/

maris. Ergo non laudet᷑ ſermo tuus quaſtl

abs te:quaſi tuus.Sed quomodo laudet᷑:

Quomodo dicit pſalmꝰ: In deo laudabo Ps. 55.

ſermonem:in deo laudabo verbũ. Ex hoc
ſit vt fiat in te quod ſequit᷑: In deo ſpera/
bo:nõ timebo quid faciat mihi homo. Qñ
em̃ omnia tua in deo laudantur:non timet᷑
ne pereat laus tua:quia nõ deſicit deꝰ. Er⸗

go tranſi et ia. Videte fratres:quãta trãſi⸗

Rur quod di

1.

uoriign
inpinch
famurenn
(giſinifll
ſodenn
1 Ahie
genenn
gtenians
naarue
nccbinn
enabuud

Pung ſen. Ero

Ptocnſün
(eaanrület
unnandet
Miudomen
tnckenl
ſie N
Cin s diceret C
0oknoſtrun
nunobis N.

n e Auode

gouumdo⸗
ſhartuse⸗
Aeni
tdhiſer
iladdii⸗
Go:fflte
ceſtaz
nmsinte
ſumun
tibitolt
moſecu

luminao
lunorre⸗
taturobe
ctatonu
hnanes
lariluden
onname
Bnc
itee
fidcen
he n
Nenin

ihtn ſann
tt
modon⸗
ngoe

In Eplam beati Johãnis Tractat x

nudliti mus:in quibus nõ eſt finis. his vtimur ſi det ⁊ pꝛophetę.In quibus duobus pꝛęce/⸗
ans laat in via: quaſi in manſionibus ſtabuloꝛũ re ptis: DHiliges dominum deum tuum ex to/
nafninnne⸗ ficimur ? tranſimus. Ubi ergo ſinis? Dile/ to coꝛde tuo:et ex tota anima tua:et ex to/
nnan ie ctiſſimi filij dei ſumus: ⁊ nondum aparuit ta mente tua: ⁊ diliges ꝓximũ tuũ ſicutte/
nrgn quod erimus. Hoc dictum eſt in hac epiſto/ ipſum. In his duobus pꝛeęceptis tota lex
kcnitin la. Adhuc ergo in via ſumus: Adhuc quo/ pengdet et pꝛophetę. Ecce de quibus pꝛęce
S cuũq; venerimus tranſire debemꝰ: vſq; quo ptis narrat tota iſta epiſtola. Tenete ergo
itchreni ꝑueniamus ad aliquem finem. Scimus qꝛ dilectionem ⁊ ſecuri eſtote. Quid times ne
R cum aſparuerit ſimiles ei erimus:quoniam male facias alicui? Quis male facit ei queʒ
RM vigdebim ?eum ſicuti eſt. Iſte finis: ibi per · diligit: Dilige:nõ poteſt fieri niſi bene faci/
acnin petua laudatio :ibi ſemper alleluia ſine de/ as.Sʒ foꝛte coꝛripis? Amoꝛ hoc facit: nõ ſę
en 5. 18. fectu. Ergo ipſũ finẽ dixit in pſalmo: Om- uicia. Sz ſoꝛte cedis? Ad diſciplinaʒ facis:
iſi Pnte E nis conſũmationis vidi finem.Et quaſi di quia amoꝛ ipſius dilectionis nõ te permit/
en ceretur illi: Quis eſt finis quẽ vidiſti? CLa · tit negligere indiſciplinatuzʒ: Et ſit quoda/ 4
Nernmutii, tum mandatum tuuʒ valde. Ipſe eſt finis: modo quaſi diuerſus fructus ⁊ cõtrariꝰ: vt
Autmmin latitudo mandati. Latitudo mandati cha- aliquando odium blãdiat᷑: ⁊ charitas ſeui
Auseſfu n ritas eſt:quia vbi charitas:non ſunt angu- at. Meſcio quis odit inimicum ſuum:⁊ fin-
il chſin ſtię. In ipſa latitudine erat apoſtolus cum git illi amicitiam: videt illuʒ facere aliquid
inn Müten 2. Corj.6. diceret: Os nr̃m patet ad vos o coꝛinthi: mali:laudat:vult eum eſſe pꝛecipiteʒ: vult
inis niſe, coꝛ noſtrum dilatatum eſt:nõ anguſtamini cecum ire ꝑ abꝛupta cupiditatum ſuarũ:vn
Anöbimmn in nobis. Ideo ergo latum mandatum val de foꝛte non redeat: laudat: Quoniã lau/ Ps. 9.
i ingler⸗ Job. 13. de. Quod eſt latum mandatũ? Mandatũ dat peccatoꝛ in deſiderijs animę ſuę: Adhi⸗
Nelüglnppn nouum do vobis vt vos inuiceʒ diligatis. bet illi vnctionẽ adulationis ſuę.Ecce odit
Ngugeinis, Charitas ergo non anguſtatur. VUis non ⁊ laudat.Alter videt amicum ſuum tale ali
Pucnelbim anguſtari in terra:in lato habita. Quicqd quid facere:reuocat. Si illum nõ audiat: ꝓ
corpois en eqm̃ tibi fecerit homo:non te anguſtet:quia fert verba etiam caſtigationis:obiurgat:li
ebilitakt:f. illud diligis qð nõ nocet. Homo:deũ dili / tigat: aliquãdo venitur ad hãc neceſſitatẽ
:neipelint⸗ gis: fraternitatem diligis: legẽ dei diligis: vyt litiget. Ecce odium blandit᷑: ⁊ charitas
mabonbh eccleſiaʒ dei diligis: ſempiterna erit: labo/ litigat. H oli attẽdere verba blandientis ½
Aucdip ras in terra: ſed ꝑuenis ad fructum pꝛomiſ quaſi ſęuitiam obiurgantis: venam inſp ·
uicgt eig ſum: quis tibi tollit quod diligis? Sinemo ce: radicem vnde ꝓcedat quęre. Ille blan-
Lensdolerf⸗ tibi tollit quod diligis: ſecurꝰ doꝛmis:im/ ditur vt decipiat:iſte litigat vt coꝛrigat. Er ⸗
ens: pengs mo ſecurus vigilas:ne doꝛmiendo perdas go nõ opus eſt fratres: vt ꝑ nos diſtendat᷑
volipſandor⸗ NPð.ia· quod diligis.Non em̃ fruſtra dictũ eſt: R gcoꝛ veſtrum: Impetrate a deo vt diligatis
1 Qkriu⸗ lumina oculos meos: ne quãdo doꝛmiam inuicẽ. Om̃es homines etiam inimicos ve
– in moꝛte. Qui claudunt oculos contra cha ſtros diligatis: nõ quia ſunt fratres: ſed vt
4 t lectationum carnalium. Euigila ergo:dele/ gretis: ſiue in fratrẽ factũ:ſiue ĩ inimicũ vt
mne ctationes ęm̃ ſunt: maãducare:bibere: luxu⸗ frater fiat diligẽdo: vbicũq; frẽm diligitis:
nag, riari:ludere:venari: Pompas iſtas vanas amicuũ diligiti: Jã tecũ eſt:iã in vnitate etiã
nee omnia mala ſequunt᷑. Nunquid neſcimus catholica tibi coniunctus eſt:ſi bene viuis:
en nnch quia delectationes ſunt? Quis neget quia fratrem diligis factũ ex inimico. Si diligis
unt ſ delectãt? Sed plus diligat᷑ lex dei. Clama aliquẽ qͥ nondũ credit i chꝛiſto: aut ſi credi⸗
gnms 1 Ps.n8. ↄtra tales ſuaſoꝛes: Marrauerũt mihi iniu/ dit chꝛiſto vt demones credũt:repᷣhẽdis va/
ns in ſti delectationes:ſed nõ ſicut lex tua domi/ nitatẽ ipſiꝰ:tu diligis:frat᷑no amoꝛe dilige:
nung ne. Iſta delectatio manet:nõ ſolũ manet Mondum eſt frater:ſed ideo diligis vt ſit
onot⸗ . venias:ſed etiam reuocat fugienteʒ. Hec frater. Ergo tota dilectio noſtra fraterna:ẽ
dehn eſt em̃ dilectio dei: vt pꝛecepta eiꝰ erga chꝛiſtianos:erga omnia mẽbꝛa eiꝰ. DNi
yab. Wattb. 22. ſi eruemus.Jam audiſtis: In his duobꝰ ſciplina charitatl fratres n ei:robur:floꝛes:
Po n pꝛęceptis tota lex pendet ⁊ pꝛophetę: Quo fructus: pulchꝛitudo: am enitas: paſtůs: po
ſiboro, modo noluit te diuidere per multas pagi/ tus:cibus: amplexus ſine ſacietate eſt.Si
unnun, nas?: In his duobus pꝛęceptis tota lex pẽ ſic nos delectat peregrinos: in patria quõ
eide 6 M d 5

„ „ - ,„ WA .
Expoſitionis ſancti Aluguſtini ne⸗
gaudebimus?: Curramus ergo fratres mei: ſuum:qua habebat iacere: quia vidit mul/ ſnn⸗
curramus ⁊ diligamus chꝛiſtũ. Quem chꝛi cos honoꝛaturos ſe quia aſcendit in cęluʒ: mn n
ſtum?: Jeſum chꝛiſtũ. Quis eſt iſte? erbũ et vidit q uia honoꝛ ipſoꝝ inutilis eſt: ſi cõ⸗ Gigend
goðb.i. dei.Et quomodo venit ad ęggrotos? Ver/ culcant membꝛa ipſius in terra. Et ne quis Pamnmaghi
bum caro factum eſt: ⁊ habitauit in nobis. erraret: ⁊ cuʒ adoꝛat caput in celo:calcaret cun bere
Completum eſt ergo qð ſcriptura pꝛedixit: pedes in terra:dixit vbi eſſent mẽbꝛa ipſiꝰ. ehefoul
Lud.24. Opoꝛtebat chꝛiſtum pati:⁊ reſurgere tertia Aſcenſurus em̃ dixit verba nouiſſima:poſt adallnn
die a moꝛtuis. Coꝛpꝰ ipſiꝰ vbi iacet:mẽbꝛa ipſa verba:non eſt locutus in terra. Aſcen⸗ nonnsc
ipſius laboꝛant. Vbi eſſe debes vt ſub ca/ ſurum caput in celũ:cõmendauit membꝛa Chusipfn
pite ſis: Et ſᷣdicari in nomine eius pęnitẽ/ in terra ⁊ diſceſſit. Jam non inuenis loqui Nabaann
tiam ⁊ remiſſionem peccatoꝛũ per om̃es gẽ chꝛiſtum in terra. Inuenis illum loqui: ſed ulotmnetluc
tes incipientes ab hieruſalem. Ibi diffun- in celo:⁊ de ipſo cęlo. Quare: Quia mem cnegand
datur charitas tua. Dicit chꝛiſtꝰ ⁊ pſalmꝰ: bꝛa calcabant᷑ in terra: Perſ. ecutoꝛi em̃ ſau- gicideſde
Px.iI8, id eſt ſpiritꝰ dei: Latũ mãdatũ tuũ valde. lo dixit deſuꝑ: Saule ſaule quid me perſe/ Ac. . ncgtaatun
Et neſcio quis ponit in africa fines charita queris: Aſcendi in cęlum:ſed adhuc in ter⸗ banouici,
tis. Extende charitatem per totum oꝛbem: ra iaceo. hic ad dexteram patris ſedeo:ibi lligneb⸗
ſi vis chꝛiſtum amare: quia membꝛa chꝛiſti adhuc eſurio: ſitio peregrinus ſum. Quo/ G ſtoclürru
poꝛbem iacent.Si amas partẽ diuiſus es: modo ergo coꝛpus commendauit in terra Mls Contennat
Si diuiſus es:in coꝛpoꝛe non es. Si in coꝛ/ aſcenſurus? Cum interrogarent illum diſci egſenen
poꝛe non es:ſub capite nõ es. Quid ꝓdeſt puli: Domine ſihoc in tempoꝛe bſentabe⸗ lerpant
quia credis ⁊ blaſphemas: Adoꝛas illũ in ris: et quãdo regnũ iſrael? Roſpondit itu/ cninnet
capite: blaſphemas in coꝛpꝑe: Amat ille co/ trus: Mon eſt veſtrum ſcire tempꝰ quod pa/ Acd.i. ſolfecinue
pus ſuuʒ. Si tu te pꝛecidiſti a coꝛpoꝛe ipſiꝰ?: ter poſuit in ſua poteſtate:b accipietis vir⸗ üduſt
caput nõ ſe pſᷣcidet a coꝛpoꝛe ſuo. Sine cau/ tutem ſpirituſſancti ſuperueniẽteʒ in vos: 8ienlngtti
ſa me honoꝛas:clamat tibi caput deſuꝑ:ſi/ et eritis mihi teſtes. Videte qua diffundat gnat
ne cauſa me honoꝛas. Tanquã ſi velit tibi coꝛpus ſuum:videte vbi ſe calcari nõ vult. hebin
aliquis oſculari caput ⁊ calcare tibi pedes: Eritis mihi teſtes in hieruſ. alem ⁊ totã iu⸗ rei
foꝛte caligis clauatis conteret pedes tuos: dęam ⁊ſ amariam: vſq; in tota terraʒ. Ecce gellst P
volẽs tibi tenere caput ⁊ oſculari:HNoõne in /⸗ qua iaceo qui aſcendo. Aſcendo em̃ qꝛ ca⸗ Z
ter verba honoꝛantis clamares et diceres: put ſi um. Jacet adhuc coꝛpꝰ meũ. Qua ia/ bofinn
quid facis homo? Calcas me:Mõ diceres: cet? Per totã terram. Caue ne ꝑcutias: ca/ irici
calcas caput meũ: quia caput honoꝛabat: ue ne violes: caue ne calces. Mouiſſima ver *
ſed plus clamaret caput ꝓ membꝛis calca- ba chꝛiſti ſunt iſta ituri in cclum. Cõſidera/ etoen
tis q́; ꝓ ſe quia honoꝛabat᷑. NMonne clamat te languentẽ in lecto hominẽ: in domo ſuas iniina
ipſum caput: Nolo honoꝛem tuum: calcare iacentem ⁊ maceratũ ęgritudine: ꝓximum –
me noli? Jam tu dic ſi potes quare te calca moꝛti:anhelantẽ iam animã quodãmodo “D lhi
ui:dic huic capiti:te oſculari volui:ample/ inter dentes habentẽ: qui foꝛte ſollicitꝰ de *
cti volui.Sʒ non vides o ſtulte:quia quod aliqᷓ re chara ſibi quã multũ diligit: veniat in hun
vis amplecri ꝑ quandam cõpagem vnitatꝭ illi in mentem: ⁊ vocet hęredes ſuo ⁊W dicat: enein
ꝑuenit ad id quod calcas? Suſum me ho/⸗ Rogo vos facite hoc. Teneat quodãmo/ Alel le
noꝛas:iuſum me calcas. Plus dolet qð cal do violententer animã:ne ante exeat: q; il /
cas q; gaudet qð honoꝛas: quia quod ho/ la verba firmẽtur. Cũ illa verba nouiſſima ſ dul
noꝛas dolet ꝓ eis quos calcas.Quomodo dictauerit:efflat animã: tollitur cadauernn lante
clamat lingua: Dolet mihi. Non dicit:do / ſepulchꝛũ.lhęredes ipſius quõ meminerüt uisdun
let pedi meo: ſed dolet mihi dicit. O ling- nouiſſima moꝛientis? Quõ ſi quis exiſtat: zNuee
ua quis te tetigit: quis ꝑcuſſit?quis ſtimu⸗ qui dicat eis: MHolite facere: Quid ergo illi i ihern
lauit:quis pupugit? Hemo. Sʒ coiũcta ſũ dicant? Ergo non facio qð mihi pater me⸗ henuan
eis quę calcantur. Quomodo vis non do/ efflans animã nouiſſime mãdauit:qð vltii ,· aetn
leam:quando nõ ſum ſeparata?: HPHominus mũ ſonuit in aures meas pꝛoſiciſcenre hine Nürn ſick.
ergo noſter ieſus chꝛiſtus ideo aſcẽdit in cj patre meo AQuęuis alia verba ipſiꝰ aliter alnne
lum die quadrageſima: cõmendauit coꝛpꝰ poſſũ habere:nouiſſima verba plus tenẽt: Ceſ
lungha⸗

naluſtte
mnon mengle

Wnslluntcuſt
AAn

Perſeanncitn

ſllegnilne et

mneſadchentn
mpans ſonc

inns in e
mnendaurun

orrentilundi
Uumgeiſenut⸗
de Roprcru

areeng nlget

tues Aihtun⸗
Nidaequdind
vbiſegkannn.
hienuſaen twi⸗
Bintwimm;h
b. Mahaige⸗
co'ri Au
ſaueye annd
alcs Rufnur
finccun Liten
ð
gircir i
nini in
auitttiltdt
int i
vesſul
Tone ind
unrann
lvmmthiñin
olmmalut
sguinmiri
Quignsalt
e⸗ Auite

Zud.Is. tamẽ aliud agit:aliud patitur: Aut in ſiuu

Actj.9. contemnat᷑: Illius qͥ dixit:Saule ſaule qd

In Eplam beati Johaͤnis

Non eum vidi amplius:non audiui loquẽ/

tem. Fratres cogitate viſceribꝰ chꝛiſtianis:
Si heredibus ſunt tam dulcia: tam grata:
tam magni ponderis verba ituri in ſepul/

chꝛum: hęredibus chꝛiſti qualia debẽt eſſe

verba nouiſſima:non redituri in ſepulchꝛũ
ſed aſcẽſuri in cclum? Hanq; ille qui vixit ⁊
moꝛtuus eſt rapit᷑ ad alia loca anima ipſiꝰ:
coꝛpus ipſius ponitur in terra: an fiant illa
verba:an non ſiant:non ad eum pertinet:

abꝛaę gaudet:aut in igne ęterno aquę mo/
dicũ deſiderans:in ſepulchꝛo autem ipſius
iacet cadauer ſine ſenſu:⁊ cuſtodiuntur ver
ba nouiſſima moꝛientis. Quid ſibi ſperant
illi qͥ verba nouiſſima ſedẽtis in cęlo nõ cu/
ſtodiũt:vidente deſuꝑ an cõtemnat᷑:an nõ

me pꝑſequeris? Qui ſeruat ad iudiciũ quod
videt pati mẽbꝛa ſua? Et quid nos fecimꝰ
inquiunt? Mos ſumus paſſi: perſecutionẽ
non fecimus. Vos feciſtis o miſeri pꝛimo:

MW. cccc. xciiij.

ractat? X

catoꝛum: Per omnes gentes: incipiẽtes ab Eud. 24.
hieruſalem. Ecce crede chꝛiſto. Sʒ quia in⸗

telligis ſi credideris chꝛiſto: non te habere
quod dicas de traditoꝛibꝰ. Tibi vis vt cre,
dam parentibus meis maledicẽti:q; tu cre/

das chꝛiſto pꝛędicanti⸗

Erplicita eſt Expoſitio diui An-
relij Auguſtini in Epiſtolam beati
Johannis: Baſileę: Anno domini

„

quia diuiſiſtis eccleſiaʒ. Maioꝛ eſt mache⸗⸗
Geñ.ic. ra linguę q; ferri. Superba fuit ancilla ſarę

agar:et afflicta eſt a domina ſua pꝛopter ſu
perbiam. Diſciplina erat illa non pęna: iiõ5

cũ receſſiſſet a domina ſua quid ei dixit an/
gelus? Reuertere ad dominam tuam. Sic

ergo carnalis anima tanquã ancilla ſuper/
ba: ſi foꝛte aliquas moleſtias paſſa es pꝛo-⸗
pter diſciplinaʒ:quid inſanis? Redi ad do
minam tuam:tene dominicam pacem. Ec⸗
ce pꝛoferuntur euangelia:legimus qua dif

funditur eccleſia. Diſputatur cõtra:⁊ dici-
tur nobis: Traditoꝛes. Cuius rei tradito/

res? Chꝛiſtus commendat eccleſiã ſuam:et

non credis:ego tibi crediturus ſum maledi
centi parentibus meis: vis vt credam ti/
bi de traditoꝛibus? Crede tu pꝛius chꝛiſto.

Quid eſt dignum: Chꝛiſtus deus eſt:tu ho

mo: Cui pꝛius debet credi?:Chꝛiſtus eccle

ſiam ſuam toto oꝛbe diffudit.Ego dico:C ö

temne. Euangelium loquitur: CLaue. Quid

Luc.24. dicit euangelium? Opoꝛtebat pati chꝛiſtuʒ

⁊ reſurgere a moꝛtuis die tertia: et pꝛedica

ri in nomine eius pęnitentiam et remiſſio⸗/
nem peccatoꝛum. Vbi remiſſio peccatoꝛũ:
eccleſia eſt. Quomodo eccleſia? Illi enim

iſemm Wattb. 16, dictum eſt: Tibi dabo claues regni cęloꝛũ:
et quę ſolueris in terra: ſoluta erunt et in
cęlis:et quę ligaueris in terra :ligata erunt
et in cęlis.Qua diffundit᷑ iſta remiſſio pec/

.
mnn
.

breuis ordinataq; Annotatio.

bit malos ⁊ lętiſicabit bonos:
A. in me. B.

apud patrẽ:Trac.j.E.

4 Alleluia ſignificat laudate dñm:et quis eſt

q̃ ſemꝑ deũ laudet:Trac.viij. A. i pn.

Ambulare debem“ viam iuſticię ſicut chꝛi⸗

ſtus:Trac.j..in fl.et trac.iiij. .E. in fl.

Amari debet deus plus qᷓ; creatura: Trac.
Amare q; facile ſit.CTrac.x.C. (ij. F. in me.

Amoꝛ tranſfoꝛmat amantem in amatum:

Trac.ij.h.in ſi.
Amoꝛ ⁊ dilectio quomodo differunt: Trac.
viij. C.circa pn.
Amoꝛes duo ſũt:Trac.ij.E. in me.
Aia fęda amãdo deũ pulchꝛa fit. Trac.ix.
Antixpᷣs vñ dicat᷑:Trac.iij.B.cir.pn. (F.

Antichꝛiſtuſ eſt omnis qui negat qm̃ ieſus

eſt chꝛiſt?: Trac.iij. C. in me. D. E. F.

Antichꝛiſt eſt qͥ negat ieſum chꝛiſtũ in car/

ne veniſſe: Trac.vj.G.trac.vij. A.pꝰme.
Æ„ aliud eſt aqua ſacramẽti:aliud aqua ꝗᷓ

ſigniſicat ſymſctm̃: Trac.vj. F. circa me.

Trac.vij. B. in fl.
Arrogantia ẽ cauẽda:trac.j. D.in fl.
Auarus dum replet arcam:perdit ſ. ecurita⸗
tem:trac.x.C.circa pꝛin.

Auaricia quomodo dicatur radix omnium

naloꝛũ:trac.viij. D. in pᷣn.E.
Aptiſmus ſine charitate nihil pꝛo⸗
b deſt:trac.v. D. in pᷣn.et.vij. B. i fi.
Baptiſmꝰ ꝑ ſanguinẽ xpᷣi delet pec
cata ⁊ fac de veteribꝰnouos:trac.j. D. ipᷣn.
Per baptiſmũ r egeneramur: trac.iiij. G.
Beati ſũt credẽtes ⁊ nõ vidẽtes:trac.j.B.
In baptiſt⸗ mo impmit᷑ charact.v. D.ĩ pᷣn. F
Hhain cur occidit fratrẽ ſuuʒ: Trac.
v. E. in pꝛin.
CLaput ⁊ mẽbꝛa faciũtvnũ orpient
chꝛiſtꝰ ⁊ eccłia:trac.x.B.ĩ fl. F. G.
Character: vide baptiſmus.
Charitas maxime commẽdat᷑ in hac epla:
In pᷣfatiõe:⁊ trac.j.C.ĩ me.et trac.v. D.
in pꝛin.et trac.vij.A.in pᷣn.B circa fi.

Charitas eſt de:trac.vij. B. et trac.viij. h

AInnotatio

Natabilioz ſentẽtiaꝝ ac materia -
Expoſi nigie Din ur⸗ ij Augu⸗
ni in Epiſtolam beati Johanis:
Charitas ẽ radix ⁊ foꝛma vᷣtutũ: trac. i. E.

Duẽtus chꝛiſti ad iudiciũ terre

Aduocatꝰ peccantiũ eſt chꝛiſtus

74 trac.ix. A.
Charitas cũ ſit res inuiſibilis:nõ oculo ſed
coꝛde quęrẽda eſt.et q̃lis ſit: trac.vij. D.

in fi.et trac.vij.C.in me.
Charitas dei ad nos quãta fuit: trac. vij. C.

Si eadem ſit charitas qᷓ diligim (Z. ipᷣn.
Trac. iiij. A.in me. trac.ix.

deũ ⁊ q̃ ꝓximũ:trac.ix.G.in pꝛin.
Charitas in nohis nata non ſtatim perfe/
cta eſt: trac.v. C. i pᷣn.et trac. vj. A. in pᷣn.
Charitat ꝓfectꝰ co/ (et trac.viij.h..in pᷣn.

gnoſcit ex ſignis.ix. A. poſt me.

Charitaſ ꝑfecta ꝗ̃ ſit.v.B.i fl.et. C. F. ĩ pᷣn.
Charitatis ꝑfectę vera ſigna.v. S.ĩ me.et
vj. A.i pn. et.viij.h.i pᷣn.et.ix.A. pꝰ me.

CLCharitas pfecta expellit timoꝛẽ.ix.C.D.E
Charitas ſola diſcernit inter ſilios dei et ſi/

lios diaboli. v. D. in me.

C,CLharitas ſemel habita ſi poſſit amitti.viij.
Charitas a nobis nũq; ceſſabit: ( F. cir. ſi.

qᷓuis eiꝰ oꝑa ꝓ tẽpoꝛe ceſſãt.viij. B.in ſi.
Charitas ſola diſcernit actꝰ quo animo ſi/
unt. vij. C. et. viij. F.
Charitas ſola oꝛat ⁊ ipetrat.vj. DN.in fl.
Charitas ignoſcit. vij. A. cir. pn.et.viij. G.

C,charitas nõ anguſtat᷑.x.E. in pᷣn.

Nõ amat᷑ ſeruꝰ aut filiꝰniſi ex charitate coꝛ/
ripiatur.vij.C.in fl. D.in me.

Charitas ſeuit aliquando: ſed odium blan

ditur.x.E. añ me.

Sine charitate ſacramẽta mali hfe pñt:ſed

charitatẽ nemo pᷣt hr̃e niſi bonꝰ.vij.B.i fi.
Charitas cõpat᷑ imꝑatoꝛi:qͥ ſicut ipevniuer

ſis miltibꝰ:ſic illa omnibꝰ virtutibus im/

perat.viij.A.circa pᷣn.
Charitas cõꝑat᷑ fonti indeſiciẽti:⁊ margari
te euangelicę.v. D.in ſi.et.vij. A. P.
Cocupiſcẽtia carnis ⁊ ocloꝝ ꝗ̃ ſit.ij. G. Ibi
dem de curioſitate.
Humilis confeſſio pcetõꝝ meret indulgen⸗
tiam.j. D.circa pn.

Conſcientie aut coꝛdis repᷣhenſio vel ꝓba/

tio pᷣſtat fiduciã petẽdi.vj.B.circa pn.

Coꝛrectio ex amoꝛe fieri debet.vij.C. in ſi.

Credere in chꝛiſto et credere y (et D. ĩme.

ieſus eſt xpᷣs qd ſit.x.A.B. in pᷣn.
Creſc. cere ⁊ decreſcere in ſide qᷣͥd ſit.iij.A.

Chꝛiſtiani veri vel falſi quõ cogſcãt᷑.iij. D.

E. et.iiij.C.in pᷣn.et.v. F.in fi.et.x.A. D.

Eſideriũ nr̃m extẽdere debemꝰ. iiij.
Deus dilectio ſiue chari. Di me.
tas eſt. vij. DBD.

2

iti
Deusril
Deco Lel
1decſe
Diboete
Nleiinian
Zubolusg
Pae in

lecnode⸗

Onanopui
apnet.
Plecnodei
niirb
Gparerno⸗
hepnene
ſeflioex
Aobdle
oDn
Aecoſol
Dlecnota
Aechse
Lligiaiſe
Mya.
ar.n
Olcnoy
.
Pleeno
Mectio
hannet
quo
Dlectio
Deeor
ga:ſee
Aldii
Dinner
tbbo
Docorni⸗
tudei i.
ee⸗ göd
manigty

dt

ſoyer eug
foneſr
Kkonus.
Donn Gi
N
Lg

Gene
ſe dein
llinoi

anainde⸗
tinterſliosdag
ne.
ſpoſtamin i.

teeſit ni bui
La grommwi

marj. Dui.
Acrönans
1E.nir.
niſerchantarc⸗
ne.
4o:ſtodunde

umltnhitt
nüwrnbi⸗
Niaſianeni
nbb'runhis⸗

deüintumn
fan5
oriib)
findle⸗

cbeninu

hanſn.

Nre i

„

—

ͦd

—

in ſundh,
eedehen

cn.

—
——

Dilectio des eſt. vij. B. et. viij. l. et. ix

precipuarũ ſententiarũ

De ex deo:aut filiꝰ aut ſpũſſanctꝰ intelligi
debet:nõ pater.vij.B. poſt me.
Deus quid ſit.iiij.D.
De eo: Deũ nemo vidit vnqᷓ;: ⁊ qͥd ſit deꝰ:
Diabolꝰ neminẽ genuit aut creauit:quãqᷣpʒ
dicat᷑ iniquoꝝ pater.iiij.F. in fi. G
Diabolus quomodo vincitur a nobis.iiij.
B. circa pᷣn.et.vij.A.in fi. 4“²“ͦèð

O deus pꝛioꝛ dilexit nos.vij. D.et.viij.
circa pᷣn. et.ix. F. S. in un.
Dilectio dei nõ implet᷑ ſine dilectione ꝓxi/
mi.ix.G.ad fi.et.x.B. C.

pater nõ põt diligi ſine filio: nec filiꝰ ſi/

ne patre:nec filiꝰ ſine ꝓximo:nec ꝓxmus
ſine filio.x. B. -. RH
ÆOR ſola dilectione diſcernuntur boni a ma
lis.v. D.in me.et.vij.B.C. r
Dilectio ſola facit oꝑa eſſe meritoꝛia.x. A.
Dilectio ⁊ amoꝛ differũt.viij.C.circa pCᷣn.
Dilectiõis oꝛdo ſiue gradꝰ.viij.C.circa pᷣn

Diligẽdi ſic ſũt hoĩes vt peccata eoꝝ argu⸗-
ant᷑. vij. D. ĩ me.C.circa fi.et. viij. C. G.

et. x. E. in me.

Dilectio vera vel falſa quõ cogſcat᷑.vj.A.

et.ix.G. in pᷣn.et.x.A.et.D.in me.
Dilectio ꝑfecta ꝗ ſit.j.F.pꝰme. .
Dilectionẽ inimicoꝛũ cur dñs pᷣcepit: ſᷣ io/
hannes tm̃ pcepit vt diligamꝰ frẽs:ad qͥd

⁊ quõ diligendꝰ eſt inimicꝰ.viij.C. B.

Dilectio inimicoꝝ ſiles nos fac deo.ix.B.
De eo: Mõ diligamꝰ verbo neq; lin me.
gua:ſed oꝑe ⁊ vᷣitate.v.F. in fi.et.vj.A.

Qui diligit fratrẽ tolerat oĩa ꝓpt᷑ eũ.j.hh.

Dimittere debemꝰ ĩ nobis peccã⸗ (p?me.
tibus.vij.A.circa pᷣn. B. in pᷣn.et.viij. G.

Doctoꝛ nihil operat᷑ in audientibſine gra-

tia dei.iij.h.et.iiij.A.in pꝛin.
De eo qð dũſ ait adę: DPominamini piſcibꝰ
maris:⁊ volatilibꝰ cęli:⁊ beſtijs terrę: ſed
nõ dixit hominibus.viij.D.E.

Vñs verus ⁊ ſolus eſt:deꝰ ſolus qͥ miniſte/

ni noſtro nõ indiget: ſed noſ eius auxilio

egemus. viij. H. in pᷣnci.
Dom-ꝰ qñ ðꝛ pulchꝛa aut bona.ij. S.ĩ pᷣn.

5 Ccleſia chꝛiſti eſt in toto oꝛbe nõ in
E

ſcʒ panis ⁊ iuſticię.viij.v. in fi. ’
Eſſe dei nõ habet pᷣteritũ nec futurũ:ſed ſꝑ
bplens.ij. D.circa n. .

Eſſe dei quid ſit. iiij. D. in bn. ä .
Exactoꝛ qualis eſſe debeat.ix.A.in ön.
De eo: Ex nobis exierüũt: ſed nõ erãt ex no/

ꝑte cõtra donatiſtas.j. J.et.ij. B.
Semoſyna duplex (C. et. x. F. G.

.

bis. iij. B. C. D. E. F.

J Re ſine dilectõe inanis eſt.x. A.

Siliũ dei ⁊ filios dei diligere qͥd ſit. x. B.

7

R Ver fidẽ ambulamus (B. in pn.
ynsõ ſpeciẽ.iiij. E. in fi.
filij dei nolamur ⁊ ſimus:ẽ ex charitate
patris.iiij. C. in pᷣn.

Filius diaboli aliquis dicit᷑:nõ naſcendo ᷣ
imitando.iiij. F. in fi. G. Sð

Finis qͥs ſit:⁊ quõ aliqͥd finiri dicat᷑:⁊ ꝙ nõ

finis ponẽdꝰ ſit iĩ allq re creata. x. C. x fi. O
Foꝛnicari a deo quid ſit.ix.G.añ me.

Foꝛtitudo nr̃a ẽ ex xpᷣi ifirmitate.ij.E.iĩ pᷣn.
Fugere nõ poſſumꝰa facie dei.vj. B. i pᷣn.

Eneratio xpᷣi ęterna.ij. D.circa pᷣn.
Gratia dei cooperatur libero arbi/
trio.iiij. E. in pᷣn. ððð
Ereſes vñ oꝛiant᷑.j.E. pꝰ me.ſh.in
h eretici qualiter cognoſcan/ (me.
tur.iij. B. C. D. E. F. et. vj. G.
Heęrettci dicũt eccleſiã eẽ in africa: aut ſola
lingua latina:⁊ nõ in toto oꝛbe.j.J.et. ij.
Homo cur ſubiectꝰ eſt (B. C. et. x. F. G.
aĩalibꝰquibꝰ pꝛius erat pᷣlatꝰ.viij.D.E.
Homicida eſt oĩs qͥ odit fratrẽ.v. F.in pᷣn.
Hoꝛa nouiſſima quę ſit.iij. AX.

7

hhoꝛa ponit᷑ aliqñ ꝓ vniuerſo tpᷣe.iij. A.iĩ fi.

Chꝛiſtꝰ hoſpitio receptꝰdabat ſanitatẽ coꝛ⸗
dis ꝓ ſuſtẽtatione coꝛpoꝛis.v.C. in me.
Actãtia eſt vitãda iĩ bñ actl.vj.A.in
Jeſus ⁊ xpᷣs cũ idẽ ſint:dif ( me.B.
ferunt tñ.iij. C.circa pᷣn.
mari a chꝛiſto vera luce ẽ ſe peccato/
gnoſcere.j.C.circa pᷣn
Imago dei aliter eſt filiꝰ aliter nos.iiij. F.
Imago dei quõ ſit ĩ aia homis:⁊ quõ derfoꝛ
mat᷑:⁊ quõ hõ habeat ptãtẽ in alias crea/
Si facti ſumus ad imaginẽ (turas.viij.D.
dei: cur nõ ſumꝰ ſicut deꝰ.ix.B. in me.
ÆO„alit᷑ deꝰẽ ĩ nob qᷓ; nos ĩ ipᷣo.viij.h.i me.
Incarnari cur chꝛiſtus voluit. (et.ix.A.
ij. A. B. F. in pn. et.iiij. O. et.vj. G.i me.
Inimicꝰdiligẽdꝰẽ vt frat᷑ efficiat᷑.viij. G. et
Inuidię malũ.v.E.ĩ pn. (r. F. 1 n.
Inuiſibilis eſt deus.vij. D.
Intentio diuerſificat actus.vij.C.
Job foꝛtioꝛ fuit in ſterquilinio q́; adam in

paradiſo.iiij. B. añ fi.

Zohãnis euãgeliſte humilitas.j.E. i me.

Annotatio

Judicij diẽ qͥ timẽt vł ſperãt.ix.A pꝰme.B
Judicis foꝛma in iudicio qlis erit.iiij.D.
Zuſticia dei ⁊ iuſticia hoiſ drñt.iiij.F.ĩ pn.
Zuſticia ꝑfectioꝛ ẽ in angelo q; i homine: et
quãdo in nobis ꝑfecta erit.iiij. BP.in pᷣn.
Chꝛiſtꝰaliqᷣbꝰ ẽ lac ⁊ aliqbꝰcibꝰſolidꝰ.iij. A.
Apis offenſiõis ẽ xpᷣs.iij.C.( pᷣn.

ſtus eſt qͥ creuit et factus eſt mons
magnꝰꝛet impleuit vniuerſum oꝛbem ter/
rarum. J. J. et. ij. XKc.
DHia laudãt deũ pᷣter pctm̃.iij.F.in pᷣn.
Laudẽ dei:non nr̃am q̃rere debemꝰ.vj.A.
in me. C. et. viij. A. C. F. et.x. D. in me.
Leuia multa faciũt grande.j.D.circa ſi.
Lex dei eſt eius mandatũ de dilectione.j.
M. in fl. et. x. C. in me.
Liberũ arbitriũ cõmendat᷑.iiij.E.in pᷣn.
Devcur quoſdã liberat a pęnis tempoꝛali-
bus viſibiliter:⁊ quoſdã relinqͥt.viij.E.
Lignũ vitę ſecus decurſus aquarũ:eſt chꝛi
ſtus.ij. F. in pn.
Lux ſine tenebꝛis eſt chꝛiſtus.j.C.in pᷣn.
Andatũ dei q̃le ſit.j.F. circa pᷣn.
Aandatũ dei cur dicat᷑ vetꝰ ⁊ no/
Alandatũ de dilectione eſt omnis cõſũma
tionis ſinis:⁊ qᷓ; latũ.x.C. in fi. D. E.
Per mandatũ dilectionis peccata ſoluũt᷑ ⁊
tenent᷑.v. B. in pꝛin.
De eo:Qui ſoluerit vnũ de mãdat his mi/
nimis ⁊ docuerit ſic hoies:minimus voca
bikt᷑ in regno cęloꝝ.vj. G. in fl.
Deus aliter manet in nobis q; nos in eo.
Aater nr̃a eſt ecclia:duo vbera eiꝰ duo te/
ſtamẽta:ſᷣ lac ſcptura ſacra.iij. A.in pꝛin.
Medicus magn eſt xpᷣs.viij.h.circa pᷣn.

Abedicꝰ ad quid diligit ęgrotum.viij. G.
Abendaciũ non eſt ex deo ſed ex (circa ſi.
diabolo.iij. C. in wn.
Aẽdacẽ deũ facere qͥd ſit.j.E. ĩ pn.
Ablerces bñ laboꝛantiũ ẽ vita ęterna.iij.G.
Mon debem appetere vt faciamus (in pᷣn
miracula.ij. G. in fi. h.
Abhoꝛi aliqui timent:aliqui optant vt ſint
cũ chꝛiſto.ix. B. in pRin.
Mundi nomine quid intelligat᷑.ij. G.ĩ pᷣn.
et.iiij. C.circa pᷣn.et.v.E.poſt me.
AMundꝰ ⁊ deꝰ nõ poſſũt ſimul diligi.ij.E.
In mũdo tria ſũt:cõcupiſcẽtia carnis ⁊c:et

Lapis de quo dicit᷑ in daniele:chꝛi

ꝓꝙwmũdus traſiẽs cõpat᷑ fluuio.ij.F.ĩ pᷣn.
Abũdꝰ cur ſit creatꝰ ⁊ quõ ſit vtendꝰ. ij. F.
AMundꝰ cõpat᷑ heremo:⁊ terra (in me.S.
repꝛomiſſionis patrieę ceęleſti:ſᷣ habem⸗ foõ
tem charitati ne deficiam. vij. A. in pꝛin.
AMũdꝰ nõ cognoſcit niſi ſuos: ſᷣ᷑ ꝑſequitur
pios.iiij.C.circa pꝛin.et.v. D.
De eo:hHi de mũdo ſũt ⁊ de mũdo loquũ⸗
tur. vij. A. in fi.
Atiuitates duę:⁊ ꝗ.iiij.G.in pꝛin.
Natꝰ ex deo ñ peccat.iiij.G.et.v.
A. B. C. D. et. vj. C. .
Chꝛiſtus nõ tantũ negat᷑ verbis ſed etiam
factis.iij.C. D.E. S.et.x.A.
Ex aqua ⁊ ſpũſancto nemo naſcitur inſivo
lens. iij. A. òèGU.
C,uli noſtri non ſe vidẽt:ſᷣ tñ in cha
o Mritate cõpaginis coꝛꝑalis ſe noꝛũt.
Ocdiens fratrẽ in tene (vj.E. in fl.
bꝛis ambulat.j.G. in me.ꝗJJ.in pꝛin.
Odiens fratrẽ eſt homicida.v. C.in pꝛin.
Odire debemꝰ pctã nõ hoĩes.vij.C. cir. fl.
D. in me.et.viij. B. O
ODpa bona ſunt exercẽda vt ꝓximꝰinde ędi
ficet᷑:nõ ꝓ gloꝛia vana.vj.A.in me. B.et.
viij. A. in me.C. ꝓ.
Opa pietatis libenter ſũt exercenda.v. C.
in me.F. poſt me.
Nõ debem ꝰoptare eſſe miſeros vt poſſimꝰ
exercere oꝑa pietatis: qꝛ ſola beniuolẽtia
ſufficit amãti.viij. C.in.fi.
Opꝑa etſi aliqũ vident᷑ bona:ſine ſide ⁊ cha
ritate inania ſunt.x. A. B.
Oꝛantes cur aliqͥ exaudiũt᷑:ſ̃ malo ſuo:alij
vero ꝓ qͥ oꝛãt nõ ſtatim ꝑcipiũt.vj.C.D.
ODꝛare debemꝰꝓ inimicis:exemplo chꝛiſti.
v. B. in fi. vij. A. in fl. viij. G.
Epiſcopi oꝛant ꝓ plebe:⁊ plebs ꝓ epiſco/
pis:⁊ chꝛiſtus ꝓ omnibꝰ.j.E. in ſi.
Ater a nullo ẽ.vij. B. in fi.
Pauli apli humilitas ex noiĩs ei ſi
gniſicatiõe iſinuat᷑:⁊ de eiꝰ cõũſiõe.
Pctm̃ ẽ iniqͥtas.iiij.E. circa pn. (viij. BP.
BDe eo:qͥ peccat nõ videt deũ neq; cosſcit.
Auod dicit᷑: Ois qͥ natꝰ eſt ¶(iiij.E.i ſi.
ex deo nõ peccat:Et ſi dixerimꝰ qꝛ peccatũ
nõ habemꝰ noſipſos ſeducimꝰ: nõ ſũt cõ/
traria.iiij. G.in fl.et.v. A.B. C.D.
Peccata oẽs habemꝰ.j.D. et.iiij. G.i me.
MQ qᷣ peccat in ꝓximũ peccat i deũ:qꝛ cõtra
charitatẽ: ⁊ deꝰ charitas ẽ.vij. B. añ me.
Pctõꝛes quõ diligat deꝰ.viij. G.circa pꝛin.

Pecotnnden
Podehen
ieiE0
Deeb bn
antun⸗
PeloC
gil 6 A
eni dist
gegauarat
6 Pn
Pelaro
Pemcpen
tenprn
Chttuud

loptin
ltusa
ſecone.
Perbue

D

N

nech
Seuen
vh..
Scida
vaeti
Schpn
plene
gpinnu
Fnpr
gpuſic
Gpüſane
ſeust
luls geci
ſofto
Ghisyn⸗
ſotepb⸗
Zhis aus
Shorſus
inns.
Lian⸗
Rn
get⸗
Sbe
cgt.. pi

Netiüßin
1 ala i he
ayl.
egnihedisltain
Kard.
Dnenomwign

nſenihite
neniane Eii
ude Junge.
miats Fn
niies lal
lacr tonnnts

4

.j. Aunn be

fſütereraatl

6e1

ſemiſaoenri
eſubangin

precipuarũ

ſententiarũ

Peccata nõ remittunt᷑ niſi ꝑ nomẽ filij dei. perd ia confoꝛmat ſe charitati. viij.F.

Nõ debem ꝰpeccare in ſpe ve (ij.D.ĩ pꝛin.⸗

De eo: Si nõ veniſſem ⁊ locutꝰ eis fuiſſem

pctm̃ nõ haberẽt.vj.C.ĩ me.
De eo: Quicqͥd petierimꝰ accipiemꝰab eo:
qm̃ mãdata eiꝰcuſtodimꝰ:⁊ ꝙ milc pie ne/
gat᷑ qð alijs ad ꝑditionẽ ↄcedit᷑.vj.C.D.
Petrũ dñs ter itrogat ſi eũ amat: qꝛ ter eũ
negauerat:⁊ cur ei dicit᷑:vt paſcat oues ſu
as. v. B. in fi. C.
Pꝛędicatio euãgelij cur incepit ab hieroſo/
lymis. ij. B. C. .
Pꝛinceps mũdi eur dicat᷑ foꝛas eiectus cũ
tñ temptare non ceſſat.iiij. A.circa pꝛin.
Chꝛiſtus eſt ꝓpitiatio apud patrẽ ꝓ pecca/
tis totius mundi.j.F. in pꝛin.
Emiſſio peccatoꝝ nõ fit niſi in vni/
tate eccleſię.ij. D.in pꝛin.
NReſurrectionẽ ſuã cur chꝛiſtus pꝛi-
us ꝑ feias manifeſtauit.iij. A. in me.
Chꝛiſtus cur ſe palpandũ tribuit poſt reſur
rectionẽ.ij. A. B.
Retribuere nõ poſſumus deo niſi ab eo ac/
ceꝑta.v. B. in fl.
4 nguis chꝛiſti delet peccata tã oꝛi/

gminalia q; actualia.j. D. in pꝛin.

Sacramẽta mali habere poſſunt ſi⸗
ne charitate.vij. B. in fi.
Sęueritas non eſt exercẽda ſine charitate.
vij. C.circa fi. D.poſt me.et.x.E.añ me.

Scãdalũ qͥ patiũt᷑ vel qͥ faciũt.j.hh.in pꝛin.
Sciẽtia ſine charitate inflat ⁊ dãnat.ij. E.
Scripture ꝗᷓ ð chꝛiſto erãt cur im (circa pᷣn.

pleri opoꝛtebat.ij. A.B.
Spirituſſanctꝰ nomine aqueę ſignificat᷑.vi.
F.in pꝛin.et.vij.B. circa ſi.
Spũſſãctꝰ dicit᷑ vnctio.iij.C.ĩ pᷣu.lh.iĩ pᷣn.
Spũſſanctus agit vt in nobis ſit dilectio:⁊
qð eius ſignũ: ⁊ cur modo nõ loquunt᷑ lin
guis accipiẽtes ſpiritũſãctũ ꝑ manuũ im/
poſitionẽ.vj.E.et.viij.lh in pꝛin.
Spũs vnꝰ fuit ꝓphetaꝝ ⁊ apłoꝝ:licet diũ/

ſis tẽꝑibꝰ locuti ſint.ix.D.i pᷣn.vF.circa fi.

Spũs quõ asſcant᷑.vj. F.et.vij.B. in pᷣn.
Sponſus chꝛiſtꝰ:ſponſa eccleſia:⁊ qͥſ thala/
mus.j.A.in fi.et.ij. B.circa pꝛin.
Sicut:nõ ſemꝑ omimodã dicit ęq̃litatẽ:ſed
ꝓpoꝛtionatã. iiij. F. et.ix.B. in me.
Societas xpi lux eſt.j.C.ĩiu me.

Subbia quõ dicat᷑ eſſe initium omnis pec⸗

cati. viij. D.i pᷣn.

Abernaculũ ponere in ſole qd ſit.j.
t Tangere chꝛiſtũ eſt i ipſũ ( A.i fi.
ecredere: et cur magdalena a tactu

eius ꝓhibet᷑.iij. A. in me.

Tẽpoꝛa variãt᷑ de deo ſ nõ ipſe.ij.D.circa
Chꝛiſtꝰꝑmittit nos tẽptari de trib?ꝰ ( me.
de quibꝰipſe tẽptatꝰfuit.ij. G.ĩ me.et.qh.
Tenebꝛę ſũt peccata quę in chꝛiſto nõ erãt.
j.C.in pꝛin. G.in me.
In tenebꝛis ẽ qͥ odit frẽm.j.G.in me.
Teſtes dicunt᷑ martyres:⁊ cur chꝛiſtꝰ teſtes
habere voluit.j.A.in me. V
Traditꝰ eſt xpᷣs a pre:a ſe ⁊ a iuda.vij.C.
Trinitas eſt vnꝰ deus.vij. B. circa fl.
Timere debemꝰ deum:non mundũ aut ho
minẽ.iij. G. añ me. H
Timoꝛ dñi initiũ ſapientię.ix.A. cirea ſi.
C. circa pꝛin. .Hr
Timoꝛ quõ nõ eſt in charitate.ix.C.in pᷣn.
Quẽ timoꝛẽ charitas foꝛas mittit. JbidẽY.
Timoꝛ pꝛeęparat charitati viam:ſicut ſeta li
no. IJbidem.
Timoꝛ ſtimulat ſicut medici ferramentum.
Ibidem.
dicit᷑: Cimoꝛ domini ſanctus pmanens
in ſeculum: Et qui timet nõ eſt ꝑfectus in
charitate: nõ contrariant᷑.ix. D.
Timoꝛes duo demõſtrant᷑ ſimilitudine du/
arum mulierũ maritataꝝ.ix.E. GBꝗB
BEeo qð dicit᷑: Et man'nfe tractaue
rũut de verbo vitę: Et qð vᷣbũ caro
auafuactũ eſt.j.A. i pn.et.B. in fil.
Victoꝛia nõ ẽ ex nobis ſ᷑ ex deo.vij.A.i fl.
De eo qð dicit᷑:Deũ nẽo vidit vnq;.vij.D
De eo: Et videbimꝰ eum ſicuti eſt.iiij. D.
O viſio dei pꝛęcellit ois creaturę (iĩ pꝛin.
pulchꝛitudinẽ ⁊ voluptatẽ.iiij.D.añ me.
Qꝛ in iudicio extremo mali ſolũ videbunt
humanitatem chꝛiſti. iiij. D.in pꝛin.
Via eſt chꝛiſtus:⁊ qͥ ambulat pter illã plus
deficit qᷓ; ꝓficit.x.A.in me.
Vnctio quõ docet oĩa:⁊ qͥd nomie vnctio/
nis ſigniſicet᷑.iij. C. . iiij. A. in pꝛin.
De eo qð dicit᷑: Per dieʒ ſol nõ vꝛet te neq;
luna ꝑ noctem.j.h.in pꝛin.
Acheus fuit curatus a moꝛbo aua/
ricię.v.C.in me.

4 4 Z “ —WZ 4
1 “ . l 3 “ Rzr – 3 S . 1. 2* S HZ
„ 2 9 . 4
4
.
1
.
.
—
. „
. „* – 5 . 7.
5 6*
1
.
. 4 .
2 . . . . „ „. . 1
.
. „
. ,—
4
. .
.
)
.
. 16
1
. 4
*
1
5
1
.⸗
*
.
„.
4
. 4
» „ .
*
.
1
.
——G
„
..
.
/
.
. .
. .
.
. . .
. . .
.
. .
4
.
4 * .
. 1
1 ℳ * . .
. .V
. .
₰
„
.
.
.
. .
.
. — . . .
. . . . . .
.
. . 1 .
.
. . . . . X .
. . „ . . . . . . .
. . „ 2:. ——— £

. D
— *ZB ?M SS 4 õ M D
“ . 2 . 4 õ
4
4
4
. . 4 . .* „ .
. 3 . „. . — - 3 r *
. 3 „— . —Y . . 8 — —,„ — * .
. . . — — . . . . , . — .— 4
. . .— .
. õ . — 2 5 2. . — 7 . . „ . „
„₰ . * .
.
. * .
. .. . . . „ . . — „ . . .ẽð .
. . . . . . . . . . . .
. .
. — .
. . . .* . . .
. . 1 . . . 2*„— .
„ . . — . * 4 .—„ *
. . 4
„2
1 . - .* . . .
. . rN „ .
„. . H — . . .
2 . . . . » 7* .
* 1. „
„½* — . —
. . — . — .
. — . .
2 7 . * —
. . . . 7.
. . —
1 —.
. . -
— — .
. * 1* — . . *
. . . . . —
. . . „
— . 2 .
.„ — . .
—- . . .— . . .
. . . . * .
.
. . —2
1. .
.
. . . . .
. .
—
— R—
. .
. .
.
.
4
„ . . — . S .
2
. . ₰
.
. 3
„₰ .
. 4 .
„ . . .
. . . .
B . .
. 4
4—
. „
. . . . . —
. .
. . . .
. . . —
5 7 . 3
. . .
„ . .
.
. . „
— . .
—
„ „
. 2 . *
— . „ . .* .
7 — . . 4 4
. .
— 2
. . . . .
. . .
. — . .
. — —
. „* — .
„ . . . . .
. 1 „ .
.
. .
„
4
. „
.
— .
—5
.
. . .
. . .
. . .
. . .
. . . * .
... . . . . .
☚ .— W S

Annotatio Thematũ Quinquaginta Homeliax

NQANuinquaginta Homeliaꝝ diui
Aurelii Auguſtini cum ſuis Che/
matibꝰ:oꝛdinata ac bꝛeuis Anno/
tatio.

De eo qð ꝓpheta dicit in pſalmo: Quis eſt
homo qui vult vitã:et diligit videre dies
bonos:homelia 1
De eo qð idẽ dicit:Sedens aduerſus fratrẽ
tuũ detrahebas ⁊c̃. Homelia II
De eo qð Aplus ait: Vt poſſitis cõpꝛehen/
dere cũ oĩbꝰ ſancti ꝗᷓ ſit latitudo ⁊?. IIi
De eo qð ꝓpheta dicit ĩ pſalmo: Bonitatẽ
diſciplinã ⁊ ſcientiã doce me. UiI
De eo qð Aplus dicit: Pꝛędica verbũ:inſta
opoꝛtune impoꝛtune ⁊c̃. V
De eo qð dñs dicit ĩ euãgelio: Diligite ini/⸗
micos vr̃oſ:bñfacite his qvos oderũt. vVl
De eo qð eſaias dic̃:Clama ne ceſſes⁊c.vVII
De eo qð Aplus dicit: Radix omniũ malo/

rũ eſt cupiditas ⁊c̃. VII
De eo qð ſcriptũ eſt: Beatus vir qͥ poſt au/⸗
rum non abijt ⁊c̃. RX

De eo qð Aplus ait: Videte quomõ caute

ambuletis ⁊v?7.
De eo qð ꝓpheta dicit in pſalmo: Suſtin
dominũ:viriliter age ⁊c̃. XxNX⸗
De eo qð beatus Jacob“ dicit: Cõſitemini
alterutrũ peccata veſtra ⁊c̃. XII
De eo qð ſcriptũ eſt:Me tardes conuerti ad

deum . XIII
De eo qð dñs ait in euãgelio: Capillus de
capite veſtro non peribit. XIIII

De mõ qͥ nos inuicẽ diligere debeamꝰ. xvV
De reſurrectiõe dñi:⁊ cantatiõe Alla. XxyVI
De eo qð Aplus dicit: Pax fratribꝰ ⁊ chari9

tas cum fide magna. XVII
De eo qð in Eſaia ſcriptũ eſt: Frange eſuri/
enti panem tuũ ⁊c̃. XVIII

De exhoꝛtatione ad elemoſynas faciendas
Homelia XX
De eo qð beatus petrus dicit: Depoſita g̊
omni malicia ⁊ omni dolo 7. xX
De caſtigatiõe filioꝝ quos cognoſcimꝰ ire
vanitatẽ ⁊ inſanias mẽdaces. Xx
De eo qð dñs ait in euangelio:Sicut pater
ſuſcitat moꝛtuos ⁊c̃. XNI
De remiſſione peccatoꝛũ. XIII
De die anniuerſario epᷣalis oꝛdinatiõis:qͥd
i eo attẽdendũ ac recolendũ ſit. xxIi
De eadẽ re qua ſtatim ſupaa xXXV
De ꝑmiſſione ac ꝓhibitiõe ſedendi in ecde/

ſia:quãdo vel lectiones legunt᷑: vel verbũ
dei pꝛedicat᷑. XXVI

De eo qð ꝓpheta dicit ĩ pſalmo:Auerte fa/

ciem tuã ⁊ peccatis meis ⁊c̃. Ac de vtilita⸗
te peęnitentię. XXVI

De eo quod idem: Deus manifeſtus veni⸗

et ⁊c.Homelia XxVIII
De eo qð dũñs ait in euãgelio: Remittite et
remittet᷑ vobis ⁊c̃. XXNX

De eo qð in Aggeo ſcriptũ eſt:aMeüũ eſt au/
rum:⁊ meũ eſt argentũ. XXX
De monomachia golię ⁊ dauid. XXXI
De eo qð dñs dicit in euãgelio: Nõ poteſt
filiꝰ a ſe facere quicqᷓ; ⁊c̃. XXXI
De eo qð ꝓpheta dicit i pſalmo:Coꝛ meũ ⁊
caro mea exultauerũt ĩ deũ viuũ: xxXXIIi
De eo qð dñs ait in euãgelio:Ego ſum via
veritas ⁊ via. XxXXIII
De pſᷣdictione tempoꝛũ chꝛiſtianoꝝ in diui/
nis ſcriptuüris. XXXV
De eo qð in Eſaia ſcriptũ eſt: Aſcẽdet ſicut
virgultũ ⁊c. XXXVI
De eo qð dñs dicit in euãgelio: Qui amat
animã ſuã perdet eam. XXXVII
De eo qð dñs ait in euãgelio: Niliges ꝓxi9
mũ tuũ ſicut teipſum. XXXVIII
De eo qð ꝓpheta dicit in pſalmo: Beatus
qui intelligit ſuꝑ egenũ v. xXXXN
De fraterna cõcoꝛdia ⁊ offenſionis relaxati⸗

one:Homelia XxA
De vere pęnitentibus. XLI
De cõmendatiõe oꝛatiõis dominicę:⁊ eius
expoſitione. XLI
De illuminatiõe cęci nati: ac totius mundi
cecitate. XLII

De teſtimonio chꝛiſti de Johanne baptiſta

dicẽtis: Inter natos mulieꝝ ⁊c̃. X IIii
De eo qð ſcriptũ eſt in actibꝰ aploꝝ: c&% pe
trus circa hoꝛam ſextã aſcẽdit in cęnaculũ
⁊c̃.Homelia XL

V
De eo qð ꝓpheta dicit in pſalmo: Conſfite⸗

mini domino quoniã bonꝰ ⁊cc. VI
De remedijs peccatoꝛũ. XLVII
De eo qð dominus ait in euãgelio: homis
cuiuſdam diuitis vberes attulit poſſeſſio
fructus c᷑. XLVII
De eo qð Apoſtolus dicit:Legatiõe fungi-
mur ꝓ chꝛiſto. XLIX
De vtilitate ac neceſſitate pęnitẽti?. ¶

Finis

unpe

Pegs anencot⸗

Othonoin
dicsbonos
gualpoſit
Möltrita
boroſeu
Gobonno
heinen
Nelocgan
numegon
nücgen
fnpeenie
ſträanm
declnen
qberam

Puamur

hnif
Alenitg
niecop⸗
cnnn
lanetod
leeptsci
lisnony
luagnizet
nncporett
Unodinn
Quinne
aitalaris
eittaniä
geſchrn⸗
ſsigkes
e ;
lanoner

Uen

miteee

eüeſt

W.
Höporen

Pindin
WV

detſou

Quiamat
WI
lges pri
N
: Penus
WMW
s relaraa⸗
I.
UI
nicetels
UI.B
usmunci
WI.
ebagtitt

: ,
teenal⸗

— g

iui Aurelij Auguſtini Liber

ter incipit.

. ¶ Deeo að ꝓpheta digit in pſalmo:
s.5. Muis ẽ homo qui vult vita: ⁊ dili-

tvidere dies bonoſ: Homelia..

Ocãs genus
humanũ ſpi

ritus dei:iubẽdo quid
facere ⁊ ꝓmittẽdo qͥd

mentẽ noſtrã inflam/
qð pᷣcipitur magis bonũ

mat ad pꝛemiũ:vt

PS. 533. amando: q́; malũ timẽdo faciamus. Quis

eſt homo inquit qͥ vult vitã:⁊ diligit videre
dies bonos? Sic interrogans quis iſte ſit:
quaſi poſſit inueniri qui nõ ſit. Quis enim

nõ vult vitam? Quis nõ diligit videre dies

bonoſ?Audi &̊ qð ſequit᷑:quicũq; h̊ vis⁊ di
ligis homo:audi qð ſequit᷑: Omnis homo:
cohibe inqͥt linguã tuaʒ a malo: ⁊ labia tua
ne loquant᷑ dolũ.Declina a malo et fac bo/
num:quęre pacem ⁊ ſequere eam. Hoꝛũ om
niũ ceętera ſuperioꝛa ſunt in ſᷣcepto: vltimũ
in pꝛemio. Nam vt cohibeamus linguã no/
ſtrã a malo:⁊ labia noſtra ne loquant᷑ dolũ:
declinemus a malo ⁊ faciamus bonum. Vt
quęramꝰ pacem pcipitur nobis: vt autẽ ſe⸗

B quamur eam ꝓmittit᷑ nobis. Quę iſta pax

eſt:niſi quã nõ habet mũdus? Quę iſta pax
eſt:niſi quã non habet iſta vita:quę in huiꝰ
vitę cõparatione nec vita eſt: Neq; eniʒ de
hac vita diceret:Quis eſt homo qui vult vi
tam: ⁊ ad iſtã vel retinendũ vel ꝓducendã
hᷣceptis cõſequẽtibus hoꝛtaret᷑: qᷓq; et iſtaʒ
quis non velit.Mã ⁊ hęc ſaltem optatur ꝓ/
lixa:quia eſſe non poteſt ſempiterna: et per
hanc poteſt homo ꝑuenire ad illam: ſi quẽ⸗
admodũ vult eam longã: ſic velit et bonã.
Quãtum eſt auteʒ in hac vita longũ: quod
erit aliquãdo ſinitum? Et quod erat longũ
erit nullũ: quia ⁊ quando erat nõ ſtabat: et
quãdo ꝓducebat᷑ nõ augebat᷑: nec addẽdo
creſcebat:quia veniendo recedebat. Quilſ/⸗
qͥs igit᷑ es amatoꝛ lõgeę vitę:eſto potiꝰ bonę
vitę.MNaʒ ſi male viuere volueris:longa vi⸗
ta non erit verũ bonũ:ſed erit longũ malũ.
Vigde autẽ q; ſis abſurdus atq; ꝑuerſus: cũ

Auinquaginta Homeliarũ felici-

ſperare debeamꝰ:pus

NHomelia I

te villam fatearis pluſ amare q; vitã. Villã
vis potius bon habere q; vitam? Mam vt
inhiando ⁊ male cõcupiſcendo adipiſcaris
villam bonam: fraudando efficis vitam ma
lam. Zamẽ ſi tibi diceret᷑:ſi a te ꝗreret᷑:vtrũ
malles villa bona carere perdendo: an vita
mala moꝛiendo:reſpõderes: te ſi vtrũq; re/
tinere nõ poſſes: paratioꝛẽ eſſe vt villa tibi

auferret᷑.Cur igit᷑ nõ ſic amat᷑ vitavt ſit etiã

bona: quę abs te omnibꝰtuis bonis pꝛefer
tur etiã mala? Cupis certe vt longa ſit licet
mala ſit:immo fac vt bona ſit:⁊ noli timere
ne bꝛeuis ſit. Mam ſi te ſollicito bene agit᷑:
te ſecuro cito finietur. Succedet ei nãq; vita
ęterna:ſine metu beata: ſine fine longa.De
illa quipe vita interrogat qui dicit: Quis ẽ
homo qui vult vitã:⁊ diligitvidere dies bo

nos?: In hac aũt vita iubet nos aplus redi/Ephᷣ.5.

mere tempus:quoniã dies mali ſunt.Et qͥd
eſt redimere tempus: niſi cum opus eſt etiã
detrimento tempoꝛaliũ cõmodoꝛũ ad ęter/
na quęrenda ⁊ capeſſenda ſpacia tempoꝛis
cõparare? Vnde ⁊ dominꝰ pꝛęcepit dicens:

Si quis voluerit tecũ iudicio contendere et Mattbᷣ.5.

tunicã tuam tollere: dimitte illi ⁊ pallium:
Vt ſcʒ amiſſa re aliqua tempoꝛali:impẽdaſ
ad quietem:qð eras impẽſurus ad litẽ.Qð
itaq; nõ de vita ⁊ diebus huiꝰ tempoꝛis lo/
quat᷑ ſpiritus dei dicens: Quis eſt homo qͥ
vult vitã:⁊ cupit videre dies bonos:ſequẽ/
tia docent. Lalia enim pꝛęcepta ſubiungit
quibꝰ obaudiendo vitam ⁊ dies bonos ha-
bere poſſimus: vt hęc vita quã nunc agimꝰ
⁊ hi dies:pꝛo eiſdem pᷣceptis implẽdis plę/
rũq; amittendi ſint. Pꝛoinde ſi hanc vitam
in qua nũc ſumus intellexerimꝰ in eo qð di/
ctum eſt:Quis eſt homo qui vult vitã:⁊ ꝓ/
pter hanc habendã quę cõnectunt᷑ pꝛęcepta
faciamꝰ:quid acturi ſumus cum aliquis in
malicia potens moꝛtẽ nobis fuerit cõmina-
tus:niſi falſum teſtimoniũ dixerimus? Pꝛo
fecto em̃ ſi fecerimꝰ qð h̊ iubet᷑: Cohibe lin/
guã tuam a malo: vt pꝛopter hoc pꝛęceptũ
teſtimonij fallaciã recuſemuſ:quaſi decepti
videbimur:quia ꝓpter habendę vitę cupi /
ditatem pręceptũ ſeruare ſuſcepimus:⁊ eaʒ
magis pſceptũ ſeruãdo ꝑdidimus. Poꝛro ſi
vitam intellexerimus in ęternũ beatã: quã

poſt iſtã deꝰ dabit obediẽtibꝰ ſibi: De qua
dominꝰ dixit ad quẽdam:Si vis venire ad Matthᷣ.i9.

vitã: ſerua mandata: Lũc vo interrogati:

Quis eſt homo qui vult vitã: ⁊ reſpõdem

g 2

BSancti

nes velle vitam: etiã ſub ipᷣo ꝑcuſſoꝛis ictu
veritatẽ ſeruabimus in teſtimonio: moꝛteʒ
cõtemnimus in mundo:vitam cõſequimur
in cęlo. HHec de diebus bonis intelligamus:
Nam ſi ꝓpter dies pſentis ſęculi qui boni
D dicunt et nõ ſũt: i ſepultura coꝛdis ꝑ epula/

rũ aggeres:in luxuria vinolẽtię gurgitibꝰ:⸗
turpiſſimis ingluuium voluptatibus: Si S

ꝓpter iſtos dies quaſi pꝛopter dies bonos
ſuſceperimꝰ pᷣceptũ vt labia nr̃a nõ loquãt᷑

dolum: plęrũq; tales dies cogũt amatoꝛes
ſuos loqui dolũ:⁊ tales dies negant᷑ eiſ qui
nõ loquũtur dolũ.Quid eſt em̃ aliud loqui

dolũ:niſi aliud labijs ꝓmere cũ aliud dlau/
datur in pectoꝛe:? Ad hoc maxime adulato/
rum exarſit negocium:qui pene ſemꝑ ne ꝓ/
hibeant᷑ ab opimis menſis aparatiſq; con/
uiuijs:blandiẽdo nõ tacent falſũ:ne ab his
ꝓhibeant᷑ ſi amãdo deũ dixerint verũ. Er/
go pꝛopter iſtos dies quos putant bonos:
vt eis exhibeant᷑ loquũt᷑ dolũ:⁊ eis negant
ſi non loquũtur dolum. Alij ſunt igit᷑ dies
boni de quibꝰ admonemur:vt ſi eos videre
diligimꝰ cohibeamus a malo linguam: nec
dolum loquamur. MNon ſunt de iſto ſeculo
dies illi:nõ eos habet celũ qð tranſiet:ſᷣ qð
ꝑmanebit. Hon eos nouit terra moꝛientiũ
ſᷣ tra viuẽtiũ.hos quiſq; intellexerit et dile
De cõtinẽtia rxerit: linguã cohibet a malo.Et ſi iaʒ terroꝛ
anime, ca.i3. Moꝛtiſ cogat ad malũ:labia eius nõ loquũ/
tur dolum:⁊ ſi diebus fallaciter bonis inui/
tetur ad dolum declinat ⁊ a malo:etiã inter
bona facit bonum: etiam inter mala querit
pacem quę non eſt ſuper terram:et ſequitur
E eam in illo qui fecit celum ⁊ terrã. Pꝛoinde
fratres concupiſcite vitam et diligite vide/
re dies bonos: vbi nulla nox erit: vitam in

qua dies malus non timeat᷑:dies bonos in

quibus nunq; finiat᷑. Sed ſi hanc mercedeʒ
diligitis: cauete ne opus cuius ea merces ẽ
recuſetis. IJllam enim pacem querendo ſe⸗
S. 76, quimini: quęretis autem manibus veſtris
nocte coꝛam deo et non decipiemini.Quid
eſt autem manibusveſtris nocte:niſi etiam
in tribulatione:? Quid eſt coꝛam deo:niſi in

cõſcientię puritate? Sic viuendo ⁊ hoc amã

do habebitis deũ ĩ cõtemplatione:et in illo

vitam ſine defectiõe:dies bonos ſine conte

nebꝛatiõe:pacem ſine diſſenſione. „—
. Eeo qð ꝓpheta ditit in pſal-/
Ps. 49. Mo: Sedeñns aquerſus fratrẽ tuuʒ

detrahebas: vſq; ad hoc: Cõſtitua

Auguſtini

te ante faciẽ tuã. Homelia. I A
lHeauẽter fratres chariſſimi cũ pſal
miſta cantamus verſiculũ illuʒ:per
quem detractoꝛes ſpiritali gladio
eriunt᷑. Sic eniʒ ait: Sedens aduerſus fra⸗/s. 49.
trem tuũ detrahebas:et aduerſus filiũ maa⸗
tris tuę ponebas ſcandalũ.â auteʒ dixit:
Sedens:oſtẽdere voluit ꝙ nõ trãſitoꝛie de/
traxerit:nec ei ſurreptum ſit vt male de ꝓxi
mo loqueret᷑.Sedẽs:id eſt ex ocio:quaſi ad
hoc vacans vt derogaret pꝛoximo ſuo.hec
feciſti et tacui ⁊c. Nemo fratres chariſſimi
falſa ſecuritate ſe decipiat: et putet ſe ante
tribunal chꝛiſti nõ eſſe venturũ:nec redditu
rum de factis ꝓpꝛijs rationẽ. Veniet enim
dominꝰ deus noſter et non ſilebit. Mρα ddo
enim ſilere dicit᷑:quia adhuc vindictã ſuſpẽ
dere videt᷑. hęc feciſti et tacui. Quid eſt ta⸗
cui:niſi nõ vindicaui? Seęueritatẽ meã diſtu
li:patientiã tibi ꝓlongaui:pęnitentiã tuaʒ
diu expectaui.Hhec feciſti ⁊ tacui.Ego auteʒ
cũ adhuc expectarẽ vt te pęniteret: tu aũt ⁊
me cõtẽpſiſti:⁊ apłm audire noluiſti: Et ſᷣm Ro.⁊.
duriciã coꝛdiſ tui ⁊ coꝛ ĩpęnitẽs:theſauriʒa⸗/
ſti tibi irã in die irę ⁊ reuelationis iuſti iudi⸗/
cij dei. Suſpicatꝰ es inique ꝙ ero tibi ſilis.
Parũ eſt qꝛ mala facta tua placent tibi:pla

cere putas ⁊ mihi. Deũ quia non ſtatim pa

terl vltoꝛẽ:vis tenere participẽ:⁊ tanq; coꝛ/
ruptũ iudicem pꝛędę ſociũ vis habere. De
multis quę rapuiſti paruas elemoſynas fa
ciẽs: ⁊ adhuc peccata nõ deſerẽs:quaſi coꝛ/
ruptũ iudicẽ putas te poſſe redimere:cuʒ ſi

etiam totũ dares ⁊ peccata ipſa nõ deſere⸗

res:teipſum deciperes pecuniã perdendo ⁊
peccata nõ redimẽdo. Suſpicatꝰ es inique

wero tibi ſimilis. Arguam te:Qñ: Veniet

em̃ dominꝰ deus noſter ⁊ nõ ſilebit. Arguã
te.Et quid faciã arguẽdo te? Quid tibi fa/
ciã? Mõ te nõ vides:facio vt videas te: qͥa
ſi videres te ⁊ diſpliceres tibi: placeres mi/
hi. Quia vo te nõ videns placuiſti tibi:diſ
plicebis⁊ mihi ⁊ tibi. Mihi cũ iudicaberis:
tibi cũ ardebis. Quid em̃ tibi faciã inquit? BG
Cõſtituã te ante faciẽ tuã. Qð em̃ vis late/
re teipᷣm: in doꝛſo tuo tibi eſt. Mõ te vides:
facio vt videas te.Qð tu poſt doꝛſũ tuũ po
ſuiſti: ego añ faciẽ tuã ponã. Videbis fedi/
en tuã:nõvt coꝛrigas:ſed vt erubeſcas.

dodo em̃ fratres chariſſimi: oẽs amato/
res luxurię:⁊ qui cuʒ delectatiõe faciũt ini/
quitatẽ:peccata ſua poſt doꝛſum ꝓijciunt.

golnt
etoccnſone
ſicnegee⸗
ſibife
ſacbeoo⸗
icus un
Cent Icle⸗
nogueunte
n gait
geflotenmt
düvincent
Neecuilen⸗
czfuun⸗
anetcog
ciczſteemn
gigin
düdeipes
nenouet
laoetouf
iiccſene
alteſpceel
genprlit
epottde
Dethes cüturd
mäiparn
idnnn
Achocnn
etinde
laciuit
Zoneq. Achuc
ircu nen
ncg 44, getet
elccis el⸗
P49 letocen
lieten⸗
Ahuer
Gntnin
goſcutia
ſegötbi
Nlono⸗
ituis:
hunn nin
ptmrcun
ſaninn
gellanten
Nantete,
tte:n
lig. unnen
Utheran
Llu⸗ N
eodonnin
ſtanien

Thöhiſte
utnnuxg
keroangg
tprineſab
faunrschnſin
Aaplletſen
mmmrünertc
ni Aenirnan
on ſlebt e⸗
4

—

S = S=S E =

hucynigiſc
mani Qlitck⸗
Wennle neid
mepentennin
1na Ceotue
muan:t

irenolkkeend

iigthtuun⸗

nonistuind

Negevtbiſte
1alacntdig
urorkann
napattma⸗
nsbabe

deſeisrgalcc
ſerinoragi

—,
—

mniſatn
hi

vſir
reCiNo

,Nsgae
ntoizhn
niefuin
ſun in⸗

Homelia
Si vᷣo aliquid boni caſu aliquo vel ꝑ quãli⸗
bet occaſionẽ fecerint:ante ſe ponũt et inde
aſſidue gloꝛiãtur ⁊ dicũt: Ego illũ liberaui:
ego illi bñfeci: ego illi tantũ dedi.Et dũ bo
na quęꝑ illos deus fecit ſibi aſſignant:ꝑ va
nitatẽ pdunt qð per elemoſynã acqrere vi/
dent᷑.Ac ſic ante tribunal chꝛiſti ꝑditis bo/
nis quę ante ſe habebãt:peccata ꝗᷓ poſt doꝛ
ſum ꝓiecerãt ante faciẽ eoꝛũ reuocãtur:⁊ ſi⸗
nevlilo termino ſuſtinebũt ſuppliciũ:qui ſibi
dũ viuerent noluerũt ꝓuidere remediũ.Et
heęc quidẽ faciũt illi qui plus diligunt pſſen/
tia q́; futura. Qui vero de animę ſuę ſalute
attẽtiꝰ cogitãt:ecõtrario faciũt. Bona queę/⸗
cũq; fecerint poſt doꝛſũ ꝓijciunt: mala aũt
quęcũq; ſurrepſerint ante oculos ponũt: et
dũ de ipſis in pᷣſenti ſeculo erubeſcũt:⁊ vul
nera curare⁊ moꝛtua reſuſcitare⁊ ſoꝛdida ab
luere tota fidei deuotiõe cõtendũt:cũ in die
iudicij ante tribunal chꝛiſti venerit: mala ꝗᷓ
ante faciẽ ſuã poſuerant ⁊ bonis opꝑibus re
dempta ſũt:auferent᷑:bona quę ꝓptervani
tatẽ poſt doꝛſũ ꝓiecerant:ante oculos collo
Matth.a5 cabũtur:⁊ merebũtur audire: Venite bene⸗/
dicti patris mei ꝑcipite regnuʒ. Et licet hec
ita ſint: nõ tamẽ de illis deſperandũ eſt qui

adhuc mala ſua nõ ſolũ coꝛrigere nolũt:ſed

etiam defenſare nõ erubeſcunt: ſicut nec il⸗
la ciuitas deſperata fuit:de qua dictum eſt:
Jone.ʒ. Adhuc triduo ⁊ niniue ſubuertet᷑: In ipo ta
18. de Ciui. Men triduo idonea fuit cõuerti: oꝛare:plan/
dei. ca. 4. gere: ⁊ de pgna imminẽti miſericoꝛdiã ꝓme
ct. 21. ca. iS rerj. Audiãt ergo qͥ tales ſunt dũ licet audi
Ps. 49 re tacentẽ: id ẽ in pſenti nõ vindicantẽ. Ve
niet em̃ dñs deus noſter ⁊ nõ ſilebit. Et tũc
arguet: quãdo coꝛrectiõis locꝰ nullus erit.
Statuã te inquit ante faciẽ tuã. Modo er⸗/
go ſicut iam ſupꝛadictũ eſt:quiſqs talis es:
fac qð tibi minatur dñs facere: tolle te de
doꝛſo tuo vbi te videre nõ vis diſſimulãs a
factis tuis:⁊ ↄſtitue te ante te. Aſcende tri/

bunal mẽtiſ tuę:eſto tibi iudex:toꝛqueat te

. o timoꝛ:erumpat cõfeſſio:dic deo tuo:Quo/
niam iniquitatẽ meã ego agnoſco:⁊ delictũ
meũ ante me ẽ ſemꝑ. Quod erat poſt te:fi-
at ante te.Et cũ factũ fuerit ante te: punia/
tur a te: ne tu ipſe poſtea a deo iudice fias
PSz.49. ante te:⁊ nõ ſit quo fugias a te. Intelligite
aũt hęc qui obliuiſcimini deũ. Non cogita/
Cbas devita tua mala:Intellige qui oblitus
es dominũ: Hequãdo rapiat ſicut leo ⁊ nõ
ſit qui eruat. Quid eſt ſicut leo? Sicut po/

tens:ſicut foꝛtis:ſicut ille cui reſiſtere nemo

poteſt. Illi em̃ qͥs ſupꝛa diximꝰ: id eſt ama/
toꝛes mũdi:in oꝛe ſuo deũ laudarevidẽtur:
ſed longe aliud operibexercere ꝓbant᷑. Se
cundũ illud qð ait ꝓpheta: Populus hic la ſa.29
büs me honoꝛat: coꝛ aũt eoꝝ lõge eſt a me.

Sed clamat illis ſpũſſanctus: Peccatoꝛi au Nõ.49

tẽ dixit deꝰ: Vt qͥd tu enarras iuſticias me/

as:⁊ aſſumis teſtamẽtũ meũ ꝑ os tuũ? Tan

quã ſi diceret ei:nihil tibi pꝛodeſt ꝙ laudas
deum. Illis em̃ qui bene viuũt ꝓdeſt ꝙ lau
dant: tu aũt ſi laudas ⁊ peccata nõ deſeris:
nihil tibi ꝓdeſt. VUt quid me laudas? Audi
ſcripturã dicenteʒ: Hon eſt ſpecioſa laus in Ecẽi.i
oꝛe peccatoꝛis.Si em̃ male viuis ⁊ bona di-
cis:nõdũ laudas.Sʒ rurſus ſi cũ cęper be/
ne viuere:meritis tuis tribuis: nonduʒ lau
das.Molo te eſſe latronẽ ĩſultantẽ cruci do/ Lud.ꝛ3
mini: ſed nec te illũ volo eſſe in templo ia/ LZud.I8
ctantẽ merita ſua: ⁊ occultãtẽ vulnera ſua.
Si fueris iniquus ⁊ ꝑſeuerãs in illa iniqͥta⸗
te:nõ dico tibi: nõ ꝓderit laus:ſed non me

laudas:iſtam laudẽ non deputo. Rurſus ſi

fueris q̃ſi iuſtus:id ẽ humilis⁊ pius⁊ de iu/
ſticia inflatus inceſſeris: ⁊ alios in tua cõpa

ratiõe cõtempſeris:aut ſuꝑextuleris te:tan

quã gloꝛiãs de meritis tuis:nõ me laudas.
Nec ille me laudat qͥ male viuit: nec ille me
laudat qui q̃ſi de ſuo:bene viuit.Sed nun⸗/
quid ille phariſęus q̃ſi de ſuo talis erat cum
diceret: Gfas tibi ago quia nõ ſum ſicut cę/
teri hoĩes? Gratias deo agebat ex eo qð bo
num ĩ ſe habebat.Quãuis ergo boni aliqͥd
in te ſit:nõ ex te eẽ qð bonũ eſt: ſed a deo te
accepiſſe ꝓfitere. Lamẽ in eoipſo ſi te extu/⸗
leris ſupꝛa aliũ nõ habentẽ:elatꝰteneberis:
nondũ laudatoꝛ meus eris. Pꝛimũ & coꝛri/
ge te a via peſſima: incipe bene viuere: in/
tellige qͥa nõ coꝛrigeris niſi dono dei. A do⸗ Ps.ʒs
mino em̃ greſſus hoĩs dirigentur.hoc cum
intellexeris:faue ⁊ alijs vt ſint qð ⁊ tu es:qꝛ
hoc eras ⁊ tu qð ⁊ illi ſunt. Faue quantũ po
tes et noli deſperare.Hon em̃ vſq; ad te di/

ues eſt deꝰ. Qõð em̃ tibi dedit:crede ꝙ etiã ⁊

alis ⁊ velit ⁊ poſſit dare. NHon ergo laudat
qui cũ iam cęperit beneviuere:de ſuo putat
eſſe ꝙ bene viuit:nõ acceptũ a deo. NHec ille
laudat:qui cũ ſciat ſe ꝙ bene viuit accepiſſe
a deo: tantũ vſq; ad ſe vult eſſe diuitẽ deũ:
⁊ nõ vult vt alijs ſit miſericoꝛs deꝰ. Ille ita/
q; qui dicebat:Gratias tibi ago deus qꝛ nõ
ſuz ſicut cęteri homies iniuſti:raptoꝛes:ad/
4 3

Sancti Auguſtini Nomelia III IIII 4

ulteri: ſicut ⁊ publicanus iſte: Monne et ibi ganimiter ꝑmanere. In altitudine ab ipſo ki
potuerat dicere: Domine dona et publica / tranſuerſo ligno ſurſum verſus quo caput euerghi
no huic qð mihi donaſti: ſuple et mihi queę eminet: pꝛopter expectationẽ ſupernoꝝ:ꝛne ndbi
nõdũ dediſti: Sed etiã quaſi ſaturatꝰ eru // illa opera bona atq; in eis ꝑſeuerantiã pꝛo⸗ ſchen i
ctabat. Pauper vo ille:id eſt publicanꝰ qd pter beneficia dei terrena ac tempoꝛalia fa- hana⸗.
dicebat? Dñe ꝓpitius eſto mihi peccatoꝛi. cienda credant᷑:ſed potius pꝛopter illud qõ ct
Ideo deſcendit iuſtificatꝰ publicanꝰ magis deſuper ſempiternũ ſperat ſides quę ꝑ dile/ Sal.5. hnisdlan
q́; ille phariſeus. Ergo audite qui bñ viui/ ctionem operat᷑. In ꝓfundo auteʒ pars illa nnahee
Ps. 49. tis:audite qͥ male viuitis.Sacriſiciũ laudiſ ligni quę in terrę abdito defixa latet:ſed in-/ gmadeß
gloꝛiſicabit me. NHemo mihi offert hoc ſacri de conſurgit illud omne quod eminet ſicut ſems
ſiciuʒ ⁊ malus eſt: Mõ dico:nõ mihi hoc of/ ex occulta dei volũtatevocat᷑ homo ad par⸗ holunbi
fert malus: ſed nemo mihi hoc offert malꝰ. ticipationẽ tantę gratię:alius ſic: alius aũt mulſtn,
Qui enim laudat bonus eſt: quia ſi laudat ſic. Suꝑeminentẽ vᷣo ſciẽtię charitatẽ chꝛi⸗ Eph... ſeftime
etiam bene viuit. Qui ſi laudat nõ ſola lin ſti: eam ꝓfecto vbi paxilla eſt quę pꝛęcellit bil. Miſufl
D gua laudat:ſed ⁊ vita cuʒ lingua conſentit. omnẽ intellectũ. MI. Pünn
Et ideo rogo vos fratres chariſſimi:quan/ 4 Nug geu led
mum poſſumus cum dei adiutoꝛio ſtudea- ¶ De eo qð ꝓpheta diciti pſalmo: tagnn
mus:vt quomõ deum laudamus vocibus: Bonitatem et diſciplinã ⁊ ſcientiã Ns. us. cnoiunen
ſic etiam bonis moꝛibus collaudemꝰ. M Doce me:? Domelia I finpene
lius eſt em̃ tacere ⁊ benefacere:q; deum lau“ O Dahſ hauenrt
dare ⁊ peccata cõmittere. Qui enim laudat Nter cetera quibus beatus dauid A slſyyb
deũ vita ſimul ⁊ lingua: vocibus pariter et infirmitatibus noſtraꝝ medet᷑ ani/ geneno⸗
bonis operibꝰ: dupliciter in ſe ꝓuocat gra⸗ narũ:ſub quadaʒ trinitatis regula entiunk⸗
tiã dei. Si vᷣo nõ ſualet deũ laudare voci oꝛandi nòs foꝛmã tenere tanq; ꝑitiſſimꝰ ma cilunt.4
bus:laudet bonis oꝑibuſ:aſſiduis oꝛatiõi⸗/ giſter erudit dicens: Bonitatẽ et diſciplinã Nerus in
bus: cogitatiõibꝰ ſanctis.Si em̃ hęc diligẽ ⁊ ſcientiã doce me.Sollicitius itaq; fratres Wtened
ter attẽdimꝰ: ⁊ in hoc ſęculo cũ ſecura cõſci intẽdite quas ſibi potiſſimũ virtutes tribui ſonude⸗
entia laudare deum poſſumus: ⁊ in futuro rex ꝓpheticꝰ depꝛecat᷑:Bonitatẽ et diſcipli⸗ lelancn
ad ęternũ gaudiũ fęliciter veniemus. nã inqt ⁊ ſciẽtiam me doce dñe. Vere nouit cſtenci
— recte viuere qͥ recte nouit oꝛare. Nõ em̃ pe- Danh ic gmbige
Epb.ʒ. ¶ Deeo qð aplus Dicit: Vt poſſiß tit mũdanarũ diuitiarũ theſauros:non re/ eſedec
cõpꝛehendere cũ omnibꝰ ſanctis ꝗᷓ gna finitiua: non tempoꝛa ꝓlixioꝛa viuẽdi: cggiabo
ſit latitudo:longitudo:altitudo et F bonitatẽ ſe doceri ſił ⁊ diſciplinaʒ poſcit. bavefgh⸗
ꝓfundũ:Homelia III Bonitas em̃ fac amabilẽ diſciplinã:⁊ diſci,⸗ cllas.
plina efficit inculpabilẽ bonitatẽ. Nec quẽ/ gotot
Vi enim cognouit inquit latitudi - q́; latere puto:qꝛ bonitas ſine diſciplina de/ n dla
em ⁊ longitudinẽ:altitudinẽ ⁊ pio lictoꝝ mater ẽ:⁊ diſciplina ſine bonitate tri tiun
fundũ:⁊ ſupeminentẽ ſcientię chari ſtis quędã amaritudo viuẽdi.Scientiã pꝛeę⸗ Nergt⸗
Beatem chꝛiſti:vidit et chꝛiſtũ:vidit et patrẽ. ſtari ſibi pariter imploꝛat:vt nouerit ſciẽter holinr⸗
Ego hec verba apoſtoli pauli ſic intelligere ſapiẽterq; diſtinguere qͥ ſint termini bonita minrr
ſoleo. In latitudine bona opera charitatt: tis:⁊ quã debeat habere diſciplina mẽſurã: lg de .
In longitudine ꝑſeuerantiam vſq; in finẽ: ne foꝛte aut nimię remiſſiõis vitio bonitas main
In altitudine ſpem cęleſtiũ pꝛemioꝛuʒ: In incoõſulta fędet᷑: aut diſciplina durioꝛ ipa ſuu cine
pꝛofundo inſcrutabilia iudicia dei: vnde auſteritate crudeleſcat. Vis frater bonꝰeſſe elen d
iſta gratia in homies venit. Et hunc intel- peccãti? Benigne qͥdẽ fac et vt xe ſis bonꝰ: ennlu
lectũ poſſumus coaptare etiaʒ ſacramento vigoꝛẽ ei adhibe diſciplinę: vt tua illi boni⸗ uc
crucis: vt in latitudine intelligat᷑ tranſuer· tas pꝓficiat in ſalutẽ. Quẽ vtiq; ſi nulla co/ tin
ſum lignum quo extendunt᷑ manus ꝓpter ercentis cenſurę increpatiõe terrueris: ꝑni/ 8
operum ſigniſicationẽ. In longitudine ab cioſa erit ei hęc bonitas tua q̃ ꝑmittis ꝑire W,, ren
ipſovſq; ĩ terrã: vbi totum coꝛpus crucifſxũ peccantẽ quẽ poteras ſaluare coꝛrectũ. Rur d
ſtare videt᷑:qð ſigniſicat ꝑſiſtere:hoc eſt lon ſum ſi nimio diſciplinę rigoꝛe nullã ſcientis ſpten

Ue, nſafin

s benus deudz

ſru necaind
mininsnegt⸗
mößgilien
nsdlagini
tisitagians
äninneni
nineadiahl
die Veerpnt
ee, Föcine
Aſuuvarontn

uno tit
laglaupele.
ſcplnidla⸗
giti had
gediſcglnd
neboninen
iAeni
tnouentiin
ommnboſi⸗
pinninni
riiobonis
Adunaßhli
fundnt
tieſob:
tuulibey
niluhti
Inlennil
jomins,t
leii

=

gali n

Nomelia

bonitatis pᷣtenderis medicinã: dũ rigoꝛem
tuũ refugit peccãs:peccati ęgritudinẽ nõ cu
rabis. Et ꝗᷓ tandeʒ viuẽdi ratio erit:q̃vę iu
ſticia erit:vt ſolutioꝛ lenitas cohibentia pꝛe
beat pctõꝛi:aut imoderata ſeueritaſ a lapſu
B nõ reuocet delinquentẽ? Vt autẽ bonitatiſ
huius diſciplinęq; magiſteriũ in nr̃is fuiſſe
maioꝛibus plenius perfectiuſq; diſcamus:
pauca de pluribus venerabiliũ patrum re/⸗

cenſeamus exempla. Impleuit ſine dubio

bonitatis ac diſciplinę iſtiꝰ foꝛmã beatꝰ pe/
trus:cũ ſiẽ vere bonus oblatos ſibi dicit᷑ cu
raſſe infirmos: ⁊ vt diſciplinę cęleſtis ama/
toꝛ: iuſta vltione puniſſe mẽdaces perhibe⸗
tur. Nimirũ bonitatis eius gratiam teſtat᷑
Act..9. eneas ille debilis qui claudus ab infantia
ſedens in poꝛta templi domini: atq; mendi

cans in nomine chꝛiſti ieſu: apoſtoli curan K

tis imperio antiquã recepit ſanitatẽ. Pꝛo/
Actj.ðbauerunt ⁊ diſciplinę eius ſeueritatem ana

nias ⁊ ſaphyꝛa: q diſtrahẽtes agrũ quẽ ven
dere nemo cogebat:duʒ de pꝛech quãtitate
mentiunt᷑ apoſtolo:moꝛtẽ ſibi falſitate mer

cati ſunt. Quo facto edocuit gloꝛioſiſſimuſ
petrus ineſſe ſibi bonitatem ac diſciplinã:
dũ remediũ pꝛeſtat inſirmo: et competentẽ
ſumit de mendacibus vltionem:ꝙ eum re/
cte ſancteq; feciſſe cęleſtis iudicij conſenſus
oſtendit. De ꝑfectione vero ſcientię eiꝰquis
Matth.is.ambigat:qui chꝛiſtũ dominũ viui dei filiuʒ
eelſſe de celo ſibi patre reuelãte cognouit:Et
q uia bonitas ac diſciplina ſcientiaq; nõ de/
Job.2ꝛi.erat: paſcẽdas illi dũs ſuas cõmẽdauit oui-
culas. Tenuit bonitatem ac diſciplinã etiã
gloꝛioſiſſimꝰpaulus:qͥ vt eius ſcripta teſtã/
tur: diſcipulis ſuis ⁊ virgam coꝛrectionis ⁊
ſpiritum manſuetudinis pꝛetendebat:pꝛo/
pter qð faciebat eum omnibus amabilem
bonitas: et diſciplina terribilem. Nam eti/
am inter ipſa mundi pꝛimoꝛdia vt᷑ bonitatẽ
2. Theſial.ʒ. qc diſciplinam chꝛiſti doceret eccleſias: et
remoueri iuſſit peccantẽ a cõmunione ſan/
ctoꝛũ:⁊ eundem recipi coꝛrectũ.De ſcientia
autem eius quid nos dicemus:cum omnes
eum nouerint in cęleſtibus didiciſſe quę do
ceret in terris? Ibi talia ſe memoꝛauit edo⸗
ctum:qualia loqui moꝛtalibus non liceret.
Habuit nihilominus bonitatẽ et diſciplinã
teſtis dominicus ⁊ baptiſta Johãnes: qui

reſipiſcentes a peccatis ſuis ꝓphetice pieta

Deeo quod apoſtol dicit: Dꝛe⸗

vt vere legaliũ pꝛeceptoꝛũ cuſtos ĩmobilis

⁊ herodem regem de illicita accuſabat vxo/ Matth. 14.

re:⁊ cunctis ad ſe concurrentibus purgati/
oꝛis vitę pcepta mãdabat. Scientię autem
illius plenitudinem quis poteſt agnoſcere:

qui qð ꝓ ſalute mundi venit e cęlo:pꝛimus

omnibus reuelauit. Videtis itaq; fratres q DO

oꝛandi compendio ⁊ qua paucitate verbo⸗
rum ꝑfectionem viuendi venerabilis ꝓphe

ta quęrebat. Bꝛeuiſſimo nãq; ſermone con

cluſit: quotquot ſpiritaliuʒ haber multitu/
do virtutũ.Si ergo ille ꝓphetarũ pᷣcipuus

doceri ſe a deo ad ſanctioꝛes vias tãtopere

pꝛecabat᷑:quid facere nos opoꝛtet qui ⁊ tar/
di ſenſus infirmitate toꝛpemus: ⁊ noxia re/
miſſioꝛis vitę conſuetudine depꝛauamur?
Nos inquã magis oꝛare debemus dicẽtes:

na caſtiget:et ignoꝛantię cecitatem ſcientia
veritatis illumiet.Si enim ſcieris omnipo/
tentẽ deum filiũq; eius vnigenitum vnius

eſſe ſubſtantię: ſpiritũ quoq; ſanctum pari

credideris ęternitate regnantẽ: nulla vnqᷓ;

Bonitatem et diſciplinã et ſcientiam doce
nos domine: quatenꝰ in nobis bonitas ma
liciam vincat: vitia ac voluptates diſcipli/

te vel paganoꝛũ vana perſuaſio: vel arria

noꝛuʒzʒ perſida turbabit impietas. Si futuri

iudicij ſcientia coꝛ tuuʒ mentẽq; repleuerit:
habebis in tuis moꝛibus diſciplinaʒ. Rur/
ſus ſi diſciplinę ipſius menſuram regulaſq;
ſeruaueris:congruam tenebis in omnibus

bonitatem: quia bonitas eſt temperamen/
tum diſciplinę:⁊ diſciplina condimentũ eſt
bonitatis. Caue ergo frater ne ita velis bo/
nus videri:vt abijcias diſciplinã:aut ita ar/

duam ſecteris diſciplinã: vt remoueas bo/
nitatem. Quibus beatus dauid idcirco ſci⸗
entiã pꝛecat᷑ adiungi:vt directa mentis no⸗/
ſtre iudicio ſcire poſſimus qualiter in nobis
eſſe poſſit et diſtrictioꝛ bonitas:et blandioꝛ
diſciplina.

₰

ca verbum: inſta opoꝛtune im-
poꝛtune: argue:increpa: obſecra
cu omni patientia ⁊ doctrina: Ho⸗/
melia VyYVy M
Veguenter in ſcripturis ſanctis au/
diuit charitas veſtra fratres chariſ/
imi:in quo ſint ſacerdotes periculo
onſtituti: ſi noluerint implere illud quod
93 4

2. Timoth. 4.

Bancti

2. Timot. 4. conteſtatur apoſtolus: Pꝛedica verbuʒ in/
ſta opoꝛtune impoꝛtune:argue: ĩcrepa:ob/

ſecra cum omm patientia et doctrina.Et qꝛ

tam graue pondus imminet ceruicibus no/
Eʒech.ʒ. ſtris:quibus dicitur: Si nõ annunciaueris
iniquo iniquitatem ſuam: ſanguinem eius
de manu tua requiram: neceſſe nobis eſt qͥſ/
cunq; negligẽtes aut ſecrete aut publice ca⸗
ſtigare. Sed quando coꝛripimus:ille quem
coꝛripimus ſi malus eſt:attẽdit a quo coꝛri⸗
piatur:⁊ facilius in coꝛreptoꝛe fuo qᷓ; in ſe li/
bẽter agnoſcit quod coꝛrigat. Et ſi vera in/
uenerit quę ⁊ ipſe dicat in eo a quo coꝛripi/
tur:gaudet: quãto melius gauderet de ſua
ſanitate coꝛrectus q; de alieno lãguoꝛe coꝛ/
reptꝰ*: Ecce putas verũ eſſe quod dicis. In/
ueniſti aliquid in homine a quo repꝛehẽſus
es:tamen per illuʒ tibiveritas loquebatur:
per maluʒz: ꝑ iniquũ veritas tibi loquebat᷑.
Quęris: quid repꝛehẽdis in homie? Inue⸗/
ni potius quid repꝛehendas inveritate. Ve
lis nolis illa eſt aduerſaria tua: in qua non
inuenis quod accuſes. Alam fac amicam ſi
potes.Aduerſarius tuus ſermo dei ẽ. Pꝛo⸗
ferat euʒ peccatoꝛ:pꝛoferat eum iuſtus: ſer/
mo dei eſt:inculpabilis eſt. Ipſe eſt aduer/
ſarius tuus:concoꝛda cum eo cum es invia
cũ illo. Via vita iſta eſt. Aduerſariꝰ omniũ
iniquoꝛũ ſermo dei eſt. Parum tibi eſt ꝙ cũ
eſſet manẽs in ſua beatiſſima ⁊ ſacratiſſima
ſede venit ad te:vt eſſet tecum in via:⁊ tecũ
voluit comitari:vt cum ambulas ⁊ in pote/
ſtate habes:componas cauſam tuam et di/
cas:Quando finiturus ſum viam? Et cum
finieris viam:non erit cum quo cauſam tuã
Matth.S. cCom ponere poſſis: et aduerſarius tradet te
iudici: iudex autem miniſtro: miniſter autẽ
in carcerẽ. Hon exibis inde donec reddide/
ris nouiſſimum quadrantẽ. Eſt em̃ verbuʒ
dei:quaſi aduerſarius invia:habes in pote
ſtate:cõpone.Quid a te quęrit aduerſarius
iſte vt concoꝛdes cum illo? Quid: MNiſi ſalu/
tem tuam. Ambulat cum aduerſarijs ſuis
⁊ g?2icit eis vt concoꝛdent cuʒ illo. Fiat. Mõ⸗
dum finita eſt via.Quod heri non eſt factũ
fiat hodie:nondum finita eſt via.Quid ex/
pectatis quouſq; finiatur? Cuʒ finita fuerit
non erit alia vbi cum aduerſario concoꝛde/
tis. Judex reſtat: miniſter ⁊ carcer. Multis
hecvia cum ſibi plures pꝛomitterẽt in ea an
nos: ſubito ſinita eſt. Sed ecce fac quia lon/

ga erit vita tua:vt ſemper tecum aduerſari/

us tuus a mbulet.MHõ erubeſcis tanto tem/
poꝛe cum tali aduerſario habere diſcoꝛdiã⸗
Sermo dei quantum eſt in ipſo amicus tu
us eſt. Aduerſarium tu tibi eum facis. Ipſe
enim tibi bene vult: tu tibi ecõtrario male.
Ille iubet: Mõ fureris:tu furaris: ille iubet
non adulteres:tu adulteras:ille iubet frau/
dem non facias: tu facis: vetat te iurare:tu
falſum iuras: facis omnia contra que dicit.
Tu tibi facis ſermonẽ dei inimicũ: Nec mi⸗GB
rum quãdo tu tibipſe inimicus es. Qui em̃ s. io.
diligit iniquitatẽ odit animã ſuam. Si eniʒ
diligendo iniquitatem odiſti animam tu⸗
am:quid miraris quia odiſti ſermonem dei
qui vult bene animę tuę? Ergo tacebimus
et neminem omnino coꝛripiemus? Coꝛri-
piamus plane:ſed pꝛius nos. Pꝛoximũ vis
coꝛripere: nihil eſt tibi teipſo ꝓpinquius.
Quid is longe? Te habes ante te. Quich
enim per ſcripturam?: Diliges pꝛoximũ tuũ Matt.22.
tanq; teipſum. Si ergo teipſum non dili/
gis: pꝛoximũ quomodo diligis? Regulam
dilectionis in pꝛoximum ex te accepiſti.Di/
ligo eum inquies. IJdeo dico: pꝛius te dili⸗
ge: et dic tibi. Si autem vere ex dilectione

dicis: manifeſtum eſt ꝙ intus egit aliquid:

verbum quod pꝛocedit. Sed timendum eſt
ne te non diligas:⁊ velis alium coꝛripere et

facias hoc cum odio. Si autem odiſti fra/i. Job. „·

trem:leuioꝛa obijcis qᷓ; facis.Qui odit:fra/
trem ſuum homicida eſt. Audiſtis hodie le⸗
cta eſt epiſtola iohannis.Ait ſcriptura. HRNe
cõtemnerent homines quę intus habentinn
coꝛde: ⁊ illa accuſarẽt quę fiunt per coꝛpus:
iam qui odit fratrem ſuum dixit: homicida
eſt. Hondum manus armata eſt: nondum
faucem obſedit:nondum inſidias pꝛępara/
uit:nondum venena queſiuit ⁊ reus in ocu/
lis dei concepto odio iam tenetur. Adhuc
viuit quẽ quęrit occidere:et occidiſſe ſe iam
iudicatur. Si ergo cuʒ odio coꝛripis:audes C
aliqueʒ homicidã coꝛripere? An quia nõ te
tenent homines ⁊ ducunt te ad iudicẽ:ideo
in oculis ſummi dei ⁊ iudicis non agnoſcis
crimen tuum? Si non vis agnoſcere crimen
tuum:agnoſcis pęnam tuaʒ. Mon enim ille
parcit homicidis. Sed coꝛrigo me inquis

cũ ſum in via. Coꝛrige ergo te et tunc pote

ris fratrem coꝛripere. Leuioꝛa obijcis: gra/
uioꝛa committis. Feſtucam vides in oculo Mattb.7·

ulr tasel

fumnon
nices.
honnines
ſen conn
penen
LQuideſ
ſcngdih
ſantektl
labesfin
agtelat
nt
loteku
bes. V.
intenin
diſtle
poteſt
ooſteta
homlue
Pweioran
ſiniſa

icum
dumach
Cundel
puncio
der
Onin
fedli
ſelen
babe glud.
ſenne
fitm
qulen
gbian
deuoin⸗

Marbſletbe
elleittf
anteinnen
unaget
mci Beni,
es Alicit

iſunen.

Kiminann⸗
tiſemmnemndt
Eotrcnn
pienus⸗ or⸗
s Peornige
ſopingui,
Antete, Ali
Seorini kite
plun non
igsRegben
lenntt,
Grprustedi⸗
eerdleaice
sel iguc
Aunenunc
iunconpees

rnodffin

Qliocitſt⸗
dikishociel⸗
ſohn N.
ntushebenn
ntporcons
nt bondd
eſt:nondnn
duus d
ttreuenoch
neun M
ileleun
npisnlis
ngiao
liudcetdn

nagleiG

aroine
Ponenint⸗

4tune o⅞

bdes
golllr

NHomelia

fratris tui: trabem autem in oculo tuo non
vides. Hoc enim dixit dominus pꝛopter
homines qui cum odio coꝛripiunt. Ira ſcẽ/
tem coꝛripis: et tu odio contabeſcis? Aꝑ/
pende in ſtatera conſiderationis irã ⁊ odiũ.
Quid eſt ira:? Feruoꝛ quidã animi: Ad pꝛę/
ſens diſplicet tibi: Jam in te ira iſta inuete/
rata eſt: ideo fecit odium. Ira feſtuca eſt:
trabes futura creſcendo. Sicut enim feſtu/
ca creſcit in trabẽ:ſic ira inueterata ſit odiũ.
Jam tu odiſti et coꝛripis iraſcentem:iam in

bes. Uultis videre quãtum interſit? Sep
inuenimꝰ iraſci patrẽ ſilio: patrẽ odiſſe ſiliũ
difficile inuenies. Filio quem diligit iraſci
poteſt pater: iraſcitur et amat poteſt dici:
odit et amat non poteſt dici. ec dixi ꝓpter
homines qui minoꝛa in alijs puniunt: in ſe
D maioꝛa non puniunt.hęc ergo fratres cha/
riſſimi ſalubꝛiter cogitantes: faciamus ami

illo feſtuca diſplicet: in te adhuc placet e

Zuc.i2. Citias cum aduerſario noſtro dum ſumus in

via cum illo:hoc eſt cõſentiamus verbo dei
dum adhuc ſumus in hac vita: quia poſtea
cum de hoc ſeculo tranſierimus:nulla com/
punctio vel aliqua ſatiſfactio remanebit.
Judex reſtat:miniſter ⁊ carcer. Vt ergo hęc
omnia domino auxiliante poſſimus imple/
re:diligamus toto coꝛde non ſolum amicos
ſed etiam inimicos: vt in nobis impleatur
Gal.5S. illud quod ſcriptum eſt: Omnis lex in vno
ſermone impleat᷑ i vobis: Diliges pꝛoximũ

1. Petri. 4. tuũ tanq; teipſum. Et illud: Charitas ope/

rit multitudinem peccatoꝛũ. Quã rem ipſe
qui eſt vera charitas nobis ſſtare dignetur
qui cum patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat
deus in ſecula ſeculoꝛũ: Amen. H
¶ He eo quod dominꝰ dicit in euã/
nefacite his qui vos oderunt:Ho

melia VI
A. NRequenter in euãgelio fratres cha/⸗
f Oriſſimi audiuimus dominũ dicen⸗

en⸗ his qui vos oderunt. Quare auteʒ
dominus dixit:Diligite inimicos veſtros:

cit aliquis: Quis poteſt diligere inimicos:
Pꝛius te dilexit impiũ deus tuus qui nun/
qᷓ; fuit impius. Tu autem etiam ſi iam non
es impius: fuiſti tamen aliquado:quia ne/

tem:Diligite inimicos veſtros:be/

. . ——
. . .
. R 7
. — . . 4. . .

mo fit iuſtus niſi ex peccatoꝛe. Sicut frequẽ

ter cantauimus: Beati quoꝛuʒ remiſſę ſunt
iniquitates: non dixit: Beati qui non fece/
runt peccata:ſed beati quoꝛum remiſſę ſunt
iniquitates. Si enim quęris qui nõ fecerit:
non inuenies. Vnde ergo quiſq; erit beatꝰ
niſi remittat᷑ quod fecit:niſi tegatur qð com

P. 310

miſit? Si ergo iam tibi peccatum dimiſſum

eſt: ille te inſequit᷑ qui nondum eſt iuſtus.
Et iu anteq; iuſtiſicareris alios ꝑſequeba⸗
ris:perieras et inuentus es. Et ille qui tibi
uerſat inuenietur ⁊ non perſequet᷑. Noli

4
ec/cogitare ꝙ tuis meritis talis factus ſis: qͥa

gratia dei te talem fecit.Et bene conſiderãſ
videbis potentem eſſe deum qui talem fa/
ciat eum queʒ iuſte te videris odiſſe. DHicis
enim tu tibi quaſi iuſtus: Magna eſt pati⸗
entia dei quę illum talem viuere ſinit. Atq;
vtinam hoc ſolum dicas:ſed timeo ꝙ inſu/
per repꝛehendas dicens: Quid placuit deo

talibus parcere? Quare tanta mala faciunt

homines ⁊ viuunt: Sic dicat alius: deuſ
quare viuit iſte qui tanta dicit:⁊ tuam iuſti

ciam repꝛehendit? Mon enim attendit quid

ipſe dicat:ſed attendit qͥd alius faciat.Qui
tibi diſplicet foꝛtaſſis non repꝛehendit:nec
effundit iſtas contumelias ĩ deum: quomõ
tu facis. Ecce putas quia deus quomodo
tu vis: nulli malo velit parcere: quid de te
facturus eſt qui ſine peccato eſſe nõ potes:
Non attendis vbi te inueniat. Rogo ergo
vt non ſolum alijs ſed etiam et tibi parcat.
Hoc itaq; fratres habent quaſi pꝛopꝛiũ om
nes iniqui: nolunt vt parcat deus iniquis:
⁊ non vident quid ipſi ſint:etiam ex hocipᷣo
ꝙ ita volunt. Sed ego iuſtus ſum iniquis.
Si tibi non parceret deus cũ eſſes iniquus:

quomodo ad iuſticiaʒ perueniſſes? An foꝛ/

— ü—

Watth/5/gelio:Diligite inimicos aſroſbe⸗ e volebas vt deus vſq; ad te patiens eſſet:

quouſq; tu peruenires ad iuſticiã: qa deus

eextẽdit pontem miſericoꝛdię ſuę vt tu trãſi/

re poſſes? Hoc vis vt iaʒ ſubducat ne alius
trãſeat. Diligamus ergo inimicos noſtros

fratres chariſſimi: Soꝛte qui hodie eſt ami,/

cus tuus talia peccata facturꝰ eſt: vt in vita
eterna tecũ eſſe nõ poſſit. Mõ em̃ ſcis qͥd pa

niſi quia paſſuri eramus inimicos: Sed di/riat craſtinus dies. Et ecõtra qͥ inimicꝰerat:

foꝛte ſic ad pęnitentiã cõuertet᷑:vt ĩ illa cele/
ſti hierim cõciuis tuꝰ eẽ mereat᷑:et foꝛte etiã
maioꝛ efficiat᷑. Mõ vobis h̊ difficile videat᷑.
Introgemꝰ ſcripturas:⁊ ĩipſis hoc euidẽtiꝰ
3 5

Pꝛouer. 27.

BSancti

ggvnoſcere poterimꝰ. Paulus aplus pᷣus ſce / toꝛem. Cum em̃ moꝛtuus fuerit peccatoꝛ:ni C gram
leratus erat inimicus chꝛiſtianoꝛum: rapie / hil tibi aduerſabit᷑:imo conſolabitur viuẽs ſncgen
bat:vaſtabat:ſęuiebat. VUbi? Quando la / qui te in peccatis moꝛtuus perſequebatur. kang
pidatus ẽ martyꝛ ſtephanus:parũ illi erant Mon vobis ergo graue ſit: ꝑ ipſius dñi nf̃i Ph Gin
manus ſuę: manibus omnium lapidabat: miſericoꝛdiã vos obteſtoꝛ:quia ſpes nobis niibey
quia vt illi nõ impedirent᷑ veſtimẽtis ſuis: alia non eſt:niſi dimiſerimus quicquid nos e ic⸗
liberis manibus ſaxa ꝓijcerent:oim veſti leſerint hoĩes. Hemo vos fallat.Aliud ma/ ſpfusdal
mẽta ſeruauit: ac ſic in omniũ manibꝰ illud ius ſacrificiũ non eſt quod debeamus deo: 1u c hoſttimn
ſcelus operabatur. Videte iſtũ virum vna niſi quicquid boni ẽ: etiã malis homibus: ſetdpit
voce dñi ex perſecutoꝛe factũ pꝛędicatoꝛẽ. ſi tamẽ homibus fecerimꝰ. Dicit tibi deus: donint ſ
Pꝛeęceſſit eos quos oderat. Illi em omnes Ego non ex te creſco:ſed tu ex me.Sacrifici homind'
chꝛiſtiani quos inſequebat᷑ tales non erant um volo quod pꝛoſit homini: ſic ad me pue rpekere⸗
qualis ipſe factus eſt. Mon em̃ oẽs illi apo/ nit quod tibi pꝛoſit. Potes mihi dicere:nõ letolrap
ſtoli erant: quod ipſe factus eſt. Videtis fie habeo qðs tribuã indigenti:nõ poſſum ieiu/ ſdcenur
ri poſſe vt inimicus qͥ erat hodie:ſit nõ ſolũ nare frequenter:et avino et carnibus abſti/ fiemit
amicus et frater in gratia:ſed etiã pꝛęcedat nere nõ poſſuʒ. Mũquid potes mihi dicere: oedonit
⁊ melioꝛ fiat.Ergo fratres mei:chꝛiſtiani illi charitatẽ te habere nõ poſſe?: Ipſa eſt cuius nnoſrn.
omnes quos ꝑſequebatur ſaulus: putatis poſſeſſio tanto plus auget᷑: quãto amplius hoſnist
quia non rogabant?: Vtiq; ſi nouerant chꝛi/ erogat᷑.Dimitte ̊ qð tenebas:ne aduerſus nethin
ſtum: ſi chꝛiſtiani erant:ſi nouerãt ipſum do te ille teneat aliquid cui nõ habes qð dimit lor AS
minũ ieſum pꝛo impijs moꝛtuum. NHon em tas.Dimittite ⁊ dimittet᷑ vobis:date ⁊ da/ud.. u Deo⸗
moꝛtuus eſt pꝛo fidelibus: ſed moꝛtuus eſt bitur vobis. Scitote fratres chariſſimi: qͥa q5. diſ. due. leſes
vt faceret fideles. Rogo vos fratres diligẽ/ duę ſunt elemoſ ynę. Vna coꝛdis:alia pecu/ unnue
ter attendite: dominus et ſaluatoꝛ noſter qᷣ nieę. Elemoſyna coꝛdis ẽ: dimittere ei a quo lee.
moꝛtem ſuam pꝛęſtitit infidelibus:quale ſit lęſus es. NHã dare aliquid indigẽti: aliquã⸗
illud quod ſeruat fidelibus? Et hoc conſide do quęris ⁊ non habes. Indulgere peccan⸗
rate: quia quos perſequebatur paulus apo ti quantũ volueris:redundabit tibi. Auruʒ

ſtolus: bene nouerãt miſericoꝛdiã domini: ⁊ argentũ:veſtem:frumentũ: vinum ⁊ oleũ
et ſciebant ꝙ ſaulus ille perſecutoꝛ poterat poteſt fieri vt aliquotiẽs non habeas vnde

fieri pꝛedicatoꝛ: ⁊ ideo oꝛauerunt ꝓ illo:⁊ ex pauperibus tribuas:vt aũt oẽs homies dcdi·· . ago
auditi ſunt. Ille perſequebat᷑: ſed illi vice- ligas:⁊ hoc alijs quod tibijpſivelis:⁊ inimi
runt. Illi eũ magis occiderunt: ⁊ interfece / cis tuis indulgeas: nunq; te poteris excuſa iny
runt rogãdo pꝛo eo. Quomodo: Ecce vna re: Quia ſi in cellario vel in hoꝛreo non ha / uhre
voce pꝛoſtratus eſt ꝑſecutoꝛ. Reſurrexit em̃ bes qð dare poſſis: de theſauro coꝛdis tui Haczz num
iã non perſecutoꝛ ſed pꝛedicatoꝛ. Qui enim potes pꝛoferre quod tribuas.Et quod om/ ſuamel
perſequebatur moꝛtuus eſt. Quęre ꝑſecuto nibus hominibus etiam ſi ſola ſit bona vo edn, Heint
rem et nõ inuenies iam:quia ſurrexit.Ergo luntas ſuſfficiat:et elemoſyna coꝛdis multo polton
illi potius occiderũt eum oꝛando qᷓ; ille per · maioꝛ ſit: q́ elemoſyna coꝛpoꝛis:qͥs eſt qui liglmnt
ſequendo. Et vos ergo fratres ſic oꝛate pio vel vmbꝛam excuſationis poſſit pꝛetende/ hisett
inimicis veſtris: vt occidat eos deus: id eſt re?t illud attendite fratres: quia charita/ gli 6
vt eoꝛum maliciã quę vobis inimicatur oc/ tis elemoſyna ſine terrena ſubſtantia ſuffi- len
cidat.Sic em̃ non occidit quod creauit: ſed cit ſibi: Illa vero quę coꝛpoꝛaliter datur:ſi eſ
Cõcoꝛ.23. quod ipſi ſibi fecerũt.homo em̃ et peccato: non benigno coꝛde tribuitur: omnino non –
q· duo. duo nomia ſunt. In ipſis duobus nomini/ ſufficit.Et qꝛ ſiẽ ipſividetis fratres chariſſiO Encg
bus queęre quid fecerit deus:quęre qͥd ſuaſe mi:ad remiſſionem omnium peccatoꝛum ſi ee
rit diabolus.Homo a deo factus eſt:pecca/ ſubſtãtia terrę nõ fuerit: charitas ⁊ dilectio Nanen
tum ſuadente diabolo ab homie factuʒ eſt. inimicoꝛũ ſatis abundeq; ſufficiunt. Nulla Ciſun
AQuis hoꝛũ duoꝛum te ꝑſequitur: Si em̃ tu nobis excuſatio de hac re ĩ die iudicij rema/ li
bene viuis: non te ꝑſequitur niſi qui malus nebit: Nec dicere aliquis poterit: nõ ſe ha/ ni
eſt. NHon ergo homo: peccatoꝛ te inſequit᷑. buiſſe vnde ſua peccata redimeret. Et ideo Eichl
Roga pꝛo homie vt extinguat deus pecca, omnes homies ſtudeamus toto coꝛde dili- lüi⸗ utn

ohesdurtl
rschanlimitg

cdslpen
dininordtt

incgin⸗alani⸗

dulgeepeee
Gabitab. Nn

ci: rinuntcl
nbibene
Eoesdonieid
joſrcistnnn
tepotnig
nborptattn
cſeuo clesn
s Egoton
iſouſtbonee
nctpun⸗
persthcflu
poſt ertd⸗
8 Clchinn
bfaumubt,
aluroum
romnioho
mscni
petumm
mnnsdlant
fün H
ſeinlejn
Nenktoln
Gent t
Rãõ

Eſa,. 58.

miniſtros eccleſiarũ: in grandi periculo eſſe
cognoſcitis. Ipſis em̃ conteſtat᷑ ſpirituſſan

Nomelia

gere:oꝛantes vt qui boni ſunt melioꝛes fiãt

⁊ in opere bono ꝑmancant: qͥ mali ſunt cito

ſe coꝛrigant:timentes illud quod dominus

Matthᷣ.õ. cõminatus eſt dicens:Si nõ dimiſeritis ho

minibꝰ peccata eoꝝ:nec pater veſter dimit/
tet vobis peccata veſtra: Sed magis cum

ipſius adiutoꝛio laboꝛemꝰ vt illud in nobis
Lud.õ. poſſit impleri: Date ⁊ dabitw᷑ vobis:dimitti/

te ⁊ dimittet᷑ vobis. Cum ergo ſᷣm pᷣfatam

domini ſententiã qua dixit: Si dimiſeritis

hominibꝰ peccata eoꝛũ:dimittet vobis pa/
ter veſter celeſtis peccata veſtra:in poteſta/

te noſtra poſitum ſit: qualiter in die iudicij
iudicemur:dimittamꝰ omnibꝰ inimicis no/

ſtris: vt libera cõſeientia poſſimus in oꝛati/
one dominica dicere: Dimitte nobis debi/
ta noſtra: ſicut et nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ
noſtris: Quod ipſe pᷣſtare dignet᷑ qui cũ pa
tre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat in ſęcula ſę
culoꝝ: men. ẽ
De eo qð Eſaias dicit: Clama ne

rum: Homelia

mi: omnes ſacerdotes domini:nõ
ſolũ epiſcopos:ſed etiã pſᷣſbyteros ⁊

ctus dicenſ:Clama ne ceſſes: quaſi tuba ex/
alta vocẽ tuã: ⁊ annũcia pplło meo ſcelera eo/
rum:et domui iacob peccata eoꝛum. Et ite/

Eʒecb.ʒ.rum: Si nõ annũciaueris iniquo iniquitatẽ
fſfluam: ſanguinẽ eius de manu tuo requirã.
Heb. 1ʒ. De ipſis etiã apoſtolus dicit: Obedite pꝛę/

poſitis veſtris ⁊ ſubiacete eis: Ipſi enim ꝑ/

uigilant tanq; rationeʒ reddituri ꝓ anima/
bus veſtris. Si ꝓ ſe fratres chariſſimi vnuſ
quiſq; vix poterit in die iudicij rationẽ red/

dere: quid de ſacerdotibus futurũ eſt a qui-
bus ſunt omniũ animę requirẽdę? Et ideo
cõſiderantes periculũ noſtrũ:oꝛate pꝛo no/
bis:vt cõmiſſis nobis gregibus ita ſpirita/

lia paſcua ſtudeamus iugiter pꝛouidere: vt

pꝛo eis rationẽ bonam reddere mereamur.
Cõſiderate ergo fratres chariſſimi: quid ſit
quod volo veſtrę dilectioni ſuggerere:ſi ta/

ceſſes: quaſi tuba exalta vocẽ tuam
⁊ qnnucia populo meo peccata eo/
vVvnIa

Y diligẽter attẽditis fratres chariſſi

debere in doctrina ſana:cõtradicẽtes redar⸗/
guere.Magnum opus:ſed grauis ſarcinat
Sperabo tamẽ in deum: quoniã adiuuãti/
bus vobis in oꝛatione pꝛo nobis: liberabit

nos de laqueo venantiũ ⁊ a vᷣbo aſpo. Nul-

la enim cauſa eſt: quę magis faciat diſpen⸗
ſatoꝛẽ dei pigrioꝛem ad arguendos contra-
dicentes:qᷓ; timoꝛ verbi aſperi.hHũ enim ti
memus detractiões: irriſiones et oppꝛobꝛia
hominũ ſuperboꝛuʒ:dũq; ab eis in terrena
ſubſtãtia metuimus pſᷣgrauari: timentes ꝑp/
dere tempoꝛalia: minus qᷓ; opoꝛtet pꝛedica/
mus ęterna. Et ideo dum ꝑ illoꝛũ nequiciã
aliquid mundanũ perdere foꝛmidamꝰ: pec/
catoꝛũ eoꝛum vulnera medicamẽtis ſpirita/
libus curare negligimꝰ. Vnde timendũ eſt
ne et ꝓ nobis ⁊ ꝓ illis qbus ꝓ amoꝛe terre/
narũ rerum non loquimur dura: rationẽ in
die iudicij reddere cõpellamur. Videamus B
ergo qͥd ſit cõtradicẽtes redarguere. Cõtra
dicentes non vno modo intelligendi ſunt:
Pauciſſimi enim nobis cõtradicũt lingua:
plurimi male viuendo. Quis mõ mihi au ·
det dicere chꝛiſtianus: bonũ eſſe rapere res
alienas:qñ quidẽ non audet dicere:bonum

eſſe tenaciter ſeruare res ſuas? Nũquid em̃ Zug.12.

diues ille cui ſucceſſerat regio:⁊ nõ inuenie/
bat quo reponeret fructus ſuos:et ſe cõſiliũ
inueniſſe gaudebat:deſtruẽdi veteres apo/
thecas:⁊ cõſtruendi nouas amplioꝛesvt im
pleret eas: ⁊ diceret aĩę ſuę:habes młta bo
na ĩ multũ tempꝰ:iocũdare: lętare: ſatiare:
Nũquid ergo iſte diues aliena quęrebat?
Fructus ſuos colligere diſponebat:vbi po/
neret cogitabat: HNulli violentiã facere: nõ
de cuiuſq; vicini agris:nõ limite ꝑturbatoꝛ:
non ſpoliato paupere: non circũuento ſim/

plici:ſed tantũmodo vbiꝓpꝛios fructus re/
cõderet cogitabat. Audite quid audierit qͥ
kenaciter ſeruabat ſua: ⁊ hinc intelligite qͥd
expectent qͥ rapiũt aliena.Cũ ergo pꝛuden/

tiſſimũ ſe cõſiliũ iueniſſe arbitraret᷑ de apo⸗

thecis veteribus anguſtioꝛibꝰ deijciẽdis:et
amplioꝛibus nouis ędificandis:⁊ omnibus
ſuis fructibꝰcolligẽdis ⁊ recõdendis:nõ ali/
enis ↄcupiſcẽdis atq; rapiendis:ait illi deꝰ:
Stulte vbi tibi ſapiẽs videris:ibi ſtultꝰes.
Stulte inqͥt hac nocte repetitur a te anima
mẽ oꝛãtibus vobis merear vt adiuuet meq
tfeerret me. Inter cetera pꝛecepta ſua beatus
Titũ.ij. apoſtolus h̊ etiã ait: Epilcopũ potentẽ eſſe

tua:hęc ꝗᷓ ꝑaſti cui erũt:? Si ſeruaueris tua
non erũt:ſi erogaueris tua erũt.Quid inqͥt

reponis qð relicturꝰes: Pꝛęcedt ergo ma⸗/

Bancti

gis quo ſecuturus es. Ecce increpatus eſt

ſtultus male recondens. Si ſtultus eſt qui

recõdit ſua: vos inuenite ei nomẽ qui rapit
aliena? Si ſoꝛdidus eſt reconditoꝛ ſuarũ:vl/
Lud.iI6 ceroſus eſt raptoꝛ alienarũ: Sed nõ qualis
ille vlceroſus qui iacebat ante ianuam diui
tis:⁊ canes lingebãt eiꝰ vulnera. Ille enim
vlceroſus erat in coꝛpoꝛe: raptoꝛ in coꝛde.
Foꝛtaſſis aliquis reſpõdeat ⁊ dicat:nõ val/

de magna pęna erat illi homi cui dixit deꝰ?: ſti. g tuli
dediſſ⸗ es:nec talia opera diligit deus.Dicit
tibi deus:Stulte:iuſſi vt dares:ſed non de

Stulte. Mõ ſic dicit deꝰ:ſtulte:quomõ dicit
homo.Tale in quẽq; deiverbũ:iudiciũ eſt.
Nũqͥd em̃ ſtult deꝰ daturꝰeſt regnũ cęloꝝ:
Watth.⁊5 Pꝛobãt hoc ille quinq; virgines ſtultę quę
extra ianuã legunt᷑ excluſę.Auibꝰautẽ non
eſt daturus regnũ cęloꝛum: quid eis reſtat
Cniſi pena gehennaꝝ? Conſiderare aũt attẽ/
tius debemus:vt hoc apertius videre poſſi
mus. MHam t⁊ ille diues ante cuius ianuã ia/
cebat pauper ille vlceroſus: non eſt dictus
Zucj.I6. raptoꝛ rerum alienarũ.Erat quidam diues
inqͥt qui induebat᷑ purpura ⁊ byſſo. Diues
inquit erat:non dixit: calũniatoꝛ: nõ dixit:
pauperũ oppꝛeſſoꝛ:non dixit:rerum alienaꝝ
aut delatoꝛ aut receptoꝛ:non dixit:pupillo⸗/
rum expoliatoꝛ:nõ dixit:viduarũ ꝑſecutoꝛ:
Nihil hoꝛũ: ſed erat quidam diues. Quid
magnũ eſt: Diues erat:ſᷣ de ſuo diues erat.
Cui aliquid tulerat? An foꝛte ille auferret ⁊
deus de illo reticeret:⁊ ꝑſonam eius accipe/
ret:ſi crimina eius abſconderet qͥ nobis di/⸗
cit: Molite ꝑſonaliter iudicare? Si vis ergo
audire conſiliũ diuitis illius: noli amplius
quęrere qᷓ; audis a veritate.Diues erat:in/

duebatur purpura ⁊c̃. Quod ergo eius cri

men: niſi iacens ante ianuam vlceroſus et
non adiutus:hoc enim aperte de illo dictũ
eſt ꝙ imiſericoꝛs erat: non qꝛ aliena rapuit:
ſed qͥa de pꝛopꝛijs erogare noluit.NHũquid
enim chariſſimi ſi pauper ille ante ianuam
iacẽs:ſuſfficientẽ panẽ a diuite acciperet:di/
ceretur de illo: qꝛ cupiebat ſaturari ð micis
quę cadebãt de mẽſa diuitis? Pꝛopter ſolã
inhũanitatẽ quia cõtemnebãt pauperẽ an/
te ianuã ſuã iacentẽ:nec cõgrue digneq; pa
ſcebat:moꝛtuus eſt ⁊ ſepultus.Et cum eſſet
apud inferos in toꝛmẽtis:leuauit oculos ſu
os:vidit pauperẽ in ſinu abꝛaę.Quid pluri
bus immoꝛer? Deſiderauit guttã qui nõ de
dit micã. Accepit iuſtã ſententiã qͥ nõ dedit
crudeli auaricia. Si hęc pęgna auaroꝛũ: quę
D pęna ẽ raptoꝝ?:Sʒ ait mihi raptoꝛ reꝝ alie/

Auguſtini
narum: Ergo ſimilis illius diuitis nõ ſum:
Agapem facio:incluſis in carcere victũ mit
to:nudos veſtio:peregrinos ſuſcipio.Dare
te putas:tollere noli:⁊ dediſti.Cui dederis
gaudet:cui abſtuleris ploꝛat:Auẽ duoꝛum
iſtoꝝ exauditurus eſt deus? Dicis ei cui de/
deris: gratias age quia accepiſti: ſed alius
tibi ex alia parte dicit: ego gemo cui ab/

ſtuli: Et pene totũ tuliſti:⁊ exiguũ illi dedi/

ſti. Si totũ quod alteri abſtuliſſes egentibꝰ

alieno. Si habes:da detuo.Si non habes

quod des de tuo: meliꝰ nulli dabis q; alteꝝ
expoliabis. DHicturꝰ eſt dñs ieſus cũ in iudi Matth.25.

cio ſuo ſederit: ⁊ alios ad dexterã: alios ad
ſiniſtraʒ ſeparauerit:bene operãtibus: Ve
nite benedicti patris mei percipite regnuʒ.
Sterilibus aũt qui nihil boni in pauperes
operati ſunt: Ite in ignem ęternuʒ.Et quę

dicturus eſt bonis? Eſuriui ⁊ dediſtis mihi

manducare.Et reſpõdebũt illi:hDomie quã
do te vidimꝰ eſuriẽtẽ?:Et ille ait ad eos:Cũ
vni ex minimis meis feciſtis mihi feciſtis.
Intellige ergo ſtulte:qui vis de rapinis ele
moſynã facere:qꝛ ſi qũ paſcis chꝛiſtianũ:pa
ſcis chꝛiſtũ. Attende qͥd ſiniſtris dicturꝰeſt:
Ite in ignem ęternũ.Quare?Eſuriui em̃ et
non dediſtis mihi manducare:nudus fui et

nõveſtiſtis me. Ite. Quo: In ignẽ eternũ.
Pꝛoꝛſus ite:QAuare? Quia nudꝰfui ⁊ nõ ve

ſtiſtis me. Si ergo in ignẽ ęternũ ibit cui di

cturꝰ eſt chꝛiſtus: Mudus fui et nõ veſtiſtis

me: quẽ locũ habebit in igne ęterno cui di⸗
cturus eſt: Veſtitus fui et ſpoliaſti me:hic E
foꝛtaſſe vt euadas hãc vocem: ne dicat tibi
chꝛiſtꝰ: Veſtitus fui ⁊ ſpoliaſti me: mutata
ↄſuetudine: cogitas ſpoliare hereticum vel
iudęũ:et nõ veſtitũ chꝛiſtianũ. Et hic reſpõ
debit tibi chꝛiſtꝰ:imo nũc reſpõdet tibi ꝑ ſer
uũ ſuũ qualẽcũq; miſtrũ ſuum:reſpondet ti
bi etiã hic: Parce damnis meis.Cũ em̃ tu qͥ
chꝛiſtianꝰ es ſpolias iudęũ: iĩpedis fieri chꝛi
ſtianũ. Et tñ hic adhuc foꝛte reſpondebis:
Ego nõ ex aliqͥ odio pęnã ingero:ſᷣ de dile⸗
ctiõe potiꝰ diſciplinã: Jõ ſpolio iudęũ vt ꝑ
hanc aſpꝑã ⁊ ſalubꝛẽ diſciplinã faciã xpᷣianũ.
Audirẽ et crederẽ: ſi qð abſtuliſti iudęo:red
deres xpᷣiano. Foꝛte ⁊ B; ſecũ cogitat aliqᷣſ ⁊ 14. q. 5· foꝛte
diẽ: Multi ſũt xpᷣiani diuiteſ:auari:cupidi:
nõ habebo peccatũ ſi ilł abſtulero ⁊ paupe/
ribꝰdedero. Vñ em̃ illi nihil boni faciũt:mer

tenpebe
Zero, Etil
neſlitr
gldtnel
gösbfuen
4 Muot Dinn
erglotte
Pitinuste
imavaete

Tünhonnust⸗

entesergu
lantcsinſt
Ninuszt
ſin. Core
Prargon⸗
Dmzas
chbtinete
ſtnetepos
nmunon
Ntuenpt
ufuptotß
ſdcononf
cgbodomt
ſinven
iersnendl
Cinanse
ſeicoe

fe Aner

AlncthDeee

Uiron⸗
gvi

lt giſi
beetqu
dert detn
ug llunct
Aronni
teeſerd⸗
luenktai

Aüscon

Enae eenciren

gliläepe
ſkeneitt
deiberin
glochi
ſuenn
Wmus

—
—
—
=ẽ
—
E=
=
Se—
=

1. Ainonbine
Uidabiöe

ieſisciniten

dentei:dos
operinbus⸗ d
pacoitergn
oniin paupor
1gtenn; Ea
litdecikone
till. Donecri
leaitdcnsi

bsnibifeins.

isdenpnnce
Gochehmnu⸗
insdicnr
GeCiuicie
menudbsfi
gnigiani⸗
znuc fitin
aemüſbätaid
iato efin
Vegenoalde
poianneht⸗

mneteet

ſinenuan
eheniant
i Enrfi
ſötanngſ

mnnſnnin

lo usi
jfniithin
liſt in,
itatah,
nche
laothht
niiis

Homelia

cedem habere potero ſi ego elemoſynas de/
dero. Etiã in hac re parcat vnuſquiſqʒ ani/

mę ſuę: qa huiuſmodi cogitatio ex diaboli

calliditate ſuggerit᷑. Hã etiã ſi totũ tribuat
qð abſtulerit: addit potius peccata qᷓ; mi-
HSSnuat. Diximus cõtra vnum vitiũ rapinarũ:

per quod res humanę vſq;quaq; vaſtant᷑:

Diximus: et nemo nobis cõtradicit.Quis
enim audet cõtradicere veritati? Hon ergo
Citã.i.facimus quod apoſtolꝰmonuit:nõ cõtradi/
centes arguimꝰ:obediẽtes alloquimur:lau
dantes inſtruimus: nõ cõtradicẽtes redar⸗
guimus?: Ita vo non cõtradicũt lingua ſed
vita.Moneo rapit:doceo rapit: pᷣcipio ra/
pit:arguo rapit. Quomõ non contradicit?
Dicam ̊D qð de hac re ſufficere exiſtimo. Et
iõ abſtinetevos frẽs:abſtinete vos filij:ab/
ſtinete vos a ↄſuetudine rapiẽdi:⁊ vos qͥ ſſ

manu raptoꝝ gemitis abſtinete vos a cupi

pitate rapiẽdi.Aliꝰ potẽs ẽ ⁊ rapit:tu ĩ ma/

nu raptoꝛũ gemis: quia rapere non potes:

ideo non facis. Habete facultatem ⁊ ibi lau

dabo domitã cupiditatẽ. hec ergo fratres

ſi ̃m veſtrã conſuetudinẽ fideliter ⁊ diligen
ter attenditis:⁊ impietatẽ auaricię vel cupi
ditatis poteritis euadere:⁊ pꝛo operibꝰ mi/
ſericoꝛdię ad ęterna pꝛęmia feęliciter ꝑueni/

1. Timoth. Deeo quod apoſtolus dicit: Ra/⸗

Hix omniuũ maloꝛum eſt cupiditas:
qua quida appetẽtes naufragaue/
runt a fide ⁊ inſeruerũtſe doloꝛibꝰ
multis-Homelia

4 2 riſſimi:vt nobis vere ac ꝑfecte cha⸗

ritudinẽ cupiditatis nobis expoſuit: et ve/
lut ꝑitiſſimus ac ſpiritalis medicus qͥd fu/
gere et quid expetere debeamꝰ oſtendit. Et

De pe.diſ. quia radi iij jditas: 2 ra
2. qe radix Juia radix omniũ maloꝝ eſt cupiditas:⁊ ra

dix omniũ bonoꝛũ eſt charitas:⁊ ſimulam/
be eſſe nõ poſſunt: Miſi vna radicitꝰ euulſa
fuerit: alia plantari non poterit:ſine cauſa
aliqͥs conatur ramos incidere: ſi radicẽ non
cõtendit euellere. Sic enim idem ait aplus:
Radix omniũ maloꝛũ eſt cupiditas: quam
quidã apetẽtes naufragauerũt a fide: ⁊ in/
ſeruerũt ſe doloꝛibꝰ multis. Tu autẽ homo
dei hec fuge. Audiamus ergo conſiliũ illiꝰi
quo chꝛiſtꝰ dñs loquebat᷑:⁊ quãtũ poſſumꝰ
ſtudeamus amaritudinẽ auaricię fugere:ſi

volu mus ad charitatis dulcedinẽ ꝑuenire.

o Eatus apoſtolꝰ paulus fratres cha/

ritati dulcedinẽ cõmendaret: ama-

Sed quãdo de contemptu diuitiarũ loqui/
mur:reſpondet mihi aliquis diues: Didici
non ſperare in incerto diuitiaꝝ: nolo diues 1i. Timotb.s.
eſſe ne incidã in temptationẽ:Sed qꝛ iã ſũ:
qd facturꝰ ſuʒ de his quę mihi iã cõtigit ha/

bere:?Et ſequit᷑ apoſtolus: Facile tribuãt et

cõmunicẽt.QAuid eſt cõmunicare:niſi cõmu
nẽ rem tuã facere cum illo qui non habet⸗
Si ergo cõmunicare ceperiſ:nõ eris ille pꝛe/
do et ille raptoꝛ qui neceſſarjs pauperum
tanq; rebus alienis incubat.Etenim cõmu⸗ .
nem feciſti rem tuã cum his qui nõ habent:
⁊ ampliꝰ pꝛęſtas qui etiã ſꝛiogatoꝛ paupeꝝ
factꝰes:Tu aliquãtã curã geris vt ad ſecuꝝ
pauperũ victus ꝑueniat:⁊ in hoc miſericoi-
diam pᷣiogas:⁊ ꝓpterea defert tibi deus ho
noꝛẽ: et quaſi dicit tibi: Pꝛioꝛ de re cõmuni
tolle qð ſufficit neceſſitatibꝰ domus tuę:qð
reliquũ ẽ da chꝛiſto. Para te audire: Veni/ Mattb.25.
te benedicti patris mei: ꝑcipite regnum qd
vobis paratũ ẽ ab initio mũdi. Eſuriui em̃
⁊ dediſtis mihi manducare. Foꝛte cõtemne
bas neſcio quẽ pauperẽ aut egenũ:noli cõ/
temnere chꝛiſtũ ĩ celo ſedentẽ:in terra egen
tem: veniet cum retributiõe ⁊ vita ęterna et
ignis eternus.hoc ergo cogitans potes cũ
aliqua ſpe etiã diues eſſe.Si aũt adhuc vis
fieri diues:⁊ nõ ſolũ ea quę ſuꝑflua tibi ia/
cent nõ vis erogare indigẽtibus: ſed etiam
augere vis patrimoniũ tuũ: Vnde vis au/
gere?᷑᷑ mẽdo. Innocens tibi videris: quia
emẽdo vis augere. Foꝛte et de rapinis ali/
quã ſpem habes? MHiſi foꝛte hoc dicas:Scit
de qꝛ non de rapinis volo augere patrimo
niũ meũ?Et de rapina nõ es malus:b voto
malꝰ es.Si quis tibi dicat: Vẽde res tuas:
exhoꝛreſcis: expaueſcis:male dictũ putas.
Cum ergo emere cupis: nõne hoc optas vYt
res ſuas alij vendãt: Nam quomõ poteris
emere:ſi alius non compulſus fuerit venũ/
dare:Et hoc videte frẽs:quãtũ laboꝛet qui x
expoliare vult veſtitũ:Et quomõ ſine labo⸗/
re ſit ille qui veſtire vult nudũ.Si enim ha⸗/
bet pꝛofert ⁊ dat:ſi nõ habet ſuſficit ei coꝛã
deo voluntas bona.Ecce nõ laboꝛat ſi ha-
bet:ſi vo non habet: quia qð valde neceſſa
riũ eſt habet. Pauꝑ eſt in arca:ſed diues eſt
ĩↄſcia. Pauꝑ ẽ in domo: diues eſt in aio.
An foꝛte nihil habes:qꝛ bonã volũtatẽ ha⸗/
bes? Audi nato dño clamãtes ãgelos:Glłia Lucj.2.
ĩ excelſis deo:⁊ ĩ fra pax hoĩbꝰbonę volũta/
tis. &âρ& paruo ↄſtat regnũ cęloꝝ:qᷓ; vili pᷣcio

Bancti

tanta poſſeſſio ꝓponit᷑ Pꝛoponit᷑ em̃ in ter
ra quod poſſideas in cęlo:pꝛoponit᷑ in tem/

poꝛe quod poſſideas in ęternum. HMon po/
tes dicere: Mõ habeo vnde emere poſſim:
quia tanta eſt illa poſſeſſio ꝙ ad pꝛeciũ con/
gruũ inuenire nõ poſſim. Nonne tantũ va/

let quãtum habere potueris:Et hoc ſuper/

Luc.i9.fluũ.Quãtũ valuit zacheo? Dhimidiũ patri

moniũ:Erat enim diues. Dimidium reruʒ

mearũ dixit do pauperibus. Sed quia pᷣoꝛ
emit:foꝛte tu non inuenis qð emas? Emit

em̃ regnũ celoꝛũ.Et ille emit: ⁊ tibi integrũ
ſeruat᷑ qð emas. Holi timere ne anguſtet te
cõpoſſeſſoꝛ: omnibꝰlatum eſt quod chari/

Marei.i2. tas poſſidet. Duobus enim minutis emit

quędã vidua regnũ cęloꝛũ: quę miſit in ga-
ʒophylatiũ duos nummos.Amen dico vo
bis:nullus amplius miſit in domum dei qᷓ;
iſta vidua. Illi em de abundãatia ſua miſe-
runt:heęc auteʒ totũ qð habuit miſit: Quia
enim pꝛębebat ei dominus victum: iam ei

duo nummi ſupflui reſtiterant ad victũ eiꝰ

diei:ideo miſit illos ĩ domũ dei:et emit ſibi

regnũ cęloꝝ. Ecce qð timebas ne charũ eẽt

⁊ non eſſes idoneus: En duobus nummis
valet.Si terrebat te pꝛeciũ quod dedit Za/

cheus:cõſolet᷑ te hoc pꝛeciũ quod dedit hec

vidua. Plus addo chariſſimi: valet ⁊ viliꝰ.

Vilioꝛ eſt calix aquę frigidę: vilioꝛ eſt ſola
Audi clamãtes angelos: In
Zuce.a. terra pax hominibꝰ bonę volũtatis.An foꝛ

bonavolutas.

te nõ bene diximus vilioꝛem bonam volũ/
tatẽ? Immo ipſa eſt omnibꝰ charioꝛ: ⁊ totũ
habet qui bonam voluntatẽ habet:quia in

dimidio rerum ſuarũ ʒacheus ſi bonam vo

lũtatẽ nõ haberet:nihil dediſſet. Bona em̃

voluntas ipᷣa dicit᷑ charitas. Et qͥd ait apo/
1. Corj.ʒ. ſtolus? Si diſtribuero omnia mea pauperi ⸗
bus:charitatẽ autẽ nõ habeã:nihil mihi ꝓ/
deſt. Totũ ergo habet qui bonam volunta
tem habet. Ipſa eſt que poteſt ſufficere ſi cę
tera non ſint.Si autẽ ſola deſit:nihil ꝓdeſt

quicqͥd habitũ fuerit. Sola ſufficit ſi aſſit:

Cętera omnia nihil pꝛoſunt ſi ſola charitas

Cdeſit. Si haberes in domo tua theſauros

vnde ſecurus eſſes: gauderes et exultares:
in coꝛde tuo habes bonã volũtateʒ ⁊ triſtis

es? In arca poſſes timere furem:ĩ coꝛde tuo
quẽ times? Te noli pati hoſtẽ in coꝛde tuo:

bonã voluntatẽ habens nihil times. Foꝛte
aliquis cogitat ⁊ dicit:Si res meas paupe /
ribus dare cępero:⁊ de aduerſarijs meis ꝓ

Auguſtini

dei amoꝛe me vindicare noluero:⁊ hũilis ac

manſuetus eſſe cõtendero: ſtatim mihi ne/
ceſſe erit ꝑſecutiones hominũ maloꝛũ ſuſti/

nere:Qui hęc times nõ legiſti:Quia ꝑ mul Act.14.

tas tribulatiões opoꝛtet nos introire in re/

gnũ dei:Mõ audiſti ſcpturã dicẽtẽ: Fili ac/ Ecẽl 2.

cedẽs ad ſeruitutẽ dei ſta ĩ iuſticia ⁊ timoꝛe:
⁊ pᷣpara animã tuã ad temptationẽ: Veruʒ
eſt: qꝛ vbi deum i veritate cęperis quęrere:

neceſſe tibi erit ſuꝑboꝛũ vel maloꝛũ homi⸗/

nũ nequicias ſuſtinere: quia non ſic ab illis
colitur chꝛiſtus:quomõ eis quotidie ſdica/
tur: Quoniã et quicqͥd volunt: quicqͥd pe/
tunt a deo:in luxurijs ſuis ⁊ cõuiuijs volũt
ↄſumere: in ſpectaculis:in nugis:in foꝛnica

tionibꝰ:in ebꝛietatibus.In his volũt cõſu⸗ D

mere quo deſiderant abundare:et tunc pu/

tant ꝙ bonus ſit deus quando illis pꝛęſtat

vnde coꝛrumpant᷑. Sed dicit aliquis: Ecce
tempoꝛa aſpera ſunt et aſperioꝛa erũt: Per
iſta aſperioꝛa ꝓficit magis eccleſia:ꝓſficiunt

illi qui ſurſum coꝛ habent:et illi qui ſurſum
coꝛ nõ habent:tumultuat᷑ eis coꝛ in terra:et

diſcunt coꝛdi ſuo locũ mutare:vt etiam ipſi

ſurſum coꝛ habeãt: cantantes nobiſcũ: Ad Ns. 24.
te dñe leuaui animã meã.Tale ẽ dicere:Se/⸗

uioꝛa ſũt tempoꝛa:quale ſi quis dicat: ſeui/

oꝛa eſſe tempoꝛa oliuę cum fructus inde col

ligit᷑: qᷓ; cum in toꝛcular mittit᷑. Quãdo eni

pendebat in arboꝛe:lęta tẽpoꝛa videbant᷑: ?-

non attendũt qꝛ amurca plena erat. Venit
em̃ q̃ſi aſperiꝰtempꝑꝰ: venit tpᷣus toꝛcularis:
veniunt maioꝛes pᷣſſurę. Per peccata em̃ et

crimina ſuperboꝝ:ꝑ auariciã:luxuriãq; ma

loꝛũ:maioꝛes pᷣſſurę flunt generi humano.
Oẽs em̃ mali ⁊ amatoꝛes mũdi q̃ſi toꝛcula⸗
ria ſũt.Siẽ em̃ in toꝛcularibꝰ⁊ vua pꝛemit᷑ ⁊
oliua:vt vinũ ⁊ oleũ reponat᷑ in canaua:ita
ꝑ nequiciam maloꝛũ hominũ: qͥ boni ⁊ iuſti
ſunt multis tribulatiõibus coꝛꝑaliter fati⸗

gant᷑:vt animę eoꝛũ tanq; oleum ac vinum

recõdi in ęterna tabernacula mereant᷑. NMo/
li ergo de dei miſericoꝛdia vel iuſticia deſpe

rare:quotiẽs te videris ab iniquis homini/

bus fatigari:ſed cõſidera ꝙ illi qui te perſe/
quũtur apud deũ velut molę ac toꝛcularia
deputant᷑. Tu vo q̃ſi oliua:⁊ q̃ſi vua legiti/

ma paruo tẽpoꝛe pꝛęſſurã maloꝛũ hominũ

ſuſtinere cogeris. Sed poſtea illis ſine fine
remanebit oppꝛobꝛiũ: tu fęlici cõmutatiõe

trãſibis ad regnũ. Et tũc liberatꝰ ab oĩbus
malis cũ ꝓpheta poteris dicere:Trãſiuimꝰ Nẽ.s5.

ſapiätpaug
ſſoutb'ye
Niapeetie
Atoüſaute
ucterenn
eiſtrede
o iuttre⸗
oti Ae
azn Meooo
raue
tmnpe
4
/ln
b au⸗
Nelocod
Colelupu⸗
Zpis kisdiuni
wusſie
inpeoun
Thonetſt
cit Frad
1pigenn
iſtus be
Hottee
tienecy.
necresal/
hoͤhegrſt,
luturſe
l. Diem
densint
keigictictuc
llflofee
röfuii
getrg
iuſe
nenoritt,
.D
Wiinene
Mn ſͤeenl
ſalnſüͤn
feelire
deleghoe

„
n Homelia
. U
– prignẽ ⁊ aquã: ⁊ induxiſti nos in refrigeriũ.
mini nti Sed vt ad iſtam merearis beatitudinẽ per/
tgltnn uenire:oꝛa ꝓ illis qui te ꝑſequũtur:quia po/⸗
– tens eſt deus vt illos conuertat ad bonum.
midti Et qui nũc paleę eſſe vident᷑: de ziʒanijs in
iuſtcnn⸗ triticum: de amurca in oleũ tranſeãt. Et qui
enmnn modo alios ꝑ nequiciã ꝑſequunt᷑: ipi poſtea
M u ꝑſecutionẽ ꝓpter iuſticiã patiant᷑. Et qͥ nũc
N iein res alienas crudelit᷑ volunt rapere: res ſuus
M incipiãt pauꝑib miſericoꝛdit᷑ erogare: Quã
ult rẽ ſi oꝛãtibꝰ vob ſᷣm ſuꝗ cõſuetudinẽ pietas
aniie diuina pꝛęſtiterit: nõ ſolũ de veſtra ſed ⁊ de
— alioꝛũ ſalute duplicẽ mercedẽ in ęterna bea/
Bitculeni titudine remunerante deo capietis. Quod
nnuganinn ipſe pᷣſtare dignet᷑:qui cũ patre ⁊ ſpirituſan
Nbomitini cto viuit ⁊ regnat deus per omnia ſęcula ſę/
ninenm culoꝛũ: Amen.
ndln Ecxiz1. (De eo quod ſcriptũ eſt: Beatus
aie vir qui poſt aurũ nõ abijt: hec ſpe⸗
ganoneinfe

raiut in pecunię theſauris: Home/
teclein gfunn ” KXK
vetlligrlna A Eatus qui poſt aurũ nõ abijt:Et vt
kascneuon. 4 quicũq; aliquid iuenerit:ei qui ꝑdi/
Nextenuni. dit ſine vlla dilatione reſtituat: Et
ntesnoblci A de illo qui ducẽtos ſolidos inuenit:Et qͥ ad

Leideers ouile lupus venit:⁊ lupus redit. In ſcriptu
ſasdicn in Abi.s. is diuinis legimꝰfratres chariſſimi:ꝙ bea/
nuanente tus ſit qui poſt aurũ non abijt:nec ſperauit
ini Quͤhei in pecunię theſauris. Qui potuit trãſgredi
õ ⁊ non eſt tranſgreſſus:facere malũ ⁊ non fe/
euen V cit. Fratres interrogemꝰcõſciẽtias noſtras:
insmuine ⁊ videamꝰ ſi ita cupiditatẽ cõtemnimus: vt
Rerneleneit iſtius beatitudinis participes eſſe epoſſimꝰ.
lor D Foꝛte aliqͥs intra ſe cogitat ⁊ dicit:NHec fur/
n. un tũ:nec violentiã facio:nec rapinas exerceo:
genen . 6 nec res alienas aliquando negaui. Foꝛte iõ
nini ne. nõ negaſti: quia tibi nemo cõmendare vo/
heſin⸗ 8 luit:aut ſi cõmẽdauit: ſub teſtibꝰ cõmenda/
gtncnu uit. Dic mihi ſi reddidiſti quãdo a ſolo ſol⸗
ͦſhatt vbi deus inter vos fuerat accepiſti? Si tunc
nuln regddidiſti: ſi moꝛtuo eo qͥ cõmendauit neſci/
unnn enti filio reddidiſti:tũc te laudabo:qꝛ pꝰ au⸗
naemnt, rũ nõ iuiſti:qꝛ potuiſti trãſgredi ⁊ nõ es trãſ
Auſtcudihe greſſus:qꝛ potuiſti facere malum ⁊ non feci/
picnson ſti. Aut ſi foꝛte ſacculũ alienũ ſolidoꝝ vbi te
litet nemo vidit in via inueniſti: ⁊ ſine vlla moꝛa
lexr wn cuiꝰ fuerat reddidiſti. Ita fratres redite ad
liſt nultn vos:interrogate vos:reſpicite vos:vera re/-
hon ho, Joꝶ.7. ſpõdete vobis: ⁊ iudicate vos nõ ᷣm ꝑſonã
lli⸗ ſti⸗ ſed iuſtũ iudici iudicate Ecce chꝛiſtianꝰ es
iccnunn frequẽtas eccleſiaʒ: verbũ dei libent audis:
nidinr de lectiõe vbi letiiſime cõmoneris. Tu lau/
S

das tractantẽ: ego quęro facientẽ: chꝛiſtian⸗
es:frequẽtas eccleſiã: verbũ dei amas:et li /

bẽter audis. Ecce h̊ qð ꝓpono ĩ eo te erami ·
na:in eo te apende: in eo aſcẽde ad mentis

tuę tribunal:⁊ cõſtitue te ante te ⁊ iudica te.
Et ſi te pꝛauũ inueneris:coꝛrige te. Cõſide/⸗
ra qð ꝓpono.Deus dicit in lege ſua inuen / Leuiti.s.
tionẽ eſſe reddendã. DNeus in lege ſua dicctt
quã poꝛi pplo dedit: ꝓ quibꝰ chꝛiſtꝰ nõdum
erat moꝛtuuſ: Vt quicũq; rem cuiuſcũq; in/
uenerit:tãqᷓ; alienã cito reſtituat:AQuia ſine
dubio ꝛ⁊ ſi ipſe ꝑdidiſſet:hoc ſibi de alio fieri
voluiſſet. Scõm illud qð ſcriptũ eſt: Oia ꝗᷓ Wattb.⸗.
vultis vt faciant vobis homies:⁊ vos faci
te illis ſimilit᷑. Si quiſq;: verbi gratia:inue/
niat ĩ via alienũ ſacculũ ſolidoꝝ: debet red/
dere.Sed neſcit cui. Se excuſat ignoꝛantia
ſi non dominet᷑ auaricia. Dicam veſtręcha⸗
ritati: quomõ dei dona ſunt:⁊ ſunt in popuu
lo dei qͥ nõ fruſtra audiũt verbũ dei. Picam
quid fecerit homo quidã pauperrimꝰ:eo tẽ/
poꝛe quo ſanctus ambꝛoſiꝰ mediolani erat
epiſcopus:vbi tunc pᷣſens erat etiã auguſti
nus nõdum epiſcopus. Tã pauper erat ille
de quo loquimur vt ꝓſcholaſticus eſſet grã⸗
matici: ſed plane verus et ꝑfectꝰ chꝛiſtianꝰ.
Sʒ melioꝛ fuit ille qui ad velũ ſtabat qᷓ; ille
qui in cathedra ſedebat. Pauper & iſte inue
nit ſacculũ ducentoꝛũ ſolidoꝛum:memoꝛ tñ
diuing legis ꝓpoſuit petaciũ publice: Qui
ſolidos ꝑdidit veniat ad illũ locum vt quę/
rat illũ hominẽ. Ille qui plangẽs circũqua/
qᷓ; vagabat᷑: inuẽto ⁊ lecto petacio venit ad
hoĩem.Et ne foꝛte alienũ quęreret ſed ſuũ:
queſiuit ſigna:interrogauit ſacculi qualita-
tẽ:ſolidoꝛũ etiã ⁊ numerũ. Cuʒ oĩa ſideliter
etiã ille reſpondiſſet: reddidit qð iuenerat.
Ille repletꝰ gaudio ⁊ quęrẽs vicẽ repẽdere:
tanqᷓ; decimas obtulit illi ſolidos viginti:
Noluit acciꝑe.Obtrulit decẽ: noluit accige.
Saltẽ rogauit vt vel quiq; acciꝑet.MNoluit.
Ille ſtomachabũdꝰ pꝛoiecit ſacculũ: Nihil
ꝑdidi ait.Si nõ vis a me aliquid acciꝑe:nec
ego aliquid perdidi. QAuale certamẽ fratres
mei:quale certamen: qualis pugna:qualis
cõflictus. Cheatrũ mũdus:ſpectatoꝛ deus.
Victus ille:qð offerebat᷑ accepit: ⁊ cõtinuo
totũ pauperibꝰ erogauit. VUnũ ſolidũ in do
mũ ſuã non miſit. Conſiderate fratres tam
gloꝛioſuʒ exemplũ ⁊ tam admirabile factũ.
Egit aliqᷣd ĩ coꝛdibꝰ veſtris: ſi verbũ dei re/
quieuit i ais vris: Facite hoc frẽs mei. No/⸗

Sancti Auguſtini
lite putare vos damnuʒ pati: ſi qð a vobis tuũ in hac ꝑegrinatione:ad illũ toto amoꝛe en ann
inuentũ fuerit reddideritis. Credite qꝛ: ma/ ſuſpira:illũ deſidera. Ecce fac quo te ꝓbare aet
gnũ lucrũ eſt ſi feceritis qð ſuggero. Foꝛte vult deus tuus: vt appareat ꝓ quibꝰ rebus m ie
aliquis veniẽs in domo tua ꝑdidit ſolidos. diligas eum: vtrũ pꝛo ſeipſo an ꝓ rebus ter e⸗ hon
Terra cõmunis eſt:in vna domo eſtis ĩ hoc renis quas tibi pꝛeſtitit ⁊ dicat tibi: Fac qð nncien
mũdo:ambo viatoꝛes eſtis huiꝰ vitę. Unũ vis:imple cupiditates tuas:extende nequi nic Eeat
“ ſtabulũ intraſtis. Poſuit ille: oblitus eſt y ciã: dilata luxuriã:quicquid libuerit licituʒ d
Leuitj.6. cecidit ab illo. Inueniſti qui in lege audiſti: puta: MNon te hic punio:nõ te in gehennam nln crt
inuentionẽ eſſe reddendã. Quis inueniſti: mitto:faciẽ meã tamẽ nunq; videbis.Siad rle
qui cuʒ audires verbum dei laudaſti: tu in / iſtaʒ ſententiã expauiſti: amaſti. Si ad hoc ncte 4
ueniſti:ſi ergo veraciter laudaſti: redde qðd quod dictũ eſt: Faciẽ ſuã tibi negabit deus ulat⸗
inueniſti. Si autẽ nõ reddas quod inueni/ tuus:cõtremuit coꝛ tuum: et in non vidẽdo nnnnd
ſti:quãdo laudaſti teſtimoniũ cõtra te dixi deũ tuũ magnã pęnam putaſti:gratis ama gnman
Cſti. Eſtote ſideles inuẽtoꝛes:⁊ tunc iniquos ſti.hoc ideo diximus fratres:quia ſunt ho/⸗D unſnkct
14.q. S.ſiq̃l. vituꝑate raptoꝛes. MHã ſi qͥd inueniſti et nõ mines ita negligẽtes⁊ tepidi:⁊ qð peius eſt n⸗ Ene
reddidiſti: rapuiſti. Quãtũ potuiſti feciſti: etiam infideles qui dicunt: Vtinã hic mihi tͤdaſd
qꝛ plus nõ inueniſti: ideo plus nõ rapuiſti. deꝰ ĩ hoc ſęculo oĩa bona tribuat: nõ ad me
Qui alienũ negat: ſi poſſet ⁊ tolleret:ꝙ nõ ptinet quid ĩ futuro ſeculo de me fieri veit. N t,hn
tollis:timoꝛ te cohibet.Hõ bonũ facis: ſed O infelix anima:etiã ſi te deus nõ mittat in ſkunge
malũ metuis.Et latro timet malũ:⁊ vbi nõ pęnam: ⁊ tantũmodo faciem ſuaʒ te videre ſfnu
poteſt nõ facit:⁊ tamẽ latro eſt. Deus enim nõò pꝑmittat: nũquid nõ melius fuerat te nõ uſme
coꝛ interrogat nõ manum. Lupus venit ad fuiſſe natũ? Cum vo fieri nõ poſſit: vt qͥ fa miſuti,
ouile ouiũ:quęrit inuadere:quęrit lacerare: ciem eius nõ meruerit videre:ignem ęternũ Gmugan
quęrit deuoꝛare. Vigilãt paſtoꝛes: latrant euadere poſſit: quare ſic amas hᷣſentis ſecu/ Qumniil
canes:nihil poteſt: nihil aufert: nõ occidit: li voluptatẽ:vt nõ expaueſcas ęterni ignis Vdeſn
ſed tamẽ lupus venit: ⁊ lupus redit. NMun/⸗⸗ ardoꝛẽ: Si ergo meus ſermo inuenit in coꝛ; Quinſe
quid qꝛ ouem non tulit:ideo lupus non ve / dibus veſtris aliquã ſcintillã gratuiti amo- nnns
nit ⁊ ouis redit: Lupus venit fremens ⁊ ti/ ris dei:ipſam nutrite. Ad hanc augendam flostn
mens. Interroga & quiſquis vis de altero vos aduocate pᷣce humilitatis:doloꝛe pęni/ bigten
iudicare:ſi tunc nõ facis male quãdo potes tentię:delectatiõe iuſticię:operibus bonis: nagno⸗
facere:⁊ ab hoĩe nõ puniris: tũc times deũ. gemitibus ſinceris:cõuerſatione laudabili: ior-
Nemo eſt ibi niſi tu et ille cui facis malũ: et amicitia fideli.anc ſcintillaʒ boni amoꝛis ſisda
deus qui ambos videt: hoc time. Parũ eſt de qua dñs dicit: Ignẽ veni mittere in ter⸗/ Lud n. logth
qð dico: Ibi time malũ: ibi ama bonũ. Nã ram: ⁊ quid volo niſi vt ardeat: Flate in vo Qlien
etiã ſi timoꝛe gehennę nõ facis malũ: nõdũ bis:nutrite in vobis. Ipſa cum creuerit et tmunlto
ꝑfectus es. Audeo dicere: ſi timoꝛe gehẽnę flammã digniſſim fecerit:omniũ cupidita lenno⸗
nõ facis malũ:eſt quidẽ in te fides qꝛ credis tum carnaliũ ligna conſumet. Qůõ ipſe pꝛeę/ lteni be
fururg dei eſſe indiciij gaugco ſei ins ſedd ſtare dignet᷑ qui viuit ⁊ regnat deus v᷑. eßtenpe
adhuc timeo malicię tueę. Quid eſt qð dixi⸗ Dee . „ „ leogunt:
Quia ſi timoꝛe gebenne nõ facis malänois De eo qð Aplus ait:Uidete quõ l
amoꝛe iuſticię facis bonũ. Aliud eſt timere caute ambuletis:non vt inſipiẽtes leitolet
peęnam: aliud eſt amare iuſticiã. Amoꝛ caſtꝰ ſed vt ſapiẽtes:redimẽtes tempus Hulmn.
in te eſſe debet: quo amoꝛe deſideres videre An dies mali ſunt: Homelia Y nogli,
non cęlum ⁊ terrã:nõ campos liquidos ma/ Poſtolũ cum legeret᷑ audiſtis: ĩimo lbeun
ris: nõ ſpectacula nugatoꝛia: non fulgoꝛes oẽs audiuimus dicentẽ nobis:Vli/ abi.ðõ. Wlnen
nitoꝛeſq; gẽmaꝝ:ſᷣ deſideres vidẽ deũ tuũ: H dete quomõ caute ambuletis:nõvt idiesbe
1. Joh. . amare deũ tuuz. Quia dictũ eſt: Dilectiſſi/ Inſipiẽtes ſed vt ſapientes:redimẽtes tem/ Mbonl
mi filij dei ſumus: ⁊ nõdum apparuit qͥd eri/ ſpus quoniã dies mali ſunt. Dies malos fra töͤcnin
mus. Scimus qᷣa cũ aparuerit: ſiłes ei eri- /tres dus res faciunt: malicia ⁊ miſeria. Per· mmach
mus: qm̃ videbimꝰ eũ ſicuti eſt. Ecce ꝓpter /malicia hoĩm ducunt᷑ dies mali.Cęteꝝ dieſ wrmnne
qua viſionẽ fac bonũ: ecce ꝓpter quã viſio/ iſti quãtũ ꝑtinẽt ad ſpacia hoꝛarũ: oꝛdinati ebit
nẽ noli facere malũ.Si em̃ amasvidere deũ ſunt:Ducũt vices ſuas:agũt tꝑa.Oꝛit᷑ ſol⁊ Plpſig

in
ülüimin
eſgurte
el be
ongtt
denthic
gannli
ul butin
nolenghenn
cßnicsg
anaſt. Sthe
nbineghienn
Maintonntäi
Puteſtignenn
Mmes:guuſunde
cidergöans
nn Dnihenn
nborr tün
lodeneigi.
redeusnöu
Menſoßzentn
nehusſtanen
ninöle ir
anns aansſe
neſasgen p
emonnuenunon
Unligemnmnd
rugein
lenisdoeen
Ecpatbuebli⸗
nſenonelnennr
hnlezbonan
peninnoent
Ilent rbt
gCangunt
tomnücht
ma Quhgl
nudabit.

irdeen
. tiſoies
nirpſmhpl
Euudſtiunn
mti neh
utlttn
molnirunn

——
= = =

☛ –☛ =

4
.

Homelia

Ecẽs.i. occidit:Sol iterum oꝛitur ⁊ occidit: Veniũt

tempoꝛa: trãſeũt tempoꝛa. Cui moleſta ſũt
tempoꝛa: ſi homines ſibi moleſti non ſunt:
Ergo dies malos:ſicut dixi:duę res faciũt:
miſeria hominũ ⁊ malicia. Sed miſeria ho/
minũ cõmunis eſt:nõ debet malicia eſſe cõ/
munis.Exquo em̃ de peccato adam omnes
miſeri nati ſumus:cõmunis eſt miſeria. Sʒ

cõtra generationẽ queę nos miſeros fecit: ꝓ/

uidit deus regenerationẽ vnde nos a miſe/
ria liberaret. Generatio mittit in miſeriam:
regeneratio deſignat ad beatitudinẽ. Non
em̃ quia dixi: regeneratio liberat a miſeria:
iam nos cõtinuo vt regenerati ſumus beati
ſumꝰ. Si mox regenerati iam beati eſſemꝰ:
⁊ dies bonos ageremus:nõ nobis apoſtolꝰ
diceret: qui iam regeneratis et fidelibus lo/

Eph.. quit᷑: Redimentes tempus quia dies mali

ſũt.Et regenerati dies malos ducimꝰ:quo/
uſq; finiat᷑ pena moꝛtalitatis ⁊ ſuccedat gra
tia ſummę fęlicitatis.Si nihil nobis ad fu⸗
turũ ſęculũ pꝛodeſt ꝙ colimus deũ: vt quid
colimus eum? Vt hic habeamus felicitatẽ.
Quanti illã habent qui non colunt deum?
Vt bic ſeneſcamus et decrepiti efficiamur.
Quãti ſeneſcunt blaſphematoꝛes dei? Jðo
colendus eſt deus:vt cultoꝛes illius habeãt
filios ⁊ nõ ſint ſteriles? Filios deus et leoni9
bus ⁊ onagris et ſerpentibꝰ dat. Hon & pꝛo
magno ⁊ vero bono petendũ eſt:quo d⁊ iu⸗
dęis ⁊ paganis ⁊ hęreticis:etiam ⁊ ipſis be/
ſtijs datur. Aurũ em̃ ⁊ argentũ:honoꝛes:fi/
lios ⁊ patrimonia multa habẽt etiã ⁊ mali.
Qui em̃ vere chꝛiſtianus eſt: nõ iſta omnia
tranſitoꝛia debet petere:ſed totum pondus
intentionis vel oꝛationis ſuę ad expetendã
ęternã beatitudinẽ debet impendere. Iſta
em̃ tem poꝛalia bona:⁊ quãdo dat deꝰ:gra/
tięg agant᷑: ⁊ quãdo tollit:ſimilit gratig agã-
tur. Iſta quãdo voluerit tribuet:quãdo vo
luerit tollet:tantũ eſt vt ſeipſum nobis non

B auferat. Nemo ergo dicat in coꝛde ſuo fra/

tres quãdo auditis lectionẽ iſtã beati apo/

ſtoli: Redimẽtes tempus quoniã dies mali

ſunt:nemo dicat in coꝛde ſuo: parentes no/

ſtri dies bonos habuerũt: nos malos dies
habemus. Quare?parentes noſtri:nũquid

nõ chꝛiſtiani fuerũt? Iſta lectio non eſt reci/
tata ab ipſis tempoꝛibus apoſtoloꝛũ: ante
tot annos quãdo recitabat᷑ non ad eam ge⸗/
mebat᷑:⁊ qð dicebat non agnoſcebat᷑:ex eo
ꝙ lapſus eſt adã ⁊ de ꝑadiſo ꝓiectus eſt:nũ/

qᷓ; fuerũt dies niſi mali: Iſtos pueros qͥ na/
ſcunt᷑ introgemꝰ: quare a ploꝛatu incipiant
qui ⁊ ridere poſſunt. MNaſcit᷑ ⁊ ſtatim ploꝛat:
poſt neſcio quot dies ridet. Quando ploꝛa/

bat naſcẽs ꝓpheta ſuę calamitatis erat: La

chꝛymę em̃ teſtes ſunt miſerię. Mõdum lo/
quit᷑ et iã ꝓphetat in laboꝛes et futurũ in ti⸗
moꝛe:⁊ ſi bñ bñ. Bene ſi vixerit:et iuſtꝰ fue/
rit:certe in medijs temptationibus poſitus
ſemꝑ timebit. Quid em̃ qͥa iuſtus eſt: Ecce

iuſtus eſt. Quid ait apoſtolꝰ⸗Omnes enim 2. Timot&.ʒ.

qui volũt pie viuere in chꝛiſto ꝑſecutionem
patient᷑. Ecce quia dies mali ſunt:ſine ꝑſe/
cutione hic viuere iuſti nõ poſſunt.Sed di⸗
citis mihi.QAuid:Qñ pax eſt:qñ ꝓuinciaꝝ
iudices honoꝛãt eccleſiã:qũ inimicos reges
eccleſia non patit᷑:qñ oẽs leges ꝓ ipſa ſunt:
quõ qͥ pie viuunt ꝑſecutionẽ patiunt᷑: Qui
int᷑ malos viuũt ꝑſecutõeʒ patiũt᷑.Quare:
Quia oẽs mali ꝑſequunt᷑ bonos:nõ ferro ⁊

lapidibus:ſed vita ⁊ moꝛibus.Nũquid ali/ Señ.i9.

quis ſanctũ loth ꝑſequebatur in ſodomis?:
Nemo illi moleſtus erat: et tñ inter impios
viuebat:inter impuros:imundos:ſuꝑbos:

blaſphemos ꝑſecutionẽ patiebat᷑: nõ vapu

lando ſed inter malos viuendo. Omnis em̃
qui iuſtus ⁊ pius eſt:quando videt aliquos
male viuere:luxurie ſeruirę: iuſticiã nõ tene
re:ſuꝑbiam ſectari:charitatẽ cõtemnere:qũ

iſtos tales vident illi qui boni ſunt dolent:

affligunt᷑ ⁊ contriſtant᷑. Lugent em̃ cũ apo/
ſtolo eos qui peccauerũt ⁊ nõ egerũt pęnitẽ
tiã. Quiſquis me audis ⁊ nondum viuis in
chꝛiſto pie:incipe in chꝛiſto pie viuere.Et ꝓ
quo dico. Nũquid apoſtolꝰ paulus qui eo
tempoꝛe fuit quando adhuc in mũdo ſides
noua ſeminabat᷑: et neceſſe erat vt multos
aduerſarios pateret᷑: quia hoc dictuʒ eſt de

chꝛiſto: In ſignũ cui cõtradicet᷑: Mũqͥd eas Lucj..2.

tantũ ꝑſecutiones cõmemoꝛat:quas patie-/
bat᷑ vel a iudęis vel a gentibus? Hon ipſas

tantũ:nã illas ſic cõmemoꝛat:A iudęis qui/2ꝛ. Corſ.tx.

quies quadragenas vna minꝰ accepi: La⸗/
pidatus ſum: et cetera quę nouimꝰ qñ legi/
mus.Sʒ ille erãt etiã ꝑſecutiões:ſine quibꝰ

in hoc ſeculo nullꝰ iuſtus viuere põt: Foꝛis 2. Cor..⁊.

pugnę: intus timoꝛes. Deniq; cũ cõmemo/
raret ꝑicula ſua:Pericuł inqᷣt ĩ mari:ꝑiculis

in fluminibꝰ:pꝑiculis in deſerto:pꝑiculis a la/ 2. Cori.iI.

tronibꝰ:ꝑiculis iĩ falſis fratribꝰ. Cętera peri
cula poſſunt quieſcere: pericula a falſis fra-⸗
tribus qᷣeſcere vſq; ĩ finẽ ſeculi nõ nouerũt.

BGancti

C Redimamꝰ tpᷣus qm̃ dies mali ſt.Expe/
ctatis a me foꝛte ſcire:qͥd eſt tᷣus redimere.
Quõ habemꝰ redimere tpᷣus: dicturꝰſũ:qð
pauci audiũt:pauci ferũt:pauci aggrediũt:
pauci agũt:tñ dicã qm̃ ipᷣi pauci qͥ me audi/
turi ſũt:int᷑ malos viuũt: qm̃ dies mali ſũt.
Redimere tempꝰhoc eſt:qñ aliqᷣs tibi ĩigerit
litem: ꝑde aliqͥd vt deo vaces nõ litibꝰ per·

de:Ex eo ꝙ ꝑdis pꝛeciũ eſt tempoꝛis.Certe
qñ ꝓ tuis neceſſitatibꝰ ꝓcedis ad publicũ:

das nũmos ⁊ emis tibi paneʒ aut vinũ aut

oleũ aut lignũ aut veſtẽ aut aliquã ſupelle/
ctilẽ: aut qðcũq; tibi opus ẽ:das ⁊ accipis:
aliquid amittis: aliqͥd accipis: hoc eſtima/
re. Nam ſi nihil amittas ⁊ habeas qð nõ ha
bebas: aut inueniſti aut donatum accepiſti
aut hęreditate acqͥ ſiſti. QAñ aũt aliqͥd amit/
tis vt aliqͥd habeas:tũc emis.Qð habebis
emptũ eſt:qð amittis pꝛeciũ eſt. Quõ ergo
ꝑdis nũmos vt emas tibi panes:ſic ꝑde nũ
mos vt emas tibi quietẽ. Et hoc ẽ tempus
redimere. Pꝛouerbiũ notum eſt punicũ:qð
qͥdẽ latine vobis dicã:qꝛ punice nõ oẽs no/
ſtis. Punicũ em̃ ꝓuerbiũ antiquũ: Vt eniʒ
habeas tempꝰ quietũ:pde aliquid. Audi ꝓ
uerbiũ antiquũ vtile ⁊ neceſſariũ. Peſtilen/
tia ante oſtiũ venit ⁊ nummũ quęrit:Duos
illi da ⁊ ducat ſe. Peſtilẽtia eſt homo malꝰ:
qͥ te vult ꝑ calumniã expoliare. Peſtilẽtia ẽ
homo malus calumniatoꝛ: ꝓditoꝛ. Iſte ta/
lis ſic eſt:quõ puſtula mala in coꝛpe. Sicut
em̃ quãdo puſtulã incurrit homo:deſiderat
vt cito ſpondolũ faciat: ⁊ optat vt ſine aliq
moꝛa ipᷣa mala puſtula aliquã ꝑticulã tollat
de coꝛꝑe:⁊ cũ ipſa diſcedat: ne venenũ ipſiꝰ
totũ coꝛpꝰ occupet ⁊ animã petat: Ita etiã
qñ iniquus ⁊ malus homo q nõ vult niſi li-
tibꝰvacare:aliquã tibi calumniã facit:puta
illũ eſſe puſtulã malã: ⁊ acqͥeſce vt qualẽcũ⸗/
q; ꝑticulã de ſbᷣſtãtia tua ꝑdas: ne dũ te ni-
miũ litigãdo occupas: quietũ coꝛ hr̃e ⁊ deo
vacare nõ poſſis. HNũquid nõ ſupꝛadictũ ꝓ
uerbiũ de euãgelio videt᷑ natũ?: Nunqᷣd ali/

Watth.5. ud dixit dñs qᷓ; redime tempꝰ qñ ait: Si qͥs

vult iudicio tecum contendere:⁊ tunicã tuã
tollere:? Auocare te habet litibuſ a deo tuo:
nõ habebis quietũ coꝛ:nõ habebis trãquil/
lum animũ.Euerteris cogitatõibus tuis:ir
ritaris aduerſus ipſuʒ aduerſariũ tuũ: Ecce
tempꝰ ꝑdidiſti. Quãto meliꝰnummũ amit/
D teres ſi tempꝰredimeres.Certe om̃ibus pla

cuit qð dictũ eſt: Venit᷑ ad negocia veſtra ?

—

ibi vos inuenio. Et tñ ffes mei in cauſisvex

ſtris:in negocijs vr̃is:qñ ad nos dijudican/
da veniũt:ſi hoĩ chꝛiſtiano dico vt ꝓ temꝑe

redimendo perdat aliqͥd ſuũ:quãto maioꝛe
cura ⁊ fiducia debeo illi dicerevt reddat alie
num. Ambos em̃ chꝛiſtianos audio. Ille ca
lumnioſus qͥ vult facere alteri cauſã ⁊ tolle/
re ab illo velut ꝓ cõpoſitiõe: gaudet ad iſta
vba. Apls dixit: Redimẽtes tempꝰquoni/ Eob.ʒ.
am dies mali ſũt: SFacio calumniam chꝛiſti⸗
ano:ille velit nolit dat mihi aliquid vt tem
pus redimat:quia apoſtolũ audiuit. Vide

ne foꝛte cũ te putas aſtutũ: inuenias litigi/

oſum: et malit erogare vt vincat te q; per /
dere vt careat te. Tamen ſi illi dicturꝰ ſum:

perde alidd ocioſus:redime tempꝰ:apoſto/
lum audis quoniã dies mali ſunt: ſi illi qui

bonꝰ et iuſtus eſt dico:perde aliqͥd vt ſis ti
bi quietus:nõ ſum calumnioſe dicturꝰ:ꝑde
te fili diaboli:nullã cauſã habes:et res alie /
nas auferre moliris. Cauſã nõ habes:⁊ ca⸗

lumnia plenus es:Chꝛiſtianꝰes tu:Nunqͥd

volo illuʒ acqrere ⁊ te ꝓꝑdere? Si illi dixero:
da illi aliqͥd vt recedat a calũnia:tuvbi eris

qui habebis pecuniã de calũnia: Ille qͥ pꝛo

pter vitandã calumniã tempꝰ a te redemit:
hic tolerat dies malos: tu qͥ calũnijs paſce⸗
ris:⁊ hic habes dieſ malos:⁊ poſt dies ipos

habiturꝰ es ĩ die iudicij peioꝛes. Sed h̊ foꝛ/
te rides:qꝛ nummũ attendis:Ride: ride:et

cõtemne:ego erogẽ:veniet qui exigat.Sed

credimꝰ de dei miſericoꝛdia: qð ſic omibus
nõ ſolũ ſanctis ⁊ deũ timẽtibꝰchꝛiſtianis: ᷣ
etiã illis qͥ multis litibus ⁊ ſe ⁊ alios inquie
tant:ipſe pius dñs inſpirare dignabitur vt
omni cõtentione vel ęmulatiõe ſemota: ita
paci ⁊ charitati ſtudeãt: vt nõ ꝓpter diſcoꝛ/
diã dei iracundiã incurrere:ſᷣ magis ꝓpter
dilectionẽ⁊ pacẽ ad ęterna mereant᷑ pꝛemia
ꝑuenire: Pꝛeſtante dño nr̃o ieſu chꝛiſto:cui
eſt honoꝛ ⁊ imperiũ cũ patre ⁊ ſpirituſancto

in ſecula ſeculoꝛum: AmẽY.
Beee qð ꝓpheta dicit in pſalmo:
Suſtine dnm: viriliter age ⁊ cõfoꝛ NPo. 26.

tetur coꝛ tuñ: Homelia⸗ AX.
QNequẽter ffes cũ pſalmiſta cantaui
mus: Suſtine dñm: viriliter age et Abi.ð.

N confoꝛtetur coꝛ tuũ: ⁊ ſuſtine dñm.
uid ẽ:ſuſtine dñm? Vt tũc accipias quã/
o dabit:nõ tũc exigas quãdo vis. Tempꝰ
andi nondũ eſt: Suſtinuit te: ſuſtine illũ.
AQuid ẽ qð dixi:ſuſtinuit te:ſuſtine illũ:Si

unilſril
bidilcen
tbiciert⸗
ge Gtn
ſtell
1ülens
Hſetgeinfi
uſis
ltmagi
Tutanenq
Paterquut
gstbipn
NCo⸗Ou
Ninumn
(gtiseiscd
lebeh⸗ encied
ſeninonet
ſapelina
Etſpendo
Pon deun
(Ptedgern
au enta oe
Ulennäte
Cbtiouumu
Gddiee
Pnerden
ſperomal
lluddic⸗
liſpenk
deus
orhech
gpotolt
lempas
nos ſati
hucmoo
vecoxet
ditit o
mninpiu
lerſus ſue
ſonaago⸗
Aliüwolo
Ndei,
Pnit den
Uitorſie
Nelangi⸗
mninaͤe
ndrinbi⸗
ores naſ
lasele de

Homelags XI

iam iuſte viuis:ſi iam ad illũ cõuerſus es:ſi ſidiaris alienę impudicitię: qñ fraude cõtri/

— tibi diſplicẽt facta tua ſterita: ſi iaʒ placuit ſtas ꝓximũ tuũ:qñũ cõmẽdata negas:qñ fal
* Ni⸗ tibi eligẽ vitã bonã nouã: noli feſtinare exi · ſum ꝓ nũmo iuras:qũñ exhibes tibi bonum
— gere. Suſtinuit te vt mutares vitã tuã ma/ pꝛandiũ: ideo putas: qꝛ bonũ diem ducis:
kalinte lã:ſuſtine illũ vt coꝛonet vitã tuã bonã.Nẽ VUnde fieri poteſt vt dies bon ſit cũ malus
4 ude ⁊ ſi ille nõ ſuſtineret:nõ eẽt cui daret.Suſti/ ſit hõ? Malos dies vis addere mał diebꝰ⸗
en alit neꝭS qꝛ ſuſtẽtatꝰ es. Tu vo qui nõ vis coꝛri /· NRogo: aliquãtum inquit dim ittetur mihi.
de gaudaglfe gi: quiſqᷣs h es qͥ adhuc nõ vis coꝛrigi:qſi Quare? Quia ꝓmiſit mihi deꝰindulgentiã.
slenpegan vnꝰſit:magis dicere debui quicũq; hi eſtis. Sed craſtino die te victurum nemo tibi ꝓ/
Aumnindit Tu tamen qui hic es qui ſtatuiſti coꝛrigi:ſic miſit.Aut lege mihi:quomõ legis ꝓphetã:
Dtiguinen loquar quaſi ad vnũ: Quiſqͥs nõ vis coꝛri - euangeliũ:apoſtolũ: Quia cum te cõuerte/
iancinn de gi qᷣd tibi ꝓmitt?Deſperãdo peris: an ſpe/ ris: deus delet omnes iniqᷣtates tuaſ.Lege
zemnenivlig rando: Quiſqͥs deſperãdo peris hoc dicis i mihi vbi tibi pꝛomiſſus eſt craſtinus dies:
1menräe anima tua: Iniqᷣtas mea ſuꝑ me eſt: in pec· ⁊ viue craſtino die male? q; frater meus
ildiceſ catis meis cõtabeſco:Qusę mihi ſpes eſt vi non tibi hoc debui dicere: Longa erit foꝛte
nelenpn- Ezech.33 Uendi? Audi ꝓphetam dicentẽ: Molo moꝛ/ vita tua. Si longa erit:bona ſit. Quare vis
gliſunlldoag tem impij: tantum reuertatur impius a via habere longã vitã et malã: Aut longa non
tterlcetntſsn ſua peſſima ⁊ viuat.Sperãdo peris. Quid erit:⁊ illa longa debet te delectari: quę non
noſedaene eſt ſperãdo peris:? hoc dicis in animo tuo: habet ſinẽ. Aut longa erit: ⁊ quid mali erit:
habegansde HBonꝰẽ deus:miſericoꝛs ẽ deꝰ:ignoſcit oia: quia diu bene vixiſti? Tu male vis diu viue
ꝰW nöõ reddet mala ꝓ malis. Audi apoſtolũ di/ re: bene nõ viuis: ⁊ tamẽ craſtinũ diẽ nemo
aniosmburt Ro. 2. centẽ: Ignoꝛas quoniã patientia dei ad pę tibi pꝛomiſit. Coꝛrige te: audi ſcripturã: NHe Ecẽt. 5.
RK nitentiã te adducit.Quid greſtat: Quia ſi tardes cõuerti ad deuʒ. Verba iſta mea nõ
lünamuntis obtinuimus apud te aliqd: ſi intrauit in coꝛ ſunt: ſed ⁊ mea ſũt.Siamo: mea ſũt.Ama⸗
linn fbien qð dixi: Video qͥd mihi reſpondeas. Uerũ te ⁊ vr̃a ſũt. Sermo iſte quẽ modo dico:ſan
pnrint B eſt nec deſpero vt deſperando peream: nec cteę ſcripturę eſt.Si ↄtemnis illũ: aduerſariꝰ
galinent⸗ ſpero male vt ſperando peram. Hon mihi tuus eſt. Sed audi dominũ dicentẽ: Cõcoꝛ / Mattb. 5.
tokdis illud dico: Iniqtas mea ſuꝑ me eſt:iaʒ nul- da cũ aduerſario tuo cito. Audiãt oẽs:ver/
6 guͤbſp lã ſpem habeo. Mec mihi illud dico: Bonꝰ ba recito ſcripturę diuĩę. O male dilatoꝛ:o
etet eſt deus:nemini reddet mala. Mec illud di · craſtini male apetitoꝛ: audi dominũ dicen/
i⸗ co:nec hoc dico: pᷣmit me ꝓpheta:pſᷣmit me tem: audi ſcripturam ſanctam pᷣdicentem.
one⸗ apoſtolus.Et quid dicis: Adhuc modicum SDe iſto loco ſpeculatoꝛ ſum:Ne tardes con
gͤſteil 4 tempus viuam:quomõ volo. Iſti ſunt qui uerti ad deum:neq; differas de die in diem.
dimnne nos fatigant:plurimi ſũt: moleſti ſunt. A d Vide ſi non vidit illos:vide ſi non inſpexit
letupgnn huc modicũ tempus viuã quõ volo:poſtea illos qui dicunt: Craſtino bene viuo:hodie
enntun me coꝛrexero. Vtiq; verũ eſt quod ꝓpheta male viuam:et cũ cras venerit: hoc dicturꝰ
nielnn , dixit: Molo moꝛtem impij: tantũ reuerta / es.MNe tardes cõuerti ad deum: neq; diffe/ Ecẽi. 5.
i in tur impius avia ſua peſſima⁊ viuat.Qñ cõ ras de die ĩ diem. Subito em̃ veniet ira eiꝰ:
efnugs uerſus fuero:delebit oĩa mala mea:Quare ⁊ĩ tempoꝛe vindictę diſperdet te. Mũquid
nuenineni non addo aliquid voluptatibꝰ meis ⁊ viuo ego ſcripſi hoc: Nunqᷣd ego delere illud poſ
icicnſtnan quãtũ volo:quõ volo: poſtea me cõuerſurꝰ ſuʒ?: Si deleuero: timeo deleri. Illud poſſũ
rtpiuin ad deũ: Quare h̊ dicis frat: Quare: Quia tacere: timeo tacere. Pꝛędicare cogoꝛ: ter⸗
ꝓmiſit deus indulgentiã ſi me mutauero. ritus terreo. Timete mecum vt gaudeatis
tinpſiſin, Vigeo: ſcio: pꝛomiſit deus indulgentiam: mecuũ. He tardes ↄuerti ad deum. Domine
getchft per ſanctũ ꝓphetã hanc ꝓmittit: et per me vide quę dico: Domine ſcias:quia terruiſti
N minimũ ſeruũ ſuũ ꝓmittit:verũ eſt qð pꝛo/ me cum tuus ꝓpheta legeret᷑: DHomine no/
mnſnnn mittit: hãc ꝓmiſit ꝑ vnicũ ſuũ. Sed qͥd vis ſti in illa cathedra timoꝛẽ meũ cum tuus ꝓ/
irlue Mattb. 6. addere dies malos diebꝰ malis? Sufficiat pheta legeret᷑.Ecce dico: Me tardes cõuerti
ſukine e diei malicia ſua. Malus dies heſternꝰ: ma / addeum:neq;ʒ differas de die ĩ diem. Subi/
igul 14.Betrac, 18, lus ⁊ hodiernus: malus ⁊ craſtinus. An pu/ to eni veniet ira eius:⁊ in tempoꝛe vindictę
onis tas eſſe bonos dies: qñ ſatiſfacis voluptati/ diſperdet te. Sed nolo perdat te. Nolo mi/
eſotnenn bbus tuis: qñ i luxurijs enutr coꝛ tuũ:qñ in/ hi dicas:perire volo: quia ego nolo. Meliꝰ

inelic

b 2

Gancti

De vbis dñi eſt ergo nolo meũ q; volo tuũ. Si lethargi/
Ser. 59. f. cus pater tuus ęgrotaret inter manꝰ tuas:
⁊ tu adeſſes iuuenis ęgrotãti ſeni:et diceret
medicus:periclitat᷑ pater tuus: Somnꝰ iſte
grauedo eſt quędã lętalis: obſerua eũ: noli
eum ꝑmittere doꝛmire: ſi videris eũ doꝛmi/
re excita eum:ſi parũ eſt excitare:vellica:ſi ⁊
hoc parũ: ſtimula eum ne moꝛiat᷑ pat᷑ tuus:
adeſſes iuuenis ſeni oneroſuſ. Ille in dulcẽ
moꝛbũ reſolutus iret:oculos grauedine illa
pꝛemẽte cdauderet: tu contra clamares pa/
tri:noli doꝛmire.At ille:dimitte me:doꝛmi/
re volo. Et tu: ſed medicus dixit:ſi volue/
rit doꝛmire:non doꝛmiat.Et ille: Rogo di⸗

mitte me:moꝛi volo. Sed ego nolo: dicit fl/

lius patri: qui vtiq; optat ſe moꝛi: Et tamẽ
vis differre moꝛtẽ pr̃is tui: et aliquãto diu/

tius viuere cũ moꝛituro ſene patre tuo.Do/
minus tibi clamat: Holi doꝛmire:ne in ęter
num doꝛmias.Euigila vt mecum viuas:vt

. patrẽ habeas quem nunq; efferes:⁊ ſurdus
D es: Quid ergo feci ſpeculatoꝛ? Liber ſum:
nõ vos grauo.Scio dicturos eſſe quoſdaʒ:
Quid nobis voluit dicere? Terruit grauii
nos:reos nos fecit. Immo a reatu volui li-

berare. Fędũ eſt:turpe eſt. NHolo dicere ma-

lum:nolo dicere ꝑiculoſum:nolo dicere exi/
cioſum. Turpe eſt vt vos fallam ſi deus me
non fallit. DHDominus moꝛteʒ minat᷑ impijs:
nequiſſimis:fraudatoꝛibꝰ:ſceleratis: adul⸗/
teris:voluptatũ inqſitoꝛibus:ſuis cõtẽpto/
ribus:detractoꝛibus: murmurantibꝰ ⁊ mo/
res ſuos nõ mutantibꝰ. DHominꝰ illis moꝛtẽ
minatur:gehennas minat᷑: interitũ ſempit⸗-
nũ minat᷑.Quid volunt? Vt ego ꝓmittam
qð ille non ꝓmittit: Ecce dat tibi ſecuritatẽ
pcuratoꝛ.Quid tibi ꝓdeſt ſi paterfamilias
non acceptet:? Pꝛocuratoꝛ ſum:ſeruus ſum:
vis dicam tibi:viue quomõ vis: dominꝰ te
nõ perdet? Securitatẽ tibi ꝓcuratoꝛ dedit:
MNihil valet ſecuritas ꝓcuratoꝛis. Vtinam
dominus tibi ſecuritatẽ daret: ⁊ ego te ſolli

citum facerem. Domini em̃ ſecuritas valet

etiã ſi nolim. Mea vo nihil valet ſi ille no⸗

luerit. Quę ẽ aũt ſecuritas frẽsvel mea vel

veſtra: niſi vt dñi iuſſa intente diligenterq;
audiamus: ⁊ ꝓmiſſa fideliter expectemus:
In his qᷣbus fatigamur:qꝛ homies ſumus:
ipſiꝰ adiutoꝛiũ imploꝛemꝰ. Ad illũ ingemi/
ſcam:pᷣces nr̃ę nõ ſint ꝓ rebus ſęcularibus
htereũtibꝰ: tranſitoꝛijs:⁊ vice vapoꝛis eua/
neſcẽtibꝰ:Sed ſint pᷣces nr̃ę ꝓ ipſa implẽda

iuſticia: et ſanctiſicatione pꝛo nomine dei.
Non ꝓ vincendo vicino:ſed ꝓ vincenda li/
bidine:nõ pꝛo ſanãda carne:ſed pꝛo domã/
da auaricia. Hinc ſint pᷣces noſtrę:intꝰ nos
adiuuent luctantes ⁊ coꝛonent vincentes.

¶ De eo qð beatus Jacobus dicit: Jacobi.
monſatenini aiterinerß peccata ve⸗
ſtra: ⁊ oꝛate ꝓ inuicèẽ vt ſaluemini:
Homelia xNI

omnibus ſcripturis diuinis fra⸗ A
tres dilectiſſimi vtiliter ac ſalubꝛit
monemur: vt peccata noſtra de/
iugiter ⁊ hũiliter non ſolũ deo: ſed
etiã ſanctis ⁊ deum timẽtibus cõſiteri. Sic

ey per iacobũ apoſtolũ nos admonet ſpiri/

tuſſanctus dicens: Cõſitemini alterutꝝ pec
cata veſtra: et oꝛate ꝓ inuicẽ vt ſaluemini.
Et pſalmiſta: Confitemini dño quoniã bo/õ.iʒi.
nus.Et iteruʒ: Dixi ꝓnunciabo aduerſum s. z1.
me iniuſticias meas dño: et tu remiſiſti im /

pietatem coꝛdis mei. Quomõ enim nobis

peccatoꝛũ vulnera nunq; deeſſe poſſunt: ſic
et ↄfeſſionis medicamẽta deeſſe nõ debent.
Mõ em̃ ideo vult deus vt cõfiteamur pecca
ta noſtra ꝙ ea ipſe ſcire nõ poſſit: ſed quia
diabolus hoc deſiderat: vt inueniat qð no/
bis ante tribunal iudicis ęterni obijciat: iõ
vult vt magis defendere q; accuſare pecca/
ta noſtra velimus.Ecõtrario autẽ deus no/
ſter:qꝛ pius eſt ⁊ miſericoꝛs: vult vt ea cõſi⸗
teamur in hoc ſeculo: ne ꝓ illis cõfundãtur
poſtmodũ in futuro.Si em̃ nos cõfitemur:

ille parcit. Si nos agnoſcimꝰ: ille ignoſcit.

Pꝛimo homĩ nõ dictũ ẽ: Cõſitere peccatũ: geſ.2.
quia nõ fecerat qð fateret᷑: ſed dictum eſt ei
vt nõ peccaret. Hon obtemperauit: pecca/
uit. NHati ſumus moꝛtales ex vinculo pecca
ti: ꝓpagata eſt miſeria noſtra per ſucceſſio/
nem fragilitatis humanę:⁊ dicit᷑ nobis: Fa
temini peccata veſtra. Serpẽs aũt ille quõ Señ.ʒ·
tũc inſtitit vt nõ ſeruaret hõ qð illi dictũ eſt
ne peccaret:ſic nunc inſtat vt non ſeruet hõ
qð ei dictũ eſt:Cõſitere peccatum.Auomõ
em̃ tunc fecit vt caderet qui ſtabat: ſic nunc
agit ne ſurgat qͥ cecidit. Itaq; aduerſus in/
cantationes eius ⁊ inſidias quibꝰ nunc im /
pedire vult reditum noſtrũ:ſuſcipiamus p̊ᷣ/
cepta ſaluberrima aduerſus eum qui nunc
impedire vult nobis confeſſionem peccati.
Quia ſcit nõ nos poſſe redire niſi ꝑ humili⸗

gtenngei
booſpeini
wcnif
leynute
tenk hono
baüed auuhin
unaſl eel
N gperm
nunhit
Guenttind
ldinonvu
delacuſat
Ceſtinun
ogenste
atd Dot
bäͤwpuue
leſesgen
ionepe
alanſen
lſicnt
epote
ſplusga
gipeefue
duabobeho
ſcadacton
racahe
hoccat
twio
mepon
umnod
Conſent
ſplobt
bolusd
guoera
Cſcent
oud
nalin
nogope
lengan
Ltenamnen
lareſath
Mpoſu
ſteſcchan
ahöͤsde
nrmn
d dinbe
Moen
eknee
le oe
nng5
lanteni
lpen

ni

gtpninni, tatem:quiꝑ ſuperbiã lapſi ſumus. Dux no/
ſeſetponni bis iple fuit ad ſuꝑbis: modo ad humilitatẽ
naſtgii B ducẽ chꝛiſtũ ſequamur. Dicit homi ſerpens
nenypneng ille ꝓ. mathematicos ⁊ manichęos:ne conſi/

teat᷑ homo peccatũ. Per mathematicos ſic
obee e ⁊· de Señad loquit᷑: Nũquid hõ peccat: Stelle ſic poſitę
lupeggaye Sie. ct ſunt: neceſſe eſt vt faciat hõ peccatũ. DNicit
Ptlalnenig .
n peccet:Mã ipᷣe nõ peccat. Sic blaſphemias
cõuertit in deũ. Creatoꝛ em̃ ſtellarũ deus ẽ:

mnodilnaf ⁊ dũ non vult hõ ſe accuſare in eo qð fecit:
unerrlitin deũ accuſat a quo factus eſt homo. Item ꝑ
Pelatatotnn quoſdã manichęos ita ſuggerit:Hõ tu pec/
nonſclidentt cas:gens tenebꝛaꝝ peccat:tu nõ habes pec
–Rũ catũ. Dicit heęc animę:⁊ erigit eam in ſuper-
Gsuinmghi biã:vt putet quia nõ peccat.Nõ eſt hoc tol /
mnidngd e lere ſed geminare peccatũ. Itẽ multi ſic con
int unie feſſionẽ peccati fugiũt:vt ipᷣm ſathanan ac
idiognglip cuſent: ſe autẽ nihil mali feciſſe dicãt. Et cũ
nathtinting caſtigant᷑ aliqui ⁊ dicit᷑ eis:quare h̊ feciſtis:
an teninn· UBeſpödkẽt: QQuia diabol⸗B fecit. Hõ eſt em̃
Pnangnes vñ plus gaudeat diabolus: niſi qñ hõ dicit
4 ſeni l ipſe faceret vt peccaret. Quãdo em̃ dicit
Naſtidinn diabolꝰ hoc fecit:nõ ſe accuſat:⁊ dũ peccata
Reeleidiht⸗ ſua diſſimulat cõſiteri:indulgentiã nõ mere
afteni l tur accipere. Reſpõdet & ⁊ dicit: LHiabolus
poltſeu. hoc fecit:quaſi reuera traxerit eũ diabolus:
ninatufp aut violentiã fecerit. Suadere em̃ et ſollici

Genichſan tare poteſt:cogere oĩno non poteſt.Et ideo

nulneet cum ꝑ dei adiutoꝛiũ in poteſtate tua ſit vtꝝ
mhaui ain conſentias diabolo:quare nõ magis deo qᷓ;
8. ngii ipſi obtemperare deliberas? Si em̃ ſolꝰ dia
liseiſntir bolus daret cõſiliũ ⁊ deus taceret: haberes
iwstiinn quo excuſari poſſes.Cũ vero chꝛiſtus tibi ⁊
neeige⸗. Ccoſcientia tua ↄtradicat:⁊ ꝑ ſcripturas diui/
Cöitar atl 4 nas audias in eccleſia ꝙ non debeas facere
ſdtiunct malũ:quare eligis moꝛtẽ ⁊ deſeris vitaʒ: et
Gpeni aN magis vis ſequi diabolum ad luxuriam qᷓ;
erringlp obtemꝑare chꝛiſto qui te inuitat ad virtam
in gaanſ Cęternam? Rogo ergo vos fratres chariſſimi
rrths quare ſathanas ſeducit ad peccanduʒ: cum
osti lehite deus poſuerit homini in poteſtate nõ cõſen
iini tire ſathanę:? Eſt em̃ a dextris quodãmodo
Irtoreenan pcipiẽs deus: a ſiniſtris ſeducẽs ſathanas:
Aatun OA homo in medio cõſtitutus.Coꝛ qð inclinat᷑
ilabr:ſen ad diabolũ: quare nõ potius erigit᷑ ad deũ⸗
gau MNõ em̃ diabolus cogẽdo ſed ſuadendo no/
albiun cet:nec extoꝛquet a nobis conſenſum: ſᷣ pe
ticnine, tit: Mos dia bolũ non adiuuemus:et vinci/
zan ip mus. Dat quidẽ ille conſiliũ: ſed deo auxi/
onenni liante noſtrũ eſt vel eligere vł repudiare qð
uſi ſuggerit. Attendite ⁊ aliud:quãdo dicit hõ

ergo per mathematicos:qꝛ ſtella facit vt hõö

ꝙ ſeductus eſt a ſathana: quãdo dicit ſe ſe⸗

ductum: cõfitet᷑ ex parte: ſed tamẽ negat ſe

feciſſe ⁊ dicit:Ego nihil feci:diabolus fecit.
Conatus eſt dicere illud adã: Ipſe ſe enim
excuſare voluit de muliere: mulier excuſare

ſe voluit de ſerpente. Hominꝰ autẽ deus q

liberũ arbitriũ dedit homini: ⁊ eum pᷣcepto
ſuo aduerſus ſerpentis venena firmauerat:
nõ audiuit iſtas excuſatiões: QAuia mulier
ꝓpterea data erat vt doceret᷑ a viro:non vt
doceret virũ. Et ſic erat cõſtituta voluntas
amboꝛũ:ſic erat fabꝛicatũ liberũ arbitrium
vt ſi nollet cõſentire ſerpenti:diſcederet ſer/
pens ĩ ſua falſitate cõfuſus: ⁊ remaneret hö
in dño creatoꝛe firmatꝰ. Iſta ſunt mala ver-⸗
ba quę diximus: qꝛ mõ ſerpens vult ſuade-
re excuſatiões peccatoꝝ.Tunc fecit qð non
accuſes:mõ aũt vult facere qð excuſes.Deꝰ
conſitenti tanqᷓ; in apertũ ſinum indulgen /
tiam paratus erat dare:excuſas:claudis ſi ,-
num: includis peccatũ: excludis indulgen /
tiam peccati. Ecce quid feciſti? Mõ vt tolle /
retur peccatũ vt dixi iamqudum: ſed inter,
cluderet᷑ medicina peccati. Sanare te habe-
bat deus per indulgentiã ſi fatereris: quę/
ris ꝑ quem excuſes:ſed nõ quęrit ille quem
ꝓ te puniat. Dic & deuoto coꝛde quod diri
pauloante:Ego dixi:domine miſerere mei. Nõ.40
Quare addidit:Ego dixi:? Pꝛopt᷑ manichę/ .
os qui dicũt:nõ tu peccas.Clama: Ego di /
xi domine miſere mei:ſana animã meã quo
niã peccaui tibi. Sanat te deus:cõſitere ta/
tũ vulnus tuum. Jaces ſub manibus medi
ci:patiẽter imploꝛa auxiliũ. Fouet: vꝛit: ſe/ De natura et
cat: quanimiter tolera: tantũ noli attẽdere s atia. 19. 1f.
niſi vt ſaneris. Sanaberis autẽ ſi oſtendas
te medico:nõ quia ille non videt ſi tu te ab/

ſcondas:ſed ipſa cõfeſſio initiũ ſanitatis ẽ.

Emendabit me iuſtus in miſericoꝛdia ⁊ ar/ Ps.r40
guet me:oleũ aũt peccatoꝛis nõ impinguet
caput meũ.Quid eſt hoc? AMelius eſt mihi

vt quãdo videt iuſtus peccatũ meũ emẽdet

me:nõ mihi parcat:dicat qͥa peccaui: ſeuiat
ĩ peccatũ meũ:vt me liberet a peccato. Vi/
det᷑ acerbe clamare:ſed intꝰ lenis eſt in miſe
ricoꝛdia. Ideo dixit: Emẽdabit me iuſtusi

miſericoꝛdia et arguet me. Quãdo ergo ar/

guit: ⁊ quãdo clamat: ⁊ quãdo iuſtus ſęuit:
miſeret᷑: et totũ illud de miſericoꝛdia pater/
na eſt:non de ſęuicia inimici. Magis auteʒ

quãdo non vult te teneri ſub peccato: ma/

gis amat:quia ſecat.Hon vult cnün putre⸗

BSancti Auguſtini
dine peccati cętera membꝛa tua ↄtabeſcere: Eiuimus fratres chariſſimi ꝑ pꝛo A r ſen
errũ ꝓfert: ſed noli timere: noli paueſcere: phetam dicentẽ deum: He tardes Abi..
medicũ eſt ferrum. Hon contra te ferrũ fer·· conuerti ad deum: neq; differas de geun
tur:ſed cõtra vulnus tuũ.Ergo ſic ait:xẽmẽz diẽ. Subito em̃ venit ira eius:⁊ ĩ tem bd
dabit me iuſtus ĩ miſericoꝛdia ⁊ arguet me: poꝛe vindictę diſperdet te. Pꝛomiſit em̃ ti- Whee
oleũ autẽ peccatoꝛis non impinguet caput / bi:quoniã quo die cõuerſus fueris: obliui/ –—
meũ.Quid eſt auteʒ oleum peccatoꝛis:niſi ſcitur mala tua ſterita:ſed nunq; vitam cra pungecſt⸗
blandimentũ adulatoꝛis? Si quis aliquem ſtini diei ꝓmiſit tibi. An foꝛte non tibi illaʒ duos t
vehemẽter obiurget: videt᷑ ſęuire in pecca⸗ ꝓmiſit deus:⁊ ꝓmiſit illam tibi mathema/ ſilgeno
tũ ira eius: ⁊ libere ei dicat mala quę cõmi/ ticus vt damnet te ⁊ illũ? heus diem moꝛ⸗ ndomi
ſit:⁊ ille imitabit᷑ foꝛtaſſe obiurgatoꝛẽ ſuum tis incertum ſalubꝛiter conſtituit:Diem vl/ woßi⸗
ſimul cum illo iraſcit᷑ peccato ſuo: Quare di timũ ſuum quiſq; ſalubꝛiter cogitet. Miſe⸗ rbekbe⸗
NPð.A. ctum eſt: IJraſcimini ⁊ nolite peccare:quę di ricoꝛdia dei eſt: qͥa neſcit homo quãdo mo/ hetcon
citis ĩ coꝛdibꝰ veſtris: ⁊ in cubilibus veſtris riatur:Latet vltimus dies: vt obſeruentur doiic
cõpũgimini.Ergo dicat ille vera: foꝛte coꝛti omnes dies. Sed tenet te mũdus:illecebꝛe heäa
gitur: alius vᷣo veniat ad eum ⁊ aſſente᷑ et circũquaq; blandiunt᷑: delectat te pecunię Cletibu
NPð.9. dicat:ĩmo laudabilit feciſti: Quoniã lauda magnitudo: delectat honoꝛis fulgoꝛ: dele/ Gaperun
tur peccatoꝛ in deſiderijs animę ſuę: ⁊ qͥ ini ctat potentisę terroꝛ. Delectant iſta: ſed au/ Ponden
qua gerit benedicit᷑: diffluit: lętus vocatur. diatur apłus: MHihil intulimꝰ in hunc mun/ui.Timotb⸗.. lben
Auarus eſt ⁊ dicit᷑ de eo: qͥa ſeruat rem ſuũ. dũ:ſed nec auferre qͥd poſſumꝰ.honoꝛ te ꝗ/ Mucamu
Zudj.o. Vindicat ſe de inimico:cum dictum ſit:Di⸗ rere debet:non ipſum tu. Debes em̃ in loco Lud.ꝛiXA. Mhlabſt
mitte vt dimittat᷑ tibi: comis vocatur. Sic hũilioꝛi diſcũbere:vt qui te inuitauit faciat oo uos
cõſidera cetera: quẽadmodũ aſſentatoꝛes: te ad honoꝛatioꝛẽ locum aſcendere.Si autẽ lenisgn
id eſt adulatoꝛes habeãt verba fallacia:ha / noluerit:vbi recũbis manduca:Quia nihil Piren
beant nomina laudis: ipſa eſt vnctio pec huc intuliſti in hunc mundũ. Parũ eſt tibi: Cudee⸗
catoꝛis. Nos autẽ audiamus pꝛophetã di/ quia de alieno mãducas?: Diſcũbe vbicũq; cen. is
Eſacentem: Populus meus qui vos fęlices di / z mãduca. DNicturus es de meo. Audi apo/G Nohdes
cunt:in erroꝛem vos mittunt:⁊ conturbant ſtolũ: Mihil intulimus in hũc mũdum. Ad udtſt
ſeumitas pedum veſtroꝛum. Ergo ſi dicatur mundũ veniſti: plenam menſam inueniſti: Phenc⸗
ab aliquo libere peccatũ alicuius:et ab alio Sed domini eſt terra ⁊ plenitudo eius. Nã ꝓes. a5. pitgen
palpet᷑:ſi videat aliquis tertiꝰ et interroga? qui volũt inquit diuites fieri: Hõ dixit qui i. Cimotb.s. inſon
quid ſit factum:nonne ita ſolet reſpondere: diuites ſunt:ſed qui volũt diuites fieri: Cu fornn
Ille dixit ei vera ⁊ nõ eſt blanditus? Quid piditates accuſauit:nõ facultates.QAui vo/ Luof
ille alter? Quid fecit? Vnxit ei caput et ab/ lunt diuites fieri: incidũt in temptationẽ et niathe
ſceſſit. Hos vo fratres ſi vere ſpiritales me- deſideria multa ⁊ noxia:quę mergũt homi/ Uider
dici ſumus: ⁊ de animarũ veſtrarũ remedio nes in interitũ ⁊ perditionẽ. Pecunia dele⸗ hegt
attentius cogitamus: non debemus palpa ctat:iſta non times: Bona res eſt pecunia: ſeinam
re quẽq;:nec vos:nec nos. Cõſiteamur pec · bona res ẽ magna pecunia. Incidũt hoĩes lbimn,
cata noſtra: non excuſemus: tu feciſti: tu re itemptatiões:nõ times? In deſideria mul⸗ Eiguoͤp
es: tu peccata tua cõſitere:tibi ignoſcit᷑. Si ta incidũt ſtulta ⁊ noxia:nõ times:eſide/ lunine
autẽ dicas: Hõ ego feci: Vbicũq; verba ex/ ria quo ducunt time. Quid eſt quo ducũt⸗ ſen nehire
cuſare volueris:peccatũ tuum manet in te. Qusę mergunt inquit homies in interitum an
NPeccati reus es: ⁊ non illius peccati tantũ/ ⁊ ꝑditionem: Et adhuc ſurdus es? Interiũ lirrin
modo quod feciſti: ſed huius etiaʒ ſuperbie ⁊ perditionem non times?: Sic deus tonat: ſenin
quod cõſiteri noluiſti. De quo peccato nos ⁊ ſtertis. Ceterum his qui iam diuites ſunt un
dominus liberare dignet᷑: Qui cum patre ? adhuc conſiliũ dedit aplus:Pꝛęcipe inquit un⸗
ſpirituſancto viuit ⁊ regnat in ſecula ſeculo⸗ diuitibus huius mundi nõ ſuperbeę ſapere. chn
rum: Amen. NVeermis diuitiarũ ſuperbia eſt. Difficile eſt neun
—— NW 8hrrt non ſit ſuperbus qui diues eſt. Tolle ſu / *R
Ecel.5. Wexo quod ſcriptum eſt: Ne tar/ perbiam: diuitię non nocebunt. Sed atten⸗ ünſ⸗
es cõuerti ad peum:neq; differass de quid inde facere debeas: ne vacet apud onn
de die in diem: Homelias XII te quod largitus eſt deꝰ: Hon ſuperbe ſape- Ponn
tipon

bonittͤ,

sfung gli
huusing
Wenantbilt
Nansdinnin
ſtinirDin
dcogie. H
oquictong
Moblemanr
möchsrllcte
lagat e en
ons iüge:det
Nantiſg:ſen
m'inbunenuped
un horar;
Debeseßinadle
einuituuttat
andar Siand
er Quuhl
i. priͤchtb.
iberhci
pen. AMditb
hicnictn 1
alamimanf
incoens biße
i Böbicn Ad
diltesfell
Auns OQliſ⸗
engnpont
enegitbn⸗
beonin⸗
rsctpeun

7

Homelia

re. Ita vitia tolle: neq; ſpera ĩ incerto diui

tiarũ.Tolle ⁊ hoc vitiũ. Cũ abſtuleris iſta:
exerce oꝑa bona. Qui diuites ſũt inquit in
oꝑibꝰbonis nõ ſperẽt ĩ incerto diuitiaꝝ.Sʒ

vvbi ſperent? In deũ viuũ qͥ pᷣſtat nobis oia

abundãter ad fruendũ. Mũduʒ pſᷣſtat deus

pauꝑi:pᷣſtat et diuiti. Nũquid qͥa diues eſt:
duos ventres impleturus eſt? Attendite et
videte quoniã de datis dei pauperes ſatu/
rati doꝛmiunt. Qui paſcit vos: paſcit illos
ꝑ vos.Ergo non ametur pecunia:ſed ſi iam
habet᷑:hoc inde fiat. Diuites qui illam ha/
betis eſtote.Sed vbi diuites? In operibus
bonis. Facile inquit tribuant:cõmunicent.
lhic iã auaricia cõtrahit ſe quãdo audit: Fa
cile tribuant:cõmunicent:veluti aqua frigi
da perfundit᷑:rigeſcit:ſtringit ſinum⁊ dicit:
Non perdo laboꝛes meos. Infelix perdere

vis laboꝛes tuos? Ecce moꝛieris:⁊ qui nihil

huc attuliſti:nihil hinc potes auferre.Cum
nihil abſtuleris:nõne ꝑdidiſti omnes labo/
res tuos? Audi ergo conſiliũ dei. Nolo ter/
rearis:qꝛ dixit: Facile tribuant:cõmunicẽt.
Audi ⁊ quod ſequit᷑: expecta: noli cõtra me
claudere oſtiũ:nec adituʒ coꝛdis tui: Expe/
cta. Vis noſſe: Facile tribuãt:cõmunicẽt qꝛ
nõ ꝑdes: et hoc ſolũ nõ ꝑdes? Theſauriʒẽt
inqͥt ſibi fundamẽtũ bonũ in futuro: vt ap/
pᷣhendãt verã vitã. Iſta & ꝗ̊ te delectat falſa
vita eſt:quaſi in ſomnis hic viuis.Si quaſi
in ſomnis hic viuis:euigilatur es qñ moꝛie
ris ⁊ nihil habes in manibus tuis inuenire.
Quõ ſi mẽdicus doꝛmiat ⁊ in ſomnis illive
niat hęreditaſ:nihil illi fęliciꝰanteq; ſurgat.
Vigdet ſe ĩ ſomnis tractare manibus veſtes
egregias:pᷣcioſa vaſa aurea ⁊ argẽtea:intra
re in ameniſſima ⁊ ampliſſima pꝛędia:obſe/⸗
q̃ͥ ſibi magnas facultateſ.Euigilat⁊ ploꝛat.
Et quõ vigilãs accuſat hoiem qͥ ilũ expo/

NODOD liauit:ſic illũ accuſat qͥ illũ excitauit.Apꝑtiſſi

Pe. 75.

das ſeruo tuo qð acquiſiſti ⁊ nõ perdis:per/

me hinc locutus eſt pſalmus:Doꝛmierũt in
quit ſomnũ ſuũ ⁊ nihil inuenerũt oẽsviri di
uitiarũ in manibus ſuis:poſtea qᷓ; finierunt
ſomnũ ſuũ. Quia &̊ nihil attuliſti: nihil hic
ablaturꝰ es: Mitte ſurſũ qð iueniſti ⁊ nõ ꝑ⸗

diturus es. Da chꝛiſto:chꝛiſtꝰ em̃ hic voluit

accipere.Da chꝛiſto ⁊ ꝑdis: MNõ ꝑdis.Si cõ/
mendas ſeruo tuo qð acquiſiſti ⁊ non ꝑdis:
cõmendas domino tuo ⁊ perdis? Si cõmẽ/

des ſi cõmẽdes domino tuo qð accepiſti ab

ipſo domino tuo? Egere hic voluit chꝛiſtus

ſed pꝛopter nos. Om̃es pauperes quos vi⸗

peribit: Homelia

IXII XIIII

detis: potuit illos chꝛiſtus paſcere quomõ ʒ. Regi.7.

per coꝛuum heliam pauit: tamen et ipſi he/
lię ſubtraxit coꝛuum: vt a vidua paſceret᷑:
nõ helię pꝛęſtitit ſed viduę. Quando ergo
deus pauperes facit: quia ipſe non vult vt
ipſi habeant:quando facit pauperes ꝓbat

diuites. Sic enim ſcriptuʒ eſt: Pauper ⁊ di/ Mꝛouer.22.

ues occurrerũt ſibi. Vbi ſibi occurrerũt: In

hac vita. Natus eſt ille:natus eſt ⁊ ille. In,/ E

uenerunt ſe: occurrerunt ſibi. Et quid fecit
aũt ambos dominꝰ: Diuitẽ vnde paupereʒ
adiuuaret:pauperẽ vnde diuiteʒ pꝛobaret.
Pꝛo viribus ſuis vnuſquiſq; faciat. Mõ ſic
faciat:vt ipſe patiat᷑ anguſtias. Non hoc di
cimus: Superflua tua neceſſaria ſunt alijs.

Audiſtis modo cũ euangeliũ legeret᷑: Qui/ Mattłᷣ.io.

cũq; dederit calicem aquę frigidę vni ex mi/
nimis meis pꝛopter me:non perdet merce/
dem ſuam. Regnum cęloꝛum venale ꝓpo/

ſuit: ⁊ pꝛeciũ eius calicem aquę frigidę efſe

voluit. Sed quãdo eſt pauper qui facit ele/
moſynas:tunc debẽt elemoſynę eius eſſe ca
lix aquę frigidę. Qui plus habet:plus faci/

at. Vidua illa de duobꝰ minutis fecit: Za/ Marci. 12.
chęus dimidiũ rerum ſuarũ dedit:⁊ ad red/ Zud.19.

dendas fraudes ſuas:aliud dimidiuʒ reſer/

uauit. Elemoſynę illis ꝓſunt: qui vitã mu⸗

tauerunt. Das enim chꝛiſto egenti:vt peca

ta tua redimas pꝛęterita. Mã ſi ideo illi das
vt liceat tibi ſemꝑ impune peccare:non chꝛi

ſtum paſcis:ſed iudicem coꝛrũpere conariſ.

Ergo ad hoc facite elemoſynas: vt vr̃e oꝛa⸗
tiones exaudiant᷑: et adiuuet vos deus ad

vitam in melius cõmutandã. Et qui cõmu/

tatis eandem vitam in melius cõmutate:vt
ꝑ elemoſynas et oꝛatiões deleant᷑ mala vr̃a

—

erita:⁊ futura bona veniant ſempiterna.
Deeo ꝗsð dominus ait in euange
io: Capillus de capite veſtro non Ea.2.
1

XI

Ominus njr ieſus chꝛiſt:te
eſt martyꝛibꝰ ſuis ꝓ hũana fragili/
. tate ſollicitl ne foꝛte eũ ↄfitẽdo atq;
moꝛiẽdo ꝑirẽt magnã ſecuritatẽ dedit dicẽs
Capillꝰ de capite vr̃o nõ ꝑibit. Times ̊ ne
peas:cuiꝰ capillꝰ nõ ꝑibit? Si ſic cuſtodiunt᷑
ſuꝑflua tua:ĩ quãta ſecuritate ẽ aia tua?Nõ
perit capillꝰ qͥ cũ tõdet᷑ nõ ſentis:et ꝑit aĩa ꝑ

qus ſent:? Sane mlta dura eos paſſuros eẽ

ſdixit:vt ſdicẽdo faceret ꝑatioꝛes:dicerent

q; illi:Paratũ coꝛ meũ.Quid eſt ꝑatum coꝛ Pẽ.ðs.
meũ:niſi parata volũtas men: Darats Sha /

4

ibꝰ*: id AD

Bancti

bent martyꝛes voluntatem in martyꝛio:ſed
Zucl.ꝛi ſparat᷑ voluntas a dño. In veſtra patiẽtia
poſſidebitis veſtras animas. In veſtra pa/

tientia: inqt. Nõ em̃ eſſet patiẽtia tua: ſi nõ

ibi eſſet ⁊volũtas tua. In veſtra patientia:

ſed vnde veſtra? Moſtrũ eſt qð a nobis ha/
bet᷑:noſtrũ ẽ ⁊ qð donat᷑.QAuomõ em̃ alidd
donas:niſivt eiꝰ ſit cui donas? Aperta ẽ em̃
Ps. er illa cõfeſſio. Nonne deo ſubijcietur anima

mea:ab ipſo em̃ eſt patiẽtia mea? Dicamus
illi 1 nos: Patientia mea ab ipſo eſt. Unuʒ

fecit donãdo: noli ingratus eẽ ſibi aſſignã⸗

do. Mõne ĩ oꝛatione dñica dicimꝰ ⁊ noſtrũ ẽ
Matth.s qð a deo ẽ? Quotidie dicimꝰ: Panẽ noſtrũ
quotidianũ. Jam dixiſti: noſtrũ: ⁊ dicis:da
nobis. Ecce noſtrũ:ecce da nobis. Illo dan

te fit noſtrũ:ſi illo dante fit noſtrũ:nobis ſu

perbiẽtibus fit alienũ.Dicis noſtrũ:⁊ dicis
da nobis. Quid & tibi aſſignas: qð nõ tibi
1.Cor.4 ipſe dediſti? Quid em̃ habes qð nõ accepi/

ſti? Moſtrũ:et da nobis. Agnoſce largitoꝛẽ:

cõfitere te accipere:vt libẽter ille dignet᷑ da/

re.Quid ſi nõ egeres qui mẽdicas ⁊ ſupbus

es? An nõ mendicas qui panem petis: Pa/

nis noſter ęternꝰ chꝛiſtus in patris equalita
te. Panis noſter quotidianꝰ: chꝛiſtꝰ in car-
ne ęternus ſine tempoꝛe: quotidianꝰ ĩ tem/
Johᷣ.s poꝛe.Lamẽ ipſe eſt panis qui de cęlo deſcẽ/
dit. Foꝛtes ſunt martyꝛes:ſfirmi ſunt marty
Ns. 03 res:ſed panis cõfirmat coꝛ hominis. Hũc I

B audiamꝰ paulũ apoſtolũ dicentẽ:cũ paſſio/
ni apꝛopinquaret: de coꝛona ſibi parata p/
2. CTimoth. 4 ſumentẽ: Bonũ inquit certamẽ certaui:cur

ſum cõſũmaui:fſideʒ ſeruaui. De cętero ſutꝑ/
eſt mihi coꝛona iuſticię:quã reddet mihi do⸗

minus in illa die iuſtus iudex. Mõ ſolũ autẽ
mihi ſed ⁊ omnibus qui diligũt manifeſta/
De gratia et tionẽ eius. Reddet inqͥt mihi dñs coꝛonam
li.ar.v7 iuſtꝰ iudex. Dhebet ergo: Quid reddet: Red
det && iuſtꝰ iudex.Mõ em̃ opere inſpecto põt
negare mercedẽ qui opus inſpicit. Bonum
certamẽ certaui:opus eſt. Curſũ cõſũmaui:
opus eſt. Fidẽ ſeruaui: opus ẽ. Suꝑeſt mi/
hi coꝛona iuſticię:merces eſt:ſed in mercede
tu nihil agis: in opere non ſolus agis. Co/
rona tibi eſt ab ipſo:opus autẽ abs te:ſᷣ nõ
Actj.o niſi ipſo adiuuãte.Cum autẽ paulus aplus
pꝛius ſaulus crudeliſſimꝰ eſſet ⁊ imaniſſimꝰ

ꝑſecutoꝛ:nihil oino boni merebat᷑: imo me/

rebat᷑ plurimũ malũ. Merebat᷑ em̃ dãnari:

nõ eligi. Et ecce ſbito cũ mala faceret:⁊ ma-

la mereret᷑:vna celeſti voce pꝛoſternit᷑. Per⸗

ſecutoꝛ deijcit᷑:ᷣdicatoꝛ erigit᷑. Audi eũ hoc
ipſum cõſitentẽ: Qui pᷣus fui blaſphemus ⁊ 1. Timoth.
ꝑſecutoꝛ ⁊ iniurioſus:ſed miſericoꝛdiã cõſe/

„ .

iuſtꝰ iudex:? Aiſericoꝛdiã inqͥt cõſecutꝰ ſuʒ:
mala merebar:bona accepi. MHõ ſᷣm peccata Ns. oꝛ
noſtra fecit nobis. Miſericoꝛdiã cõſecutus
ſum. Debita mihi nõ ſunt reddita. Si enim
debita redderent᷑: ſuppliciuʒ redderet᷑. Non
inquit accepi qð debebat᷑: Miſericoꝛdiã cõ
ſecutꝰ ſum. Mõ ſᷣ̃m peccata noſtra fecit no/
bis. Quãtuʒ diſtat oꝛiens ab occaſu:longe
fecit a nobis iniquitates noſtras. Quãtum
diſtat oꝛiẽs ab occidẽte: auertere ab occidẽè⸗
te: cõuertere ad oꝛientẽ. Occidũt ibi pecca/I
ta:oꝛit᷑ inde iuſticia. In occidẽtevetꝰ:in oꝛi/
ente nouus. In occidente ſaulus:in oꝛiente
paulus. Vnde hoc ſaulo:vnde hoc crudeli:
vnde hoc perſecutoꝛi: vnde hoc nõ paſtoꝛi:
Ipſe em̃ eſt lupus rapax:de tribu beniami.
Ipſe dicit.Dictũ autẽ erat in ꝓphetia:Be/ Señ·49
niamin lupus rapax:mane rapit pꝛedam: ⁊
ad veſperã diuidit eſcas. Pꝛius cõſumpſit:
poſterius paſcit. Rapiebat pꝛoꝛſus:rapie-
bat. Legite rapiebat:legite libꝛũ actuũ apo
ſtoloꝝ. Litteras a pontiſicibus accipiebat:
vt quoſcũq; inueniret ſectãtes viam chꝛiſti
vinctos adduceret puniẽdos.Ibat: ſeęuie/
bat:cędes ⁊ ſanguinem anhelabat.Ecce ra⸗
pit: ſed adhuc mane eſt: Vanitas ſb ſole ẽ.
Fit ei veſpera qñ cęcitate ꝑcutit᷑. Ecce vnus
homo ſaulus ⁊ paulus: ꝑſecutoꝛ ĩ occidẽte:
pᷣdicatoꝛ in oꝛiente.Oculi eius ad huiꝰ mũ/
di vanitatẽ claudunt᷑:alij interioꝛes illumi⸗
nant᷑. Vas pauloante perditionis:diuiſio/
nes eſcarũ eiꝰ quotidie recitant᷑. Vide quẽ/
admodũ diuidat eſcas. Houit qͥd cui cõgru
at. Diuidit nõ paſſim:nõ cõfuſe erogat.Di/
uidit:hoc ẽ diſtribuit:diſtinguit nõ paſſim:
nõ cõfuſeq; diſpẽſat:loquit᷑ ſapiẽtiã int᷑ ꝑfe/ꝛ.Corj..
ctos. Quibuſdã vᷣo nõ valẽtibꝰ capere ſoli ·D
dũ cibũ:diuidẽs dicit: Lac vobis potũ de/i·Cor.
di. Ecce h̊ facit qͥ pauloañ faciebat: Quid:
Nolo recoꝛdari: Immo recoꝛder hoĩs neq/
ciã:vt appꝛobem dei miſericoꝛdiã.A qͥ patie
bat᷑ chꝛiſtꝰ:patit᷑ ꝓ chꝛiſto. Fit vᷣo paulus ex
ſaulo. Qui ſpargebat colligit: qui oppug/
nabat defendit. Vñ hoc ſaulo? Quid dica/
mꝰ: Ipᷣm audiamꝰ. Queritis inqᷣt vñ q̊ mi /
hi? Miſcdiã ↄſecutꝰ ſũ.Mõ eſt inqͥt mihi Ha · Timotb.·
me: miſericoꝛdiã ↄſecutꝰ ſũ. Quid retribuã Nð.us
dño /ꝓ omibꝰꝗ retribuit mihi: Retribuit em̃

cutus ſum. Mũquid ibi dixit: Reddet mihi 2. Timoth.4

1

.Arönia⸗
ſonanen
Cuisee
chi.
auun
auntenſ
nöbona p⸗
Petmelgn
lpmalsnl
vetobona.
Itbonaro
Alioubübe
elſekn
agonaue
bomcbe
Crnts helctihl
Cettamecet
nätirennb⸗
hyſededi.
mencenue
edis glolocdia
Poautieg
funndicsst
elidytan
Raſtytan
Ro. eddis⸗
ſodnscſr
ſo.npd
Pe us nus cuck
(Aſtocit
ſploa
(urlum
apoſtol
vennä
Aucio⸗
ſstuse
hC
Narhiſo-
gequisen
Genbeg
keuutul
(noin

.

ſmnus,

hlean
i
beiscd
dgecd⸗
üomicn
ſugbog
Alilan
Deſecin
bupnie

udieä⸗
ſobennuticn
Rdiiciſ
üdenbinke
ſereſ
fnpemdn
icöſecutue
.Siehin
erek,on
Mordiͤch
naſeet ,
ainlonge
Quäun
eabocaci⸗
ibihernl.
verinor
Sinotient
occudl:
nöpaſtci
ubenuani

henin Be⸗d

pedam
clunpdit
o:rapie⸗
acmäapo
Acipiehe
biamchiit
beteſae⸗
1. Ecets
oſbſolei.
Kceyvnus
iocccli⸗
dbuiꝰni⸗
Resſluumd
is dilſ
Videqe
daicigt
roge D
n paſin
int

gpotide

oiste
Zäpare
gulluscn

Homelia

ſed nõ mala ꝓ malis. Retribuit plane: ſed
nõ mala ꝓ malis. Retribuit bona ꝓ malis.
Auid ergo ego retribuã? Calicem ſalutaris
accipiã.Certe retribuebas.Aliter adhuc ac⸗
cipis. Ad hoc accepi. Sed mõ plane ꝓpin/
quante paſſione:retribuã bona pꝛo bonis:
noõ bona pꝛo malis. Pꝛius ergo dñs debe⸗
bat mala ꝓ malis:noluit aũt retribuere ma
la ꝓ malis:⁊ retribuit bona ꝓ malis.Retri
buẽdo bona ꝓ malis:inuenit quõ retribue/

ret bona pꝛo bonis.Ecce em̃ in paulo pꝛius

ſaulo nihil boni iuenit.Cũ in illo nihil boni
inueniſſet: mala dimiſit:bona retribuit.Cũ
ergo inquis bona retribuit: puenit ſe dãdo
bona qbus retribueret bona.Ecce retribuit
2. Timothᷣ.4. mercedẽ his bonis:oꝑibus bonis. Honum
certamẽ certãti:curſum cõſummãti:fidẽ ſer/
uãti:retribuit bona.Sʒ qͥbus bonis? Quę
ipſe dedit. An nõ ipſe dedit: vt bonũ certa/
mmen certares? Si nõ ipſe dedit: quid eſt qð
1.Corj.i5. alio loco dicis:Plus illis omniblaboꝛaui:
Mõ autẽ ego: ſed gratia dei mecũ.Ecce ite/
rum dicis:Curſum cõſummaui. Hon ⁊ ipſe
dedit:vt curſum cõſummares? Si non ipſe
delgit vt curſuʒ cõſũmares: quid eſt qð alio
So 9. loco dicis: Mõ volentis neq; currẽtis: ſᷣ mi/
ſerẽtis eſt dei? Fidẽ ſuaui.Seruaſti: Agno/
ſco:⁊ pꝛobo. Fateoꝛ ſeruaſti. Sed niſi domi
NPz.126 nus cuſtodierit ciuitatẽ:inuanũ vigilat qui
cuſtodit eam. Ab illo ergo ipſo adiuuante:
ipſoq; donãte:⁊ bonum agonem certaſti:et
curſum cõſũmaſti: ⁊ fidẽ ſeruaſti. DHa veniã
apoſtole:ꝓpꝛia tua non noui niſi mala.Da
veniã apoſtole:Dicimus: quia tu docuiſti:
Audio cõfitentẽ nõ inuenio ingratũ. Pꝛoꝛ/
ſus tua a te tibi parata nõ nouimus niſi ma
la. Cuʒ ̊ deꝰ coꝛonat merita tua:nihil coꝛoe
nat niſi dona ſua.anc ſidẽ ⁊ verã pietatẽ:
ne quis extollat᷑ de libero arbitrio in bonis
operibꝰ:quiſquis ſic accipiat vt nouerit dã-
tẽ: aut quiſquis datoꝛi nõ ſit ingratus:me/
dico nõ ſuꝑbiat:vel inſanus adhuc vel non
aſe ſanus.Hhãc inquã fidẽ ſuã atq; pietateʒ
nullę argumẽtatiões euellãt de coꝛdibꝰ ve/
1. Corj. 4. ſtris. Seruate qð accepiſtis. Quid em̃ ha-
betis qð nõ accepiſtis? hoc eſt deo cõfiteri
dicere qð ait apłus:Hos aũt nõ ſpiritũ hu/
ius mũdi accepimꝰ. Spũs huiꝰ mũdi facit
ſuꝑbos:ſpũs huiꝰmũdi facit inflatos:ſpũs
huius mũdi facit vt putet ſe quiſq; nilag

H elſe:cũ nihil ſit. Sed qͥd ait aplus cõtra ſp
hbui“mũdi inſlatũ: ſuꝑbũ: tumidũ: elatũ:ne

in ſecula ſeculoꝛũ: Amen.

.

ſolidũ: Quid ait: Nos nõ ſpm̃ huius mũdi i.or.ax
accepimus:ſed ſpiritũ qui ex deo eſt. Unde
pꝛobas vt ſciamꝰ quę a deo donata ſunt no
bis? Audiamuſ ergo dñm dicentẽ:Sine me Job.iʒ
nihil poteſtis facere. Et illud: Nemo habet᷑ Johᷣ.19

quicq; niſi ei datũ fuerit deſuꝑ. Et nemo ve Zoh.s
nit ad me: niſi pater qͥ miſit me traxerit euʒ.

Et illud:Ego ſum vitis:vos palmites.Siẽ Joh.i5
palmes nõ poteſt facere fructũ a ſemetipſo
niſi mãſerit in vite:ſic nec vos niſi ĩi me mã⸗/
ſeritis. Et illud qð iacobus apłus pꝛoteſtat᷑
dicens: Omne datũ bonum: ⁊ omne donũ ꝓacobi.I.
perfectũ deſurſum eſt:deſcẽdens a patre lu/
minũ. Et qð apłus paulus ad repꝛimendã
pᷣſumptioneʒ illoꝛum qui de libero arbitrio
gloꝛiant᷑:clamat ⁊ dicit:Quid habes qð nõ i.Cor.4.
accepiſti? Si auteʒ accep iſti: quid gloꝛiaris

quaſi nõ acceperis: Et illud: Gꝛatia ſalui fa Eph.2.

cti ſumus per fidem: ⁊ hoc nõ ex nobis. Dei
enim donũ eſt vt ne quis extollat᷑.Et illud:

Vobis donatũ eſt pꝛo chꝛiſto: nõ ſolũ vt in Philł.2.

euʒ credatis:ſed etiãvt pꝛo ipſo patiamini.
Et illud: Deus qui cepit in vobis opus bo / Abi. ᷓ.

num perficiet. Hec ergo ⁊ his ſimilia diligẽ/
ter ac ſideliter cogitantes:non acquieſcamꝰ2
eis qui liberum arbitriũ in ſuperbiam extol

lentes: ſcipitare magis qᷓ; eleuare conant᷑.

Sed humiliter conſideremꝰ illud qð apłus

dicit: Deus qui operat᷑ in vobis ⁊ velle ⁊ ꝑ / Ehil.2.
ficere. Gꝛatias agamꝰ domino ac ſaluatoꝛi

noſtro:qui nos nullis pᷣcedentibus meritis

vulneratoſ curauit:⁊ inimicos recõciliauit:

⁊ de captiuitate redemit: de tenebꝛis ad lu/
cem reduxit:de moꝛte advitam reuocauit:⁊
humiliter ↄfitentes fragilitatẽ noſtrã illius
miſericoꝛdiã depꝛecemur:vt qꝛ nos ᷣm pſal
miſtã:miſericoꝛdia ſua pᷣuenit:dignet᷑ ĩ nob NPẽ.ꝭs.
nõ ſolũ cuſtodire:ſed etiã augere muneravł
bñficia ſua quę ipſe dignatus eſt dare:Qui

cum patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat deꝰ

¶ De modo quo nos inuicẽ dilige/
re debeamus?I. xXV

vel infirmitate mẽbꝛoꝛũ coꝛpoꝛaliũ
poſſumꝰ euidẽter agnoſcere. Si em̃ ſic nos
amare voluerimus:quomõ ſe inuicẽ amant

membꝛa coꝛpoꝛis noſtri:ꝑfecta ĩ nobis cha/

ritas poterit cuſtodiri. Cõſiderate ⁊ videte

qͥd fiat in nobis carnalit᷑:qñ ſanũ eſt caput:

1
S

quõ cõgaudent omnia membꝛa: ⁊ placẽt ſi/

–

1. Corj. 12.

.

Bancti

bi de illis ſingulis cetera mẽbꝛa. Ecõtrario
aũt quãdo aliquid mali patitur vnũ mem/
bꝛũ:cõpatiunt᷑ oĩia membꝛa.Ecce ſpinã cal/
cat pes:QAuid tam longe ab oculis qᷓ; pes?
Longe eſt loco:ꝓximus charitatis affectu.
Aodicũ pungit ſpina:⁊ ꝑparuũ locum te-/
net in pede: vide quõ illuc conuertunt᷑ oĩa

mẽbꝛa.Pꝛimo ipſa ſpina doꝛſi incuruat ſe:

⁊ deponũt ſe oĩa mẽbꝛa. Nũquid oculi ceſ⸗

ſant queęrere: Nunqͥd aures ceſſant audire:
Foꝛte alij q vidẽt vbi ſit: dicũt: ecce ibi eſt:
ſtatim hoc audiũt aures:⁊ ſequũtur conſi-

liũ:ibi ⁊ oculi quęrũt:⁊ manus oꝑant᷑: et vt

dixi totũ coꝛpꝰ illuc incuruat᷑:et nihil vacat
in homie ad ſubueniẽdũ. Et ſolum in pede

factũ eſt vulnus:⁊ totũ qð eſt in homie ope
rat᷑. HNũquid omnia puncta ſunt: Attẽdite.
Nũquid omnia dolẽt:? Sana eſt manus:ſa/

punctus ẽ. Hõ eſt cõmunis calamitas om
nibus:ſed ꝑ cõpaſſionẽ charitatis oĩa veni/

PB
Abi. v.

ni ſunt oculi:ſanũ eſt caput:ſana alia mem/
bꝛa:ipſe pes ſanus eſt:ibi tantuʒ dolet vbi

unt ad ſubueniendũ:⁊ omnia volũt ſuccur⸗/
rere: Vt impleat᷑ qð ait apłs:Si patit᷑ vnũ
mẽbꝛũ:cõpatiunt᷑ omnia membꝛa:⁊ ſi gloꝛi
ficat᷑t vynum membꝛũ: cõgaudẽt omnia mẽ⸗
bꝛa. Quid ergo? MHeſcio quis habet donũ
dei in virtutibꝰ: nõ habes tu: noli inuidere
ne pcidaris de coꝛpoꝛe. Videte fratres: qui

inuidet:ſic eſt quomõ tabes:quomõ vulnꝰ:

5
.

quomõ apoſtema. Non vis cõgaudere glo/
riſicato: Videt in te inuidię moꝛbũ celeſtis
ille medicus: et ſcidet te de coꝛpoꝛe.Noli g̊

Auguſtini

viã currẽdo veniam ꝰad celeſtẽ ciuitatẽ.mũ
quid aliqͥs põt dicere: qͥa ęgrotauit h̊ͥ dñs:

Quid eſt & qð ait: Infirmꝰ fui ⁊ nõ viſitaſt: Manb.25„,.·

me? Quid niſi qð ipſi confitent᷑:qñ te vidi⸗
mus eſurientẽ:aut ſitientẽ:aut nudum:aut
infirmũ:aut in carcere:⁊ non miſtrauimꝰ ti⸗
bi? Et ille q;uis ſedeat in ceęlo: tamẽ cõpati/
ens mẽbꝛis laboꝛãtibus: qꝛ caput eſt mem⸗
bꝛoꝛũ ⁊ vniuerſi coꝛꝑis:quãdo vni inquit ex
minimis meis nõ feciſtis: nec mihi feciſtis.
Jam certe erat in celo quãdo paulũ ex ꝑſe/
cutoꝛe fecit ſdicatoꝛẽ. Mam miſertus eius:
⁊ incoꝛpoꝛãs eum vniuerſo coꝛpoꝛi ſuo dixit

de ceęlo:Saule ſaule qͥd me ꝑſequeris: Nũ/Actj.9.

quid & ipſum ꝑſequebat᷑ in celo? Quid eſt ꝭ̊
quid me ꝑſequeris? Perſequebat᷑ ſaulꝰchꝛi⸗
ſtianos:nũquid chꝛiſtũ qui ſedebat in cęlo:

Sed qꝛ ipſe erat in chꝛiſtianis: cõpatiẽs mẽ
bꝛis omnibꝰ: vt verũ eſſet in ipſo qð ait:Si i.Corj.ia.

patitur vnũ membꝛũ: cõpatiunt᷑ oĩa mem/
bꝛa: Quid ait: Saule ſaule qͥd me pſeq̃ris:
Certe iam in cęlo ſum: tamẽ quando mini/
mos meos ꝑſequeris me ꝑſequeriſ:In ipᷣis
mẽbꝛis meis adhuc ego ꝑſecutionẽ patioꝛ.

Et illð attẽdite frẽs:qð etiã nos aliquotiẽs ¶

facimꝰ.Attẽdite in populo quãdo ſtatur:et
eſt aliqua coartatio: ſi alter alterum calcet:
lingua dicit:calcas me:Nũ ipſa calcata eſt:

AQuid eſt ergo qð ſonat:calcas me? Si ⁊ ille

reſpõdeat:libera es o lingua:i oꝛe tuo vocẽ
habeſ:Ego ſi calcaui: pedẽ calcaui.Sed cal
cas me charitas dic:calcas me cõpaſſiovni ⸗
tatis et vinculũ ſocietatis dicit.Sicut ergo

Acuotoͤſ

mtnitil

enved
utti
Ceboninin
Gugnet
ftenmkl
Aurobulena
olncopee
lsſluses⸗
Uſnommna
Atenusruina
hoektf⸗
ſoes Seft
ſalndoetmn
Gluteedſe
ſerſonte...
eitsvu
nlispant
guuumare
lockerad
guideghenn
Autetii nor
Peinscfon
Uusach
netinctt
tateyolun
ſplos ſud
ſrüchi
Nz. kuimus:
etätnoe
Efecta

cere ĩ animo tuo: Ego ſi chꝛiſtinanus eſſem: de alioꝛũ etiã ſi inimici eoꝛũ ſint tribulatio/

inuidere. Sed quid facis: Gaude. Moli 8 Hoicere ceperã: cognoſcãt omnes inuidi qui
vtiq; ⁊ ad deũ ꝑtinerẽ: poſſẽ facere qð aliuſ nibus gaudent:qꝛ membꝛa ſunt putrefacta

Velinuid
Mmitese

facit. Tale eſt em ac ſi diceret auris: Ego ſi abſciſa ⁊ moꝛtua:⁊ ideo nõ habent ſenſum:

Ille habet foꝛte virginitatẽ:ama illũ et tua

ad coꝛpus ꝑtinerem:poſſem videre lunã et
ſolem:⁊ non illud habet tamẽ nec auris nec
manus:ſed faciũt ſingula qð poſſunt:⁊ cuʒ
cõcoꝛdia ſeruiunt ſibi inuicẽ oia mẽbꝛa.Sic
ergo ⁊ tu congaude illi cui deus aliquã gra/
tiã dedit:⁊ potes in illo qð in te non potes.

eſt. Iterũ tu habes maioꝛẽ patientiã: dili/

gat te et ſua eſt. Ille poteſt ſatis vigilare: ſi
non inuides:tuum eſt ſtudiũ eius. Tu foꝛte

potes ampliꝰ ieiunare:ſi amat te:ſuũ eſt ie/
iuniũ tuuʒ. hoc ideo quia in illo tu es. Per
ꝓpꝛietatẽ em̃ nõ eſt tu:ꝑ charitatẽ tu es.Cõ
ſiderate fratres ⁊ videte exemplũ dñi nr̃i qͥ
nos ꝑegrinos fecit:⁊ iuſſit vt per charitatis

⁊ cũ diſcedunt ab alijs mẽbꝛis nõ ſentiẽt:qꝛ

ſine ſenſu erũt. Senſus nrt᷑ fratres vna fides

eſt:vna charitas:vna ſanitas eſt. Leneamꝰ
fidẽ tanq; ſenſũ: teneamꝰcharitatẽ tanq; ſa
nitatẽ.Et qᷓ;uis diuerſa mẽbꝛa diuerſa mu/
nera habeant:tñ charitatis vnitate tenẽt᷑:⁊
oĩa merent᷑ ire poſt caput. Caput em̃ in celo

eſt:nos h̊ laboꝛemꝰ: ⁊ inuicẽ onera nr̃ͥa poꝛ

temꝰ. Quo em̃ iuit caput: cetera mẽbꝛa itu⸗
ra ſt.Certe audiſtꝭ qð pauloañ dictũ ẽ:dñm

clamaſſe de celo: Saule ſaule quid me per / Actj.5·

ſequeris? Rogo vos fratres:ſi dominꝰ ſal⸗
uatoꝛ noſter qui nullũ peccatũ habuit:tãto
affectu nos peccatoꝛes amare dignat᷑ vt qoð

nos patimur ſe pati teſtet᷑: quare nos qᷣ ſine

ſoe Al

hob⸗
ſchelkretnn

lobonabon
canturer
Meninmng
Meoſtn
ſortung
ſfeki
mectan, 1

üfient

lamnurpog

ni
Kititig
Cotanth⸗

—

S

uudma
düniſruune
ornniig

ncanetn

iconingt
neendinte⸗
idoin
mmlangas
Ncgſod
egegnann ſie
necoeQic
gnehriſut
iſeichetnee
nis:cörtit

inpogdere

NMiunkcunen
leid neei
nigundenii
geguen i⸗
ſeannin.
ünostiginiel
ogrätgfamt
teraumnnl
ͦluctanc
lasne Stl
zarno wi
Ealanit
6necialont
dict Slen
onnesinuſi
niſnenbuud
aſurpuneir⸗
hbnin
disrolenäg
anes nuf
iclan
tennimͤt
unutſunn
mitunit
Loncut⸗
Cenſilne

—

ltnutin.

peccato nõ ſumus:et qui peccata noſtra per laudate deum. Dicis tu alteri:dicit ipe tibi.

charitatẽ redimere poſſumus:nõ tam perfre Cum ſe omnes exhoꝛtant᷑: omnes faciunt

ccto amoꝛe diligimus: vt ſi quid mali alius quod hoꝛtantur. Sed laudate de totis vo

ptulerit charitatis affectu cõpatiamur: et ſi tis:id eſt vt nõ ſola lingua veſtra ⁊ vox lau-

qq boni alius acceperit: qſi noſipſi accipia/ gdet deum: ſed ⁊ conſcientia veſtra: vita ve
mꝰita gaudeamꝰ: ⁊ illo qͥ accepit deo gras ſtra:facta veſtra. Etenim laudamus mõ in

referamꝰ: Ecce iam vt dictũ eſt:patit᷑ alijs eccleſia: quando cõgregamur. Cum quiſq;
aut tribulationẽ aut damnũ: Si doles pꝛo diſcedit ad ꝓpꝛia:quaſi ceſſat laudare deü:
illo:in coꝛꝑe eccleſię cõſtitutus es: ſi nõ do / Hon ceſſet bene viuere:⁊ ſemꝑ laudat deũ.
les pᷣciſus es.Charitas em̃ quę colligit ⁊ vij Tunc deſinis laudare deum:quãdo a iuſti/

uificat omnia eccleſię mẽbꝛa:ſi te viderit de cia ⁊ ab eo qð illi placet declinas. Nam ſi a

alterius ruina gaudere: ſtatim te pꝛęcidet a vita bona nunq; declineſ: lingua tua tacet:
coꝛpoꝛe.Et foꝛte iã ideo nõ doles: quia ſᷣci- vita tua clamat: et aures dei ad coꝛ tuum.
ſus es.Si em̃ ibi eſſes:ſine dubio doleres. Quomodo enim aures noſtrę ad voces no

CLoõſiderate fratres ⁊ diligẽter attendite: qda ſtras: ſic aures dei ad cogitatiões noſtras.

—28

tãdiu dolet membꝛũ qᷓ;diu ĩ coꝛpoꝛe ↄtinef. MNon poteſt autem fieri vt habeat mala fa-
Si autẽ abſciſum fuerit: nec dolere poterit cta:qui habet cogitatiões bonaſ.Facta em̃
nec ſentire. Cũ em̃ manus aut aliud mẽbꝛũ de cogitatione pꝛocedũt.Nec quiſqᷓ; poteſt
fuerit abſciſum a coꝛꝑe: ſi totũ coꝛpꝰ poſtea aliquid facere:aut ad aliquid faciendũ mẽ/
multis partibꝰ diuidat᷑:manꝰilla nõ ſentit: bꝛa mouere:niſi pꝛimo pꝛoceſſerit iuſſio co⸗

* „

quia iam a reliquoꝝ membꝛoxꝝ ſocietate di 4 girarlonis. Quomodo de interioꝛi palatio e. ſo hHal οenonnnα⅓

uiſa eſt atq; diſiuncta. Talis eſt chꝛſtianus/
qui de alterius aut damnis aut afflictiõib Jomanum emanat: quicquid videtis agi
aut etiã moꝛte:nõ ſolũ non dolet:ſed quodꝰꝰ per pꝛouincias:quãtus motus fit ad vnam
peius eſt foꝛte etiã gaudet.Et qꝛ iaʒ eſt alie iuſſionem imperatoꝛis intus ſedentis:mo⸗/
nus a coꝛpoꝛe:ideo affectũ charitatis nõ te/ luet ille ſolum labia cum loquit᷑: et mounetur
net in coꝛde. Hos vero ſi verã ⁊ ꝑfectã chari omnis pꝛouincia cum fit qð loquit᷑: Sic ⁊ in
tatẽ volumus cuſtodire:om̃es ſicut nomſmet vnoquoq; noſtꝝ intus eſt imperatoꝛ in coꝛ/
ipſos ſtudeamus diligere:vt quia caput no dei:ſed et ſi bonus bona iubet ⁊ bona fiunt:
ſtrũ chꝛiſtus eſt:⁊ mẽbꝛa illius nos eſſe me- ſi malus mala iubet:et mala fiunt.Cum ibi

coł.ʒ.ruimus: cũ chꝛiſtus aparuerit glia noſtra: ſedet chꝛiſtus:quid poteſt iubere niſi bona?:

etiã ⁊ nos ꝑ concoꝛdiã charitatis quaſi vera Cum poſſidet diabolus:quid poteſt iubere

et ꝑfecta mẽbꝛa illiꝰ abſq; vllo dolo malicie niſi mala? In tuo autem arbitrio deus po/

vel inuidig oẽs homines ſicut noſmetipſos ſuit:cui pares locum:deo an diabolo.Cum B

amãates:cũ ipſo aparere mereamur in glia. paraueris: qui poſſidebit ipſe imperabit.

Ergo fratres nõ tantũ ad ſonum attendite

We reſurrectione donimi cantaꝰ cũ laudatis: deũ totilaudate. Cantet vox:
tione Alleluia: Homelia XV cantet vita:cantent facta.Et ſi eſt alionege
Eſurrectio ⁊ gloꝛiſicatio domini nfi mitus:temptatio: tribulatio: ſpera trãſito/
m ieſu chꝛiſti fratres chariſſimi oſtẽdit ria omnia:⁊ illum venturũ diem in quo ſine
MNNobis vitã quã accepturi ſumus cũ defectu laudabimꝰ. Interim donec veniat
venerit retribuere digna dignis: mala ma/ ille dies:in quo cõiuncti angelis deum ſine

lis: bona bonis.Et mõ quidem mali homi / ylla fatigatiõe ⁊ ſine vllo ſine laudare mere
nes cantare nobiſcum poſſunt alleluia. Si amur: vt ad illud ineffabile gaudiũ venire
autem in malicia ſua pſeuerauerint: canticũ poſſimus: quãtum poſſumus bonis operi⸗

vitę noſtrę futurę labijs dicere poſſũt:ipam bus ſtudeamꝰ inſiſtere:⁊ quotidie ↄſciẽtias

vo vitam quę tunc erit in ea veritate ꝗ̊ nüc noſtras intꝰ aſpiciẽtes: ſi aliquid ſtola aię

ſigniſicat obtinere nõ poſſunt: qᷣa noluerüt nęreę aut ꝑ negligẽtiã diſſutum:aut ꝑ luxuriã
meditari anteq; veniret: et tenere qð futu/ ſoꝛdidatũ:aut ꝑ iracũdiã cõbuſtũ:aut ꝑ in/

rũ erat. Nunc ergo fratres chariſſimi exphoꝛ uidiã cõciſũ:aut ꝑ auariciã tenebꝛoſũ eẽ co⸗

tamur vos vt laudetis deum: et hoc eſt q; gnoſcimꝰ:dũ adhucĩ poteſtate nr̃a ẽ: cũ dei
nos omnes dicimꝰ: quãdo dicim alleluia: adiutoꝛio feſtinemꝰRvulnerata curare:reꝑare

quicquid iuſſerit imperatoꝛ:per imperium αναυο π

Sancti Anguſtini
ꝑdita ⁊ ad candoꝛem iuſticię ea ꝗᷓ obſcurata dicit᷑: Paleas aũt cõburet igni iextinguibi/Matt.. nnuuh
fuerãt reuocare. Ne foꝛte ſi bonis operibus li.hhi vo qui tempoꝛalibꝰpęnis digna geſſe D 4, hobi
nudi: ⁊ vitioꝛũ pãnis ſoꝛdẽtibꝰ inuoluti:añ runt:de quibꝰ aplus dixit:Si cuiꝰopus ar/i.Corj.. Min maſun
tribunal ęterni iudicis venerimꝰ:illa ad noſ ſerit detrimentũ patiet᷑: ipſe aũt ſaluus erit etuobi
Matth.25. terribilis ſentẽtia dirigatur:Diſcedite a me ſic tamẽ quaſi ꝑ ignem: ꝑ fluuiũ igneum de nna in
maledicti in ignem ęternũ: qͥ paratꝰ eſt dia, quo ꝓpheticꝰ ſermo cõmemoꝛat: Et fluuiꝰ p glipoteh⸗
bolo ⁊ angelis eius. Et ideo quãtum poſſu igneus currebat ante eũ:ꝑ fluuiũ igneum ⁊ Eletcl
mus fructus iuſticię ſtudeamꝰ afferre:timẽ vada feruẽtibus globis hoꝛrẽda trãſibunt. Portank
Matthᷣ.ʒ. tes illud quod dñs dixit: Omnis arboꝛ queę Quãta fuerit peccati materia: tanta⁊ ꝑtraſ- deus Lue,
nõ facit fructũ bonũ excidet᷑ et ĩ ignẽ mute/ eũdi moꝛa.QAuãtũ exegerit culpa: tantũ ſi/ 5Ounde
tur. hec ſentẽtia euidẽter oſtendit: quia nõ bi ex homie vendicabit quędã flãmę ratio/ maniseſtp
ſolũ malũ feciſſe:ſed etiã bonum nõ egiſſe: nabilis diſciplina.Et quãtum ſtulta iniqui ſütterte
damnabile erit. Et ideo iſta quę diximꝰ at / tas ſuggeſſerit:tantũ ſapiẽs pęna deſeuiet. iocrto.
tentis coꝛdibꝰ iugiter cogitemꝰ:ne nos tar · Et qꝛ ſermo diuinus quodaʒz loco eneę ollę itußce
de pęniteat ſub cõſpectu ignis ęterni:qͥ int½ anima peccatricẽ cõparat dicens: Pone il Eʒech.24. nſce⸗
rogabit medullas:oſſa ⁊ cogitatiões nfas. lam ſuꝑ pꝛunas vacuam:donec concaleſcat zider
Quoniã tũc vnuſquiſq; puniẽdus optabit ęs eius ⁊ omne ſtagnũ eius defluat:illic ſer/ Gt6 fldtene
ne vnq; mulierẽ alienã concupiſſet: ne vnq mones ocioſi et cogitatiões iniquę vel ſoꝛ⸗ (nusci
coꝛꝑis ſui veſtẽ: ne vnq; baptiſmi holoſeri / didę:illic multitudo leuium peccatoꝛũ:quę uus fti fis
cam maculaſſet:ne vnq; pteriſſet conſilia et puritatẽ nobilis naturę infecerant exunda/ iſo g it gnini
monita ſacerdotũ. Nã ſi ſacerdotibꝰ grãäde bunt:illic ſtagnũ vel plumbũ diuerſoꝝ ſub/ eenin⸗
periculũ eſt aliena peccata nõ arguere:quã / repentiũ delictoꝛũ:quę diuinã imaginẽ ob/ (echuttia
to ꝑiculoſius erit ꝓpꝛia noluiſſe coꝛrigere: Grſcurau erãt ↄſument᷑: ꝗ omnia hic ab aia ſe/ Pain diit hrr
Atq; ea nõ ſolũ non emẽdaſſe:verũetiã de parari ꝑ elemoſynas ⁊ lachꝛymas cõpendi⸗ cönemie
CRfendiſſe:⁊ defendẽdo accumulaſſe. Et ideo oſa tranſactione potuiſſent.Ecce ſic exigere Alesſle
expiatura erit illic inextinguibilis cõcrema/ habet ab homie rationẽ:qui ſeipſum ꝓ ho/ eicdet
tio:quicqͥd hic medicabilis ſatiſfactio:quic mpine dedit:⁊ conſixus clauis:legis moꝛti ſe Odz t On
quid hic ſalutifera diſſimulauerat ſanare cõ iunxit. Quę cũ ita ſint dilectiſſimi:intelliga 6oflins
uerſio. Ardens em̃ inferni puteus aperief: mus qa effugere intolerãda ſuplicia: ⁊ incẽ/ iiſnt
deſcenſus erit: reditus non erit. Illic ſidei dia ęterna nõ poterũt:niſi qui pus ĩ ſe ignẽ faesde
veſte nudati:⁊ capitaliter moꝛtui: in perpe / carnalis cõcupiſcentię: ac multimode cupi- gence
MWattb.22. tuũ demergent᷑: eijciendi in tenebꝛas exte / itatis extinxerint.Et ideo fratres chariſſi / cpigk e, diptdi
rioꝛes vbi non viſitabit ęternus: In tene-· mi cõuertamꝰ nos ad melioꝛa: dũ in noſtra enne
bꝛas ex tenebꝛis infęliciter excluſi: infęlici ſunt poteſtate remedia. Curramus dũ lucẽ nonb
us includẽdi. De hoc puteo pꝛopheta oꝛat habemus:ne pꝛętereuntia ſalutis tempoꝛa nones
Ps.ss. atq; cõmemoꝛat: Heq; abſoꝛbeat me pꝛo: negligamus.hic extinguamꝰ moꝛtẽ moꝛiẽ/ QAuue
fundũ: neq; vꝛgeat ſuꝑ me puteus os ſuuʒ. do peccatis:hic vitam vitę meritis cõpare/ naref
Ideo autẽ dixit:Neq; vꝛgeat ſuꝑ me pute“ mus. SS l⸗ Qlidef
os ſuum:quia cum ſine pęnitentię remelio „. mlete
infglices peccatoꝛes exceꝑit: claudet᷑ ſurſuʒ: He eo qð Aplus dicit: Dax fra- EoSd.. epdi
aperiet᷑ deoꝛſum:ac dilatabit᷑ in pundum. tribus et charitas cũ fide magna. m i
Nullũ ſpiramẽ:nullꝰ liber anhelitus: clau/ Ho melia XVII A i
ſtris deſuper angentibuſ relinquet᷑. Hetrtu· dg,
dent᷑ illuc valedicentes rerum naturę: vltra ðm vaſis electionis confeſſionem A KH 1
neſcient᷑ a deo qui deũ ſcire noluerũt: moꝛi/ atq; doctrinã:quoniã fides miſeri/ Epꝶ.2. ⸗
turi vitę:⁊ moꝛti ſine ſine victuri. Fęlices d cCcoꝛdieę dei donũ eſt:lectionibus can eſ
nũc bene viuentes facultatibus vel coꝛpoꝛi ticis:ſermonibus diuinis:⁊ qð eſt pꝛecipuũ as n
ſuo neceſſarijs ↄtenti ⁊ de ſuo largi:in ſe ca/ /gratia ſua ędiſicet dñs coꝛ veſtrũ: vt qð ve/ en⸗
ſti:in alios non cruenti:ab huiꝰ putei ꝓfun / rũ auditis:nõ audiatis ad iudiciũ ſᷣ ad pꝛę len
di flãmea nocte ſe redimunt.heęc pęna illos miũ. Faciet hoc:quoniã qͥ ꝓmiſit potẽs eſt Ro.⸗. oh⸗
manebit qͥ amiſſo et nõ reparato ꝑ pęgniten / ⁊ facere:ita credidit abꝛaã dans gloꝛiã deo. len
tiã baptiſmo:in ęternũ peribunt. Adquos Vngde ⁊ pleniſſime credens:qm̃ quę ꝓmiſit Ren

onetconeace
Sdccravlliehe

mnetee

npeugu
fermenntn
büdiuaſorio
umniinsgnecb
nabenb⸗
harmescipant
1 Carſrenge
iſaplann
islegenent

Glininnali. .

ſuglantic⸗
uueleh
Uulanolelt
hfnmuscin
rdüni⸗
mmusil

Momelia

pvptens eſt ⁊ facere: magnũ noſtrũ gaudiuʒ
Sal.ꝗ nobis ꝓmiſit: abꝛaę nos ꝓmiſſionis filij ſu-
Señ.⁊⁊. mus.Quãdo enim dictũ eſt abꝛaę: In ſemi

ne tuo bñdicent᷑ om̃s gentes:nos ꝓmiſſi ſu
mus. Ergo ipſe nos fecit fidei filios abꝛaę:
Bo.⸗. qui potens eſt facere qð miſit.Nemo dicat:
Ego feci. Non em̃ ꝓmittit deus:⁊ facis tu.
Poteſt autẽ recte dici: qꝛ q̃ ꝓmittis tu:facit
deus. Tu em̃ infirmus es:tu omnipotẽs nõ
es.Quando em̃ pꝛomittis niſi faciat deus:

inanis eſt ꝓmiſſio tua. Dei aũt ꝓmiſſio non

pẽdet ex te ſed ex illo. Sed ego inqͥs: credi/

di. Cõcedo. Verũ dicis. Tu credidiſti:ſᷣ nõ
tibi tu fidẽ dediſti. Vnde aũt credidiſti:niſi
ex fide: Fides ĩ te donũ dei eſt. Audi aplm

ipſuʒz fidei diſputatoꝛẽ: ⁊ gratię magnũ de/
Ephᷣ.oõ. fenſoꝛem:audi eũ dicentẽ: Pax fratribus ⁊

De gratia et ritas:fides.A fine cpit: ad initiũ termina/⸗

li. ar. 30. ⁊,. 41 uit. Initiũ eſt em̃ in fide:finis in pace: quia

em̃ credimꝰ ipſa eſt fides: Sed fides debet
eęeelſe chꝛiſtianoꝝ: nõ demonioꝛũ. Nam ſicut

Jacobi.⁊. dicit Jacobus aplus:Et dęmones credunt
⁊ cõtremiſcũt. Et demones dixerũt chꝛiſto:

Tu es filiꝰ dei. Cõſitebant᷑ demones:qð nõ

credebãt homies. Illi tremuerũt:illi occide

Marci.5.rũt.Quid em̃: uia dixerũt demones:Tu
eęees filius dei:ſcimꝰ qui ſis: ideo regeneratu/

ri ſunt cũ filio dei: Abſit.Diſcernẽda ẽ ergo
fides dęmonũ a fide ſanctoꝛũ. Plane diſcer
nenda vigilant ⁊ diligẽter. Mã et petrꝰ hoc
Mattk. 16. dixit dño dicẽti: Quẽ me eſſe dicitiſ? Tu es
chꝛiſtus filius dei viui. Et dñs: Beatus es
ſimon bariona. OQà dñe hoc tibi dixerũt⁊ de/
mones: Quare ipſi nõ ſunt beati? Quare?

Quia demones hoc dixerũt timoꝛe:petrus
amoꝛe: ideo initiũ eſt a fide. Sʒ quali ſide:

Secgt.ðS. Quã definiuit apłus: Meq; circũciſio aliq d
valet:neq; pꝛeputiũ:ſed fides. Dic ꝗ̊ fides?
Qusęe ꝑ dilectiõʒ operat᷑.hanc demones nõ
2. Retrac. 22. habẽt fidẽ ꝗᷓ ꝑ dilectionẽ operat᷑:ſᷣ ſoli ſerui

dei: ſoli ſãcti dei:ſoli fide ſilij abꝛaę: ſoli filij
dilectiõis:filij ꝓmiſſiõis. Jõ eſt et charitas
dicta.Tria illa dicta ſi ab apło: Pax fratri/
bus ⁊ charitas cum fide. Vnde pax ⁊ chari/
tas?: Vnde charitas cum fide: Si em̃ nõ cre
das:nõ amas.Dixit & aplus:ſic incipiens a
fine:⁊ veniens ad initiũ: Pax:charitas cuʒ
fide. NHos dicamus: Fides:charitas: pax.
Crede:ama:regna.Si em̃ credis ⁊ nõ amas
adhuc nõ diſcreuiſti fidẽ tuã ab eis qͥ treme/

boant ⁊ dicebãt: Scimꝰ qꝛ ſis filius dei viui.

charitas cũ fide mag. Tria dixit: Pax:cha/

Ergo tu ama:qꝛ charitas cũ fide ipᷣa te ꝑdu⸗/

Cit ad pacẽ. Quã pacem:? Verã pacẽ:plenã
pacẽ:ſolidã pacẽ:ſecurã pacẽ. Vbi nulla pe
ſtis:nullus hoſtis. Ipᷣa pax eſt finis omniũ

deſiderioꝛũ bonoꝝ.Charitas cũ ſide:⁊ ſi ſic

dicas:bene dicis: fides cuʒ charitate. Ma/ B
gna bona cõmemoꝛauit aplus: Pax fra- Epb. s.
tribꝰ ⁊ charitas cũ ſide. M agna bona. Sed
dicat:vnde bona iſta:vnde ſũt:a nobis an
a deo? Si dicis a nobis: in te gloꝛiaris nõ ĩ

deo. Si aũt didiciſti:ꝙ ait ipſe apłus: Vt qͥ i. corj.r.
gloꝛiatur:in dño gloꝛiet᷑: ↄfitere pacem:cha

ritatem cuz fide: nõ tibi eſſe niſi a deo. Sed

reſpõdes mihi:Tu hoc dicis:ꝓba qð diciſ.

Pꝛobo:ipᷣm aplm teſtẽ vocabo.Ecce habe/

tis. Aplus dixit: Pax fratribꝰ ⁊ charitas cũ
fide. Ipſe dixit.Quid ipſe dixit? VUñ:?Seqͥ/
tur: Pax fratribꝰ ⁊ charitas cum fide:a deo

patre noſtro ⁊ dño ieſu chꝛiſto. Quid & ha/ 1. cor. 4.

bes qð nõ accepiſti?Si autẽ accepiſti:quid
gloꝛiaris quaſi nõ acceperiſ:? Mõ ſic gloꝛiatꝰ
eſt abꝛaã? Ex fide gloꝛiatꝰ eſt.Quę eſt ſides
plena ⁊ perfecta? Queę credit ex deo eſſe oĩa
bona noſtra:⁊ ipſam fidẽ. Iterũ dicit apo/
ſtolus: Miſericoꝛdiã cõſecutus ſum. O cõ/ i. Cime
feſſio. Mõ ait miſericoꝛdiã cõſecutus ſuʒ:qꝛ
fidelis erã: ſed vt fidelis eſſem miſericoꝛdiã
cõſecutus ſum. Veniamꝰad eius pᷣmoꝛdia:
videamꝰ ſaulũ ſeuientẽ:ſpectemꝰ furenteʒ:
ſpectem ꝰodia anhelanteʒ:ſanguinẽq; ſitiẽ/
tẽ. Spectemus fratres eũ magnũ ſpectacu/

lũ. Ecce poſt ſtephani necem: poſt effuſum Actj. 7⸗

teſtis dei lapidibꝰ ſanguinẽ: vbi veſtimẽta
ſeruabat lapidantiũ vt in eoꝛũ etiã manibꝰ
lapidaret: tunc diſperſi ſunt fratres qͥ erant Actj.S.
hieroſolymis cõgregati:⁊ ille ſeuiẽs cui par
uum erat vidiſſe ⁊ fudiſſe ſanguinẽ ſtepha/

ni: accepit litteras a pꝛincipibꝰ ſacerdotũ vt Act..
iret damaſcũ:⁊ qͥſcũq; ibi inueniret chꝛiſtia/ e verbis

nos vinctos adduceret. Et ibat.hec pauli apli.9.c.
via erat:cuiꝰ via nõdum erat chꝛiſtꝰ: adhuc
ſauli:nõdum pauli. IJbat. Quid habebat ĩ
coꝛde? Quid niſi maluʒ? Date mihi merita

eius.Si merita quęris:dãnatiõis ſunt non

liberatiõis. Ibat ergo ſeuire ĩ mẽbꝛa chꝛiſti:
ibat ſanguinẽ fundere:ibat lupus paſtoꝛ fu
turus. Sitiebat. Mon enim poterat alit᷑ ire

ad illa ꝓpter quę ibat.Et cũ ſic ambulabat
cogitabat:anhelabat cędes: cõducit pedes
eius ira: mouet membꝛa odium dum per/

git ⁊ ambulat:obtemperat mancipium cru/

gelitati: et ecce vox de celo: Saule ſaule: qd Acti.9,

C

Bancti

1. Timotb. I. me perſequer? Ecce quare dixit: Miſericoꝛ
diã ↄſecutꝰſũ. Vt ſidelis eſſẽ:Erat inſideliſ:
paruʒ eſt:erat in ipſa inſidelitate crudelis:v
miſericoꝛdiam cõſecutus eſt vt fidelis eſſet.
Quis dicturus ẽ deo dicẽti:hoc volo:Ergo
dñe ille qui tanta fecit:tanta mala i ſanctos
ttwuos facere cupiebat: tali eum miſericoꝛdia
Matthᷣ.2o. dignũ exiſtimas? hoc volo. An oculꝰ tuus
Cnequã eſt:quia ego bonꝰ ſum?habete ſidẽ:

ſed vt habeatis fideʒ: oꝛate fide. Sed oꝛare

fide nõ poteſtis:niſi fidẽ habeatis. Non em̃

Ro.Io. oꝛat niſi fides. Quomodo em̃ inuocabũt in
quẽ non crediderũt: Aut quomõ credent ei
e gratia et quẽ nõ audierũt:?: Quõ aũt audiẽt ſine pᷣdi/
cante? Aut quomõ pſdicabũt ſi nõ mittant᷑
Ideo loquimur:qꝛ miſſi ſumꝰ. Audite nos:
audite illũ ꝑ nos. Ergo ait aliquis: Inuoca

mus deum: vt det nobis ꝑſeuerare ĩ his bo
nis quę habemus:⁊ addere bona ꝗqnonha-

bemꝰ. Pꝛeceſſit ̊ fides ꝗ̊ rogat. Certe totũ

dat deus. Vt em̃ daret mihi rogaui vt ro/
garẽ:pꝛiꝰ credidi. Ergo mihi dedi qð credi/
di:⁊ deus dedit qð credẽs oꝛaui. Soluatur

queſtio. Non em̃ parua eſt. Hoc te video lo

qui:qꝛ tu pꝛioꝛ dediſti aliquid deo vt cętera
daret tibi. Dediſti quipe illi fidem tuã⁊ oꝛa
Bo.ai. tionẽ tuã:⁊ vbi eſt qð ait aplus:Quis eniʒ
cognouit ſenſuʒ domini: aut qͥs cõſiliarius
eius fuit:? Aut quis pᷣoꝛ dedit ei:⁊ retribuet᷑
illi? Ecce qualis vis eſſe? Ergo pꝛioꝛ dediſti

deo:et hoc dediſti qð tibi nõ dedit deꝰ? Jn⸗

. ueniſtivnde dares?:hõ mẽdicevñ habuiſti:
1. Corj. 4. Ergo vnde dares aliquid habuiſti? Quid
em̃ habes qð nõ accepiſti? Ergo de dei das
doeo?:Ex eo qð tibi dedit:a te accepit: NMam
Mẽdicitas tua niſi pꝛioꝛ dediſſet:inaniſſima
remaneret.Audite vnde hoc euidẽtius pꝛo/
betis. Ecce vos quia credidiſtis ⁊ accepiſti:
Quid dicimꝰ de his qui nõduʒ crediderũt:
quales erant? Saulus qui nondum credi/
derat:aut accepitvt crederet:poſtea q; credi
dit chꝛiſto:tunc cępit inuocare chꝛiſtuʒ. Ab
illo accepit vt crederet:et credẽdo ĩuocaret:
inuocando cętera acciperet. Quid putamꝰ
fratres? Saulus anteq; crederet: oꝛabãt ꝓ
illo qui crediderãt an nõ oꝛabãt: Dicat᷑ mi/
pHi:ſi nõ ꝓ illo oꝛabant: quare dixit ſtepha/
nus: Dñe ne ſtatuaſ illis hoc delictũ? Oꝛa/
bat᷑ ⁊ ꝓ illo: ⁊ ꝓ alijs infidelibꝰ vt crederẽt.
Ecce nondũ habebãt fidẽ:⁊ or̃onibꝰ fideliũ
accipiebãt ſidẽ. Nõduʒ habebãt quod deo
offerrẽt:qꝛ nondũ erãt miſericoꝛdiã cõſecuti

ðð 32 “ 4 3 4 êõ”õ 4

dicũ eſt. Sic loquimur qñ dicimꝰ: Poſt puau
lum video te: Paulopoſt facio illud. Quid

Auuguſtini

vt ſideles eſſent. Deniq; poſtea q; ſaulꝰ iſte D
conuerſus eſt:vna voce eliſus ⁊ leuatus eſt.

Eliſus ꝑſecutoꝛ: leuatꝰ ſᷣdicatoꝛ: Poſtea
cępit euãgeliʒare fideʒ quã aliqñ vaſtabat:
qd ð ſe dixit:Erã aũt ignotꝰ facie eccłijs iu/ Sałear.

deę ꝗ̊ ſunt in chꝛiſto:tantũ aũt audiebãt qͥa De vbis dñ̃

is qui aliqũ nos ꝑſequebat᷑: nũc euãgeliʒat &.

fidẽ quã aliqñ vaſtabat:⁊ in me magniſica/

bant deũ. Hũquid dixit:Et in me magnifi-
cabãt me?⁊ in me qͥ euãgeliʒabã fidẽ quam
aliqñ vaſtabã:ñ me magniſicauerũt ſᷣ᷑ deũ:
Ergo ipſe fecit vt ſaulꝰ depoſita tunica ve/
teris peccati pannoſa: cędibꝰ ſangninea vt
depoſita iſta tunica: acciperet tunicã hũili/
tatis:⁊ fieret de ſaulo paulus. Quid ẽ pau/

lus? Minimꝰ. Ego em̃ ſum minimꝰ aploꝝ.

Ecce quid eſt paulus? Paulũ em̃ latine mo/

eſt paulopoſt: Modico poſt. Poſt paulum
poſt modicũ.Quid eſt paulus? Quia mo/
dicus:modicus:qꝛ nouiſſimꝰ. Ego em̃ ſum ⁊.Corj.ij.
inquit nouiſſimus apłoꝝ: qui nõ ſuʒ dign?õ?ꝰ

vocari aplus: quia ꝑſecutus ſum eccleſiam He gratia et
dei. Bene dicis: vnde debuiſti damnari:ab liar.13. 1
eo accepiſti vnde debeas coꝛonari. A quo
caccepit:vultis audire? Holite me:ipſuʒ au/⸗

dite. Mõ ſum inqͥt dignus vocari apoſtolꝰ: 1. Corl. 15.

quia ꝑſecutus ſum eccleſiã dei: Sed gratia
dei ſuʒ id qð ſũ.Ergo qð eras: iniqᷣtate tua
eras:qð es:gratia dei es. Et gratia eiꝰ inqͥt
in me vacua nõ fuit. Ecce euãgeliʒat fidem Sał..

quã aliquãdo vaſtabat: nec gratia ipſa va-
cat in illo qui ait: In me vacua non fuit:ſed

plus omnibꝰ illis laboꝛaui.Obſerua:erige/
re te cępiſti. Vbi es paule? Certe modicus
eras. Plus omibꝰ illis laboꝛaui. Dic vnde:
Quid em̃ habes qð nõ accepiſti? Stati re/ uC. orl. ⸗⸗
ſpexit.Et cũ dixiſſet: Plus oĩbꝰ illis laboꝛa
ui:quaſi expauit ad verba ſua:⁊ mox ſubie/
cit ſe humilẽ paulũ. Mõ autẽ ego ſed gratia
dei mecũ.Ergo fratres mei:vt nouerit etiã

fidẽ a dño deo eſſe nobis:oꝛate ꝓ illis qͥ nõ/

dũ crediderũt.Si qͥs habet foꝛte amicũ inſi

delẽ moneo illũ vt oꝛet ꝓ illo. Vere opusẽ

vt ego illũ moneã. Maritꝰchꝛiſtianꝰ ẽ:vxoꝛ

infidelis eſt: nõ oꝛat ꝓ vxoꝛe ſua vt credat:

Vlxoꝛ eſt chꝛiſtiana:maritꝰinſidelis eſt:non
oꝛat mlier religioſa ꝓ marito ſuo vt credat:
Qnñ hoc oꝛat qͥ oꝛat: qͥd oꝛat: niſi vt deꝰ det
illi fidẽ? Ergo donũ dei ẽ fideſ. NHemo ſe ex/
tollat:nemo ſibi arroget:q̃ſi ſibi aliqd dede/

66 ſigeen

Db tiltiitt

.
Cann tA N
Pecoe
B
nagoch
Neli

.
1G

ſis alech
geteſleern.
noͤceſare
deiagiuto
oga ſacan
ienoreſt⸗
lettpot
bi det hiͤge
(ſchinan

gucunyt
Peonodje
inpamial
nslenpi
Wimos
nnwng
eitrle
noucin
icdee

fecdpt
nachla
deopa
mücid
eospan
ſccili
Pla hoc:
degn noaudtn
keſenüſe
ſicgalte
Rocbet⸗
onte
Npoſete
care Ee
chienie
lade
eisnen
lideiise
Etnilt
Grakſinin
Poeent

——e —

itut he
iln Mie

reſiceanlſezt
uikitn
i

unninn nn,
Ulüeßlunnepn
dicnnbotn
tſecolud A

CNnen. An

olueneigigar

mnarnienm
Kgunncih

ricliitl

egnupln
aurorſiri⸗

—
—
—
—
—
=
=
—
—

H
Soeniteſe
lidei⸗ Selgen. die; etia l in gereiec
Lucj.1c.vt cũ fiũt hic amici de mãmona iniqᷣtatis:

Eſa. 58.

Nomelia

1. Corl. 1. rit: Qui gloꝛiat᷑:in domino gloꝛietur.

De eo quad in Eſaia ſcriptũ eſt:
Frãge eſuriẽti pane tuũ:et egenos
Fagoſqz inducin domũ tuam: Ho/

Ominus deus nĩ nolens noſtrũ ali
quẽ ꝑire: excolẽs eccleſiã ſuã velut
agrũ ſuũ:quęrẽs fructũ de arboꝛibꝰ
ſuis anteq; tempus ſecuris adueniat: cum
neceſſe erit infructuoſas arboꝛeſ amputare:
nõ ceſſat admonere noſ:vt cũ tpᷣus nob ẽ cũ
dei adiutoꝛio in nr̃a poteſtate cõſiſtit: bona
oꝑa faciamꝰ.Cũ em̃ trãſierit tᷣus bñ oꝑan/
di:nõ reſtat niſi recipiẽdi.Nemo tibi dictu/
rus eſt poſt reſurrectionẽ moꝛtuoꝝ in regno

Abi. z. dei: Frãge eſu riẽti panem tuũ:⁊ egenos va

goſq; induc in domũ tuã: quia nõ inuenies

Matth.25. eſuriẽtẽ nec egentẽ: NHemo dicturꝰ ẽ: Veſti

nudum vbi omniũ tunica imoꝛtalitas erit.

Nemo dicturꝰ ẽ: Suſcipe tpegrinũ:vbi om̃s
in patria ſua viuẽt:Mã mõ ſumꝰ inde pere/

grini. Memo dicet: Viſita ęgrũ: vbi ẽ ſani /

tas ſempit᷑na. HNemo dicet:Sepeli moꝛtuũ:
vbi moꝛs moꝛiet᷑. Iſta omia pietatis officia
in vita ętna neceſſaria nõ erũt:vbi ſola pax
erit:⁊ leticia ſempiterna. In iſto aũt tꝑe vt
nouerimꝰ quantũ nobis cõmendat deꝰ oꝑa
miſcðię:etiã ipſos ſuos ſanctos egere fecit:

recipiãt et ipſi amicos ſuos in ęterna taber/
nacula:id eſt vt cũ ſerui dei pij:dum iugiter

deo vacant:aliquotiẽs indigẽt: illi qͥ habẽt

mũdi diuitias elemoſynas largiant᷑. Quõ
eos participes faciũt in terrena ſubſtantia:
ſic cũ illis ꝑtẽ habere merebunt᷑ in vita ęter/
na.hoc dixi ꝓpter lectionẽ regnoꝛũ quã pꝛi

3. Regi. 7. mo audiuimꝰ. Nũquid de defecerat paſce/

re ſeruũ ſuũ heliã? Honne illi qͥa deerãt ho⸗
miĩes alites miniſtrabant? Mõne illi panem
offerebat coꝛuꝰ mane: ⁊ ad veſperã carnes?
OQſtendit &̊ deus:qꝛ vnde voluerit:quomõ
voluerit paſcere ſuos ſeruos põt:Et tamen
vt poſſet eũ religioſa vidua paſcere:fecit eũ
egere.Egeſtas aĩę ſanctę in abũdantiã vᷣſa

eſt aĩę religioſę.Hõ poterat helias de miſeri

coꝛdia dei dare ſibi: qð lagũculę dedit.Vi/
detis nempe ⁊ manifeſtũ ẽ:qð aliquãdo ſer
ui dei ideo nõ habẽt:vt pꝛobent᷑ qui habẽt.

Et tñ illa vidua nihil hẽbat qð illi reliquũ

erat finitũ fuerat et cuʒ ſuis filijs moꝛitura.

Pꝛoceſſit ergo vt faceret ſibi panem:Colle/

gerat duo ligna:⁊ tunc eã vidit helias. Tũc

eã homo dei videbat quãdo illa duo ligna
quęrebat. Mulier illa typum gerebat eccle/
ſię: ⁊ quia duo ligna crucẽ faciũt: quęrebat
oꝛitura: vnde ſemꝑ eſſet victura. Adum⸗-
bꝛato ergo myſterio helias loquit᷑ ad eã qð
audiuit: narrat illa diſpoſitionẽ ſuam: mo/
riturã ſe dicit cum cõſummauerit qð reman
ſit. IObi eſt ergo qð dominus dixerat helię:

vagde in ſarepta ſidonię:ibi em mandaui vi/

duę vt paſcat te. Videtis quẽadmodũ mã/
det deus nõ in aure:ſed i coꝛde. Mũquid le/
gimus: quia miſſus eſt aliquis ꝓpheta ad
illam mulierẽ:⁊ dictũ eſt ei:hhęc dicit domi/
nus:venturꝰ eſt ad te eſuriẽs ſeruus meus:
ex eo qð habes miniſtra illi:inopiã noli me/
tuere:ego ſuplebo qð dederiſ: hoc ei dictũ
non legimꝰ. HNec hoc legimus ꝙ in ſomnis
ad eam miſſus fuerit angelus:⁊ pᷣnunciaue⸗

rit heliam eſurientẽ eſſe venturũ:aut de illo
paſcendo aliquis mulierẽ illam admonue

rit. Sed mãdat deus miris modis: quii co/
gitationibꝰloquit᷑.Dicimꝰmandaſſe deum
loquẽdo in coꝛde: ſuggerẽdo qð opus erat:
ꝑſuadendo qð vtile erat rationali aię viduę
mulieris. Sic etiam in ꝓphetis legimus ꝙ
dñs maãdauerit vermi vt roderet radicẽ cu/
curbitę. Quid ẽ mãdauit:niſi coꝛ ᷣparauit:

Inſpiratõe itaq; dñi:vidua illa mlier coꝛ hj/
paratũ habebat ad obediendũ. Zalis vene C

rat:taliſ cũ helia loqᷓbat᷑.Qui erat i helia vt

ciperet: ipſe erat i vidua vt obediret. Va/ ʒ.Regl.r.

de inqͥt: mihi pꝛius fac de ęgeſtate tua:non

deficiẽt diuitię tuę. Patrimoniũ em̃ viduę
modicũ erat farinę:⁊ modicũ olei. hoc mo/
dicũ nõ defecit. Quis habet talem viduã:
Libenter vidua ſeruum dei eſurientẽ paſce
bat:qꝛ patrimoniũ eiꝰ in cõclaui pendebat.
Quid flicius hac pauꝑtate: Si hic talia re
cepit:qualia in ſine ſperabit? Ideo hoc dixi
vt ſemiatõis nr̃e mercedẽ:nõ iſto tꝑe qͥ ſemi
namꝰ ſperemꝰ.hic em̃m bonoꝝ operũ meſſeʒ
cum laboꝛe ſerimus: ſed in futuro fructus
illiꝰ cũ gaudio colligemꝰ: ſᷣm illð qð ſcriptũ

eſt:Euntes ibant ⁊ flebant: mittentes ſemi Pöz. 125.

na ſua. Venientes autem veniẽt cum exul/
tatione: poꝛtantes manipulos ſuos. Illud
enim pꝛo ſigno factum eſt: non pꝛo dono.
Nam ſi vidua illa ꝙ pauit hominem dei hic
recepit:non eſt magnũ qð ſeminauit: quia
nõ magnã ſegetem meſſuit. Tempoꝛale eſt
enim quod accepit:non deſicientẽ farinam:
c 2

nec deminutũ oleũ:quouſq; daret deus plu
uiam ſuꝑ terrã: ac ſic tũc magis cępit egere:

qñ dignatus ẽ deꝰ pluere.Tunc em̃ laboꝛa/
tura erat:expectatura agri fructus collectu/

ra.Qñ em̃ nõ pluebat:victus eius facile ve

niebat.Signũ hocipſum qs deꝰ illi ad pau⸗

cos dies ſſtiterat:ſignũ erit futurę vitę: vbi
merces noſtra deficere neſciet:vbi farina no

ſtra de erit. Quõ illa ꝑ illos nõ defec dies:
ſic ille dies nõ deſiciet in ęternũ. Talẽ mer/

cedẽ ſperemꝰ qñ bona facimꝰ:ne foꝛte aliqs
veſtrũ temptet᷑ tali cogitatiõe vt dicat: Pa/

ſcam aliquẽ ſeruoꝛũ dei eſurienteʒ: vt lage/

na mea non deficiat:⁊ in cupa mea ſemꝑ vi/

nũ inueniã. Noli hoc hic quęrere: Semina

ſecurus:meſſis tua ſerius veniet:tardiꝰ ve/

niet:ſed cũ venerit ſinẽ nõ habebit.

De exhoꝛtatione ad elemoſynas
faciendas: Womelia. XE

de ſancto euãgelio:ad elemoſynas
1. aciẽdas nos hoꝛtat᷑:⁊ ſic hoꝛtat᷑ vt
ĩ iudicio ſuo dñs has ſolas factas imputet
dextris: has ſolas nõ factas iputet ſiniſtri:

nosõ qᷣ cgtera facta hoim vel bona vł mala nõ
Ecẽs.i⁊. veniãt ĩ iudiciũ:Scriptũ eſt em̃ oĩia ventura
ad iudiciũ:⁊ tñ nõ elegit dñs nr̃ ieſus chꝛiſtꝰ

ꝓnũcians nobis iudiciũ ſuum futurũ: non

elegit vñ nos admoneret niſi ſolas elemoſy-
nas. Hũquid dextris nõ erit dicendũ: quia
caſte vixiſtis:qꝛ res alienas nõ rapuiſtis: qꝛ

ſidẽ meã vſq; ad ſanguinẽ cõfeſſi eſtis? Oi

em̃ facta iſta bona neceſſe eſt honoꝛari ĩ iudi

cio ieſu chꝛiſti. Rurſus putatis nõ eſſe dicẽ⸗

dum ſiniſtris: qꝛ fuiſtis impudici:qꝛ foꝛnica
ti eſtis:qꝛ res alienas rapuiſtis:qꝛ ſuperbia
veſtra ⁊ malis moꝛibus nomẽ meũ blaſphe
mari feciſt: Et cetera quęq; enumerat:Ta⸗
cet tamẽ dñs noſter:pᷣnuncians nobis iudi/
ciũ ſuũ: omnia cętera recta facta iuſtoꝝ:⁊ ſo
las elemoſynas cõmemoꝛare dignatꝰ ẽ:Ta
cuit oĩa mala facta iniqͥꝝ: ⁊ ſolam ſterilitatẽ
elemoſynę increpandã eẽ iudicauit: nõ niſi

Tobie.. ad nos cõmonẽdos.Quare hoc:? Quia oĩa
crimia elemoſynis redimunt᷑. Ideo illã lau/

dauit fccũditatẽ:iſtaʒ culpauit ⁊ damnauit

B ariditatẽ. Sʒ audiſti: omnia malefacta ele⸗/

moſynis redemi: nolite ſic intelligere: vt in
telligũt qͥdaʒ ꝑuerſe. Elemoſynę em̃ poſſũt
tibi pꝛodeſſe ad delenda peccata pᷣterita: ſi
moꝛes mutaueris. Si autẽ in eiſdem malis

Auguſtini

ꝑſeueraueris:elemoſynis tuis nõ coꝛrũpbes

iudiciũ dei.Ego dico ꝓpter illa ſcelera ⁊ cri⸗

mina: quę oẽs modo vitare debẽt qui acci /
piunt coꝛpus chꝛiſti ⁊ ſanguinẽ. Cęterũ non
me latet vitam iſtã moꝛtalẽ et ĩ carne coꝛru⸗/
ptibili conſtitutã ſine peccat eſſe nõ poſſe:
filla quotidiana ⁊ leuia habent etiã ſua la-

uacra quotidiana: hoc ẽ ꝙ pectus tundimꝰ

dicimꝰ ĩ oꝛatiõe dño deo noſtro: Dimitte Matth.s.
nobis debita nfr̃a:ſicut ⁊ nos dimittimꝰ de/
bitoꝛibus noſtris. Hõ em̃ ſine cauſa dicimꝰ
hoc:haud vo ipſe cęleſtis magiſter doceret

iſtã oꝛationẽ:niſi nos pctõꝛes eſſe ſuideret.

Vidit em̃ quę cauere debemus:⁊ vidit ꝗ̃ ca

uere difficile ſit. Omnia aũt cauere impoſſi⸗/

bile indicauit eſſe:qͥ iſtã oꝛationẽ quotidia/

nã nõ quoſlibet chꝛiſtianos: ſed ipſos arie/
tes apłos docuit. Ubi aũt apoſtoli pectus

tundũt ⁊ dicũt: Dimitte nobis debita nfa:

hoc eſt peccata noſtra: audet aliqua ouicu/

Ectio iſta fratres quã mõ audiui 2) laſ upbire de iuſticia: Videte qualis fuerit

iohãnes apoſtolus: Supꝛa pectus domini
diſcũbebat: de alto illo fonte ſapiẽtie ſecre /
ta bibebat. Inde em̃ bibit qð in euangelio

eructauit: In pncipio erat verbũ:⁊ verbum Job.1⸗
erat apud deũ et deꝰ erat verbũ: Et aſſidue

teſtat᷑ euãgeliũ: qð dominus pᷣcipue ipſum

diligebat: Et tamẽ ait: Si dixerimus quia 1. Job.i.

peccatũ nõ habemꝰ:noſipſos decipimPꝰ⁊ ve

ritas in nobis nõ eſt. Mec tñ qꝛ iſta dicunt᷑: C

debet quiſq; ſecurus eſſe homicida ſi ꝓpter
quotidianas foꝛnicationes ⁊ latrocinia ſua

venerit dicere: Dimitte nobis debita nr̃a. Matth.s.

Qð em̃ deus ſtatuit quotidie dici ꝓpterle⸗
uia peccata: ille putat ad illa quia ſibi poſ/
ſe opitulari a quibꝰ non vult diſcedere:ſed ĩ
his cupit ꝑpetuo ꝑmanere. Lũdat ⁊ de his
pectus:faciat ⁊ pꝛo his elemoſynas: ſed vi/
ta mutata:⁊ inde recedat ⁊ huc accedat. Si
aũt dixerit in aio ſuo:ſi quotidiana faciã la
trocinia:⁊ ſi quotidianis coꝛruptiõibꝰadul/
terinis me contaminẽ: ⁊ ſi ſoꝛtilegos quęrã:
idolis ſacrificẽ: mathematicos conſulã:et a
tali vita oĩno non recedam: faciens tñ quo/

tidianas elemoſynaſ extinguo oĩa peccata?

Ta mẽ extinguis: cũ his extingueris. Sic
em̃ tibi erit iſta cõmutatio tua mala:vt non

deſit qui de te dicat:Et adhuc puſilluʒ ⁊ nõ Ps.ʒs.

erit peccatoꝛ:⁊ quęres locuʒ eius ⁊ nõ inue/
nies. Vidi impiũ ſicut cedros libani exalta
ri: tranſiui ⁊ ecce non erat:quęſiui eum ⁊ nõ
eſt inuentus locus eius. Pereunt ergo pec-

atatuu⸗
neynin
igen
guboeb
elan
uns hieisd
1 it
(de⸗

cione
fltol

N
1
A—

vos pp⸗
ſinttlea
lolnlgn
ettiſe⸗
hls ſtaergo⸗
cllan
Gonanit
Cuplcn
noed
noste
lennn
adſan
leme
tracn
Nei
lia:
gliuc
lato.
ſuicſe.
detraceh
henſo⸗
lcenti

Mlagtee
Pinio⸗
aſftn gutet
Menhn igin
höſtud
Unn hncy
(oi
Paruuto
ii.
ayer
Pine
coene

noſtd Dnin
wödinmined
5
ugliedaen
Nscſeiitge
mlanpitti
nlangrinpeſt
Anonegvoti,
ſalpſent
tapoſtolen
obisdebini
detalignuanin

2—

deqalsft

ahems Nonin
neſtpine ln

tönauangde

abänpebende
di. Eaſin
nuzchlepin

lolrmmmsgluig
ſsdcpint

igihdonni.

omiadaſ pe
thavena
bis debita u
edieigpa⸗
ziiaſbint
—RKZ
Lüdattwehs
olpnustlnn
cnuin.5
—
präbitl
nieppzctan
hoolllie

rnoti n
goin etcnt V

nalait
uilugnif
lbani aun
Cuiaunti
gtageſe

Homelia

cata tua ſed tecũ. Non em̃ in gehenna pec/
care ꝑmitteris: aut cum te cęperit toꝛquere
aingnis ęternus:de ſatiandis libidinibus co/
gitabis. Pereunt ergo peccata ſed tecũ. Si
autẽ vitam mutaueris:illa pereunt tu inue/
LZueqj.iI5. nieris:et dicet᷑ de te: Moꝛtuꝰ erat ⁊ reuixit:
perierat ⁊ inuentus eſt. H

–—

¶ De eo qð beatus Detrus dicit:

1. Petri 2. Depoſita ergo omni malicia ⁊ omi

rationabile ⁊ innocẽs lac cõcupiſci
te ⁊c̃. Homelia XX

Abniũ quidẽ aures ⁊ mentes quos
TeN⸗ noſtra cõplectit᷑: ſolliciti paſto
Mris ſermo compellat. Verũtamẽ ad
vos ꝓpꝛie nũc dirigit᷑: quoꝝ recẽs infantia
ſpiritalis generatiõis ſacramẽtoꝝ cunabu⸗/
lis inſignit᷑. Vobis em̃ maxime ꝑ apoſtolũ
petrũ ſic diuin ũ blanditur eloquiũ. Depo/
ſita ergo inquit om̃i malicia ⁊ omni dolo et
adulatiõe ⁊ inuidia ⁊ detractiõe: tanqᷓ; mo/

Abi. S.

do nati infates rationabile ⁊ inocens lac cõ
cupiſcite: vt ĩ illo creſcatis in ſalutẽ:ſi guſta

tis qꝛ dulcis eſt dñs. Pꝛoinde quia guſtati:
nos teſtes ſumus. Hos vobis hãc ſuauita-
tem nutricis officio miniſtramꝰ. Agite itaq;

ad ſanctę inſtar admoniti infantię: deponi /
te maliciã: dolũ: adulationẽ ⁊ inuidiã ⁊ de

tractionẽ: hãc innocẽtiã ſic tenere debetis:
vt eã creſcendo nõ amittatis.Quid eſt ma/
licia:niſi nocẽdi amoꝛ:Quid eſt dolus:niſi
aliud agere ⁊ aliud ſimulare? Quid eſt adu
latio: niſi fallaci laude ſeductio? Quid eſt
iuidia: niſi odiũ fęlicitatis alienę: Quid eſt
detractio: niſi moꝛdatioꝛ qᷓ; veracioꝛ repꝛe/
henſio? Malicia malo delectat᷑ alieno: In/
uidentia bono cruciatur alieno: Dolus du⸗
plicat coꝛ: Adulatio duplicat linguam:De⸗/
B tractio vulnerat famã. uius autem veſtrę
innocẽtia ſanctitatis:qm̃ filia ẽ charitat nõ
1.Cort.iʒ. gaudet ſuꝑ iniqͥtate: cõgaudet aũt bonita/
Mattð.io. ti: Simplex vt colũba:⁊ ſic aſtutavt ſerpẽs:
nõ ſtudio nocendi: ſed nocentẽ cauẽdi. Ad
Matth.i9. hanc vos exhoꝛtoꝛ. Talium eſt enim regnũ
cceloꝛũ:humilium ſcilicet: hoc eſt ſpiritaliter

paruuloꝝ. Hon cõtemnatis: non abhoꝛrea

tis. Magnoꝛũ eſt enim iſta puſillitas: ſuꝑ/
bia vero fallax infirmoꝛũ eſt magnitudo: ꝗᷓ
vbi mentẽ poſſederit:erigẽdo deijcit:inflan

do euacuat:diſtendendo diſſipiat.hhumilis

quo nedqquã bonũ eiꝰ auget᷑. Poꝛro aũt ſu/x

Ddolo ⁊ adulatiõe ⁊ inuidia ⁊ detra
ctione: tanq́; modo nati infantes

eſſe nõ põt nocẽs: ſuꝑbus eſſe nõ põt inno/

cens. Humilitatẽ illa loquoꝛ: nõ vult pirua
ris rebus excellere: ſed ęternũ aliqͥd veraci⸗

ter cogitat:quo nõ ſuis viribꝰſed alienis acd

vitã ꝑueniat.hec malũ cuiuſq; velle ñ pot:
ꝑbia cõtinuo parit inuidiã. Quis vo ſit in/
uidus:qui nõ ei malũ velit:cuiꝰbono crucia
tur:? Ergo ⁊ iuidia parit ↄſequẽter maliciͤi:
vñ ⁊ dolus ⁊ adulatio ⁊ detractio: et omne

opus malũ qð pati nolis ab alio. Pia itaq;
hũilitate ſeruata:ꝗᷓ in ſcpturis ſctis:ſctã ꝓ/

batur infantia: ſecuri eritis de iĩmoꝛtalita⸗
te beatoꝝ. Taliũ eſt em̃ regnũ cęloꝝ. Poꝛ/
ro qui ſuꝑbus in hoĩes nõ eſt:multo maxie
aduerſus deũ cõtumax eſſe nõ debet: qm̃ ſi

nõ eſt alicui faciendũ qð quiſq; ab alio paſi

nõ vult:⁊ nullus hoĩm vult inobedientẽ pa
ti eũ qͥ ſuo iuri ſubditꝰ fuerit: quatomagis
cauendũ eſt ne in deũ quiſq; talis exiſtat:q
lem in ſe exiſtere hoĩem nõ vult. Fallũt ꝓin
de animas ſuas qͥᷣ ſufficere exiſtimãt ſi qð ſi /
bi fieri nolũt:nili hoim faciãt: ſeſeq; vita lu/
xurioſa ita coꝛrũpunt:vt deo facere conent
qð ſibi fieri ab hoie nolũt. Neq; em̃ volũt a
quoq; ꝑuerti domũ ſuaʒ: q in ſe ißis domũ
dei mirabili cęcitate puertũt: ſurdi aduertꝰ
apłm clamãtẽ. Heſcitis qꝛ templũ dei eſtis: 1. Corſ.ʒ.

⁊ ſpiritꝰ dei habitat in vobis? Si qͥs aũt tẽ/

plum dei coꝛrumpit: coꝛrumpet illuʒ deus.

Templuʒz em̃ dei ſctm̃ eſt:qð eſtis vos. NHNe/⸗

mo ſe fallat. Quid &̊ ſe putant ſeruare circa
alios hoĩes inocẽtiam ſuã:cũ ſibi ita noceãõt
vt deo careãt habitatoꝛe ⁊ puniãtur vltoꝛe:
Hhinc etiã ſit vt ꝑ noxias voluptates lapſi ⁊
effuſi:nõ ſolũ templa dei eſſe deſinãt: verũ
etiã ruinę fiãt:in qᷣbus habitãt mala demo
nia:qbus ſupplicare ⁊ ꝗ colere incipiãt. Fiãt Luci.ii.
q; illis:vt dictũ eſt: poſterioꝛa deterioꝛa pᷣo/

ribus. VUnde vos ſemine iĩmoꝛtali regenera D

tos:ſic ſuꝑius ꝓpter malicioſas nocẽdi cupi
ditates:qͥbus fit hoibus qð oderũt: ita po/
ſtea ꝓpter turpes ⁊ illicitas carnis delecta/
tiões ⁊ nefaria ſacrilegia:qbus homies no⸗
cere hoĩbꝰ nõ vidẽtur: nõ eis faciẽdo qð no
lunt:ſed deo nõ obediẽdo cui cũcta ſũt ſub⸗
dita:ipſi dñoꝝ dño faciũt:qð ſibi a ſeruulis
ſuis fieri nolunt. Jdẽipſe aplłus petrus lo⸗/
quit᷑ dicẽs: Chꝛiſto &̊ paſſo ꝑ carnẽ ⁊ vos ea/i. Netri.4.
deʒ cogitatiõe armamini. Qui iam moꝛtuꝰ
eſt carne deſinat peccare: vt iã nõ hoĩm de⸗/
ſiderijs ſed volũtate dei reliquũ in carnevi⸗/

Bancti

uat. Sufficit em̃ pꝛeteritũ tempꝰ volũtates

gentiũ cõſũmaſſe in libidinibꝰ ⁊ voluptati/
bus ⁊ comeſationibꝰ:potatione ⁊ nefandis
Exo.iA. idoloꝛũ ſeruitutibꝰ.Suſfficit em̃ ſᷣteritũ tem
pus luteis oꝑibꝰ pctõꝝ tanq; ęgyptioꝛũ do/
minatiõi ſuiſſe: Jam mare rubꝛũ baptiſma
ſcʒ chꝛiſti ſanguie ↄſecratũ vos traiecit: eęgy
ptios interemit: nihil de peccatis pſteritis
tanq; de inſequẽtibus a tergo hoſtibus foꝛ/
midetis. De cętero cogitate vite huiꝰ here/

mũ ꝑmeare:⁊ ad frã ꝓmiſſiõis ſugnã hieru/

ſalẽ:terrã viuẽtiũ ꝑuenire:Ne vbi dei cõtẽ/
ptu tãqᷓ; mãnę faſtidio: coꝛda vr̃a velut oꝛa
iIterioꝛa deſipiãt: He cibos ↄcupiſcẽtes ęgy⸗
1. Cor.Io. ptios de alimẽtis cęleſtibꝰ murmuretis: Me
foꝛnicemini ſicut quidã illoꝝ foꝛnicati ſunt:
Et ne temptetis chꝛiſtũ ſicut quidã illoꝛum
Exo.I5S.tẽptauerũt. Si vobis fidẽ gentiliũ ſitiẽtibꝰ
amaritudo aliqua reſiſtentiũ velut aquarũ
illarũ quas iſrł nõ potuit bibere occurrerit:
imitata dñi patiẽtia velut iniecto crucis li/
Numeri.a i. gno dulceſcant.Si temptatio ſerpẽtina mo
moꝛderit:cõſpecta illius exaltatiõe ſerpẽtis
tanq; moꝛtis ĩ carne dñi victę atq; triũpha/

Exo.i⁊. ę:eodẽ crucis medicamẽto ſanet᷑. Si aduer

ſarius amalechita iter intercludere atq; im-
pedire conabit᷑: pꝛo reuerẽtiſſima extenſiõe
bꝛachioꝛũ eiuſdẽ crucis inditio ſuꝑet᷑. Veri
⁊ germani eſtote xpᷣiani: Molite imitari no/
mine xp̃ianos:oꝑe vanos. Iteꝝ dico ⁊ ſepe
dicendũ ẽ:Sufficit ſᷣteritũ temp?ꝰ volupta/
tes gentiũ cõſũmaſſe. Deteſtamini:aduer/
2. Petri.a. ſamini canes ↄuerſos ad vomitũ ſuũ:dete/

LZud.iI.ſtami ⁊ adũſamĩ mũdatã⁊ vacantẽ domũ

nedqᷣoꝛes alij ſeptẽ ſpũs adducũt᷑:vt ſint no/
uiſſima homiĩs peioꝛa qᷓ; erant pꝛima: Vos
2. Corꝭ.6. veſtrũ mũdatoꝛẽ tenete habitatoꝛẽ. Pꝛęci/
pientes em̃ rogamꝰ*:ne inuacuũ gratiaʒ dei
recipiatis. Sufficit ſᷣteritũ tempꝰ volunta/
tes gentiũ ↄſũmaſſe. Audite ⁊ apłm paulũ:
YBo.S. Humanũ dico ꝓpter infirmitatẽ carnis ve/
ſtrę. Sic em̃ exhibuiſtl mẽbꝛa vr̃a deſeruire
imũdicię ⁊ iniqᷣtati ad iiuſticiã: ſic nũc exhi/
bꝛa debuire iuſticię i ſanctiſicatõeʒ.

¶. Petri.4.

ghoſcimus ire in vanitatẽ ⁊ inſani/
as mendaces: Domelia xXNI
Votienſcũq; fratres chariſſimi ali/

(Afklurioſa vel cruenta vel turpia: quaſi
dagd aliqð bonum opus currere vana ꝑſuaſi/
one ⁊ peſtifero amoꝛe cognoſcitis: vos qͥ iãẽ

deo pꝓpitio iſta nõ ſolũ luxurioſa pᷣ etiã cru⸗

bete mẽbꝛa deuire ci
Be caſtigatione filioꝝ quos co⸗/

gquos ex filijs vr̃is ad ſpectacula vł

„ „
Auguſtini
delia oblectamẽta deſpiciti:caſtigare eos et
abũdantiꝰ ꝓ eis dño ſupplicare debetis: qͥa
illos cognoſcitis ire in vanitatẽ et inſanias pa9
mengdaces:⁊ negligere qͥ vocati ſunt.QAui ſi
foꝛte ĩ ipſo circo aliqua ex cauſa expaueſcãt:
cõtinuo ſe ſignant: ⁊ ſtant illic poꝛtantes in
fronte vñ abſcederent ſi hoc in coꝛde poꝛta/
rent.Ois em̃ qͥ ad aliqð malũ opus currit:ſi
foꝛte pedem impegerit: ſignat os ſuũ:et ne/
ſcit qð includit potius dęmonẽ q; excludit.
Tũc em̃ bene ſe ſignaret ⁊ diabolũ de coꝛde
ſuo repelleret:ſi ſe ab illo oꝑe nefario reuo/
caret. Vnde iterũ atq; iterũ rogo vos frẽs
chariſſimi: vt ꝓ eis totis viribꝰ ſupplicetis:
quatenꝰad iſta damnanda intellectũ acciꝑe
mereant᷑:⁊ affectũ ad fugienda ⁊ miſericoꝛ/
diam ad agnoſcendũ. Opoꝛtunũ erit ꝓpter
aſſiduã cõpunctionẽ pęnitẽtię: pſalmũ qui/
quageſimũ vobis omi die cantare. Loqua-
mur tñ ⁊ ad illos qͥs frequẽter ab ecclię con/
uẽtu ſpectacula voluptuoſa ſbducũt.Rogo
vos tũ frẽs chariſſimivt qͥtienſcũq; eos tale
aliqͥd facẽ videritl ad vicẽ nr̃am ſęueriſſime
caſtiget.Sit ad eos vox nr̃a: memoꝛiavfa:
Coꝛrigite arguẽdo:ↄſolami alloquẽdo:exẽ/
plũ pᷣbete viuẽdo. Aderit eis qᷣ affuit vobᷣ.
MNõ em̃ vobᷣ iſta picula pᷣtergreſſis:fons mi/
ſericoꝛdię dei pᷣciſus ẽ. Qua veniſtl veniẽt:
qua trãſiſtis trãſibũt.Aoleſtũ eſt quidẽ et
nimiũ ꝑpiculoſum et ꝓ certo exitiabile: ꝙa
nobis frequẽter admoniti:non ignoꝛãtes ſᷣ
ſciẽtes peccãt.Aliter em̃ ille ad has vanita/
tes currit qͥ voces chꝛiſti cõtẽnit: aliter ille qᷣ
nõ nouit qð fugiat. Sed nec de talibꝰ deſpe
rari debere: euidẽter oſtẽdit diuinę miſcðię
magnitudo:qꝗ̃̊ non vult moꝛtẽ moꝛiẽtis: ſed Eʒecbis.
vt cõuertat᷑ ⁊ viuat. DNeniq; etiã ĩ beato da/HB
uid hoc manifeſtiſſime impletũ eſſe cogno/
ſcimꝰ:Cuiꝰ peccatũ cũ doloꝛe qͥdẽ dicimꝰ et
tremoꝛe:vᷣ tñ deꝰ noluit taceri qð voluit ſcri
bi. Dicã ́nõ qð volo ᷣ qð cogoꝛ.Dicã non
exhoꝛtãs ad imitationẽ:ſᷣ inſtruẽs ad timo/

tudine captus:rex ⁊ ꝓpha dauid: ex cuiꝰ ſe/
mine ſᷣm carnem dñs venturꝰerat:adultera
uit eã:cuius etiã maritũ in bello occidendũ
mhẽdauit. homicidiũ auxit adulterio:⁊ poſt
factũ h̊ miſſus ẽ ad eũ nathan ꝓpha a dño
qͥ eũ arguèt de tanto cõmiſſo. Quid caueãt
homies diximꝰ:qð vo ſi lapſi fuerint imitẽt᷑
audiamꝰ. AMulti em̃ cadere volũt cũ dauid
⁊ nolũt ſurgere cũ dauid. Non ̊ cadẽdi ex/
emplũ ꝓpoſitũ eſt:ſed ſi cecideris reſurgen⸗

rẽ. Beatus em̃ dauid vxoꝛis alienę pulchꝛi/2. Begl. .

1Armnde
ncnirupt⸗
rencnmn
ſtͤck⸗
gungun
gliceate
cotelih
ucrert
Aumcu.
ueninnd
1dicät ſo
Kan
geste
utr
Duude
Nttuecen
enioſuna
nisytpel
ſel uini,
Dyuie. P⸗
gatane
ptunsde
letdeo.
Lppybeti
niwiecd
gocicdes
mitatel
cupiee
pulchri
(iuntd
cuntb
deche
(Aſum
cecidif
antyrie

ceqoog

gütno
unto
Alena ſo

uac

he Aua
R ſecordan⸗
Peccatüi
boöltes
chusne
toßſer⸗
ens:fte

nde

fusſin
ſpoces
lide
mohe .

ulnaptlc

Upnet
encantedoer

lionsant
atosſi gnn
nigtitt
abolidetnce
etein a
nſogos ſ
hdeſiglets
rtleginee
datmlin⸗
mnicnte
neglnte
nne lu⸗
ar thacheepp

fun aenſine
nonoreſi.
lognicortn
isdefuu
geſiuſiſeft
yenit eni:
Ntich uci⸗
cutublerg
wnigrcief
Aubrsrant
tuelei

deritydeſe

diuinenn

nonens dad

.

tiiibenon
aicſechn
eccinun

i

S
SES—

NHomelia

di. Attende ne cadas. Mõ ſit delectatio mi/

noꝛũ: lapſus maioꝛũ: ſed ſit caſus maioꝛũ:
tremoꝛ minoꝛũ. Ad hoc pꝛopoſituʒ eſt:ad h
ſcriptũ eſt:ad h̊ in eccleſia ſepe cantatũ.Au/

diant qui nõ ceciderũt ne cadant: Audiant

qui ceciderũt vt ſurgãt. Lanti viri peccatũ

nõ tacet᷑: ſdicat᷑ ĩ eccleſia. Audiũt me male

audiẽtes:et quęrũt ſibi patrocinia peccãdi.
Attendũt vnde defendãt qð cõmittere pa/

rauerũt:nõ vnde caueant qð nõ cõmiſerũt:

⁊ dicũt ſibi: Si autẽ dauid adulteriũ cõmi/
ſit:cur non ⁊ ego? Inde aĩa iniquioꝛ:quę cũ
ꝓpterea fecerit qꝛ dauid fecit: ideo peius q;
dauid fecit.Dicã hocipᷣm planiꝰ ſi potuero.
Dauid nullũ ſibi ita ad exemplũ ꝓpoſuerat
vt tu:ceciderat lapſu cupiditatis:nõ patro/
cinio ſanctitatis. Tu tibi tanqᷓ; ſanctũ ꝓpo
nis vt pecces:nõ imitaris eius ſanctitatem
ſed ruinã. Hoc amas in dauid: qðõ in ſe odit
dauid. Pꝛęparas te ad peccandũ: diſponis
peccare.Libꝛũ dei vt pecces inſpicis: Scri/
pturas dei ad hoc audis vt facias qð diſpli
cet deo. oc non fecit dauid: coꝛreptus eſt

C ꝑ ꝓphetã: nõ lapſus eſt in ꝓpheta. Sʒ bo/
ni viri eccleſię filij: ⁊ in chꝛiſti amoꝛe perfecti

audiẽtes tam ſancti viri ruinã:metuũt infir
mitatẽ ſuã: et quę cõdemnat deus deuitare
cupiẽtes:abſtinẽt oculos:nõ eos deſigunt ĩ
pulchꝛitudine carnis alienę:nec ſeipſos fa/
ciunt de ꝑuerſa ſimplicitate ſecuros. Hõ di/

cunt bono animo attendi: benigne attẽdi:

de charitate diu aſpexi. Pꝛoponũt em̃ ſibi

caſum dauid:⁊ ad hoc illum magnũ vident

cecidiſſe vt parui non cadant: Immo time⸗/
ant videre vnde poſſint cadere. Repꝛimũt
ergo oculos a petulãtia: nõ ſe facile adiun/
gũt:nõ ſe miſcent mulieribus alienis:nõ le
uant oculos facile ad aliena domicilia: ad

aliena ſolaria. De longe em̃ vidit dauid illã
in qua captus eſt. Mulier longe: libido ꝓ/

pe.Attẽdenda ẽ ergo hęc infirmitas carniſ:

Ro. s. recoꝛdanda ſuntverba apli:Hõ inqͥᷣt regnet
peccatũ in veſtro moꝛtali coꝛpoꝛe.Mõ dixit

nõ ſit:ſed nõ regnet. Ineſt peccatũ cũ dele/
ctaris:regnat ſi ↄſenſeris. Carnalis delecta
tio pᷣſertim vſq; ad illicita et aliena ꝓgredi/

ens: frenãda eſt nõ relaxanda: imperio do/

mãda:nõ imperio collocãda.Attendis ſecu
rus:ſi nõ habes vnde mouearis.Sed tu re/

ſpõdes:foꝛtiter teneo. Nũquid tu foꝛtioꝛ da

uid: Dixi enim ꝙ nec dauid foꝛtioꝛ: nec ſalo-
mone potes eſſe ſapiẽtioꝛ.Si em̃ illos tam

XXI

ſanctos viros incauta familiaritas mulierũ
⁊ pernicioſa blandimẽta vicerũt: quid de ſe
cogitãt illi qui cũ extraneis mulieribꝰ nõ ſo⸗
lũ cõuerſari:ſᷣ etiã ĩvna domo manere:⁊ cõ⸗
uiuio earũ aut frequẽter aut ſemꝑ intereſſe
nec metuũt:nec erubeſcũt:De talibꝰ⁊ põt ⁊
debet dici illud qð de vidua delitioſa dixit

apłus: Quia viuens moꝛtua eſt. Admonet i. Timoth.ꝑ5.
etiã tale exemplũ:nõ ſe quẽqᷓ; debere extol/

lere in ꝓſperis rebus. Multi em̃ res aduer/
ſas timent:res ꝓſperas nõ timent. Pericu/
loſioꝛ eſt res ꝓſpera aĩo:qᷓ; aduerſa coꝛpoꝛi.
Pꝛius coꝛrũpunt ꝓſpera: vt inueniant qð
frangant aduerſa. Fratres mei aduerſus fe/
licitates acriꝰvigilandũ ẽ. Pꝛopterea vide/

te quẽadmodũ eloquiũ dei in nr̃a fclicitate
tollat nobis ſecuritatẽ.Seruite inqͥt dño in z. 2.

timoꝛe: ⁊ exultate ei cuʒ tremoꝛe.Exultatio

vt gratias agamꝰ:tremoꝛ ne cadamꝰ.Adul-

teriũ em̃ ſimul ⁊ homicidiũ non fecit dauid
cũ ꝑſecutoꝛẽ ſaulem pateret᷑. Quãdo dauid

ſanctus ſaulẽ inimicũ patiebat᷑: quãdo illiꝰ

ꝑſecutionibꝰ agitabat᷑: quãdo ꝑ diuerſa fu/
giebat ne in manus eius incideret:nõ cupi/
uit alienã: nõ adulterata vxoꝛe occidit virũ:
Erat in infirmitate tribulatiõis ſuę tanto ĩ
dñi miſcðia intẽtioꝛ:quãto miſerioꝛvideba/
tur. At vbi fact eſt ſecurꝰ deuictis hoſtibꝰ:
pᷣſſuris caruit: timoꝛ excreuit. Valeat & hoc

exemplũ ad id:vt timeamꝰfęlicitatẽ. Zribu Nõ.iia.

lationẽ inqͥt ⁊ doloꝛẽ inueni: nomẽ dñi in⸗
uocaui.Audiãt hęc qͥ h malũ nõ cõmiſerũt
vt vigilẽt cuſtodire integritatẽ ſuã. Et cum

attendũt magnũ cecidiſſe:parui timeãt.Si E

vo aliqs iã lapſus hęc audit:⁊ nimio ſceler
põdere pſſſus deſꝑare iã cępit: attendat qͥdẽ
vulneris magnitudinẽ: vᷣ nõ deſpet medici

poteſtatẽ. Pctm̃ cũ deſpatione certa moꝛs.

Nemo ð dicat:Ego ſi iã aliqͥd mali feci: iaʒ
dãnandꝰſũ:deꝰmalis talibꝰ nõ ignoſcit:cur
nõ addo peccata peccatl? Fruar ſęculo ĩ vo/
luptate laſciua:in cupiditate nefaria:iã per
dita ſpe repatiõis:vel hoc habeã qð video:
ſi nõ poſſũ hr̃e qð credo. Deus em̃ nr̃ ſic cau
tos fecit qͥ non ceciderũt: ſic deſpatos eẽ nõ
vult qͥ ceciderũt.Quiſqͥs peccaſti ⁊ dubitaſ
agere penitẽtiã ꝓ pctõ tuo deſꝑando ſalu/
tẽ tuã:audi dauid agentẽ.Ad te nathan ꝓ⸗

pheta nõ eſt miſſus:ipᷣe dauid ad te miſſus

eſt. Audi eũ clamantẽ:⁊ ſimul clama. Audi
gemẽtẽ ⁊ cõgemiſce.Audi flẽtẽ:⁊ collachꝛy/
mare. Audi coꝛrectũ:⁊ colletare.Si tibi nõ
c 4

BSancti

potuſrinrerda ePercarg:ſpes veniens in;

SGitercludat᷑. Miiſſꝰ ẽ em̃ ad dauid regẽ nathã

ꝓꝑheta. IYille aũt nõ ↄſiderauit regni ſui ſõ⸗/
limitatẽ:ſᷣ hũilis⁊ mitis nõ reſpuit verba p/
cipiẽtl. Mõ dixit ad ꝓphetã:Tu cũ ſis pau/
per ⁊ hũilis: quõ auſus es mihi loqui regi?:
Rex ſublimis ꝓphetã audiuit: plebęiꝰ hu⸗

milis chꝛiſtũ audiat.Audi & hęc quicũq; ali

Ps.ðo.qð crimẽ capitale feciſti:⁊ dic cum illo: Mi⸗
ſerere mei deꝰ ſm magnã miſericoꝛdiã tuã.

Qui magnã miſericoꝛdiã depᷣcat᷑:magnam

miſeriã cõſitet᷑. Quęrãt paruã miſericoꝛdiã
tuã:qͥ neſciendo peccauerũt. AMiſerere inq t
mei deus ſᷣm magnã miſcðiã tuã. Subueni
graui vulneri ᷣm magnã miſericoꝛdiã tus.
Gꝛaue eſt qð habeo:ſᷣ ad oĩpotẽtẽ cõfugio.
De meo tã lgtali vulnere deſperarẽ niſi tim
medicũ reperirẽ. Aiſerere mei deꝰ m mag

nã miſcðiaʒ tuã. Et ſᷣm multitudinẽ miſera

tionũ tuarũ:dele iniqͥtatẽ meã. & ait:dele
iniqᷣtatẽ meã:h̊ ẽ: Miſerere mei.Et qð ait:
Scðm mltitudinẽ miſerationũ tuaꝝ:h̊ eſt:
ſim magnã miſericoꝛdiã tuaʒ. Et de magna
miſcðia tua:multę ſũt miſeratões tuę.Attẽ
dis cõtemptoꝛes vt coꝛrigas:attẽdis neſciẽ
tes vt doceas:attẽdis ↄſitẽtes vt ignoſcas.
Fecit quidã hoc neſciẽs.Et qͥd ait: SFecerat
aliqua: ⁊ multa mala fecerat. Miſericoꝛdiã

ingquit cõſecutus ſum: qꝛ ignoꝛãs feci ĩ incre

dulitate.hoc dauid nõ poſſet dicere: IJgno

rans feci. Hõ em̃ ignoꝛabat quãtu mali eẽt
cõtrectatio cõiugis alienę:aut quantũ mali
eſſet interfectio mariti neſciẽtis:⁊ nec ſalteʒ
iraſcẽtis. Cõſequent᷑ ̊ dei miſericoꝛdiã qui
ignoꝛãtes fecerũt:⁊ qͥ ſciẽtes cõſequũtur nõ
quãlibet miſericoꝛdiã:ſed magnã miſericoꝛ/
diã. Dic ergo: Miſerere mei deꝰ ᷣm magnã
G miſericoꝛdiã tuã.Sʒ vide quẽ inuoces: Ju/

ſtũ inuocas:odit peccata.Si iuſtus eſt vin/
dicat i peccata. Mõ poteris auferre a domio

deo iuſticiã eius. Imploꝛa miſericoꝛdiã:ſed

attende iuſticiã. Miſericoꝛdia ẽ vt ignoſcat

peccãti:iuſticia eſtvt puniat peccatũ.QAuid

ergo: Quęris miſericoꝛdiã? Peccatũ impu⸗

nitũ remanebit: Reſpõdeat dauid:reſpon⸗
deant lapſi. Reſpõdeant cũ dauid:vt miſe/
ricoꝛdiã mereant᷑ ſicut dauid ⁊ dicant:Non
domie: nõ erit ipunitũ peccatũ meũ. Noui
iuſticiã: cuiꝰ quęro miſericoꝛdiã. Nõ impu⸗
nitũ erit:ſed ideo nolo vt tu me punias: qᷣa
ego peccatum meũ punio. Ideo peto vt tu
ignoſcas:qꝛ ego agnoſco:⁊ delictũ meũ co/
ram me eſt ſemꝑ. mõ poſui poſt doꝛſum qð

feci:non intueoꝛ alios oblitus mei:nõ affe-
cto ſtipulã eijcere de oculo fratris mei: cum Mattö.
ſit trabes in oculo meo. Peccatũ meũ ante
me eſt:nõ poſt me. Fuit em̃ poſt me quYdo
ad me miſſus eſt ꝓpheta qui de oue pauꝑis
ſititudinẽ ꝓpoſuit. Ait em̃ nathã ꝓpha ad

dauid. Erat quidã habens diues plurimas 2. Regl.·

oues:pauper autẽ vicinꝰ eius habebat vnã
ouiculã: quã in ſinu ſuo de cibo ſuo nutrie-/
bat. Venit hoſpes diuiti: nihil ð ſuo grege
abſtulit:ouiculã vicini pauperis cõcupiuit:
ipſam ſuo hoſpiti occidit.CQuo dignus eſte
Pꝛoffert ille iratus ſentẽtiã: plane.Tũc rex
neſciens vbi captus: moꝛte dignũ diuitem
dixit: ⁊ ouem reddendã in quadruplũ ſeue/
riſſime atq; iuſtiſſime iudicauit. Sʒ peccatũ
eiꝰnõdũ erat coꝛã eo:poſt doꝛſũ erat qð fece
rat:ſuam iniquitatẽ nõdum agnoſcebat: et
ideo alienę nõ ignoſcebat. Sed ꝓpheta ad
hoc miſſus abſtulit a doꝛſo peccatũ:et ante
oculos poſuit vt videret illã ſententiã tam
ſeuerã in ſe eſſe ꝓlatã.Ad ſecandũ ⁊ ſanãdũ
vulnus coꝛdis cius ferramentũ fecit deꝰ de
lingua eius.Et nos ergo fratres chariſſimi
agnoſcẽtes iniqͥtates nr̃as:quãtũ poſſumꝰ
cõtra malas cõcupiſcẽtias repugnem in ie/
iunijs:in vigilijs: in oꝛationibꝰ ⁊ largioꝛibꝰ
elemoſynis mala ꝗᷓ fecimꝰ redimamꝰ:⁊ cum
dei adiutoꝛio ita bonis operibꝰ ſtudeamus
inſiſtere:vt nos ad peccata pꝛiſtina nõ poſ-
ſint cõcupiſcẽtię noſtrę retrahere:ſed ꝑſeue/
rantes in omni opere bono:cũ ꝓpheta do⸗/⸗
mino gratias referẽtes dicamus: DNirupiſti s. ins.

incula mea: ribi ſacriſicabo hoſtiã laudis.
De eo qð dominus ait in euãge-
io:Sicut pater ſuſcitat moꝛtuos⁊ ↄob.j⸗
yviuificat:ſic 2 flius quos vult viui
ficat: Homelia XX
iſtis fratres chariſſimi in lectiõe
euãgelica dñm dicentẽ:Sicut enim aabi.

ater ſuſcitat moꝛtuos et viuiſicat:
liꝰ quos vult viuiſicat. NHeq; em̃ pater
iudicat quẽqᷓ;: ſed iudiciũ omne dedit ſilio.
Et maioꝛa his demõſtrabit ei oꝑa: id eſt nõ
ſolũ iſirmos curare ſᷣ ⁊ moꝛtuos reſuſcitare.
ÆR dicit: Heq; pf iudicat quẽqᷓ;:vłſᷣm diui/
nitatẽ: qꝛ nemo põt eũ itueri nec audire:vt
illð: Deũ nemo vidit vnq;. Sʒ iudiciũ om̃e Job.i.
degit fllio:id eſt vt ille qͥ fuit iudicatꝰ ſᷣm car
nẽ:ab illo oẽs iudicent᷑. Amẽ amẽ dico vob:
qꝛ qui verbũ meũ audit ⁊ credit ei qui miſit
met: habet vitã ęternã ⁊ in iudiciũ non venit
ſed trãſit a moꝛte in vitã. dicit: In iudi/

N

4

HW’

Gen Banvh

uitort
mitmed
gaaer⸗
veropch⸗
dellouel

mͤ del

ang
nulntei

ſcjdele
gaearotes
Mocedic⸗
Centtideo
dentnen
lunemben
habawi
habeenl
ccüfaten
flomig
t Dent
liſi
Cgroſan
Pquonu
ſecgetyn
locddan

lcene
Coghoſcn
ninu⸗
cutvocd
ſelunrer
Plnnee
penpſe
ludicii
mei ſen
coapail
Ltgoͤd
cheguuca
iſoceen
heniſeg
1ot auc
Mo ſen f
eigren
penenelen
Anghiuud
Mlnthen
(üͤc
Zenehe
Ehote⸗
Kn
hülse⸗
eice
creorßn

5

.

eni

msnean
Calänei
—
aefun
Ding
Ltüchn⸗

odiglsenn.

Nane Uin
ignädutn
uchngliee
. Szpent

Nüüentenn

agnoſches
Sel pbeun
elcaticene
iſennenüitn
landütſenidi
ni ardede
Wrschanlin
gitiol⸗

Pugnenne

wlrged
Aiman tan
ibekudams
niſtnntöpen
heeſetga
di phende,
s: Dinpgſin
poftülunds

Eineli
mnortpe

gpolerun
4
iSultniil
ganuhe
Bogcnd
Nedetufld
ogniichi
oſeiicn
Selfndn.
htulie
dlan fne
ſ No
agi
ͦnnn

Gegnis

miſit me:diſcretionẽ factaʒ eſſe int iuſtos et
peccatoꝛes a dño cernit᷑: Ac ſi dicat: In nu⸗
mero pctõꝝ qͥ iſta fecerit non veniet ſᷣ trãſit

doe moꝛte in vitã:hoc ẽ de ſuꝑbia ad humili/

tatẽ: de odio ad charitatẽ:de tẽpoꝛalibꝰ ad
ęgterna migrabit. Amen amẽ dico vobis:qͥa
venit hoꝛa ⁊ nũc eſt qñ moꝛtui audiẽt vocẽ
filij dei:⁊ qui audierint viuẽt. Moꝛtui: id ẽ
peccatoꝛes intelligunt᷑: qͥ audierunt chꝛiſtũ
⁊ nõ crediderũt.Et qð ſubdit᷑: Viuẽt qͥ au⸗
dient: ideo recapitulat᷑: eo ꝙ paulo ſuperiꝰ
de reſurrectõe pctõꝝ dixerat:hic autẽ de re/
ſurrectiõöe moꝛtuoꝝ loquit᷑. Sicut em̃ pater
habet vitã in ſemetipſo:ſic dedit ⁊ filio vitã
habere in ſemetipſo: ⁊ poteſtatẽ dedit ei iu/
diciũ facere:qꝛ fili xhomis eſt.Sic dedit &̊ pr
filio vitã gignendo ſicut ipſe habet.Qð di/
cit: Dedit ei iudiciũ facere: ꝓ parte carnis
quã aſſũpſit dediſſe patreʒ filio iudiciũ dici
cognoſcimꝰ: Et futurũ iudiciũ h̊ ſigniſicat.
In quo iudicio aſtabit dñs ieſus chꝛiſtus:⁊

redgdet vnicuiq; ſᷣm opera eiꝰ:qꝛ iudiciũ hoc
loco:dãnationẽ⁊ pęnã pctõꝝ intelligimus.
NPõ. 42. HBam vbi dicit pſalmiſta: Judica me deus

⁊ diſcerne cauſam meã:iudiciũ diſcretionis
cognoſcimꝰ. Nolite mirari hoc:qꝛveniet ho
ra in qua oẽs qui in monumẽtis ſunt audi/
eut vocẽ eius: et ꝓcedunt qͥ bona egerũt in
reſurrectioneʒ vitę:qui vᷣo mala egerunt in

B reſurrectõeʒ iudicij. Mõ poſſum g̊ ego a me

metipſo facere quicqᷓ;: ſicut audio iudico: et
iudiciũ meũ iuſtũ eſt:qͥa non quęro gloꝛiam
meã:ſed voluntatẽ eius qͥ miſit me.hoc lo/
co aꝑtiſſime reſurrectionẽ futurã ꝓnunciat.
Et qð dixit: Mõ poſſuʒ ego a memetipſo fa
cere quicq;:ac ſi diceret: ideo a meipſo quic/
q; facere nõ poſſum:quia a memetipſo non
veni ſed a patre.c dicit: Sicut audio iudi
co ⁊c.auditio iſta in ęternitate facta eẽ ſigni

ZJob.s. ficat᷑. Om̃e qð dat mihi pat᷑ ad me veniet:

⁊ eũ qͥ venit ad me nõ eijciã foꝛas. Magnũ
penetrale et dulce ſecretum: ſine tedio:ſine
amaritudine malarũ cogitationũ:ſine inter
pellatõe tẽptationũ⁊ doloꝝ. Mõne illud ſe/
cretũ eſt qͥ intrabit ille cui dicturus eſt dñs:

Serue bone: merito intra ĩ gaudiũ dñi tui

Ego ⁊ eũ qͥ venit ad me inqᷣt nõ eijciã foꝛaſ.

Et q ad me venit hüũilis fit: qͥ mihi adheęret

hyiilis erit: qꝛ ñ faciet volũtatẽ ſuã ſᷣ dei:⁊ iõ
nõ eijciet᷑ foꝛas.heęc ẽ aũt volũtas eiꝰ qͥ mi⸗

ſtt me pfis: vt om̃e qð dedit mihi pr̃ nõ ꝑdã
ex co:v reſuſcitẽ illud i nouiſſimo die. Ipſe

XXII XXIII

illi datꝰ ẽ qͥ ſeruat hũilitatẽ et h̊ accipit:qͥnõ

ſeruat hũilitatẽ: longe ẽ a mgro hũilitatis.
Vt om̃e qð dedit mihi nõ ꝑdã ex eo. hęcſ

eſt volutas ĩ ↄſpectu pfis mei vt pereat vnꝰ

de puſillis iſtis.De timẽtibꝰ poſſũt ꝑire: de

1*

puſillis nihil ꝑiet: qꝛ niſi fueritis de puſillis Matth.i2.

iſtis nõ ĩtrabitiſ ĩ regnũ celoꝝ.Om̃e qð dat
mihi pf̃ nõ ꝑdaʒ ex eo:ſᷣ reſuſcitabo illud in
nouiſſimo die. Uidete quẽamodũ ⁊ H̊ gemii

nã illã reſurrectionẽ deſiniat. Qui venit ad

me mõ reſurget hũilis fact ĩ mẽbꝛis meis:b
reſuſcitabo eũ ĩ nouiſſimo die:id eſt ſ̃m car-
nẽ.Hec eſt em̃ volũtas pfis mei qͥ miſit me:
vt oĩs qͥ videt filiũ ⁊ credit ĩ eũ habeat vitã

.

gternã:⁊ ego reſuſcitabo eũ i nouiſſimo die.
Suꝑius dixit:Qui audit vᷣbũ meũ ⁊ credir

ei qͥ miſit me:mõ aũt:qͥ videt filiũ⁊ credit in

patrẽ.hoc eſt em̃ credere ĩ filiũ qð ⁊ i patrẽ?:
qꝛ ſic pr̃ habet vitã in ſemetipſo:ſic dedit ex
filio hr̃e vitã in ſemetipſo: vt oĩs qͥ videt er
credit ĩ ißm hẽat vitã ętnã.Credẽdo et trãſ/
eũdo ĩ vitã tanq; pᷣma illa reſurrectõe.Et qeꝛ
lala e reſuſcitabo eũ ĩ nouiſſimo die.
.

remiſſiõe pctõꝝ:
ellisepetoNae d de

velle nos loqui: ꝓferimus charitati
vfe ill

diuinis lectiõibꝰ:hinc credẽtes deũ

adiuuãte ſermonẽ de remiſſiõe pec·

catoꝝ. Euangeliũ em cũ legeret᷑ attẽtiſſime Auee7⸗

audiſtis:⁊ res geſta narrata atq; vᷣſata ẽ añ

oculos coꝛdis vr̃i. Vidiſtis em̃ nõ carne ſed

mẽte dñm ieſũ chꝛiſtũ ĩ domo phariſei recũ/
bentẽ:⁊ ab illo inuitatũ nõ faſtidientẽ. Vi⸗
diſtis etiã in ciuitate mulierẽ famoſã: malę
vtiq; famę ꝗ erat peccatrix: non inuitatã ir/
ruiſſe cõuiuio vbi ſuꝰ medic recũbebat:⁊ ꝗ̊⸗
ſiſſe pia ĩpudẽtia ſanitatẽ. Irruẽs q̃ſi ipoꝛ/
tuna cõuiuio:opoꝛtuna beneficio. Houerat
em̃ quãto moꝛbo laboꝛaret:⁊ illũ ad ſanãdũ

æẽ idoneũ ad quẽvenerat:ſciebat. Acceſſit ꝗ̊
nõ ad caput dñi:ſᷣ ad pedes. Et ꝗᷓ diu male
ambulauerat:veſtigia recta ꝗ̃rebat. Pꝛiꝰ fu
dit lachꝛymas coꝛdis: ⁊ lauit dñi pedes ob/
ſequio ↄfeſſiõis.Capillis ſuis terſit:oſcula/
bat᷑:vnxit:tacita loq̃bat᷑:nõ ſermonẽ ꝓme/
bat: ſᷣ deuotionẽ oſtẽdebat. Quia & tetigit
dñim rigãdo:oſculãdo:tergẽdo:vngẽdo pe⸗/
des eius: phariſęus qui iuitauerat dominũ
ieſum chꝛiſtũ: qꝛ ex illo genere erat hominũ
ſuꝑboꝝ:de quibꝰ eſaias ꝓpheta dicit: Qui &ſa.52.
Dicũt recede lõge a me:noli me tangere:qm̃

mũdus ſum: putauit dñm neſciſſe mulierẽ.

Sancti

Hoc apud ſe cogitãs: dicebat in coꝛde ſuo:

Zucj.⁊x. Hic ſi eſſet ꝓpheta:ſciret q̃ mulier illi acceſ/

ſit ad pedeſ. Ideo neſcire credidit:qꝛ ille nõ

repulit:qꝛ accedentẽ non ꝓhibuit:qꝛ tangi

ſe a peccatrice ꝑmiſit. Mã illũ neſciſſe vnde
ſciebat? QAuid em̃ ſciebas O phariſeęe inui/

tatoꝛ et irriſoꝛ dñi: dominũ paſcis:et a quo

paſcẽdus ſis nõ intelligis: VUnde ſcis dñm
neſciſſe ꝗᷓ fuerit illa mulier:niſi qꝛ ꝑmiſſa eſt

accedere: niſi qꝛ illo patiẽte oſculata eſt pe/
des eius:niſi qꝛ terſit: niſi qꝛ vnxit: eęc em̃
nõ debuit ꝑmitti facere in pedibus mũdis:
mulier ĩimunda? Ad illius & phariſei pedes
ſi talis mlier acceſſiſſet:dicturꝰ erat qð eſai/

Eſa.s⁊. as de talibꝰ dicit: Recede a me:noli me tan

B

5 erecli mũdus ſum. Acceſſit autẽ ad dñũm

imunda vt rediret munda.Acceſſit egra:vt
rediret ſana. Acceſſit ↄfeſſa:vt rediret ꝓfeſ/
ſa. Audiuit em̃ dñs phariſęũ cogitantẽ. Jã
hinc intelligat phariſęus:ſi non poterat vi/
dere peccantẽ:qui potuit audire cogitantẽ.
Pꝛopoſuit ergo homi ſimilitudinẽ de duo/
bus:qui debebãt vni fęneratoꝛi.Etiã ipſuʒ
em̃ ſanare cupiebat: ne gratis apud eũ pa⸗-
nẽ comederet: Ipᷣm paſcẽtẽ eſuriebat: ipſũ

emẽdare:ipᷣm mactare: ipᷣm mãducare:ipᷣm
i ſuũ coꝛpꝰ traijcere volebat:ſic ⁊ illi mulieri

Yob.4. ſamaritanę dixit:Sitio.Quid ẽ ſitio: Deſi/

dero ſidẽ tuã. Dicunt᷑ ergo verba dñi in hac

ſimilitudine: ⁊ agit᷑ vtrũq;:vt ⁊ iuitatoꝛ ille

ſanet᷑ cũ ſuis cõdiſcũbẽtibꝰ dominũ noſtrũ
ieſum chꝛiſtũ pariter vidẽtibꝰ:pariter igno⸗

rãtibꝰ: ⁊ vt illa mulier habeat ſiduciã cõfeſ-
ſionis ſuę:nec pungat᷑ vlteriꝰ aculeis cõſciẽ/

Luc:. tię ſuę. Debebat vnus inqͥt quinquaginta

denarios:alius quingentos. Dhonauit am-
bobus. Quis eum plus dilexit:? Reſpõdit
cui ſimilitudo ꝓpoſita erat: qð reſpondere

vtiq; ratio cõpellebat. Credo dñie cui plus

donauit.Et attẽdens mulierẽ dixit ad ſimo
nem: Vides hanc mulierẽ: Intraui ĩ domũ
tuã:aquã pedibus meis non dediſti:hęc la-

chꝛymis ſuis lauit mihi pedes:⁊ capillis ſu/

is terſit. Oſculũ mihi nõ dediſti: illa ex quo
ingreſſa eſt non ceſſauit oſculari pedes me⸗/
os. Oleo caput meũ non vnxiſti:illa pedes

meos vnxit vnguẽto. Ideo dico:dimittun/

tur ei peccata multa: quoniam dilexit mul/

tũ.Cui autẽ modicũ dimittit᷑: modicũ dili/

Auguſtini

obſcuritatẽ remouendã: et dilucidandã pꝛo
anguſtia tempoꝛis:maxime cũ caro iſta eſti⸗

bus fatigata iam recreari deſideret: ⁊ debi)
tum ſuũ poſcens:⁊ animę auiditatem impe
diens:oſtẽdat qð dictũ eſt:Spiritus pꝛom/a

ptus eſt: caro aũt infirma. Metuendũ eſt
valde metuendum ne in his verbis domini

non bene intelligẽtibus his qͥ cõcupiſcẽtiaſ

14

ſuas carnales faciũt: ⁊ ab eis in libertatem

educi pigreſcunt ſubꝛepat illa ſentẽtia: quę
pdicantibꝰetiã apoſtolis nata eſt in linguis

tth. 26.

maledicoꝛũ: Vnde diẽ aplus: Et ſicut qui⸗ RBo.3.

dam dicunt nos dicere: Faciamus mala vt
veniant bona.Dicit em̃ aliquis:Si cui mo/

dicũ dimittit᷑ modicũ diligit: cui autẽ plus

dimittit᷑ plus diligit: expedit plus diligere
q; minꝰdiligere:opoꝛtet vt multũ peccemꝰ:
et multũ debeamꝰ qð nobis dimitti cupia⸗
mus: vt dimiſſoꝛem magnoꝛũ debitoꝛũ am
pliꝰdiligamꝰ. Peccatrix em̃ illa mulier quã/
to plus debebat:tanto dimiſſoꝛẽ debitoꝛuʒ
ſuoꝛũ amplius diligebat: domino ipᷣo dicẽ/

te:Dimittunt᷑ ei peccata multa:quia dilexit Lud..

multũ. Quare autẽ dilexit multũ: niſi quia

debebat multa? Deniq; addidit et adiũxit:

Cui auteʒ modicũ dimittit᷑:modicũ diligit.

Nonne expedit inqͥt vt młtũ mihi dimittat᷑

qᷓ; minus: vnde amplius diligam dominũ
meũ? Videtis certe ꝓfunditatẽ quęſtionis:
Scio. Videtis anguſtias tẽpoꝛis:et hoc vi⸗
detis ⁊ ſentit. Accipite ergo pauca: Si ma/
gnitudini queſtionis nõ ſatiſfecero:interim
pſentem recõdite ſermonẽ: in futuro tenete
debitoꝛẽ. Da nũc duos homies:vt ſub exẽ/
plis euidẽtioꝛibus quod ꝓpoſui cogitetis.
Vnus eoꝝ plenus eſt peccatis:diu peſſime
vixit: Alter autẽ eoꝝ peccauit pauca. Acce/
dũt ergo ambo ad gratiã: baptiʒãt᷑ ambo:

intrant debitoꝛes: exeũt liberi:plus dona/

tum eſt vni:minus alteri. Interrogo quãtũ
quiſq; diligat.Si inuenero plus diligere eũ
cui peccata plura dimiſſa ſunt:vt illiꝰqͥ mul⸗
ta peccauit: vtilioꝛ erat multa iniquitas ne
eſſet tepida charitas. Interrogo aliũ quãtũ
diligat: inuenio minus. Nã ſi inuenio tan/
tũ ⁊ illũ diligere quãtũ ⁊ ille diligit cui mul⸗
ta ſunt dimſſa: quomodo reſpondebo ver/
bis dſii:quõ non verũ erit qð veritas dixit:
Cui modicũ dimittit᷑: modicũ diligit? Sed

„E git. Oꝛit᷑ queęſtio ꝓfecto ſoluẽda:quę atten⸗ /j ecce ait aliqs mihi: Modicũ dimiſſũ eſt nõ

2

Htionem veſtrę charitatis deſiderat: ne ſoꝛte
ſufficere nõ poſſimus verbis ad totam eius

—

zmulta peccaui:et tantũ diligo quãtum iſte

—

cui multa dimiſſa ſunt. Tu verum dicis an

crti
Ntniͤded
Gichtbid
nodcie
cdvuc
gouit e
dlcA
acomite
dinittare:
tunos⸗
Demgſtt
ſäliͤ
habae he
Gigritutt
Nlüde
ſolcher
gvollat
gloſani
Ceponͤn
dunnrnk:
Quidz
howtace
Wni⸗
hidin
tim
Pwpue

traet
adpet
Abn

UcHdfiye

dilligi
gage⸗
Qore
peſtmin
gevſolu
nuulox:
Nopauc
Ultbu
Uanon
orti
mMlid
eſenti
Whiten
ncorn
derſen
herden
fuitloe
(ter
ign

NHomelia XXIII
— chhꝛiſt? Ad hoc tibi dimiſſũ eſt mẽdaciũ tuũ eſt:et dimiſſum vidiſti: mihi debes et tu q
eiteenng vt mẽdacij dimiſſoꝛi crimẽ imponaſ: Si mo non feciſti. Nullũ eſt em̃ peccatũ qð fecit hõ
inn, dicũ tibi dimiſſũ eſt: modicũ diligis. Si em̃ qð nõ poſſit facere alter hõ ſi deſit rectoꝛ a q
Spinin modicũ eſt tibi dimiſſũ ⁊ plurimũ diligis cõ factus eſt hõ. Jã nũc quãtũ potuim? queſti
Pnn tradicis ei qͥ dixit:ui modicũ dimittit᷑:mo onẽ ꝓfundaã in tantilla tꝑis bꝛeuitate ſolui⸗
— dicũ diligit. Illi vo plus credo: qui te plus mꝰ: Aut ſi nõ ſoluimꝰ: debitoꝛes vt dixi te⸗
i hun nouit. Parũ tibi dimiſſũ putas:ꝓꝛſus paꝝ ꝙq nemur. Illud potius bꝛeuiter videamuſ de E
dcahliͤn dilig. QAuid & inqͥt facere debui? AMlta ma / remiſſione peccatoꝝ.hõ putabat᷑ chꝛiſtꝰ:et
Enlinen la comittere: et multa eſſe poſſet üle mihi ab illo qui inuitauit: et ab eis qͥ parit diſcũ⸗
klaing dimittere:vt ampliꝰ poſſem diligere? Angu bebant. MNeſcio qͥd illa peccatrix plus in do
ucknnge ſtat nos: Sed qa hęc vera dñs ꝓpoſuit:ab mino viderat. Hã quare fecit illa oia: niſi vt
eſms D anguſtijs liberet me. Dictũ eſt H ꝓpter ppa ſibi dimitterẽt᷑ peccata: Nouerat & illũ poſ⸗
unnefl, riſeũ illũ: qui vł nulla vel pauca ſe butabat ſe dimittè peccata:illi autẽ nouerant hoĩem
sgaign habere peccata. MHõ em̃ dñm inuitaret niſi nõ poſſe peccata dimittere. Et credendũ eſt
n:aiaini⸗ aliquãtulũ diligeret. Sʒ q;; parũ erat: Hon qð oẽs:id eſt ⁊ illi diſcũbentes: et illa młier
rpuusdlgn oſculũ dedit: nõ ſaltẽ aquã ad pedes: Et ſi accedẽs ad pedes dñi: oẽs hi nouerãt hoĩez
nllihenn nõ lachꝛymas: nõ illo obſequio ꝓſecutꝰ eſt nõ poſſe pctã dimittere. Cũ oẽs noſſent
Sdmmnah quo illa mulier ꝗᷓ nouerat quo ſanaret᷑ et a illa ꝗ credidit eũ poſſe peccata dimittere pl⸗
oeidebinin quo ſanaret᷑. O phariſęe ideo parũ diligis: q; hominẽ eſſe intellexit. Deniq; cũ dixiſſet
unlleti qꝛ parũ tibi dimitti ſuſpicaris. Mõ qꝛ barũ mlieri: Dimittũt᷑ tibi pctã tua: cõtinuo ille:
ilnideng dimittit᷑: ſed qꝛ paꝝ putas eſſe qð dimitti’ꝗ. Quis ẽ iſte ꝗͥ peccata dimittit: Auiſ eſt iſte
ominoſpodi Quid & inqᷣt ille?Ego qꝛ homicidiq nõ feci: quẽ iam mulier peccatrix cognouit: Tu re/
Ulnqbadlen homicida deputãdus ſũ? Qui adulteriũ nõ cũbens quaſi ſanus: medicũ ignoꝛas: quia
nulti:nion admiſi: ꝓ adulterio puniẽdus ſuʒ? Aut iſta maioꝛi foꝛſitan febꝛe mentẽ etiã perdidiſti.
idtataginn mihi dimittẽda ſunt ꝗᷓ nõ cõmiſi? Ecce iteꝝ Maʒ ⁊ phꝛeneticꝰ ridens ploꝛat᷑ a ſanis. Tñ
nodrüdlct. conſtitue duos: ⁊ lnmquamur ad eos. Venit illud bñ noſtis:bene tenetis:Tenete: qꝛ hõ
ünbidinin vnꝰ ſuplex peccatoꝛ: coopertꝰ ſpinis tanq; nõ poteſt peccata dimittere. Illa quę ſibia
blgandenti Nsð. 103. hericiꝰ: ⁊ nimis timid“ tanq; lepus. Sʒ pe/ chꝛiſto peccata dimitti credidit: Chꝛiſtũ nõ
mticuefuns tra eſt refugiũ hericijs et lepoꝛibꝰ. Venit hominẽ tm̃ ſed ⁊ deũ credidit. Quis eſt iſte
Notlen ad petrã:inuenit refugium:accepit auxiliũ. inquiũt qui etiam peccata dimittit: Et dñs F
ungln Aliꝰ nõ multa cõmiſit: qͥd ei faciem⸗ vt mul (s eſt iſte dicẽtibus) nõ dixit:fili⸗ dei: vbũ
RK tũ diligat: Quid ꝑſuadebimꝰ: Cõtra verba dei: non hoc dixit: ſed in eo qd putabãt ali⸗
iumma . Zuc. 7. dſii veniemꝰ: Cui modicũ dimittit᷑: modicũ quãtũ eos manere ꝑmittens: ſoluit queſtio
i * diligit? Ita plane cui modicũ dimittit᷑. Sxnẽ ⁊ motus illoꝝ.Qui em̃ videbat diſcũbẽ/
ien o tu qui dicis te nõ młta cõmiſiſſe. Quare? tes:audiebat cogitãtes:cõuerſus ad mulie
Günae Quo regẽte: Dheo gratias:qð motu ⁊ voce rẽ: Fides tua inquit te ſaluã fecit. Iſti qͥ di/
Etan veſtra intellexiſſe vos ſignificaſtꝭ. Jã vt vi - cunt: Quis ẽ iſte qui etiã peccata dimittit:
Lpalct 4 deo ſoluta eſt quęſtio. hic multa cõmiſit:ꝛet qui me putant hominẽ: hominẽ putent:Fi
iän multoꝝ debitoꝛ factus eſt: Ille gubernante des tua te ſaluã fecit. Medicꝰ bonus egros
nigun deo pauca cõmiſit. Cui deputat ille qð di/ nõ ſolũ pᷣſentes ſanabat:ſed et futuros etiã
n miſit: huic ⁊ iſte deputat qð nõ cõmiſit. Ad/ puidebat. Futuri erãt homies qui dicerẽt:
unlann ulter non fuiſti in illa tua vita ſᷣterita plena Ego peccata dimitto:ego iuſtifico:ego ſan/⸗
tniin ignoꝛãtia: nõdum illumiatꝰ: nõdum bonũ ctiſico:ego ſano quẽcũq; baptiʒo.Ex ipſo ꝰ
Sõ malũq; diſcernẽs: nondũ credẽs in illũ ꝗ te iſti numero ſunt qͥ dicũt: Noli me tangere. Eſa. 52.
l neſcientẽ regit. hoc tibi dicit deus tuꝰ: Re Vſq;adeo ex ipᷣo numero ſunt: vt nuꝑ ĩ col/
ſinan gebã te mihi:ſeruabã te mihi: vt adulteriũ latiõe nf̃a qð etiã in geſtis ipis loqui poteri
igtaumn non committeres ſuaſoꝛ defuit:et vt ſuaſoꝛ mus:cũ eis a cognitoꝛe eſſet cõſenſus obla⸗
ehot deeſſet ego feci. Locus et tpᷣus defuit: et vt tus vt ſederẽt nobiſcũ:reſpõdẽdũ putarẽt:
gtuſt hec deeſſent ego feci. Affuit ſuaſoꝛ: non de/ ſcriptum eſt:nobis cum talibuſ non ſedere:
olgn fuit locus: nõ defuit tpᷣus: vt nõ cõſentires ſcilicʒ ne per contactũ ſubſellioꝛũ ad eos ve-
niſcht ego terrui.Agnoſce &̊ gratiã eius:cui debes lut noſtra cõtagio ꝑueniret. Vide ſi nõ eſt:

uin, ”M ⁊ qð nõ admiſiſti. Mihi debet iſte qð factů Noli me tangere:quia mũdus ſũ. Alio aũt

Sancti
die vbi opoꝛtunius erat:cõmemoꝛauimus hominẽ:põt dimittere ⁊ ter hominẽ.Neq –
eos huius miſerrimę vanitatis: cum agerek em̃ minus eſt idoneus ꝑ ſe dare:qui põt per nlltei
de ecckia:qꝛ mali in ea nõ ↄptaminãt bonos: aliũ dare. Per iohannẽ qͥbuſdã dedit: Ipſi boog
reſpõdimꝰ eis: qꝛ ideo ſedere nobiſcũ nolue iohi ꝑ quẽ dedit? Merito volens dee h oſtẽ hH in lncs.
rũt: a dixerũt ſe ſcriptura dei fuiſſe cõmoni/ dere ⁊ huicvitati atteſtari:Cũ quidã ĩ ſama nce
tos: quia videlicʒ ſcriptũ eſt: Hõ ſedi in cõ/ ria euãgeliʒati eẽnt ⁊ baptiʒati eẽnt ⁊ bapti
cilio vaniratis. Dixim ſi ideo nobiſcũ ſede· zʒati a philipo euãgeliſta vno de ſeptẽ dia- D
Ps.25. re noluiſtis:qꝛ ſcriptũ eſt: Mõ ſedi in cõcilio conis pᷣmitelectiſ:nõ acceperũt ſpm̃ſanctũ Keng⸗
vanitatis:quare nobiſcũ ingreſſi eſtis: cum ⁊ baptiʒzati erãt. Nũciatũ eſt diſcipulis qui Act..s. ſiehie
cõſequẽter ſcriꝑtũ ſit:Et cũ iniqua gerẽtibꝰ erant hieroſolymis: ⁊ venerunt ad ſamariã lnn .
Eſa.2.nõ introibo. Ergo in hoc ꝙ dicũt: Noli me vt illi qui baptiʒati erant ꝑ impoſitionẽ ma incle
Zud.⁊. tangere: quia mũdus ſum: ſimiles ſunt illi nus eoꝝ acciperẽt ſpm̃ſanctũ. Et ita factu,z u⸗
phariſęo qͥ dm inuitauerat: et ꝓpterea eũ eſt. Venerũt ⁊ impoſuerũt eis manꝰ: acceꝰ ait d
putabat neſciſſe mulierẽ: qꝛ nõ eã ꝓhibue- perũt ſpiritũſanctũ. Quia tunc ſic dabatur geih L
rat a cõtactu pedũ ſuoꝝ. Sed in eo phariſ ſpirituſſanctus: vt etiã apareret datꝰ. Qui tnizun
melioꝛ:qꝛ cũ putaret hominẽ chꝛiſtũ:nõ cre· em̃ eum accipiebãt linguis omniũ gentium ſnechl
debat ab homie poſſe dimitti peccata. M loquebãt᷑: vt ſignificarẽt eccleſiã in gentibꝰ ageun
lioꝛ & iudęis qᷓ; hęreticis aparuit intellectꝰ**& linguis oĩm locuturã. Acceperũt ergo ſpiri⸗ ambi
Judei dixerũt: QAuis eſt hic qͥ etiaʒ pecoaata tũſctm̃:⁊ in eis euidẽter aparuit.Qð cũ vi/ aamick
vimittit? Audet ſibi hõ h̊ vſurpare? Quid diſſet ſymon: putãs hᷣ eſſe hoĩm: voluit eſſe nil en
ↄtra hereticꝰ: Ego dimitto: ego mũdo: ega ⁊ ſuũ.Quod hoĩm putauit:ab hoĩbus eme uulluneee
ſanctiſco. Reſpondeat illi:nõ ego vᷣ chꝛiſt?**§ re voluir.Quãtaʒ inquit a me vultis pecu/ fpuncape
O hõ:qñ ego a iudęis putatꝰſũ hõ:dimiſſi- niã ſumere: vt ꝑ impoſitionẽ manuũ meaꝝ naeen
onẽ peccatoꝝ fidei dedi. Hon ego ſed reſpõ det᷑ ſpũſſctũs? Tũc eũ deteſtatꝰ petrus ait: lcifte
det tibi chꝛiſtꝰ: O hęretice tu cum ſis homo Mãõ eſt tibi ꝑs neq; ſoꝛs in hac fide. HDonum Mlsfus
dicis:veni mulier:ego te ſaluam facio:Ego dei putas pecunia cõparãdũ?: Pecunia tua nCpl
cũ putarer hõ dixi: Vade mulier: fides tua tecũ ſit ĩ ꝑditionẽ:⁊ cętera ꝗᷓ ibi cõgruẽter lo Gnchi
1. Timoth. . te ſaluã fecit. Reſpõdent neſciẽtes:ſicut ait cutus eſt. Quare aũt hͥ ego cõmemoꝛari vo ite
aplus:neq; ꝗᷓ loquũt᷑: neq; de quibus affir / lui:intẽdat charitas vr̃a. Opoꝛtebatvt deꝰ chatle
S mãt: Reſpõdẽt ⁊ dicũt: Si nõ dimittũt ho pus oſtẽderet ſe ꝑ homies oꝑari:ſed deinde gliau⸗
MWattbaS, mines peccata: falſũ eſt qð ait chꝛiſtꝰ: Quę ne putarẽt hoĩes qð putauit ſimon: homis 1Con k, ginin
ſolueritis in tra: ſoluta erũt ⁊ i celo. Heſcis illud eſſe nõ dei: qᷓ;; ⁊ ipſi diſcipuli hoc no/ Pla Ptiznti
. q̃re ; dictũ ſit:quõ dictũ ſit. Daturꝰ erat do uerant. Mã centũ viginti homines collecti Act.· Mrheiz chllti
minꝰ homibꝰ ſpmſanctũ:et ab ipſo ſpũſan / erãt: qñ in eos ꝑ nulliꝰ manus impoſitionẽ gütfaen
cto fidelibꝰ ſuis dimitti peccata: Hõ meritꝭ venit ſpirituſſanctꝰ. Quis em̃ tũc eis manꝰ ſvennb⸗
hoim volebat intelligi dimitti peccata. NHã impoſuerat:?Et tamẽ venit ⁊ pus impleuit: go diat/
qd es homo:niſi ęger ſanãdꝰ: Vis mihi eſſe Poſt illud ſcandalũ ſimonis:quid egit deꝰe q Naemn
1.q.v.vt eui/medicꝰ:mecũ quęre medicũ. Nã vt hoc eui /· Vigete doctoꝛẽ:ſermonibꝰ ſᷣ non rebꝰ. Idẽ Actj.s.
denter· genter oñderet dñs:a ſpũſancto quẽ dona, ipſe philipus qui baptiʒzauerat homines et (den
uit fidelibus ſuis dimitti peccata: nõ meri / nõ in eos venerat ſpirituſſanctꝰ niſi cõueni- ſonig⸗g
tis hoim:quoda loco ſic ait reſurgẽs a moꝛ/ rẽt apli ⁊ eis manus impoſuiſſent:baptiʒa⸗ üͤßtr
Joſᷣ 20. puis:Accipite ſpmſanctũ:⁊ cõtinuo ſbᷣiecit: uit eunuchũ:id eſt ſpadonem quẽdam can⸗ e
Si cui dimiſerit peccata:dimittunt᷑ ei:ꝛhoc dacis reginę:qui adoꝛauerat in hierm:⁊re/ ſo
eſt ſpũs dimittit:nõ vos. Spũs autẽ deus diens inde legebat ĩ curru ſuo eſaiam ꝓphe her
eſt. DHeus &à dimittit nõ vos. Sed audi ſpi / tã:⁊ nõ ĩitelligebat. Admonitꝰphilipꝰ acceſ/ Centa
1. Corj.z̊e ritũ. Quid eſtis vos? Heſcitis: qꝛ tẽplũ dei ſit ad currũ:expoſuit lectionẽ:inſtruxit ſidẽ: Veinne
eſtis:⁊ ſpũs dei habitat in vobis? Et iterũ: euãgeliʒauit xpᷣm. Credidit eunuchꝰ ĩixpᷣm: ſbsepon
1. Corj.õ. Neſcitis:qꝛ coꝛpoꝛa veſtra templum eſt ſpi ⁊ ait cũ veniſſent ad quandã aquã: Ecce aqᷓ zzönoin
rituſſancti:queʒ habetis a deo? Deus ergoa qs me ꝓhibet baptiʒzari? Ait illi philipus: deeii⸗
habitat in templo ſuo:hoc eſt ĩ ſanctis ſunuis Si credis i ieſuʒ chꝛiſtũ: Reſpõdit ille.Cre/ Natt
fidelibus:in eccleſia ſua ꝑ eos dimittit pec· do filiũ dei eſſe ieſum. Cõtinuo deſcẽdit cũ diehri

cata:qꝛ viua templa ſunt. Sed qͥ dimittit ꝑ

illo in aquã. Impleto baptiſmati myſterio ⸗3

ini

ktdichlegit
enuntaltnnt

binpoſnnin
ni.Ginfeng

kteisnune

Atuneſeaher
Mrerade, A
Somnniͤgenun
Alleſäintgen,
eperütappi
paruit Qdain
hoim potck
ntabbeſs⸗
Ame lsen
oninmmine
teſtar mtt
1baäde Dn
üpenun
abicignin
Cocönenunt
Oymmmn,
chetlidant

—
7*

uitinen:dons

ſlcliboene⸗
bonneschant

ißlceön
ktanhn
sguldegtde⸗

sinoſici

wrt s

anthonndd
a niican
Hilentbapi⸗
ncetunchh
Enbetnt
ſ eung,
nrlih n,
tenimtin
S
imni lin
mn,
ſpottl

Nomelia

eo ſacramẽto ne hoĩm putaret᷑ donũ ſpiritꝰ

ſa2aancti:nõ expectatũ eſt ſicut tũc vt venirent

apli:ſed cõtinuo venit ſpũſſanctꝰ.Soluta ẽ
ſimois cogitatio:ne ĩ tali cogitatõe haberet
imitatoꝛes. DHeinde aliud mirabiliꝰ exẽplũ.
Petrꝰ venit ad centurionẽ coꝛneliũ: ad ho/
minẽ icircũciſũ gentilẽ:ceępit ei ſᷣdicare chꝛi
ſtũ ieſum:⁊ illi ⁊ eis qͥ cũ illo erãt. Adhuc lo/

quẽte petro:nõ dico nõdũ imponẽte manũ
ſed nõdũ etiã baptiʒante:cũ dubitarẽt qui
erãt cũ petro vtꝝ incircũciſi baptiʒãdi eẽnt:
(Matũ qͥe erat int eos qͥ crediderãt: ⁊ eos

qui fideles ex gentibus facti erãt ſcandalũ)

iudei chꝛiſtiani:id eſt ex iudęis chꝛiſtiani:qꝛ

baptiʒabant᷑ incircũciſi: vt hac de tolleret
ꝗſtionẽ:cũ loquit᷑ petrus:venit ſpũſſanctꝰ:
impleuit coꝛneliũ: impleuit eos qui cũ illo

erant.Et ipſa atteſtatiõe rei magnę: q̃ſi ac
clamatũ eſt ad petrũ: Quid de aqua dubi⸗/

tas: Jaʒ ego hic ſi um. Secura Sglibet ala 4
multa neqᷣcia ꝑ dñi gratiã ſe liberãdã:tanq;

imunda ꝓſtitutione mundãda ĩ eccleſiã cre/
dat: accedat ad pedes dñi: quęrat veſtigia

dñi:cõfiteat᷑ lachꝛymas fundens:tergat ca⸗/

pillis ſuis. Pedes dñi:pꝛędicatoꝛes euãge⸗/

lij.Capilli mlieris ſuꝑſluę poſſeſſiões. Ler⸗/
gat capilliſ:tergat ꝓſus:oꝑet᷑ miſericoꝛdiã:

⁊ cũ terſerit oſculet᷑:accipiat pacẽ vt habeat

charitatẽ. Acceſſit ad talem: baptiʒata eſt a
tali qualis erat aplus paulꝰ: audiat ab illo:

1.Cor.4. Imitatoꝛes mei eſtote:ſic ⁊ ego chꝛiſti. Ba⸗

NPbil.ꝛ. ptiʒata ẽ aũt ab aliquo ſua ꝗrente nõ ꝗ ieſu
Matth.⁊3. chꝛiſti: audiat a dño: Quę dicunt facite: ꝗᷓ

aũt faciũt facere nolite. Secura ſit ⁊ in illo:
ſiue in bonũ euãgeliſtã incurrat:ſiue in eũ qͥ
qð dicit non facit. A dño em̃ ſecura audiet:
Zud.. Vade mulier:fides tua te ſaluã fecit.

¶ Deanniuerſario e alig oꝛdina-
tionis: qͥq in eo attẽdendũ ac reco/
lendũ ſit: Homelia XXII
Je quidẽ omĩ ⁊ omi hoꝛa et cura oi/
no cõtinua dilectiſſimi cogitare de⸗
bet epᷣus quãtę diſpẽſatiõis ſarcinã
gerat:qualẽ de illa rationẽ dño reddat ſuo.

Verũtamẽ cũ dies anniuerſariꝰ nr̃e oꝛdina⸗

tiõis exoꝛit᷑:tũc maxie honoꝛ huiꝰ officij tã⸗
q; pᷣmo iponat᷑:attẽdit᷑. Intereſt auteʒ ꝙ eo

die qͥ id pᷣus ſuſcepimꝰ:tantũ quẽadmoduʒ

gerendũ eſſet cogitauimꝰ:an vᷣo ↄſequẽtibꝰ
dieb“ pcipueq; illo qͥ eius ſolẽnitas agit᷑:nõ
ſolũ futura eius quẽęadmodũ deinceps geri

XXIIII

debeãt cauta ᷣuiſiõe ↄſulimꝰ: verũetiã ſte/
rita quẽadmodũ geſta ſint ſollicita recoꝛda/
tiõe recolimꝰ:vt noſmetipſos in benefactis
imitemur: ⁊ ſi q̃ culpanda trãſierũt ne repe/
tant᷑ curemꝰ:vt ignoſcant᷑ oꝛemꝰ: ⁊ accuſati
onẽ diaboli vbi poſſimꝰrecte agendi ſeduli/
tate fugiamꝰ: vbi aũt non poſſumꝰ: ↄfitẽdi
pietate vincamꝰ. Siẽ em̃ futura peccata ne⸗
gligẽdo iuſticiã cõmittũt᷑: ita pᷣteritã iiuſti/
ciã defendẽdo firmant᷑. Sicut ̊ ne fiãt ꝓſpi
cit charitas: ita facta delet hũilitas:vt ꝗᷓ iã
nõ poſſunt recte agẽdo nõ admitti: poſſint
ſaltẽ nõ ſuꝑbiendo dimitti.Didicimꝰ qui-
pe dicere patri nr̃o qᷣ eſt ĩ celis. Dimitte nob Matthᷣ.s.

debita nf̃a:ſic ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibus

nr̃is.Qð vt veraciter dicere poſſimꝰ:etiam
inimicos nr̃os opoꝛtet vt diligamus: qͥs tñ Mattb.5.
habere niſi cogẽte iuſticia nõ debemꝰ. Nlam
ſi homies nobis ꝓ nr̃is malis meriti inimi/
ci ſunt: non curandũ eſt vt eis debita dimit
tamꝰ: ſed timendũ potiꝰ ne reddamꝰ. m̃
ſi nos merito nr̃e iniqtatis oderũt:nos eoꝝ
nõ ipſi noſtri ſunt debitoꝛes. Die & iſto ſol / B
lenni ep̃atus mei pᷣus paucis alloquar debi
toꝛes meos: qͥ mihi neſciẽtes apud deũ ſuf/
fragant᷑ dũ faciũt debita quę dimitta: vt et
mea mihi debita dimitti ꝓmerear. Vobis
itaq; dico ſiue ſᷣſentibꝰ ſiue abſentibꝰquibꝰ
inimicꝰ efficioꝛ verũ pᷣdicans: quibꝰ cõſulẽ/

do videoꝛ oneroſus:quoꝝ requirẽs vtilita/

tẽ:cogoꝛ offendere volũtatẽ: Holite fieri ſiẽ Ps.3ꝭe.
equus ⁊ mulus: nõ habẽtes intellectũ. N⸗
⁊ hęc iumẽta eos calce moꝛſuq; awetũt a qͥ‚/
bus curant᷑:vt curent᷑ eoꝝ vulnera cõtrectã⸗

tur. Hõ parcis:nõ parco:aduerſaris:aduer/
ſoꝛ: reſiſtis: reſiſto. Lucta nos cõparat: ſed

cauſa ſeparat.Tu inimicus es medico: ego
moꝛbo. Tu diligẽtię mee:ego peſtilẽtię tuę.
Retribuebãt inqͥt mihi mala ꝓ bonis:ego Pö. 340
autẽ oꝛabã.Quid oꝛabat:niſi:Pat᷑ ignoſce Luc.ꝛʒ.
illis:qꝛ neſciũt qͥd faciũt?:Cũ vobis inqͥᷣt de⸗Mattb. ʒy.
traxerint:⁊ dixerint om̃e malũ aduerſũ vos
ꝓpter iuſticiã:gaudete ⁊ exultate:qꝛ merceſ
vr̃a multa ẽ in cęlis. Vos tñ coꝛrigite ꝑuerſi
tatẽ veſtrã:agnoſcite charitatẽ nr̃aʒ: reddi/
te dilectiõʒ dilectiõi: nolumꝰ maioꝛẽ cũ vr̃a
ꝑditiõe mercedẽ. heęc debitoꝛibꝰ meis qui⸗
bus dimitto vt dimittatur mihi:nũc pauca

ſufficerẽt. DHeinde alloquẽdi ſt paululũ etiã C

illi quibus debitoꝛ ſuʒ: non ſicut ait ablus:
gręcis ⁊ barbaris:ſapiẽtibus ⁊ inſipiẽtibus Bo.i.
debitoꝛ ſum: Mã talis debitoꝛ etiã ego pꝛo

Bancti

mearũ viriũ exiguitate: diſpẽſatiõiſq; par/
tiuncula: nõ quibuſdã ſed omnibꝰ ſum. Ve
rũ nũc de his debitis loquoꝛ ꝗᷓ mihi dimitti
nõ a me exigi cupio. Neq; em̃ ſic tumoꝛe va/
nę mẽtis extolloꝛ: vt audeam dicere ex quo

huiꝰ muneris ſarcinã poꝛto:nullũ a me ho/

minẽ ꝑperam leſum:hoc cuilibet homĩ tam

multis ⁊ moleſtis actib occupato atq; diſtẽ

to: ne dicã impoſſibile certe difficile ẽ: quã/
tomagis mihi qͥ noui infirmitatẽ meã quaʒ
cũ meis ⁊ ꝓ me vr̃is oꝛationibꝰ diebꝰ ac no/
ctibꝰ offero ſanãdã dño deo meo. Diuerſa/
rũ ergo curarũ ęſtibus ac difficultatibꝰ con/
trurbatus:ſi quẽ foꝛte non vt poſcebat audi/
uui:ſi quẽ triſtius qᷓ; opus erat aſpexi:ſi i quẽ
verbũ durius q; opoꝛtebat emiſi:ſi quẽ coꝛ/
de cõtribulatũ⁊ opus indiguũ reſpõſiõe in/

cõgrua cõturbaui:ſi quem pauperẽ mihi in

alliud intento impoꝛtuni inſiſtentẽ vł ſter/
miſi vel diſtuli vel etiã nutu aſpero ↄtriſta/
ui:ſi cui de me falſi aliqͥd tanq; homi de ho/
mine ſuſpicãti:iuſto acerbius indignatꝰ ſũ:
ſi quis in ſua ↄſcia nõ agnouit qð de illo hu
manitꝰ ſuſpicatꝰ ſum:vos qᷣbus ꝓ his atq;

huiuſmodi offenſis eſſe me fateoꝛ debitoꝛẽ:

ſimul me veſtrum credite debitoꝛem. Nam
pullos quos fouet ſepe in anguſtijs ſed nõ
toto pedis pondere calcat ⁊ mater:nec ideo
ud.s. deſinit eẽ mr. Dimittite:vt dimittat᷑ vobiſ.
Dimittite amãtivos debita difficultatis:qͥ
nec cõtra inimicos debita crudelitatis tene
re debitis. Ad ſummã omnes obſecro:com
mẽdare dño curã ꝓ vobis meã.hhanc enim

iuſte expeto ꝓ mevr̃am vt quicqͥd meaꝝ eſt

i pᷣterita offenſionũ ꝓpitius ignoſcat:nõ ſę/
uerus agnoſcat.Qð mihi deinceps tempo/
ris ſub hac ſarcina erit iter agentem regat:⁊
ſuis oculis placentẽ vobiſq; vtilẽ faciat: vt
nõ hoꝛroꝛẽ ac pgnam meã: ſed gaudiũ ⁊ co/
ronam meã vos eius cõſpectus inueniat.
e eadem re qua ſtatim ſupꝛa:

— mi admonet me attẽtiꝰ cogitare ſar
— cinã meã.De cuiꝰpondere etiã ſi mi
e noctuq; cogitandũ ſit:neſcio:quo tñ
mõ anniũſariꝰ iſte dies impingat eã ſenſibꝰ
meis: vt ab ea cogitãda oĩo diſſimulare nõ
poſſim.Et quãto anni accedunt: ĩmo dece/
dunt:noſq; ꝓpinquioꝛes faciũt diei vltimo
vtiq; qñũq; ſine dubitatiõe venturo:tãto mi
hi ẽ acrioꝛ cogitatio ⁊ ſtimulꝰ plenioꝛ: qualẽ

diernus dies iſte fratres chariſſi⸗

Auguſtini

dño deo nro rationẽ poſſim reddere ꝓ vob.
Hoc em̃ intereſt int vnũquẽq; veſtrũ et nos

ꝙ vos pene de vobis ſolis reddituri eſtis

rationẽ:nos aũt ⁊ de nobis ⁊ de oĩbusvob.
Ideo m aioꝛ eſt ſarcina: ſed bñ poꝛtata ma⸗
ioꝛẽ gloꝛiã comparat: Inſidelit᷑ aũt geſta ad
imaniſſimã pᷣcipitat pęnã. Quid & mihi ho/
die maxime faciendũ: niſi vt cõmendẽ vob
piculũ meũ: vt ſitis gaudiũ meũ: Periculũ
autẽ meũ eſt:ſi attendã quomõ laudatis:et

diſſimulẽ quõ viuatis. Ille em̃ nouit ſpᷣ cuiꝰ

oculis loquoꝛ:ĩmo ſub cuius oculis cogito:
nõ me tã delectari laudibꝰ popularibꝰ q; ſti/
mulari ⁊ angi quõ viuãt qͥ me laudãt.Lau⸗/
dari aũt a male viuẽtibꝰnolo:abhoꝛreo:de⸗
teſtoꝛ:doloꝛi mihi eſt nõ volũtati. Laudari
aũt a bñ viuẽtibꝰ ſi dicã nolo:mẽtioꝛ. Si di
cam volo: timeo ne ſim inanitatis apeten/
tioꝛ qᷓ; ſoliditatis.Ergo qͥd dicã? Nec plene
volo:nec plene nolo.Non plene volo:ne in
laude hũana ꝑicliter. Mõ plene nolo: ne in-
grati ſint qͥbꝰ pſᷣdico. Sarcina aũt mea quã B
mõ audiſtis cũ eʒechiel ꝓpha legeret᷑: Paꝝ
eſt em̃ quia dies ipſe admonet nos eandem
ſarcinã cogitare: Inſuꝑ etiã talis lectio reci
tat᷑ ꝗ nobis incutiat magnũ timoꝛeʒ: vt qͥd
poꝛtemus cogitemꝰ: qꝛ niſi nobiſcũ qͥ impo
ſuit poꝛtet:deſicimꝰ.Ecce audiſtl.Terra in/ g: ech.ʒʒ.
quit ſuꝑ quã induxero gladiũ et poſuerit ſi/

bi exploꝛatoꝛẽ qui videat gladiũ ſuꝑueniẽ/

tem ⁊ dicat ⁊ denũciet: veniente aũt gladio
taceat ille exploꝛatoꝛ:⁊ ſuꝑueniens gladius
ſuꝑ peccatoꝛẽ occidat:peccatoꝛ quidẽ ꝓ ſua
iniqtate moꝛiet᷑:ſanguinẽ autẽ eiꝰ de manu
exploꝛatoꝛis inquirã.Si aũt viderit gladiũ

ſupuenientẽ ⁊ tuba cecinerit ⁊ nüciauerit:et

ille cui annũciat non obſeruauerit: ille qui/
dem in ſua iniqtate moꝛiet᷑:exploꝛatoꝛ autẽ
aĩaʒ ſuã liberauit. Et tu fili hoĩs exploꝛato⸗
rẽ poſui te filijs iſrł. Expoſuit qͥd dixerit gla
diũ.Expoſuit qͥd dixerit:exploꝛatoꝛẽ:Expo
ſuit quaʒ dixerit moꝛtẽ. Non nos ꝑmiſit in

obſcuritate lectiõis excuſare negligẽtiã no/
ſtrã. Poſui te & inqͥt exploꝛatoꝛẽ. Si dixero

peccatoꝛi moꝛte moꝛieris ⁊ tu tacueris:⁊ ille
in peccato ſuo moꝛtuꝰ fuerit: ille quidẽ ĩ pec
cato ſuo moꝛiet᷑ digne ⁊ iuſte: ſanguinẽ aũt
eius de manu tuo requirã.Si aũt tu dixeriſ
peccatoꝛi moꝛte moꝛieris:⁊ ille ſe non obſer
uauerit: ille in iniquitate ſua moꝛiet᷑: tu vo
animã tuaʒ liberaſti. Releuate ergo fratres C

releuate ſarcinã meã:⁊ poꝛtate mecũ.Bene

(oaugtsn
hllantd
Pcr N
. Pyterobi
ſeſauno d
ns ggtdoipn
ſarnch
ganyebis
ſaablat
Gerianſt
Notoest
haben i
odiui
niſ
MAwi
Alutrgoi
ogetpe
Polin en
eſehoni⸗
ieſcagne
oneielet
goonndin
Mer
ſemnon
Hans
weyin
6diui
Dulce
npere.
ghüon
noͤrefil

Ub 1 , Peocet

Aehi
ſennhaß

rerol
dſcaſ
Nuutil
ſenbo.⸗4
lannen
lehleen
lutcon
legucit
leenpe
kigeren⸗
ctord
glerese
uilen

Dtimed:
Mboef

i cin viiuite: Matalis domini imminet:paſcẽdos eærogatio mea. Qui malus fuit heri: bonus
nictut⸗ coõpaupꝑes noſtros habemꝰ⁊ cũ eis cõmuni/ ſit hodie.Malus fuit heri et nõ eſt moꝛtuꝰ.
— canda eſt hũanitas. Vobis aũt fercula mea Si moꝛtuus eſſet ⁊ malus eſſet: inde nõ re
dienn verba iſta ſunt: paſcere omnes pane tracta / diſſet. Malus fuit heri: viuit hodie: pꝛoſit
iclti⸗ c brili et viſibili nõ ſufficio. Inde paſco:vnde illi qð viuit: non male viuat. Quare &̊ diei
Autnig . paſcoꝛ. Miniſter ſum: paterfamilias nõ ſũ. heſterno hodiernũ vult addẽ malũ: Longã
– Inge vobis awono: vnde et ego viuo. De vitam vis habere:bonã non vis. Quis lon
inihnl theſauro dñico: de epulis illiꝰ patriſfamili / gum ferat malũ vel pꝛandiũ: Vſq;adeo cę/
– 2. Eor,8, gs: qui Pꝓhter nos pauꝑ factus eſt cũ diues citas mentis occuluit: vſq;adeo ſurdus eſt
keinig eſſet: vt ei pauptate nos ditaremur. Sipa bomo interioꝛ: vt oĩa bona velit habere pꝛę⸗
alben nem vobis ponerẽ:fracto pane ſingula fru/ ter ſeipſum? Vis habere villã: Hego te ha/
L c ſta ablaturi eſſetis:etſi ego multũ ponerem bere velle malã villam. Vxoꝛem vis habe/
Nplindeg ꝓparũ ad ſingulos ꝑueniret. Modo aũt qð re? Hõ vis niſi bonam: domũ nõ niſi bonã.
iweluuci la⸗ dico ⁊ oẽs totũ habent:⁊ ſinguli quiq; totrũ Quid curram per ſingula: Caligã non vis
gleemnnr habent. Hũ quid em̃ verbi mei int vos ſyl/ habere malam: ⁊ vis habere vitam malam.
Wt lutn labas diuiſiſtis? Mũquid ipius ꝓducti ſer Quid ſi plus tibi noceat mala caliga q́; vi
NeniinS monis ſingula verba abſtuliſtis: Unuſqᷣſq; ta mala? Cum tibi caliga mala et conſtricta
uninngg .. veſtrü totũ audiuit: ſed videat quomõ au/ nocuerit: ſedẽs diſcalcias te:abijcis:aut coꝛ
1dti,een Aiuit: quia erogatoꝛ ſum nõ exactoꝛ. Si nõ rigis:aut mutas ne digitum lędas: et calci⸗/
geeſthnrt erogẽ ⁊ pecuniã ſeruem: xerret me euãgeliũ. as te mala vita qua animam perdas: Sed
Naepchenrt NPoſſim enim dicere: Quid mihi eſt tedio plane hoc video vnde fallaris. Caliga no⸗
amtitnagi; elſſe:homibꝰ dicere iniqs: inique agere noli cens doloꝛem facit: vita nocens voluptatẽ.
obhaletier te:ſic agite: ſic agere deſiſtite: quid mihi e't Illud nocet:illud libet.Sed qð ad tempus
Netnosennten oneri eſſe hominibꝰ:? Accepi quomõviuam: libet:poſtea peiꝰ dolet. Qð aũt ad tpᷣus ſa/
igislore quomõ iuſſus ſum: quomõ pꝛęceptus ſum: lubꝛit dolet:poſtea infinita voluptate ⁊ abũ
zünnorgn Aſſignem quomõ accepi de alijs me redde⸗ danti gaudio lętiſicat. Scoõm illud qð ſcri⸗
Tucbiſiig re rationẽ quo mihi: Euangeliũ me terret. ptum eſt: Qui ſeminãt in lachꝛymis:in gau Ms. 12 5.
tſi,Lende HNanm ad iſtam ſecuritatẽ ocioſiſſt imaã nemo dio metent.Et illud: Beati qui lugẽt: quo/Matth. 5.
üc oberſ me vinceret. Hihil eſt melius: nihil dulcius niam ipſi conſolabunt᷑.hheęc ergo diligẽtius
Auniͤ iouni h0kᷣ diuinũ ſcrutari nullo ſtrepente theſaurũ. attendẽtes: cogitemus illud qð de luxuria
, * 1 „ . 4 Y
nenezitgetn Dulce eſt:bonũ eſt: Pꝛędicare:arguere:coꝛ ac voluptate ſcriptũ eſt: Ad tempus inquit ꝛouer.5.
niesge⸗ ripere: edificare: ꝓ vnoquoq; ſatagere ma/ indulcat fauces: poſtea felle amarioꝛ inue
ncilii gnũ onꝰ:magnũ pondꝰ:magnlaboꝛ.Quiſ nitur. Et quia vita noſtra in hoc ſęculo q̃ſi
ichan noõ refugiat iſtũ laboꝛẽ: Sʒ terret euãgeliũ. via eſſe cognoſcit᷑:opoꝛtet nos de laboꝛe ad
initti MWatth.a5. Pꝛoceſſit quidã ſeruus: et ait domino ſuo: requiẽ ꝑuenire:qᷓ; de requie ad laboꝛem. Et
Enuoct⸗ Sciebã te hominẽ moleſtũ:metere vbi non melius nobis eſt in via bꝛeui tꝑe laboꝛare:
1 enetd⸗ . ſeminaſti: ſeruaui pecuniã tuã: nolui eã ero vt poſtea in patria poſſimus ad ęternũ gau
rl i gare: tolle qð tuũ eſt: Si aliquid minus eſt diũ fęliciter ꝑuenire. Pꝛeſtante domino no/
erpio ſetn iudica: ſi integrũ eſt noli mihi moleſtus eẽ́. ſtro ieſu chꝛiſto:qui cum patre et ſpirituſan/
hoſs. 4 Ait aũt ille: Serue nequã:ex oꝛe tuo te con/ cco viuit ⁊ regnat in ſeęcuia ſeculoꝝ:Amẽ.
cßdun dẽnabo. Quare h? Quia auarũ dixiſti me: ¶ De pmiſſiõe ac t „ .
ſumin lucra mea quare neglexiſti? Sed timui dare Depꝑmiſſiõe ac ꝓhibitiõe ſedẽdi
wohnli ne ꝑderem: hoc dicis. Plęerũq; enim dicit: in ecclia qn vel lectiões legunt᷑: vel
. nghinn quid coꝛripis:? Perit ad illum qð dicis: non verbũ dei pᷣdicat᷑: Homelia Xxvi
nigin te audit. Et ego inquit ille:nolui dare nep / DMNte aliqt dies ꝓppter eos qͥ aut pe⸗ 1
un derem pecuniã tuã. Ego veniens cũ vſuris/ dibꝰ dolẽt:aut aliq̃ coꝛꝑis inęquali/
lequ 6 exigerem: Erogatoꝛẽ inqt poſuerã te nõ ex· laate laboꝛãt: patna pietate ſollicitꝰ
e lngih⸗ actoꝛẽ. Tu exerceres erogationẽ:mihi relin ſiliũ dedi: ⁊ quodãmõ ſupplicaui:vt qñ aut
iun queres exactioneʒ. hhoc timens & vnuſqſqʒ paſſiones pꝛolixę:aut certe aliquę lectiones
leeletii huideat quomõ accipiat. Si ego erogans longioꝛes legunt᷑:qͥ ſtare non poſſunt humi
nnicn OD timeo: qui accipit ſecurus eſſe debet: Qui liter ⁊ cũ ſilentio ſedẽtes:attentis auribꝰ au
nne malus fuit heri: bonus ſit hodie. Hec ẽ ergo diat iĩ legunt. Nunc vo aliquę de filiabus

= S õl E S õ =

D Qατ vNDe Pv en P†*„9 Eria riica mAuade mene Sακ

Sancti

noſtris putant:ꝙ hoc aut omnes:aut certe

plures quę ſane ſunt coꝛpoꝛe: frequẽter de
beant facere. Hã vbi verbũ dei ceęperit reci /
tari:quaſi in lectulis ſuis ita iacere volunt:

atq; vtinã vel iacerenttantũmodo:et tacẽ/
tes verbũ dei ſitienti coꝛde ſuſciperẽt: non
etiã ſe ita ocioſis fabulis occuparent:vt qð
dicatur nec ipſę audiant: nec alios audire
ꝑmittant. Vnde rogo vosvenerabiles filię
⁊ ſollicitudine pat᷑na cõmoneo:vt qñ aut le
ctiões legunt᷑:aut verbũ dei pꝛedicat᷑: nulla

Matth.a2. quod ſcriptuʒ eſt in euangelio: Amice quo/

modo huc intraſti non habens veſtẽ nupti/
alem? NHe bonoꝛum oꝛnamẽtis expoliatus:
ac nudus audire mereatur. Ligate illũ ma/
nus et pedes: et pꝛoijcite in tenebꝛas exte·
rioꝛes: vbi eſt fletus et ſtridoꝛ dentiũ. Sed
magis ꝓ oꝛnamentis bonoꝛũ operum: illa

vox ad eum deſiderabilis dirigat᷑: Euge ſer Manb.a5.

ue bone ⁊ fidelis intra ĩ gaudiũ domini tui.

Rogo vos filię:diligẽter ea quę a nobis di/

cunt᷑:audite. Si aliqua mater pꝛopꝛijs ma/
nibus oꝛnare velit filiam ſuam:⁊ illa deſpi/

5 de alioꝝ coꝛrectiõe mercedẽ hr̃e poſſitl.

ſe in terrã ꝓijciat: niſi foꝛte quã nimiũ gra- ciens oꝛnamenta quę accipit: frequẽtius ſe hunſians
uis infirmitas cogit:Sic tamẽ non iaceat:ſ inclinet ad terram: et huc atq; illuc ita ꝑ in/ ſuodoe
magis ſedeat: ⁊ attẽtis auribꝰ quę ſdicant quietudinẽ moueat᷑: vt illam mater ſua ſᷣm ſrc
1. q..infrogo auido coꝛde ſuſcipiat. Introgo vos fratres ſuam voluntatẽ oꝛnare non poſſit: nũquid ſeß 1
vel ſoꝛoꝛes dicite mihi:QAuid vobis plꝰ eſſe non iuſte aut obiurgatur aut ceditur? MÆſ uglll
videt᷑:verbũ dei an coꝛpus chꝛiſti: Si verũ ergo putate matrem veſtrarũ animarũ eſſe: näden
vultis reſpondere:hoc vtiq; dicere debetis ⁊ita vos velle cõponere vt in vob nec macu Epb.5. mmlüͤnte
ꝙ nõ ſit minus verbũ dei qᷓ; coꝛpus chꝛiſti. la:nec ruga poſſit ante tribunal ęterni iudi/ ugalt
Et ideo quanta ſollicitudine obſeruamus: cis apparere. Animabus em̃ veſtris non ſo/ nno n
quãdo nobis coꝛpuſ chꝛiſti miniſtrat᷑:vt ni - lum oꝛnamenta:ſed etiã medicamenta deſi/ Altoß
hil ex ipſo de noſtris manibꝰ in terrã cadat: derans ꝓuidere: ſtudeo diſſuta cõſuere:cõ⸗ inplui
tanta ſollicitudine obſeruemꝰ ne verbũ dei ſciſſa ſartire:vulnerata curare:abluere ſoꝛdi chodſ
qð nobis erogat᷑:dũ aliud aut cogitamꝰaut da:reparare perdita: ⁊ ea queę ſunt integra: bogniobn
loquimur de coꝛde noſtro pereat: Quia nõ ſpiritalibus margaritis oꝛnare. Si me non lngäſti
minus reus erit qui verbũ dei negligenter piget:quare aliquis faſtidioſe velit:acciꝑe: . ngioren
audierit:qᷓ; ille qui coꝛpus chꝛiſti in terrã ca⸗ Cum enim terrena et tempoꝛalia oꝛnamẽta hechenl Tirpen
dere negligẽtia ſua permiſerit. Vellẽ tamẽ coꝛpoꝛis ſi nõ inuenit᷑ qui donare velit cha/ uuleig, gecuc
ſcire ſi ab illa hoꝛa qua verbũ dei pdicari cęè rriſſimo pᷣcio comparant᷑: quãtomagis ęter/ Ceenea
perit ſemꝑ pᷣcioſiſſimas gemmas et inaures na animarũ oꝛnamenta quę abſq; vllo pꝛe/ aupemns⸗
vel anulos aureos erogare vellemus: vtrũ cio a nobis non cum paruo laboꝛe queſita: Aulſz
ſtare aut accipere vellẽt filię noſtrę. Sine vl / veſtris ſpiritalibus offerunt᷑:iuſtum eſtvt a Tenin
la dubitatiõe: cũ grandi ambitiõe quę illis vobis cuʒ ꝑfecta charitate ſuſcipiant᷑. Mos deyita
offerrent᷑ acciperent. Hos vero quia oꝛna- enim margaritas vobis de paradiſi patria batcolc
menta coꝛpoꝛalia offerre nec poſſumus nec ꝓuidentes:nullam aliam in hoc ſecuio mer pamü
debemꝰ:.ideo nõ libenter audimur. Sed nõ cedem optamus accipere:niſi vt vos patiẽ/ bltentoe
eſt iuſtũ vt ſpiritalia miniſtrãtes:ſuꝑflui iu/ ter ⁊ libenter quę vobis inſinuant᷑ videamꝰ ſaurodi
dicemur. Qui em̃ verbuʒz dei libẽter audit: audire: ⁊ cum dei adiutoꝛio ſᷣm vires vr̃as Ponnto 41
inaures aĩę de patria paradiſi tranſmiſſas operibus adimplere. Fratres chariſſimi et eüt un
ſe ſuſcepiſſe non dubitet. Qui admonet᷑ vt venerabiles filię: non ideo dicimus ꝙ vos nſn ſaloceßi
paupi tribuat aliquid: dũ manus ad elemo agnouerimus verbũ dei non libenter acci⸗/ iois
ſynas expandit: dextralia a chꝛiſto trãſmiſ// pere. Pꝛopitio enim deo pluſq; cogitari vł i
ſa ꝑcipiet. Qnomõ enim terrenis oꝛnamen dici poteſt: de veſtra obedientia gaudet et ufnn
tis caro luxurioſa paruo tẽpoꝛe oꝛnantur: exultat anima noſtra. Sed dum vos volu/ noſgels
vt carnalibus oculis aut ad ſuam aut alio- mus ad melioꝛa ſemꝑ aſcendere:etiã ea quę meraretey,
rum male concupiſcentiũ ruinã placere poſ- vos ꝑfecte cognoſcimus agere:paterna ſol/ eatehi
ſit: ſic anima ſancta diuinis ſermonibus tã/ licitudine pᷣſumimus admonere.Et qͥa non Müͤnche⸗
ꝙ;ᷓ ſpiritalibus et ęternis bonoꝛum operum toti viri vel mulieres voluerũt hodie ad vi- ſtnit.
margaritis componit᷑: vt ad illius cęleſtis gilias cõuenire:rogo vos filij vel filię:vt ea Sel Eb
ſponſi conſoꝛtiũ: ⁊ nuptiale conuiuiũ fęlici · quęvobis dicta ſunt:illis qui abſentes fue/ –
ter oꝛnata perueniat: vt nõ ei dicatur illud runt ſideliſſime referatis:vt nõ ſolũ de vr̃a: nobisti

ſtin

bensee rr
ac,

n Ualin
einteehrgen
niündentig,

W

dtgni eie
audii in

aeincbel

uter Dohis

ſumtnh

Mſeglinu⸗
Eugzilutntt
lun nunſusn
onpoſtnügl
r autcciant G
mrümminnicke

Ntinpoöta

Dunal mniud

eiß veſnsnen.

netiann
diſluczcöuec⸗

raerablvcrſad
ngbelntingr

Nnure. Aenet
dioſepclranhe
porzluzannin
donneſtlite
guätomgse
ue lgne
o hbor geeſi
Uniulunchtt
eſtanint Ne
depzmndl ns
inboeſcolon
niin ween
inuani nien
o in mn fi
neschnſin
Rlins
nlbenn
guſczogin

Vs. 5

De cõſe. diſ. 1 rus ar m cole
⁊a.·tunc eis. quẽ crucifixerũt: vt eius ſanguinẽ biberent

Actj. 2.

B

Homelia

Deeo qð ꝓpheta dicit ĩ pſalmo:
uerte faciẽ tůã a peccatis meis et

facinoꝛa mea dele: Ac de vtilitate
pęnitentię: Homelia XxvII

ſcit᷑: Auerte faciẽ tuã a peccat meis
Xfacinoꝛa mea dele. Pꝛoinde aliqͥd

de pgnitẽtia dicere diuinitꝰ iubemur. Dica/

mus aliqͥd de vtilitate pęnitẽtię:pᷣſertim qᷣa
7 dies ieiunioꝝ iam iminet:quo ꝓpinquãte
humiliari animas ⁊ domari coꝛpoꝛa ſtudio/
ſius docet. Triplex aũt cõſideratio agendę
pęnitẽtię in ſancta ſcriptura inuenit᷑. Nam
neq; ad baptiſmũ chꝛiſti:in quo oĩa peccata
delent᷑ quiſqᷓ; bene accedit:niſi agẽdo pęni/

rentiã de vita pᷣſtina. Memo em eligit vitã
nouã:niſi quẽ veteris pęnitet.Hhoc aũt etiã

auctoꝛitate diuinoꝝ libꝛoꝛũ pꝛobare debe/
mus: vtrũ baptiʒzandi egerint pęnitentiã.
Quãdo ſpũſſanctꝰ miſſus ẽ:ante ꝓmiſſus:
⁊ impleuit dñs fidem pollicitatiõis ſuę: ac/
cepto diſcipuli ſpũſancto: vt noſtl: ceperũt
loqui oĩibus linguis:vt in illis qui aderant
linguã ſuã quiſq; cognoſceret. Hoc aũt mi/
raculo territi:ↄſiliũ vitę ab aplis quęſierũt.
Tũc petrus annũciauit eis:eum colendum

credentes:quẽ effuderant ſeęuiẽtes.Ait illis
petrus:Pęnitentiã agite:⁊ baptiʒet᷑ vnuſ/

quiſq; veſtrũ in nomĩe dñi noſtri ieſu chꝛiſti

⁊ remittent᷑ vobis peccata veſtra. Quicqͥd
de vita pꝛeterita remoꝛdebat:quicqͥd ange/
bat cõſcientiã: quicqͥd oĩno vel magnũ vel
paruũ: vel dicendũ vel nõ dicendũ:nõ du/
bitent poſſe dimitti:ne foꝛte qð vult dei mi-
ſeratio dimittere: cõtra ſe teneat hũana tẽ/
ptatio. Ait aplus:Omnia heęc figurę noſtrę
fuerũt:cum de rebus talibꝰ loqueret᷑ dicẽs:

1. Corj.I0. HNolo em̃ ignoꝛare fratres vos: qm̃ patres

noſtri oẽs ſub nube fuerunt:⁊ oẽs in moyſe

baptiʒzati ſũt.Et itẽ: Petra aũt erat chꝛiſtꝰ.
lhas figuras noſtras fuiſſe ille dixit: cui ne/

mo ſidelis vnq; ↄtradixit. Et cũ multa enu/

meraret: vnã ſolã ſoluit dicens: Petra autẽ
erat chꝛiſtus. Quid ſibi velit mare:nubes:

mãna: hoc nõ expoſuit: ſed petra quid eſſet
oſtendit. Per mare trãſitus:eſt baptiſmus.

Sed qꝛ baptiſmꝰ:id eſt ſalutis aqua: nõ eſt
ſalutis niſi in chꝛiſti nomie cõſecrata: qui ꝓ

nobis ſanguinẽ fudit:cruce ipiꝰ aqua ſigne/
tur. Hoc vt ſigniſicaret ule baptiſmꝰ: mare

Ox iigit᷑ in his vᷣbis pęnitẽtis agno/

XXVII

rubꝛũ fuit. Mãna de cęlo aꝑte ab ipſo dño

exponit᷑: Patres veſtri mãducauerũt mãna J0d. s.
in heremo ⁊ moꝛtui ſunt: id eſt mãna quod

mãducauerũt: non potuit eos a moꝛte libe/
rare. Mõ qꝛ ipᷣm mãna moꝛs eis fuit: ſed qͥa
a moꝛte eos nõ liberauit. De cęlo veniebat
mãna: ſignificãs eũ qui dixit: Ego ſum pa/
nis viuus qui de cęlo deſcendi. Patres vr̃i:
dicit dñs: mãducauerũt mãna in heremo:⁊
moꝛtui ſunt.Quid eſt patres veſtri: niſi qͥs
infidelitate imitamini:quoꝝ vias nõ credẽ/

doꝛ deo reſiſtendo ſectamini? Et ſᷣm hoc di/
cit᷑: Vos ex patre diabolo eſtis. Heq; enim Zob.S.

diabolꝰaliquẽ hoĩem:aut potentia creauit:
vel generando ꝓcreauit: ⁊ tamẽ dicit᷑ pater
impioꝛũ:non ꝓpter generationẽ ſed ꝓpter
imitationẽ. De bonis qʒ dicit᷑: Ergo abꝛag C

ſemẽ eſtis. Patres noſtri inqͥt eundẽ cibum 1. Corj.ro.

ſpiritalẽ mãducauerũt:et eundẽ potũ ſpiri-/
talem biberũt. Erãt em̃ ibi qui qð mãduca/
bant intelligebant: Erant ibi quibus plus

chꝛiſtus in coꝛde: qᷓ́; manna ſapiebat in oꝛe.
Quid de alijs loquamur?: Inde erat pᷣmitꝰ heb. z.
moyles famul“ dñi fidelis in tota domo eiꝰ.

De dubitatiõe moyſi famuli dei volo dice-
re. Figura em̃ erat veterũ etiã iſta ſanctoꝝ.
Dubitat ad aquã moyſes:quãdo petrã vir-

ga pcuſſit:vt aqua flueret dubitauit.Dubi⸗

tationẽ aũt eiꝰ legens quiſq; nec intelligẽs:
foꝛte nec intelligeret qͥa nec q̃rere auderet.
Dño deo diſplicuit illa dubitatio:⁊ eam no
tauit:nõ ſolum arguendo: ſed etiã vindicã/
do. Nam ꝓpter hãc dubitationẽ dicit᷑ moy/
ſi:Mon introduces tu populũ in terrã repꝛo

miſſionis. Aſcẽde in montẽ ⁊ moꝛere.Dheus

hic vtiq; aparet iratꝰ. Quid g̊ de moylſe fra
tres chariſſimi? Omnis laboꝛ eius: oĩs pꝛo

populo ęſtus eius: ⁊ illa charitas dicẽs: Si Exo.ʒ2.

dimittis illis peccatũ iſtud dimitte:ſinautẽ
dele me de libꝛo tuo:hec dubitata ⁊ repenti
na dubitatiõe damnata eſt:qm̃ dicit᷑: dictũ
eſt moyſi. hoc em̃ placuit deo certe diſpen/
ſationiſq; myſterij gratia:qð ipᷣe in terrã ꝓ/

miſſionis nõ introduceret populũ.Eligitur

alius ieſus naue. Et iſte homo nõ hocnoie
vocabat᷑. Vocabat᷑ auſes: ⁊ cuʒ ei introdu/
cendũ lm moyſes cõmẽdaret: vocauit eũ
⁊ mutauit ei nomẽ ieſum:vt nõ ꝑ moyſen ſᷣ
ꝑ ieſum:id eſt nõ ꝑ legẽ:ſed ꝑ gratiã populꝰ⸗

dei in terrã ꝓmiſſiõis intraret. Sicut auteʒ

ieſus ille nõ verus ſed figuratꝰ:ita etiã terra

ꝓmiſſiõis illa nõ vera:ſed figurata. Illa em̃

OD

MNumieri. 20.

Bancti
populo pᷣmo temꝑalis fnit:nobis ꝗᷓ ꝓmiſſa
eſt ęterna erit: ſed figuris temꝑalibus pꝛo/
mittebant᷑:⁊ ꝓnunciabant᷑ ęterna.Sic ergo
ille nõ verus ieſus: nec illa terra ꝓmiſſiõis
vera ſed figurata: ita mãna non cibus vere
cęleſtis:ſed ſiguratus. Poſt illam dubitati/
onẽ ⁊ poſt iram dei ⁊ poſt minas moꝛtis: et
poſt alia multa dixiſſe deũ ad moyſen quaſi
ad amicũ quo et antea loquebat᷑ vſq;adeo
vt ⁊ ipſi ieſu naue obediẽtię exẽplũ de moy
ſe ꝓponat᷑:⁊ hoc moneat eum deus vt ſic ei
leruiat: quõ ſeruiuit moyſes: et ſic ſe polli/
cet᷑ eſſe futurũ cuʒ eo quomõ fuit cũ moyſe.
Dubitauit moyſes quãdo lignũ acceſſit ad
petrã:dubitauerũt diſcipuli quãdo viderũt
dominũ cruciſixũ.Hhoꝝ figurã gerebat moy
ſes. Ecce qꝛ lignũ acceſſit ad petrã: facta eſt

dubitatio ⁊ impleta eſt dubitatio moyſi.Et
Deutj.52. dñis ad eũ: Aſcẽde in montẽ:⁊ moꝛere. Per
coꝛpoꝛalẽ moꝛtẽ moyſi figurata eſt moꝛs ip/

ſius dubitatiõis. Sed in mõte.O mira my⸗
ſteria.Ad petrã nata eſt dubitatio:⁊ in mõ/⸗
te moꝛtua eſt. &Odiu hũilis fuit chꝛiſtus in

paſſione q̃ſi petra iacebat ante oculos: me/

D rito in illo dubitabat᷑. Mare rubꝛũ baptil⸗/
mus eſt:plus tranſiẽs baptiʒabat᷑.Tranſi/
tus iſte baptiſmꝰ erat: ſᷣ in nube adhuc nu-/
bilabat qð pᷣnunciabat᷑. Jaʒ mõ ſceſſit nu⸗
bes:manifeſtę veritatis ſerenitas facta eſt:
Exo.ʒ4. quia pᷣceſſit ⁊ velũ ꝑ qð loquebat᷑ moyſes.
Hhoc velũ in templo pendebat:ne templi ſe/
Matthᷣ.27.: creta panderent᷑.Sed in cruce dñi velũ con-
ſciſſum eſt:vt paterẽt. Veni ergo ad baptil/
mũ: ingredere intrepidꝰ viã ꝑ mare rubꝛũ.

Noli eſſe de peccato pᷣterito tanq; de ęgyp⸗/

to ſollicitꝰ. Pꝛęmebant te peccata tua du/

ro onere ſeruitutis:ſed hoc in ęgypto:ſcʒ in

amoꝛe huiꝰ ſeculi:in ꝑegrinatiõe lõginqua.

Cogebãt te ſectari opera terrena tanqᷓ; late/

res facere: Opera lutea oꝑabaris. Pꝛemũt
te peccata:veni ſecurꝰad baptiſmũ:vſq; ad
aquã hoſtis ſeqͥ poterit:ibiq; moꝛiet᷑. Time
aliquid de vita pterita:crede aliquid remã/
ſurum tuoꝛũ peccatoꝛuʒ. Si aliqͥs remanſit
E ęgyptioꝛũ:audi vocẽ pignoꝛũ. Ego inqͥt de
hteritis peccatis nõ timeo: oĩia mihiĩ aqua
ſancta ꝑ eccleſię etiã charitatẽ dimitti non
dubito: Sed timeo futura peccata. Placet
ergo remane in egypto. Interim hoſtem p/
ſentem euade qui iam te pꝛęmit: ⁊ iam ſub/
iugauit. De futuris quid tibi hoſtes medi/
taris:Q iã feciſti etiã ſi nolueris erit. Jdẽ

Auguſtini

facturũ te putas:ſi volueris nõ erit.Sed pe
riculoſa vita eſt. Heq; em̃ cum mare rubꝛuʒ
tranſiero: iam ero in terra repꝛomiſſionis.
Ductus eſt ille populus ꝑ deſertũ:ꝑ longa
deſerta. Interim ab ęgypto liberare. Quid
ergo putas tibi futurũ auxiliatoꝛem in via
eũ qui te eruit de vetuſta captiuitate? No/
uos tuos inimicos? Mon qeſcit qui te a ve/
tuſtis hoſtibus liberauit.Trãſi tantũ intre⸗
pidus: intrepidus ambula: obediens eſto.
Noli amaricare moyſi illi: cuius typum ille
poꝛtabat in hacobediẽtia. Fateoꝛ nõ deſũt
hoſtes. Sicut em̃ nõ deerant qui ſequerent᷑
fugientes:ita nõ deerant qui impedirẽt am
bulantes. Pꝛoꝛſus chariſſimi figurę noſtrę
fuerũt. Interim ĩ te nõ ſit qð cõtriſtet moy/
ſen. Noli eſſe aqua amara quã poſt mare ru gxo. i5.
bꝛum nõ potuit ille populꝰ bibere. Erat em̃
⁊ ibi tẽptatio. Et tamẽ quãdo iſta eueniũt:
quãdo amaricat populꝰ:oſtendimꝰeis chꝛi⸗
ſtũ:quę ꝓ illis ꝑtulerit:quãdo ꝓ eis ſangui
nẽ fuderit:⁊ miteſcunt:tanq; nobis lignum
in aquã mittentibꝰ. Plane hoſtẽ itineri tuo
habebis amalech. Populꝰ ille habuit hoſtẽ
amalech. Tũc oꝛabat moyſeſ:tũc extẽdebat

manꝰ ⁊ deſiciebat amalech.Et tuę manꝰ ex/Exo.1.

tẽſę ſint vt deficiat amalech tẽptatoꝛ:⁊ huiꝰ
itineris impeditoꝛ. Eſto vigil ⁊ ſobꝛiꝰ ĩ oꝛa-
tionibus: in oꝑibus bonis:nõ tamẽ pꝛęter
chꝛiſtũ: qꝛ extenſio illa manuũ chꝛiſti crurx
fuit. In illa extendit᷑ aplus cuʒ dicit: Mihi Sat.s⸗
mũdus cruciſixus ẽ:et ego mũdo.Ergo de /
ficiat amalech:vincat᷑:nõ impediat trãſeun
tẽ populũ dei.Sed ſi dimittit manus a bo/
no opere: a cruce chꝛiſti: ualebit amalech.
Tñũ noli oĩmodo aut continuo te foꝛtẽ futu⸗/
rũ putare:aut penitus deſperãdo deſicere.
Alternatio em̃ illa defectꝰ eſt foꝛtitudinis.
In manus moyſi ſerui dei foꝛte alternatio
tua fuit. Aliqñ em̃ in temptatiõibꝰ deſicis:
ſed nõ ſuccũbis. Heponebat ille paululum
manꝰ:nõ omnino ruebat:ſed dicebat:Mo/Nö.9ʒ.
tus eſt pes meus: ecce miſericoꝛdia tua do/
mie adiuuabat me. Moli ergo timere:adeſt

in itinere auxiliatoꝛ:qui in ęgypto fuit libe⸗

ratoꝛ. MHoli timere:aggredere via:pᷣſume ſe/
curus. Aliquando ille deponebat manus:
aliquando erigebat:tamen victus eſt ama/ F
lech. Debellare potuit: ſuꝑare non potuit.
Itaq; admonemur iã de altera loqui pęni/
tentia. Triplicem quipe eius conſideratio/
nem ĩ ſancta ſcriptura eſſe ꝓpoſui. IJlla pꝛi/

nuſyetn
ſtenti⸗hi
cla gyegn
usggien
geluoofen
nnn⸗
dineubi⸗
hi⸗ Detiufun
ſo Aun
dchinbiennt
edehind⸗
Dinginaroan
zustſnn
tibusrein
mürtkni
aniehh
us Höſin
bjcjcezdi
Uitqroiure
oſirdet
5Audengt
Cunctaßſtan
orlnttaan

en ludomi—

tütepolae
Gutz1 gen apfi
guniswen
manuüſa
quidepe
elaneti:
ſedinde
quoiube

1Korde. Vebacr

Katſem
ſubit4
li:ſenin
eſgomnen
holantus
ſuilt⸗
otüneceſ
ehccusꝛe
Vonibia
hwbchisin
ſanchlan
tlbatine
Remanab
Uuraſtifon

4

gnocs
hinsno
Quature
Pocie
Vnncice

Homelia

ma competentiũ eſt ⁊ ad baptiſmum venire
ſitientiũ. anc de ſcripturis ſanctis oſtẽdi:

1Slde
Ne nbu

nn talia ꝓpe quotidiana. Et vbi illam oſtẽdi⸗
ing mus pęnitentiã quotidianã? Nõ habeovbi
Auu melius oſtendã qᷓ; in oꝛatiõe dñica:vbi oꝛa/
eninni re nos docuit:⁊ quid ad patrẽ dicamꝰ oſten
tt ho. Pattb. s, dit: et in his verbis poſuit: Dimitte nobis
ulende debita nr̃a:ſicẽ ⁊ nos dimittimꝰdebitoꝛibus
mnüinn⸗ nfis. Quę debita fratres?: Quãdoquidem
enseſd. debita hic intelligi nõ poſſunt niſi peccata:
Wunl quę debita dimiſit ⁊ in baptiſmo:iterum vt
nödeſit dimittat oꝛamꝰ: Certe moꝛtuꝰ eſt oĩis ęgyp/
ſnant tius qͥ ſequebat᷑. Si nihil de ſequentibꝰ ho/
ecltütan ſtibus reſiduũ factũ eſt:quid oꝛamus vt di/
Wenoſ mittat᷑: niſi ꝓpter manus deficiẽtes contra
Ketnof amalech? Dimitte nobis ſiẽ et nos dimitti/
narenee mus.Cõſtituit medicinã:firmauit pactum.
Eren lhic pᷣces cõſtituit:ibi pᷣcanti reſpõdit. HNo/
eueniün. uit quo iure res agat᷑ in cęlo: quõ impetrari
veischi⸗ poſſint deſiderata: Dimittivis:dimitte ait.
isſangui B Quid eniʒ habes qð deo ſſtes:a qͥ tibi vis
slignum cuncta pᷣſtari? Nũquid iam chꝛiſtꝰipᷣe ſalua/
tinentuo toꝛ in tra ambulat: Nũquid ſuſcipit illũ mõ
itholi Zud 19. 7e10. in domũ Zachę gaudẽs: Nũquid ei hoſpi-
debat tiũ ⁊ epulas ᷣparat maria? HNihil hoꝝ indi/

man et n Watth. 25. get: ad pfis ſedet dexterã. Sʒ qñ vni ex mi/

torthis nimis meis feciſti: mihi feciſti.ec ẽ extẽſio
bri'joto⸗ manuũ ſub qua defecit amalech.Et erogas
mipeter quidẽ pauꝑi: Quãdo aliquid das pauperi
Niſi n eſuriẽti: foꝛte id qð dederis minꝰ habebis:
cte hhist⸗ ſeg in domo nõ in celo. Sed hic quoq; ĩ tra
Eigode quo iubente ſyſtitiſti: ipſe ſuplet qð dediſti.
Niriean 2²Corſ9. De hac re cũ loqueret᷑ aplus ait: Qui mini/
guss bo⸗ ſtrat ſemẽ ſeminãti:⁊ panẽ in eſcã ſubmini⸗/
maleh. ſtrabit. Oparius em̃ dei es quãdo das egẽ-
anefu ti: ſeminas hyeme qð metas ęſtate. Quid
deſcre⸗ ergo metuis inſidelis ne in hac magna do/
tudinis. mo tantus paterfamilias nõ paſcat oꝑariũ
tenuno ſuũ: Erit ⁊ ibi qð ſufficiat tibi. Dabit deus
deſc: totũ neceſſitati: nõ cupiditati. Opare S in⸗
alulun trepidus: extẽde manꝰvt deſiciat amalech.
r e Dic mihi cũ ignoſc ei qͥ peccat ĩ te qͥd min⸗
tnado habebis in coꝛde tuo: vnde dñm dimittis:
d ſed nihil amittis. Immo vo vnda charita/
niſe tis ibat in coꝛde tuo: inde tanq;ᷓ vena interi/
ſinete oꝛe manabat.Tenes odiũ cõtra fratrẽ: ob/⸗
n turaſti fontẽ. Mõ ſolũ ergo nihil perdis cuʒ
nn f ignoſcis:ſed abũdantius irrigaberis.Cha/
ckini qh ritas nõ anguſtat᷑.Sed ecce qͥd acturus es:
nhon. Oꝛaturꝰes: Quid dicã:Quãdo oꝛaturꝰes:
gna Hodie. An nõ es oꝛaturꝰ ira ⁊ odio plenus:
ſtan Vindictã miniſtrans:nõ dimittiſ ex coꝛde.

Ecce oꝛas:venit hoꝛa oꝛandi:incipis verba

illa vel audire vel dicere: dictis et auditt ſu/
perioꝛibꝰ venturꝰ es ad hũc verſum:at ſi nõ
venturꝰ:quo iturus:? Ne ignoſcas inimico:
deuiabis a chꝛiſto. Plane ſi in oꝛatiõe deui/

abis vt nolis dicere: Dimitte nobis debita Matt. 6.

ntr̃a:ſic ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ nf̃is.Ne
tibi cito reſpondeat᷑: Sic dimitto quõ et tu
dimittis. Ergo qꝛ hoc nõ potes dicere:⁊ nõ
vis dimittere: deuiabis ab hoc vᷣſu: ⁊ pᷣter⸗
mittes et dices qð ſequit᷑: Ne nos patiaris
induci in temptationẽ. Ibi te capiet creatoꝛ
tuus:cuiꝰ faciẽ quaſi deuiabas.Auomodo
quiſq; in vico cuʒ occurrit ei cui aliquid de/
bet:ſi ad manũ eſt diuerticulũ dimittit quo
ibat ⁊ ijt ꝑ aliã ꝑtẽ ne faciem videat credito/
ris. Hoc tu in iſto verſu te feciſſe arbitratus
es:deuitaſti dicere: Nimitte ſiẽ ego dimiſi:
nec ſic dimitteret:quia nõ dimittis:⁊ nolui⸗/
ſti dicere: deuitans faciẽ creditoꝛis. Quem
deuitas? Quis deuitas? Quo ibis?: Vbi tu
eſſe poſſis:⁊ ille nõ eſſe? Dicturus es: Quo
ibo a ſpiritu tuo:⁊ quo a facie tua fugiã? Si
aſcendero in ceęlũ tu illic es: ſi deſcendero in
infernũ ades. Quãtũ poteſt a chꝛiſto debi⸗-
toꝛ fugere:qᷓ; vt eat in infernũ?: Adeſt iſte cre

PS. 13 8.

ditoꝛ.Et quid ibi facturꝰ es: niſi qð ſequit:

Si ſumpſero pennas meass in directũ ⁊ vo/
lauero in extremis maris:id eſt ſpe mea finẽ
ſeculi meditaboꝛ:in ſceptis tuis viuã:dua/
bus alis charitatis attollar. Imple ̊ duas

——

alas charitat:Diligas ꝓximũ ſicut teipᷣm:

⁊ non teneas odiũ vñ fugias creditoꝛẽ. Re/ J

ſtat ergo pęnitẽtię tertiũ genus vnde aliqͥd
bꝛeuiter dicam:vt adiuuante dño ꝓpoſita⁊
ꝓmiſſa ꝑſoluam.Eſt pęnitẽtia grauioꝛ atq;
luctuoſioꝛ: in qua ꝓpꝛie vocant᷑ in eccleſia
pęnitẽtes: remoti etiã a ſacramẽtis altaris
participandi: ne accipiẽdo indigne:iudiciũ
ſibi mãducent ⁊ bibant. Illa vo pęnitentia
luctuoſa eſt. Gꝛaue vulnus adulteriũ foꝛte
cõmiſſum eſt:foꝛte homicidiũ:foꝛte aliquid
ſacrilegũ. Gꝛauis res:graue vulnus:lętale:
moꝛtiferũ:Sed omipotẽs medicus: iã poſt

ſuggeſtionẽ facti ⁊ delectationẽ ⁊ confeſſio/

nem ⁊ ꝑpetrationẽ: quaſi quatriduanꝰ moꝛ
tuus putet.Sed nec ipſum dominus deſer/

MWattb. 22.

I. Cor.II.

uit:ſed clamauit: Lazare veni foꝛas. Ceſſit Jobᷣ.ii.

voci miſericoꝛdię: moles ſepulturę. Ceſſit
moꝛs vitę:ceſſit infernus ſuꝑno.Eleuatꝰeſt

lazarus: ꝓceſſit tumulo et ligatus erat.Sic
ſunt homines in confeſſione peccati agẽtes

d 2

BSancti

pxnitentiã Jam ꝓceſſerunt a moꝛte: Nam
non confiterent᷑:niſi ꝓcederent. Ipſum cõ/
fiteri:ab occulto⁊ tenebꝛoſo ꝓcedere eſt.Sʒ

MWattb.iS. quid dominꝰeccleſię ſuę inquit: Quę ſolue/
ritis in terra:ſoluta erũt in cco. Pꝛoinde la

ʒaro ꝓcedente: quia impleuit dominꝰ milſe
rnicoꝛdię ſuę bonum: ꝑducere ad confeſſionẽ
moꝛtuoꝛũ latentẽ:putentẽ: iã cętera implet

Joõ.ii.eccleſię myſteria: Soluite illũ:⁊ ſinite abire.

Sʒ chariſſimi hoc genꝰ pęnitẽtię nemo ſibi
ꝓponat: ad hoc genus pęnitentię nemo ſe
paret.Tamẽ ſi foꝛte cõtigerit: nemo deſpe
ret. Judam traditoꝛẽ: nõ tam ſcelus qð cõ/

miſit q; indulgẽtię deſperatio fecit penitus

interire. Nõ erat dignus miſericoꝛdia: ideo
nõ fulſit ei lumẽ in coꝛde: vt ad eius indul/
gentiã cõcurreret quem tradiderat: ſicut illi
qui eum cruciſixerũt:ſed deſperãdo occidit:
⁊ laqueo ſe ſuſpẽdit. Qð fecit in coꝛꝑe ſuo:
hoc factũ eſt in anima eius. Ipſius em̃ ſpiri
tus dicit᷑: etiaʒ iſte ventus aeris huiꝰ.Quõ
ergo qui ſibi collũ ligant:inde ſe occidũt:qꝛ
non ad eos intrat ſpiritus aeris huiꝰ: ſic illi
qui deſperãt de indulgentia dei:ipſa deſpe
ratione intus ſe ſuffocant:vt eos ſpũſſanctꝰ
R viſitare nõ poſſit. Solebãt inde chꝛiſtianis
inſultare pagani:de pęnitẽtia quę inſtituta
eſt in eccleſia:Et cõtra nõnullas hęreſes te/
nuit eccleſia catholica iſtam veritatẽ:de pe/
nitẽtia agenda. Fuerũt qui dicerẽt quibuſ-/
dam peccatis nõ eſſe dandam pęnitentiã:⁊
excluſi ſunt de eccleſia:et heretici ſunt facti.
In quibuſcũq; peccatis non perdit viſcera
pia mater eccleſia. Ergo ſolent inde pagani
inſultare nobis neſcientes quid loquantur:
quia ad verbũ dei qð linguas infantiũ facit
diſertas: nõdum ꝑuenerunt. Vos inquiũt
facitis vt peccent homies:cum illis ꝓmitti/
tis veniã:ſi egerint pęnitentiã. Deſolatio ẽ
hoc:non admonitio. In hanc ſententiã ex⸗
aggerant verba. Quãta quiſq; põt lingua
vel ſonanti vel titubanti:non tacent. Non
tamẽ quãdo eis loquimur ⁊ ſi vincant᷑:non
ↄſentiunt. Tamẽ quomõ vincant᷑: bꝛeuiter
accipiat charitas vr̃a:qꝛ totũ dñi miſericoꝛ/
dia optime cõſtituit in eccleſia ſua. Dicunt
nos dare peccatis licentiã:qꝛ poꝛtũ pęniten
tię pollicemur. Si clauderet᷑ aditus pęnitẽ/
tię:nonne ille peccatoꝛ tantomagis adderet
peccata peccatis:quãtomagis ſibi deſpera/
ret ignoſci:? DPiceret enim ſibi:Ecce peccaui:

ecce ſcelus admiſi: iam mihi venię nullꝰ eſt

Auguſtini

locus: penitẽtia infructuoſa eſt: damnatus

ſum: quare iam nõ viuo vt volo? Quia ibi
non inuenio charitatem:hic ſaltem paſcam

cupiditatẽ meaʒ. Quare em̃ abſtineã:? Ibi

em̃ mihi locus clauſus eſt:hic qð non fece/
ro perdo:quia quę poſt hanc futura eſt vita
mihi non dabit᷑:quare ergo non ſeruio libi/
dinibus meis vt eas impleã ⁊ ſaturem:⁊ fa⸗

ciam quicquid nõ licet ſed libet:? Diceret᷑ et

foꝛtaſſis: Sed miſer capieris: accuſaberis:
toꝛqueberis: punieris. Sciũt iſta homines
mali ab homib dici: ⁊ inter homies ſerua⸗
re attendũt multos male ⁊ ſcelerate viuen/
tes impunita peccata habere:occultare poſ
ſunt:redimere quę occultauere nõ poſſunt.
Redimere vſq; in ſenectutem vitę:laſciuia:
blaſphemia:ſacrilegia:ꝑdita enumerant ſi-
bi: cur ille qͥ tanta fecit nõ ſenex moꝛtuꝰ eſt:
Nũquid attẽdis ideo ſceleratũ ⁊ peccatoꝛẽ
ſenem moꝛtuũ: vt oſtẽderet in illo patiẽtiã
deꝰ: expectãs penitentiã. Vñ aplłus: Igno/
ras qꝛ patiẽtia dei ad pęnitẽtiã te adducit:
Ille &̊ ſm duriciã coꝛdis ſui:et coꝛ ipęnitẽs:
theſauriʒat ſibi iram in die irę ⁊ reuelatiõis
iuſti iudicij dei: qui reddet vnicuiq; ſᷣm opꝰ

Ro. 2.

ſuum. Opus eſt ergo vt hic timo: mentes

obſideat:opus ẽ vt ille qui peccare nõ vult:
pᷣſentem ſibi non cogitet:non in publico ſo

lum:ſed etiã in domo:nõ in domo ſolũ:ſed

et in cubiculo: in nocte: in lectulo: in coꝛde
ſuo.Ergo ſi tuleris poꝛtum pęnitẽtię:auge/

bunt᷑ peccata. Ecce nihil dicunt illi qui pu/

tant augeri peccata:quia poꝛtum pęnitẽtiæę

in chꝛiſtiana ꝓponit᷑ ſide. Quid ergo:? Deꝰ
ne per illam ſpem indulgentię augerent᷑ pec
cata:rurſus non debuit ꝓdire?ᷣNQuomõ em̃
pꝛodeunt:ne deſperãdo augeant᷑. Quomõ
enim reuera auget peccata:qui veniam ſpe/
rauerit:vt dicat ſibi:faciam:deus bonus ẽ:
quãdo me cõuertero:ignoſcet mihi. Ita pla
ne dicis:ſᷣ craſtina dies incerta eſt tibi. Hõ/⸗

ne ad hoc te admonet ſcriptura dicens: He Ecẽl.·

tardes cõuerti ad dominũ: neq; differas de

die in diem: Subito enim veniet ira eius:⁊

in tempoꝛe vindictę diſperdet te. Ecce ad

vtrũq; vigilauit pꝛo nobis ꝓuidentia dei:
ne deſperando augeamus peccata: ꝓpoſi/
tus eſt pęnitentię poꝛtus. Rurſus:ne ſperã/

do augeamus: datus eſt dies moꝛtis incer/

Beeo quod ꝓpheta dicit in pſal
mo:Deus manifeſtus veniet:deus

Nö. 45.

ns lg ſul

n
ikf
4 Nef
hin
pomei
ano in
ſuct/

ſlrttenogi

Sheicet ſeot

gtousodine
Cuntondent
tosluun.
ſcht Aboc:
nusgeſin
ninaocroce
ſliteboſtuit
anneukun
ſetleneal
lcukiren⸗
ſachituseege
Gsrefrüfluit
clebai.
ſaeoodis
ſecons Di⸗

ODthin alochumeg

Uetautes uud
llcicoſt⸗
ſebariis⸗
Hooisded
Gtonbait
Geloacheb⸗

gahe nocioixent

Alpopuli a
Pllsguteni
rdrene
No) ppheti

(bspphenn

ſckipoſtian
mugisn

i eno

n
kdunn
Nrdn
lluentin
zubſinee
6 honfag⸗
efumnekſin
Uonleniole
iſtunmntir
der Nntal
6:lltbens,
leſkthanmn
boriesſan⸗
ldanuepuen
ecalnneoe
genöpoſunt
mnüpleauir
Lenumenntſ⸗
Mernanndet
itecanni
nllopenif⸗
tniteaddnet⸗
atnipgnlis
tet ucanös
mmonegfno
clinan nens
ecarenonui⸗
ninprblcs
donolglſe
culo:ncan
gnutänenu⸗
wntili gi
munoentat
utagnde
ieugeeni
e Conuth

Eunt, OrO

mnmmhe
Hausbonlse:
Aabul
ickib.

ns. ſeii

egfnn
nie ſaest
ur euil
plidanu de
an
usneh

1

notsn

gitils

mieroen

Homelia
noſter ⁊ nõ ſilebit: Home. xxvin

c de nr ⁊ nõ ſilebit. Dñm xpᷣm ſcpᷣtu⸗
ra pdixit vẽturũ ad iudiciũ viuoꝝ ⁊
moꝛtuoꝛũ.QAuando enim pꝛius venit iudi/

cari occultꝰ fuit:quãdo veniet iudicare ma⸗

nifeſtus erit. & fuerit tũc occultus hinc in/
1. Cor.. 2. telligite qð ait aplus: Si em̃ cognouiſſent
nunq; dominũ gloꝛię crucifixiſſẽt. Tũc aũt
ſiluit interrogatus: ſicut euangeliũ loquit᷑:
Eſa.Sʒ. et implet᷑ in eo Eſaię ꝓphetia dicentis:Si⸗/
cut ouis ad imolãdũ ductus eſt:⁊ ſic agnus
coꝛam tondente ſe fuit ſine voce: ſic nõ ape/
ruit os ſuum. Veniet ergo manifeſtus ⁊ nõ
ſilebit. Ad hoc dictum eſt:Mon ſilebit iudi/
caturus: qꝛ ſiluit iudicatus. Nam quãtum
attinet ad voces ipſiꝰ nobis neceſſarias qñ
ſiluit: Hõ ſiluit ꝑ patriarchas:nõ ſiluit ꝑ os
carnis ſuę.Et mõ ſi ſileret:ſcriptura nõ loq̃⸗
ret᷑: Lectoꝛ aſcẽdit ſᷣ ipſe nõ ſilet. Tractatoꝛ
loquit᷑ ſi vera loquit᷑:chꝛiſtus loquit᷑.Si ſile
ret chꝛiſtus:ego vobis iſta nõ dicerẽ. Nec ꝑ
os veſtrũ ſiluit.Hã quãdo cantabatis:ipſe
loquebat᷑. Mõ ſilet:opus eſt vt audiamus:
ſed aure coꝛdis. Nam reſpõderi facile eſt au
re carnis: Illis auribꝰ audire debemus:q̃̊s
Matth.iʒ. quęrebat magiſter ipſe cũ diceret: Qui ha/
bet aures audiendi audiat. Quis em̃ ante
illũ quãdo iſta dicebat: ſine auribus carnis
ſtabat? Oẽs aures hẽbant:⁊ pauci hẽbant.
Nõ oẽs hẽbãt aures audiẽdi:̊ ẽ obediẽdi.
WM terribilit locutꝰ eſt ꝑ ꝓphetã Eʒechielẽ:
credo adhibuiſtt aurẽ: credo audiſt quẽad/
Eʒech.ʒ. modũ dixerit: Ad domũ iſrael mittã te:nõ
ad populũ altioꝛis linguę te mittam. Po/
pulus autem ille nõ vult audire te: quia nõ
vult audire me. Quid oſtẽdit niſi quia ipſe
deus ꝑ ꝓphetã loquebat᷑: Quia vᷣo in ipᷣis
verbis ꝓpheticis nos maxime territi ſumꝰ:
id eſt ſpoſiti quos poſuit loqui ad populũ

ſuum: pꝛius in illis verbis videamus facieʒ

noſtrã.Demõſtratũ ẽ em̃ nobᷣ ſonãte lectoꝛe
quaſi ſpeculũvbi nos inſpiceremꝰ:⁊ inſpexi
mfus nos: inſpicite vos. Ecce ego facio qð
Abi.ð. ibi audiui.Si nõ diſcreueris inquit iuſtum:
ſi nõ dixeris peccatoꝛi moꝛte moꝛierl:⁊ oſtẽ/
deris illi vt recedat ab iniquitatibꝰſuis:ipᷣe
quidẽ in peccatis ſuis moꝛiet᷑:ſanguinẽ aũt
eius de manu tua exquirã. Si aũt dixeris ⁊
ille cõtẽpſerit ⁊ nõ obedierit: ille in ſceleribꝰ
ſuis moꝛiet᷑:tu aũt animã tuã liberab.DNico
vobiſ:libero aiaʒ meã. In magno em̃ ſũ nõ
ꝑiculo ſed exitio cõſtitutus ſi tacuero.Sed

XXVIII

cum ego dixero ⁊ impleuero officiũ meum:

Antauimꝰ:heus manifeſtꝰ veniet: vos iam attendite ꝑiculũ veſtrũ. Quid aũt

volo: quid deſidero: quid cupio: quare lo⸗
quoꝛ: quare hic ſedeo: quare viuo: niſi hac
intentiõe vt cũ chꝛiſto ſimul viuamꝰ: Cupi⸗
ditas mea iſta eſt: honoꝛ meus iſte eſt: glo⸗
ria mea iſta eſt: gaudiũ meũ hoc ẽ:poſſeſſio
mea iſta ẽ.Sed ſi me nõ audieritis et tů ego B
nõ tacuero:animã meã liberabo: Sed nolo
eſſe ſaluꝰ ſine vobis. MNolite & cõtemnere fra
tres mei peccata:in qᷣbus foꝛte cõſuetudinẽ
iã feciſtis. Om̃e em̃ peccatũ cõſuetudine vi/
leſcit:⁊ fit homini q̃ſi nullũ ſit: obduruit iã:

Ddoloꝛẽ ꝑdidit:qð valde putre eſt nec dolet.

Qõ nõ dolet:non ꝓ ſano habendũ:ſed pꝛo
moꝛtuo cõputandũ eſt. Attẽdite ꝗᷓ dicat ſcri
ptura:⁊ ibi videte quẽadmoduʒ viuere de⸗
beatis. Quis nõ cõtemnat ebꝛioſitatis pec/
catũ? Abũdat tale peccatũ ⁊ cõtemnit᷑. Jaʒ
coꝛ ebꝛioſoꝛũ ꝑdidit ſenſũ:nõ habet doloꝛẽ:
quia nec ſalutem. Quando aliquid pungit
⁊ dolet: aut ſanũ eſt: aut eſt in illo ſpes aliq̃
ſanitatis: Quãdo aũt tangit᷑:pungit᷑:velli⸗
catur nec dolet:ꝓ moꝛtuo habendũ eſt: aut
de coꝛpoꝛe pᷣcidendum. Sed aliquãdo nos
parcimus:⁊ nõ nouimꝰ niſi loqui.Excõmu/
nicare:de eccleſia ꝓijcere pigri ſumus. Ali/
quando em̃ timemus ne ipſo flagello peioꝛ
fiat qui cędit᷑. Ouis qui tales ſũt iaʒ in aĩa
moꝛtui ſunt:tamẽ quia medicus noſter om/
nipotẽs eſt:nõ eſt deſperandũ de his:ſed to
tis virib ſuplicandũ:vt aures coꝛdis quas
clauſas habere pꝛobant᷑: dominus aperire
dignet᷑. Sed nũquid ille parcet:nũquid ſile
bit quẽ timere debemꝰ: Audiſtis in pſalmo
ipᷣo fratres mei:cũ enumeraret peccata pec/
catoꝛis ait:Hec feciſti ⁊ tacui. Cõtra hoc di / NPẽ. 49.
ctum eſt: Veniet ⁊ nõ ſilebit. Pꝛeſentia ſua
nõ ſilebit. Excepto em̃ qð xpᷣs ſignificat: qꝛ
ſiluit in iudicio:vt ipleret᷑ ĩ ilo etiã ea ꝓphe
tia quã pauloante cõmemoꝛaui. hoc exce/
pto n de ipſe ꝑ ſeipᷣm dñs chꝛiſtus tacet.
Aſcẽdit em̃ in cęlũ ⁊ ſedet ad dexterã pf̃is:
inde vẽturꝰ ẽ iudicare viuos ⁊ moꝛtuos.
diu ibi ẽ donec veniat tacet. Voces eiꝰ in li/
bꝛis audiuimꝰ:De oꝛe ipſius nõ audiuimꝰ.
Audiſt vocẽ ipᷣiꝰ ð ſanct ſcpᷣturis iſto loco.
Audiſtis cũ voſipſi cõmemoꝛatl:⁊ foꝛte his
rebꝰ int᷑ vos ſermocinami. Qui vult audiri
a deo frẽs chariſſimi:pus audiat deũ. Nun/

qd audis illũ qũ facis adulteriũ:et latere te

putas qꝛ hõ te non videt: Ille te videt vᷣ ta⸗
d 4

Bancti

cet. Qñ furtũ facis captas oculos eius cui

furaris: ⁊ ſi eũ latet facis:ſi ꝓpterea nõ fac!:

qꝛ times ne videaris: int feciſti:ĩ coꝛde feci/
ſti:fur teneris ⁊ nil tuliſti: ſᷣ ⁊ tu ſi opoꝛtuni/

tas det᷑ ad iplendũ malũ factũ tuũ:furar et
lerariqꝛ tacet. Audi & pſalmũ:te admonuit:

te quicũq; es: qͥ foꝛte hic hodie ſtas et nocte
aliqd feciſti: te admonuit:tibi dixit:hHec fe/
ciſti et tacui. Suſpicatꝰ es iniq̃ ꝙ ero tibi ſi/

Cmilis.O homies qͥ hęc verba ꝗ dicturꝰ ſum

nec habetis in oꝛe:nec in coꝛde:fęlices eſtis.

MNöone quotidie homies mala faciẽtes: aut

qs bñ feciſſe pęnitet:⁊ pęnitentiã feciſſe:per
uerſe fundũt qð mulſerũt? Nonne quotidie

dicũt: et iſta murmura inter ſe rodũt: Vere
ſi deo diſplicerẽt iſta: nõ pmitteret illa fieri:
yt illi q ea faciũt fꝗlices eſſent in tra? Vide/

mus raptoꝛes:videmꝰinfirmoꝝ oppᷣſſoꝛes:
videmꝰ* vicinoꝝ expulſoꝛes: videmꝰ violen
tos limitũ inuaſoꝛes:videmꝰ calũniatoꝛes:
⁊ tñ potẽtes:diuites:fęlices in hac vita: Si
vere deꝰ iſta videret: ſi iſta curaret:parceret
eis? Addũt⁊ hoc qð peius eſt:nõ placẽt niſi
mala.Cõtingat aũt vt faciat bſñi aliqͥs ⁊ ſeq̃

tur foꝛte aliq̃ᷓ tẽptatio: cõtinuo ad manũ ha

bet:nõ expedit facere bñ. Parũ eſt qð male

dum finita eſt via: nõdum clauſus eſt dies:

Auguſtini

nõdum expiratum eſt: nõ deſperetur: quod
peius ẽ: &m̃ ꝓpter ipſa peccata humana et

tolerabilia: ⁊ tanto crebꝛioꝛa:quãto minoꝛa

conſtituit deus in ecclia tẽpoꝛa milſericoꝛdię
ꝛogandę quotidianã medicinã vt dicamꝰ:
Dimitte nobis debita nrᷣa:ſiẽ ⁊ nos dimitti Mattb.a
mus debitoꝛibꝰ nf̃is: vt his verbis lota fa-
cie ad altare accedamꝰ: ⁊ his verbis lota fa-
cie coꝛꝑe chꝛiſti ⁊ ſanguie cõmunicemꝰ.Sed
dʒð eſt grauiꝰ ipſam medicinã ſic homies cõ

temnũt:vt nõ ſolũ nõ dent veniã qñ in ulis

peccat᷑:ſed necvelint petere quãdo ipſi pec/
cant. Intrauit temptatio:ſubꝛepſit ira: tan
tũ dominata eſt iracũdia quãtuʒ potuit:vt
nõ ſolũ tumultuaret᷑ coꝛ: ſed ⁊ cõuitia et cri/
mina vomeret lingna. Mõ vides quo te im/
pulit: Hõ vides quo te ſcipitauit? Tandeʒ
coꝛrige:dic:male feci:peccaui.MNõ em̃ moꝛi⸗⁊.RBegj.ia.

Ton
66 Penecte⸗

eris ſi dixeri:Crede nõ mihi:ſed deo.Auid

ſum ego: homo ſum:par veſtrũ ſum:carnẽ

vobis. Si peccauerit frater tuus coꝛripe eũ Mattb.13.
inter te ⁊ ipſuʒ.Si te audierit:lucratꝰes fra/
trẽ tuũ.Si te nõ audierit:adhibe tecũ duos
aut tres. In oꝛe duoꝛũ aut triũ teſtiũ ſtabit
omne verbũ.Si nec ipſos audierit:refer ad

ſtunthee

gaſelue
abane
crbruan 4
nrdutane
amton be
Ceptiſchenn
nuenuaetet
ugnchpi⸗

altuun
teuct

holxelit

fſbionim
(ustoeſinc
boebꝛeg⸗
ſaripuusne
naanöckur

Dobevobi

23.49. vis facere ⁊ bñ faciẽtibꝰmaledicis?:hęc feci eccleſiã. Si nec ipſam audierit.ſit tibi tanq; ſuungetin
ſti inqͥt ⁊ tacui:ſuſpicatꝰ es inique quod ero ethnicus ⁊ publicanꝰ. Ethnicus gentilis ẽ. babenscy⸗
tibi ſimilis. Quid eſt quod ero tibi ſimilis? Gentilis ille eſt qui in chꝛiſto nõ credit. Si cpoltnin
AQuia ſic mihi placet malũ: quomodo tibi. nec eccleſiã audierit:moꝛtuũ puta.Sed ecce Aun Nen. Quo⸗
Hoc es ſuſpicatus: hoc dixiſti in coꝛde tuo. vtuit:ecce itrat: ecce ſignat: ecce genu ſigit: (ni veſr
Qõ peius eſt i hec verba ꝓgrediunt᷑ vt nec ecce oꝛat:ecce ad altare accedit:Sit tibi tan Manibyven
audire timeant: Ergo ſuſpicatꝰ es inique - q; ethnicus ⁊ publicanꝰ. Moli in illo atten/ Seiſeofi
ero tibi ſilis. Arguã te quõ non puras:⁊ qũ ere falſa ſigna. Viuens moꝛtu⸗ eſt. Vnde pelibite
nõ putas argu te. Sileo cũ facis:ſᷣ nõ ſile- viuit? Quõ viuit? Si dicã alicui in cõſpectu Lütete
bo cũ iudico.Arguã te. QAuid tibi faciã qũ; veſtro:tu h̊ feciſti:reſpõdebit poſtea: QAua/ betniſtan
urguã te? Statu te ante faciẽ tuã. M.5 em̃ tü errat. Intus me moneret: intus mihi di⸗ Cbuonri
qſi male facis putas qꝛ bonus es:qꝛ nõ vis ceret:qꝛ male feci:intꝰvideret peccatũ meũ. lenoſmnng
te videre.Alios repᷣhendis:te non reſpicis̃. Quare in ſplo arguit? Quid ſi feci:⁊ nõ coꝛ-/ ninititn
Alios accuſas: de te nõ cogitas. Alios po/ rexiſti?cQuid ſi feci ⁊ adhuc ꝑſeueraſ:Quid tiͤtoco
nis ante oculos tuos:te ponis poſt doꝛſum ſi feci:⁊ adhuc tibi bñ feciſſe videnis in coꝛde —
tuum. Ego quando te arguã: contra facio. tuo? Quia tacet ille:iuſtus es:Quia modo Mdlt
Tollo te a doꝛſo tuo:⁊ pono te ante oculos ille non vindicat:nihil male feciſti:Non ti/ i
D tuos. Videbis te:⁊ planges te:⁊ nõ erit iaz mes:Arguã te:nõ times:Conſtituã te ante Nõ.2% ane
tunc quõ coꝛrigas. Cõtemnis ergo tempus faciẽ tuã:nõ times. Sed lõge eſt inqͥs iudiE iuce
rr. . miſcðdieę:veniet tempꝰ iudicij: qꝛ tu in ecccdkia ciũ.Pꝛimo quis tibi dixit: qꝛ longe eſt dies nattc
mihi cantaſti: AMiſericoꝛdiã ⁊ iudiciũ canta iudicij: Nũquid ſi longe eſt dies iudicij:lon Pr E
bo tibi dñe.Ex oꝛe nf̃o exiet:vbiq; eccłię cõ⸗ ge eſt dies tuus? Vñ ſcis qñ eſt? Nõne młti Gand
crepant chꝛiſto: Aiſericoꝛdiã ⁊ iudiciũ can- ſani doꝛmierũt⁊ obduruerũt:? Honne caſus i nl
tabo tibi dñe. Tempꝰ eſt miſericoꝛdię vt coꝛ nfos nobiſcũ in hac carne poꝛtamꝰ: Nonne Wane
rigamur: nõdum venit tempꝰ iudicij. Locꝰ fragilioꝛes ſumꝰ:qᷓ; ſi vitrei eſſemus? Vitrũ en n
eſt: ſpaciũ eſt. Peccauimꝰ:coꝛrigamur. Nõ/ em̃ ⁊ ſi fragile ẽ:tamen ſeruatũ diu durat:et dmd
inuenis calices ab auis et ꝓauis in quibus ohde

uesglotein
MuuteTante
. Höchnen
ſes d Lui
früſunen
deo. Atte

mus canpecl daa

o e
hbetiidnos
mtütcküſavi
Udieitninn
nu.lenbitans
lasganlei
onögolt
n Set
clegenu ſ
die⸗Sücbin
nllosuen
nue. M.
ainciheer
upoſteali
znwentiO
1ggaui ni.
feantndce,
ſdannant⸗
Olun
itur
imirm
tinßiut
rgeckd
stetN
, oen
Konhe
utke
—
⸗ dunis
sß

LTucl. 6.

Momelia

bibunt nepotes ⁊ ꝓnepotes. Lanta fragili
tas cuſtodita eſt ꝑ annos. Annos aũt homi
nis et ſᷣ tantis caſibꝰ quotidianis fragiles
ambulamꝰ: ⁊ ſi caſus ipſi repẽtini nõ accede
rent:diu tamẽ viuere nõ valeremꝰ. Vita hu
mana tota bꝛeuis ẽ:ab infantia vſq; ad de/
crepitã ſenectutẽ tota bꝛeuis eſt. Adã ſi ad
huc viueret: et hodie moꝛeret᷑:quid illi vitę
longitudo ꝓfuiſſet?: hHuc accedit:qꝛ ipe dies
qquaſi naturalit᷑ ſeruit moꝛbo illecto incer/
tus ẽ:Quotidie moꝛiunt᷑ homies et qui vi/
uunt deducũt illos:exequias celebꝛãt: ⁊ vi/

tã ſibi ꝓmittunt. Nemo dicit coꝛtigã me:ne
cras hoc ſim qð iſte quẽ deduxi. Placẽt vo/
bis verba:ego quęro facta.Nolite me cõtri
ſtari pꝛauis moꝛibꝰ veſtris: quia delectatio
mea nõ eſt in hac vita:niſi vr̃a bona vita.

De eo auod oñe ait in euãgelio:
emittite ⁊ remittet᷑ vobis:date ⁊
dabitk vobis? Homelia XxNX

bü dei magnas habet valere in coꝛ/
dibus vfis. Ergo ⁊ qð lente dicimꝰ:
valde auditis ſi obedieritis. Tanq; ꝑ nubẽ
ſuam:ꝑ eſaiam ꝓphetã dſis tonuit: ſi ſenſũ
habetis expauiſti. Manifeſte em̃ dixit: nec
expoſitoꝛẽ habent iſta neceſſariũ ſed facto/

Eſa.i.rem. Quo mihi inquit multitudinẽ ſacriſi/
cioꝛũ veſtroꝛũ? Quis em̃ exquiſiuit iſta de

manibꝰveſtris? Deus nos ꝗrit:non noſtra.
Sed ſacriſiciũ chꝛiſtiani eſt elemoſyna i pau
perẽ.hinc em̃ fit deꝰ peccatis ꝓpitius.Miſi
nũt peccatis ꝓpitius fiat deus:qͥs remane/
bit niſi reus? Ab eis peccatis ⁊ delictis ſine
qbus vita iſta nõ ducit᷑: mũdant᷑ homies ꝓ
elemoſynas: Quę ſt duoꝝ geneꝝ:erogãdo
⁊ remittẽdo.Erogando qð habes bonũ:re/
mittẽdo qð pateris malũ. hęc duo genera
elemoſynarũ dñs magiſter bonus qͥ verbũ

bꝛeuiauit ſuꝑ terrã: vt eſſet fructuoſũ ⁊ non

oneroſuʒ: qᷓ; bꝛeuiter fuerit cõplexꝰ audite:

Zucj.oõ. Remittite inqͥt ⁊ remittet᷑ vobis:ꝑtinet ad

ignoſcendũ. DHate ⁊ dabit᷑ vobis: ꝑtinet ad
erogandũ.Ex illa elemoſyna q̃ᷓ ignoſcis ho/
mini nihil ꝑdis. Ecce ſtatim veniam petit:
ignouiſti: nihil amiſiſti. Charitate amplioꝛ
dDomũ rediſti. Illud aliud genꝰ elemoſynaꝝ

vbi iubemur erogare indigẽtibus graue vi⸗

det᷑: qꝛ qð quiſq; dederit:hocipſũ qð dabit
noõ habebit. Equidẽ et hinc ſecuros nos fa/

Go frẽs vires paruas habeo:bᷣ ver⸗

yt alijs ſit refectio vobis anguſtia. Aetia/

tur ergo vnuſquiſq; vires ſuas:nõ theſauri⸗/

zare attẽdat in terra:det: non perit qð dat.

Nõ dico hoc nõ perit:ſed dico hoc ſolũ non

perit. Alia vο quę nõ dederis ⁊ abũdant ti⸗-
bi:aut cũ viuis amittis: aut cũ moꝛieris di/
mittis. Deinde fratres mei tanta ꝓmiſſio ꝗᷓ B
nõ hoꝛtat᷑: Dimittite inqͥt ⁊ dimittet᷑ vobil:
date ⁊ dabit᷑ vobis. Qñ dicit date et dabit᷑ Cuci.c.

vobis:attẽdite cui dicat:Hhomini dicit deꝰ:

mMoꝛtali dicit imoꝛtalis:mẽdico dicit tantus
paterfamilias. Heq; em̃ hoc reuocatur⸗ eſt

quod dedimꝰ: inuenimꝰ quem feneremur.
Demus in vſuram:ſed deo non homini.Ei
damus qui abũdat: ei damus qui dedit qð
demus:⁊ pꝛo modicis rebus pꝛofert nobis:
pꝛo moꝛtalibus:ꝓ putribilibus: pꝛo trenis

quę ęterna ſunt ⁊ incoꝛruptibilia et ſine fſine
manẽtia. Quid multa dicturꝰ ſum? Se pꝛo/

mittit qͥ ꝓmittit.Si amas illũ:eme ulluʒ ab

Ullo. Et yt noueris te ipſi dare:audi illuʒ di/
centẽ: Eſuriui ⁊ dediſti mihi mãducare.Si/ Matth.2 5.

tiui ⁊ dediſtis mih:i potũ.hhoſpes fui ⁊ ſuſce
piſtis me. Nudꝰfui ⁊ veſtiſtis me.Eger:viſi

taſtis me. Incluſus:veniſtè ad me.Et dicẽt
illi: Quado te vidimꝰ in his neceſſitatibus
conſtitutũ ⁊ miniſtrauimꝰ tibi? Et ille. Qñ
vni ex minimis meis feciſtis mihi feciſtis.
Dat de cęlo: accipit in terra. Ipſe dat: ipſe
accipit: quaſi fęnus traiecticium facis. ic
das: ibi recipis. hic das res perituras: ibi
recipis res ſine fine manſuras. Et quando/
cunq; dicis deo: Libera me dñe ab homine z.rz9.
malo: hoc em̃ mõ cantauimꝰ. Scio em̃ quo
gemitu dicas: Libera me domine ab homi-
ne malo. Quis em̃ in iſto ſęculo non patit᷑
aliquẽ hominẽ malum? Quãaãdo & dicis deo

hoc: Libera me domine ab homie malo:ſi?
totis ſᷣcoꝛdijs dicis:ſic intẽtis oculis te pus

attende. Libera me domine ab homine ma
lo. Fac tibi reſpõdiſſe deum. A quo? Dictu/
rus es a gaio a lucio:a neſcio quo quẽ pate-⸗
ris. Et reſpõdet tibi. De te mihi nihil dicis.
Si ab homie malo libero te:pꝛiꝰes liberãdꝰ
a teipſo. Pateris malum: noli teipſum pa/
ti malum. Videamus ſi inuenit te:quid ti⸗
bi faciat alter malꝰ. Tu noli eſſe malus. Mõ
tibi dominet᷑ auaricia: nõ te calcet concupi⸗-
ſcẽtia tua:nõ te trituret ira tua. Iſti hoſtes
interioꝛes tui qui ſunt: Tu ipſe: nõ tibi ali⸗
quid facias. Nideamus quid tibi faciat vi/

9 4

cit aplus qui dixit: Pꝛout quiſq; habet: nõ 2. Cor.,.

ctum en in
cõmunicare qð habet:cum audit pᷣcepta fa/

cinus malus: patronus malus:potens ma-
lus:videamus quid tibi faciat:? Juſtum te
inueniat: fidelem te inueniat: chꝛiſtianũ te

Acij.x. ĩueniat: Quid tibi facturus eſt?: Quod ſte/

phano iudęi fecerũt. Faciendo malũ: miſe-
rũt ad bonũ. Ergo qñ oꝛas vt liberet te deꝰ
ab homie malo:attende te:noli tibi parcere
a te:te liberat. Quomõ te a te liberat? Di/
mittendo peccata: donando merita:dando

tibi vires pugnãdi adůſus ↄcupiſcẽtias tu /

as:inſpirãdo vᷣtutẽ: dando mẽti tuę celeſtẽ
delectationẽ:q̃ oĩis terrena delectatio ſuꝑet᷑
Hec tibi cum pꝛęſtat deus:liberat te a te: et
ſecurus expectas in huiꝰ ſeculi malis tranſi
toꝛijs cum eis bonis venturũ dominũ quę
tranſire nõ poſſũt.Satis ſint vobis. Vide/
tis certe: qꝛ neſcio quomõ ego ĩualidus ac/
cedo ⁊ loquẽdo foꝛtis fio. Lantus eſt animꝰ
mihi:tanta intentio in ꝓfectu veſtro. Ope/
rarius em̃ in agro fructũ ſperans:minꝰ ſen/
tit laboꝛẽ.Scitis fructus mei qui ſint: ⁊ vo/

er omnes ſimꝰ fructus di.
Asgei.2. ¶ De eo að in Aggeo ſcriptum eſt:

omeli XxXxX p
ſcripturis diuinis fratres chariſ⸗
ſimi legimus deũ dicentẽ: Meũ eſt
aurũ:⁊ meũ ẽ argentũ. hoc ideo di
: vt ille qui nõ vult cum indigẽtibꝰ

Benel zaun hen argentũ:

ciendę miſericoꝛdię intelligat deum non de
re illiꝰ cui iubet:vᷣ de re ſua debere donare:

⁊ ille qui aliqͥd poꝛrigit pauperi:nõ ſe arbi/

tret᷑ de ſuo facere: Ne foꝛte nõ tam cõfirmet
miſericoꝛdię nomie qᷓ; infletur ſuꝑbię vani/
tate. Meũ eſt inqͥt aurum: ⁊ meũ eſt argen/
tum: non eſt veſtrũ o diuites terrg. Quid g
dubitatis pauperi dare de meo? Aut qͥd ex/
tollimini dum datis de meo? Et vis videre
qᷓ; iuſti iudicis res ẽ aurum et argentũ:aua/
rus vnde toꝛquet᷑:inde miſericoꝛs adiuuat᷑:
rem ſuam diuina diſtribuente iuſticia: et re/
cte facta inde manifeſtant᷑: et peccata inde
puniunt᷑. Nũquid non aurũ ⁊ argentũ atq;
omnis terrena poſſeſſio ⁊ exercitatio huma
nitatis eſt ⁊ ſupliciũ cupiditxati? Cum talia
deus nobis hominibꝰ tribuit:oſtẽdit in eis
quãta cõtemnat animus:cuius diuitię ſunt
ipſe deus qui tribuit. Mon em̃ poteſt quiſq;
apparere cõtemptoꝛ: niſi eius rei cuiꝰpoſſeſ/
ſoꝛ effectus eſt. Nam ⁊ qui nõ habẽt poſſũt
iſta cõtemnere:ſed vtrũ fingant an vere cõ⸗
temnãt: deus videt qui coꝛdis inſpectoꝛ ẽ.

Auguſtini

Ab hominibꝰ aũt vt imitari poſſint cogita-

tionẽ cõtemnẽtis:non niſi in manibꝰ erogã
tis inſpicit᷑ Cum aũt malis hominibꝰ deus

iſta cõcedit:oſtendit in eis quomõ ⁊ in ipſis

bonis queę deus largitur cruciet᷑ animus cui

voluit qui tanta largit᷑: Bonis autẽ ſubmi⸗

niſtrat occaſiões beneſicioꝛũ: malos autem

toꝛquet timoꝛe damnoꝝ.Et ideo ſi amittãt

vtriq; aurum ⁊ argentũ: iſti celeſtes diuiti/
as lęto coꝛde retinebũt:illis autẽ ⁊ bonis tẽ

poꝛalibꝰ inanis domus: ⁊ bonis ęternis in /

anioꝛ cõſcientia remanebit. Illius eſt ergo

aurum ⁊ argentũ qui nouit vti auro ⁊ argẽ/
to. Mam etiã inter ipſos homies tũc quiſq;

habere aliqͥd dicẽdus eſt: quãdo bñ vtitur.
Nam qð iuſte non tractat: iure non tenet.
Si ſuuʒ eſſe dixerit: nõ erit vox iuſti poſſeſ/
ſoꝛis:ſed impudentis incubatoꝛis impꝛobi/

tas.Quapꝛopter ſi homo nõ impoꝛtune di/

cit aliquid ſuum: non qð iniqua ⁊ ſtulta cu/
piditate occupauerit: ſed qð pꝛudentiſſima
poteſtate et iuſtiſſima moderatione tracta-
uerit:quãtomagis deus vere ac ꝓpꝛie ſuum
eſſe dicit aurum ⁊ argentũ: qð et largiſſima
bonitate condidit et iuſtiſſimo adminiſtrat
imperio:vt ſine ipſius nutu atq; dominatu

nec mali niſi ad auaricię ſuppliciũ: nec boni

niſi ad vſũ miſericoꝛdię poſſint habere auꝝ
⁊ argẽtũ:Qð tñ ⁊ inſtituerevt ſit:⁊ vt alteri
aſſit:alteri deſit: diſtribuè atq; oꝛdinare nõ

poſſunt.Si aũt ſolis malis in poteſtate da/B

retur aurum ⁊ argentum: recte putaret᷑ ma-
gnũ aliquid bonum. Rurſus ſi ſolis malis
deeſſet:videret᷑ magna pęna paupertaſ.Si
aũt ſolis bonis deeſſet:videret᷑ ſumma bea

titudo pauꝑtas. Mũc vo ſi ſcire vis aurum
poſſe bñ haberi:habẽt ⁊ boni:nõ eos ꝑ auꝝ

bonos eẽ: habẽt ⁊ mali. Itẽ ſi ſcirevis q;ᷓ nõ
ſit miſeria pauꝑtaſ: ſũt qͥdaʒ pauꝑes beati:
ſunt quidam pauꝑes miſeri. Si ſcire vis qᷓ;

non ſit beatitudo pauꝑtas: Ita ergo auruʒ

⁊ argentũ diſtribuit homnibcõditoꝛ rerum
⁊ adminiſtratoꝛ deus: vt ipſum ꝑ ſe natura

1 genere ſuo bonũ ſit:qᷓ;uis nõ ſummũ ⁊ ma

gnũ bonũ: ⁊ ꝓ gradu ſui oꝛdinis laudabilẽ
cõditoꝛẽ vniuerſitatis oſtẽdat. Copia vo eiꝰ
nõ extollat bonos:nec lędat ĩopia. Malos

aũt ⁊ cũ offert᷑ excecet:⁊ cũ aufert᷑ excruciet.

Res ergo condita ⁊ ad cõditoꝛis laudem:⁊
bonoꝛum ꝓbationem maloꝛũq; ſuplicium
recte vituperari nullomodo poteſt:et eã ve/
riſſime deus dicit ſuaʒ: quã non ſolũ condit
affluentiſſima bonitate:ſed etiã ꝓuidentiiſ/

oilufendl

Dutenocni
Ginlkückens
faggcni n
Akurumg
Nicrbthue
geſaietat
glaofieüm
Fitfinitapi
Pherriinnn
Citabeitpeck
ſeleenosſch
ſgckopts
luiecun
Celnsegsun
Bimainpe⸗
Lanſelegen
aliietorir
Noralteg
Molvitbebe
Pebetnent
lloatuge
ſnueniſeth⸗
gapedbet
nelaenucn
Ptliruinnn
ltpane
mnecgone⸗
enſonntle
l
eumngen

innheii⸗

ineninn
ſucdenent

esdtiti

Bang
wußte
abzegnts
Grtcli
Mupartke
hd
ttſne

ſhoſtntee
nnnpen
bonib
Aonötite
cek ninise
nisauihn

1 aheanen

anetnis,

—

Mnsanief

luuchen
naudtn
omicstieglig
Müdobin.
mnenon t.
Mritkipoſe
datnisinut
löinponnee

inatkul:n

pudennſin
nnneman⸗
umeluun
gdalugſin
moulnnin
nugdonnun

Plei necbon

fürheenn
Nniren
gditet!

nportung
gepeahn
Efst
riſunmde
ſienisumn
lenocohi⸗
ſbmphn
muten
Alensg
Noppui,
nye

Homelia

Zuci.ic. ſima moderatione diſpenſat. Cum aũt hoc
genus rerũ dominꝰ in euangelio mamona
iniqtatis apellat: ſignificat eſſe alterũ mã⸗/
mona: id eſt alias diuitias:quas niſi iuſti ⁊
boni poſſidere nõ poſſũt: vt ideo mamona
iniquitatis vocet᷑:quia iniquitas easvocat
diuitiaſ. In iuſticia vᷣo nouit eẽ alias diuiti/
ↄͥ ↄfls quibus homo adoꝛnatur interioꝛ:ſiẽ bea
1. Petri.s.tus petrus dicit:qui eſt ante deũ diues. Il/
le iuſtę dicunt᷑ diuitię: qͥa bonis meritis iu/
iſq; tribuunt᷑. Ille vere dicunt᷑ diuitię: qa

qſq; eas habuerit nõ egebit. Iſtevo iniuſte

diuitię:nõ qꝛ iniuſtũ eſt aurũ ⁊ argentũ: ſed

qꝛ iniuſtũ eſt eas putare diuitias:ꝗᷓ nõ aufe
rẽt ęggeſtatẽ. Tanto em̃ magis ardebit qͥſq;
ęggeſtate auaricię: quãtomagis eas diligẽs
maioꝛes habuerit. Quõ &̊ ſũt diuitię qbus

creſcẽtibꝰcreſcit iopia? Quę amatoꝛibꝰſuis:

quãto fuerit amplioꝛeſ:nõ afferũt ſatietatẽ:
F inflamãt cupiditatẽ.Diuitẽ tu putaſqͥ mi
nꝰegeret:ſi minꝰ haberet.Mã videmꝰqͥſdaʒ
cũ ha berẽt pecuniã paruã:paruis lucris fu/
iſſe lętatos:ſed poſtea cũ cępit abũdare ve/
rũ quidẽ copijs auri argenti: ſed tamen fal/
ſe diuitię cum parua obtuleris iã recuſant:
credas eos iam eſſe ſatiatos: ſed falſum eſt.
Nã maioꝛ pecunia fauces auaricię nõ clau⸗/

Cdit ſed extendit:nõ irrigat ſed accendit.Po

culũ reſpuũt: quia fluuiũ ſitiunt. Vtrum g̊
ditioꝛ:aut egentioꝛ dicẽdus eſt: qui cũ ideo
voluit habere aliquid ne indigeret:ideo plꝰ

habet ne minꝰindigeat.Sed nõ eſt hęc auri

culpa ⁊ argenti. Fac em̃ miſericoꝛdẽ aliquẽ
inueniſſe theſaurũ:nõne operãte miſericoꝛ/
dia pꝛebet᷑ hoſpitalitas ꝑpegrinis: alunt᷑ fa/
melici:nudi veſtiunt᷑:inopes adiuuant᷑:ca⸗
ptiui redimunt᷑:cõſtruunt᷑ eccleſię: reſiciunt
laſſi:pacant᷑ litigioſi:reparant᷑ naufragi:cu⸗
rant᷑ ggroti: coꝛpoꝛales opes diſpertiunt᷑ in
terra:ſpiritales recõdunt᷑ in celo? Quis hęc
facit?: Miſericoꝛs ⁊ bonus. Vnde facit?:He
auro ⁊ argento. Cui ſeruiens heęc facit: Ei qͥ

Agsei.a. dixit:Meũ ẽ aurũ ⁊ meũ ẽ argentũ. Videtẽ

iã vt arbitroꝛ fratres: q́; magno erroꝛe:ma/
gnaq; dementia in res ipᷣſas quibꝰ male ho

mines vtunt᷑: crimen male vtentiũ tranſffe/

quę cõdidit deteſtabili cupiditate rapiunt:

No. 1.

rat᷑. Nam ſi ꝓpterea vituperat᷑ aurũ ⁊ argẽ

tum: da homles auaricia depꝛauati: negle/
ctis pceptis omnipotẽtiſſimi creatoꝛis ĩ ea

vituperet᷑ etiã oĩs dei creatura. Quia ſicut
aplus dixit: Peruerſi quidẽ homies colue/
runt ⁊ ſeruierüt creaturę potius q; creatoꝛi:

qui eſt benedictꝰ in ſęcula. Vituperet᷑ etiaz
iſte ſol quẽ certe idem manichęi qui nõ inte!ł
ligunt eſſe creaturam:tanqᷓ; ipſum creatoꝛẽ:
vł tanq; eiꝰ aliquã partẽ colere atq; adoꝛare

nõ deſinũt.Cur ergo ipᷣm nõvituperãt:cum

ęgdiſicijs ſuis lites iniuſtiſſimas concitant:a

vt feneſtris ſuis radij liberioꝛes aliquanto
largius inſundant᷑:domos alienas deijcere
ſepe moliunt᷑:⁊ eos qui cõtradixerint: etiaʒ

ſi iure certiſſimo cõtradicãt: inimicitijs acer

biſſimis inſectan᷑? Si quem igit᷑ inſimoꝛuʒ

potentioꝛ aliquis iniuſte ac nefarie pꝛopter
vſum ſolis opꝛeſſerit:diripuerit: in exilium
etiam moꝛtẽ ve compulerit: ſolis eſt crimen

plęrũq; homines de vſu ſolis et luminis in

quo ille abũdantius vti deſiderat: an potiꝰ

male vtentis iniquitas?Qui duʒ cupit coꝛ/

poꝛeis oculis tempoꝛale lumẽ largius acqᷣ-
rere:cubiculũ coꝛdis luci non aperit ęquita/

tis.Ex quo iſti ſi poſſunt intelligant:aut au

rum⁊ argentũ ſe accuſare non debere:qᷓ;uis

de auro et argento ſępe homies cupidiſſimi
dimicent:aut accuſationes ſuas de terra in

cęlum: ⁊ de metallis fulgentibus in ſidera:

atq; ipſum ſolem ſe debere tranſferre: quã/

do iniqui homines inexpiabili ſępe diſcoꝛ/
dia de poſſidenda ſolis luce cõfligunt. Si/
militer etiã diſcant quid interſit inter hanc
lucem viſibilem:lucemq; iuſticię.Siquideʒ

ſieri poteſt vt quanto maioꝛe auiditate frui
quiſq; hac luce voluerit:tanto maioꝛi cęcita

te a iuſticię luce deſiciat.

Homelia
g Nalienigenis: q bellũ gerebãt illo tẽ/
poꝛe aduerſus ſilios iſrael.Eo tem/
poꝛe dauid ſanctus cuius eſt hoc pſalteriũ:

¶ De Wonomachia Golis Dauid 1. Begl. 7.
Jar mnaHι νρρ nαα Py f

lias vnfuit ex allophylis:id ẽ ex A tn r

imo ꝑ queʒ miſtrauit h̊ pſalteriũ ſpũſſancc:·

puer erat paſcẽs oues pfis ſui tenera ętate:

vix dũ adoleſcẽtulꝰ: frẽs eiꝰ iã iuuenes mili/
tabãt:⁊ ĩ exercitu regis erãt:attulit eis miſſꝰ
a parẽtibꝰ aliqͥd de domo vſibꝰ ipᷣoꝝ. Itaq;
illo tꝑe quo pugnabat᷑ in exercitu:inuẽtꝰ eſt

nõdũ miles:ſᷣ militũ miſter ⁊ frater. Extitit

tũc golias iſte de quo mẽtio facta eſt: ingẽs

ſtatura coꝛꝑis: armis inſtructꝰ:viribꝰ etiam

exercitatus: elatus iactantia:qui ſupbe pio

uocaret ad monomachiã populũ aduerſa/
rium: hoc eſt vt vnus inde electus ab ipſis

ꝓcederet aduerſus eum: vt duobus pugnã

tibus:examẽ totius belli in medio verſaret᷑:

pacto ⁊ placito addicto yt ſi quis illoꝝ duo⸗

mero lapidum: numerũ libꝛoꝛum oſtendit:
in vno lapide vnitatem implentiuʒ legem.
Vnitas em̃ ipſa implet legem: id eſt chari/
tas. Ideo ſublati ſunt illi lapides quiq; de

diẽ oĩbꝰ pꝛopere ⁊ pᷣpoſtere intelligẽtiã reqͥ miinelin
rẽtibꝰ⁊ fidẽ negligẽtibꝰ. Ait em̃:Miſi crede/ Eſa.7. Na fte d
deritl nõ intelllgett. abet &ͤ ⁊ fides ipa qð⸗/ (cſig
dã lumẽ ſuũ ĩ ſcpᷣtun::iĩ ꝓphetia:ĩ euãgelio:i

4. 7 „
Sancti Auguſtini
rum viciſſet: vniuerſę parti vnde iſte ſtete / fluuio. Fluuius quid ſigniſicat: Illo tempo gftlii
rat tribueret᷑ victoꝛia. Rex ergo ille vopuli re ſemper in ſcripturis eadem ſigniſicantur —
iudęoꝛũ filioꝛũ iſrael: ſaul erat. Angebatur: rebus certis. Qunario numero Ypter qui⸗ Paut
eſtuabat: quęrebat in vniuerſo exercitu pa q; libꝛos moyſi. Quid ſigniſicat ꝙ de fluuio gen hitan n
rem illi viro: Mõ inueniebat: nec foꝛma coꝛ ſunt ablati et poſiti in vaſe paſtoꝛicio? Jam ſrnoen
2 poꝛis: nec audacia ꝓuocationis. Cũ ęſtua diximus aduentu domini noſtri ieſu chꝛiſti oodonen
ret: auſus eſt puer iſte dauid nõ pꝛęſumens vt vere vinceret᷑ diabolus: lex tranſiuit ad nübo
4 de viribus ſuis: ſed in nomine dei ſui pꝛoce- gratiã. Quid tam ſigniſicat gratiã qᷓ; lactis Vvlullii
dere aduerſus eum. Nunciatũ eſt regi:non copia? Sublati ſunt illi lapides de fluſiio. nunitüch
audacia puericię: ſed fiducia pietatis. Nec Fluuius ſigniſicat populũ fluxum: dedituʒ Ainchodi
rex abnuit: nõ recuſauit. Intellexit cũ vide- tempoꝛalibus rebus: amantẽ trãſeuntia: et ſöriten
ret audentẽ puerum: aliquid in eo diuinita- cupiditatis impetu in mare huius ſeculi de⸗- gelgedu
tis eſſe: nec illũ tenera ętate ſine diuino in currentẽ: qualis erat populus iudeoꝛũ. Ve Cancogete
ſtinctu talia poſſe ſſumere. Libenter acce/⸗ tus acceperat legem: ſed calcabat legem: et n HMocuii⸗
pit: ꝓceſſit aduerſus goliã. In omnibꝰergo tranſibat ſuꝑ legem: 2 ferebat᷑ in mare:quo/ wolgu⸗
qui erant in ea ꝑte vnde pꝛocedebat dauid modo fluuius ſuper illos lapides. NHon em̃ fontbipo
. non erat pſumptio niſi de deo: In illis aũt lapides illi limitẽ fecerant fluuio vt ſtatue- Phwmh⸗
tota ſpes in vnius homiĩs viribus. Sed qd rẽt fluuiũ.Quod ſi ita eẽnt: ſignificarẽt co/ dain fintick
4 ðõ.i43. eſt homo: niſi qð in iſto pſalmo cecinit: hõ ertionem legis:⁊ eos qui cõfluere cęperunt honcar.
vanitati aſſimilatus eſt: dies eiusvelut vm voluptatibus ⁊ cupiditatibus ſuis:venien glitine
bꝛa pſtereunt? Ergo ſpes illoꝝ inanis:ꝗᷓ col- tes ad pcepta legis conſiſterent: et refrena/ ſogoninid
locata eſt in vmbꝛa trãſeunte. Armatus eſt rent impetus libidinũ ſuarũ.Hõ autem ita vtlcuit.
aũt dauid: vt quoniã ętate ⁊ viribus impar erant illi lapides: ſed in fluuio ſuper quos eg hel⸗
erat:quaſi armis par eſſet. Sed armavetera trãſiebat aqua: ſicut ſupꝛa legem tranſgreſ⸗/ eepolis⸗
non adiuuabãt: potiuſq́; onerabãt nouam ſoꝛ populus tranſiebat. Inde ergo dominꝰ e Nrabt
etatẽ. Et ad hoc ꝑtinet qð etiam apoſtolica tulit legem ad gratiaã: id eſt de fluuio tulit ⁊ Menincnde
ſectio ante pſalmi canticũ ſᷣſignauit dicẽs: iĩ vaſe paſtoꝛis poſuit.Qui vult ergo imple fähapen
Col.ʒ. Exuite vos veterẽ hominẽ:⁊ induite nouũ. relegem:gratiã cogitet:hHoc eſt homo totũ Natfonchr
32 1. Begl.7. Holuit dauid vetuſtatem armoꝛũ: abiecit: qs innoteſcit ei deus:qð dat illi gratiã ſuaʒ Kkei i⸗
onera dixit eſſe qꝛ implicabãt eum: expedi- vnde pᷣſumebat dauid. Golias autem de ſe Hiqnit⸗
tiſſimus ille ad pꝛęliũ pꝛocedere cupiebat: de viribus ſuis ſuperbus:elatus: inflatus: tushabit
foꝛtis nõ in ſe ſed ĩ domino: armatꝰ nõ tam pꝛimo totã victoꝛiã vniuerſę partis ſuę in ſe öntces⸗
4 ferro q; fide. Camẽ abiectis armis:elegit ali vno cõſtituit.Et quia oĩs ſuꝑbia habet im/ ensetre
quid vnde pugnaret. Et hoc non ſine ſacra pudentiã frontis: in ipſa fronte lapide veni Genrſet
D mẽto. NHam videtis quaſi duas quaſdã vi/ ente deiectus eſt. Euacuata eſt frons ꝗᷓ ha/ linili
tas: Haʒ in alienigenis veterẽ:aliã in iſrrae- bebat impudentiã ſuꝑbię ſuę: ⁊ vicit frons aninaltedr
litis nouam: aduerſus inuicẽ dimicare. In ꝗ habebat hũilitatẽ crucis chꝛiſti. Pꝛoptea tin inegniſi
illa parte coꝛpus diaboli: in iſta pᷣfiguratio ⁊ nos ſignũ ipſuʒ crucis in fronte poꝛtamꝰ: –
ebi.s. domini noſtri ieſu chꝛiſti. Tulit quinq; lapi- qꝛ illud intelligimꝰ. hoc dixi frẽs mei: quia ſtnan
des de toꝛrẽte de fluuio:⁊ poſuit in vaſe pa/ multi h̊ faciũt: et intelligere nolũt. Factoꝛẽ letr
ſtoꝛis quo lac mulgeri ſolet. Ita ꝓceſſit ar/ rit deus ſignoꝝ ſuoꝝ nõ pictoꝛẽ. iinn
. matus. Quinq; lapides lex erat. Continet De eo quod dñs ait in euãgelioo: ne i⸗
enim lex quinq; libꝛis moyſi: et in ipſa lege 5 põt filius a ſe facere quicq; niſi qob.,5. Puntte
decem ſᷣcepta ſunt ſalutaria:quibus decem q8 viderit patrem facientẽ :· Home iu de
hceptis cętera ſeruiãt. Pꝛeſigurat᷑ ergo lexz lia XXXI . in n
quinario ⁊ denario numero. Et ideo dauid -Rcana ⁊ ſccreta regni dei pᷣus quę⸗ A Niane
Ps.ʒꝛ.pugnauit quinario:qui ait: In pſalterio de Qrũt credẽtes quos faciãt intelligen/ Anennn
cem choꝛdarum pſallam tibi. NHeq; omnes es. Fides em gradus ẽ intelligẽdi: nüe
quinq; lapides:ſed vnum tulit. Nãq; in nu⸗-Intelleectꝰ aũt meritũ fidei. Aꝑte h̊ ꝓpheta ndun

denſnäeng apoſtolicis lectionibꝰ. Omnia em̃ iſta no/ ponebas:Quotidiana miracula dei nõ faca

unerd — bis ad tempꝰrecitant᷑: lucernę ſunt ĩ oblcu/ litate ſed afſi iduitate viluerãt. Quid em̃ diſ⸗
häätgdeu ro locovt nutriamur ad diẽ.Diẽ apłs petr:· ficilius cognitiõe ꝙᷓ; vt naſcat homo qui nõö
eplhniaen 2. Petri.1. Habemꝰ certioꝛẽ ꝓpheticũ ſermonẽ cui bñ erat: moꝛiendo diſcedat in ſ ecreta qui erat:
noſhiitinci⸗ facitis intendẽtes tanq; lucernę in obſcuro naſcẽdo pꝛocedat in publica qui non erat⸗
Slernnſti loco:donec dies luceſceat: ⁊ lucifer oꝛiatur iĩ Quid tã mirabile: quid tam difficile cogni⸗ —
ugnnöß coꝛdibus vr̃is. Videtis ergo fratres q;diu tu: Deo aũt facile factu. Mirare iſta:exper/
les Niu ſint ꝑuerſi ⁊ ꝓperando vitioſi qui tanq; im/ giſcere: inſolita noſti mirari: maioꝛa ſunt qᷓ;
ifunnrin maturi cõceptus ante oꝛtũ quęrũt aboꝛtum que videre cõſueuiſti. Mirati ſunt homies
miniu qui nobis dicũt: Quid me iubes credere qð dominũ deũ noſtrũ ieſum chꝛiſtũ de quinq; Wanb. 14.
—dN—⁊j 4—— nõ video: videã aliquid vt credam: Jubes panibſaginaſſe tot milia: ⁊æñ mirant᷑ ꝑ pau
= credere dũ non videã:ego videre volo ⁊ vi/ ca grana impleri ſegeribus terras. Quę aqᷓ Jo5. 2.
ale⸗ 4 dendo credere: nõ audiẽdo. Dicat ꝓpheta: erat vinum factũ: viderũt homies ⁊obſtu⸗/
ulehmt gſa.⁊. Miſi credideritis nõ intelligetis. Aſcendere puerũt: quid aliud ſit de pluuia ꝑ radicẽ vi/
Ounmnrmn vis ⁊ gradus obliuiſceris. Vtiq; ꝑuerſe hõ tis: Ipſe illa fecit: ipe iſta. Illa vt paſcaris:
miigs hmni ſi iam tibi poſſem oſtẽdere qð videres:non iſta vt mireris. Sed vtraq; mirãda ſunt:qͥa
tuontſn⸗ D hoꝛtarer vt crederes.Ergo ſides eſt:ſiẽ alibi opera dei ſũt. Videt homo inſolita ⁊ mira⸗
imnin Peb. 11. diffinitu eſt: ſperantiũ ſubſtãtia: ↄfictio rey tur: Vnde eſt ipe homo qui mirat᷑ vbi erat:
GKuergen A nõ vident᷑. Si nõ vident᷑: quõ cõfingun᷑ vnde pꝓceſſit:vnde foꝛma coꝛꝑis: vnde mẽ⸗
mhnsſuseien quia ſunt: Unde em̃ ſũt iſta ꝗᷓ vides niſi ex bꝛoꝝ diſtinctio: vnde habitus iſte ſpecioſꝰ:
karntanfen⸗ illo qð nõ vides? Vtiq; vides aliqd vt cre· de qᷣbus pᷣmoꝛdijs: de qᷓ; cõtemptibilibus:
mi Fimmn das aliquid: ⁊ ex eo qð vides credas qð nõ et mirat᷑ alia cum ſit ipſe miratoꝛ magnum
luueſye git vides. HNe ſis ingratus ei qui te fecit videre miraculũ. Vnde & iſta quę vides niſi ex ilo
abgnnnigs vnde poſſis credere qð nondũ potes vide quẽ nõ vides: Sed vt dicere cęperã: qꝛ tibi D
Nkephnni⸗ re.Dedit tibi deus oculos in coꝛpoꝛe:ratio⸗/ iſta viluerãt:venit ipſe ad facienda inſolita
eiuicſrtu nem in coꝛde: excita rõnẽ coꝛdis: erige inte xyt ⁊ in ipſis ſolitis agnoſceres artificẽ tuũ.
niuepone rioꝛẽ habitatoꝛẽ interioꝝ oculoꝝ tuoꝝ:aſſu Venit ille cui dictũ eſt: Innoua ſigna: Cui Ecẽi.36
hortibannt mat feneſtras ſuas:inſt piciat creaturaʒ dei. dictũ ẽ: Mirifica miſcðias tuas. Largiebat᷑ Pvz. 16
dullgnin Eſt em̃ aliquis intus qui p oculos videat. em̃ eas: largiebat᷑ et nemo mirabat᷑. Venit
Nusnune MHa quado aliqũ in me cogitas auerſo inte· Sparuꝰ ad paruos: venit medic'ad ęgrotos
unshfin rius habitatoꝛe: quę ſunt ante oculos tuos q portat venire cũ vellet: redire cũ veilet: fa⸗
gtepmnsltd nõ vides. Feneſtrę em̃ fuſtra patent qñ qui cere quicdd vellet: iudicare vt vellet. Et hoc
ſhuhtt h eas attendit abſens eſt. Mõ ergo oculi vi gqs veller ipa iuſticia eſt: ⁊ q ille vult inquã
ontelobefe dent:ſed quidã ꝑ oculos videt: erige illũ:ex ipſa iuſticia eſt. Mõ em iniquũ eſt quod ille
nckinehtn cita illuũ.Hõ em̃ denegatũ eſt tibi:rationale vult:aut ęquum põt eſſe qð nõ vult. Venit
netnitnt animal te de fecit: ſ̃poſuit te pecoꝛibꝰ: ad ſuſcitare moꝛtuũ mirãtibus:reddere luci ho
i Geß.i. imaginẽ ſuã te foꝛmauit.Siccine vti oculis minẽ qui erat in luce: qui quotidie qui non
nrtn⸗ debes vt pectm̃: vt videas qͥd addaſ vẽtri: erant ꝓducit ad lucẽ. Fecit iſta et cõtemptꝰ
niimnſi nõ menti:Erige & rationalẽ aſpectuʒ: vtere eſt a multis:plus attendẽtibꝰnon q́magna
n ſ oculis vt homo: intẽde cęlũ ⁊ terrã:oꝛnamẽ fſaceret:ſed qᷓ; paruuſ:tanqᷓ; dicẽtibus apud
uu ta cęli:fęcunditatẽ terrę: volatus auium: na ſe: Iſta diuina ſunt:ſed iſte homo eſt.Duo
nogn. tatus piſciũ:vim ſcminũ: oꝛdinẽ tempoꝛüũ. ergo vides:diuina ⁊ hominẽ. Si diuina nõ
nann ſi Intende facta ⁊ quęre factoꝛẽ: Aſpice ꝗ̊ vi/ poſſũt fieri niſi a deo:vide ne ĩ homie lateat
eclg es: ⁊ quęre queʒ non vides. Crede in eum deus. Attende inquã quę vides: crede quę
eniſ. quẽ non vides ꝓpter iſta quę vides. Et ne non vides. Non te deſeruit qui vocauit -t
,dee ſermone meo te exhoꝛtatũ putes: apim au-⸗ credas: q́uis iuberet te illud credere qð nõ
ltif, di dicenteʒ: Inuiſibilia enim dei a creatura pores videre:nõ tamẽ te dimiſit nihil vidẽ/
cäriune mũdi ꝑ ea ꝗᷓ facta ſunt cõſpiciunt᷑. Poſtpo/ tem vnde poſſis credere quod non vides.
ustlttii⸗ nebas iſta nec attendebas vt homo: ſed vt Parua ne ſigna: parua ne indicia ſunt crea
rien animal irrõnale. Clamauit ad te ꝓpheta et toꝛis ipᷣa creatura? Venit etiã: fecit miracka:
rinteligen „ VPs.z10 fruſtra clamauit: Holite eẽ ſiẽ equus ⁊ mul⸗ nõ poteras videre deũ: poteras hoiem: deꝰ
ukin T db'nõ eſt intellect?. Videbas g iſta et poſt· facta eſt hõ vt in vno tibi eſſet et qð videres
31ds,

Quia ad ſimilitudinẽ verbi ꝑ verbũ.CQuã/

interrogemus:quaſi duos ſibi ꝓpoſuit arti /

Sancti Auguſtini
gob.u. T qd crederes: In pᷣncipio erat verbũ ⁊ ver / tum ergo capimus:quãtum illius ineffabi- ſunnn
bũ erat apud deum ⁊ deus erat verbũ.Au/ litatis participes eſſe poſſumꝰ: loquamur ⁊ Morßin
dis ⁊ nondũ vides. Ecce venit: ecce naſcit: nos:nec contradicat᷑ nobis. Pꝛeceſſit em f nſeln
Señ.i. ecce de femina ꝓcedit qui fecit maſculũ ⁊ fę des nr̃a vt dicamꝰ: Credidi ꝓpter qð locu/s.uj. innntlt
minã. Qui fecit maſculũ ⁊ fcminã nõ eſt fa tus ſum. Coquoꝛ ergo qð credo vtrũ etiam haiinen
ctus ꝑ maſculũ ⁊ feminã. Contẽpturus em̃ vtcunq; video ille magis videt:hoc videre ſiunmn 4
eras foꝛte qui naſceret᷑: nõ ↄtemnis quomõ vos nõ poteſtis.Sed cum dixero:quividet Pretfli⸗
naſceret᷑:da ſemꝑ erat anteq; naſceret᷑. Ecce qð dico ſiue credat ⁊ me videre qð dixi:ſiue feroporcn
inquã aſſumpſit coꝛpus:indutꝰ ẽ carne: ꝓ nõ credat: qͥd ad me illud: ſinceriter videat Gdkena⸗
ceſſit ex vtero. Jam ne vides:iam inquã vi / ⁊ de me qð vult credat.Mõ poteſt filius a ſe lenonen
des carnẽ:introgo:ſᷣ carnẽ oñdo:vides ali- facere quicq; niſi qð viderit patrẽ facientẽ. ſctinure
quid:⁊ nõ vides aliquid. Ecce ĩ ipſo partu: hic arrianoꝛũ erroꝛ exurgit: ſed exurgit vt telgo
ecce iam duo ſunt:⁊ qð videas ⁊ qð non vi- cadat: quia nõ humiliat᷑ vt ſurgat: Quid ẽ Gandic
deas:ſed vt ꝑ ipᷣm qð vides credas qð non qð te monit? SFiliũ minoꝛẽvis dicere.Audi- enleait
vides. Cõtemnere cęperas:qꝛ vides qui na ſti em̃:Mõ poteſt ſilius a ſe facere quicq; ni- Nqube
tus eſt:crede qð nõ vides:qꝛ de virgine na- ſi qð viderit patrẽ facientẽ. Minoꝛẽ vis ex ſeſnae
tus. QAuãtulus eſt inquit qui natus eſt: ſend B filiũ dici: Houi hoc:noui hoc te mouit:cre —–
quãtus eſt qui de virgine natus eſt. Et ille de minoꝛẽ nõ eſſe: videre nõdum potes cre alchi
qui de virgine natus eſt miraculũ tempoꝛa / de: hoc eſt qð paulo ante dicebã. Sed quõ ſtirclg
le tibi attulit:nõ eſt natꝰ de patre:ſcʒ de pa inquies contra verba ipſius crediturꝰ ſum: leetie
tre homie:⁊ natus eſt de carne.Sed nõ tibi Ipſe dicit: Mon põt filius a ſe facere quicqᷓ; 6gineg
videat᷑ impoſſibile:qꝛ natus eſt ꝑ ſolaz ma/ niſi qð viderit patrẽ facientẽ. Attende ⁊ qð men
trẽ qui fecit hominẽ ante patrẽ ⁊ matrẽ.At/ ſequit᷑: Quęcũq; em̃ facit pater eadẽ et flli⸗ Pknbonſron
tulit ergo tibi tempoꝛale miraculũ: vt tu eũ facit:nõ dixit talia. Paululũ attẽdat chari/ igpin
NPõ.i8, quęras ⁊ mireris ęternũ.Etenim ipſe qͥ tan / tas veſtra ne vobiſmetipſis ſtrepitũ facia/
q́; ſponſus ꝓceſſit de thalamo ſuo:de vtero tis.Tranquillo coꝛde opus eſt pia ⁊ deuota üe
ſcʒ virginali vbi ſanctę nuptię factę ſũt ver- fide: intentiõe religioſa: Mon in me vaſcu/ füan
bum ⁊ caro:attulit inquã miraculũ tempo lũ: ſed in illũ attendite qui panem ponit in Böͤſee
rale:Sed ipſe eſt ęternꝰ:ipſe eſt patri coeter vaſculo. Attendite &̊ paululũ. In his em̃ ꝗᷓ “
nus:ipſe eſt qui in pncipio erat verbũ:⁊ ver ſupꝛa diximus hoꝛtaãtes ad fidem vt animꝰ ſn e
bum erat apud deũ:⁊ deus erat verbũ. Fe/ indutꝰ fide ſit intellectu capax: ea ꝗᷓ dicta ſt liz
cit tibi vnde ſanareris vt vidẽ poſſes qð nõ feſtina lęta facilia ſonuerunt:exhilarauerũt tan
videbas. Qð cõtemnis in chꝛiſto nõdum ẽ mẽtes veſtras: ſecuti eſtis:intellexiſtis quę Gn .
cõtemplatio ſanati:ſed medicamentũ ęgro- dixi: Quę vo dicturus ſum ſpero aliquos Bog uut⸗
ti. Moli feſtinare ad viſionẽ ſanoꝛũ. Angeli intellecturos: vereoꝛ tamẽ nõ omnes intel/ n
vidẽt: angeli gaudent: angeli paſcunt᷑ ⁊ vi lecturos.Et qꝛ deus nobis ꝓpoſuit ꝑ lecti‚ di . .
uunt:nec deſficit vnde paſcunt᷑: nec minui onẽ euãgelij vnde dicamꝰ:nec vitare poſſu⸗ d⸗ ,
eſca ipſoꝝ. In ſublimibꝰ thꝛonis:in ꝑtibus mus qð ꝓpoſuit magiſter:foꝛte vereoꝛ ne qͥ D
cęloꝛuzʒ:in his ꝗᷓ ſupꝛa cęlos ſunt videt᷑ ver- nõ intellexerint:qui foꝛtaſſis plures erũt vt lu
bum ab angelis ⁊ gaudet᷑:⁊ mãducat᷑ ⁊ per- putent me fruſtra ſibi locutuʒ: ſed tñ ꝓpter 4 flu
s.⁊. manet. Sed vt panem angeloꝛũ manduca / eos qui intellexerint nõ fruſtra loquoꝛ. Lę/⸗ ſaktcn
ret homo: dominꝰ angeloꝝ fact eſt homo. tetur qui intelligit: patiẽter ferat qui nõ in/ W
E Hhec eſt ſalus noſtra:medicina infirmoꝝ:ci/ telligit:qð nõ intelligit ferat et vt intelligat emehntde
bus ſanoꝛũ. Et loquebat᷑ hominibꝰ ⁊ dice / diſſerat. Hon ergo ait:Quxęcũq; pater facit Fircne
Job.5. hat qð audiſtis: Hõ poteſt ſilius a ſe ſacere talia filiꝰ facit: tanq; alia faciat pater:et alia kſuen
quicq;: niſi qð viderit patrẽ facientẽ. Jã ne faciat filius. Videbat᷑ em̃ tanqᷓ; hoc dixiſſe ngtan
putamꝰ? eſt aliqs qꝗͥ intelligat: iã ne putam cum ſuperius diceret: Non facit a ſe filius cs epe
eſt aliqͥs ĩ quo ꝓficit collyꝛiũ carnis ad intu quicqᷓ; niſi qð viderit patrem facientẽ. In/ uiceb
endũ vtcũq; ſplendoꝛẽ diuinitatis? Locutꝰ tẽde:MNeq; ibi ait: niſi qð audierit patrẽ iu- uguiced
eſt: loquamur ⁊ nos:ille qꝛ verbũ:nos qꝛ de bentẽ: ſed viderit inqͥt patrem facientẽ. Si Nſiäze
verbo.Quare autẽ nos vtcunq; de verbo?ꝛ ergo carnalem intellectũ:vel potius ſenſu,ᷣ bomse

Nsden A
eſrgegliht
Onaii

üboctepole.

nödungensn
chi. Satgi
Lögohtusin
aleiroegui,
i Aumtetg

punasegil

linitton
ſis tretütan
sekputdeun
Boninnenton
ipanenponin
ii. doi
didennun
reridi
nnerbiuuan
n havi⸗
öonnesdtl
pyoſuthen⸗
eepirnennir
ſnemunl
lti
nlun le
ſruqn ſon
turinlit
rgnegſ
upnnii
niͤdeni
ſuan Neſis
ſocn⸗
cenp
ntaim
gtus

SeS

7/

—
=

1

=ꝛ
—

.

=

j
Aoo

Homelia
fſices patrem ⁊ filium: patrem facientẽ nullo
viſo: filiũ facientẽ a pf̃e viſo: Carnalis ad/
huc aſpectus eſt: Verũtamẽ vt ea ꝗ̊ ſuꝑioꝛa
ſunt intelligamꝰ:iſta hũilioꝛa ⁊ abiecta non
declinemꝰ. Pꝛimo ſic nobis ante oculos cõ/
ſtituamꝰ aliquid: putemus eſſe duos fabꝛoſ
patrẽ ⁊ filiũ. SFecit pater arcã quã filius face
re nõ poterat niſi patrẽvideret facientẽ: At/
tẽdit arcã quã fecit pater:et fecit arcã aliam
talẽ:non eandẽ. Differo paululũ verba quę
ſequũtur et iam interrogo arrianũ.Siccine
intelligis quomõ ꝓpoſui: Fecit pater aliqᷣd
gqð cum videret filius patrẽ facientẽ fecit et
ipſe tale aliquid: lhoc em̃ vident᷑ ſonare ver
ba quibꝰ ꝑmotus es. Neq; em̃ ait: Mõ põt
a ſe facere filiꝰ quicq; niſi qð audierit patrẽ
iubentẽ:Sed ait: Nõ poteſt a ſe facere filiꝰ
quicq; niſi qð viderit patrẽ facientẽ. Ecce ſi

ſic intelligis:fecit pater ⁊ attendit filiꝰvt vi /

deret ⁊ ipᷣe qð faceret. Faceret aũt aliud ali/

G gqð tale quale fecerat pater.hoc qð fecit pa/

ter ꝑ quem fecit? Si non ꝑ filiũ:ſi non ꝑ ver/

Jobh.i.bum incurriſti in blaſphemiã euãgelij.QOia

em̃ ꝑ ipſum facta ſunt. Ergo iam qð fecerat
pater ꝑ verbũ fecerat:ſi ꝑ verbũ fecerat:per
ſiliũ fecerat. Quis eſt alius qui attendit vt
faciat aliud aliqͥd qð viderit patrẽ facientẽ:
NMNõ ſoletis dicere duos filios habere patrẽ:
XVnus eſt vnicus de illo genitus. Per miſe
ricoꝛdiã vo ſuã ſolus ad diuinitatẽ ⁊ non ſo
lus ad hęreditatẽ. Cohęredes vnico ſuo fe/
cit pater: nõ quos ð ſua ſubſtãtia ſicut ipᷣm
genuit:ſed qͥs de familia ſua ꝑ ipſum adop/

Bo.S.tauit. In adoptionẽ quixe filioꝝ vocati ſu

mus: ſicut ſancta ſcriptura teſtat᷑. Quid g
dicis? Ipſe vnicꝰ loquit᷑:ipſe filius vnigeni
tus in euãgelio loquit᷑: ipſum verbũ nobis

Zoh.5. verba fecit: ipſuʒ audiuimus dicentẽ: Non

poteſt filius a ſe facere quicq; niſi qð viderit
patrẽ facientẽ. Jam fecit pater vtvideat qð
faciat filius:⁊ tñ nil facit pater niſi ꝑ filium.
Certe turbaris hęretice:certe turbaris:pᷣ tã/
qᷓ; helleboꝛo accepto turbaris vt ſanert. Jã
te nõ inuenis ſententiã tuã et carnalẽ intui9
tum tuũ: quãtum arbitroꝛ etiã ipſe cõdem/
nas. Repone oculos carnis poſt te:erige ſi
aliquid habes in coꝛde:diuina intuere. Au/
dis quidẽ humana verba ꝑ hominẽ:ꝑ euan
geliſtã: ꝑ euãgeliũ audis humana verba ſiẽ

homo. Sed de verbo dei audis vt humana

audias:diuina cognoſcas. Exagitauit ma/
giſtervt erudiret:ſemiauit quęſtionẽ vt mo⸗

ueret intentionẽ. Non poteſt fliꝰ a ſe facere
quicq; niſi qð viderit patrẽ facientẽ.Conſe/
quẽs erat ꝙ diceret: Quęcũq; em̃ pat᷑ facit:
talia facit filiꝰ:MNõ h̊ ait: Sed quęcũq; p̃ fa

cit: hęc eadẽ ⁊ filiꝰ facit.Hõ alia pater facit: qh

alia filius facit: qꝛ oia quę pater facit ꝑ filiũ
facit. Suſcitauit laʒarũ filiuſ:nũquid pater
eum nõ ſuſcitauit: Illumiauit ſiliꝰ cęcũ:nũ/
quid pater nõ illumiauit? IJllumiauit pater
filiũ in ſpũſancto.Trinitas eſt:ß vna ope
ratio:vna maieſtas: vna ęternitas:vna co/
ęternitas:⁊ opera eadem trinitatis. Mõ ali/

os homies creat pater:alios filiꝰ:alios ſpiri

tuſſanctꝰ. Vnũ eundẽq; hoĩem ⁊ pater ⁊ ſi⸗
lius ⁊ ſpũſſanctꝰ creat:⁊ pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſã

ctus vnꝰ deus creat. Attẽdis pluralitatem

pſonarum:ſed vnitatẽ diuinitatis agnoſce.

Pꝛopter pluralitatẽ em̃ ꝑſonarũ dictuʒ eſt:
Faciamꝰ hoĩem ad imaginẽ et ſimilitudinẽ
noſtrã. Hõ ait:faciã hoiem:⁊ attende cũ fa-

cio vt poſſis ⁊ tu alterũ facere. Faciamꝰ in/
quit pluralitatẽ audio: ad imaginẽ noſtram

item pluralitatẽ audio. Vbi ergo ſingulari/

tas diuinitatis:lege ſequẽtia:Et fecit deus
hominẽ. Dicit᷑: SFaciamꝰ hoĩem:⁊ non dicit
fecerũt dij hoĩem. Intelligit᷑ vnitas ĩ eo qð
dictũ eſt: Fecit deus hoiem. Abi eſt g intẽ⸗
tio illa carnalis? Confundat᷑:abſcondat᷑:pe
rimat᷑:Loquat᷑ nobis verbũ dei. Jã pij:iaʒ

credentes: iã imbuti fide ⁊ cõparato aliqduo
merito intelligentię:cõuertamꝰ nos ad ipᷣm

verbũ: ad fontẽ lumis ⁊ dicamꝰ ſimul:ſñie
eadem fecit pater quę tu: qꝛ quicqͥd facit pr
ꝑte facit.Te verbũ audiuimꝰin pᷣncipio:nõ
vidimꝰ ſed credimꝰ. Ibi cõſequẽter audiui⸗

mus:qꝛ oia ꝑ te facta ſunt. Oia ergo ꝗᷓ facit
pater ꝑ te facit. Eadẽq; ergo facis ꝗᷓ pater.
Quid eſt quare dicere voluiſti: Mõ põt ſiliꝰ J

a ſe facere qcqᷓ;; Video em̃ ęqualitatẽ quã/

dam tibi cũ patre:in eo qð audio: Quęcũq;

pater facit: hęc eadem filius facit: Agnoſco
ęqualitatẽ hic intelligo hic capio vt poſſuʒ:

Ego ⁊ pater vnũ ſumꝰ: quid eſt ꝙ nõ potes Joð.io.

facere quicq;:niſi qð videris patrẽ facientẽ:
Quid ẽ h̊? Foꝛte dicat mihi: imo dicat nodᷣ
omiĩibꝰ: Hoc em̃ qð dixi:MNon põt filiꝰ facere
quicq; niſi qð viderit patrẽ facientẽ: videre
meũ quõ intelligis: videre meum quid eſte
Sequeſtra paululũ foꝛmã ſerui quaʒ ꝓpter
te ſuſcepit.Etenim in illa foꝛma ſerui domi/

nus noſter oculos ⁊ aures habebat i carne:
⁊ in illa foꝛma hũana qualẽ et nos poꝛtam
e

ä

eadem ſigura coꝛpoꝛis erat: eadẽ lineamen/
ta membꝛoꝛũ. Caro illa venerat ex adã: ſed
nõ ille erat adã. Ergo dñs ambulãs ſiue in
terra ſiue ĩ mari:ſicut ei placuit ſicut voluit:
ꝗqꝛ quicq; voluit potuit: inſpexit qð voluit:
iecit oculos vidit:auertit oculos ⁊ nõ vidit:
a tergo erat qui ſequebat᷑: ante erat qͥ vide/
ret᷑ oculis coꝛꝑis qð ante eratvidebat. DNiui
nitatẽ vᷣo nihil latebat.Sepone ſepone inqᷓ;
paululum foꝛmã ſerui: foꝛmã dei vide ĩ qua
erat anteq; mũdus fieret: in qua erat ęqua/
lis patri:ꝑ eum hoc accipe ⁊ intellige qͥd tibi
Phil.2. ait: Qui cũ in foꝛma dei eſſet nõ rapinã ar/
bitratus eſt eẽ ſe ęqualẽ deo. Ibi eũ vide ſi

potes:vt poſſis videre qͥd ſit videre ipſius.

Joh. 1. In pᷣncipio erat verbũ. Quõ videt verbũ?
Habet ne oculos verbũ:an iĩ illo ſe inueniũt
oculi noſtri ⁊ oculi nõ carnales: ſᷣ oculi pio/
Matth.. rũ coꝛdiũ? Beati enim mũdo coꝛde:qm̃ ipſi
Kℳ. deũ videbũt.Aſpicis chꝛiſtũ hoĩem ⁊ deuʒ:
oſtendit tibi hoĩem:ſeruat tibi deũ.Et vide

qꝛ deũ tibi ſeruat qͥ ſe tibi hominẽ oſtendit.
Jobᷣ.4. Qui diligit me inqt mãdata mea cuſtodit:

Quli diligit me diliget᷑ a pr̃e meo: ⁊ ego di/
ligã eũ: Et tanqᷓ; diceret᷑:quid ei dabis quẽ
diligis? Et oſtendã inqͥt meipſuʒ illi. Quid
eſt hoc fratres: Quẽ iã videbãt ipſe ſe illis
demõſtraturũ ꝓmittebat.Quibꝰ? A quibꝰ
videbat᷑:an a qᷣbꝰ⁊ nõ videbat᷑: Sic loquẽs
He vbis dñi apło cuidã ait quęrẽti videre patrẽ vt ſuffi/
Ser.iS.b. ceret ei ⁊ dicẽti: Oſtẽde nobis patrẽ ⁊ ſuffi⸗
cit nobis. Et ille ſtans ante oculos ſerui:in
foꝛma ſerui ſeruãs oculi deiſicati foꝛmã dei
ait illi: Lanto tꝑe vobiſcũ ſum ⁊ nõ cogno/⸗
uiſtis me? Qui me videt videt ⁊ patrẽ: pa/
trẽ quęris videre:me vide:vides me ⁊ nõvi/
des me. Vides qð ꝓ te aſſumpſi:non vides
qgð ꝓ te fuaui. Audi mãdata: purga oclos:
ꝗqꝛ: qui diligit me mandata mea cuſtodit: et
ego diligã eum. Tanq; cuſtodientẽ manda/
ta mea: ⁊ tanq; ſanato ꝑ mãdata mea oſten/
Lddã meipſum illi.Si ergo fratres videre non
poſſumꝰquid ſit videre vᷣbi: quo imus:quã
viſionẽ foꝛte ſpꝛopere exigimꝰ: quid nobis
oſtẽdi volumꝰqð videre nõ poſſumꝰ: Ideo
iſta dicta ſunt ꝗᷓ deſideramꝰvidere:nõ qð iã
poſſimꝰ capere. Videre em̃ xbi:Si videas
foꝛte i eo qð vides videre verbi: ipᷣm verbũ
videbis ⁊ nõ aliud ſit verbum:aliud videre
verbi:ne ibi ſit aliquid coaugmentatũ ⁊ co-
pulatũ⁊ duplex ⁊ cõpaginatũ.Simplex em̃
aliquid eſt ineffabili ſimplicitate. Mõ quẽ/

Auguſtini

admodũ homo aliud ẽ hõ: aliud videre ho/
minis. Mõ aliqñ extinguit᷑ qð eſt videre ho
minis ⁊ manet homo:hoc eſt qð dicebã di /
cturũ me aliquid qð nõ poſſent oẽs intelli/
gere:etiam dũs faciat vt aliqui intellexerit.
Fratres mei ad hoc exhoꝛtat᷑ vt videamus:
videre verbi vltravires noſtras eſſe:qꝛ par⸗
uę ſunt:nutriant᷑:ꝑficiant᷑: Unde:? AManda/
tis. Quibꝰ mãdatis? Qui diligit me mãda/
ta mea cuſtodit.QAuę mandata? Jam enim
creſcere volumꝰ:iã roboꝛari:iam ꝑfici vt vi/
deamꝰ videre verbi. Dic iam:dſie quę man/
data:? Mandatũ nouũ do vobis vt vos in/ Zob.rz.
uicem diligatis. hac ergo fratres charitatẽ
de vbertate fontis hauriamꝰ: iſta capiamꝰ:
ĩ ea nutriamur.Cape ꝑ qð ſis capax.Chari⸗/
tas te gignat:charitas nutriat:charitas ꝑſi
ciat: charitas roboꝛet vt videas videre vᷣbi
nõ aliud eſſe verbũ ⁊ aliud videre ipſiꝰ: ſed
ipᷣm qð eſt videre verbi:hoc eſſe verbum:et
cito foꝛte intelliges: quia illud qð dictũ eſt:
Non poteſt filius a ſe facere quicq; niſi qð Jod.j
viderit patrẽ facienteʒ: tale eſt ac ſi dicerett
non eſſet filius niſi de patre naſceret᷑. Suffi
ciat fratres noui id me dixiſſe:qð cogitatuʒ
foꝛte aperiat᷑ multis.Sępeverbis dictũ foꝛ⸗

te obſcuret᷑. —.
¶ Be eo ꝗqð ꝓpheta dicit ĩ pſalmo:
Coꝛ meũ ⁊ caro mea exultauerũt in võ..
nu: Hom XXXIII
nom apoſtolũ fratres chariſſimi:qᷓ
ſatis diligit ſeculũ nõ habet plenũ
oiuini amoꝛis affectũ. Sic em̃ audi
ſtis tegi:Qui diligit ſeculum non eſt ꝑfecta i.Job.2.
charitas dei in illo. Ac ꝑ hoc tunc ꝑfecte in/
cipit chꝛiſtianꝰ futurã ⁊ ęternã vitaʒ dilige/
re: cum vitam pᷣſentem cęperit non amare.
Et ideo ſtatim ſequit᷑ in pſalmo:Coꝛ meum Nẽ.ʒ⸗
⁊ caro mea exultauerũt in deum viuũ.Con/
firmat qð ſupꝛa dixerat deum ſe amare non
ſęculũ.Exultauit:ſed in deum viuũ: hoc eſt
non exultauit in hoc mũdo:nec exultauit in
aliqua oblectamẽta quę mundi ſunt: id eſt
non in diuitijs:non in honoꝛe:non in luxu/
ria: non in ebꝛietate:nõ in vanitatibꝰ moꝛ/
tuis ⁊ cito cum omni ſuo amoꝛe moꝛituris:
ſ in deũ viuũ.Quare nõ dixit: In deũ tm̃:
ſ addidit ĩ deũ deũ viuũ? Vt oñderet ſcʒ qꝛ
totũ qð nõ ꝑtineret ad dei cultũ deberemꝰ
habere quaſi moꝛtuũ.Simulq; conſiderate
huius dicti ſubtilitatẽ ſermonis ſacri: Coꝛ
meũ inquit ⁊ caro mea exultauerunt in deũ

Fuun.
neöenle
gtonen.
cnalte
nidſthormn
eſenla
ungut
aplat ſa
coſobi
lleuico⸗
Teteenn
rdſo:
geinuuſad⸗
rlluser
niertebei
gliddicaen
Uiuune nu
Aepuirin
banhane
delrud
lgonisſid
Pfüſanoitn
ſig ſatinplel
ſerinenrſ
WMyolos
Woker
ſereß
leginep
paſeerde
turdict⸗

Cant. 2, etiq ican

fisaudit
dochrina.
punitate⸗
lnuenirit
ponatpui
ercdeeis.
nuenms
lurnci
ſthencpe
hn Nlgt
uut nr
Nhrlos
Nli
gciſirdi
Meſcterof
gegutane
nſcen ſcln
ſbieſci
Winponn
melleſek
cchegen

Aukin
gͤck len
dlencizing
igt lat
AN tane
ingchegn
Dnde hr
Oligtmnity
Ntamugnan
umgäane
mdiege n
Whstt
mmeschnnn
meſtacum
ſsapnt Chr
manchrnnegt
ldens iigrſt
Ayiderpheſt
ocſeyabune
ludceick
negeus i
leckldieee
rends A
WMegoge,
erabisdolſ

=E —

S==

diatiiet
röleaend⸗

möcmini,

nöbrbe geld

gonckpin
eunegirn⸗
mi undl⸗
ent
lnoabant
mlemnn
n ütac
Ceranlnin
iiſnnt
enmnln
iunb i
ſceniunt
i nit
ilnc,

è

Noomelia

viuum. Nũquid non ſuffecerat dicere: Coꝛ
meũ exultauit in deũ viuũ: niſi addidiſſet ⁊
caro mea:? Videamꝰergo quomõ in deum ⁊
coꝛ ſimul ⁊ caro hominis exultat. Quomõ:
niſi vt homo ⁊ carne ⁊ coꝛde deo ſᷣuiat. Coꝛ
em̃ exultat in deũ qñ honeſta ⁊ ſancta cogi/

tat:quãdo religioſa opera ⁊ deo placita cõ/

cupiſcit.Caro aũt exultat: quãdo pudica ẽ:

quãdo ſobꝛia:quãdo nulla impuritate pol-

luit᷑:quãdo nullis imundis actibꝰſoꝛdidat᷑.

NViigete enim e diuerſo et agnoſcite:qᷓ; vera

ſint ꝗᷓ dico: Si viderit aliquis veſtrũ homi⸗
nẽ iniuſta dicentem:nũquid dicere poteſt ꝙ;
coꝛ illius exultet in deũ viuũ: Aut ſi qͥs aliũ
viderit ebꝛioſuʒ impudicũ:foꝛnicatoꝛẽ:nũ/

quid dicere põt ꝙ caro eius exultet in deum

viuum? Nulla enim caro exultat in deum:
quę viuit in vitio. Jdeo ergo ꝓpheta dice/
bat: Coꝛ meum ⁊ caro mea exultauerunt in
deũ viuũ.Quia ⁊ coꝛde retinebat plenã re/
ligionis ſidẽ:⁊ carne ſeruabat deuotã coꝛpo

B tris ſanctitatẽ. Hec ſine cauſa in cõſequẽtibꝰ
Psẽ. Sʒ. ſtatim pſalmiſta ſubdidit dicẽs: Etenĩ paſ-
ſer iuenit ſibi domũ:⁊ turtur nidũ vbi repo/

nat pullos ſuos. In turture ⁊ paſſere: ſalua
toꝛ noſter ſigniſicat᷑. Fratres chariſſimi:paſ
ſer em̃ vt ſciti:pparua auis ẽ. Turtur em̃ vt
legimꝰ pudiciſſima.Et ideo ſaluatoꝛ noſter
paſſer dicit᷑:qꝛ docuit pꝛimꝰ hũilitatẽ.Tur/
tur dictꝰ ẽ: qꝛ pᷣmus docuit caſtitatẽ. Vnde

Cantj.a. etiã ĩ canticlcanticoꝝ ꝓphᷣa diẽ: Vox turtu/

ris audita eſt in terra noſtra. Vox turturis
doctrina intelligit᷑ ſaluatoꝛiſ.Audire cepit:
puritatẽ caſtitatis adamauit. Eteni paſſer
inuenit ſibi domũ:⁊ turtur nidũ ſibi vbi re/
ponat pullos ſuos.Quę ẽ em̃ domꝰ chꝛiſti:

niſi eccleſia dei? Quę eſt domus chꝛiſti: niſi

conuentus populi chꝛiſtiani?hanc ̊ domũ
ſaluatoꝛ cũ ingenti pietate quęſiuit et inue-
nit.Hanc peculiariter diligit. Aerito pecu/

liarit diligit: quã peculiarit᷑ ſuo ſanguie cõ/

parauit. In hac ergo domo ſaluatoꝛ cõgre-
gat pullos ſuos.Quos ergo credimꝰ chꝛiſti
pullos? Quos niſi plos chꝛiſtianos?Heni⸗
q; qui ſint dñi noſtri pulli:ipᷣe hodie cõuen/
tus veſter oſtẽdit. Dũ em̃ aſpicio veſtrã cõ/
gregationẽ cõgregaſſe ĩ eccleſia:pullos vos
video ſaluatoꝛis. Legamus qᷓ;uis in alijs
libꝛis ſcpᷣtũ: vt ſupᷣ dixi: Et turtur nidũ ſibi

vbi reponat pullos ſuos:ſed vtrũq; in ꝑſo/

na eccleſię bñ cõuenit:id eſt qð nos ſaluatoꝛ

⁊ cõgreget ⁊ reponat. Cõgregat em̃ nos vt

XXXIII XXXIIII

doctrinã illiꝰ audiamꝰ:⁊ reponit:vt ab inſi/
dijs diaboli tuti eſſe poſſimꝰ. Quod vt faci
at ⁊ vt quotidie faciat:pᷣcemur deũ ſaluato/
rem noſtrũ:cui eſt cũ patre et ſpũſancto ho/
noꝛ ⁊ gloꝛia in ſecula ſęculoꝛũ:Amẽ.

De eo qð dominꝰ ait in euãgelio:

Ego ſuʒ via:veritas ⁊ vita: Home Job. 1u.
1

XXXIII

ſperatiõe frãgamur: ⁊ rurſus terrẽt
ne ſuꝑbia ventilemur. Tenere autẽ

viã mediã:verã:rectã: tanq; inter ſiniſtram

deſperatiõis ⁊ dexterã pſᷣſumptõis difficilli/

via:ego ſum inqͥt via ⁊ veritas ⁊ vita.Lãqᷓ;
diceret: Qua vis ire? Ego ſuʒ via.Quo vis
ire? Ego ſũ veritaſ. Ubi vis ꝑmanere?qEgo
ſum vita. Secure ambulemꝰin via:ſed in/
ſidias timeamꝰ iuxta viã. Inimicus inſidi/
ari nõ audet invia:quia chꝛiſtus eſt via. Sʒ
iuxta viã plane nõ deſinet. Vnde ⁊ ĩ pſalmo

Rigunt nos diuinę lectiões ne de/ A

mũ eſſet nobis niſi chꝛiſtus diceret: Ego ſũ abi.

dicit: Juxta ſemitas ſcandala poſuerũt mi/ Nãs. 139.
hi. Dicit ⁊ alia ſcripta: MO emento qꝛ in me/ Ecẽi.9.

dio laqueoꝝ ingrederis. Iſti laquei int᷑ q̊s

ingredimur nõ ſunt in via: ſᷣ tamẽ ſũt iuxta

viã.Quid foꝛmidas in via? Tũc time ſi de/
ſeras viã. MHã ideo etiã ꝑmittit᷑ ponere iux/
ta viã laqueos:ne ſecuritate exultatiõisvia
deſerat᷑: ⁊ i inſidias incidat᷑. Via chꝛiſtꝰhu⸗
milis:chꝛiſtus veritas ⁊ vita:chꝛiſtus excel/
ſus ⁊ deus. Si ambules in humili: ꝑuenies
ad excelſuʒ. Si infirmus humilẽ non aſper⸗
neris: in excelſo foꝛtiſſimꝰ ꝑmanebis. Quę
em̃ cauſa humilitatis chꝛiſti: niſi inſirmitas
tua? Veniret ad te tantus medicus:ſivel ſic
ęgrotares vt tu poſſis venire ad medicum?
Venit docens hũilitatẽ qua redeamꝰ:quia
ſuꝑbia nos redire nõ ſinebat. Quia ⁊ ſuper⸗
bia fecerat recedere exaltatũ hũanũ coꝛ ad/
uerſus deũ: ⁊ negligẽs ĩ ipᷣa ſanitate pᷣcepta

ſalutaria:decidit aĩa ĩ inſirmitatẽ: diſcat au

dire infirma quẽ ↄtempſit foꝛtis. Audiat vt

ſurgat: quẽ ſpꝛeuit vt caderet. Audiat tãdẽ
exꝑimẽto edocta: qð pſᷣcepto noluit obtine/

re. Docuit em̃ eam miſeria ſua qͥd mali ſit a
dño foꝛnicari. Recedere em̃ ab illo ſimplici
⁊ ſingulari bono: in iſtas multitudinũ volu
ptates:in amoꝛẽ ſęculi coꝛruptionẽq; terre/

naꝝ:foꝛnicari eſt a deo. Et quodãmõ foꝛni/PBG

cantẽ allocutꝰ ẽ vt rediret:ſępiſſime ꝑ ꝓphe

tas increpat tanq; foꝛnicaria: non tñ deſpe-

e 2

BSancti

ratã:qꝛ in manu habet etiã mũdationẽ foꝛ/
nicarię: qui increpat foꝛnicariã. Hon em̃ ſic
increpat vt inſultet: ſᷣ ad ↄfuſionẽ vult ꝑdu
cere vt ſanet. Exclamauit ſcpᷣtura vehemẽt᷑
nec palpauit adulãdo: qͥs voluit reꝑare ſa/
nãdo.Adulteri:neſcitis qꝛ amicus huiꝰ mũ
di inimicus dei ↄſtituet᷑t Amoꝛ mũdi adul/⸗
terat animã:amoꝛ fabꝛicatoꝛis mũdi caſtiſi/

cat animã:ſᷣ niſi de coꝛruptõe erubuerit:ad

amplexus illos caſtos redire nõ cõcupiſcet.

Confundat᷑ vt redeat ꝗᷓ ſe iactabat ne redi /
ret. Suꝑbia g impediebat aię redituʒ. Qui

aũt increpat nõ facit pactũ: ſᷣ oſtẽdit pecca/
tũ.Qð nolebat aia vidẽ:ponet᷑ ei ante ocu/
los. Qð poſt doꝛſum hf̃e cupiebat:ad faciẽ

Mattb.⁊ꝛ. illi admouet᷑. Vide te in te.Quid vides ſti/

pulã in oculo fratris tui:trabẽ autẽ in oculo
tuo nõvides?: Reuocat᷑ ad ſe ꝗᷓ ibat a ſe.Si/
cut a ſe ierat:ſic a dño ſuo ibat.Se em̃ reſpe
xerat:ſibiq; placuerat: ſuęq; poteſtatl ama/
trix facta fuerat:receſſit ab illo ⁊ nõ remãſit
in ſe:⁊ a ſe repellit᷑:⁊ a ſe excludit᷑:in exterio/⸗
ra pꝛolabit᷑. Amat mundũ:amat tẽpoꝛalia:
amat terrena:ꝗ̊̃ ſi ſeeipſam amaret neglecto
a quo facta eſt iã minus eſſet: iam deſiceret
amãdo qð minꝰ eſt. Minꝰeſt em̃ ipſa qᷓ; deꝰ:
⁊ longe minus: tantoq; minus quãtũ minꝰ⸗
eſt res facta qᷓ; factoꝛ.Ergo amãd erat deꝰ:
⁊ amãdus eſt deus: ita vt ſi fieri poteſt noſ/
ipᷣos obliuiſcamur. Quis & eſt iſte trãſitus:
Oblita eſt anima ſeipſam:ſᷣ amãdo mũduʒ
oblita eſt ſe:ſᷣ nõ amãdo artiſicẽ mũdi:pul/
ſa eſt ⁊ a ſe. Pulſa & ⁊ a ſe quodãmodo ꝑdi/
dit ſe:nec facta ſua nouit videre. Juſtificat
iniqͥtates ſuas ⁊ fert᷑ ⁊ ſuꝑbit in petulãtia:
in luxuria:in honoꝛibꝰ:in poteſtatibꝰ:in di⸗
uitijs:in potentia vanitatis. Arguit᷑: coꝛri/
pit᷑:oſtendit᷑ ſibi:diſplicet ſibi: ↄfitet᷑ fędita
tem:deſiderat pulchꝛitudinẽ: ⁊ quę ibat ef⸗
fuſa:redit cõfuſa.Cõtra illã videt᷑ oꝛare: an
pꝛo illa qui dicit: Imple facies eoꝝ ignomi/
nia. Aduerſarius aparet:inimicus apparet.
Audi qð ſequit᷑:⁊ vide vtꝝ oꝛare poſſit ami

cus. Imple inqͥt facies eoꝝ ignominia et ꝗ/⸗

rent nomẽ tuũ domine. Oderat eos quoꝛũ
facies ignominia implere cupiebat. Vide
quẽadmodũ amat eos quos vult ꝗ̃rere no/
men dñi. Amat tantũ: an odit tantũ? An ?⁊
odit⁊ amat? Immoꝰ odit ⁊ amat.Odit tua

amat te.Quid ẽ odit tua amat te? Odit qð

feciſti: amat qð fecit deus. Quę ſũt em̃ tua

Señ.i. Niſi peccata?Et quid es tu niſi qð fecit deus

Auguſtini

hoĩem ad imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ ſuaʒ? Negli/
gis qð factus es:et diligis qð feciſti. Amas
extra te oꝑa tua: neglig ĩ te opus dei.Me/
rito is:merito laberis:merito ⁊ a teipſo per
gis:merito audis: Spũs ambulãs ⁊ nõ re / Nb./.
uertẽs. Audi potiꝰ vocantẽ ⁊ dicentẽ: Con⸗
uertimini ad me ⁊ cõuertar ad vos. Mõ em̃ C
deus auertit᷑ et conuertit᷑: manens coꝛripit
incõmutabilł coꝛripit. Auerſꝰẽ:qꝛ tu te auer⸗
tiſti. Lu ab illo feciſti caſum: nõ ipᷣe ante fe
cit occaſum. Ergo audi dicentẽ tibi: Cõuer / Zacharie.i.
timini ad me ⁊ cõuertar advos: hoc eſt eni:
cõuertar ad vos: quia conuertimini ad me.
Fugientis doꝛſa ꝑſequit᷑: faciem redeuntis
illuminat. Quo enim fugies a deo fugiẽs:
Quo fugies fugiens ab illo qui nullo loco
continetur ⁊ nuſq; abſens eſt? Qui conuer/
ſũ liberat: punit auerſum. habes iudicem
fugiens: patrem habeto rediens. Cumu,
erat aũt ſuꝑbia: et ipſo tumoꝛe ꝑ anguſtam
redire nõ poterat. Clamat ille qͥ factꝰẽ via:

Intrate ꝑ anguſtã poꝛtã.Conat᷑ igredi: im Matt.-.·
pedit tumoꝛ: ⁊ tantomag pernicioſe conak:

quãtomagis impedit tumoꝛ.Tumidũ autẽ
vexat anguſtia:vexatus autẽ ampliꝰ tume⸗
bit. Amplius tumẽs quãdo intrabit:Ergo
detumeſcat. Vñ detumeſcar? Accipiat hũi⸗
litatis medicamentũ:bibat cõtra tumoꝛem
poculũ amarũ ſed ſalubꝛe. Bibat poculum
humilitatis.Quid ſe artat? Hon ſinet mo⸗
les: non magna ſed tumida. M.agnituo
em̃ ſoliditatẽ habet:tumoꝛ inflatiõʒ.MNõ ſi⸗
bi magnꝰ tumidꝰvideat᷑:detumeſcat vt ma
gn ſit: vt certꝰ ſit: vt ſolidꝰ. Mõ iſta deſide/
ret: nõ de iſta põpa rerũ labẽtiũ coꝛruptibi/
liũq; gloꝛiet᷑. Audiat euʒ ipᷣm qui dixit: In/
trate per anguſtã poꝛtaʒ: dicentẽ: Ego ſum Job. 4·.
via.Quaſi enim quęreret tumidus qua in/
trabo? Ego ſum via inquit: per me intra:
non niſi per me ambulasvt intres ꝑ ianuã.
Nã ſicut dixit:Ego ſum via:ita etiam:Ego gob.ie
ſum ianua. Quid quęris qua redeas: quo
redeas:qua intres? Ne alicubi erreſ:ipᷣe tibi
oĩa factꝰ ẽ. Bꝛeuit & dicit:hũilis eſto:mitis
eſto. Audiamꝰ hoc apꝑtiſſime dicentẽ:vt viè/
deas qua ſit via:quę ſit via:quo ſitvia:quo
vis venire.Certe foꝛte auaricia oĩa vis poſ/

ſidere. Omia mihi inqͥt tradita ſunt a patre Mattb. in.

meo. Foꝛta ſſe dicturꝰ es: Chꝛiſto ſũt tradi⸗
ta:nõ mihi. Audi apim dicentẽ:Audivt di/
xi iãdudum:ne deſperatiõe frãgaris. Audi
quõ amatus es: turpis:fędus: anteqᷓ eſſet

„

ltegdan

5 Nnguſe

ſarirpo
Abore mp
Luidneeb
ſes ſhaſi
Ececinth
Alitlmnti
fupfmie
nnapoſid
mnenhoeau
Gieninltaq
Geunpera
onniap⸗
Chandodian

Ps cQuifi

ſbisonuc
güonloo
tehibesol
eüinurch
Copoſison
Gasnthüte
fentcghor
ettunäzre⸗
Coodhpep⸗
bibeannef
ſocleſe
detſgens
Miigeßen
nushune
hunlsd

irh n liatdiſe

Apateme
bebiuſde
lannehebe
☛☚
Gleuin
Dicbegon
s Honpog
lenstaan
Ueſi,g
Uenrngn
mnckigtete
eiſahen 1

glesonne
busreſce
1dietdc
nsete
aituntn

ſetii
uncpe⸗
nang
rubs Hiij

znunekne

gnen,
WN

og ack
uanimnintre
iden cants
dess der igi

Nogni leen

eke Quicnun
. bibesiuden
lcciens. Dn,
wmegangrin
lle ſgki
Conni gcrind
pemicneon⸗
. Duniia

tianplen

donmdub
.Raapiatti⸗
ucömum
Pbbarppain
1. Ronhnune
n Mayint
uſniz hi⸗
auneſanin
.,Höikiin

benicongi

nguntrAH

enbp

Homelia

in te:qð amari dignũ eſſ et. Amatus es pᷣus

So. 5. vt dignus ſieres qui amareris.Eteni chꝛiſtꝰ

ſicut ait apoſtolus:pꝛo impis moꝛtuus eſt.
An foꝛte impius amari merebat᷑?: Quare:
Quid merebat᷑ impius:Damnari: reſpon/
des. Chꝛiſtus tamẽ ꝓ impijs moꝛtuus eſt.
Ecce quid tibi pꝛeſtitum eſt impio:iam pio
quid ſeruat᷑: Quid ſſtitum eſt impio: Chꝛi/
ſtus ꝓ impijs moꝛtuꝰ eſt. Deſiderabas aũt
omnia poſſidere:noli per auarciaʒ:per pie/
tatem hoc quęre:per humilitatẽ hoc quere.
Si enim ita queſieris: poſſidebis. Lenebis
em̃ eum per quem facta ſunt omnia: et cum
ipſo omnia poſſidebis. HNõ hec quaſi ratio/
cinando dicimus:Audi apoſtolũ ipſum di/

Bo.S. centẽ:Qui filio ꝓpꝛio non pepercit:ſed pꝛo

nobis omnibus tradidit illũ. Quomõ non
etiã cum illo omnia nobis donauit? Auare:
ecce habes oĩa.Omnia quę amas vt nõ im
pediaris a chꝛiſto cõtemne: ⁊ ipſum tene in
quo poſſis omnia poſſidere. Ipſe ergo me/
dicus nihil tali indigens medicamento: ta/
mẽ vt exhoꝛtaret᷑ eggrotũ bibit: qð opus nõ
erat tanq; recuſantẽ alloquẽs:⁊ trepidũ eri/
gens bibit pꝛioꝛ. Calicem inquit quem ego
bibiturus ſum: qui in me non habeo qð ab
illo calice ſanet᷑:bibiturus ſum tamen ne tu
dedigneris bibere cui opus eſt vt bibas. Jſã
videte fratres ſi amplius ęgrotare debet ge
nus humanũ accepta tanta medicina? Jaʒ
humilis deus:⁊ adhuc ſupbus homo. Au/

Matthii. diat:diſcat:. Omnia mihi inquit tradita ſũt

a patre meo.Si deſideras omnia:mecũ ha-
bebis:ſi deſideras patrẽ:per me habebis et
in me habebis.Nemo cognoſcit patreʒ niſi
filius:MNoli deſperare. Veni ad filiũ. Audi
qð ſequitur:Et cui voluerit filius reuelare.

E Dicebas non poſſum. Per anguſtã me vo⸗

cas. HNon poſſum intrare per anguſtã. Ve/
nite inqͥt ad me omnes qui laboꝛatis ⁊ one/
rati eſtis. Sarcina vobis tumoꝛ veſter eſt.
Venite ad me omnes qui laboꝛatis et one/
rati eſtis: et ego reſiciã vos. Tollite iugum
meũ ſuper vos:et diſcite a me.Clamat ma/
giſter angeloꝛũ:clamat verbũ dei: quo rati-
onales omnes mẽtes ſine defectu paſcunt᷑.
Cibus reficiens ⁊ integer pmanens clamat
⁊ dicit: Diſcite a me.Exaudiat populus di/
centẽ: Diſcite a me. Reſpondeat:quid diſci
mus a te? A magno em̃ artiſice neſcio quid
audituri ſumꝰ:cũ dicit:Piſcite a me. Quis
eſt qui dicit:diſcite a me:cui foꝛmauit ter/

XXXIIII

ram: qui diuiſit mare et aridam: qui creauit
volatilia: qui creauit animalia terrena: qui
creauit omnia natantia: qui poſuit in cęlo

ſydera:qui diſtinxit diem ⁊ noctẽ:qui firma

uit ipſum firmamentũ: qui luceʒ a tenebꝛis
ſeparauit:ipſe dicit: Diſcite a me. Mũquid
foꝛte hoc nobis dicturus eſt vt iſta cum illo
faciamꝰ? Qui hoc poteſt: ſolus deus facit.
Noli inquit timere:non te onero.hoca me
diſce qð ꝓpter te factꝰ ſum. Diſcite a me in-
quit non foꝛmare creaturam quę ꝑ me facta
eſt:nec illa quideʒ dico diſcatis:quia qͥbuſ⸗
dam donaui quibus volui nõ omnibꝰ: ſuſci
tare moꝛtuos:illuminare cęcos: aperire au/
res ſurdoꝛuʒz:nec iſta pꝛo magno velitis di⸗
ſcere a me. Gauiſi diſcipuli ⁊ exultantes re/

dierunt dicentes: Ecce in nomine tuo ⁊ dę/ ELucdj. 10.

monia nobis ſubiecta ſunt. Ait illis ieſus:
Holite ĩ hoc gaudere:quia demonia vobis
ſubiecta ſũt:gaudete potius: quia nomina
veſtra ſcripta ſunt in cęlo.Quibꝰ voluit do
nauit expellere demonia:donauit quibꝰ vo
luit moꝛtuos ſuſcitare. Facta ſunt ⁊ hec mi/

racula ante incarnationẽ domini.Suſcitati 4. Regl. 4.c.

ſunt moꝛtui:mundati ſũt lepꝛoſi. Legimus
hec:Et quis fecit tũc niſi ille qui poſtea hõ
chꝛiſtus poſt dauid: ſed deus chꝛiſtus ante
abꝛaã:ipſe donauit hęc omnia: ipſe ꝑ hoĩes
fecit:nec tamẽ oibꝰ hęc dedit? Mũquid qui/
bus hec nõ dedit deſperare debẽt: dicere ſe
nõ ꝑuenire ad eum: quia hęc dona accipere
nõ meruerũt? In coꝛpoꝛe mẽbꝛa ſunt:aliud
poteſt illud mẽbꝛũ: aliud illud. Compegit
coꝛpus deus:nõ tribuit auri vt videat: nec
oculo vt audiat: nec fronti vt olfaciat: nec
manui vt guſtet:MHon dedit hęc:ſed omni/
bus mẽbꝛis ſanitatẽ dedit: compagem de⸗
dit:vnitatẽ dedit: ſpiritu oĩa pariter viuiſi/
cauit ⁊ vniuit. Sic ergo dedit cuidã moꝛtu/
os ſuſcitare:alij dedit diſputare:c mnibus

tñ quid dedit: Diſcite a me qꝛ mitis ſum et Mattõ.ii.

hũilis coꝛde. Qm̃ audiuimꝰ dicentẽ: Mit?
ſum ⁊ hũilis coꝛde: Fratres mei tota medi/
cina noſtra iſta eſt:Diſcite a me qꝛ mitis ſuʒ
⁊ hũilis coꝛde.QAuid ꝓdeſt ſi miracula facit
⁊ ſit ſuꝑbus:nõ ſit mitis⁊ non hũilis coꝛde⸗
Nõne in illo numero deputabit᷑ eoꝝ qͥ ven/

turi ſunt in finẽ et dicturi:MHNõne in noĩe tuo Matthᷣ.ꝛ.

ꝓphetauimꝰ:⁊ in noĩe tuo virtutes multas
fecimꝰ? Sed qͥd audiẽt:Mõ noui vos. Rece
dite a me oẽs qͥ opamini iniqᷣtateʒ. Quid ̊ F
ꝓdeſt vt diſcamꝰ: qm̃ mitis ſũ ⁊ hũilis coꝛ/

Bancti

de? Charitatẽ inſerit ?⁊ germaniſſimã chari/
tatem: ſine confuſione: ſine inflatione: ſine
elatione: ſine fallacia: Hoc inſerit qui dicit:
Diſcite a me:quia mitis ſum ⁊ humilis coꝛ/
de.Quãdo poteſt ſinceriſſimã habere chari
tatẽ ſupbus ⁊ inflatꝰ: Meceſſe eſtvt iuideat.
An foꝛte qui inuidet amat:⁊ nos erramus:
Abſit vt quiſq; ſic erret vt inuidũ dicat ha/
bere charitatẽ.Ergo quid dicit apłus:Cha/
ritas nõ ęmulat᷑:CQuare nõ ęmulat᷑: Mõ in/
flatur: Cauſaʒ ſtatim ſubiecit vnde abſtule
rit ęmulatiõʒ charitati. Quia nõ inflat᷑:nõ
1. Corl.13. ęmulat᷑. Pꝛimo quidẽ illud dixit: Charitas
non ęmulat᷑:ſ tu quaſi quęreres:quare non
ęmulat᷑:addidit:non inflat᷑.Si & iõ emulat᷑
quia in flat᷑:ſi nõ inflat᷑ nõ ęmulat᷑. Si chari
tas non inflat᷑ ⁊ ideo non emulat᷑:charitatẽ
Matt. ix. inſerit qui ait: Diſcite a me: qꝛ mitis ſum et
hüilis coꝛde. Jam quilibet habeat qð vult:
iactet ſe vnde vult.Si linguis hoim loquar

⁊ angeloꝝ:charitatẽ aũt nõ habeã:ſfactꝰ ſuʒ

vt ęramentũ ſonans aut cymbalũ tinniẽs.
Quid ſublimius munere linguarum diuer/
ſarum:Eramentũ eſt cymbalũ tinniens.Si
auferas charitatẽ: audi alia munera. Si ſciã
oĩa ſacramẽta. Quid excellentiꝰ: Quid ma
gniſicẽtius? Audi adhuc aliud: Si habeam
omnẽ ꝓphetiã ⁊ omnẽ fidem: ita vt mõtes
tranſferã:charitatẽ aũt nõ habeã:nihil ſuʒ.
G Acceſſit ad amplioꝛa fratreſ:Quid aliud di
xit: Si diſtribuã oĩia mea pauꝑibus: Quid
poteſt fieri ꝑfectius: Quãdoquidem diuiti
ꝓpter ꝑfectionẽ hoc dominꝰ imperauit di/
Matt 19. cens: Si vis ꝑfectus eſſe:vade vende oĩa ꝗ̊ᷓ
habes 1 da pauꝑibꝰ. Jã & pfectꝰ ẽ:qꝛ vendi/
dit oĩa ſua ⁊ dedit pauꝑibꝰ: Maʒ ideo addi-
dit:Et veni ſequere me. Vende oia inqͥᷣt da

pauperibꝰ:⁊ veni ſequere me. Quare te ſe-

quoꝛ? Jã venditis omnibꝰ diſtributis pau/
peribꝰ: nõne ꝑfectus ſum: quid opus eſt vt
te ſequar? Sequere me vt diſcas quoniã mi
tis ſum et humilis coꝛde. Poteſt em̃ quiſq;
vendere omnia ſua⁊ dare pauꝑibus nõduʒ
mitis:nõ hũilis coꝛde? Certe põt. Si enim
omnia mea diſtribuero pauꝑibꝰ. Et adhuc
audi. Nã quidã relictis omnibꝰ quę habue/
runt:iam ſecuti ſunt dñũm:ſed nõduʒ ad per
fectũ ſecuti.Ad ꝑfectũ em̃ ſequi eſt imitari.
Non potuerũt ferre tẽptamentũ paſſionis.
Abi.5õ. Jã petrus fratres erat ex his qui dimiſerãt

omnia et ſecuti erant dominũ. Nam diuite

illo cũ triſticia recedente:vbi cõturbati diſci

Auguſtini

puli interrogauerũt: ꝙ quis tandem poſſer
elſſe ꝑfectus: ⁊ eos cõſolatus eſt dominꝰ:di/

xerant dño: Ecce nos dimiſimꝰ oia et ſecuti
ſumus te:quid ergo nobis erit:Et dixit do/
minꝰ qͥd cis hic daret:qͥd in futurũ reſerua⸗/
ret: Lñ iſte iã ex eoꝝ numero qͥ hec fecerãt.
At vbi ventũ eſt ad articulũ paſſiõis:ad vo

riturũ eſſe ꝓmiſerat. Intẽdat & charitas ve
ſtra: VUade inqͥt oia tua vende ⁊ da pauperi

bus:⁊ habebis theſaurũ in cęlo:⁊ veni ſeq/

re me. Perfectus eſt petrus iam dño in celo
ſedente ad dexterã patris:tũc ꝑfectus eſt et
maturus factus.Ad paſſionẽ ergo cũ ſeque

ret᷑ dñim nõ ꝑfectus erat.At vbi non eſſe cę/

pit in terra quẽ ſequeret᷑ tũc ꝑfectus ẽ:ĩmo

vSo ſempꝑ ante te habes quẽ ſequari: dñs ex

emplũ in terrã poſuit cũ euãgeliũ ibi reliqt:
in euãgelio tecũ eſt.Hõ em̃ mentitꝰ ẽ dicẽs:

Ecce ego vobiſcũ ſum omnibꝰ diebus vſq; MWatth.23.

ad ↄſummationẽ ſęculi.Ergo ſequere dñũm.

AQuid ẽ ſequere dñm: Imitare dñm. Quid
eſt imitare dũm? Diſcite a me qꝛ mitis ſum Mattb. n.

⁊ hũilis coꝛde. Quia ſi diſtribuero oĩa mea i.Con.1z.

pauperibꝰ: ⁊ tradidero coꝛpꝰmeũ vt ardea:
charitatẽ autẽ non habeã nihil mihi ꝓdeſt.
Exhoꝛtoꝛ ergo charitatẽ veſtrã ad ipſã cha/

ritatẽ. Hõ autẽ exhoꝛtarer ad charitatẽ niſi

aliqua charitate. Qð ergo inchoatũ eſt exx·
hoꝛtoꝛ vt impleat᷑:⁊ qð cęptũ eſt rogo vt ꝑ/

ficiat᷑. Et ꝓ me a vobis rogari quęſo vt ⁊ in

me pficiat᷑ qð vos moneo.Oẽs em̃ imꝑfecti

ſumus: et ibi ꝑficiemur vbi ꝑfecta ſunt oia.

Paulus apłus dicit: Fratres ego me nõ ar⸗

bitroꝛ appᷣhendiſſe. Ipᷣe dicit:MHõ qꝛ iaʒ ac/
ceperim:aut iam ꝑfectus ſim. Et quiſqs ho
minũ ſe audet de ꝑfectione iactare: Immo
cõfiteamur imꝑfectionẽ vt mereamur perfe
ctionem. ⸗ .B
De pᷣdictione tempoꝛũ chꝛiſtia⸗
noꝛũ in diuinis ſcripturis: Home⸗/
lia XXXV
J Nn omibꝰ ſcripturis diuinis fratres 3
chariſſimi:chꝛiſtianoꝛũ tẽpoꝛa hᷣdi/
cta ſunt. Hoc iõ qꝛ futuꝝ erat:vt re⸗/
ges terreqᷓ ꝓpter idola ꝑſequebant᷑ chꝛiſtia
nos: ꝓpter chꝛiſtũ idola delerẽt:⁊ ſubiuga/
ret᷑ omis poteſtas iugo chꝛiſti:vt implet᷑ qð
dictũ ẽ: Vltus ſum eas.Quid ẽ em̃ vltꝰ ſuʒ Nõ.i7.
eas? Vindicaui me de ipᷣis. Coꝛpꝰ chꝛiſti lo
quit᷑: Vidicaui me de inimicis meis. Quõ
me vindicaui?:Occidẽdo in eis erroꝛẽ:ſuſci/

cẽ vniꝰ ancillę:ter negauit eũ cũ quo ſe mo/ Matth.26.

Hunnen

Phoſe
lotguot⸗
boͤchcin
ungunt
Girunden
ſantuen
eushude
otcbusr t
looregta
lteneſria
gboresten
geuuitſue
lucantder
fizauutle
glicobia
nutſhüu
ſouiaehe
Eatdeund
landedet
herleuer
eereS
Getuitden
banadeie
Prcicaſt
hrs nol
Qoni
duboli⸗
pugnane
dediabe
petd⸗
deacooe
onbus
eh
eſtleory
gohs cftli
dennbua
ſonouẽ
Düpban
Atnet no
Mluqne
ſenetſen
latacntt
entani
anhvinit
☚
in Böne
Momonif
morsnig
Salpin
Cecſusef
1g er

lnden N

=

=,.e

ingigſen
etdin-
innnen
obin
ialiäsnd,
cücägoſenvt
tnzchnnnr
tetdegun
nalerreiſi
Sandionch
nüͤcpiemsct
Nnigociſe
Urbinoneſetg

iegiecusdin

= S=e

— —
=—

iſegun dien

ligelüibinl
inenagidiis

nib'dichsig

oleguardin.
tuedinn Qi
egntsn
Pbreocünan
Nnei nti
Plaiigi4

riadipdic
Achantni i
inchonticke⸗
tückrogon⸗
nigncſoin
Dischinpen
igeeuſundi
oegonenon⸗
e Nocuzr
UacereYN
maeame t

oniggitn
s Lone
dlits fndg
giipui⸗
nnpcmni
Pitmbin
gir tlhhle

S=—

*

Homelia
tãdo fidẽ. Quicqͥd em̃ erat qð in oibus ma/
lis ⁊ ꝑuerſis ꝑſebat᷑ chꝛiſtianos:deletũ eſt.
Hhõ em̃ qñ te ꝑſequit᷑: noli attẽdere illã figu/
ram quam fecit deus: aut animã illam quã
ſpirauit deus: Nõ te perſequit᷑ qð fecit deꝰ:

ſed mala quę fecit homo. Omnia quę fecit

deus laudant deum. Audiſtis in benedicti⸗
onibus: ⁊ auditis omni ſolẽnitate quando
legunt᷑: quomõ omnia laudãt deũ: celeſtia
⁊ terreſtria:angeli: homies: luminaria ceęli:
arboꝛes terrę:flumina: maria: quicqd deus
creauit:ſiue in celo:ſiue in terra:ſiue in mari
laudant deum. NMũquid aliquãdo ibi audi/
ſtis:quia laudat deũ auaricia? Nũquid ali/
quãdo ibi audiſtis:quia laudat deũ ebꝛioſi
tas: Mũquid audiſtis ibi: qͥa laudat deum
luxuria? Nũquid aliquãdo audiſtis:qꝛ lau/
dat deum hereſis?ceèmnia iſta quare nõ lau
dant deũ:
boꝛ ſeruauit qð creata eſt: homo deleuit qð
erectꝰ ẽ.Si em̃ ſeruaret in ſe bonũ qð in illo
creauit deus:id eſt imaginẽ ſuam: ſemꝑ lau
daret deũ:non ſolũ lingua ſed ⁊ vita. Ergo
pꝛędicta ſunt tempoꝛa noſtra. Sed in tẽpo/

ribus noſtris p̃dicta ſunt futura ſciſmata.

Quomõ ergo pugnauit illa eccleſia contra
diabolũ:ſic ⁊ iſta pugnat. Mũquid ceſſatur
pugnare aduerſus diaboluʒ? Sed dictũ eſt

de diabolo: qꝛ leo ⁊ dꝛaco eſt. Leo ꝓpter im/

petũ:dꝛaco ꝓpter inſidiaſ.Leo aꝑte iraſcit᷑:
dꝛaco occulte inſidiat᷑. Pugnauit eccłia pꝛi/
oꝛibus tempoꝛibꝰ aduerſus leonẽ: pugnat
modo aduerſus dꝛaconẽ.Sed quomõ victꝰ

eſt leo: vincit᷑ ⁊ dꝛaco.Qusę foꝛtitudo leonii

AVpocj.si cõtra illũ leonẽ de quo ſcriptũ eſt: Vicit leo

Numeri. 21.

de tribu iuda?Et quę foꝛtitudo dꝛaconis cõ
tra moꝛtẽ dñi qui ſerpentẽ ſuſpẽdit ĩ ligno:
Triũphauit em̃ de moꝛte quã diabolus pꝛo
pinauerat ꝑ aſtutias ſuas homini.Et cũ ex/
altaret moyſes ſerpentẽ in heremo ĩ ligno:

ſplus qͥ moꝛdebat᷑ a ſerpente:attẽdebat ſer⸗/

pentẽ ⁊ ſanabat᷑: Sic ⁊ mõ quẽcũq; momoꝛ/

derit aſtutia ſathanę: intueat᷑ chꝛiſtũ ĩligno
pendentẽ. Ibi em̃ moꝛs occiſa eſt:dominus
ſemꝑ viuit. Sed vt occideret moꝛtẽ veſtitꝰ

eſt moꝛte.Nõ em̃ potuit moꝛs moꝛi niſi ĩ vi/

ta. Hõ moꝛit᷑ amaritudo niſi in dulcedine:
nõ moꝛit᷑ frigus niſi in caloꝛe: nõ eſt moꝛtua
moꝛs niſi in vita. Quis eſt vita:? Chꝛiſtꝰ nf̃.

Sed vita induta erat moꝛtẽ.Cruciſixus eſt:

occiſus eſt: moꝛtuus eſt: ⁊ reſurrexit tota vi/
ta. Interfecta moꝛte ⁊ deglutita moꝛte iam

uia nõ ſũt creata a deo. Et ar/

XXXV
vita ſurrexit:vt diceret ð illo aplus: Scimꝰ Bo. s⸗
quia chꝛiſtꝰnõ moꝛit᷑: ⁊ moꝛs ei vltra nõ vo
minabit᷑.Quia aũt dominata ẽ pᷣmo homi/
ni moꝛs: volẽti dominata eſt:inflauit ſe ad,
uerſus eũ ſatelles leonis. Tũc iudex a qͥ iu-
dicabat᷑ erexit ceruicẽ ⁊ ait:Mõ mihi reſpon ZJoõv.19.
des?: Rugitus ſeuit leonis:tument colla ſer
pentis:Sedant᷑ ad reſponſionẽ agni:qͥ no/
uit occidere leonem. Audi quia volenti do/

minata eſt moꝛs. Cum em̃ hec ab illo audi-

uit: reſpõdit: Nõ haberes in me poteſtatẽ: Abi.Tõ.
niſi data tibi eſſet de cęlo. Quis dedit hanc
deſuꝑ poteſtatẽ: Deus.Quis eſt deus? Pa
ter ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctꝰ. Vt ergo eſſet homi
poteſtas in deũ:ab ipſo deo accepit poteſta
tem homo vt iudicaret deũ: deum occultũ:
hominẽ manifeſtũ. Vt ergo leonẽ ⁊ dꝛaco/C
nem de quo ſupꝛadictũ eſt poſſimus cũ dei
adiutoꝛio vincere: cum grãdi timoꝛe ac tre
moꝛe ante oculos habeamus illud quod ait
apoſtolꝰ petrus: Aduerſarius veſter diabo⸗i· Netri. 5⸗
lus tanq; leo rugiens aliquid deuoꝛare que/⸗
rens circuit. Et illud qð de dꝛacone apoſto/
lus nos admonet vt euʒ omni ſollicitudue
caueamus. Aptaui vos inquit vni viro vir/ Korſeir.
ginem caſtã exhibere chꝛiſto. Sed timeo ne
ſicut ſerpens ſeduxit euam aſtutia ſua:ita ⁊
ſenſus veſtri coꝛrumpant᷑ a ſimplicitate quę
eſt in chꝛiſto ieſu. Quando ergo tibi aliqua
publica tribulatio nata fuerit:rabiem ac ſe/
uitiam leonis intellige. Quãdo te male coͤ/
cupiſcẽtię ad auariciã vel luxuriã callida ſe⸗
ductione ſollicitant: dꝛaconis blandimenta
cognoſce. Si ergo ſidem rectam cupis fide/
liter cuſtodire:in aduerſis foꝛtis eſto contra
leonis ſeuitiam. Si vero virginitatẽ animg
integram ſeruare deſideras:quãtum potes
obſerua blandimenta dꝛaconis: Ne foꝛte ſi
incaut fueris qͥnq; ſenſus q in te ſunt quaſt
quinq; virgines ꝑmittas a ſerpẽte coꝛrũpi.
Quicqͥd em̃ pulchꝛeſcit viſu: quicqͥd dulce⸗
ſcit guſtu:quicquid blandit᷑ auditu:quicqͥd
lenocinat᷑ odoꝛatu: quicquid molleſcit a ta-
ctu: in his omibus ſi incauti fuerimus: ſur/

repẽtibꝰ cõcupiſcentijs malis: animę virgi/

nitatem coꝛrumpi ꝑmittimus: et impletur ĩ
nobis illud quod per ꝓphetam dictum eſt:
Intrauit moꝛs per feneſtras veſtras. Per Piere..
hos enim quinq; ſenſus quaſi per quaſdaʒ
ianuas aut moꝛs aut vita ad animã noſtrãa
ingredit᷑. Simus ergo aurxiliãte domino de

illis quinq; virginibus ſapientibꝰ:quę ſicut Matib.25.

e 4

Bancti

in euãgelio legim“: poꝛtauerũt oleũ in lam/

padibus ſuis: Et quãtum poſſumus obſer/
uemus ne inter illas ſtultas inueniamur: ꝗᷓ
ſibi de ſola coꝛpoꝛis integritate plaudẽtes:
virginitatẽ animę per coꝛruptioneʒ quinq;
ſenſuuʒz ꝑdiderunt: quę nõ poꝛtauerũt oleũ
ſecum. Quibus dictũ eſt: Ite emite vobis
a vendentibus oleũ. Oleum enim hoc loco

adulatio eſt et laus hũana. Vendũt oleum

om̃s adulatoꝛes.Ergo ſtultę illę dictę ſunt:
quę foꝛinſecus quęrebant laudẽ. Nõ intus
in cõſcientia habebant: ideo nõ poꝛtabant
oleum ſecũ:id eſt qui laudẽ in aliena lingua
nõ in cõſcientia ſua volebãt habere. Tamẽ
quid reſponderũt illis ſtultis: NHe foꝛte non
ſufficiat nobis ⁊ vobis:cAuomõ apoſtolus

. Corſ. 4. dixit: Sed neq; ego meipſuʒ dijudico.Si &

ↄſcientia noſtra ſub examine iudicij dei tre/

pidat ⁊ qᷓ;uis ſibi recta putet:tamẽ timet ne/

exeat iuſticię regula de theſauro illiꝰ:⁊ inue/
niatur toꝛtũ qð videbat᷑ rectũ:quãto minus
curare debemꝰ aliena iudicia de nobis cha/
riſſimi ſiue mala ſiue bona: nec valde gau/
dere debemus quãdo laudamur: nec cõtri/
ſtari quãdo vituperamur:nec coꝛonare nos
poteſt laus falſa: nec damnare vituperatio
falſa.& diu autẽ viuimus hic: de nobiſipᷣis
noſipſi iudicare non poſſumꝰ. Non dico qͥd
cras erimus:ſed quid hodie ſimus: quanto
minus debemus moueri iudicijs alienis:qᷓ;
de cõſcientia noſtra quę nobis ꝑhibet teſti/

z. Corj.I. moniũ. Nam gloꝛia noſtra debet eſſe cõſci/

D entia noſtra. Itaq; fratres paululũ aduer/
tat charitas veſtra vt dicã qð volo:⁊ ſi non
ſicu tvolo: ſicut dominꝰ dederit ⁊ voluerit.
Qð maxime neceſſariũ eſt quotidianis tem
ptatiõibꝰ ⁊ eccleſię catholicę qꝛ int᷑ tempta/-
tiões viuit:et int᷑ tẽptatiões creſcit:⁊ int᷑ tẽ/
ptatiões ꝑdurat: et in temptatiões ꝑuenit.
Sed cum ꝑuenerit ſuccedet quies laboꝛi:re-/
cedit temptatio:manet bñdictio.Sed rogo
vos frẽs ne ſine cauſa audiatis:iſta tenete:
ruminate:paſcimini inde:nõ recedat de oꝛe
vfo qð modo memoꝛię cõmendat᷑. Memo /
ria homis ſic ẽ: quomõ venter pecoꝛis: HNo/
ſtis quia in lege immũda dicta ſunt anima⸗

LZeuitj.Ir. lia quę nõ ruminãt:ꝗ aũt ruminant munda

ſunt:⁊ quecũq; habent vngulã ſiſſam:perti
nent ad diſcernendũ verum ⁊ falſum. Fiſſa
vngula ꝑtinet ad diſcernendũ quid dextrũ
quid ſiniſtrũ. Ruminatio em̃ ꝑtinet ad eos
qui cogitant poſtea quod audierint ⁊ tenu⸗
erint. Mam mõ moducamus: ⁊ in memoꝛioõ

Auguſtini

tanq; in ventre mittit᷑. Sed quid facit pec

quãdo ruminat: Illud qð in pſᷣſepe iactatuʒ
fuerat ⁊ in ventre repoſitum:reuocat ad os:
⁊ i ipſa dulcedine cõquieſcit.hoc dixi vt cõ/
mendarẽ vobis ne ſitis imundi tanqᷓ; peco/
ra. Accepit illud in ventre:poſtea non rumi⸗
nat: et tranſit tota dulcedo: Et nihil vobis
pꝛodeſt quod reconditũ eſt: quia non redit
ad os dulcedo.Audite illud expꝛene:⁊ aper

te dictum alia ſentẽtia: quod obſcure ⁊ my/

ſtice de ruminantibus animalibus dictum:
alio loco aperte expoſitũ eſt: vt intelligamꝰ
quid ſit: Theſaurꝰ deſiderabilis requieſcit

in oꝛe ſapientis:ſtultus autẽ glutit illud.
De eo quod in Eſaia ſcriꝑtuʒ eſt:

ſcendei ſicut vixrgultũ:⁊ ſicut ra/æſa. s.

ome. KxXVI

dix de terra ſitiẽti:

⁊ ſicut radix de tra ſitienti.QAuare vt radix:
Ideo qꝛ nõ eſt illi ſpecies neq; honoꝛ. Paſ/

ſus eſt:hũiliatus eſt:cõſputus eſt:nõ habe /

bat ſpeciẽ:homo apparebat cum deus eſſet.
Sed quomõ radix nõ eſt pulchꝛa: ſed intus
habet vim pulchꝛitudinis ſuę. Attẽdite fra-

tres mei:videte miſericoꝛdiã dei.Attendis

arboꝛem pulchꝛã: amenã: folijs virentem:
fructibus opulentam:laudas.Delectat ali/
quid de fructu carpere:ſub vmbꝛa eiꝰſedere
⁊ requieſcere ab ęſtu: Laudas totã illã pul-
chꝛitudinẽ. Si radix oſtendat᷑ tibi nulla pul
chꝛitudo in ea eſt. Noli cõtemnere qð abie/
ctum eſt: inde pꝛoceſſit quod miraris:vt ra⸗/

dix ſit in terra ſitiẽti. Attẽdite modo chari-

tatẽ arboꝛis:creuit eccleſia: crediderũt gen/
tes:victi ſunt terrę pᷣncipes ſub nomie chꝛi/
ſti: vt eſſent victoꝛes in oꝛbe terrarũ. Poſi/
tum eſt collum eoꝛũ ſub iugo chꝛiſti. Perſe⸗
quebant᷑ ante chꝛiſtianos ꝓ idolis:ꝑſequũ/
tur idola ꝓpter chꝛiſtũ. Oèmnes cõfugiunt

ad auxiliũ eccleſſę: in omni pꝛeſſura: in omi
tribulatiõe ſua.Creuit illud granũ ſinapis: Mattb.i·

factũ eſt maius ſuꝑ oĩa olera. Veniũt vola⸗
tilia celi:ſuꝑbi ſęculi:⁊ requieſcũt ſub ramis
eius. Uſi pe tanta pulchꝛitudo? MNHeſcio de
qua radice ſurrexit:⁊ iſta pulchꝛitudo in ma
gna gloꝛia eſt. QAuęramus radicem. Cõſpu⸗
tus eſt:hũiliatus eſt: flagellatꝰ eſt: cruciſixꝰ
eſt: vulneratus eſt: cõtemptus eſt. Ecce hic
ſpecies non eſt:ſed in eccleſia gloꝛia radicis
pollet. Ergo ipſum deſcribit ſponſum: illu⸗ʒ

E domino ⁊ ſaluatoꝛe noſtro fratrel A)
dilectiſſimi ante multa tempoꝛa p-
phetatũ eſt: Aſcẽdet ſicut virgultũ abi.x.

contemptũ: inhonoꝛatum:abiectum. Sed HD

nodo ſi
deitanm⸗
deſel
lug herktn
ſo
Amonid
nnan
gaß hubes 9
habebet
Phu usintun
gocrat

tNu mnred

intotma
Gelele⸗
nbeelg

lgy ſhecbſe

ſonnoe
pogur

lraen
AMenn
hodis
corf⸗
Aer
uci
lſt ⸗ mag
poete
maut
enp
Pecca
gulta
eum:
oueser
Propea
Pberiz⸗
nemin
ſturle⸗

dapon
Ubn

ni

iſſce lan
eenoengt
bee d nto⸗
oſennaning
Sthice
gulront

RSZ

dedſarmn,
nelbasdan
lis autin
Eſutiut
ſaigaptk

ltüt ſoittre⸗

Nme. W
Renoſofatt

ulalenpeng

ſan ngli

Qurnentndr
eq; bone p
tuseſknohehe
andeuscht.
lichn ſaluns
e. Anütteſn

de. Anende

folis mMenm.
16. Dckenti⸗
nbencrſelet
lslotilihl⸗
atibinlent
nnercdn
minnanh
tenococh
geileiige/
ſubnon
enmi
ochit ol⸗
Colisge
Hnesciſlenn

Homelia

mogo videre habetis arboꝛem quę ſurrexit

de iſta radice: ⁊ impleuit oꝛbem terrarũ.Ra
dix de terra ſitiẽti:nõ eſt ſpecies illi neq; ho/

Eſa. . noꝛ:Et vidimꝰillũ ⁊ ñ habuit ſpeciẽ neq; de/

coꝛẽ. Nõne hic eſt fabꝛi filius qui nõ habuit

Joh.sð. decoꝛem:vt diceret᷑: Mõne verũ dicimus qꝛ

demoniũ habes? In nomie autẽ ipſius dę/
monia fugiebant: ⁊ illi obijci᷑: qꝛ demoniũ

Eſa:Sð. habes.Sed quare hoc? Vidimus eũ:⁊ non

habebat ſpeciẽ neq; decoꝛẽ.Que ſpecies il/

Job.i. lius intus erat vbi non videbat᷑: In pꝛinci/
pio erat verbũ:⁊ verbũ erat apud deũ ⁊ deꝰ
Nhil.a⁊. erat verbũ.Qusę eſt ſpecies illius? Qui cuʒ
in foꝛma dei eſſet: non rapinam arbitratus

eſt eſſe ſe ’qualem deo.Et vbi viſus eſt non
habere ſpeciem neq; decoꝛẽ:Et non habuit

Eſa. e ſpeciẽ:ſedvultus eius abiectus:⁊ de foꝛmis
doſitio eius ab omnibꝰ hominibꝰ:homo in

plaga: in plaga homo: ante plagam deus:

poſt plagam deus homo: homo in plaga et

q ſciat ferre infirmitates. Infirmitates quo

rum: Ipſoꝝ a quibꝰpatiebat᷑. Mdicus fe-
rebat infirmitates phꝛeneticoꝝ: ⁊ cũ ipe cuu
Zucj.23. ciſigeret᷑:oꝛabat ⁊ dicebat: Pater ignoſce il/

lis:qꝛ neſciunt quid faciunt. Attendite quõ
amemus: ſponſus quantomagis defoꝛmis
nobis cõmendat᷑:tanto charioꝛ: tanto dul/

cioꝛ factus ſponſę: ꝓpter quod ⁊ auertit ſe.

Auertit ſe ne illum intelligerẽt illi qui eum
cruciſigebant. SFacies eius iniuriata eſt:nec

Eſa. ʒi magni ęſtimata ẽ.hic infirmitates noſtras
poꝛtat: ⁊ ꝓ nobis ĩ doloꝛibꝰeſt: ⁊ nos exiſti/

mauimus illũ in doloꝛibus eſſe et in plaga:

⁊ in pęna: ipſe autem vulneratus eſt ꝓpter

peccata noſtra: ⁊ infirmatus eſt pꝛopter ini/
quitates noſtras. Eruditio pacis noſtrę in

eum: liuoꝛe eius ſanati ſumus. Omnes vt

oues errauimus: ⁊ dominus tradidit illum
pꝛo peccatis noſtris. Euangeliũ eſt an pꝛo/
phetia?Quid dicunt contra iſta iudęi:Mõ⸗/

ne mirum eſt audire eos iſta: habere illos

iſta: legere illos iſta? Mon inueniri de quo

dici potuerunt: niſi de illo vno qui in euan/

gelio pꝛedicat᷑ per oꝛbem terrarum: ⁊ adhuc
non eſſe chꝛiſtianos:ᷣ ſic eſſe illos cęcos ad⸗
nerſus euidentiſſima eloquia pꝛophetarũ.

HNoli mirari cecitatẽ iudęoꝝ ð chꝛiſto. Ecce

tranſit quod dicit᷑ de ſpõſo:incipit dici ⁊ de

Cſponſa.Et quomõ in ſponſo mirabaris cęci

tatem iudęoꝛũ:ſic ĩ ſponſa miraberis cęcita/
tem hereticoꝛũ. Jam modo miremur cęcita
tem iudęoꝛũ.Pominꝰ tradidit illum ꝓ pec/

catis noſtris:⁊ ipſe quoniã traditus eſt non
aperuit os. Vt ouis ad imolandum ductus

eſt: vt agnus ante eum qui ſe tonderet fuit
ſine voce: ſic nõ aperuit os ſuũ. In hũilita/

te iludiciũ eius ſublatũ eſt:⁊ ne contemnas:

Generationẽ eius quis enarrabit?:Quã ge/⸗

nerationem? Ante luciferum genui te.Ecce Mãë. 109.

vna generatio:Ante luciferum:ante omnia

quę facta ſunt: ante omnes angelos: ante
omnẽ creaturã.Quare: Quia omnia ꝑ ipᷣm JZob.ꝛ.

facta ſunt. Sed foꝛte ſecũda eius generatio
narratur. Quis illaʒ narrat: Fide concipit᷑:
maſculꝰ nõ accedit: vterus virginis tumet:
ꝓcedit tanq; ſponſus de thalamo ſuo. Mi/
rabilis iſta generatio: mirabilis iſta hũana
quia ſine patre: mirabilis illa quia ſine ma/
tre. Vt ouis ad imolandũ ductus eſt:et vt
agnus ante eũ qui ſe tõderet: ſic nõ aperuit

os ſuũ. In humilitate iudiciũ eius ſublatũ
eſt: Generationẽ eiꝰ quis enarrabit? Quo⸗

niã tollet᷑ de terra vita eius. Reſurrectionẽ
eius pꝛędicat. Videtis qꝛ verus dominus
quaſi potẽs nõ poſſit:niſi vere charitas hęc

pati ⁊ reſurgere. Audiſtis et reſurgere. Mõ
audiſtis:quoniã tollet᷑ de terra vita eius:et
hdicari in nomie eius pęnitentiã ⁊ remiſſio⸗
nem peccatoꝛum per omnes gentes: incipi/

ens ab hieruſalẽ. Audietis ⁊ illud ab iſto ꝓ/

pheta:nõ quia debemus ꝓphetam pᷣpone/
re deo:pꝛęco pꝛeęceſſit:iudex ſecutus eſt.Mõ
ſua ſed iudicis verba pꝛęco dicebat: ⁊ iudex

cõſequẽs verba ſua in pᷣcone firmauit: Qm̃
tollet᷑ de terra vita eius. Ab iniqᷣtatibꝰ ppłi Eſa.53.
mei ductus eſt ad moꝛtem. Audiebatis mõ
dicentẽ illis:Quid vobis feci? Si inueniſt Job.s.

in me peccatũ:arguite me.Et illi: Cruciſige
cruciſige: vt putabant hominẽ tamen nocẽ-
tẽ. Ergo ab iniqᷣtatibꝰppłi mei ductus eſt ad

moꝛtẽ. DHabo & malos ꝓ ſepltura eiꝰ.Quid 1

eſt hoc: dabo malos ꝓ ſepultura eiꝰ:⁊ diui/
tes ꝓ moꝛte eiꝰ:AMalos ꝓpter ſepulturã eiꝰ
⁊ diuites ꝓpter moꝛtẽ eiꝰ. Diues ille ab ari⸗
mathia ioſeph:cũ dñs pẽderet ĩ cruce intra/

uit ad pilatũ ⁊ petijt coꝛpꝰ cius:obſecutꝰ eſt

vt ſepeliret:dati ſunt diuites ꝓ moꝛte eius.
Sepeliuit paupereʒ in qͥ̊ diuitias reqͥrebat.-

Ergo diuites ꝓpter moꝛtẽ eius. Qð poſtea
dixit pꝛimo factũ eſt: qð pꝛimo dixit poſtea
factum eſt: malos pꝛo ſepultura eius. VUbi

oſtendimꝰ: Intrauerunt iudęi ad pilatum

dicebat: Quę ſcripta ſunt in lege ⁊ in ꝓphe/ Luc.24.
tis ⁊ pſalmis de me:quia opoꝛtebat chꝛiſtũ

E 5
. ð

Mattð. 27.

Sancti
et dixerũt ei: Homine audiuimus quia ille
planus: id eſt ille impoſtoꝛ dixit diſcipulis
ſuis:quia reſurrecturus erit occiſus:iube cu

ſtodiat᷑ ſepulchꝛũ: ne foꝛte veniãt diſcipuli
eiꝰ nocte ⁊ auferant eum: et fiat erroꝛ maioꝛ

Anguſtini
peccamꝰ ⁊ parcit:nõ eſt negligẽtia ſed patiẽ

tia. Hõ ille potentiã ꝑdidit: ſed nos ad pęni
tentiã reſeruauit. Cimeamus &̊ iuſticiã cuiꝰ

miſericoꝛdiã deſideramꝰ. Parcit em̃ mõ ſed
nõ tacet:ſed ſi tacet nõ ſemꝑ tacebit. Audi /·

ſitcecd

nerſsane
eus.⸗Gl
banor
Cuicodl

poꝛe. Ait illis pilatus: habetis milites: ite amus ergo eũ dũ nõ tacet in ſcepto: ſi volu ſguan
cuſtodite ſicut vulti. Acceperũt milites:po/ mus vt nobis parcat cũ nõ tacuerit in iudi/ gen⸗ Qlinit
ſuerũt ibi. AMali ſunt iſti:ipſi ſunt dati pꝛo⸗ cio. AModo em̃ ſꝛogat᷑ nobis miſericoꝛdia: Cuͤtun
pter ſepulturã eiꝰ ad cuſtodiendũ. Sed vñ tũca nobis exiget᷑ iuſticia:⁊ reddetvnicuiq; Matthr. n oommn
ꝓbamus qꝛ mali ſunt? Milites innocentes m opera ſua: ac ſiet illud quod apls dixit: hiſui nh⸗
erãt miſſi:iudex eis pꝛęcepit:venerũt ad ſe- Judiciũ ſine miſericoꝛdia illi qui non fecit Jacobi. 2. ſceun.
pulchꝝ:cuſtodierũt. Audi qꝛ mali ſunt.Ce· milericoꝛdiã. ſantnultü
ge euãgeliũ: Poſtea q; reſurrexit dñs et vi/- 8 Ntei Au
derũt angelũ: ↄterriti ⁊ cõſternati ſunt. Qñ . De eo qð dñs dicit in euãgelio: biCüfue
dictũ eſt alijſ: Holite timere vos:iſti timoꝛe ui amat animã ſuam perdet illã: JYob. 12. Atantilu
ꝑcuſſi:qꝛ ſide ſubleuati nõ ſunt:Et tñ cũ iſta VHomelia XxXXVIIE Agoeutam
ſcirent: venerũt ad iudęos:dixerũt illis iſta . — — 4 mnanai..5
oĩa. Dixerũt iudęi:Hamus vobis pecuniã. Odo fratres chariſſimi cum diuina A hanporke
De vbis di Ergo mali erãt: veritatẽ abſcõderũt: mẽda/ lectio legeret᷑ audiuimꝰ dñm dicen/ näingtent
ſer. 45. a in fi. ciſ vẽdiderũt.Et quõ mẽdaciũ vẽdiderũt: tẽ: Qui amat animã ſuã: ꝑdet illã. Job.i2. ls Ee
Nõ mirũ:mẽdaciũ vẽdiderũt: mẽdaciũ ceci Puic ſenfẽtię quaſi contrariũ videt᷑ eſſe qoð ſamerab
Mattpᷣ.2að. cecis. DNicite dictũ eſt illis:quia doꝛmiẽtibꝰ ait aplus:HNemo vnqᷓ; carnẽ ſuam odio ha/ Epb.5⸗ ſgenlani
nobis venerüt diſcipuli eius ⁊ ſubtraxerüt buit. Si ergo nemo eſt qui carnẽ ſuã oderit: femmsl
illũ. Oο vanitas vendẽs vanitatẽ: vanitatẽ quãtomagis nemo ẽ qui oderit animã ſuãs nüfſene
auditur vaniſ ⁊ crediturl. hodieq; ̊ ẽ apud Multũ quippe aia carni ponit᷑: qꝛ ipſa eſt mupe
iudęos: ſichabet᷑ ia fama q; vana: q;ᷓ falſa: habitatrix: caro habitaculum. Et aia dſat᷑: Gfons
qᷓ inanis. Teſtimoniũ martyꝛũ nolũt audi/ caro autẽ ſeruit. Anima ſuperioꝛ eſt: caro ſb hezen
re vtviuãt:a teſtimoniũ doꝛmientiũ audiũt iecta eſt.Si ergo nemo vnq; carnẽ ſuã odio onninc
vt pereãt. Si doꝛmiebãt cuſtodes:vnde ſci- habuit:quis eſt qui animã ſuã oderit?: Pꝛo/ nmiſes
re potuerũt qͥs illũ tulerit de ſepulchꝛo? Aut pter hoc non paruã queęſtionẽ nobis intulit ſctnt
quid vigilabas male? à& male de quo nõ ſi ßſſſens euãgelica lectio: vbi audiuimꝰ: Qui Qunre:
Eſa. Sʒ. ne cauſa dixit ꝓphᷣa: habo malos ꝓ ſepul/ amat animã ſuã perdet illã.Periculoſuʒ eſt *
tura eius. O mali: O peſſimi: aut vigilaba- homini animã amare ne ꝑdat.Sed ſi ꝓpte- nugſin
tis et cuſtodire debuiſtis: aut doꝛmiebatis rea ꝑiculoſũ eſt vt ames animẽ tuã ne ꝑeat trton
⁊ qͥd ſit factũ neſcitis. Impletũ ẽ em̃ qð ſpi / anima tua:ideo nõ debes ill̊ amare: qͥa nõ ſinti
ntuſſanctꝰ ꝑ pſalmiſtã młtũ ante ſdixerat: vis illã perire. Si autẽ nõ vis illam perire: anee
Ps.ꝛ0o. Cogitauerũt conſiliũ qð nõ potuerũt ſtabi- amas illã. Quid ẽ hoc ſi amo perdo: Ergo cus
lire. NHos & fratres chariſſimi ꝓ quoꝝ ſalute nõ amem ne perdã. Sed quia timeo perde- nun
iſta oiĩa ⁊ dicta ſũt ⁊ ipleta: gratias agam re ideo nõ amo: vtiq; eo qõ timeo. Dicit et “W tit⸗
diuinę miſericoꝛidię: æ quãtũ poſſumꝰ totis alibi dñs: Quid ꝓdeſt homi ſi totũ mũdũ Matthis⸗ ini
viribꝰ laboꝛemꝰ:vt᷑ bñficia dei nõ nobis iu/ lucret᷑:animęvo ſuę detrimẽtũ patiat᷑: Ecce r
diciũ pariant ſed ꝓfectũ:vt cũ tremẽdus iu-⸗ quia ſic eſt amanda aĩa vt lucro totius mũ/ Rrkan
dicij dies et tempꝰ reddendę rõnis aduene/ di p̃ferat᷑:⁊ tamẽ obſeruet qui animã amat: Ptun
rit: quicqͥd nobis dñs ⁊ ſaluatoꝛ noſter cõotu qꝛ ſi amat perdet illã. Hõ vis perdere eam: ehauc
lit iudicatus: integrũ inueniat iudicaturus. noli illam amare. Sed ſi non vis eam per- uenan
Equidẽ ille cũ venerit redditurus eſt qð ꝓ dere:non potes eam nõ amare. Sunt ergo 89 unſim
miſit: ſed reqᷣſiturꝰẽ qð redemit: ⁊ qð ĩ jmo qui peruerſe animã ſuam amant:⁊ hoc vult N
aduentu ↄtulit:exacturꝰ eſt ĩ ſecũdo.c&αnis dei ſermo coꝛrigere: non vt oderint animaʒ W
multũ pᷣſumere debeamus de miſericoꝛdia ſuam: ſed vt recte diligant. Male enim dili⸗ Caec
dei: nõ tamẽ negligẽter debemꝰ timere iuſti gendo perdũt eam: et fit quiddã magnum ns
ciã eius. Cũ iuſticia em te iudicabit:qui cu,ʒ quaſi pꝛępoſterũ ⁊ ↄtrariũ. Sed ita tñ ſit vt umartle
miſericoꝛdia te redemit. Mã ꝙ tã longo tꝑe ſi diligas es ꝑuerſe:perdas illaʒ. Si oderis balkan⸗

7

n

getaſele
imain
dſtic
Wrtefindſdt
l
Reepinſe
anent ititc
Smlantnin

wdcennagt

wodandn
Uumiik

nenigtn
Nperderilsk⸗
n.

imiandund
un' dändin,
fünitcicegs
iſuanolotne
meſuiet
ant nmniſe⸗
oni;:giec
n. Gtudi
einckan⸗
amiſtiad
enobisul
uduim:L
hennſſa
1.,3011
nininran
Banaehl
isilanyan

nee but
ininiin
inmufi
wolotus
minian
perdaeein
ſoent

1 H

Homelia

ills recte: cõſerues illaʒ.Eſt ergo quidã per⸗
uUerſus amoꝛ eius: ⁊ quoddã rectum odium

eius. Sʒ amoꝛ ꝑuerſus ab odio:odiũ rectũ

ab amoꝛe eſt. Quis ẽ ꝑuerſus animę amoꝛ:

Quãdo diligis animã tuã in iniquitatibꝰ:
audi quia ab odio venit amoꝛ iſte ꝑuerſus.

Põ.io. Qui aũt diligit iniquitatẽ:odit animã ſuã.

Odiũ aũt rectum vide: qꝛ ab amoꝛe venit.

Joꝑᷣ.i2e Ibi dominꝰſecutus ait:AQui autẽ odit ani/

mã ſuã in hoc ſęculo: in vitam ęternã inue/
niet eam. Vtiq; qð vis inuenire in vitã ęter

nam:multũ amas. Qò amas ad tempꝰ qͥd

ꝓderit? Aut ſubduceris illi:aut ſubducitur
tibi. Cũ fueris tu ſubtract*: perit ipe amoꝛ:
cũ fuerit illud ſᷣtractũ: ꝑit qð amaſti. Vbi
ergo aut amatoꝛ perit:aut qð amat᷑:non eſt
amandũ. Sed quid ẽ amandũ? Qð nobiſ/

B cum poteſt eſſe in ęcernũ. Sed ſi vis animã

tuã in eternũ habere ſaluã: oderis eã ad tẽ/
pus. Ergo odiũ rectũ ab amoꝛe venit:pꝑuer⸗
ſus amoꝛ ab odio venit.Quis igit᷑ modꝰ di
ligendi anima? Putatis martyꝛes nõ ama-
re animas ſuas? Videtis certe modo ſi cuiꝰ
vita pᷣſentis ſeculi gicliteł᷑:quomõ amici eiꝰ

currũt ꝓ ea:quomõ currit᷑ ad eccleſia: rogat᷑
epiſcopus vt intermittat ſi quas habet acti

ones:currat: feſtinet. Quare? Pꝛo aia. Et
omnes cõtremiſcũt: omnibꝰ ceęteris rebꝰ in/
termiſſis feſtinandũ eſſe decernũt. mnis
feſtinatio laudat᷑: omnis tardatio accuſat᷑.
Quare? Pꝛo anima. Quid ẽ ꝓ aĩia:? He mo
riat᷑ hõ. Hon nouerãt martyꝛes amare ani/
mas ſuas:⁊ tamẽ hoc eſt ꝓ anima ne moꝛia
tur homo. Moꝛs homis iniqtas ẽ. Si cur/
ris ꝓ hac vita centũ milia:quot milia debeſ

currere ꝓ vita eterna? Si feſtinas lucrari di

es paucos ⁊ ipſos icertos. odie em̃ homo
a moꝛte liberatus: neſcit vtrum cras moꝛi/
atur: tamẽ ſi ſic curri᷑ ꝓpter lucrũ paucoꝛũ
dierũ: quia ⁊ vſq; i ſenectã pauci dies ſunt:
quomõ currendũ eſt ꝓ vita ęterna? Amoꝛ ̊
puerſus animę abundat: amoꝛ autẽè rectus

valde paucoꝝ eſt. Mam ſicut nemo eſt q nõ

diligat animã ſuã:ſic nemo eſt qui nõ amet
carnem ſuam. VUnde fieri põt vt ⁊ verum ſit

Epbᷣ.5. qð ait apoſtolus:Nemo vnq; carnem ſuam

odio habuit: et anima non ametur?Diſca⸗
mus ergo fratres amare animas noſtras.
Omnis voluptas ſęculi tranſitoꝛia eſt. Eſt
amoꝛ vtilis: eſt amoꝛ noxiꝰ:amoꝛ amoꝛe im

pedit᷑:amoꝛ noxiꝰrecedat:⁊ amoꝛ vtilis ſuc-

cedat. Sed qꝛ homies nolũt ülinc recedere:

XXXVII

ideo in illos nõ poteſt aliud introire:vt non

capiãt: pleni ſunt: fundãt ⁊ capiunt. Pleni
ſunt enim amoꝛe voluptatum carnalium:
pleni ſunt amoꝛe vitę pꝛęſentis: pleni ſunt
amoꝛe auri ⁊ argẽti: poſſeſſionü ſeculi huiꝰ.
Qulia ergo pleni ſunt:ſic ſunt quomõ vaſa.

Vis vt intret mel vnde acetũ nõdum fudi⸗/

ſti? Füde qð habes vt capias qð nõ habes.
Ideo pᷣma renüũciatio ẽ huic ſeclło:et deinde
conuerſio ad deum. Qui renunciat fundit:
qui conuertit᷑ implet᷑:ſed ſi non fiat coꝛpoꝛe
ſolo:ſed ⁊ coꝛde.Quęrit᷑ autem fratres quõ C
creſcat iſte amoꝛ.Hhabet enim initia ſua:ha-
bet augmẽta ſua:habet ꝑfectionẽ ſuam. Et
debemus noſſe quis cęperit: vt eũ augmẽ/
to cohoꝛtemur:quis nec cęperit:vt euʒ quo
incipiat moneamus: quis ⁊ ceperit ⁊ creue/
rit: vt eum ad ꝑfectionẽ incitemus. Pꝛimo
illud attendat charitas veſtra: amoꝛes oẽs

T dilectiones pᷣus ſunt in hominibꝰ de ſe: et

ſic de alia re quã diligunt. Si diligis aurũ:
pꝛius te diligis et ſic aurũ: qꝛ ſi tu moꝛtuus

fueris:nullus erit qui aurũ poſſideat. Ergo

dilectio vnicuiq; a ſe incipit: ⁊ nõ poteſt niſi
a ſe incipere: nemo monetur vt ſe diligat.
Hhoc em̃ non ſolũ ineſt hominibꝰ ſed ⁊ peco/

ribus. Vlidetis em̃ fratres quẽadmodũ nõ

tantũ ingẽtes beſtię ⁊ magna animalia: vt
ſunt boues aut cameli vel elephanti: ſed et
muſcę:ſed et vermiculi minimi quomõ no/
lunt moꝛi et diligant ſe. Omnia aĩalia moꝛ⸗/
tem fugiũt.Ergo diligũt ſe:cuſtodire ſe vo⸗
lunt:alia velocitate: alia latebꝛis: alia reſi/
ſtendo ⁊ repugnãdo. Omia tamẽ animalia
ꝓ vita ſua pugnant:moꝛi nolunt:cuſtodire
ſe volũt.Amãt ergo ſe:incipit ⁊ aliud ama ⸗/
ri. Sed quid eſt ĩm aliud? Quicqͥd amaue
ris:aut hoc eſt qð tu:aut inferiꝰ te eſt:aut ſu
periꝰ te eſt. Si inferiꝰte eſt qð amas:ad cõſo
lãdũ ama:ad tractãdũ ama:advtẽdũ ama:
nõ ad illigãdũ. Verbi gfa:aurũ amas: noli
te illigare auro:quãto melioꝛ es q; auꝝ.Au
rũ em̃ terra ẽ fulgẽs:tu aũtvt illumiareris ↄ

dño:ad imaginẽ dei factus es. Cuʒ ſit aurũ Geñ.i.

creatura dei:non tũñ fecit deus aurũ ad ima⸗
ginem ſuam ſed te. Ergo poſuit ſub te au-
rum. Amoꝛ ergo iſte cõtemnendus eſt. Ad
vſum aſſumẽda ſũt iſta:nõ eis vinculo amo
ris q̃ſi glutino herendũ eſt. Hon facias tibi
mẽbꝛa queę cũ ceperint pꝛecidi:dolebis atq;

crucieris. Quid ergo? Aſſurge ab iſto amo/⸗ D

re quo amaſ inferioꝛa q; tu es:incipe amare

Bancti

paria:id eſt qð tu es. Sʒ quid multis opus
eſt: Sivolueris bꝛeuit᷑ poteris.Quo oꝛdine
aũt verũ amoꝛẽ ⁊ verã charitatẽ habere poſ
ſimus:ipſe dñs dixit nobis in euãgelio eui/

„ — —.
octaua8 Pn„ Prro- „

Aunguſtini

quia cõmunis eſt cũ pecoꝛibꝰ: ⁊ paſſeres illi
qui ꝑſonant habent ↄiugia: ⁊ nidos faciũt:

ſimul oua cõfouent: ſimul pullos nutriunt.

Licitus quidẽ amoꝛ iſte in hominibus: ſed

denter oſtendens. Sic em̃ ait:Diliges dũm / videtis quia carnalis eſt. Secũdus amoꝛ ſi/

deũ tuũ ex toto coꝛde tuo: ⁊ ex tota aĩa tua:
⁊ ex omibꝰ viribus tuis: et ꝓximũ tuũ ſicut
teipſum. Pꝛimũ ego dilige deũ: deinde te/
ipſum: poſt hęc dilige ꝓxinũ tuum ſicut te/
ipᷣm. Pꝛius tñ diſce amare teipſum: ſic dili/
ge ꝓximũ tuũ ſicut teipſum. Hã ſi teipſum
nõ noſti amare:quõ ꝓximũ poteris in veri/
tate diligere? Putãt em̃ nõnulli homies le/
gitimo oꝛdine ſe am are: quãdo res alienas

rapiunt: quado ſe inebꝛiat: quado libidini 2, t l. Alius
amoꝛ qui eſt ꝓpinquoꝛũ:iam iſte videt᷑ pꝛo/

ſeruiũt: quãdo ꝑ diuerſas calũnias iniuſta
lucra cõquirũt. Iſti tales audiant ſcripturã

Põ.10. dicentẽ: Qui diligit iniquitatẽ odit animã

Pðs.⁊2. poteris dicere: Mihi autẽ adhęrere deo bo⸗

ſuã. Si & amãdo iniquitatẽ: teipſum nõ ſo⸗/
lum nõ diligis:ſed etiã odio habes:quomõ

lioꝝ eſt:ſed adhuc ⁊ ipᷣe carnalis eſt.Mõ em̃
eſt laudandus qui amat filios:ſed deteſtan
dus qui non amat. Pꝛo magno enim lau/
daturus ſum in homie:quod video in tigri„-
de? Serpẽtes amãt filios ſuos: leones ⁊ lu/
pi amãt filios ſuos. Holi ergo magnũ puta
re ꝙ amas filios tuos: Adhuc in amoꝛe hoc
ſerpentibus cõpararis.Si non amaueris:a
ſerpẽtibus vinceris.honeſtos amoꝛes iam
dico. Illos enim flagitioſos excluſi. Alius

pꝛius hominũ: ſi nõ ſit cõſuetudinis. Nam
maioꝛ eſt amoꝛ qui extẽdit᷑ vltra ꝓpinquos
qᷓ; qui tenetur inter pꝛopinquos.cAQui amat
ꝓpinquos ſuoſ:adhuc ſanguinẽ ſuũ amat.

aut deum aut ꝓximũ diligere poteris?Si ̊ ꝓ Amet alios qui nõ ſunt ꝓpinqui: ſuſcipiat

vis verę charitatis oꝛdinẽ cuſtodire: fac iu/

ſticiã: dilige miſericoꝛdiã:fuge luxuria: inci/
pe ſecũdũ pſᷣceptũ domini:nõ ſoluʒ amicos

pegrinum: iam multum dilatatus eſt amoꝛ
iſte. Tantũ auteʒ creſcit: vt a cõiuge ad fili/
os:a filijs ad ꝓpinquos:a ꝓpinquis ad ex/

ſed etiã inimicos diligere. Et cum hęc fide/⸗) traneoſ: ab extraneis ad inimicos ꝑueniat.

liter cuſtodire toto coꝛde cõtẽderis: iſtis vir

tutibus quaſi quibuſdaʒ gradibus poteris
aſcẽdere: vt merearis deum toto aio ⁊ tota
virtute diligere.Et cũ ad iſtã fęlicẽ ꝑfectio
nem veneris:oẽs cõcupiſcentias iſtius mũ/
di tanq; ſtercoꝛa cõputabis.Et cum ꝓpheta

n m eſt. . .. „ .
eeo qð dominꝰ dicit in euage⸗

ans io:Diliges ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣſũ

omelila XXXVIII
On ſolum in nouo ſed etiã in veteri
n

teſtamẽto admonemur fratres cha/
Vriſſimi: qualiter ꝑfectam charitatem
tenere dbeamus. Sic enim ipſe dominꝰ in

Abi. S. euãgelio dixit: Diliges pꝛoximũ tuum tan/

qᷓ; teioſum. Tractemus ergo aliquatum de
amoꝛe homis in hominẽ:quia ſunt amoꝛes

ꝙ hominũ puerſi. IOpſe ꝑuerſe amat alterũ: qͥ

⁊ ſe ꝑuerſe amat: QQui autẽ recte ſe amat: et
alterũ recte amat. Verbi gratia: Sũt amo/

res flagitioſi deteſtabiles: Amoꝛes adulte⸗/
roꝛuʒ: amoꝛes coꝛruptoꝝ:immũdi amoꝛes.

AMalos amoꝛes dereſtant᷑ omnes leges hu/
manę: ⁊ leges diuinę Remoue g iſtos illi/
citos:quęramꝰ licitos. Incipit amoꝛ licitus
a coniugio:ſed adhuc carnalis eſt. Videtis

Sed vt ꝑueniat illuc: multos habet gradꝰ.

BDe amicitia & videte quid dicã. Sunt ami B

ci excepta amicitia: quę nec amicitia dicẽda
eſt:quã facit mala cõſcia. Sunt em̃ homies
qui pariter mala cõmittunt:⁊ ideo videntur
ſihi ↄiũcti:qꝛ ↄſcĩa mala ligati ſũt. Excepta
illa nefaria amicitia: eſt quęda amicitia ad-
huc carnalis ꝑ conſuetudinẽ coha bitandi:
colloquẽdi: ſimul cõuerſandi: vt contriſtet
homo quãdo deſerit᷑ ab amico cũ quo ſolet
colloqui ⁊ habere cõiunctiones. Conueniũt
duo homines:ambulant ſecũ triduo: ⁊ iam
nolunt a ſe recedere. Et iſta quędam amici⸗
tię dulcedo ẽ.hhoneſta quidẽ:ſed adhuc diiſ/
cutiamus illam:quia gradus amoꝛis huius
quęrimus:⁊ videamꝰquoaduſq; ꝑuenerimꝰ
vſq; ad amicitiã talem qualẽ dixi. Eſt & iſta
amicitia cõſuetudinis non ratiõis. habent
illã⁊ pecoꝛa.Duo equi mãducant ſimul:de/
ſiderant ſe ad aliã diem:pᷣcedit vnus: feſti/
nat alter:deſiderans quaſi amicũ ſuum: vix
regit᷑ a ſeſſoꝛe: ⁊ tãdiu ſe impetu ſuo pꝛouo/
cat quouſq; perueniat. Cumq; peruenerit
ad euʒ qui pceſſit: ſedatur pondus illud:fe/
rebatur pondere:amoꝛe vꝛgebat᷑: venit tan
qᷓ; ad locũ ſuũ⁊ cõquieuit.Adhuc ⁊ iſta ami
citia cõſuetudinis eſt in pecoꝛibus.Surga⸗

4.

iundce
honmmnippn
ſſaviune⸗
heineduit
ponabetn
Coniusre
zrdebente
Abeptube
ſferi⸗
Nantürel
msſelll
hocſtpht
entehott
goi;gat
ninediliga
ſͤhonieſu
goteyteri
esppteran
aecätolen
deignittia
atur gte:
Pasnoee
Norpihal
Zeldigu
Mämm
Icni i
erec
leamas
ellannas
omiträ⸗
habes⸗
cumü co
cötaci
deſotmiit
copus
Meie⸗

Mugieſne

ſtenana
Litn
mare.
Mirnn
gullignſc
licgt⸗
ludeere.
hofnlaci
nidicnt
Ghiene
uganegii
Ndanceine
ltdeie⸗
leſeion

iegi

X—

☚

n

rnſenn
zinllegſ

ulosnn
boninhlett

lchs mae

nulgel ie,
wstſeldelti
Ngloeninlnn
ANdchnn
os:leonestl,
honagninn
duenmarne

Logamanee

tosenorzin

dserlii Au

nikeniicn
Genndns Bun
Nn Pacs
Gvos Qlianu
giniſtime
ngui:ſgr
latausctena
taccingendſn
Ppinqusdlcs
inicosgun.
vshabagn⸗

ici. Sunmmi5

amicitindiin
untenboni⸗
tſceonidann
iſöͤt. Gunn
Giamidnun⸗
ͦ chabiuntt
i:ncnnit⸗
ocduſli
nes Couuain

ümideten

Uelunim
eluhun
mmtu,
luſg uenen
os hihi
eantinule
Urmusſth
niciiunn
etu ſi⸗ Nnng
c henn
Nuslltt

HuetſtinB
bus⸗ Sß

5

C

Homelia

mus adhuc ⁊ ab iſta.Eſt ⁊ alia ſuꝑioꝛ amici/
tia:nõ cõſuetudinis ratiõis: qua diligimꝰ
hominẽ ꝓpter ſidẽ ⁊ mutuã beniuolentiã in
iſta vita moꝛtali. At ſuꝑius quicqͥd iã inue/
nerimꝰ diuinũ eſt: Incipiat hõ amare deũ:⁊
nõ amabit in homie niſi deũ. Videat enim
charitas veſtra pꝛimũ amicitię amoꝛ quali/
ter debeat eſſe gratuitus. NHon em̃ ꝓpterea

Debes habere amicũ vł amare vt aliqͥd tibi

pſtet. Si ꝓpterea illũ amas vt pſtet tibi vel

pecuniã vel aliqð cõmodũ tẽpoꝛale: nõ illũ

amas.: reſpõſurꝰes mihi:hõ eſt fideliſ. Ergo
ſidem amas.Si fidẽ amas: qᷣbus oculis vi/
det᷑ fides:ipſis oculis videt᷑ deus. Incipe

2

Job.x.

amas ſed illud qð pᷣſtat. Amicꝰ gratis amã⸗
dus eſt: ꝓpter ſeſe nõ ꝓpter aliud. Si homi
nem te hoꝛtat᷑ amicitię regula vt gratis dili
gas:qᷓ; gratis amãdus ẽ deus qͥ iubet vt ho
minẽ diligas? Mihil delectabilius deo. Mã
in homie ſunt ꝗ̃ offendant:ꝑ amicitiã tñ co/
gis te vt etiaʒ illa ꝗᷓ̊ offendũt in homie tole/
res ꝓpter amicitiã. Si ergo nõ debes ꝓpter
quędã tolerãda diſſoluere homĩs amicitiã:
dei amicitia qͥbus rebꝰ debet cogi vt diſſol⸗
uatur a te? Hihil inuenis delectabiliꝰ deo.
Deus nõ ẽ qui te offendat: ſi tu eũ nõ offen
das: nihil illo pulchꝛius: nihil illo dulcius.
Sed dicturꝰ es mihi:Nõ illũ video quomõ

t ũ amaturꝰ quẽ ñ video? Et quõ dicis ama/

re quẽ nõ vides? M oſtẽdo vnde coneris

ce amas amicum: quid in illo amas? Gꝛatis
eũ amas.Sed foꝛte amicus iſte tuus vt alia

omittã:ſenex homo eſt. Fieri eniʒ poteſt vt

habeas amicũ ſenẽ.Quid amas ĩ ſene: In/
curuũ coꝛpus: albũ caput: rugas in fronte:

cõtractã mxillã. Si coꝛpus qð vides:nihil
defoꝛmius p̊ ſenectute: et tñ aliqd amas:et

coꝛpus qð vides nõ amas: quia defoꝛme ẽ:
vnde vides qð amas? Si em̃ quęrã a te q̃re

deũ amare:⁊ amabis hominẽ ꝓpter deum.
Audite magnũ teſtimoniũ. Niabolus certe

Apod.i2. accuſatoꝛ ſanctoꝝ eſt. Et quia nõ apud talẽ
iudicẽ cogit quẽ fallat:nõ põt ĩ nos crinina
falſa dicere. Mouit apud queʒ dicat. Quia
ergo falſa cõtra nos nõ poteſt dicere:quęrit

vera ꝗᷓ dicat. Ideo tẽptat vt habeat qð di/
cat.Hic ergo aduerſarius noſter qͥ nobis in/
uidet regnũ celoꝛũ:qui nõ vult vt ibi ſimus

vnde ipſe deiectꝰ ẽ:MNũqͥd inquit iob gratiſ

colit deũ? Adhuc ad hoc ꝓuocamur ab ad/

uerſario: vt gratis deũ colamus: quãdo ille
quęrẽs qð obijciat: ꝓ magno ſe putauit in/

videre: qð iſtis oculis nõ potes videre. Ec/ .
6

ueniſſe qꝛ dixit: Huũqd gratis iob colit deũ:
Nõ quia viderat coꝛ ipſius: ſed qꝛ videbat

diuitias eius. Cauere debemꝰ: ne ad ᷣmiũ
diligamꝰ deũ. Quid em̃: Pꝛopter ſᷣmiũ di/

lecturꝰ es deũ? Quale pſmiũ eſt qð tibi da/
turus eſt deꝰ: Quicqͥd tibi aliud dederit mi
nus eſt q; ipſe.Colis nõ gratis: vt aliqͥd ab
ipſo accipias. Gꝛatis cole: ⁊ ipſuʒ accipies.
Si em̃ ſeruat tibi deꝰ quo fruaris: ⁊ ſi amas

quę fecit: qualis eſt ille qͥ fecit: Si pulcher?az·

mũdus: qualis artifex mundi? Euelle ergo
coꝛ tuũ ab amoꝛe creaturę:vt inhęreas crea/

toꝛi:⁊ dicas qð in pſalmo ſcriptũ eſt: M.ihi Ns. 72.

auũt adhęrere deo bonũ eſt. Si autẽ deſeris E

eũ qui te fecit:⁊ amas illa quę fecit: deſerto
illo qͥ te fecit adulter es.Sic clamat epiſtola

iacobi:adulteros appellans: Aulteri. Et vñ JZa
adulteri?: Queęris vnde: Heſciti inqͥt:qꝛ ami

citia huiꝰ mũdi inimica eſt deo? Quicũq; ̊
voluerit amicus eſſe ſęculi huiꝰ: inimicꝰ dei

ↄſtituit᷑. Expᷣſſerat qͥd dixerat adulter. Ani/ 1I. Betrac.18.

ma deſerto creatoꝛe amans creaturã adulte
ra eſt. Aliꝰ em̃ amoꝛe nihil caſtiꝰ:nihil dele/
ctabiliꝰ. Illo deſerto hoc amplectẽdo: effici
eris ĩimũda. O aĩia vt illiꝰ amplexibꝰ digna
ſis:dimitte iſta:⁊ illi inhere gratio.Nã inde
dixit pſalmus: Aihi aũt adherere deo bo⸗
nũ eſt. Verſũ pꝛioꝛẽ ſic dixit:Perdidiſti om

nes qͥ foꝛnicant᷑ abs te. Et q̃ſi oſtẽderet quę

ſit foꝛnicatio:ſubiecit: Mihi autẽ adherere

deo bonũ eſt:nihil aliud volo ipſum. Ad/

herere illi hoc eſt bonũ meum: hoc eſt gra⸗
tuitũ bonũ meũ. Ideo ⁊ gratia dicit᷑ qꝛ gra⸗
tis cõſtat.Cũ ergo cęperis amare gratis:ſe/
curitas eſt:qꝛ amicũ gratis amas: ⁊ ad hoc
eum amas vt tecum amet deum.Attendite

enim ipſam amicitiã: vulgare mũdo cępimꝰ

pęr quam gradus fecimus. Attendite illã.
Amat maritus vxoꝛẽ:et vxoꝛ maritũ. Sine
dubio ⁊ ille illaʒ: ⁊ illa illũ ſaluũ vult. Vult

illum habere incolumem:vult illum habere

fęlicẽ. Ad h̊ amat qꝛ ipſa vult: qð ſibi vult:

F

⁊ illi B vult.Amat filios: qͥs nõ vult habere

niſi filios ſuos? Amat amicũ:qͥs nõ niſi in

columẽ hf̃e vult:adeo vt ſi foꝛte ↄtingat illi

aliqᷣd:cõtremiſcit:ↄtriſtat᷑: cõturbat᷑:currit:

— .
2. N

accedit:cũ acceſſerit plãgit?: Quid gvult ſal
uũ hr̃e:Si & ois qui amat ſaluũ vult hr̃eqð
amat:ſi intelligat ꝗᷓ ſit vera ſalꝰ incipit illaʒ
amare in ſe:⁊ ipᷣaʒ cogit᷑ verã amare ⁊ ĩ ami

co. Si oculis carneis ꝗris deũ:vide tres pu paniet.s.

eros de igne liberatos. Si fide quęris deũ:

vide machabęos in igne coꝛonatos.Salus 2. Macbab. .

cobi 4⸗

Sancti

ergo illa amãda eſt: iſta vtenda.Hhęc em̃ ad
vſum neceſſaria eſt: nam trãſitura eſt. Mon
em̃ vera ſalus eſt fratres quõ dicunt medici
ꝑęgrotamur quodãmodo. Naʒ ęgritudo ꝑ/
petua eſt:in iſta fragilitate carnis. Putatis
eniʒ tũc hominẽ ęgrotare quãdo febꝛicitat:

⁊ ſanum eſſe quãdo eſurit: Sanus eſt dici᷑.

Vis videre quãtũ malũ eſt eſurire? Dimit/
te illũ ſine medicamẽto ſeptẽ diebꝰ:occidit᷑.
Sed quia ponis quotidie medicamentum
viuit. Abedicamentũ autẽ famis cibus eſt:
medicamentũ ſitis potus eſt: medicamen⸗
tum laſſitudinis ſomnus eſt:medicamentũ
ſeſſionis deambulatio eſt:medicamẽtũ de/
ambulatiõis ſeſſio eſt:medicamentũ fatiga
tionis doꝛmitio eſt: medicamẽtũ doꝛmitio⸗/
is vigilatio ẽ.Et vide qᷓ; imbecille ſit coꝛpꝰ
manũ:hocipſum adiutoꝛiũ qð dixi qͥ aſ-/
ſumit: ſi ĩ eo ꝑſeuerauerit deſicit. Eſuriẽdo:
cibi quęrebas adiutoꝛiũ. Ecce adeſt adiuto
riũ cibi:Manducas:reficeris.Si plus fece/
ris plus deſicies. Adiutoꝛiũ ſitis quęrebas
potũ.Multũ bibendo offocaris:qui ſitien/
do vꝛgebaris. Laſſaſti ambulando: ſedere
vis: Sede ꝑpetuo:vide ſi nõ laſſabiſ.Quic-
quid ergo aſſumpſerit vt aliud pellat: in eo
ipſo ſi ꝑpſeuerauerit deſicit.Qualis eſt & iſta
ſalus fratres:tranſitura:fragilis:ꝑitura:va
Jacobi.4. Na:vere quomõ dictuʒ eſt: Quę em̃ eſt vita
Jobᷣ.i2, veſtra? Vapoꝛ eſt ad modicũ parens. Qui
ergo ĩ vita iſta amat animam ſuam: perdet
eam. Qui autem in hoc ſeculo odio habue⸗/
rit animam ſuam:in vitam ęternã cuſtoditr
eam. Qug eſt vita ęterna? Vera ſalus.Et ſi

Auguſtini

coꝛporl. Ad hoc enim ama vt facias quod 2
tu es: ⁊ erit in te ꝑfecta charitas. Hhoc ſi iue/
neris:ad hoc ama cõiugem:ad hoc ama fili/
um:ad hoc ama pꝛopinquũ:vicinum:igno⸗/
tũ:inimicũ:⁊ erit in te ꝑfecta charitas.Quę
ſi fuerit: vincis mundum ⁊ pellit᷑ foꝛas pꝛin/
ceps mundi. Audiſtis enim qð ait dominꝰ: G
Pꝛinceps huius mũdi miſſeſt foꝛas.Quia Job.ia.
ipſe paſſurꝰ erat: ⁊ per paſſionẽ ſuam factu/
rus in hominibꝰ dilectionẽ. AMaioꝛem hac Job. 15.
dilectionẽ nemo habet:qᷓ; vt animam ſuam
ponat quis pꝛo amicis ſuis. Vt ergo ama/
retur pꝛioꝛ amauit:vt in nomine eius nemo
moꝛi timeret: pꝛioꝛ pꝛo omnibꝰ moꝛtuus ẽ.
Ad hoc &̊ vt ędificaret in coꝛdibus hominũ
charitatẽ:miſit diabolũ foꝛas. Quo foꝛas:
De coꝛdibꝰhominũ.Cupiditas intromittit
illũ:charitas eũ foꝛas mittit. Nos vero fra/
tres ſupᷣſcriptos charitatl gradus cũ grãdi
diligẽtia cogitantes:non reddamꝰ domino
pꝛo bonis mala. Et quia ille veniẽs alliga/

vaſa eius fuimꝰ de poteſtate illiuſ abſtulit:
per gratiam ipſius euacuati omnibꝰmalis:
ſtudeamus repleri abundãtibus bonis:ti/
mẽtes illud qð ipſe dominꝰ dixit: Cum im/
mundus ſpiritꝰ exierit ab homine ambulat
ꝑ loca arida:querẽs requiem ⁊ nõ inueniet.
Poſt hec reuerſus inueniens domum vnde
exiuit vacuam:adduxit ſecũ ſeptem ſpiritꝰ
nequioꝛes ſe:⁊ facta ſũt hominis illiꝰ poſte/
rioꝛa peioꝛa prioꝛibꝰ. Ne ergo ⁊ nos tale ali
quid patiamur: quãtũ poſſumꝰ elaboꝛemꝰ
i locis vitioꝝ virtutes inducere: vt poſſimꝰ

amicum tuum videris queʒ amabas in hoc ag dei miſericoꝛdiã ꝑuenire.

ſeculo vt ſaluus eſſet quia tu talem ſalutem
deſideras ꝗᷓ ęrerna eſt:ad ipſam ſalutẽ dili-
gis amicum tuum: et totum eſt quicqͥd vis
amico tuo pꝛeſtare:vt illam tecum teneat ſa
lutem. Amas enim iuſticiam:vis illum eſſe
iuſtũ. Amas ſub deo eſſe:vis et illũ eſſe ſub
deo. Amas vitam ęternã: illuc eum vis te/
cum regnare in ęternũ. Inimicũ tuũ vides
perſequi te: iniquitas eſt quę te ꝑſequitur.
In illo iraſci debes miſericoꝛdia: febꝛit in
anima. QAQuomodo ergo amicus huiꝰ ſeculi
ecundũ ſeculum amans animam ſuam: ſe⸗
bꝛem vult pellere de amico ſuo queʒ ſimili
amat vt ſe pꝛopter pꝛeęſẽtem ſalutem: ſic tu
quemcumq; diligis pꝛopter vitam ęternaʒ
dilige. Cum inueneris iram:indignationẽ:
odium: iniquitatẽ:ſic coneris expellere moꝛ
bum animi: quomodo amicꝰ ſęculi moꝛbũ

1—

De eo að pyheta dielt ipſalno. .
Beatus qui intelligit ſuꝑ egenũ et Nõ.
paupere:in die mala liberabit eum

dDominus: Homelia

lix oꝑarius cultoꝛ elemoſynaꝝ eo R½
vVere ſuo cõparauerit cęluʒ:⁊ dans
panẽ eſuriẽtibꝰ:delictoꝝ ſuoꝝ pᷣſſit
ncẽdiũ. Cui ꝓpha tale exhibet teſtimoniũ:
et patronũ habet ſpm̃ſanctũ. In tali cauſa
oꝑarius fęlix viuit:⁊ ſecurꝰ iã moꝛit᷑: cũ quo
ambulat patrimoniũ in ĩmoꝛtale hoꝛreũ:in
quo debitoꝛẽ fecit dñũm:dũ paſcit alteꝝ dan
do. Si accepit i ſe modicũ panis in pera:cõ/
parauit in ſe vitam cęleſtem: ſe faciens hę/
redem in die iudicij. Nullam poterit incur ·
rere perniciẽ:qui comparauerit elemoſynis
pietatẽ.Cui ꝓpha tale exhibet teſtimoniũ:

uit foꝛteʒ: id eſt diabolũ:et nos omnes qui Mattõ.i2.

N Solueinqt

ſchanöes
eguaſauot
gaiukäd⸗
legenunſt
Gipidenst
ſistuined
fmneälune
egbiran
(blte⸗
teolochu
cack erge
Nanteoce
icus. Ha
(hosene
roale
loſui⸗
auclas
nbi Ir

Vtheg Ckſugt

mniuko⸗
foges:
dumad
lgeral
effundu
celanan
Ahnnoe
Ettubomn

Untkas bus enci

1

anidef
Müinitu

ſiſeaſet
dhen
Naenggt
Cöſant.
ui n
tuleſ.E
Mnarſt
Aagnü
kmiyrn
V Pocoge

Raſbushontd

s. Qloſor⸗
itasnnonint
1. Bosdeofe
Jalls cigit
ddam' donin⸗
lermniszlig⸗

tnosonnesgeilt

teilliuſ abſlr
tonnidnas
inbusbonisn
dirnt: Cunmn
omineanbin
ntnöinuens
Sdonnunn
üſepen her
nins e notr
otwstlei
–
lage tpelit

iaripacne⸗
oei

banbten
W

cenoturn⸗
caup n

=

betteſinou

=
—

.Juntla
norici
uale horei⸗

Matthᷣ.I. cit ſuꝑ bonos ⁊ malos: ⁊ pluit ſuꝑ iuſtos et

Homelia

Salua eum et viuiſica eum dñe.O duplex
ꝓphetę beneficiũ.Saluat pariter:⁊ cõmen/
dat parit᷑ vt ſaluet᷑: qꝛ ⁊ ipe ſaluauit vt viui/
ficaret᷑: ⁊ ipſe vitã poſcenti donauit ĩ terra.
Beatus eſt iſte dũ vſq; ſic currit in celũ.Sʒ

ne aliqñ vacet in illo vitę beneſiciũ: feſtinet

ad pꝛęmiũ: magnũ dimittat in ſęculo teſti-

Nõ.4o. Mmoniũ.Qua de re dicit: Beatus qui intelli

git ſuꝑ egenũ ⁊ pauperẽ:in die mala libera-
bit eũ dñs.Et iterũ Eſaias dicit ⁊ ſic teſtat᷑:

Eſa. s. Solue inqᷣt omnẽ nodum iniuſticię. Solue

ſuffocatiões impotentiũ cõmertioꝛũ:dimit/
te quaſſatos in requiẽ:⁊ omnẽ ↄſummatio/
nẽ iniuſtã diſſipa. Frãge eſuriẽti panẽ tuũ:

Legenum ſine tecto induc in domuʒ tuam.

Si videris nudum veſti:⁊ domeſticos ſemi⸗/
nis tui ne deſpicias. Lũc erumpet tempo/
raneũ lumen tuũ:⁊ ſanitas tua citius oꝛiet᷑:
⁊ pꝛeęibit ante te iuſticia:⁊ claritas dei circũ/
dabit te. Tunc exclamabis et dñs exaudiet

B te:dũ adhuc loqris dicit:Ecce aſſum. Perfe

cta eſt ergo miſericoꝛdia fratres chariſſimi:
vt ante occurrat eſurienti cibus qᷓ; roget mẽ
dicus. MHõ em̃ eſt ꝑfecta miſericoꝛdia ꝗᷓ pꝛe/
cibus extoꝛquet᷑.Sed ſi tacet mẽdicus:loqͥ
tur palloꝛ in facie: pene laſſus: feſſus eſt cę-
liſq; ſuſpectus. Feſtina pietas ſuccurrere ne
audias rogantẽ:ne qð debet᷑ dño vendices
tibi. Imitare deũ tuũ:qui ſolem ſuũ oꝛiri fa

iniuſtos. Et ecce veniet tibi pluuia anteq;
roges: deſcendet vbertas nocte dũ ſtertis:
dum adhuc in lecto es ex pſcepto vigilat di ⸗
es: excubant elementa:fructus te neſciente
effundunt᷑. Jactat cęlũ ⁊ parturit terra: tot
cellaria meſſium dũ neſcimus ſic accipimꝰ:
⁊ tantas opes comedimꝰ anteq; rogemus.
Et tu homo modicus eſt ipſe panis ⁊ pꝛeci/

Matt.i5. bus vendis: Nõ rogauerũt quattuoꝛ milia

ieſum i deſerto ſeptẽ panes ⁊ paucos piſces
vt infinita agmina pꝛãderent: quo pꝛandio
viciſſet ſaltẽ vſura menſurã. Qui cum ero-⸗
gaſſet: Colligite inquit fragmẽta ne qͥd de/
pereat:quia ſanctũ fuerat totum quod ipſe
cõfecerat. Redigant᷑ ſeptem ſpoꝛtę buccel/

larũ: ſaturata ſũt tanta milia ⁊ nihil mino/

ratũ eſt. Et creuit eis cibus dum impendit
victus:ſic ⁊ elemoſyvna ſi indigẽtibꝰ eroget᷑.

C Magnũ opus eſt elemoſyna fratres chariſ/

ſimi vt faciat homo qð fecit deus:quia hos

paucos eſurientes in terra dimiſit: qui vno

vaſculo oꝛbẽ cęli paſcit:ꝑ quẽ ⁊ nobis liceat

XXXIX XI.

erogare. Sʒ ſi vbiq; fuiſſet abudans:perie/⸗
rat miſericoꝛdia:dedit nobis deus ſecundciu
baptiſmũ. Quis em̃ ſine peccato? Hã ſicut ccẽi.ʒ.

aqua extinguit ignẽ: ſic et elemoſyna extin/
guit peccatuʒ. In hoꝛreis noſtris habeamꝰ
abundantiã quę flamas noſtras oblatione
vnius panis extinguat:⁊ ante foꝛes gehen/
nę ſtat miſericoꝛdia: ⁊ neminẽ ꝑmittit in car

cerem mitti.Et quicũq; miſertus fuerit:miG–v-é3V..

ſerebit᷑ ei:⁊ ſi qͥs nõ fuerit miſertus nõ miſe/
rebit᷑ ei.DHDa panẽ cum potes:qꝛ nemo eſuri⸗
et in inferno:nec habebis poſt moꝛtẽ frumẽ
tũ:nec inuenies illic aliquãdo mendicũ: qͥa
non erit tempus miſerẽdi. Bonoꝛũ em̃ ma⸗
loꝛũq; diſcretio ⁊ in ſuis actibus permane/
bunt. Jpo chꝛiſto dño noſtro rege ac iudice

ſecernente agnos ab hedis: dexterã ac ſini/ Matth.25.

ſtrã ſequeſtrans:qui eſuriſſe ⁊ ſitiſſe ſe dicit:
⁊ cętera in ſuis miniſtris perpeſſum fuiſſe ſe
aſſerit. Date &̊ omnibꝰ dilectiſſimi fratres:

date pcipue ad domeſticos ſidei: date omi/

bus:ne cui nõ dederitis ipſe ſit chꝛiſtus:cui

ve dederitis ipſe eſt chꝛiſtus.

De fraterna cõcoꝛdia ⁊ offenſio⸗

nis relaxatiõe· Homelia xI.

Jes iſti ſancti quos agimus in ob, A
ſeruatione quadraſimę: cõmonent
nnsos de fraterna cõcoꝛdia loqui vo/
bis: vt quicũq; habet aduerſus aliũ quere
lam: finiat ne finiat᷑. Molite iſta cõtemnere
fratres mei.Cũ em̃ vita iſta moꝛtalis ⁊ fragi
lis:quę inter tot terrenas tẽptatiões pericli
tat᷑: et oꝛat ne ſubmergat᷑:non poteſt eſſe in
quouis iuſto ſine qualibuſcũq; peccatl:vnũ
eſt remediũ per quod viuere poſſumus: qᷣͥa
docuit nos magiſter deus dicere in oꝛatiõe:
Dimitte nobis debita noſtra ſicut ⁊ nos di⸗
mittimus debitoꝛibus noſtris. Pactum et

placitum cum deo fecimus: ⁊ cõditione ſol/
uendi debiti in cautiõe ſubſcripſimus: Di/ Mattb. s.

mitte nobis:plena ſiducia petimus:ſi ⁊ nos
dimittimus.Si autem non dimittimus: di
mitti nobis peccata non putemus: ne noſ/
ipſos fallamus. omo ſe non fallat: deus

non fallit. umanũ eſt iraſci: ⁊ vtinam ne

hoc poſſemus.humanũ eſt iraſci:ſed non
debet iracũdia nr̃a natos ſurculos diuerſis
ſuſpitiõibꝰ irrigare:⁊ ad trabẽ odij ꝑuenire.
Aliud eſt em̃ ira: aliud odiũ. Sępe etiã pat
iraſcit᷑ ſilio: ſᷣ ñ odit filiũ:iraſcit᷑ vt coꝛrigat.

Sancti

Si ꝓpterea iraſcit᷑ vt coꝛrigat: amdo iraſci
Watth. 7. tur. Pꝛopterea dictũ ẽ: SFeſtucã ĩ oculis fra⸗
tris tui vides: trabẽ aũt in oculo tuo nõ vi/
des: Culpas in alios irã: ⁊ tenes odiũ in te
ipo. In cõparatiõe odij:ira feſtuca eſt. Sed
feſtucaʒ ſi nutrias:trabes erit. Si euellas ⁊
B ꝓijcias:nihil erit.Si aduertiſtiſ beati iohã
nis epła cũ legeret᷑:debuit nos terrere ſentẽ
1. Job. 2. tia. Ait em̃: Lenebꝛę tranſierũt: lux vᷣo iam

lucet. De inde ſecutus adiũxit:Aui dicit ſe

in lumine eſſe ⁊ fratrẽ ſuũ odit:in tenebꝛis ẽ
vſq; adhuc. Sed foꝛte tales tenebꝛas putet
eſſe homo: qles patiunt᷑ in carceribus inclu
ſi. Vtinã tales eſient:tñ in talibꝰnemo vult
eſſe. In his aũt carcerũ tenebꝛis: poſſũt in/
cludi ⁊ innocẽtes. In talibꝰ em̃ tenebꝛis:in/
duſi ſunt martyres. Lenebꝛę circũquaq; fũ/
debant᷑: ⁊ lux fulgebat in coꝛdibus eoꝛũ. In
illis tenebꝛis oculis nõvidebãt:ſᷣ amoꝛe fra
ternitati deũ videbãt. Aultis ſcire qles ſũt
iſte tenebꝛę: de qͥbꝰ dictũ ẽ: Qui odit fratrẽ
1. Job.. ſuum in tenebꝛis eſt: Et alio loco dicit: Qui
odit fratrẽ ſuũ homicida ẽ. Qui odit fratrẽ
ambulat:exit:intrat: ꝓcedit:nullis catenis
oneratus: nullo carcere icluſus: reatu tamẽ
ligatus ẽ. Moli illũ putare ſine carcere eſſe.
He vbis dſii Carcer eiꝰ coꝛ eiꝰ ẽ.Cũ audis: Qui odit fra/
Ser.ib.a. xrẽ ſuũ in tenebꝛis eſtvſq; adhuc:ne foꝛte cõ
tẽnas tales tenebꝛas: adiungit dicẽs: Qui
odit fratrẽ ſuũ homicida eſt. Odis fratrẽ et
ſecurus ambulas: ⁊ cõcoꝛdare non vis:non
agnoſcis q̃re ſpaciũ tibi dederit deus. Ecce
iaʒ homicida es:⁊ adhuc viuis.Si dñm ira
tum haberes:cũ odio ffis ſubito rapereris.
Parcit tibi deus: parce tu tibi: cõcoꝛda cuʒ
fratre tuo:aut foꝛte tuvis ⁊ ille nõ vult.Dic
ſecurꝰ: DLimitte nobis debita noſtra: ſicut
anos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ nr̃is. Foꝛte pec/
caſti in illo:vis cũ illo cõcoꝛdare: vis ei dice
:frater ignoſce mihi qð peccaui ĩ te:ille nõ
vult ignoſcere:nõ vult dimittere debitum.
Qõ ei debes nõ vult tibi dimittere:ipſe ob
ſeruet quãdo habet oꝛare:quãdo venturus
eſt qͥ tibi noluit dimittere qð in eũ foꝛte pec-
caſti:quãdo venturꝰ ẽ ad oꝛationẽ qͥd factu-
MWatts. . rus eſt:? Dicit: Pater noſter qͥ es in celis.Di
cat:accedat:Sanctifice᷑ nomẽ tuũ. Adhuc
dic.Adueniat regnũ tuũ.Sequere.Fiatvo
luntas tua ſicut in celo⁊ in terra. Adhuc am
bula: Panẽ noſtrũ quotidianũ da nobᷣ ho⸗/
die. Nixiſti:qð ſequit᷑ vide:ne foꝛte velis iã
tranſcẽdere ⁊ aliud dare.Mõ eſt quo tranſi/

Auguſtini
re poſſis:ibi teneberis.Dic ergo ⁊ verũ dic:
aut ſi nullũ peccatũ habes vñ dicas:Dimit⸗
te nobᷣ debita noſtra? NHNoli dicere.Et vbiẽ
illud qð apłus dixit:Si dixerimus qꝛ pecca
tum nõ habemꝰ:nos ipſos decipimus:⁊ ve

ritas in nobis nõ eſt: Si aũt moꝛdet cõſciẽ/ i. Job..
tia fragilitatis: ⁊ in ͥ ſculo vbiq; abundãt
iniqͥtates. Dic ̊: dimitte nobis debita no.

ſtra.Sed qð ſequit᷑ vide. Noluiſti em dimit
tere peccatũ fratri tuo:⁊ dicturꝰ es: Sicut ⁊

nos dimittimus debitoꝛibꝰ noſtris. Annõ .
es dicturus? Si nõ es dicturus:nihil es ac/

cepturus:ſi falſũ es dicturus.Ergo dic ⁊ ve
rum dic. Qũo dicturꝰ es verũ: qꝛ fratri tuo

noluiſti laxare peccatũ: Illũ admonui:mo 2
do cõſulo. OQ quiſqᷣs es ſi tamẽ es: qꝛ dixiſti
fratri tuo: himitte mihi qð ĩ te peccaui.Si

dixiſti ex toto coꝛde tuo: ſi vera humilitate
nõ ficta charitate:qũo deus videt in coꝛde:

vñ dixiſti: ſed ille noluit tibi dimittere:noli
eſſe ſollicitꝰ:Serui eſtis ambo:habetis do⸗

minũ:cõſeruo tuo debes. Noluir tibi dimit
tere:interpella dñũm amboꝛũ.Qõ tibi dimi
ſerit dñs: ſi poteſt exigat ſeruꝰ. DNico aliud.
Admonui & eũ quia noluit dimittere fratri
ſuo cũ petat ille dimitti ſibi ⁊ faciat qð nole

bat: ne qñ oꝛat non accipiat qð deſiderat.

Admonui et illũ qꝛ petiuitveniã peccati ſui

a fratre ſuo ⁊ nõ accepit:vt ĩ eo qð nõ impe⸗/
trauit a fratre ſuo: ſecurꝰ ſit de dño ſuo. Eſt

⁊ illud qd moneã. Peccauit te frater tuꝰ:et
noluit tibi dicere: Dimitte mihi qð peccaui
ſte.Si abundãt ᷣba iſta:vtinã deus eradi⸗

cet illa de agro ſuo: hoc eſt de coꝛdibꝰ vfis.

EÆ multi eniz aꝛ ſciunt ſe peccaſſe in fratri⸗
bus ſuis:⁊ nolũt dicere:dimitte mihi. Non
erubuerũt peccare: et erubeſcũt rogare.Nõ

erubuerũt de iniquitate:⁊ erubeſcũt de hu⸗

militate. Ipſos ergo i pᷣmis admoneo qui/
cunq; habetis diſcoꝛdiã cũ ffibus vf̃is ⁊ re-
uocatis ad vos ⁊ ↄſideratis vos:⁊ iuſtũ iu/
diciũ fertis in vobis:intus in coꝛdibꝰvr̃is:⁊
iuenietis vos nõ debuiſſe facere qð feciſtis:
nõ debuiſtis dicere qð dixiſtis. Petite veni
am frẽs a fratribꝰ vr̃is:facite fratribꝰ qð ait

aplus: Donãtes vobiſipſis ſicut ⁊ deus in Epbe⸗·

chꝛiſto donauitvob: facite: nolite erubeſce/
re veniã petere. Pꝛoinde omnibꝰ dico viris

⁊ fęminis:minoꝛibꝰ maioꝛibus:laicis ⁊ ce

ricis: Dico ⁊ mihi ipſi.Om̃es audiamꝰ:oẽs
timeamus: ſi peccauimꝰ in frẽs noſtros. Si
adhuc iducias viuẽdi accepimꝰ:nõ iðo mo/

ſrur Ahu
cns Din

Wiende

näsfand

ildofend

ſſenztunte
ſpenmus e
Goonlan.
igrllerf
letileniſun
lintlirun
hoepkapiay,
atitſenſa
Clenco:dic
eninn Bon
ohiatſuobt
Ateoalos
daipuntatcn
ſlotatöoye
lzelogunt
Atpoſlano
Ahpeccauent
eniampete
Aocutus:
Wevcluer
nesnedle
diesſanct
guidince
ftatnhey
tinucnin
tiolſedip
winirgvi
gultetacen
ghimini
Sealen
yeniipoft
geeu li
tinis Pon
fitöpaat
iantut
Mstbiig
aröere
snofibe
ltön
Uulltueſ
gintepete
hiretp
ykate⸗
fKoigalen
llune gi
baͤnin
nan

B Homelia

innt rimur. Adhuc em̃ viuimꝰ: nondũ damnati
* n ſuumus. Duũ viuimus faciamus qð iubet pa
–— N ter qui erit deus iudex omniũ: vt petamus
—R veniã a fratribus quos foꝛte peccãdo in eos
Gechinun D aliquid offendimus:aliquid lęſimus. Sunt

unanigiſi ꝑſonę humiles ꝑ oꝛdinẽ ſęculi huiꝰa quibuſ

illo vt petat:dic domino ĩ oꝛatiõe tua: Dſie ⸗

ſcis me non peccaſſe in illum fratrẽ meũ:ſed
illum potius peccaſſe in me:et obeſſe illi qð
peccauit in me ſi veniã non petat a me:Ego
bono animo peto vt ignoſcas ei. Ecce dixi
vobis quod maxime per iſtos dies ieiunio/

loſtigtui ſi petamus veniã extollunt᷑ in ſuꝑbiã: hocẽ rum veſtroꝛũ:obſeruationũ quoq; veſtrarũ
enohiedcnn qð dico:aliquãdo dominꝰ peccat in ſerumm cõtinentię veſtrę mecum agere debeatis:vt
Pobukätnn ſuũ:qꝛ ſi ille dñs eſt:ille ſeruus:ambo tamẽ cum fratribus veſtris concoꝛdetis.Gaudeã
ntsi alieni ſerui ſunt:qꝛ ambo chꝛiſti ſanguie re ⁊ ego de pace veſtra qui cõtriſtoꝛ litibus ve
denoſna d⸗ dẽpti ſũt. Tamẽ durũ videt᷑ vt etiaʒ iubeã: ſtris: vt omnes donantes vobiſmetipſis ſi
Musnie. hoc pꝛęcipiã:vt ſi foꝛte dominus homo pec / quis habet aduerſus aliqueʒ querelã ſecuri
sEden cat in ſeruũ ſuum iniuſte litigando: iniuſte agamus paſcha:ſecuri celebꝛemus eius paſ
Nerirfunm cędendo: dicat ille: Ignoſce mihi: da mihi ſionem qui nihil cuiq; debebat: et pꝛecium
Näadnonunt veniam. Hon qͥa nõ debet facere:ſed ne ille quod pꝛo debentibus ſoluit dominus ieſus
nees gedl incipiat ſuꝑbire: pęniteat eum. Quid ergo?ꝛ chꝛiſtus:dico qui in neminẽ peccauit:⁊ pꝛo/⸗
gbͤitehenui Ante oculos dei pęgniteat eum: ante oculos pe in illũ omnis mũdus peccauit:nec exigit
iwenbunlhe dei puniat coꝛ ſuũ:⁊ ſi nõ poteſt dicere ſeruo ſuplicia:ſed ꝓmiſit pꝛęmia.hhabetis ipſum
idainct ſuo:qꝛ nõ opoꝛtet:da mihi veniam: blande teſtem in coꝛdibus veſtris: quia ſi in aliquẽ
bidinineent illuʒ alloquat᷑. Blanda em̃ apellatio venię peccauimꝰ:vero coꝛde veniã poſtulemus:ſi
nbochtbetzd⸗ eſt poſtulatio. Reſtat vt eos alloquar in äs aliquis in nos peccauit: veniaʒ dare parati
R alij peccauerũt:⁊ illi qui i quos peccauerũt: ſimus:⁊ pꝛo inimicis noſtris oꝛemus:nõ ex-
i. Citho veniam petere noluerũt. Illos em̃ iam ſum pectemus vindicari fratres. Quid eſt vindi
ſan. Dolun allocutus: qui petentibus veniã fratribus cari: niſi malo alieno paſci? Scito quotidie
trdinurfrn dare noluerũt.Hũc ergo alloquoꝛ vos om/ venire hominẽ:genua ſigere: fronte terram
ditſhntiti nes:ne diſcoꝛdię veſtrę remaneãt:quoniam cocutere:aliquando vultum ſuũ lachꝛymis
urgiin dies ſancti ſunt. Credo quia cogitaſtis ali / rigare: ⁊ in iſta tanta hũilitate ac ꝑturbati/
eni grti ququid in coꝛdibus veſtris:qui ſcitis vos ceum one dicit: Domine vindica me:occide inimi
ſancdtin fratribꝰ veſtris aliquas habere diſcoꝛdias: cũ meũ. Plane oꝛa vt occidat inimicũ tuũ:
gic ⁊ inueniſtis qð nõ ipſi vos in eos peccaueri et ſaluet fratrẽ tuum. Occidat inimicitias:
ſtdenſl e tis:ſed ipſi in vos.Et ſi nõ modo mihi loq/ ſaluet naturaz. Sic oꝛa vt vindicet te deus:
utirfin mini:quia meũ eſt loqui in hocloco: veſtrũ pereat qui te ꝑſequebat᷑:ſed man eat qui ti/
nbiſun autẽ tacere ⁊ audire:tamẽ foꝛte cogitãdo lo-⸗ bi reddatur. MMD W
nmiduc, quimini:⁊ dicitis vobis: Volo concoꝛdare: «Jcs
ieann e Sed ille me lęſit:ille ĩ me peccauit:⁊ nõ vult ¶ De vere pęnitẽtibꝰ: Home. xI
etaltuft veniã poſtulare:quid ergo dicturꝰ ſuʒ? Va/ H
iniendhie de ad illũ ⁊ tu pete veniã:Abſit.Nolo men NEnitentes:pęnitẽtes:pęnitentes:ſi A
inen tiaris. Holo dicas: Da mihi veniã:qͥ te no/ tamẽ eſtis pęnitẽtes et nõ eſtis irri/ Dhe pe. diſ.
anbelitnedn ſti nõ peccaſſe in fratrẽ tuũ.Quid em̃ ꝓdeſt dẽtes: mutate vitã: recõciliamĩ deo penitentes.
udnmnn tibi cum tu fueris tuus accuſatoꝛ:? Quid ex Zvos cũ catena paſcetis. Qua inquis cate/ .ane
fkbus folt⸗ petis tibi ignoſci: ab eo quẽ nõ leſiſti:aut in da: Quę ligaueris in terra:erunt ligata ⁊ in
gwartilfli⸗ quo nõ peccaſti? Hihil tibi pꝛodeſt:nolo fa- cęlo.Audis ligaturã:⁊ deo putas facere im/
—B cias:noſti bene:diſcuſſiſti:ſciſti:qꝛ in te pec poſturam? Penitentiaʒ agis: genua figis ⁊
erofut cauit:nõ tu in illũ. Scito inquã in tua ſcien rides ⁊ ſubſannas patientiã dei.Si pęnitẽs
ſs beien tia: ſit tua ſcientia:noli venire ad fratrẽ tuũ es pgnitet te: ſi ñ pęnitet: pęnitẽs nõ es.Si
efint/, q in te peccauit: ⁊ vltro ab illo petere veniẽã. ergo pęnitet: cur facis qð male feciſti: Si fe⸗/
,ſattnal Debẽt int᷑ vos eſſe alij paciſici qͥ illũ obiur⸗ ciſſe pęnitet:noli facere. Si adhuc facis:cer
wlrmnit⸗ gẽt: vt a te pus veniã petat:tu tantũ patus te nõ es pęnitẽs.Equidẽ chariſſimi ęgrotãt
mnibdio⸗ eſto ignoſcere: poꝛ patꝰ eſto ex toto coꝛde di · hoies:mittũt ad eccliã: vł poꝛtant᷑ ad eccłiã
husliißt mittere.Si ꝑatꝰ es dimittẽ:iã dimiſiſti: ha⸗ T¶ baptiʒant᷑ ⁊ renouant᷑: 1 fglices hinc erũt.
Audunie bes adhuc qð oꝛes. Oꝛa ꝓ illo vt petat a te Sʒ nõ ipᷣa ẽ cã penitẽtię. Qui nõdũ accepit
oaſt⸗ veniã:qꝛ ſcis ei nocere ſi non petat.Oꝛa pꝛo baptiſmũ:nõdum violauit ncamerl: Oui

Bancti
glit violauit ſacramentũ male ⁊ ꝑdite viuẽ/
I. Corj.ii. do:⁊ ideo remotus eſt ab altari: ne iudiciuʒ
ſibi mãducet ⁊ bibat:mutet vitã:coꝛrigat ſe
recõciliet᷑. Cũ viuit:dũ ſanus eſt:expectet
etiã tũc recõciliari quãdo incipit moꝛi: Ex/
perti ſumus multos expiraſſe: expectantes
recõciliari. Deinde etiã dico in cõſpectu dei
timoꝛi veſtro:timoꝛẽ meũ. Qui autẽ nõ ti/
met:timentem me cõtemnet: ſed malo ſuo.
B Audi ergo. Certus ſum qꝛ homo baptizatꝰ
ſi vitam nõ audeo dicere ſine peccato: quis
em̃ ſine peccato:vᷣ vitã ſine crimine duxerit:
7 alia peccata habuerit ꝗᷓ quotidie dimittũ/
Mattð.o. tur in oꝛatiõe dicẽti: Nhimitte nobis debita
noſtra:ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ no⸗
ſtris:quãdo diem finierit:vitã non finit:ſed
tranſit de vita in vitã:de laboꝛioſa ad quie/
tam: de miſera ad beatã: ſiue iſta volũtate
ſua currat ad baptiſmũ: ſiue ꝑiculo ↄſtitutꝰ
baptiʒet᷑ ⁊ exeat de hac vita: ad deũ vadit:
ad requiẽvadit. Baptiʒatus aũt deſertoꝛ ⁊
violatoꝛ tãti myſterij: ſi agat pęnitentiã ex
toto coꝛde:ſi agat pęgnitẽtiã vbi deus videt
qui vidit coꝛ dauid:qñ increpatꝰeſt a ꝓpha
⁊ grauit᷑ icrepatꝰpoſt cõminatiões dei terri/
2. Begl. 12. biles:exclamauit dicẽs: Peccaui:⁊ mox au/⸗
diuit: Dñs abſtulit peccatũ tuũ. Tantũ va⸗/
lẽt tres ſyllabę. Tres ſyllabę ſunt:peccaui:
ſed in his tribus ſyllabis:flãma ſacrificij co/⸗
Hepe.diſ. ram dño aſcendit in cęlũ. Ergo qͥ egerit ve/
7· q egerit. raciter pgnitentiã:⁊ ſolutus fuerit a ligamẽ/
to quo erat obſtrictus:⁊ a chꝛiſti coꝛpoꝛe ſe/
paratus:et bñ poſt pęnitentiã vixerit: ſicut

ante penitentiã viuere debuit:poſt recõcili

ationẽ quãdocũq; defunctꝰ fuerit:ad deum
Cyvadit:ad requiẽ vadit:regno dei ñ pᷣuabit᷑:
e pe.diſ. a populo diaboli ſeparabit᷑. Si qͥs aũt poſi
.ſiquis. tus ĩ vltima neceſſitate ęgritudinis ſuę:vo⸗/

luerit acciꝑe pęgnitentiã ⁊ accipit:⁊ mox recõ

ciliabit᷑: et hinc vadit:fateoꝛ vobis non illi
negamus qð petit:ſed nõ pᷣſumimꝰ qꝛ bene
hinc exit.Hõ pſſumo:non vos fallo:nõ pᷣſu/
mo: Fidelis bene viuens:ſecurus hinc exit.
Baptiʒatus ad hoꝛã:ſecurꝰ hinc exit. Agẽs

pgnitentiã ⁊ reconciliatus cum ſanus eſt et

poſtea bene viuens:ſecurꝰ hinc exit.Agens

pęnitentiã ad vltimũ ⁊ recõciliatus:ſi ſecu/

rus hinc exit ego nõ ſum ſecurus. Vnde ſe/
curus ſum dico:⁊ do ſecuritatem:vnde non
ſum ſecurus:pęnitentiã dare poſſum:ſecuri
tatẽ dare nõ poſſum. Sed dicat aliqͥs:bone
ſacerdos tu neſcire ⁊ nullã ſecuritatẽ nobis

*

Auguſtini
dare poſſe dicis:ſi ille ſaluatur ⁊ chꝛiſtũ adi⸗/
re meret᷑ cui moꝛienti pęnitẽtia dat᷑:qui duʒ
vixit dũ ſanus fuit impęnitẽs fuit: Inſtrue
ergo nos rogo quõ bñ viuere poſt pęnitẽtiã

debeamꝰ?. Dico abſtinete vos ab ebꝛietate:
a cõcupiſcẽtia:a furto:et maliloqᷣo:ab imo/

derato riſu: a verbo ocioſo vnde reddituri
ſunt homines rationẽ in die iudicij. Ecce qᷓ;
leuia dixi.Oia tñ grauia ⁊ peſtifera.Et alið
dico: MNõ ſolũ poſt pęnitentiã ab iſtis vitijs
ſe homo fuare debet:ſᷣ et ante pęnitẽtia dũ
ſanus eſt:qꝛ ſi ad vltimũ vitę ſteterit:neſcit
ſi ipſam pęnitẽtiã acciꝑe ac deo ⁊ ſacerdoti
peccata ſua cõfiteri poterit.Ecce quare dixi
qꝛ ⁊ ante pęgnitentiã bñ viuendũ eſt: et poſt

pęnitentiã meliꝰ.Qð dico attẽdite. Debeo D

illud planiꝰ exponere: ne me aliqͥs male in/
tellexiſſe intelligat. Mũquid dico dãnabit᷑:
Nõ dico.Sed dico etiã liberabit᷑: Mon.Et
quid dicis mihi?:? Heſcio: MHõ pſᷣſumo: nõ ꝓ/

mitto:neſcio. Vis te de dubio liberare:vis

qð incertũ eſt euadere: Age peęnitentiã duʒ
ſanus es. Si em̃ agis verã pęnitentiã dũ ſa
nus es:et inuenerit te nouiſſunus dies:cur/⸗
re vt recõcilieri:ſi ſic agis ſecurus es. Qua/
re ſecurꝰ es?: Quia egiſti pęnitentiã eo tꝑe q̊
⁊ peccare potuiſti.Si aũt vis agere pęnitẽ/
tiã ipſam tũc quãdo peccare nõ potes:pec/
cata te dimiſerũt:nõ tu illa.Sʒ vñ ſcis inqᷣſ
ne foꝛte deꝰ dimittat mihi: Verũ didl. Vñ?
Neſcio. Illud ſcio:hoc neſcio. MHã ideo tibi
do pęgnitentiã:qꝛ neſcio. MNaʒ ſi ſcirẽ tibi ni/
hil ꝓdeſſe:nõ tibi darem. Itẽ ſi ſcirem non
tibi pꝛodeſſe non te admonerem:non teter-
rerem. Duęe res ſũt: aut ignoſcitur tibi: aut

nõ ignoſcit᷑. Quid hoꝝ tibi futuꝝ ſit neſcio.

Ergo tene certũ:dimitte incertũ.
Be coõmendatioe oꝛatiõis dñicę
eus erpoſiedendon ke
V*

pᷣhenſa cõtinet᷑ fides. Jam vt antea
dixi vobis quod ait aplłus paulus:

uia ergo quomõ credat᷑ in deum ⁊ acceꝑi
ſtis ⁊ tenuiſtis ⁊ credidiſtis: accipite hodie
quomodo inuocatur deus. Ipſe filius ſicut
audiſtis cum euangeliũ legeret᷑ docuit diſci
pulos ſuos ⁊ fideles hanc oꝛationeʒ.Spem
habemus obtinendę cauſę noſtrę: quando

talis iuriſperitꝰ nobis pꝛeces dictauit:ſicut
confeſſi eſtis:qui ſedet ad dextram patiis:

bolũ reddidiſtis: quo bꝛeuit cõ/ A

Quõ inuocabũt in quem non crediderunt? Go.10·

nui until
,Gteniliteie un
zil Cloclenan
Abc tuee
guoltyenn
Auencömun
Dtohoed
edotſen
Nacnpeae
cholecleßk
gabnodeo⸗
Roels: gr
Pthaltus Sa
Mlenatte
Wekcune
olenpe
ſegiüee
1cnenr
opene
ſoneten
niat
hentuͦe
inh an diat: Ce⸗
ſegnücne
ahemen
(nuo A
hoo nra
hosnosinue
ſostostzce
eZccien
Gorirtenn
ſooſcniann
clin llo
Lliſl ſnci
des
Acdent
eine
Kiinabis
nsn
Dhuseen
ctligton

4

urtchi
irudi
lis iin
gepoſtpa
Noschehian
malloto
ſo meenlin
die lacieu
eſtinghi
ii hißi
tuntepniihnl
Vuefannrt
e dedtſcte
ntSaeguuen
uencückage
anictte Da
menlisggei⸗
iddichdithi

=☛

☛ =

SSe

2

igürninin

Cicſmusdese
5
Cnuennic
risngeegn
Venopotes d
l. ggilͤni
ſo häupn
Riſſaithin
iſamnn
cenmmlec⸗
SS
j iuupſulecn
NnÖ.
uti die
one .
apkut
znnn
1 kupuit

MCd0,

☛É
=
.

denn.

omelia

ipſe eſt aduocatus noſter: qui venturus eſt

iudex noſter. Inde enim venturus eſt iudi-

care viuos ⁊ moꝛtuos.Tenete ergo et hanc

oꝛationẽ quaʒ reddituri eſtis ad octo dies.

Quicũq; autẽ veſtrũ nõ bene ſymbolũ red/
diderũt:habent ſpaciũ:teneant:qꝛ die ſab/
bati audiẽtibus omnibꝰ qͥ aderũt reddituri
eſtis die ſabbati nouiſſimo: quo die bapti/
gandi eſtis. Ad octo autẽ dies ab hodierno
die reddituri eſtis hanc oꝛationẽ quã hodie

Mattð.s.accepiſtis.Cuiꝰcaput eſt: Pater noſter qͥ es
e vbis dñi in cęlis. Inuenimꝰ patreʒ in celis:attenda/
mus quẽadmodũ viuamꝰ in terris. Sic em̃

debet viuere qui inuenit talẽ patrem: vt di/
gnus ſit venire ad eius hęreditatẽ. Dicimꝰ

autem cõmuniter: Pater noſter. Quãta di/

gnatio:hoc dicit imꝑatoꝛ: hoc dicit mẽdicꝰ:
hoc dicit ſernus:hoc dicit dñs eius. Simul

dicũt: Pater noſter qᷣ eſt in cęlis. Intelligũr
ergo ſe eſſe fratres:qñ vnũ habent patrem.

Sed nõ dedignet᷑ fratrẽ habere ſeruũ ſuum
dſis eius: quẽ fratrẽ voluit habere dominꝰ

B chꝛiſtus. Sanctiſicet᷑ nomẽ tuuʒ: Dicimus:

Adueniat regnũ tuũ. Sanctificatio nomis
dei eſt:qua efficimur nos ſancti. Naʒ nomẽ
eius ſemꝑ eſt ſanctũ. Optamus etiã venire
regnũ eius:veniet:⁊ ſi nolumꝰ:Sed optare
⁊ oꝛare vt veniat regnũ eius: nihil eſt aliud
q; optare ab illo vt dignoſ nos faciat regno
ſuo:ne foꝛte qð abſit veniat: ⁊ nõ nobis ve/
niat. Multis em̃ non eſt venturũ: qð tamẽ
venturũ eſt. Eis enim venturum eſt: quibꝰ

Mattð.a⁊5. dicit᷑: Venite benedicti patris mei ꝑcipite

regnũ quod vobis paratũ ẽ ab oꝛigine mũ⸗
di. Illis nõ veniet quibus dicit᷑: Diſcedite
a me maledicti in ignem ęternũ.Cum vo di
cimus:Adueniat regnũ tuũ:oꝛamus vt no/
bis veniat. QAuid ẽ vt nobis veniat? Vt bo
nos nos inueniat. hoc ergo oꝛamus vt bo/
nos nos faciat.Tũc em̃ nobis veniet regnũ

eius: Addimus: Fiat voluntas tua: ſicut in
ccelo ⁊ in terra. Seruiunt tibi angeli in cęlo:
nos ſeruiamus tibi in terra. Mõ te offendũt

angeli in cęlo: non te offendamus in terra.
Quõ illi faciüt voluntatẽ tuã: ſic faciamus
⁊ nos.Et hic quid oꝛemꝰ: niſi vt boni ſimꝰ⸗
Quãdo enim facimus volũtatem dei:nam
ipſe ſine dubio facit ſuam:tũc eius volũtas
eſt ĩ nobis. Et aliter bene intelligimꝰ: Fiat

voluũtas tua ſicut in cęlo:ita ⁊ in terra.Acci⸗

pimus pᷣceptum dei:⁊ placeat nobis:place/

Ro.⁊. at mẽti noſtrę. Cõdelectoꝛ enim legi dei ſᷣm

—

XLII

interioꝛem hominẽ:tunc ſit volũtas eius in

cxlo. Cęlo enim comparat᷑ ſpiritus noſter:

terrę autẽ caro noſtra. Quid eſt ergo: Fiat
voluntas tua ſicut in celo ita ⁊ in terra? At

quomodo menti noſtrę placet tua iuſſio: ſic

ei cõſentiat caro noſtra: et tollat᷑ rixa illa de

medio quę deſcribit᷑ ab apoſtolo:Caro eniz Sat. 5.

cõcupiſcit aduerſus ſpiritũ: ſpiritus autem

aduerſus carnem. Q.uando contra carnem
cõcupiſcit ſpiritus:iam facta eſtvolũtas eiꝰ

in celo. Quãdo contra ſpiritũ nõ cõcupiſcit

caro: iã facta eſt volũtas eius in terra. Erit
hec plena cõcoꝛdia quando ipſe voluerit:ſit
modo pugna vt poſſit eſſe victoꝛia. Etiã ſic
bene intelligi poteſt: Fiat volũtas tua ſicut

in cęlo ita in terra: vt cęlum ponamꝰ eccle/

ſiam: quia poꝛtat deum:terram autẽ inſide/

les quibus dictũ ẽ:Terra es ⁊ in terrã ibis. SGeñ.ʒ.

Quãdo ̊ oꝛamꝰ ꝓ inimicis noſtris: inimi/

oꝛamus vt fiat voluntas eius ſicut ĩ cęlo ita
⁊ in terra:id eſt ſicut in tuis ſidelibus:ſic et R
tuis blaſphematoꝛibꝰ:vt omnes cęlũ flant.

cis eccleſię: inimicis nomini chꝛiſtiano: hoc

Sequit᷑: Panem noſtrũ quotidianũ da no/C

bis hodie. Poteſt ſimpliciter accipi oꝛatio⸗

nem iſtam fundere nos ꝓ victu quotidiano

vt abundet nobis:⁊ ſi non abundet nobis:
non deſit nobis. Quotidianum autem di-
xit:q;diu hodie vocatur quotidie viuimus:

quotidie ſurgimus: quotidie ſaturamur:q̊/

tidie eſurimus. Hhet nobis quotidianũ pa⸗

nem: Quare nõ dixit ⁊ tegumentũ: Victus
em̃ noſter ĩ cibo eſt ⁊ in potu: tegumentũ in

veſtitu ⁊ tectu. Nihil hõ pluſ deſideret:canñ
quidẽ dicit aplus: MNihil intulimus in hunc
mundũ:ſed nec auferre qͥd poſſumꝰ. Victũ
⁊ tegumentũ habentes: his cõtenti ſimus.
Pereat auaricia et diues ẽ natura. Ergo ſi
ad quotidianũ victum ꝑtinet:qꝛ ⁊ hoc bene
intelligi᷑ qð dicimus: Panem noſtrũ quo/
tidianũ da nobis hodie: nõ miremur ſi no/
minato pane cętera neceſſaria intelligant᷑.
Quõ:QAñ ioſeph inuitauit fratres ſuos:ho
mines inqͥt illi hodie mecũ mãducabũt pa/
nẽ:cQuare panẽ ſolũ mãducaturi erãt?Sed
a ſolo pane intellecta ſunt cetera.Sic qñũ ro/
gamus panẽ quotidianũ:quicqͥd nobis ꝓ⸗
pter carnẽ noſtrã in terris neceſſariũ eſt po⸗/
ſtulamꝰ. Sed qͥd ait dñs ieſus? Quęrite pꝛi
mũ regnũ dei ⁊ iuſticiã eius: ⁊ hęc ola appo/
nent᷑ vobis:intelligit᷑ hoc etiã valde bñ:Pa
nẽ noſtrũ qͥtidianũ da nobis bodiereuchs⸗
2

1. Limot. ⁶.

BGancti

riſtiam tuã: quotidianũ cibũ. Hoꝛunt em̃ ſi/
deles quid accipiãt: et bonũ eſt eis accipere
panẽ qͥtidianũ huic tẽpoꝛi neceſſariuʒ. Pꝛo
ſe rogant vt bona faciãt:vt i bonitate ⁊ fide
⁊ bona vita ꝑſeuerẽt.hhoc optãt:hoc oꝛant:
qꝛ qͥ nõ ꝑſeuerãt i bona vita:ſeꝑabunt᷑ ab il-/
Mattð.s. lo pane. Ergo paneʒz noſtrũ quotidianũ da
nobis hodie.Quid eſt? Sic viuamus vt ab
altari tuo nõ ſeparemur: et verbũ dei quod
quotidie nobis aperit᷑ ⁊ quodãmodo fran-
git᷑: panis quotidianꝰ eſt. Et quõ illũ panẽ
ventres:ſic iſtum eſuriunt mentes.Et hunc
ergo petimus ſimpliciter: ⁊ quicqͥd aĩę nfę⁊
carni noſtrę in hac vita neceſſariũ eſt: quoti
diano pane concludit᷑. Dimitte nobis:dici/
mus:debita noſtra:⁊ dicamꝰ quia verũ dici
mus.OQuis em̃ hic viuit i carne:⁊ nõ habet
D debita? Quis eſt homo ſic viuens: vt ei nõ
ſit iſta oꝛatio neceſſaria: Inflare ſe põt:iuſti
Zud.i3. ficare nõ põt. Bonũ eſt illi vt imitet᷑ publi/
canũ:nec tumeſcat ſicut phariſęus qui aſcẽ/
dit in templũ ⁊ iactauit merita ſua:texit vul
nera ſua. Ille aũt ſciuit quare aſcẽderit qui
dicebat: Heus ꝓpitius eſto mihi peccatoꝛi.
Cõſiderate fratres mei: hoc dñs ieſus chꝛi/⸗
ſtus oꝛare docuit diſcipulos ſuos:illos ma/
gnos pꝛimos apoſtolos ſuos:arietes nr̃os.
Si ergo ꝓ peccatis ſuis dimittẽdis arietes
oꝛant:agni qͥd debent facere de quibꝰ dictũ
z. 28. eſt: Afferte dño filios arietũ? Hoc ergo ſcitl
vos i ſymbolo reddidiſſe:qꝛ inter cętera no/
mina audiſtis remiſſionẽ peccatoꝝ. Remil⸗
ſio peccatoꝛũ vna eſt ꝗᷓ ſemel dat᷑ in ſancto
baptiſmate: alia quę q;diu viuimꝰ hic dat i
pſica oꝛatione. Pꝛopter qð dicimꝰ:Dimit/
te nobis debita noſtra. Et induxit nobiſcũ
deus pactũ ⁊ placitũ: firmũq; chirographũ
vt dicamꝰ: Siẽ ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ
noſtris. Qui vult dicere efficaciter: Dimitte
nobis debita noſtra: opoꝛtet ꝙ dicat veraci
ter: Sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰnoſtris.
Si hoc qð eſt poſteriꝰ:aut nõ dicit:aut falla
citer dicit: illud qð pꝛius eſt: inaniter dixit.
Abaxime vobis dicimꝰ: Dimittite omia de
coꝛdibꝰ veſtris: qui ad ſanctũ baptiſmũ ac/
ceſſiſt . Et vos ſideles qͥ ꝑ hãc occaſionẽ au/
ditis hãc oꝛationẽ et noſtrã expoſitionẽ:di/
mittite totum quicquid aduerſus aliquem
habetis in coꝛdibꝰ veſtris:ibi dimittite vbi
de videt. Aliqñ em̃ hõ dimittit oꝛe:⁊ tenet ĩ
coꝛde: Dimittit oꝛe ꝓpt᷑ hoĩes:⁊ tenet in coꝛ⸗
de.MHõ tim es oculos dei:? Pꝛoꝛſus dimitti/

Auguſtini

te:qð vſq; ad iſtos dies tenuiſtis: ſaltẽ his
diebꝰ dimittite. HNõ debuit occidere ſol ſuꝑ E
iracũdiam veſtrã: et multi ſoles occiderũt:
trãſeat aliqñ iracũdia vr̃a: dies magni ſolis
celebꝛamꝰ. Illiꝰſolis de quo dicit ſcriptura:
Oꝛiet᷑ vobis ſol iuſticię: et ſanitas in pẽnis Malacb.4.
eius.Quid eſt in pennis eius:? In ꝓtectio/
ne eius. Vnde in pſalmo dicit᷑: Subvmbꝛa ez.ic.

alarũ tuaꝝ pꝛotege me.Aliud autẽ qꝛ in die

iudicij futuri ſũt ſero pęnitẽtes:et fructuoſe
dolẽtes: dicti a ſapiẽtia qͥd tũc dicturi ſũt
penitentiã agentes:⁊ pꝛę anguſtia ſpũs ge/
mentes? Quid nobis ꝓfuit ſuꝑbia:et diui/ gap..
tiarũ iactantia qͥd intulit nobis? Trãſierũt
illa oia tanq; vmbꝛa. Ergo errauimus a via
veritatis:⁊ iuſticię lumẽ nõ illuxit nobis: et
ille ſol nõ eſt oꝛtus nobis. Ille ſol iuſtis oꝛi/
tur: iſtũ autẽ ſolẽ viſibilẽ facit deꝰ quotidie Matts.jſ.
oꝛiri ſuꝑ bonos ⁊ malos.Ad illũ autẽ ſolem
videndũ iuſti ꝑtinent:mõ in coꝛdibꝰnoſtris
habitat iſte ſol ꝑ fidem. Si &̊ iraſceris ne oc/ Epbᷣ.a.
cidat ſol iſte in coꝛde tuo ſuꝑ iracũdiã tuaʒ:
ne foꝛte iraſceris ⁊ occidat tibi ſol iuſticię:et
in tenebꝛis remaneas. MNe putetis autem qꝛ
nihil ſit iracũdia: Turbatus eſt pꝛę ira oculꝰ Nẽ..
meus. Vtiq; cui turbat᷑ oculus ſoleʒ videre
nõ põt:⁊ ſi conatꝰ fuerit videre: pęna illi eſt
non voluptas. Quid eſt ira? Libido vin-
dictę.Et libet hominẽ vindicari?:Et nondũ
eſt xpᷣs vindicatꝰ: nõdũ ſũt ſancti martyꝛes
vindicati:adhuc expectãt patientiaʒ dei vt
cõuertant᷑ inimici chꝛiſti:cõuertant᷑ martvv
inimici. NMos qui ſumus vt vindictã quęra /
mus? Si ꝗreret illã deꝰ de nobis:vbi rema/
neremus? Ille qꝛ nihil nos lęſit:non vult ſe
vindicare de nobis:⁊ nos quęrimꝰ vindica/
ri qui pene quotidie deũ offendimus? Ergo
dimittite. Dimittite ex coꝛde. Iratꝰ es noli
peccare. Iraſcimĩ ⁊ nolite peccare. Iraſcimi

aſi hoĩes ſi vincimini:⁊ nolite peccare vt irã

in coꝛde teneatis: ne in illud lumẽ intretis.

Ergo dimittite. Quid eſt ira: Cibido vindi

ctę. QAuid odiũ? Ira iueterata. Ira iuetera/
ta ſi facta ẽ:iã odiũ dicit᷑.Quid videt᷑ cõfite/
ri ille qͥ cũ dixiſſet: Lurbatꝰ ẽ ſ̃ ira oculꝰ meꝰ
addidit: inueteraui in oibus inimicis meis:
Qð erat ira cum eſſet noua:odiũ factũ ẽ:qꝛ
in vetuſtatẽ cõuerſũ eſt. Ira feſtuca ẽ:odiuʒ
trabes ẽ.Aliqñ repᷣhẽdimꝰ iraſcentẽ:⁊ odiũ
tenemꝰ in coꝛde:⁊ dicit nobis chꝛiſtꝰ: Feſtu / an.r
cã in oculo fratriſ tui vides:⁊ trabẽ in oculo
tuo nõ vides. Vñ creuit feſtuca vt trabẽ fa⸗

genui⸗

air hn

inun
ticellſenn
nbenfeati.

b6. QAioditfun

otetunſti
cpuspan⸗
hojntcnt⸗
Peusesente

. Oun
ſinicate.

ſopionesel
nrcts: tde
fibabltaepe
geincdb'
beatotſeopt
cavekni⸗

Puiecaiek

ſbonfisetſe
Unkuatlned
cko Getein
Uodonäckti
ſeneſealen
unchnecbu

(evereken

Mudinin
Nk Dinine

(tnoodin

eikadiut
wdehende
ſieiindern
enteprano

Dullykmintn
turdict

lihnmeng
CMulgſze
ſnansc
Ulneritn

Gennecin

Dorniſdete
Cbeno.
ſnckccrpt
Gunmmnie
lbans
lleunſen
R
tlexui:
ſcing
Nlanac
mapeten
ieee

1

I

Knukiſii
urocate ſ⸗
luſoles Nin
esngi
Nodakſainn
aſuntns gi

ee

ddickeee

Ausmigine
ukles:aflane
Litücnanii
malſuſieg
furſicucu
tnodietTäli

Goemutnnsen

nöuntnce
Peſcluſtsas
Eſrardegeni
Aslliiſie
ncdbut

Sizirſcansect

giraicüg
unbiſeluntiet
lepgtenisameng
msctencaht
oallusſolgniu⸗
nitarpmulid
tmeAhihhnn
Ndni Ctmi
itſmcimmme
1patennuzdan
cöenuntpu,
rmcigignr⸗
enobistin⸗
Plefenmſ
geine ii
hfendinuct
Nde nd
erne n
gltepaunenn
dluniſtne
Aitipil

Homelia
ceret? Quia nõ ſtatiĩ euulſa ẽ: Quia paſſus
es exire ⁊ itrare ſolẽ totiẽs ſuꝑ iracũdiã tuã:
feciſti illã veterẽ:attraxiſti malas ſuſpitões
⁊ rigaſti feſtucã:rigando nutriſti:nutriendo
trabem feciſti. Expaueſce vel quãdo dicit᷑:
1.Yovᷣ.ʒ. Qui odit fratrẽ ſuum homicida eſt.Gladiũ
non eduxiſti:non vulnus in carne feciſti:nõ
coꝛpus plaga aliqua trucidaſti:cogitatio ſo
la odij in coꝛde tuo eſt et teneris homicida.
Reus es ante oculos dei:ille viuit ⁊ tu occi

diſti. &atum ad te ꝑtinet occidiſti quẽ odi/

ſti. Emẽda te:coꝛrige te. Si in domibꝰ vfis
ſcoꝛpiones eſſent aut aſpides: quãtũ labo/
rarerxis: vt domus vf̃as purgaretis et ſecu/
ri habitare poſſetis:? Iraſcimini:inueterant᷑
irę in coꝛdibꝰ veſtris: fiunt tot odia: tot tra/
bes:tot ſcoꝛpij:tot ſerpẽtes:et domũ dei:id

eſt coꝛ veſtrũ purgare nõ vultis.Ergo facite

Mattb.s.qð dictũ eſt: Sicut ⁊ nos dimittimꝰdebito/⸗
ribꝰ nr̃is:et ſecuri dicite:Oimitte nobᷣ debi/
ta nr̃a:qꝛ ſine debitis i hac tra viuere nõ po/
teſtis.Sed alia ſũt illa magna crimia:ꝗᷓ vo/
bis bonũ eſt in baptiſmo dimitti: ⁊ a quibꝰ
ſemꝑ eſſe alieni debitl:alia quotidiana pec/
cata:ſine qᷣbus hic hõ viuere nõ põt: ꝓpter
quę neceſſaria eſt quotidiana oꝛatio: cũ ſuo
pactu dimittit ac placito: vt quomõ hilarit
icit᷑: Dimitte nobis debita nr̃a:ſic veracit:
S Sic⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ nr̃is. Dein/
de iſta diximꝰ de peccatis pᷣteritis:qͥd de cę/
tero? Ne nos inferas in tẽptationẽ:dimitte
ꝗ̊ fecimꝰ:⁊ alia non cõmittamus.Quicunq;
em̃ tẽptatione vincit᷑:peccatũ ipſe cõmittit.
Jacobi.j. Etenim inquit aplus Jacobꝰ: Nemo cũ tẽ/
pprtatur dicat ꝙ a dño temptat᷑.Heus em̃ in
tẽptatoꝛ maloꝝ eſt. Je em̃ neminẽ tẽptat.
Vnuſqᷣſq; autẽ temptat᷑ a cõcupiſcẽtia ſua
abſtractus ⁊ illectꝰ. Deinde generat moꝛtẽ.
Vel moꝛtẽ time: ſi peccatũ nõ times. Moli
cõſentire cõcupiſcẽtię tue.Mõ eſt vnde cõci/

pieat niſi de te. Cõſenſiſti: quaſi cõcubuiſtii

coꝛde tuo. Surrexit cõcupiſcẽtia.Cõcupiſcẽ
tia cũ cõceꝑit parit peccatũ. Peccatũ vᷣo cũ
cõſummatũ fuerit: generat moꝛtẽ. Ergo ne
abſtraharis a cõcupiſcentia tu: nega te illi:
noli eam ſequi:illicita eſt:laſciua eſt:turpis

eſt: alienat te a deo. Holi dare cõſenſiones

amplexuũ:ne plangas partũ:qꝛ ſi ↄſenſer:
id eſt ſi amplexatꝰ fueris:cõcipis. Cũ cõcu/⸗/
piſcẽtia cõceperit:parit peccatũ.Nondũ ti/

mes peccatũ? Time qͥ ꝑducit peccatũ. Dul⸗
ce eſt peccatũ: ᷣ amara eſt moꝛs. Jpa eſt in/

fęlicitas hominũ ꝓpter qð peccãt:moꝛiẽtes
hic dimittũt: ⁊ ipla peccata ſecum poꝛtant.
Peccas ꝓpter pecunia:hic dimittenda eſt.
Peccas ꝓpter villa:hic dimittẽda eſt. Pec/⸗
cas ꝓpter mulierẽ:hic dimittẽda eſt.Et qͥc-
quid ẽ ꝓpter qͥd peccas: qñ oculos i moꝛte
clauſeris:hic dimittis:⁊ iᷣm peccatũ qð cõ⸗

mittis tecũ poꝛtas. DHimittant᷑ peccata: di⸗

mittant᷑ ᷣterita:ceſſent futura. Sed nõ põt
hic viuere ſine ipſis:vel minuta ſint: vei le/
uia. Sed ipſa leuia vel minuta nõ ↄtẽnant᷑.
De minutis guttis flumia iplent᷑. Nõ cõtẽ/
nant᷑ vł mioꝛa. Per anguſtas rimulas inſu/
dat a: nauis iplet᷑ ſentina:⁊ ſi ↄtẽnat᷑ ſenti/
na: mergit᷑ nauis.Sʒ nõ ceſſat᷑ a naut:am⸗
bulaãt manꝰ:ſic⁊ tuę manꝰambulẽtvt qͥtidie
deſiciãt ſẽtinę. Quid ẽ ambulẽt manꝰ:Hha:
dent:fac bona oꝑa: ambulẽt manꝰ tuę: Frã Eſa.ꝭs.
ge eſuriẽti panem tuũ:⁊ egenũ ſine tecto in/
duc in domũ tuã. Si videris nudum veſti.
Fac quãtũ potes:fac vnde potes:fac hilari⸗
ter:⁊ ſecurus mitte oꝛationẽ. abebit alas
duas:geminas elemoſynas. Quid ẽ gemi⸗/
nas elemoſynas? Dimittite et dimittet᷑ vo/ Lucl.s.
bis:date ⁊ dabit᷑ vobis. Vna eſt elemoſyna
qꝗ̃̊ fit de coꝛde: qũñ fratri tuo dimittis pecca/
tũ. Altera elemoſyna ꝗᷓ fit de ſubſtantia:qñ
panẽ pauperi poꝛrigas. Ambas fac:ne ſine
vna ala remaneat oꝛatio tua. Ergo cũ dixe G
rimꝰ: Ne nos inferas in tẽptationẽ: ſequit᷑:
Sʒ libera nos a malo. Qui vult liberi a ma
lo:teſtatur qꝛ in malo eſt. Ideo dicit aplus:
Redimẽtes tempꝰ qm̃ dies mali ſunt. Sed Egpð 5.
quis eſt qui vult vitaʒ:⁊ diligit videre dies s. ʒʒ.
bonos: qñ ois homo in hac carne nõ habet
niſi dies malos? Quis nõ vult? Fac qð ſeqͥ
tur: Cohibe linguã tuã a malo:et labia tua
ne loquatur dolũ. Declina a malo ⁊ fac bo-
num:inquire pacẽ ⁊ ſequere eam:et caruiſii
diebꝰ malis:⁊ implet᷑ qð oꝛaſti:Libera nos
a malo.Tres ꝭ̊ petitiões ſuꝑioꝛes: Sancti⸗
fice᷑¶ nomẽ tuũ: Adueniat regnũ tuuʒ: Fiat
volũtas tua ſiẽ in cęlo ⁊ in terra:ęterna ſũt.
Quattuoꝛ aũt ſequẽtes ad iſtã vitã ꝑtinẽt:
Panẽ noſtrũ quotidianũ da nobis hodie:
Nũquid quotidie petituri ſumꝰpanẽ quo⸗
tidianũ:qñ ad illã ſatietatẽ venerimuſ:DNi⸗
mitte nobis debita nr̃a:nunquid dicemꝰ in
illo regno:qñ debita nõ habebimꝰ:? Ne noſ
inferas in temptationẽ:nũquid tunc dicere
poterimꝰ:qũñ nlła erit tẽptatio? Libera nos
a malo: nũquid dicemꝰ: qñ nullũ e⸗ vnde

BGancti

liberemur? Quattuoꝛ & iſta ꝓpter vitã nfaz
quotidianam nobis neceſſaria ſunt:tria vᷣo
illa ꝓpter ęternã. Sed ola petamꝰ vt ad illa
pueniamꝰ:⁊ hic regamur: ne ab uůlla ſepare/
mur.Ofo vobis quotidie dicẽda eſt:cũ ba/
ptiʒati fueriti. In ecclia em̃ ad altare dei qͥ⸗
tidie dicit᷑ iſta oo dñica:⁊ audiunt iſtã fide/
les. Hõ & timemꝰ ne minꝰ illã teneatis dili⸗
gẽter:qꝛ ⁊ ſi qͥs veſtrũ nõ poterit tenere ꝑfe/
cte:audiẽdo quotidie tenebit. Ideo die ſab
bati qñ vigilaturi ſumꝰ ĩ dei miſcðia:reddi/
turi eſtis:nõ or̃onẽ ſᷣ ſymbolũ. Mõ em̃ niſi
teneatis ſymbolũ in ecclia:in lło ſymbolũ

quotidie nõ auditis. Cum aũt tenueritis vt
nõ obliuiſcami: quotidie dicite qñ ſurgitis:

qñ vos collocatis ad ſomnũ: Reddite ſym/
bolũ vr̃jm: reddite dño:cõmemoꝛate voſip/
ſos: nõ pigeat repetẽ. Bona ẽ repetitio: ne
ſubꝛepat obliuio. He dicatis dixi heri: dixi
hodie:quotidie dico:teneo illud bñ. Cõme⸗
moꝛa fidẽ tuã: Inſpice te: ſit tanq; ſpeculũ
tibi ſymbolũ tuũ. Ibi te vide.Si credis oĩa
ꝗ te credere ↄfiteris: ⁊ gaude quotidie i fide
tua.Sint diuitię tuę:ſint quotidiana iſta qͥ⸗
dãmodo indumẽta mẽtis tuę. Nũquid non
qñ ſurgis te veſtis? Sic ⁊ co memoꝛãdo ſym
bolũ tuũ veſti animã tuã: ne foꝛte eã nudet
obliuio remaneas nudꝰ:⁊ flat qð ait apłs:
2. Cor. 5. qð abſit a te: Si tñ veſtiti nõ nudi inuenia/
mur. Veſtiti em̃ erimꝰ fide nr̃a: ⁊ ipſa fides
⁊tunica ẽ ⁊ loꝛica. Lunica ↄtra cõfuſionem:
loꝛica ↄtra aduerſitatẽ. Cũ aũt venerimꝰ ad
illũ locũ vbi regnabimꝰ:nõ opus eſt vt dica
mus ſymbolũ: Heũ videmꝰ:ipſe deꝰ nobis
viſio erit:viſio fidei huiꝰ merces erit: Amẽ.

¶ BPeillumiatione ceci nati: actoti⸗
mũdi cecitate: Homelia xII

geliu legeret᷑ aperuit oculos homĩ qͥ
cęcus erat natꝰ. Fratres ſi attẽdamꝰ

hereditariã pęnã noſtrã: totꝰ mũdus cęcus

eſt. Ideo venit xpᷣs illumiatoꝛ: qꝛ diabolus
fuerat excęcatoꝛ.Oẽs cęcos naſci fecit: qͥ pꝛi
mũ hoĩem decepit. Currãt ad illumiatoꝛẽ:
currãt:credat: accipiãt lutũ de ſaliua factũ.
Saliua quaſi verbũ eſt: terra caro ẽ. Lauẽt
faciẽ in piſcina ſyloa. Pertinuit aũt ad euã/
geliſt exponere nobis qͥd ſignificet ſyloa:⁊
ait:qð interpᷣtat᷑ miſſus. Quis ẽ ipᷣe miſſus
niſi q dixit in ipſa lectiõe? Ego inqͥt veni vt
faciã oꝑa eius qͥ me miſit.Ecce ſyloa:lauate
faciẽ:baptiʒami: vt ⁊ illuminemi et videat:

Ominus ieſus:ſic audiuim cũ eus⸗

Auguſtini

ds ante nõ videbatis. Ecce bmũ ad hocqð

dictũ eſt: oculos aperite. Ego inqͥt veni vt B
faciã oꝑa eius qͥ me miſit. Ja hic exiſtit arri/
anus ⁊ dicit:Ecce videtis:qꝛ chꝛiſtꝰ nõ fecit
oꝑa ſua:ſᷣ patris qͥ eũ miſit. Nũquid ł; dice
ret ſi videret:hoc eſt ſi i ipſo qͥ miſſus eſt:tã/
qᷓ; in ſyloa faciẽ lauaret? Quid &̊ diciſ:Ecce
ipſe inqͥt qͥd dixit: Veni vt faciã opera eius
qͥ me miſit.Hõ & ſua? Mõ. Et qͥd eſt qð ait:
Ipe ſyloa:ipſe miſſus:ipſe ſiliꝰ:ipſe vnicus
quẽ tu ꝗris eſſe degenerẽ. Quid eſt qð ait:
OQOia quę habet pater: mea ſunt? Tu dicis: Job.16.
qꝛ oꝑa aliena faciebat:qꝛ dixit: Faciã opera
eius qͥ me miſit. Ego dico: qꝛ pater res alie⸗
nas habet: ſᷣm coꝛ tuũ loquoꝛ: Vñ mihi vis
Bſcribere:qꝛ dixit chꝛiſtus:venivt faciã oꝑa
eius q̃ſi nõ mea:ſed eius qͥ miſit me? Inter⸗/
rogo te dſie chꝛiſte:ſolue ꝗſtionẽ ſine ↄtenti/

one.Oia inqᷣt qꝗᷓ̃ habet pr̃ mea ſũt:Ergo pi-·

tris:nõ ſunt ſi tua ſũt.Hõ em̃ ait:Qia ꝗ̊ ha/
bet pf dedit mihi:qᷓ;uis ſi ⁊ hęc dixiſſet eqᷣli/
tatẽ oſtẽdiſſet:ſᷣ moleſtũ eſt qð dixit:Oia q
habet pater mea ſũt.Si intelligis:oĩa ꝗᷓ ha
bet pf filij ſunt:oĩa ꝗᷓ habet filiꝰpatris ſunt.
Audi illũ alio loco:Oia mea tua ſunt:⁊ tua
mea ſunt. Finita eſt ꝗſtio:de his ꝗ̊ habet p
⁊ filiꝰ. Cõcoꝛdiã habẽt: tu litigare noli:oꝑa
patris ꝗᷓ dicit oꝑa ſua:qꝛ ⁊ tua mea ſunt:qᷣa
illiꝰ patris dicit oꝑa cui dixit: Oia mea tua gob.17.
ſunt:⁊ tua mea ſũt.Ergo oꝑa mea tua ſunt:
⁊ oꝑa tua mea ſũt.Quęcũq; em̃ pater facit:

ißp̃e dixit dñs: dixit vnigenitꝰ: dixit ſiliꝰ:di-

xit veritas:Dixit.Quid dixit?: Queęcũq; pr
facit:heęc ⁊ filiꝰfacit ſilr. Magna expᷣſſioma
gna vitas:magna ęq̃litas. Oia ꝗᷓ pat facit: Joðd.5·
hec facit ⁊ filiꝰ. Su fficeret oĩa ꝗ̊ᷓ pater facit:
hec facit ⁊ filius: Hõ ſufficit:addo ſilr.Qua
re addo ſiłr: Quia ſolẽt dicere nõ intelligen
tes:⁊ nõdũ apertis oculis ambulãtes:ſolẽt
dicere: Pat᷑ fecit iubẽdo: filius obſequẽdo:
Ergo diſſilit᷑. Si aũt ſiłr:quõ ille ſic: ille ſic:
Qus ille:heęc ⁊ iſte. Sed iubet pater inqͥt vt C
faciat filiꝰ. Carnaliter quidẽ ſapis:vᷣ ſine pſᷣ⸗

iudicio veritatis. Cedo tibi. Ecce pater iu/

bet:filius obſequit᷑. Nũquid ideo n õ ẽ eius
nature ſilius:qꝛ ille iubet: ille obſequit᷑:Da
mihi duos homies:patrẽ ⁊ filiũ:homies ſũt
duo: q iubet hõ eſt: qͥ obſequit᷑ hõ eſt. Qui

iubet ⁊ qui obſequit᷑ vnam habent eandẽq;
naturã. Hũqᷣd ille qͥ iubet nõ de natura ſua
genuit filiũ: Hũquid ille qui obſequit᷑:obſe
quẽdo naturã ꝑdidit:? Accipe ergo interim

quomõ accipis duos homies:patrẽ iuben/

ſvg voügenut

(likiol

delahoe
Vonrtd
gocenaun
Ggedſaius

geoontel

hualel he

Phornteta
Uutonne
ocnarer
hirgtono

itoariau

Efncpoode

rbnema
Würer

bi Torens
Cenpen.
ſenpentgt
eeNeddet
gennite.
Ntenieura
Moftür
Niucligen
Gerwtoo
Hun Bil
eepeog
ſacinkftin
PMerope
lus Eae⸗
lioge
1o Fiege

rntpunrfn

Uiknene
Qlizden
llnrrepot

Ntenar

.
zſlusgue
ßarfl⸗
ospulrpi
ctpnlt
nür
Morfli
Dhun
Cgenitegd
ogere nn
mlos ſi

Mlein
Mleminne
Nelihet
ernudt
nohepucg

. Nne fiyn

depure

uc Dinbins
1.enmtigieg
3cmiitne ⸗
iſtoniſtennn
meglänb⸗
Pöcnaieuir

liherdenkai

ichgöderi
iineligsuſn
ha i pamsſon
meamualuntt
oedebisibebaf
mluigrnenoe⸗
zumamerlurt⸗

dirie⸗QOunatu

ogananrin
cigeühaai

ntrun

iti nief
Orgnucclont

„ 4
.

1 Dnitin

ui aunſr
rui
Noenönndle
ganbllitni
aluschlanic⸗

Homelia
tem:filiũ obſequẽteʒ:tamẽ deum ⁊ deũ:ſed
ſlſimul iſti duo ſunt homĩes: ſimul ille vnus
deus:hoc eſt diuinũ miraculum. Interim ſi
vis vt tecũ agnoſcã obſequiũ: pus mecum
noſce naturã. hoc genuit pater qð ipſe eſt.
Scd ſi aliud genuit pater q; qð ipſe eſt:non
Eõᷓ.109. verũ genuit filiũ. Pater dicit ad filium: Ex
vtero ante luciferũ genui te. Quid eſt ante

IQluaciferu: Per luciferũ ſigniſicant᷑ tempoꝛa.

Ergo ante tẽpoꝛa:ante omne qðs ante dicit᷑:

ante omne qð nõ eſt: vel ante omne qðs eſt.

Nõ em̃ ait euãgeliũ: In pᷣncipio fecit deꝰ v/⸗
bũ:quomõ dixit: In pncipio fecit deus ceę⸗
lũ ⁊ terrã:aut in pncipio natũ eſt verbũ:aut
in pᷣncipio deus genuit verbũ. Sed qͥd ait:
Job.i. Erat erat:audiſ erat:crede. In pncipio erat
vyverbũ:⁊ verbũ erat apud deũ:⁊ deꝰerat ver
bũ.Totiens audis erat:noli quęrere tempꝰ
qꝛ ſemꝑ erat. Ille ergo qͥ ſemꝑ erat:⁊ cũ filio
ſemꝑ erat:qꝛ potens ẽ deus ſine tꝑe genera-
re: Ille dixit ad filiũ:Ex vtero ante luciferũ
genui te. Quid eſt ex vtero? Deus habuit
vterũ? Putabimꝰ deũ ꝑ mẽbꝛa coꝛꝑalia eſſe
diſpoſitũ? Abſit. Et q̃re dixit: ex vtero:niſi
vt intelligeret᷑ de ſua ſubſtãtia genuiſſe.Er⸗
go ex vtero hoc pꝛoceſſit:qð erat ipᷣe qui ge/
nuit. Hã ſi aliud erat qui genuit:aliud autẽ
ex vtero ꝓceſſit:monſtrũ eſt nõ filius.Ergo
faciat filius opera eius qui miſit eũ: faciat ⁊
pater opera filij. Certe voluit pater:efficit ſi
lius.Ecce oſtẽdo:qꝛ vult filius⁊ facit pater.
Abi oſtẽdis inqͥs? M.5 oſtẽdo. Pater vo/
lo. Jã ego ſi calũniari vellẽ:ecce filius iubet
Joh.i2. ⁊ pater facit. Quid vis? Vt vbi ego ſum et
illi ſint mecũ.Euaſimus:illuc erimus vbi ẽ.
Quis dedit:Omipotens volo. Audis vo⸗/
luntatẽ poteſtatis:poteſtatẽvolũtatis.Siẽ
Jobᷣ.5. pater inqͥt: ſuſcitat moꝛtuos et viuificat: ſic
⁊ filius quos vult viuiſicat. Ne dicas illos
viuificat ſiliꝰ quos iubet et pat᷑ vt viuificet:
quos vult viuiſicat.Ergo nõ quos vult pat
ſed qͥs vult ipſe:qꝛ vbi ẽ vna poteſtas: vna
volũtas eſt. Habeamus & in coꝛde nõ ceco:

patris ⁊ filij vnã eandẽq; naturã:qꝛ verꝰ eſt

D pater: verus eſt filiꝰ. Quod eſt hoc genuit:
qꝛ genitꝰ nõ degenerauit. Neſcio qͥd poteſt
monere in verbis illiꝰ q cęcus erat. Et foꝛte
multos nõ bñ intelligẽtes facit deſperare.
Ailit em̃ inter cętera ſuaverba:idem cui ocu⸗
Jobᷣ.aↄe li aperti ſunt: Scimus quia peccatoꝛes de⸗
nõ exaudit. Audemꝰ rogare deũ: ſi pctõꝛes
non exaudit:? Date mihi qui roget: ecce eſt

XLIII

qᷣ exaudiat. Date qͥ roget:diſcutite genꝰhu⸗
manũ ab imꝑfecti ad ꝑfectos.Aſcẽde aver/
no ad eſtatẽ:hoc em̃ cantauimꝰ:Eſtatẽ ⁊ v / Ns. ⸗:.
nũ tu feciſti. Jã ſpiritales ⁊ adhuc carnales
tu feciſti: qꝛ ⁊ ipſe filiꝰ dicit: Inꝑfectũ meũ Ns. 138.
viderũt oculi tui. Imꝑfectũ qð eſt in coꝛꝑe
meo viderũt oculi tui.Et quid deinde? ha-
bent ſpem qui imꝑfecti ſunt: habẽt plane.
Audi qð ſequit᷑:Et ĩ libꝛo tuo oẽs ſcribent᷑.
Sed foꝛte frẽs ſpiritales rogãt ⁊ exaudiunt᷑
qꝛ peccatoꝛes nõ ſunt. Quid faciunt carna⸗
les:qͥd faciũt? Peribũt? heũ nõ rogabũt⸗:
Abſit. Da mihi illũ publicanũ. Veni publi
cane:ſta in medio:oſtẽde tuã ſpem:ne infir/
mi ꝑdant ſpẽ. Ecce em̃ aſcẽdit publicanꝰ cũ LZud18.
phariſęo oꝛare:⁊ deiecta facie in tra dicebat
longe ſtans: tundẽs pectꝰ: Dñie ꝓpitiꝰ eſto
mihi pctõꝛi. Verũ dixit: Et deſcẽdit iuſtiſi-
catꝰ magis qᷓ; ille phariſęus:qꝛ dixit: ꝓpitiꝰ
eſto mihi peccatoꝛi. Verũ dixit an falſũ?Si
verũ dixit:peccatoꝛ erat:⁊ exauditꝰ eſt:⁊ iu/
ſtiſicatꝰ eſt. Quid eſt ̊ qð dixiſti tu:cui dñs
oculos aperuit: ſcimus qꝛ peccatoꝛes deus
nõ exaudit:? Ecce peccatoꝛes deus exaudit.
Sed laua interioꝛẽ faciẽ tuã:ſiat ĩ coꝛde tuo
qð factũ eſt in facie tua ⁊ videbis:qꝛ pecca/
toꝛes deus exaudit. Fefellit umaginatio coꝛ
dis tui. Adhuc eſt qð tibi faciat. Certe ꝓie/
ctus eſt iſte de ſynagoga: adijt ad eũ ⁊ dixit
ei:Tu credis in filium dei? Et ille:EQuis eſt
domine vt credam in eum? Videbat ⁊ non
videbat. Videbat oculis: ſed adhuc coꝛde
nõ videbat.Ait illi dnminus: Et vides eũ:
hoc eſt oculis:⁊ qui loquitur tecum ipſe eſt.
Tũc ꝓſtratus adoꝛauit eum. Tunc lauit fa/
ciẽ coꝛdis. Incũbite &ᷓ ofonibꝰ peccatoꝛes:
cõſitemini peccata vr̃a: oꝛate vt depellant᷑:

oꝛate vt minuant᷑:oꝛate vt vobis ꝓficiẽtibꝰ

ipſa deſiciãt. Tamẽ nolite deſt perare ⁊ pecca
toꝛes oꝛate.Quis em̃ nõ peccauit: A ſacer⸗ E
dotibus incipe.Sacerdotibus dixit: Pꝛius

offerte ſacrificia ꝓ peccatis veſtris:⁊ ſic pꝛo
populo.Sacrificia cõuincebant ſacerdotes

vt ſi qͥs ſe iuſtũ ⁊ ſine peccato diceret: rñdet᷑
ei: Mõ attẽdo qð loqueris ſᷣ qͥd offeras. Vi
ctima tua cõuincit te. Quare offers ꝓ pecca

tis tuis:ſi nlla habes peccata? En offers ſa⸗
crificiũ: an in ſacriſicio tuo mẽtiris deo? Sʒ

foꝛte ſacerdotes veterl pli peccatoꝛes erãt:
noui populi nõ ſunt peccatoꝛes. Certe fra/
tres qꝛ deus voluit:ſacerdos ipſius ſũ:pec/

catoꝛ ſum: vobiſcũ pectus tundo: vobiſcuʒ

f 4

veniã rogo: vobilcli d deũ ꝓpitiũ ſpero.Sed
foꝛte apoſtoli ſancti: pꝛimi: ſummi arietes
gregi paſtoꝛes:mẽbꝛa paſtoꝛis: foꝛte ipi nõ
habebãt peccatũ: Vere ⁊ ipſi habebãt:non
iraſcunt᷑:qꝛ cõſitent᷑. Ego nõ auderẽ:ipᷣin pᷣ/
mũ dñm audi dicentẽ apoſtolis ſic: Oꝛate.
AQuõ illi ſacerdotes ſacriſicijs ↄuincebant᷑:
ſic iſti oꝛatiõe.Sic oꝛate.Et inter cetera que
Matthᷣ.o. iuſſit oꝛari: et hoc ꝓpoſuit: DNimitte nobis

debita nr̃a ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ

nr̃is. Quid dicũt apłi? Quotidie ſibi debi/
ta petũt dimitti: Dhebitoꝛes intrãt: abſolu/
ti exeunt: ⁊ ad oꝛationẽ debitoꝛes redeunt.
Iſta vita non eſt ſine peccato: vt quotiens
oꝛat᷑:totiẽs peccata dimittant᷑. Sʒ qͥd dicã?⸗
Illi foꝛte qñ didicerũt oꝛationẽ:adhuc infir
mi erant. SFoꝛte dicet hoc aliqᷣs qñ illos do/
cuit dñs ieſus oꝛationẽ adhuc paruuli erãt:
infirmi erãt: carnales: nõdum erant ſpirita/
les qui nõ habẽt peccatũ? Quid &̊ fratres:
Facti ſpiritales oꝛare ceſſauerũt: Debuit g
chꝛiſtꝰ dicere: Mõ talia oꝛate:⁊ daret ſpiri/
talibus alterã oꝛationẽ:vna eſt:ipſa eſt: ipᷣe
eſt qͥ dedit ipſam. Ergo oꝛate ꝓ eccleſia.Sʒ

tollamꝰ cõtrouerſiã: qñ dicis ſpiritales eſſe
ſanctos aplos: quouſq; pateret᷑ dñs carna

les erãt: hoc es dicturꝰ. Deniq; qð verũ eſt:
illo pendente trepidauerũt: ⁊ tũc deſperaue
Marci I4. rũt apli qñ credidit latro. Petrus auſus eſt
ſequi qñ dñs ad paſſionẽ ductꝰ ẽ: auſus eſt
ſequi: quia domũ peruenit ⁊ ĩ atrio fatiga/
tus eſt:ad ignem ſtabat et friguit. Ad ignẽ
ſtetit: timoꝛe frigido cõgelauit. Interroga-⸗
tus ab ancilla negauit chꝛiſtũ ſemel:interro
gatus iterũ:negauit:interrogatꝰ tertio:ne⸗/
gauit:Dheo gr̃as: qꝛ ceſſauit introgatio.Si

nõ ceſſaret interrogatio:diu repeteret᷑ nega

tio.Ergo poſteaq; ſurrexit:tũc eos cõfirma⸗/
uit:tũc facti ſunt ſpiritales. Jã & non habe/
bant peccatũ.Spiritales apli ſcribebãt ſpi/
ritales epłas:ecclijs mittebãt.Nõ habebãt
peccatum.Hhoc dicis: Mõ tibi credo: Ipſos
interrogo. Dicite ſancti apli:poſtea q; ſurre
xit dñũs ⁊ cõfirmauit vos ſpũſancto miſſo ðᷣ
cęlo:ceſſaſtis hr̃e peccata:? Dicite nobᷣ obſe/
cro. Audiamne deſperẽt peccatoꝛes:ne de/
ſinãt rogare deũ:qꝛ nõ ſũt ſine peccato.Di/
cite nobis: Ait vnꝰ ipoꝝ.Et quis?Quẽ do⸗

minꝰ amplius diligebat: ⁊ qͥ ſupꝛa pectꝰ dñi

diſcũbebat:⁊ regni iceloꝝ qð ructuaret ſecre
tũ bibebat. Ipſe eũ interrogo. abebatis

1.Joh.i. pPeccatũ an nõ: Reſi ſpõdet ⁊ dicit: Si dixeri/

mus: qꝛ beccatu nõ habemꝰ: noſipſos deci⸗

Auguſtini

pimet veritas in nobis nõ ẽ. Johãnes aũt

ille eſt qͥ dixit: In pncipio erat verbũ:⁊ ver/ Joh.r.
bũ erat apud deũ:⁊ deus erat vbũ. Videte
quãta trãſcẽderat vt pueniret ad vᷣbũ. Ta/
lis ac tantus qͥ volauit ſicut aquila ſuꝑ nu/
bes:qui mẽtis ſerenitate cernebat: In bnci
pio eratᷣbũ:ipᷣe dixit:Si dixerimꝰ:qꝛ pcim
nõ habemꝰ:noſipſos decipimꝰ:⁊ veritas in

nobis nõ eſt. Si aũt cõfeſſi fuerimꝰ peccata I.Joð 1.

nr̃a:fidelis ⁊ iuſtus ẽ vt dimittat nobis pec
cata noſtra: et mũdet nos ab omi iniqͥtate.
oꝛate:Amen.

eteſtimonio chꝛiſti de Johan⸗

lierũ nõ unteri maioꝛ J
ptiſta:Teſtimonio no JZohäniſ
dechꝛiſto dicehtig ui Lenit poſt Zob.r.
me maioꝛ me eſt:cuiꝰ nõ ſũ dignus
coꝛrigiam calciamẽti ſoluere: 0

nctus Johanes euãgeliſta b A
baptiſta:miſſe us eſt ante faciẽ chꝛiſti
ppararevias eiꝰ.Teſtimoniũ chꝛiſti
ãane eſt: In natis mulierũ nõ ſurrexit

ohane ba⸗/

maioꝛ iohe baptiſta. Teſtimoniũ ie his de

chꝛiſto eſt: Qui venit poſt me maioꝛ me eſt:
iꝰ nõ ſũ dignꝰ coꝛrigiã calciamẽti ſoluere.
Vtrũq; teſtimoniũ ↄſideremuſ:qð ꝑhibuit
dominſeruo:⁊ qð ꝑhibuit ſeruus domino.

ANMð eſt teſtimoniũ domini de ſeruo? In na/

tis mulierũ non ſurrexit maioꝛ iohanne ba/
ptiſta.Qõð eſt teſtimoniũ ſerui de domino?-ꝛ
Qui venit poſt me:maioꝛ me eſt. Si ergo in
natis mulierũ nõ ſi/ urrexit maioꝛ iohe bapti/⸗
ſta:qͥ maioꝛ ẽ illo?: Quid ẽ ioes? Mragnus
hõ.Ambo mirabilit᷑ nati:pᷣco ⁊ iudex:lucer⸗
na ⁊ dies:vox ⁊ vᷣbũ: ſeruꝰ ⁊ dñs. De ſterili
ſeruꝰ:de vᷣgine dñs. Ipſe dũs fecit ſibi fuũ
ĩ vtero ſterili:de ſene pr̃e: ⁊ de anicula mfe.
Et idẽ ipſe dñs fecit ſibi carnẽ:in vtero vᷣgi⸗
nis:ſine homie pf̃e:qui pᷣmũ fecit hoĩeʒ ſine
patre et matre. Quo nemo ſurrexit in natis
mulierũ maioꝛ. Lã magnꝰviſus ẽ iohãnes:
vt a nõnullis etiã chꝛiſt putarek: :ec in ſ ſup/
bia alienũ ſecutus eſt erroꝛẽ:nec auſus ẽ di /
cere: ſum qð putatis: ſed qð bonũ erat eii
ſe agnouit vt ad pedes dñi:⁊ ad coꝛrigiã cal
ciamẽti ſeruꝰ hũiliaret᷑: ne vento ſuꝑbię ela
tus lucerna extingueret᷑. Deniq; qꝛ i magno H
ſacramẽto natꝰ ẽ iohes:ipᷣiꝰ ſoliꝰ iuſte ecclia
natalẽ diem celebꝛat:⁊ natalis dñi celebꝛat᷑:
ſed tanq; domini. Hate mihi aliũ ſeruũ ſ̃ter
iohannẽ inter patriarchas:ſic inter ꝓphᷣas:

r nmst

ia u
ahunn
bunni-Aud
odo fintn
ninnmist

ſhumne,lie
gindunc
gtitorſen

(hiaten

geuitchiſt
nunogesto:

As deioentoroi
nebaptiſta Sentlo; natis mnu, wead. ki

Mutraungel
gtiintend

Melelitten-

umnuſn
unltiöͤes

rluenone

fenepbünd
ſbi. hocent
önkcnlirt
ſſbligrinun
fnauarvig
Coenefacn
ongeſt ben
ſfremagtun
Cäͤtqvipan
bleignn
Gomeot
onüäſobi

Wrhz, tis Ynqui

Conigäcala
larAnmnat
auni 1A⸗
glpnne
Laoralehun
finect on
Hannlirfue
Pnnisflidet
epnniso

Mru Ma

nehine⸗
lund

ae e
nin digne
ſthten
tenſſen

e

Dobineseit
tnahüren ze

rtbi Dtae.

tad pb T
gulaſoon⸗
eht nc
mimipen
Perhentasin
ann pereatalge
mnnobispee
doniiniͤtue.

Nunansnde
ohnebn
6 ohinf
upentpokte
nöſüdichus
oluereſ ſpo⸗

0
–
non andgelſab3

uteſbchitl
Aſinoniciti
liei nöſuneri
inoni ho
nemaiornect
ianeriſln.
mul⸗gchben
ſeruusdonnine
deſeno⸗unn
Aioriobannedy
ſenidedonine
geck.Siee
naiorioheban⸗
ſohes AMagn
otilderlun

io ſectſtifi
tdemiluſſe
nein nuo
iſearoeſi
ſuneutitan⸗
luseiohitei
nckmaiſt
neralſthil
boliginn
1adconigi
anoſiin
nicin
ſlelitan⸗
vdſicte⸗
ciner t

Ludl.i.

Job. ?.

Homelia

inter apoſtolos:cuius natalẽ diẽ celebꝛet ec/
cleſia chꝛiſti? Paſſionũ dies ſeruis plurimis
celebꝛamus:natiuitatis diẽ nemini niſi Jo/
hanni. Audiſtis em̃ qñ euãgeliũ legebat᷑: qͥ
oꝛdo fuerit amboꝛũ naſcẽtiũ pᷣcurſoꝛis⁊ do/
minatoꝛis:⁊ qð pauloante dixi ſconis ⁊ iu/
dicis:vocis et verbi. Angelꝰ gabꝛiel nciat
iohannẽ:idem ipſe angelus gabꝛiel nüciat
dñm ieſum chꝛiſtũ. Pꝛecedit ille: pᷣcedit ob/
ſequẽdo: ſequit᷑ ille regẽdo.Sequit᷑ em̃ na/
ſcendo: antecedit regẽdo:qꝛ ⁊ ißm iohannẽ
creauit chꝛiſtꝰ ⁊ creatoꝛ et creatꝰ. Creatoꝛ añ
matrẽ:creatoꝛ matris:creatꝰin matre.Et qͥd
dicã creatoꝛ añ matrẽ? Añ abꝛaã ego ſuʒ ipᷣe

diyxit: euangeliũ loquit᷑:audite vł legite.Sʒ

parũ ẽ ante abꝛaã creatoꝛ:ante adã creatoꝛ:

ante cęlũ ⁊ terrã creatoꝛ: ante omnes ange/

Job. 1.

C

los:vniuerſãq; creaturã ſpiritalẽ: thꝛonos:
dominatiões:pᷣncipatus ⁊ poteſtates:ante
oĩa creatoꝛ: qꝛ in pᷣncipio nõ eſt factũ verbũ
ſ erat vᷣbũ:⁊ vbũ erat apud deũ: ⁊ deꝰ erat
vbũ. Hoc erat in pᷣncipio apud deũ.QOlĩa ꝑ
ipᷣm facta ſt:⁊ ſine ipᷣo factũ eſt nihil. Si oia
viſibilia ⁊ inuiſibia:cęlũ ⁊ terra ⁊ virgo ma/
ria:quia ⁊ virgo maria de terra: ⁊ chꝛiſtꝰ fa/
ctoꝛ terrę:factus in terra:qꝛ veritas de terra
oꝛta eſt. Bꝛeuiter ergo cõmẽdo charitati ve
ſtrę magnum ſacramentũ:quõ multi futuri
erãt qui putarẽt chꝛiſtũ nõ eſſe niſi hominẽ:
nihil eẽ ampliꝰq; hoĩem. Jdeo magnus hõ
quo maioꝛ in homĩbꝰnõ fuit ꝑhibuit ei teſti
moniũ iohãnes: ſubditus: inclinatꝰ:hũilia
tus. Inquãtũ ſe hũilẽ reddidiſſet: ſi ſoluere
coꝛrigiã calciamẽti eius:dignũ ſe eſſe dixiſ/
ſet? Attendite in magno chꝛiſto:coꝛrigã cal/
ciamẽti.Quãtum hũilis extitiſſet:ſi ſe iohã
nes dixiſſet dignũ: qð dicendo fecit ſe indi/
gnũ?: Pꝛopterea notat eſt dies natiuitatis
eius:⁊ celebꝛationi eccleſię cõmendatꝰ. Ve⸗/
rũ intereſt plurimũ in matribꝰ:ꝙ illa virgo:
illa mulier fuerit ſterilis: illa de ſpũſancto
pariẽs filiũ dei dñm noſtrũ:illa de viro ſuo
ſene pariẽs pᷣcurſoꝛẽ dñi:miracło ⁊ hũili:Et
attẽdite. Nõ credidit zacharias. Quõ non
credidit? Quęſiuit ab angelo ꝑ qͥd cognoſce

ret qð ꝓmittebat:quoniã ipſe erat ſenex:et

vxoꝛ eius ꝓceſſerat in diebus ſuis. Et dixit
ei angelꝰ: Ecce eris tacens:⁊ nõ poteris loqͥ
vſq; in diẽ quo hęc fiant: ꝓpter qð nõ credi/

diſti verbis meis:quę implebunt᷑ ĩ tꝑe ſuo.

Igem ipſe angelus venit ad mariã: nũciat

chꝛiſtũ venturũ de maria virgine in carne:⁊

maria tale aliqͥd dicit. Ille em dixit:Per qd

cognoſcam hoc? Ego em̃ ſum ſenex: et vxoe
mea ꝓgreſſioꝛ in diebꝰ ſuis.Et dixit ei:Ecce
eris tacẽs ⁊ nõ poteris loquivſq; in diẽ quo
hec impleant᷑: ꝓpter qð nõ credidiſtiverbis
meis. Et accepit ſupliciũ taciturnitatis me
rito infidelitatis. Quid dixerat ꝓpheta de
iohanne? Vox clamãtis in heremo. Tacet
ʒzacharias generaturꝰ vocem. Quia nõ cre/

didit tacuit: merito obmutuit quouſq; vox

naſceref. Si em̃ recte dictũ ẽ:qꝛ valde recte

Eſa.40.

dictũ eſt in pſalmo ſancto: Credidi ꝓpt qð Nõ. ii5⸗

locutꝰſum: qui nõ credebat:merito nõ loq̃⸗
bat. Sed rogo domine cum audiẽtibus me

pariter pulſo:aperi nobiſ:expone nobis qͥd

ſibi velit hęc quęſtio.Cauſas querit ʒacha/⸗
rias ab angelo: per quid cognoſceret quod
illi nunciatum eſt:qð ſenex erat:⁊ vxoꝛ eius
ꝓgreſſa in diebus ſuis:dicit᷑:Et quoniã nõ
credidiſti eris tacens. Nunciat᷑ chꝛiſtus vir/
gini marię:⁊ ipſa cauſas querit:⁊ dicit ange
lo:Quomõ fiet iſtud quoniã virum non co/
gnoſco?Et ille:Per qͥd cognoſcã h̊?Ego em̃
ſum ſenex:et vxoꝛ mea ꝓgreſſioꝛ in diebus
ſuis: Illi dicit᷑: Lacebis:quia nõ credis:illi
autem cauſa exponit᷑:ſilentiũ non imponit᷑.
Quomoõ fiet iſtud: dum virũ nõ cognoſcã:
Et angelus ꝓfeſſus ẽ virgini: Ecce quomõ
ſiet qð quęris: Spũſſanctus ſuꝑueniet ĩ te:
⁊ virtus altiſſimi obumbꝛabit tibi. Non ti⸗
meas ęſtum libidinis:ſub tanto vmbꝛaculo

ſanitatis. Quare hoc? Si verba attendamꝰ

haud ambo crediderũt: ʒacharias ⁊ maria.
Sed nos verba audimus:deus poteſt ⁊ coꝛ
da interrogare. Intelligimꝰchariſſimi quo/
niã zacharias quãdo ait: Per qͥd cognoſcã
hoc:ego em̃ ſum ſenex:⁊ vxoꝛ mea ꝓgreſſioꝛ
in diebus ſuis deſperãdo dixit nõ inquiren
do:Aaria vᷣo quãdo econtra ait: Quomõ
flet iſtud:quia virũ nõ cognoſco:inquirẽdo
dixit nõ deſperando. Dũ interrogauit:non
de ꝓmiſſione dubitauit.O vera gr̃a plena:
ſic ẽ em̃ ab angelo ſalutata: Aue gf̃a plena.
O vere gratia plena:QAuis hanc gratiã ex ·
plicet? Quis huic gratię gratias agẽdo ſuf-
ſiciat? Fit homo: ⁊ per liberũ arbitriũ perit
homo:⁊ inuenit᷑ homo factꝰ qui fecit: vt nõ
periret quem fecit. In pꝛincipio verbũ deꝰ
erat apud deum:per quod omnia facta ſũt:
fit caro: Verbũ caro factum eſt ⁊ habitauit
in nobis.Caro fit verbum: ſed caro accedit

ad verbũ: nõ pit in carne verbũ. O gra:vt

B haberemꝰ qͥd digni eramꝰ? Sʒ videte qͥd
dicat ſcã maria:plena ſide:plena gra:mr fu/

Lucl.1.

Sancti
tura virgo ꝑmãſura. Quid dicit iter cętera:
De qᷣbus ſingulis loqͥ:valde młtũ ẽ. Quid
Lud.i.qit: Eſuriẽtes impleuit bonis et diuites di/
miſit inanes.Qui ſunt eſurientes:hũiles:
idigẽtes.Qui ſũt diuites? Suꝑbi ⁊ inflati.
Non vos longe mitto:oſtẽdo vobis in vno
tẽplo diuites de his qͥ dimittunt᷑ inanes: et
Zud.i?. pauꝑes de illis qui implent᷑ bonis.Aſcẽde/
rũt duo in templũ vt oꝛarẽt: vnus phariſęꝰ
⁊ alter publicanus. Phariſeus dicebat: At/
tende diuitem indigeſta ructuantẽ:crapula
exultantẽ:ſed ſuꝑbie nõ iuſticie: DHeus inqͥt
gratias tibi ago:qꝛ nõ ſuʒ ſicut cęteri homi⸗
nes:raptoꝛes:iniuſti:adulteri:ſiẽ publicanꝰ

iſte. Jeiuno bis i ſabbato: decimas do om - magnũ ⁊c elia

niũ ꝗᷓ poſſideo. Rogare veneras an te lau-
dare? Totũ te hfe dixiſti: nihil tanq; egenꝰ

petiſti: Quõ & oꝛare veniſti? SGꝛatias tibi

ago dſie. Mõ dicit: Domine da mihi gratiã:
qꝛ nõ ſum ſicut ceteri homĩes: raptoꝛes: in/
iuſti:adulteri.Ergo tu iuſtus:qꝛ nõ ſum ſiẽ
publicanus iſte. Inſultas:nõ exultas. Jeiu
no bis in ſabbato: decimas oo omniũ quę
poſſideo. O diuitẽ exinaniendũ. Veni: ve/
ni pauper:eſuriens publicane:immo ibi ſta
vbi ſtas. Publicanꝰ em̃ de longinquo ſta/
bat: ſᷣ dñs hũili apꝛopinquabat. Nec ocu/
los ad cęlũ audebat leuare. Quo ocłos nõ
leuabat: coꝛ ibi habebat: Sʒ ꝑcutiebat pe/
ctus ſuũ dicens: Domine ꝓpitius eſto mi/
hi peccatoꝛi.O eſurientẽ:bonis implendũ.
Audiſti domine ↄtrouerſiã:ꝓme ſententiã.
Audite ſententiã inter partes ꝓlatã. Mon
Joõb.ʒ. appellat victus:quia nõ eſt ad quẽ.Non em̃
appellat a filio ad patrẽ. Heus em̃ pater non
iudicat quẽq;:ſed omne iudiciũ dedit filio.
Dicat ergo ſententiã int᷑ ꝑtes veritas:Amẽ

inqᷣt dico vobis:quia deſcẽdit hic iuſtificatꝰ

de templo:magis q; ille phariſęus. Quare
hoc?: Rogo te qui iuſticiã vis audire: Quo/
niã ois qui ſe exaltat humiliabit᷑: ⁊ qͥ ſe hũi
liat exaltabit᷑. A quo iſte exaltabit᷑:⁊ qͥ ſe ex/
altat humiliabit᷑: Quia eſurientẽ impleuit
bonis:⁊ diuites dimiſit inanes. VUade nũc
⁊ ventila diuitias tuas: iacta te ⁊ dic:diues
ſum. &Oα diues?ſi volo iuſtus ſuʒ:ſi volo iu/
ſtus nõ ſum. In poteſtate habeo iuſtũ eſſe:
NPãẽ. 42. ⁊ iuſtũ nõ eſſe. Non audis in pſalmo: Qui
cõſidunt in virtute ſua.Ergo deus tibi car/
nem:deus tibi ſenſuʒ: deus tibi animã:deꝰ
tibi mentẽ:deus tibi intelligentiã dedit: tu
das tibijpſi iuſticiã?Quid eſt caro:quid ſũt
ſenſus:qͥd eſt aia:qͥd ẽ mẽs:qͥd ẽ intelligẽtia

Auguſtini

ſine iuſticia: Mõne oĩa iſta ſi iuſticia careãt:
ad pęnã valebũt: Ergo tam diues es:vt cũ
de tibi dederit inferioꝛa:des tibi potioꝛa:
Male diues:exinaniende diues:ſi tamẽ ha
bes qð te dixiſti habere.QAuid habeſ qð nõ i. corj. A. ylt⸗

Nſerhn
ſuin⸗
iobſe
ſachifunt
leudtnefin

accepiſti: Hec ſaltẽ a ſuꝑbo diuite illo ppa manmno⸗
riſęo:ſᷣ ex his queę te habere dixiſti: gratias W
domino aege digteiſa: umẽ. e
e eg qð ſcriptũ eſt in actibꝰ apo engon
ſtoloꝛũ:Qð petrꝰ cixca hoꝛã ſen Acij.i. Mh el
aſcẽderat in cenaculn: 2 cu eſuriret miniin
voluit guſtare. Paratibꝰ añt diſci/ kenſtcan
pulis:ille factus eſt in exceſſu men- numnni⸗
tis ⁊ vidit vas grande velutlinteũ nurint
lia XIV tmiien.4
Odo cũ lectio actuũ apoſtoloꝝ lege A hngenme
. 5 ret᷑:audiuim?ꝰꝙ beatus petrus circa abi.z. dtcten
hoꝛã ſextã aſcẽderat ĩ cęnaculũ:⁊ cũ Qucicen
eluriret voluit guſtare. Parãtibus aũt diſci hgelnaby
pulis: ille factus eſt in exceſſu mẽtis ⁊ vidit cumuorlne
vas grande velut linteuʒ magnũ quattuoꝛ ſſonipetri
lineis apẽſum de celo ſubmitti: vbi erãt oĩa Meſitprin
qdrupedia ⁊ ſerpẽtia trę. Et vox de celo ſo⸗ ſoniciume
nuit: Petre macta ⁊ mãduca. At ille dixit: ſodatdeuea
Dñe tu ſcis qꝛ cõmune ⁊ imũdũ nũqᷓ; mãdu ſtenequian
caui.Et vox iteꝝ: ð deus mũdauit:tu ne Gränesſie
cõmune dixeris. hoc factũ ẽ ꝑ ter:⁊ receptũ agolla gen
eſt vas in ceęlo.QQuid ergo ſigniſicẽt iſta:bꝛe gleinunde⸗
uiter ſi iubetis: charitati vfę auribꝰ cupim⸗ Guupiliͤns
intimare. Oia aĩalia ꝗᷓ ꝓhibita ſunt iudęis Leuit. n. Mlninten
mãducare:ſigna ſũt rerũ: ⁊ ſiẽ dictũ eſt:vm/ lt. Li
bꝛę futuroꝛũ:veluti qð ſcriptũ ẽ eis:vt ꝗ ſũt . klotecipia
ruminantia⁊ fiſſa vngula:ipſa manducent. ſheial
Quoꝝ aũtvniũvl vtrũq; defuerit:nõ mãdu 2. Retric. 7 hliggloc
cẽt. In his em̃ aĩalibꝰ hoĩes qᷣdẽ ſigniſicant e Se
nõ ꝑtinẽtes ad ſocietatẽ ſctõꝝ. Fiſſa vngu/ abeſac⸗
la ad moꝛes:ruminatio ad ſapientiã ꝑtinet. netan
Quare ad moꝛes fiſſa vngła:? Quia difficile urnzgin,
labit᷑. Lapſꝰ em̃ pcti ſignũ ẽ. Rumiatio aſlt Wagan
ad ſapiẽtiã quõ ꝑtinet? Quia dicit ſcptura: tet⸗
Theſaurꝰ deſiderabił reqᷣeſcit ĩ oꝛe ſapiẽtis: Niouefꝛ. he⸗
vir aũt ſtultꝰ deglutit illũ.Qui aũt audit et icn
negligẽtia flt obliuioſus:q̃ſi deglutit qð au cnante
diuit: vt iã in oꝛe nõ ſapiat:auditõʒ ipſã ſeßꝛ - mind
peliẽs obliuione: Qui aũt in lege dei medi.NRẽ.i. ericſi⸗
tat᷑ die ac nocte:tanqᷓ; ruminat ⁊ ĩ quodã aſi i
palato coꝛdis vᷣbi ſapoꝛe delectat᷑.hoc qᷣ en
pceptũ eſt iudęis:ſignificat qð ad ecclia:id treäln
ẽ ad coꝛpꝰxpᷣi:ad grfam ſocietatẽq; ſctõꝝ nõ . upſſe
ꝑtineãt illi qͥ aut negligẽteſ auditoꝛes ſt aut nd in.
moꝛes malos hñt:aut in vtroq; vitio repᷣhẽ wa
dunt᷑. Sic cetera ꝗᷓ ĩ hũc modũ hᷣcepta data lſpilen
ſt iudęis vmbꝛatice ſt ſigniſicatões futurox Mumne

Nein⸗
Nch
Ntione
mehn
ſgono⸗
loph
Oetis

Peo

Umnen⸗
tlintes.
WV
elhr
uscca
lcach
aiitdiid
tis ? vidi
guanuo
bierätois
decgoſo⸗
tiledixi:
ch mäd
zauinune
rureceyrl
cetiſtadr
nbupin;
ſunt iucgiolen
cgücſynn
es:ytai
nanducn.
irnöniduthe
ſgnifen!
iſſa e
ntüögnnd,
iadifil⸗
Uinianoen
erſcun
eſepiais
ſitaultc
ai
oziplal
tqocigf

eze

Poſtea q; venit lux mũdi:dominus noſter
ieſus chꝛiſtꝰ: tantũmodo vt intelligant᷑:nõ

etiã vt obſeruent᷑ legunt᷑.Data eſt ergo licẽ
tia chꝛiſtianis:vt non pᷣm vanam hanc con/

1I. Timoth. 4g ſuetudinẽ faciant:ſed manducent quod ve/

lint cum moderatione: cum benedictione:
cum gratiarũactiõe. Foꝛtaſſis &̊ et petro ita
dictũ eſt: Occide ⁊ mãduca:vt iã nõ teneret
obſeruationẽ iudęoꝛuʒ: non tamen ei quaſi
gurges vẽtris ⁊ fęda voꝛacitas imꝑata ẽ: NKᷣ
tamẽ vt intelligatis hoc in ſigura eſſe mon/
ſtratũ: erant in illo vaſe ſerpentia. NMũquid
poterat mãducare ſerpentes? Quid ergo ſi/
bi vult iſta ſignifſicatio? Vas illud eccleſiaʒ

B ſigniſicat. Quattuoꝛ lineę quibꝰ depende/

bat: quattuoꝛ ꝑtes oꝛbis terrarũ ꝑ quas ex/
tendit᷑ eccleſia catholica:ꝗᷓ vbiq; diffuſa eſt.
Quicũq; ergo voluerit ĩ partẽ ire ⁊ ꝑ aliquã
hereſim ab vniuerſo cõſcindi:non ꝑtinet ad
quattuoꝛ linearũ ſacramentũ. Si autem ad
viſionẽ petri nõ ꝑtinet: nec ad claues ꝗᷓ ſibi
datęe ſũt ꝑtinebit. IJdeo vᷣo quattuoꝛ lineis
ſubmiſſum eſt vas illud:qꝛ a quattuoꝛ ven/
tis dicit deus cõgregandos ſanctos ſuos in
ſinem:quia nũc ſuꝑ omnes iuſtos quattuoꝛ
cardines:fides euãgelica dilatat᷑. Animaiia
ergo illa gentes ſunt. Omnes ergo gentes
quę imunde erãt erroꝛibꝰ et ſuꝑſtitionibꝰ et
cõcupiſcẽtijs ſuis anteq; veniret chꝛiſtꝰ:illo
adueniente:donatis ſibi peccatis:mũdę fa⸗
ctę ſunt. Vñ iã poſt remiſſionẽ peccatoꝝ q̃
re nõ recipiant᷑ in coꝛpus chꝛiſti qð eſt eccle/
ſia dei:cuiꝰ ꝑſonã petrus geſtabat? Petrus
in multis locis aparet qð ꝑſonam geſtet ec/
cleſię. Si petrus figurã geſtabat eccleſię:et
eccleſia coꝛpus chꝛiſti eſt:recipiat in ſe quaſi
in eſcam ſuã iam mũdatas gentes:quibus
peccata dimiſſa ſũt. Vnde miſit ad illũ coꝛ/
nelius gentilis homo: ⁊ qui cũ illo gentiles
erant:cuiꝰ elemoſynę acceptę mũdauerunt
eum ad quẽdam modum: reſtabat vt tanqᷓ;
cibus mũdus incoꝛpoꝛaret᷑ eccleſię: hoc eſt
coꝛpoꝛi dñi. Petrus autẽ trepidabat trade-⸗
re gentibꝰ euangeliũ:qꝛ illi qui crediderant
ex circũciſiõe:ꝓhihebant apłos tradere in/
circũciſis chꝛiſtianã fidem:⁊ dicebãt nõ eos
debere ad participationẽ euãgelij accedere
niſi accepiſſent circũciſionem:ꝗᷓ tradita erat
patribꝰ eoꝝ. Vas & illud dubitationẽ ſuſtu

lit petro: ⁊ ideo poſt illã viſionem admoni/

tus a ſpũſancto vt deſcẽderet ⁊ iret cum eis

qui a coꝛnelio erãt:⁊ ꝑrexit. Coꝛneliꝰ ergo ⁊

XLV

qui cũ illo erãt: tãqᷓ; ex illis aialibꝰhabebãt᷑
quę in vaſe erant demõſtrata: quos tñ iam
mũdauerat deꝰ:qꝛ elemoſynã eoꝝ accepta/
uerat. Occidẽdi erãt ⁊ mãducãdi:id eſt vt
interficeret in eis vitã ſteritã:qua nõ noue⸗
rãt chꝛiſtũ: ⁊ tranſirẽt in coꝛpus eius: tanqᷓ;
in nouã vitã ſocietatis eccleſię.MNã ⁊ petrus
ipſe cũ ad eos veniſſet: cõmemoꝛauit bꝛeuit
q̃d ſibi in illa viſione monſtratũ ſit. Ait em̃:
Et vos ſcitis qᷓ; illicitũ ſit viro iudęo cõiun/
gi ⁊ accedere ad alienigenas. Sed mihi oſtẽ
dit deꝰ neminẽ cõmunẽ aut imundũ hoĩem
dicere.Qð vtiq; tũc oſtẽdit deꝰ: cũ vox illa

ſonuit:Quę deus mundauit:tu ne imunda Actj.i0.

dixeris. Foꝛtaſſe ꝗrat᷑ etiaʒ illud: q̃re linteũ
erat in quo erãt illa animalia.Mõ vtiq; ſine
cauſa. Mouimꝰ em̃ qð linteũ tinea nõ conſu

mit: que veſtes alias coꝛrũpit. Et ideo qui

vult ad myſteriũ eccleſię catholice ꝑtinere:
excludat ð coꝛde ſuo coꝛruptionẽ malaꝝ cõ/
cupiſcẽtiaꝝ:⁊ ita incoꝛruptibiliter firmet᷑ in
fide:vt pꝛauis cogitatiõibꝰ tanqᷓ; tineis nõ

penetret᷑ ſi vult ad ſacramentũ illius lintei

ꝑtinere: quo ſignificatur vel figurat᷑ eccłia.

Quare aũt ter de cęlo ſubmiſſum eſt:niſi qꝛ

omnes gentes in nomie trinitatis baptiʒã/
tur: quę ꝑtinent ad quattuoꝛ ꝑtes oꝛbis trę
qua diſſeminat᷑ eccleſia: quaʒ ſignificabant
qᷓttuoꝛ lineę:quibꝰ vas illud cõnectebat᷑: ⁊ i
noĩe patris⁊ filij ⁊ ſpũſſancti: credẽtes inno
uant᷑: vt ꝑtineant ad ſocietatem cõmunio/
nẽq; ſanctoꝝ? Quattuoꝛ ergo lineę quibus
vas illud ↄnectebat᷑:quattuoꝛ partes oꝛbis
⁊ trina ſubmiſſio myſteriũ trinitatis oſten⸗
dit. Quę res etiã duodenariũ numerũ apo/⸗/
ſtoloꝝ oſtendit: tanqᷓ; ternis ꝑ quattuoꝛ de/
putatis. Quater enim tria:duodecim fiũt.
Et quia ꝑ quattuoꝛ ꝑtes oꝛbis terre myſte/
riũ trinitatis ſdicaturi erãt duodecim apłi:
ideo quattuoꝛ lineę tertia vice d cęlo dimiſ⸗/
ſe ſunt.Sicut ̊ ſupꝛa dicium eſt: Beatꝰ pe/
trus typuʒ eccleſię habuit catholice. Quod
aũt aſcẽdit in ſolariũ: hoc ſigniſicat ꝙ eccle/
ſia cupiditatibꝰ ſęcli abiectis:ſpiritalit᷑ aſcẽ/
ſura erat i altũ:⁊ coꝛ ſurſũ habitura: ſᷣm illð

qð ſcriptũ eſt: Noſtra autẽ cõuerſatio in cę/ hibʒ.

lis ẽ.Qð aũt hic petrꝰ eſurire dicit᷑: H ſigni⸗/
ficat ꝙ eccleſia ſalutem gentiũ eſuriret. LCin
teũ illud quod de ceęlo ſubmiſſum eſt: eccle/
ſiã ſigniſicat. Animalia queę in linteo erant:
omniũ gentiũ pᷣferebant imaginẽ.Quattu
oꝛ lineę qͥbꝰvas illð depẽdebat:q̃ttuoꝛ ꝑtes

Bancti

mũdi ĩ qͥbꝰchꝛiſti euãgeliũ pᷣdicat᷑ ſigniflcaſ/
ſe videt᷑. Qð tertia vice ſubmiſſum eſt vas
illud:ſignificat myſteriũ trinitatis et ſacra/
mentũ baptiſmatis. Qð autẽ dictũ eſt pe-
tro: Macta ⁊ mãduca: hoc ſigniſicatum eſt
ꝙ eccleſia catholica omnes qui in chꝛiſtum
credũt pꝛius occiſura?⁊ poſtmodũ mãduca⸗

tura: hoc eſt:occiſura eſſet infidelitatem:vt

inſereret fidem. Nemo em̃ poteſt in chꝛiſtuʒ
credere:niſi pus moꝛiat᷑ qð fuit:ſᷣm illud qð

Cotł.ʒ. apoſtolꝰ ait: Moꝛtui em̃ eſtis:⁊ vita veſtra

abſcõdita eſt cum chꝛiſto ĩ deo. Quomodo
em̃ qui ab heęreticis circũueniunt᷑ viui deuo
rant᷑ a moꝛtuis:ſic illi qͥ ad xpᷣm veniũt mo/

riunt᷑ pᷣteritisvt viuant futuris:periũt dia/

bolo vt chꝛiſto acqᷣrant᷑:moꝛiunt᷑ moꝛti:⁊ fę/⸗

liciter vitę inſerunt᷑. Quã rem vt etiã in no⸗
bis pietas diuina implere ⁊ confirmare di⸗/

gnet᷑:aſſiduis oꝛationibꝰ ſuplicemus: Pꝛę⸗
ſtante domino noſtro ieſu chꝛiſto: qui cum
patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat deus in
ſecula ſeculoꝛũ:Amen.

ſDeeg guod poheta dicit in pſal
o: Cõfitemini pño quonia bonꝰ:
quoniã in ſęculũ miſericoꝛdia eiuſ:
Homelia XII

—

6.
Onfitemini dño fratres chamnkini
quoniã bonus eſt:quoniã in ſeculũ
iſericoꝛdia eius. Remedia purgã/
di facinoꝛis ſpũſancto inſtruẽte addiſcimꝰ:
nõ aliter veniã poſſe mereri:niſi noſtra faci/
noꝛa fuerimus deo iubẽte cõfeſſi. Quid em̃
celat peccatoꝛ qð deo teſte commiſit? Quid
erubeſcit fateri: qm̃ peccatis nõ erubuit co/
inquinari. Diluat ergo cõfitendo qð peccã/
do infecerat:ſatiſfactione abluat qð delicto
ruʒ maculis ſoꝛdidauerat. Sit cautioꝛ poſt
delictũ qͥ añ delictũ fuerat ſegnioꝛ:ſeq̃t᷑ bo/

nis actibꝰ chꝛiſtũ: qui ĩ malis diabolũ ſeq̃/

bat᷑. Cõfitemini inquit dño qm̃ bonus eſt.
Nõ vult vlciſci maliciã:qui cõſiteri peccata

ꝓſuadet. Optat ſoluere ↄſitẽtes ne cõtuma⸗/

ces punire cogat᷑.Quare admonitio dei fa/
ciat ſollicitum: ne ſeueritas faciat punituʒ.
Peccatoꝝ em̃ nos monit flagellari frequẽ-
ter nemo pꝛudẽs qͥ abnuat:nemo ſtultꝰqͥ nõ
intelligat. ult em̃ deꝰ admoneri frequẽter
q̊s putat eẽ coꝛrectos:vult tẽptationũ ſęue/
ritate coꝛrigere:qͥs ſua patiẽtia viderit dep/
uatos: vult inq; hactenꝰ refoꝛmare peccato⸗

Auguſtini

res:⁊ ad ſpem recuperandę ſalutis ipᷣos iaʒ
moꝛtuos ſuſcitare. Gaudet eniʒ deus ſi coꝛ/
rectos viderit quos emendat:Lętat᷑ cum et
iuſtos mutatos inſpexerit qͥs flagellat.Ex⸗
ultat ergo affectu ⁊ terroꝛem ⁊ minas ⁊ ver/
bera in peccatoꝛes miſſa ꝓficere ad pꝛauos
coꝛrigendos:qᷓ; ad reos puniẽdos exoptat.
Vult em̃ de miſereri cũctoꝝ:vult ignoſcere
magis:vult ſe exhibere ꝓpitiuʒ:ſi quẽ mu/
tatis actibus viderit eſſe coꝛrectũ. Si dere / Põ. 8s.
liquerint inqᷣt fili tui legem meã:⁊ in pꝛęce/
ptis meis non ambulauerint:ſi iuſtiſicatio/
nes meas ꝓphanauerint:viſitabo in virga
facinoꝛa eoꝝ: ⁊ in flagellis delicta eoꝛũ:mi⸗
ſericoꝛdiã autẽ meã nõ diſpergã ab eis.hheęc
ſunt remedia quibus conſulit deus:hec eſt
medicina qua hominũ curant᷑ vulnera:hhis
emendant᷑ vtilitatibus:vitia coꝛrigunt᷑: ho
minüũ malicia refrenat᷑. Bñſicia hec ſunt di
uina nõ verbera: nec vt noceant diuinitus
irrogant᷑: ꝗᷓ ad hoc veniũt vt hominibꝰ pa/
terna clementia cõſulant.Ego inquit quos Apoc ʒ.
amo:arguo⁊ caſtigo.Et iterũ: Fili ne negle Nꝛouer..
xerl diſciplinã dei:nec defeceris cũ ab eo coꝛ

rept fueris. Quẽ em̃ diligit de coꝛripit:fla/

gellat autẽ omnẽ filiũ quem recipit. Igitur B
ſi omnẽ ad hoc flagellat vt coꝛrigat: ad hoc
autẽ coꝛrigit vt patri:id eſt deo dignũ exhi/
beat: timeat qui nõ flagellat᷑ ne filius eẽ nõ
poſſit. Timeat quẽ coꝛrigere deus nõ vult ĩ
ſeculo:quia eũ ſupplicio deſtinauit poſt ſecu
lũ.Timeat qͥ adhuc in ſęculo gaudet ⁊ lętat
ne in ęternũ contriſtet᷑ ⁊ ploꝛet. LZimeat qui
cũ iuſtis ĩ ſeculo nõ dolet:ne cũ peccatoꝛibꝰ
in ſuplicio ꝑenni iaceat. Sed ſi peccatoꝛes
inqᷣt delictoꝛũ ſuoꝛũ verbera in ſęculo pati/
untur: cur non nunq; ⁊ ſancti viri pariter et
ęque cũ peccatoꝛibꝰ afflictant᷑: niſi quia ad
emendationẽ peccatoꝛibꝰ:iuſtis ad ꝓbatio
nem iuſticię ꝓficiũt: Vt em̃ peccatoꝛes his
remedijſ coꝛrigunt᷑ a malis:ita iuſti hactenꝰ
augent᷑ i bonis. Illos em̃ emẽdat deꝰvt coꝛ
rigat:hos vᷣo ꝓbat vt augeat. Illos ergo a
culpa reuocat: hos ſanctioꝛes ſibi reſeruat.
Illic peccata coꝛrigunt᷑:hic merita virtutis
augent᷑. Alic ergo recoꝛdatio penitens:hic
purę mentis leticia. Gaudẽs ille indulgen/
tiã diuinã exoptat:hic ſᷣmia ꝓmiſſa iam co⸗
gitat. Ille piũ iudicẽ veniã poſtulat: hic iu/
ſtũ remuneratoꝛẽ expectat. Ille ſollicitꝰ vt
poſſit impetrare qð poſtulat:hic ſecurus qͥa
põt qð meret᷑ acciꝑe. NHam peccatoꝛes ſaltẽ

gnoltone
cuctſite
atteßſten
lsiacren
heeutrch
gelacenge
uiſeota
gn Sus
ocönitei:

a .i Mona

Cluneitg⸗
Eitcdate
edͤnin
Ntemaih
ecönſu
Gulofun
Metnen
antn iidi⸗
niſkin
ſogfenepl.
tonecri
hutdeſſee
Lnllgis
loſtan
letinpacec
i. Böͤltt

hes paneſune

ſectvigde
nanhleon
ct Qs
chuſtiane
Obhripit i
lenithol
(belin
Piglone
ltohan
ſet⸗
aptnos.
Cittn

Nolyemi
netots,
umzinſte
Pcpaei
inn
ſteſ⸗
Apanie⸗
hchin⸗
mncgoneite
beschſt
anneſſe
Ecoſpene
gogi

n Homelia XlLVI XLVII

ltzzi
– emẽdatione deus cõterat:ne inueniat mali/ bebis em̃ ꝑadiſum:vñ inimicus excluſus ẽ.
krlain cia creſcẽte qð vindicet. Odit em̃ ſupliciũ:q Accipies ęternitatẽ quaʒ pᷣuaricatoꝛ hoſtis

isfugel ante pſtitit ne cõdemnet. Gaudeat chꝛiſtia,/ amiſit. IJllũ ad terrã ꝑfidia deiecit te ĩcelũ
Auh nus ĩ aduerſis:qꝛ aut pꝛobat᷑ ſi iuſtꝰẽ: aut ſi ſides ipoſuit. Ille cõtẽnendo celeſti virtute

nen peccatoꝛ eſt emẽdat᷑. Cõtriſtet᷑ ſane quẽ fla⸗ puatus eſt: tu ſeruiendo angelica maieſtate
nöͤtes hun gella coꝛrigere diuina nõ poſſũt: timeat fu/ ſuffultus eris. Illi eterna ſunt ſupplicia de/
—R turũ ſupliciũ:qͥ ſſens iudicis ↄtẽpſit reme/ ſtinata:tibi diuina ſunt pᷣmia pparata. Ille
l dium. Gaudeat peccatoꝛ ſi cum iuſto in ſeuu ꝑfſidus cũ ꝑfidis interibit:tu ſanctiſicat cuʒ
4 Ricn lo cõtriſtet᷑: vt poſt ſęculũ cũ eodẽ remune⸗ ſanctis regnabis: Et q fueras tempoꝛalis
Wem SDdv Joh.I6. ret᷑. Vos inqᷣt dñs ploꝛabitis ⁊ plãgetis:ſę mẽdicuſ:ſis ęterna gloꝛia decoꝛatꝰ:nec qͥcqᷓ;
nnmit culum aũt gaudebit. Vos triſtes eritis: ſed in ſęculo foꝛmidabis:qꝛ auctoꝛẽ foꝛmidinis
melitian triſticia vr̃a ĩ lęticiã veniet. Quis nõ bꝛeui diabolũ cũ ſeculo reſpuiſti:Amẽ.
iaunn tꝑe cõtriſtari exoptet:vt in ęt᷑nũ lęticia ſem/ SS
llngi pit erna cũ chꝛiſto triũphet:? Quis nõ bꝛeui De remedijs peccatoꝛũ: Home⸗
herihebe tꝑe cõtriſtari et ſſentis tẽꝑis fletus penſare lia XM.VvIVuWuü94
ltshi gaudio futuro deſideret:? Exiguũ ſiquidem
muiplmhe momẽtaneũ ⁊ bꝛeue ẽ:quicqͥd boni malive Emedia peccatoꝛũ fratres: medici⸗A

tuna 1. gorl. 10. in ſeculo ẽ. Tẽptatio quidẽ vos nõ appꝛehẽ/ na elemoſyna. Elemoſyna em̃ a moꝛ Tobie.⸗

fianbeetotn dat niſi hũana. Fidelis aũt deus qͥ nõ patit e liberat:⁊ nõ patit᷑ hoĩem ire in te/
oceant duitus vos ferre plus qᷓ; poteſtis: ſᷣ faciet cũ tẽpta/ a trocinat᷑ in die iudicij homĩ: vt
inbonnbe tione cxitũ vt poſſitis tolerare. Sed tñ tri- flãmas ęternas nõ timeat. Sicut iacobꝰ in
CCoingnt pst buit de ſecuritatẽ ad tempꝰ:fragilitati nfᷣ epiſtola ſua dicit: Suꝑexaltat miſericoꝛdia Jacobi⸗
i⸗Füteeſek Cindulgẽs. Sit miles chꝛiſti armatꝰ: ſit ſolli 2iudiciũ. Et iudiciũ ſine miſericoꝛdia illi ai
umnsdhda ccitus: ſit caut“: ſit de deo ſolo ſecurus. Vigi non fecit miſericoꝛdiã. Sed talis debet emſſe
Udetonprt⸗ let in pace cautioꝛ: qͥ in bello vigilare cõſue / ipſa miſcðoia fratres: ꝗᷓ ſuſcipiat᷑: nõ quę re/
mieap Yurt uit.Hõ ſit ſecuritate dimiſſus: ne aliqua ex pellat᷑. Quę peccata purget: nõ quę animãa
tcongtim 1. Petri.5. parte ſurrepat inimicꝰ. Sobꝛij em̃ inqt eſto grauet. De bono: de iuſto laboꝛe: de ꝓpꝛia
tdeodigiche te et vigilate: qꝛ aduerſariꝰ veſter diabolus facultate:nõ de pauperũ ęggeſtate. Fratres
tneflusdiß tanq; leo rugiẽs:aliquẽ deuoꝛare querẽs cir nõ vult deus hoĩem a miſcðia ceſſare:nec li⸗
nedalslin. cuit. Quãto hoſtis vigilat vt noceat: tanto bẽter aſpicit deus quẽqᷓ de fraudibꝰ dantẽ:
ſtnuutpotin chꝛiſtian vigiletvtvincat. Nũqd vigilãtibꝰ Sicut ſalomon ꝓpheta dicit: Honoꝛa dñm Pꝛouer. 5.
logaulate obꝛipit inimicus: Hũquid ſollicitos circũ/ deum tuũ de tua ſubſtantia: ac de iuſtis la⸗
RHZ uenit hoſtis: Neq em tuctantũ cauẽdus ẽ boꝛibtuis. De iuſtis laboꝛibus iuſſit dari:
echunnd bellum dei ſeruis indicit: in pace magis de iniuſtis vo rapinis ꝓhibuit dari.Sed cũ
edtanun vigilandũ eſt nobis ⁊ exercẽdus animꝰ: ex- iudicare cgperit deus: dicturi ſunt hi qui de
nulahn/ ercẽda virtus mẽtis: intentio timo:e firmã/ fraudibꝰ viuũt: ⁊ de ſpolijs miſeroꝝ elemo⸗
ainnonnt da. Facit em̃ hoſtis ſecuros:quos cupit eſſe ſynã faciũt: Dñe pſcepta tua ſeruiamꝰ:⁊ ĩ no Matth25.
i niclin captiuos. Facit inquã ſecuros:vt incautos mine tuo miſericoꝛdias fecimꝰ: pauꝑes pa/
tts fhtn ſopitet: inermes opꝛimat:vulneret eos s uimꝰ: nudos operuimꝰ ⁊ ꝑegrinos hoſpitio
– yigilare minime ꝑſpexerit.Si q miles ſub recepimꝰ. Quibꝰ dicturꝰẽ deꝰ:cð dediſtis
n, iibnn imꝑatoꝛis ↄſpectu certamẽ cũ hoſte inierit: dicitl:qð rapuiſtis nõ dicitl. Quos pauiſtii
ilenent quanta inſtãtia: quãtaq; virtute pugnabit memoꝛami: q̃re nõ recoꝛdamini q̊s necaſt?
1 RWZũf v́vt placere illi cui militat poſſit: HNec ſtien- Quos operuiſtis gaudẽt:quos expoliaſtis
Ke. diũ ꝓmotionẽve poterit deſpicere: ſi ſupe,- plangũt. Quos hoſpitio recepiſtis retine⸗/
vſbi rans hoſtẽ foꝛtiter vicerit. Erubeſcit ſiquidẽ tis:⁊ obliti eſtis quãtos de ſuis habitaculii
eiun deſpici:niſi ſuꝑet hoſtẽ foꝛti victoꝛia. Vigi/ expuliſtis.Ego miſericoꝛdiã fieri iuſſi: frau⸗
1 am la chꝛiſtiane ſub oculis dei: vt ꝑfecta victo- des ⁊ rapinas exerceri nõ maãdaui. Vnꝰ re/
Ellen . ria coꝛoneris. Pugna & cũ diabolo qͥ arma / plet᷑ panibꝰ quẽ ð rapinis ſatiaſti:⁊ bñdicet
nſn tus es chꝛiſto:qͥ te deſiderat munerare.Cõ/ dñs ñ te: ſᷣ eũ quẽ necaſti. Ille miſer necat⸗
heſlln temne ſᷣſẽtia: vt ꝑcipias futura. Tẽpoꝛalia ingemuit:⁊ exaudiuit gemitũ eiꝰ qͥ vidit qð
Necl ergo ſperne vt etna poſſis acciꝑe. Poſſide-/ feceris ei.DHe malo acqᷣris ⁊ gaudes:rapis ⁊
lͤ bis celũ:qð diabolꝰ poſſidere ñ potuit.hha/ letaris:pauper rogat ⁊ cõtriſtaris: pꝛandiũ

Bancti

paras:et tales ad tuũ pꝛandũ vocas: qͥ tibi
vicẽ repẽdãt.Oꝛnas cõuiuiũ ne qᷣd deſit: et
cũ amicis tuis epulari:⁊ añ ianuã tuã rogã/
t pauperẽ nõ audis.Tu diuerſis bonis re/-
pleris:⁊ egẽti nõ miſereris. Multis epulis
diſtẽtus:⁊ multo vino madidꝰ:pauperẽ ro/
gantẽ ↄtẽnis. Oblitꝰes dictũ ꝓphe dicẽtis:
Pꝛouer.⁊I. Qui inqͥt auerterit aurẽ ſuã ab egeno:⁊ ipᷣe
iuocabit dñm ⁊ nõ exaudiet eũ. Inclina au/
rẽ tuã: audi egẽtis vocẽ ⁊ fame pereũtis:vt
⁊ tuã vocẽ deꝰ exaudiat tribulãtis.Da:de q̊
dederit tibi deus. IJe te diuitẽ fecit:iõ red⸗
de illi qð ſuũ eſt. Ipſe ſe dicit acciꝑe qð pau
peribꝰ dat᷑: ſibi collatũ cõclamat: qð ĩ coꝛde
pauꝑis fuerit ſemĩiatũ.Sicut in euãgelio di
Lucſiis. cit: Facite vobis amicos de mãmona iniq/
tatis: qͥ recipiãt vos in ęterna tabernacula.
Ecce habes chꝛiſtiane ęternũ tabernaculũ:

ſi dederis pauꝑibus victũ.Si qͥd das:illuc

trãſmitti:tibi ĩ futuro repones nõ vñ carna/
liter ſatureris:ſᷣ vnde ſpiritalit᷑ gloꝛieris:nõ
vñ ventrẽ repleas:ſᷣ vñ flãmas extinguas:
Tobie.A. qꝛ ſcriptũ eſt:Elemoſyna a moꝛte liberat:et
D nõ patit᷑ hoĩem ire ĩ tenebꝛas. Miſericoꝛdia
eſt frẽs ꝗᷓ irã dei auertit: ⁊ peccata dimittit:
ignes futuroſ extinguit.Siẽ ſalomon dicit:
Ecẽiiʒ. Sicut aq̃ extinguit ignẽ: ſic elemoſyna reſi/
ſtit peccatis. Da & egenti:cõfer nõ habenti:
ſuccurre fame peunti. Crudele ẽ vt de qͥ ha/
bes:nõ des ei quẽ ſcis non habere.Gꝛaue ẽ
vt de tua abundãtia nõ ſuſtẽtes egentis in/
opiã. Vnde ſꝑ flagellamur in frugibꝰ:qꝛ bñ
egentibꝰnõ facimꝰ. Reuera ſi cõſideres hõ
vñ dãna:vñ ꝑicula vñ calũnię:niſi de ſterili/
tate nr̃a.Tu ñ das ĩdigẽti qð potes: qð teñ
grauat: venit vna calũnia:⁊ ꝑdes qð nõ ha⸗/
bes. Ventre pleno ambulas:⁊ vacuũ pau/
peris ventrẽ nõ cõſideras. Bñ eſt tibi de bo
nis dei:nihil indiges:honeſtis veſtibꝰ vte⸗
ris:⁊ nudũ ⁊ trementẽ frigoꝛe nõ veſtis. Si
tibi dicat deꝰ:Teipᷣm ego feci:qð viuiſ meũ
eſt:qð habes ego dedi:et ingratꝰ es: aufero
ꝗ̃ dedi:nego qð donaui: dimitto te quẽ feci
et ſine me viue ſi potes? Plus tibi dedi: vt
haberes vnde pauꝑi dares. Pauꝑi nõ dedi
ob hoc vt te pꝛobarẽ:nõ qꝛ ambobꝰ nõ ha/
bui vñ darẽ: ſed ꝑ pauperẽ volui te ꝓbare.
Ego ſum q diuitẽ ⁊ pauperẽ feci: ſꝛogatoꝛẽ
te ↄſtitui ĩi bonis meis. Fac miſericoꝛdiã: qꝛ
nihil ꝑdes: ⁊ me qͥ tibi dedi nõ offendeſ.Da
qd dubitas? Quia ſi dederis:ego plura da/
bo. Quid tibi ſoli vẽdicas: qð ambobꝰ de/
die Quare tu ſolus comedis: qð ambobus

col

Auguſtini

creaui? Quaſi tuo laboꝛi hoc aſſignas: aunt
tuũ eſſe putas? Aufero auxiliũ meum:habe
laboꝛẽ tuũ:aufero miſericoꝛdiã meã:et tun
awarebit miſeria tua. Ad hec qͥd dicturꝰ es C
miſer? Aiſer es qͥ miſeros nonvides:⁊ eris
ſolꝰ. Beſtijs ⁊ pecoꝛibꝰ:animabꝰ:auibꝰ:ſer /
pentibꝰ: cõmunis ẽ cibus: ⁊ tu homi negas
victũ: Sed credo:ne dando ſinias: nõ pꝛo ·
gando deficias. Qui hęc cõſideras: finẽ vi⸗
tę tuę nõ ↄſideras? Et ſi pecunia nõ finit᷑:vi
ta tñ finit᷑: ⁊ qñ nõ ſperas ad te venit᷑. Sic ñ
ↄſiderauit ille diues qͥ in abundãtia toꝛque-

bat᷑: ⁊ q̃ſi inopia querebat᷑. Quid faciã inqᷣt Aud. .·

qꝛ nõ habeo vbi fructꝰ meos cõgregem? Et
audiuit vocẽ dñi dicẽtis:Stulte:aĩia tua au
feret᷑ a te hac nocte: quę pᷣparaſti cuiꝰ erũt:
O vanitas huiꝰ diuitis:neſcit ſi viuat:⁊ de
fructibꝰcogitat:nocte moꝛiturꝰfabꝛicare diſ⸗
ponit. Ecce audiſti et tu chꝛiſtiane qͥd time/
as. Fac miſericoꝛdiã: Quid dubitas: Hõ te
deſerit:qͥ te ꝛogatoꝛẽ cõſtituit. Ipſiꝰeſt em̃
vox ĩ euãgelio arguẽtis incredulos⁊ dicẽt:
Cõſiderate volatilia cęli qm̃ nõ ſeminãt ne/ Mattb. s.
q; metũt:quibꝰ nõ ſunt cellaria:⁊ pat veſter
celeſtis paſcit illa. Si quęcũq; habes tua eẽ
dicis:ſi potes cõſtitue ꝓpter fures in domo
tua vigiles:fode foueas: abſcõde diuitias:
fac tibi loculos et arcas vbi reponas:õ dei
volũtatem tene: habe:viue ſi potes: Ergo
fratres faciamꝰmiſericoꝛdiã:paſcamꝰ eſuriẽ Mattb.ꝛſ⸗
tes:nudos oꝑiamus:ꝑegrinos hoſpitio re/
cipiamꝰ. Bene & facientes nõ deſiciamꝰ:vt Sał.s.
tempoꝛe ſuo metamus vitam ęternã in ſecu

la ſculoꝛum: Aamen.
PBeea quoq dñs ait in euagelio:
Jomis cuiuſdã diuitis vberes at/Lud.ia.
tulit poſſeſſio fructus:et cogitauit
apud ſe dicẽs: Auid faciã qm̃ non
habeo quo colligã fructꝰ? meos ⁊c̃.
omelia XLVII
Bminis cuiuſdã diuitis vberes at/A

N poſſeſſio fructꝰ? cogitauit apð Abi.s.
li

ſe dicẽs: Quid faciã qm̃ nõ habeo q̊;
ctꝰ meos? Et dixit.hec faciã:De/⸗
ſtruam apothecas meas ⁊ hoꝛrea: ⁊ maioꝛa
ędiſicabo. Illuc cõgregabo fructꝰ meos: et
dicã aię meę: habes multa bona repoſita:
gaude ⁊ iocũdare.Dixit aũt illi deus:Stul/
te hac nocte expoſcit᷑ a te aĩia tua:ea ꝗ cõgre
gaſti cuiꝰerũt?: cecitas auari frẽs dilectiſſi

mi: vna nox ei ſugabat:⁊ de multoꝝ annox

vita ſatagebat. Gaudebat qꝛ multũ ſibina
ſcendũ videbat:⁊ nõ ſciebat:qꝛ nihil ſecum

lenoſe
gad
gluicicn
Poinint.
lbolbab
narinige
obuoslach
anareßpo
gednoſct
funssdel
ſponosk
nololcu
lpaupesn
Cuni auit
loknoci
Puperefa
flopevit
feitneſct

uuuus dolote

lonon: Q
ſiss dolore. S
imagnen
ſnane
fiagan
pondere
erege⸗
Cödton

then licte
660n iore

ic, gepdeun
oͤta
Eclofch
nitütnt
huchn
Congt
unr
nikagin
fliice
nuſnin
Adin.
Peneggb
n
ellſtutid
ſenite

i

— tollebat:ſed hic oĩa dimittebat. Hox ei vitã aplus dicat: Hihil intulimꝰ in hüc mundũ: i. Timoth.s.
Küines fugabat ⁊ de craſtino cogitabat: qð in alis verũ nec auferre qᷣd poſſi um: qꝛ dñi eſt tra ⁊
W ſpectabat:in ſe non ſperabat: vti; viderat plenitudo eiꝰ. Audis: Surſũ coꝛda: ⁊ curas
– et ille moꝛientes:viderat poſſidentes:vide/ dicere: Habem ad dñm. Si aliqd illuc mi⸗
mienie⸗ rat neminẽ ſecũ tollere terrã. Quanti ſunt ⁊ ſiſti:habes qð ibi qras. Si nihil miſiſti ſur⸗
nbonin mõ q dicũt:tantũ habeo:tantũ facio: tantũ ſum:nõ habes qð ibi ꝗras. In terra vbi p/
ini valeo.Quibꝰ rñdendũ ẽ: Stulte:hac nocte ſe uiſti:ibi dre. Quia ſcriptũ e: Abi ẽtheſau/ MWatth. 6.
– aia tua aufert᷑ a te:quę cõgregaſti cuiꝰ erũt? rus tu ibi ẽ ? coꝛ tuũ.Et de tibi audi quid
nnniit Letat᷑ diues ſtultꝰ:nocte moꝛiturꝰ.Quãatũ/ dicat.Quid? Vis fnerari:vis minus dare
urmten cũq; cupiditas radices ſuas vbiq; diſtẽtet: er plus accipe: Ecce mihi da dicit dñs: Ego
i quãtũcũq; rapiat:neceſſe ẽ invna hoꝛa totũ accipio minꝰ:et dabo plus.Quẽ ꝗris vnde
teumn B dimittat. Sed dicturꝰ es: habeo filios qͥbꝰ creſcat pecunia:hominẽ ꝗriſ qui qñ accipit
Quöſvicgn laboꝛẽ:habeo qͥbꝰ ꝓſpiciã:habeo qͥbuſ curã gaudet:qñ reddit plãgit. Vt accipiat pᷣcat᷑ł
Wangtgnn maximã gerã.Quã curã geris filioꝝ:vt eos ne reddat calũniat᷑.Ha quideʒ homi:⁊ noli
Slleihtl obꝛuas lachꝛymis miſeroꝛũ? Mõ eſt h̊ filios reuertere faciẽ tuã ab eo qͥ mutuo petit: ſed
Pnſtabai amare:ᷣ potiꝰ necare. Neſcis qꝛ arboꝛ ĩ fru/ accipe quantũ dediſti:nã ⁊ bñficiũ ꝑdidiſti.
ckiuntn ge dinoſcit᷑:? Meſcis qꝛ qð in radice celat᷑: in Et ſi hocipᷣm qð daturus es exigat᷑:foꝛte ad
uurftbeaed⸗ ramis declarat᷑:⁊ qð latet in folijs: eniteſcit manũ nõ habet vnde reddere poſſit:pertu/
Niſiane igin⸗ in pomo? NHolo te talẽ patrẽ ſentiãt fili tui: liſti petentẽ: expecta nõ habentẽ. Holi cla/
ddabizorhir nolo ſic ꝓuideas vt magis iuideas.O quã/ mare ⁊ dicere:MNũquid fenꝰ ꝗro? Lantũ pe/
nmin Mckii ti pauꝑes naſcunt᷑ ⁊ poſtmodũ diuites effi · to quãtũ dedi:hoc recipiã. Nõ es mẽtitus:
edllostdidt; ciunt᷑:quãti qͥbꝰ magna hęreditas dimitti verũ dicis: nõ es fęneratoꝛ: et vis cui dedi⸗/
füröſenriren: ⁊ poſtmodũ ad penuriã redigunt᷑.Si &̊ dei ẽ ſti ꝗrat fęneratoꝛẽ:vt tibi reddat. Sed ſi ꝓ/
unintpairehe pauperẽ facere:dei eſt ⁊ ditare.Curꝓuidus pterea fęnus nõ exigis ne te fgneratoꝛẽ iudi
cöpbeommd filioꝝ exiſti? Cur rapis:qͥ poſt te ne foꝛte ma cet deꝰ:pmis:ſuffocas:exigis:ſi tantũ exig
erfursnndond neãt neſcl:⁊ tibi ꝑpetuã pęnã nutris:⁊ filis quãtũ dediſti:ſuffocãdo tñ et i anguſtijs re/
blodeduts tuis doloꝛẽ dimittl? Dic em̃ ſapiẽtiſſimꝰ ſa/ tinendo: beneficiũ nõ pſſtitiſti:ſed maioꝛes
binpong zN lomon: Qui cõgregat aliena:relinquit filjſ anguſtias intuliſti. Sed foꝛte dicis: Habet

XLVIII XLIX

geloltse NPõ.ʒð. doloꝛẽ.Et rurſũ dicit᷑ ĩ pſalmis: Verũtñũ in vnde reddere poſſit:habet poſſeſſionẽ: ven
ſinnian nit⸗ J imagine ꝑtranſit hõ:vane ↄturbat᷑: theſau/ dat.hHabet domũ: vendat. Habet familiã:
Uwosboſuot riʒat ⁊ neſcit cui cõgregat ea. Quid theſau/ vendat. Frater tuꝰ qñ a te petijt:ideo petijt
16DeicaneN riʒas auare qð neſcis? Quid auri argenti ne vẽderet: ꝓpterea nõ faciat: qꝛ ſubueniſti
6nodeldan, ₰ . 34 g e ,. O . . 899. 7 2₰9
umneninin pondere delectaris:⁊ condis?: Quid imagi/ ne fieret. hoc vult de :hoc iubet de. Sed ſi
e nẽ regis ſculptã ſeruas ĩ ſolidis: et imaginẽ? auarꝰ es:mõ audi qᷣd ipſe dñs ĩ euãgelio di /
inaͤͤgi⸗ cõditoꝛis in homibꝰ deteſtaris? Redde di, cat: Stulte: hac nocte expoſcitw aĩa tua a te: Lud.12.
barert Mattð.22. Cctũ eſt ceſari 4 ſunt ceſaris:⁊ deo q ſunt dei. eaꝗ Hparaſti cuiꝰ erũt: Sic eſt oĩs q ſibi the
ig, le 16. q/7, ma Maioꝛes nfi iõ copijs oibꝰ abũdabant: da ſi t: ⁊ nõ eſt in deũ diues: Amẽ.
. nlin iores. deo decimaſ dabãt:⁊ ceęſari cenſũ reddebãt. Peeo q8ð Aplus dicit:Legatione ·cor:.5.
fugin . Aõ aũt qꝛ diſceſſit deuotio dei:acceſſit in- fungimur ꝓchꝛiſto: Home. x/ X
Uc)Nede dictio fiſci.Noluimꝰpartiri cũ deo decimaſ: ☛ , Poſtolũ audiuimꝰ nobis dicentẽ:
. mõ aũt totũ tollit᷑.hoc tollit fiſcus: qð non ¶ſane]Legatiõe fungimur pꝛo chꝛiſto: ex/ Abi. ö.
ſuics 8 accipit chꝛiſtꝰ. Hoc magis dat᷑ qdð pauꝑpibuſ hoꝛtãs recõciliari deo. Mõ exhoꝛta/
kogn nõ erogat᷑.Moli inqͥt ſalomon parcere the‚/ et᷑ vt reconciliaremur:niſi inimici fuiſſemꝰ.
litn Cſauris tuis. Tribuẽdę ſũt elemoſynę ꝓ mõErgo erat totꝰ mũdꝰ inimicꝰ ſaluatoꝛi:ami/
haa Tobie. 4. et quãtitate: ſi ſcriptũ eſt: Pꝛout habueris /cus captiuatoꝛi. hoc eſt inimicꝰ deo: amicꝰ
D fili: fac elemoſynã. Si exiguũ habueris: ex diabolo.Et totũ genꝰ hũanũ tanq; illa mu/ Zud.iz.
fuc nhn ipſo exiguo cõmunica eſuriẽti. Abſcõde ele/ lier:curuatũ erat ad terrã. Jã intelligẽs qui
on in moſynã in ſinu pauꝑis: et hęc ꝓ te exoꝛabit dã inimicos iſtos:clamat adũſus eos⁊ dicit
linuße ad dñm. Sed dixiſti:habeo quibꝰ dimittã: deo:Curuauerũt animã meã. DNiabolꝰ⁊ an Nõs..
mugſn Pone qꝛ habebũt filij qbdimitt!: Tu nihil geli eius aĩias hoim curuauerũt ad tras:id ẽ
Aifis lc habebis:qꝛ nihil añ te miſiſti.De filijs curã vt pꝛone in ea ꝗᷓ tẽpoꝛalia ſunt ⁊ terrena:ſu⸗/
guuormn/ geſſiſti: tibi aũt ñᷣ ꝓfuiſti. Ecce ꝑegrini pꝰ te perna nõ ꝗrerent.Nãvtiq; hoc dicit dñs de
nii traſierũt ⁊ iſti ſili: ſine cauſa cucurriſti: ctum g 2
end Sð

Bancti

muliere iſta: qꝛ alligauit eã ſathanas. Ecce
decẽ ⁊ octo annis:etiaʒ opoꝛtebat eã ſoluia
vinculo ĩ die ſabbati. Calũniabant᷑ aũt eri/
genti:qͥ niſi curui?ł Quãdoquidẽ ⁊ ipa ꝗ̊ͥ deꝰ
ceperat nõ intelligẽtes:treno coꝛde intue/
bant᷑. Sacramẽtũ em̃ baptiſmi carnalit᷑ cele

diſ. 54. audite bꝛa bãt:ſpiritalit᷑ ñ videbãt. Audite chariſſi-

mi mẽbꝛa xpi et mr̃is catholicę filij: qð dico
cõpetẽtibꝰ⁊ fidelibꝰaudiat pęnitẽteſ:qð di/

co fidelibꝰ:dico⁊ cõpetẽtibꝰ ⁊ pęnitẽtibꝰ:au

diãt cathecumini:audiant oẽs:oẽs timeãt:
nemo ↄtẽnat. Sit mihi in ↄſolationẽ veſter
audit*: ne ſit vobis ĩ teſtimoniũ doloꝛ meꝰ.
Cõpetentibꝰ dico: Foꝛnicari vobis nõ lice/
bit. Sufficiãt vobiſ vxoꝛes:aut nec vxoꝛes:
Cõcubinas vobis hfe nõ licet. Andiat deꝰſi
vos ſurdi eſtis: audiãt angeli eiꝰ ſi vos ↄtẽ/

nitis:Cõcubinas vobis hfe nõ licet.Si au/

diãt cõpetetẽs qð dico fidelibꝰ: nõ habetis
vxoꝛes:nõ licet vobis hf̃e cõcubinas:qs po
ſtea ducat vxoꝛes:quãtomagl danatio vo⸗/
bis erit ſi hr̃e volueritis ⁊ cõcubinas et vxo/
res dimittatl.Mõ vob licet hf̃e vxoꝛes: q̃rũ
poꝛes maritiviuũt: NHec vob fęmieę hr̃eviroſ
Iʒ qͥꝝ poꝛes vxoꝛes viuũt.Adulterina ſt᷑ iſta
cõiugia:nõ iure foꝛi:ᷣ iure celi.Nec eã fmi/

nã ꝗᷓ ꝑ repudiũ diſceſſit a marito:licet vobiſ

ducere viuo marito. Soliꝰ foꝛnicatiõis cau/⸗
ſa licet vxoꝛẽ adulterã dimittere: ſed illa vi/
uẽte nõ licet alteram ducere.Et vos fęminę
nec illos viros a qbus ꝑ repudiũ diſceſſerũt
vxoꝛes:eaꝝ maritos hfr̃e cõcedit᷑. Hõ licet:
adulteria ſunt nõ cõiugia.Cõtẽnit᷑ auguſti/
B nus:timeat vel chꝛiſtꝰ. Nolite imitari turbã
maloꝝ infideliũ filij mei: nolite ſeqͥ vias la/
tas:q̃ꝝ finis ad interitũ ducit.Qui baptiʒa
tus fuerit aut ↄtinẽtiã deo voueat:aut ꝑma
neat cũ vxoꝛe ſua:aut ſi nõ habet ducat vxo
rẽ. Audite me ſideles:id ẽ baptizati: Qua/
re moꝛiemi iaʒ renati? Qñ baptiʒzati ꝑ vias
toꝛtuoſas ⁊ lubꝛicas ⁊ imundas itis: neſcit:
qꝛ ꝑit:? Filij mei ⁊ fratres chariſſimi credite:
Nõ gO vultis credere? Quid vobis facio qͥ fi)-
deles eſtis:et audiſtis me? Si foꝛte talia cõ/⸗
miſiſtis:nolite addere:⁊ vt vobis deꝰ igno/
ſcat oꝛate. Si nõ potuiſtis hr̃e vel noluiſtis
pudicitiã cõiugalẽ ſeu cõtinẽtiã:⁊ deuiaſtis

a ꝓpoſito vel vinculo cõiugali vel deuoti /

one cõtinentię:ſit in vobis doloꝛ ⁊ hũilitas
pęnitẽtię. Aptius dico:nemo dicat nõ intel/
lexi. Qui poſt vxoꝛes vr̃as vos illicito cõcu
bitu maculaſtis:ſi ſᷣter vxoꝛes vr̃as cũ aliq̃
e pe.diſ. –— — . — ——» „„
nagite. Cõcubuiſtis: Agite pęnitẽtiã q̃lis agit᷑ in ec/

bi dicat: occulte ago:apud deuʒ ago: nouit

Auguſtini
cleſia: vt oꝛet pꝛo vobis eccleſia. Nemo ſi-

deus qui mihi ignoſcit:qꝛ in coꝛde ago.Er/
go ſine cauſa dictũ eſt: Quę ſolueritis in tra tt. 18
ſoluta erũt in celo? Ergo ſine cauſa ſunt cla⸗atth. 1,
ues date eccleſię dei? Fruſtramꝰ euangeliũ
dei: fruſtramꝰ verba chꝛiſti? Pꝛomittimus
vobis quod ille negat? Monne vos decipi/
mus?: Job dicit:Si erubui in conſpectu ppli Job. ʒi.
cõſiteri peccata mea: Talis iuſtus theſaurſi
diuini obꝛiʒi: tali camino ꝓbatus iſta diẽ:
et reſiſtit mihi filiꝰ peſtilẽtię:et erubeſcit ge/
nu figere ſub bñdictiõe dei:qð non erubuit
imꝑatoꝛ: erubeſcit nec ſenatoꝛ:ſed tm̃ curia/
lis? Suꝑba ceruix:mens toꝛtuoſa: foꝛtaſſis

imo qð nõ dubitat᷑: ꝓpterea deus voluit vt Concoꝛn.
theodoſiꝰ impatoꝛ ageret pęnitẽtiã publicã ·. cli apud

in cõſpectu płi: maxime qꝛ peccatũ eiꝰ cela/
ri nõ potuit:⁊ erubeſcit ſenatoꝛ: qð nõ eru⸗/
buit imꝑatoꝛ::? Erubeſcit nec ſenatoꝛ ſᷣ tm̃ cu
rialis:qð nõ erubuit imꝑatoꝛ:Erubeſcit ple
beiꝰſiue negociatoꝛ qð nõ erubuit imꝑatoꝛ:
Quę iſta ſuꝑbia eſt: Mõne ſufficeret gehen

nę: etiã ſi adulteriũ nulluʒ eſſet: Poſtremo C

fratres mei:audiũt me viri: audiũt me femi
nę:quid ad me iraſcimi? Mihi vtinã facia
tis qð ſcriptũ eſt: Iraſcimini ⁊ nolite pecca 5. 4.
re.Timere debeo ne cõtingat mihi qð cõti/
git apło paulo? Qõð mõ cũ legeret᷑ ſi intenti
fuiſtis lectioni audiſtis: Ergo inimicꝰ factꝰ Gal.4.
ſum vobis verũ pdicans.Et ſi ita eſt: Fiat.
Si neceſſe eſt vt inimicꝰ ſim vobis: melius
q́; iuſticię. Cõmendo vos cuſtodiẽdos etiã
vxoꝛibꝰ vfis: Filię meę ſunt: ſicut ⁊ vos filij
mei eſtis. Audiãt me:Zelẽt viros ſuos: nõ
ſibi ſeruẽt vanam gloꝛiã:qꝛ ſolent a maritis
impudicis matronę laudari:qꝛ impudicitiã
viroꝝ ſuoꝝ ęquo aio ferunt. Hon talẽ pati-
entiã habeãt chꝛiſtianę mulieres: ꝓꝛſus ʒe/

lent viros ſuos:nõ ꝓpter carnẽ ſuã:vᷣ ꝓpter

aias illoꝝ. Oino ego moneo: ego pꝛęcipio:
ego iubeo:epᷣus iubet:xpᷣs in me iubet.No
uit ille in cuius ↄſpectu ardet coꝛ meũ. Ego

iubeo: nolite viros veſtros ꝑmittere foꝛnica
ri. Interpellate ↄtra illos eccleſiã. Mõ dico

iudices publicos:nõ ꝓconſulẽ: nõ vicariũ:
non comitẽ:nõ imꝑatoꝛẽ:ſed deum patrẽ et

chꝛiſtũ ⁊ ſpm̃ſanctũ. In ceteri omibꝰ ancilleę

eſtote viroꝝ vroꝝ ſpditę ad obſequiũ. Nul

la ſit i vobis ꝓteruitas:nulla ſuꝑbia:nõ cõ/

tumelioſa ceruix: non aliqua inobedientia:
pꝛoꝛſus tanq; ancillę ſeruite. Sed vbi vẽtũ
fuerit ad illud negociũ vbi vos apoſtolus

4

e

Heptnitinene
ſe

kee⸗

tautdi.
1rron e⸗
ſolikee
glͤßfr⸗
ſfmie
oleſft
eſungen
ttol n
ta⸗,
ſcktan
ainsin
liaten ld
zmnaeriit
ign Peti
lepetuep
ſelatyro⸗
Qusfennt
Ntfentaarl
tenAuun
tudinetue,
lbicine⸗
6Gcaputmul
aupporſeg
Uutpulens
aapueſuu
ſhtſegek
leiſecuet
Uſs:doe
ſcenzech
honus.
Unolmen

kius

Aupodit
Cmanto
lidebete
ſcirgon
9 Lorilu
ſolemng
uiggtni

ſpienet
ncſcaoa
Müocent
lbatötne

unßopne

dhoste
heltentöͤft
neittornic

Preac frfr e r S e e SrT F F. T
Homelia E E
n 1EConl. 4. equauit dicẽs: VUxoꝛi vir debitũ reddat: ſir dei quos imitemini. Quid eſt qð dico:ſi nõ
coden ⁊ vxoꝛ viro. Vxoꝛ nõ habet poteſtatẽ coꝛpo inueneritis? Ergo ĩ plo dei nõ eſt quẽ inue/
ſuenton ris ſui:ßᷣ vir. Quid te extollis:? Audi qð ſe niatis: Per tot annos:tot homines ſine cã
danſint quit᷑: Silr ⁊ vir nõ haber coꝛꝑis ſui poteſta⸗ baptiʒauim:ſi nõ ibi ſũt q ſeruẽt qð accepe
miangi tẽ:ſᷣ mulier. Vbi ad h ventũ fuerit: clamate rũt:qui cuſtodiãt qð audierũt. Abſit hoc a
bendiun Pre vra. Aurũ tuũ vedit marit p neceſſita me vt credꝗ. Aelius eſſet non vobis eſſem
neneg tie ſua: Ferto ſmia: ferto ancilla: noli litiga epus: ſi hoc ita eſt. Sed ſpero eiſe: credo eẽ.
naniemeitt rernoli Zdicere. Cõtẽpt auri tui: vilecto eſt Inge eſt aũt miſera cõditio mea: q; plerũq;
uſnutt ini tui. Si villa tus neceſſitate ſua vedat cogoꝛ adulteros noſſe: caſtos noſſenõ pol-
Emgini geſt e tua:nõ em põt eſſe eij qnõ ſir tua:ſẽ ſum. In occulto eſt vnde gaudeã: in publi⸗/
Kanitit charitas in te ꝗᷓ debet eſſe in vroꝛe: ferto pa co eſt vnde toꝛquear. Ergo deſiderate gram
ſemate tiẽter: ⁊ ſi dubitat: tu offer: otẽne ola ꝓpter dei: t eligite quos imitemini:cũ quibꝰviua/
ſian amoꝛẽ viri tui. Sʒ caſtũ opta: caſtitateli tis: cũ qdus colloquia dulcia charitatis ba /
KH tiga. Latiẽter pereat villa tua: no aia ibius beatis. Holite admitrere ſuſurratiões ma- igorf. .
zenlin 4 te patiẽte ꝑeat.Hõ dico viris vt in hac cau / las. Coꝛrüpunt moꝛes bonos colloquia ma
l ſa zelet vroꝛes ſuas. Scio:q; faciut. Noui. la. liuite ſicut ſpice int ʒizania: Ferte tri/
rtiti Quis ferat vxoꝛc adulterã: et impat ſemine bulatiões huius ſeculi: ſicut grana in ara..
vä3rtt ferat adulterũ virũ: iuſticia. Quare ro Veniet ventilatoꝛ:nemo ſit paſſim ĩ hoc ſe⸗
Peldn He vbis dũi go te: Quare:Quia ego ſũ vir. Vir es:i foꝛ chlo ſeparatoꝛ: KAmen.
e . titucine tuagbemus: qꝛ vir es. Air es: vin · ¶ De vtilitate acneceſſitate penitẽ⸗
Endcltne ce libidinẽ. Quõ vir: quo vxoꝛ ẽ foꝛtioꝛ: Cu tię: Homeli —
utinn pph.5. es caput mulieris vir: verũ ẽ. Si caput ẽ ou Aã ſit vtilis et neceſſaria pęnitẽtie. A
lußtangen cat: vxoꝛ ſequat᷑. Sed vbi recta ẽ domꝰ:ca/ q meldicina: facillime homies intelli- Ca. 1.
ſnbaiml put mulieris vir. Si caput es duc:ſequatur DVagunt: qſe homines eſſe meminerũt.
uiütnehn illa caput ſuũ. Sʒ vide qͥ eas. Moli ire qͥ nõ Scripłũ eſt em: DHeus ſupꝑbis reſiſtit: hũ ili⸗ Yacobi. 4.
tbinmnifen vis vt ſequat᷑:noli ire qͥ times pediſſeqᷓ ne in bus aũt dat gratiã. Et dñs in euãgelio diẽ:
iincliektng foueã ſequat᷑ adulterij:ſimulq; ruatis:ne e’i Qm̃ qui ſe exaltat hũiliabit᷑:⁊ qui ſe hũiliat Zud.iS.
uemnbigdlin tu facis: doceas qð facis. Dolet tibi aia: ſi exaltabit᷑: Magiſq; iuſtificatꝰ deſcẽdit de tẽ
cgerekliten in foueaʒ adulterij ſił ruatiſ. Dolet tibi ſi tu plo publicanꝰ ille peccatoꝝ cõfeſſiõe ſollici/
Ginine nc ſolus ruas. Zelas: nõ vis vt ruat illa: time tus q; phariſeus meritoꝛũ enumeratione ſe-
itneker tu: noli ruere. Holite aũt pudiciſſimę femię curus:q;uis etiam gratias egit deo dicens:
pobis:ni inmitari ipudicos viros vros. Abſit avobis: Gꝛatias ago tibi deꝰ:qꝛ non ſum ſicut ceteri
ſocichseti Aut vobiſcũ viuãt:aut ſoli ꝑeant. Impudi homies:iniuſti:adulteri: raptoꝛes: quomõ
ſontweßl co marito nõ debet mulier pudicitiã: ̊ů deo ⁊ publicanꝰ iſte. Jeiuno bis in ſabbato: de/
tnweſnsdnd illã debet: chꝛiſto illã debet. Hon ꝓpter illiũ cimas do oim ꝗ̊ᷓ poſſideo. Et tñ ille ei pꝛela⸗
lenenmn aciat qͥ non meret: ſed ꝓpter chꝛiſtũ faciat. tus eſt qui de lõginquo ſtabat: neq; oculos
geinpulani D Darcũ ſuum attendat: tabulas ſuas legat. audebat ad cęlũ leuare: ſᷣ ꝑcutiebat pectus
Pontuiont⸗ Poſtremo að libet ſentiat. Qui foꝛte indi⸗ ſuũ dicẽs: Deus ꝓpiti eſto mihi pctoꝛi.Nõ
inix Srnat: ꝛ talia diſputo: ſcio nãq; qui ſapiunr ecm ille phariſeus ta ſua ſanitate q́; moꝛboꝝ
miſiegi Wzouer. 9. amat inde me: qꝛ nõ ſine cã ſcriptũ ẽ: Coꝛri- alienoꝝ cõparatõe gaudebat. Vtiliꝰaut illi
epotth⸗ pe ſapientẽ ⁊ amabit te: coꝛripe inſipientẽ 7 erat: qm̃ ad medicũ venerat:vt de qbꝰegro⸗/
hneibe n adijciet odiſſete. Mõ dixit icipiet adijciet: tabat cõſitendo moõſtraret q; diſſimularet ð
tarnei.eh q: i oderat. Ego ſcio qꝛ ſapiẽtes amãt me: vulneribꝰ ſuis:⁊ de cicatricibꝰ alienis aude.
ninaeſene in h;̊ a cõione ſe cohibẽt qᷣ ſciũt qꝛ noui pec- ret gloꝛiari. Mõ ergo mirũ ſi publicanꝰma/
eſi hini cata ipᷣoꝝ:ne de cãcellis ꝓijciãt᷑. Quoꝝ aüt gis curatꝰ abſceſſit: quẽ non puduit oſtẽde/
etönin⸗ nelſcio: hos coꝛã deo cõuenio. Agat etiã ipſi * qui doleat. In rebus quippe viſibilibꝰ vt
r. nonit pęnitentiã ſuã: ⁊ deinceps ab imũdicia ab⸗ excelſa quiſq; cõtingat: in excelſuʒ erigitur.
nal ng lſtineãt foꝛnicationũ ſuaꝝ. Penitẽtibꝰ dicoꝛ Deus auũt cũ omniũ ſit excellẽtiſſimꝰ:nõ ela
ſon i AQuid eſt quod agitis: Scitote nihil agitiſ: tione ſed hũilitate cõtingit᷑. Unde ꝑ ꝓphe/
gſclui⸗ QAuid ꝓdeſt aꝛ hũiliami:ſi nõ mutami:Ca/ tã dicit᷑: Pꝛope eſt dñs his qͥ attriuerũt coꝛ. s.zʒ.
le g thecuminis dico: Exardeſcite voluntate ad Eriterũ: Excelſus eſt dñs ⁊ hũilia reſpicit:? Os. 157.
ga ſhi Ecipiendo gratiã. Sʒ eligite vobis in ecclia excella a longe cogſcit. Excelſa ipa poſuit p
goſin Srs methse ſefe 5 we Ke af-c arm Po 9

Sancti
ſupbiſ. Illa reſpicit vt attollat:iſta coſcit
vt depmat ⁊ deijciat. Cũ em̃ ait ꝗð a longe
excelia cognoſcit:ſatis eum oſtẽdit humilia
de ꝓximo attẽdere:ipſuʒ tñ deũ excelſũ eſſe

mecũ vfr̃a eruditio recognoſcit. Sũt em̃ vſt/ 4. ſen. diſ.
tatę ĩ ecclia:⁊ diligent᷑ attẽdẽtibꝰnotę. Vna 1b.pᷣdictis
quę nouũ homineʒ ꝑ baptiſmũ parturit
donec ſalutare omniũ ſteritoꝛum ſiat ablu/

dixit. Solꝰ em deꝰ arrogãs non eſt:quãta! ¶tio peccatoꝛũ: vt tanq; puero nato doloꝛes

cũq; ſe dicatione laudauerit.Hõ & ſe arbi/
tret᷑ ab oculis dei aſcõdi quãtacũq; ſuꝑbia.

ↄiunctã putet:excelſa em̃ a longe cognoſcit.
B Quiſqͥs itaq; pęnitẽtię recuſat humilitatẽ:

Ca.2. deo ꝓpinquare non cogitat.Aliud eſt em ſe

leuare ad deũ:aliud eſt ſe leuare cõtra deũ.
Qui ante illum ſe ꝓijcit:ab illo erigit᷑. Qui
aaguerſus illũ ſe erigit:ab illo pꝛoijcit᷑. Alia ẽ
ſoliditas magnitudinis: alia ẽ inanitas in⸗
flationis:qui foꝛis tumeſcit:intus tabeſcit.
Ps. Sʒ. Qui eligit abijci in domo domini magis q;
habitare in tabernaculis peccatoꝝ:eligit il/
lum deus inhabitare:vt inhabitet in atris
eius:et nihil ſibi aſſumentẽ:ille in ſedẽ bea/
titudinis aſſumit. Vnde in pſalmis ſuauiſ⸗
Abi. S. ſime ⁊ veriſſime canit᷑: Beatus vir cuius eſt
ſuſceptio abſ te dñe. Ne putes eũ qui ſe hu/
miliat ſemꝑ iacere:cũ dictũ ſit exaltabit᷑: Et
ne opineris eius exaltationẽ ĩ oculis homi/
num ꝑ ſublimitates fieri coꝛpoꝛales:Cũ em̃
dixiſſet: Beatꝰvir cuius eſt ſuſceptio abs te
dñe: cõſequẽter cõnexuit ⁊ oſtẽdit eiuſdem
ſuſceptionis celſitudinẽ ſpiritaleʒ. Aſcẽſus
inqͥt in coꝛde eius diſpoſuit in conualle plo
rationis in locũ quẽ diſpoſuit. Vbi g diſpo
ſuit aſcenſus? In coꝛde: in conualle ſcʒ plo/
rationis: hoc eſt qui ſe humiliat exaltabit᷑.
Sicut em̃ aſcenſus exaltationẽ indicat: ita
valles humilitatẽ: et cõualles ploꝛationes.
Sicut enim comes pęnitentię doloꝛ eſt: ita
lachꝛyme teſtes doloꝛis.Optime autem ſe⸗
quit᷑ ⁊ dicit:Eteniʒ benedictionẽ dabit qui
legem dedit. Ad hoc enim lex data eſt:vt ſu
perbo infirmitatẽ ſuaʒ notam faceret:inſir/
mo pęnitentiã ſuaderet. Ad hoc etiã lex da
ta ẽ: vt vulnera oſtẽderet peccatoꝛũ:ꝗᷓ gra/

tię benedictiõe ſanaret.Ad hoc em̃ lex Ee

Bo. 7. eſt:vt diceremus in cõualle ploꝛatiõis. Vi⸗
deo aliã legem in membꝛis meis repugnan/
tem legi mentis meę: et captiuantem me in
lege peccati quę eſt in membꝛis meis:Et cũ
ipſo ploꝛatu clamaremꝰ: Infęlix ego homo
quis me liberabit de coꝛpoꝛe moꝛtis huius:
Eit ſuccurreret nobis exaudiẽte illo qui eri/
CAQC git eliſos: ſoluit cõpeditos: illumiat cęcos:

De pe dii. gratia dei ꝑ ieſum chꝛiſtuʒ dominũ noſtrũ.

nitres ſut. Tres ſunt autem actiones pęnitẽtię: quas

tranſeant quibꝰviſcera vꝛgebant᷑ ad partũ:

⁊ triſticiam lęticia conſequat᷑. Omnis enim Pecdſe.diſ.
Deꝰem̃ excelſa cognoſcit. Nec ſe rurſus deo qui iam arbiter voluntatis ſuę cõſtitutus ẽ: omis qui

cum accedit ad ſacramenta fideliũ:niſi eum
pęniteat vitę veteris:nouam non poteſt in
choare. Ab hac pęnitentia cũ baptiʒant᷑ ſo⸗/
li paruuli ſunt immunes. Nõdum enim vti
poſſunt libero arbitrio: quibꝰ tamẽ ad con/
ſecrationem remiſſionẽq; oꝛiginalis peccati
pꝛodeſt eoꝛũ fides a quibꝰofferunt᷑:vt quaſ/
cunq; maculas delictoꝛũ per alios ex qᷣbus
nati ſunt contraxerũt:alioꝛũ etiam interro/
gatione ac reſponſione purgent᷑. Veriſſime
quipe in pſalmis plãgit᷑: Ecce em̃ in inqᷣta/z. 5o.
tibus conceptus ſum:et in peccatis peperit
me mater mea. Item ſcriptum eſt: Mon eſſe Job.15.
mundũ in conſpectu dei nec infantẽ cuiꝰ eſt
vita diei vnius ſuꝑ terrã. Exceptis ergo ta
libus de quoꝛum oꝛdine ac merito in futura
illa quę pꝛomittit᷑ ſoꝛte ſanctoꝛũ velle am/
plius quęrere:hominũ modum excedit: pie
tamẽ creditur eis pꝛodeſſe ad ſpiritalẽ ſalu/
tem:quod eccleſiaſtice auctoꝛitatis per totũ
oꝛbem terrarũ tam firmo roboꝛe cuſtoditur:
cęteroꝛũ hominũ nullus tranſit ad chꝛiſtuʒ:
vt incipiat eſſe quod nõ erat:niſi eum pęni/

teat fuiſſe qð erat. heęc pꝛima pęnitẽtia pꝛę/

cipitur iudęis: dicente apoſtolo petro: P Actl.⸗
nitentiã agite:⁊ baptiʒet᷑ vnuſquiſq; veſtrũ
in nomine domini noſtri ieſu chꝛiſti. Lalis
ab ipſo domino imperabat᷑ cũ diceret: Pe/ Watth. ·
nitentiã agite:appꝛopinquabit em̃ regnũ ce.
loꝛum. De hac etiam iohannes baptiſta ple
nus ſpirituſanctu:pꝛęcurſoꝛ et pᷣparatoꝛ vię

domini ita dicit: Generatio viperarũ: quis Matth. ·

oſtendit vobis fugere a ventura ira? Facite D
rgo fructus dignos pęnitẽtię. Altera vero Prce il
cnitentia eſt: cuiꝰ actio per totã iſtam vitã tres.
q̃ in carne moꝛtali degimꝰ: ꝑpetua ſupplica/
tionis hũilitate ſubeũda eſt. Pꝛimo qꝛ vitã
ęternam: incoꝛruptilẽ: ĩmoꝛtalemq; nullus
deſiderat: niſi eum vitę huiꝰ tẽpoꝛalis: coꝛ⸗
ruptibilis moꝛtaliſq; pęniteat. Mõ enim ſic
quiſq; i vitã nouã ꝑ ſanctificatiõʒ baptiſmi
naſcit᷑: vt quẽadmodũ deponit ibi oia pec/
cata pſterita:ita etiã ſtatim moꝛtalitatẽ ipaʒ
carnis coꝛruptionẽq; deponat.Qõð ſi ita nõ
eſt:reſtat vt illud qð ſcriptũ eſt:qð etiã qͥſq;

Con

Pn ſuthe

titiolenl
tudine:
Cotincs
mevere
tenmae
r anmm
Cunusin
eRambu
ltczopta
ſcktaae
nationns
litentise

guunas,
Pauiniea
llsce
Uſaec
ge ho
Ueffmi
ſ Hun
RSUSomus
hulushabe
Mbenuse
nanincel
habigaulu
(pientes:
nnr. Eren
ingenten
ſiniſeäſe
Ma.
Nnücſa
lencorg
Puorgii
Plnnon
Ens ſpun
lip ſcnsi⸗
Ntnatb⸗

Mn gteſeit

Mahümmne
fenilpe
nſen
nti
gehr
baiiz n
ſeni⸗
eulken
Dictäck
nader
luſtien
bienuc
Aans

ecäſinnne
Ucchünlan
norgotkn
übrprzmitn
höcunann
benmegdean
nigmispen
fonnintau
raldserabes
ücnunnnen
Gne Valin
Ceeiiucſg
pelcauis ehen
unck ordeke
Linfantian
Sreptisoptn
Wentonnian
aorü elem
tuneennge
uſpinneſn
critansparwen
boteautota:
mnltadeni
rniſanp
upennäunt⸗
ſroyemepe
nuſgulg in
ückih
kcüdenmß“
bit en eg⸗
nesbepluſt

rũpit᷑ aggrauat aiaʒ:⁊ depᷣmit trena inhabi
tatio ſenſũ młta cogitantẽ:qð tũci illa bea⸗/

1.Corl.iS- titudine:qꝛ nõ erit cũ abſoꝛbebit᷑ moꝛs ĩ vi/

ctoꝛia:qͥs dubitet in quacũq; tẽpoꝛali fęlici/

tate verſemur: pęnitere tñ nos debere huiꝰ

vitę:vt ad illã incoꝛruptionẽ tota auiditate

2. Corj. 5. curramꝰ? Inde ẽ em̃ qð etiã apls ait:diu

ſumus in coꝛꝑe ꝑegrinamur a dño.Per fidẽ
em̃ ambulamꝰ:nõ ꝑ ſpeciẽ. Quis & feſtinat
atq; optat ad patriã remeare: ⁊ illã ꝑ ſpeciẽ

Sapᷣ.9. ĩ ſe ſentit:adhuc dũ ĩ hacvita ẽ:coꝛpꝰqð coꝛ/

ꝗ̃ eſt facie ad faciẽ ↄtemplari:niſi quẽ ꝑegri /

nationis ſuę pęnituerit: Ex quo doloꝛe pg/
nitentis etiã vox illa miſerabilis erumpit et

Ps. u9. ſonat: Heu me:quia ꝑegrinatio mea longin

qua facta eſt.Et ne putes nõdum fidelẽ iſta

loqui: vide qð ſequit᷑: Inhabitaui in taber/

naculis cedar. Cũ his qͥ oderũt pacẽ erã pa/
ciſicus cũ loquerer eis impugnabũt me val/
de.Mõ ſolũ hominis fidelis:ſed etiã euãge/

liſtę firmiſſimi: ⁊ martyꝛis foꝛtiſſimi hęc vba

ſunt. Mam inde eſt etiã illud eiuſdẽ apoſto/

2. Cor.S. li: Scimus enim qꝛ ⁊ ſi terrena noſtra domꝰ

huius habitationis diſſoluat᷑: ediſicationẽ
habemus ex deo domũ nõ manufactã ęter/⸗
nam in cęlis.Etenim in hoc ingemiſcimus:
habitaculũ noſtꝝ: qð de ceęlo eſt ſuperindui

cupientes: ſi tamẽ induti non nudi inuenia

mur.Etenim qui ſumus in hac habitatione
ingemiſcimus grauati: in quo nolumꝰ ſpo/
liari ſed ſuperueſtiri: vt abſoꝛbeat᷑ moꝛtale
a vita. Quid ergo cupimus: niſi ita nõ eſſe
vt nüc ſumꝰ: Et qͥd ingemiſcimꝰ: niſi peni/

tendo:quia ita ſumus? Sed deo non ita eri/

mus:niſi terrena domo reſoluta:cęleſtẽ ha⸗/
bitationẽ ⁊ in animo ⁊ coꝛpoꝛe totius homi

E nis imutatione ſoꝛtiamur. Quapꝛopter et
Ca.ðS. ſanctus iob non ait eſſe temptationẽ in hac

vita:ſed hanc ipſam vitam temptationẽ di

Job.⁊. xit eſſe:ita loquẽs. Nũquid nõ tẽptatio eſt

vita hũana ſuꝑ terrã? Quo in loco etiã my/
ſteriũ lapſi homis mirabiliter tetigit dicẽs:
Tanqᷓ; ſeruus fugiens dñm ſuũ ⁊ conſecutꝰ
eſt vmbꝛã. HNon em̃ hęc vita dicenda eſt po/
tius qᷓ; vmbꝛa vitę. Hec ĩmerito fugitiuus

Geñ.ʒ. adam poſt offenſionẽ peccati abſcondit ſe a
facie dñi:tectus folijs arboꝛũ: quibus opa/

cant᷑ vmbꝛacula: tanq; fugiens dñũm ſuũ:ſic
dictũ eſt:⁊ cõſecutus vmbꝛã.Quę vniuerſa
ad heęc dicta ſunt: ne quis ꝑ baptiſmũ q;uis
iuſtiſicatꝰ ſit a poꝛibus peccatis: tamẽ ſuꝑ/
bire audeat etiaʒ ſi nihil cõmittat: vnde ab
altaris cõmunione ſeparet᷑: quaſi iã de ple⸗

L

na ſecuritate ſe iactans:ſed potiꝰſeruet hũi⸗/
litatem: quę pene vna diſciplina chꝛiſtiana
eſt. NHec ſuꝑbiat tra et cinis: donec iſta nox Ecæi.0.
tota tranſeat: in qua ꝑtranſeũt om̃s beſti?ę Rs. Ioʒ.·
ſiluę: catuli leonũ rugiẽtes vt quęrãt a deo
eſcam ſibi. In hac eſca iob ipſe petitus eſt qͥ
dixit: Temptatio ẽ vita humana ſuꝑ terrã. Job..
Etiã dñs:in hac nocte inquit:poſtulauit ſa / Lud.22.
thanas vexare vos ſicut triticũ.Quis itaq;
ſanę mẽtis nõ ingemiſcat:cui nõ pęnitentiã

ſic eſſe diſpliceat? Quis nõ tota humilitate

ſuplicãs diuino adiutoꝛio ſe exaudibileʒ p̃/
beat:donec trãſeat ois iſta tẽptationũ ma/
teries atq; vmbꝛa terrena: ⁊ ille qͥ nunq; de/
ficit iam nobis illuceſcat ſempiternus dies:
⁊ illumiet abſcõdita tenebꝛarũ ⁊ manifeſtet i. corj. 4.
cogitatiões coꝛdis: et tũc laus erit vnicuiq;
a deo? Deinde q;uis ſe quiſq; gloꝛiet᷑ ſicha/ca. s.
bere coꝛpus edomitũ vt mũdo crucifixꝰ ab Gał .
omni oꝑpe malo: in ſeruitutẽ redacta mẽbꝛa 1. Corj.9.
caſtiget:ne iam regnet peccatũ in eius moꝛ- KRo. 6.
tali coꝛpoꝛe:ad obediendũ deſiderijs eiꝰ ſo/
lum vnũã verũ deum colat:nulli ſimulacroꝝ
ritui deditꝰ:nilis ſacris demonioꝛũ irretitꝰ:
non accipiẽs inuanum nomẽ dei ſui:quietẽ
ſempiternã certus expectans:debitũ hono⸗
rem parẽtibus reddens: nec cruẽtus homi/
cidio:nec foꝛnicatiõe turbatꝰ:nec furto frau

——

dulentus:nec mendacio duplicatus:nec rei
vel vxoꝛis alienę cõcupiſcẽtia ſoꝛdidꝰ:nõ in
ſuis etiã rebꝰ aut luxuria diffluat: aut areſ/
cat auaricia:nõ ſit ↄtẽtioſus:nõ maledicus:
vẽdat poſtremo oĩia ſua ⁊ det pauꝑibꝰ:⁊ ſei’,
tur xpᷣm: atq; theſauro celeſti radicẽ coꝛdis
infigat: Quid videt᷑ addi poſſe ad tã plenã
iuſticiã?: Lñ nolo glłiet᷑. Intelligat hęc oia p
ſtita ſibi eẽ:nõ a ſe exiſtere. Quid em habet i. Corf. 4.
qð nõ accepit:Qð ſi acceꝑit:qͥd głiat᷑ q̃ſi nõ
acceperit: Eroget ſane pecuniã dñicã:cõſu/
lat ꝓximo ſicut ſibi ſentit eſſe cõſultũ vel cõ
ſulendũ:nec putet ſatis eſſe ſeruare integrũ
qð accepit:ne dicat᷑ ei:Perue nequã ⁊ piger Mattłᷣ.a
dares pecuniã meã:et ego veniẽs cũ vſuris
exigerẽ: ne auferat᷑ ab co qð accepit:ne ꝓij/
ciat᷑ ĩ tenebꝛas exterioꝛes. Quã vehemẽtilſ⸗
ſimam penã ſi timere debent illi qui ſeruare
integꝝ poſſũt qð acceperũt:ꝗ̊ ſpes illoꝝ ẽ qͥ
hoc impie ſcelerateq; diſperdunt? Verſabit
ergo iſte in rebus hũanis nõ carnalis ſᷣ ſpi/
ritalis acqͥſitiõis deuinctꝰ officio: nõ quidẽ
nogocijs ſecularibꝰ obligatꝰ: ſ̊ tñ qꝛ militaat
deo nõ ocio deſidię toꝛpidꝰ ⁊ abiectꝰ. Dhet gq̊
ſi põt ſuas elemoſynas oẽs cũ hilaritate: ſi/

Sancti

ue cũ ſi carnalibus neceſſitatibꝰ pauperũ ero /
gat aliqͥd: ſiue cũ panis celeſtis diſpẽſatiõe
inuicta aduerſus diabolũ caſtra i in credẽtiũ
2. Cor..9. coꝛdibꝰ cõſtruit. ilarem em̃ datoꝛẽ diligit
deus. Mõ vtiq; tedio frangat᷑ in difficultati
bus rerũ ꝗ̊ neceſſe eſt exiſtat:vt oſtẽdat᷑ ho/
mini ꝙ hõ eſt. Nõ ira ſurrepat iĩ eũ: qui aut
odio ſe irruit: aut impoꝛtune inopia coactꝰ
petit:aut negocio ſuo cũ tu maioꝛe occupa/
tus ſis: indifferẽter flagitat ſubueniri: aut i
v̈bo manifeſte iuſticię reſiſtit cęca cupidita/
te:aut miſerabili tarditate nõ det qͥcqᷓ; am/
plius vł min? q̃ᷓ 5 opoꝛtet.Hõ loquat᷑ ampli⸗
Eſa. 2. qᷓ; opus ẽ:aut cũ etiã nõ opꝰẽ. Specioſi em̃
Bo. 10. pedes euãgelizantiũ pacẽ:euãgeliʒãtiũ bo/
na. Sed tñ de tra ſicca puluerẽ ghunt: q ſa/
( ne in iudiciũ eoꝝ excutit᷑ qͥ ſibi hanc exhibi/⸗
tionẽ ꝑuerſa volũtate ↄtẽnunt.Mõ ſolum
ꝓpter ipſã vitę huiꝰ mutabilitatẽ ⁊ ignoꝛãa/⸗
tia:⁊ ꝓpter diei maliciaʒ ꝗ vtinã ſufficeret:
Matth.ð. ſic de illa dictũ ẽ: Sufficit diei malicia ſua:
quã iubemur ferre atq; poꝛtare donec trãſe/

Ps. 26. at: ⁊ ſuſtinere deũ viriliter agẽdo: vt fructũ

afferamꝰ* cũ tolerantia:ſed etiã ip̃m puluerẽ

mũdi huiꝰ qͥ ꝑ itinera cõſulẽdi cõſulentiũ pe
dibꝰ adhereſcit: ⁊ dãna ꝗ ĩ ipſa negocioſiſſi⸗ i⸗

ma diſpẽſationis actiõe cõtingũt: quę dũĩs
p̃ſtetvt cũ lucris maioꝛib cõpenſent᷑:quoti/

diſpẽſatoꝛes vᷣbi dei ⁊ miniſtri ſacramẽtoꝝ
eius milites chꝛiſti: quãtomagis cetera ſti⸗
pendiaria multitudo:⁊ quędã ꝓuincia ma⸗

G gni regl? Quã ne foꝛte mala ſuſpitõe auari/
Ca.. tię miles ille ſideliſſimꝰ atq; foꝛtiſſimꝰ apls

paulꝰ offenderet:ſuis ſtipẽdijs militauit:et

vbi foꝛte defuit ſũptꝰ neceſſariꝰ: Alias inqt

2. Corj. r1. ecclias expoliaui: accipiẽs ab eis ſtipendiũ

ad veſtrã miſtrationẽ: quãtomagis eccleſig
ꝓuinciales ſecularibꝰ negocijs obligati: ati
dianã debẽt hr̃e pęnitẽtiã:? Qui qᷓ;uis a fur/

tis:a rapinis:a fraudibꝰ: ab adulterijs ⁊ foꝛ
nicatiõib?omiq; luxuria: a crudelitate odi⸗

oꝛũ ⁊ inimicitiaꝝ ꝑtinacia:ab omiq; denih;
idolatrię feditate: ſpectaculoꝝ nugacitate:
hęreſum atq; ſciſmatũ impia vanitate:atq;

ab omib? huiuſcemodi flagicijs ⁊ facinoꝛibꝰ
imunes: puri atq; ĩtegri eſſe debeãt:tñ tñ ꝓpt

admiſtrationẽ rerũ familiariũ: et cõiugioꝛũ .
artiſſima vincula tã multa peccãt: vt nõ ta

de iſtiꝰ mũdi puluere aſi egi: qᷓ; luto obliniri
L.Cor.oõ. videant᷑.hhoc ẽ qð apłs eis dicit: Jã quideʒ

oĩno delictũ eſt: qꝛ iudicia habetis int vos.

Quare non magis iniqᷣtatẽ patimi:Quare

Auguſtini

nõ mâgis fraudami: Mã illud cxectabile eſt
qð ꝓpter quoſdã addit ⁊ dicit: Sʒ vos iniqͥ/
tatẽ facitis ⁊ fraudatis:⁊ hͥ fratribꝰ.Except
tñ iniquitatibꝰ ⁊ fraudibꝰ:hocipᷣm hf̃e inter
ſe iudicia ⁊ lites de ſecularibꝰ rebus delictũ
eſſe dicit:qð tamẽ ferendũ eẽ admonet:ſi vł
eccłiaſtico iudicio lites huiuſcemodi finiät.

Hinc eſt em etiã illud: Qui ſine vxoꝛe ẽ: co/⸗ I.cort,.

gitat ea 4 ſũt dei: quõ placet deo: Qui aũt
mr̃imonio cõiunctẽ:cogitat ea ꝗ̊ ſũt mũdi:
quõ placeat vxoꝛi.Qð etiã de fgmia ſilr no⸗
tat. Vt illud cũ ait: Et itẽ in idipſum eſtote
ne vos temptet ſathanas ꝓpter intẽpantiã

veſtrã. Qõð vt peccatũ demõſtraret eſſe:ſed

infirmitati cõceſſũ:ſubiecit Narllete aut di

P di cauſa ẽ inculpalis ſexꝰ vtriuſea aoirno. cum ergo

Emulta ſunt alia peccata: ſiue in loquẽdo
de rebꝰ? negocijs alienis:ꝗᷓ nõ ad te ꝑtinet:
ſiue in vanis cachinnatiõibꝰ: cũ ñ ſcriptũ ſit:
Stultꝰ in riſu exaltat vocẽ ſuã: ſe apiens aũt Ecchꝛr.
vix tacite ridebit:Siue in ipſis eſcis ꝗͥ a ne/
ceſſitatibꝰ ſuſtẽtandę huiꝰ vitę p̃parat᷑ aui/
dioꝛ atq; imoderatioꝛ apetituſ: ſepe exceſſũ
modũ poſt triduanã crudelitatẽ cõteſtans:
Siue i vendẽdis ⁊ emẽdis rebꝰ charitat::et
veluti vtilitatis vota ꝑuerſa. Piget cuncta hh

colligere:ꝗᷓ quiq; in ſeipſo certꝰ cõpꝛehẽdit: Ca. 8.
dianã debemꝰ habere penitẽtiã. Sed ſi hoc

atq; repᷣhendit ſi diuinaꝝ ſcpturaꝝ ſi peculũ
nõ negligẽter attẽdat. Quę q;uis ſingla nõ
letali vulnere ferire ſentiant᷑: ſicuti homici⸗
diũ ⁊ adulteriũ:vł cętera hmõi: tñ oĩa ſimul
cõgregata velut ſcabies qͥ plura ſũt necant:
et noſtꝝ decus ita extminãt:vt ab illiꝰ ſpõſi z. 44.
ſpecioſa foꝛma p̊ filis hoĩm caſtiſſimis am/
plexib⸗ ſeparent niſi medicamẽto qͥtidianę
pnię diſſecent᷑. Qð ſi falſũ ð ſi falſũ ẽ:vñ qͥtidie tũdi/⸗
mꝰ pectoꝛa: Qðdn nos q; antiſtites ad altare
aſſiſtẽtes cũ oibꝰ facimꝰ. Vñ etiã oꝛãtes di

cimꝰ:qð in tota iſta vita opoꝛtet vt dicamꝰ: Matth..

Dimitte nobᷣ debita nr̃a:ſiẽ ⁊ noſ dimittimꝰ
debitoꝛib⸗ nr̃is. Mon em̃ ea dimitti pᷣcamur
ꝗA iã in baptiſmo dimiſſa ſunt: ⁊ niſi dimiſſa
credimus:de ipſa fide dubitamus: ſed vtiq;
de quotidianis peccatis hoc dicimꝰ: ꝓ qui⸗/
bus etiam ſacrificia elemoſynarũ:ieiunioꝝ
et ipſaꝝ oꝛationũ ac ſuplicationũ quiſq; ꝓ
ſuis viribꝰ offerre nõ ceſſat.Quiſquis itaq;
ſe diligent᷑ attendẽs: nulla ſeipᷣm adulatiõe
ſeducit: ſatis intelligit cum quãto periculo
moꝛtis eterne: cũ quanta penuria perfecte
iuſticię ꝑegrinet᷑ a dño:qᷓuis iã ĩ ĩ chꝛiſto: hoc
eſt ĩ via ↄſtitutꝰ redire conet᷑.Hã ſi nõ habe/

Rch fin thi

Duchs muspece
nine nob
G. fuuten
ſacfamen
eſetc
li
muug
ſnntuns:
cneeniea
obigſun
ſo⸗ 6ueni
ſmitußt
Pky pnüczven
deoß peces

oſcäucin
Crßnichsn
dictiewen
gütnouitas
laeſucces
uornerlo

msetüp

nur Hegze
ſeigrcsfo
ſcäigſenp
itilcptus

unthifnedice⸗

etmonsan
nodeien
nec veben
gaͤpag
1dlun
laperniſ
Edehe
Güdein
bg.
ſbute
n. nci eßte
Gonur. S
lllnirsf
anhen
nuler
mli r

thnnin⸗
teti
Nircan
cftüien
ſhaner

D höͤulter

tiſ⸗

lenni ſin

erhsdtci
Kdnanaf,

4

ſneyei

ſendi i.
4

adenAf,

agſünit
defeniſte
nidhſunche
Derinigmni
nöſhracſe
uſtuibertint

miuſgcönet ar.

Eiuenlognin

lröadegan
becäſcgrir
ſni:ſcienstitsa.
Hiseſdsie.

üeint u
niul ſpeeucli
Uuts cctens
ſeb'chmntd
ſ. pigaanah

chanphel

göusſa d

, ianhond
mörticuſn
Puun ſitan

eNiblhilß⸗

iſilinonn
aumininun

niͦiitin
ſttesodan

omelia

Mattb.5, mus peccata ⁊ tundẽtes pectoꝛa dicimꝰ: Hi a ſacramẽto ceęleſtis panis interim ſeparet᷑.

mitte nobis debita nr̃a: ex hocipſo certe et Verſet᷑ añ oclos imago futuni iudicij: vt cũ
grauiter nullo dubitãte peccamꝰ: cũ int iß5a alij accedũt ad altare dei qͥ ipſe nõ accedit:

ſacra mẽtimur. obꝛẽ inquãtũ deo nr̃o:ſ/
de:ſpe ⁊ charitate ↄnectimur:et eũ inquãtũ

cogitet q; ſit cõtremiſcẽda illa pgna q̃ ꝑcibiẽ
tibus alijs vitã ęternã: alij i moꝛtẽ pᷣcipitẽt᷑

poſſumꝰimitamur nõ peccamꝰ:ſᷣ filij dei ſu/ ęternã. Ad hͥ em̃ altare qð nũc in ecclia eſt ĩ

. mus. Inquatũ aũt ex occaſiõe carnalis in/
firmitatis: qꝛ nõdũ moꝛte reſoluta: nõdum
reſurrectiõe mutata ẽ:motꝰ repᷣhẽſibiles im
pꝛobiq; ſurrepũt:peccamꝰ. Qðõ vtiq; fateri
nos cõuenit ne dura ceruice nõ lãguoꝛis nfi⸗
ſanitatẽ:ſᷣ dãnatiõʒ ſuꝑbię mereamur. Vñ
1. Job. vtrũ q; veriſſime ſcriptũ eſt: Et qͥ natꝰ eſt ex
deo ñ peccat: ⁊ qð ĩ eadẽ iohis epla legimꝰ:
1. Joh. 1. Di dixerimꝰ qꝛ pctm̃ nõ habemꝰ:noſmetip/
ſos ſeducimꝰ:⁊veritas i nobis nõ ẽ. IJilud S
ex pᷣmitijs noui homis:h̊ ex reliquijs veter
dictũ ẽ:vtrũq; em̃ agimꝰ i hacvita. Paulati
aũt nouitas accedit: ⁊ paulati vetuſtate ce/⸗
dẽte ſuccedit. Cũ vᷣo vtrũq; agit᷑ ĩ ſtadio ſu/
mus: nec ſolũ ꝑcutimꝰ adũſariũ bonis oꝑi/
bus:ſᷣ etiã peccata incautius euitãdo ꝑcuti/
mur. Neq; nũc qͥs noſtꝝ vicerit:ᷣ qͥs crebꝛiꝰ
feriat:qͥs foꝛtiꝰ cõſligat attẽdit᷑:donec alios
ſecũ in ſempiternã moꝛtẽ ꝑtrahat:qͥ homini
ſtãti lapſus inuidet:⁊ ab alijs triũphãtibus
I. Corl.IS. ĩ fine dicat᷑: Vbi eſt moꝛs cõtẽtio tua? Vbi
eelſt moꝛs aculeꝰ tuꝰ? Sed neq; tã facile ab ini
mico deijcimur qᷓ; cũ eũ ſuꝑbiẽdo imitamur

.̃ cũ plagas pctõꝝ nr̃oꝝ cõſitẽdo et pęnitẽ

—

tra poſitum:trenis oculis expoſitũ: ad my/⸗
ſterioꝝ diuinoꝝ ſignacula celebꝛãda: multi
etia ſcelerati pſit accedere: qm̃ deꝰ cõmẽdat
in h̊ tꝑe patiẽtiã ſuã: vt ĩ futuro exerceat ſę/
ueritatẽ ſuã. Accedũt em̃ ignoꝛãtes:qm̃ pa/ Ro. 2.
tiẽtia dei ad pęniẽtiã eos adducit. Iili autẽ
ſm duriciã coꝛdis ſui ⁊ coꝛ ipęnitẽs theſau/
riʒant ſibi irã in die irę:⁊ reuelatiõis ſuſti iu
dicij dei:qͥ reddet vnicuiq; ſ̃m oꝑa ſua. Ad
illud aũt altare qͥ pᷣcurſoꝛ ꝓ nobis introiuit heb.5.
ieſus: quo caput ecclię ſᷣceſſit: mẽbꝛis cete/
ris ſecuturis: nullꝰ eoꝝ accedere poterit: de
qᷣbꝰ vt iã cõmemoꝛaui dixit apłs: QQm̃ qͥ ta- SGal.5.
lia agũt regnũ dei nõ poſſidebũt. Solꝰ em̃
ſacerdos ſᷣ plane ibi totꝰ aſſiſtit:adiũcto ſcʒ
coꝛꝑe cui caput ẽ:qð iã aſcẽdit ĩ celũ. Ipᷣe eſt
cui dixit aplłs petrꝰ: Plebs ſancta:regale ſa i. Netri.2ꝛ.
cerdotiũ.Quõ & in interioꝛa veli ⁊ ĩ illa iui-

ſibilia ſanctaſctõꝝ introire audebit aut po/
terit: q medicinã diſciplinę ↄtẽnens: noluit
pauliſper a viſibilibꝰ ſeꝑari? Qui em̃ noluit
humiliari vt exaltaret᷑:cuʒ exaltari voluerit
deiciet᷑: ⁊ ĩ ęternũ ſeiũget᷑ ab ętnis ſanctis.

nec vehemẽtiꝰ eũ ꝓſternimꝰ q; cũ hũilitate QAQuiſqs h̊ tpe ꝑ merita obediẽtię ⁊ ſatiſfa/
deũ ſeqͥmur:nec acrioꝛes ei doloꝛeſ iniginn on pnię: nõ ſibi ꝓuidit locũ ĩ coꝛꝑe ſacer

dotis:qua fronte impudẽtię tũc volet auer/

Ldo ſanamꝰ.Tertia actio ẽ Heitttie ſip li l faciẽ dei a peccatis ſuis: qͥ nũc toto coꝛde

Ca.9. peccatl ſbᷣeũda ẽ quã legis decalogꝰↄtinet.
Et de qbus aplus ait:.m̃ qᷣ talia agũt: re/
gnũ dei nõ poſſidebũt. In hac &̊ penitẽtia:
maioꝛẽ qͥſq; ĩ ſe ſeueritatẽ debʒ exercere vt a
ſeipſo iudicatꝰ:ñ iudicet᷑ a deo.Siẽ idẽ apłs
1.Corj.iiI. ait:Si em̃ nos iudicaremus:a dño nõ iudi⸗/
caremur. Aſcẽdat itaq hõ aduerſũ ſe tribu/
nal mẽtis ſuę: ſi timet lud qð opoꝛtet nos
2. Cor.5. exhibere añ tribunal chꝛiſti:vt illud recipiat
vnuſqͥſq; qð ꝑ coꝛpus geſſit: ſiue bonũ:ſiue
malũ:cõſtituat ſe añ faciẽ ſuã:ne h̊ ci poſtea
Põ.49. fiat.Na minat᷑ h̊ deꝰ pctõꝛi dicẽs: Arguã te
⁊ ſtatuã te ante faciẽ tuã. Atq; ita ↄſtituto ĩ
coꝛde iudicio:aſſit accuſatrix cogitatio:teſt
ↄſcia:carnifex timoꝛ. Inde qͥdẽ ſanguis aię
cCcoõſitẽtis ꝑ lachꝛymas ꝓfluat. Poſtremo ab
ipᷣa mẽte talis ſentẽtia ꝓferat᷑:vt ſe indignũ
hõ iudicet ꝑticipatiõe coꝛꝑis ⁊ ſanguis dñi.

At q ſepari a regno cęloꝝ timet ꝑ vltimã ſẽ

tentiã ſũmi iudicis: ꝑ ecclłiaſticã diſciplinaʒ

nõ dicit:m̃ facinꝰ meũ ego agnoſco:⁊ pec NPẽ. 5o⸗
catũ meũ ante me ẽ ſp? Quo pacto ꝗ̃ſo deꝰ
dignet ignoſcere:qð in ſe ipſe hõ dedignatꝰ
eſt agnoſcere? Aut illud qle eſt in qͥ ſibi blan
diunt᷑:qͥ ſua ſe vanitate ſeducũt:pſeuerãtes Ca.1I0.
ĩ malicia atq; luxurijs ſuis cũ audiunt apim
dicentẽ:Qm̃ qͥ talia agũt regnũ dei nõ poſͤ/ Satł.ʒ.
debunt? Audent ſibi ſᷣter regnũ dei ſalutẽ
quã deſid erãt polliceri:atq; ita int᷑ ſe loquũ
tur:dũ recuſant agere pęnitẽtiã ꝓ peccatis
ſuis ⁊ ꝑditos moꝛes aliqñ ĩ meliꝰ cõmutare:
Regnare nolo:ſufficit mihi ſaluũ eſſe. In qͥ
pᷣmũ nos fallit:qꝛ eoꝝ nec ſalꝰ vlla ẽ:q̊ͥꝝ ini/
qtas ꝑſeuerat.Qðõ em̃ ait dñs: Qm̃ abũda Wattb. 24.
uit iniqᷣtas refrigeſcit charitas mltoꝝ:qͥ aũt r
ꝑſeuerauerit vſq; in finẽ h̊ ſaluus erit:ſalutẽ
vtiq; ꝓmiſit ꝑſeuerãtibꝰ ĩ charitate:nõ ĩ ini
qtate. Ubi aũt charitas ẽ:oꝑa illa mala a re
gno dei ſeꝑantia eſſe nõ pñt. Ois em̃ lex ex Sał.5.
vno fmone cõpleta ẽ in eo qð ſcptũ ẽ: Dili⸗

Boancti Auguſtini
ges ꝓximũ tãq; teipᷣm. Deide ſi ẽ aliq diffe· neq; rapaces:regnũ dei poſſidebũt. Sʒ vi- nintti
rẽtia int᷑ regnãtes ⁊ nõ regnãtes:opoꝛtet tũ dete quẽadmodũ timoꝛẽ ⁊ deſpatõeʒ ſaluti Nin⸗
vyt i vno regno ſint oẽs:ne ĩ hoſtiũ aut alie/ abſtulerit eis:qͥ hec ĩ vita veteri cõmiſerũt. ish lſiti
noꝝ numero deputent᷑.Oẽs em̃ romani ro / Et hęc qᷣdẽ inqͥt fuiſtis:vᷣ abluti eſtis:ſᷣ ſan/ gaitton
manũ regnũ poſſidẽt:qᷓ;uis in eo nõ oẽs re/ ctificati eſtis ĩ noĩe dñi nr̃i ieſu xpᷣi:⁊ ſpũ dei lialor
gnẽt:ᷣ cęteris regnãtibꝰ pareãt.Nõ aũt ait nr̃i.Quiſqͥs ̊ poſt baptiſmũ aliqͥꝝ pᷣſtinoꝝ peden
Gał.S. apłs:qͥ talia agũt nõ regbũt cũ deo ſᷣ regnũ maloꝝ oꝑe obligattenet᷑:vſq;adeo ſibi ini / „D
dei nõ poſſidebũt. Qð etiã de carne et ſan micus ẽ: vt adhuc dubitet vitã mutare: dũ hotinuta
1.Cori.I5. guie dictũ ẽ: Caro⁊ ſanguis regnũ dei ñ poſ tpᷣus ẽ cũ ita peccat ⁊ viuit. Mã vtiq; qð ita celi dlif
ſidebũt:qꝛ coꝛruptibile h̊ induet icoꝛruptio-/ ꝑſeuerãt peccat:theſauriʒat ſibi iram in die Bo.. toe ehß/
nẽ:⁊ moꝛtale h̊ induet imoꝛtalitatẽ:vt iã nõ irę:⁊ reuelatiõis iuſti iudicij dei.Qð aũt ad ſdiſtna
caro⁊ ſanguis ſ̃ ex aĩali coꝛꝑe ſpiritał coꝛtis huc viuit patiẽtia dei ad pęnitẽtiã eũ addu/ rchſſſn:
habitũ:naturãq; mereat᷑. Vel illa eos treat q qt. Implicatꝰ tã moꝛtifer vinculis pecca/ clattoin
vltima ſentẽtia iudici nr̃i:quã ꝓpterea nũc/ gior detrectat aut differt: aut dubitat cõfu⸗/ ßſbipn
PSs.ð9. apiri voluit:vt ab eiꝰ fidelibꝰ pᷣcaueat᷑:Dãs gere ad ipſas claues eccłię qͥbꝰ ſoluat᷑ in tra Mattbas. ſtuggalate
metuẽtibꝰ ſe ſigniſicationẽ vt fugiãt a facie vt ſit ſolutꝰ ĩ celo:⁊ audet ſibi poſt hãc vitã: ciüplſeer
arcus. Exceptis em̃ eis qͥ cũ illo etiã iudica⸗ qꝛ tm̃ chꝛiſtianꝰdicit᷑ ſalutẽ aliquã polliceri: beuiiulnu
Matthᷣ.i9. bũt: qͥbꝰ ⁊ ꝓmiſit dicẽs: Sedebitl ſuꝑ duo/⸗ Mec veridicũ illud dñicę vocis tonitruũ cõ/ cntbin
decim thꝛonos iudicãtes duodeci tribꝰ iſrt: tremiſcit: Hõ oĩs qͥ dicit mihi:dñe dñe intra Mattb.?7 lſp guſlueree
In numero iudicãtiũ oẽs intelligũt᷑:q ꝓpt bit ĩ regnũ celoꝛũ ⁊c. Quid ad galatas ideʒ phieplans
euãgeliũ oĩa ſua dimiſerũt:et ſecuti ſt wRůᷣm. aplus:Mõne talia enumerãs eodẽ fine con/ glonnanie
Ouodenariꝰ qͥpe numerꝰ: ad quãdã vniũſi cludit: Manifeſta ſũt inqͥt oꝑa carnis:ꝗᷓ ſũt vatł.s. golbeaut
tatẽ refert᷑. Hõ em̃ paulꝰ aplus ibi nõ erit:qᷓ foꝛnicatiões:iĩmũdicię:luxurię:idoloꝝ ſᷣuitꝰ mnodeboe
int illos duodecĩ nõ fuit. Exceptis & illis s veneſicia:inimicitię:ↄtẽtiões: ęmulatiões: önüͤcoy
Matth.⁊5. etiã noĩie angeloꝝ ſignificauit:qũñ ait:xũ ve aioſitates:diſſenſiões:heęreſes:iuidię:ebꝛie Copftluen
nerit filiꝰ hoĩs iudicare cũ angelis ſuis. An/ tates:comeſſatiões: ⁊ his ſilłia q̊ pᷣdico vob ic vit
geli em̃ vtiq; nũcij ſũt. Mũcij aũt rectiſſine ſicut pᷣdixi: Qm̃ qͥ talia agũt:regnũ dei nõ E nltg tpgarbet

accipiunt oẽs qᷣ ſalutẽ celeſtiũ hoĩb nücia/ Poſſidebũt. udicet & ſeipᷣm hõ in iſtis volũ Sa dit⸗ Gelices
uerũt. Vñ etiã euãgeliſte boni nũcij pñt int᷑ tate dũ põt:⁊ moꝛes ↄuertat ĩ meliꝰ: ne cum i. iudicer. eilſoaf⸗
Malachie.5ʒ. pᷣtari:⁊ de iohane baptiſta dictũ ẽ: Ecce mit iã nõ poterit: etiã pſᷣter volũtatẽ a dño iudie a.ſen diſ. Mmoiige nic

J anbeli meũ añ faciẽ tuã. his &̊ vt dicere cet᷑.Et cũ in ſe ꝓtulerit ſeueriſſime medicinęa:ſed quii. gſci

OIVD- ceperã exceptiſ:cetera oim hoĩm multitudo ſentẽtiã: veniat ad antiſtites ꝑ às illi ĩ eccłia lolenis
eoyſiẽ in ipiꝰ vᷣbis dñi manifeſtũ ẽ: i duas ꝑpʒes claues miſtrant᷑: ⁊ tanq;; bonꝰ incipiẽs iã eẽ Asaut
MWatth. 25. diuidet᷑. Poſiturꝰ ẽ em̃ oues ad dexterã:he/ filiꝰ matnoꝝ mẽbꝛoꝝ oꝛdine cuſtodito a p/ ſmge
dos aũt ad ſiniſtrã: ⁊ dicet᷑ ouibꝰ:id ẽ iuſtis: poſit ſacroꝝ accipiat ſatiſfatõis ſuę modũ: gcneerc
Venite bñdicti pt̃is mei: ꝑcipite regnuʒ q; vt ĩ offerẽdo ſacriſicio coꝛdis cõtribulati de/ norden
vobis ꝑatũ ẽ a cõſtitutiõe mũdi.De h̊ vti uotꝰ ⁊ ſupllex: id tñ agat qð nõ ſolũ illi ꝓſit Alnen
regno dixit apłs: cũ enumeraret oꝑa mala: ad recipiẽdã ſalutẽ:ſᷣ etiã cęteris ad exẽplũ. looſien
SGał.S. Qm̃ qͥ talia agũt regnũ dei nõ poſſidebũt. t ſi peccatũ eiꝰ nõ ſolũ ĩ graui eiꝰ malo:5 q
Matt.25. Audi qͥd audiãt qͥ a ſiniſtris erũt: Ite inqͥt ĩ etiã in ſcãdalo ẽ alioꝝ:atq; h̊ expedire vtili⸗ Nlpuce
ignẽ ęternũ:qͥ ſᷣparatꝰẽ diabolo⁊ꝛ angeł eiꝰ. tati ecclię videt᷑ antiſtiti ĩ noticia multoꝝ vł WRMZ
QAuapꝛopt ſſumè ds audeat de noie chꝛiſti etiã totiꝰ plebis agere pęnitẽtiã nõ recuſet: W
ano: ⁊ nõ cũ omi obediẽtia et timoꝛe audiat noõ reſiſtat: nõ lętali ⁊ moꝛtifere plagę: ꝑ pu/ emig
Epbᷣ.. apłm dicentẽ:hoc enim ſcitote cogſcẽtes doꝛẽ addat tumoꝛẽ. AMeminerit tñ ſy ꝙ ſuꝑ/Jacobi.4· gi h
oĩs foꝛnicatoꝛ:aut imundꝰ:aut auarꝰ:qð eſt bis dereſiſtit:hũilib aũt dat gr̃aʒ.Quid ẽ riſi
idoloꝝ ſeruitꝰ: nõ habet hęreditatẽ i regna em infgliciꝰ: qͥd ꝑuerſiꝰ qᷓ; de ipo vulnere qð *
xpᷣi ⁊ dei. Hemo vos ſeducat inanibꝰ vbis: latere nõ põt nõ erubeſcẽè:et de ligatura illiꝰ ginen
ꝓpter h̊ em̃ venit ira dei in filios diffidẽti?. erubeſcere: Hemo arbitret᷑ frẽs ꝓpterea ſe a ſalan
Nolite itaq; fieri ꝑticipes eoꝝ.Latiꝰaũt ad oↄſiliũ ſalutiferę huiꝰ debere pnię ↄtemnere: Ca.i.· ij uctn
1. Corl.6. coꝛinthios hęc dic: Holite errare:neq; foꝛni / qꝛ multos foꝛte aduertit ⁊ nouit ad ſacr̃a al/ cticn
catoꝛes:neq; idoł ſeruiẽteſ:neq; adulteri:ne taris accedere: qͥrũ talia crimia nõ ignoꝛat.· agt
qq;ʒ molles:neq; maſcłoꝝ ↄcubitoꝛes: neq; ſu Multi em̃ coꝛrigũt᷑ vt petrꝰ: mlti tolerãt᷑ vt 2. q.i.multi⸗ nuin

res: neq; auari: neq; ebꝛioſi: neq; maledici:

iudas:mlti neſciũt᷑:donecvẽiat dñs qͥ ⁊ illu⸗

minabit abſcõdita tenebꝛaꝝ ⁊ manifeſtabit rio vſurpato iudicio: ſᷣ potiꝰ ex lege dei m
Rw Alſilia coꝛdiũ. NHa pleriq; ꝓptea nolũt alios oꝛdinẽ ecclię: ſiue vltro ↄfeſſũ:ſiue accuſatũ
en. 4 T„plerc; accuſare dũ ſe ꝑ illos cupiũt excuſare.Pleri atq; cõuictum. Alioqn illud cur dixit: Siqᷣs
. q; aũt boni chꝛiſtiani ꝓpterea tacẽt ⁊ ſuffe/⸗ frat᷑ noiat aut foꝛnicatoꝛ:aut idolis ſeruiẽs:
ti rut alioꝝ peccata ꝗᷓ nouerũt: qꝛ documẽtis ⁊cętera: niſi da eã nomiationẽ intelligi vo⸗
ſbicn ſepe deſerũt᷑:⁊ ea ꝗ ipi ſciũt: iudicibꝰ ecctia luit ꝗ fit in queq;: c ſentẽtia oꝛdine iudicia/
lni ſticis ꝓbare nõ pñt.uis em̃ vera ſint ꝗida rio atq; integritate ꝓfert᷑: Hã ſi noiatio ſo/
re di nõ tñ iudici facile credẽda ſũt:niſi cert indi- la ſufficit:multi dãnandi ſunt innocẽtes:qꝛ
gbit 2.q.i.multi. cjs demõſtrent᷑. Nos vo a cõmunione ꝓhi ſepe falſo in quoq; crimia noĩant᷑. MNõ &̊ illi
mindien. bere quẽq; nõ poſſumꝰ: qᷓ;uis hęc ꝓhibitio qͥs monemꝰ agere pęnitẽtiã ꝗrant ſibi comi
daütd nõdũ ſit moꝛtalis ſ medicinał:niſi aut ſpon tes ad ſupoliciũ: nec gaudeãt qꝛ plures inue
add te cõfeſſum: aut in aliquo ſiue ſęculari: ſiue nerint.HNõ em̃ ꝓpterea minꝰ ardebũt:qꝛ cũ
spaen eccłiaſtico iudicio noĩatũ atq; ↄuictũ.Quis multis ardebũt.Mõ eſt em̃ h̊ ſanitatis cerũ
intchſi⸗ em̃ ſibi vtrũq; audeat aſſumere:vt cuiqᷓ; iÄßfe coõſiliũ:ſᷣ maliuolẽtię malũ ſolatiũ. An foꝛte NR
nkinin de⸗ ſit ⁊ accuſatoꝛ ⁊ iudex: Cuiuſmodi regulam ⸗/ ttẽdũt młtos etiã in ipis honoꝛibꝰ eccłiaſti a. 1z.
hicpiti: etiã paulꝰ aplus in eadẽ ad coꝛinthios epł is ſpoſitoꝝ ⁊ miſtroꝝ:nõ cõgruẽter viuere
policen bꝛeuit᷑ inſinuaſſe intelligit᷑: cũ qᷣbuſdã cöõme Smonibꝰ ⁊ ſacramẽt ꝗᷓ ꝑ eos pplis miſtrantł
imnächdh moꝛatis crimiĩbꝰ:eccłiaſtici iudicij foꝛmã ad O miſeros homies qui hos intuẽdo chꝛiſtũ i.q 1. ſigui/
diemmhn 2. or.5. ola ſiłia ex quibuſdã daret. Ait em̃: Scripſi obliuiſcũt᷑:q tãto ante pdixit vt legi dei po/ ficaſtis.
atasicez vopᷣ ĩ epła nõ cõmiſceri foꝛnicarijs. Nõ vti/ tius obtẽꝑaret᷑ q; imitãdivideankt illi qͥ ea qꝗᷓ
finecon⸗ q; foꝛnicarjs huiꝰ mũdi:aut auaris:aut ra dicũt nõ faciũt:⁊ traditoꝛẽ ſuũ tolerãs vſq;
misz̃ſüti⸗ ptoꝛibꝰ:aut idolis ſeruiẽtibꝰ:alion debue iĩ finẽ:etiã ad euãgeliʒandũ cũ ceęteris miſit.
Nlop fuir ratis de hoc mũdo exiſſe. Mõ em̃ pñt hoies Tã ſunt aũt iſti abſurdi ⁊ pᷣpoſteri ⁊ miſeri:
latööes in h̊ͥ mũdo viuẽtes niſi cũ talibꝰ viuere: nec qui ſpoſitoꝝ ſuoꝝ malos moꝛes imitari eli⸗
idierebrie eos pñ̃t lucrifacere chꝛiſto: ſi eoꝝ colloquiũ gunt: q ꝑ eos pſdicta dñi ſᷣcepta ſeruare: d;
eicoh) ↄuictũq; vitauerit. VUñ ⁊ dũs cũ publicanis ſi quiſq; viatoꝛ remeandũ ſibi eſſe exiſtimet
nidanil Vatth⸗9. ? pctõꝛibꝰ comedẽs: HNon Eopus inqͤt ſanis in itinere: cũ viderit miliaria lapidea litter
biſkiorclia n medicꝰ:ſᷣ male habẽtibꝰ. Nõ em̃ veni voca/ plena: viã docere ⁊ nõ ambulare. Cur enim
:necuannn re iuſtos:ᷣ pctõꝛes.Et iõ ſequit aplus ⁊ ad/ nõ potiꝰ ſi guenire deſiderat tales comites
1dioul⸗ 1. Cor.5. iũgit:Nũc ſcripſi vobis nõ cõmiſceri.Sids intueat᷑ ⁊ ↄſequat᷑:qᷣ ⁊ viã bñ demõſtrãt: ⁊ ĩ
eetiant frater noĩat᷑ ĩ vobis: aut foꝛnicatoꝛ:aut ido/ ea ꝑſeuerãt atq; alacriter nõ ãbulant:Qdð ſi
zllienin lis ſeruiẽs:aut auarꝰ:aut maledicꝰ:aut ebꝛi/ iſti deſint vel poti⸗ minꝰ apareãt: nã deeſſe
cpiisiit oſus: aut rapax: cũ hmõi nec quidẽ cibũ ſiłꝭ nõ poſſũt.Mõ em̃ ſic ꝗrunt homies charita/
cctr ſumere.Quid em̃ mihi de his q foꝛis ſũt iu- te ſtudioſa qð ſdicẽt ad imitationẽ: quõ ꝗ/
ſuenoi dicare: Mõne de his qᷣ intꝰ ſunt vos iudica / rũt inidqtate ſuſ pitioſa qð murmurẽt ad de⸗
brlaade tis: De his aũt qᷣ foꝛis ſunt deus iudicabit. ceptionẽ:ꝑtim nõ inueniẽdo bonos dũ ipſi
giülipt Auferte malũ a vobiſipſis.Quibꝰ vbis ſa⸗/ mali ſint:ꝑtim timẽdo inuenire dũ mali eſſe
etill. tis oñdit nõ temè aut qmodolibet ᷣ ꝑ iudi- ſꝑ volũt.Sed tantũ cõcedamꝰ non aparere
leſ ciũ auferendos eſſe malos ab ecclię cõione: nũc hoies dignos imitatiõe. Quiſqs h̊ pu/
ne vt ſi ꝑ iudiciũ auferri ñ poſſũt tolerẽt᷑ potiꝰ:/as deũ mẽte ituere:qͥ hõ factꝰẽ vt te hoĩem
heire . ne ꝑuerſe malos qᷣſq; euitãdo:ab ecclłia ipſe Zwiene doceret. Si habitet chꝛiſtꝰ i interioꝛe Epꝑ ʒ.
nia diſcedẽs: eos qͥs fugere videt᷑ vinciat ad ge hoie ꝑ fidẽ in coꝛde tuo: recoꝛdariſq; illõ qð
delne hbennã.Quia⁊ ad h̊ nob ſũt ĩ ſeðturis ſanct iohãnes ait: Qui diẽ ſe ĩ chꝛiſto manere de/ r. Jovᷣ.a
uſen exẽpla ꝓpoſita:velut ĩ meſſe vt palea ſuffe· bet quẽadmodũ ille ambulauit ⁊ ie ambu/
ihgel rat᷑ vſq; ad vltimũ ventilabꝛũ: vel intra illa lare:⁊ ita nõ tibi deerit quẽ ſequaris: ⁊ cum
n An⸗ retia vbi piſces boni cũ malis vſq; ad ſegre te alius viderit de bonoꝛum inopia cõqueri
puler, gationẽ quę futura eſt in littoꝛe: id eſt i ſne deſinet.Si em̃ nõ noſti qͥd ſit recteviuere:di
iamnel ſęculi ęquo aĩo tolerent᷑. HMõ em̃ cõtrariũ eſt uina pᷣcepta cognoſce. Foꝛtaſſis em̃ młti re/
Pe 8 Ro. 14. huic loco id qð alio loco dicit aplus: Tu qͥs cte viuunt:ſᷣ ꝓpterea tibi nullus videt᷑:qm
ennen es qͥ iudicas alienũ ſeruũ: Suo dño ſtat aut quid ſit recte viuere ignoꝛas.Si autẽ noſti:
tadlachn cadit. Noluit em hoiem ab homie iudicari age qð noſti:vt ⁊ tu qð ꝗris habeas:⁊ alijs
ni, ex arbitrio ſuſpitiõis: vel etiã extraoꝛdina/ qðs imitent᷑ oſtẽdaſ.Chꝛiſtũ aio attẽde:attẽ/
⸗

Homelia

Sancti Augnſtini .
. E— (Miter
de apłos quoꝝ nouiſſimꝰ ille q̃ dicit: Imi/ cigqdij reus. Mõ fruſtra tñ de tã imani abꝛu / 2. Beg.n. 4 fabicne
1. Corle. tatoꝛes imei eſtote ſicut ⁊ ego chꝛiſti: attẽde pto ꝓfũdo ſcelert pęnitẽs clamauit ad dñm ((lisi
aĩo tot martyꝛũ milia. Cur eniʒ te natalicia dicẽs:Auerte faciẽ tuã a peccatimeis:⁊ oẽs flffiſon

eoꝝ conuiuijs turpibus celebꝛare delectat: inidtates meas dele.Quo tãdẽ merito:miſi Ns. 5o.

⁊ eoꝝ vitã ſe honeſtis moꝛib nõ delectat? qꝛ itẽ dic: Iniqtatẽ meã ego agnoſco:⁊ pec- ſ
Abi videbis nõ ſolũ viros ſed etiã femias: catũ meũ añ me eſt ſemꝑ:? Quid aũt obtulit . ſ⸗
poſtremo pueros ⁊ puellas: nec impudẽtia dño vñ illũ ꝓpitiaret ſibi⸗ QAm̃ ſi voluiſſes Nvr
decipi:nec iniqᷣtate ꝑuerti:nec ꝑiculi timoꝛe ſacriſiciũ dediſſẽ: vtiq; holocauſtis nõ dele/ AAos
frangi:nec ſęculi amoꝛe coꝛrũpi. Ita te non ctaberis. Sacriſiciũ deo ſoũs ↄtribulatꝰ: coꝛ zutre,
inuenientẽ qͥd excuſes:nõ ſolũ pᷣceptoꝝ in / ↄtritũ ⁊ hũiliatũ deus nõ ſpernit.õ ſolũ g etrlal.
euitabilis rectitudo: ſed etiãs exemploꝛũ in / deuote obtulit: ſᷣ etiã iſta dicẽdo qͥd offerri mamo
numerabilis multitudo circũdabit.Sed de xopoꝛteret oñdit.Nõ em̃ ſufficit moꝛes i me/ ſictn⸗
O vtilitate ac ſalubꝛitate penitẽtię: vt qð t)2 'cõmutare: ⁊ a factꝭ malł recedere: niſi etiã Depe.dill. Cuneuni
Ca. 14. tuimꝰaliqũ pagamꝰ. Si iq ð ſanitate deſpe.Ode his ꝗᷓ facta ſunt: ſatiſfiat deo ꝑ penitẽtieę non ſufflct. heitet
rãs addis peccata peccatis: ſicut ſcriptũ ẽ: ¶doloꝛẽ: ꝑ hũilitatis gemitũ: ꝑ cõtriti coꝛdis Mieie
. Peccatoꝛ cũ venerit ĩ ꝓfundũ maloꝛũ cõtẽ/ ſͤDacriſiciũ cooꝑantibꝰ elemoſynis.Beatiem nnu
Pꝛoner.iS. net:noli ↄtẽnere:noli deſperare: clama etiã miſericoꝛdes: qm̃ ipoꝝ miſerebit᷑ deꝰ. Non MWatth. 5. ultock
de ꝓfundo ad dñm ⁊ dic ei:De ꝓfundis cla em̃ dictũ ẽ vt tantũ abſtineatis a peccatl:ſᷣ Rlnedn
Ps. 129. maui ad te dñe: dñe exaudivocẽX meã. Fiãt 2 de ſßteritl inqᷣt depᷣcare dñm vt tibi dimii Nilas
aures tuę intẽdentes in vocẽ obſecrationis tant᷑.Et petrꝰ iã erat fidelis:iã in xpo ⁊ alioſ Ecciꝛ nuct
meę.Si iniqtates obſeruauer dñe: dñe qͥs baptiʒauerat. Intuere petrü pᷣſumentẽ ac Ulh
ſuſtinebit? Qm̃ apud te ꝓpitiatio ẽ. DHe ta cuſatũ:timentẽ vulneratũ: flentem ſanatũ. Uilenck
li ꝓfundo niniuitę clamauerũt: ⁊ haãc ꝓpiti · Jã etiã poſt aduẽtũ de celo ſpũſſancti: qdã Matth.26. nem
ationẽ iuenerũt. Faciliuſq; ẽ euacuata cõmi ſimon pecunia voluit eũdẽ ſpm̃ſanctũ eme/ Munde
natio ꝓphetę: q; humiliatio pęnitẽtię. Hic re:ſceleratiſſimũ ⁊ impiũ mercimoniũ cogi/ Actj.s. iinſai
oꝛtaſſe dicis: ſed ego iã baptiʒatus ſum in tans:iã baptiʒatꝰ ĩi xpo:⁊ tñ pęnitẽtię ↄſiliũ t
5, chꝛiſto:a quo omnia mihi peccata pꝛeterita ab ipo petro coꝛrept accepit. Diẽ etis apts uene
dimiſſa ſunt: vilis factus ſuʒ nimis iterans paul⸗:qͥ vtiq; fidelib ꝰmittebat eplal: Me ite 1 ei
— vias meas: ⁊ canis hoꝛribilis oculis dei:cõ⸗ rũ cũ venero ad vos hũiliet me de vt lugeã 2. Corſ. 11. eſi
MPꝛouereꝛ uerſus ad vomitũ ſuũ: Quo abibo a ſpiritu multos ex his qᷣ añ peccauerũt:et nõ egerürt Kriol
Ns.iʒs. eius:⁊ a facie eiꝰ quo fugiã:?Quo frater:niſi pęnitentiã ſuꝑ imũdicia ⁊ luxuria:⁊ foꝛnica uigl
ad eiꝰ miſericoꝛdiã pęnitẽdo:cuiꝰ poteſtatẽ tiõe quã geſſerũt. Circũſtãt Snos ⁊ ſ̃cepta nan
peccãdo cõtempſeris? Nemo em̃ recte fugit recte faciendi:⁊ exempla nõ tantũ recte faci
De verbis ab illo niſi ad illũ: ab eius ſeneritate ad eiꝰ entiũ: v etiã ad recipiendã ſalutẽ pęnitẽtiũ (glent
dñi. Io.bo ponitatẽ. Quis em̃ locus te excipiet fugien ¶q AÄfuerat amiſſa peccãdo. Sʒ fac incertũ eſſe yan
tẽ:vbi eiꝰpᷣſentia te nõ inueniat?: Si aſcẽde / vtruʒ igſcat deꝰ. Quid ꝑdit cũ ſupplicat deo x ⸗ zunan
ris in cęlũ ibi eſt:ſi deſcẽderl ad infernũ ad q ſalutẽ ꝑdere nõ dubitauerit cũ offenderet Myebrba
eſt. Recipe gpnaſ tuas in directũ ⁊ habita deũ: Quis em̃ certꝰeſt ꝙ etiã imꝑatoꝛ igno/ un
in ſpe ĩ extremo huiꝰ ſeculi:eteni illuc manꝰ ſcat:Et tñ pecunia fundit᷑: maria trãſmeãt᷑: Gckan
tua deducet me:⁊ perducet me dextera tua. ꝓcellarũ icerta ſbᷣeunt᷑:⁊ pene vt moꝛs vitet uſecem
Quicqͥd em̃ feceris:qcũq; peccauerl:adhuc moꝛss ipla ſuſcipit᷑. Supplicat᷑ deide ꝑ hoies Zntede
in hac vita es: vñ te deꝰ ſi ſanare nollet au/ hoi:ſine dubitatiõe fiunt iſta:cũ ſit dubiũ qᷣ nsale
ferret.Cur & ignoꝛaſ:qꝛ patiẽtia dei ad pęni fine ꝓueniãt: ⁊ tñ certioꝛes ſi claueſ eccłię qᷓ Uiduni
Bo.⁊. tiẽtiã te adducit:Qui em̃ clamãdotibi ꝑſua coꝛda regia. Quibꝰclauibꝰ qðcũq; ĩ tra ſol/ Mattbis. Auctiud
ſit vt nõ recederes: parcẽdo clamat vt rede / uit᷑:etiã in celo ſolutũ eẽ ꝓmittit. Et multo auteler
as. Intuere dauid regẽ: iã vtiq; ⁊ ipeilliꝰtẽ eſt honeſtioꝛ hũilitas q̃ ſe qͥq; hũiliat ecckig Anne
P poꝛis ſacr̃a ꝑceperat. Jã circũciſꝰ erat vtic dei et laboꝛ minoꝛ imponit᷑: ⁊ nullo tẽꝑalis Anume
Cav qð pr̃es nr̃iꝓ baptiſmo hẽbant.Nã ad h̊ di moꝛtis ꝑiculo moꝛs ęterna vitat᷑ umanin
cit aplus: ſanctũ abꝛaam ſignaculũ iuſticię 4 ALlemn
Bo.4. fidei recipiſſe. Jã etiã vnct erat vnctiõe ve/ ¶¶ Explicitus eſt liber Quĩquaginta home/ genplo
nerabili:q̃ regale ſacerdotiũ ſᷣſigurabat᷑ ec· liarũ diui Aurelij Auguſtini Baſiliee: An/⸗ Anicte⸗
cleſię. Repẽte aũt factꝰ ẽ ⁊ adulterij ⁊ homi/ no domini..M.cccc.xciiij. D niipe

Annotatio notabiliũ ſententiarũ

ateriarũ a ſententiarũ mewo⸗

melijs diui Ser ij

Kcuſare alios plęriq; nolunt: qꝛ ſeꝑ

uę nouerũt:qꝛ documẽtis iudicibꝰ
eccliaſilcis ꝓbare nõ pñjᷣt:homelia.l.
— Accuſato
oſfem Homelia. l. AM.
sime⸗ 0 Aduentus domini duplex: pꝛimꝰ occultus:

leie ſecudus manifeſtus: Homelia. xxvj. A.
niitemi⸗ Qð in aduẽtu pᷣmo nobis chꝛiſtus coͤtulit:
corcdis in ſecũdo ſtrictiſſime exiget.xxxvj.E.
tieñn Aduerſarius noſter cũ quo i via cöcordare
Bon dme debemus quis ſit.v. A. D.xj. C.
Ciete; Adulatio eſt fallaci laude ſi eauctio. xx. A.
dimit⸗ Adulatio duplicat linguã.xx.A.
1alioſ Eun Agulatoꝛes verba habent fallacia ⁊ laudis
entege nomia.xij.D.in medio. (C. in me.
nafXM. Adulatoꝛes dicunt᷑ venditoꝛes olei.xxxv.
tr di D Adultera eſt aia amans creaturaʒ neglecto
„ creatoꝛe.xxxiiij. B. xxxviij.E.
ſic, dn Adultera ſoliꝰ foꝛnicatiõis cauſa eſt dimit /
eſli tẽda: ſed illa viuẽte nõ licet alterã ducere:
iane nec femię illũ a qͥ ꝑ repudiũ receſſerit vxoꝛ
ſeit eius:maritũ habere cõcedit᷑.xlix.A.in fi.
rllgei Adulteri pęnitentiã agant qualit᷑ agi in ec⸗
1 cleſia ſolet. xlix. B.
chen Alleluia:laudate dñm ſigniſicat:et quando
fmia cantari debeat.xvj. AX4..=.
ſec Add altare viſibile qð in eccleſia ponit᷑ multi
tuefni ſcelerati accedere poſſunt: ad illud ceęleſte
giin quo pᷣcurſoꝛ ꝓ nobis introiuit ieſus: null⸗
nüche eoꝛũ accedere poteſt.l.J.
lcnded g Amelech qui iſraelẽ debellare potuit non
fengeet vincere quid figuret. xxvij.E. F.
wihe⸗/ Non eſt amicitia dicenda 6 ſcientia ma⸗
iſmei: la facit. xxxviij. B.
gsrick Amicitię duo ſunt gradus: . p̃mus cõſi uetu⸗
eohoies dinis: alter rationis:et quicqͥd ſupꝛa inue,/
dubiii nit᷑ diuinũ eſt. xxxviij. B
ſecleih 6 Amicitia debet eſſe gratuita: nec ꝓpter ali⸗
ziinſe, qua toleranda: diſſoluẽda. xxxviij.C.
Emt Vrt amaret᷑ poꝛ nos amauit de.xxxviij. G.
ltacde Amat nos fedos deus pus: vt digni ſimus
bligii⸗ amari. xxxiiij. D.
Quõ amare debeamꝰ deũ quẽ nõ videmꝰ:
exemplo oſtendit᷑.xxxviij.C.in medio.
ten Zmãdus eſt deus pPoter ſe: non poter bis⸗

ria dignaru in Qui znian aginta .
uguſtini poſi/
1 u:ſumaria b ꝛeuiſq; Annotatio.

illos excuſare cupiũt: alij ideo tacẽt

Si homo gratis amãdus eſt: quãtomagis

deus. xxxviij. C.
Amãdus ita eſt deus vt ſi fleri põt noſipos
obliuiſcamur. xxxviij. D. et. E.
Amoꝛe dei nihil caſtius:nihil delectabilius
xxxviij. C. in medio:et.E. medio.
Cum incipit homo amare deũ non amat in
homie niſi deũ.xxxviij. C.

Auis amoꝛ diligendi animã. xxxvij. A. B.
2 et iudex nemo ſimul poteſt eſſe.

Amoꝛ animę ꝑuerſus abũdat: amoꝛ rectus
valde paucoꝝ eſt.xxxvij. B.
Eſt amoꝛ vtilis:et eſt amoꝛ noxius: nec vti⸗
lis accedit niſi noxi recedat. xxvij. B. in
medio.xxxviij. A.
Amoꝛ vtilis habet initia ſua: augmẽta etp/
fectionẽ.xxxvij.C.D.
Quicqͥd amaueris aut hoc eſt qd tu: aut in⸗
ferius te:aut ſuꝑius te eſt. xxxvij. Kc.

Aui ſeipſum non nouit amare:nec ꝓximũ:

nec deũ veraciter amat.xxxvij.C. in fi. D.

Qui alterũ puerſe amat:ſe puerſe amat:æq

ſe recte amat:alterũ recte amat.xxxviij.A
Amoꝛis ꝓximi liciti tres ſunt gradus: o⸗
melia. xxxviij. A.
Omnis qui amat:ſaluuʒ vult habere quod D
amat.xxxviij. F.
Amoꝛes malos leges deteſtant humang et
diuinęe. xxxviij. A.
Vbi amoꝛ perit nõ eſt amandi qð amatur: H
xxxvij.A. circa fi. (re eſt. xxxvij. A.

Amoꝛ pꝑuerſy ab odio:⁊ odiũ rectũ ab amo⸗/
Amoꝛ mũdi adulterat aiam: amoꝛ dei caſti/

ficat.xxxiiij. B.

Amare debemus iuſticiã non timere pens:

Homelia.ix.C.

Angeli rectiſſime dicunt᷑ qui ſ. alutẽ Klektic

homibꝰ nũciant.l. Kk. in medio. .
Anima minus eſt q; deus.xxxiiij. B.
Anima ideo carni eſt pponendda.Tryj.A. .
Qui amat animã ſuã ꝑdet eam:nõ eſt ↄtra/
riũ apoſtolo: nemo vnq; carnẽ ẽſuam odio
habuit. xxxvij. A. B.
Qui amat animã ꝑdet eam:ſic debet intelli
gi. xxxvij. A.
Anima ꝑ quę recedit aut accedit ad deum.
xxxiiij. A. B.
Anima peccatrix ollę eneę cõꝑat᷑. xvfj. D.

Animalia quedẽ cur ꝓhibent iudęis:⁊ quę
dDam cõcedunt᷑:⁊ quid figurãt.xlv. A. B.

Cur animalia illa nõ refutent᷑ a chꝛiſtianis.
xlv. A. in fi. (melia. xxv. A.

Anni nobis magis deredit accedltibo

Annotatio
Aa. Aqua nõ eſt ſalutis niſi in chꝛiſti nomine coõ argento. xxx. A. in medio.
ſecreta. xxvij. B. Aurum exercitatio eſt humanitatis:⁊ ſuppli
Ar. MNon minns ardebit qui cum multis ardet. ciũ cupiditatis.xxx. A.

l. A. in fine.
Arguere dei quid ſit.xxviij.C.in medio.
Arrianoꝛũ erroꝛ vnde ſurgat.xxxij.E.

Arrianoꝝ erroꝛe ſequeret᷑ patrẽ duos habe /

re filios.xxxij. G.

Arrogans non eſt deus quãtacũq ſe aica⸗

tione laudauerit.l.A.circa fi.
Aſ. Sicut aſcenſus exaltationẽ indicat:ita con/
ualles humilitatẽ ⁊ conualles ploꝛatiões:
Homelia.l.B.
Au. Auaricię amaritudo eſt fugiendavt ad cha⸗
ritatis dulcedinẽ poſſimꝰ puenire.viij. A.
Auaricia non eſt auri ⁊ argẽti culpa ſed ani⸗/
mi.xxx. B. in fl.
Auarus ſibi vendicat qð omnibꝰ donatum
eſt. xlvij. B.
Auarus imaginẽ regis ſculptã ſeruat in ſo⸗
lidis:⁊ imaginẽ cõditoꝛis in hominib⸗ de⸗
teſtat᷑.xlviij. B.

Auarus vnde toꝛquet᷑ inde miſericoꝛs adiu

uatur.xxx. A. circa Pn.
Auaroꝝ pęna qualis erit.vij.C. 2.
Qui vult audiri:deũ pᷣus audiat.xxviij.C.
Auguſtinꝰ in ãniuerſario oꝛdinatiõis ſuę fa
cit ſermones.xxiiij.et.xxv.ꝑ totũ.

ÆOR oꝛdinatꝰ fuit epiſcopus ante natale do/

mini.xxv. C.
nõ tam: delectat᷑ laudibus popularibqᷓ;
angit᷑ quõ viuant qͥ eũ laudant.xxv.A.
laudari a male viuẽtibus non vult: ſed

a bene viuẽtibus: nec plene vult: nec ple

ne nõ vult.xxv. A.
paſcit ſubiectos vnde paſcit. xxv. C.

Auguſtin? mater eſt animaꝝ ſubditoꝝſuo/

rum.xxvj.C.et.xxiiij.C.in ſi.

noluit viuere ſine ſalute ſubditoꝛũ ſuo /

rum. xxviij. A. in fl.

Auguſtini delectatio lhac vita nõ fuit niſi

bona vita ſubditoꝛũ.xxviij.E.

Oꝛ inualidꝰ accedens ad ſermonẽ foꝛtis ſit

loquẽdo.xxix.A.

EEÆα magis vult eſſe inimicus hominibus i q;

iuſticię. xlix.C.

Aures dei ſũt ad cogitatiões nr̃as:quõ au/

res nr̃e ad voces nr̃as.xvj.A.circa pᷣn.
Aures plures habẽt audiẽdi non obedien/
Adii. xxviij. A. (lvij. B.
Aurum ⁊ argentũ dei eſt nõ diuitis.xxx.A.
Aurũ ⁊ argentũ illius eſt qͥ nouit vti auro ⁊

MNõ auri ⁊ argenti culpa eſt: qᷓ;uis pꝛo auro
⁊ argento ſepe cupidi dimicent.xxx.C.
Vod baptiſmus ꝓſit paruulis in fi- Ba.
de offerentiũ ad remiſſionẽ oꝛigina
4 lis peccati: pie credit᷑:et eccleſiaſtice
auctoꝛitatis ꝑ oꝛbem terrarũ firmo roboꝛe
cuſtodit᷑.l.C.
ÆR ꝑ baptiſmũ oĩa peccata delent᷑:figuralit᷑
oſtendit᷑ in mari rubꝛo. xxvij. B. D.
Baptiʒzari qͥdã nolũt: nõ qꝛ ſᷣterita peccata
dimitti dubitãt:ᷣ futura timẽt.xxvij. E.
Cur cũ ꝑ baptiſmũ in nouã vitaʒ regenera/
mur:nõ ſtatim etiã moꝛtalitatẽ ip̃am car⸗/
niſq; coꝛruptionẽ deponimꝰ.l.D.x. A.
Qui nõdum accepit baptiſmũ:nondũ vio⸗/
lauit ſacramentũ.xlj. A.
Baptizari nõ debet adultus: niſi pęniteat
vite veteris.l.C.xxvij. A.
Baptizatus ſi ſine crimine vitã finierit: nõ
vitã finit ſed trãſit de vita ad vitã.xlj.B.
Per baptiſmũ iuſtiſicatꝰ a poꝛibus peccat?᷑
nõ ſuꝑbiat: :etiã ſi nihil cõmittat vnde ab
altaris cõmunione ſeparet᷑ quaſi de plena
ſecuritate ſe iactans.l.E.
Baptiʒatus aut cõtinentiã voueat:aut per
maneat cũ vxoꝛe ſua:aut ſi non habet du/
cat vxoꝛem.xlix. B. .
Baptiʒatus ad hoꝛã ſecurꝰ hinc exit.xlj.C.

Nõ fit qͥs beatus niſi ei remittat᷑ qs fecit:et

tegat᷑ qð cõmiſit.vj.A.
Bellatoꝛ nõ ferro ſed fide armari debet:nec Be.
in ſuis viribꝰ ſed in dño ſperabit.xxxj.A.
Benignitas nimia non debet reſoluere pec/
catoꝛes: nec aſperitas nimia exaſperare.
iiij. A.pꝛobat᷑ exemplis.B. C.

Bonũ omnes awpetunt:ſed quidã boni elle Po.

nolũt.j.A.B. xj.B. in fi.xxv.D.
Inter bona magna quę cõputant᷑.xvij. P.
Bona iſta tꝑalia cõia ſunt bonis ⁊ malis:et
ideo nõ ſũt ꝓ magno habẽda.x.A.xxx.B
malis ſunt ad auaricię ſuppliciũ:⁊ bonis
ad miſericoꝛdię vſum.xxx.A.in medio.
Qui bona ſua agit ꝓpter laudẽ illa ꝑdit:⁊ qᷓ
abſcõdit in iudicio ea inuenit.ij. B.
Bonitas amabilẽ facit diſciplinã: qꝛ boni⸗
tas ſine diſciplina delictoꝝ mar eſt. iiij. A.
Bonitas ꝑnicioſa eſt q̃ ꝑmittis ꝑire peccãtẽ
quẽ poteris ſaluare coꝛrectũ.iij.A.in me.
Bonitas tẽperamentũ eſt diſciplinę.iiij.D⸗

ſactisc⸗
Vlann
hoel
Phantuo
clapi
Cochun
Glonl
buͤluie
ſhaniate
uudus
Ginecan
ſhanittti
fitektme
COuivulti
ateſen⸗
ſhantrlo
hrtast
lrontt
ichar
deiſepar
ochi⸗
Ndamn
Calns
Adcaphe
.e (ccusar
nus ſig
Lenüte
QAuico
hobene
ſöeye
bona:
Ponen
ree
Lolenan
lenm
ſonpei
ageſait
löcneet
Heney
na
e
Ciahi
Curderg
hollgr
Aaef
uonz⸗
poſlunr

.
mienie

zubetn

müfmertn

——

2delnifanti
mb.
Ptanngaen
une tw.
äyinegnen
mldrs.
nänonciti

uo: bli enan

.
epiiinen e
udrniſ.
hoebes gaant
mumrwten⸗
icnaldegn

ivolesraupe
Koonbeaw

Pircttt.

nuriicöſee

mmanidchens

enbi
Detleioleee

nucnen

5.

.
Uenteni.
nis nu
Glcinndiß
Annett⸗
Gilaptet

nihtic;

Notabilik

ſtilentiali.x.D.
factis.xvj.B. M
Vr charitatẽ non habeat nemo ſe excuſare
poteſt. vj. C. D
Charitas radix eſt omniũ bonoꝛũ ⁊ ſimul
cũ cupiditate eſſe nõ põt.viij. A.
Qõ charitas poſſidet:oibꝰlatũ eſt.viij. P
alienũ bonũ facit eſſe ſuũ: ⁊ alteriꝰ mẽ/
bꝛũ ſuũ eẽ iudicat:exẽplo ꝓbat᷑.xv.B.C
Charitatẽ nõ põt habere ſuperbus aut im/
mundus.xxxiiij. F.

Sine ea nullũ opus bonũ valet.xxxiiij.G.

Charitatẽ ꝑfectã nõ ſolũ in nouo ſᷣ ⁊i vete⸗-
ri teſtamẽto ſeruare ſcipimur.xxxviij. A.
Qui vult vere charitatis oꝛdinẽ cuſtodire
quę ſeruabit.xxxv.D.
Charitaſ ꝑfecta i hiſ ↄſiſtit.xxxviij.vF.cir.ſi
Charitas foꝛas mittit diabolũ: cupiditas
intromittit.xxxviij. G.

Vbi charitas eſt: opꝑa illa mala ꝗᷓ a regno

dei ſeparãt eſſe nõ pñt.l. K.
Caro chꝛiſti venerat ex adam ſed non erat
adam. xxxij. J.
Caſus maioꝛum: tremoꝛ debet eſſe minoꝝ
xxj. B. C. M H
Ad cathecuminos.xlix.A.H.
Ce. Ceęcus a natiuitate ⁊ a chꝛiſto illuminatꝰge
nus ſigniſicat humanũ.xliu.A.
Certũ tene:dimitte incertũ.xlj.D.
Co. Qui cogitatiões bonas habet facta mala
hahere nõ põt:qꝛ facta de cogitatiõis iuſ
ſiõe veluti ð imperatoꝛe ꝓcedũt:bona de
bona: mala de mala.xvj. A.
Non eſt colẽdus deus ſolũ ꝓpter vitã iſtã
ixx. D. x. A. in me.
Colendus eſt deus gratis ⁊ nõ niſi ꝓpter
ſe.xxxviij. C. D. E.
Competẽtes a qᷣbus cauere debeãt ⁊ q̊s in
eccleſia imitari debeãt.xlix. A. D.
Cõicare eſt rẽ pꝛiuatã cõem facere.viij. A.
NHon eſt ↄceptus ꝑ maſculũ ⁊ feminã qui fe
cit maſculũ ⁊ fcminã.xxxij. D.
Cõcubinas habere nõ licet nec eas poſtea
ducere vxoꝛes.xlix.A.circa fi.
Cõcupiſcẽtijs cur nõ eſt ↄſentiendũ.xlij. S
Cur deus vult vt ↄfiteamur pctã nr̃a:⁊ dia
bolus vt celemus.xij. A.
Sic ↄfeſſiõöis medicamẽta deeſſe nõ debẽt:
quomõ nobis pctõꝝ vulnera deeſſe non

Alumniatoꝛes cõparant᷑ vlceri pe

Lantare debemus deo voce:vita ?

ſententiarũ

Ne ↄfſiteat᷑ pctã ſua:diabolus ꝑ tria hoĩem
decipit.xij. B. .
Qui pctã ↄfiteri diſſimulat nõ ſolũ indul⸗
gentiã nõ accipit ſed ⁊ geminat peccata.
Deus cõſitenti tanq; in apertũ ſinũ indul/
gentiã paratus ẽ dare:ſed qͥ excuſat clau/
dit ſinũ:includit pctm̃: ⁊ excludit pcti in/
dulgentiã.xij.C.in ſi. MM
Cõſfeſſio pcti initiũ eſt ſanitatis.xij.DP.
Niſi cõfeſſi fuerimus noſtra facinoꝛa aliter
veniã habere nõ poſſumꝰ: nec erubeſcat
ↄfiteri qui in pctis nõ erubuit coinquina⸗
ri. xlvj. dà1àJ. ł
Deus qͥ ↄfiteri perſuadet: vlciſci nõ deſide
rat: qꝛ optat ſoluere ↄfitentes ne cõtuma
ces punire cogat᷑.xlvj.A.
In cõiugio ſola generãdi cauſa inculpabi/
lis eſt. I. S.eniil.
Cõiugia adulterina ꝗᷓ ſint.xlix. A.
Conuerſio ⁊ auerſio dei ad hoĩem queę ſit:
Exxii. k.
Conuerti quidã nolũt deſperãdo:quidam
Cõtra eos qͥ ↄuerti nolũt niſi poſt expletio
nẽ oim voluptatũ ſuaꝝ.xj.B. .
Cõuerſis deus indulgentiã repꝛomiſit:ſed
craſtinũ nõ ꝓmiſit.xj.B. xiij. A.
Ne tardes cõuerti ad dũm nec differas de
die in diẽ:exponit᷑.xj.C.xiij.A.

Coꝛ ſurſum habẽdũ eſt nõ deoꝛſũ.xlviij. C Coꝛ.
HNemo coꝛrigit᷑ niſi dono dei: ⁊ ideo nulliꝰ

coꝛrectio eſt deſperãda.ij.C.

Deus vult coꝛrigere ſeueritate temptatio/

num quos ſua patientia viderit depꝛaua
tos: qꝛ gaudet ſi coꝛrectos viderit quos

Quẽ coꝛrigere nõ vult deꝰ in hoc ſęculo eũ

ſupplicio deſtinabit poſt ſeculũ.xlvj.B.
Deꝰ cũ coꝛripit imutabił manet.xxxiiij.C.
Aliqᷣ ſunt coꝛrigẽdi aliqͥ tolerãdi.l.a.
In coꝛrectiõe duo eſſe debent:bonitas ſcʒ
⁊ ſciẽtia.iiij. A.qð ꝓbat᷑ exẽplł.ibið.B. ¶
Coꝛrigere debemus pꝛoximũ arguẽdo:cõ/
ſolari alloquẽdo:⁊ exemplũ pꝛebere viuẽ
do.xxj.A.circa ſi.

De coꝛrectiõe fraterna exponit᷑:Si pecca/

uerit in te frater tuꝰ ⁊c.xxviij.DH.in me.
Coꝛrigi quidã nolũt deſperãdo:quidã ma⸗
le ſperãdo.xj. A.
Malus coꝛreptus facilius in coꝛreptoꝛe qᷓ
in ſe agnoſcit qð coꝛrigat.v.A. b 2

Annotatio

Co. Pꝛoximũ vis coꝛripere:nihil eſt tibi teipſo

pꝛopinquius.v. B.

Qui coꝛripit cũ odio homicida ẽ.v. P. C.

Cõtra eos qͥ coꝛripiũt leuioꝛa in alijs: ⁊ ipſi
Guioꝛa cõmittũt.v.C.xl.A.xlij.E. cir.ſi.

Juſtus quãdo coꝛripit ⁊ ſi ſeuit miſeretur.

Qui coꝛripit nõ facit pctm̃ ſed oſtendit pec
catum.xxxiij.D.

Deus cũ coꝛonat merita noſtra nihil coꝛo/

nat niſi dona ſua.xiii.B. C. D.

Cre. Creatura oĩs ad creatoꝛis laudẽ:bonoꝝ ꝓè/

bationẽ ⁊ maloꝝ ſupliciũ eſt.xxx.B.

Credere poſſe donũ eſt dei:auctoꝛitate pꝛo

batur. xvij. A.
Nemo ſibi dedit vt credat.vij.C.
Si nõ credis nõ amas.xvij.A.in ſi.

Contra eos qᷣ credere nolũt niſi quę vidẽt.

xxxij. A. B. E. ʒòèòMU
uis iubet deus credere ꝗᷓ nõ vident᷑:nõ
tñ te dimiſit nihil vidẽtẽ vnde poſſis cre/
dere qð nõ vides.xxxij. D.
In chꝛiſto nobis oĩa ſunt.xxxiiij.DOD.
Chri. Chꝛiſtũ nihil ampliꝰ quidã putãt q; purũ
hoĩem nõ deũ.xliij. B M

Chꝛiſtus q́;to ꝓ nob factus ẽ defoꝛmioꝛ: tã

to nobis dʒ eſſe ſpecioſioꝛ.xxxvj. A. D.

Qðõ in xpᷣo ↄtemnit᷑ nõ ẽ ↄtemplatio ſana/

ti ð medicamẽtũ ęgroti.xxxij.D. circa fi.

Chꝛiſtianoꝝ tꝑa in oibus ſcripturis pꝛeędi/
cta ſunt.xxxv.ꝑ totũ.

Cru. Crucis figurę pꝛęceſſerũt in ſignis.xviij. P

xx. D. xxvij. E. —
Qui cruce ſe ſignat ⁊ ad malũ currit:potiꝰ
dęmonẽ in ſe includit q; excludit.xxj.A.
Non crucis pictoꝛẽ ſed imitatoꝛem quęrit
deus. xxxj. B. in fi.

Crucis latitudo:lõgitudo: ſublimitas ⁊ ꝓ⸗
fundũ que ſit.iij.per totũ.

—ä

Cu. Cupiditaſ ſił cũ charitate eſſe ñ põt. viij 2A

Cupiditateſ accuſant᷑ nõ facultates.xiij.A
Cupiditas q;tumcũq; radices ſuas extẽdit
⁊ rapit:vna hoꝛa totũ dimittit.xlviij.A.

Ha. Amnabile erit nõ ſolũ malũ feciſſe
F etiã bonũ nõ egiſſe.xvj.B.cir.fi.
. DHZYZauid nõ cadendi ſed reſurgẽdi ſi

cecideris ꝓpoſit tibi eſt exemplũ.xxj.B

Dauid cecidit lapſu cupiditatis nõ patro/

cino ſanctitatis. Jpbide
Dauid adulteriũ ⁊ homicidiũ nõ perpetra

uit cũ ſaulẽ inimicũ ꝑtulit: ſed cũ ſecurus

ab hoſtibus quieuit.xxj.DOD.

Sicut ad dauid nathan ꝓpheta:ſic dauid
Pꝓpheta ad nos a deo mittit᷑.xxj.E.
Monomachia dauid cũ golia quid ſigniſt
cet.xxxj.ꝑ totũ.
Debita pctã recte dicũt᷑.xxvij.F.l. F. G. h e.
Quia decimę nõ reddunt᷑:indictio ſiſci ac/
Qui deſperãt ð indulgẽtia dei:ipſa deſpe /
ratiõe ſe ſuffocãt vt eos ſpũſſctũsviſitare
nõ poſſit.xxvij. J.in fi.xxviij. C.et.l.QO.
Deus ſicut cautos fecit qͥ nõ cecider̃t:ſic de
ſperatos eſſe nõ vult qͥ cecider̃t.xxj.E.
Detractio nõ eſt niſi moꝛdatioꝛ qᷓ; veracioꝛ
repꝛehenſio.xx.A.in l.
Detractio vulnerat famã. Ibidẽ.
Detractoꝛes ſpiritali gladio feriunt᷑.ij. A.

Deo nihil delectabiliꝰ:nihil pulchꝛius ⁊ ni

hil dulciꝰ inuenit᷑.xxxviij.C.in me.
Deus oim excellentiſſimus:nõ elatiõe ſed
humilitate ↄtingit᷑.l.A.
Deus coꝛ interrogat nõ manũ.ix. ..
DHiabolus ſuadere poteſt ad malũ: cogere Zi⸗·
nõ poteſt. xij. B.

Mõ extoꝛquet a nob ↄſenſũ ſed petit. xij. C

Diabol quõ dicit᷑ leo ⁊ dꝛaco.xxxv.B. Et
ſic ſuperat᷑.xxxv.cc.
Diabolũ in nullo citius ꝓſternimus qᷓ; cũ
humilitate deũ ſequimur.l.hh.in fi.
Dies huiꝰ vitę boni dicunt᷑ ⁊ nõ ſunt.j.D.
Dies boni qui ſint ⁊ quomodo acquirant᷑
j. E. xlij. S. (ſeria. x. A.

Dies malos faciunt duę res: malicia ⁊ mi⸗/

Dies malos addere diebꝰ mal qd ſit.xij.B
Dies iudicij ⁊ ſi longe eſt:omibus tamẽ ꝓ/
pe eſt. xxviij.E.
Dilectio vnicuiq; a ſe icipit: ideo nõ mone
tur homo ſe diligere.xxxvij. I.
Dilectiõis tres ſunt gradus. xxxvij.C.D.
Qui ſeipſum nõ diligit pꝛoximũ veraciter

noõ poteſt diligere: ⁊ qᷣd ſit diligere ſeipſũ.

In dilectione pꝛoximi tres ſunt gradus li/
citi.xxxviij. A.
In dilectõe ꝓximi duo ſt᷑ gradꝰ.xxxviij. B
Diligere debemꝰ ꝓximũ in deũ ⁊ deũ ꝓprt
ſe nõ ꝓpter aliud.xxxviij.C.D.E.

&M diligẽdus ſit deus qui nõ videt᷑: exem /

plo oſtendit᷑xxxviij.C. in me.
ÆO„ diligẽdus ſit amicus:⁊ inimicus ꝓpter
vitã ęternam.xxxviij. F.

õis in pꝛoximũ homo exſe

Regulã dilectiõis i
ſuſcepit.v.B.

Pligee
chitu⸗

Aligee

itentl
ſanes
Pliigin
Vtois
cont
Olaeot
lone

Etletpe

ſideo
t tam
Püdim
winestn
ludſaea
Auipeor
lehabe
Dinitte

Aimrn

/

ſtrpt.

ß

Meeg
Dapei
Diopen
mant
Aapl

glnl

Diſco
Diſcoꝛ
Dede
lityt
Dedi
Duen
po

ihl⸗

LQuipun

(ceen

fyolit
Dlesy
mhaccat
lumd
leroge
ſunn
Qipe
cCunte
Pae
ſcyee
Afien
Diue

beinſeden
ine
aqtiſg

il
nai⸗ ſ

—

di t 1Np⸗
iiani
Ni. lal
ckutinſen
dachn.
ne

☛+rð¶

i
loſenunk,, .
Aulchistn
Lune.
nö chteld

mü e A.

Amali:eek.

iſelpentgi
No.. 56

ſeminrs4
Lb.ni.
1nöſund.
000 Aur
gemalczin/
nlctlen⸗
ibesume

iconon

min nann
nlimtini

2.
ſung s

e⸗ mmn. is
De.
briͤckeun

ſe.
inias

ni rgt

Notabiliũ
Diligere ideo debemus inimicos: qꝛ nos
chꝛiſtus pꝛius impios dilexit.vj. A.

Hiligere debemꝰ inimicos: qꝛ foꝛſan ad pg
nitentiã ouertent: ⁊ fiãt nõ ſolũ amici ſᷣ̊ ⁊

fratres in gr̃a: ſcripturis oſtendit᷑.vj. B.
Diligẽdi ſt hoĩes:⁊ pctã odiẽda.vj. B.i fl.

Vt oẽs hoies diligas ⁊ inimicis nõ indul-
geas nunq; te poteris excuſ are. vj. C. D.
Dilectiõis foꝛmã accipere debemus ex di/
lectione mẽbꝛoꝝ.xv. A. B. C.

Et ſi expedit plus diligere deũ q; minꝰ:nõ

dinittimus debitoꝛib nfis: exponit᷑.vj.

tiiñ ideo pluſ peccãdũ ẽ vt plus nob dimit
tat᷑ ⁊ amplius diligat᷑. xxiij.E. D.
Niſi dimiſerimꝰ quicqͥd in nos leſerint ho/⸗

mines:nõ eſt nobis ſpes ſalutil. e mai⸗

aliud ſacriſiciũ.vj.C.

Qui pꝛoximo dimittit nihilo minus in coꝛ
de habet. xxvij. G.
Dimitte nobis debita noſtra ſicut et nos

.in fi.xvj. B. C. xix.B. xxiiij. A.ĩ fi. P.
fi.xxvij. F. G. . xxviij. D. xl. A. B. i me.

xlj. B. D. C. l. H. in me.

Ziſcere ꝗᷓ debemus a chꝛiſto. xxxiiij E. F.
Diſciplina xpᷣiana ipſa ẽ humilitas.l.E.

Diſciplina ſine bonitate triſtis qued ent
amaritudo viuẽdi.iiij. A.
Diſciplineę rigoꝛ ſine bonitatis ſcientia pcti

egritudinẽ nõ curat. iiij. A. pꝛobat᷑ exem⸗/
plo. vj. C.
Diſciplina ↄdimentũ eſt bonitatis. iiij P.

Diſcoꝛdię remittedę ſunt.xl.E.

De diuite cuius ager vberes fructus attu/
lit. vij. B. xlvij. C. xlviij. A.
De diuite epulone ⁊ purpurato.vij. K.
Diues pꝛius tollet de re cõmuni ꝓ neceſſi/
tatibus domus ſuę ⁊ quid reliquũ eſt det
chꝛiſto in paupere. viij. A.

ANui vult eſſe diues 2 patrimoniũ ſuũ au/

gere emẽdo nõ erit innocẽs:qꝛ nõ rapina
ſᷣ volũtate eſt malus.viij. A.in me.
Diues ve eſt q volũtatẽ bonã hʒ:⁊ ſi ĩpauꝑ
in arca tñ diues in ↄſciẽtia. viij. B.
Contra diuites qͥ nolunt diuitias vendere
⁊ erogare:ne impꝛoboꝝ perſe ecutiones ſu
ſtinent. viij. C. D.

AQui volunt diuites eſſe in hoc ſeculo i inci⸗

dunt ⁊c.exponit᷑.xiij.B.
Pꝛecipe diuitibus huius mũdi nõ ſ ſuperbe
ſapere ⁊c.exponit᷑.xiij.B. K.
Difficile ẽ vt nõ ſit ſupbꝰ qͥ diues .xiij. B
Diues quaſi in ſomnis hic viuit:⁊ euigila/

ſententiarũ

turus i in moꝛte nihil diuitiarũ in manib?
ſuis inueniet.xiij. .
Diuites deus pꝛobat ꝑ pauperes. xiij. D.
xviij. A. in fl. B. xlvij. B.
Diuites ſuꝑflua ſua dare debẽt paupꝑibus
nõ vt ipſi patiant anguſtias. xiij. D.
Diuites dimittẽdi inanes qͥ ſint.xliiij.D.

Diuiti ideo deus plus dedit vt haberet vn

de pauperi daret. xlvij. B.
Diues diuitias gira dei voluntatẽ ſe eruare
nõ põt.xlvij. KNc.
Letatur diues vna hoꝛa totü hic dimiſi u⸗
rus. xlviij. AàA.
Contra diuites qͥ diuitias pꝛo filijs ſ uis cõ
gregant. xlviij. B.

Dei eſt ditare ⁊ pauꝑes facere. xlviij. B.

Diues opꝑarius dei eſſe debet. xxvij. SG.
Diuitisg iſte ñ ſt vę diuitię qꝛ pauꝑtate ple⸗
ne ſunt ⁊ obnoxie caſibus ⁊ ſecuritatẽ nõ
pꝛeſtãt:ſed ved diuitie ſunt quę perdi nõ
poſſunt.xxx.
Diuitię tanto plus augent ẽ q;tum charita⸗
te erogank. vj. C.xlvij. B.
NRõ diuitię ſᷣ cupiditates accuſant᷑.xiij. B.
Diuitiaꝝ vermis eſt ſupbia. Ibidẽ.

Diuitię ſũt dei nõ diuitis. xxix. B. xxx. A.

Diuitiaꝝ nemo põt eſſe ↄtemptoꝛ niſi qui
earũ effectus fuerit poſſeſſoꝛ.xxx.A.
Diuitię bonis ſunt cauſa bñficioꝝ: malos
toꝛquẽt timoꝛe damnoxꝝ. xxx. A.
Diuitiarũ copia nec bonos extollit necl2/%

dit inopia: malos autẽ cũ ſ offert᷑ excęcat ⁊

cũ aufert᷑ excruciat. xxx. B.
Diuitias veras nõ niſi iuſti = boni poſſide⸗
re poſſunt et quiſquis 2 habuerit non
egebit. xxx. D.
Non ſunt diuitię quibus creſcentibus cre,
ſcit inopia. Ibidẽ.
Diuitie amatoꝛibꝰſuis nõ afferũt latietatẽ
ſ infläãmant cupiditatẽ. IJbida.
Hõ diuitię ſᷣ᷑ eaꝝ abuſio culpat᷑. xxx. C.
Diuitię pauperibꝰ erogate creſcuũt: licer vi⸗
deant᷑ minui. xxvij.G.xxxix. B.
Dolus eſt aliud agere ⁊ aliud ſimulare. xx.
Holus eſt aliud pꝛomere lbis: aliud dau Do⸗
dere pectoꝛe.j.DD.
Dolus duplicat coꝛ.xx. A.
Domus chꝛiſti eccleſia eſt.xxxiij. B.

+ bet doloꝛẽ: qꝛ nec ſalutẽ.xxviij. B.
Eccleſia per tempoꝛa aſbertor⸗ ꝓ / Ec.

Bꝛioſoꝝ coꝛ perdit ſenſum: nõ ha/ b-

7
. .
.

Annotatio

ſcit. viij. D. xxxv. A. BD.
Eccleſia cõparat᷑ grano ſinapis. xxxvj. A.
Eccleſia ꝑ qttuoꝛ ꝑtes oꝛbis terraꝝ diffu/
ſa figuraliter oſtendit᷑.xlv. B. C.
eg. Seruos ſuos qñq; deus egere ꝑmittit vt
eos pꝛobet qui abundant. xiij. D. xviij.
A.in fine. B.

Egritudo perpetua E in iſta ragilitate car⸗/

nis.xxxviij. F.
Ele. Elemoſynas ð rapinis faciẽs ⁊ pctã nõ de

ſerens pecuniã perdit 7 peccata non redi-

mit.ij. A. vij. D.
Elemoſ⸗ yne faciẽdę ſi unt de iuſtis laboꝛib:
nõ de rapinis ⁊ fenoꝛe.xlvij. A.
Elemol vnę duę ſunt: vna coꝛdis alia pecu/
nię: ⁊ ideo ab elemoſynis dandis nemo
ſe excuſare põt.vj.C.xxix.A. B⸗
Elemoſyna charitatis ſine ſubſtantia ſuffi
cit:ſed coꝛpoꝛalis ſine charitate oino non
ſufficit.vj.E.
Elemoſynã fac de tuo nõ de alieno. vij. D.
Elemoſyvnę illis pꝛoſunt qͥ vitam mutaue/
rũt:nec ideo dandę ſunt vt liceat ſy impu
ne peccare.xiij. D. c circa fi.xix. B. C.

Elemoſynis omnia crimina redimunt.xix

A.ʒin fine.
B Que peccata elemoſynis redimunt᷑ rque
nõ. xix. B. C.
Elemoſynis deus illis pctis ſit ꝓpitiꝰ ſine
Abus hec vita nõ agit᷑.xxix.A.
Elemoſynaꝝ duo ſũt genera: ſcʒ erogãdo
⁊ remittẽdo.xxix.⁊.xlij.?F.cir.ſ.xxvij.qh

Elemoſyna cũ dat᷑ egeno ei dat qͥ dedit qö

donat.xxix.B. xxx.A.xxvij.G.
Elemoſynaꝝ cultoꝛ fęlix eſt operarius: qꝛ
deum habet debitoꝛẽ ſpiritüſanctü pa-
tronum. xxxix. A. =
Elemoſyna ꝑfecta ẽ vt pꝛius occurrat egẽ/
ti cibus q́; roget mendicus: exemplo do⸗
mini.xxxix. BD.
Elemoſyna neminẽ ſinit i intrare in gehen⸗
nam. xxxix.C.
Elemoſyna patrocinat᷑ i in die iudicij homi
yt flãmas ęternas nõ timeat.xlvij. A.

Elemoſyvnas chꝛiſt“ fleri iuſſit: nõ rapinas

lieri mandauit. Ibidẽ.
QAuia de bonis dei non facimus elemoſy⸗
nas: ideo quotidie flagellamuri in ſrugi⸗
brvus. xlvij. B.
AQAui facit elemoſynã nihil perdit. bidẽ.
ex. xxvij. G.
. Elemofbns tribuendę ſũt pꝛo modo ꝛſan⸗

ctitate.xlvij. c.
Aliud ẽ ſe eleuare ad deũ: aliud eleuare ,
tra deum. l. B.

Epiſcopoꝝ periculũ.v. A. vij. Ad. pt.

Quid reddit epiſcopũ pigrũ ad argiadlos
ↄtradicentes. vij. A.

QAuid ſit ↄtradicẽtes redarguere. vij. B.
Epiſcopus om̃i die ⁊ hoꝛa ⁊ cura ↄtinua co

gitare deber q;tę diſpenſatiõis ſarcinam
gerat: ⁊ cũ dies anniuerſarius ſi uę oꝛdina

tionis oꝛit᷑:tunc honoꝛ officij tanq́; pꝛimo

imponat᷑ intẽdit᷑: ac nõ ſolũ futura ſᷣ pꝛę⸗
terita ſollicite curabit.xxiiij. A.xxv.A.
Epiſcopalis gradus ſi bene poꝛtat᷑ gloꝛiã
comparat:ſi male ad imaniſſi imã pipcipi/
tat penã.xxv. A.

Epiſcopus ſi peculato: dicik. xxv. BD.
Eps dʒ eſſe erogatoꝛ ñ exactoꝛ vᷣbi.xxv. g.
Epiſcopus nõ ſolũ de ſe ſed etiã de ſubie/

ctis ſibi rationẽ reddat.xxv. A. C.

. Ei uriẽtes implẽdi bonis qͥ ſint.xliiij D. Eſu.
Ethnicus gentilis dicitur ⁊ qͥ in chꝛiſto nõ Et.

credit.xxviij.D.in me.
Euchariſtiã ſcelerati ꝓhibẽt pcipere niſt ꝑ Eu.
pęnitentię ſatiſfactionẽ recõcilient᷑ eccle⸗

ſię.xix. B. l. J. xxvij. J.

Euchariſt ięg figura ſceſit iĩ mãna. xxvij. B
Euangeliſte boni nunch interpꝛetant. l. K

ante medii.
Quõ nõ exaudit deus pctõꝛes. xliij. D. eæxr.
Excõmunicatio cum magua deliberatione
eſt ferienda.xxviij.B.

Excõmunicatio ⁊ ſi medicinalis nõ moꝛta/

lis fieri nõ debet niſi in ſ põte vfeſſt um aut
ↄuictum.l.AMl. (xx. D.

Exitus filioꝝ iſrael ð ęgypto qᷣd ſigniſicet.
Quãado exultat coꝛ ⁊ caro ſimul in deũ vi⸗
uum: 1 qñ caro ſola.xxxiij. A.

Eus nõ fallit: videat igi᷑ homo ne ga.
ſe fallat.xl.A.
Aduerſus fęlicitates acrius vigilã ve.
dũ eſt qᷓ; ↄtra miſerias.xxj.D.xlvj.C.
Fgnerari debemus deo qꝛ minus accipit ⁊

plus reddit.xlviij.C.
Aulti fenꝰ nõ exigũt ne feneratoꝛes iudi⸗

cet deꝰ pꝛęmunt ſuffocãt exigũt.xviij.C.
Fidei diffinitio ſm aplm exponit᷑.xxxij. B Fi.
Fides miſcðię dei donũ eſt: auctoritatibe⸗

pꝛobat᷑.xvij. A. B. C. D.

Fides vt habeat᷑ oꝛandũ ẽ fide.xvij.P.
Vt fidẽ habeãt oꝛandũ eſt pꝛo inſidcli
exemplo. xvij. C. in me. D.

Gespee
gesd
n
gestnn
hesge
tercin
Ptuns
Ollust
lurchp⸗
lusu
genpan
larfiett
nioſeen
lunekt⸗
noet.
ſastol
Fugelad
nocet:
petemae
Tinen
göpoſit
a Lugelad
lanione:
u uuus
tgalbue
ſn, Homicar
Kommici
ſe Freneri
zn Fugere
bonit.
gager
con
bin
Quifu
e

ut⸗
Qganu
han
gnarg
6 Veggl
n. Qgn
mato⸗

ſog
Vueh

Miy

Auldtnn

Niadagi

gleri,
a Lnm
ſtisſ

ne kri wnigi
niſi ni Nh

odb.
ſderüde ihe⸗
m.
int.kis,9. 41
iqiachitonus⸗

t aheenlge
öclietteaſe

nin. . D
uanamil

delbartoe

n snönotn/
0te ore,tſintl
ad.

wall ſgtie.

inulin daiſß

..
tigkhemntf⸗

Notabiliũ
Fides plena ⁊ ꝑfecta eſt ꝗ credit ex deo eſſe e

oĩa bona nr̃a: etiã ⁊ ipſam fidẽ.xvij.P.
Fides demonũ ⁊ ſides ſanctoꝝ ſola chari/

tate diſcernit᷑.xvij. A.in me. H

Fides tunica eſt ⁊ loꝛica.xlij.H.in ff.
Tides gradus eſt intelligendi.xxxij. A.
Fides quoddam ſuum lumẽ habeti in ſ. cri⸗
pturis. Ibidẽ.

filius nõ ſit minoꝛ patre ſed vnius na⸗

turę cũ patre ⁊ coęternus.xliij. B. C.
Filius quõ non põt facere quicq; niſi qs vi

derit patrẽ facientẽ S tñ eadẽ ſi cut 7 pa-

ter facit. xxxij. E. F. G

Finis ſeculi vtrũ hic aliquẽ inueniat incer,
tum eſt:ſed finis vnicuiq; noſtrü in pꝛoxi .

mo eſt. xxij. A.
Fiſcus tollit qð nõ accipit xps. xlviij. B.

Flagella dei beneſicia ſunt nõ verbera:nec

nocẽt: quę ideo adueniũt vt hominibus
paterna clemẽtia ↄſulãt.xlvj.A.poſt me.
Timeat qͥ non flagellat᷑ a deo vt f lius eſſe
nõ poſſit.xlvj. D.

Fla. Flagella dei ſicut ſunt pctõꝛibus ad emen/
dationẽ:ita iuſtis ad pꝛobationẽ.xlvj.B
Flu. IFluuius ſigniſicat płm fluxibilẽ ⁊ deditũ H

tꝑalibus ⁊ trãſeuntibꝰ rebus.xxxj. B.

Foꝛnicari nõ licet.xlix.A.in me.
K. Freneticus ridẽs ploꝛat᷑ a ſanis.xxiij.E.

bonitatem. l. O.

H. in fine.

tenetur.xxviij.C.

enarrabilis.xxxyvj. C.

Hoc genuit pf qð ipſe eſt: ſi aliud .
genuit qᷓ; ipe ẽ nõ veꝝ genuit ſiliũ.xliij.¶

QQ genuit eũ ante oia tꝑa.xliij. C.xliij. P

Generatio mittit iĩ miſeriã: regeneratio de /

ſignat ad beatitudinẽ.x. A. circa pꝛin.
So. De goliath philiſtęo.xxxj.A.

Sra. gra dei nullis pꝛęcedẽtibus dat᷑: : aucto

ritatibus pꝛobat.xiiij. D.
Igeo gfa dicit᷑ qꝛ gratis ↄſtat. xxxviij. E..

Tunc habere quiſq; aliqᷣd d dicit᷑ qñ eo bene

vtit.xxx.A.in me.

Qmo ⁊ pctõꝛ duo ſũt noia:vnũ fe
cit deꝰ: alterũ fecit diabolus.vj.C
5 95 fragilioꝛ vaſevitreo. xxviij. E

ris.xlix.

ſententiarũ

homicida qͥs efficit᷑ in oculis dei etiã ſi eü
hoĩes nõ teneãt ⁊ ad iudicẽ ducãt.v. B.

Hoſtis facit ſecuros quos cupit eſſe e capti/

uos. xlvj. C. xxj. DD.
Humilis eſſe nõ poteſt nocẽs: ſi upbus eſſe hu.
non põt innocẽs.Nec malũ cuiuſqᷓ velle
põt q̊ͥ nequaqᷓ; bonũ eiꝰ auget᷑.xx. B.
Hhumilitatis chꝛiſti cauſa eſt infirmitas no/
ſtra. xxxiiij. A.
Humilitas ẽ ẽ diſciplina chꝛiſtiana.l. E.
Nihil pꝛodeſt humiliari ſi non te mutaue/

Eſus naue qui pꝛius auſes vocaba Ye.
tur:figurã geſſit veri ieſu:qͥ głm in
terram pꝛomiſſionis eſſet introdu/
cturus.xxvij. C. in me.

Ignis inextinguibilis crematio expiabit 7g.

quicqͥd hic medicabilis ſatiſtactio ⁊ ſalu-/

tifera neglexerit ſanare ↄuerſio. xvj. C.

Tanta erit in ꝑtranſeũdi moꝛa: qnta fuerit
peccati materia. xvj. D.

Deus nõ ignoſcit qð hõ dedignatur agno
ſcere.l.J.in fi.

Non ignoſcit alienę iniquitati qͥ ſuam nõ

agnoſcit. xxj. G.

D Imitari debemus ſupꝑioꝛes noſtros in bo / Im.
For. Foꝛnicari a deo qͥd ſit.xxxiiij. B. xxxviij. 8 Dð

no:⁊ ſi nihil imitabile habuerint: tũc chꝛi

ſtũ ⁊ ſanctos eius imitari debemꝰ.l.M.

Imperatoꝛ bonus bona iubet: malus ma
Fu. Fugere debemus a leueritate dei ad eius

la.xvj. A.circa fl.

Mõ increpat deus vt inſ⸗ ultet ad ↄfeſſio/ zn.
Fugere ab illo nemo põt q nullo tinet lo⸗

co ⁊ nuſq; abſens eſt.xxxiiij. C. l. O. xxyh

nẽ vult ꝑducere vt faciat.xxxiij.B.
Ad ĩferos deſcẽſus erit:reditꝰ ñ erit.xvj.C¶

. Inimicos habere niſi cogente iuſtici on
Qui ſurtũ nõ facit aꝛ timet: intus turti ren 5 Bente uincia non

Iniquoꝝ hoc ꝓpꝛiũ eſt velle ne deus par⸗
Eneratiões chꝛiſti due vrraq; in /

debemus. xxiiij. A. in fi.

cat iniquis.vj. AA.
Vtrũ vtilis ſit multa iniquitas ne tepida
ſit charitas.xxiij.C.D.

Innocẽtia ſctitatis filia ẽ charitatis. xx. G

Innocẽtia ſancta ſecura eſt de beatoꝝi im/
moꝛtalitate.xx. B.
Contra eos qͥ ſe putãt circa deũ ⁊ ꝓximos
ſeruare innocẽtiã ⁊ ſibi ita noceãt vt deo
careãt habitatoꝛe ⁊ puniant᷑ vltoꝛe.xx..
Intellectus meritũ eſt fidei.xxxij. A.
Inuentio eſt reſtituẽda ⁊ nihil eſt inde N

piendũ: exemplũ.ix.A. B.

Si qᷣd inueniſti⁊ ñ reddidiſti:rapuiſti.ix.C¶
Inuidia eſt odiũ felicitati alienę.xx. A.i ſi
Qui inuidet ſic eſt quõ tabes:quõ vulnus
qus opoſtema! in poꝛc. xy. B.

b 4

Amnnotatio

Zo. Johãnis baptiſte idem fuit oꝛdo naſcendi
quõ chꝛiſti·xliij.A.cc. “—
Johis natiuitas cur ſola celebꝛet᷑.xliij.B.
Johãnes dicẽdo ſe indignũ ſoluere calcia/
mẽta xpᷣi fecit ſe dignũ.xliiij. B. circa .
Pater iohãnis cur nõ credẽs angelo:loq̃-
lam perdidit.xliij. c.
Ir. Ira eſt feruoꝛ animi ad pꝛęſens: ⁊ inuetera
Ira eſt libido vindictę.xlij.E.
Ira feſtuca ẽ:trabes futura creſcẽdo.v.C.
xlij. E. circa l.
Ira in cõparatiõe odij feſtuca eſt.xl.A.
Jraſci patrẽ filio ſepe iuenimꝰ:patrẽ odiſſe
filiũ difficile inuenies.v. C.xl. A.
Iraſci humanũ eſt:ſed nõ debet iracundia
veſtra natos ſurculos diuerſis ſuſpitioni
bꝰ irrigare ⁊ ad trabẽ odij ꝑuenire.xl. A.
gu. Judam traditoꝛem non tam ſcelus quod
cõmiſit: qᷓ; indulgentię deſperatio fecit in

terire.xxvij. J. in me. S
Judei per quę ſepe recuſant ſieri chꝛiſtiani
vlj. E. (xxvij. C.

Judicium extremum certiſſime erit.ij.A.
Ad iudicij diem qualiter nos pꝛęparare de
bemus. xvj. B. .
Vt in die iudicij non iudicemur: dimitta⸗/
mus inimicis noſtris.vj.D.
In iudicio quõ exiget ab homine rationẽ
qui ſeipſum pꝛo homine dedit.xvj.C.D.
In iudicio ſuo cur ſola opera pietatis non
facta vel facta iudicãdis ĩputabit.xix.A.
In iudicio extremo vix cuiq; pꝛopꝛia ↄſciẽ/
tia ſufficit.xxxv. C. poſt me.
Judicabit cũ iuſticia qui cũ miſcðia nos re
demit:⁊ cũ patientia expectauit.xxxvj.E
Eſto iudex tuus: accuſet te ↄſciẽtia tua:toꝛ
queat timoꝛ vt erumpat cõfeſſio:⁊ dicas.
Non debemus moueri de iudicijs alienis
quia qᷓ;diu vinimus de noſipſis iudicare
nõ poſſumus.xxxv.cC.in fl. S
Judicare ex ſuſpitione vel extraoꝛdinario
vſurpato iudicio ꝓhibemur:ᷣ potiꝰ ex le
ge dei ᷣm oꝛdinẽ eccleſię ſiue vltro ↄfeſſũ
ſiue accuſatum atq; ↄuictũ.l. M. circa ſi.
Judex ⁊ accuſatoꝛ ſimul aliquis eſſe nõ po
teſt. l. MÆ.
Jure foꝛi nõ ceęli quędã licẽt.xlix.A. cir.ſi.
Juſtus nemo ſit niſi ex pctõꝛe.vj.A.
Contra eos qui ſe iuſtos eſſe ex pꝛopꝛia vir
tute putant.xliiij.D.circa fl. J

Nemo iuſtiſicat᷑ ex ſuis meritis ſed ex gra⸗/
tla. vj. A. =M
loꝛis.x. B. l. B. circa fi.
Lapides dauid quinq; quid ſigni/

Achꝛymeę ſunt teſtes miſerię ⁊ do⸗/ Ze.

Latro timet malũ ⁊ vbi nõ poteſt nõ facit

⁊ tamen latro eſt.xxxv.B. in ii.
Non laudat deum qui male viuit et bona

ne viuit: exemplum de phariſeo ?⁊ publi

Nõ malus laudat deũ. Ibidẽ in ſi.

Qui laudat deũvita ⁊ lingua dupliciter in

ſe pꝛouocat gratiã dei.ij.D.

Laudare nõ debemus deũ ſolũ voce ⁊ lin/

gua ſed ⁊ ↄſcientia ⁊ vita.xvj.A.

Ille laudare ceſſat q a iuſticia et quid deo
Vr deũ toti ⁊ ſemꝑ laudare valeamus qui

bus oꝑibus inſiſtere debeamus.xvj. B.

Omnia laudant deiſũ pꝛeter vitia.xxxv.A.
Cum laudare a malis ſit deteſtabile: vtrũ
a bonis laudari ſit optabile.xxv. A.in fil.
Laus falſa nec coꝛonare nos poteſt:nec vi

tuperatio damnare.xxxv. C.in fi.

Laʒari reſuſcitatio et ſolutio quid ſignifi/ 8

cet. xxvij. J.

Lethargici doꝛmiẽdo periclitantur ⁊ figu⸗xe..

rãt myſtice.xj.C.in me.

* 7

Lex figuratur in quinario ⁊ denario nume

OÆSSlex tranſiuit ad gratiã: oſtenditur flgu/
raliter.xxj.B. xxvij. C.

Lex ad hoc data eſt vt ſuperbo inſirmita⸗/
tem ſuam notam faceret:infirmo pęnitẽ/

tiã ſuaderet.l.B. circa fl.

Liberum arbitriũ pꝛimoꝛũ hominũ ſic con
ſtitutũ erat vt ſi nollet conſentire ſerpen⸗

ti:diſcederet ſerpens in ſua falſitate con/

fuſus: ⁊ remaneret homo in creatoꝛe ſuius

firmatus.xij.C. in me.

tare magis qᷓ; eleuare conant᷑.xiiij.D.

Liberũ arbitriũ quidã extollentes pꝛeęcibſi

Sic ꝑde litẽ vt emas tibi quietẽ.x. C. cir. f

Pꝛo litis redemptione non licet calumnia/
toꝛi accipere: qᷓ;uis licet calumniato do/
nare. x. D.
Longum nõ eſt qõ flnẽ habet.j.B.
Deus quõ loquit᷑ animę ratiõaliter ſugge
rendo ⁊ ſuadendo qð vtile eſt.xviij. B.
Loqui dolũ quid ſit.j.D.

Lo.

.

amen
Zuterl
gtere

tau
Helin⸗
Halite
ſtarvn
Pelos
Hilf⸗
Nes
Halin
geler
lucdtcl
bentp
Dolaae
Lala⸗
Linor
Pemann
ſty.
Danna
amner
MDaun⸗
ſlad
Hann
ſuit⸗
Deus
Men
Min
Dar
Her

Pen
de
Cr 1
puls;
deſenea
ſonis
Dai
ſt
Her
(ae
Cende
Ne
Nnes
ſe
i
llcit

ſneſelag

aninemnn

bgultgn
horktü
Kyuta hn
uldeſigbe
duſcntpihl

inf.
Vunhlind

ſühetl⸗
r..3.
lsa guidde

eyaleamns
anns b.
rrin urr.
Ceſtablerni
lem Tut.
Csotckheeſi
Li.
no gid ſgin

Cicanmur tſo
1denarotune
oſenduſ

eboitümi,
inämopen
ontiſen
ſenmelnen
uſliar ain
inoetorſt⸗

lt ni.
igit
lsddmnn

ſiri

bent potius.l. M.

Notabiliũ

Zu. Lupus veniẽs ad ouile et ſi timet lacerare
tamen lupus manet. x. c.
Inter lucẽ iſtã viſibilẽ ⁊ lucem iuſticię hoc
intereſt.xxx. C. in me.
Lucifer tempoꝛa ſignificat.xliij.E.
Aggnitudo ſoliditatẽ habet: tumoꝛ
inflationẽ. xxxiiij. C. circa fi.

eſt lauqabile. ix. E.

AWali n

ſtat vnde coꝛrumpant᷑.viij.D.
MWMalos mali pati nolũt.xxix.C.

AMali faciendo malum mittunt ad bonum

AMali non remere ſed per iudicium ab ec/
cleſię cõmunione auferendi ſunt: ⁊ ſi per

iudicium auferri non poſſunt tolerari de
AMalicia ẽ nocendi amoꝛ.xx.A.in fl.
Malicia malo delectat᷑ alieno. Ibidẽ.

Mãmona iniquitatis quid ſit.xxx. D.
De mãmona iniquitatis facere amicos d

ſit. xvj. A. in fi. xlvij. A. in fi.

am. xxvij. B.

Manna quidã olim ſpiritaliter in populo

iſraelitico intelligebãt.xxvij. C.
Manna non cibus vere celeſtis ſed figura
fuit.xxvij.C.circa fi.

Deus mãdat nõ in aure ſ in coꝛde.xviij. A
Manichei dicunt gentẽ tenebꝛarũ:non ho

minẽ peccare.xij.B.

Manichei ſolẽ vt partẽ dei adoꝛãt. xxx. C.
Maris rubꝛi tranſitus chꝛiſti baptiſmum

peefigurabat.xxvij. B.

O in mari rubꝛo egyptij ſubmergunt᷑ qͥd

figuret.xxvij.D.

Cur iam per mare rubꝛum traductus p./
pulis dei longa itinera ⁊ temptamẽta in
deſerto patiebat᷑ ⁊ non ſtatim terrã ꝓmii phetatum ſit. xxxvj. D. . Dn
H 20: nõ moꝛit᷑ niſi in vita. xxxv. B5.
At moꝛiis ſuę diẽ qͥſq; ignoꝛaret: deꝰ vti /

ſionis intrauit.xxvij.E.

AMaria angelũ interrogauit de modo ↄci
piẽdi:nõ de pꝛomiſſo dubitauit.xluij. .
Maria magdalena cur aceſſit nõ ad caput
ſed ad pedes ieſu rigando:oſ. culando: ter

gendo et vngendo.xxiij. A.

&O cceſſit imunda vt rediret mũda: ęgra
yt rediret ſana:confeſſa vt rediret pꝛofel,

Eν ielum plus q; purum eſſe hominẽ cre/

didit.xxiij.E.

Mon facere malũ timoꝛe pęnę non

contaminat bonos.xxiij. F. —
AMali tunc putãt deũ eſſe bonũ qñ illis i/⸗

ſententiarũ

Martyres debent habere voluntatem pa/

*

ratam in martyrio.xiiij. J.
Mathematici aſſerunt homines poſitio
ne ſtellarũ nõ de volũtate peccare.xij. B
Aatrimoniũ: de hoc vide xo
Miracula dei quotidiana nõ facilitate ſed Mi.
aſſiduitate vileſcunt.xxxi. N.
Inter om̃ia miracula dei maximũ miracu/
lum eſt homo. Jbidẽᷓ. ððÿJðU
AMiraculũ tꝑale chꝛiſtus fecit:vt tu eũ quę
ras ⁊ mireris ęternũ.xxxij.D. H
Facere miracula nõ eſt apetẽdũ.xxxiiij.E
Miſeria hominũ ⁊ ſi cõmunis ſit:nõ tamẽ
debet malicia eſſe cõmunis.x. A.
Miſericoꝛdiã dei quidã nõ niſi ad ſe exten
di volunt.vj.A.xxj.A.in fi.
Miſericoꝛdiam dei magnã depꝛecatur qui
magnã miſeriã ↄſitetur:⁊ paruã qui par-
uam qꝛ neſcienter peccauit.xxj. YF.
Aiſericoꝛdia dei imploꝛãda eſt qꝛ iuſticia
ab eo auferri nõ põt.xxj. B.
Chuis de miſericoꝛdia dei multũ pꝛeſume/
re debeamus:nõ tamẽ negligere debemꝰ
eius iuſticia.xxxvj.cKc.
Alſericoꝛdia non niſi miſeris eſt neceſſa-
ria. xviij. A. H
Milericoꝛdia perfecta nõ eſt quę pꝛecibus
extoꝛquetur.xxxix.B.

Miſericoꝛdia eſt quaſi ſcᷣus baptiſmus.

xxxix. C.

Aiſericoꝛdia talis eſſe debet ꝗᷓ ſuſcipiat

non repellatur: peccata purget non aiam
grauet.xlvij. A.

Miſericoꝛdia irã dei auertit: pctã dimittit

ignes futuros extinguit.xlvij.B.

De imiſericoꝛdia noſtra: pericula: calum/⸗/
nis ⁊ ſterilitates nob ꝓueniũt.xlvij. B.
Moyſi dubitatio ad petrã oꝛta: ⁊ m9 eſt in Wo.

mõte moꝛtuus qᷣd ſigniſicet.xxvij.C.

Piꝛo moꝛte chꝛiſti quomõ diuites dari pꝛo/

Mãõ ſufficit moꝛes in melius cõmutare eta
factis malis recedere:niſi etiã de his ug
facta ſunt ſatis fiat domino per pęnitẽtie

doloꝛem. l. P. in me.

Alulier longe: eſt libido pꝛope.xxj. c. wu.
Aulieꝝ incauta familiaritas nõ ſolũ par-
uos ſed ⁊ ſanctos ⁊ ſoꝛtes vincit.xxj.C.

Mulieres vt in eccleſia taceãt:de hoc vide
b §

Annotatio

ſermonẽ. xxvj. per totũ.
Aulier curua decẽ ⁊ octo ãnis ⁊ a dño cu/
rata quid ſigniſicet. xlix. A.
Vr naſci voluit chꝛiſtus per ſolam
matrem qui fecit hominẽ ante pa/

Rs.
trem matrem. xxxij. D. in me.

delectat:ſᷣ nõ vitã illoꝝ ſequi.l.M.in fi.
Ne. Neophiti quales eſſe debẽt.xx.ꝑ totũ.
Nu. De numero ternario⁊ q̃ternario.xlv. B.C
Numerus duodenarius ad quãdã vniuer/
ſitatẽ refert.l.R.ante me.
DOc.

idit inanima. xxvij. J.circa fl.
— detur. xxxij. D.

nis alienę:nec ſe faciant de peruerſa ſim⸗
plicitate ſecuros.xxj.B.KE.
Deus odit nos ⁊ amat.xxxiiij B. in fi.
Od. Qdiũ eſt ira inueterata.v.C.xlij.E.
Nemo odit ⁊ amat.v.C.in fl.xl.AX. ⸗

Odiẽs fratrẽ ⁊ ſi nõdum inſidias Perpafa,

uit nõdum faucẽ obſedit aut venena p;⸗
parauit reus erit.v. B.
Odiũ rectũ ab amoꝛe eſt. xxxvi. A.
Odiũ eſt remittendũ.xl.B. “
Odium fraternum ⁊ bomicidiũ comparu⸗
tur.xlij. E.

tatis obturat.xxvij. G.

C.in medio.

xliij. B. xxxij. E. F. G.

Vtrum pater operet᷑ iubendo ſlius ob / . 18
Patientia quomodo dicit᷑ nf̃a cuma deo

ſequendo.xliij. D.
vna ſit operatio trinitatis. xxxij. H.

Opera miſcdie in vita iſta tantũ neteſſar aria S 5
Prf nihil faẽ niſi ꝑ filiũ.xxxij. S. xliij. B. E

ſunt nõ in vita beata. xviij. A.

:. Mon oꝛat niſi ſides: ⁊ tamẽ oꝛatio ⁊ ſes

deo donank. xvij. C.

Oꝛatiõis intentio debet eſſe beatitudo nõ 3

tempoꝛalia iſta.x. A.

Oꝛatio dominica omnibus eſt neceſa aria.

xlij. D. xliij. E.

In oꝛatione tres pꝛimę petitiones eterng

ſi unt quattuoꝛ ad iſtam vita pertinent.
xlij.
Oꝛatio dñica quotidie dicenda eſt. xlij. b.

Natalicia ſanctoꝝ multi ↄuiuijs celebꝛare

Vi ſe occidit in coꝛpoꝛe etiã ſe oc/
DOculi nõ vident ſed per oculos vi·

Oculi nõ ſunt figendi in pulchꝛitudine car
Dꝛnamẽta aĩe quę ſunt.xxvj. B. circa fi.

Oꝛatio dominica: debita quotidiana ⁊ le/
uia non criminalia tollit. xix. B. C. xlj. B
xlij. D. F. l. H.
Quotiens oꝛatur: totens peccata dimittü
tur.xliij.E.

In oꝛatione pꝛoficientibus: peccata defi⸗ L

ciunt.xliij.D.
Oꝛatio habebit duas alas ſcʒ. xlij. F. in fl.
Qui Zercte nouit oꝛare recte nouit viuere.
iiij.
Oꝛare debet ſacerdos peo populo: et po⸗
pulus pꝛo ſacerdote.xliij. E.
Oꝛare demus pꝛo inimicisvt deus occidat
eoꝛũ maliciã quã ipſi fecerunt:nõ qð ipſe
creauit:exemplo pauli apoſtoli.vj. BD.
Oꝛandum eſt pꝛo infidelibus vt fidem ha/
beant. xvij. C. D.

Anis nomine cetera neceſſaria In/ Nan.
telliguntur. xlij. C.
Panis quotidianus cur quotidie

petitur ⁊ nõ victus.xlij.KC. 4
Panis quotidianus quomodo noſter dici
tur: et tamẽ a deo donari petit᷑.xiiij. A.
Hanis quotidianus verbum dei intelligi⸗ D

tur. xlij. ¶

Si deus nõ parceret iniuſtis nemo ad iuſti par.

ciã ꝑueniret.vj.A.in ſi. pꝓbat᷑ exẽplo. B.

Add hoc parcit homini vt conuertat᷑ et non

Qui tenet odium contra fratrẽ fontẽ chari
Parentes debẽt pꝛohibere ſilijs ne ad ſpe

Sl. Oleum peccatoꝛis nõ eſt aliud niſi blandi⸗
mentum adulatoꝛis. xij. D. in me. xxxv.

ſit qui damnet᷑.xxij. A. xlvj. A. B.

ctacula ⁊ poſt vanitates eant.xxj.A.

Deus paſcit ſeruos ſi uosvnde 7 quomodo ver

voluerit.xiij. D.xviij.B.

p. Quomõ opera patris facit fllius cum oĩa In paſſere chꝛiſtus figurat᷑.xxxiij. B.

queę facit pater hęc ⁊ ſimiliter filius facit.

Patientiã ſuam deus in hoc tempoꝛe cõê/ ,Var.
mendat vt in futuris exerceat ſeuenitate
ſuam.l. J.

nobis donatur.xiiij. A.
aſſio xpi ꝓbat᷑ in verb eſaie. xxxvj. A.

Pater impioꝛum diabolus dicitur nõ pꝛo/
pter creationem aut generationẽ ſed pꝛo/
pter imitationẽ. xvij. B. in fi.
Paulus a paululo: id eſta mogico nomi/ Nan.
tur.xvij. D.
Paulus apls in celis didicit quę in terris
doceret.iiij.C. Cciiij. C.
De paulo exponit᷑:beniamin lupuſ rapax.

Pauperes quidã ſunt beati: quidam ſunt

milſeri. xxx. B.

Huleini
hunll
tuun
Uloſcl.
(itince
Palie
cegle
Nthon

Petcriͤ
Atpo

uuubkrit

ſrmant
bamer
Egoy
Qulno
peccan
haia
graſ
Parn
.

Pane
et,
Peine
Algen
hoo
(tions
Pecer
ſneid
an
Minen
bann.
Ahe⸗
Dlect
Pco⸗
boin⸗

Nhlt

Nnnd

aan de

kenoutie

Nhlhgpe
.

Ndensoit
mrrögine
0kolr.
usitenbr

Nbani.
1narelul
Pargunde
odouſrde
i
ndainnlig,
6nenoedtiſite
bakip..

ueſtet adn.

.Ab.
isnerte

eD..
Getgronec

emprri
tent aannn

f ant N

Nicuurtopd⸗
ione ſu
ner Gni
genm
ge aiil
.
hnſcen
lmin

dit in cęlũ.xlj.B.in fi.·
Nullũ pctm̃ eſt qð fecit hõ qð nõ poſſet fa⸗/
cere alter hõ ſi deſit rectoꝛ a quo factus

Notabiliũ

Nau Pauperes aliquos cur de⸗ eſſe voluit.xiij.

D. xviij. A.in fi.xlvij. B.

Pax fratribus charitas cum ſide magna:

exponit᷑.xvij.per totũ.

Nax. Pax eſt finis omniũ deſiderioꝝ noſtroꝛũ.

xvij. A. in fi.

Pec. Quidã dũ peccãt nõ ſibi ſed ↄſtellatõibus
aut genti tenebꝛarũ vel diabolo peccatũ

imponũt.xij.B. C.

Qui ſcienter peccat exitialiter peccat. xxj.

A.in fine. F.

Abulti peccare volũt cũ dauid ⁊ nolunt re-

ſurgere cum dauid.xxj. B.

Q nõ ſit plus peccandũ vt plus nobis di⸗/
mittet᷑ ⁊ plus deus diligat᷑xxiij.C.D.

Multi nõ erubeſcunt peccare ⁊ erubeſcunt
humiliari. xl. C.

Peccaui tres tm̃ ſyllabę ſunt: ſed in his tri

ous ſyllabis flãma ſacrificij coꝛã dño aſcẽ

Peccatũ ineſt cum delectaris:regnat cum

oſenſeris.xxj.KK.

Sicut pctã futura negligẽdo iuſticiã cõmit

tunt᷑: ita pꝛęterita iniuſticiã defendendo

firmant᷑.xxiiij. A.

Pctm̃ ex iuſticia dei impunitũ eſſe nõ põt:

Ergo vt ignoſcat tu a&ſce ⁊ puni.xxj.G.

Qui non timet pctm̃ timeat quo perducit

peccatũ.xlij. F.

Pctã quoſdã relinquũt nõ ipſi pctã.xlj.E.
DpPctm̃ ome ↄſuetudine vileſcit ⁊ fit homini
quaſi nullũ ſit.xxviij. B. YUMU:
Peccatum cũ deſperatione certa moꝛs eſt.
xxj. E. xxvij. EK.
Peccata augerent᷑ ſi pęnitẽtię locus dene/

garet.xxvij. K. C. ,
Pctã nemo dimittere põt niſi deus: ſic in/

telligendũ eſt. xxiij.E. F. B.

Pctõꝝ remiſſionẽ iuſtiſicationẽ ⁊ ſanctiſi⸗
cationẽ hęretici pollicent᷑.xxiij. FX.

Peccata nõ meritis hoĩm ſed virtute ſpũſ/

ſancti dimittunt᷑.xxiij. G.
Deus qͥ dimittit pctã per hoĩem:poteſt di/
mittere ⁊ pꝛęter hominẽ:auctoꝛitatibꝰ ꝓ/
batur. xxiij. hp.

Ad pctoꝝ remiſſionẽ ſi ſubſtãtia defuerit:
dilectio inimicoꝝ nobis ſufficit.vj.C. D.

Pctõꝝ remedia ꝗᷓ ſint.xlvj.A.xlvij. A.

Eententiarũ
xlj. B. xlij. D. F. et.l. h. xxvij. X.
Sine peccato nemo viuit.xlj.B. xlij. D. S

circa fi.xliij. E.

Pctã venialia ſine qͥbꝰ vita iſta nõ agit᷑ ꝗᷓ
ſint. I. F. „æe MVMM
Pctã venialia nõ ſũt ↄtemptibilr cõmittẽ/
da: qꝛ nõ refert ſiue nauis ꝑ fluctus ſiue ꝑ
guttas paulati ſbmergat᷑.xlij.F.l.H.
Quõ vtrũq; veꝝ ſit: qͥ natꝰẽ ex deo nõ pec
cat: ⁊ ſi dixerimꝰ qꝛ pctm̃ nõ habemꝰ.l.hh.
Pctõꝛes cur ſinit deus viuere.vj.⁊c.

Hõ ⁊ pctõꝛ duo noĩa ſunt:ſᷣ vnũ fecit dueus

alteꝝ diabolus. vj. B. in fi.
Peccatoꝛ qꝛ nõ ſtati patit᷑ deũ vltoꝛẽ vult
eũ tenere ꝑticipẽ vt coꝛruptũ iudicẽ ⁊ pꝛę-
dę ſociũ.ij. A.xxviij. D.
Pctõꝛ oĩs ſe modo non videt ſ pctã ſua in
doꝛſo ponit ⁊ bona ante faciẽ: Zrio iuſti
faciũt.ij.A.in fl.B. xxj.G.xxviij.C.
Pecunia fauces auaricię nõ claudit ſ extẽ
dit: nõ irrigat ᷣ accendit.xxx. B. in fi.
Pęnitere ꝓpter duo hoĩes nolũt.xj. A.
Contra eos qͥ nõ pgmitere volunt niſi poſt
expletionẽ oĩm voluptatũ ſuaꝝ.xj. B.
Peęnitẽtibus deus indulgentiã ꝓmiſit ſed
vtrũ pęnitere debeãt nõ pꝛomiſit.xj. B.
De his qͥ pęnitentiã agere dubitãt ꝓ pctis
ſuis deſperãdo.xxj. E.
Quidã pęnitẽt penitẽtiã egiſſe: nõ peccaſ-

Si pęnitẽs es pęnitet te:ſi nõ pęnitet pęni

tẽs nõ es:nec eſt pęnitẽs qͥ facit qð pęni/
tet. xlj. A. M
Penitẽtię vtilitatẽ facilius intelligũt qͥ ſe
hoies eſſe meminerint.l.A. HM

Pe.

Quiſqͥs pęnitentię recuſat humilitatẽ deo

pꝛopinquare nõ cogitat.l. B. YFꝓ

Sicut comes pęnitentię doloꝛ ẽ:ita lachꝛx/
me teſtes doloꝛis.l. DB56.
Actiões pęnitentię tres ſunt:ſcʒ.l.C.D. J
Xxxvij. A. F. J.

Niſi quẽ pęniteat vitę veteris nouã nõ po

teſt inchoare.l.C. xxvij. A.

Pęnitere debemus huiꝰ vitę vt ad incoꝛru
ruptionẽ tota auiditate curramꝰ.l.DH.
Penitẽtia bonoꝝ ſideliũ eſt pęna q̃ quoti/
die pectoꝛa tundẽtes dicimꝰ:dimitte nobᷣ
Ddebita nf̃a. l. F. O. H. xxvij. §ỹÿwhſaua
Qui pęnitẽtię medicinã ꝓ trãſgreſſiõe de⸗/
calogi renuũt: ⁊ ſi ad altare iſtud viſibile

cũ bonis acceduũt:ad illud cęleſte ⁊ inuiſ⸗

Annotatio

bile quo pꝛo nobis introiuit itpeceunſeii ie⸗
ſus accedere nõ valebunt.l. Yꝓ..
Contra eos qͥ ſibijpſis ſine p gnitẽtia crimi⸗
naliũ:⁊ ſi non regnũ ſed ſalutẽ tamẽ pꝛo /
mittunt.l. E.
Qui penitentiã agit nõ ſ⸗ olä illi pꝛodeſt ad
ſalutẽ ſᷣ etiam cęteris ad exemplum. l. .
xlix.B. in fine.
Memo ideo pęnitere ↄtemnat nönullos
foꝛte ad altaris ſacramta nouit accedere
à́ͥꝝ talia ſunt crimina. l. M. xxvij. J.
Qui ↄtemnũt agere penitentiã nõ quęerãt
ſibi comites ad ſuppliciũ:nec gaudeãt qꝛ
plures inuenerũt.l.A. in fi.
De his qͥ pęnitere nolũt:qꝛ vidẽt ppoſitos
2 miſtros eccleſiaꝝ nõ ↄgruẽter viuere ſer
monibus 2 ſacramentis ꝗ 4 beos populis
miniſtrant᷑.l.H.
Peęenitẽs ne deſperet ad eius miſericoꝛdiã
ↄfugere debet: cuiꝰ poreſtatẽ peccãdo cõ/⸗
tempſerit.l.O.xxvij. J.in me.
Penitẽs ne deſperet de amiſſa ſalute:non
ſolu habet pᷣcepta ece viuẽtiũ ſ etiã exẽ
pla penitentiũ.l. P. QD
nõ ſufficit vitã in meli⸗cõmutare: niſi etiã
de his ꝗᷓ facta ſunt ſatis fiat deo ꝑ pęnitẽ
tię doloꝛẽ ⁊ humilitatl gemitũ.l.P.i me.
Penitẽtia luctuoſa ẽ in q̃ ꝓpꝛie vocant᷑ in
eccleſia pęnitẽtes ꝗᷣ remouent aſ acramẽ⸗
tis altaris. xxvij. J. xlix. B
Qui penitentiã dari quibuſa peccatis de
negãt: ab eccleſia excluſi ſunt: 7 facti here
tici.xxvij. EK.
Quia poꝛtũ penitẽtię eccleſia tribuit: ns tñ
ideo peccãdi licentiã donat. xxvij. K. L.
Cur nemini pęnitẽtiã denegat.xxvij. k.
Penitere qͥs debet dũ ſanus eſt ⁊ nõ cũ in/
cipit moꝛi.xlj. A.
Qui pęnitentiã veraciter egerit: abſ⸗ olut⸗
a xpi coꝛꝑe nõ fuerit ſeparatus:ac poſt pę
nitẽtiã vixerit ſicut ante pęnitẽtiã viuere
debuit:defunctꝰ ad requiẽ vadit.xlj.C.
OAu! pęnitentiã in vltima ęgritudine acci-
pit: ⁊ mox recõciliatus:nõ ei negat qð pe
tit: ſed ſi ſecurus hinc exit ego nõ ſum ſe/
curus.xlj.C.in me.
ante penitẽtiã bene viuendũ ſit:⁊ poſt
penitentiã melius.xlj.C.in me.D.
Peęnitẽtiam age dum ſanus es: ſecurus
eris.xlj. D. E.
Pec pena eos manebit qui amilſ o ꝛnõ re⸗
parato ꝑ pęnitentiã baptiſmo: in ęternũ

peribunt. xvj. K.

Tantũ ſapiens pena del⸗ fuict: Stum ſtul⸗
ta iniqtas ſuggeſſerit. xxj. D. (in fl.

no minoꝛẽ pęnã luit qͥ cũ mult luit.l..

Perfectus nemo in hac vita eſſe pot etiã ſi
oĩa pauꝑibus diſtribuerit.xxxiiij. G.

Perſecutões maioꝛes fiũt eccleſię ꝑ pctã ⁊

crimina ſuꝑboꝝ ⁊ auariciã luxuniãq; ma⸗
loꝝ qᷓ; ꝑ tyrãnos.viij.D.
In mẽbꝛis ſuis chꝛiſtus elecutionẽ patitk
tanq;ᷓ in ſe. xv. B.
Sine ꝑſecutõe iuſti hic viuere nõ pñt.x.H
Perſecutiões neceſſe ẽ patit᷑ qͥ deũ in veri⸗
tate cęperit quęrere.viij.C.x. B.
Non te perſequit᷑ niſi malus ſi tu bon⸗ fue
ris.vj. B. in fl.
Cum te ꝑſequit᷑ hõ nõ hoc in te plequit qð
fecit deus ſed malũ qð fecit homo. xxxv.

A.xxxviij.“F.circa ſi.
Bibebãt de ſpiritali ↄſequente eos petra:

petra aũt erat xpᷣs:exponit᷑.xxvij.B. C.

Petrꝰ apls figurat eccleſiã in eo ꝙ ſibi oſtẽ
ſum ſit vas linteũ quattuoꝛ initijs e celo ,
ſubmiſſum plenũ aialibus.xlv.pꝑ totũ.
Petrus bonitatis ⁊ diſciplinę foꝛma in ſe

habuit. iiij. B.

Petri ſi nõ ceſſaret ſterrogatio: diu repete⸗
ret᷑ negatio.xliij. E. in me. (in ſi
Qui ſibi placet deo diſplicebit ⁊ ſibi.ij. A.
Poſſeſſio tanto plus auget᷑:quanto chari⸗ Po.
tate erogat᷑.vj. C.
Jure nõ poſſidet qͥs quod iuſte nõ tractat.
xxx.A.in me.
Pꝛecepta dei etiam metu moꝛtis non ſunt Nꝛe.
rant gredienda.]. C.
Qus reddãt pꝛedicatoꝛẽ pigrũ ad arguen/
das ↄtradicẽtes.vij. A.circa i.
Pꝛedicatoꝛibꝰ plures ↄtradicũt:nõ lingua
ſed male viuẽdo.vij. B. F.
Pꝛędicatoꝛ territus terreat.xj.C.
Pꝛędicatoꝛ ⁊ ſi ꝓmitteret ſecuritatẽ pecca⸗
tibus deus tñ nõ acceptaret.xj. D.
Si pꝛędicatoꝛibus periculũ eſt aliena pctã
nõ arguere:quãto periculoſi ius erit ꝓpꝛia
noluiſſe coꝛrigere: veꝝetiã defendiſſ eꝛ cu
mulaſſe.xvj.B. in fl.
Pꝛedicare:arguere:coꝛripe:edificare: pꝛo
vnoq; ſatagere magnũ pondus eſt ma⸗
gnuſq; laboꝛ.xxv..
Pꝛedicatoꝛ erogatoꝛ debert eſſ everbi:nõ ex
actoꝛ. IJIide (xxviij. A.
Pꝛędicatoꝛ ſi vera loquit᷑ xpᷣs in eo loquit᷑.

. vtc

Peeten
bolist
Pebnt
e⸗

Paau⸗

lunt
pont
iitetd
Cynin
ſbuste

oheni

nscotp
v prerc
Colicn
Puneusn
ſutlum:
fundunm

n bus gue
4

Ponekr⸗
ſipi.D
Paperer
bak:
ſumele
Papron
Jpide
Paptor
Lenpe
deer
Hoted
Ponen
dunc
Quiſub
bitzanr
rre
neüt
ſprtqi⸗
D ut
mollng
nud
ncern
Daugte⸗
Onct
letn⸗
leſ
ytre
cſt

röan
d. Ent.

klutles

e
Nni,6,
Aleſe Npci

iunin
Z

geröhinrh
ideine,
Lrß.
sſi bareſt

nr enife

at bono ny⸗

lente eospent
neogſbi

Vrinitns e

lngtoni,
ng ſunin⸗

No:diſeyen
cbitſbii4

kguuncn

uers mu

notisponſtt

Ra.

Notabiliũ

Pꝛ. Pꝛedicatoꝝ taciturnitas eſt pemciloliv.

A. vij. B. xxv. B.
Pꝛedicatoꝛ malus viã docẽs ⁊ in ea nõ am
bulãs nõ eſt imitãdus:exemplũ.l.H. HKM

NVꝛelatus in ſe tria habere debet. iiij.A. in

me. B. C.

Pꝛelatos malos intuẽdo qͥdã chꝛiſtũ obli/

uiſcunt᷑.l. M.
Pꝛomiſſio dei nõ pendit ex nobis: noſtra
agüut ex deo. xvij. A.

Q ꝓmittebant᷑ pplo iſt raelitico ſiguris tꝑa.

libus ęterna.xxvij. C. in me.
Pꝛo. Pꝛoſt peritas Periculoſio eſt aĩo q; aduer
tas coꝛpoꝛi.xxj.D.xlvj. C.
Nu. Puer cũ naſcit᷑ cur ſtatim ploꝛat.x.B.
Pulli chꝛiſti ſunt chꝛiſtiani. xxxiij. B.

Puteus inferni cũ pctõꝛes cęperit claudet᷑
ſurſum: aperiet᷑ deoꝛſum ⁊ dilatabit᷑ in

fundum. xvj. C.
Qu. Deus querit nos nõ noſtra. xxix. A.

neq; decoꝛ xpᷣm deſigt.xxxvj.A. B
viij. B.

Non eſt rapiendũ diuiti ⁊ dandum paupe⸗

ri. vij. D.E. xlvij. A.
Rapere res alienas hinc malũ eſſe compꝛo

bat᷑: qꝛ ſeruare ꝓpꝛias tenaciter damno /

ſum elſe oſtendit᷑.vij. B.

Raptoꝛ rerũ alienaꝝ vlceroſus ẽ E in coꝛde.

Ibidẽ in fi.
RBaptoꝝ pena qlis erit.vij. C.
De rapinis elemoſynas faciẽs pctã non

deſerẽs ſe decipit pecuniã ꝑdendo ⁊ pctã

nõ redimẽdo.ij. A.in me.

Non eſt rapiendũ heretico vel iudęo dan

dum chꝛiſtiano. vij. E.

bẽt a cupiditate rapiẽdi.vij. F.

Raptoꝛ eſt qͥ neceſſarijs pauperũ tanqᷓ; re⸗

bus alienis incumbit. viij. A.
Rapit q inuentũ nõ reſtituit.ix.C.

Ze. Recõciliari aliqᷣs debet cũ ſanus eſt:nõ cũ

moꝛi incipit.xlj. A.

Reconciliatus et poſt bene viuẽs ſecums

hinc exit.xlj. C.
Deus reddit qð nõ debet. xiiij. A. B.
reddit bona ꝓ malis. xiiij.C.

3

Redimere tempus qm̃ dies mali ſunt:

ſit.j.B. in fi. x.ꝑ totũ.

Optare vt adueniat regnũ dei: nihil aliud

eſt q; optare ab illo vt dignos nos faciat

Adix de terra ſitiẽti cui nõ eſt ſpẽs

Qõ in radice celat᷑ i in ramis decla⸗/

Sol nõ oc

ſententiarũ

regno ſuo.xlij.P. G
Regnũ dei quibuſdã venit ⁊ quibuſds n nõ
venit. Ibidẽ.
Regnũ celoꝝ ꝓ qᷓ; vili pꝛecio cõparat qꝛ tã
ti valet q;tũ habes.viij. B. xiij. D.ĩ me.
Pꝛeter regnũ dei quida ſibi ſalutem polli/⸗
centur.l. HR.
An ſit aliqᷓ differẽtia int᷑ regnãtes ⁊ regna/
tes. l. K.
Igeo chꝛiſtus reſurrexit vt aliã vitã nobis
oſtenderęt. xvj. A.
erdos cur iubet᷑ pꝛius offerre ſa⸗ Sa.
crificiũ ꝓ ſe deinde ꝓ pplo.xliij.E.
Non ſacerdotũ merita: ſᷣ ꝗᷓ docẽt ⁊
mimiſtrãt ↄſiderare debemus.l.H.
Sacriſiciũ chꝛiſtiani elemoſyna eſt in pau/
perẽ.xxix. A.
Saliua chꝛiſti qͥd ſigniſficet.xliij. A.
Salus ęterna amãda eſt: tꝑalis ſalus quę
nec vera ſalus vtenda. xxxviij.F.

Salus eis nulla eſſe põt quoꝝ iniquitaſ e.

ſeuerat.l. RK.
Sanctiſicatio nois dei dicit qua 7 nos dici
mur ſancti.xlij.A.circa fi.

Satiſfactio abluat qð qͥſq; delictoꝝ macu⸗

lis ſoꝛdidauerit.xlvj.A.

Sclentiã cur pꝛecat᷑ dauid exhiberi bonita Scl.

ti ⁊ diſciplinę.iiij.ꝑ totũ.
Scientia vera hec eſt. iiij. D.

Scriptura ſancta cur cõmemoꝛat peccata Scri.

iuſtoꝝ. xxj. B.
Scripturas ſanctas ideo quidã legüt 7 au/
diũt vt faciãt qð diſplicet deo.xxj.B.

Scripturę ſanctę nos erigũt ne deſperatio

ne frangamur:⁊ terrent neſii uperbia ven/
tilemur.xxxiiij.A.

Piꝛopter ſepulturam chꝛiſti quõ mali dati Se.
Qui ſub manu raptoꝝ gemũt abſtinere de .

legunt᷑.xxxvj. D.
Sequi chꝛiſtũ eſt ipſum imitari. xxxiiij. SG.

Sequat᷑ in bonis actibus chꝛiſtũ qͥ in ma⸗

lis diabolũ ſequebat᷑.xlvj.A.
Silere dei ẽ vidictã ſuſpẽde.ij. A.xxviij. C Si⸗
Nõ ſilebit iudicaturus qui ſiluit iudicatus
xxviij. A.

Silentiũ in eccleſia eſt tenendũ.xxvj. A.

Syloa interpꝛetat miſſus: 7 ſignificat ba /
ptiſmũ.xliij. A.
Symbolũ bꝛeuiter ↄtinet quę habet fides
catholica. xlij. A.

Symbolũ quotidie eſt dicendũ qñ ſurgit

ne oblin caf. xlij. G. (ponit᷑.xlij. D.

iat ſuper iracundis veſtrã: ex⸗ So⸗

Annotatio

Sp. Ad ſpectacula furioſa:cruẽta vł turpia eũ/

tes caſtigandi ſunt ⁊ admonẽdi vt ſe coꝛ/
rigant.xxj. A.
Spes venię nemini intercludit᷑.xxj.E.
Quidã deſperando quidam ſperando pe/
reunt.xj.A.xxj.E.
Spũſſanctus ſuꝑ quoſdã non venerat vi/
ſibiliter niſi ꝑ impoſitionẽ manuũ apoſto
loꝝ.xxiij.H. J. ,
Spũs huiꝰ mũdi facit ſuꝑbos.xiiij.D.
St. Stultus ibi es deo vbi tibi ſapiens vide/
ris.vij. B. 2
Mõ ſic dicit deꝰ ſtulte quõ hõ:qꝛ ſtultis nõ
eſt daturꝰ regnũ cęloꝝ. Ibidẽ in fi.
Su. Ex ſuꝑbia oĩa vitia oꝛiunt᷑.xx. D.
Supꝑbia infirmoꝝ ẽ magnitudo ꝗ vbi men
tẽ poſſederit:erigẽdo deijcit:inflãdo eua/
cuat:diſtendẽdo diſſipat.xx. B.
Superbia om̃is habet frõtis impudentiã.
xxxj. B. in fine. ⸗
Superbia impedit animę reditũ ad deum.
xxxiiij. A.circa fli. D. .
Contra tumoꝛẽ ſuꝑbię bibendũ eſt poculũ
humilitatis.xxxiiij. C.in me.
Suꝑbia nõ abſcõdit᷑ ab oculis dei.l.A.ĩ fi.
Suꝑbus nõ põt eſſe innocẽs.xx.B. .
Qui ſuꝑbus in hoĩes nõ eſt: aduerſus deũ
ↄtumax eſſe nõ debet.xx..
Suſtinere dñm qᷣd ſit.xj.A.

Angere imundũ eſt pctis alioꝝ cõ/
tN ſentire.xxiij. F. ,
Te. Theodoſius imperatoꝛ publicam

egit penitentiã:qꝛ pctm̃ eius celari nõ po
tuit.xlix. B.

Temꝑa duo ſüt:miſcðię ⁊ iudicij.xxviij.D

Cum tempus bñ operãdi aufert᷑: nõ reſtat
niſi tꝑs recipiẽdi.xviij.A.
Vt tꝑs quietũ habeaſ ꝑde aliqͥd.j.B.x.C
Temptare diabolus põt:cogere om̃ino nõ
poteſt. xij. B. in me.
Ideo temptat nos.xxxviij.D.

„— . 7 ℳ

Quicunq; temptatiõe vincit᷑:peccatũ ipſe

cCcoõmittit.xlij. F.
Tẽptatõibꝰ ↄſentire cur ñ debemꝰ.xlvj.
Tenebꝛas carceꝝ oẽs fugiũt:tenebꝛas pec
catoꝝ pauci. xl. B. .
Terra repꝛomiſſa patribꝰ nõ vera ſed figu/
rata fuit.xxvij.C.in me. (ix. C.
Ti. Aliud eſt timere pęnã:aliud amare iuſticiã
Tinea veſtes alias ñ linteũ ↄſumit.xlv.C.
Co. Toꝛcularia eccleſię ſunt omes mali ⁊ ama/
toꝛes mũdi.viij.D. .

In trinitate pluralitas eſt ꝑſonaꝝ:ſedvna CTri.
maieſtas:vna ęternitas:vna coęternitas
⁊ eadẽ operatio ⁊ vna deitas:qð auctoꝛi/
tate pꝛobat᷑.xxxij.hh.xliij.B.C.
Tumoꝛ inflationẽ habet non ſoliditatem. Tu.
Turtur auis pudiciſſima ſigniſicat chꝛiſtũ:
⁊ quando turtur inuenit ſibi nidũ vbi po
nat pullos ſuos.xxxiij. B.
Vod poſtvanitates ⁊ inſanias mẽ aa.
daces nõ ſit eundũ.xxj.ꝑ totũ.
Menia eſt petenda ab his in quos ae.
peccauimus.xl. C.
ÆO„ venia nõ eſt petenda ab his qͥ ſunt ſub
iecti ne inde ſuꝑbiãt.xl.D.
Venieę poſtulatio blãda ẽ apellatio.xl.D.
Venia nõ eſt petenda ab eo qͥ in te pecca⸗/
uit. xl. E.
Caro fit verbũ:ſᷣ caro accedit ad verbũ:nõ
perit in carne verbũ.xliiij.C.in fl.
Verbũ ideo caro factũ ẽ vt in vno eſſet qð
videres ⁊ crederes.xxxij. D.
Verbũ dei totũ oẽs audiũt ⁊ ſinguli:v vi/-
deat qͥs quõ audiat.xxv.C.
Verbum dei cum ſilentio eſt audiendum ⁊
ſtando.xxvj. A. B.
Verbum dei ⁊ coꝛpus chꝛiſti ęeque cuſtodiẽ
da ſunt.xxvj. B.
Qui verbũ dei libenter audit: inaures aĩę
de patria paradiſi trãſmiſſas ſe ſuſcepiſſe
nõ dubitet. xxvj. B. in me.
Verbũ dei auditum ruminandum eſt.xlv.
A. xxxv. P.
Veritas ꝑ malũ malo qũq; loquat᷑.v.A.
Ego ſum via veritas et vita: exponitur. at,
xxxiiij. A.C.in fi.
Juxta viã nõ in via quõ diabolus laqueoſ
ponere dicit᷑.xxxiiij. A. MWR
Via eſt vita pñs.v.A.xxv.D.in fl.
Stultus viatoꝛ eſt qͥ ideo remanẽdum ſibi
eſtimat in itinere cũ viderit miliaria lapi/
dea litteris plena viã docere ⁊ nõ ambu/
lare. l. M.
Vitia quomodo ſuſcipiunt ſpeciem virtu/
tum.xij. D. in me.
Viſio qua chꝛiſtus videt patrẽ operãtem
quę ſit.xxxij. J. K.
Chꝛiſtꝰ hic videbat᷑ ⁊ nõ videbat᷑.xxxij.Kk.
Quid ſit videre verbũ ⁊ videre vᷣbi:nõ ni⸗
ſi ꝑ charitatẽ intelligit᷑.xxxij.L.

Deus videt humilia vt attollat:et alta yt

deijciat.l.A.

e il
Cüͤesſe
neenis
Didul.
Qorta
nela⸗
Ulndic
Vrabon
nuaet
Cignc⸗
cicur xr
Virutes
1. Gue due
n⸗D
bonnt
nopoan
wtine
yenenoy/
Licinapt
ſſenend
Höreer
Unben
lE.
ſunvu
ſinAui
Aader
Uiniſta
Dicend
Uitaic
naele
Vitam
mnus.
Vuaic
derep
Viil
Auh
latnt
Aunn
i.
Unn⸗
oweli
au
wͤtat,
olüns
Doüns
Volͤne
Volne
chanin
hanhe⸗
Vaolin
aſirc⸗

ſonngſchun
Cgents

sn

K

idnn.

Picnchii
bintiſbin

Stiligiuni

abbisnens:,

bhseſnrn

lnon
doqunleece⸗
iradyeris
Cintt
tinmoelage

.
tſingsd
nminin
Kiegneaſpti

irinunsi
ſusſelliche

ndunchit

loget.

abousbatcl
O0 f

inlunuly⸗
aretönntn

eten n
ri ppeiütn

gezbehon⸗

1
Naraliun

Notabiliũ

Deꝰ videt᷑ quõ fides.xxxviij.C.in fl.
Vides ſecurꝰ feminã ſi nõ habes vnde mo/
uearis.xxj.C.
Vidua ſareptena figurat eccleſiã.xviij.B.
Quarta vigilia extrema pars ẽ noctis:ho/
melia. xxxij.D.
Vindicari eſt malo alieno paſci.xl.E. FF.
Vir a foꝛtitudine nomẽ traxit:qꝛ libidinem
vincere debet.xlix.C. circa fi.
Virginitas animę ne coꝛrumpat᷑ ſic cuſto/
ditur. xxxv. C.
Virtutes tres neceſſarię ſunt nobis.iiij. A.
Ni. Vitę duę ſunt:vetus ⁊ noua quę ſigurant᷑.
xxxj. A. in fi.
Pꝛo vita iſta ꝓlonganda multi ſolliciti ſũt
nõ pꝛo animę vita.xxxvij.B.
In vitã nouã nemo tranſit niſi quẽ pęnitet
veteris vitę.xxvij.A.l.C.D.
Tũc incipit homo vitã ęternã diligere cum
pᷣſentẽ nõ amauerit.xxxiij. A.

Nõ recteviuit qͥ recte viuere ignoꝛat.l.a —☛

Gite bee nõ tam vita qᷓ; vmbꝛa vitę dicẽda
eſt.l. E.
Cum vitã omnes volũt:cur pſalmiſta quę/
rit: Qui vult vitã et videre dies bonos.j.
A.et de qua vita intelligit᷑.j.C.
Vita iſta in comꝑatiõe ęternę vitę nec vita
dicenda eſt. Ibidẽ in ſi.
Vita iſta ideo optat᷑ longa: quia ſempiter/
na eſſe nõ poteſt.j. B.
Vitam bonã potius qᷓ; longã amare debe/
mus.j.B. xj. B. in fl. xxv. D.
Vitã iſtã quidã ita amãt: vt ſi eã ſemꝑ ha/
bere poſſẽt futurã vitã nõ cuperent.ix.D.
Vita iſta ſomno comꝑat᷑.xiij.C.
Vita humana tota bꝛeuis eſt ⁊ ꝑiculis ſub/
iecta.xxij. A.circa.fi.xxviij.E.
Vita noſtra in hoc ſeculo vię comparat᷑.v.
A. xxij.C.xxv. D. in fi.
Vitrum ⁊ ſi fragile eſt ſeruatum diu durat:
Homelia.xxv. E.
Vol. ù vna ſit voluntas poteſtatis et poteſtas
voluũtatis patris ⁊ filij.xliij.C.
Volũtas dei ipᷣius eſt iuſticia.xxxij.D.
Volũtas dei ſic fit in tra quõ in cęlo.xlij.B
Volũtas pꝛęparat᷑ a deo.xiiij.A.
Volũtas bona omnibꝰ vilioꝛ eſt ⁊ omĩbus
charioꝛ:quia totũ habet qui voluntatẽ bo
nam habet. viij. B. in me.
Volũtas bona:ipᷣa ẽ charitaſ: ſola ſufficit ſi
aſſit:cetera nihil ꝓſũt ſi ſola deſit. Ibidẽ.

F *%½
ſententiarũ
Non lus ſed abuſus ĩ rebus vituperatur. &ſ.
xxx. E.
Vterus dei quid ſit.xliij.C. Ar.
Vxoꝛes habere nõ licet quarũ pꝛioꝛes ma/ex.
riti viuũt:nec feminas viros habere quo/
rum pꝛioꝛes vxoꝛes viuũt.xlix.A.
Vxoꝛ ſolius foꝛnicatiõis cauſa eſt dimitten

da: ſ. ed illa viuente non licet alterã ducere.
xlix. A. in fi.

Vxoꝛes ʒzelare debent maritos ſuos nõ pꝛo

pter carnẽ ſed ꝓpter animas: nec eos foꝛ/
nicari ꝓꝑmittant:ſed potius cõtra eos eccle
ſiam interpellẽt.xlix.C.
Vxoꝛes tanqᷓ; ancillę debent ſeruire ⁊ omĩa
cõtemnere pᷣter dilectionẽ viri ſui. IJbidẽ.
Vxoꝛis ⁊ viri in cauſis matrimonialibꝰ ea/
dem cenſet᷑ cõditio.xlix.C.
Vxoꝛes pudicę nõ debent ſequi impudicoſ
naritos ſuos. Ibidẽ.
Acharias pater Johannis baptiſtę Za.
cur non credẽs angelo loquelã per/
didit. xliiij. C.
Zelare vlros ſuos cur fęminis pꝛecipit᷑:hho
melia. xlix.C.

Finis

=S= 4
.
6 .

RT.M.́ũ — =
ð * 5 * S
. U
9 S
.
.
. —
. „
õ
5 . . 4
„ .*
*
. „
8
—
. ,
„
. .
“
. 4
. —
.
=
.
.
. .
„
.
.
.
4
„
. 8
5
B⸗ .
.
„*
.
. ”
—2
*
⁶

— e

—

5 —

= 2—

—l WE, . .

— .
—
rrn.

, = = = T = — . .
Nð — R SD TS T T ) . W
. . ͤ
* —

— —
7. „

S W = , WW

₰ 17 4
— · — —— — —=B—
=☛ S W = WW ars-
SS f 2 —
W E 5 .
Sa —
X — — S

„ 43 8

.

8

.
1
.

—

TT.

„*
8

—

„
.
—
—, 7

ent 8

Y urzcrc

Sd 6,110,

f
ℳ , Be,

E
2
—„

7.

„ IIII

2
Sa fs r

W

AANALAAANXAYA

NT

ale .
14600 oſtd
S u: K

1
4

ſ////171
. 444 4

4

ſͤü
5 ,

1.

IVILIYLYETExIIII117

5 —
4

7
1

69

—

—

S
W = T f
=è Fenwe Anguſtmeg Dodo de Riſia CLanoma& veHaris.

Perlege ſermones cõmunes lector amice
Aedidit Aurelius quos pater atq; decus
Auguſtinus eos præſul Venerandus & auctor:
Filiolis ſcripſit/protulit atq; ſuis.
Ordine ſed nullo:nec em̃ ſcripta illa redegit
In numerũ/aut formam/contiguum uel opus.
Hos modo Sermones collegimꝰs undiq; ſparſos:
Atq; hunc congeſtum preſſimus inde librũ.

& ſi forte iuuat legere optima ſcripta/beati
Doctoris:præſens nõ uerearis opus.
Multa uides:quæ nõ alijs ſunt ſcripta libellis:
Hinc tibi dictorum copia maior erit.
Crede mihi/dices Baſileam iure beatam:
Quæ tot doctorum preſſerat ære libros.
Sed nos humanam laudem nõ quærimus. Ille
Qui dator eſt uitæ præmia digna dabit.

en

menot.
gio A

Geno⸗n Pomitat

loneiwan
. Zuninaut
gemno⸗/
ns Voninlap
6svomint
Eenin
4 P nlan
han
mianos:
Nuadiy
Afunesin
eeſtendad
Ses ſckonn
ſhitigen
Gns Polanteh
n Neodene
ies Peogentek
g Pepenfel
n ggegenfe
Neoenfet
Een Peodente
Enß Peodente
dens Yeodene
Urig Peodenf
ans Ieoden

uunn eodent

Senn Yeoden
Seng Meoten

Ger 10 N eodeng

en lalent
r Neolente
iz Preoene

Gmgdiof
Alücuey⸗
Neninen
Clihaben
miitent
Nuntnen
ſahune

=

— H
4 7 1 „ 2. 2 — . 7
—2 7N 4 — 7
71, 6 „ — = 4
„ = . ? 4 — õ 2
2 . . Tr 2 ieee—
— / , 8 4 = — eee R EE r Pu S
u 4 E = g,E ie Se
S = — eeee
3 W = e

—=
=
—
=,
—
?õ

—

eee.ẽꝭ-

alaaben
115 00s,
nrſanpeal
orert.
e beatan
telbeos⸗
cpumgl
Honnctbi⸗

l⸗

Annotatio Bern

¶ Dini Aurelij Auguſtini hipponen
ſis Epiſcopi
re in hoc opere poſitorum ac cõ/

. „

uis Annotatio.

memoratorum: ordinata ac bre/

Sermo. 1. Dominica pꝛima Aduentus domini ſalua

toris:Sermo.j.

Ser.2 Dominica ſecunda Aduentus domini:

Sermo..j.
Ser.ʒ Dominica proxima ante feſtum natiuita/

tis domini ſaluatoris:de vnitate trinita-⸗

tis ⁊ incarnatione verbi: Sermo.j.

Ser.4 In vigilia natiuitatis domini ſaluatoris

de fide chriſti contra paganos iudęos et
arrianos: Sermo....
Itẽ in eadẽ vigilia Sermo ſecũdus factus
ad fratres in heremo:qͥ inter ſermones ad
eoſdem habet᷑ decimuſnonus.
Ser. In feſto natiuitatis ſaluatoris noſtri Jeſu
Chꝛiſti:Sermo.j.
Ser.sð In eodem feſto: Sermo.ij.
Ser.7 In eodem feſto: Sermo.iij.
Ser.S In eodem feſto: Sermo.iiij.
Ser.9 In eodem feſto: Sermo.v.
Ser. io In eodem feſto: Sermo.vj.
Ser.i In eodem feſto: Sermo. vij.
Ser. 12 In eodem feſto: Sermo. viij.
Ser.iʒ In eodem feſto: Sermo.ix.
Ser.4 In eodem feſto: Sermo. x.
Ser. 15 In eodem feſto: Sermo. xj.

Ser. 16 In eodem feſto: Sermo. xij.

Ser. 17 In eodem feſto: Sermo. xiij.
Ser.18 In eodem feſto: Sermo.xiiij.
Ser.I9 In eodem feſto: Sermo.xv.
Ser. ⁊0o In eodem feſto: Sermo. xvj.
Ser. 21 In eodem feſto:Sermo.xvij.
Ser.22 In eodem feſto: Sermo.xviij.
Ser.a3ʒ In eodem feſto: Sermo.xix.
Ser. 24 In eodem feſto: Sermo. xx.
Ser.25 In eodem feſto: Sermo. xxj.
Ser. 26 In eodem feſto: Sermo. xxij.
Ser. 27 In eodem feſto: Sermo.xxiij.
Ser. 28 In eodem feſto de eo quod ſcriptum eſt in
euangelio ̃ᷣm Johannẽ: In mundo erat
2 mũdus ꝑ ipſum factus eſt ⁊cc. Ser.xxiiij.
Item in eodem feſto alius ſermo de eodẽ:
qui habetur inter ſermões de Uerbis do⸗/
mini. xxxix.
Item in eodem feſto:HHomelia de eo quod
ſcriptum eſt in euangelio im Johannem

14 .

Bermonũ de tẽpo/

In pꝛincipio erat verbum ⁊c̃.quę habetur Jo . 1
in expoſitione doctoris Jbidem.
Item in eodẽ feſto de eodẽ ſermo: qͥ habe/
tur inter ſermões de Verbis dñi.xxxviij.
Item in eodem feſto alius ſermo factus ad
fratres in heremo: qui habetur inter ſer⸗
mones ad eoſdem. xx. H
In feſto Epiphanię domini ⁊ per octauas ger. 15
eius:Sermo.j.

In eodem feſto: Sermo.ij. Ser. 30
In eodem feſto: Sermo.iij. Ser z1
In eodem feſto: Sermo.iiij. Ser. 32
In eodem feſto:Sermo.v. Ser. 33
In eodem feſto:Sermo.vj. Ser. 3 4
In eodem feſto: Sermo.vij. Ser.ʒ5

Item in eodem feſto alius ſermo factus ad
fratres in heremo:qui inter ſermones ad
eoſdem habetur. xliij.
Dominica intra octauas Epiphanię domi

ni de baptiſmo chriſti: Sermo.j. Ser. 36
In eadem dominica:Sermo.ij. Ser. 37

In eadem dominica de Trinitate ⁊ colum/
ba: Sermo. ij.
Item in eadem dominica alius ſermo: qui
habetur inter ſermones de Verbis domi/

Ser. 38

Dominica prima poſt octauas feſti Epi/ Ser. ʒ9
phanig de charitate: Sermo.)..
In eadem dominica de eo ꝙ chriſtus tribꝰ Ser. 40
modis in ſcripturis intelligat᷑: Sermo.ij.
Dominica ſecunda poſt octauas feſti Epi/ Ser. 41
phanisę de nuptijs factis in chana galileę:
In eadem dominica de charitate:Ser.ij. Ser. 42
In eadẽ dominica de Verbis apoſtoli vbi Ser. 4

ait: MHon quod volo bonum bhoc facio:ſed Ro.7

quod nolo malum hoc ago: Sermo.iij.
Item in eadem dominica Homelia de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio ſm Johã/
nem: Nuptię facteę ſunt ⁊cc. quę habet᷑ in Job.a.
expoſitione doctoris ibideaeam.
Item in eadẽ dominica alius ſermo de eo/
dem:qui habetur inter ſermones de VUer
bis domini. xlij. H

Pñica tertia poſt octauas feſti Epiphanię Ser. 44

domini:de charitate:Sermo.j.
In eadem dominica de eo quod apoſtolus ger. 4
dicit: Hon enim quod volo facio bonum Ro.⸗.
ſed quod nolo malũ hoc ago:Sermo.ij.
Item in eadem dominica hHomelia de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio m at⸗
2

Annotatio

Matth. S. theü: Cũ deſcendiſſet ieſus de monte:ſe/
cultę ſunt eũ turbę ⁊cc.quę habetur in ope⸗
re de quęſtionibꝰ euãgelioꝛũ.li.ij.ca.iij.
Ser.46. Dominica quarta poſt octauas feſti Epi/
pphanię: De quattuoꝛ ſpeciebus vel virtu/
tibus charitatis: Sermo.j.
Ser. 47. In eadẽ dominica de eo quod apoſtolus

Ro. 7. dicit: Delectoꝛ em̃ legi dei ᷣm interioꝛem

hominẽ ⁊c̃. Sermo.h.
Itẽ i eadẽ dominica: homelia de eo quod
Matth.15. ſcriptũ eſt in euangelio ſm Mattheü: Si/

mile eſt regnũ celoꝛũ homini qui ſemma/
uit bonũ ſemen ⁊c̃.quę habet᷑ in opere de

quęeſtionibus euangeliorũ libro.j.ca. xj.

Ser. 48. Dominica quinta poſt octauas feſti Epi/
phanię: de eo qð ſcriptum eſt in euãgelio

Wattb. 1I1. 2 Aatthęum: Conſiteoꝛ tibi pater ⁊c̃.

Ser. 49. In eadẽ dominica: de iuſticia quę ex lege⸗ 7

ea quę ex fide eſt.Et quõ diabolus pꝛin/

ceps ſit mũdi ex traduce pcti.Et de ꝑfecti /
one imꝑfecta ⁊ ęternitate futura: Ser.j.

Ser.o. Dominica in ſeptuageſi ima:de lapſu mun-
di ⁊ auaricia: Sermo.j.
Item in eadẽ dominica:homelia de eo qð
Mattðᷣ.⁊o. ſcriptũ eſt in euãgelio ſm M)atthęeũ: Si⸗

mile eſt regnũ cęloꝛũ homini patrifamili⸗
as qui exijt pꝛimo mane ⁊c. quę inſerta eſt
i ſermõe.lix.de Vlerbis dñi.int. B.et. F.

Itẽ in eadẽ dominica alius ſermo de Epi/

1 Con. 5. ſtola:Mõ ſic pugno ⁊c̃.qui habet᷑ inter ſer

mones de Verbis apoſtoli. xix.

Ser. 5t. Dñica in ſexageſima: De vocatione Abꝛe:

Geñ.12. Egredere de terra tua ⁊cc. Sermo.j.

Item in eadẽ dominica:hhomelia de eo qd

ſcriptum eſt in euãgelio bm Mattheum:
Mattb.iʒ. Exijt qui ſeminat ⁊c̃.quę habet᷑ li.j. que⸗
ſtionũ euangelioꝛũ. ca.x.et.xiij.
Ser. 52. Feria quarta poſt dominicã in ſexageſima:

De charitate ⁊ dilectione dei:⁊ de ceco il/

luminato. Sermo.j.

Item in eadẽ feria:alius ſermo de Epiſto/

Heb.i2. la diei:Quẽ diligit dominus caſtigat ⁊c̃.
qui habetur in libꝛo. lxxxiij. quęſtionum:
quęſtione.lxxxij.
Item in eadẽ feria: homelia de eo qð ſcri /
ptũ eſt in euangelio ſm Mattheũ: Om⸗
Matthb. 12. ne peccatũ ⁊ blaſphemia remittet᷑ homini
bus ⁊c̃.quę habet᷑ inter ſermones de Ver
bis domini. xj.

Ser. 5.· Dñica i in Quinquageſima: De ſide: ſpe ⁊

charitgie: Germo.j.
In eadem dominica:de vacca:ariete vel ca Ser. 54.
pꝛa trium annoꝛũ:turture quoq; ⁊2 colum/
ba: Sermo. ij.

Item in eadẽ dominica:homelia de eo qð

ſcriptũ eſt in euangelio ſm Matthęũ: Et MWattb.ꝛe
ecce duo ceci ſedentes cc. quę habet inter

ſermones de Verbis domini. xviij.

Ser. 5F.

Feria quarta In capite Jeinnij: Ser.j.

Eodem die:Sermo.ij.

Itẽ de Jeiunio alius ſermo factus ad fra/

tres in heremo:qui habetur inter ſermo/
nes ad eoſdem.xxiij.et.xxiiij.et.xxv.

Item eodẽ die:homelia de eo as ſcriptum

eſt in euãgelio ſᷣm Aatthęũ: Cuũ ieiuna/MWan..
tis nolite ⁊c. quę habetur libꝛo.ij.de ſer /
mone domini in monte ca. xii.
Feria quinta poſt dominicã in Quinqua / Ser. 5.
geſima: de pgnitentia: Sermo.j.
Eodem die:De pęnitentia: Sermo.ij.
Item in eadẽ feria:homelia de eo 36 ſcri
ptum eſt in euangelio im Mattheüũ: Cu Matth. .
oꝛatis nõ eritis ſicut hypocritę triſtes ⁊c.
quę habetur libꝛo.ij. de ſermone domini
in monte.ca.iiij.et.v.
Itẽ in eadẽ feria alia bomelia de eo quod

ſcriptũ eſt in euãgelio om Mattheü: Cü Watth.ꝛ.

introiſſet ieſus Capharnaũ ⁊c̃. quę habet᷑
inter ſermones de Verbis domini.vj.
Feria ſexta poſt dominicã in Quinquage/ Ser. 59.
ſima: de eo qð ſcriptũ eſt in euangelio ᷣm

Aatthęum: Audiſtis quia dictũ eſt: Di/ Match. I.

liges ꝓximum tuũ.⁊c̃. Sermo.j.
In eadem feria de eo quod ſcriptum eſt in ger. so.
euangelio m Aatthęum: Meſciat ſini/ Maus..
ſtra tua quid faciat dextera tua c. Ser. ij.
Eodem die: Sermo.iij.
Item eodẽ die alius ſermo qui haber inter
ſermones de Verbis domini.jij.
Itẽ eodẽ die alius ſermo de Epiſtola diei:
qui habet᷑ in libꝛo Quinquaginta home⸗/
liarum: homelia. vij.et. xviij.
Sabbato poſt dominicam in quinquagei Ser. 62.
ma: Sermo.j.
Eodem die de neceſſitate ieiunij cũ miti/ Ser.6).
tate ⁊ largitate: Sermo.ij.
Item eodẽ die homelia de eo qð ſcriptü elſt
in euangelio m Mattheum: Et dimiſſa wanbe4.
turba aſcẽdit in mõtẽ ſolus oꝛare ⁊c.quę
habetur inter ſermones de Verbis domi
ni.xiij.et.xiiij.

Ser. 61.

ſei⸗
do:Sen
7. N eti
an
, Jnende
66. . g
n fmi
g
(0Sen
a Snln
cgecne

E6 Felguan

Gugelm
Foesenn
enelti
ug uuft
oſestt
Jeencoci
ehubei
lwjagpi.

en Krqrin

Geagelma
fcheoppar
Zoneoden
teginben
AEn haben
edcedie
Nit ngeuigeie
igebs
dekinerp
Nedded
bekinter
87, Kigſerr
geinar
vn. NMegen
Nhgen
Nenevcen
ſesſaben
lenbabet
Nenepcen
e Knaiig
usiuczon
muntt
ge ſite

geſt inn
Smn,
Ne coded
ſenone
e naunge

ſtentas, 1
Bcglun

deedch

bhei.tagn

lbek iger
pii.

Seri. grg

1 1ad ſ,
erlemo⸗,
ry.
loipun

. leluns/ Des

6.. deſer,

Auingtn

hoi⸗ HWü

nlli Ps

. ſ
e domint

reo qlot

tbei: l wus

uebebe⸗
ini.

inquage ge;

Geliofn

ſick Di u

nlmn ekin ge⸗

el iuſin

e Ser

3

bek inte

toladie:
a bome

nqlagel 16

d nin7*

Giptüh

tninſi

a
6 donn.

— —

Bancti Auguſtini de tempoꝛe

Ser. s. 4. Dominiez pꝛima in quadra geſima: De my
ſterio ieiunij quadrageſimal: fructu ⁊ mo/⸗
do: Sermo. j.
Ser. s5. In eadem domuinica de Jeiunio ⁊ eius effe
cctibus: Sermo.ij. HWü
Ser. 66. In eadẽ dominica De cõfeſſione peccato/
rum: Sermo.iij.

Ser. . Feria ſecũda poſt pꝛimã dominicã in que/
drageſima: De extremo iudicio cogitan/

do: Sermo.j.

Ser. 68. . 4rbia tertia poſt primã dominicã in qua⸗/

drageſima: de beato abꝛahã: Ser. j.

Ser. 9. Feria quarta poſt pꝛimã dominicã in qua/

drageſima: de Jeiunio:cataclyſn mo ⁊ arca
MNoe:Sermo.j.

Item eodẽ die de Jeiunio alius ſermo fa⸗

ctus ad fratres in heremo: qui inter ſer⸗
mones ad eoſdẽ habet᷑.xxyv.
Item eodẽ die:hhomelia de euãgelio diei:
gque habet᷑ de quęſtionibus euã gelioꝛũ li⸗
bro. j capi. vij. ⁊. ix.

Ser. 70. Feria quinta poſt prims dominicã in qua/

drageſima: de tribus viris qui beato Ab/
rahę apparuerunt. Sermo.j.
Item eodem die alius ſermo factus ad fra-
tres in heremo: qui inter ſermões ad eoſ/
dem habetur.xlvj.

Itẽ eodẽ die: Homelia desr eo qo ſcriptũ eſt
Zoh.d. in euãgelio 'm Johannẽ: Dhicebat ieſus

ad eos qui crediderũt ex iudęis ⁊c᷑.quę ha
bet᷑ in expoſitione doctoꝛ is Ibidem.

Itẽ eodẽ die alia homelia de eodẽ: quę ba⸗

bet᷑ inter ſermones de Verbis dñi.xlviij.
Ser. 71. Feri ia ſexta poſt primã dominicã ĩ quadra/
geſima: De immolatione Jlaac: Ser.j.

Ser. 72. In eadem feria de temptatione Abꝛabę a

deo: Sermo. ij.
Item eogem die alius ſermo factus ad fra
tres in heremo:qui inter ſermões ad eoſ/
dem habetur. xMl.
Item eodem die:homelia de eo qð ſcriptũ
Joh.5. eſt in euãgelio ᷣm Johannẽ: Erat dies fe/
ſtus iudęoꝛũ:et aſcendit Jeſus hieroſoly/
mam ⁊c̃.quę habet᷑ in expoſitione docto⸗
ris Ibidem.
Ser.7. Sabbato poſt primã dominicã in quadra/
geſima: De Abꝛaha 2 immolatiõe Iſaac:
Sermo.j.
Ite eodẽ die alius ſermo: qui habet᷑ inter
ſermones de Verbis apoſtoli.xxvij.
Itẽ eodẽ die: homelia de eo qð ſcriptũ eſt

Mattb. rj. in euangelio ſm Mattheü: Et poſt dies

ſex aſſumpſit ieſus Petrũ et Jacobũ WEc.
quę habetur de quęſtionibus euagelioꝛſj
libꝛo.j.ca.xviij.
Dominica ſecunda in quadrageſima:de eo Ser.74.
qð ſcriptũ eſt in euangelio ſᷣm Mattheũ:
Egreſſus ieſus de Genaʒareth ſeceſſit in Mattb. 15.
partes tyri ⁊ ſidonis ⁊c. Sermo.j.
Itẽ de eodẽ alia homelia: ꝗᷓ habet᷑ de qug
ſtionibꝰ euãgelioꝛũ lib. ·ca. xvii.
Feria ſecũda poſt ſecũdã dominicã in qua/ Ser. 5.
drageſima de puero Abꝛahã qͥ miſſus eſt
ad Rebeccã: Sermo. j.

Itẽ eodẽ die: homelia de eo qao ſcriptũ eſt

in euãgelio ſᷣm 1 Johannem: Ego vado et Joh.8.
quęretis me ⁊c.quę habet᷑ in expoſi tione
doctoꝛis IJbidem.
Feria tertia poſt ſecũdã dñicã in quadrage Ser. 76.
ſima: De elemoſynis faciẽdis:Sermo.j.

Item eodẽ die alius ſermo de eodẽ:qui ha

bet᷑ in libꝛo Quinquaginta homeliarum.
xviij.et.xlvij.

Itẽ eodẽ die: homelia de eo qð ſcriptũ eſt

in euãgelio ſᷣm Mattheũ:Locutꝰ eſt Je / Watth. 25.
ſus ad turbas ⁊ ad diſcipulos ſuos dicẽs:
Super cathedrã Moypſi ⁊c̃.ꝗ inſerta eſt in
ſermone de Verbis domini.xlix. littera.
D. et ſequentibus.
Feria quarta poſt ſecundã dominicam in Ser. 77.
quadrageſima: De cauſa Jeiunij: loco ac
tempoꝛe: Sermo.j.
In eadẽ feria: de cõceptu Rebecceę: Ser.ij. Ser.7s.
Itẽ eodẽ die:homelia de eo qð ſcriptũ eſt
in euãgelio ſm AMatthęũ: Aſcẽdens Je/ Wattb.12.
ſus hieroſolymã:aſſum jpſit duodecim di⸗
ſcipulos ſuos ſecreto ⁊c.ꝗᷓ habet᷑ de quę⸗
ſtionibus euãgelioꝛũ.lib. ·.ca. xxix.
Feria quinta poſt ſecundam dñicã in qua/ Ser. 79.
drageſima: De ſcala Jacob: Sermo.j.
Itẽ eodẽ die: homelię de eo qð ſcriptũ eſt
in euãgelio ſm Lucã:homo qͥdã erat di / Luc.i6.
ues ⁊ induebat᷑ purpura ⁊ byſſo ⁊c.ꝗ ha
bent᷑ inter ſermões de Verbis dñi. xxiiij.
et.xxv. Et de quęſtionibꝰ euãgelioꝛũ.lib.
ij.ca.xxxviij. Et in libꝛo Quinquaginta
homeliarũ.vij.littera.C.et ſequentibus.

Itẽ alię homelię:de eo qð ſcriptũ eſt in euã

gelio im Johannẽ: Hõ poſſum ego a me/ Job. 5.
ipſo facere quicq; ⁊cc. quę habent᷑ in expo/
ſitione doctoꝛis IObidẽ: Et inter ſermões

de Verbis domini. xliij. et. xlv.

Feria ſexta poſt ſecũdã dñicã in quadrage- Ser. S80.
ſima: de Jacob ⁊ Laban: Sermo.j.
A 3

Annotatio Germonrnũüñn

Ser. Si. Eodẽ die de ſomnio Joſeph: Ser.ij.
Itẽ eodẽ die: homelię de eo qð ſcriptũ eſt

MWattð.⁊I. in euãgelio ſᷣm Matthęũ:homo erat pa
terfamilias qui plantauit vineã cc. ꝗ ha
benk inter ſermones de VUerbis domini:
lix.Et de quęſtionibus euãgelioꝛũ.lib.j.

ca.xxxij.Et lib.ij.ca.xxxviij.

Ser.S92. Sabbato poſt ſecũdã dominicã in quadra

geſima: De eo ꝙ Joſeph latuit patrem in

egypto:Sermo.j.

Item eodem die: homelię de eo quod ſcri/
ucj.iS. ptum eſt in euangelio ſm Lucam: Homo
quidam habuit duos filios:et dixit adole

ſcentioꝛ ex illis: Pater da mihi poꝛtionẽ

ſubſtantię ⁊c.quę habent᷑ inter ſermones
de Verbis domini.xxxiiij. Et de quęſtio/

nibus euãgelioꝛũ lib.ij.ca.xxxiij.Et inter

ſermones ad fratres in heremo. xxvij.
Ser. 85.
Ser.S. In eadẽ dominica:de eo quod ſcriptuʒ eſt:
Exo..· Moꝛtuus eſt Joſeph:et filij Iſrael creue/

runt ⁊c. Sermo. iij.
Itẽ eodẽ die:homelię de eo qð ſcriptũ eſt

Zucj.ir. in euangelio ſm Lucã: Erat ieſus eijciẽs

dęmoniũ ⁊ illud erat mutũ ⁊c.quę haben
tur de quęſtionibus euangelioꝛũ.libꝛo.j.

ca.v.Et libꝛo.ij.ca.xvij.Et inter ſermões

Dee Verbis domini. xj.
Ser. S5. Feria ſecunda poſt tertiã dominicã in qua/

Exro.ð. drageſima: De paleis ęgyptioꝝ: Ser.j.
Itẽ eodẽ die Sermones de Epiſtola ⁊ euãs
gelio eiuſdẽ diei:habent᷑ infra Dñica ſex/

ta poſt octauas feſti Trinitatis. Et inter
fſfſermones ad fratres in heremo. xxxrij.
Ser. S86. Feria tertia poſt tertiã dominicã in quadra

Exo.2. geſima: De natiuitate Moyſi et rubo:

Sermo.j.

Ser.S7. In eadem feria: de decem plagis egyptio/

rum: Sermo. ij.
Itẽ eodẽ die:hHHomelię de eo qð ſcriptũ eſt
Matth.i8. in euãgelio ſm Mattheęeũ: Si peccauerit
in te frater tuus ⁊c̃.quę habent᷑ inter ſer/
mones de Verbis dñi. xv. et. xvj. Et de
,ægeͥqluueſtionibꝰ euãgelioꝛũ.lib.ij.ca.vYv.
Ser. 88. F
Exo. 9. drageſima: De eo quod ſcriptum eſt: In/
durauit dñs coꝛ Pharaonis: Ser. j.
Ser. S9. In eadẽ feria de Pharaone:Ser. .
Itẽ eodẽ die:hhomelia de eo qðs ſcriptũ eſt
Monb.i5. in euãgelio ſᷣm Matthęũ:Acceſſerunt ad
Jeſum ab hieroſolymis ſcribę ⁊ pharilſęi

.85· Dominica tertia in quadrageſima de Jo⸗
SGeñ.39. ſeph ⁊ domina ſua: Sermo.j. “

eria quarta poſt tertiã dominicã in qua/

dicentes: Quare diſcipuli tui cc. quę ha-
bet᷑ de quęſtionibus euangelioꝛum libꝛo.
I.ca.xvij.et.xirx.

Feria quinta poſt tertiã dominicã in qua/Ser. 9.

drageſima: De via triũ dierũ: Sermo.j.
Eodẽ die:de amara ⁊ aq̃ ⁊ mãna: Ser.ij. Ser.or.
Itẽ eodẽ die:homelia de eo qð ſcriptũ eff
in euãgelio ſm Johannẽ: Operamini nõ Joh. s.
cibũ qui perit ⁊c᷑.quę habetur in expoſiti⸗
one doctoꝛis IJbidem.
Feria ſexta poſt tertiã dominicã in quadra Ser.⸗2.
geſima:de eo quod ſcriptũ eſt in euãẽgelio
ſm Johannẽ: Venit ieſus in ciuitatem ſa qop.A.

marie que dicit᷑ ſichar ⁊c. Et de nõ diffe/

rendo baptiſmo: Sermo.j. MV
Eodem die de Raphidin ⁊ de petra ꝑcuſſa Ser.95.
de Amelech. Sermo. ij. . Ero. 17.
Itẽ eodẽ die:homelię de eodem de quo ſu
pꝛa in euãgelio m Johannẽ:quę habent᷑ qJobᷣ.4.
in expoſitione doctoꝛis Ibidẽ.Et in libꝛo
lxxxiij.quęſtionũ:quęſtione.lxiij. .
Sabbato poſt tertiã dominicã in quadra/ Ser.94.
geſima: Sermo habitus ad menſam ſan-·
cti Cypriani:de eo qð ſcriptũ eſt in pſal/
mo: Erudimini qui iudicatis terram: Et NMõ.2.
de muliere adultera: Pꝛimus.

Eodem die:De decem in lege pꝛeceptis: et Ser.95.

de decem plagis: Sermo. ij.
Itẽ eodẽ die:ſermo de iudicibꝰ: qui habet᷑
inter ſermões ad fratres in heremo. xxxv.
Itẽ eodẽ die: homelię de eo quod ſcriptũ
eſt in euãgelio m Johannẽ: Perrexit ie / Zob. .
ſus in montẽ oliueti ⁊c̃.quę habent᷑ in ex⸗
poſitione doctoꝛis IObidem: Et inter ſer/
mones de VWerbis domini.xlvj.

Dominica quarta ĩ quadrageſima De de/ Scr· 6.

cẽ choꝛdis:⁊ decẽ pꝛeceptis: Sermo.j.
Eodẽ die:De filijs iſrael:Sermo.iij.
Itẽ in eadẽ dñica: omelia de eo qð ſcri/
ptũ eſt in euangelio ſm Johannẽ: Abijt Job..
ieſus trans mare galileę quod eſt tyberia/
dis ⁊c.quę habetur in expoſitione docto/⸗
ris. Ibidem.
Feria ſecunda poſt quartã dominicam: de Ser. .
Thuribulis: Sermo.j.
Eodẽ die:de virga Aaron:Sermo.ij.
Item eodem die:homelia de eo qð ſcriptũ
eſt in euã gelio im Johannẽ: Pꝛope erat qeß.2.
paſcha iudęoꝛũ:⁊ aſcendit ieſus hieroſoly
mam ⁊c.quę habet᷑ in expoſitione docto/
ris Ibidem.

Ser. 97.

Ser. ?9·‧

Feria tertia poſt quartã dominicã in qua/ Ser.roo

Plreril, gra
⸗
nta Eole
Peneni Nee⸗
Pb, ineut
giäte
ſbob
S.lr i⸗
uge
ſanot
miſio
Nene
gbg ptie
ensie
teti⸗
Jbian
neli

ES ſefiag
eummn qigge

Nenee
Ng eſtine
lovſa
haben
Kinl

Eng Seigl

Man. ſinng

Ndof. Code

zn
lem
gohen. ptu
gui
lurt
ine
etl
Q”UJÿRUD
Mos, Jabb
iut aug
llo
Me ſanen
ſone
Nene⸗

Um
Nc
dern. Dii
„ Reit
Nis ſon

agn
oſl
as, 6n
Uiri
Nen

Rlonmnien.

nincinnt⸗
nSenn,.
Ninn Seng ,
göbeii
Ohenmninti,

nängunen
jetin gigt
ücuitnnig.
Edetöde
.
depen als
Ndendept
negnebii
bidi Etnlbe
e. ui.
ncäin gunct, *
nenunien⸗
pti ckin ⸗
ismm.E
.
gepeecegnagir⸗

.
abeguibirl
nbernom,
qnoſini
ne pemur
gebabeninnch

nEinug

nicni.
geſm Deng⸗

1,S0,

unrnſfi⸗
bmi. 69
oſtoned⸗

☛ =

„1,
donitamd

=S

„„

tro: Sermo. j. rß.MMdù‧+⸗w
Ser.vou. Eodẽ die: De ſerpente ęneo: Sermo.j.

Numeri.ꝛlI Itẽ eodẽ die:homelia de eo qð ſcriptũ eſt

Job.7. in euãgelio im Johannẽ: Jã die feſto me
diãte: aſcẽdit ieſus in tẽplũ ⁊ docebat ⁊c̃.
g habet᷑ in expoſitione doctoꝛis IJbidẽ.
Feria quarta poſt quartã dominica ĩ qua/
drageſima: De eo ꝙ ſenioꝛ populus in de
ſerto moꝛtuus eſt:et iunioꝛ in terrã repꝛo/
miſſionis ingreſſus eſt: Sermo.f.
Item eodem die: Homelię de eo quod ſcri-
Zob.9. ptũ eſt in euãgelio 'm Johannẽ: Pꝛeteri⸗
ens ieſus vidit hominem cecũ a natiuita/
te ⁊c.quę habent᷑ in expoſitione doctoꝛis
Ibidem: Et in libꝛo Quinquaginta ho/
meliarum. xliij.
Ser.Ioʒ.: Seria quinta poſt quartã dominicã i qua/

Ser.10

Numeri.22. qrageſima: de Balaam ⁊ Balach: Ser. j.

Item eodẽ die:hHomelię de eo qð ſcriptum
Job.5. eſt in euangelio ſm Johannẽ: Pater me/
us vſq; modo operat᷑ ⁊ ego operoꝛ ⁊c̃.quę
habent in expoſitione doctoꝛis Ibidem:
Et ĩ libꝛo Quinquaginta homeliaxꝝ. xxij.

Ser.voꝗ. Feria ſexta poſt quartã dñicã in quadrage⸗/

ZJob.iI.· ſima: De ſuſcitatione Lazari:Sermo.j.
Ser.Ioð. Eodẽ die:ꝙ iuſto dei iudicio ſfilij iſrael ter⸗
rrram repꝛomiſſionis receperunt: Ser.ij.
Item eodem die: Homelisg de eo quod ſcri/
Joh.iI. ptum eſt in euangelio ᷣm Johannẽ: Erat
quidam languẽs Laʒarus ⁊c.quę haben
tur in expoſitione doctoꝛis IJbidem: Et
inter ſermones de Verbis domini. xliiij.
et.lij.Et in libꝛo.lxxxiij.quęſtionum:quę/
ſtione. lxv. M
Ser.os. Sabbato poſt quartam dominicã in qua/
Joſue. i. drageſima: de eo quod Jeſus pꝛęcepit po
purulo vt parati eſſent ad tranſeundum ioꝛ
Joſue,.õ,. danem:Et de Raab meretrice:Et ſubuer
ſione hiericho: Sermo. j.
Item eodem die: homelia de eo qð ſcriptũ
Joßᷣ.S. eſt in euangelio ſm Johannem:Ego ſum
lulux mundi ⁊c̃.quę habetur in expoſitione
. doctoꝛis Jbidaeam.
Ser.107. Dñica in paſſiõe dñi:de Samſone: Ser.].
Itẽ in eadẽ dominica:homelia de eo quod
ZJob.S. ſcriptũ eſt in euãgelio m Johãnẽ: Quis
arguet me de peccato ⁊c.quę habet᷑ in ex⸗

poſitione doctoꝛis Jbidem.
Ser.Ios. Feria ſecunda poſt dominicã paſſionis do/
mini: de Gedon: Sermo.j.

Item eodem die: Homelia de eo quod ſcri⸗

Numeri.iʒ. drageſima: De ex ploꝛatoꝛibus ⁊ de Bo/

ſiciant ⁊c. Sermo.ij.

. — —

ptum eſt in euangelio m Johãnem: AMi/ Jo. 7.
ſerunt pꝛincipes ⁊ phariſęi ⁊c. quę habe
in expoſitione doctoꝛis Ibidem. ä
Feria tertia poſt dominicam paſſionis: de Ser. 109.
illo verſu pſalmi:Sicut deſicit fumus:de/ Ns. s7.
Item eodem die:homelia de eo quod ſcrcti/
ptum eſt in euãgelio ſm Johannem: Am Job. 7.
bulabat Jeſus in galileam ⁊c.quę habet᷑

in expoſitione doctoꝛis Jbideam.
Feria quarta poſt dominicã paſſiõis:de il/ Ser.no.
lo verſu pſalmi: Tibi derelictus eſt pau-⸗ Ns. 9.
per ⁊c̃. Sermo.j.
Item eodem die:homelia de eo quod ſcri /
ptum eſt in euangelio iᷣm Johannem: Fa Jeb. 10.
cta ſunt encenia in hieroſolymis ⁊c᷑. quę
habet᷑ in expoſitione doctoꝛis IJbideam.
Feria quinta poſt dominicã paſſionis: De Ser. Iij.
aduerſitate tempoꝛali:Sermo..).
Item eodem die:homelia de eo quod ſcri/
ptum eſt in euangelio ᷣm Lucam: Roga/ Zud..

bat Jeſum quidam phariſęus ⁊cc. quę ha/

betur in libꝛo Quinquaginta Homelia⸗
rum. xxiij. ß,
Feria ſexta poſt dominicam paſſionis: De Ser.112.
ſtudio ſapientię et meditatione legis dei:
Item eodem die:homelia de eo quod ſciiÜr
ptum eſt in euangelio m Johannẽ:Col/ Zoh. 1.
legerunt pontiſces et phariſei conſilium
aduerſus Jeſum ⁊c̃.quę habetur in expo/
ſitione doctoꝛis Zbodem.
Sabbato poſt dominicã paſſionis: DNe vi/ Ser.nz·
ta moꝛtali et immoꝛtali: Sermo.j.

Item eodem die:homelia de eo quod ſcri/

ptum eſt in euangelio im Johannẽ: Sub Job. 17.
leuatis Jeſus oculis in celum dixit: Pa-
ter venit hoꝛa ⁊c̃.quę habetur in expoſiti,/
one doctoꝛis IJbidem. l
Dominica in Ramis palmarum:de paſſio/ Ser. 114.
ne domini:Sermo.j. H Sðð
In eadem dominica:De traditione Sym / Ser. 15.
boli: Sermo..u0Z. SWͦUWVWUMů
In eadẽ dñica:Ad cõpetẽtes:Sermo.iij. Ser.iis.
Item in eadem dominica de eodem alius
ſermo: qui habetur in libꝛo Quinquagin
ta homeliarum. xlir.
Item in eadẽ dominica alius ſermo de pꝛi⸗
mo verſu pſalmi viceſimipꝛimi:Heus de/ Nsian.
us meus reſpice in me:qui ſumit᷑ ex expo⸗
ſitione doctoꝛis Jbidem.
De eodem etiam pſalmo tractat᷑ in libꝛo de

Ainnotatio Germonũü

gratia noui teſtamẽti ad honoꝛatum.ca.
i 7 ſequentibus.
Ser. 1 Feria ſecũda poſt dominicã Palmarũ: De
paſſione dñi: ⁊ Juda traditoꝛe: Ser.j.
Ser. u18 In eadem feria: de paſſione domini ⁊ Su/
rZ ſanna: Sermo.⸗..).
Ser.ii9 In eadẽ feria:de Symbolo: Sermo.iij.
Itẽ eodẽ die alius ſermo de eodẽ: qui ha/
bet᷑ ĩ libꝛo Quinquaginta homeliaꝝ.xlij.
Item eodẽ die: homelia de eo qð ſcriptũ
Jobᷣ.ia eſt in euãgelio ſm Johannẽ:Ante ſex di⸗
eęes paſche venit ieſus Bethaniam ⁊c̃.quę
habet᷑ in expoſitione doctoꝛis IJbidem.

Ser. 10o Feria tertia poſt dominicã Palmarũ: De

reparatione generis humani: Sermo. j.
Ser. 111 In eadẽ feria: de paſſione dñi. Sermo.ij.
Ser. 122 In eadem feria: Sermo.iij.
Ser.i⁊3 In eadem feria:De expoſitione Symboli:
Sermo.iii.
De paſſione domini:Sermo.j.
Ser. 125 In eadem feria: de expoſitione Symboli:
Sermo. ij. S
Ser.i26. In eadẽ feria: De oꝛatione dñica. Ser. iij.
Ser.127. Feria quinta In cęna dñi:de eo qð ſcriptũ
JZob.13 eſt in euãgelio 'm Johannẽ:Surgit a ceę/
na ⁊ ponit veſtimẽta ſua ⁊c. Ser.j.
Ser.iꝛa8. Eodẽ die: de Juda ſcarioth: Ser.ij.
Ser.29. Eodem die:e fide recta:Sermo.iij.
Item in eadem feria:homelia de eo quod
Job.iʒ. ſcriptũ eſt in euangelio ſᷣm Johannẽ:An
te diem feſtum paſche ſciens ieſus ⁊c.quę
habet᷑ in expoſitione doctoꝛis: Ibidem.
Item eodẽ die alius ſermo de pſalmo ſexa/

NPsðõ.sʒ. geſimotertio: Exaudi deus oꝛationẽ me/
am ⁊c.qui ſumptus eſt de expoſitione do

ctoꝛis eiuſdem pſalmi.
Item eodem die alius ſermo factus ad fra/
tres in heremo:qui inter ſermões ad eoſ-/
Ser. 30 dem habetur.xxviij.
er.· I30. geria ſexta In paraſceue: de Cruce et latro
ne: Sermo.j.
Ser.iʒi. Eodem die:He expoſitione Symboli ad
competentes: Sermo.ij.
Ser.iʒꝛ. Sabbato in vigilia paſchę:de Joſeph qui
Ser.133· Eodem die: DHe ſepulchꝛo dñi: Sermo.ij.
Item eodem die alius ſermo de eodem de
quo ſupꝛa:qui habetur in libꝛo Quinqua
Ser. 154. Jinta homeliarum: homelia.xxxvj.
Ser. Eodem die:de eo quod ſcriptum eſt in Ge/
neſi: In pꝛincipio creauit deus cęlum⁊ ter/

Ser. 14 Feria quarta poſt dominicã Palmarum:

Kogdem die: Sermo.ij.

coꝛpus domini petijt a Pilato ⁊c̃. Ser.j.

ram ⁊c. Sermo.iij.
Eodẽ die: De expoſitione oꝛationis domi/ Ser.1 .

nicę poſt redditũ Symbolũ: Sermo.iiij.
Itẽ eodẽ die:alij ſermones de eodẽ de quo
ſupꝛa:qui habent᷑ in libꝛo Quinquagin/
ta homeliarum. xlij. Et de VUerbis domi /
ni. xxviij.
In die ſancto Paſche: de eo qð ſcriptũ eſt Ser.iʒs.
iu pſalmo:hęc eſt dies quã fecit domꝰ ⁊cc. Nõ.i.
Sermo.j. .
In eodem feſto:de deſcenſu Chꝛiſti ad infe Ser.137.
ros. Sermo.ij. “
In eodẽ feſto:de Reſurrectione:Ser.iij. Ser.iʒs.
In eodẽ feſto de Reſurrectione coꝛpoꝛum Ser.139.
contra gentiles: Sermo.iiij.
Item in eodẽ feſto:alius ſermo de reſurre/
ctione dñi ⁊ cantatiõe Alleluia:qui habet᷑
in lib. Quinquaginta homeliarũ. xvj.
Feria ſecunda paſchę:de eo quod ſcriptum Ser.iAo.
eſt in euangelio m Lucam: Duo ex diſci⸗ Lucj.24.
pulis Jeſu ibant ⁊c. Sermo.j.
Eodem die:de Reſurrectione: Sermo.ij. Ser.qi.
Eodem die: Sermo.iij. Ser 142.
Eodem die:ſermo de Reſurrectione coꝛpo/Ser.iqa5
rum contra infideles: Sermo.iiij.

Feria tertia Paſchęe:Sermo.j. Ser. 144

Eodẽ die:de Reſurrectiõe dñi: Sermo.ij. Ser.i45.

Eodẽ die:de eo qð ſcriptũ eſt in euangelio Ser.i46.
ſᷣm Marcũ: Poſt hęc autem duobus ex Marci.ic.
his ambulãbꝰ apparuit in alia effigie ⁊c.

odem die:de KReſurrectione coꝛpoꝛum cõ Ser.147.

tra gentiles: Sermo.iiij.

Feria quarta Paſchę: de eo qðs ſcriptũ eſt Ser. 148.
in euãgelio ſᷣm Johãnẽ: Manifeſtauit ſe Job.ꝛ.

iterũ ieſus ad mare tyberiadis ⁊c. Ser...
Eodem die:Sermo.ij. Ser. 149.
Itẽ eodẽ die:homelia de eo qð ſcriptũ eſt
in euangelio ᷣm Johannẽ: Manifeſtauit Job.2.
ſe iterum ieſus ad mare Tyberiadis ⁊c.ꝗ⸗
habet᷑ in expoſitione doctoꝛis Ibidẽ.
Feria quinta Paſchę:Sermo.j. Ser. 150.
Ser. 151.
Itẽ eodẽ die: homelia de eo qð ſcriptũ eſt
in euãgelio ſm Johãnẽ: Maria ſtabat ad Job.ꝛo.
monumeutũ ⁊c̃.quę habetur in expoſitio

ne doctoꝛis Ibidem.
Feria ſexta Paſchę: Sermo.j. Ser. 152.
Eodẽ die:Sermo.ij. Ser.iðʒ·
Eodẽ die: Sermo.iij . Ser.I54.

Sabbato poſt diem ſanctũ paſchę:Ser.j. Ser.i55.
Eodem die Sermo.ij.

Ser.156.

zwa
40 uun
ue
gveb⸗
enes
gbibt
nnelunn

les, Gen
gr K. Eend.
Grnto⸗ Eacedon

NCl ai donk
p11 Elidot

zrl Eididon
Flit Eutedon
conmel
Nemine⸗
gogſn
ſo hen.u
nune
ſo ie⸗

e Ponninie

Nitorbe
Jienine⸗
goc ſe

ne hemEg

lrinen

eung Ponine

Meeett
Renint
ſoipdnn
iur
Sennl, Ponne
eeg
dennig Cagend
☛☚
nit
Cptum
muſter
terlene
Voniig
Lutend
ng
Fennne
Paege
Aeedint
Neilte
Cohen

ben

tonisnn

Samdii⸗
oceegt
Aungnugn,
Lebisdont

— ☛nꝛ

adn,

ſhikiatickarn

NneSer i
Nne ponn ⸗
.
node einn
uiarguibab

linin.

Nodſatpanse

Doadid

oe.

cteneccho
1oeſiſ.
3. Een

ii: Somo g

iin aungeie
nducbischhn
zlgenge n⸗

enpenie

cöbi ge
anüriute
4s o)

Giͤc⸗
ſben en

ℳ

e Send S
Nll

Item eodem die: hHomelia de eo quod ſcri/

Jodᷣ.2o. ptum eſt in euãgelio m Johannẽ: Vna

ſabbati maria magdalenę venit mane ⁊c.
quę habet᷑ in expoſitiõe doctoꝛis Ibidẽ.
Item eodem die alius ſermo de Epiſtola:

qui hab etur in libꝛo Quinquaginta ho/

meliarum. xxrx. .
Ser.i57. Dominica in octauis paſchę: ad cõpeten/
tes. Sermo..j.
Ser.i5. Eadem dominica:Sermo.ij.

Ser. 159. Eadẽ dominica: Sermo.iij.

Ser.Ico. Eadẽ dominica: Sermo.iiij.
Ser.I6i. Eadẽ dominica: Sermo.v.

Ser.is. Eadẽ dominica: de Reſurrectiõe: Ser. v.

Ser.Iõʒ. Eadẽ dominica: Sermo.vij.
Ser.isꝗ. Eadẽ dominica: ad baptiʒatos vt bonos
non malos in eccleſia imitent᷑: Ser. viij.
Item in eadem dominica: homelia de eo
quod ſcriptũ eſt in euangelio ̃m Johan⸗
Johᷣ.20. nem: Eum ſero eſſet die illa vna ſabbato/

rum ⁊c.quę habetur in expoſitione docto

ris IObidem.
Ser.Is.· NDominica pꝛima poſt octauas paſchę: Ne
paſtoꝛibus:Sermo.j.
Item in eadem dominica: Homelia de eo
quod ſcriptũ eſt in euangelio ᷑ᷣm Johan/
Jobhᷣ.o. Nem: Ego ſum paſtoꝛ bonus ⁊c.quę habe
. tur in expoſitione doctoꝛis JpidaY.
Ser.1c6. Dominica ſecũda poſt octauas paſchę:De
pace et vnitate: Ser.j.
Item in eadẽ dominica:homelia de eo qð
ſcriptum eſt in euangelio im Johannem:

Job.6. AModicũ ⁊ iam videbitis me ⁊cc. quę ha /

betur in expoſitione doctoꝛis IObide.
Ser.Ib7. Dominica tertia poſt octauas paſche: de

pace: Sermo.j.
Ser.168. Eadem dominica: De dilectione inimico/

Item in eadẽ dominica:homelia de eo qð
ſcriptum eſt in euangelio ᷑m Johannem:
Joh⸗16. Vado ad eum qui me miſit ⁊ẽ. quę habe/
tur in expoſitione doctoꝛis Ibidẽ. Et in/
ter ſermones de Verbis domini.lxj.

Ser. 169. Dominica i Rogationibꝰ: de pace: Ser. ].
Ser. 170. Eadem dominica: De dilectione inimico/

Item in eadem dominica alius ſermo He

pace:qui habetur inter ſermones ad fra

tres in heremo...
Itẽ in eadẽ dominica alius ſermo de dile/
ctione inimicoꝛum: qui habetur in libꝛo

Feria tertia in Rogationibus:Ser.f.

—.———

guſtini de tempoꝛe

Quinquaginta homeliarum. v.

Item in eadem dominica: Homelia de eo

quod ſcriptũ eſt in euangelio m Johan2nn·
nem: Amen amen dico vobis:Si quid pe Job.16.
tieritis ⁊c.quę habetur in expoſitione do/
ctoꝛis IJbidem. .
Feria ſecunda in Rogationibus: de eo qð Ser.i1.
ſcriptũ eſt in euangelio ſm Lucã: Quis Zucj.ii.
veſtrũ habebit amicũ ⁊c. Ser.J. L
Itẽ in eadẽ feria: homelia de eodẽ de uo
ſupꝛa:quę habet᷑ inter ſermones de Ter/
bis domini. xxix.Et libꝛo.ij. de quęſtioni
bus euangelioꝛũ.ca.xxj.et.xxri.
Item in eadẽ Feria alius ſermo de Epiſto
la diei:qui habetur in libꝛo Quinquagin
ta homeliarũ. xij.et.xlvj.et.xlvij. Et ad
fratres in heremo. xxx. ðð

Ser. I72.
Item in eadem Feria:homelia de eo quod
ſcriptũ eſt in euangelio ſm AMatthęum:
Nolite ſanctum dare canibus ⁊c. quę ha⸗ MWaitb..
betur in libꝛo.j.de ſermone domini in mo
te.ca.xxiij.⁊ ſequentibus.Et inter ſermo
nes de Verbis domini. v.

In vigilia Aſcenſionis domini:Ser.i. Ser.175.

Item in eadem vigilia: hHomelia de eo qð

ſcriptum eſt in euangelio ᷑m Johannẽ:
Subleuatis Jeſus oculis ⁊c.quę habe/ Job.r.
tur in expoſitione doctoꝛis Ibidẽ. .
In feſto Aſcenſionis domini:Ser.j.

Ser. 174.
In eodẽ feſto:Sermo.ij. Ser. 125.
In eodẽ feſto:Sermo.iij. Ser. 176.
In eodẽ feſto:Sermo.iiij. Ser. I77.
In eodẽ feſto:Sermo.v. Ser. 178.
In eodẽ feſto: Sermo.vj. Ser. 1794
In eodem feſto: Sermo. vij. Ser. 180.

In vigilia Pẽtecoſtes:de expoſitiõe Sym Ser.isr.
boli: Sermo..J.
In eadẽ vigilia: De expoſitione oꝛationis Ser.i82.
dominicę ad neophitos: Sermo.ij.
Itẽ in eadẽ vigilia ãlius ſermo de eodem
qui habetur in libꝛo Quinquaginta ho⸗
meliarum. xlij. SJ
Item in eadẽ vigilia: homelia de eo quod
ſcriptũ eſt in euangelio ſm Johannẽ: Si Job.14.
diligitis me mãdata mea ſeruate:quę ha/
bet᷑ in expoſitione doctoꝛis Ibidẽ:
In feſto Pentecoſtes:de miſſione ſpirituſ⸗ Ser.83.
ſancti:Sermo.j.

In eodemtfeſto: de miſſione ſpirituſſancti. Ser 24.

Sermo.ij.

AIinnotatio

Item in eodem feſto:de eo quod ſcriptum
Jobᷣ.14. eſt in euangelio iᷣm Johannem: Si quis
diligit me ſermonem meum ſeruabit ⁊c̃.
quę habet᷑ in expoſitiõe doctoris Ibidẽ.
Ser. 185. Feria ſecunda Pentecoſtes de miſſione ſpi
rituſſancti:Sermo...
Ger.186. Eodẽ die: de aduẽtu ſpirituſſancti: Ser.ij.
Item eodem die: Homelia de eo quod ſcri/
Job.ʒ. ptum eſt in euangelio im Johannẽ: Sic
deus dilexit mundum ⁊c.quę ſumpta eſt
de expoſitione doctoris Ibidem.
Ser.17. Feria tertia Pentecoſtes: De miſſione ſpi-
rituſſancti:Sermo.j.
Item eodem die:ho melia de eo quod ſcri
ptum eſt in euangelio ſm Johannẽ: Amẽ
amen dico vobis qui non intrat per oſti/
um ⁊c̃.quę habetur in expoſitione docto/
ris IYbidem. Et inter ſermones de Ver⸗
bis domini. xlix.
Ger. 138. Feria quarta Pentecoſtes:de miſſione ſpi-
rituſſancti:Sermo.j.
Item eodem die:homelia de eo quod ſcri/

Job. 10.

Joh.5. ptum eſt in euangelio ſm Johannẽ: Me/

mo poteſt venire ad me niſi pater meus qͥ
miſit me traxerit eum ⁊cc.quę ſumpta eſt
de expoſitione doctoris Ibidẽ. Et ex ſer/
monibus de Verbis domini.xlvj.
Ger. 189. In feſto ſanctę Trinitatis quod cõmuniter
celebraturdominica in octauis Penteco⸗
ſtes: de ſancta Trinitate: Sermo.j.
Ser.v90. In eodem feſto: de eo quod ſcriptum eſt:
Saßp. 7. Sylẽdor eſt enim lucis ęternę ⁊ imago in/
uilibilis dei ⁊c. Ser.⸗..
Ser. 191. In eodem feſto: De ſancta Trinitate cõtra
Arrianos: Sermo. if. ,—
Ser. 192. In eodem feſto: De ſymbolo ac deitate et
omnipotentia patris:Ser.ii.
Ser. 195. In eodem feſto:De domino ieſu chriſto ꝙ
ab initio ſit cum patre ᷣm deitatẽ:qui ſᷣm
hominẽ nobis a certo initio natus eſt ex
virgine: Sermo.v. L
Ser. 194. In eodem feſto: De ſymbo lo ⁊ ſpirituſan/

cto:ꝙ eiuſdem ſit ſubſtantię atq; deitatis

cuius eſt pater ⁊ filius: Sermo.vj.
Ser. 195. In eodẽ feſto: De fide catholica: Ser. vij.
Item in eodem feſto alius ſermo De indi/
uidua trinitate ⁊ inſeparabili vnitate:in/
cipiens:Sancta ⁊ diuina eloquia ⁊c̃.qui
mpus eſt ex ſermonibꝰ de Verbis apo
oli.ſj.

Item in eodem feſto alius ſermo:incipiẽs:

Exoꝛſiſti mi dilecte fili ⁊c.qui ſumptus eſt
ex libꝛo contra Fęlicianum.
Item in eodem feſto:hHomelia de eo quod
ſcriptum eſt in euãgelio im Johannem::
Erat homo ex phariſeis Nicodemus no / Job.5.
mine ⁊cc.quę ſumpta eſt de expoſitiõe do⸗
ctoris IJbidem. Et ex ſermonibꝰ de Ver⸗/
bis apoſtoli.xiiij.
Item in eodem feſto: alia Homelia de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio ſm Johã⸗
nem:Cum venerit paraclitus quem ego Job. 15.
mittã vobis ⁊c̃.quę ſumpta eſt de expoſi
tione doctoris IJbidem. .
Dominica prima poſt feſtum ſanctę trinita Ser.i9s.
tis: De auaricia vitanda: Sermo.j.
In eadem dominica:de DHauid ⁊ IYlai pa / Ser. 197.
tre ſuo ⁊ de Goliad ſpurio: Sermo.ij.
Item in eadem dominica alius ſermo de
eodem:qui habet᷑ in libro Quinquagin/
ta homeliarum. xxxj.
Item in eadem dominica: Homelia de e
quod ſcriptum eſt in euangelio ᷣm Lucã:
Mhomo quidã erat diues ⁊ induebat᷑ pur- Aucſic.
pura ⁊c̃. quę habetur inter ſermones de
Verbis domini.xxiiij.et.xxv. Et in libro
Quinquaginta Homeliarũ.vij.Et lib.ij.
de quęſtionibus euãgelioꝛũ.xxxviij.
Hominica ſecunda poſt feſtum ſanctę Tri- Ser. 153.
nitatis:de plaga dei: Sermo.j.
In eadẽ dominica: De quinq; heęreſibus Ser.i99.
Sermo.ij.
Item in eadem dominica: Homelię de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio m Lucã:
Hhomo quidam fecit cenam magnam ⁊c̃. Lucj.14.
quę habẽt᷑ inter ſermones de Verbis do/
mini. xxxiij.Et lib.ij.de quęſtionibꝰ euan
geliorum. ca.xxxr.
Dominica tertia poſt feſtum ſanctę Trini/ Ser.200.
tatis:De iudicio Salomonis et duabus 5.Beg ·
meretricibus:Sermo.j.
In eadem dominica:de helia:Ser.ij.
Dominica quarta poſt feſtum ſanctę Trini Ser. 202.
tatis:de eo quod ſcriptum eſt in euange-⸗

lio Sm Mattheum: MHolite iudicare vt nõ Mattb..

iudicemini ⁊c̃. Ser.j.
In eadem dominica:De miſericordia ⁊ in/ ger.205
dulgentia: Sermo. ij. .
In eadem dominica: de eo quod ſcriptum Ser.ꝛ4.
eſt de ſancto Heliſęo: Aſcende calue ⁊c. ⁊ · Res ·
Sermo.if.
Item in eadem dominica: Homelia de eo

Ser. 20.

— —

Satno,

grol
1d6. Pen
hetun
fuin.

r 20 Donit

Ounbeg inel
ſeaa,
bmng eui⸗
rnoj/ Yomini
Nenin
ſuonel
jenor
beturr
geus gezde
go Se
Nenine
glogſe

leritiu
lbro.
jeet.y
miniin
mellar
nigh Pomnini
telen
gucar
Inead

San. ch

Nran. Ee
Prler . in
* Sun

les:
uite⸗
baht
Nen/
gog
theum
eniun
hdeſen
*
ſhleri
Eig dmin

ec,

Ku Ahunm

un chodf

negde

Lemno
Jrenin

Quic
Nlan

Bancti eluguſtini de tempore

gurgite lapſa: Sermo.ij.

Ser. 212 Sermo. ij. eg
er. 1. Dominica octaua: de eo quod ſcriptũ eſt:
boncſinn Prouer.13. Sunt qui ſe diuites affectant nihil habẽè⸗
gllofnlui⸗ tes: et ſunt qui ſe humiliant cum ſint di⸗
n magun uites. Redemptio animę viri diuitie eiꝰ:
de VeisdN pauper autem non ſuffert minas: Ser. j.
Ueſtondicun Item in eadem dominica: Homelia de eo
” „quod ſcriptum eſt in euangelio m AMat/
nrerin MVattd. 7. theum: Attendite a falſis pꝛophetis qui
gnis udtuice yeniunt ad vos ꝛc. quę habetur in libo
ij.de ſermone domini in monte.ca. xxvij.
ubrn minren Et inter ſermões de Verbis do/⸗
e. Xh.
nang Ser. 1. Dominica nona: De timoꝛe domini: et ve⸗

ret6 ra humilitate: Sermo.j.
gentn⸗ 0 „ . „ 5* „
eue Ser. 214 In eadem dominica: De timoꝛe domini:

criomatte⸗ Sermo.ij.
itnnmne, Item in eadem dominica: Homelia de eo
limAH⸗ quod criptum eſt in euangelio ſm Lucã:
iui rZucj.r6, Quidam homo erat diues qui habebat
n

pend

n Ser. 21I. In eadem dominica: De fame Samarię:

villicum ⁊c.quę habetur inter ſermones

limu s. quod ſcriptum eſt in euangelco ſm Lucäaͤ: de Verbis domini. xxxv. HW S
Auden Zud.6. NRemittite ⁊ remittetur vobis ⁊c. quęgha / Dominica decima: De chꝛiſtiano nomine: Ser. 215.
Nen n betur in libꝛo Quinquaginta homelia⸗ Senooo.
Mhumen rum. xxix. In eadem dominica: De chꝛiſtiano nomi/ Ser. 216.
untenunß⸗ Ser. 205. Dominica quinta: de eo quod ſcriptum eſt mine: Sermo.ij.
dahaſtiey⸗ Mattð.v9. in euangelio ᷣm Mattheum: Si vis veni DHominica vndecima:de eo quod ſcriptũ ẽ: Ser.ꝛ⸗.
nd endd re ad vitam ſerua mandata zc. Sermo.j. Mulierẽ foꝛtẽ quis inueniet ꝛc. Sermo.]. Dꝛontet:
Ser.206. In eadem dominica: De heliſęo. Ser.ij. In eadem dominica: De verbo dei audien Ser. riS.
bentan Ser. 207 Dominica ſexta: de Naamã Syro. Ser. j. do: ⁊ muliere foꝛti: Sermo.ij.
gelofn dehi Item in eadem dominica: de eodẽ de quo Itẽ in eadẽ dominica: homelia de eo quod
Unsenen ſupꝛa alius ſermo factus ad fratres in he- ſcriptum eſt in euangelio m Lucam: Dix Zuc. 18.
Nlackdeepe remo:qui inter ſermones ad eoſdem ha⸗ it ieſus ad quoſdam qui in ſe confidebãt.
betur. xxxij. e,„ Lc. quę habetur inter ſermones de Ver⸗/
nlaung tinindn Ser. 208. In eadem dominica: De heliſeo 7 giezi pu bis domini. xxxpy. s
zSend. ero: Sermo. j. Dominica duodecima: De reddendis deci Ser. 219.
Muidt hng Item in eadem dominica: omelia de eo mis: Sermo.j. M .
n Seni. quod ſcriptum eſt in euangelio im Mat/ In eadem dominica: De eo quod ſcriptum Ser. 220.
sſehdn Watth.5, theum: Amen dico vobis: Miſi abunda- eſt in pſalmo: Deus manikfeſte veniet c. NMs5. 4%.
QAunqug⸗ uerit iuſticia veſtra ⁊c̃. quę ſumpta eſt ex Sermo.jj.
libꝛo.j.de ſermone domini in monte. ca. Dominica tertiadecima: de eo quod ſcri- Ser. 221.
bonehdet vj. et. vij. Et ex ſermonibꝰ de Verbis do⸗ ptum eſt: Deponentes mendacium loqui h.4.
rloßglui mini.iiij.Et ex libꝛo Quinquaginta ho/ mini veritatem vnuſquiſq; cum pꝛoximo
– meliarum. l. 4 „ſuo zc. Sermo. j.
enrsn Ser. 209. Dominica ſeptima: de eo quod ſcriptũ eſt In eadem dominica: de beato Job: et de Ser. 222. L
vebil Marcl.S. in euangelio ſᷣm Marcũ: Cum turba mul eo quod ſcriptum eſt in pſalmo: Cantate PS.2.
m. Bi ta eſſet cum ieſu:nec haberent quod man- c⁊eexultate ⁊ pſallite in cithara voce pſal/
üKinn ducarent ⁊cc. Sermo.j. HM mi ⁊c. Sermo.ij. Sðð
nfi⸗ Ser. 210. In eadem dominica: de Heliſeo ⁊ ſecuri in In eadem dominica: De bono patientię: Ser. 23.

Sermo.ijj. ”M
Item in eadem dominica: homelia de eo

quod ſcriptum eſt in euangelio 'm Cuca:
Beati oculi qui vident ⁊c.quę habetur in AZũcj. 10.
ter ſermões de Verbis dñi. xxxvij. Et in
libꝛo Quinq̃ginta homeliarũ.xxxvf.
Dominica quartadecima: De beato Job: Ser. 224.
In eadẽ dominica:He beato Job. Ser.ij. Ser. 225.
Item in eadem dominica Homelia deeeodd
quod ſcriptum eſt in euangelio ᷣm Lucã:
Et factum eſt dum iret ieſus in hieruſalẽ: Lucj. 17.
tranſibat per mediam ſamariam zc. quę
ſumpta eſt ex libꝛo ſecũdo de quęſtionibꝰ
euangelioꝛum.ca.iiij. Et ex ſermonibus
factis ad fratres in heremo. xxxij.
Dominica quintadecima: De beato To / Ser. 226.
bia: Sermo. j.
In eadem dominica: De faciendis elemo- Ser. 22
ſynis:Sermo.ij.
Item in eadem dominica: homelia de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio m Mat⸗
theum: NHemo poteſt duobus dominis Wattß.s.

4

Annotatio Bermonuů

ſeruire ꝛc. quę habetur lib. ij. de ſermone
domini in monte. ca. xv. .
Ser.228. DHominica ſextadecima: de Judith. Ser.j.
Ser. 229. In eadem dominica: de Judith:Ser.ij.

Item in eadem dominica: Homelia de oeoo

quod ſcriptũ eſt in euangelio m Lucam:
Zud. 7. IYbat ieſus in ciuitatẽ quę vocat᷑ Haym
⁊c̃.quę habet᷑ inter ſermones de Verbis
domini.xliij.
Ser.250. Feria quarta: de eo quod ſcriptũ eſt in euã
Mattb.r. gelio õm Mattheũ: Cũ veniſſet ieſus ad
turbas acceſſit ad eum ⁊c. Et de ieiunio ⁊
oꝛatione:Sermo.).
Ser.251. PHominica decimaſeptima: de Ebꝛietate vi
tanda: Sermo.j.
Ser. 232. In eadem dominica: de Ebꝛietate vitãda:
Sermo. ij.
Item in eadẽ dominica alius ſermo factus
d fratres in heremo: qui inter ſermones
ad eoſdem habet᷑.xxxiij. =M
Ser. 233. Feria quarta quattuo: tẽpoꝛũ occurrentiũ
poſt feſtũ exaltationis ſanctę Crucis: de
eo quod ſcriptũ eſt in euangelio ᷣm Mat

MWattb. i2. thęum: Et ecce vnus accedẽs ait illi: Ma/

giſter bone ⁊cc. Sermo.j.

Sabbato quattuoꝛ tẽpoꝛũ occurrẽtiũ poſt

feſtũ ſanctę Crucis: Homelia de eo qð ſcri

Zud.1ʒ. ptũ eſt in euangelio ſm Lucam: Dicebat

ieſus turbis hãc ſimilitudinẽ: Arboꝛẽ fici

habebat quidã ⁊c.quę habet᷑ inter ſermo

nes de Verbis domini. xxxj.
Ser. 254. Hominica decimaoctaua: de eo qð dominꝰ
interrogauit iudęos: cuius filium dicerẽt
S.r. eſſe chꝛiſtum. Sermo.j.
er.255. In eadem dominica: de eodem de quo ſu-
pꝛa. Sermo.ij.
Item in eadẽ dominica: homelia de eo qð
Matth.22. ſcriptũ eſt in euãgelio ſm Matthęeũ: Ac⸗

ceſſerũt ad Jeſum phariſ ei: Et interroga/
uit eũ vnus ex legiſdoctoꝛibus ⁊c̃.quę ha
bet᷑ ĩ li. Quiquaginta homeliaꝝ.xxxviij.

Ser.236. DHominica decimanona: de eo quid ſit ho-

mini facere bonũ:Sermo.j.
Ser.257. In eadẽ dominica: Sermo habitus ad mẽ

7„

In eadem dominica de Augurijs. Ser. ij. Ser. 241.
Item in eadẽ dominica: homelia de eo qõo
ſcriptum eſt in euangelio ᷣm Johannem:
Erat quidã regulus cuius filius infirma / Zoh. 4.
bat᷑ ⁊c.quęhabetur in expoſitione docto⸗/
ris IJbidem.
Hominica viceſimaſecunda: de Suſanna: Ser. 242.
Sermo.)].
In eadem dominica:de caſtitate cõiugali: ger. 243
Sermo.ij. .
In eadem dominica :iterũ de caſtitate cõ/ Ser. 244.
iugali: Sermo.iij.

L.

Hominica viceſimatertia de continentia ⁊ Seq 145.

abſtinentia: Sermo.j.
In eadem dominica:ad Juuenes vt conti/ge 2
4. 246.
neant: Sermo. jij.
Hominica viceſimaquarta: de adulterino Ser. 247.
habitu viroꝛum ac mulierum ⁊c. Ser. j.

In eadẽ dominica de cõtinẽtia: Sermo.ij. SGer.⁊ 48s.

Dominica viceſimaquinta: de caſtitate et Ser. 249.
munditia: Sermo.j.

In eadem dominica: de incauta familiari / Ser. 150.

tate extranearũ mulierũ: Sermo.ij.
Item in eadem dominica:de eo quod ſcri/
ptum eſt in euãgelio 'm Johannem: Cũ Job·6.
ſubleuaſſet ieſus oculos ⁊c.incipiẽs:Mi/⸗
racula quę fecit dominus ⁊c. quę ſumpta
eſt de expoſitione doctoꝛis Ibidem.
DHominica viceſimaſexta ſi occurrat: de eo Ser. 5r.
quod ſcriptũ eſt: Uacate videte:quoniã Ns.45.
ego ſum deus ⁊c. Ser.j.
In Anniuerſario dedicationis eccleſię vel Ser. 52.
altaris. Sermo.j.
Eodem die: Sermo.ij. Ser. 253.
Eodem die: Sermo habitus in regione ter Ser. 254.
tia in baſilica Petri Carthagiñ. Ser. iij.

Eodem die:Sermo.iiij. Ser. 255.
Eodem die:Sermo.v. Ser. 255.·
Finis Annotationum

ſam ſancti Cypꝛiani ĩ die dominico:de iu/

ſticia. ij.

Ser.238. Dſñica viceſima:de bono diſciplinę:Ser.j.

Ser.239. In eadem dominica: de diſciplina chꝛiſtia/
na: Sermo.ij.
Ser.⁊ 40. NDominica viceſimapꝛima:de tribus pueris
miſſis in foꝛnacẽ ignis: Sermo.j.

uut

fotlauk
ecmein
Plandoe⸗
lgtennol
Cnfuſion
glärung
fenuspt
ſcentint
iedom
(nguin
Mimen
enimc
bbent
hhpobie
lan. N
lann
elletn
GCafn tnot
bl lnge
Petentde
Mbopenn
ienigt-
5heuang
nio⸗ dpe
gaio
tglenan
nnavi
ign

B. Aug. de tpe Ber. I. Do. I. Aduent dñi Ger.I.

quid vtile ⁊ neceſſariũ pꝛecipit exhiberi.DOo

ri. Sau. ¶ Dini Aurelij Auguſtini Hippon?è
ded R ſis epiſcopi Opus ſermonũ detẽ
ven poꝛe ſcðm dominicas alioſq; dies
N 1i Auibꝰ apte cõneniunt oꝛdinate di⸗
4 AUinctoꝛum: ? eliciter incipit.
n gun ¶ Pominica pꝛima Aduentus do/
· Wmini ſaluatoꝛis: Dermo vnicus.
ec'jgα Annotatio — O Ppropin
numeralis guãte iam
nt ga crins ſer Qna ima ſolẽ/
cnd Rcris ul nitate qua ſalua/
Su Benno 1./ toꝛ noſter ĩter ho/
Gid g * mines naſci miſe/⸗
4. ricoꝛditer volgit:
— fratres chariſſimi
0. 4 RR
e Sm ttentius coſideratesqhaliter opoꝛteat nos

leclgnig aduentu tanteę potentię ſparari: vt regẽ ⁊
ini a dominũ noſtrũ lęti atq; gaudẽtes cum glo⸗
H ria ⁊ laudibus mereamur ſuſcipere:⁊ in con/
ſpectu eius inter cętus fęlices ſanctoꝛũ gra/

in i⸗ tulando exultare:magis q; ab eo ꝓpter fędi/
i tatem noſtrã repulſi inter peccatoꝛes ęternã
D confuſionẽ mereri.Et ideo rogo ⁊ moneo vt
quãtum poſſumus cum dei adiutoꝛio labo/
agang remus: vt in illo die cum ſincera ⁊ pura con/
Nonis eis ſcientia ⁊ mundo coꝛde ⁊ caſto coꝛpoꝛe ad al/
non tare domini poſſimus accedere: et coꝛpus ⁊
Sr ſanguinẽ eius nõ ad iudiciũ:ſed ad remediũ
len⸗ animę noſtre mereamur accipere. In chꝛiſti
6 enim coꝛpoꝛe vita noſtra cõſiſtit: ſicut ipſe di
“ů Joh.s.xit: Miſi mãducaueritis carnẽ filij hominis ⁊
onete n biberitis eius ſanguinẽ:non habebitis vitã
elln in vobis. Mutet g̊ vitã:qui vult accipere vi
tam. Nam ſi nõ mutet vitã: ad iudiciũ acci/

piet vitam: ⁊ magis ex ipſa coꝛrumpit᷑ q; ſa-
netur: magis occidit᷑ q; viuifſicet᷑. Sic em̃ di⸗
TCorj.ii.xit apoſtolꝰ: Qui mãducat coꝛpus dũñi ⁊ bi/
bit ſanguinẽ eius indigne:iudiciũ ſibi man/
B ducat ⁊ bibit.Et licet nos omni tempoꝛe bo
nis operibus oꝛnatos ac ſplendidos eſſe cõ/
ueniat: pꝛęcipue tamẽ in die natalis dñi: ſiẽ
Matth.ꝭ. in euangelio ipſe dixit:lucere debent homi⸗
nibꝰ opera veſtra. Cõſiderate quęſo fratres
quãdo aliquis homo potens aut nobilis na
talem aut ſuum aut filij ſui celebꝛare deſide⸗
rat:quãto ſtudio ante plures dies quicquid
in domo ſua ſoꝛdiũ inuenerit oꝛdinat emun
dari:quicquid ineptũ ⁊ incõgruũ pꝛoijci:qᷣc/

X

mus etiã ſi obſcura fuerit dealbat᷑:pauimẽ/
ta ſcopis mundant᷑: ⁊ diuerſis reſperſa floꝛi⸗/
bus adoꝛnant᷑.Quicqͥd etiam ad lęticię ani/
mę ⁊ coꝛpoꝛis delitias ꝑtinet:omni ſollicitu/

dine pꝛouidet᷑. Vt quid iſta fratres chariſſi⸗

mi: niſi vt dies natalitius cum gaudio cele/
bꝛet᷑ hominis moꝛituri? Si &̊ tanta pꝛęparas

in natalitio tuo aut filij tui: quanta ⁊ qualia
pꝛeęparare debes ſuſcepturus natalẽ domini

tui? Si talia pᷣparas moꝛituro:qualia pſ̃para

re debes ęterno? Quicqͥd ergo non vis inuen-

niri in domo tua:quantum potes laboꝛa vt
non inueniat deus in anima tua. Certe ſi te
rex terrenus aut quicunq; paterfamilias ad
ſuum natalitiũ inuitaret: qualibꝰ veſtimen/
tis ſtudueris oꝛnatus incedere: qᷓ; nouis vel
nitidis:qᷓ; ſplẽdidis: quoꝝ nec vetuſtas nec
vilitas nec aliqua fęditas oculos inuitantis
offenderet.Tali ergo ſtudio inquãtũ pꝛęua/
les chꝛiſto auxiliante cõtẽde:vt diuerſis vir⸗
tutũ oꝛnamẽtis anima tua cõpoſita: ſimpli⸗
citatis gemmis et ſobꝛietatis floꝛibus adoꝛ⸗
nata ad ſolennitatẽ regis ęterni:id eſt ad na
talẽ domini ſaluatoꝛis cum ſecura cõſcientia

ꝓcedat:caſtitate nitida:charitate ſplẽdida:

elemoſynis candida.Chꝛiſtus em̃ dominꝰ ſi
te ita cõpoſitũ natalitiũ ſuũ celebꝛare cogno
uerit:ipſe ꝑ ſe venire ⁊ animã tuã non ſolum
viſitare:ſed etiã requieſcere: et in ꝑpetuũ in
illa dignabit᷑ habitare:ſicut ſcriptũ eſt:Et in ꝛ.Corl..

habitabo in illis:⁊ inambulabo. Et iterum: Apod.z.

Ecce ſto ad oſtium ⁊ pulſo: ſi quis ſurrexerit

⁊ aperuerit mihi: intrabo ad illum ⁊ cenabo
cum illo:⁊ ille mecũ.e fęlix eſt illa anima ꝗ̊ C

vitã ſuam ita deo auxiliate ſtuduerit guber⸗
nare:vt chꝛiſtũ hoſpitem ⁊ habitatoꝛẽ mere⸗/
atur excipere: Sicut ecõtrario q; infclix ẽ illa
conſcientia: tota lachꝛymaꝝ fonte lugenda:

quę ſe ita malis operibꝰ cruentauit:vt in ea

chꝛiſtus nõ requieſcere:ſed diabolus incipi-
at dominari. Talis em̃ anima ſi medicamen
tũ pnitẽtię non cito ſubuenerit:a luce relin/
quit᷑:a tenebꝛis occupat᷑: vacuat᷑ dulcedine:
implet᷑ amaritudine:a moꝛte inuadit᷑:a vita
repudiat᷑. Mon tamẽ de dñi pietate diffidat
qui talis eſt:nec moꝛtifera deſperatiõe fran/
gatur:ſed magis ad pęnitentiã cito fugiat:⁊
dum adhuc noua ſunt ⁊ calent peccatoꝛum
ſuoꝛũ vulnera:ſic ſibi adhibeat medicamẽta
ſalubꝛia:qꝛ medicus noſter omnipotẽs eſt:⁊
ſic cõſueuit plagas noſtras curare:vt nec ci-
3

Bancti dluguſtini de tempore

catricum veſtigium poſt ipſius medicamina
D remaneat. Ideo etiam ab omni inquinamẽ

to ante eius natalẽ multis diebus abſtinere

debetis. Quotienſcũq; aut natalem domi⸗/
ni:aut reliquas ſolẽnitates celebꝛare diſpo/
nitis:ebꝛietatem ante omnia fugite:iracun/
dię q̃ſi beſtię crudeliſſimę repugnate:odium
velut venenum moꝛtiferum de coꝛde veſtro
repellite:E& tanta ſit in vobis charitas ꝗ̊ nõ
ſolum vſq; ad amicos:ſed etiã vſq; ad ipſos
ꝑueniat inimicos:vt ſecuri poſſitis dicere in

Matth.s. oꝛatiõe dominica:Dimitte nobis debita no

ſtra:ſicut ⁊ nos dimittimus debitoꝛibus no/
ſtris. Mã qui ſe ſcit vel vnum hominũ odio
habere:neſcio ſi ad altare dñi ſecurus poſſit
accedere: cum pꝛecipue beatus Johannes
euangeliſta terribiliter clamet ⁊ dicat: Qui
fratrem ſuũ odit:homicida eſt. Mam veſtrũ
eſt iudicare:vtrũ homicida anteq; pęnitẽtiã
agat: pᷣſumere debeat euchariſtiã accipere.
Addit etiam adhuc ſanctus Johãnes ⁊ da/

1, Job. s. mat dicens: Qui fratrem ſuum odit in tene/

bꝛis eſt: ⁊ in tenebꝛis ambulat:⁊ neſcit qͥ va/⸗
dat:qm̃ tenebꝛę obcęcauerunt oculos eius.
Et iterũ: Omnis inquit qui fratrẽ ſuum nõ

i.Jobᷣ.4. diligit:maner in moꝛte.Et iterũ: Si quis di

xerit qꝛ diligo deũ:⁊ fratrẽ ſuum odit: men/
dax eſt. Qui enim non diligit fratrem ſuum
quem videt:deum quẽ nonvidet:quomodo
poteſt diligere? Quicũq; ergo odiũ vel ira/
cundiã ſeruat i coꝛde: ⁊ ſub tali tonitruo nec
terretur nec exꝑgiſcit᷑: nõ doꝛmiens ſed moꝛ/
tuus eſſe credẽdus eſt.heęc ergo fratres cha⸗
riſſimi quotidie cogitãtes:qui boni ſunt cũ
dei gratia cõtendant ꝑſeuerare in operibus
bonis: quia nõ qui cęperit:ſed qui ꝑſeuera/
uerit vſq; in finem hic ſaluus erit. Qui vᷣo
ſe ad elemoſynam tardos: ⁊ ad iracundiam
pꝛomptos: ⁊ ad exercendã luxuriã pᷣcipites
eſſe cognoſcunt: auxiliante dño feſtinent ſe
a malis eruere:vt quę bona ſũt mereant᷑ im/
plere: vt cum dies iudicij venerit:nõ cũ im/
pijs: ſed cum iuſtis ⁊ miſericoꝛdibus ꝑueni/
re ad ęterna pꝛemia mereant᷑:pſᷣſtante domi⸗/
no noſtro ieſu chꝛiſto: qui cũ patre et ſpiritu
ſancto viuit ⁊ regnat ĩ ſęcula ſęculoꝝ Amẽ.

Sermo.. ¶ Dominica ſecũda Aduẽtus domi
DaHSDen 2a o P ☚i: Sermo vnicus.

Ancram ⁊ deſiderabilem: gloꝛioſam
ac ſingularẽ ſolennitatẽ: hoc eſt na/
tiuitatẽ dñi ſaluatoꝛis fratres dile⸗

ctiſſimi deuotiõe ſideliſſima ſuſcepturi:tot
viribus nos debemꝰ cũ ipſiꝰ adiutoꝛio pſᷣpa/
rare:⁊ om̃es latebꝛas animę noſtreę diligẽter
aſpicere:ne foꝛte ſit in nobis aliqð peccatũ
abſconditũ:qð ⁊ cõſcientiã noſtrã cõfundat
ac moꝛdeat:⁊ oculos diuinę maieſtatis offẽ/
dat. Mam licet chꝛiſtus dñs nr̃ poſt paſſionẽ
reſurrexerit: ⁊ in cclum aſcenderit: cõſiderat
tamẽ vt credimꝰ ⁊ diligẽter attendit: qualit
ſe vnuſquiſq; ſeruoꝛũ eius ſine auaricia:ſine
ira:ſine ſuperbia atq; luxuria ad celebꝛandã
eius natiuitatẽ ſtudeat p̃parare atq; compo
nere:⁊ ̃m qð vnũquẽq; oꝛnatũ bonis moꝛi/
bus viderit: ita illi gratiam ſuę miſericoꝛdię
diſpenſabit. Si enim viderit charitatis luce
veſtitũ:iuſticię vel miſericoꝛdię margaritis
oꝛnatũ:caſtũ:humilẽ: miſericoꝛdẽ: benignũ
⁊ ſobꝛiũ:ſi talẽ agnouerit coꝛpus ⁊ ſanguinẽ
ſuũ ei nõ ad iudiciũ: ſed ad remediũ ꝑ ſacer/
dotum ſuoꝛũ miniſtenũ diſpenſabit. Si vᷣo
aliquẽ viderit adulterũ:ebꝛioſum: cupidũ ⁊
ſuperbũ:timeo ne hoc illi dicat᷑:qð in euãge

lio dñs ipᷣe dixit: Amice:quomõ huc intraſti Matth.22,

nõ habens veſtẽ nuptialẽ: Et qð dñs auer/
tat fiat illud qð ſequit᷑: Ligate illi manus et
pedes ⁊ ꝓijcite i tenebꝛas exterioꝛes:vbi eſt
fletus ⁊ ſtridoꝛ dentiũ. Ecce qualẽ ſententiã
in die iudicij excipiet:qui ſine remedio pęni/
tentię ad feſtiuitatẽ dñi vitioꝝ ſoꝛdibꝰinqui
natus acceſſerit. In natale em̃ dñi frẽs dile· B
ctiſſimi quaſi in nuptijs ſpiritalibꝰ ſpõſę ſuę
eccleſię chꝛiſtus adiũctus eſt. Tunc veritas Ns. ð4·
de terra oꝛta eſt: tũc iuſticia de cęlo ꝓſpexit:
tunc ꝓceſſit ſponſus de thalamo ſuo:hoc eſt
verbũ dei de vtero virginali. Pꝛoceſſit enim
cũ ſponſa ſua ecclia:id eſt hũanã carnẽ ſuſce
pit. Ad iſtas &ᷣ tam ſanctas nuptias inuitati
⁊ ad cõuiuiũ patris ⁊ fllij ⁊ ſpũſſancti intra/
turi: videte qualibꝰ indumentis debeamus
oꝛnari.Et ideo mũdemus quãtum poſſumꝰ
cum dei adiutoꝛio coꝛda ſimul ⁊ coꝛpoꝛa no/

ſtra: vt ceęleſtis ille inuitatoꝛ nihil in nobis

ſoꝛdidũ:nihil fedũ:nihil obſcurũ:nihil ocu/⸗
lis ſuis depꝛehẽdat indignũ. hęc & frẽs dile
ctiſſimi nõ trãſitoꝛie:ſed cũ ingenti tremoꝛe

debemus attendere. Inuitati em̃ ſumus ad

nuptias:vbi nos ipſi ſi bñ agimꝰ ſponſę eri/
mus.Cogitemꝰad q̃les nuptias:cõſideremꝰ
ad qualẽ ſpõſum:vel ad quale cõuiuiũ inui/
tati ſumꝰ. Inuitati em̃ ſumꝰ ad mẽſam: vbi
nõ inuenit᷑ cibꝰ hoim:ſed panis ponit᷑ ange-
loꝛũ.Et ideo videamus ne foꝛte intus in aia

ptjs No
genoset
funt;
hommineo
nunicasp
mercoe
favelge
vonatin
denoftn
aglanai
gbügant
fegheni
Atiukun
lochriſtian
ſebꝛent.
nos tois
pcorede
nüdum
turifumm
gtitudin
lecüno⸗
regnum
lerem t.
kalitari
panem
liſmiſa
reteliq
Ouiamnin
haiten
giuna
teſteum
vocpan
heberpn
biinſetnn
Cigbam
umten
Vinuſen
ſunpt
va hone
Nrena
depe
nchdie

.

õq

BGermo.II.III. Do. II. et. II. Aduen. Ger. I.

nũc pauꝑes deſpiciũt audiamꝰ:Diſcedite a Wattb. 25.

n Annotatio vbi deberemꝰbonoꝛũ operum margaritis
iuuinm numeralis oꝛnari: ibi apareamus vitioꝛũ pannis vete
aſiplein ordinis ſer ribus inuoluti: Et quãdo eos qui boni ſũt

nochi
Maleſens ſ

Nihoſtorſne⸗

Nenrillen

engn

Atü bonisn
emletot
lchmnunsh
die nugans
e hengi
Pustſanguni
nmeciigſacn
enlabi Siin
oſun: apii,
algoͤnaiige

möhcinmkie

Etgodistue
teillſpunse
tenorarrbic⸗

guliſettum

elenetiopen
ſouben

idiifisde !
ulb ieie
Luerena

deggogen
mmoſtother
poaltann
micnilit
hiſancnnn
nsdebenni
iun ſin
utopont⸗
bü nnods
iü nbloe⸗
gen nin
jeßſunue⸗
n honſen
gcſtatn
chuiuſan,
poni n
lnuan

iliimi monũ buiin oculis dei caſtitas reddet candidos: tunc
operis.

eos qui mali ſũt reddat luxuria ſoꝛdidatos.

CEt ideo quotienſcũq; aut dies natalis dñi:

aut reliquę feſtiuitates adueniũt: ſicut fre/
quẽter admonui: ante plures dies: nõ ſolũ

ab infelici cõcubinarũ cõſoꝛtio:ſed etiã a ꝓ/

pꝛijs vxoꝛibꝰ abſtinete: ab oĩ iracũdia vos

alienos efficite:peccata pꝛęterita per elemo

ſynam ⁊ pęnitentiã redimant᷑: contra nullũ

hominẽ odiũ ĩ coꝛde teneat᷑: Quod ſolebat

vanitas per gulã ꝑdere:incipiat iuſticia per
miſericoꝛdiã pauperibꝰ erogare: Qð luxu·

ria vel gula diſſipauit in mundo: pietas re/

ponat in cęlo.Et licet hoc expediat vt ſemꝑ
elemoſynas facere debeamus:pcipue tamẽ
in ſanctis ſolennitatibus ſᷣm vires noſtras
abũdantius erogemus: pauperes ante oĩa
frequẽtius ad cõuiuiũ reuocemꝰ. Nõ enim
eſt iuſtum vt in ſancta ſolennitate in popu/

lo chꝛiſtiano ad vnũ dominũ ꝑtinente: alij
inebꝛient᷑:alij famis periculo crucientur.Et

nos ⁊ oĩs populus vniꝰ dñi ſerui ſumꝰ:vno

pᷣcio redempti ſumus:pari cõditione in hũc

mũdum intrauimꝰ: ſimili etiã exitu migra/⸗
turi ſumus.Et ſi bene agimus advnam be/
atitudinẽ pariter veniemꝰ. Et quare pauꝑ
tecũ nõ capiat cibum:qui tecũ accepturꝰ eſt
regnum? Quare pauper nõ accipiat vel ve/
terem tunicã: qui tecũ recepturus eſt ĩmoꝛ/
talitatis ſtolam? Quare pauper nõ mereat
panem tuum:qui tecũ meruit accipere bap/
tiſmi ſacramentũ? Cur indignus eſt accipe/

re reliquias ciboꝛũ tuoꝛũ: qui tecũ ad cõui/
DHuium inuitatꝰ eſt angeloꝛũ: Audite fratres:

audite nõ meũ ſed domni cõmune pſᷣceptũ.

Zud.i4. Sic enim ait in euangelio.Cum facis pꝛan/
dium aut cęnam: noli inuitare diuites qui

te iterum inuitent:⁊ ſiat tibi retributio: ſed
voca pauꝑes ⁊ claudos: ⁊ beatꝰ eris: qͥa nõ
habẽt vnde retribuãt tibi:retribuet᷑ autẽ ti⸗

bi in retributiõe iuſtoꝛũ.Sed dicit aliquis.

Ergo amicos aut parẽtes nõ debeo ad cõui
uium reuocare? Rogandi ſunt ⁊ parentes ⁊
vicini:ſed rarius rogandi ſunt.Et nõ nimis
ſumptuoſa ⁊ delitioſa: ſed tã parca ⁊ ſobꝛia
vel honeſta illis debent conuiuia pſparari:
vt remaneat vnde poſſint pauperes refici:
vnde poſſit aliquid indigentibus erogari:
vt cũ dies iudicij venerit non cũ impijs qui

põt eſſe

me maledicti in ignẽ ęternũ:ſed cũ iuſtis et

miſericoꝛdibus audire mereamur: Venite
benedicti patris mei ꝑcipite regnũ:qꝛ eſuri/
ui ⁊ dediſtis mihi manducare: ſitiui ⁊ dedi/

ſtis mihi bibere: Simul etiã nobis illa vor

deſiderabilis dirigat᷑: Euge ſerue bone ⁊ ſi/
delis: qꝛ ſuꝑ pauca fuiſti fidelis: ſup multa

te cõſtituã: intra in gaudiũ dñi tui. Sed vt E

hec quę ſuggeſſimꝰ ſenſibus vfr̃ę charitatis

tenacius inhereant: bꝛeuiter quę dicta ſunt
iteramꝰ. Hoc em admonuim fratres: vt qꝛ

natalis dñi iminet: tanq; ad nuptiale ⁊ cele/
ſte cõuiuiũ ab omni luxuria alieni:et bonis

oꝑibus adoꝛnati nos ꝑ chꝛiſti adiutoꝛiũ pꝛę

paremꝰ:elemoſynas pauꝑibus erogemus:
iracundiã vel odiũ velut venenũ de coꝛdibꝰ

nfis reſpuamꝰ. Caſtitatẽ fideliter ↄſeruate:

ad cõuiuia vr̃a frequẽtiꝰ pauꝑes reuocate:
ad vigilias maturiꝰ ſurgite:in eccleſia ſtan/
tes aut oꝛate aut pſallite: verba ocioſa aut

ſecularia nec ipſi ꝓferte:et eos qui pꝛoferre
voluerit caſtigate. Pacẽ cũ omnibꝰcuſtodi/
te:⁊ q̊s diſcoꝛdes agnoſcitis: ad cõcoꝛdiam
reuocate.Hhec ſi fidelit᷑ chꝛiſto adiunãte vo/
lueritis implere:⁊ ĩ hoc ſęculo ad altare do/
minicũ ſecura cõſciẽtia poteritis accedere:

⁊ in futuro ad ęternã beatitudinem fęliciter

ꝑuenire:pᷣſtante dño nr̃o ieſu chꝛiſto:qui vi

uit ⁊ regnat in ſecula ſeculoꝝ: AmẽYẽ.
Dominica ꝓrima ante feſtũ nati
uitatis dni ſaluatoꝛis de vnitate
trinitatis ⁊ incarnatiõe nbi: BGer⸗
mo

dñs deus tuus: deus vn eſt. Mon

nõ eſt numerus.Optime noſtis iſta fratres

chariſſimi: qui coꝛde foꝛtiter tenetis catholi
cam veritatẽ:audite tamẽ bꝛeuiter:qð adiu
uãte dño ꝓpoſui explanandũ. Deus vnꝰẽ

pater:deus vnꝰ eſt filius:deus vnꝰ eſt ſpũſ⸗
ſanctꝰ: Mõ tres dij: ſed vnꝰ eſt deus. Trinꝰ
in vocabulis:vnꝰ in deitate ſubſtãtię. Sed
dicit mihi hereticus:Ergo ſi vnũ ſunt:om̃s
ſunt incarnati:non ad ſolũ chꝛiſtũ ꝑtinet ca
ro. Mempe aliud eſt aĩa:aliud ratio: ⁊ tamẽ
in aĩa eſt ratio:et vna eſt aia. Sed aliud aĩa

agit: aliud ratio. Aia viuit: ratio ſapit. Et

9 2

Egimꝰ ſanctũ Moyſen populo dei A
pᷣcepta dantẽ:vbi dixit:Audi iſrael meutj.o.

aioꝛ: nõ põt eſſe minoꝛ:⁊ non põt
numerari:dicẽte DHauid ꝓpheta: Mοagnus
dñs nf̃:⁊ magna virtus eius:⁊ ſapiẽtię eius

ermo. III.

—

ad animã ptinet vita:ad rõneʒ ꝑtinet ſapiẽ/

tia.Et cum vnũ ſint:aia ſola ſuſcipit vitam:

ratio ſola ſuſcipit ſapientiã: ⁊ tamẽ nec aia
ſine rõne:nec ratio ſine aia. Sic ⁊ pater ⁊ fi/
lius licʒ vnũ ſint:et vnus deꝰ ſit: ad chꝛiſtũ
ſolũ ꝑtinet caro:ſicut ad ſolã rationẽ ꝑtinet
ſapiẽtia: licʒ nõ recedat ab aia. Ecce aliud:
In ſole caloꝛ ⁊ ſplendoꝛ in vno radio ſunt:
ſed caloꝛ exiccat:ſplendoꝛ illuminat. Aliud
ſuſcipit caloꝛ:aliud ſplendoꝛ. Et licʒ caloꝛ ⁊
ſplendoꝛ ab inuicẽ nõ queãt ſeꝑari: ſuſcipit
ſplẽdoꝛ illuminationẽ nõ feruoꝛẽ:ſuſcipit ca
loꝛ feruoꝛẽ nõ illuminationẽ: Aliud ſimul:

aliud ſingulares agũt:et tamẽ ab inuicẽ nõ

ſeparant᷑.Sic ⁊ filius ſuſcepit carnẽ ⁊ nõ de⸗/

Joh. 16.

ſeruit patrẽ: nec ſe diuiſit a patre. Suſcepit
inquã filius carnẽ in ꝓpꝛietate: ſed tñ ⁊ pat
⁊ ſpũſſanctus nõ defuit maieſtate. In diui/
nitate ęqualitas:ĩ carne ſola filij ꝓpꝛietas:
nõ autẽ ab eo patris aut ſpũſſancti receſſit
aliquãdo diuinitaſ.Cũ ergo vna ſit deitas:
vna ſit diuinitas: impleuit quidẽ carnẽ xpᷣi
⁊ pater ⁊ ſpũſſanctꝰ: ſed maieſtate nõ ſuſce/
ptione. Vis ſcire qꝛ cũ eo fuit ⁊ pater? Hon
ſum inquit dñs ieſus chꝛiſtꝰ ſolus:ſed pater
mecũ eſt. Audi ⁊ de ſpũſancto:qꝛ cũ eo erat

Zud.4. Euãgeliſta refert:Auia ieſus plenꝰ ſpũſan

cto regreſſꝰ ẽ ab ioꝛdane. Ecce ſic ſolꝰ ieſus
chꝛiſtꝰ ſuſcepit carnẽ: ⁊ tamẽ ⁊ pater ⁊ ſpũſ/

ſanctꝰ nõ defuit maieſtate. Sicut celũ ⁊ ter
rã implert pater:implet ⁊ ſpũſſanctꝰ. Carnẽ

chꝛiſti deſerere nõ potuerũt: quãdo in diui9/
nitatis vnitate mãſerũt. Adhuc citharã re/⸗
ſpice:vt muſicũ melos ſoniſ dulcibꝰreddat:

tria pariter adeſſe vident᷑: ars:manꝰ⁊ choꝛ/

da:⁊ tñ vnꝰ ſonus audit᷑. Ars dictat:manꝰ
tãgit:reſonat choꝛda.Tria pariter operant᷑

F ſola choꝛda ꝑſonat ꝙ audiat᷑: HNec ars nec

manꝰ ſonũ reddũt:ſed ea cũ choꝛda pariter

oꝑant᷑.Sic nec pater nec ſpũſſanctꝰ ſuſcepe

rũt carnẽ:⁊ tamẽ cum filio pariter operant᷑.
Sonũ ſola choꝛda excutit: carnẽ ſolꝰ chꝛiſtꝰ
accepit.Operatio ĩ tribꝰcõſtat:ſᷣ quõ ad ſo/
lã ꝑtinet choꝛdã ſoni redditio: ſic ꝑtinet ad
xpᷣm ſolũ carnis hũane ſi uſteptio ., Tobtra
iudęus cõtra naturã inquit parere virgo nõ

potuit: Et deteſtãdꝰ Manicheus: Si caro
erat:virgo eſſe non potuit. Si virgo peꝑit:

phãtaſma fuit. Vtriſq; reſpõdendũ ẽ. Pꝛo/

ferã de hiſtoꝛia veteris teſtamẽti neceſſariũ

Numeri. 17.

exemplũ ↄtra iudęũ:qð ſonuit ĩ auribꝰ nf̃is

manifeſtiſſimã veritatẽ. Dñs moyſi ſancto

Bancti aluguſtini de tempoe

pᷣcepit:de ſingulis tribubus virgas afferri.
Allate ſunt duodecim virgę:inter q̃s etiam
vna erat ꝗ Aaron fuerat ſacerdotis. Poſitę
ſunt a ſancto moyſe in tabernaculo teſtimo
nij. Virga autẽ Aaron poſt alterũ diẽ inue

nit᷑ ſubito ꝓduxiſſe floꝛes ⁊ frondes:⁊ pepe

riſſe nuces. DHelectat hoc myſteriũ cũ chari⸗

tate vr̃a cõtra ꝑfidiã iudaicã cõmiſcere:vbi
maxime figura interuenit ſacramẽti. Virga
ecce ꝓtulit qð ante nõ habuit: nõ radicata
plãtatione:nõ defoſſa ſarculo: nõ animata
ſuco:nec fęcũdata ſeminario: ⁊ tamẽ cũ ulic
deeſſent vniuerſa iura naturę: ꝓtulit virga

gð nec ſemie ſuggeri potuit nec radice. Vir

ga ergo potuit ↄtra naturã nuces educere:
virgo nõ potuit cõtra naturę iura dei filium

generare? Dicat igit᷑ mihi iudę incredulꝰ:
quẽadmodũ arida virga floꝛuit et fronduit

nuces ꝓtulit:⁊ ego dicã illi quẽadmodum
virgo cõceperit ⁊ peꝑerit.Sed ꝓfecto iudę

nec cõceptũ poterit virgę explicare:nec vir⸗

ginis partũ. Veniat ad eccłiã: exponat illi
vt agnoſcat verum oꝛdinẽ officij naturalis.
Virgo peregit tẽpoꝛa pariẽdi:virga aũt nõ
habuit tẽpoꝛa germinãdi. Virgo habuit tẽ
poꝛa pariẽdi:vᷣga aũt alio die qð natura nõ
habuit ꝓtulit. Ala em̃ decurſis nouẽ mẽſi/
bus peꝑit:virga alia die qð natura non ha/

buit germiauit. Virginẽ dicit iudęus pare/
re natura nõ patit᷑. Deus em̃ qͥ in Numeris Mumeri.22.

mirabile ſignũ oſtẽdit cõtra naturãvt aſina
loqueret᷑:ipſe mirabiliꝰ facere voluit vt chꝛi

ſtus de virgine nale ceret ¶Kudiat ⁊ verſut⸗ D

ille M0Oαſ5nicheus aliud ſacramẽtũ. Solis ra/
dius ſpecular penetrat:⁊ ſoliditatẽ eiꝰ inſen
ſibili ſubtilicate ꝑtrãſit:⁊ talis videt᷑ intrin/
ſecus:qualis extra ⁊ extrinſecus. Itaq; fra/⸗
tres nec cum ingredit᷑ violat:nec cũ egredit᷑

*

diſſipat:qꝛ ad ingreſſum ⁊ regreſſũ eius ſpe

cular integrũ ꝑſeuerat. Specular & nõ rũpit

radiꝰ ſolis: integritatẽ vᷣginis ingreſſꝰ aut

egreſſus nunquid vitiare potuit deitatis:
Sed qᷣd vlteriꝰ imoꝛoꝛ? Audiat chꝛiſtianus
qð nõ vult audire iudęus aut anicheus:
vt hic ꝓſiciat in fide redẽptus:⁊ ille deficiat
induratꝰ. Virga illa vnde agebamꝰ Aarõ:
virgo Maria fuit:ꝗᷓ nobis chꝛiſtũ verũ ſa⸗
cerdotẽ cõcepit ⁊ peꝑit.De quo Nhauid ceci

nit: Lu es ſacerdos in ęternũ: ſᷣm oꝛdinem Ns. ios.

melchiſedech. Suꝑioꝛi nãq; verſu iam dixe
rat: Virgã virtutl tuę emittet dñs ex ſion.

Et Eſaias ꝓpha aꝑtius Aariã ſanctã deſi/

Ppmo ecos

õ

m guttdi
denadia

otno fiſi
cenll ille

nder/ ren
mwiha⸗ nnone/
hens iute 10
Noor
zoburin
ſcnis
anedent
ninitrat
nchss
ſgtete
e(gulintp
r⸗ liipl
dagun⸗
finten
N

totiod

wotis e
eervgeut
Nuhes ageelene
uogn
ſnnse⸗
ſlepan
ſülide⸗
len baſon
Depo
.
nſgte
Ntince
huittn
pobisn
ſcun
uneſtl
fütͤſae
diodon
nosinn
ſege⸗
ſose
gigsnf
lopce
ginaui
nagct
Gälue
ilnno⸗

s cnn
gine⸗ Pzein
dcons
MMaanloten
kaleidi
fonleznp
ſteriici
icinniſan
Anii
Ul:hönten
gl:tönninn
etumnicäle
Ue plepie
Anenciee
inucezeclene
Fendaſſin
iudeenoetl
orultafondet
al iit

Wlcnenerrd⸗

=☛ £ = U S

=

S=

=

—

tli:eponkil 14—
—– N Nter pſſuras atq; anguſtias pſent⸗
iieirntütnt La. 1. tempoꝛis et noſtrę officia ſeruitutis
Urpobtlii H cogimur dilectiſſimi nõ tacere: cum
Necönuunnn potius expediat flere magis q; aliquid dice
unſs nolii tre: verũtamen ne quid minꝰ lucri arce dñicę
unntu Vatth⸗25, accedens dicat᷑ nobis: Serue nequã ⁊ piger
R tu erogares pecuniã meã:⁊ ego veniẽs cum
zinnntnn vſuris exigerẽ eã:peto charitatẽ veſtrã vt ꝗᷣ
numnintin ipſe paterfamilias ꝑ nos vobis miniſtraue/
eluenti rit:libẽter accipe dignemini. Apli pauli ver
aſeir RBo. iʒ. ba ſunt: Nox pᷣceſſit dies aũt apꝛopinquit.
uul * Deponentes Soꝑa tenebꝛaꝝ induite arma
wenn. N , lucis. Expulſa itaq; noctis caligine effuga/
tignin tiſq; tenebꝛis pctõꝝ:radiꝰ veri lumis fulge/
lonid in at in coꝛdibꝰ vfis. Exigit em̃ a nobis ratio
us ni huiꝰ tantę cõgregationis ⁊ noctis trãſactę:
mdcn vobis reddere rationẽ: ⁊ iſtius diei de tanto
rgrſütleſt ſacramẽto ꝑceptoverã ſempiternãq; demõ/
lirinin ſtrare ſalutẽ.Si em̃ dilectiſſimi oꝑa tenebꝛa
nisotſ ul rũ trãſactę noctis cõſideremꝰ: ⁊ qͥd egerimꝰ
otun dein dño donãte explicare voluerimꝰ:inueniemꝰ
daucnſfnuun nos in nocte:nõ oꝑa noctis ſed diei gegiſie.
ani Neq; em̃ delectatiõe ſomni ſopitos ſenſus
lonle nfen nfos agnouimꝰ:neq; vanis phantaſmatibꝰ
aebmn A aias nfas illuſas: nec ipᷣa coꝛꝑa nr̃a ſtramẽ-
cufüen toꝝ caloꝛe depᷣſſa in alto ſopoꝛe requies in/
oindin H clinauit: ſed vigilãdo: oꝛando:pſallendo:cõ
irfnonne tra aduerſariũ diabolũ dimicando: et ma-
neinundn gnã lucem infuſam coꝛdibꝰ noſtris ſenſimꝰ:
diolſi ⁊ in nocte oꝑa diei ꝑegimꝰ. Quid em̃ egimꝰ

S;

Eſa iis gnat dicẽs:Exiet vᷣga de radice ieſſe:et flos
de radice eiꝰ aſcẽdet: ⁊ reqͥeſcet ſuꝑ eũ ſpũs
Annotatio dñi:ſpũs ſapiẽtię ⁊ intellectꝰ.Qð &̊ hec vir⸗/
numeralis ga nuces ꝓduxit:imago dñici coꝛpoꝛis fuit.
ordinis ſer / Nux em̃ trinã habet in ſuo coꝛꝑe ſubſtantię
monũ huiꝰ vnionẽ:coꝛiũ:teſtã ⁊ nucleũ. In coꝛio caro:
operis. in teſta oſſa :in nucleo interioꝛ aĩia cõparat᷑.

△

In coꝛio nucis carnẽ ſignificat ſaluatoꝛis:q

habuit in ſe aſperitatẽ vel amaritudinẽ paſ
ſionis. In nucleo interioꝛẽ declarat dulce⸗
dinẽ deitatis:ꝗᷓ tribuit paſtũ ⁊ luminis ſub/
miniſtrat officiũ. In teſta lignũ interſerens

crucis:qð nõ diſcreuit id qð foꝛis ⁊ intꝰſuit:

ſed quę terrena ⁊ cęleſtia fuerũt mediatoꝛis
ligni intpoſitõe ſociauit:dicẽte beato apło:
coł.i. Quia ipſe ꝑ ſanguinẽ crucis ſuę paciſicauit
oĩa ꝗᷓ in celis ſunt ⁊ quę in terris: cui eſt glo
ria in ſecula ſeculoꝝ:Amen.
n vigilia natiuitatis dñi ſalua-
. toꝛis de fide chꝛiſti cõtra paganos
ZSermo. Ii. iudęos ⁊ ſaracenos: Sermo I

in hacnoctez Captois captiuauim. Qui
egimus in hac nocte? Tenebꝛas diabolicas

a coꝛdibus vfis excuſſimꝰ:lumen verũ hau/

riendũ eſſe demõſtrauimꝰ. Quid enim actũ
eſt in hac nocte? VUeniẽs vera foꝛtitudo alli/

gauit foꝛtẽ vt vaſa eiꝰ domꝰ eripiat. Quid

actũ eſt ĩ hac nocte: Extirpata ẽ ſupbia:in/
troducta eſt hũilitas. Quid actũ eſt in hac

nocte:? Pꝛinceps oĩm vitioꝛũ expulſus eſt:

fons oĩm bonoꝝ ſuſceptus ẽ. Videtis dile/
ctiſſimi ꝗᷓ bona habeat ſparata:⁊ ex qͥ one/
re vel ex quibꝰ ſarcinis peccatoꝛũ releuami/
ni ab iſto qui vos vocat vt ſuſcipiatis iugũ
eius ſuaue: ⁊ ſarcinã eius leuẽ. Deponẽtes

itaq; oꝑa tenebꝛarũ:induite vos arma lud.

Quid ſit hoc ex verbis ſymboli qð mõ acce
piſtis: vobis expoſitũ eſſe cognoſcit᷑. Quid
eſt deponere opera tenebꝛaꝝ:niſi renũciare

diaboli pompis:⁊ angelis eiꝰ: Et quid eſt:

Induite vos arma lucis: niſi credite in deũ
patrẽ omnipotentẽ? Pꝛius tñ dilectiſſimi Ca. 2.

Ddiſcutiamꝰ qui ſit vel qͥd ſit diabolꝰ vel quę
ſint pompe erꝰ:quibꝰ renũciãtes oꝑa depo⸗

nimꝰ tenebꝛarũ:tũc demũ de deo patre om/
nipotẽte qͥ eſt vera lux quãtũ ipᷣe donauerit
charitati vre dicemꝰ. Quid eſt diabolꝰ:An
gelus ꝑ ſuꝑbiã ſegatus a deo: qͥ in veritate
non ſtetit:auctoꝛ mẽdacij:a ſemetipſo dece⸗/
ptus:alterũ decipere cõcupiuit. Iſte aduer/
ſariꝰ:effectꝰ aduerſarius hũani generis:in/
uentoꝛ moꝛtis: ſuꝑbię inſtitutoꝛ: radix ma/
licię:ſcelerũ caput:pꝛinceps oĩm vitioꝛũ:ꝑ/
ſuaſoꝛ etiã turpiũ cogitationũ.hhic dũ ulluʒ
pꝛimũ hoĩem a deo factũ Adã ſcʒ patrẽ om
niũ noſtrũ intueret᷑:videretq; hoĩeʒ ex limo

terrę ad imaginẽ dei factum: pudicitia oꝛna

tũ:tꝑantia compoſitũ:charitate circũdatũ:
imoꝛtalitate veſtitũ: emulꝰ atq; inuidꝰ hoc

hoiem terrenũ accepiſſe:qð ipſe dũ eſſet an

gelus per ſuꝑbiã cognoſcit᷑ amiſiſſe:inuidit
ſtatim inſatiabilis homicida:eoſq; nr̃os pꝛi

De pe.diſ.
⁊2.pꝛinceps

mos parẽtes illis donis ac tantis bonis ex-

poliauit inſuꝑ ⁊ pemit. Mãq; dilectiſſimi cũ

tanta bona homi diabol abſtuliſſet: pudici
tiã:cõtinentiã:charitatẽ:iĩmoꝛtalitatẽ:eũq;

turpẽ ac nudũ reddidiſſet: obſitũ ſuis pan⸗

nis deridẽseũ:ſuo dominio obſtrinxit:atq;
ex illo vinculo omnẽ pꝛolẽ eius ſibimet obli
gauit. Turpes em̃ pãnos ſuſcepit Adã qñ a

diabolo expoliatꝰpudicitia:accinctꝰ ẽ impu

dicitia:amiſſa tꝑantia intemperãs effect ẽ:

ꝓdita charitate:malꝰ inuenteſt:expoliatus

⸗

ſmoꝛtalitate: moꝛti ppinatus E. Quid ꝑdi/

Cdit ⁊ quid accepit: Adhoc em̃ ꝑ turpiſſimos

Ca. ʒ. pannos ſuos poſteros obligauit. Renũcie/

mus huic dãnoſę hereditati: pupilli effecti
ſumꝰ: anteq; exactoꝛ veniat tã peſſimę hę⸗
reditati renũciemꝰ.Si qͥs itaq; huic heredi/
tati in q̃ ſũt pãni diaboli:pompęſcʒ:⁊ ange
lis eius renũciare neglexerit cũ iudex vene/

Mattb.ʒð5. rit:ſicut euãgeliũ loquit᷑: Lradet᷑ debitoꝛ ex

actoꝛi: exactoꝛ autẽ debitoꝛẽ in carcerẽ tru/
det: Amẽ dico vobis ait dñs:nõ exies inde
donec reddas nouiſſimũ quadrantẽ. Om̃e

itaq; genꝰ humanũ tanq; pauperẽ ⁊ pupil/

lum cõmendat ſcriptura diuina dicẽs deo:
Tibi derelictꝰẽ pauper: pupillo tu eris ad/
iutoꝛ. Eiuſq; adũſariũ diabolũ demõſtrãs
ſecutus adiũxit: Cõterẽs bꝛachiũ peccato/

ris ⁊ maligni.Aſſit itaq; aliquis pius hõ et

aliquã miſericoꝛdiã huic pupillo ⁊ pauperi
exhibeat. Ferocem em̃ atq; callidũ aduerſa
riũ patit᷑: ⁊ ̊ pupillꝰ i cauſa ſua defecit:qm̃
eũ ſuꝰaduerſarius pꝛauis actibꝰobligauit.

Adhibeamꝰ huic pupillo idoneos defenſo/
res:⁊ aploꝝ tanq; iuriſperitoꝛũ cęleſtium ei

patrociniũ ſubꝛogemꝰ. Quid eſt agendum

apud tales pꝛo tali? Apud vos itaq; Petre
Paule: Johãnes: cęteriq; ſancti conſiliarij

veri iudicis amici: ſummę poteſtatis cauſã

exponimus.e&α optime noſtis huiꝰ paupe/

ris ⁊ pupilli generis ſcʒ hũani qͥ ex paterno
chirographo debitoꝛ inuẽtꝰ ẽ reus:atq; ob/

ſtrictꝰ ab aduũſario detinet᷑:nõ eſt aliud quẽ/

admodũ huic ſubueniat᷑ niſi ex vro cõſilio.
Quid itaq; in h̊ negocio ſerenitati vfę vide

aᷣ ꝓ huiꝰ miſeri libᷣtate ex cõi tractatu vtinã

pꝛo eo dignã mihi ꝓferte ſententiã. Et vos

em̃ aſtrinxerat h obligatio niſi vobis gratia

chꝛiſti ſubueniret. Liberati libertate cõſiliũ
qð a iudice accepiſtis ꝓmite:vt hoc ſequat᷑

qui captiuꝰ detinet᷑ atq; ex mala ſeruitute ꝑ

veſtrã defenſionẽ adverã ꝑueniat libertatẽ.

Hoc eſt vox oĩm qð fecimꝰ faciat. Quid ob⸗/

ſecro facturꝰ eſt: Renũciet diabolo pompis
⁊ angelis eiꝰ. Heęc illa dãnoſa hęreditas cui

D renũciare cõpellimur. Videtis quã ſentẽtiã
Ca.ꝗ. ꝓtulerũt nr̃i defenſoꝛes. Vigilet itaq; vnuſ

qſq; ne nõ ex toto renũcians poſt ꝓfeſſionẽ
apud eũ diabolꝰ ſuos pãnos recosſcat:a in
cipiat ſꝑ reꝰ detineri: quẽ chꝛiſtꝰ* voluit ſua
gratia liberare. Hec ſibi male blandiant᷑ qͥ
poſt gratiã acceptã coꝛrigi nolũt:atq; rurſꝰ
ad illas ſuas pᷣſtinas redeãt volũtates. Ex/

pectat᷑ em̃ dies iudicij: aderit ille equiſſimnꝰ
iudex qᷣ nulliꝰ potẽtis ꝑſonã accipiet: cuus

palatiũ auro vel argẽto nemo coꝛrumpeet.

Aſtabũt oẽs aĩę vt referat vnaquęq; ſᷣm ea

pꝑ coꝛpꝰ geſſit ſiue bonũ ſiue malũ. Pꝛeſto

em̃ erit aduerſariꝰ diabolꝰ: recitabunt᷑ vba

ꝓfeſſionis nr̃e: Et ſi talis fuerit qͥſq; vt de/
bitoꝛ ex hacvita migret:exulta bit ille aduer
ſariꝰ ĩ cõſpectu ſereniſſimi iudicis ſuꝑioꝛẽ ſe
eſſe declamãs: Agenſq; talẽ cauſã apud ta/

cia et iudicium ſparatio ſedis tuę. Judica

meũ eſſe qꝗͥ tuus eſſe noluit:meus eſt: mecũ
damãdus eſt. Poſt renũciationẽ vt qͥd iua/

ſit pannos meos: Quid apud eũ impudici/

tia faciebat cui ipſe renũciauerat:cQuid in/
tꝑantia: qͥd auaricia: qͥd ira: qͥd ſuꝑbia: qᷣd

cętera mea? Poſtremo ęquiſſime fugientẽ

à me:conſugientẽ ad te:poſtea cũ meis qᷣbꝰ
renũciauerat apꝛehẽdi:ĩuaſoꝛẽ detinui.In
ipla quodãmõ mea poſſeſſiõe apꝛehẽſus ẽ.

Quid em̃ ĩ circo faciebat:atq; ibi furias: li⸗

lẽ iudicẽ: Eqſſime inqᷣt iudex iudica: Juſti/ Ms. se.

tes:inſanas voces:inaneſq; victoꝛias:cum

iã a ſe alienꝰ ſibimet videbat᷑: Quid in the⸗/
atro renũciatoꝛ turpiũ voluptatũ:Quid in
amphitheatro:crudelitates ſuas oclis ſuis

ituẽdo? Theſauriʒauit ſibi irã ĩ die ire.ſhęc Ro.,·

oĩa mea poſt renunciationẽ inuaſit:meeſſe
voluit ⁊ mea cõcupiuit. Judica iudica gęqᷣſ/
ſime: qm̃ quẽ tu indignatꝰ es tanto pcio li/
berare:ipᷣe mihi ſe poſtmodũ voluit obliga
re. Poterit ne os aꝑire is qͥ pꝰ ꝓfeſſionẽ ſuã
talis inuenit᷑:ut iuſte diabolo abdicat:? Vi/

dete qͥd agitis filij mei:frẽs mei:quõ hãc ꝓ⸗
feſſionẽ veſtrã cuſtodiatis.Cõteſtamur vo/

bis ipᷣm iudicẽ om̃ſq; poteſtates cęleſtes: et

nos audiũt admonẽtes ⁊ vos excipiũt ꝓfi/

tẽtes:ne iuacuũ gratiã acipiatis:vᷣ coꝛde in/ ⁊. Cori.s.

tegro:tota virtute:perfecta fide renũciates

atq; ſpernẽtes tã dãnoſã diaboli hęreditatẽ

E

ne pupilli vel pauꝑes remaneatl. Credite a.5.

in deũ patrẽ oĩpotentẽ mutãtes patrẽ: mu/⸗
tate hereditatẽ. Quis ẽ iſte pater oĩpotẽs:

Patrẽ quidẽ oĩm quem credimꝰ omniũ no

ſtrum: atq; torius mũdi cognoſcimꝰeſſe per

gratiã:ſᷣ ⁊ ꝓpꝛiũ eius filiũ qrimꝰ ꝑ ſboſtãtiã:
qm̃ ⁊ anteq; ab illo mũdꝰ foꝛmaret᷑ pat᷑ erat
eratq; ei vtiq; filiꝰex ipſo cũ ipᷣo:hoc qð ibße:
ſed nõ ipᷣe: qm̃ ille pr hic filiꝰ: qm̃ omipotẽs
pat:oiĩpotentẽ filiũ genuit de ſe talẽ qlem ſe
nouit: vt totꝰ maneret i ſe ⁊ eſſet pfr filij ⁊ ſi/
liꝰ pris: deꝰ ex deo:dies ex die:lumen de lu/

Vthis ſun.

legui⸗
cieno⸗
Sönod⸗

is multſi

lpueri
hn igpina
deum
apoep
anett
ſo. ho
dieduo

ſereru!
büch gletan
lensſ
Utdon
lancht
ggeuan
Patrenn
lanizel
Nioſtea
Neiynl
Mit manir
ier
(4,6, Lun
ſinte
auug
lſech
perbe
Paten
tan⸗
beiam
lennfl
deſere
nel
ane⸗
Ndo⸗ nani
leryn
Etde
niſg
ltc

leigtſige

ltcfne ordinis ſer/ vnum lumen. Mõ capis videndo: intellige

mli heſe monũ hurꝰ credendo:mũda oculum coꝛdis:imo potiuſ ſecũdo ſonuit: factus eſt pax noſtra vt ſol/ Epb.2.
anbentſ ipſa lux quam deſideras videre: munder ueret inimicitias in carne ſua. Hoc verbuz:
cſenn, coꝛ tuum vt ſit a peccatoꝛũ tenebꝛis mũda / hoc lumen nõ reſpiciens arrianus audet di/
btllea Wattö.5. tum. Beati enim ait dominus mundo coꝛ cere ſilium minoꝛem: quem nos conſitemur
asſugioee de: quia ipſi deum videbunt. Ecce extende ęqualem: ⁊ inſana cõtumacia vult de verbo
ighln aciem oculi coꝛdis ⁊ vide:⁊ aures coꝛdis ac/ in coꝛde patris manente diſputare: cum ſeꝝ·
la dic cCcoõmoda ⁊ audi. Pater enim ⁊ filius duo ſo- ipſum nõ valeat intelligere. Inſane hereti/
Snne cia Job.i. nant:ſed cum ipſe ſilius dicit: Ego in patre ce pꝛius redi ad te:conſidera te totum ſi po
öch nei, ⁊ pater in me eſt. Verbũ enim patris eſt fi- tes compꝛehendere te:et tũc diſputa de illo
Nnetainn lius. Pater aũt nunq; fuit ſine verbo: Am qfecit te. Vide q; nõ altũ ſapiebat ſᷣ in ſimn /
Lcäingnden Johᷣ.l. in pꝛincipio erat verbũ: et verbũ erat apud plicitate coꝛdis deũ noſſe ꝗqrebat ille hũilis
Nunidin deum:⁊ deus erat verbum:hoc erat in pꝛin / Dauidi: qͥĩ vno lapide ſuperbã frontẽ deie/ 1. Begl..
ſoobinͤ cipio apud deum. Hoc ergo verbum filius cit Golię. Vide q́; non alte ſapiebat: conſi/
ſine geni cum eſt in patre: et pater in flio ſuo verbo derauit em̃ quid in ſeipſo ageret᷑:conſidera/
aaänroh ſuo.Hõ ergo duo dij ſed vnꝰ deus. Dies ex uit anim ſuam: inſpexit fabꝛicam:diſcuſſit
Edeniliz die duo vident᷑ ſigniſicare dies: ᷣ cũ ipſe ſi ſe intus quid eſſet: ⁊ ex qua parte iſtaʒ tam
pehiſii Yoðd.. liꝰ in euangelio dicit iudęis: Abꝛahã pr̃ ve- pulchꝛam molem gubernaret:atq; in vaſcu/
= ſter exultauit vt videret diem meũ: et vidit lo luteo quo habitaret anima plena tantis
R Geñ. iS. et lętatus eſt. Abꝛahã autem tres viros vi/ theſauris ſapientię ⁊ ſciẽtię ⁊ pꝛudẽtię: vbi
RK dens ſub quercu mambꝛe: non tres appella / iüllic eſſent tanta tam pꝛecioſa tam grãdia: ꝗ
i⸗Ouitn uit dominos:ſed vnum appellauit dominũ: loca animę obtinerent:in qua nullus eſt lo⸗
salele tanq; tres dies vnum. Vnde ipſe dominus cus:atq; ex vno fonte quomõ pꝛocederent
jidiene beb in euangelio: vnum volens intelligi diem ſingule virtutes ſine diminutione ⁊ exeun/
uſtrgetſ patrem ⁊ filium: Philipo requirenti parrẽ tis ꝓfundẽtis: Vidit hec:cõſiderauit hec:
RHRZ tanq; alterum diem: qui iam filium videbat uoluit nec valuit compꝛehendere ſe: ⁊ excla 2
+W diẽ: oſtendens q̊ oculo ꝗqrere deberet videre mauit deo dicẽs: Miriſicata eſt ſcientia tua Pg. 138,
tttis dei vnitatẽ:quia oculũ carnis fixerat in hu/ ex me: inualuit non potero ad illã.hoc ſuit
eſoniti Job 14. manitatem: Philipe inquit qui me videt: dicere: quãdo te vofſe um cõpꝛehendere tam
Nelen 4 videt ⁊ patrẽ. Ego em̃ ⁊ p̃ non duo dies:? magnum qui meipſum non valeo explicare
blr. . vnꝰ: Si potes capere:cape ſempiternũ diẽ. extremũ ⁊ paruum: Vide ⁊ alium humilem
Aalhin Ca. ᷓ. Lumẽ de lumiĩe duo ſonare vident᷑ lumina- requirentẽ modulum ſuę inſirmitatis ⁊ non
uetmurn ria: ſed abſit a nobis ne nos erroꝛ manichę excedẽtem: ſuperbos ad humilitatem incli/
lgeſtis oꝛũ compꝛehẽdat: qui tantũ ſolem eſtimaůt nantẽ: harena inquit maris et pluuię gut/ Ecẽi.i.
auhll, u. eſſe chꝛiſtũ: ſed nos ſolem iuſticię credimus tas ⁊ dies ſęculi quis dinumerauit: Altitu/
nafole n verbum patris inſeparabile: ęqualem cum dinem celi ⁊ latitudinẽ terrę ⁊ ꝓfunditatem
leminn patre manentẽ:⁊ omnia cum illo diſponen / abyſſi quis menſus eſt? Sapientiã dei pꝛę⸗
übmrdint tem:patrem per filium omnia facientem: fa cedẽtem omnia quis inueſtigauit: Ecce ꝓpp/
1. Cod; bꝛicam mũdi per verbum ſuum conſtruen / pheta dicit:immo ipſe dominus qui loque/
Eunb lln tem:filium ad nos venientem nec patrem batur per ꝓphetam:ꝙ ſapientiã dei nullus
S deſerentem:ſemper cum illo:nuſqᷓ; vſqᷓ; eſſe inueſtigauit: Chꝛiſtus eſt enim dei virtus ⁊ 1. Cori.i.
gonnüün⸗ ſine illo: illumiantẽ ⁊ de ſe ⁊ de illo ſplendẽ/ dei ſapiẽtia: nullus ſᷣm diuinitatem potuit
ſanlee tem:radiantem:coꝛuſcantem:nõ duo lumi/ inueſtigare ſapientiã: quia ſᷣm id quod filiꝰ
neokinn. Job.Io. naria ſed vnum lumen. Ego enim ait ⁊ pa natus eſt de patre ſine aliqua matre: nati/
ankoan ter vnum ſumus.De ipſo verbo vnigenito uitatẽ eius qͥs enarrabit:? Dic mihi heretice &a. .
ohorgoß ait ꝓpheta Hauid:Semel locutus eſt deus q audes dicere qð minoꝛ ſit dei ſapientia:
ſonſonn ES.éI. duo hęc audiui. Quomodo ſemel locutus dic mihi: altitudo celi quãta ſit:latitudo ter
enlitene eſt deus ⁊ ſecũdo ſonuit: niſi quia verbũ in / rę:ꝓfundũ abyſſi? Numera ſi potes pluuię
rflitl trãſgreſſibile ꝓcedens de coꝛde patris ſuſ/ce guttas:haren maris:dies ſeculi:tuos etiã
linenteß pit carnẽ vt eſſet homo ex vtero matris:ve/ numera capillos: Quoniã om̃es capilli ca⸗/Mattð.io.

in vigili

Chagi Annotatio mine:non tamen duo dij:aut duo dies:aut
naumeralis duo luminaria: ſed vnus deus: vnus dies:

nit ⁊ manſit: ad nos venit a patre nõ receſ/

ſit: Ecce per hoc qð ſemel locutus eſt deus:

ſurrexit omnis fabꝛica noſtra:per hoc quod

a 4

pitis veſtri numerati ſunt. Demõſtra mihi
atq; explica parua iſta inferioꝛa:et tunc tibi

credam poſſe ⁊ inueſtigare ſuperioꝛa. Sed

noõ potes: non vales: ſpũs dei te conuincat

qui vos heęreticos ante pꝛeuidit. Qui enim

ilſta quę ſuꝑius diximus: cõſcripſerunt atq;

ſenſerunt:ſpiritu agebant᷑ veritatis nõ erro
ris. Lu autẽ hęretice cum hęc non vales ex/
plicare: audes de ipᷣa ꝗᷓ iueſtigari nõ poteſt
dei ſapientia diſputare:⁊ magnus videri ti/
bit: quia diſputas nullo altercante tecũ:nul/
lo iudice pꝛeſidẽte:Et dum ſuffragat᷑ temp⸗
erroꝛi tuo: exſtimas te aliquid eſſe cũ ſis ni/
hil:⁊ ſeductus multos ſeducere cupis:alios
pecunia: alios potentia: tales tibi congre/
gas quos plurimũ tecũ ſimul perdas. Mon
eſt tibi laboꝛ hic vtilis ad ſalutem ſed potiꝰ
ad perniciem. Talia enim docendo:imo nõ
Docendo ſed potius blaſphemãdo:non cui⸗/
libet potenti:ſed ipſi deo patri: in eius filio
facere demõſtraris iniuriã. Maioꝛ ẽ pater:
minoꝛ eſt ſilius: melioꝛ eſt pater: inferioꝛ fi-
lius. has cõtumelias nec homo quilibet ſa
piens libenter accipiat: qui filiũ melioꝛẽ ſe/
ipſo aut patrem habere contendit. VUnde

Ecẽi,30. etiam illud dictum ꝓpheticum: Lętatus eſt

pater in filio ſapiente:invita ſua viuit:et in
obitu non eſt cõtriſtatus. AMoꝛtuus em̃ eſt
pater ⁊ tanqᷓ; nõ ſit moꝛtuus. Quare nõ eſt
moꝛtuus? Similem enim reliquit ꝓ ſe.Ecce
ꝓpheta dicit: ſapientẽ filium hominis eſſe
ſimilẽ patri: ⁊ tu heretice audes dicere ipſã
ſapientiam dei filium patri eſſe diſſimilem.
Pꝛopheta dicit:moꝛtuũ hominẽ patrem in
eo ꝙ filium ſimilem reliquit viuere in filio:⁊
tu audes ipſam ſempiternã vitã: qð eſt dei
filius:ſeparare ab illo qui nunqᷓ; moꝛit᷑ pa-

h tre: Et quid inquit facturus ſum? Jpſe di/
a. S, xit: Pater maioꝛ me eſt. Quia nõ intelligis
Joð.I. ideo tibi male ſonat qð dixit. Nam ipſe di/

xit:iĩmo⁊ ↄfirmauit. Pꝛoꝛſus ipſe dixit:Pa/
ter maioꝛ me eſt:ipſe filius dixit. Vide quã/
do hoc dixit:in ſuſceptione humanę naturę
poſitꝰ hoc dixit.Tũc dixit: Pater maioꝛ me

Mattb.ꝛ6. eſt:quãdo dixit:Triſtis eſt anima mea vſq;

ad moꝛtẽ.Tũc dixit:pater maioꝛ me eſt: qũ
fleuit: quado laſſatus eſt: quando eſuriuit:
qñ ſitiuit: Tunc dixit pater maioꝛ me eſt:qũ

Nr.S. et dicit ſcriptura:minoꝛatũ paulominus ab

angelis: Mũquid inſan ſuperbia ita
irreuerens pꝛogredit᷑ veſtra vt verbum dei

manens apud patrem audeatis dicere in

illa diuinitate angelis eſſe minoꝛẽ? Si non

audes heretice

etice hoc dicere: ſerua hos gradꝰ
⁊ periet erroꝛ tuus: Filiꝰ apud patrẽ:ęqua/

lis cum patre: quoniã ſempiternus cũ ſem/

piterno: ſemper manens cum ſempiterno:
manet ęqualis miſſus ⁊ veniẽs: in ſuſcepti/
one hominis minoꝛ non ſolũ patre: verum
etiã angelis:ęqualis in foꝛma dei:minoꝛ in
foꝛma ſerui.Equalis cũ patre creans ange/
los:ęꝓqualis cum patre homines faciẽs: cq̃/

lis cum patre nouum conſtituens mũdum:
minoꝛ patre perditũ repans mundũ.Equa/

lis cum patre vitam largiens ęternam: mi/J
noꝛ patre moꝛtẽ ſuſcipiẽs noſtrã. Hũc itaq; Ca.9

filium credimus in ſuſceptione hominis mi

noꝛẽ:in diuinitate patri ęqualẽ: factũ: ſicut

abpoſtolus dicit: ex ſemiẽ Hauid: quẽ virgo

maria de ſpũſancto cõcipiẽs:⁊ in cuiꝰ vtero

verbũ carnẽ ſuſcepit:nobis factꝰ eſt media
toꝛ homo totus⁊ deus:verbũ:anima ⁊ caro
vn chꝛiſt?. Hoc quipe nobis etiã oꝛdo hu/
ius ſacramẽti declarat: ꝙ poſtea qᷓ; credimꝰ

in deum patrẽ omnipotentẽ: Credimꝰ et in

ieſum chꝛiſtũ ſiliũ eiꝰ cõceptũ de ſpũſancto
natũ exvgine maria.Et hec natiuitas ꝑtur/

bat omnẽ cogitationẽ hũanã:qm̃ virtus eſt
eã oꝑata diuina.HNaʒ qñ admittit ratio nr̃ę
generatiõis vt virgo cõcipiens: virgo poſt

partũ ꝑmanẽs: fili videat᷑:integritaſ iuiola
ta ſeruet᷑: Et hoc nõ põt implere qͥlibet na⸗

tus hõ: ille autẽ potuit:qꝛ nõ erat ſolꝰ hõ:vKᷣ

perierat oĩis hõ. Pꝛimũ itaq; miraculũ ma/
ghũ huiꝰ meditatoꝛis ac ſingulare fuit:ꝙ ſic

natꝰẽ:vt ille qͥ veniebat multos docere facẽ
miracula: qꝛ ipſe ꝑ ſe ⁊ ꝑ illos faciebat:habe

ret iñ aliqd ꝓpꝛiũ qͥ nihil vſurpauerat alie/
nũ.Solus em̃ de vᷣgine natꝰẽ: qꝛ ſolus ſine
amplexu viri ⁊ femieę ð ſpũſancto cõceptꝰẽ:
ſolꝰ ſine coꝛruptiõe ipleuit vterũ matris: qꝛ
ſolꝰ ꝓ nobis ſuꝑ cęlos aſcẽdit vt ſederet ad
dexterã pf̃is. Acceperũt ab illo diſcipuli vt
facerẽt młta ⁊ magᷓ miracła:⁊ fecerũt: nectũ
quiſpiã pᷣdicat᷑ aut credit᷑ deᷣgine natꝰ:aut
de ſpũſcõ cõceptꝰ*: niſi üle vnꝰqͥ creatoꝛ tᷣm
inuẽtꝰ:in tꝑe ẽ etiã ipᷣe creatꝰ: ſuſcipiẽs quã

deꝰ ⁊ homo:qui ꝓpterea voluit naſci hbõ qꝛ

itegrã foꝛmauerat huanã naturã:vt ꝑ ißam

quodãmõ redẽptoꝛ nr̃aʒ reꝑaret ruinã.Et h
dei flliꝰ ⁊ homis filiꝰ:Dei filiꝰ de coꝛde pr̃is:

hoĩs filiꝰ ex vtero mr̃is. Jdẽ ipſe vnꝰxpᷣs qͥ

ꝓceſſit ex vtero vᷣginali tanq; ſpõſus ð tha/⸗
lamo ſuo. In qͥ vtero ſpiritales nuptię cele/

RPz. 18.

bꝛatę: deus cõiunctus ẽ carni: ⁊ caro adhę⸗ EK

ſit deo vt eſſet vnꝰ chꝛiſtꝰ ⁊ totus hõ. hic ̊ Caais.

egec⸗
füegn
ͤſen⸗
Pleno⸗
lepn
eepenn
mntin
noang⸗
edech,
nüdtn.

umeN)
hicinn
nisi.
ü:ſn
wepig⸗
apen
hnei⸗
mta
ntobo⸗
Peiin
einan
hülona⸗
insg⸗
wirmsct
morit
go
iuliuc⸗
bemn
ſobo⸗
gſabög
lünn
efuieg⸗
Neteind
dbanbrre
enntlo
ſlusſte
gyt
nis
leund
ſeyuln
iunemn
utant
unihn

=

Bermo. IIII. In vigilia Mati. dñi

ꝓcedẽs velut ſponſus de thalamo ſuo: Ad

cuiꝰ nuptias cõmota vniuerſa exultare viſa

Zudl. 2.

eſt creatura. Naãq; angeloꝝ choꝛꝰ ex his nu⸗
ptijs pacẽ deſignat homibꝰ bonę volütat!:
qꝛ qͥ erat dei filiꝰ:factus eſt homis filiꝰ:ſuſci⸗

piens qð nõ erat:nõ amittens qð erat.hhis

WMWatt. 2.

lumen illo ipſo ſponſo operãte pꝛoducũt vt
lumẽ verũ ſedẽtibꝰ in vmbꝛa moꝛtis nücia-

nuptijs cęli nouã ſtellã:nouũ atq; ſplẽdidũ

rẽt natũ: ⁊ velut in lingua ſua laudarẽt hũc

ſpõſum ꝓcedentẽ quẽ ſciebant ad hoc ſuſce

piſſe hoĩem moꝛtalẽ vt faceret ĩmoꝛtalẽ.Ad
hunc ſpõſum magi ab extremo terrę veniũt

vocati:munera offerũt: infantẽ natũ necdũ

Abi, J.

quidẽ vidẽtes ſed ſtella indice regẽ adoꝛare

cupiẽtes.Ex his nuptijs regis nati: turbat᷑

herodeſ:ꝑturbati iudęi:⁊ regẽ totiꝰcreaturę

nõ intelligẽtes:querit herodes quem audit

regẽ natũ infantẽ ꝑdere:ne illo creſcẽte poſ⸗
ſet regnum amittere. Judei nolẽtes habere
dei filiũ regẽ:vbi xpᷣſ naſceret᷑:herodi ꝓdũt:
atq; de vniꝰinfantis nece vtroꝛũq; volũtas
aſtringit᷑. Poſtq; em̃ herodes iudęis narra/

nbꝰdidicit vbi xpᷣs occidẽdꝰpoſſet inueniri:

vocans ad ſe magos: tempꝰ ab eis reqſiuit
ſtellę:miſſoſq; in bethleẽ ait: Ite diligenter

guęrite de puero: vt ⁊ ego veniẽs adoꝛẽ eũ.
Labia doloſa: qͥd ĩ oꝛe ⁊ coꝛde loqris mala?

Aliud em̃ habet tua lingua:aliud clamat cõ

ſcia: Teipᷣm decipis talia cogitando. Erras
falleris ⁊ fallis. Fruſtra ĩ malo vigilat falſi⸗
tas:nõ a te ſicut de te inquirit᷑ veritas.lcce

audiũt magi: aliud quidẽ foꝛis dicentẽ: ſed
neſciũt te int aliud cogitantẽ:et pergũt ita

vt ampliꝰ ad te nõ reuertent᷑. Ale enim eos

admonebat qͥ ſapiẽtiã tuã deridẽſ:h magoſ

facere hᷣcepit qð rex iuſſerat verꝰ: nõ qð ſub

dolo ꝑſuaſerat falſus. Per aliã inqᷣt euãge/

liſta vis regreſſi ſunt in regionẽ ſuaʒ. Verũ
cũ te a magis deluſũ ſenſiſſes herodes:vo/
luiſti oẽs infantes terrę illiꝰꝑdere:vt vnum

Ps. 8.

quẽ ꝗrebas poſſis occidere.Sed ille ſpõſus
ni qͥ ꝓceſſit de thalamo ſuo: vt ex oꝛe infan
tiũ ⁊ lactentiũ ꝑſiceret laudeʒ: ſinit implere

voluntatẽ tuã: vt ętas ꝗ lingua ꝓpꝛia xpᷣm
nõ poterat ↄſiteri:teſtimonio moꝛtis ſuę:et
crudelitas imanis demõſtraret᷑ tua:⁊ ad nu
ptias cęleſtis ſpõſi infantũ cõgregaret᷑ tur/

ba.Dic herodes ſi te chꝛiſtꝰ iõ offẽdit:qꝛ ei⸗

magis annũciãtibꝰ audiſti regnũ: Quid te
offenderũt hi qͥ tecũ aduſus xpᷣm ſentiebãt

pᷣncipes iudęoꝝ:qͥꝝ filios intſiciẽs ipos ma

gis atrociſſima pena in ſuis filijs afflixiſti⸗

Nã xpᷣm minie iuenire potuiſti: Sʒ qͥd tecũ

diutiꝰagã:ipᷣos ↄueniã iudęos qͥ dũ infantẽ

chꝛiſtũ noluerũt agnoſcere: filios ſuos pꝛo
illo cõpulſi ſũt amittere:qͥs qͥdẽ occidit moꝛ
tiq; ꝓpinauit herodes veſter amicꝰ: Sʒ his

imoꝛtalitatẽ ęternãq; vitã donauit xp̃ᷣs:quẽ¶

— * — „ — —

veſtrũ etiã nüc dicitis inimicũ. Vos inqᷓ;

CaII.

cõuenio o iudęi:qui vſq; in hodiernũ diem

negaſtis filiũ dei. Hõne vox vfa illa ẽ qñ eũ
videbatis miracula faciẽtẽ:atq; temptãtes
dicebatis: quouſq; aias nr̃as ſuſpẽdis? Si

tu es chꝛiſtꝰ:dic nobis palã. IJille aũt ad cõſi

derationẽ miraculoꝝ vos mittebat dicẽs:

Opera ꝗᷓ ego facio ipſa teſtimoniũ de me ꝑ/

hibent: vt chꝛiſto teſtimoniũ dicerẽt nõ ver
ba ſed facta. Vos aũt nõ agnoſcẽtes ſalua/
toꝛẽ qñ oꝑabat᷑ ſalutẽ in medio vfę terrę:adij
ciẽtes in malo aiſtis: Tu de teipſo teſtimo/
niũ dicis:teſtimoniũ tuũ non eſt verũ.Sed

Joh. 10.

PS. 75.
Joh. 8.

ad heęc ille qͥd vobis reſpõderit adutere no-

luiſtl. Monne ſcriptũ eſt in legevr̃a:ꝙ duoꝝ
Hoſm verũ ſit teſtimoniũ: Pꝛeęuaricatoꝛes
leg intẽdite legẽ. Leſtimoniũ ꝗritis ð xpᷣo:

⁊ in legevr̃a ſcptũ ẽ:ꝙ duoꝝ hoĩm teſtioniũ

verũ ſit. Pꝛocedãat de lege vr̃a:nõ tm̃ duo ſ
etiã plures teſtes xpᷣi: ⁊ cõöuincãt auditoꝛes

legis nec factoꝛes. Dic eſaia teſtioniũ xpᷣo.

Ecce inqͥᷣt vᷣgo ĩ vtero cõcipiet ⁊ pariet ſiliũ:
⁊ vocab nomẽ eiꝰ emanuhel: qð ẽ ĩterpᷣtatũ
nobiſcũ deus. Accedat ⁊ aliꝰ teſtis.Dic ⁊ tu
Hieremia teſtimoniũ xpᷣo. hic ẽ inqͥr deꝰ nr̃

⁊ nõ ęſtimabit᷑ aliꝰ abſq; illo: qͥ inuenit oẽm

viã ſciẽtie:⁊ dedit eã iacob puero ſuo:et iſił

dilecto ſuo. Poſt hec in tris viſus ẽ: ⁊ cũ ho
minibꝰ cõuerſatꝰ eſt.Ecce duo teſtes idonei

ex lege vr̃a: ex quoꝝ teſtionio nõ ſũt cõpun

cta coꝛda vr̃a. Sʒ alij atq; alij ex lege xpᷣi te/⸗

ſtes introducant᷑: vt frõtes duriſſimę inimi⸗
coꝛũ ↄterant᷑. Veniat ⁊ ille daniel ſanctꝰ:iu/
uenis qͥdẽ ętate: ſenioꝛ vo ſciẽtia ac mãſue/

tudine:cõuincat oẽs falſos teſtes:Siẽc cõui/

cit ſenioꝛes iĩpudicos:ita ſuo teſtimonio xpᷣi
conterat inimicos. Dic ſancte daniel:dic de
xppo qð noſti.Cũ venerit inqᷣt ſctũſſctõꝝ ceſ⸗
ſabit vnctio. Quare illo pſente cui inſultã-

tes dicebat: Tu de te tel

iomiũ dicl:teſtio/

niũ tuũ nõ ẽverũ:ceſſauitvnctio vr̃a:niſi qꝛ

ipe ẽ qͥ venerat ſctũſſcrõꝝ? Si vt vos dicitl
nõdũ venit:ſᷣ expectat᷑vt veniat ſctũſſictõꝝ:
demõſtrate vnctionẽ.Si aũt qð ven ẽ ceſſa

uit vnctio vr̃a:agnoſcite veniſſe ſcmſancto⸗

Eſa..

Baruch. z.

A

rũi. Ipſe eſt em̃ ⁊ lapis abſciſus ille de mon/
te ſine manibus concidentiũ: id eſt chꝛiſtus
natus de virgine ſine manibus complectẽ/
tium:qui tantum creuit:vt mons magnus
fieret: et impleret vniuerſam faciem terrę.
Egſa.ꝛ. De quo monte dicit ꝓpheta: Venite aſcen
damꝰ ad montẽ domini. Et de quo Dauid
Ps. s7. dicit: Mons dei:mons vberrimus:vt quid
ſuſpicamini montes incaſeatos: montẽ in
Mattb.ibõ. quo placuit deo habitare in eo?: Cum enim
ipſe dominus chꝛiſtus diſcipulos ſuos in/
terro garet quem dicerent eſſe homines ſi/
lium hominis: Reſponderunt: Alij hHeliã:
alij Hieremiã: aut vnum ex pꝛophetis. Et
ille: VUt quid ſuſpicamini montes incaſea/

Bancti eAuguſtini de tempoꝛe
re me feciſti:qꝛ verbũ ꝑ quod facta ſunt om/
nia:in pꝛeſepe iacuiſti. Agnouit poſſeſſoꝛẽ Eſa.i.

bos ſuum: ⁊ aſinus pꝛęſepe dñi ſui. In me-
dio duũ animaliũ cognoſceris. Quid eſt in
medio duũ animaliũ cognoſceris: niſi aut

in medio duum teſtamentoꝛum: aut in me / Lurſ. ꝛ23.
dio duoꝛum latronum: aut in medio moyſi Mattb.r2.
⁊ helię cũ eo in monte ſermocinantiũ? Am B·
bulauit inquit verbum:⁊ exiuit in caampis.
Verbũ caro factum eſt ⁊ habitauit ĩi nobis. Joh.i⸗
Hoc ⁊ hieremias ait: Poſt hęc in terris vi/ Baruch. ʒ.
ſus eſt: ⁊ cum hominibus conuerſatus eſt.

Ecce quomodo cõueniũt ſibi teſtes verita-

tos: montẽ in quo placuit deo habitare in
ipſo:Hhuũc cognouit Petrus dicens: Tu es
chꝛiſtus filius dei. Agnouit montẽ:⁊ aſcen /
dit in montẽ. Teſtimoniũ dixit veritati: et

dilectꝰẽ a veritate. Supꝛa petrã fundatus
eſt Petrus:vt moꝛtẽ ſuſciperet illum aman
N do:quẽ ter negauerat timendo.
Ca. 13. Moyſes legiſdatoꝛ: dux populi iſrael teſti/

Dic et tu

Peus.iö. moniũ chꝛiſto. Pꝛophetam vobis excitabit

deus de fratribus veſtris. Omnis anima ꝗ
non audierit ꝓphetam ulum:exterminabi/
tur de populo ſuo. Pꝛophetã autem dictuʒ

chꝛiſtum: ipſuʒ audi in euangelio chꝛiſtum:

MWattb. 13. Mon eſt inquit ꝓpheta ſine honoꝛe niſi in
patria ſua. Accedat autẽ Dauid ſanctus

teſtis fidelis: ex cuius ſemine pꝛoceſſit ipſe:
cui lex ⁊ ꝓpheteę teſtimoniũ dicunt:dicat et

s.. ipſe teſtimoniũ chꝛiſto. Adoꝛabunt inquit

eum omnes reges terrę:omnes gentes ſer/

uient illi. Cui ſeruient:? Dic cui ſeruiẽt?: Vis
Ss. 109. audire cui ſeruient? Dixit dominꝰ domino
mBeo: ſede ad dexteram meã: donec ponam
inimicos tuos ſcabellũ pedum tuoꝛũ.Et ex

Ps.⁊2. pꝛeſſius atq; nominatim: Quare inquit tu/

multuatę ſunt gẽtes: ⁊ populi meditati ſũt
inania? Aſtiterũt reges terrę ⁊ pꝛincipes cõ
uenerunt in vnum: aduerſus dominũ ⁊ ad/

uerſus chꝛiſtũ eius. Accedat et alius teſtis.

Abachuc.ʒ. Dic ⁊ tu Abacuk teſtimoniũ chꝛiſto.DPomi
ne inquit audiui auditũ tuum ⁊ timui:cõſi/
deraui opera tua ⁊ expaui. Quę opera dei

iſte miratus expauit: Nũquid fabꝛicã mun/

di iſte miratꝰ expauit? Abſit. Sed audi qͥd
expauit. In medio inquit duum animaliũ
innoteſceris. Opera tua deus: Verbũ caro
factum eſt. In medio duũ animaliũ cogno/

ſceris. Qui quouſq; deſcendiſti: expaueſce⸗

tis: ecce quomodo cõuincunt filios falſita/
tis. ¶ Sufficiunt vobis iſta o iudei: An ad
huc ad veſtrã cõfuſionem ex lege ⁊ ex gene
veſtra alios introducemus teſtes:vt illi te/
ſtimoniũ phibeant:cui perdita mente inſul
tantes dicebatis: Tu de teipſo teſtimoniũ Job..
phibes:teſtimoniũ tuum non eſt verũ:ð
ſi velim ex lege et ex ꝓphetis omnia quę de
chꝛiſto dicta ſunt colligere: faciliꝰme tempꝰ O

ũ; copia deſerit: Verũtamẽ ſenem illum ex ca4.

gente vr̃a natũ: ſed in erroꝛe vr̃o nõ relictũ
Simeon ſanctum in medio introducã: qui
meruit decrepitus teneri in hac luce:quoad
uſq; videret veram lucem. Quem quidem
iam ętas compellebat ire:ſed expectabat ſu

ſcipere quem ſciebat venire. Cum iſte ſenex Zud. 2.

admonitus eſſet a ſanctoſpiritu ꝙ nõ ante
moꝛeret᷑ qᷓ; videret chꝛiſtũ dei natum:quem
cognoſcens venit ad templũ. Vbi vxo eum
poꝛtari manibus matris vidit: ⁊ diuinã in-
fantiã pia ſenectus agnouit:tulit infantem
in manibus ſuis. Ille quidẽ chꝛiſtũ ferebat
ſed chꝛiſtus ſenem regebat. Regebat qͥ poꝛ/

tabatur:ne ille ante ꝓmiſſum a coꝛpoꝛe ſol/

ueretur. Quid tamẽ dixerit: quem tamen
confeſſus fuerit:aduertite inimici:non chꝛi/
ſti ſed veſtri. Benedicens deum exclama/
uit ſenex et dixit: MNũc dimittis dñe ſeruum
tuum ſcom verbũ tuum in pace: quia vide/ .
runt oculi mei ſalutare tuum. Illi etiam pa Zud.i.
rentes Johannis: Zacharias ⁊ Hheliſabet:
iuuenes ſteriles: in ſenecta fęcundi: dicant
etiam ipſi teſtimoniũ chꝛiſto. Dicãt de chꝛi⸗
ſto qͥd ſentiãt:⁊ teſtẽ idoneũ chꝛiſto nutriãt.
Aiunt em̃ ſuo paruulo nato:Tu puer ꝓphe
ta altiſſimi vocaberis:pꝛęibis em ante faciẽ
dñi pararevias eius. Ipſiq; matri ⁊ virgini
heliſabet ait: Vnde mihi vt veniat mater
domini mei ad me: Ecce em̃ vt facta eſt vox

WWtn

ſtoido

p aunci⸗

ſdlutot
Ugen
gin9
AAluut
chucyp
poent

loug
ſhulci
ſeröta

ſercuu

ſstar
llesſt
candi⸗
fötedi
gaces
nidees
huwls
ſtateb
hopece
ſrggel

Aulagn

deboce
Uuadn
bapti
Utpee⸗
onnin
lcti.
Mran⸗

Knſunter.
doſelnie

Mhileu
Prtigne⸗ lg

necio Noſſ oe

ntü: Nn
unange
ultinobis. K

mienisri dur

neſas t,
deſesennn⸗
Ulos aſtn
iuder Aund

Kter gene

keseſtllt⸗
umenteiric

oteſtinoni K

tyei
mnagnede
metenp'e

nen Uunes du

Ffonoici
mnoctcirl
Nlveegtont
en gucen
aenthn

CumiſteſenetA n

nm gnömte
Uutum nen
Vblzvan
tmuinii⸗
wlitinianten
Cuitüfethi
egenuce⸗
ncapoeſe
gen un
nicenonchl
sdieſclun
uequu

Alicunln⸗

thalſthc
undt Nn
Dicndeth

—

—
S=
=

Bermo IIII. In vigilia
noua pꝛogenies cęlo dimittit᷑ alto dicebat:
chꝛiſto teſtimoniũ ꝑhibebat: In dubiũ hoc
yeniet: niſi alios ex gentibꝰ idoneos teſtes
pluraq; dicentes in mediũ introducã. Illũ
regem qui veſtram ſuperbiã captiuãdo per
domuit: Habuchodonoſoꝛ regẽ ſcʒ babylo
nis nõ ptermittã. Dic nabuchodonoſoꝛ dd.
in foꝛnace quo tres viros iuſtos iniuſte imli·
ſeris:dic dic qͥd tibi fuerit reuelatũ: Nonne Daniel. 4⸗
inqͥt tres viros miſimus in foꝛnacẽ ligatos?
Et aiũt ei: Vere rex. Ecce inquit ego video
quattuoꝛ viros ſolutos deambulãtes ĩ me-
dio ignis:⁊ coꝛruptio nulla eſt in eis:⁊ aſpe

ſalutationis tuę in auribus meis:exultauit
in gaudio infans in vtero meo. Intelligẽs
enim Johãnes matrem domini ſui veniſſe
ag ſuam matrẽ: inter ipſas anguſtias vteri

. adhuc poſitꝰ: motu ſalutauit quẽ voce non
poterat. Qui poſtea ipſe Johãnes pᷣcurſoꝛ
⁊ amicus:humilis ⁊ fideliſſimus ſeruus:te/

ſtis idoneus factꝰ:tanto maioꝛ in natis mu
lierũ: quãto exiſtimabat᷑ eſſe quod nõ erat.
Chꝛiſtũ enim eum eſſe iudęi credebant: ſed
ille nõ ſe eſſe clamabat dicẽs: Quẽ me ſuſpi
Zud.ʒ. camini eſſe non ſum ego:ſed ecce venit poſt
me: cuius pedibus nõ ſum ego dignus ſol/

dAere coꝛrigiã calciamenti eius. O ſidelis te/

ſtis ⁊ amice veri ſponſi:quanto te humilia/
uiſſes ſi ad coꝛrigiam calciamẽti eius ſoluẽ/
dam dignum te eſſe dixiſſes. Sed dum hoc
noõ te dignũ dicis:iudęis falſis teſtibus con

tradicis. Et hec a te dicta ſũt anteq; chꝛiſtũ

videres: qui cum ad te ipſe venit excelſus ⁊

humilis implendę diſpenſatiõis ſuę gratia teca
teſtimoniũ filio dei? Sed quia in oꝛe duoꝛũ Peut.17.

vta te baptiʒaret᷑:qui nullũ habebat omni/
no peccatũ: quid reſpõderis: quẽ cognoue/⸗
ris:quale teſtimoniũ ꝓtuleris:audiant ini⸗/

Jobᷣ.i. mici qui audire nolũt: Eccecinquit) agnus

dei:ecce qui tollit peccata mũdi.Et adiecit:

Tu ad me venis baptiʒari?Ego a te debeo

baptizari. Agnouit ſeruus dominũ: agno⸗/

uit peccati oꝛiginalis vinculis obligatus ab
omni nexu peccati liberum. Agnouit pꝛeco
iudicẽ: agnouit creatura creatoꝛẽ: agnouit
paranymphus ſponſũ. Nam ⁊ hec vox Jo/
Zoð.ʒ. hannis eſt: Qui habet ſponſam ſponſus ẽ:
PD Amicus autẽ ſponſi ſtat ⁊ audit eum:⁊ gau
Ca.ij. dio gaudet ꝓpter vocem ſponſi. Sufficiũt
vobis iſta o iudęi:ſufficiunt vobis tanti te-
ſttes et teſtimonia ex lege veſtra et ex gente
veſtra: An adhuc impudẽtia nimia audebi/

tis dicere: qð alterius gentis vel nationis

Homines chꝛiſto deberent teſtimoniũ ꝑhi/
bere: Sed ſi hoc dicitis: reſpondet quidem
MWatthᷣei e ille vobis: Hon ſum miſſus: niſi ad oues ꝗᷓ
perierunt domus iſrael. Sed ſicut vos in

AVctjeiʒ. qctibus apoſtoloꝝ increpat Paulꝰ: Vobis

pꝛimũ opoꝛtuerat annũciari verbũ dei: ſed

qꝛ expuliſtis illud:nec vos dignos viteę ęter

nę iudicaſtis:Ecce inquit conuertimus nos

ad gentes. Pemõſtremus etiam nos ex gen

tibus teſtimoniũ chꝛiſto fuiſſe pꝛolatũ:quo/

niã veritas non tacuit clamando etiã ꝑ lin/

guas inimicoꝛũ ſuoꝛum. Nonne quãdo po/
QAirgilius eta ille facundiſſimꝰ inter ſua carmia: Jam

ati. dñi B er. I.

ctus quarti ſilis eſt filio dei. O alienigena:

vnde tibi hoc? Quis tibi annũciauit filium

dei:Que lex:qs ꝓpheta annũciauit tibi ſi/
liũ dei? Hondũ quidẽ mũdo naſcit᷑:⁊ ſilitu/

do naſcẽtis a te cognoſcit᷑. Unde tibi hoc:

Quis tibi iſtud annũciauit: niſi qꝛ ſic te di /
uinus ignis intꝰ illumĩauit: vt cũ illic apud
te captiui tenerent᷑ inimici iudei: ſic diceres

vel trium teſtium ſtat omne verbum: Sicut
ipſe dominus confutans veſtram contuma Joy..
ciam: In lege inquit veſtra ſcriptum eſt:qB⸗
duoꝛum hominũ teſtimoniũ verũ ſit:Etiaz
ex gentibus tertius teſtis introducatur: vr
teſtimonium veritatis omni ex parte robo/ Mια
retur.Ruid Sibylla vaticinando etiam de Ca. 16.
chꝛiſto clamauerit in mediũ pꝛoferamus:vt
ex vno lapide vtroꝛũq; frontes percutiant:
iudęoꝛum ſcilicet atq; paganoꝛum:atq; ſuo
gladio(ſicut Solias)chꝛiſti omnes percuti/ KReg. 1
antur inimici. Audite quid dixrirt..
Judicij ſignũ:tellus ſudoꝛe madeſcet.
Ecęlo rex adueniet per ſecla futurus.
Sclilicet in carne ſᷣſens:vt iudicet oꝛbõð.
Vngde deũ cernẽt incredulꝰ atq; fidelis

Celſũ cũ ſanctis:ęui iã termino in ioſo

Sic aĩę cũ carne aderũt q̃̊s iudicat iboſe.
Cũ iacet incultus denſis in vepꝛibꝰ oꝛbis.
NReijciẽt ſimulacraviri:cũctã quoq; gaʒzam.
Exuret terras ignis pontũq; polũq;
Inquirẽs:tetri poꝛtas effringet auerni.
Sanctoꝝ ſed em̃ cũctę lux libera carni
Tradet᷑:ſontes ęternaq; flãma cremabit.
Occultos actus tetegẽs:tũc quiſq; loquet
Secreta:atq; deus reſerabit peetoꝛa luci..
Tüc erit ⁊ luctus:ſtridebũt dentibꝰ oẽs.
Eripit᷑ ſolis iubar:⁊ choꝛus interit aſtris.
Voluet᷑ cęlũ:lunaris ſplendoꝛ obibit.
Deijciet colles:valles extollit ab imo.

Bancti aluguſtini de tempoꝛe

Mon erit in rebꝰ hominũ ſublime vel altũ.

Jam ęquant᷑ campis mõtes ⁊ cerula ponti. dixit nodan
do natura ſui liquidus humoꝛ ſoliditate ſu/

Omnia ceſſabũt:tellus cõfracta peribit.
Sic pariter fontes toꝛrent᷑:fluminaq; igni.
Et tuba tũe ſonitũ triſtẽ demittet ab alto
Oꝛbe:gemẽs facinꝰmiſeꝝ varioſq; laboꝛeſ:
Tartareũq; chaos mõſtrabit tra dehiſcens.
Et coꝛã hic dño reges ſiſtent᷑ ad vnũ.
Recidet e cęlo:igniſq; ⁊ ſulphuris amnis.
ęc dechꝛiſti natiuitate:paſſione ⁊ reſur/
rectione atq; ſecũdo eius aduentu ita dicta
ſũt:vt ſi quis in greco capita hoꝛum verſuũ
diſcernere voluerit:inueniet n& οανοονXai/
Cos Viog εοοωοαοTIρ Id Jeſe chꝛiſt
ſiliꝰ dei ſaluatoꝛ.Qð et in latinũ tranſlatis
eiſdem verſibꝰ aparet:pꝛęter ꝙ gręcarũ lit/
terarum pꝛopꝛietas non adeo potuit obſer/
uari. Alios verſus ſibyllinos chꝛiſti paſ⸗
ſionem apertius demonſtrantes intentiſſi-
me audiamus.
In manꝰ iniquas ⁊ infideliũ poſtea veniet.
Dabunt deo alapas manibus inceſtis.
Et oꝛibꝰ imũdis expuẽt ſaliuasvenenoſas.
Dabit aũt in vᷣbera oĩno innocẽs doꝛſum.
Et colaphos accipiẽs tacebit: ne qͥs agᷣſcat
Qð verbũ ⁊ vnde venit:vt moꝛtuis loquat᷑
Et coꝛonam poꝛtabit ſpꝛinaam.
In cibũ aũt fel:⁊ in ſitim acetũ dederũt
Inhoſpitalitatis hanc mõſtrabãt mẽſam.
Ipſa em̃ ſtulta:deũ tuũ nõ cognouiſti
Ludentẽ moꝛtalibꝰ mẽtibus:ᷣ ⁊ ſpinis
Coꝛonaſti coꝛona:hoꝛridũq; fel miſcuiſti.
Templi vero velum ſcindet᷑:⁊ die
Abedio:nox tenebꝛoſa nimis tribꝰhoꝛis.
Et moꝛtis fatum finiet trium dierũ ſomno
ſuſcepto: S
Et tũc a moꝛtuis regreſſus in lucẽ venit.

R Pꝛimꝰ reſurrectiõis initiũ reuocatꝰ oſtẽdit.
Ca. 17. R iam vos o inimici iudęi tantis te-

ibus ita obꝛutos cõfutatoſq; eſſe ipſa ve/
ritate:vt nihil vltra repugnare: mihil ꝗrere
debeatis. Qui ⁊ ſi iᷣaveritate cui nimia in/
ſipientia vel potius amentia: cũ oĩa noſſe/
tis ꝗᷓ de chꝛiſto eẽnt dicta atq; cõſcripta: in/

Job.S. uerecũda etiã fronte dicebatis:Tu de teipᷣo

teſtimoniũ dicis: teſtimoniũ tuũ nõ eſt ve/
rũ: Verũtamẽ vt diuinę maieſtatis veritas
luceſcat:ſupꝛa tot teſtiũ ſᷣclaros voces
vniuerſa creatura teſtimoniũ diryriſſe
vniuerſa ꝓclamat. Nõne cęlum teſtimoniũ
dixit:qñ nouũ ſydus i noua homis ꝓgenię
velut lingua ⁊ digito quo potuit natũ deũ

hominẽ gentibus demõſtrauit: HNonne ma
re teſtimoniũ dixit:quãdo oblitꝰ quodãmo

ſcepta ſui domini poꝛtauit impᷣſſa:vt imple Matib.14.
ret᷑ illud quod dictum eſt: In mari em̃ via Ns. 76.
tua: T ſemite tuę in aquis multis:qñ eleua/
tum ſeruuni chꝛiſti ſupꝛa ſe capientẽ: vt de/ Mattb.14.
monſtaret quãtum intereſſet inter creaturã
⁊ creatoꝛẽ:limphis vnda petꝝ abſoꝛbuiſſet:
niſi dominus rerum mergenti petro manũ
poꝛrexiſſet? Mõne terra teſtimonium dixit:
quando eius cõſperſa ſaliua ex ea cęci nati Job.9.
oculos inungẽs: lumẽ non vidẽti reſtituit:

⁊ fabꝛica qð minus habuit e limo terrę arti⸗

fex reꝑauit:qui totuʒ hominẽ de terra ante Geũ.2.
foꝛmauit: Mõne inferna chꝛiſto teſtimoniũ
ꝑhibuerũt:qũñ vita ſua perdita Laʒarũ quẽ Zobᷣ.ii.
diſſoluendum acceperant integrũ ꝑ quatri/
duũ reſeruauerũt:vt incolumem redderent

cum vocem domini ſui iubentis audirent:
NMQuid in ipſa eius paſſione actum ſit?: Non

ne contra veſtrã impudentiã ferocẽq; amẽ/

tiam ipſam quodãmodo publicam lucem
teſtem citabo:ſicut putabatis:homo tantũ

avobis interficiebat᷑ chꝛiſtꝰ? ⁊ ſi tm̃ eſſet
vobis parcere debuiſtis: vt manus veſtras
alienas reddereti a ſanguie innocẽtis.Quę
cecitas infuſa eſt in coꝛdibus veſtris: vt nec
illa tãta terreret medio die ſolis obſcuritas:
⁊ int᷑ e radios claros amputata lux:nox re
cõdit in diẽ:imo nox vſurpauit ĩ diẽ:nec cur
ſũ oꝛdinis ſeruauit:⁊ obtenebꝛat᷑ celũ:luget
tra:velũ tẽpli ↄſcindit᷑:petrę reſcindunt᷑:in/
ferna reſerant᷑:ois pene creatura expaueſcit
moꝛtẽ chꝛiſti: Mec tamẽ in his tantis aper/
ti ſunt oculi vri?O iudęei: demones qui vr̃a
coꝛda poſſederũt dixerũt: Scimus qui ſis: MWarci.i.
quid veniſti ante tempus ꝑdere nos:⁊ vos
dixiſtis: Tu de teipſo teſtimoniũ dicis:teſti Job.S.
moniũ tuum non eſt verum. Sed nõ intelli S
gentes actiones veſtras:egiſtis cauſas ve/ Xa.1.
ſtras. Deniq; noſtrę ſaluti militabat veſtra
malicia. Ille enim qui ad hoc venerat vt ꝓ
nob moꝛeret᷑:inſanas voces:Crucifige cru/ Lud.aʒ.
ciſige clamantiũ vt homo nõ expauit:quia
vt deus ante eas pᷣuidit. Quãtum laboꝛa/
ſtis vt diſcipulũ Judam pecunia coꝛrumpe Mattðb.26.
retis:⁊ a malo venditoꝛe alij emptoꝛes chꝛi
ſtum nõ poſſidendũ comparetis: nũdinas

malas agentes animę veſtrę quãdo fũde/

batis pꝛecium ſalutis noſtrę: Quãtũ labo-
raſtis vt iudicẽ a vro ſcelere manꝰ lauantẽ Mott.ꝛ7·

be

lumnn
ſstit
Pboutt
ſereuun
peliam.
ſſen⸗
peſtiore
ſtonete
ſer Len
feiußsri
ooonn
fiodſ
nnistn
Cochriſti
Ctacee
baunte
eyopon
gudireno
lugenen
pamnool
noNn
peſiöer
leen e
ſucrei
lalacun
gacoe⸗
ſaſvie
ſonen
i dararde
dbluiea
laviren
Md moni
teteſti
veuumn
fügti⸗
Gesse
hyale.
Eepoten
ſerecpe
naete
niug,
ſeni⸗
ipnn
lonügn
Kym
Uiſi
ſopaf
fmncin
Munb⸗
luſane
tatis
noi

Mehennen
dipengein
aſolcitin
niſrpinetn
nsgiin
Menteot
tingnne
1abule
penomari
monunditt
cencga na
ntäincfinn
inotnen,
Ndelenane⸗
Ktotchinoni
nalunigih
Ngüggun
nemneoceen
niszucin
cumkubon
ſocigzene
blcam en
Scbononmi

Qiltiea

nannsvetr⸗
mocins C
peſnse⸗
isoblantr:

mlornorw

itidienatcn
digg⸗
cſanank

wnegtad

slunns ihe⸗
noncsun
imusu P
genosN
niünstii
ulͦnn ,
isllisſ
innbunetn
enmt.
Cuaigen
hupa
imnn han
scomnpe .

. α

calumnijs cęſaris noĩe owoſito oppꝛimere/
tis vt id impleret qð fieri volebatis: quãtũ
laboꝛaſtis vt chꝛiſtꝰ occideret᷑ ⁊ latro dimit/
teretur:quãtum laboꝛaſtis vt chꝛiſtus cõtu
meliam pateret᷑: ſpinis coꝛonaret᷑: in ligno
ſuſpenderet᷑:lancea perfoꝛaret᷑: quãtum cla
maſtis: quãtum ſudaſtis: quãtum laboꝛa/
ſtis:ſed omnis iſte laboꝛ veſter fructus ẽ no
ſter. Deniq; a vobis chꝛiſtus occidit᷑:nobis
reſurgit:a vobis in ligno ſuſpenditur: cla/
uis confixus in cruce detinet᷑:⁊ a ducibꝰ no/
ſtris diſcipulis ſuis in medio eoꝛum clauſis
ianuis inuenit᷑. Pecunia milites coꝛrumpẽ/

do chꝛiſti reſurrectionẽ opꝛimere voluiſtis:

Et ecce eius reſurrectio toto mundo iã cele/
bꝛatur:⁊ qð dediſtis iã perdidiſtis. Imple/
re nõ potuiſtis qð voluiſtis:audite iam qð
audire non vultis. Die tertio a moꝛtuis re/
ſurgens:aſſumptus in cęlũ:ſedet ad dextrã
patris:diſperſit vos per nos vniuerſas ter/
ras: vt vbiq; pꝛophetias de eiꝰ natiuitate:
paſſiõe: quęcũq; dicta ſũt vos ꝑferall: atq;
lucernã legis tanq; lignea candelabꝛa ſen/
ſu carẽtia gentibꝰ miniſtretis. Qð pꝛopter
ea factum eſſe cognoſcite:ne gẽtes hec om/
nia quę agunt᷑ dum pꝛędicat᷑ a nobis dice
rẽt fuiſſe ↄficta. hãc etiã ipſã veſtrã diſper/
ſionem fuiſſe dictam: Dauid ꝓpheta de/

LS. 58. clarat dicens: He occideris eos nequando

obliuiſcant᷑ legem tuam: ſed diſperge eos
in virtute tua. Diſperſio hęc & veſtra teſti⸗

Job.S. moniũ perhibet chꝛiſto cui dixiſtis: Tu de

te teſtimoniũ dicis:teſtimoniũ tuum nõ eſt

verum ⁊c̃. vbi ex veſtro teſtimonio inimico

rũ alij inimici confundant᷑:qui chꝛiſtum ma
gicis artibus feciſſe dicunt quęcũq; fecit mi
racula. Nam ⁊ hoc ꝙ moꝛtuus colitur magi
cę potentięg deputanda eſſe contendũt:pꝛo/
ferte codices ꝓpheticos O iudei chꝛiſti ini⸗
mici:vt ex ipſis alij pagani conuincant᷑ ini-
mici: ꝓphetas anteqᷓ; longe naſceret᷑ ante

ſe miſit: qui omnia quę ſuperius diximus

Hpdixerunt.Hinc iaʒ iudicate quę recta ſapi/
tis:nũquid ſi magicis artibus fecit vt cole/
ret᷑ vt moꝛtuus: magos miſerat anteqᷓ; na/
tus: Cõfundimiĩ:coꝛrigimini qͥ talia de chꝛi⸗
ſto vel ſentitis vel creditis vel dicitis:Con/
fundimini ⁊ vos iudeęi qui lucernam legis ĩ
manibꝰ habẽtes:alijs lumẽ pꝛeębetis:⁊vos
in ſanctis intendere nõ curaſtis: ſed expec-
tatis quidem ⁊ vos vt veniat qui ventu/
rus ẽ.Et veniet:vᷣ nõ ſiẽ vultis venite:veni

Bermo. III. In vigilia

*£

et excelſus ille qͥ a vobis interfectꝰ eſt: nul⸗

lius criminis reus: manifeſtus veniet deus

⁊ videbitis iudicantẽ quẽ ↄtempſiſtis mira
cula facientem. Qualis erit tunc ⁊ veſtra cõ

ſcientia: cum vobis ille nullam iam exhibet
patientiã: quia vos inuenit in anima moꝛ/

tuos: qui venturus eſt iudicare viuos et E
redimus iĩ ſpiritũſanetü: quẽ Ca. 19.

moꝛtuos.
nos credimꝰdeum: ęqualem patri ⁊ filio ma

nentẽ in patre ⁊ filio:regnantẽ cum patre et
ſilio:trinitas vna et tertia in vnitate ꝑſona
ſpirituſſanctus:qui operatur omnia in omm
nibus.hunc et arriani blaſppemantipatri
filioq; eſſe minoꝛem:hũc eoꝛum erroꝛem ille
euangeliſta reuocat dicens: Si quis dixerit Matthᷣ.12.

verbum in filium remittet᷑ iili: ſi quis dixe/

rit verbum in ſpiritũſanctũ non remittetur

illi nec in iſto nec in futuro ſeculo. QAuid eſt

arriane quo ꝓgreſſa fuerit imanitas tua: di-
cis verbum in filium hominis:qꝛ ᷣm diuini

tatem ſiliũ dei aſſeris eſſe minoꝛẽ:dicis ver/
bum in ſpirituſanctũ in ipſa illa indiuidua

vynitate etiã filio eſſe minoꝛẽ: dicendo tale

verbum de verbo:tale verbũ de ſpirituſan/

cto:non remittũtur nee hic nec in futuro ſę/
culo peccata tua:et tu rebapti do pollice-
ris dimittere aliena. DHonum ſpirituſſancti
agnoſcimus eſſe remiſſionem omniũ pec/
catoꝛum ſuffragante nobis ipſa veritate

poſt reſurrectionẽ ſuam ait diſcipulis ſuis:

Accipite ſpiritũſanctũ:ſi cui remiſeritis pec goꝶ.20.
cata:remittunt᷑ illi: NHos aũt ſacrilego auſu
quibus iam chꝛiſti dono et ſpirituſſancti
baptiſmũ ⁊ oꝛiginalia ⁊ ꝓpꝛia cuncta dimi/

ſit omnino peccata: in iam baptiʒatis ex/

ufflatis chꝛiſtum:reſpuiſtis ſpiritũſanctuzʒ:

renatum non abluere ſed ſoꝛdidare: nõ li/

berare ſed obligare: non viuiſicare ſed moꝛ/
tiſicare cõtendiſtis. Hec mirũ ſi has ruinas

quotidie fabꝛicatis: qui petram integram

chꝛiſtũ in füdamẽto habere noluiſtis:q ave
ſtro erroꝛe ſeparat veritatis filios quos ſic
fouet vt nutriat:nõ ſix vt tu blandiẽdo de/
cipiatvt occidat.¶ Apud catholicã fidẽ dile Ca. 20.
ctiſſimi noueritis tm̃ eſſe verã fidẽ: germa⸗
nã pacẽ:pꝑpetuã ſalutẽ.Hõ em̃ ĩ angulo ẽ:ſᷣ

vbiq; tota eſt. Siqͥs ab ea diſceſſerit atq; in

hereticoꝛũ erroꝛi ſe tradiderit: vt fugitiuus

ſeruꝰ iudicabit᷑: nõ vt filiꝰ adoptiuꝰ: nec ad

vitã ęternã reſurget ſᷣ potiꝰ ad dãnatõʒ:qm̃
bonis maliſq; ꝓmittit᷑ reſt urrectio. Oẽs qͥdẽ n. Corj. 15.
reſurgemꝰ ait aplus:bᷣ nõ oẽs imutabimur.

Bancti luguſtini de tempore

Et quid pꝛodeſſet fratres mei reſurgere et

nõ ĩmutari?: Qui em̃ in illavita nõ fuerit im

mutatꝰ:a iuſto iudice inuenit᷑ eſſe damna /

tus. Damnatus aũt ęternam non cõſequit

vitam:qui de aduerſario diabolo victricem
nõ valuit accipere palmã. Quid em̃ ꝓdeſt
dilectiſſimi ꝙ vel illis vinculis i idoloꝝ cul/
tu inherere:ꝗ̊ᷓ diabolus ⁊ iuſte hęreticoꝝ ca
put ñ decẽterq; poſſidet: Qui vult ad ęter/
nã vitã ꝑuenire: cõtra oẽs diaboli laqueos

- —

X debet foꝛtit᷑ inuigilare.Nã em̃ qlis cuiuſq;
Ca.⁊21. h̊ eſt vita: ita inueniet᷑ in illa. ¶ Quãtũ aũt

diſtat inter hanc ⁊ illam: debet noſſe chari/

tas veſtra.hic falſitas:ibiveritas.hhic ꝑtur
batio:illic fida poſſeſſio.hic peſſima amari

tudo: illic ſempiterna dilectio. ic pericu/
loſa elatio: illic eſt ſecura exultatio. hic ti/
met᷑ ne q erat amicus: efficiat᷑ ſubito inimi⸗/
cus:illic ſemper manet amicus:quia nulluſ

illuc admittit᷑ inimicꝰ: Hic quicqͥd eſt bonũ

timet᷑ ne geat: illic quicqͥd acceperis ab illo
ſeruaberis qui fecit vt ne tu tranſeas:et qð

acceperis non amittas.hhic moꝛs:ibi vita.

1. Corj.I5. Hic omnia quę creauit deus:illic iſße ꝓ om/

nibus ⁊ in omnibꝰ deus: ⁊ quę digna dicũ /

tur:ſi tamẽ aliqua dicunt᷑. Mõ enim ſufficit

humana lingua laudare qð ſenſus moꝛta/

lium non valet compꝛehendere. Veniemꝰ

1. Corſ.2. illuc fratres:vnde et ibi videbimꝰ ꝙ oculus

hic nõ vidit: Ibi audiemus ꝓꝙ auris hic nõ

audiuit: IObi intelligemꝰ ꝙ coꝛ humanũ cõ/
pꝛehẽdere hic non valebit:videntes ſinien/
1. Netri.i.teſq; exultabimus inenarrabili gaudio.Et

quale gaudiũ eſt vbi nullꝰ timoꝛ erit: Qua/
le gaudium erit cum te videris eſſe ſocium

angeloꝛũ:participem regni celoꝛum:regna/

2

Ca. 22.

re cũ rege: nihil cõcupiſcendo omnia poſſi/
dere:ſine auaricia diuitem:ſine pecunia ad/

miniſtrantẽ:ſine ſucceſſoꝛe iudicantem:ſine
metu barbaroꝛũ regnãtem: ſine moꝛte ęter/
na vita viuentem. Sed vt ad iſtam venia/

mus viam tutiſſimam queę illuc ducit non
amittamus: Quę eſt via: chꝛiſtus ex toto:
ex capite:ex coꝛpoꝛe.Ex capite qualis filius

i manente manens: ex coꝛpoꝛe minoꝛ viam

iſtam vt gigas velociter tranſiens:caput et

coꝛpus chꝛiſtꝰ ⁊ eccleſia. Nec ab illo ſepare/

mus aliquid aliud de illo: ſicut heretici cre⸗

dendo:nec ab iſta pꝛauis noſtris moꝛibꝰ de

clinãdo. heęc eſt mater vera: pia mater ⁊ ca
ſta: intrinſec ſui viri ⁊ dignitate oꝛnata: nõ
foꝛinſecus mẽdacio fallente turpiter coloꝛa-

eccłlię nomẽ impoſuit iudeo

ta. Non nos ab iſta matre ⁊ nomen cõſictũ
ſeducat alienũ:vbi nos eccleſię ⁊ ſpecies ali
ena decipiat. Sponſa nõ eſt quę virum ſuũ

non cognoſcit: turpis eſt ꝗᷓ tanti viri ſpeciẽ

ſuis ſermonibꝰfuſcare cõtendit. Fruſtra tũc
ſpelũca ſub
doloſa decipiẽs:qꝛ decepta iudeo qͥdẽ ꝙ ca/
ptes foꝛmã tuã ſub ſpecie aliena: quid te cõ
ponis:quid tantũ te exoꝛnas:quid ſub fim/
bꝛias tuas expandis:qui te cõtra verã ſpon
ſam ęquare cõtendis:non te reſpicit ſpõſus
quia non es ſponſa: ſed pulchꝛam te dicis
eſſe:⁊ de auro atq; oꝛnamẽtis plurimis glo
riaris:reſpõdet tibi ſponſus: Foꝛma pꝛeę fi/
lijs hoĩm ſpecies foꝛnicarię facta ẽ tibi: irre/
uerẽs facta es ĩ omnibꝰ: O& ſi dixeris: qua/

re:reſpõdet:qꝛ ſub ſpecie cõponis te et mẽ/

tiris ſponſum tuuʒ eſſe me: ſpecies foꝛnica/

rię facta eſt tibi:irreuerẽs facta es ĩ oĩbꝰ:nõ

ſicut patrẽ appellãs me ⁊ pꝛincipẽ virginita
tis tuę. Verba ſunt chꝛiſti per ꝓphetã. Si

ego eſſem pꝛincepsvirginitat tuę:ſeruares

integritatẽ ſic tuã:ſicut integrã ſeruaui ma/
trẽ meã. Quia & nec pꝛincipem virginitati
tuę:nec patrem:nec agnoſcis ęqualem: nec
ego te agnoſco virginem: noli te ampliꝰ ia/

ctare eſſe qð non es:agnoſce turpitudinem

tuam: Mon es igit᷑ ſponſa:quia nõ es inte/

gra. Fruſtra enim illum ſponſuʒ vocas qui
non eſt tuus. Turpẽ enim viduam non ac/

cepit chꝛiſtus Redi:redi: redi: repudiata

redi:cõfuſa redi:ſerpentinis fraudibus vio

lata redi:non diuinitate cęleſti compoſita:
ſed humanis aſſertionibus reconuenta re/
di: fallere temetipſam potes. NHouit enim
ille quã quęrat: agnoſcit enim quaʒ vocat.
ſemper enim viuit mater nouerca:quid te ſi
ſuwonis non potes excludere pulchꝛã. Mã

cum turpis ſis ancilla:ſpecies foꝛnicarię fa⸗
cta eſt tibi. Mõ enim ſeruas vni viro fidem:
queę catholicã non tenes vnitatem. Iile eni
ſponſus matrẽ quęrit veram:quę pie ſilios

ſuos nutriat:non turpem quę alienos frau/

dulenter occidat. Vide quę ſit hic mater

vera: quę adhuc tolerat ſuos filios pfetan/

tẽ:toleratq; patientiã:exhibet ſui ſpõſi ſi ex·

pectat auras libertatis vt vindicetur ab eo
eius humilitas: quoniã eam viri ſui ⁊ obti/

net charitas. Ipſe eſt enim qui viuit et re-

gnat cum deo patre ⁊ cum ſpirituſancto in

ſecula ſęculoꝛum: Amen.

Nepſten
gienuans
gondienp
dennce
Whucmin
Aung
Nuntlochiloe

orchteblenti

Ulicoone
Cupmnend
Siun ſeunwelut
clincogo
nreſe
Kingeputun
lun puni
Gneunqu
glitblem
petedee
morgviſh
☛☚
ieg cncläte
delhalan
ſayien
wvennüy
Gnattor
Moftnt
uclctt, Nbreſon
Witze
Moonſener
Whuntg
Ulilttas
oſabten
mlante⸗
lstepoe
luicer ter
lſtnten
blaigin
. hueg
77 e Ndbis
lgerſe
Uue

Bermo v In natiuitate dñi Ber. I.

cfi
decesel In eadem vigilia ſermo ſecũdus ris qua gignenti patri coęternus eſt: quãdo
Munſeä actus ad fratres in heremo:qui in/ hanc generarionẽ ex virgine mũdꝰ expauit:
nihheri ter ſermones ad eoſdem habet᷑ deci quam pia ſides agnouit ⁊ tenuit:inſidelitas
nlinti muſnonus. autẽ irriſit: ſuperbia tumuit ſuperata? Quę
Ailaſth — nam eſt illa generatio: quia in pꝛincipio erat Job.i2
ccegen ¶ In feſto natiuitatis ſa luatoꝛis no verbum: 2 verbum erat apud deum: ⁊ deus
itti ſtri Jeſu chꝛiſti: Sermo Ierat verbum: Del quod eſt hoc verbum: qð
Uſubin, Sermo. V. DM DDdicturus antea nõ ſilebat: quo dicto non ſi-
eriſon Aluatoꝛ noſter natus de patre ſine luit qui dicebat: quod eſt verbum ſine tem/
iſpiſ die per quem factus eſt omnis dies: poꝛe:per quod facta ſunt tempoꝛa? Verbuʒ
gtedics voluit in terra habere naralem hunc qð labia nullius aperuit cęptum clauſit vel
iniͤge quem hodie celebꝛamus. Quiſquis in finitum. Verbum quod initium non habet
mpef die miraris: ęternũ mirare potius ante om / ex oꝛe loquentium: et aperuit oa mutoꝛum.
nbieine nem diem permanentẽ: omnẽ diem creantẽ: Verbum quod linguis gentium diſertis nõ
HKWlr in die naſcentem a malicia diei liberantem. ſit: ⁊ linguas infantum diſertas facit. Quęg
lennd Adhuc mirare. Que peperit ⁊ mater ⁊ virgo nam eſt illa generatio: cui pater moꝛiẽdo noò
RM eſt. Quem peperit:⁊ infans ⁊ verbũ eſt. M cedit: quia nõ eum viuẽdo pꝛęcedit: Segre⸗
iben Zud.⁊. rito ceęli locuti ſunt: angeli gratulati: baſto/ gata ab omnibus locoꝛum rempoꝛũq; inter⸗
igtian Mattõ.⁊. res lętati: magi imitati: reges turbati: par / uallis:ab omni diſtentione ſpacioꝛum:quã

heri.Si uuli coꝛonati. Lacta mater cibuʒ noſtrũ: la/ vel in diebus:vel in coꝛpoꝛibus ſentire con⸗
⸗ cta panem de cęlo venientẽ: ⁊ in pꝛeſepe po- ſueuimus: Leuemus ad eum quãtum ipſo C.

kuu⸗ gſa.i. ſitum velut pioꝛum cibaria iumentoꝛũ. Illic adiuuante animã noſtram poſſumus: ſi quo
“ enim cognouit bos poſſeſſoꝛem ſuum:et aſi/ modo capere valeamus ⁊ natum non pꝛeue⸗
mn nus pꝛęſepe domini ſui. Circũciſio ſcilicet et nientem qui gignit ⁊ gignentem non ſubſe-
EI Epbᷣa. pꝛęputium coherendo lapidi angulari:quo. quentem qui gignitur patrem et filium: nec
Nu rum pꝛimitię fuerunt paſtoꝛes et magi. La / pariter patres: nec pariter filios: et pariter
aäſnen cta eum qui talem fecit te: vt ipᷣe fleret in te: ęternos. Non vtrũq; generantem: nec vtrũ/
deslne, qui tibi ⁊ munus fęcunditatis attulit conce- q; naſcentem:ſed alterum ſine altero non vi
Ma ptus: et decus virginitatis non abſtulit na- uentem.Et patrem ſempiternum genuiſſe: ?-
honae, tus:qui ſibi pꝛiuſ qᷓ; naſceret᷑:⁊ vterũ de quo filium ſempiternũ natum eſſe.Cogitemus ſi
Dndaan naſceret᷑:⁊ diem quo naſceret᷑ elegit. Et ipſe valemus:ſi non valemus credamus.Mõ eſt
bio xo APxs. 44. condidit quod elegit: vt ile hinc pꝛocederet quod hic dicere volumus: ſed tamen nõ lon
poſii. de thalamo ſuo quo moꝛtalibus oculis poſ ge poſitum eſt ab vno quoq; noſtrum. In il/ Acij..
enla ſe⸗ L ſet videri: ⁊ augmento lucis annuę ſelucem lo enim viuimus:mouemur ⁊ ſumus.Trãſ⸗
bit ennn mentiũ veniſſe teſtari. Pꝛophetę cecinerunt cendamus carnem noſtram in qua parenteſ
zwan. conditoꝛem ceęli ⁊ terrę in terra cum homini/ ante ſilios viuunt: qꝛ vt filios poſſent gene/
uidtel bus futurũ: angelꝰ annũciauit creatoꝛẽ car/ rare creuerunt:⁊ filijs creſcentibus iam ſene/
Ni. Hi Zad. u.et. 2. nis: ⁊ ſpiritus in carne venturũ. Salutauit ſcunt. Nondum natis ſilis parentes vixe/
canief⸗ Johãnes ex vtero in vtero ſaluatoꝛem: Si/ runt:quia ⁊ parentibus moꝛtuis ſilij victuri
ſiden: meon ſenex deum agnouit infantem: Anna ſunt. Tranſcẽdamus ⁊ animas noſtras: pa
Jleeni vidua virginẽ matrem.hHęc ſunt teſtimonia riunt et ipſę aliquid cogitando quod ſecum
ekllos natiuitatis tuę domine ieſu anteq; tibi flu/ habẽt ſciẽdo:ſᷣ poſſunt amittere obliuiſcen/
osffal⸗ ctus ſubſternerent᷑ calcanti: cederent impe- do:qꝛ ⁊ nõ habebant antea naſcẽdo.üũcta
emater ranti:anteq; ventus te iubente ſiluiſſet:moꝛ coꝛpoꝛalia ⁊ tẽpoꝛalia ⁊ mutabilia trãſcẽda/
fetanz tuus te vocante vixiſſet: ſol te moꝛiente pal · mus:vt videamꝰ ſuꝑ omnia ꝑ quẽ facta ſũt qJoł.ꝛ.
oſaſda luiſſet: terra te reſurgente tremuiſſet: cęlũ te oĩa. Aſcenſus noſter in coꝛde eſt: qꝛ et illud
abo acendente patuiſſet: anteq iſta ⁊ alia mira quo aſcendimus pꝛope eſt. Conge auteʒ ab
jrobti/ bilia iaʒ iuuenilis tui coꝛpoꝛis ętate feciſſes. illo ſumus:inquãtum diſſimiles ſumꝰ.Aſcẽ-
itetre⸗ Adhuc in manibꝰ matris poꝛtabaris:⁊ iam dit ergo ad eum ſua ſimilitudo quã in nobis
navin Elſa.7. Dſis oꝛbis agnoſcebaris. Ipſe puer paruu fecit ⁊ refecit:quã nondum perfecte palpitat

lus ex ſemine iſrael: et ipſe nobiſcũ deꝰ ema/ inſirmus aſpectus:et ineffabilem candoꝛem
B nuhel. geſt illa nr̃a generatio ſaluato/ lucis ęterne nõ poteſt intueri. Cuiꝰ ergo lul⸗

——

Bancti luguſtini de tempore

Eſa. Se goꝛem mentis acies nõdum capit:generati/
Job.. onem eius quis enarrabit? Sed verbũ caro
D factum eſt: ⁊ habitauit in nobis. Hanc ergo
generationẽ cuius hodiernũ celebꝛamꝰ diẽ:
hHanc in qua dignatus eſt venire per iſrael: ⁊
fieri emanuhel nobiſcũ deꝰ in carnis infirmi
tate:non nobiſcũ in coꝛdis iniquitate: acce/
dens ad nos per id qðo aſſumpſit ex noſtro ⁊
liberans nos per id quod mãũſit in ſuo. Viſi/
tauit quippe dominus ſeruos ſuos per moꝛ/
talem infirmitatẽ.HHanc ergo generationem
cuius vtcunq; capax eſt humana fragilitas:
non illam que ſine tempoꝛe manet: ſine ma/
tre ſuper omnia:ſed iſtam quę in tempoꝛe fa
cta eſt ſine patre inter omnia: hhũc virginis
filium ⁊ virginũ ſponſum:de incoꝛrupta ma
tre naſcentẽ et incoꝛruptibili veritate fętan⸗

tem: laudemus: amemus: adoꝛemus:vt in

eius miſericoꝛdia de aſtutia diaboli fiſi triũ/
phemus. Diabolus ad nos decipiẽdos coꝛ-
rupta fęmina mente ſubꝛepſit: Chꝛiſtus ad
nos liberandos incoꝛrupta fęmina etiã car/
ne ꝓceſſit: qui eſt benedictus in ſęcula ſęcu/
loꝛum: Amen. S

Sermo. vI. (In eodem feſto: Sermo II

N pꝛincipio erat verbum ⁊ verbum
erat apud deum: ⁊1 deus erat verbũ.
ui in pꝛincipio erat intra ſe cõclu/
it omne dꝛincipiũ.Ex matre vo initiũ ſum
Eia.⁊v. pſit: ſicut legimꝰ per Eſaiam: Ecce virgo in
vtero accipiet ⁊ pariet filium: ⁊ vocabit᷑ no/
mẽ eis emanuhel: qð ẽ interpꝛetatũ nobiſcũ
deus: id eſt latẽs in humana fragilitate ma/

ieſtas: Sicut in Johanne euãgeliſta legimꝰ:

Johᷣ.i. Et vᷣbũ caro factũ ẽ ⁊ habitauit in nob:id eſt
in fragilitate coꝛpoꝛis noſtri. JYtem de Ma/

Eʒechᷣ.Ac.· rię virginis generatiõe:Et poꝛta erat clauſa

2 non eſt aperta. Lanq; ſi interrogaretur cur
aperta non eſſet:adiecit: Quia dominꝰ trãſi
uit per eam. Poꝛta clauſa:id eſt ſignaculum
pudoꝛis immaculatę carnis integritas. HNõ
enim eſt violata partu:quę magis eſt ſancti/

ο5 apoſtol“ de chꝛiſto ⁊ eccleſia: id d e chꝛi/
Epðbᷣ.. ſti coꝛpoꝛe pꝛęcepit intelligi:ſicut ait:Et erũt
duo in carne vna. Ego autem dico in chꝛiſto
⁊ in eccleſia. Qð aperte expoſuit ad Roma/
RBo. 9. nos: Patres noſtri ex quibꝰchꝛiſt ᷣm carnẽ.

Aſſeruit homĩs:cõſequẽter aſſerit ppꝛietatẽ

dei dicens: QAui eſt ſuꝑ omnia deus benedi /

ctus in ſecula. Tam perfecta hic filij eminen
tia declarat᷑: vt dici de patre maioꝛa nõ poſ.
ſint. Mam ſi initiuʒ haberet non eſſet ſuper
omnia: ſed inter omnia quę pꝛo conditione
facturę intra initiũ continent᷑. Sed chꝛiſtus
qui ęqualis ẽ patri:nulla tẽpoꝛis: nulla ęta/
tis lege cõcludit᷑: Euidẽter ⁊ ad Philipẽſes
apłus duas chꝛiſti natiuitates et duas ſub/
ſtantias pdicat dicens: Qui cũ in foꝛma dei LPbil 2.
eſſet:foꝛmã ſerui accepit.Quibꝰ regulis ple/
na ſunt volumina noui ⁊ veteris teſtamẽti.
Similiter ⁊ Job pꝛędicat eximius ꝓpheta/

rũ:Et in carne mea videbo deum. Quod de Job 19,

illo tempoꝛe ꝓphetauit: quando chꝛiſti dei/

tas habitu noſtrę carnis induta eſt. Quia
ergo vt pꝛeęfati ſumus: verbũ caro factũ eſt: Jo.i.

duos eſſe cõſtat hoĩiem ⁊ deũ ĩ carne vna:
modo homo loquit᷑ patri: modo deꝰ: modo
viſibilis ex matre: modo iĩiuiſibilis ex patre.
Da verba homiĩs. Ipſe in euãgelio dicit: Fi Lud.⸗.
lius hominis nõ habet vbi caput ſuum recli
net.Oſtendat hic pauper filius homĩs diui/
tias ſuas in gloꝛia diuinitatis. Omnia inqͥt Jobic.
quę pater habet:mea ſũt. Dum dicit:omia:
nihil hic reliquit quod minus haberet a pfe.
Omnia:id eſt vnius deitatis potentis: ſub/

ſtantiã:maieſtatẽ. Quis eum minoꝛẽ dicere

nõ tremiſcat:qui ſe patri generaliter ⁊ ꝑ om-
nia veridicus teſtis exequat᷑:ſicut de eo euã/

geliſta ꝓnunciat: Jdeo volebant eum iudęi Yodᷣ.5.

interſicere:qꝛ patrẽ ſuum dicebat deũ: ęqua

lem ſe faciens deo. Et ad Philipẽſes: Hon Nbit. 2.
rapinã arbitrat eſt eſſe ſe equalẽ deo: id efſft

ęqualitatẽ diuinitatis qua rebellis angelus
aſſumere voluit per rapinam: chꝛiſtus poſſe

dit per naturã. Ergo credas ei:cũ ſe in homi

nis ſubſtantia ꝓfitet᷑ qualẽ. Loquat᷑ filius

homis: Pater inquit maioꝛ me eſt. Loquat᷑ qoł.14.

filius dei:E ater . oh. 10.
filius dei:Ego ⁊ pater vnum ſumus.Quaſi n.

homo eſurit:quaſi deus quinq; milia eſuriẽ· Mattb. 14.

tium quinq; panibꝰ obſequio creaturę ſuę

exatiat. Quaſi homo in cruce pendet: qua/
ficata conceptu. Item de chꝛiſti gemina dei
Señ.2. hominiſq; ſubſtãtia: Et erunt inquit duo in
carne vna: id eſt deus ⁊ homo vnꝰ chꝛiſtus.

ſi deus in paradiſum de cruce latronẽ geſtis
per omnẽ mũdum loquẽtibus introducit di
cens:Amen dico tibi:hodie mecũ eris in pa Lud.2ꝛ5.

radiſo. Quo tem poꝛe coꝛpus dñi in tumulo
fuit: anima ĩ inferno: diuinitas in paradiſo:
in cęlo ⁊ vbiq; intra ſe oĩa ſupeminẽs ſuę ma

ieſtatis imenſitate complectens. Scõm ho⸗/

minẽ minoꝛ dicit᷑:quando compꝛehenditur:

4. Ci

I.
llitn

peune
lnetA
Nnoni
oc
gödiern
punegi
nglun
68 gnus:
u⸗ le Lie⸗
nuͤſue⸗
lenke
in glnot.
neosdin
tmino⸗
ahck:in,
art.
Lllis dien Ae
ſeniE
Genma
Zunane
bleſpen
deumipt
dplusin
fectone⸗
ſonaco⸗
batspo
aor ſeſtuset
gifide
nücmi⸗

gi minub

hümue
tio
hoc a1. en
Lbin
conſta
binus
mgſa
Qon
deläͤla
luseß
Moenti
uri
Walp
lceden

nin⸗
etie
Spͤge

.

gſeüin
udelsene
heflien
emaguti,
noneſeſt
eNocontnn
Kictik
Mols,lig,
nuaphlge
lcänfem
Whenels

S,=S = —

☛ =z

— —⸗ S
= =
=

gtensteſgi.

S

mins ben
dann. Qolg⸗
ncochuth
aunck Au
iladſich,
dei iamnenn
nododen e
nüiblliserptne
nigelodre
Cputſuintcl
iusbonisd⸗

1 Onniiade

nmdickonit
haberet

7

4

polenni bo.

nminmedn
geluethonn
ſaudecan
buntannig
hatdei g
büipitafat
aliden
belisan

8

8

iagellat: cuciſ git: mont: ſepelitur: Schm

deum ꝑ virtutẽ reſurrectiõis in celeſtia ſub-
limat᷑.Quaſi hõ ſuſcepta moꝛte: qſi deꝰ ſu/
per moꝛtẽ. Scõm hanc regulã modo pauꝑp
eſt:modo diues:modo minoꝛ: mõ ęqualis:
mõ dñjis:mõ ſerus.Tüc ergo minoꝛ credat᷑
patre: qũ angeloꝛũ conditoꝛ paulominꝰ ab
angelis minoꝛat᷑: ſicut in octauo pſalmo le/
Ns.S. gimus: Minoꝛaſti eũ paulominꝰ ab ange/
Nhił.a⁊. lis. Lũc ergo patre minoꝛ dicat᷑: qũ fui foꝛ/
mã ſuſcepiſſe ꝑſcribit᷑:qñ etiaʒ matre iunioꝛ
inuenit᷑:quãdo ipſe de le in viceſimopꝛimo
Ns.a1. pſalmo vic: Soderũt manus meas ⁊ pedes
meos:dinumerauerũt omnia oſſa mea.ccρ
aũt minoꝛ patre ᷣm carnẽ ⁊ ᷣm hominẽ nũ/
cupet᷑: inumeris ſcripturaꝝ teſtimonijs de⸗
clara᷑. De eiꝰ diuinitate ita ad Litũ apłus
Tuũ.2. dDicit: Aparuit gratia dei ſaluatoꝛis nr̃i.Et
iterũ:Expectantes beatã ſpem:et aduentũ
gloꝛię magni dei ⁊ ſaluatoꝛiſ nr̃i ieſu chꝛiſti.
Immane piaculũ eſt vt ꝑ inſidelis hominiſ
blaſphemias minoꝛ eẽ dicat᷑ quem magnũ
deum ipſa veritas pꝛoſite?᷑. Mam ⁊ thomas
aplus in euãgelio Johãnis vbi poſt reſur⸗
rectionẽ coꝛpus hominis cruciſixi ꝑ clauoꝛü
ſigna cognouit: deũ qui intra hominẽ late/
bat apoſtolica ⁊ euãgelica auctoꝛitate con/
Job.⁊o. feſſus eſt:ita dicẽs: DLſis meus ⁊ deꝰ meus.
Si ſides aſſit: aperta eſt ratio qua chꝛiſtus
nũc minoꝛ: nunc ęqualis patri ſacris volu/
Apoci.i. Minibus aſſerat᷑: ſicut iple de ſe dicit: Ego
pꝛimus ⁊ nouiſſimis. Indubirãter agnoſce
ꝙ pꝛioꝛem nõ poteſt habere qui pꝛimus eſt.

Apod.22. Item: Ego ſũ alpha ⁊ o.Et ſicut alpha lit-

terã nulla ſcedit:ita et flliũ dei nulli ſecũdũ
Cconſtat eſſe:quia deus eſt. Quid reſponde/
bimus eis qui ſpiritũſanctü aut minoꝛẽ di⸗
cunt:aut(quod ſceleratius eſt) miniſterialẽ
magiſ q; deũ abꝛupta impietate ꝓnũciant:
Quomõ creatura dicitur:qui dſii createꝛ ex
ud.i. Maria compꝛobat᷑:ſicut legimus:Cõceptus
de ſpũſancto:natus ex maria virgine: Chꝛi⸗
ſtus em̃ non de ſubſtãtia ſpũſſancti: ſed de
potentia:nec generatione:ſed iuſſione ⁊ be/
nedictiõe conceptus eſt. Et ſicut a patre ita
etiã a ſpũſancto ad redemptionẽ noſtrę ma
licię deſtinatꝰ ẽ: ipſo de ſe ꝑ Eſaiã loquẽte:
Elſa.b. Miſit me pater ⁊ ſpũs eius. Si ſpũſſanctꝰ
minoꝛ creditur:quomõ ſe ſilius ſicut a patre
ita etiam a ſpũſancto miſſum eſſe teſtature

Spũſſanctus ipſe locutus eſt in aplis: ipſe

eęfferbuit in ꝓphetis:dicẽte beato apoſtolo

epiſtola ſua: Mõ inquit ex homini 2. Petri,1.

bus allata eſt ꝓphetia: ſed ſpũſancto inſpi/
rati locuti ſunt ſancti dei homſes. Et ſalua/⸗
toꝛ in Matthęeo ita ait ad diſcipulos ſuos:

Mõ vos eſtis qui loquimini ſed ſpſſſanctꝰ.
Similiter et dauid plenus ſpſiſancto: quis

ꝑ eum loqueret᷑: maniſeſta voce denunciat
dicens: Audiã quid loquat᷑ ĩ me dſis deus.
Hec eſt inquã via lucis: cuius in cõfeſſione
aperitur oſtiũ ſalutis. IJtaq; qui in hanc ꝓ/
feſſionẽ ingrediunt᷑: beatitudinẽ eius adi⸗/
piſcunt᷑. Beatitudo ei qui confitet᷑ deũ pa/
trem ⁊ filium ⁊ ſanctũſpiritũ. Beatitudo ei

sirer ſolũ deũ patrẽ ⁊ filiũ ⁊z⁊ ſanctũſpm̃.

eatitudo ei ꝗ confitet᷑ vnũ omnipotentẽ
deũ patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſanctũſpiritũ.Beatitudo

Watt. 10.

P 3.54.

ei qui conſiteł vnũ ſummũ deũ patrẽ ⁊ flliũ

et ſlanctũſpiritũ.Beatitiudo ei qui cõſiretur
vnum deum patrẽ ⁊ ſilii ⁊ ſanctũſpm̃ ſem/
piternũ eſſe.Beatitudo ei qui cõfitetur indi
uiſam ſubſtatiã eſſe patris ⁊ filij ⁊ ſancciſpi-

ritus. Beatitudo ei qui nihil addiderit vel

minuerit i vnitate naturę patris ⁊ filij ⁊ ſan

ctiſpũs. Beatitudo ei qͥ ↄſiteẽ omnia bona

facta fuiſſe a patre ⁊ filio ⁊ ſanctoſpũ.Bea/
titudo ei qui conſite᷑ vnam ęqualitatem in
ſempiterna plenitudine deitatis eſſe patris
⁊ filij ⁊ ſanctiſpũs.Beatitudo ei qui ᷣm ſin/
gula nomina trinitatis: id eſt patris ⁊ fllij ⁊

ſanctiſpũs ꝓpꝛias tantũ ꝑſonas diſtinctas

eſſe conſitet. Unde opoꝛtuit nos oſtendere
eis quos edent vię ſuę fructus: maledictio/
nes omniũ male credentiũ:ſicut ſcriptũ eſt:

Maledictus omnis qui nõ obaudierit ver/ BDeutj.27.
ba libꝛi huiꝰ: vt faciat ea in coꝛde ſuo. MÆna/ E£

ledictus qui patris ⁊ filij ⁊ ſanctiſpũs vnam
ſempiternã ſubſtantiã eſſe nõ conſire᷑. Aa
ledictus qͥ ᷣm tres ꝑſonas tres diuiſas ſub⸗

pꝛincipia eoꝛũ eſſe cõfitetur. MW.aedict qui
ſolũ verũ deũ patrẽ:⁊ vnicũ verũ deũ flliũ:
⁊ vnicũ verum deũ ſanctũſpm̃ nõ conſitet᷑.
Maledictus qui vnicũ nomẽ in deitate tri/
nitatis eſſe nõ conſite᷑. Aaledictus qui in/
diuiſam deitatẽ patris ⁊ fllij ⁊ ſanctiſpirixꝰ
nõ conſite᷑. M.aledictus qui ꝓpꝛia nomia

ꝑſonarum tres deos aut tres dños aut tres
ſpũs confite᷑. Maledictꝰ qui ᷣm ſingulas

ꝑſonas trina nomiĩa tm̃ diſtincta patris ⁊ ſi

vnã ꝑſonam eoꝛũ eſſe confite᷑. Maledictus

qui quẽ patrẽ dicit:hũc eundẽ ⁊ filiũ ege de /

ſctantias eſſe confiteẽ. Maledictus qui tria

lij ⁊ ſanctiſpũs nõ conſite᷑. M. aledictꝰ qui

5

Bancti

ſignat. Aaledictus qui patrẽ natũ: aut in/
carnatũ:aut paſſum eſſe conſitet᷑. Maledi⸗
ctus qui inenarrabiliter filiũ ⁊ vere natũ de
ſubſtantia patris eſſe nõ conſite᷑. Aaledi⸗-
ctus qui hanc natiuitatẽ factã vel creatam
vel conditã eſſe confitet᷑. Maledictus qͥ ve/⸗

rum ſilium dei ex voluntate tm̃ dicit eſſe: et/⸗ v

non potius de natiuitate. Maledictus qui/
dicit:erat tempꝰ qñ nõ erat filiꝰ.AMaledict
q hãc natiuitatẽ ex nullis extantibꝰ nõ con/
fitet᷑:qð gręci ẽtuxop loœp appellãt.AMaledi
ctus qui diuinitatẽ filij dei dicit initiũ habe
re de tꝑe: oꝛtum ex nihilo: nomen quaſi ad/
optionis ex altero. Maledictus quivnũ de
vno:filiũ de pr̃eeneratũ nõ ↄfitet᷑. MÆ.ale/⸗
dictus qui impaſſibiliter filium natũ depa/
tre non confite᷑. Maledictus qui dicit fuit
aliqñ pater ſine filio. M. aledictus qͥ nõ con/
fitet᷑ ante omne pꝛincipiũ vel initiũ ſemper
fuiſſe filiũ cum patre. Maledictus qui im/
moꝛtalẽ deitatem filij dei nõ confitet᷑. Ma⸗
ledictꝰ qui de ſempiterno filio dicit nõ erat
anteq; de maria naſceret᷑. M. aledictus qui
vnitã deitatem patris ⁊ filij ⁊ ſanctiſpũs ex
charitate cõcoꝛdię tantũ eſſe ꝓfitet᷑:⁊ nõ ma
gis ꝑ hancipſam vnitam diuinitatẽ. Male⸗/
dictus qui vnitã deitatẽ in tres has ꝑſonas
eſſe nõ cõfitetur. Maledictus qui aduerſus
vigoꝛẽ cenſurę diuinę ſcripturę hunc deum
vera ſpiritũ paracletũ:aut filium patrisvel
certe facturam vſurpat debere cõfiteri. Ma
ledictus qui filiũ dei verum ⁊ hominẽ verũ
de maria virgine nuper natum ꝓ noſtra ſa/
lute non confitetur. Maledictus qui filium

dei hominẽ tm̃ pꝛo noſtra ſalute cõfitetur.

Bermo. VII.
A

mediũ deſiderat vulneratus: in qua naſcit᷑

Maledictus qui deum dei filiũ ſempiternũ
de aſſumptione hominis per hoc pꝛincipiũ
habere aſſignat. Maledictus qui deitatem
eius paſſam eſſe confitet᷑. Maledictus qͥ in-/
comꝑabilẽ deitatem trinitatis ꝓpꝛie ad ho
minis lineamẽta eſſe confitet᷑: dum ſcriptũ
inueniamus:Quia nõ ſit illi ſimilis quiſq;
deus in cęlo ſurſum ⁊ in terra deoꝛſum.

¶ In eodem feſto: Sermo II

luguſtini de tempoꝛe

agnus:qui tollit peccata mũdi. In cuiꝰ na/ Joh.i.
tiuitate qui conſcientiã purã habet dulcius

gaudet: qui miſerã attentiꝰ timet.Qui bo/
nus eſt affectuoſe oꝛat:qͥ peccatoꝛ deuotiſſi/
me ſuplicat.Dulcis dies:vere dulcis:⁊ cun
ctis pęgnitentibꝰ veniã poꝛtans. Pꝛomitto
is filioli ⁊ certus ſum:qꝛ in hac die ſi qͥs
x coꝛde pęnituerit: ⁊ ad vomitũ peccati re-
uerſuſ nõ fuerit:quodcũq; petierit dabit᷑ ei:
tantũ in fide nõ dubitet:delectationẽ nõ re/
petat.Hodie totius mundi peccatũ tollit᷑: ⁊

peccatoꝛ deſperat? Sedvidete qualis debet G

eſſe pgnitentia: quia multi aſſiduę ſe dicunt
eſſe peccatoꝛes: ⁊ tamẽ adhuc illos delectat
peccare. Pꝛofeſſio eſt:nõ emendatio.Accu/⸗
ſatur anima:non ſanat᷑.Pꝛonũciat᷑ offenſa:
non tollit᷑. Pęnitentiam certã non facit:niſi
odium peccati ⁊ amoꝛ dei. Quãdo ſic pgmi/
tes vt tibi amaruʒ ſapiat in animo qð ante
dulce fuit i vita:⁊ quod te pꝛius oblectabat
in coꝛpoꝛe:ipſum te cruciat i mẽte: Jam tũc

bene ingemiſcis ad deum ⁊ dicis: Libi ſoli Ps. ꝭo.

peccaui:⁊ malũ coꝛam te feci.Bene tibi ſoli
peccaui: quia nullus hominũ ſine peccato:
⁊ ideo tibi ſoli peccaui: qꝛ nullꝰ eſt ſine pec/
cato. Da dñie miſericoꝛdiã miſero:qui tãdiu
peꝑciſti criminoſo. Inclinex ad remediũ hu
militas pęnitentis: quem ꝑmouere nõ po/
tuit diuturnitas peccatoꝛis. Dic illi in fletu
coꝛdis:aſpice ad infęlicẽ pietas immẽſa:re/⸗
ſpice crudelem miſericoꝛdia publica.DPeſpe
ratus ad omnipotentẽ venio: vulneratꝰ ad
medicũ curro: ſerua pietatem manſuetudi⸗-
nis: qui tamdiu ſuſpẽdiſti gladiũ vltionis:
dele numeroſitatẽ criminũ multitudine mi/

ſericoꝛdiarũ. Iſta eſt filioli vera pęgnitentia:

qñ ſiccõuertit᷑ qͥs vt nõ reuertat᷑:qñ ſic pęni
tet vt nõ repetat. Sane videamꝰ:aliquive/
ſtrũ foꝛmas ⁊ virtutẽ animoꝝ exercentes:qͥ
in iſta die verba mea ꝓ ſua ſalute ſic audiãt

C

vt viriliter mollia vitia abiciãt tanq; qͥ pu/

gnat. Reuera foꝛtiꝰ pugnat:qͥ contra ſe pu/⸗
gnat. Aperiãt aures ſuas ad pᷣcepta chꝛiſti:
quę foꝛtaſſe patuerũt hucuſq; ad audienda
ludibꝛia.Aperiant oculos ſuos ad nitoꝛẽ:qͥ

Ogo vos fratres chariſſimi: vt libẽ hucuſq; ad ignominiã patuerũt.Cõpungat

uſcipiatis in hac dulciſſima die: in
qua cõpunctio etiã infidelibꝰ venit: in qua
miſericoꝛdia tangit᷑ impius: veniam ſperat
cõpũctus:reditũ non deſperat captiuus:re⸗/

1 animo ſermones quos dũs dabit

pęnitẽtia criminũ:quoſ hucuſq; trãſpunxit
delectatio voluptatũ. Erigat adiũcta virtꝰ
quẽ vitia ꝓſtrauerũt. Aperiãt medicamẽto
nares ſuas:qbus illis feteat cõſuetudo pec/
cati.Aperiat ille oculos coꝛdis vobis:qͥ ho/

die ꝓpter nos dignatꝰ eſt naſci:vt videatis

V.

.

ſudcß⸗
Uitaeten
gun
itbieuit
teet
ntect
eco
ntabon
uauihe
natlehl
göunc⸗
lstſti
Gölaentia
Cpiſaten
ie datpein
leurwobi
P ciusin
bichntſin
ſon pnit
1id cWe
Ctertchit
bltueyt
Aloniten
enogen
leodere.
lamaliue
Abyr
Nieiuni
nes noc
necpfec
de nec
tuüſed
bocek
Mim
takte
cacco
ſs Aa
ni n
pumür
Thoſep
imnee
b
„Cullper
Eßn agonu
Cenushi
Moyeſt
ſueinge
Ma nu in
guidn⸗
hobis P
canneſu
lteri

blbadli⸗

une Ai
etadan

edlezeen

4

Uns. Donon.

Endudeſt
Witierne,
henentdebig⸗
l
thaenipli:

4

aegnlsditt

iveſedonn
losdn
Nendhto Ar

Mnüctkofener.

inonbkni
naninocden⸗
Nuscblendt
inare Panni⸗

„,G hi ſel We
1dics bia

a Baetkilc
Müſnepeen.
nul eſſtene
mlaecuiuitt
tudſenotüb

orgre taO

Oellinten
eunsinnälnn⸗
publer d
Gornunnant

1

enmanirut

Gudiüfheons
Nn
minindnen

nggnuam
anigiſtnn
lan aigu
r arntsl
uricuuii
üttngiſh
biconmnſen
innc
6 ulot
los 1 el

Bermo. vII. In NHatali dñi B

illud qs, putat᷑ dulce modo ſatis eſſe in bꝛe⸗
uitate tempoꝛum:qᷓ; amarum erit in ignem
gternum:qᷓ; graui ⁊ ꝑpetua pęna punienda

Erit bꝛeuitas delectationis. Delectatio occi

N öñ. 75.

dit ⁊ pꝛęterijt: vulnerauit ⁊ tranſiuit: miſe/
rum fecit ⁊ abijt:infęlicem reddidit ⁊ reliqᷣt.
E&— ſpecioſus eſt animę nitoꝛ:qᷓ; fęlix conſci/
entia bonis operibꝰ plena. Si beatũ ſe cre/
dit qui hoc poſſidet qð dimiſſurus eſt poſt
moetẽ:q; ſecurus eſt qui ulud pꝛemiũ ſperat
qð nunq; amiſſurus eſt ꝑ ęternitatẽ.Si po/
tens eſt qͥ mũdo imꝑat:q; beatus ẽ qͥ deũ in
cõſcientia poꝛtat. Et ideo dulciſſimi ſilij cõ/
cupiſcite mũdiciã coꝛdis: habete dilectionẽ
dei ⁊ ꝓximi. Peccatoꝛes dimittite ⁊ dimit/
tetur vobis. Juſti nõ peccetis: vt ꝑmaneat

D chꝛiſtus in vobis.Quęcũ ita ſint:videt᷑ mi/

hi chariſſimi:vt naſcẽti dño ⁊ redẽptoꝛi nr̃o
vota ꝓmittamꝰ hodie et reddamꝰ:ſicẽ ſcptũ
eſt: Nouete ⁊ reddite dño deovr̃o.Hos dul
citer ⁊ cõſidenter voueamꝰ: ille dabit poſſi/
bilitatẽ vt reddere poſſimꝰ: Mos tñ quicqᷣd

illi ꝓmittimꝰ*: de illo ſperemus. Et foꝛtaſſe

interrogatis me qͥd debeatis hodie vouere
⁊ reddere.Sũt em̃ multi qͥ vonẽt:alius pal/
lam:alius oleũ: aliꝰ cęrã ad lumĩaria noctl:
aliꝰ vt vinũ nõ bibat ꝑ aliquot annos: aliꝰ
vt ieiunia certo tempoꝛe faciat:alius vt car
nes nõ comedat. Mõ eſt iſtud votũ optimũ
nec ꝑfectũ:Adhuc melius volo. MNon eligit

deꝰ nec ſpeciẽ tuã: nec oleũ tuũ: nec ieiuniũ

tuũ:ſed h̊ qð te hodie redemit:ipſum offer:
hoc eſt animã tuã.Et ſi interroges me:quõ
animã meã quã ipſe habet in poteſtate offe
rã?: Et ego reſpõdebo tibi: quõ.Moꝛibꝰſan

cctis:cogitationibus caſtis:operibꝰ fructuo/

ſis. Auertendo a malo:⁊ cõuertendo ad bo/
nũ.DHamnãdo vitiũ:amando deũ:diligẽdo

ꝓximũ:impẽdendo milſericoꝛdiã miſeris:qꝛ

⁊ noſipſi miſeri fuimꝰ anteq; redimeremur.

Dimittẽdo illis qui ĩ nobis peccãt:qꝛ ⁊ nos

omnes ſub peccato fuimꝰ. Suꝑbiã calcãdo

qꝛ ꝑ ſuperbiã pᷣmus hõ deiectus eſt. Abijci⸗

endo inuidiã:qꝛ ꝑ inuidiã decepit diabolus
genus hũanũ.Quę cuʒ ita ſint:erigite ani/
mos veſtros: ⁊ nullꝰ ſit ſiue liber ſiue ſeruꝰ

ſiue ingenus:qui nõ hodie deovotũ offerat

Sosb. 10.

ſimul ⁊ reddat:qꝛ nimis miſerũ ẽ vt deo ali⸗
quid nõ offeramus de nro:qui animã ſuã ꝓ

nobis poſuit: et ꝓpter nos cũ eſſet ęternus
carnẽ ſulcepit.Nũc itaq; quicũq; irã contra

alterũ tenet: tm̃ ꝓpter amoꝛẽ dei dimittat:

⁊ obtulit votũ.Siquis cõſueuit iam longa
diuturnitate in luxuria volutari:reſipiſcat

aliquãdo:⁊ excutiat ſoꝛdes ſuas ꝑ cõpunctti
onẽ:⁊ clamet in coꝛde ſuo in oꝛatiõe ſecretiꝰ

ad dominũ:Püſſime dñe: miſericoꝛdiſſime
deus:ſufficiat mihi qð hucuſq; peccaui:qð
cõtempſi:qð fętoꝛibus carnis mee ſatiſfeci:
iam nũc te inſpirante voueo me a nequicia
mea cõuerſurũ. Cũ heęc ſecerit:⁊ iſte obtulit
votũ.Si iterũ inuidia tenet᷑ frẽs:⁊ fęlicitate

illius aut actione ꝓſpera nõ delectat᷑ qð eſt
peccatũ vſq; ad moꝛtẽ :ꝓmittat ⁊ ipſe ĩ coꝛ/
de ſuo meditaturũ ſe potius actus bonos

qᷓ; liuoꝛẽ eũ habiturũ:et cũ fecerit:⁊ ipſe ob

tulit votũ. Siquis vᷣo ſibi cõſcius eſt de ho

micidio:indicet ſibijpſe in coꝛde ſuo pęnitẽ/
tiã:⁊ vindicet in ſeipſam malã cõſcientiã:et
ſtatuat ſibi ante deum cruciatũ pęnitẽtię et
ſpaciũ:⁊ plenũ animũ veneno quẽ ante cõ/
fuſio ſanguinis ꝓximi ſauciauit:cruciet per

abſtinentiã ⁊ humilitatẽ:⁊ cõmunicare nul-
latenuus ſᷣſumat: vt nõ dupliciter ſe infelix
damnet: dũ in coꝛde criminũ hoꝛroꝛibꝰ ple/

no ſacratiſſimũ coꝛpus domini ꝑiculoſe pꝛę

ſumit accipere.Qð ſi qᷣs ſe talẽ agnoſcit: et

hec fecerit: ⁊ ipſe offert votũ. Siqs foꝛte vt
aſſolet detrahere ſꝑ ↄſueuit:⁊ alioꝝ actiões
obloqui nec ſuas reſpicẽ᷑:voueat hodie deo

in coꝛde ſuo et dicat: hucuſq; de alijs dixi:

me nõ inſpexi: ego erã miſerioꝛ:et alios mi/

ſeros exiſtimabã: ⁊ ideo nũc ſufficit qð pec.

cauit lingua mea: amodo emẽdare delibe/
ro:Ecce qͥ hęc facit:offert votũ.Siquis cru/

delem ſe ſentit: miſericoꝛdiã animi vouegat
deo. Siqᷣs ſuperbũ: voueat humilitatẽ. Si
qs vino nimiũ eſt deditus:ſobꝛietatẽ voue/

at. Siqs ſenioꝛi ſuo peccauit:veniã petat:⁊
ſi ille nõ ſapuerit petere:ille tñ dimittat. Et
cum hec oĩia feceritis chariſſimi:offertis deo
votũ placitũ:⁊ quaſi remuneratis chꝛiſtuʒ.
Et poſt hęc veniet vobis benedictio: ⁊ vo/
ta vr̃a offerunt᷑ ante tribunal chꝛiſti: Et ſic

dixit Salomon: monumentũ veſtrum non Sapᷣ.ꝛ·

accipiet obliuionẽ:Et dicet᷑ de vobis: Ecce

populus meus quẽ acquiſiui ſanguie meo

ſaturauit mevotis:impleuit odoꝛamentis:
Ego ero eis quaſi dñs: et ipſi erunt mihi in
populũ: et non erit vltra eis captiuitas aut

deſolatio. Putamus q; dulce eſt quando

vota noſtra talia qualia dixi:angeli qui cu-

ſtodes vitę noſtrę ſunt: ante conſpectuʒ di/
uinę maieſtatis obtulerũt? Si aliquid offe/

b 2

”ä

er. III.

Bancti dᷣluguſtini de tempoꝛe

rimus homini terreno ⁊ moꝛituro:et tamen
ſperamus ab illo multũ recepturos ⁊ adiu⸗
uandos: ſi deo autẽ aliquid de noſtris mo/
Fdribus offeramus:quantũ recipiemus: Nũc
itaq; exultemꝰ in dño:gaudeamꝰcum fletu:
memoꝛes ſimꝰ dignationis diuinę et capti/
uitatis noſtrę. Quẽcũq; potẽtia eleuat: ve/
niat illi in mẽte hũilitas chꝛiſti: vt non diri/
gat᷑ ad illũ ſentẽtia iſta: Quid ſuꝑbis terra
et cinis? Qñ videmus quemq; miſerũ: aut
egenũ:veniat ĩ mentẽ miſericoꝛdia dei.Qñ
captiuũ: veniat nobis in mentẽ redemptio
dñi noſtri. Qñ peccatũ quodcũq; delectat
aut ſubꝛepit:ſit nobis in memoꝛia qð iã de/
leta ſunt peccata noſtra.MHõ ꝑdamus ſmiũ
ſanguinis chꝛiſti:nec maculemſtolã aĩę per
iniquitatẽ:aut rapinam:aut cõcupiſcentiã.

Eeẽi. 10.0

Jacuimꝰ:iam erecti ſumus:vulnerati fuera

mus:iam ſanati ſumus. Mõ erit excuſatio.

AQualeſcũq; poteſt diabolꝰ ad malũ inuita-

re:nõ poteſt trahere: delectationẽ infert nõ
poteſtatẽ: conſiliũ ingerit nõ cõflictũ. Muũc
ergo ꝓpter partum beatę marisę ſit mihi ſer
mo ad vgines:ſiue viros: ſiue viduas: ſiue
feminas:ſiue pęnitẽtes:ſiue pauperes: ſiue
Emos: nd eſt apud deũ niſi meritoꝛũ diſcre/⸗
tio. Audite me itaq; quicũq; dono chꝛiſti in
coꝛpoꝛe virgines eſtis. Generalit᷑ loquoꝛ ad
omnes:Audite me. Quicũq; agnoſcit ſe eẽ
qð dico:ſtudeat vt ⁊ coꝛde ſit vᷣgo. Sic gau
deat de lucro coꝛꝑis:vt non habeat damnũ
animę:gaudeat tũc de tã pᷣcioſo dono chꝛi⸗
ſti: gaudeat cũ hũilitate: fleat cum pietate.
SGꝛatias agat quia tantã fęlicit atem in inte
Apocj.lX⸗ gritate poꝛtat:lętetur qꝛ ſecuturꝰ eſt agnum
quocũq; ierit:ſi tũ in oꝛe eius:ſicut legimus
in Apocalypſi: mẽdaciũ nõ inuenia᷑. Oꝛet
ꝑſeuerantiam: vt non illi qualiſcunq; dele/
ctatio ſęculi aut iuidia diaboli tantũ donũ
tollat:tantã claritatẽ innubilet:tantũ nito/
rem infuſcet. Teneat foꝛtiter: ne ꝑdat rẽ ir
reparabilẽ. Non vno momento delectatio/
nis amittat gratiã coꝛpoꝛis:non contrahat
turpitudinẽ animę per pulchꝛitudinẽ foꝛmę
coꝛruptę:non illum concupiſcentia vincat.
Si me audierit:permanet:qð ſi non audie/
rit:amiſſurus eſt quod nunqᷓ; reparaturus.
HIteꝝ ad vos mihi ſermo eſt qͥ coniuges ha/
acd.i. petis:moneo vt caſte habeatis.Maã ⁊ heliſa
bet quę longęuis tempoꝛibus caſte cũ ma/
rito vixerat: ⁊ ambo ſideles ante dominum
fuerunt:meruit iam de moꝛtuo ſemine ſiliũ

ſcit emendet: qui in ſe non recognoſcit: au/
diat ⁊ teneat vt alijs ꝓ ſalute dicere poſſir.
Nunc iam ad vos loquoꝛ pęnitentes: qͥ pę J

qui ⁊ ſanctitate parentes oꝛnaret:⁊ pꝛędica/
tione multos inſideles cõuerteret. Iterum
vobis loquoꝛ quę eſtis viduę: cuſtodite vi
duitatem:non eſtote verboſę:ſed cum ſilen/
tio expectate dominũ: qui pupillũ ⁊ viduã

ſuſcipit: Sed bonam viduã:et illam quę in

oꝛatione eſt: in humilitate: in elemoſynis

pꝛompta: Si certe vnde faciat non habet:
voluntatẽ bonam et cogitationẽ ſinceram

habeat. Mulieres: non maledicite:non iu/

rate:non eſtote pꝛompte ad loquendũ.Foꝛ
te dicitis impoꝛtunũ eſſe quod dico. Non

mihi tacere licet:plus timeo illum qui iubet

q; illum qui detrahit. Ego dico: qui agno/

nitentiã in eccleſia accepiſtis ⁊ agitis. Per/
ſeuerate in fletu: in cõpunctione docte plã/
gite.Quid eſt docte plangite? Hon quęrite
in oꝛatione tempoꝛales res:ſed ęternã bea/
titudinem:remiſſionẽq; peccatoꝛũ. Qui ſic
oꝛat:docte plangit. Non cadunt ad terram
lachꝛymę veſtrę:quia verax ille qui per pꝛo/
phetam dixit: Poſuiſti lachꝛymas meas in Ps. 5F.
conſpectu tuo. Vos mõ ſatis debetis ama/
re deum: ⁊ timoꝛe iam ad dilectionẽ tranſi/
re: quia ſic legimus in euãgelio de peccatri/
ce illa: Cui multũ dimittit᷑ mitũ diligit. Et Lud..
ideo multũ debetis diligere deum:qui vos
expectando et non puniendo ad pęnitentiã
pducere dignatus eſt. Nunc iterum ad vos
mihi ſermo eſt pauperes. Vobis dico pau/
peres qui mẽdicatis: qui de elemoſyna chꝛi
ſtianoꝛũ viuitis: Cõſolamini conſolamini:

tribulatio vr̃a conuertet᷑ in gaudiũ: ⁊ doloꝛ Job.is.

veſter in lęticiam. Non vobis ſit ingratum
qð mendicatis: nec ideo in coꝛde veſtro ali/
quid contra deum dicatis:quia ille iuſtus ⁊
pius eſt in omibꝰ operibus ſuis. Et te ideo
fecit pauperem:vt ſufferẽdo bꝛeuem inopiã
ęternam vitaʒ acquireres. Et diuitem ideo
fecit:vt dũ tibi ſuꝑfſlua daret: remediũ pec-

catis ſuis acquireret. Et iõ patiẽtes eſtote:

et expectate dñm.Etiam ſermo mihi eſt ad
vos quicunq; dominos carnales habetis:
cuicũq; ſeruitij conditionem debetis. Obe⸗
dite dominis veſtris:diligite ex coꝛde: non
ad oculum ſeruiẽtes:ſed miniſteriũ ex amo/
re facientes:quia et illos deus conſtituit vt

vobis dominent᷑: ⁊ vt vos ſeruiatis. Bene B

ſeruite ꝓpter deum: quia de bono ſeruitis

be⸗

potrio nocit⸗

.
vns poonmn
gnedſt
onnes
logegan
ioar

(umte
Pancnn
ſnnisten
aust
ſtnonpe
legoo
deifluſ⸗
göinioc
gadivin
homine⸗
prſibi
camde
latis ie
doluit.
unta
depute
bidei
nitati
paſib
Phuſe
.ilin⸗
nee
deiflii
nnbere
lenade
igek.
ltus 0
une
Nenite
ed
cgluge
despen
gepe
muice
hanor
Jonnt

Palt
wliniit
Eetllmneni
enänef
uierti
gifnn
ledirnarin
lennmnlie
lod N.He
ungni
a:augo
Mogholata
uenurheſt
Muentese
Etages. e⸗
nonedocegi⸗
rehongreir
ſedgeni de
atani Aui
duntadtenn
llegeipego⸗
nnmsnesl
isdebensn
lecnoniun
Alodegeim
nitüdig⸗
edeumquſs⸗
oadgnienn
Nieunate
Vobisdioen
eilnaſucr
nianſcunm⸗
Cudi⸗to 8
hoſtingan⸗
cucerehe
Nuleuſti
ſis riih
oheeniic
Sniimnt
a enel
Mninuch
montich
males hpan
jdehets
tecronhe
ſtenüctim,
otonſti
guini.
eboen

=—
— — —
—
S=ẽ — S=SK — —
—

SS=

SeSee

Bermo . vIII. In Hatali di

ni pꝛoꝛſus gloꝛia ⁊ honoꝛe cumulat᷑. homi/

Annotatio

ordinis ſer
monũ huiꝰ
operis.
2. Cor. F.

Ser. vIII.

mercedem habebit. Si boni fueritis: meli⸗

iu numeralis oꝛes eritis dominis malis: quia apud deũ

anima vniuſcuiuſq; non eſt diſcernenda no
bilitate ſed opere:nec genere ᷣ actiõe. Ideo
nunc ad omnes mihi ſermo fuit:qͥa chꝛiſtus
pꝛo omnibus moꝛtuus eſt. Et ideo ſeruate
quę dixi:vt de vobis fructum habeã:⁊ vos
omnes in cęleſtibus hoꝛreis vbi frumenta
cõgreganda ſunt miſericoꝛs dominus intro
mittat:qui viuit ⁊ regnat in ſęcula ſęculoꝛũ
Amen. M

dominicę natiuitatl diem:id eſt do/
ini noſtri ieſu chꝛiſti:qui cũ ęqua/
em trinitatem cum patre poſſideat:qui cuʒ
celum:terrã ac maria ⁊ omnia queę in eis ſũt
pari cum patre virtute firmauerit: in nouiſ/

ſimis tempoꝛibus homo naſci ex homine di

gnatus eſt:ſic noſtram ſuſcipiendo naturã
vt non permutaret ſuam. Permanente em̃
inxegro diuinitatl ſtatu: aſſumpſit hominẽ
dei filiuſ:nec amiſit qð erat ſed ſociauit ſibi
qð in ipſo ante non fuerat. Inuiſibilis ergo
ſm diuinitatem dei filius viſibilem ſuſcepit
hominẽ: immoꝛtalis moꝛtaleʒ:impaſſibilis
paſſibilem:⁊ vt totum bꝛeuiter compꝛehen/
dam:deus hominẽ.Quicquid ergo infirmi
tatis legimus in chꝛiſto: id eſt ꝙ eſuriuit ꝙ
doluit: ꝙ etiã moꝛtẽ pꝛo peccatis nr̃is ſuſti-
nuit:ſuſcepto hoc pꝛo ſalute noſtra homini
deputemus:ſalua illiꝰqð ſuſcepit:id eſt ver/
bi dei reuerentia:qui ita humanitatem diui
nitati ſuę iunxit:vt eam poſt paſſionem im/

paſſibilem faciat: non aũt vt flieret:qð cogi//

B tari ſcelus eſt: diuinitas ipſa paſſibilis.Hã

etſi in dei filio ex diuinitate ⁊ hũanitatevna
ꝑſona eſt:cum tamẽ audis natum ex homie
dei filiũ:noli cõmunẽ hũc ibi credere natiui⸗/

tatis exoꝛtũ: quo ex opere cõiugali qð qui/

dem a deo eſt conſtitutũ vt humanitas pꝛo/
paget᷑: Aliter inquã ibi fuit humanitatis ex
oꝛtus longe a noſtra natiuitate diuerſus.
Nam etſi in eadẽ qua nos naturaliter ſumꝰ
veritate carnis natus eſt chꝛiſtus:non tamẽ
in eo quo nos moꝛe cõceptus ⁊ natus eſt de
cõiugio:id eſt vnde cęteri exoꝛti ſumus:licʒ
oẽs ꝓcreent᷑ homies.Nam ⁊ mirabiliter ꝓ/

creatꝰ ẽ. Legitima illa cõmixtio homĩs ho/

mini qdẽ: licet iuxta diuinã auctoꝛitatẽ cul/
pa nõ vacet: nõ tñ etiã gloꝛioſa ẽ: In chꝛiſti
vo natiuitate ſine cõmixtiõe ꝓpagatio om/

nus itaq; noſter ieſus chꝛiſtus ab oꝛdine na
tiuitatis excepto:homo verus ꝓcreatus ex

virgine eſt: eodemq; omnipotẽtię ſigno cõ/
ceptus ⁊ natus:virginem habuit matrẽ cuʒ

poꝛtaret᷑ in vtero virginis:⁊ cũ ex vtero fun
deret᷑: Hec tamẽ iſta natiuitas ↄiugia dam/
nauit ſᷣ potentiam diuinitatis honoꝛauit.

Olim huius nouę fecũditatis ſignũ Eſaias C

ꝓpheta pſdixerat: Ideo inqͥt dabit dominꝰ⸗

ipſe vobis ſignum: Ecce virgo in vtero con Eſa.7.

cipiet ⁊ pariet filium:⁊ vocabit᷑ nomen eius

neod em feſto:Se mo.
Odlie fratres dilectiſſimi celebꝛamꝰ emanuhel. & ſignatiſſime de chꝛiſto domi/
no noſtro eſt ꝓphetatum. Emanuhel enim
interpꝛetat᷑: nobiſcũ deꝰ: Ergo ſaluatoꝛ no/
ſter ab effectu rerũ etiã hoc nomẽ accepit vt

vocaretur nobiſcum deus eſt. Et ipſe tunc
deus cum omnibꝰ nobis eſſe dignatus eſt:

quãdo ſuſcepit hãc carnem: vt per hominẽ
qui viſibilis erat deus qui inuiſibilis eſt cõ/
uerſari videret᷑ in terris. Sic enim Hieremi/
as pꝛopheta ꝓmiſerat dicens: hic eſt deus Baruch.ʒ.
noſter: ⁊ non eſtimabitur alius ad eum. Hic
adinuenit omnẽ viam diſciplinę et tradidit

illam iacob puero ſuo: et iſrael dilecto ſuo.

Poſt hec ĩ terris viſus eſt et cum hominibꝰ

cõuerſatus eſt. Vnde ⁊ ipſe dominus ad di/

ſcipulos ſuos in euangelo dicit:Tanto tem Joðs.i4.
poꝛe vobiſcum ſum ⁊ non cognouiſtis me.
Qui videt me videt ⁊ patrẽ meũ:et reliqua
quę ſequũt᷑. Talia enim dei ſilius ꝑ aſſum⸗

ptũ hominẽ opera faciebat: vt ex ipᷣa operũ

claritate ⁊ patris ſimul et filij diuinitas no/

ſcere᷑.Qð ſi diligent᷑ reſpiciamꝰ ad cauſam
ꝓpter quam dominus totum hoc ſacramẽ/
tum ſuſcepti hominis implere dignatꝰ eſt:
tunc vere obtinebimꝰ nobis illud impletuʒ

eſſe ꝓpheticũ.Duplex em̃ pᷣncipalit cauſa ẽ D

ob quã dei ſilius factus eſt filius hominis.
Vna eſt vt ſm hominẽ omnia patiendo ꝓ
nobis:a pctõꝝ nos vinculis liberaret. Sic

em̃ Eſaias ꝓpha ſᷣdixerat:hHic peccata no/ egſa. 5ʒ.

ſtra poꝛtauit:⁊ pꝛo nobis dolet.Et rurſus:
Ipſe autẽ vulneratus eſt pꝛopter iniquita/
tes noſtras:⁊ inſirmatꝰ ẽ ꝓpter peccata no⸗
ſtra. Eruditio pacis nf̃e in eo:Liuoꝛe em̃ eiꝰ
nos ſanati ſumꝰ. Altera vᷣo cauſa eſt domi/

nicę paſſiõis: vt nos quos ſanguine ſuo re-

demit a vitijs atq; criminibus: nõ ſolũ do⸗
ctrinę:auxilio ⁊ greę:ſed etiã exemplo ſuo ad
ſtudiũ ſanctitatis accenderet ne nos vt mõ

pᷣcipientẽ dñm:ſed etiã exẽplo ſuo ad R

Bermo. IX. In Natali oñi Bermo. v.

tis faſtigia ꝓuocantẽ:maioꝛe alacritate ſeqᷓ
remur:⁊ iuſtiſſimũ dfim ac pium patreʒ: ſᷣm
ſententiã beati petri: filij imitatione colere/
1. Petri.2. Mus.Sic em̃ beatꝰ petrꝰ ait: Chꝛiſtꝰ paſſus
E ꝓ nobis: vobis relinquẽs exemplũ vt ſe/
quamini veſtigia eiꝰ: qͥ peccatũ nõ fecit:nec
dolus inuẽtꝰ eſt in oꝛe eiꝰ: Qui cũ maledice/
ret᷑ nõ maledicebat: cũ pateret᷑ ñ cõminaba
tur. Tradebat aũt iudicãti ſe iniuſte:qͥ pec/
cata nr̃a ipſe ꝑnilit ĩ coꝛꝑe ſuo ſuꝑ lignũ:vt
peccatis moꝛtui iuſticię viuamus. Pꝛęſtet
autẽ dñs nf ieſus chꝛiſtus vt gfa eiꝰ adiuti:
ad veſtigia eiꝰ ſequẽda ꝓperetis:⁊ peccatis
oĩbꝰac vitijs moꝛtiſicati:ad ſola viuatl oꝑa
iuſticię exercẽda:gratias agẽtes pfi deo cui
eſt gloꝛia ⁊ imperiũ:⁊ domino nro ieſu chꝛi⸗
ſto ⁊ ſpirituiſancto in ſecula ſęculoꝝ:Amẽ.

vera palmit ſui fructꝰ effici᷑. Adeſt ecce ex--

oĩa virtP ab infirmitate poꝛtat᷑:⁊ qͥ terra ma/
ri celoq; nõ capit᷑:intra vniꝰ coꝛpuſculi mẽ/
bꝛa ſuſcipit᷑.De creatura ſua creatoꝛ omniũ
ꝓcreat᷑:et de riuulo ſuo fons magnꝰ exoꝛit᷑.
Radix omniũ de virgulto ſuo naſcit᷑:⁊ vitiſ

optatiſſimꝰ dies:gr̃a gemiĩata reſplẽdẽs:ca
doꝛe quidẽ cõſueti lumiĩs illuſtratꝰ:ſᷣ pᷣcipue
radiãtis veri fulgoꝛe coꝛuſcus.iO dies dieꝝ
omniũ nouitas: lucrũ lucis ⁊ diſpendiũ cę/
citatis:in quo ęternꝰ ſol de ſumma alutudi/
ne claritatis paternę deſcẽdens:vuluę vᷣgi/
nalis aditũ reſerauit:a totiꝰmundi caliginẽ
fulgida coꝛuſcatiõe repꝛeſſit. Ducite ſideles
chꝛiſti feſtiuiſſima gaudia: res nobis hodie
ꝑfecta eſt noua quę olim fuerat repꝛomiſſa:
vt ſine virginis detrimẽto pudoꝛis:ſfiliũ la/

gimus et fideliter re
ipſo pᷣncipio naſcẽtis mũdi in pᷣmo
homie fecerit nos deus ad imaginẽ
inẽ ſuam. Ecce in hac die mutata
vice factus eſt deus ad imaginem ⁊ ſimilitu
dinem noſtrã. In pꝛimis de ſuis melioꝛa cõ
tulit: In ſecũdis de noſtris inferioꝛa ſuſce/
pit. Per interdictę arboꝛis guſtũ pᷣmi homi
nis incauta fragilitas tẽptauit appetere am/
bitione dãnabili dſii ſui diuinitatẽ:ꝑſuadẽ/
Señ.5. e diabolo ⁊ dicẽte:Si de ligno hoc guſtaue
ritis:aperient᷑ oculi veſtri:et eritis ſicut dij
Ideoq; agnoſcamus pi patris admirabilẽ
bonitatẽ.homo ſollicitãte inimico:deꝰ eſſe
voluit ꝑ ſuꝑbiã:⁊ deus hõ factꝰ eſt ꝑ miſeri/
coꝛdiã. Innouat᷑ i nobis quodãmõ ꝑ chꝛiſti
diuinitatẽ ſpecies illiꝰ antiqui ⁊ incipiennis
Ses.2. ſęculi: qñ pᷣmꝰ adã de limi marxeria figurat᷑.
Ecce etiã nũc ſecũdꝰ adã iqſi de intacta ac ru
di terra virginis de carne foꝛmat᷑. Ecce inq;
iterũ ceſſantibꝰ naturę legibꝰ: nouus hõ in
nouã vitã ſolo deo oꝑante ꝑfici᷑. Pꝛomittit᷑
ergo filius virgini ꝑ viſitationẽ ſpũſſancti.
Qui nõ mirũ ſi ſine coꝛruptione naſcit᷑:q de
ſanctiſicatiõe ſuſcipi?.Mõ em̃ decebat: vt qͥ
nobiſ afferebat ſalutẽ:ſoli matri ſꝛiperet di
gnitatẽ. Spũs inqᷣt ſanctꝰ ſuꝑueniet in te.
Dignũ plane erat: vt regali onuſtanda ꝑtu
B pus cęleſtis regis ſanctiſicaret᷑ ingreſſu. Uñ
dñim ⁊ ſaluatoꝛẽ nr̃Um nõ iðo ſimplicẽ hoĩem
credamꝰ*:qꝛ ex homie naſci videmꝰ. Fas nõ
eſt vt nõ deus credat᷑: cui deſcẽſuro ad tras
a deo habitaculũ ſparat᷑. Diuina itaq; ope
rãte potẽtia credẽtis viſcera fęcũdant᷑: ⁊ ĩ li⸗

gno moꝛtali vitę arboꝛ inſerit᷑:⁊ poꝛtãs in ſe

* *

Hieremię ꝓpherę vaticinio nüciata: Faciet hiere.zr.
inquit dñs nouũ ſuꝑ terrã.Et quaſi quãdã
lucernã huiꝰ obſcuritatis accedẽs: cõtinuo
ſubiecit: Fgmina circũdabit virũ. hocẽ in-
quit nouũ quod ſuꝑ terrã dico dominũ eſſe
facturũ:qᷣa fęmina circũdabit virũ. Aduer/
tite fratres:⁊ me potius veſtro intelleciu ſ̊⸗
cedite. Fgmina inquit circũdabit virum.iO
fęmina ſuper feminas benedicta:quę ⁊ virũ
non cognouit: ⁊ virum in vtero circũdedit:
que cõcubitu carnali non tangitur:⁊ tamen
carnea pꝛole de ſpiritali ſemine gratulatur.
Circũdat maria virſi angelo fidem vando:

2² eſ

ctarent vbera genitricis. Hęc illa ẽ nouitas

.

lun un
ncſen
utlete
ula. munebt
feisd.

o
colss
isive⸗
nig
ne
Olalt
zowe⸗
Müſa⸗
gisang
nön
fnmna
gutli
ſedent
Copin
elolen
ſcheos
Men
motu
ſplene
buart
pfe
hiaſ⸗

quia eua perdidit virum ſerpenti cõſentien/ Geno X. (
do. Faciet inquit dominus nouum ſuꝑ ter/⸗ 1
ram. VEt igitur exhibendę huius nouitatis
tempus aduenix: celeſtis ad virginem pꝛę⸗ J 3
mittitur nuncius. Salutat angelus puellã ſhen
viri ſalutationis ignarã: terret᷑ virgo noui/ litide
tate verboꝛum. Ad quam angelus: Heti- Zucfr. mne
ineas inquit maria:inueniſti enim gratiam pordt
apud dſim. Me inquit ad conſpectũ meum ishoc
mater domini mei terrearis: ego concepti/ Crün
onis tuę miniſter adueni: ipᷣe me miſit ad te nornli
qui eſt naſciturus ex te. Ipſe tibi per me an⸗ u n i de⸗
nunciat gaudium: cui placuit in vtero tuo 669 Nbis
cum humana natura myſticũ ſociare coniu/ ſoni⸗
gium. Inueniſti gratiã apud dominũ:Ecce conri
concipies ⁊ paries filium: nõ cuiuſlibet me⸗ lun ſeiti
riti hominẽ: ſed totius mundi ſaluatoꝛem. abesn
He inquit timeas. Abijce abſte omnẽ me⸗/ l
tum ſęculi:quę conceptura es gaudiũ mun/ de 8
di. Reuolue maria ꝓpheticam lectionem. un. tnet
Meq; enim te ſcientia diuinoꝛũ poreſt pꝛeę- nin

terire libꝛoꝛum:quę ipſaʒ plenitudinem pa/

ernon

Winitenn
nn Eſa.. ritura es ꝓphetarum. Recole in libꝛo Eſaię
zormmi ꝓphetę virginem quam legiſti:et gaude qͥa
frl meſſe meruiſti. Tu ibi ſᷣſignata es virgo:
tomniärt tu ecce concipies in vtero: nõ de viro ſed de
kAlienn ſpirituſancto:et grauida eris:et incoꝛrupta
nngl uc⸗. manebis.Paries ſiliũ:⁊ virginitatis nõ pa
utnr⸗ 8 tieris detrimentũ. At illa: Ecce inqt ancilla
5l 2D dñſi: flat mihi m vbũ tuũ. Moxigit ange/
inhe i lus vginis accepto cõſenſu:celeſtis regiõis
inmin accolas repetiuit:Et ecce ſubito ſecretũ vgi
— nis ineffabilis potentia penetrauit. Intrat
n H artifex mũdi anguſtias vẽtris hũani:efficit
— Ps.i2,. grauida mater intacta:⁊ ecce tanq; ſponſus
dukitinl de thalamo:marię chꝛiſtus ꝓcedit ex vtero.
Wonnbiͤot Occultat᷑ ĩ mẽbꝛis infantis potẽtia maieſta
euſehunſit tis:deꝰ pẽdet ad vbera genitricis. Pãnoꝛũ
utgnaflli⸗ viliũ ſqualoꝛe cõtegit᷑: duriſſimi ſuffert pſe/
Allhipauin pis anguſtias: ⁊ totũ miicoꝛs hũilit᷑ patit᷑:
nücan ndr⸗ dũmõ mũdꝰ q pierat liberare᷑. O beata in/
Kghaignit fantia:ꝑ quã nf̃i generis vita ẽ reparata.O
cedis Sin . gratiſſimi delectabileſq; vagitꝰ:ꝑ qͥs ſtrido/⸗
vii haii⸗ res dentiũ ʒternoſq; ploꝛatꝰ euaſimꝰ.O feli
irodennide ces pãni qbꝰ pctõꝝ ſoꝛdes exterſimꝰ. pᷣle-
burni An, pe ſplendidũ:in qͥ nõ ſolũ iacuit fenũ aialiũ
otnclenu H cibus inuẽtꝰẽ angeloꝝ.Lacta maria crea/⸗
ebininn toꝛẽ tuũ:lacta panẽ cęli:pᷣciũ mũdi.Poſtre/
crgetri mo tu illi vt mat tꝑalẽ miſtra ſubſtantia: vv
RM ipſe nobis ⁊ tibi vna cũ pfe ⁊ ſpũſcõ vitã tri
Cciuntue buar ſempiternã. Qð ipſe pᷣſtare dignet᷑: qͥ
giegeninn cũ pfe ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ gloꝛiat᷑ de: pom/
ſdennmt nia ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ.
peutcinun Seino. . n eogem S cobl in
ne ¶A) Krucrꝰ exiſtat: q hui diei grati dij/
hi H — Vgnis polſit laudibꝰ ſdicare: Vnde
gtsg ſi h'mõt nullꝰẽ: nõ erubeſcimꝰ etiã ſi nobis
Sntcn nitidioꝛ dicendi ſacũdia deſit: vel mediocri
iñ ſᷣmone ꝑtũ ſacre vᷣginis: ⁊ oꝛtũ dñici coꝛ/
por diſſerẽétes conabimur explicare. Hatał
iannge H ẽ& hodie ſaluatoꝛiſ chariſſimi:in qͥ lumẽ ad
Aruin ditũ mũdo ẽ: æ ĩmoꝛtalitas ꝗᷓ ꝑ pctm̃ ꝑierat
nnn moꝛtalibꝰ reddita ẽ. NHatal ẽ hodie ſaluato/
eneniu Zudg.2. ris: de qͥ angelꝰ paſtoꝛibꝰ dic̃: Natxꝰ ẽ hodie
Cbipeen Eſa, 9. Vobis ſaluatoꝛ:de q̊ͥ ⁊ ꝓpha diẽ: Filiꝰ datꝰẽ
nnuonn nobis:puer natꝰ ẽ nobis.Naſcit᷑ ̊ quẽ regẽ
ſuran gentiũ aliꝰ ꝓpha teſtat᷑:⁊ naſcit᷑ ex vᷣgine ſiẽ
noninl dun Ea., ſcriptũ ẽ: Ecce vgo cõcipiet ⁊ piet ſiliũ: ⁊ vo/
ciultbane cabis nomẽ eiꝰ emanuhel:qð interpᷣtatũ eſt
Pſalunen ex hebꝛaica lingua ĩ latinũ trãſlata:nobiſcũ
ſeonnin deꝰ. DPꝛędicam hodie natũ de vᷣgine ſalua/
guliu Zud.2. toꝛẽ: infantẽ in pſepio poſitũ cũ vigilãtib⸗
1 ⸗ paſtoꝛibꝰ moniti ab ãgelis adoꝛamꝰ. Exhi/⸗
wonent⸗

beamſidẽ virtutibꝰ:reuerẽtiã ſanctl teſtibꝰ

pᷣbeamꝰ:⁊ ſimeoni cognoſcẽti:et annę dñm

cõſitenti:⁊ iohãni baptiʒãti:⁊ ioꝛdanis pur/
gatiõi:⁊ ſanctoſpũi deſcẽdenti:⁊ celis aper/
tis:⁊ patri teſtimoniũ ꝑhibẽti:⁊ vᷣgini ꝑma
nẽti:⁊ ſtellę fulgẽti:⁊ colũbę deſcẽdẽti:⁊ ipi

dſio omnẽ tẽptationẽ diaboli ſuꝑanti. hHo/

die & peꝑit virgo:qͥ deo filios faceret: qͥ ſen-
tentiã huaricatiõis excluderet:pęnã moꝛtis
eriperet:⁊ vitã ꝑpetuã credẽtibꝰcõdonaret.
Poꝛtauit in vtero filiũ mater:omibꝰ ꝗᷓ ſunt
ante nutrimẽta maioꝛẽ:et hunc fudit foꝛma

ſerni in terris:quẽ habẽt angeli imꝑatoꝛẽ in
cęlis. Peperit filiũ mat᷑: a quo ipſa nutriret᷑

potius q; nutriret. Motali aluo imoꝛtaleʒ
ſuſcepit hoſpitẽ:⁊ ĩ terreſtri hoſpitio cęleſtẽ

virgo imꝑatoꝛẽ ſuſcepit. Beata virginitas

deſinit eſſe iã moꝛtis ancilla: qꝛ illũ intra ſe

geſtat in mẽte:quẽ maria poꝛtauit in vẽtre.

Nulli virginitas ſeruituti ſuccũbit:qꝛ illum
diligit:ꝗ hũano generi attulit libertatẽ.Cæ/
leſtis ꝓpago germiabat in vtero:⁊ ĩ eximio
partu virginea viſcera coꝛuſcabãt. ũanis
Greſſibꝰ poꝛtabat᷑ pictura deiſica:⁊ in angu⸗
ſto pudoꝛis cubiculo eũ quẽ celi nõ capiunt
ſancta vᷣgo poꝛtabat incluſum: et peꝑit eũ:
nõ qͥ naſcẽdo polluerit pariẽtẽ:ſed qͥ a pollłi
tiõe ſeæculũ delauaret.Sancta credidit: ſan/

cta cõcepit:ſanctioꝛ effici᷑ poſt partũ. Exti/

tit autẽ ipſi virgini ipſe filius qui erat ſpon/
ſus. pſe genitꝰ:qui erat genitoꝛ. Illic fuit
paranympha credulitas:paranymphus ar/

riant᷑ ꝓpheię: inuitant᷑ ſancti: turbant᷑ ma⸗

changelus. AMater ſponſa:et iple quem pe/
perit᷑ chꝛiſtus ſponſus: quẽ ſanctuſſpiritus
copulauit:Gabꝛiel angelus nüciauit:ange/
loꝛum exercitus decantauit: ⁊ ſtella fulgida
demonſtrauit. Fecit grauidã virginem ipſe
qui erat naſciturus ex virgine. Expauit in
partu ſuo mater:deus per angelũ loquebat᷑
2 virgo auribus impꝛegnabat᷑. Audiatom/
nis ętas quod nunq; audiuit. Virgo partu
ſuo nupſit:virginitatẽ dum parerex dupli⸗
cauit:⁊ filium ques genuit adoꝛauit. Leſſet
omnis ſollicitudo:chꝛiſtus nobis vera ſecu/

ritas aduenit.Ceſſet omnis infirmitas: ho⸗-

die ſaluatoꝛ aparuit. Ceſſent bella: deſinãt
lites:hodie pax vera de cęlo decẽdit.Ceſſet
omnis amaritudo: hodie ꝑ totum mũdum
melliſflui facti ſunt cęli. Fugiat moꝛs: qꝛ vi⸗
ta nobis hodie de cęlo eſt data. Hodie ſuꝑ
terrã canunt angeli:lętant᷑ archangeli: glo⸗

„.

Bermo. XI.

ſurdi:claudi greſſum:lepꝛoſi mundãtur:tri/
ſtes lętiſicant᷑:infirmi ſanant᷑:⁊ moꝛtui reſu
ſcitant᷑: Solus diabolus ⁊ oĩa cũ eo demo⸗
nia cõtremiſcũt: qͥa reſtaurat᷑ genus huma/
nũ ꝑ interitũ diaboli.Chꝛiſtus vobis hodie
redemptoꝛ aparuit. Pꝛobat ergo virtutem
dñi:oꝛdo naſcẽdi:ↄcepit virgo:virilis igna

ra conſoꝛtij. Implet᷑ vterus:nullo humano

Lucle2.

D

Zud. Ie⸗

magoꝛũ manitſeſta cõſeſſio? Quid ꝓpheta /
rum tam ſimilis ⁊ tam cõtinuata ſententia?

pollurtus amplexu. Vide miraculũ matris
dñici coꝛpoꝛis:virgo ↄcipit:virgo grauida:
virgo cũ parturit:virgo poſt partũ. Pꝛęcla/
ra ergo illa virginitas:⁊ gloꝛioſa fęcũditas.
Virtus mũdi naſcit᷑: ⁊ nullꝰ pariẽdi ẽ gemi/
tus. Vacuatur vterus: infans excipit᷑:nec
tñ virginitas violat᷑. Fas em̃ erat:vt dño ex
virgine ſᷣm carnẽ naſcente meritũ creſceret
caſtitatis: ne ꝑ eius aduentũ violaret᷑ inte/
gritas:quiveniebat ſanare coꝛrupta. Naſci
tur & puer:ponit᷑ in pꝛeſepio.heęc ſũt em̃ do
mini pꝛima cunabula:nec regnatoꝛ cęli has

dedignatur anguſtias. Stat maria ⁊ matrẽ
ſe leta miratur:⁊ de ſpũſctũ rnlee ſe gau⸗
r

det:nec qͥa peperit innupta terret᷑: ſed quia
genuerit cũ exultatiõe mirat᷑. Nam cũ ſe
lo debitus ſaluatoꝛis ꝓperaret aduẽtus:ad
mariã virginẽ venit ſpũſſanctus: vt fuerat
ab angelo ante pꝛedictũ dicente: Spũſſan/
ctus veniet ſuper te: et virtus altiſſimi ob/
umbꝛabit tibi. IJdeoq; ⁊ qð naſcet᷑ ex te ſan
ctũ vocabitur filius dei. Recte && in eius ad/
uentu cęleſtia veneramur:quem de celo ve/
niſſe manifeſte cognoſcimus: quẽ natũ pꝛo
noſtra ſalute dei pfis ⁊ ſpũſſanctivirtute cõ
perimus. Multis em̃ ante nunciabat᷑ indi/
cijs: noua cęlo ventura pꝛogenies. Tlides
ergo chariſſime ſaluatoꝛis oꝛtum dei eſſevir
tutẽ:cũ de eo ꝓphete nõ taceãt:⁊ ſpũſſctũs
fateatur.Quid pſclarius ſtellę nũcio?Qauid

Vbiq; notus eſt dũs:vbiq; natus ex virgi/
ne nunciatur.Et quoniã eũ ſcom carnẽ na-
tum ex virgine diximꝰ: nüc ea quę ſpirtali-

E ter ſentire poſſumus diſſeramus. Nideamꝰ

ergo quęe eſt illa virgo tam ſctã:ad quã ſpiri
tuſſanctus venire dignatus eſt:quę tam ſpe
cioſa quã dñis elegit ſponſã: quę tam copio
ſa:cuiꝰ generationẽ cũctus oꝛbis excipiat:
quę tam caſtavt poſſit vᷣgo eſſe poſt partũ.
Nõne in ſigura marię:typum videmus eſſe
ſanctę eccleſię? Ad hãc vtiq; ſanctꝰ deſcẽdit
ſpiritus: huic virtus obumbꝛauit altiſſimi:

In Natali dñi Berm

li:gratulant᷑ boni:viſũ cęci recipiũt: auditũ

hinc potẽs virtute chꝛiſtus egredit᷑.hęc eſt
immaculata ↄcubitu:ſęcunda partu: virgo
⁊ caſta ꝑpetuo.heęc ↄcipit non viro ſed ſpũ:
hec parit nõ doloꝛe ſᷣ gaudio: hęc nutrit nõ
vbere coꝛpoꝛis ſed lacte doctoꝛis.hheęc ẽ igit
ſponſa chꝛiſti ⁊ gentiũ magiſtra: queę ſe ple⸗
nam miratur et fetam lętatur. In hac ͤ die
qua ſaluatoꝛ naſcit᷑: ſplẽdoꝛ lucis augetur:
tenebꝛaꝝ caligo minuitur. In hac die lux cę
leſtis credẽtibus redditur:⁊ in ęterna nocte

diabolica figmẽta damnant᷑. In hac die lux

creſcit ex lumine: virtutũ virtus attolltur.
Mloꝛia ęternitatis erigit᷑:reparationẽ ſuam
dño ſᷣm carnẽ naſcẽte mũdus amplectitur.
Plena ſit ergo diei huius feſtiuitas: in qua
deus noſtri memoꝛ terrena viſitare dignatꝰ
eſt:⁊ amiſſã moꝛtalibꝰ lucẽ aduent ſui dari
tate reſtituit: quia ipſe eſt ſplendoꝛ ⁊ gloꝛia
ęterna: dñs noſter ieſus chꝛiſtꝰ: cui ẽ honoꝛ

O. VII.

5 loꝛia in ſęcula n⸗nen Sermo.
In eodem feſto: BGermo VII Al.
aduentu dñico fratres chariſſimi

ſolutus eſt om̃is paternę pꝛęuarica
tionis metus: quem diaboli duduʒ
fraudibus incurrit circiuenta moꝛtalitas.
Adeſt em̃ nobis ceęli terręq; iudex: qͥ reſciſſo
chirographo delictoꝛũ: reatũ nr̃jm miſeratꝰ
abſoluit.Adeſt ille dñs:qui iugũ captiuita/
tis antiquę a noſtris ceruicibus ſoluẽs: mę/
roꝛem mũdi ęterna libertate lętiſicet.Adeſt
rex ille maſuetus:qͥ ꝑ ſpacia totius oꝛbis cę⸗/
leſtis iuſticię greſſibus incedens:ſuꝑbientẽ

furẽtis inimici cõterat tyrannidem. hodie

nanq; parturiẽte maria natus eſt nobis dei
filius: vt germanęcarnis noſtrę cõceptione
ꝓductꝰ:creato a ſe homini et pietatẽ pat᷑nã
⁊ frat᷑nũ largiret᷑ affectũ. Et natꝰ ſane ab in-
tacta ẽ femia: vt eum parit᷑ ⁊ hoĩem teſtaret
partꝰhuanꝰ ⁊ deũ ꝓbaret ęterna ᷣginitas.
NMã ſiẽ nõ poterat niſi caro ð carne naſci: ita
nõ poterat dei caro de ſęmineovtero:niſi ſi/

ne generãte ꝓdire. Pꝛopt᷑ qð ait angelꝰ bea B

tiſſimę marię: Spũſſanctꝰ ſuꝑueniet in te:⁊
virtꝰ altiſſimi obumbꝛabit tibi: ⁊ qð naſcet᷑
ex te ſanctũ:vocabit᷑ filiꝰ dei. Spũs inqᷣt ſã
ctus ſuꝑueniet ĩ te. Idcirco tibi frat᷑ virtutẽ

ELud. I.

ſanctiſpũs angelicꝰ ſermo p̃texit:ne cõiectu

ris carnalis diſputatiõis hebetatꝰ:cęleſte ti
bi ipſe myſteriũ trena argumẽtatiõe cõfun⸗
das.Aut non putas eũ nouũ puerũ in aluo
vginis potuiſſe ſoꝛmare:qͥ cũ pᷣmũ cõderet
hominẽ:nec ſemẽ patris:nec viſcera mat᷑na
quęſiuit: Dic itaq; quicũq; es ſuꝑnę diſpen

he

ſtonds

ne

ns geate
ſonory
höeck
ſencis⸗
opue
Cameton⸗
uchrt
Unipol
Lſelles
eſeg

vht auet

ſarinee
fomtere
Wumce
dperni
letom
gchitu
folion
ſeſeen
glanes
Gunoäl
lusnec
lstan
Ouster
unusf
Pennis
cme
lannt
Eaf⸗
üürn
ſecge
nnoere

lense
ſnt
heegu
hummi
Uldas
keinge
lune
Enye
lehe⸗
femur
hoea
cbus
tgi
pue
nyrn

ebie⸗

Bermo XII. In NMatali dñi

Ber. vIII.

— ſationis arbiter ⁊ diſcuſſoꝛ:quę tibi videtur Juſticis ſollicite teneam“: qꝛ ad hoc vnige⸗/
oſelii virtus eminẽtioꝛ: partũ dediſſie virgini:aut nitꝰ dei effici dignat eſt homo: vt veritatẽ
NuI Eerzenz. pfectu hominẽ creaſſe de terra? Pꝛimus em̃ ſdicans:vniuerſam mũdi faciem damnata
uͤhri homo: vt ait aplus: de terra terrenꝰ:ſeciũdꝰ iniquitate purgaret.
trgſet hõ de celo cęleſtis. Si cõtra naturã eſſe con/ , =
Rte tendis qð in myſteno redẽptionis nrę ſine ¶ In eodem feſto: Sermo viI Sermo. XI..
as ugan viro puella aſſerit᷑ cõcepiſſe:cui quęſo natu ⸗ . s.
lbereire rę eſt qð in parente generis noſtri caro ſine ius dei idemq; filius homis dñs A
namnme carne foꝛmata eſt: Quę eſt iſta ratio:imo ¶Æ◻MYnoſter ieſus chꝛiſtus: ſine matre de
Rirnin ceca cõtentio: vt nõ credat᷑ deus facere ho patre natus: creauit omnẽ diẽ: ſine
numn minẽ poſſe de femina:quẽ credit᷑ de puluere patre de matre natus cõſecrauit hũc diem:
ii . Cfeciſſe? Si omnipotẽtis o homo tali ĩ nego piuina natiuitate inuiſibilis: hũana viſibi/
nngliim cio eſſe ꝑſpicis voluntatẽ:de opere cur deife Iis: vtraq; mirabilis. Pꝛoinde ꝙ de illo pꝛo/
indluie ã.i34, ccas? Omnia enim: ſicut legit᷑:dñs ꝗᷓ voluit pheta ſdixit: Generationẽ eius qͥs enarra/ Eſae 55.
untgngn fecit in cęlo ⁊ in terra.Et ſi ſollicitiꝰ ꝑſcrute bit: de qua potiꝰ dictũ ſit iudicare difficile
undeur ris:pꝛeter hũc legitimũ humanęcõceptiõis eſt:vtrum de illa vbi nunq; natus coęternũ
hierſuen vſum:tres valde mirabiles naſcẽdi ſpecies habet patrẽ:an de iſta vbi aliquãdo natus
nlhtgei operatã reperies trinitatẽ. Et pᷣma ẽ quidẽ in qua vt fteret iã fecerat matrẽ:vtrũ de illa
Eeaiihon SGei.2. ꝙ adam figuratus ex limo eſt:ſecũda ꝙ mu/ vbi ſemꝑ natus eſt qͥ ſemꝑ erat?Quis enim
ner lier foꝛmata de maſculo:tertia ꝗᷓ ⁊ cęleſtis ẽ: enarrabit quomõ natũ ſit lumẽ de lumiĩie: et
o II ꝙ chꝛiſtus ꝓceſſit ex virgine.Quid hoꝛũ nõ vnũ lumẽ vtrũq; ſit:quomõ natus ſit deus
eci nouũ:quid hoꝛũ nõ mirabile: qͥd hoꝛũ ſwi nõ de deo:nec deoꝝ numerus creuerit:quomõ
mepenena ſidẽ ſequamur:inquiſitio poterit hũana cõ/ velut de re tranſacta dicat᷑ qð natꝰ eſt: cum
duebolln plecti? aũt myſtico hoc cõceptu viſitare tempꝰ iĩ illa natiuitate nec trãſierit qͥ pſᷣterita
anmnlns. mundũ ſuũ dei dignatus ẽ filiꝰ:noſtrę G̊ ſa / ec̃t:nec ſceſſerit qͥ futura eẽt: nec pᷣſens fue/
gerian⸗ lutis neceſſitas flagitabat: nimirum vt cę/ xrit qſi adhuc fieret ⁊ ꝑfecta nõ eſſet:hanc
ininntent leſtis tandẽ generatio repararet: qð natiui - generationẽ qᷣs enarrabit: cũ id qð enarran
Ugüaptuln D tas terrena ꝑdiderat.Sed foꝛtaſſis hũc qui dũ eſt ſupꝛa tẽpoꝛa maneat:ſermo aũt enar
Ns ſolnior natus pᷣdicat᷑ ex femina:dũ vilibꝰ obuolui rtis in tꝑe trãſeat: Iſtã quoq; ex vᷣgine ge⸗
ica. Ad pannis: dũ iacere cõtentꝰẽ in ſᷣſepi: dũ la nerationẽ quis enarrabit:cuiꝰ cõcept C car/⸗
Ptuscbe chꝛymoſis vagitibꝰ cõcrepat: dũ maternis ne nõ carnalit᷑ factꝰ:cuiꝰ oꝛtus ex carne vher
mnalgtini lactat᷑ vberibus:deũ eſſe diffidis. Inmo ꝑ tatẽ nutriẽti attulit: integritatẽ pariẽti non
niten. bet iſta frater aduerte eũ ⁊ vt hominẽ infirma ꝓ abſtulit: Quãlibet itaq; earum: ſiue vtrriq
Pcknebisd inſirmis pꝑtuliſſe: ⁊ vt deũ potentiã exercuiſj/ generationẽ eius qͥs enarrabit:? Hic eſt vůs H
ſrtnt⸗ ſe celeſtẽ.lhic nãq; qͥ ſoꝛdenbꝰ circũdat᷑ pan / deus nj:hic eſt mediatoꝛ dei ⁊ hoim:hõ ſal/ i. Cimotł.a.
tpnini antb.2. nis:regijs ꝑ chaldęos muneribus honoꝛat. uatoꝛ nr̃:qui natꝰ de patre creauit ⁊ matre:·
Uar luecbt⸗ a. Hic qͥ in pſᷣſepi humilis iacet: lumie noui ſy creatus de mje gloꝛiſicauit ⁊ patrẽ.Sine ſꝑ
– deris coꝛuſcat in cęlo. Hic qͥ vagitus reddit mineo partu vnicꝰ patri: ſine virili cõplerua
mnigin infantieę: angelici exercitꝰ vocibꝰ collaudat. vnicus matri. hic ẽ ſpecioſus foꝛma p ſiljs Ns. 44.·
Gmendn Hic qui ſęmineo lacte nutritur: multa homi hoim: ſanctę filimarię: ſanctę ſpõſꝰ ecclię:
WMattb. 14. num milia paruiſſimo pane ſatiauit. Quid quã ſuę genitrici ſimilẽ reddidit. Mã et novᷣ

SS illud adijciã:qð deũ illũ ⁊ verũ dei eſſe filiũ

eã matrẽ fecit:et virginẽ ſibi cuſtodiuit. AX d
hãc quippe diẽ aplus: Aptaui vos vni viro: 2.Corl. le.

i rinn reſurgẽs a moꝛtuis Laʒarus ꝓbat:recepto
– lumie cęcus annũciat:venerandis eius cal/ virginẽ caſtã exhibere chꝛiſto. De q rurſus
i Uti cata veſtigijs maris vnda teſtat᷑:et qð ſᷣcel dicit:matrẽ noſtrã nõ ancillã ſed liberã: cuiꝰ Gal. q
s ni lit hec omnia: reſultãs e cęlo vox paterna cõ multi filij deſerte magis qᷓ; ei ꝗ habet virũ.
ife firmat: Pꝛopter qð dilectiſſimi tam magnũ Eſt ergo ⁊ ecleſię ſicut marię ꝑpetua integti
rng hoc natiuitat dñicę ſacramentũ: dignis vo tas:⁊ incoꝛrupta fęcũditas.Qð em̃ illa me
ute n cibus honoꝛemꝰ. Diligamꝰ pᷣ omnibꝰ caſti / ruit ĩ carne:hęc ſᷣuauit ĩ mẽte:niſi qð illa pe/
ndeun, tatẽ:qꝛ vt placere hanc ſibi chꝛiſtus oſtẽde / xit vnũ: hęc parit młtos cõgregãdos ĩ vnũ
gucuhh ret:pudicitiã vteri virginalis elegit. Secte· ꝑ vnũ. Hic eſt ̊ dies quo venit in mundun ꝑ CE
eii mur miſericoꝛdiã:qꝛ pietatt ẽ qð ſaluamur. quẽ factus eſt mũdus: qͥ carne factus ẽ pꝛę
ſaan peg⸗

ſens:virtute nunq; abſens:quia in hoc mũ/
do erat ⁊ in ſua venit. In mundo erat: ſed
Joðs.i. mundum latebat:quia lux lucebat in tene/
bꝛis: ⁊ eam tenebꝛę non compꝛehendebãt.

Venit ergo in carne: carnis vitia mũdatu⸗/

rus. VYlenit medicina i terram: vnde curaret
interioꝛes oculos noſtros:quos exterioꝛ no
ſtra excęcauerat terra:vt eis ſanatis qui fui-
Epb.S. mus antea tenebꝛę:lux efficiamur in dño:⁊
nõ iam lux in tenebꝛis luceat pꝛęſens abſen
Põ.i. tibꝰ ſᷣ apareat certa cernẽtibꝰ. Ad h̊ ſpõſus
ꝓceſſit de thalamo ſuo: exultauit vt gigas
ad currẽdã viã:ſpecioſꝰ vt ſpõſus: foꝛtis vt
gigas: amabilis ⁊ terribilis: ſeuerꝰ a ſerenꝰ:
pulcher bonis:aſper malis. Manẽs in ſinu
pfis: impleuitvterũ matris. In qͥ thalamo:

id eſt virginis vtero: natura diuina ſibi co/

pulauit hũanã: Vbi verbũ caro factũ ꝓ no-
bis ⁊ a matre ꝓcedens: vbi habitemus pꝛę/
parat nobis. Nüc ergo diem lęti ſolenniter
celebꝛemus:⁊ ęternũ diem ꝑ eum qui nobis
ęternus in tempoꝛe natus eſt ſideliter exop/
temus:ieſum chꝛiſtũ dominũ noſtrũ:qui vi

Ominus noſter ieſus chꝛiſtꝰ fratres
chariſſimi:qui in ęternũ eſt cuncto/
rum creatoꝛ:hodie de matre naſcen/
do factus eſt nobis ſaluatoꝛ. Natus eſt no/
bis hodie in tꝑe ꝑ volũtatẽ:vt nos ꝑducat
ad patris ęternitatẽ. Factus eſt deus hõ:vt
Põ. 77. hõ fieret deꝰ. At panẽ angeloꝝ maducaret
hpoõ:dñis angeloꝝ: hodie factꝰ eſt hõ. Hodie
Ela. 45. impleta eſt ꝓphetia illa ꝗᷓ dicit: Roꝛate ceęli
deſuꝑ: ⁊ nubes pluant iuſtũ:aperiat᷑ terra ⁊
germiĩet ſaluatoꝛẽ. Factꝰ ẽ igit᷑ qͥ fecerat:vt
inueniret᷑ qͥ pierat.Sic em̃ in pſalmis hõ cõ/
Pẽ.18. fitet᷑: Pꝛiuſq; hũiliarer: ego peccaui.Et ite/
Señ.ʒ. rũ:Erraui ſicẽ ouis ꝗᷓ perierat.Peccauit hõ ⁊
Lud.2. factꝰ ẽ reus: natꝰẽ hõ deꝰ vt liberaret᷑ reus.
Homo igit᷑ cęcidit:ſᷣ deus deſcẽdit. Cecidit
homo miſerabiliter:deſcendit deus miſeri⸗/
coꝛditer.Cecidit hõ ꝑ ſuꝑbiã:deſcẽdit deus
cũ gra. Sic nãq; mat᷑ dñi ab ãgelo audiuit:
LZud.i. Aue gfa plena:dſis tecũ. Qui natꝰ eſt pᷣmo
ſine mr̃e ĩ cęlis:hodie natꝰẽ ſine pf̃e ĩterris.
B O miracula:o ꝓdigia frẽs chariſſimi:natu/⸗
rę iura mutant᷑ in homie. De naſcit᷑: virgo
ſine viro grauidat᷑ viri neſcia:ſermo dei ma/
ritat. Simul facta ẽ mat᷑ ⁊ virgo:mat᷑ facta:
ſed incoꝛrupta: virgo habens filium neſci/

Auguſtini de tempoꝛe

ens virum. Sempꝑ clauſa:ſed nõ infęcunda.
Solus enim ſine peccato eſt natꝰ: quẽ ſine
virili complexu nõ cõcupiſcentia carnis:ſed
obedientia genuit mentis. Virgo cõcepit:
ſola vulneri noſtro medicinam parere po/
tuit:quę non ex peccati vulnere germen pię
pꝛolis emiſit.O mira ⁊ inexqͥſita compago:
o noua ⁊ inaudita cõmixtio. Deus qui eſt ⁊
qui erat: flt creatoꝛ creatura. Qui imenſus
eſt capit᷑: diuites cõſtituens pauper efficit᷑:
incoꝛpoꝛeus carneveſtit᷑:ſermo craſſeſcit:vi
detur inuiſibilis:palpat᷑ impalpabilis:com
pꝛehendit᷑ incõpꝛehenſibilis:iĩmoꝛtalis occi
ditur. Quẽ cęlum et terra benedicit: in pꝛę/ AQud. 2.
ſepio anguſto collocat᷑. Numerat᷑ in ſeculo:
qui eſt ante ſęcula.Chꝛiſtus ieſus heri ⁊ ho⸗ Heb.iʒ.
die:idemipſe ⁊ in ſęcula. Heri dixit pꝛopter
moꝛtalitatẽ:hodie ꝓpter ęternitatem. Me/⸗
rito hodie locuti ſunt celi:gratulati ſunt an/
geli:paſtoꝛes iocũdati:magi inuitati:reges
turbati: martyꝛes coꝛonati: demones effu/
gati. Igitur cũ gaudio dicamus ſanctę vir/ C¶
gini Marię matri domini noſtri ieſu chꝛiſti:
dicamus et non cõfundamur: Lacta mater

uit ⁊ regnat ꝑ omnia ſęcula ſeculoꝝ: Amẽ. nearerte dyming aanteg debne ,
ES . chhꝛiſtũ:⁊ dominũ noſtrũ ⁊ cibum. Lacta pa
In eodem feſto Serme K — em de celo venientem: ⁊ in pꝛeſepi poſitũ

velut pioꝛum cibaria iumentoꝛũ. Illic enim Eſa.i.
cognouit bos poſſeſſoꝛẽ ſuum:⁊ aſinus pꝛe
ſepe dñi ſui:Circũciſio ſcilicet ⁊ pꝛeputiũ co/
hęrendo lapidi angulari: quoꝛum pꝛimitię
fuerunt paſtoꝛes ⁊ magi.Lacta eum qui ta/
lem fecit te:vt ipſe fieret in te:qui tibi ⁊ mu/
nus fęcunditatis attulit conceptus:⁊ donũ
virginitatis non abſtulit natꝰ:qui ſibi ante
qᷓ; naſceret᷑ ⁊ vterum de quo naſceret᷑:⁊ ciui/
tatem in qua naſceret᷑:⁊ diem in quo naſce
retur elegit: qui ⁊ ipſe cõdidit quod elegit.
Sic nãq; olim pᷣdictum eſt: Mater ſion di/⸗ Nẽs.Ss.
cit homo:⁊ homo factus eſt in ea:⁊ ipſe fun
dauit eam altiſſimus. O omnipotentia na⸗D
ſcentis:o magniſicentia de cęlo ad terrã d?e
ſcendentis. Adhuc in vtero poꝛtabat᷑: et ex
vtero matris a iohãne baptiſta ſalutabat᷑.
Tunc ille ſimeon ſenex famoſus:annoſus:
ꝓbatus:coꝛonatus: tũc cognouit:tũc ado/
rauit:tunc dixit: Nũc domine dimittis ſer/ ud.2.
uum tuũ in pace:quia viderunt oculi mei ſa
lutare tuum. Differebat᷑ exire de ſeculo: vt
videret natum per quem conditum eſt ſęcu-
lum. Agnouit infantem ſenex: factus eſt in
puero puer. Innouatus in ętate:qui plenꝰ
erat pietate. Simeon ſenex ferebat chꝛiſtü

lecrn lilimlnor

bi
ninech
mbi⸗
ſore
ln R
deſdenun
en
uninven
odlel
Ppidcec
Pi1e Nin
muntſt
gorantsl
Au i
Cbeteceen
anbon
genteen
fumSrnu
ſcluntoren
gtarten:
bahut
gelelnen
Cnpicede
benrel
felllerſo
ſurgenten
Eiis:etin
enimch⸗
bat pu
cheriag
otyer
nonam
nitate:
mretnr
ſte
plo. Pa⸗
fogelis
Ghennon
Uans. Pu
chertiſe

hoiſin
cnäne
n
Pu
an Iimn
tin
carnene
ſenen
lian. P
otuse

NAthlsn
inontlsocs
Geininpt
naniggſeatn

ſusbentlo

ndigtpope
Mügen. He
mlaeiuen
imnmnains
demonescfi
nusſangennl
Ncielci
Lunar
dun Mann⸗
hpetſcpipoſi

tü.AAain

mtalimse⸗
nipepunies
nounmgnn
draunctitn
guithitd⸗
usdoln
euiſbine
lencitahn
nunguont

1gos ce

gue ſon 1 6
nenthemn
ipotenumn)
adtenid⸗
ctubttat
g auurbii
is: molt
olitteti⸗

edimits N 1. Corj. 1.

—

toaline⸗
de lo⸗
Uuunckſc⸗
.faa⸗ n
Ur guhee
ebet Sin

Bermo XIII. In

infantẽ: chꝛiſtus regebat ſimeonis ſenectu/

403.84.

Laud. 2.

tem. Dictum ei fuerat a domino:quod non
guſtaret moꝛtem niſi videret chꝛiſtũ deum
natum. Natus eſt chꝛiſtus:et impletum eſt
deſiderium ſenis: in mundi ipſius ſenectu/
te. Ipſe ad ſenem hominẽ venit: qui mun/
dum inueteratũ inuenit. In iſto quidem ſę/

culo diu eſſe nolebat:⁊ chꝛiſtum in hoc ſęcu/

lo videre cupiebat:cantans cum ꝓpheta et
dicẽs: Oſtende nobis domine miſericoꝛdiã
tuam:⁊ ſalutare tuum da nobis. Heniq; vt
noueritis ita eſſe:iſtius leticiam cõcluſit di/
cens:Nunc dimittis ſeruum tuum in pace:

quia viderũt oculi mei ſalutare tuum. Pꝛo/

phetę cecinerũt conditoꝛẽ celi ⁊ terrę in ter/⸗
ra cum hominibꝰfuturũ:Angelus nüciauit

creatoꝛem carnis ⁊ ſpiritus in carne ventu/

rum: Salutauit iohannes ex vtero in vtero
ſaluatoꝛem: Simeon ſenex deum agnouit
infantem: Anna vidua virginem matrem.
Hec ſunt teſtimonia natiuitatis tuę domi/
ne ieſu: anteq; tibi ſternerent᷑ fluctꝰ maris:
campi cederent imperãti: anteq; ventus te
iubente ſiluiſſet: moꝛtuus te vocante reſur⸗
rexiſſet:ſol te moꝛiente palluiſſet:terra te re
ſurgente tremuiſſet:celum te aſcendente pa
tuiſſet. Ad huc in manibus matris poꝛtaba

E ris: et iam dñs oꝛbis agnoſcebaris. Vbiq;

Apocl. 22.

enim chꝛiſtus dominus ei pulcher occurre⸗
bat. Pulcher in cęlis:pulcher in terris: pul/
cher in patre verbum: pulcher in matre ca⸗
ro ⁊ verbum. Pulcher ĩ vtero virginis:vbi

non amiſit diuinitatem cum ſuſcepit huma

nitatẽ: Quia cum bic eſſet:cuʒ manibꝰ poꝛ⸗

taretur: locuti ſunt cęli: gauiſi ſunt angeli:

magos ſtella direxit: adoꝛatus eſt in pꝛęſe-

pio. Pulcher ergo chꝛiſtus in miraculis: in
flageilis:in ſermonibus: in verberibus pu/

cher:non curans moꝛtem:et moꝛtuos ſuſci-
tans. Pulcher in ligno:pulcher in cęlo:pul⸗
cher ⁊ ĩ ſepulchꝛo. Quis igitur fratres cha/⸗
riſſimi non admiretur:non adoꝛet pꝛimũ et
nouiſſimum:initium ⁊ finem: et o caαιuis
inquã non adoꝛet per quem aſpirauit dies:

effugatę ſunt vmbꝛę? Matus eſt imperatoꝛ
vt ablueret᷑ peccatoꝛ.Sic enim ſcriptuʒ eſt:

Inſirma mundi elegit deus: vt confundat
foꝛtia. ¶ Dominus enim ieſus chꝛiſtus per
carnem quaʒ ſuſcepit tribuit nobis magnã
ſpem:magnam conſolationẽ:magnam gra

tiam. Hatus eſt quod non noueramus:la/

ctatus eſt a matre:ſuxit quod noueramus:

Abercatus eſt a nobis quod hic abundat:
naſci ⁊ moꝛi. Reſurgere ⁊ in ęternum viuere
non hic erat. Inuenit hic viles merces ter⸗
renas:⁊ terreſtribus attulit peregrinas ⁊ cę/⸗

leſtes. Si expaueſcis o quiſquis es auditoꝛ
moꝛtem chꝛiſti: ama reſurrectionem chꝛiſti.

AMulti quidem cõtempſerunt humilẽ chꝛi/
ſtum: ⁊ non ꝑnenerunt vſq;ʒ ad altitudinem

chꝛiſti. Qui autem adoꝛauerunt humilem:

inuenerunt excelſum. Audiüũt iudęi ⁊ dicũt:
Noſter eſt chꝛiſtus. O iudęi cęci: ſi veſtrum
agnouiſtis:quare occidiſtis?: Homninꝰ qui/
dem ſuſcepit circũciſionem: ablaturus ipſã
circũciſionem. Suſcepit vmbꝛam: daturus
lucem. Suſcepit figuram:impleturus veri/

tatem. Ipſe quidem vobis legem dedit:ſed

in qua fuit Heliſeus quando reſuſcitauit
moꝛtuum filium cuiuſdam religioſę: in ea fi

gura data eſt lex. Hoc factum eſt. Huncia/ 4.

tus eſt heliſęo moꝛtuus infans: dedit ſeruo

ſuo baculum: ⁊ ait illi: Nade inquit ⁊ pone
baculum ſuper puerum et reuiuiſcet. Acce/

pit ſeruus baculum: poſuit ſuper p uerum ⁊
non reſurrexit. Pꝛopterea iudęi legem acci⸗
pere potuerunt:bibere illam non potuerũt.

Matali. dñi Ber. IXx

Begl. 4.

O tu iudęę:audi legẽ mutatã ſi vis mutari: G

Si nõvis mutari:ĩvetuſtate habes dãnari.
HNoli amareveterẽ tunicã:pf̃ tuus cruciſixit
chꝛiſtũ:tu odiſti. IJlle manu:tu coꝛde:ambo

facinꝰ impleſtis. Diſpliceat tibi quod fecir
pater tuus: Audi quid dicit dominꝰ tuus:
Pater inquit in me manẽs: ipſe mihi man/

datũ dedit quid dicã ⁊ qͥd loquar:et ſcio qꝛ
mandatũ eiꝰ vita ęterna ẽ. Si mãdatũ pa/
tris vita ęterna eſt: ſi verbum patris eſt vi/
ta ęterna: qͥ loquebat᷑ erat vita ęterna. Mõ
ergo fecit aliquid a ſe: quia nõ eſt a ſe. Sed
a quo eſt? A patre. Pater enim deus ſed nõ
de deo:ſfilius autem deus ſed de deo. Ideo
filius quia de deo genitꝰ eſt: ⁊ ſemper ſilius
ſine initio genitus ⁊ tamẽ genitus.Et quo/
modo hoc intelligat᷑ audite. Expectatis a
me:audite ꝓphetã ꝑ me:Generationẽ eius
quis enarrabit? M0)ulta diximꝰ de eius ge⸗
neratione:ſed ea quę de matre eſt. Cęteruʒ

quomodo natus eſt de patre in celo: Quis

poteſt explicare? Quis poteſt enarrare vel

inueſtigare? Teneamus nos ad iſtã huma/

nã natiuitatẽ:ꝑ quã nobis deꝰ donauit gra
tiã. Gratia inq; donata:nõ merces ẽ reddi/

Eſa.Sʒ.

ta.Qui creauit ſanat:per ipſam leuat ruen·

tem: ꝑ ipſaʒ curat ęgrotantẽ:ꝑ ipſã coꝛonat

Bancti
vincentem. IYpſa eſt ſides: ipſa eſt veritas:
Hoc eſt chꝛiſtiane ſidei fundamentũ: qꝛ vnꝰ
homo per quem ruina:alius homo chꝛiſtus
per quẽ ſtructura.Cecidit qͥ non manſit:eri/
git qui non cecidit. Ruit ille qui dimiſit ma
nentem: manẽs chꝛiſtus in patre deſcendit
ad iacẽtem. Jpſe puer paruulus ex ſemine
H iſrael:⁊ ipſe nobiſcũ deus emanuhel. Quę
eſt illa nfi generatio ſaluatoꝛis:qua gignẽ/
ti patri coęternus eſt:quãdo hanc generati⸗
onẽ ex virgine mundus expauit:quã pia fl-

des agnouit ⁊ tenuit:inſidelitas autem irri

ſit:ſuperbia tumuit ſuperata? Quęnam eſt
Job.i. illa generatio: qua in pꝛincipio erat verbũ:
2 verbum erat apud deum: ⁊ veus erat ver⸗
bum: Vel quod eſt hoc verbũ quod dictu/
rus antea non ſilebat: quo dicto nõ ſiluit qͥ
dicebat?: Quod eſt verbum ſine tempoꝛe:ꝑ
Sapᷣ.io. quod facta ſunt tempoꝛa: verbum quod la/
bia nullius aperuit cęptum:vel dauſit fini⸗
tum: verbum quod initiũ non habet ex oꝛe
loquentiũ:⁊ aperuit oꝛa mutoꝛum:verbum
quod linguis gentium diſertis non fit:⁊ lin/
guas infantiũ diſertas facit? Quęnam eſt
illa generatio cui pater moꝛiendo nõ cedit:
quia non eum viuendo pꝛeęcedit: aliena ab
omnibus locoꝛũ tempoꝛũq; interuallis: ab
omni diſtentione ſpacioꝛũ:quã vel in diebꝰ
vel in coꝛpoꝛibꝰ ſentire cõſueuimus?: Teue/
mus ad eum quãtum ipſo adiuuante poſſu
mus animã noſtrã: ſi quo modo capere va/
leamꝰ natũ nõ huenientẽ qͥ gignit:⁊ gignẽ
tẽ nõ ſubſequentẽ qͥ gignit᷑ patrẽ ⁊ filiũ:nec
parit᷑ pr̃es:nec parit᷑ filios:et parit ęternos:

nõvtrũq; generantẽ:nec vtrũq; naſcẽtẽ:ſed

alterũ ſine altero non viuentẽ: ⁊ patrẽ ſem/
piternũ genuiſſe:et filium ſempiternũ natũ
elſſe. Cogitemus ſi valemus: ſi non valemꝰ
credamus. Mon eſt quod hic dicere volu/
mus:ſed tamẽ non longe poſitũ eſt ab vno
Actai⸗ quoq; noſtrum. In illo enim viuimus: mo/
uemur ⁊ ſumus. Tranſcendamus carnẽ no-
ſtram in qua parẽtes ante filios viuunt: qͥa
vt filios poſſent generare creuerunt:⁊ filijs
creſcentibus iam ſeneſcunt. Mödum natis
filjs parentes vixerunt:quia ⁊ parentibus
moꝛtuis filij victuri ſunt. Tranſcendamus
⁊ animas noſtras: parunt ⁊ ipſę aliquid bo/
gitando quod ſecũ habent ſciendo:ſed p
ſunt amittere obliuiſcendo:qꝛ et non habe/
bant antea naſcendo. Cuncta coꝛpoꝛalia et

tempoꝛalia ⁊ mutabilia tranſcendamus: v

Auguſtini de tempoꝛe

videamus ſuper omnia:per quem facta ſũt Job.x tn —
omnia.Aſcenſus noſter in coꝛde eſt:quia et ens ſueret
illud quo aſcendimus ꝓpe eſt. Longe autẽ ſuſe n
ab illo ſumus: inqutum diſſimiles ſumus. l ſen ge
Aſcendit ergo ad eum ſua ſimilitudo quam s gi nle
in nobis fecit et refecit: quã nondum pfecte drii
palpitat infirmus aſpectus:⁊ ineffabilẽ can ſanr n
doꝛẽ lucis ęternę non poteſt intueri. Cuiꝰg e nil
fulgoꝛẽ mẽtis acies nondũ capit: generati/ Elſa. 5z. nenn⸗
onẽ᷑ eius qͥs enarrabit? Sed verbũ caro fa⸗ nun
ctum eſt: ⁊ habitauit in nobis.hãc ergo ge/ KK o⸗
nerationẽ cuius hodiernũ celebꝛamus diẽ: te⸗ .
hancĩ qua dignatus eſt venire per iſrael: et Mare
fieri emanuhel nobiſcũ deus in carnis inſir⸗ duker
mitate:nõ nobiſcũ ĩ coꝛdiſ iniqtate:accedẽſ 3 uc
ad nos ꝑ id qð aſſũpſit ex nr̃o:⁊ liberãs noſ ſerebat:
p id qð mãſit ĩ ſuo. AUiſitauit quippe dñs ſer ucd
uos ſuos ꝑ moꝛtalẽ infirmitatẽ. Hanc ergo nioguer
generationem cuius vtcunq; capax eſt hu⸗ hibomm
mana fragilitas: non illam quę ſine tempo/ Eideins
re manet:ſine matre ſuꝑ omnia:ſed iſtã quę aſudu
in tem poꝛe facta eſt ſine patre inter omnia: (ebini
Hunc virginis fllium ⁊ virginũ ſpõſum: de u glitſbi
incoꝛrupta matre naſcentem: et incoꝛrupti Pienn
bili veritate fętanrem laudemus:amemus: thamnm
adoꝛemus: vt in eius miſericoꝛdia de aſtu⸗ detdtoſc
cia diaboli ſiſi tiumphemus. Veniamꝰ ad er d
eum credendo: ꝓficiamus gratias agendo: hoſtpan
agnoſcamus ꝑſeuerando. Veniamus ad il⸗ inquurm
lum:⁊ inter nos cõcoꝛdemus. Quare de eiꝰ tuin
natiuitate litigamus? An vt medico vo c⸗ haresf
te non audiamus? O infęlix infirmitas:ve⸗ leen
nit ad ęgrotũ medicus:⁊ litibus vacat ęgro lalis ec
tus. Celebꝛemus ergo natalem non huma/ habebi
nę deuotionis:ſed diuinę dignationis:non Vunt
inſirmitatis ſed ęternitatis: non foꝛmatio/ meni⸗
nis ſed refoꝛmatiõis domini noſtri ieſu chꝛi laln.
ſti:qui cum patre ⁊ ſpirituſancto viuit et re/ ALine
gnat in ſęcula ſęculoꝛũ:Amen. . numa
. kzn
¶ In eodem feſto:Sermo X Ser. XII. der
— Aispn
atres dilectiſſimi: hodie dies illu —
xit: in quo chꝛiſtus ex virgine carnẽ nibng
ſuſcepit. Humilitati induere voluit Gainn
oꝛmam: vt a peccatis liberaret animas no- lebens
as.Tranſgreſſio illius pꝛimi hominis to⸗ ſalcbe⸗
tum deceperat mũdum: vt nullum eſſet ſa⸗ uayig
lutis remediũ:niſi chꝛiſtus adueniret e ceęlo. leſttene
Gaudebat teterrimus dꝛaco: quia venenũ Ciurde
pᷣparauerat homini nouo.Sʒ ad hoc deſcẽ laun⸗
dit chꝛiſtus in vterũ virginis:vt exinde hu/

Ber. XIIII. XV. In NMatali dñi S

u Annotatio mana ſuſciperet membꝛa quę traderet cruci
4 lla numeralis et moꝛtẽ induceret antiquo dꝛaconi. Uſus
ngeli ordinis ſer em̃ fuerat diabolus cõſilio malo: vt per ſer
lm monũ huiꝰ pentẽ mulieri loqueret᷑: ⁊ diabolꝰ nõ agno⸗
un operis.

unoſe hilũ redegit illum: vt deus dei filius huma/
blien nũ ſuſciperet coꝛpus:tendẽs ei laqueũ moꝛ/⸗
en u; tis: vt ꝑ viſionem videlicet carnis quaſi ad
generat,ig hominẽ ſolum temptatoꝛ accederet:⁊ deum
an , penitus ignoꝛarer. Videbat carnẽ ſed igno
Aegoge rabat dñi maieſtatem: cernebat infirmita/
nns dii tem: ⁊ nõ videbat deitatem. Remanſit con/
ilnca fuſus diabolus: dum in homie aparuit do/
Wisinin minus.Sic a deo patre deus deſcendit: vñ
leragcati mnunqᷓ; diſceſſit. In terris erat ⁊ cęlos nõ de/
berisnef Yoð.ʒ. ſerebat: ſicut ipĩe dñs ait: Nemo aſcẽzdit in
pedüsſen cxlum niſi qui de cęlo deſcendit:filius homi
hanteng⸗ nis qui eſt in cęlo. In terris vt homo loque
Areſt h⸗ bat᷑ hominibꝰ: ⁊ ĩ cęlo eſſe fatebat᷑ vt deus:
netenpo⸗ Et deitas nõ minoꝛat᷑ cũ ĩſirmitas aſſumit᷑:
Aiſäqe et illud quod non erat accepit:⁊ deus mãſit
cromnig q5s ab initio fuit. Quod em homo fuit nobᷣ
olumede Nhil.a. ꝓfuit:ſibi nihil minuit.Exinaniuit plenitu/

Nomnpti dinem deitatis:foꝛmã ſuſcepit humilitatis:
B ⁊᷑ patri manens ęqualis. Talis eligit᷑ virgo

memus: mensegt 5 Cl
1deaſt de toto ſcilicʒ mũdo:quę tantũ haberet me/
niand „ litũ vt dei flliũ in ſemeripſam ſuſciperet: et
R uq.I. poſt partũ omnimodo vᷣgo ꝑmaneret.Aue
Nusau inquit maria gratia plena: dñs tecũ:benedi
uredeet⸗ cCcta tu inter mulieres: Quia ecce cõcipies et
oc⸗ paries filium: et vocabis nomẽ eius ieſum.
itugew IYpſe enim ſaluum faciet populũ ſuũ a pec/
nten catis eoꝛũ: Virginitatis iura ſeruabis:ſiliũ
antm habebis: et nomen virginis non amittes.
“ Tanta eſt enim diuina illa potentia: vt et
baonnn matrẽ reddat fecundã: et virginitatẽ ſeruet
fumah, illęeſam. Ideo benedicta inter mulieres: qͥa
ſieſichi ex ſpirituſancto ↄcipies: vbi nõ eſt carnalis
ultan maritus: ſed diuina dinoſcit᷑ virtus. Lacta/
bis infantẽ ꝓpꝛiuzʒ:creatoꝛi ſucum poꝛrigis
lacris: ⁊ cibis celeſtibus ſatiaris.Pãnis in/
+ uoluis puerũ: qui tibi imoꝛtale condonauit
indumentum. In pꝛęſepio ponis infantilia
iesll5 mẽbꝛa:qui cęleſtem tibi ſᷣparauit menſam.
mecame Dia ꝗ̊ᷓ nutricie cauſa debent᷑ circa puerũ ce/
geyolul lebꝛemꝰ:vt qð ipſe ꝓmiſit ſanctis ſuis: ⁊ tu
masn.⸗ ipſa libẽtius cõſequaris. Quid multa?Ex⸗
ministo⸗ ulta virgo de tanto pꝛomiſſo: nuncius diſ-
neſatſs ceſſit angelicus: ⁊ ventris hoſpitium ingre/
eche, Aitur deus:qui viuit ⁊ regnat in ſęcula ſęcu/
Pdem loꝛum: Amen. ðd

rudebu

ſceret᷑. Sed hic qui de celo deſcendit ad ni⸗

Deus de patre:homo de matre:deus occul/
tus:homo manifeſtus. Et qm̃ diabolꝰꝑ ſer
pentem euę locutus: ꝑ euę aures mũdo in/

Ber.X. XI.
¶ In eodem feſto: Sermo xI Sermo. xv.
Atiuitas dñi noſtri ieſu chriſti:totũ A
n mundũ noua aduẽtus ſui hodie lu-
ce pfudit.hodie de cęlo deus deſcẽ⸗
dit ad honminẽ: vt ĩ celis homini ſpararet

aſcenſum.Hhodie accipimus natum dei vir-

ginis filium omniũ credentiũ ſaluatoꝛem.

HGeß. 3.

tulit moꝛtẽ: deus ꝑ angelũ ad mariã ꝓtulit Zud.i.

verbũ: ⁊ cũctis ſęculis vitã effudir. Angel⸗

ſermonẽ eiecit:⁊ chꝛiſtũ virgo cõcepit. O cõ

iunctio ſine ſoꝛdibꝰ facta: vbi marit ſermo
eſt: ⁊ vxoꝛ auricula. Hoc ſplendoꝛe concipit
dei fllius: hac mũdicia generat᷑. Nulla fieri

potuit grauedo cõcipiẽti:nulla triſticia par/

turiẽti. Qui enim venerat triſte lętifcare ſę
culum: ventris non cõtriſtauit hoſpitium.
De cęlis medicus tranſiens ꝑ virginẽ: poſt

tranſitũ ſuum illęſam fecit virginẽ ꝑmane⸗
re. Qui enim dirupta coꝛpoꝛuʒ membꝛa in

alijs poterat integrare tangendo:quãtoma

gis in ſua matre quod inuenit integrũ non
potuit violare naſcẽdo? Creuit em̃ eius par

tu integritas coꝛpoꝛis potius q; decreuit:et
virginitas ampliata eſt potiꝰ q; fugata. In

anguſti coꝛpoꝛis membꝛo ſuſtinuit: quic d
ſuſtinent cęli. Plena ſunt viſcera:⁊ nullum

nouit virginis cõſcientia. Cum eſſet graui/

da: ſalubꝛi leuitate plaudebat. Lumen em̃

quod intra ſe habebat:pondus habere non

poterat. Facta eſt maria feneſtra celi:quia ꝑ
ipſã deus verũ fudit ſeculis lumẽ. Facta eſt
maria ſcala cęleſtis: qꝛ ꝑ ipſam deꝰ deſcẽdit
ad tras: vt ꝑ ipſã homies aſcẽdere mereant᷑

ad cęlos. Ipſis em̃ licebit aſcendere illuc: qͥ
deũ crediderint ad terras ꝑvirginẽ mariam

deſcendiſſe. Facta eſt maria reſtauratio fę·ę GB

minarũ:qꝛ ꝑ ipſam a ruina pꝛimę maledicti/

onis ꝓbant᷑ eſſe ſubtractę.Tria deniq; ma/
la euę:a tribus bonis marię ꝓbant᷑ excluſa.

MNã euę dictũ ẽ: In doloꝛibꝰ ⁊ i triſticia pari Geñ.ʒ.
es:⁊ ad virum cõuerſio tua: ⁊ ipſe domina,
bit᷑ tui. Tribꝰ ergo his malis ſe ſubiugãt fę/
minę quę mariã nõ ſequũt᷑:doloꝛi: triſticię:
ſeruituti. Maria autem econtrario qᷓ; ſ̃cla/
riſſimis tribus bonis ſublimet᷑ auſculta:ſa/
lutionis angelicę: benedictionis diuinę: et
plenitudinis gratię. Sic enim eam legit᷑ ſa/
lutaſſe: Aue maria gratia plena: benedicta Eud..

Ser. xVI.

Bancti Augut
tu inter mulieres. Cũ dixit: Aue:ſalutatio/
nẽ illi celeſtẽ expibuit. Cũ dixit: Gratia ple/
na:oſtendit ex integro iram excluſam pꝛimę
ſententię: ⁊ plenã benedictiõis gratiã reſti/
tutã.Cũ dixit: Benedicta tu inter mlieres:
virginitatis eius benedictũ fructũ expᷣſſit:
vt ex eo bñdicta dicat᷑ int᷑ mulieres:quęcũq;
ꝑſeuerauerit virgo. Maledicta em̃ eua fue/
rat:quã nũc credimꝰ ꝑ mariã ad bñdictionẽ
Cglłlię remeaſſe. Venite vᷣgines ad virginẽ ⁊
lętamĩ: Ponite maledictionẽ pſᷣuaricatiõis:

⁊ bñdictionẽ reſtauratiõis aſſumite. Pꝛoij/

cite doloꝛes quos eua ꝑ ſerpentẽ accepit: et
quos ꝑ angelũ maria ſuſcepit honoꝛes aſſu/

mite.Pellite triſticiã cõcipiẽtes:gemitꝰ par

turiẽtes abijcite:vt ſolus vobis iſte vᷣginis
filiꝰ dominet᷑. Venite virgines ad virginẽ:

venite cõcipientes ad cõcipientẽ:venite pa

riẽtes ad parientẽ: venite matres ad matrẽ:

venite lactantes adilactantẽ: venite iuuen /

culę ad iuuenculã. Jõ oẽs iſtos curſꝰ naturę
virgo maria in dño nr̃o ieſu chꝛiſto ſuſcepit:
vt omnibꝰ ad ſe cõfugiẽtibꝰ fęminis ſubue/
niret:Et ſic reſtauraret omne genꝰ fęminaꝝ
ad ſe venientiũ noua eua ſeruãdo virgini/
tatẽ: ſicut omne genꝰ viroꝛũ adã nouꝰ recu/

perat dñs ieſus chꝛiſtus: qui cũ patre ⁊ ſpũ
ſancto viuit ⁊ regnat deus:per omnia ſecu/

la ſeculoꝛũ: Amen.
In eodem feſto:Sermo xII
Ogie veritas de terra oꝛta eſt: chꝛi/
ſtus de carne natus eſt. Gaudete ſo/
M AAlinniter: ⁊ ſempiternũ diẽ hodierno
quoq; admoniti cogitate: ęterna dona ſpe
firmiſſima concupiſcite: filij dei eſſe accepta
poteſtate pſumite. Pꝛopter nos tẽpoꝛalis
effectus eſt tempoꝛũ effectoꝛ: ꝓpter nos in
carne aparuit mũdi cõditoꝛ:ꝓpter nos cre/

A

atus eſt creatoꝛ.QAuid adhuc moꝛtales moꝛ

talibus rebus oblectamini:et fugitiuã vitã
clarioꝛ effulſit in terris:vt terrenis vita pꝛo/⸗/
mitteret᷑ in cęlis.hoc vt crederet᷑: res incre-/
dibilioꝛ pꝛiogata eſt. Deos facturus qͥ homi
nes erãt:homo factꝰeſt qͥ deꝰ erat:nec amit/
tv᷑ẽs qð erat:ſieri voluit ipſe qð fecerat. Ipſe
fecit qð eſſet: qꝛ hoĩem deo addidit: nõ deũ
B in homie ꝑdidit. MÆ.ramur virginis partũ:
et nouũ ipſum naſcendi modum incredulis
ꝑſuadere conamur: qð in vtero nõ ſemiato
germen pꝛolis exoꝛtũ eſt: ⁊ a cõplexu carnis

ſi fieri poſſet tenere conamini? Spes longe

ſtini de tempoꝛeee

2M

viſcera ĩmunia filiũ hominis ꝓtulerũt: cuiꝰ
patrẽ hoĩem nõ tulerũt:qð virginitat inte/
gritas ⁊ in cõceptu clauſa: ⁊ ĩ partu incoꝛru⸗
pta ꝑmãſit.Sʒ plus eſt mirãda miſcðia: qcſas
ille qͥ ſic naſci potuit: naſci voluit. Erat em
iam vnicus patri: qui vnice natus ẽ matri:
⁊ ipſe factus eſt in matre:qui ſibi fecerat ma
trẽ:ſempiternus cũ patre:hodiernus ex ma
tre. Poſt matrẽ de matre factꝰ eſt: ante oĩa
de patre nõ factus eſt:ſine quo pater nund;
fuit: ſine quo mater nunq; fuiſſet. Exultate C
virgines chꝛiſti:cõſoꝛs veſtra eſt mat᷑ chꝛiſti.

CLhꝛiſtũ parere nõ potuiſtis: ſed ꝓpter chꝛi/

ſtũ parere noluiſtis. Qui nõ ex vobis natꝰ
eſt: vobis natꝰ eſt. Verũtamẽ ſi verbi eius
memineritis ſicut meminiſſe debetis: eſtis
etiã matres eiꝰ: qꝛ voluntatẽ facitis patris
eius. Ipſe em̃ dixit:Auicũq; facit volũtatẽ Matthlc.
patris mei:ipſe mihi frater ⁊ ſoꝛoꝛ ⁊ mat᷑ eſt.
Exultate viduę chꝛiſti: qui fęcundãa fecit vir

ginitatẽ:illi vouiſtis cõtinẽtię caſtitatẽ.Ex/
ulta etiã caſtitas nuptialis: oẽs fideliter vi/

uentes cum cõiugibus vr̃is:qð amiſiſtis in

coꝛpoꝛe:iĩ coꝛde ſeruate. Vbi iam nõ poteſt

eſſe a cõcubitu caro integra:ſit in ſide virgo

cõſcientia: ᷣm quã virgo eſt oĩs eccleſia. In LZucd.x.et. 2

maria chꝛiſtũ pia virginitas peꝑit: in anna
chꝛiſtũ viduitas paruũ grãdęua cognouit:
in heliſabet chꝛiſto cõiugalis caſtitaſ:⁊ ani-
lis fecũditas militauit. Om̃s gradꝰ fideliũ

mẽbꝛoꝝ capiti cõtulerũt:qð ipſiꝰ gratię cõ/

ferre potuerũt. Pꝛoinde qꝛ veritas ⁊ pax et
iuſticia chꝛiſtus eſt:hunc ſide cõcipite:operi
bus edite: vt qð egit vterus marię in carne
chꝛiſti: agat coꝛ veſtrũ in lege chꝛiſti. Quo/
modo autẽ nõ ad partũ vᷣginis ꝑtinetis:qñũ
chꝛiſti mẽbꝛa eſtis? Caput veſtrũ peꝑit ma/
riat vos eccleſia. Mã ipſa quoq; ⁊ mat ⁊ vir/⸗
go eſt: mater viſceribꝰcharitatis:virgo inte
gritate fidei. Pietatis populos parit:bᷣ eiuſ
mẽbꝛa ſunt cuiꝰ ipᷣa eſt coꝛpus ⁊ cõiunx:etiã

in h̊ᷓ ſimilitudinẽ gerẽs illiꝰvirginis: qꝛ et in

multis mater eſt vnitatis. Om̃s itaq; vna/D
nimes: caſtis mẽtibus ⁊ affectibus ſanctis:
diẽ natalis dñi celebꝛemꝰ: quo die ſicut iſtũ
ſermonem oꝛſi ſumus: veritas de terra oꝛta Nõ. S84·
eſt. Jam enim ⁊ qð in eodem pſalmo ſequi=
factũ eſt. NHam cum ille de terra oꝛt eſt: hoc
eſt de carne natus eſt:qui de celo venit ⁊ ſu-

per om̃s eſt: pꝛoculdubio cũ aſcendit ad pa /
trẽ: etiã iuſticia de celo ꝓſpexit. Hanc enim

iuſticiã verbis ſuis ipſe cõmendat:in pmit/

ger

a ceſei
dideßei
gelnoct
licnd

G bontl

ins Aſummoa
nuo i
ventate
geeſtdea
ſoluxbi)
ltefebil
oten
zt auful
(atmispen
ens gelerete
gensdet
Cugendi
nocoe
detnon
cdue⸗
lkdecel
cderet
hocien
ntennis
ergoine
diee
tuenos

tis. kisech

lillod
Pbe1. foꝛmä
mus.
cdlum
chriſt
ſout

2

ine,
ſuſan
ſcorie⸗
blſe.
lithoe
aſoc
eſüden
Niaz ſllipi
inne⸗
füin
ſpont
adlan
W
Vlgo⸗
mäht

4

—

lgide
nnonm Uine
ihmiinn
d mniſcs “ 1e
polui En nnei
eHas; zeſge.
ſbiſe⸗
ümnn
cchenro⸗
nt
iunn
ſet punn
erpobesnn
miſpenians
n 33 ae
s uns

—

tſantmtt
kandiſearn

neaaſnr

esſelteſ⸗
gömiüätsnn
iuunno porc⸗
ſtinicerig⸗

gis eceſt t

pepi umm

cua cogneut:

ake

—

gnh i
i gen d⸗
ventastor
echeglege

Smaneidee ſeculoꝛũ: Amen.
Ser.xvII. n eodem ſelol Serno
/—

Atiuitatẽ dñi noſtri ieſu chꝛiſti ᷣm

4

1

=—

tih
nishenens
kiatn⸗
1 SI
unti
ri

Pöͤ. 84.

mut
Pauiſi

n-—

vdeſet
5

2=

gdelen n
gſalno⸗
narckd
gone aich
ſend na
he nn
Gutinn

—
☛ —

=

2. Corf. 8.

Phil. 2.

&

in me:⁊ ego i vobis.O ſacrũ ⁊ celeſte myſte/

Ber. xvI XVII In natali Dñi Ger. XII XIII

Job.is. tendo ſpm̃ſanctũ. Ipſe inquit arguet mun/

dũ de peccato:⁊ de iuſticia:⁊ de iudicio. De
peccato quidẽ:qꝛ non crediderũt in me. De
iuſticia ᷣo:qꝛ ad patrẽ vado:⁊ iam nõ vide/
bitis me. hec ẽ iuſticia quę de celo ꝓſpexit.
A ſummo em̃ celo egreſſio eius: et occurſus
eius vſq; ad ſummũ eiꝰ. Ne qſa; ↄtemneret
veritatẽ:qꝛ de terra oꝛta eſt: cũ ſicut ſpõſus
ꝓceſſit de thalamo ſuo:id eſt de vtero virgi

nali: vbi verbũ dei creaturę hũanę quodaʒ

ineffa bili cõiugio copulatũ eſt. Me hoc qͥſ/
qᷓᷓ; cõtemneret:⁊ qᷓ;uis mirabiliter natũ:⁊ di
ctis factiſq; mirabilẽ: tamẽ ꝓpter ſilitudinẽ
carnis peccati nihil ampliꝰ chꝛiſtũ q;; hoĩem
. crederet: cũ dictũ eſſet: Tanq; ſponſus ꝓce/
dens de thalamo ſi uo: exultauit vt gigas ad
currendã viã:cõtinuo ſubiunctũ eſt: A ſum⸗
mo celo egreſſio eiꝰ. Qð & audis: Veritas
de tra oꝛta ẽ: dignatio ẽ: nõ cõditio:miſeri⸗/
coꝛdia ẽ:nõ miſeria. Veritas vt de terra oꝛi
ret᷑ de cęlo deſcẽdit: ſponſus vt de thalamo

ꝓcederet:a ſũmo ceęlo egreſſio eiꝰ. Inde eſt

ꝙ hodie natꝰ eſt: quo die minoꝛ dies nullus
in terris:a qͥ tñ incremẽta dies ſumũt. Qui
ergo indlinateſt ⁊ nos erexit minimũ elegit
diẽ: Sed vnde lux creſcit:ipſo ſuo tali aduẽ
tu:nos etiã tacitꝰtanqᷓ; ſonitu magni clamo
ris exhoꝛtãs:vt qͥ pauꝑ ꝓpter nos factꝰ eſt:
ĩ illo diuites eſſe diſcamus.Qui ꝓpter nos
foꝛmã ſerui accepit:in illo libertatẽ accipia/
mus. QAui ꝓpter nos de terra oꝛt eſt: in illo
cęlum poſſideamꝰ: Per dominũ noſtrũ ieſũ
chꝛiſtũ qui viuit et regnat per omnia ſechla

carnem:ita euãgeliſta aꝑtiſſime de/
NNmMöſtrans ait:vt oſtenderet eu m ex
ſpũſancto ⁊ maria virgine natũ ꝓpter here
ticoꝛũ aſtutiã: qui negant deũ hominẽ ſuſce
piſſe. Sed ideo dñs nr̃᷑ virgineũ ſibi requiſi/
uit hoſpitiũ habitãdi:vt nobis oſtẽderet in
caſto coꝛpoꝛe deum poꝛtare debere. Ad hoc

em̃ deus hominẽ ſuſcepit in ſe:vt ⁊ nos deũ

ſuſcipiamꝰ in nobis:ſicut ipſe dic: Manete

riũ in natiuitate dñi. Cocepit virgo anteqᷓ;
ſponſum haberet: parit anteq; nubat:et qð

ad laudẽ ꝑtinet nominis dñi:⁊ mater ⁊ vir

go c xpit eſſe poſt partũ. Virgo em̃ cõcepit:
virgo peperit:virgo poſt partũ illibata per/
maſit.Quẽ cum poꝛtaret timuit:cũ pareret

adoꝛauit: quẽ cũ peperiſſet: minoꝛ erat mart

qᷓ; filius. Oꝛãde nobis myſteriũ:diuina ma/ B

ieſtas in ade figura pᷣmiſit. Sicut em̃ deꝰ n
cũ pꝛimũ adã facere vellet:nõ ex cõiunctiõe
viri aut mulieris hominẽ vt eſſet effecit:ſed
accipiens terrã:inde hominẽ diuina quadã
arte foꝛmauit: ita ſine viri cõiunctione deũ
i i vᷣginali aluo incoꝛpoꝛari diſpẽſauit. Ergo
ſi tũc licuit hominẽ ſine homie naſci: cur nõ

licuit homnẽ ſine homie ꝑ mariã virginẽ ꝓ⸗

creari? Quoniã ſicut adã ex terra virgine fi/
guratus eſt: ita ⁊ chꝛiſtus ex virgine natus
agnoſcit᷑. Ibi tũc flatus dei de terra viuum
hominẽ ſurgere fecit ad vitã:hic mundũ ſpi
rituſſanctꝰ de maria virgine chꝛiſtũ hominẽ

ſigurauit:in quo deus ad reparationẽ homi

nis habitaret. Adã enim ibi tũc naſcit᷑: hic
renouat᷑ ⁊ reſuſcitat᷑ in chꝛiſto. Fuit ſimilis

reparatio:quomõ fuit ⁊ homis creatio. De⸗

niq; ſicut tunc in aluo terrę ſaluatoꝛ ade mẽ
bꝛa cõpoſuit: ſic etiã nunc in virginis aluo
chꝛiſtus ſua mẽbꝛa cõpoſuit. O grandis pa
tientia ſaluatoꝛis:expectat naſci ſua mẽbꝛa

qui fecit. Sed ideo ille voluit naſci: vt nos
iterũ viueremus. Deus latebat in homine:

humiliata eſt virtꝰ vt pietas augeret᷑: et qð
ad laudem nominis eius ꝑtinet:viſa eſt po/
teſtas minus velle q; poſſi. hũiliauit ſe vt

homo: nec hoꝛruit deꝰ hominẽ induere quẽ
ad ſuã patriſq; imaginẽ figurauit: vnde li/
bens dei filius voluit hoc eſſe qꝗð fecit. Naʒ
ideo deus noſter filiũ ſuũ miſit ad hominẽ

liberanduʒ:vt cui dixerat: Faciamꝰ hoĩem:
ipſe etiã liberatoꝛ eſſet qui fuerat ⁊ creatoꝛ.
Sed quare deus noſter naſcendo ꝑ virginẽ

ulierẽ in hunc mundũ moꝛs intrauit: ſalꝰ

virginẽ redderet᷑. Deniq; ⁊ quãdo chꝛiſtꝰ

D

ſic voluit refoꝛmare ad vitaz: vt quia p

Mattð. 28.

tertia die ab inferis reſurrexit: pꝛimũ mulie

res ꝑ angelũ adoꝛãtes occurrũt:quibꝰ ideo

iubet᷑ reſurrectionẽ aplis nũciare: vt homi⸗

ni oſtenderet᷑: Ecce ꝑ quã cecidiſtis in moꝛ/
tẽ:ꝑ ipſam vobis reſurrectio moꝛtuoꝛũ nun

ciat᷑. Mulier enim qꝛ pꝛioꝛ guſtauerat:pꝛioꝛ

etiã reſurrectionẽ vidiſſe monſtrat᷑: vt ne ꝑ/

petui reatus apud viros oppꝛobꝛiũ ſuſtine/
ret: qꝛ quę culpã nobis tranſfuderat trãſfu/

dit ⁊ gratiã. Deniq; dñs noſter ideo ꝑ caſta

virginis membꝛa venit ad terras: vt oſtẽde

ret deum caſtitatis eſſe auctoꝛẽ. Ergo ſicuti

deus noſter nos ſuſcepit in ſe:ita ⁊ deũ nos
ſuſcipiamus in nobis. Poꝛtemꝰ ergo ⁊ nos

c 2

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

deum in caſto coꝛpoꝛe: quem virginis caſta

mẽbꝛa poꝛtauerũt. Chꝛiſtus em̃ magiſter eſt

caſtitatil:⁊ ideo qͥ caſtitatẽ nõ habet:poꝛta/

re chꝛiſtũ nõ põt.Sʒ ⁊ nos frẽs chariſſimi qͥ

deo credimꝰ:vt ſꝑ xpᷣm in coꝛde nr̃o poꝛtare

poſſimꝰ:caſtos ac puros nos exhibeam? ab

Ser. xvVII.

. —
.

Sal. s.

*

Eʒ ech. 4.

nõ aꝑiet᷑: ⁊ hõ nõ tranſit ꝑ eã:⁊ dauſa erit in
eęternũ.Sʒ mirabilioꝛ ꝓphetię adimpletio.

trãſit ꝑ eã:niſi qꝛ ioſeph nõ cognouit eã:Et
qd eſt qð dñis ſolus intrat ⁊ egrediet᷑ ꝑ eam:
niſi qꝛ ſ pũſſanctus impᷣgnauit eã: Et 44 eſt
clauſa erit in ęternũ:niſi qꝛ erit maria virgo

omi peccato: vt chꝛiſtꝰ habitare poſſit ĩ no/

bis. Qui em̃ chꝛiſtũ nõ habet ĩ ſe: chꝛiſti ans⸗

nõ põt dici. Hec em̃ ita ſe extollẽ debet vnꝰ⸗

quiſq;:vt chꝛiſtianũ ſe noie dicat tm̃: ⁊ factł

inimicũ oſtẽdat. Quõ eſt chꝛiſtianꝰ:qͥ ð chꝛi
ſti cepta venire contendit? Sed vos qͥ deo
ſeruitis ⁊ eiꝰ ſᷣcepta cuſtoditis:potẽs ẽ Eẽvob

cõcedere vitã ęternã:qͥ cũ patre ⁊ ſi pũſancto

viuit ⁊ regnat in ſ⸗ Ecula ſeculox: Amẽ.
In eodem feſto: Gerno xnII
ſi virginis clauiũ ventris cubiculũ

. lij virginis ſignaculũ: merito ple
niſſime collaudarẽ: ſi meſſeʒ meterẽ quẽ nõ

ſeminarẽ. Deniq; ſic apłlus dicit: Quęcuq;
ſeminauerit hõ:hec ⁊ metet. Verũ eſt:oino
Teru eſt: hec omnẽ hoiem metere ꝗ̊ ſemina/

it:ſiẽ ipſe fili⸗ vginis i in quadã lectiõe euã/

geli ait: Aeto inqͥt vbi nõ ſemiaui: ⁊ colli⸗/
go vbi nõ ſparſi. Dicat ſolus hodie natꝰ ex

Watth. 25.

vgine ſiliꝰ marię: Meto vbi nõ ſemmaui: ⁊

colligo vbi nõ ſ parſt. Dicat ⁊ maria: Et ego
te filiũ generaui:⁊ virginitatẽ meã eã nõ viola
ui. Regnũ teneo virginitatis:et regẽ genui
caſtitatis. Ingredientẽ ⁊ egredientẽ Ehabui
in palatio ventris filiũ imꝑatoꝛis: ⁊ de ma/

nibus meis non amiſi clauẽ regni pudoꝛis.

Poꝛta facta ſũ celi:ianua facta ſuʒ ſilio dei.

Illa poꝛta facta clauſa:quã in viſiõe diuina

Eʒz echiel vidit ꝓpha: de qua in me dicẽ pꝛo/

phetiʒans: Vidi poꝛtã in domo dñi clauſa:
7 dixit ad me angel“: Poꝛta hęc quã vides

Quid eſt poꝛta in domo dñ̃i clauſa: niſi að
maria ſemꝑ erit intacta? Et qͥd eſt homo nõ

ante partũ: vgo i in partu: vgo poſt partũ?

Dicat ̊ maria: Poꝛta facta ſum celi: ianua
facta ſum filio dei. Illi facta ſuʒ ianua clau-
Job. 20, ſa: 4 poſt ſus reſurrectionẽ ingreſſus elt per

oſtia clauſa: quiegreſſues pauused ſuos

crucifixoꝛes: ad diſcipulos autẽ ſuos clauſo
cxęnaculo oſtij ingreſſus eſt clauſtra. Qui na
tus de vẽtre meo:me matrẽ dimiſit intactã:

Aldimpleuit ventrẽ meũ diuinitate:⁊ vterũ

meũ nõ euacuauit caſtitate. Exiuit de ven·
tre meo giganteo curſu magniſicus: vẽter

meꝰ nõ eſt pudoꝛe vacuatꝰ:nec in cõceptiõe
inuẽta ſũ ſine pudoꝛe:nec in parturitiõe in⸗/

uenta ſũ cũ doloꝛe. O mira laudabilis int E

Sunad⸗ ꝛin q̃ ab angelo ſalutat᷑ virginitas:
la impꝛegnata nec vitiata: exonerata nec
vacuata: qꝛ ſic eſt ab angelo ſalutata: Aue

maria gratia plena: dñs tecũ. Fglix vmbili/ “
cus caſtitatis:quẽ amplexꝰ nõ tetigit mari -

talis. Cõſidero cõceptũ tuũ beata virgo: et
expaueſco. Intueoꝛ partũ ⁊ cõtremiſco:ado
ro filiũ tuũ ⁊ reuiuiſco. Enarra obſecro mi mi⸗

dei? Qð rogo indica mihi:ſed tñ colloquẽti
tecũ ignoſce mihi. Ignoſce inq; mihi qð au

Aſtiſſimũ marieę virginis vterũ: ſ ee quõ meruiſti dici mater dñi:et ſpõſa filio
d

deam ſeruus vtinã vel bonus:et nõ etiã in/

utilis ⁊ malus ſeruꝰ: ⁊ ideo malus ſeruꝰ: qa

nõ tecũ cũ tremoꝛe loquoꝛ vt ſeruꝰ: ignoſce

ergo mihi qð audeã cũ ſponſa dñi mei fabu

lari:⁊ tñ indica mihi quõ poterit dei filiꝰ per

te generari. Audite frẽs:audite mariam no/
biſcũ loquẽtem: carne abſentẽ: ſpũ pᷣſentẽ:
verecũdia virginitatis vultum auertentẽ a
collocutoꝛe: ⁊ indicante quõ impᷣgnata ſita

creatoꝛe. Erã inqt maria in domo mea puel

la iudęa:ex ſemie dauid regis generata:ad/
ulta facta ſum: 2 deſponſata ſum coniugi:⁊
placui alteri: non interueniente adulterio:
ſed intercedente ſpirituſancto. Deſponſata
ſum homini iudęo: et placui homi deo. De/
ſpõſauit me vir iudęus: ⁊ amauit me chꝛiſtꝰ
deus. Ignoꝛauit quidem ſponſus meus io-
ſeph quod me amaſſet deus meꝰ: ⁊ putauit
quod adulterio impꝛegnatus eſſet venter
meus. Mam ignaro ioſeꝑyh ſponſo meo ve⸗
nit ad me quidã magnus chꝛiſti paranym/
phus: non patriarcha pꝛimus aut pꝛophe/

ta egregius:ſed gabꝛiel ille archangelus: fa Zuc.n.

cie rutilans:veſte coꝛu ſcãs:ingreſſ u mirabi/⸗
li:aſpectu tribili: viſitauit et ꝑturbauit me:
ſalutauit et grauidauit: dixitq; mihi: Aue
gratia plena:dominꝰ tecũ. Hominus inqᷣt
tecũ:ſed pluſ qᷓ; mecũ. In me autem licet ſit
dominus: memetipſuʒ creauit dominꝰ: per

te autem genitus ẽ dominꝰ. Ita eſt dominꝰ
tecum: vt ſit in coꝛde tuo: ſit in vtero tuo:

(Ltlbabei

beo

heletſ.
ſodethe
Poſuope
ignitt

hbe, Olc

4 uricin
ahnol/
i,
ſpotfe
indicam
Onnib⸗

angees
ſeretlal
ſia virgo
denmar
glörig
yngo

Uden tegudtt

benietit
ubi.⸗
Nreccg
genor
ſus:gun
ſolepd
aſpici
ſibus
darl
umuunä
Gon
wwer
fuſton
Vnd
nöno
uieh.
nitpe
meag.
haber
lyemn
Ctini:
lenriae
uinn li
ſüc
dbitS
Darin
mpu⸗
morien
egol
veyot
lit. G
oie

— ——

.

eueu adimpleat mẽtẽ tuã: adimpleat carnẽ tus:
ted ꝓcedat foꝛmoſus de vtero tuo: tanq; ſpon/
ind An ſus de thalamo ſuo: egrediat᷑ rex de cubicu/
Aniltune lo ſuo: ꝓcedat pꝛinceps ex aula regali:ita vt

nlatenznn, E vginitatẽ tuam nõ faciat violari.Dixiq; ei:
Kurd, A¶Abꝛo. ð0.ho⸗ Quõ fiet iſtud:vt ego graueſcã pudico ⁊ im
unaanſin mer. 44. . muniſſimo marito: quoniã virũ penitus nõ

enchgli⸗ cognoſco? Deſpõſata ſum homi iuſto: ſi cũ
Partungdel⸗ illo nõ ↄuenero:vnde erit qð generabo?Sʒ
thuatblsikl ſi põt fieri vt ↄcipiã intacta ⁊ generẽ clauſa:
nirgni. indica modũ: ⁊ paratũ inuenies coꝛ meum.
kernemnte Omnibꝰ?em̃ modis exopto me ego deo meo
dluun d vt habeã pꝛolẽ:⁊ non perdã pudoꝛẽ. Refert
i Frpnet angelꝰ Gabꝛiel modũ cõceptiõis: qð ĩ ↄbo
Nötaigerm fieret ſaluatoꝛis: ⁊ ita ait ad eã: O indt ma/
benngen ria virgo dei:ſponſa dei: dilecta dei:famula
cönenicoen dei: mater dei:ſi hunc a me modũ requiris
mobſene dr quõ virgo cõcipias: vᷣgo parias:⁊ poſt par/
Metſhhii tũ virgo ꝓꝑmaneas: vel quõ ſiat in te qͥ fecit
nclei AMncj.1. te: audi me: 1 ne ꝑturberis: Spũſſanct' ſuꝑ
nöndign ueniet in te: et virtus altiſſimi obumbꝛabit
löeni tibi. Ia em̃ te virtus altiſſimi obumbꝛabit
Nansſeri vt nec ęſtum patiaris libidinis: et mater ſis
tetiage F creatoꝛis. NHeſcit interea ioſeph marie ſpon
i nenm ſus: quid cu maria ageret angeluſ: ſubitoq;
RKHZ ioſeph intuitu familiari ⁊ licentia maritali:
enmmind aſpicit mariã cõiugẽ ſuam: Vidit eam grel/
i:ſpiiini ſibus grauari: intellexit marie vterũ graui/
Eerh e⸗ dari.Lurbat᷑ ioſeph homo iuſtus:qð mariã
win nnunqᷓ; de templo dñi acceperat ⁊ nõduʒʒ co/
PI

gnouerat:⁊ grauidã ſentiebat:⁊ quã nõ me/
ae ruerat in cõiugij honoꝛẽ: iam haberet in cõ/
Ntin fuſionẽ: ſecũq; diu ęſtuans diſputat dicẽs:

domoneiped

ſuncillhi Vnde hoc cõtigit qð euenit: Nõ cognoui:
Eur en nõ noui:nõ tetigi:nõ violaui:non grauida/
lheli ui: eu heu quid contigit: quid putas eue/
ibenizult nit:ꝑ quẽ maria ſic cecidit: quem ſibi pluſqᷓ;
nuutpeti me adulantẽ inuenit? Ego enim cũ licentiã
lsnanst⸗ haberẽ maritalẽ:ante thoꝛũ nuptiarũ puel/
neichen larem nõ vexaui pudoꝛem. Timui multũq
scſat n ꝑtimui: qð in illo moyſitico libꝛo legis ſen⸗
onionent⸗ trtreen ttiale verbũ ꝑſcriptum cum legeret᷑ audi/
inirmn Deut, 22. Ui: & quęciq; virgo paternã domũ fedaue
en ſn rit adulterio: moꝛienda lapidibus ſubiace⸗/
tbengtut bit. Similiter ⁊ vir qui pudoꝛis veſtimentũ
Ngſt nucn patri nõ detulerit: coꝛãq; teſtibus replicaue
gut itt: pudoꝛiſq; ſignaculũ noõ demonſtrauerit:
onh:d moꝛiendus ⁊ ipſe cum virgine erit. Utroſq;
Ponius g ergo libidinarios hac moyſes ſententia feri
euunlil re voluit: ſimulq; adulteros perire manda/
—aA uit. Sic nanq; ait: Auferte opꝛobꝛiũ de do/
dhn mno iſrael: ⁊ omnis qͥ audierit timebit:⁊ non

Bermo xXvVIII. In Natali dñ

agit impie.Hanc moyſi ſententiã ſcauebã:

ipſamq; luxuriã in meo coꝛpoꝛe refrenabaʒ:

maxime quia dauid ſilium me eſſe ſciebam:
et regali me functũ ſacerdotio pᷣnoſcebam.
Sed qm̃ nihil mirũ eſt:nihil nouũ:nihil oc/G

cultum:nihil abſcõſum qð non reuelabit᷑: ⁊ Matth.10.

occultũ quod non in publico veniat: in da⸗
uid regis filia: recolo hiſtoꝛiam. Dauid rex 2. Regl. 1i.
vꝛię cethei mulierem audacia extulit regali:
nec eum timoꝛ terruit parẽtalis.Quid ergo
faciam?quid agam? Anxioꝛ: gemo: doleo:
curro: conſiliũ quęro: nec penitus inuenio.
Pꝛodo adulteriũ: aut taceo pꝛopter opꝛo⸗/
bꝛium? Si ꝓdidero:adulteriũ quidem non
cõſentio:ſed neuum crudelitatis incurro:qꝛ
ſ̃m libꝛi moyſi ſententiã: lapidand eſſe co-
gnoſco. Si tacuero malum cõſentio:⁊ cum
adulteris poꝛtionem meam pono.auonias S. 49.
ergo tacere malũ eſt:adulteriũ ꝓdere peius
eſt:ne ꝑ me fiat homicidiũ:dimittã eam cõ⸗/
iugio. Cogitauit inquit ſicut euangeliũ di/ Maith.n.
cit: occulte dimittere mariã cõiugem luam.
Cogitauit qð eſſet rea de adulterio: cũ iam

eſſet deterioꝛ in mente huius ſuſpitiõis ma/
la cõceptio. Sed nõ timeat maria dauid il⸗

lius magni regis ſilia:qm̃ ſicut in dauid ve/
niam cõtulit ſermo ꝓpheticus: ſic mariã li/
berat angelus ſaluatoꝛis. Veniat matr dñi

caſta:in qua nõ fuit virilis appetitio ſed ſpi

rituſſanctus: quã nõ violauit ioſeph vir iu/
dęus:ſed ſolus impꝛegnauit ompᷣs deus: ꝗᷓ
nõ cõmixta eſt nec ioſeph ſponſo:nec cogni⸗
ta alicui viro:ſed ſoli omnipotenti deo. In⸗
uoca vᷣgo ſancta deũ tuũ:dauid patrẽ tuũ:

non illũ dauid adulterio fuſcatũ et vꝛię ce⸗

thei homicidio diuulgatũ: ſed illũ dico da/
uid foꝛti manu pᷣliatũ: diu cũ diabolo alter/
catum. Mittat de celo angelũ ſuum: ⁊ viſi/
tet in ſomnis ſponſum tuũ. Suſpendat in/

diciũ moyſes ſuum:ne ioſeph vindicet adul

teriũ tuum. Parat itaq; ioſeph animũ in tẽ
poꝛe:quo mariam poſſit occulte dimittere.
Ecce iterũ virginis ille paͤranymphus: non qh
homo ſed gabꝛiel angelus ille conſpicuꝰ:ceę/
li curſoꝛ ęquiſſimꝰ:medio noctis libꝛamine:
dicit ad ioſeph inviſione: Joſeph fili dauid
cur tantũ tribulariſ:quid multũ cõtriſtaris:
cur in ſomno cogitando deſudas:quare vi/
gilando triſtis ambulas:cur de maria malã
tibi ingeris ſuſpitionẽ:cum ipſa tibi genera
tura ſit ſaluatoꝛem? Aufer zelotypię aninu
ex ea: Ipſe enim eſt dominꝰ qui imgnautt

cũq; legiſti in ꝓphetia:nõ intellexiſti in ma
ria.Hinc eſt omnis triſticia tua:qm̃ ſpõſam

tuã nondũ cognoueris ⁊ grauidã ſenſeris:
nec aliud in ea niſi adulteriũ ſuſpicaris. Jo/

ſeph ſili dauid: natus nõ ſolũ ex genere ſa
cerdotali:verũetiã ex regali:ſilius ꝓpheta/

rum: ſocius ſcribarũ. Ille deus qui ſcripſit

E

Deutl. 9.
Exo. 16.

Eſa..

LZud. I.

Mattb. 2.

mirabilia in lege ſua: ipſe fecit mirabilia in
cõiuge tua. Quid autẽ ſunt mirabilia: niſi
quę hominibꝰſunt impoſſibilia? Mirabilia

ergo dei in lege non legiſti:qð ſi etiã legiſti:
q̃ᷓre nõ intellexiſti: Ipſa lex quã qͥtidie legis

ſine graphio ſcripta eſt in tabulis lapideis.

Lege ⁊ intellige quod panem in heremo ter

ra ꝓduxerit:cuiꝰ ſemen in terra aratoꝛ nullꝰ
induxit. Virga etiã aaron:ãnis ſiccata plu/⸗
rimis ſine aqua reuixit:i templo floꝛuit:nu/
ces ꝓduxit: quas clauſa ſub tecto pꝛoduxit.
Ergo ꝗᷣ ſcpᷣſit lapideas tabulas ſine ſtilo fer
reo:ipſe grauidauit mariã ſpũſancto:⁊ qͥ ꝓ/
duxit panes in heremo ſine aratiõe:ipſe im/
pᷣgnauit virginẽ ſine coꝛruptione:⁊ qui fecit

virgam ſine humoꝛe folia germiare: ipſe fe/
cit ſiliã dauid ſine ſemine generare. Poſtre⸗

mo fili dauid ioſeph ſilius ꝓphetarũ:legiſti
Eſaiam eximiũ ꝓphetarũ quid dixerit:quẽ
admodum ſcripierit: Ecce virgo ĩ vtero ac⸗

cipiet ⁊ pariet ſiliũ: et vocabunt nomẽ eius

cmanuhel. Quod ergo legiſti in lbꝛis tuis:
aſpice in maria oculis tuis: vt digne dicas
canticũ dauid patris tui:Sicut audiuimus
ita ⁊ vidimus in ciuitate domini virtutũ:in
ciuitate dei noſtri. Aſpice ergo mariã coniu

gem tuam: lemgꝑ de ea ſecurus ⁊ in nullo ſis

ſollicitus:quia quod natũ eſt in eius vtero:
non vocabit᷑ filius iudęi: ſed vocabi?᷑ filius
dei. Habe ergo ioſeph cũ maria cõiuge tua

cõmunẽ virginitatẽ membꝛoꝛũ:quia de vir

gineis membꝛis virtus naſci angeloꝝ. Sit
maria ſponſa chꝛiſti in carne ſua virginitate
ſeruata:ſis autem ⁊ tu pater chꝛiſti cura ca/
ſtitatis ⁊ honoꝛiſicentia virginitatis: vt de
virgineis mẽbꝛis genitricis:ſeculis chꝛiſtia⸗
nis nulla ſit ʒelotypia.Aagnũ meritũ vir⸗
ginitatis fratres. Virginitas marię angeli
ſalutatione eſt impᷣgnata:et pꝛegnãs marię
virginitas de vtero in vtero eſt ſalutata: et

generans virginitas marię ab angelis ẽ ho
die collaudata:et lactans virginitas marie

ꝑ ſtellam de celo eſt indicata:⁊ magoꝛũ mu/

neribꝰ eſt honoꝛata. Gaude itaq; ioſeph ni/

¶ In eodem feſto:

Audeamus fratres:lętent ⁊ exultẽt A

ermo XIX. In natali dñi Ber. xv

eam. Ideo triſtis eſt anima tua: quia quę-

miũq; cõgaude virginitati marię:qui ſolus
meruiſti virginalẽ affectum poſſidere cõiu⸗/
gij:quia per meritũ virginitatis ita ſepara/
tus es a concubitu vroꝛis: vt pater dicaris
ſaluatoꝛis:qui viuit ⁊ regnat in ſęcula ſecu /
loꝛum: Amen.

g gentes. Iſtum diem nobis non ſol
iſte viſibilis: ſed creatoꝛ ipſius in-
uiſibilis conſecrauit: quando eum ꝓ nobis
viſibilem factum:a quo inuiſibili ⁊ ipſa cre

ata eſt viſceribus fecũdis ⁊ genitalibus in /
tegris vᷣgo mater effudit.Cõcipiensvirgo:

pariẽs virgo:virgo grauida:virgo fęta:vir⸗
go ꝑpetua. Quid miraris hec homo: Deñ
ſic naſci opoꝛtuit: quando eſie dignatus eſt

homo.Calẽ fecit illam qui eſt factus ex illa.

Anteqᷓ; fieret em̃ erat: et quia omnipotens
erat:ſieri potuit ma nẽs quod erat. Fecit ſi/
bi marrẽ cum eſſet apud patrẽ: et cum ſieret
ex matre manſit in patre.Auomõ deus eſſe
deſiſteret cum homo eſſe cxpit:qui gen itrici
ſuę pᷣſtitit ne deſiſteret virgo eſſe cum pepe⸗/

rit? Pꝛoinde cum verbũ caro factum eſt: nõ

verbũ in carnẽ pereundo ceſſit: ſed caro ver
bo ne ipſa periret acceſſit:vt quẽadmodum

homo eſt anima ⁊ caro: ſic eſſet chꝛiſtꝰ deus
⁊ homo: idem deus qui homo: et qui deus
idem homo:non cõfuſione naturę: ſed vni-
tate perſonę. DPeniq; filius dei generantico
ęternus ſemꝑ ex patre:idem ſilius hominis
eſſe ceępit ex virgine:ac ſic et fij diuinitati ẽ

addita hũanitas: ⁊ tamẽ non eſt ꝑſonarum

facta quaternitas:ſed ꝑmanet trinitas.mMõ B
ergo nobis ſubꝛepar quoꝛüdam ſententia
minus attentoꝛũ in regulã fidei:⁊ in ſcriptu
rarũ oꝛacula diuinarũ.Hicunt em̃: QAui ſiliꝰ

eſt hominis factus eſt filiꝰ dei:qui vᷣo filius

eſt dei: nõ eſt ſactus hominis. Hoc vt dice /
rent qð verum eſt atrenderũt: ſed verũ elo/

qui non valuerũt. Quid enim attenderunt
niſi quia humana natura potuit in melius
cõmutari:in deteriꝰ diuina autẽ nõ potuit:

Hoc verum eſt: ſed etiã ſic id eſt nequaq; in

deterius diuinitate mutata: verbum tamẽ
caro factum eſt. Neq; enim ait euangeliſta:

Caro verbum facta eſt:ſed ait: verbuzʒ caro Job.1.

factũ ẽ. Verbum aũt deus:quia deus erat
verbũ. Et quid caro niſi homo: Mon enim

.

ſtenmin
Prbng l Li
budel
ütau
honoed
honisfi
ſonepot
ponom
ſeicof
gauset
flus ho⸗
isen
lühomit
Phan⸗ facü:rit
yebut
igkeia⸗
unalcen
nisfac
bio tſenpm
Paler.
itßeln
aln dictape
fapinä⸗
ſener⸗
ſme
bentus
ſoma
nirus
llitn
ſplein
gliät
gaͤm
ctde
Yn
kans
8o,1. omna
te
D
aria
llatefa
„ emnt.
ig funs
lunſun
hehi
fenine
milus⸗
egder
eratap
homin
diede
ceauit

lamitmla;
Unoberorſ
to pirs
weun och
Ubiltpſten

Cunsltbes.

Gchianang
Gpngoſencpn
Nrbonoebi
ſedigunach
ſtnansal.
onndoe
dan. Fnß
raaaniet
nonodasch.

irgnigennd.

cleanpe⸗
ſacunckni
lrſedaon
griacnoan
ſachidan
o:talidat
aupſatn⸗
genemd
luns honmn
üduinenti
NckgoNune

Amtina hit

n en
44 vi
anſt,
anifoßi
boNDN

4

en

Bermo xx. In natali dñ

ſine anima in chꝛiſto hominis caro. VUnde

attb. 26, ait: Triſtis eſt aia mea vſq; ad moꝛtẽ. Si

verbũ deus:⁊ homo caro:quid eſt aliudver
bũ factũ eſt caro:niſi qui deus erat factus ẽ
homo?:Ac ꝑ: hoc qui erat dei filius factus eſt
homis filius: Aſſumptiõe inferioꝛis: nõ ver
ſieone potioꝛis. Accipiẽdo ipſe qð non erat:
Cnon amittẽdo qð erat. Nam quõ in regula
fidei cõſiteremur credere nos in filiũ dei qui
natus eſt ex virgine maria:ſi nõ filius dei ſᷣ
filius hominis natus eſt ex virgine maria:

Quis enim chꝛiſtianꝰ neget ex illa femina fi

liũ hominis natũ: ſed tamen deum homin
Job.i. factũ:⁊ ita hoĩiem deũ factũ: Nheus em̃ erat
verbũ:⁊ verbũ caro factũ eſt. Cõſitendũ eſt
igit᷑ eũ qui ſilius dei erat:vt de virgine ma-
ria naſceret᷑ aſſumpta foꝛma ſerui filiũ homi

nis factũ:qð erat manentẽ: qð nõ erat aſſu/

Yoð.I4. mentẽ. Eſſe incipientẽ quo minoꝛ eſt patre:
JYob.io. ⁊ ſemꝑ manentẽ in eo quo vnum ſunt ipſe ⁊
pater. Nam ſi ille qui ſemꝑ eſt dei filius nõ
eſt ip̃e factus hominis filius:quomõ de illo
Phil. 2. dicit apoſtolꝰ: Qui cũ in foꝛma dei eſſet nõ
rapinã arbitratus eſt eſſe ſe equalẽ deo: ſed
ſemetipſum exinaniuit foꝛmã ſerui accipiẽs
in ſimilitudinẽ hominũ factus: ⁊ habitu in⸗
uentus vt homo? MHeq; em̃ alius ſed ipſe in
foꝛma dei ęqualis patri:qui eſt vtiq; vnige/
nitus dei ſilius ſemetipſum exinaniuit in ſi/
militudinẽ hominũ factus. Mec alius ſᷣ idẽ
ipſe in ſoꝛma dei ęqualis patri:hũiliauit nõ
aliũ ſed ſemetipſum: factus obediens vſq;
ad moꝛtẽ:moꝛtẽ aũt crucis.Qð totũ non fe
cit dei filius:niſi in ea foꝛma quę eſt homis.
D Item ſt ille qui ſemꝑ eſt dei filius:nõ eſt ipᷣe

factus homis filius: quomõ dicit apłus ad

Bo. I. Romanos: Segregatus ĩ euãgeliũ dei: qð
ante ꝓmiſerat ꝑ ꝓphetas ſuos in ſcripturis
ſanctis de filio ſuo:qui factus eſt ei ex ſemie
dauid ſᷣm carmẽ? Ecce ſilius dei qꝗð vtiq; ſꝑ
erat:factꝰẽ ex ſemĩe dauid ſᷣm carnẽ qð non
erat. Item ſi ille qui eſt dei filius nõ eſt ipſe

Sat.4. factus filius hominis: quomõ miſit deus fi-

lium ſuũ factũ ex muliere:Quo nomine ſᷣm
hebꝛea linguã nõ virgineũ decus negat᷑:ſed

fęmineus ſexus oſtẽdit᷑. Quis em̃ a patre

miſſus: niſi vnigenitus dei filius: Quomõ
ergo ex muliere factus: niſi qꝛ idem ipſe qui
erat apud patrẽ dei filius: miſſus factus eſt
hominis filius:De patre natus ſine tẽpoꝛiſ
die:de matre natꝰ hodie. Ita enim diẽ quẽ

creauit in quo crearet᷑ elegit: ſicut factus eſt

de matre quã fecit. Mã ⁊ ipſe dies a quo de
inceps incrementũ lucis accipit dies:opus
chꝛiſti ſigniſicat:ĩ quo interioꝛ homo noſter “
renouat᷑ de die in diem. Eterno quippe crea⸗
toꝛi in tempoꝛe creato ille dies debuit eſſe
natalis:cui creatura cõgrueret tempoꝛalis:
cui honoꝛ ⁊ imperiũ per inſinita ſecula ſeæcu/

loꝛum: Amen.
n eodem feſto: Sermo xyVI Ser. Xxx.
Odiernus dies ad habendaʒ ſpem àꝗà4

vitę ęternę:magnũ contulit gauduüi5
generi humano. Pꝛimus em homo Señ ʒ.
quo dadente oẽs cecidimus: cuius ruina eſt 8.
moꝛtalitas noſtra: nõ eſt natus ſed factus:
patre nullo:nulla matre: ſed deo operante.
Męc eſt hominis pᷣma conditio:adam de ter
ra.Secũda conditio eſt homis: qua creauit Señ.2.
feminã de latere viri.Tertia cõditio eſt ho⸗
minis: qua natus eſt homo ex viro 1 ſfemia.
Quarta cõditio eſt dei homis: qua natꝰ eſt Zucd.2.

chꝛiſtus ſine viro de fęmina. In iſtis qttuoꝛ A/

cõditionibus vna ſola nobis vſitata eſt: c 7
terę tres nõ ſunt in oculis carneis: ſed ĩ fide
coꝛdis. De terra factũ hominẽ ſine patre et
matre nouimꝰ: nunq;ᷓ vidimus:lecta et au
dita credimus. Tertia illa vſitata eſt nobis

ipſa quotidiana. De cõplexu maris ⁊ femie

quotidie naſcunt᷑ homines. Jam ergo erat
vna ſine viro ⁊ femina:iam erat tertia de vi
ro ⁊ femina: quarta reſtabat ſine viro de fſo⸗
mina: Sʒ iſta arta liberauit tres. Pꝛima et
ſecũda ruerũt: tertiã de ruina generauerüũt:
in quarta ſalutẽ inuenerũt.Exultent virgi / B
nes:virgo peperit chꝛiſtũ.Nihil in ea quod
vouerũt putent exterminatũ: manſit virgo
poſt partũ.Exultent viduę: infantẽ chꝛiſiſi Aug.2.
vidua Anna cognouit. Exultent cõiugatę:
naſciturũ dominũ ieſum chꝛiſtum heliſahet Zud.i.
maritata ꝓphetauit. Nullus gradus p̃ter
miſſus eſt:de qͥ non haberet teſtimoniũ ſal⸗
omniũ/ Nũquid em̃ ſolę virgines ad regn
cęloꝝ ꝑueniũt: Perueniũt ⁊ viduę. Mag i

meriti fuit illa vidua ſancta anna qa vgini
tate ſua ſeptẽ annis vixerat cum viro ſuo:

Quo defũcto vſq; ad ſenilẽ ętatẽ ꝑuenerat
⁊ ſenectute ſãcta expectabat infantiã ſalua/

toꝛis:vt paruũ videret annoſa:paruũ agno

ſceret anicula:intrantẽ in mundũ ſaluatoꝛẽ
videret itura.Et in maſculino ſexu tria ipſa
genera cõmendata ſunt. Ipſe chꝛiſtus puer
nat ẽ:exultẽt pueri:cõtinẽtiã vouẽtes pue/
ro. Iße vo integritatẽ pueritię cõſecrauit:qͥ

64

Banctiꝰ
ſuę matri fecunditatẽ attulit: virginitatẽ nõ
LCL abſtulit. Simeon ille ſenex diu vixerat:cuiꝰ
Rud.a. ętas cõparat᷑ annę: ⁊ audierat reſpõſũ qð ñ
eſſet viſurus moꝛtẽ: niſi pᷣus videret chꝛiſtũ
dhi. Intelligite frẽs quãtũ deſideriũ habe/
bant antiqui ſancti vidẽdi chꝛiſtũ. Seiebãt
ſlũ eſſe venturũ:⁊ oẽs qui pie viuebãt dice
bãt: O ſi hic me iueniat illa natiuitas: O ſi
qð credo ĩ ſcripturis:videã oculis meis.Et
vt nouerit quãtũ deſideriũ habebãt ſancti
qͥ nouerant ꝑ ſcripturas virginẽ pariturã:ſicẽ
Eſa.⁊. qudiſtis cũ Eſaias legeret᷑: Ecce virgo acci/
piet ĩ vtero ⁊ pariet filiũ: ⁊ vocabitis nomẽ
eius emanuhel. Emanuhel qͥd ſit euãgeliũ
Mattð.i. nobis aperuit dicens:qð interpᷣtat᷑ nobiſcũ
deꝰ. Mõ tibi & vile ſit quęcũq; inſidelis aia:
nõ tibi videat᷑ impoſſibile vt vᷣgo pareret:
virgo pariẽs ꝑmaneret. Intellige natũ deũ
⁊ ſi miraris vᷣginis partũ. Vt & nouerit an
tiquos ſanctos et iuſtos optaſſe videre qð
cõceſſũ ẽ huic ſeni ſimeoni:dñs nr ipſe ieſus
Mattb.i5. chꝛiſtꝰ ad diſcipulos ſuos loquẽs ait: Mul/
ti iuſti ⁊ ꝓphetę voluerũt videre ꝗᷓ vos vi-
detis ⁊ nõ viderũt:⁊ audire ꝗᷓ auditis ⁊ non
audierũt.Aultũ ſenex iſte fuit ad audiẽdũ
ſerus: ſed ad videndũ maturꝰ. Hõ expecta/
nit vt chꝛiſtũ audiret loquentẽ:qm̃ agnouit
infantẽ.Et hoc illi cõceſſũ erat iã decrepito:
quaſi deſiderãti ⁊ ſuſpirãti ⁊ dicẽti quotidie
in oꝛationibus ſuis:ñ veniet: Qñ naſcit᷑:
ODiñ videbo? Putas durabo: Putas hic me

inueniet? Putas iſti oculi videbũt ꝑ quem
coꝛdis oculi reuelabunt: Dicebat iſta ĩ oꝛa/
tionibꝰ ſuis:⁊ ꝓ deſiderio ſuo accepit reſpõ

ſum:ꝙ non guſtaret moꝛtẽ niſi pus videret

V chꝛiſtũ dñi.HGeſtabat eũ maria mater ei in/
fantẽ:vidit ille ⁊ agnouit.Vbi nouerat qð

agnouit: An intꝰẽ reuelatꝰ:qui foꝛis ẽ natꝰ:
Vigdit et agnouit. Agnouit ſimeon infantẽ
tacẽtẽ:⁊ occiderũt iudęi iuuenẽ mirabilia fa
cientẽ.Cũ & cognouiſſet:accepit invlnas ſu
as: hoc eſt in bꝛachia ſua:amplexatꝰ ẽ eum.
Poꝛtabat a quo poꝛtabat᷑. Ipſe em̃ eſt chꝛi/⸗
Gap. 8. ſtus ſapiẽtia dei:attingẽs a finevſq; ad finẽ
foꝛtit᷑:⁊ diſponẽs oĩa ſuauit.Quãtꝰ ibi erat
⁊ q;magnꝰ:q;paruus factꝰ erat. Paruus fa/
ctus:paruos ꝗq̃rebat. Quid ẽ paruos queęre
bat:? Hon ſuꝑbos ſed hũiles colligebat. In
ſepi dignatꝰ eſt poni vt eſſet pioꝛũ cibaria
iumentoꝝ. Accepit eũ ſimeon ĩ bꝛachia ſua
⁊ dixit:HNuũc dimittis dñe ſeruũ tuũ in pace.
Dimittis in pace:qꝛ video pacem. Quare S

IUR
—

geni⸗

luguſtini de tempoꝛe

dimittis ĩ pace:qꝛ viderũt oculi mei ſaluta/
re tuũ. Salutare dei:dñs ieſus chꝛiſtꝰ. An/
nüciate diẽ:ex die ſalutare eiꝰ.Mabet ̊ pu/
eri puerũ ieſum: ſancti ſenes ſenẽ ſimeonẽ.
i aſt ꝗritis vt ⁊ ↄiugatꝰ aliqs vir teſtimo E
iũ dño ꝑhibeat: Zachariã cõſiderate.Ne/
mo g& grat aliud frẽs mei chariſſimi:ſideles:
aut vᷣgo: aut vidũa: aut cõiugata: aut pᷣuer:
aut cõtinens:aut vxoꝛatꝰ: quicqͥd plus eſſe
qͥs voluerit:nõ inuenit quẽadmodũ ad chꝛi
ſtũ ꝑtineat. Nõ inuenim teſtimoniũ phibu
iſſe chꝛiſto adulteros:foꝛnicatoꝛes:imũdoſ.
Et vt a talibꝰei teſtimoniũ ꝑhiberet᷑:ipſe pᷣ/⸗
ſtitit:ipſe donauit.Mõ em̃ qſq; ſanctꝰviribꝰ
ſuis. Exultemus g̈chariſſimi: ab hodierno
die creſcũt dies. Crede in chꝛiſtũ et creſcat ĩ
te deus. Credidiſti:inchoat ẽ deus. Credi/
diſti: natꝰeſt chꝛiſtꝰ in coꝛde tuo. Sed nũqᷣd
chꝛiſtꝰ natꝰ ſic remãſit? Creuit:ad iuuentutẽ
ꝑuenit:v ĩ ſenectutẽ nõ declinauit.Creſcat S
⁊ fides tua:robur iueniat:vetuſtatẽ neſciat.
Sic ꝑtinebis ad chꝛiſtũ filiũ dei: in pᷣncipio
verbũ apud deũ. Verbũ deũ: ſᷣ verbũ caro
factũ eſt:vt habitaret in nob. AMaieſtas ibi
latebat:vbi infirmitas awparebat. In manꝰ
ſuas ſimeon inſfirmitatẽ accepit:v maieſtatẽ
intꝰ agnouit. NHNemo cõtemnat natũ: ſi vult
eſſe renatꝰ. Ad illũ ꝑtinuit ꝓpter nos naſci:
ad nos ꝑtinet in illo renaſci:qͥ venit in hunc
mũdũ pctõꝛes ſaluos facere:ieſus chꝛiſt do
min“* noſter:cui eſt honoꝛ ⁊ imperiũ in ſęcu/

n eodem feſto Germo XVI. Ser. XXI.
OVgie puer nat? ẽ odie hodie ſiliꝰ AR
dat' ẽ nob. Puer inqᷓ; licʒ teneritu/ Ela.9.
dine mẽbꝛoꝝ inualidꝰ: ̊ iculpabili
ratõe pclarus.Hodierna em̃ natiuitas
tricẽ inocẽtię:puritas dedlarat auctoꝛe:
hodie filiꝰ datꝰ ẽ nob.Nũc nobis ẽ dat: qẽ
ante ſecula natꝰ. DHatꝰ in ꝑtu vᷣginis:ſfiliꝰ de
ſubſtantia genitoꝛis. Cũ igit᷑ ſeruilẽ cauſã ꝑ
oſtiũ ſidei ſperatꝰ quõda dñatoꝛ intraret:ru
buit iuiolata ginitas. MNec peſſulũ pudor
infregit: ⁊ in ſacris viſceribꝰ radiꝰ ętnę clari/
tatis effulſit. Lętet᷑ ̊ om̃e mũdi huiꝰ exiliũ:
exultet ſeculũ paulo añ captiuũ. Miſit de⸗
filiũ ſuũ qͥ naturã terreat: moꝛiat᷑ et vincat.

ge

Terruit nãq; herodẽ natꝰ:vicit diabolũ ino Mattb.ꝛ.

cens cruciſixꝰ. Cela dñe ſub pelle carnis ani
mũ vtutis:habitũ maieſtatis pauliſꝑ occul
ta. Degeĩ vtero vᷣginis:egredere ⁊ cõgredè
ex tentoꝛio ſacrę vᷣginis:Aptatã ꝓ me muſ⸗

1

aprler
e
haen
hont
oſ
as i
Eſel
and
ALul
us
J
ga. lee
alin
fuit
liſe
lbe
ii.
nöd⸗
77

vole
cennt
ſotb
ſeret:
gine⸗
chit
Lſins.
den⸗
Ulen
dack
tisel
.
tauit
hin
ig
Uirg
alli⸗
pen
le
en
ſan

ſte
d

xxXI. In Matali dñi Ber. xVII

rn B cipulã: vbi totã liberas crcaturã. Sed tanti boniſ: ⁊ diuites dimiſit ianes: Aue inqᷣt gra
beeldn huiꝰ cõcept ac partꝰ ⁊ cauſã ⁊ miraculũ per plena:dñs tecũ. Tecũ in coꝛde:tecũ ĩ vẽtre:
– tractemꝰ. At igit᷑ vitioꝝ ſoꝛdibꝰ abſolutus tecũ ĩ auxilio.Gꝛatulare vgo:chꝛiſtrex e ceę/
erricn hoꝛribilit᷑ ſqualeſceret mũd: ab oꝛigine iã ĩ lo ſuo:venit ĩ vtero tuo.Ex ſinu pfis ĩ vyreꝝ
ſtenrke ꝑpadiſo captiuꝰ:ſęmiĩia cauſa fuit. Sic etenim dignakt deſcẽdere mf̃is: ſed nec regionẽ ſuã
ſniitte⸗ Egcẽt.⁊ 5. ſcriptũ ẽ:A muliere initiũ factũ ẽ peccati:et maieſtas iſinita deſeruit:nec eũ vᷣginatł au/

la dũ accepit icluſit. Fides a tra ĩ cęlũ erecta
eſt. Huic chꝛiſtꝰ inſedit: ⁊ ꝑ ipſã in tẽplũ pu/

te Timotb. 2 ꝑ ülã oẽs moꝛimur. Et aplus paulꝰ: Vir in/
cnn qt ſeductꝰ nõ ẽ:mulier aũt ſeducta in ſuari/

7 — — ₰ „„ * . „ ⸗ „ , „ —
Biet catiõe facta ẽ. Per hanc ̊ mũdus erũnabili doꝛis intrauit.Gñdicta tu ĩ mlłieribꝰ:ꝗᷓ vitã D
nalaln ſeruitute depᷣſſus ſ iugo diaboli anxia col · ⁊ viris ⁊ mulieribꝰ peꝑiſti.Ede inculpabilis

unian 2., Petri2. la ſömiſerat. A qͥ em qs deuict'ẽ:huic ⁊ ſer/ fęmiĩa inuiolabilẽ virũ:ac ſic ⁊ feminã ſalua⸗

nicg. uus addictꝰ ẽ. Soluta igit᷑ elemẽtoꝝ fędera bis ⁊ virũ. Eua mat᷑ gener nfi penã intulit
Harkpeh ta cõpage:diluuiũ hoĩem deleuit: crimẽ de / mũdo:genitrix dñi nfi ſalutẽ ⁊ femię geſſit ⁊
ſnnid SGeſ.22. lere nõ potuit. Iſaac ſterilis nõ xginis ſiliꝰ: viro.Auctrix peccati maledicta:anctrix me/
bdoten crucis meruit ſigna poꝛtare. Appᷣhendi me/ riti bñdicta. Ita em̃ ad eã cęleſt: nuciꝰ infit:
S ruit:vinciri meruit:nõ tñ aliqd mũdo cõtu⸗ SBũñdicta tu ĩ mulieribꝰ. Genere ſexuali oẽs
Ms lui liſſet ſi potuiſſet occidi. M oſes adqs puriſi/ apellant᷑ qquidẽ cõiter mulieres:ſᷣ ſunt etiã
. Stnit Exo.l⸗ candũ agmẽ ſolũmõ eripit iudaicũ:nõ totũ iĩcoꝛruptavginitate pudoꝛis ꝓpꝛietate diſtã
Adiuneni liberat mũdũ:extermiat ęgyptũ non pecca/ tes. IJlla occidẽdo offuit: iſta viuiſicãdo ꝓ/
uit Cela; tũ. Regẽ pharaonẽ freto hiante ſubduxit: fuit. Percuſſit illa:at iſta ſanauit. Pꝛo iobe
ſtatintlir. nõ diabolũ cũ ſuis legionibꝰ ꝑnecauit.Ha/ dliẽtia em̃ obediẽtia cõmutat᷑: ⁊ ſfides ꝓ pſi/
arnöe Põ. oo liid i inidtatibꝰ ſe fat᷑ eſſe cõceptũ:nec ipſe gdia recõpenſat᷑. Plaudat iterũ oꝛganis ma
fNwia mũdi potuit auferre peccatũ. Cũ ꝑ pleraſe ria:⁊ inter veloces articulos tympana cõcre
Cackoßi igit᷑ tẽpoꝝ gyrãtiũ rotas mũdiale curriculũ pent. Excludat cantꝰ digitis:pariat chꝛiſtũ
. Num volueret᷑:neq; quiſpiã mederet᷑: ⁊ ingraueſ/ nludẽtibꝰ pſalmis.Cõcinãt lętates choꝛi:⁊ al
tinuckti centibꝰ culpis ruinę ſcipitis ictu et fremitu ternãtibꝰ modis dulciſona carmia miſceãt᷑
tnatürſ totiꝰoꝛbis mẽdꝛa pulueſcerẽt ⁊ nemo ſuceur M uſicũ maria int᷑ iuuẽculas melos exerce/
rnoetu reret:ad fſęmina cauſa reuertit᷑:⁊ oꝛigo ꝑ oꝛi/ at:qꝛ dulce vᷣbũ plectris ſanctiſpũs modu/
entüb ginẽ detrücat᷑. Oꝛigo peccati:per genitricẽ lantibꝰ ꝑturiuit. Interea iudęa d ipla tym/
ſchikd chꝛiſti. Pꝛoſapies impietatis:ꝑ ꝓſapiẽ pie- panũ crudelitatè aptabat: 7 chꝛiſtũ in ligno
M Ctatis.Stirps moꝛtl:ꝑ ſtirpẽvitę ꝑcutit᷑.ha/ tendebat.Poſtq; em ſceleris errabũda ma⸗

10 M

ctenꝰ cauſã nũc aptos obtutꝰ miraculis re/
uelemꝰ. Chꝛiſtũ vᷣgo peꝑit: mutat᷑ natura:

nus ĩcõpoſitis numeris diſcrepauit: cõfeſtĩ

barbarꝰ ille fragoꝛ truculenti ſtridoꝛis infre/

boceſb3 deler ⁊ culpa. Pꝛeciſũ eſt illud eue infeliceita muit: Cruciſige: cruciſige. Recipꝛocato igit᷑ Zucl.a5.
igtemnin tis elogiũ: In triſticia paries ſilios:qꝛ iſta die qͥ criminoſa ęgyptꝰ feriret᷑: tympanũ ma Exo. 15.
aptl leticia dſim ꝑturiuit. Illa em̃ luxit:iſta relu- rię nfr̃e pulſatũ vᷣbũ edidit:a ſuę linguę pul⸗
uits xit. Illa lachꝛymas:iſta gaudiũ i vẽtre poꝛ- ſabulo puerpera nr̃a lętos ſui oꝛis canteſfu
tund tauit: qa illa peccatoꝛẽ: iſta edidit inocentẽ. dit. Audiamꝰ igitur quẽadmodũ tympani/E
i Chꝛiſtꝰ ſemiauit nõ luxꝰ:deꝰ ſeuit ñ maritꝰ. ſtria nr̃a cãtauerit: Magniſicat aia mea do/ ad.i.
n Virgo genuit:qꝛvgo ↄcepit. Inuiolata pe- minũ: et exultauit ſpũs meus ĩ deo ſalutari
ne⸗ ꝑit:qꝛ i ↄceptu libido ñ fuit. Vtrobiq; mira meo.Quia reſpexit hũilitatẽ ancillę ſuę:ec/
–N culũ:⁊ ſine coꝛruptiõe grauida:⁊ in ꝑtuꝰ go ce em̃ ex h̊ beatã me dicẽt oẽs generatiões.
. ee puerpera.Aatrimoniũ in ſide:partꝰiĩ vᷣgi - Quia fecit mihi magna q potẽs eſt. Cauſa
ſiſn ne. Gabꝛiel ille hoꝛũ ſpõſaliũ intnũciꝰ fuit. igit᷑ inualeſcẽtis errati miraculũ noui partꝰ
emnin Lucji.i. Quid dixerit:qͥd audierit referat: Aue inqͥt effficit:et euę planctũ marię cantus excluſit.
ibutan gra plena:dñᷣs tecũ.A ſalutatione incipit qͥ Deniq; poſt ili bſdicibilis ſalutatiois a
d⸗ ſalutẽ ĩ lingua poꝛtauit.Sileat nũca femĩis: ſagiũ ⁊ triũphũ:tacita ſecũ vᷣgo mẽtis altca
S ſileat toꝛtuoſi ſerpẽti male ſuadibilis ſibilꝰPʒ tione cõfligit:q̃lis eſſet iſta ſalutatio.üũciꝰ
uroliid ad matrẽ dſii nf̃i angelꝰ eſt locutꝰ: Aue inqt interi celeſ exequit᷑: He timeas maria iue⸗
ecannisi gra plena:dſis tecũ.Gfa refert᷑ ꝓ culpa: ple niſti graʒ añ deũ: Ecce ↄcipies filiũ ⁊ vocahᷣ
Aulgod na dicit᷑ nõ vacua. Impleta eſt & gra: ⁊ eua, nomẽ eiꝰ ieſũ. At illa dũ ſciſcitat⁊᷑t modũ:au/
rtchne cuata ẽ culpa.hoc mõ ⁊ ipſa venerabił vᷣgo

nf̃a in ſuo cãtico plauſit.Eſuriẽtes impleuit

dit auctoꝛẽ ſobolis deũ.Quõ inqᷣr fiet iſtud
* c 5§

qm̃ virũ non cognoſco?Spũs inqᷣt ſanctus
ſuꝑueniet in te:⁊ virtꝰ altiſſimi obumbꝛabit
tibi. Ideo qð naſcet᷑ ex te ſanctũ: vocabit᷑ ſi
liꝰ dei. Expandat nũc fſides ſplẽdẽtis vteri
pulchꝛa tentoꝛia:obumbꝛet virtꝰ: ſpũs ſibi/
let naturali caloꝛe depulſo: tenuis virginẽ
aura refoueat:⁊ fluente refrigerio ſpiramen
tis cęleſtibꝰventilet᷑:aluꝰvirginalis ſeris ve
recũdię coꝛonet᷑. Flãmeꝰ ibi roſę fulgoꝛ an/

helet:albens liliũ candicet:mollis viola ru/⸗

tilet:purpurei ſpargant᷑ floꝛes:⁊ vario nito/

Fere depictꝰ chꝛiſti thalamꝰ exoꝛnet᷑. Reſpõde

Znc. I.

iã vᷣgo ſacra: Vitã qͥd tricas mũdo? Aſſen/

ſum tuũ angelꝰ pᷣſtolat᷑:inde eſt qð nuncius
iſte moꝛat᷑. Jã audiſti: Spũſſanctꝰ ſuꝑueni⸗
et in te:⁊ virtꝰ altiſſimi obum bꝛabit tibi:vt
pꝛolẽ gignas:et vᷣginitatẽ nõ ꝑdas. Janua

celi quõdam ꝑ ada clauſa iã ſonuit:ꝑ ipſam

nũcius iſte ꝓceſſit. Deus in poꝛta eſt:ange⸗
lũ quẽ moꝛaris expectat. O beata maria ſę/

culũ om̃e captiuũ tuũ depᷣcat᷑ aſſenſſum: te

deo mũdus ſuę fidei obſidẽ facit: ꝑ te paren
tũ ſuoꝛũ iniurias abſtergi depᷣcat᷑. Ipſe pᷣoꝛ

qui offenſus ẽ miſit:clauſtrũ qð iniqᷣtas nrfa

cęlo inſixerat reſerauit.Eſt nobis aditꝰſi aſ/
ſenſus tuus fuerit cõmodatꝰ.Et nobis ſuc-

curris ⁊ tibi: qꝛ nobis pęna ſuccuſſit: et tibi

Nṏ. 18.

nuptias filio ſuo in tuo thalamo pater pᷣpa/
rabit.Deꝰ in ipſis ſpõſalibꝰgaudijs relaxat

le tanti regis nũcie:⁊ ſecreti diuini legate:qᷣ
ex palatio imꝑatoꝛię maieſtatis indulgẽtiã

red dis criminoſis: vitã moꝛtuis: et pacẽ ſa/

crã attuliſti captiuis: vꝛge virginẽ nõ de dei
munere diffidentẽ:ſed de muneris magnitu
dine cogitantẽ. Faue partibꝰ ſeculi: cõſcius
ſecretoꝛũ cęli:lętabunt᷑ ſocij tui:ſi negociuʒ
iuueris mũdi. Hos a veſtro cõſoꝛtio impie/
tatis mucro diuiſit:ꝑ vos de reditu nr̃o tra/
ctatur. Inſpice ſqualentẽ nfr̃i carceris miſe-/
riã:⁊ loquere feſtinus ad mariam. Vſq;quo
moꝛaris o virgo nunciũ feſtinantẽ? Intuere
deũ in celi me veſtibulo ſuſtinentẽ: reſpõde
ver bũ:⁊ ſuſcipe filiũ. Da ſidẽ:⁊ ſenti virtu/
tẽ. Pande ſinus roſeos virgo ꝑpetua:ſides
tua mõ aut aperit ceęlũ aut claudit. Ecce in/
qt ancilla dñi. Introeat rex in cubiculũ ſuũ:

Fiat mihi ᷣm verbũ tuũ.Nec moꝛa reuertit

nũcius:et nuptialẽ thꝛonũ ingredit᷑ chꝛiſtꝰ.

Accipit ſtolã carnis ĩ thalamo virginis: in/

tra theſaurũ maieſtati ſacculũ carnis ceſſit.
Diuinitati ſponſat᷑ hõ:pꝛęmiũ accipit caro.
Pꝛocedit chꝛiſtus q̃ſi ſponſus de thalamo

40

quicqͥd eũ offenderat mũdus.O ⁊ tu ange/

.

BGancti aluguſtini de tempo

ſuo:cũ ſſagio nuptiarũ exijt ad campũ ſecu .

li:cucurrit ſicut gigas exultando ꝑ viã:ꝑue/
nit vſq; ad crucl tropheũ:⁊ ibi firmauit aſcẽ
dendo cõiugiũ: vbi cõſentiret alienantẽ in
ſupplicijs creaturã: cõmertio pietatis ſe pꝛo
cõiuge dedit ad pęnã. Tradidit quoq; car/
bunculatã ſui ſanguĩs gemmãaã: ⁊ copulauit

ſibi ꝑpetuo iure matronã. Aptaui inqͥt vos 2. gorj. n.

aplus vni viro virginẽ caſtã exhibere. Ecce
nũc ꝗᷓ fuerat fęta facta eſt ancilla:qꝛ vidit vi
tã ſuã in ligno pẽdentẽ:⁊ nõ credidit liberã-
tẽ. Saudeamꝰ S frẽs in cõmertio dei ⁊ homi

nis:ſpõſi ⁊ ſponſę:chꝛiſti ⁊ eccłię:ſaluatoꝛis

⁊ vᷣginis:ꝗ̊ dũ deſpõſaret᷑ fabꝛo: cęli nupſit
architecto. Veneremur chꝛiſtũ in pᷣſepi:qui
quadrifariũ mundũ repleuit in ſide. Adoꝛe/
mus pãnos infantię:ex quibꝰ facta ſũt em/

plaſtra naturę. Honoꝛate paſtoꝛes:qui pᷣmi

myſteriũ ab angelis didicerũt. Plaudamꝰ
cũcti cũ celeſtibꝰ angelis officijſq; diuinis:⁊
cęli ⁊ terrę pacẽ bonę volũtatis hominibus

nũciemꝰ. Nate gloꝛiã ĩ excelſis deo: redẽpti

credite datã pacẽ eſſe captiuis.ſtote homi
nes bonę volũtatis:vt mereamini pſᷣmiüũ li /⸗
bertatis: ipſo donãte qui viuit ⁊ regnat ĩ ſę
cula ſeculoꝛũ: AmYZ. UM

v natꝰ i carne ẽ: hũilitatis ẽ inſtrumẽ/
ũ:pietatis myſteriũ: et ęternę ſpei

matre:qͥ ante ſęcula ęternꝰẽ genitus ex deo
pre. In illa natiuitate ex impaſſibili naſcit
genitoꝛe:ex iſta incoꝛrupta natꝰ eſt virgine.
Illã ſolus pf ſciuit ipſe qͥ genuit:hãc in ſe ſo
la vᷣgo ⁊ mat intemerata cognouit: ꝗᷓ virũ ĩ
cõcipiẽdo nõ ꝑtulit. In pr̃e impaſſibilitas:iĩ
matre incoꝛruptibilitas. In pfe ꝑpetua di/
uinitas:in mr̃e ęterna vᷣginitas. Sic em̃ ad

eam dũñs loquit᷑ ꝑ ꝓphetã:Et deſpõſabo te Oſee.⁊.

mihi in ęternũ. Semꝑ & vgo eſt gͤ ſemꝑ ſpõ
ſa ẽ:⁊ ꝗ̊ᷓ vocabulo ſpõſę nõ caruit: in eternũ
virgo ꝑmãſit.Et deſpõſabo te inqͥᷣt mihi in
eternũ:qꝛ q̃ ſpõſa ęterna dicit᷑:ęterna virgo

ꝓbat᷑.Ex pfe inuiſibilit:ex mr̃e viſibilit:ct·

incõparabilit᷑ ex pf̃e atq; incõparabiliter ex
matre:qꝛ incoꝛruptibiliti i illa natiuitate pa/
trẽ deũ habet ſine homie mr̃e: in iſta matrẽ
habet virginẽ:ſᷣ hoĩem nõ habet patrẽ. In
illa coęternꝰ ⁊ pf̃is ⁊ coęternꝰ auctoꝛis:i iſta
filiꝰẽ vᷣginis ⁊ auctoꝛ eſt mf̃is. Ipſe em̃ foꝛ/
mauit vterũ qui deſcẽdit in vterũ:exiuit de
vtero ⁊ non coꝛrupit vterum: vt qui deum

. par

n eodem feſto: Sermo xVII Ser. XAII.
Enerãda natiuitas ſaluatoꝛis: qui A

remediũ manifeſtũ.hhac die ẽ natꝰ ex vᷣgine

n
nte
luft
gen
dg
an
bita
mo
gul
hor
fot

ctol
ſto⸗
p
nod
ſu
ſen
nan
ept
ljte
ii
inet
offi
Min
22“
nor

eie
ti
00
do
ti
g
ni
Ag
lutz ſegi
no
nume
i
Ac
ſe
vob
lee
Ahgs
ud

laniſn
enin patrẽ habet in cęlis:virginẽ matrẽ haberet
tümantets in terris. In illo ſine tempoꝛe genitꝰ: in iſta
nalennin in fine tempoꝛũ natus. In illo naſcit᷑ ſine ſi/
ennnste ne:in iſta cõcipit ſine ſemine. In illa ſine ini
Sä tio generatiõis: in iſta ſub cõditione legis ⁊
Ptallu carnis. In illo inuiſibilis deꝰ: in iſta viſibi⸗
nine B. 1 lis ho coꝛpus: qꝛ verbũ caro factũ eſt ⁊ ha
Whe er bitauit in nobis. In illo impaſſibilis: in iſta
lenchn moꝛtalis. In illo excelſiſſimꝰ: ĩ iſta ſubiectꝰ.
tttlbei⸗ Subiectus ſiquidẽ iniurijs paſſiõis et moꝛ
M tis: moꝛtis aũt crucis Sed ꝑ hec oia eſt glo /
telclunt rioſus in celis:qui victoꝛ in omnibꝰ inuenit
. W D in terris.Elegit ſibi in qᷓ naſceret diẽ: qui fe⸗
* cit omnẽ viẽ: ⁊ nõ ſine gra blationis ceteris
nite i eſt diebꝰ habẽdus hic dies:in quo de i ho-
fnfi minẽ docet᷑ fuiſſe ꝓmotꝰ. Deniq; ex hodier/
u⸗ ſc no dies accepit incrementũ: et augmẽta ſu/
eacl mit curſus ſui: qui electus ad gloꝛiã dei no/
1. uin ſcitur. Cõceptus eſt em̃ ęquinoctio verno:⁊
icdunst natus eſt ſolſtitio hiberno.Et qua die eſt cõ
uhonub ceptus i vtero virginis:in ipſa reſurrexit ab
dn iht in feris cüi gloꝛia paſſionis.Et in cõceptu tũ
Ehrhn ⁊ in natiuitate eius dies accepit incremẽtũ:
WMini Snül ⁊ naſcente vera luce:lucis ⁊ diei augmentat
uinprie officiũ. Aduertite interea frẽs:aduertite do

minicũ ſacramentũ. In natiuitate eiꝰ dies

no W Watd. 27. ꝓficit: in paſſione deficit: qꝛ a ſexta hoꝛa te-

ncns:d nebꝛę factę ſunt ꝑ totã terrã vſq; ad hoꝛam
okinſmmni nona.Et qð iminutũ eſt in paſſiõe:amplia-
aaene h PS.i8. tũ eſt in reſurrectiõe.Ecce eſt illud: Dies di/
M eei eructuat verbũ: ⁊ nox nocti indicat ſcien/
nasan tiã. Dies natiuitatis diei paſſionis: et dies
dſbii i paſſionis diei reſurrectiõis. Nox natiuitatꝭ
l nocti paſſiõis:⁊ nox paſſionis nocti reſurre/
ntdücnet ctionis annũciat verbũ. Illic natũ:hic paſ⸗-
—Rr ſum. In illa angeloꝛũ gaudiũ:in iſta totius
Gitin mũdi luctum: ſed tñ omniiũ in reſurrectione
epeun Ns.29. triumphũ: qꝛ in veſperũ abũdabit fletus:⁊
li ad matutinũ lęticia. Veſperũ paſſionis:qũñ
ſtort QLucq.a23. ſequebat᷑ eũ multitudo populi:et mulieres
inei lamẽtabant᷑ ⁊ plangebãt. AMatutinũ reſur/
chi Jodᷣ.⁊0. rectionis:quo mulieres cũ gaudio a monu/
ni mẽto currebãt:⁊ diſcipuli cũ gaudio ad mo⸗
zincin 8 numentũ feſtinabãt. Elegit ergo hũc diem
umnn ſibi ad natiuitatẽ: nobis ad fęlicitatẽ. Sibi
enabli . ad obſequiũ:nobis ad gaudiũ. Sic em̃ pa/
mnſinan Zud. 2. ſtoꝛibꝰ angelodicauit: Ecce inqt annũcio
mmun vobis gaudiũ: ꝗð erit vniuerſę terrę. Qua⸗
nitinan⸗ re: Quia natꝰ ẽ vobis hodie ſaluatoꝛ qui ẽ
pale chꝛiſtus dſis: vt merito a nobis hodie can/
cntsiſt S. uI7. tandũ ſit: hic ẽ dies quẽ fecit oñs:gaudea/
ii mus et letemur in eo. Creſcit ecce dies cum

Bermo xxXII. In natali dñi Ger. xvIII

oꝛtu naſcẽtis:⁊ lucratiuo ꝓuentu vel ſucceſ-
ſibus momẽtoꝝ:noctiſq; iminuto curriculo
defectionẽ ſentiũt opera tenebꝛarũ. Die em
ęterno naſcẽte:augmentũ debuit dies tem /
poꝛalis accipere. Mõ vt dies aliqͥd naſcenti
cõferret:ſedvt ex naſcẽte dies pᷣꝛiogatiuã in/
cremẽtivel fclicitatis acquireret:⁊ ſieret toti

mũdo feſtiu in q̊ verus deus hõ natꝰ eſt in

carne ꝑfectꝰ. Ois ghuiꝰ natiuitatis ſchola: C.
hũilitatis eſt officina:patiẽtię maſſa:virtu
tis agonia. Pꝛimũ qꝛ voluit immẽſus ⁊ om
nipotẽs dei ſiliꝰ cuiꝰ incapabilis potẽtia et
incompꝛehẽſibilis magnitudo cęlũ ſimul ac
mundũ cõtinet: ambit: amplectit᷑: excedit:
tanta ſe anguſtia ⁊ ſubtilitate cõtrahere: v
intra vterũ virginis clauſus:⁊ qð habebatĩ
maieſtate cõpꝛimeret:et qð erat ĩ virtute e⸗
laret:tantaq; ſe hũilitate deponeret:vt ſihꝰ
homis eſſe vellet:qͥ dei filiꝰ nunq; eſſe ceſſa/
ret. Sed h̊ nõ niſi deꝰ poſſer. Intra magni /
tudinẽ em̃ ſuã ſe occultaſſe cũ potẽs ſit:non
hũanę infirmitat ̊ diuinę vᷣtutis ẽ. Nemo
em̃ hoim ſe põt abſcõdere aut celare qð na-
ſcit᷑:qꝛ quã iuſſit in omibꝰ natura moꝛtalis:
nõ põt tñ quiſq; ſibi derogare qð natus eſt.
Deus auũit nf̃ in eo potentiã maieſtatis ape/
ruit: cũ ſe intra termios hũanę inſirmitatis
abſcõdit:vt omnipotentẽ ſe in maxime ſa
cramento mõſtraret:q̊ͥ poteſtati ſuę ſubijce⸗
ret id qð ꝑ poteſtatẽ naturę cęleſtis omi ſub
iectiõe liberũ pꝑmaneret.HNatus em̃ deus ex
deo patre hõ eſſe voluit:ſᷣ id qð deꝰ antena
tus ẽ nõ amiſit. Ita em̃ eſſe hõ voluit:⁊ iðo
qð homis fuit nõ in ea q̃ natꝰ eſt cõditiõe ꝑ/
mãſit. Suſcepit em̃ ex maria virgine hoiĩem
verũ quẽ ꝑ reſurrectiõis gloꝛiã leuauit in cę
lũ.huũilitas ergo chꝛiſti ſublimitas ẽ coꝛꝑis
nri:qꝛ cũ hũiliat᷑ dñs exaltatꝰ eſt hõ:⁊ ita ex
altatus eſt ſeruus vt in dño ſimul fieret ipſe
qð dñs.Hoc beatiſſimꝰ paulus ꝓbat dicẽs:
Qui trã ſſigurauit coꝛpꝰhũilitatis nr̃e cõfoꝛ Nbileʒ.
me coꝛpoꝛi gloꝛię ſuę:ſᷣm operationẽ vt poſ
ſet ſubücere ſibi oia.Et iterũ: Qui cũ in foꝛ/ Nbil.2.
ma dei cõſtitutꝰ eſſet:nõ rapinã arbitratꝰeſt
eſſe ſe qualẽ deo: ſed ſemetipſũ exinaniuit
foꝛmã ſerui accipiens:in ſimilitudine homi/
nis cõſtitutus:et habitu inuẽtus vt homo:
humiliauitr ſe vſq; ad moꝛtẽ: moꝛtẽ aũt cru/
cis. Pꝛopter qð ⁊ deus illũ exaltauit: ⁊ do⸗
nauit ei nomẽ qð eſt ſuꝑ omne nomẽ̃.

UIn eodem feſto: Sermo xxX

*
.
) ..
— L2
. .* 7

Ser. xxXIII. AVite filij lucis adoptati in regno
AèN dei frẽs chariſſimi:audite ⁊ exultate
NS. 3ꝛ..· iuſti i dño:vt vos rectos poſſit dece

re laudatio.Audite qð iã noſtis:recolite qð
audiſtis:amate qð credit:pᷣdicate qð ama/
tis:ſicut anniuerſariũ celebꝛatis hũc diẽ:ſic

eſt chꝛiſtꝰ: deꝰ de patre:hõ matre.De patris
imoꝛtalitate:de matris virginitate. De pfe
ſine matre:de matre ſine pf̃e. De patre ſine
tꝑe:de matre ſine ſemine.De patre pncipiũ
vitę:de mr̃e finis moꝛtis. De patre oꝛdinãs
omnẽ diẽ:de mfe ↄſecrãs iſtũ diẽ. Pꝛęmiſit
em̃ hoĩem iohannẽ qͥ tũc naſceret᷑ cum dies
inciperet minui:⁊ natꝰẽ ipſe cũ dies incepit
creſcere: vt ex hoc pſᷣfiguraret᷑ qð ait idẽ Jo/
Jobᷣ.ʒ. hãnes: Illũ opoꝛtet creſcere:me aſũt minui.
Herbet em̃ vita hũana in ſe deſicere: in chꝛi⸗/
2. Cor.S. ſto reſicere: vt qͥ viuit iã nõ ſibi viuat: ſed ei
qui ꝓ omnibꝰ moꝛtuꝰ eſt ⁊ reſurrexit: Et di/
Gat.⁊. cat vnuſquiſq; nrjm qð diẽ aplus: Viuo aũt
iã nõ ego:viuit vo in me chꝛiſtꝰ. IAllũ opoꝛ/
B tet creſcere: me aũt minui. Laudãt eũ cõdi/
gue oẽs angeli eiꝰ quoꝝ cibus ęternꝰ eſt in/
coꝛruptibili eos ſagina viuiſicans:qꝛ verbũ
dei eſt: cuiꝰ vita viuũt: cuiꝰ ęternitate ſemꝑ
viuũt:cuiꝰ bonitate ſemꝑ beate viuũt. Illi
eũ cõdigne laudãt deũ apud deũ:⁊ dãt glo/
riã in excelſis deo. Mos aũt plebs eiꝰ⁊ oues
manuũ eius:ꝓ modulo inſirmitatis nr̃e pa
cẽ ꝑ bonã voluntatẽ recõciliati mereamur.
Ipſoꝛũ em̃ angeloꝝ vera ⁊ hodierna voxẽ:
quã nato nobᷣ ſaluatoꝛe exultando fuderũt:
Zud.2. Gloꝛia in excelſis deo:et ĩ terra pax homibꝰ

bonę volũtatis.Laudant & illi cõpetenter:

laudemꝰ ⁊ nos obediẽter. Sũt illi nũcij eiꝰ:
ſumus ⁊ nos pecoꝛa eius. Impleuit in celo
mẽſam ipſoꝛũ:impleuit in terra ſſepe nr̃jm.
Joh.i. Plenitudo mẽſę ipᷣoꝝ eſt:qꝛ in pncipio erat
verbũ: ⁊ verbũ erat apud deũ: et deus erat
verbũ. Plenitudo pᷣſepis nf̃i eſt: qꝛ vᷣbũ ca/
ro factũ eſt:⁊ habitauit in nobis. Vt em̃ pa
nẽ angeloꝝ mãducaret hõ:creatoꝛ angeloꝝ
factus ẽ hõ. Illi fruẽdo:nos petẽdo. Illi ca
Cpiendo:nos qrendo. Illi intrãdo: nos pul/
Coł.⁊. ſando. Quis em̃ hoĩm oẽs theſauros ſapiẽ/
tię ⁊ ſciẽtię nouerit ĩ chꝛiſto occultos:atq; in
2. Corj.S. pauꝑtate carnis eiꝰ abſcõditos? Quia ꝓpt
nos pauꝑ factus ẽ cũ diues eſſet:vt illiꝰpau

pertate ditaremur. Cũ em̃ moꝛtalitatẽ aſſu/

meret: moꝛtẽq; ↄſumeret:iĩ pauꝑtate ſe oſtẽ/
dit: ſed diuitias dilatas ꝓmiſit:nõ ablatas
Nð.· 3o. qmiſit: &Æmulta multitudo dulcedinis eiꝰ:

Bermo xxIII. In Natali dñi Be

huic diei debitũ expectate ſermonẽ. NMatus

quã abſcõdit timẽtibꝰ ſe: ꝑfecit aũt ſpãtibꝰi·
ſe: Ex pte em̃ ſcimꝰ: donec veniat qð ꝑfectũ i. Cori.iʒ.
eſt. Cui capiẽdo vt idonei pᷣſtaremur:ille xq̃

lis patri in foꝛma dei: in foꝛma ſerui factus

ſilis nobis:refoꝛmat nos ad ſilitudinẽ dei:⁊
factus filiꝰ:homiĩis vnicus ſiliꝰ dei:multos ſi
lios hoĩm facit filios dei:et nutritos ſeruos
ꝑ viſibilẽ foꝛmã ſerui ꝑficit liberos ad vidẽ/
dã foꝛmã dei. Filij em̃ dei ſumꝰ:⁊ nõdũ appa 1. Job.z.
ruit qð erimꝰ.Et ſcimꝰqm̃ cũ aparuerit ſiles
ei erimꝰ: qm̃ videbimꝰ eũ ſicuti eſt. NMã qui
ſunt illi ſapiẽtię ſciẽtięq; theſauri:ꝗ̃ illę diui coxł 2.
tię diuinę:niſi ꝗᷓ ſufficiũt nobis? Et quę illa⸗
miltitudo dulcedinis: niſi ꝗᷓ ſatiat noſ:Oſtẽ Job. 4.
det & nobis patrẽ:⁊ ſufficiet nobiſ.Et ĩ quo⸗
dã pſalmo quidã ex nobis vel ĩ nobis vel ꝓ
nobis ait illi:Satiaboꝛ dũ manifeſtabit᷑ glo Nẽ.is.
ria tua. Ipfe aũt ⁊ pater vnũ ſunt: et qͥ ipſũ Zobᷣ.io⸗
videt: videt ⁊ patrẽ. Ergo dñs virtutũ: ipſe vc·
eſt rex głię. Cõuertens nos:oſtẽdet faciẽ ſuã Ns. 79.
⁊ ſalui erimꝰ et ſatiabimur ⁊ ſufficiet nobis. D
Dicat itaq; illi coꝛ noſtrũ: Queſiui vultum Eõ.26.
tuũ:vultũ tuũ dñe requirã: ne auertas vul -
tũ tuũ a me.Et reſpõdeat ipſe coꝛdi noſtro:
Qui diligit me:mãdata mea cuſtodit.Et qͥ Job.i4.
diligit me diliget a patre meo:et ego diligã
eũ:⁊ oſtendã meipſũ illi. Uidebãaãt eũ oculis
vtiq; illi quibus hoc dicebat: et ſonũ vocis
eiꝰ auribꝰ audiebãt: ⁊ hũano coꝛde hominẽ
cogitabãt:Fᷣ qð oculꝰnõ vidit:nec auris au/ i.Cor.2.
diuit: nec in eoꝛ homis aſcẽdit: eundẽ ipſuʒ
ſe ꝓmittebat oſtẽdere diligẽtibꝰ ſe.Qð do/
nec fiat:donec oſtẽdat nobis qð ſufficiat no
bis:donec eũ fontẽ vitę potemꝰ ⁊ ſatiemur:
iterim dũ am bulãtes ꝑ fidẽ pegrinamur ab 2· Corſ.5.
eo:dũ eſurimꝰ⁊ ſitimꝰ iuſticiã:foꝛmę dei pul
chꝛitudinẽ ineffabili ardoꝛe deſideremꝰ:foꝛ/
mę ſerui natalẽ deuoto obſequio celebꝛemꝰ.
Nõdũ ↄtẽplari poſſumꝰ qð genitꝰ ẽ añ luci/
ferũ a pr̃e: frequẽtemꝰ qð nocturnis hoꝛis ẽ
natꝰex vᷣgine.Nõdũ capimꝰqð añ ſolẽ ꝑyma Ns. 71.
net nomẽ eiꝰ:agnoſcamꝰ ĩ ſole poſitũ taber/ Nõ. is.
naculũ eiꝰ.MNõdũ cõtuemur vnicũ ꝑmanẽtẽ
in pfe ſuo: recoꝛdemur ſponſũ ꝓcedentẽ de
thalamo ſuo. Mõdũ idonei ſumꝰcõuiuio pa
tris nr̃i:agnoſcamꝰ pᷣſepe dñi nfi.

In eodem feſto: Sermo xXX Ser. XIII

Thogdie a me poſſit fratres chariſſi/A
mi maieſtas natiuitatis dñicę pᷣdi⸗
ari: ꝑ vos mihi a dño facultas ẽ im
petrãda:q̃tenꝰ ipſe vᷣbũ in oꝛe ſuo cõſtituat
ſacerdoti:nec nr̃i oꝛis dedignet᷑ officiũ:qͥ no
ſtrę carnis hodie dignatꝰeſt inire cõmerciũ.

30

eybin
minble
adaton
ulͤtene
Pintenn
uur ſrs
ſuenet
ihodt
nincho⸗
nihi. Ne
Ppetern
Pfarolan
fschin
ucovg
decont.
Ciatord
ſeſtihpon
diondee
ſponlige
feeſenn
Stenlita
Citasrſin
sdes
Pidafar
leitepar
Cemitie
noreace
amiſit.
ruedi
gläce
Venin
Venie
cno⸗

Ne
4

Loeßet
(
ſagon
irsyr
pendere
Hnſcis
oggn
womn
ſiopen
t⸗
ſedinte
veſtmn
gleſt
guih
Zacer
cngbe

5 .N

4

n natali dñi Ger. XXN XXI.

Ber. XXIIII. XXV.

ſktütſ⸗ —
uircdlti Mõ em̃ frẽs iueffabile diuinę generatiõis cõ nit᷑:qꝛ oĩs caro fenũ:Eſaia dicẽte monſtrat᷑. Eſa 40.
nnie⸗ tendimꝰ apꝑire myſteriũ: nr̃e ſalut magnũ Mos fenũ frẽs eiuſq; floſ cęleſtẽ emũdamur
mſniint 2 mirabile geſtimꝰ gaudiũ nüciare: ſic dixit in ” ꝑuenimꝰ ad vitã ęternã.
D 2 angelꝰ:Ecce annũcio vobis gaudiũ magnu r’”MMVMM
Apranlz d5 erit omi plo. Hullũ hodie frẽs cõcept· ¶ In eodem feſto Sermo XXI Ser. KxV.
tnumidsſen nullũ terreat partꝰ. Ubi em vᷣginitas cõce/ JN, A)
lbensnlti⸗ pit:integritas parit:dei ẽ virt cõſcia:nõ vo liũ dei ſicuti ẽ apud patrẽ ęqualis A

illi et coęternꝰ*: in q cõdita ſunt oĩia ĩ Cor.i.

neniae Aud. 1I. luptas. Audi angelũ dicentẽ: Spũſſanctus voet q codita lunt oi
. celo ⁊ in terra: viſibilia ⁊ inuiſibilia:

3

iant ſuꝑueniet in te:⁊ virtꝰ altiſſimi obumbꝛabit celo ⁊ in terra:viſil in⸗
lunck ſig tibi. Hodie frẽs nõ inchoat᷑ deitas:bᷣ hũani/ verbũ dei ⁊ deũ vitã ⁊ lucẽ hominũ ſi lauda-
Aunlenie tas inchoat᷑: hodie natẽ nõ ſibi chꝛiſtꝰ: ſe re moliamur: nõ mirũ eſt nos nõ inuenire qᷣ
ettchi mihi. Accedite ad eũ ⁊ illumiamini:⁊ vul? bus verbis explicem : q nulla huũana cogi
ſann t t veſter nõ erubeſcet:qꝛ hodie ĩ ſole poſuit: tatio: nullꝰ ſermo ſufficiat. Quõ & laudare
Z B ſicut dixit ꝓpha:tabernaculũ ſuũ.Diui nũ E/digne valeat lingua nfa quẽ coꝛ njm adhuc
— frrẽs chariſſimi qð gerit᷑ nõ hũanũ. Nunqᷓ; ẽ videre nõ valet: VAbi oculũ cõdidit à poſſit
mnltilgt nuda v ginitas:ꝗ ęterno pudoꝛis ſ ui honoꝛe videri? Si fuget iniqtas: ſi ſanet᷑ iſii mitasg:
– dDecoꝛat. Ad domiciliũ caſtitatis angel'me/ ⁊ fiant beati mũdo coꝛde: qm̃ ipſi deũ vide, Mattb. F5.
— diatoꝛ aduenit: vt regi aula: deo tẽpl et c bit. Mõ mir ẽ inq;; nos nõ inuenire quib
itrtni 3 leſti ſponſo thalamũ ꝓcuraret. HNaſcẽti ei vbis vnũ verbũ dicamꝰ: in quo dictũ ẽ: vt
ſce dño nõ ẽ ablata b cõſe ecrata ginitas: ꝗ ipſa eſſ em? de illo aliqd dicerem. Hec em̃ vᷣba
Aconit ſponſũ genuit ſui pudoꝛis: ia cuſtodi pbet cogitata arq; pꝛolata mens nfa foꝛmat:illo
Qeiuwn ſidele ſeruitiũ. Feęta ſᷣ virgo:virgo ſed mat. aũtvbo ipᷣa foꝛmat᷑.Nec eo mõ facit hõvᷣba
eugneſ, Sterilitate em̃ caruit:nõ pudoꝛe.Aſtat ſan / quõ eſt factꝰ ipſe ꝑ vbũ:qꝛ nec eo mõ genuit
Nniinmin ctitas: ſinceritas: pudicitia: caſtitas:integri pater vnicũ vᷣbũ:q̊ fecit cuncta ꝑ vᷣbũ.Heũ
aaſoikkig tas:ſides: ⁊ oẽs ſil affuere vᷣtutes: vt intre· quipe genuit deꝰ:ſed ſił gignẽs ⁊ genitꝰ vn⸗
eateodl pida famula ſuo vtero poꝛtaret auctoꝛẽ:⁊ cæ eſt deꝰ.Cũdũ autẽ fecit deꝰ:ßᷣ mũdꝰ trãſit:
ſcbitchet leſtẽ paritura vᷣtutẽ:ſexus ſui victrix doloꝛ pmanet deꝰ. Et ſiẽ ea ꝗᷓ facta ſũt ſeipſa vtiq;
uretſcniſn gemitũq; neſcirer. Beata fecũditas:ꝗᷓ̃ ⁊ ho no fecerũt: ſic a nullo factꝰ eſt ꝑ quẽ oĩia fieri
Cbetenn noꝛẽ acqſiuit maternũ:⁊ caſtitatis ſᷣmiũ nj potuerũt. Mõ igit᷑ mirũ: ſi hõ factus int᷑ oĩa
irnettmih amiſit.Mõ ̊ dedignat᷑ inhabttare qð ẽ ſigu verbis nõ explicat verbũ ꝑ qð facta ſũt oia.
ginencignah rare dignatꝰ:nec indignat᷑ iĩ ſe carnẽ cõtingẽ? huc itaq; paululũ aures ⁊ aios adutamꝰ: ſi
ind'ſeCs gquã ceęleſti manu ante cõtrectauit i puluere. foꝛte valeamꝰ aliqͥd cõgruũ cõdignũq; diccẽ
sgöͤſifann⸗ Venit ad faciẽ tuã o hõ:qꝛ tu ad eiꝰ faciẽ p/ nõ ex eo qs in pᷣncipio erat vbu et vᷣbũ erat Job. r.
m'tltten. uenire nõ poteras. Et q erat inuiſibilis: fa- apud deũ et deꝰ erat vbũ: ex eo qð verffö
gmumh ctus ꝓ tua redẽptiõe viſibilis: venit a tuis caro factũ ẽ. Si foꝛte dicat᷑ a nobis ꝑ qð ha⸗
funedigt NS.⁊9. patribꝰ poſtulatꝰ.Audi vocẽ clamãti: Oſtẽ bitauit i nobis:ſi foꝛte ibi poſſit eſſe dicibik:
Neſcenfd Cge faciẽ tuũ ⁊ ſalui erimꝰ. Aſtat teſtis inno /⸗ vbi voluit eẽ viſibilis. Pꝛopt᷑ h̊ em̃ ⁊ iſtũ ce· G
octng⸗ cẽtię:aſſertoꝛ pudoꝛis: nec amiſiſſe ſe ſpõſaʒ lebꝛam diẽ:qᷣ naſci ẽ dignat?ꝰ ex vgine:quã
gurinia ſed gloꝛiat᷑ agnouiſſe deũ. Sequit᷑ nõ vt ma generationẽ ſuã fecit ab homibꝰ vtcũq; nar
urnisolse ritꝰ ſ vt famulꝰ:⁊ obſequiũ ſe ei gaudet im/ rari. In illavo gternitate in qᷓ deꝰ de deo na
iſlignn pendere: cui cõſpicit oẽs angelos deſeruire. tus e: generationẽ eiꝰ qͥs enarrabit: Ibi tal Eſa. 5ʒ.
eſtüntn⸗ MHaſcẽs g chꝛiſt/ nõ inuenit locũ in diuerſo· dies nõẽ: q ſolẽnit celebꝛet᷑. Neq; em̃ trãſit
lcigwunen noiꝑ quẽ ois creat Elocus. Et velut ꝑegri- anniuerſario volumie rediturꝰ:ᷣ manet ſine
itenir nus naſcit᷑: qui totiꝰoꝛbis ẽ dñs:vt nos cele occaſt u: qꝛ nõ cępit ex oꝛtu. Eſt illud vnicũ
liinurn ſtis patrię faceret eẽ municipes. Panis ob/ dei vbũ: illa vita: illa lux hoim: eternꝰ qͥdeʒ
n uoluit᷑: vt ſciſſõ humani generis vnitatẽ ſuo dies: iſte autẽ qͥ hũanę carni copulatꝰ tan;
nn 4½ redintegrare ĩ coꝛpoꝛe: totũq; imoꝛtalitatis ſpõſꝰ ꝓceſſit de thalamo ſuo: nũc hodiernꝰ
l yeſtimẽtũ purpureo ſanguis coloꝛe: fulgẽs cras fit heſternus: Verũtñ hodiernꝰnatũ ex
fint ĩ cęleſtia regna deferret. Maſcit᷑ frẽs:vt ioſãñm vᷣgine cõmendat ęternũ: quia ęternꝰ natus
unſe “M quã pᷣus hõ vitiauerat: melioꝛaret naturjã. ex vᷣgine conſecrauit hodiernũ. Quas itaq;
alann Zacet in pãnis: ſed regnat in celis: hũiliat᷑ i laudes charitati dei dicamꝰ q̃s gras agamꝰ⸗
6 cunabulis:ᷣ in nubibꝰtonat. In pſſepe po/ q nos ita dilexit vt ꝓpter nos ſieret in tge:ꝑ
jecönenn

Ser.xxVI.

B ermo XXxVI.

quẽ facta ſunt tꝑa:⁊ multis ſeruis ſuis ĩ mũ

do minoꝛ eſſet ętate ipſo mundo antiquioꝛ:
ſine vetuſtate hõ fieret qͥ hominẽ fecit: crea

ret᷑ ex matre quã creauit: poꝛtaret᷑ manibus

AZud. 2. q̊s foꝛmauit:ſugeret vbera ꝗ̊ impleuit:in pᷣ⸗

ſepi muta vagiret infantia verbũ:ſine q mu-

ta eſt hũana eloquẽtia? Vide homo qͥdꝓ te

factꝰ ẽ deꝰ:doctrinã tandẽ hũilitatis agno/
ſce:etiã nõdũ loquẽte doctoꝛe. Tu quondã

Geñ.a. in ꝑadiſo tã facũdus ſuiſti: vt omi aię viuę

noia imponeres:pꝛopt te autẽ creatoꝛ tuus
infans iacebat: ⁊ nomie ſuo nec matrẽ voca
bat.TLu ĩ latiſſimo fructuoſoꝝ nemoꝝ pᷣdio
te ꝑdidiſti obedientiã negligẽdo:ille obedi/
ens ĩ anguſtiſſimũ diuerſoꝛiũ moꝛtalis ve-

nit: vt moꝛtuũ ꝗreret moꝛiẽdo. Tu cũ eſſes

hõ:deus eſſe voluiſti vt perires:ille cũ eſſet
deus: homo eſſe voluit:vt qð ꝑierat inueni/

ret. Lantũ te pᷣſſit hũana ſuꝑbia: vt te non
D poſſet ſubleuare niſi diuina gfa. Celebꝛemꝰ

ergo cũ gaudio diẽ quo peꝑit maria chꝛiſtũ:
7 cõiugata cõiugij creatoꝛẽ:⁊ virgo virginü
pꝛincipẽ:⁊ data marito ⁊ mater nõ de mari/
to:ſed caſtioꝛ qᷓ; ſi de marito. Virgo ante cõ

—

iugiũ: vᷣgo in cõiugio:vᷣgo pᷣgnans:vᷣgo la

ctans: ſanctę quippe matri omp̃ᷣs filiꝰ nullo
mõ virginitatẽ natus abſtulit:quã naſcitu/
rus elegit. Bona eſt em̃ fũditas i ↄiugio:
ſed melioꝛ integritas ĩ ſanctimonio. Homo
igit᷑ chꝛiſtus qͥ vtrũq; pᷣſtare poſſet vt deus:

nunq; ſic daret matri bonũ qð cõiuges dili /

gunt: vt auferret melius ꝓppter qð virgines
matres eẽ cõtemnũt. Virgo itaq; ſancta ec-

cleſia celebꝛat hodie virginis partũ: cui diẽ

aplus:Aptaui vos vni viro virginẽ caſtam
exhibere chꝛiſto. Vide caſtã virginẽ ĩ tot po
pulis vtriuſq; ſexus: i in tot nõ ſolũ pueris ⁊
virginibꝰ:verũetiã cõiugatis patrib⸗ matri
buſq;.Deniq; quã vᷣginẽ caſtã:niſi in ſidei:

ſpei:charitatl integritate ⁊ vginitate: Pꝛo⸗
inde chꝛiſtus eccleſiã facturꝰ in coꝛde: pꝛius

mariã ſeruauit in coꝛꝑe. Hũano quippe cõiu
gio ſpõſo fęmia tradit᷑:vt vᷣgo iã nõ ſit: Ec⸗
cleſia vᷣo virgo nõ eſſe poſſet: niſi ſpõſũ cui
rraderei filiũ virginis inmenin⸗ cce.
XXII

In eodem eſto

git a nobis debitũ ſermõis officiũ.

dñi pulſemꝰ: vt ⁊ nobis tribuat ſiduciã vti-
lia dicẽdi:⁊ veſtrã charitatẽ fructu audiendi

nVniüſaria dñi Rarmalcor vfe dne,
nitatis tam frequẽs cõgregatio:exi

Itaq; frẽs affectu pio: coꝛde deuoto ianuẽ

s

In natali dñi iSe er.xXI

adiuuet. Itaq; nos hũiliemꝰ: qꝛ ſaluatoꝛ et
magiſter hũilitatis dñs nf ieſus chꝛiſtꝰ vgi/
nis filiꝰ: vᷣginũ ſpõſus: virginali vtero coꝛ⸗
poꝛalit eſt natꝰ: virginali cõnubio ſpiritalit
cõiugatꝰ. Hodie itaq; naſci dignat eſt per
quẽ facta ſunt omnia:manens qð eſt: exhi /
bens tibi qð es.Manens apud patrẽ in di
uinitate ſuſcepit noſtrã infirmitatẽ in hũa/

nitate. Duas nãq; natiuitates domini acci

pimus: vnã diuinã:alterã humanã: tamen

vtrãq; mirabilẽ. Illã ſine matre:iſtã ſine pa
tre. Illã ęternã vt crearet tempoꝛales: hanch

tempoꝛa lẽvt pᷣſtaret ęternã. Ille em̃ de quo
dicit Johannes euangeliſta ꝙ in pꝛin cipio Z.1.
erat verbũ: ⁊ verbũ erat apud deũ: et deus
erat verbũ:⁊ qꝛ omnia ꝑ ipſum facta ſunt:⁊
ſine ipſo factũ eſt nihil:qð factũ eſt:ille tan,
tus: ille in foꝛma dei ęqualis pr̃i: ille ſine t
poꝛe fabꝛicatoꝛ tempoꝛũ:ille ex nullo ſęculo
ante omnia ſęcula: iudex ſeculi factus eſt tä
paruꝰ vt de fęmina naſceret᷑: mãſit tÄa ma /
gnus vt a patre nõ ſepararet᷑. Pꝛebentes ei
obſequiũ ⁊ teſtimoniũ tanq; lucernę ventu/

ro diei omnes ꝓphetę pᷣnunciantes:⁊ ante

ipſum naſcendo venerũt:poſt credendo ad/
heſerũt. Opoꝛtebat em̃ vt ſᷣnũciaret᷑ ventu /GB
rus: facturus miracula: quibꝰ miraculis bᷣ”ę
intelligẽtibus appareret hõ paruus ad par/
uos:ſed hũilis ad ſuꝑbos. Paruitatẽ ſuam
docens hominẽvt ſe agnoſceret paruũ:ne
nõ grãdeſcẽdo ſe crederet magnũ. Eſt enim
ſuꝑbia: nõ magnitudo ſed tumoꝛ. Qõð autẽ

tumet videt᷑ magnũ:ſed nõ eſt ſanũ. At au

tem generis humani iſtum tumoꝛẽ ſanaret
ipſe medicꝰ: ipſa medicina nõ ſolũ medica /
mentũ adhibẽs awaruit int᷑ hoies hõ: offe/
rens hoĩem vidẽtibꝰ: deũ ſeruãs credẽtibꝰ:
Aſpectꝰ em̃ hũilitatis eiꝰ:ſanauit inſirmoſ.

Cõtemplatio diuinitatis eiꝰ:ꝗrit infirmos.

Et dũ erant homies 4 deũ viderẽt in homie
nec tñ ſpẽ ſuã ponerẽt in homie qꝗͥ ſeqᷣ nõ de/

bet:deꝰ ſequẽdus erat qͥ videri nõ poterat.

Vt ergo exhiberet᷑ in homie:⁊ qui ab homi
ne videret᷑:⁊ quem homo ſequeret᷑:deus fa/

ctus eſt homo: aliquid te magnum credere
pebes. Sed qᷣa verbũ caro factũ eſt:⁊ habi/C

tauit in nobis:eadem ſapientia quę de deo
genita eſt: dignata eſt etiam inter homines
creari: quo ꝑtinet illud: Dñs creauit me in Ecẽi. 24.
pꝛincipio viarum ſuarũ: Eſt enim eius pꝛin
cipiũ caput eccleſię:quod eſt chꝛiſtꝰ: Homi⸗
nem 1 quem viuendi exemplũ vobis daret᷑:

Hen

hockfu
Ponenin
nipe
l lis
guen agencun

Pplr ſplodene

giunad
ſanenpfaz
ytoentah
bonake⸗
wieniue
llinari iſe
Ciigenin
uis⸗ Qua
ſefanest.
dignunsc
umpnri n
ſioume
at. Han
gentusef
Miasar
dasdede
höͤlunent
nineilun
wusiuſs

leucat
nre ſine
ne.
myert
Plera
Monsd⸗
Conso
(lens.
ltem.
ieno. ſ
genege
fomader
beutte
Magniu
eßzguan
t⸗s ladelen
–
Ouic
Iytero
lan gelsſn
ſtaren

.MI

”ͦ”łẽùU as l .ẽ⸗ꝗł- Jä ð
” . S ð SZM Sð
. 8 .

PV Daeoa αιαααι ι2n⅓. —
e⸗ d. PFrnap cονι e 438.“

ßäs

ſune hoc eſt via certa qua ꝑueniremus ad deum. ramur de verbo dei: cũ ſermo iſte quẽ ꝓmi/
ſbpn Non enim redire potuimus niſi humilitate/mus ita liber ſenſibꝰ influat:vt eũ ⁊ recipiat
goc⸗ qui ſuꝑbia lapſi ſumus:ſicut dictum eſt pi 3nõ includat auditoꝛ:? Hã niſi reciperet᷑: ne/
ninle Señ.ʒ. mę noſtrę creaturę: Guſtate ⁊ eritis ſicut dij· minẽ inſtru eret. Si includeret᷑: ad alios nõ Inli.sc:bo/
kye huius igitur hũilitatis exemplũ:id eſt vi:: veniret.Et vtiq; ſermo iſte verbis ſyllabiſq; meł.25.c.
ketbi queęrendum fuit. Ipſe reparatoꝛ noſter in ſe diuidit᷑: nec tamẽ ex eo tanqᷓ; ex cibo vẽtris
Findi Phit.⁊. ipſo demonſtrare dignatus eſt: qui non ra / ſingulas particulas tollitis:ſed oẽs totũ au
inücx pinam arbitratus eſt eſſe ſe equalẽ deo: ſed ditis:totũ ſinguli capitis. Nec timemus dũ
Phlacet ſemetipſuʒ exinaniuit foꝛmã ſerui accipiẽs: loquimur: ne totũ audiẽdo vnus abſumat:
lamen vt crearet᷑ homo in pꝛincipio viarũ eius:ver ne alter poſſit habere qð ſumat: ſed ita vos
ſnepa bum ꝑ quod creata ſunt omnia. Quapꝛopt᷑ attentos eſſe volumꝰ:nullius aurẽ mentẽ
hane vnigenitus ⁊ pꝛimogenitus dominꝰnoſter: fraudãtes:vt ⁊ totũ ſinguli audiatis:⁊ totũ
dequo diuinarũ ſcripturarũ auctoꝛitate pꝛędicat: ad audiendũ ceteris relinquatis. Neq; hoc
napio 3, Vnigenitus de patre:pꝛimogenitus a moꝛ fit alternis tẽpoꝛibꝰ: vt cũ ſᷣmo qui dicit᷑ ad
tdeus tuis. Quapꝛopter ſᷣm id quod vnigenitus te pᷣmo intrauerit: exeat a te vt ad aliũ poſ-
lunter eſt:fratres nõ habet. Fratres tamen vocare ſit intrare:ſed ſimul ad om̃s venit:⁊ totꝰ ad
etan⸗ dignatus eſt omnes qui poſt eius ⁊ per eiuſ ſingulos ꝑuenit.Et ſi totus memoꝛia tene
net⸗ pꝛimatũ in gratia naſcimur ꝑ adoptionem ri voluiſſet:ſicẽ ad totũ audiendũ oms veni
eculo ſilioꝛum:ſicut apoſtolica diſciplina cõmen/ ſtis:ita cũ toto ſinguli rediret:quãtomagiſ
eſtti dat. Haturalis ergo ſilius m id quod mo bũ dei qð facta ſũt oĩa: ⁊ qð in ſe mans
* genitus eſt frater: de ipſa patris ſubſtantia inouat ola:qð nec locis ↄcludit᷑:nec tꝑibꝰ tẽ
tci vnicus natus eſt: id exiſtẽs quod pater eſt: dit᷑:nec moꝛis bꝛeuibꝰlõgiſq; variat᷑:nec vo
ru⸗ deus de deo: lumen de lumine. Hos autem cib texit᷑: nec ſilẽtio terminat᷑:quatomagisg
ante nõ lumen naturaliter ſumus: ſed ab illo lu/ hoc tantũ ⁊ tale verbũ potuit matris vterũ
04d mine illuminamur: vt ſapiẽtia lucere poſſi- aſſi upto coꝛꝑe fecũdare: et de ſinu patris nõ
eneß mmus in ſecula ſeculoꝛũ: Amen. emigrare. Hinc ad ocłos hũanos exire:inde
lsbi Ser. XXVII neodem feſto: Sermo XXII – mẽétes angelicas illuſtrare. Hinc ad tras ꝓ/
pan A Audẽ dñi loquet᷑ os meũ: Eius dñi c ere: inde cęlos extẽdere.hhinc hõ ſieri:in/
ſun per quem facta ſunt omnia: ⁊ qui fa ge hoies facere. Nemo cedat dei filiũ co/ C.
ine tctus eſt inter omnia. Qui eſt patris//Eternũ ⁊ coęqualẽ cõuerſũ ⁊ cõmutatũ eſſei
cin reuelatoꝛꝛmatris creatoꝛ. Filius dei de pa/ homis filiũ: p poti credamꝰnõ cõſumpta
u tre ſine matre: filiꝰ homis de matre ſine paꝰ diuina ⁊ ꝑfecte aſſũpta hũana ſbſtãtia ma-
„ tre. Magnus dies angeloꝛũ: paruus in die nentẽ dei ſfiliũ:factũ homis filiũ. Neq; eniz
Job.i. hominũ. Verbum dei ante omina tempo/ qꝛ dictũ eſt: Deus erat verbũ:et verbũ caro Zohᷣ.i.
nate ra:verbũ caro oppoꝛtuno tempoꝛe. Cõditoꝛ factũ eſt:ſic verbũ caro factũ eſt vt eſſe deſi/
a/ folis:conditus ſub ſole.Cuncta ſęcula oꝛdi/ neret deꝰ: qñ in ipſa carne qð verbũ caro fa
oft⸗ nans de ſinu patris: hodiernũ diem conſe cctũ eſt: emanuhel natũ eſt nobiſcũ deꝰ. Siẽc R
AN crans de vtero matris. Ibi manẽs:hinc ꝓ/ verbũ qð coꝛde geſtamꝰfit vox cũ id oꝛe ꝓfe W
vol. cegdens.Effectoꝛ cęli ⁊ terrę:ſub cęlo exoꝛtuſ rimꝰ:nec tñ illud in hãc cõmutat᷑:ſed illo in/
nos. in terra. Ineffabiliter ſapiens:ſapienter in / tegro iſta in qᷓ ꝓcedat aſſumit᷑: vt ⁊ intꝰ ma/
omie fans.Aundũ implẽs:in pſſepio iacens.Sy neat qð intelligat᷑:et foꝛis ſonet ꝗqð audiat᷑:
oder dera regens:vbera lambens. Ia magnꝰ in hoc idẽ tñ ꝓfert᷑ in ſono qð ante ſonuerat in
erl. foꝛma dei: bꝛeuis in foꝛma ſerui: vt nec iſta ſilẽtio: atq; ita vꝓᷣbũ cũ ſit vox non mutat᷑inn ⸗
homt beꝛeuitate magnitudo illa minueret᷑: nec illa voce:ſᷣ manẽs in mẽtis luce:⁊ aſſumpta car
nohH magnitudine iſta bꝛeuitas pꝛęmeret᷑.HNeq; nis voce ꝓcedit ad audientẽ:⁊ nõ deſerit co
rgee em̃ quando mẽbꝛa hũana ſuſcepit oꝑa diui gitantẽ. Mõ cũ ipſa vox in ſilẽtio cogitat᷑: ꝗq
habi ,. Sap.S. na deſeruit:nec attingere a fine vſq; ad ſinẽ vel gręce eſt:vel latinę:vel linguę alteriꝰ cu/⸗
ede⸗ foꝛtiter ⁊ diſponere omnia ſuauiter deſtitit. iuſlibet: ſed cũ ante omnẽ linguarũ diuerſi/
dimnos Quãado infirmitate carnis indutꝰ: virgina tatẽ res ipſa ꝗᷓ dicẽda ẽ adhuc in cubili coꝛ
ne li vtero receptus eſt nõ incluſus: vt nec an / dis quodãmodo nuda eſt intelligenti: ꝗq ve
pnin Ps.ʒʒ. gelis ſubtraheret᷑ ſapiẽtię cibus: ⁊ nos gu- inde ꝓcedat loquentis voce veſtit᷑: Nerũtũ
on,⸗

E ſtaremuſ q; ſuauis eſt dñs. Quid hoc mira vtrũq; ⁊ qð cogitat᷑ ĩtelligẽdo: ⁊ qdð ſonat

Ber. xxVIII. In Matali dñi Ger. xXIIII.

D audiendo mutabile atq; diſſimile eſt: Neq;
illud manebit cum oblitus fueris: neq; hoc
VPẽ.uS. cum ſilueris: Verbũ autẽ domini manet in
xternũ:⁊ incõmutabiliter manet. Et cũ car/
nem aſſumpſit ex tempoꝛe:vt ad tempoꝛalẽ
vitam noſtram ꝓcederet:nõ in carne amiſit
ęternitatẽ: ᷣ etiã carni pᷣſtitit imoꝛtalitatẽ:
NPs.iS. ita ipſe tanqᷓ; ſponſus ꝓcedens de thalamo
ſuo: exultauit vt gigas ad currendã viam.
Phil.⁊. Qui cũ in foꝛma dei eſſet: non rapinã arbi/
tratus eſt eſſe ſe ęqualẽ deo: ſed vt pꝛopter
nos flceret qð nõ erat: ſemetipſũ exinaniuit:
non foꝛmã dei ꝑdens:ſed foꝛmã ſerui accipi/
ens:⁊ ꝑ hanc in ſimilitudinẽ hominũ factꝰ:
nec ꝓpꝛia ſubſtantia:ſed habitu inuẽtus vt
homo.hoc enim totũ qð ſumus vel in ani/
ma vel in coꝛpoꝛe:noſtra natura eſt:illiꝰ ha/
bitus. Mos niſi hoc eſſemus:non eſſemus.
Ille ſi hoc nõ eſſet:eſſet vtiq; deus.Et cum
oc eſſet: cpit qð non erat:homo factus ꝑ/

Creatoꝛ cęli: creatus ſub cęlo. Ipſe eſt dies
quẽ fecit dñs:⁊ dies coꝛdis nr̃i:ipſe eſt dñs.
Ambulemꝰ in lumine eius:exultemꝰ ⁊ iocũ/
demur in eo:qui viuit ⁊ regnat in ſecula ſe/
culoꝛum: Amen.

E n eodem feſto de eo að ſcriꝑptũ
eſt in euãgelio ſcm Johannẽ: In
mũdo erat ⁊ mũdus ꝑ ipſum factꝰ
eſt ⁊ Germo XXIIII .

ctus eſt: qui mũdꝰ eũ nõ cognouit: Mõ em̃
mũdus qui ꝑ eũ factus eſt:ipᷣe eũ cognouit.
Quis eſt mũdus qui ꝑ eũ factꝰ eſt:? Cęlũ et
terra. Quomõ eũ non cognouit mũdus:qũ
in eius paſſiõe ſol obſcuratus eſt?: Quomõ
eum terra nõ cognouit: qñ pendente illo in

manens deus: vt nõ vnum hoꝛũ ſed vruq; cruce cõtremuit: Sed mũdus eũ nõ cogno⸗/

veriſſime diceret᷑. Et ꝓpter qð homo factus
JZob.14. eſt: Qm̃ pater maioꝛ me eſt: et ꝓpter qð ꝑ/
Job.ſo. manſit deus:Ego ⁊ pater vnũ ſumus.NHaʒ
ſi verbũ in carnẽ:hoc ẽ deus in hominẽ mu/
tatus conuerteret᷑:nõ eſſet verũ: niſi Pater
maioꝛ me eſt:qꝛ homine maioꝛ eſt deus.Il/
lud autẽ falſum eſſet: Ego ⁊ pater vnum ſu/
mus: ſed vnũ fuimus: qꝛ nõ ſunt vnũ deus
GJ 2 homo: Sʒ foꝛſitan poſſet dicere:ego ⁊ pa/
ter vnum fuimus.Qð enim erat ⁊ eſſe deſti
tit:nõ eſt vtiq; ſed fuit. Mũc autẽ ⁊ pꝛopter
verã foꝛmã ſerui quã acceperat veruʒ dixit:
Pater maioꝛ me eſt: ⁊ ꝓpter veram foꝛmaʒ
dei in qua ꝑmanebit verũ dixit: Ego et pat
vnum ſumus. Exinaniuit ergo ſe apud ho/
mines:nõ ita factus qð nõ erat vt non eſſet
qð erat: ſed occultans qð erar ⁊ demõſtrãs
qð factus erat. Pꝛoinde qꝛ virgo cõcepit et
peperit filium ꝓpter manifeſtã ſerui foꝛmã
puer natus eſt nobis. Quia vo dei verbum
qð manet in ęternũ:caro factũ eſt vthabita
ret in nobis: ꝓpter dei foꝛmã latentem ſed
manentẽ:ſicut nunciauit Gabꝛiel:vocamuſ
nomẽ eius emanuhel. Factus eſt em homo
ꝑmanens deus: vt ⁊ filius homis recte vo/
cetur nobiſcũ deus. Mõ alter deus:nõ alter
homo.Exultet in credẽtibus mundus:qui/
bus ſaluãdis venit ꝑ quẽ factus ẽ mũdus.
Conditoꝛ marię:natus ex maria. Filius da
uid: dominus dauid. Semẽ abꝛahę: qui eſt
ante abꝛaham. Sactoꝛ terrę:factus in terra.

uit:cuiꝰ pnceps eſt ille de quo dictũ ẽ: Ecce Jobᷣ 14.
venit pꝛinceps mũdi huiꝰ:⁊ in me nihil inue
nit:homies mali mũdus vocant᷑. Inde ac-
ceperũt nomẽ ex eo qð amant. Amãdo deũ

efficiunt᷑ dij:ergo amãdo mũdũ:mũdus di⸗

cunt᷑. Sed de erat in chꝛiſto mundũ recõci-/ ⁊. corj.5.

lians ſibi. Mũdus ergo eum nõ cognouit.

Nuüũquid oẽs?: In ſua ꝓpꝛia venit:⁊ ſui euʒ
non receperũt. In ſua? Oia ipſius: ſed pꝛo/
pꝛia ipſiꝰ dicunt᷑: vnde mat᷑ eius erat vnde
carnẽ cõceperat:ad qͥs aduẽtus ſui pᷣcones
añ pᷣmiſerat:qͥbꝰ legẽ dederat:qͥs de ęgypti
ſeruitute liberauerat: quoꝛũ patrẽ carnalem
elegit abꝛahã:qꝛ verũ dixit: Ante abꝛaham oð.S.

ego ſum. Hec ſic dixit: Anteq; abꝛahã ſieret

ego ſum.In pᷣncipio erat verbum:nõ factũ JZob.i.
erat.Ergo in ꝓpꝛia venit ⁊ ſui eũ nõ recepe/
runt. Quotqt autẽ receperũt eũ: Vtiq; ibi B

abpoſtoli qui eum receperũt: ibi illi qui ante Mattb.ꝛ1.

iumentũ ramos ferebãt ⁊ pᷣcedebant et ſeã/
bant᷑: ⁊ veſtimẽta ſua ſternebant: et magna
voce dicebãt:ſanna ſilio dauid benedictꝰ
qui venit in nomĩe dñi. Lunc phariſeęi dixe/ Zud.is.

runt illi:Cõpeſce pueros ne tibi iſta clamẽt.

Et ille. Si iſti tacebũt: lapides clamabunt.
AQuid lapides niſi qͥ colũt lapides? Si par⸗
uuli pueri tacebũt: maioꝛes ⁊ minoꝛes gen/
tes clamabũt.Qui lapides:niſi lapides de
quibus dicit ipße Johãnes:Qui venit vt te Job.i.
ſtimoniũ ꝑhiberet de lumie? Cum em̃ vide/
ret ipſos iudęos ſuꝑbire de genere abꝛahę:

Ser.xxyVII

4 Techꝛiſtus frẽs in mũdo erat:⁊ mũ/ A
dus ꝑ ipſum factus eſt:⁊ mũdus eũ Job.i.
4 unõ cognouit. Qui mũdus ꝑ eum ffa

Pnbg t lis
lost
byſſtis

ſcſto
hn hisgre
espot
nutos:
Qub
Ctua
ſeher
Lliert
dedne
Gent.
goele
lasmmi
utiſt⸗a
libemn
löͤece
y
ermnal
tecle
kyrtt
lleſne
ſodi
llſoe
lareu
brp
Wocr
Rali⸗
lihe

nücdentenh
Schenülgei

inücnspant
ogronin Boe
hhecügtort.
bcefe aie
Poultmüctsi
zusek Qoni
ipendenteſon
uscünocogh⸗
gvodiaui Ce e
nunenblre
ſeani Pleae⸗
nt. Anicodes
nüdämücrsd
lonundiſteic/
un nöcegt,
gveniteſtia,
giplus ſelog
gecuscntint

gans ſui eolte

nrisdegh
innnigmien
Meikrut
ieeliſen

7

edumniſei

ſuicins tace.

Mattð.ʒ. ait illis:Generatio viperarũ: Illi ſeducebãt

filios abꝛahę. Potẽs eſt em deus de lapidi/
be iſtis ſuſcitare filios abꝛahę:Quos pᷣuide
bat in ſpũ:de illis dicebat.HNos ſiquidẽ pꝛę
uidebat: Potens eſt em deus de lapidibus
iſtis ſuſcitare fllios abꝛahę: De qͥbꝰ lapidi-

bus inqᷣt: Si iſti tacebũt lapides clamabũt.
Abodo audiſtis ⁊ clamaſti: Impletũ eſt:la/

pides clamabũt:de gentibꝰ em̃ venimus in
parẽtibꝰ noſtris: lapides adoꝛauimꝰ. IJdeo

canes dicti ſumꝰ: Recoꝛdamini qͥd audierit

mlier illa ꝗ clamabat poſt dñm:qꝛ erat cha⸗
nanca: idoloꝛũ cultrix: ancilla dęemonioꝛũ.

Mattð.i5. Quid dixit ieſus? Hõ eſt bonũ tollere panẽ

filioꝝ ⁊ mittere canibꝰ. NMũquid aduertiſtis

quẽadmodũ canes lapides vnctos lingũt:

ſic ſt oẽs ſimulacroꝝ cultoꝛes? Sʒ venit no/

Joh.i. bis gratia. Quotqͥt aũt receperũt eũ dedit

eis poteſtatẽ filios dei fieri:Ecce habet mõ
natos:dedit eis poteſtatem filios dei fieri.
Quibꝰ dedit? His qui credũt ĩ nomie eius.
Et quõ ſilij dei ſfiunt?Qui nõ ex ſanguinibꝰ
neq; ex volũtate viri:nec ex volũtate carnis

EC ſed ex deo nati ſunt: Intendite ergo: iſti ex

deo nati ſũt: accepta poteſtate vt ſilij dei ſi/
erent.Ex deo nati ſunt:non ex ſanguinibꝰ:
qualis eſt pᷣma natiuitas: qualis eſt natiui/
tas miſera veniẽs ex miſerijs.Sed qͥ ex deo
nati ſt qͥd erãt? Vñ pᷣmũ nati erãt ex ſangui
nib?mixti ſanguibꝰ maſculi ⁊ fcmĩię:cõmix
tiõe carnis maſculi ⁊ femię: Inde nati erãt.
Aõ vnde: Ex deo nati ſũt. Pꝛia natiuitas
ex maſcło ⁊ femia.Secũda natiuitas ex deo
⁊ eccleſia. Ecce ex deo nati ſũt: Vnde factũ
eſt vt habitaret in nobiſ. Magna mutatio:

ille factꝰ caro:iſte ſpũs.Quid eſt hoc:Qua/
lis dignatio fratres mei? Et erigite animũ

„₰

ad ſperanda ⁊ capienda potioꝛa:nolite adij

cere cupiditatibꝰ ſecularibus. Pꝛecio empti
eſtis: ꝓpter vos verbũ caro factũ eſt: ppter

vos qui erat fllius dei facteſt filius homis:

vt qui eratis ſilij hoĩm efficeremini ſilij dei.

Quid erat ille:qui factꝰ eſt: Qui erati vos⸗
Quid facti eſtis: Crat ille filiꝰ dei qͥ factus
eſt ſili? homis. Eratis vos ſilij hoĩm q eſtis
ſilij dei facti. Cõmunicauit nobiſcũ mala et
daturus ẽ nobis bona. Sed ille ipſe qͥ factꝰ

eſt filius homis diſtat a nobis. Mos ſilij ho
minũ ꝑ cõcupiſcẽtiã carnis:ille filius homis

ꝑ ſidẽ virginis.Mater cuiuſliber homis cõ/
cubuit ⁊ cõcepit: VUnuſquiſq; aũt natus de
bomie pre ſuo:et de homie matre ſua:Chꝛi⸗

„ 7 N
. 4 2 7 . 2
e

ſtus aũt natus de ſpũſancto ⁊ maria virgi⸗

ne. Ad nos acceſſit: ſed a ſe nõ multũ receſ-/
ſit:imo a ſe qð deꝰ eſt nunqᷓ receſſit: ſed ad/
didit qð erat naturę noſtrę. Acceſſit em̃ qð
nõ erat:nõ amiſit qð erat. Factus eſt filius

hominis: ſed non ceſſauit eſſe filius dei:per
hoc mediatoꝛ in medio. QAuid eſt in medioę:

Nec ſurſum:nec deoꝛſũ: Quõ nec ſurſũ nec

deoꝛſum? Hec ſurſum: qꝛ caro eſt: nec deoꝛ-
ſum:qꝛ nõ peccatoꝛ:ſed tamẽ inquãtũ deus
ſemꝑ ſurſum. Mõ eim ſic venit ad nos vt di

mitteret patrẽ: cum quo viuit ⁊ regnat de*.
(Item in eodem feſto alius ſermo
de eodẽ:qui habet᷑ inter ſermones
de Uerbis domini.XxXXIX

tem in eodẽ feſto Pomelia de

eo qð ſcriptũ eſt in euaãgelio m Zo
bannẽ: In pꝛincipio erat verbũ ⁊c̃.

gquę habet in expoſitione doctoꝛis
ibidem.

Item in eodem feſto de eodẽ ha-
bet ſermo inter ſermones de Uer/

bis domini.XxXXVII-

¶ Item in eodem feſto alius ſermo
faccꝰad fratres in heremo:q̃ habet᷑

inter ſermones ad eoſdem.Xx.

¶ In feſto Ppiphani domini er

KNoxime fratres chariſſimi eiuſmo/ A

ermo

octauas ei

di redẽptionis nr̃e celebꝛauimus ſa
cramentũ:quo deꝰ hominẽ cũ infir-⸗

mitatibꝰ induit: hodie vo illud colimus: qͥ

ſe in hominẽ deus virtutibꝰ declarauit: pio
eo ꝙ in hac die: ſiue cęlo ſtella oꝛtus ſui nũ/ MWatth.2.
ciũ pᷣbuit:ſiue ꝙ in chana galileę in cõöuiuio Joðs.2a.
nuptiali aquã in vinũ cõuertit: ſiue ꝙ i ioꝛ

danis vndis aquas ad reparationẽ hũani Wend.5.

generis ſus baptiſmo conſecrauit:ſiue ꝙ de

uit: in quolibet hoꝛũ ſalutis nĩ ę myſteria cõ
tinent᷑ et gaudia. Hobis em̃ ex virgine na
tus eſt:qð ſtella monſtrauit. Nobis ex bap/

tiſmo lauacrũ conceſſum eſt: qð in ioꝛdanis
alueo cõſecrauit. Nos quoq; meliꝰ eſſe mu-

tandos operis miraculo ꝑmonſtrauit:quã/⸗
do aquas in vina cõuertit.Et ideo frẽs cha⸗
2

quinq; panibꝰ quinq; milia hominũ ſatia/ Mattb.14.

8

riſſimi in omni actu noſtro ſtellã fidei pare magis exhibere ꝓbemur inimico. Equideʒ ken Genn
mus:⁊ i cuſtodia puritatis chꝛiſti baptiimũ ſiquis violentus ac ſpotens aliquid de fa- teig
celebꝛemus:quia hęc chꝛiſti regeneratio no/ cultate noſtra ac ꝓpꝛietate rapuiſſet: nõne gnun
ſtrę ſidei conſirmatio eſt. Inſinuauit em no dignum ſummo odio duceremus? Honne nenes
bis muneris ſui beneſiciũ ꝑ ſecũdę natiuira merito tanq; hoſtem deteſtaremur?: Cur pec utoſr⸗
tis exemplũ:⁊ qð facere voluit: pꝛioꝛ ipſe fe· cando diabolo cõſentiemus:qui nobis non ehilnn
H cit. Legimus iudęos diuerſa ſub lege habu ſubſtantiã vult auferre ſed vitã: non terram ginit
iſſe baptiſmata: ſed nullũ ex his cõtra hdua/ fraudare ſed cęlum:non fines anguſtę poſ/ tude,
ricationis malũ generalẽ potuit cõferre me/ ſeſſiõis:ſed inñnita ſpacia ęternitatis? In⸗ Gln
dicinam: Et ideo ꝓ abſolutione totius mũ, ter hęc o homo ſi dignitatem facturę tuę: ſi euoann
di indigebat regeneratiõis aqua cęlitus ſan pietatẽ circa te domini tui volueris eſtima- ontor,
ctificari. Et quia ꝑvniuerſum mundũ ſacra/ re de pꝛecio:poteris nõ dubitare de regno. bloamt
mentũ baptiſmi humano generi opus erat: Ipſi enim magi qui ad illa cęleſtis pueri ve E lutß liſei
omnibꝰ aquis benedictionẽ dedit: quando neranda cunabula ſtellę inditio guenerunt: nibin
in ioꝛdanis alueũ vnica ac ſingulari pietate quid aliud expꝛeſſerunt in illis muneribus: . oaui
deſcendit. Tunc enim chꝛiſtum dominũ nõ niſi ſidem noſtram: In eo enim qð tria offe/
tam lauit vnda q; lota eſt.Libi ergo naſcen runt᷑:trinitas intelligit᷑. In eo vero qð tres N
do chꝛiſtus aduenit:tibiviuendo militauit: ſunt: ⁊ ſinguli ſingula offerunt: in trinitate A
tibi moꝛiendo conſixit. Quem vides pꝛo te vnitas declarat᷑. Per aurum rex oſtendit᷑: Uunoege
moꝛtuũ: ꝓ te itellige baptiʒatũ.Lalis oino deus in thure dinoſcit᷑. Per mirrhã ꝗ condi gann
etiã ante haptiſmũ fuit: ⁊ ideo ſᷣcurſoꝛ eius endis eſt apta coꝛpoꝛibus: ſepultura cruci Dube Mulde
atq; baptiſta:ita eũ cũ ad ſe baptiʒãdꝰveni figendi hominis pdicatur. Scom hec cha/ wien
Mattb. zʒ. ret alloquit᷑. Oſie:ego a te debeo baptiʒari: riſſimi:nos quoq; ꝑſonam magoꝛũ ipirita tunl
⁊ tu venis ad me: cuid euidenti⸗ de chꝛiſtij/Aibus imitemur obſequijs. In pꝛimis tam Nm
nõdũ baptiʒati puritate:qͥd foꝛtiꝰ:Ego a te diu quęramus chꝛiſtũ: donec illum inuenire punmn
debeo baptiʒari: id eſt qͥ fons es ĩinocẽtię er mereamur. Nucatum nobis pꝛębeat velut lehonmn
plenitudo iuſticig: q nilo indigẽs dare ſcis: ſtella cęlilux ſidei.hhęc nobis illum oſtẽdat: U
neſcis accipere:Ego indt a te debeo bapti/ nõ iam in pꝛęſepi vagientem: ſed in ſumma Gyßkhei
ʒari:qꝛ te cũ exhibes ⁊ in te poſſides purita-⸗ celi arce dominantẽ. MNec in matris gremio cluyen
tis munera ⁊ baptiſmatis ſacramenta: ?⁊ q ſed in ſolio patris adoꝛandũ. Mec vlterius eunt Ei
ego dabo te largiẽte ꝑ graʒ:tu obtines p na in humanitate iudicandum: ſed ad iudiciũ mnusbztit
Cturã.Attactu mẽbꝛa tingũt᷑:et ſluẽta ditãt᷑. cum maieſtate venturũ. Sit quaſi triũ mu/ Genſeonm
Aitalẽ gratiã nõ coꝛpus ex flumie: ſᷣ flumẽ nerũ trinitatis ꝑfecta confeſſio:credat᷑ a no/ cemnadeſt
mutuat᷑ ex coꝛge.Heſcẽdere ĩ ſe fontẽ ſuũ f bis vna diuinitas ſine cõfuſionis ſeparati- n.rie
lix vnda mirat᷑: ſub vno momento remedia one diſtincta:pater ⁊ filius et ſpirituſſancꝰ·· mnan
eterna cõcipiẽs ⁊ noua deũ regeneratiõis fę vnus deus. Credant᷑ tres perſonę: ſed non (ickeſte
cũditate ꝑturiens:qð acceꝑat hoc reddẽs:⁊? tres ſubſtantię.cQuãtum autem ad celeſtis nn nun
qdðs nõ habebat accipiẽs. Int hec mirũ eſſet naturę oꝛdinem ꝑtinet: in patre ⁊ filio ⁊ ſpi/ Aunna
qð ſe dñs ſerui ſubdidit bñdictiõi: niſi ⁊ crcu rituſancto ita confitenda eſt vna diuinitas nlen.
ſe ſubdidiſſet ⁊ moꝛti.Et ille quidẽ pᷣcioſũ vt nec ſingularis putetur iu trinitate perſo/ eerſcnif
ſibi eſſe hoĩem pᷣcij ipſiꝰ dignitate ꝑdocuit: na:nec triplex in vnitate ſubſtantia: ſed ita ltdaſh
. vt hinc quoq; intelligamꝰ q́; grandes apud aſſignet᷑ pluralitas vnitati:ne trinitati ſub/ nnnhee
ſe ęſtimet deus noſter humanoꝝ criminum trabhatur ęqualitas. Et licet intromittat᷑ in Msdlec
cauſas: ꝓpter quas non angelũ:nõ archan / vna diuinitate numeroſitas: non ſit tñ reci/ lendoone
gelũ: ſed deũ miſit ad terras. & grauis ſit pienda diuerſitas. Ita ergo fidelium coꝛdi- tentten
peccati et q; dura cõditio: ꝓdit remedij ma- bus diſponendus eſt dei cultus:vt non ad/ iitede
gnitudo: Quanta maloꝛũ diſcuſſio erit qus mittatur vel vnitate ſeparatio: vel in trini ⸗ aſßplar
damnabunt᷑: ſollicitudo indicat qua redi- tate permixtio. Pꝛoxima em̃ ab hac die fra⸗ 5F ligucig
D munt᷑.Omni ergo diligentia atq; vigilãtia tres chari imi ſacri natalis die natus ẽ do/⸗ beſten
caueamus nevulneret diabolus qð ſanauit 4 minus:nunc baptiʒatus.unc nos genuit nichn
deus: neꝑ conſenſum coꝛdis: per flagitium ad vitam: nunc regenerauit ad ſalutẽ. Lũc nlnbc
coꝛpoꝛis ſeruitutẽ quaʒ debemus domino: adam ſuſcepit ꝑditum: nũc abluit peccato//

N
ligud i
Pulleariiee
mus: Pone

nen

Mnebisnn
Binentenn
nlnuge e,
ng
leiscm⸗

Nergo.

kshunge
dognenmm
Smunerbrs
ncnucc⸗
Mogöns
nrinmiiu
nerokandt
ninbigcond
lmncn⸗
nbe
Gni ſoria
Puganisnn
Auninucn
Urbeureu
Aumokidt
ſedinſunn.
nunsgen⸗
Baues

Cvultnün
Negelgieto
gansſepnu/
pinuſan
Kongſadmmt
aigei⸗
netioe
n ouunt
ninehem⸗
minſeli
nmrianſb
poninii
nttüren
aiumoni
gthond
nel um
hrheſt

Ber. xXXX. In feſto Ep

qꝙ,; vt mũdus ablueret immũdos. IJllũ ergo
currentes aquę tunc infundebant: ſed pec-

Mattb.3.

rem. Venit ergo ad baptiſmũ: ſicut ſcriptũ
eſt: Sed quid abluit:qui mũdus erat: Vti/

cata noſtra ſecum poꝛtabant. De illo guttę

baptiſmatis fluebant: ſed noſtra in guttis/ꝗ
crimina fluebãt. O miſericoꝛdia ſimul ⁊ po/

tentia dei:necdum eramus in mũdo: ⁊ iam
abluebamur in baptiſmo. Mundati in illo/

ſumus anteqᷓ; nati. Ham ipſi fuit baptimma

tis ratio: vt aquę quę purgaturę nos erant
ab illo ante purgarent᷑.Et cum aſcendiſſet:
inquit ſcriptura: de aqua:vidit apertos cę/
los.HNũquid tunc ei celum apertum fuerat:
cuius oculi cęloꝛũ interioꝛa cernebant: Sed
ideo cęlum aperitur:vt myſteriũ baptiſma⸗/
tis i hoc declaret᷑: quia quãdo homo de ba/
pniſmo egreditur: tüc ei ianua regni cęleſtis
aperitur. Illud vo quale eſt qð magi veni

Mattð.⁊. unt ad deum natum:immo ducuntur:poſi/⸗

tum in pꝛeſepio vident:nec apud ſenſus eo/

rum humilitas natiuitatis reuerentiã diui„-

nitratis imminuit: Adoꝛant coꝛpoꝛibus:ho⸗/

noꝛant muneribus:venerant᷑ officijs. Ocu/⸗
lis hominẽ vident:⁊ deum obſequijs conſi⸗

tent᷑. Videbãt em̃ in eo qͥ natꝰ fuerat plꝰ eẽ

gqð aię hoim q;ᷓ qð oculi ſuiderint. Dñs qui

tũc coꝛpoꝛalit᷑ natꝰ fuerat: ꝑ ipſum oĩa nata

erant. Videbat᷑ quidem in pꝛęſepio:ſed do⸗
minabat᷑ in cęlo. Intra coꝛpuſculũ erat: ſed

intra ſe omnia continebat. Hatus quidem

cx matre fuerat:ſed matrẽ ſuam ipſe creaue/
rat.Et ideo ſe magi hũiliabãt: qꝛ famulari
aſtra cernebant. Deũ enim eſſe cognouerãt

cui cęleſtia ſeruiebãt: Et idcirco etiã ipſa eo⸗/

rum munera diuino myſterio plena erant.
Aurum nãq; vt audiſtis ⁊ thus ⁊ myꝛrham

obtulerũt.Tripliciũ &O numerũ numero:tri/
plex ſigniſicatio continetur. In thure obtu/

lerũt dei honoꝛẽ:in auro regiã dignitatem:
in myꝛrha coꝛpoꝛis ſepulturam. Offeramꝰ
⁊ nos dilectiſſimi fratres ſincera⁊ ſancta mu

nera deo noſtro: caſtitatẽ:ſidem:patientiãs:

charitatẽ:mentes humiles:pꝛobos moꝛes:

animas deo inhabitare cõdignas. hec ſunt
eniʒ placita deo dona:heęc grata munera:
illi quidẽ offerunt᷑:ſed offerẽtibꝰ ꝓſunt. Nul

lo em ille munere eget: ſ̊ hoc illi munꝰ opti-

mũ eſt: vt cauſas habeat munerãdi. Nihil

a nobᷣ exigit:nihil ampliꝰpetit niſi ſalutẽ no

fſtr. Qia em̃ ſibi ſſtari a nobis putat: ſi ita
nos egerimvt noõᷣ ab illo cuncta pſtent᷑:au

xiliante ipſo dño nr̃o ieſu chꝛiſto:qui viuit ⁊
regnat in ſecula ſęculoꝛũ. Amen.

AIn eodem feſto: Serma nI.

D ꝑartũ vᷣginis adoꝛandũ mag
oꝛiẽte venerũt. hunc diẽ hodie cele⸗/
bꝛamꝰ:huic debitã ſolẽnitatẽ ſermo

ẽq; ꝑſoluimꝰ. Illis dies iſte ᷣmus illuxit:
anniuerſaria nob feſtiuitate redijt. Illi erãt
pmitię gentiũ:nos pli gentiũ.Nobis h̊ lin
gua nũciauit apłoꝝ:ſtella illis tanq; lingua
cęloꝝ: ⁊ nobis idẽ apli tanq; alij celi enarra
uerũt gloꝛiã dei. Cur em̃ nõ agnoſcamꝰ eos
cęlos: ꝗ facti ſunt ſedes dei:? Siẽ ſcriptũ eſt:
Aia iuſti:ſedes ſapiẽtię. Per hos em̃ celos
ille celoꝝ fabꝛicatoꝛ ⁊ habitatoꝛ intonuit:q̊
tonitruo mũdus tremuit: ⁊ ecce iam credit.

Magnũ ſacramẽtũ. In pᷣſepi tc iacebat:⁊
magos ab oꝛiente ducebat. Abſcõdebat᷑ in
ſtabulo:⁊ agnoſcebat᷑ in cęlo:vt agnitus in

cxęlo manifeſtaret᷑ in ſtabulo:⁊ appellaret᷑ epi

phania dies iſte: qð latine manifeſtatio di/
ci põt:ſimul eiꝰ celſitudinẽ hũilitatẽq; com/
mẽdans:vt qui in aꝑto celo ſignis ſydereis

mõſtrabat᷑:in anguſto diuerſoꝛio ã̃ſitꝰinue/

niret᷑ inualidus infantilibꝰmẽbꝛis:inuolut⸗
infantilibꝰ pãnis: adoꝛaret᷑ a magis:time/

ret᷑ a malis. Timuit em̃ eũ rex herodes eiſdẽ

ſibi magis nũciãtibus:cũ adhuc ꝗrerẽt par

uulũ: quẽ cognouerant cclo teſte iam natũ.
Quid erit tribunal iudicãtis:qñ ſuꝑbos re/
ges cunacula terrebãt infantis? Quãto cõ/

ſultius reges nõ ſiẽ herodes interſicere quę/

rant: ſed ſiẽ magi potius adoꝛare delectent:
iam ſſertim cũ qͥ ⁊ ipſã moꝛtẽ quã cupiebat
inimicꝰ inferre: etiã ꝓ ipſis inimicis ab ini-

micl ſuſtinuit: eã ĩ ſuo coꝛꝑe occiſus occidit.

PHie timeãt reges ad patris dexterã iã ſedẽ/
tẽ:quẽ rex impie timuit adhuc matris vbe/
ra lãbentẽ. Audiãt qð ſcriptũ eſt:Et nücre/ Ns.ꝛ.

ges intelligite: erudimini qͥ iudicatis terrã.

Seruite dño in timoꝛe: et exultate ei cũ tre/

moꝛe. Ile em̃ rex vltoꝛ impioꝛũ regum ⁊ re/

ctoꝛ pioꝛũ:nõ ita nat ẽ vt reges naſcunt in
ſeculo:qꝛ ⁊ ille nat eſt cuiꝰ regnũ nõ eſt de h
ſęculo. Mobilitas fuit naſcẽtis in vᷣginitate

pariẽtis: et nobilitas pariẽtis in diuinitate
naſcẽtis. DPeniq; cũ tã multi iã nati atq; de/

functi eſſent reges iudęoꝛũ: nunquid quẽqᷓ;

eoꝝ adoꝛandũ magi ꝗqſierũt:?: Quia nec quẽ

qᷓ; eoꝝ cęlo loquẽte didicerunt. Verũtamẽ C

do pereundũ nõ eſt: pg magoꝝ illumiario
magnũ teſtimoniũ cęcitatis extitit iudgoꝝ.

„*

Bermo xXxxXI. In feſto Ephĩe dñi Ber. II

In terra eoꝝ iſti reqͥrebãt:qð illi in ſus non
agnoſcebãt. Apud eos iſti infantẽ inuene/
rũt: quẽ illi apud ſe negauerũt. In his tris
de lõginquo iſti ꝑegrini puerũ chꝛiſtũ nõdũ
verba ꝓmentẽ adoꝛauerũt:vbi ciues illi iu/
uenẽ miracula facientẽ cruciſixerunt. Iſti in
mẽbꝛis paruis deum adoꝛauerũt:illi in ma-

gnis factis nec tanq; homĩ peꝑcerũt:q̃ſi plꝰ

fuerit videre nouã ſtellã in eiꝰ natiuitate ful
gentẽ:qᷓ; ſolẽ eiꝰin moꝛte lugentẽ. Jã xᷣo qð
eadẽ ſtella ꝗᷓ magos ꝑduxit ad locũ vbi erat
cũ matre vᷣgine deꝰ infans: ꝗ vtiq; poterat
eos ⁊ ad ipſã ꝑꝓducere ciuitatẽe: ſe tũ ſubtra/⸗
xit:nec eis ꝓꝛſus aparuit donec de ciuitate
in q̃ chꝛiſtꝰ naſceret᷑ idẽ ipſi introgent᷑ iudęi:
vt ipſi eã ſᷣm diuinę ſcripturę teſtimoniũ no
Michee.ʒ. minarẽt: ipᷣi dicerẽt:Bethleẽ nõ es minima
in pᷣncipidꝰ iuda: ex te em̃ exiet dux qͥ regat
populũ meũ iſrł. Quid aliud h̊ ſigniſicauit
diuina ꝓuidẽtia:niſi apud iudęos ſolas di/
uinas lfas remãſuras:quibꝰ gentes inſtrue
rent᷑:illi excęcarent᷑:q̃s poꝛtarẽt nõ ad ile

toꝛiũ ſalutis ſuę:ſed ad teſtimoniũ ſaluc ho

D ſtrę:? Haʒ hodieq; cũ pᷣmiſſas ꝓphetias de
cchꝛiſto ꝓferimꝰ: iã rerũ cõpletarũ luce decla
xgatas:ſi ſoꝛte pagani qͥs lucrari volumꝰ di/
Mxerint nõ eas tanto ante ſdictas:ſed poſt re
rũ euentũ:vt heęc ꝗᷓ facta ſunt ꝓphetata pu-
tarent᷑ a nobis eſſe cõfictas: iudęoꝝ codiceſ
recitamꝰ:vt tollat᷑ dubitatio paganoꝝ:qͥ iã
in magis illis figurabant᷑: quos iudęi de ci/
uitate in q̃ natꝰ ẽ chꝛiſtꝰ diuinis eloquus in/
ſtruebãt:⁊ eũ ipſi nec reqrebãt:necagnoſce/
E bant.Mũc chariſſimi gf̃ę ſilij ⁊ hęredes vi-
1. Corj.i. dete vocationẽ veſtrã:⁊ manifeſtato iudęis
⁊ gentibꝰ chꝛiſto tanqᷓ; angulari lapidi ꝑſe/
uerantiſſima dilectiõe coheęrete. Manifeſtꝰ
ceqm̃ eſt in ipſis cunabulis infantię ſuę his qᷣ
Epbᷣ.⁊. ꝓpe ⁊ his q longe erãt:iudęis in palton p-
pinquitate:gentibꝰin magoꝝ longinqᷣtcate.
Illi ipſo die qͥ natus ẽ:iſti ad eũ hodie adue

niſſe credunt᷑. Manifſeſtatꝰg& nec illis doctt/ a nec vnq; antea iter ſydera awaruit: nec
P

nec iſtis iuſtis. Pꝛęualet nanq; imperitia in
ruſticitate paſtoꝛũ:⁊ impietas in ſacrilegjs
magoꝛum. troſq; ſibi lapis ille angularis

1 Corſ. 1. applicuit: quipe qui venit ſtulta mũdi elige

Mattð.9. re vt ↄfunderet ſapiẽtes:⁊ nõ vocare iuſtos
ſed pctõꝛes:vt nullꝰmagnꝰ ſuꝑbiret:nullus
infirmꝰ deſperaret. Vnde ſcribę et phariſęi
dũ nimis docti ⁊ nimis iuſti ſibi vident᷑:cu/

ius naſcẽtis ciuitatẽ oſtẽderũt ꝓphetica elo

Nð.n7. quia recitãtes: hũc repꝛobauerũt ędiſican/
. tes. Sed qꝛ fact' ẽ in caput anguli:⁊ qð na⸗/

tus oſtẽdit paſſus impleuit.hHuic nos inh⸗-
reamꝰ cũ alio pariete habẽte reliquias iſrł:
ꝗ ꝑ electionẽ gr̃ę ſaluę factę ſunt.os enim Ro.t.
paſtoꝛes illi ᷣſigurabãt de ꝓximo cõiungẽ/
dos:vt ⁊ nos quoꝝ ex lõginquo vocationz
magoꝛũ ſignificabat aduẽtus:iã nõ ꝑegrini
⁊ inqlini: ſed ciues ſanctoꝝ et domeſtici dei gpꝶ..
maneamꝰ:coediſicati ſuꝑ ſundamẽtũ aploꝝ
⁊2 ꝓphaꝝ: ipſo ſummo angulari lapide exi-
ſtente chꝛiſto ieſu:qui fecit vtraq; vnũ:vt in
vno amemꝰvnitatẽ:⁊ ad colligẽdos ramos
qui etiã de oleaſtro inſerti ꝑ ſuꝑbiã fracti hę Ro.ir.
retici facti ſunt:qm potens eſt deus iterũ in
ſerere illos:habeamꝰ ⁊ infatigabilem chari
taic:inſo adiuuãte qui viuit ⁊ regnat ꝑ oia

en ene .
neodem feſto: Ser

RMte pauciſſimos dies natalẽ diem A
dſi celebꝛauimꝰ: hodierno autẽ die
IMImanifeſtationẽ q̃ manifeſtari genti⸗
bus cgpit:ſollẽnitatẽ nõ minus debita cele/
bꝛamꝰ. Illo die natum paſtoꝛes iudęi vide/
rũt:hodie magi ab oꝛiẽte veniẽtes adoꝛaue
rũt. Nat?quippe fuerat lapis ille angularis:
pax duoꝝ parietũ: ex circũciſione ⁊ pᷣputio:
nõ ex parua diuerſitatevenientiũ:vt in illis
ſpecularet᷑ qͥ factus ẽ pax nf̃a:et fecit vtraq;
vnũ.Hoc in paſtoꝛibꝰ iudęoꝝ ⁊ magis gen/
tiũ pᷣſignatũ eſt: Inde cępit qð in vniuerſo
ũdo fructiſficaret ⁊ creſceret. Hos itaq; du
s dies natiuitatis ⁊ manifeſtatiõis dñi nfri
ſpiritali leticia gratiſſimos habeamꝰ. Judęi

paſtoꝛes ad eũ angelo nüciante:gẽtiles ma

gi ſtella demonſtrate ꝑducti ſunt.hheęc ſtella B
vanas cõputatiões aſtrologoꝛũ ⁊ diuinati⸗
ones cõfundit:cũ ſtellarũ adoꝛatoꝛibꝰ crea-
toꝛẽ cęli ⁊ terrę adoꝛandũ potius demõſtra-
uit. Hã ipſc nouã ſtellã declarauit natꝰ: qui
antiquũ ſolem obſcurauit occiſus. Illa luce
inchoata ẽ ſides gentiũillis tenebꝛis accu/
ſata eſt ꝑpſidia iudęoꝝ. Quid erat illa ſtella

oſtea demõſtrãda ꝑmãſit:? Quid erat niſi
miriſica lingua celi ꝗᷓ narraret gliã dei:ꝗᷓ in / Nõ.1.
uſitatũ vᷣginis ꝑtũ inuſitato fulgoꝛe clama /⸗
ret: cui ſi poſtea axarẽti euãgeliũ toto oꝛbe

ſuccederet?:Quid deniq; magi veniẽtes di⸗

xerũt: Abi ẽ qͥ natꝰẽ rex iudeoꝝ? Quid ẽ h̊? Mautb.ꝛ

MHõne tum multi antea reges erãt iudęoꝛũ:
Quid tantopere alienę gentis regẽ noſſe:⁊
adoꝛare cupierũt: Vidimꝰem̃ inquiũt ſtellã
eiꝰ ĩ oꝛiẽte:⁊ venimꝰ adoꝛare eũ.HNunq; hoc
tõta deuotiõe reqrerẽt:tãto pietatis affecu

II Ser. XXX.

.

So.

(ennkt

wiſimmi⸗
eretue.
(chſeiſdi
(ptoneteln
hinnlet
rüpl
lul
Cnüfit⸗
Puliop
Ini hnt h
udhitch
lnlſaut
ſ Buͤnagt
ſoen Vän
Ganbenon
nuͤchthi⸗
Ckitgigni
spagrag

uu bveseotslo

ſielter,,
cgorebch
ſchilgde⸗
Aluupenen
lellcgr⸗
betſetiute
tgiſticne
ir ugn
husbäph⸗
eceepend
uslautrin
iigigtſigun
luind Ses
ſlahlengi
lnorge
Mullſtune
ſodſeig

mſihht

Ber. XxxII In feſto Ephie dñ Bei

deſiderarẽt: niſi eũ agnoſcerẽt regẽ iudęoꝛũ

bartost
elelgnig
un iee
Mmociig
unenm
Uröhente
nndin 8
niee
Uln lpten,⸗
Unngmnlerr

4

EE

=

gitosnes

mtüftaſtt,
eidagtnit
inegn ei

W I N

snne din
Miemostde
auickan gen⸗
Nus dedisce

ncsilig d⸗.

mäcs danne
sleunglans;
alonetſpine
lennüennlis
etſeateg
1megsgen
Lgbin mnuet
eſtznen
ectubiödiii,
boben Ytg
untegetleöſt⸗
grütdunnn
Grunhitn
Ceuudeni⸗
tuurſeti
ta Jue

—

etagnnhi
chie,ſ

Pülgrecan
iceli ne
eni
in uif 4
zerünucgi⸗
6 liiſu
3 ig

i. 1
sneni

Job. 19.

—

qͥ rex ẽ etiã ſeccoꝝ.hhinc ⁊ pilatꝰ nõnllłavtiq;
auravitatis afflatꝰ ẽ:qñ in eiꝰ paſſiõe titulũ
ſcpᷣſit:Rex iudęoꝝ:quẽ iudeęi conati ſt men/
doſi emẽdare. Quibꝰ ille rñdit: Qð ſcripſi
ſcripſi:qꝛ pſᷣdictũ erat ĩ pſalmo:Tituli inſcri/

C ptionẽ ne coꝛrũpas. Adũtamꝰ itaq; magnũ

.

Wattb. 8.

B ⁊ mirabile ſaccm. Magi ex gentibꝰ erant:
ipſe etiã pilatꝰ ex gentibꝰ. Illi ſtellã viderũt
ĩ cęlo:ille titulũ fixit ligno: vtriq; tñ nõ regẽ
gentiũ ſ̊ iudeoꝝ:vł ꝗrebãt: vł agnoſcebãat.
Judei vo ipſi nec ſteilã ſecuti ſũt: nec titulo
ↄſenlerũt. Jã igit᷑ ſignabat᷑:qð poſtea ipᷣe
dñs dixit: Multi ob oꝛiẽte ⁊ occidẽte veniẽt

1 recũbẽt cũ abꝛahã ⁊ iſaac ⁊ iacob in regno
ceęloꝝ: filij aũt regni ibũt ĩ tenebꝛas exterio/

res. Nã magi ab oꝛiẽte:pilatus ab occidẽte
venerat. Vnñ illi oꝛiẽti:̊ ẽ naſcẽti:ille aũt oc
cidẽti:h̊ ẽ moꝛiẽti atteſtabant᷑ regi iudęoꝝ:

yt cũ abꝛahã ⁊ iſaac ⁊ iacob:ex qͥbꝰ iudęi du

cebãt oꝛiginẽ recũberẽt ĩ regno celoꝝ: nõ ex
eis ꝓpagati ꝑ carnẽ ſᷣ eis inſerti ꝑ fidẽ:vt il/

Eo. II. le de qͥ apłs loquit᷑:oliuę inſerẽdiã ſᷣmõſtra

Mateõ. 2.

re᷑ oleaſter. Pꝛoptea qͥe nõ rex gentiũ ſed
iudęoꝝ ab eiſdẽ gẽtibꝰ:vel ꝗrebat᷑:vł agno/
ſcebat᷑:qꝛ oleaſter ad oliuã: non ad oleaſtrũ
oliua veniebat. Rami tñ frãgẽdi: h ẽ inſide
les iudei? mag inqrẽtibꝰvbi xpᷣs naſceret᷑:ĩ
bethleẽ iudę rñdebãt:⁊ pilato expꝛobꝛãte ꝙ
regẽ ſuũ cruciſigi vellent ꝑtinaciſſime ſeuie/

bãt. Itaq; magi adoꝛauerũt:iudęis oñdẽti/

—☛

brvus locũ xpᷣi naſcẽtis:qꝛ in ſcriptura quã iu/
MWatth.ꝛ. qei acceperũt xpᷣm cognoſcimꝰ. Pilatꝰ ma⸗

nus lauit iudęis exigẽtibꝰ moꝛtẽ xpᷣi patiẽ/
tis:qꝛ ſãguinẽ quẽ iudęi fuderũt peccata di/
luimꝰ. Sed de teſtimonio pilati ꝑ titulũ in q̊
ſcripſit regẽ iudęoꝝ eſſe xpᷣm:aliꝰ ẽ diſſerẽdi
locus: qͥ paſſiõis ẽ tᷣus. Nũc qð attinet ad
manifeſtationẽ xpᷣi nati: de cuiꝰ manifeſta/
tiõis die ꝗᷓ̃ gręco vocabulo epiphania noĩat
q̃ manifeſtari cępit gentibꝰ cũ eũ magi ado/
rauerũt:ꝗ̃ reſtat pauca dicamꝰ. Hã etiã atq;
etiã cõſidera re delectat: quẽadmodũ magł
ꝗrẽtibus vbi xpᷣs naſceret᷑:iudęi rñderũt:in
bethieẽ iudę:nec tñ ad eũ ipſi venerũt:ſᷣ eis

——,.—

abſcedẽtibus magos ad eũ locũ in qͥ infans

erat eadẽ ſtella ꝑduxit: vt oñderet᷑ ꝙ ⁊ ciui-
tatẽ poterat demõſtrare:ſᷣ ad h̊ ſe aliquãtu/

lũ ſubtraxerat: vt iudęi poſſent introgari.
Ad h̊ ſũt aũt interrogati iudęi:vt demõſtra/
ret᷑ eos nõ ad ſuã: ſᷣ ad gentiũ ſalutẽ ⁊ agni/

tionẽ teſtimonia diuina poꝛtare. Pꝛopter h

em̃ illa gens regno ſuo pulſa eſt ⁊ diſpſa per

ſtes fieri cogerent᷑. Perdito qe tẽplo:ſacri/
ficio: ſacerdotio ipſoq; regno:in paucis ve

terras:vt eiꝰ fidei cuiꝰ inimici ſunt vbiq; te/

teribꝰ ſacramẽtis nomẽ genuſq; cuſtodiũt:

ne ꝑmixti gentibꝰſine diſcretiõe diſpereãt:2

teſtimoniũ veritatl amittãt: velut cayn acci
piẽte ſignũ vt eũ nullꝰoccidat:qͥ fratrẽ iuſtũ
iuidꝰ⁊ ſuꝑbus occidit.hoc nimirũ etiã ĩ qͥn/
quageſimooctauo pſalmo non incõgruẽter

intelligi põt: vbi xpᷣs ex ꝑſona ſui coꝛꝑis lo/
quit᷑ ⁊ dic: Deꝰ meꝰ demõſtrauit mihi de ini

micis meis:ne occiderl eoſ:ne qñ obliuiſcãt᷑
legis tuę. In eis quiwe inimicis fidei chꝛi⸗
ſtianę demõſtrat᷑ gentibꝰ quõ ꝓphetat eſt
xpᷣs:ne foꝛte cũ vidiſſent tãta manifeſtatiõe
impleri ꝓphetias:putarẽt eaſdẽ ſcpᷣturas a

xpᷣianis eſſe cõſictas:vt de xpᷣo pᷣdicca puta.

rent᷑ ꝗᷓ cõplera cernunt᷑. Pꝛoferũt᷑ codices
a iudęis:atq; ita deꝰ demõſtrat nobᷣ inimicl

nf̃is:qͥs iõ nõ occidit hoc ẽ de tris nõ penitꝰ
ꝑdidit:ne obliuiſcerẽt᷑ legẽ ipſiꝰ: quã ꝓptea

legẽdo ⁊ quędã eiꝰqᷓ;uis carnalit᷑ obſeruãdo

meminerit:vt ſibi ſumat iudiciũ:nobis be
ant teſtimoniũ:ipᷣo dño nf̃o adiuuãte:qͥ vi/

t de ꝑ oia ſi ſeculoꝝ: Amẽ.
In eodem feſto: Sern III

„

Aanniüſario q; ſmone tpᷣus admo/

2

AXris:qͥd ve anniüſaria repetitione cõ/

Ser. XXXII.
Odierni diei ꝑ vniuerſũ mũdũ no/ A
ua ſolẽnitas qͥd noſ afferat feſtiuita

net vt loqᷓmur. Epiphania qwe: latine ma

nifeſtatio dici põt.hac enim die magi dũm

nr̃m adoꝛaſſe ꝑhibent᷑:ſtella ſcʒ axarẽte cõ⸗/

moniti: ⁊ ſcedẽte ꝑducti.Eo qͥe die q̊ͥ natꝰ
ẽ:illi ſtellã in oꝛiẽte viderũt:⁊ quẽ natũ indi
cauerit agnouerũt. Ex illo igi᷑ die ad hunc

diẽ occurrerũt:herodẽ regẽ nücio terruerũt:

Judeis ex ꝓphetica ſcpᷣtura rñdẽtibꝰ:beth/
leẽ ciuitatẽ: vbi dñs natꝰ fuerat inuenerũt.
Ad ipᷣm dſñim ſtella eadẽ ducẽte venerũt:de
monſtratũ adoꝛauerũt:aurũ thus ⁊ myꝛrhã

,

obtulerũt:alio itinẽ redierũt.Manifeſtat?

quidẽ ⁊ die ipſo natiuitatis ſuę dñs paſtoꝛi
bus ab angelo admonitl: qͥ etiã die ꝑ ſtellã
illis ẽ lõge ĩ oꝛiẽte nũciatꝰ: ſᷣ ĩ iſto die ab eis

eſt adoꝛatꝰ. Suſcipite & deuotiſſime iſtũ diẽ B

celebꝛãdũ vniũſa ecclia gentiũ:qꝛ ⁊ illi magi

qͥd iã fuerũt niſi pᷣmitię gentiũ: Iſraelitę pa
ſtoꝛes:magi gẽtiles. Illi ꝓpe:iſti lõge:vtri/
q; tñ ad ãgularẽ lapidẽ cucurrerũt. Veniẽs
quixpe ſiẽ aplus dic: euãgeliʒauit pacẽ nobᷣ
ee dd „

Epb. 2

Ber. xXXIII In feſto Ephie dñi Ber. N

qui eramꝰlonge:⁊ pacẽ his qͥ ꝓpe. Ipᷣe ẽ em̃ tum:qͥd ſibi velit qð magoꝛũ inqͥ ſitioni vbi gann
pax nf̃a qͥ fecit vtraq; vnũ: ⁊ duos cõdidit iĩ xps naſceret᷑ iudeęi de ſcpᷣtura rñderũt: ⁊ ipſi hfn hi
ſe:in vnũ nouũ hoiem faciẽs pacẽ:et cõmu/ cũ eis nõ adoꝛauerũt: Nõne h̊ videmꝰ etiaʒ wen
tauit vtroſq; i vno coꝛꝑe deo:iniñciẽs inimi nũc: qñ ex ipſis ſacramẽtis qͥbꝰ eoꝝ duricia ſudn
citias ĩ ſemetipſo. Merito iſtũ diẽ nunq; no ſubdit: nihil aliud q; xpᷣ in quẽ nolut credẽ ſcdc
biſcũ hęretici donatiſtę celebꝛare voluerũt: oſtẽdit᷑: Mõne ⁊ qñ occidſit ouẽ in paſcha et Exo.ia. nnc
qꝛ nec vnitatẽ amãt:nec oꝛientali eccłlię: vbi mãducãt:gentibꝰxpᷣm demõſtrãt:quẽ cũ eii/ bai E
apparuit illa ſtella cõicant: nos aũt manife / ipſi nõ adoꝛãt?: Mã illud q̃leẽ qð ſepe de te⸗ nben .
ſtationẽ dñi ⁊ ſaluatoꝛis nr̃i ieſu xpᷣi:q̃ pᷣmi ſtimonijs ꝓpheticis:qͥbꝰxpᷣs ᷣnũciatꝰẽ:qͥ igi
tias gentiũ delibauit: in vnitate gentiũ cele buſq; homibꝰ dubitãtibꝰ:ne foꝛte a xpᷣianis ſige
C bꝛamꝰ.Lũc em̃ puer pᷣus q; ſciret vocare pa illa cõſcripta ſint: non adhuc futura pᷣ facta fniumn
Eſa.s, grẽ aut matrẽ: ſic de illo fuerat ꝓphatũ: ac / ad iudęoꝝ codices ꝓuocamꝰ: vt aĩos dubi· ſtßnn⸗
cepit virtutẽ damaſci: ⁊ ſpolia ſamarię:id ẽ tantiũ cõfirmemꝰ?: Nõne em̃ tũc xpᷣm iudęi tnent
S anteq; ꝑ hũanã carnẽ hũana verba ꝓferret: oſtẽdũt gentibꝰ:quẽ nolũt adoꝛare cũ genti W
accepit vtutẽ damaſci:illiꝰſcʒ vñ damaſcus bus: Nos gchariſſimi qͥrũ erãt illi magi pꝛi/F ui⸗
pꝛęſumebat.In diuitijs qe ciuitas illa ſjm/mitię:nos hereditas xpᷣivſq; ad termios trę M
ſeculũ floꝛẽs aliqñ pſᷣſumpſerat. In diuitijs/ ꝓpter qͥs cęcitas ex ꝑte in iſrł facta ẽ:vt ple/ nmußt
aſit pᷣncipatꝰauro defert᷑:qð xpᷣo magi ſupli nitudo gentiũ ĩtraret:cognito dño et ſalu,⸗/ umit
citer obtulerũt. Spolia vo ſamarię idẽ ivi toꝛe nr̃o ieſu xpſᷣo:qͥ ꝓpter nos ↄſolãdos tũc Mn tiy
erãt:q eã incolebãt.Samaria nãq; ꝓ idola, iacuit in anguſto viuerſoꝛio:nũc ꝓpter ſub/ lorii
tria poſita ẽ. Illic em̃ plus iſtł aueriꝰ a dño: limãdos ſedet in cęlo:ſic eũ annũciemꝰ ĩ hac lanebi
ad idola colẽda cõuerſus ẽ. Debellaturꝰ ſcʒ tra:in hac regiõe carnis nr̃ę:vt nõ q̃ venimꝰ Cnudſen
ſv mxpᷣs gladio ſpiritali:vꝑ vniuerſũ oꝛbẽ regnũ redeamꝰ: nec pᷣoꝛis nr̃e ↄuerſatiõis veſtigia Mnſin
diaboli: hęc pꝛia puer ſpolia idolatrig dña/ repetamꝰ.Hoc eſt em̃ qð ⁊ illi magi:nõ q̃ ve nint
tioni detraxit: vt ad ſe adoꝛandũ magos cõ nerũt redierũt. Vita mutata ⁊ẽ: ⁊ nobis cęli Gͤlliete
uerſos a peſte illiꝰ ſuꝑſtitiõis auerteret: ⁊ in enarrauerũt gloꝛiã dei:⁊ nos ad xpᷣm adoꝛã lae
hac tra nõdũ loquẽs ꝑ linguã loqret᷑ de celo duũ fulgẽs ex euãgelio veritas tanq; de c-lo ininfunn
pſtellã: vt ⁊ qs eſſet et qͥ ppter às veniſſet: ſtella ꝑduxit:⁊ nos ꝓphetiã ĩ gente iudaica giennsl
nõ voce carnis ᷣ virtute vbi qð caro factũ ẽ celebꝛatã: tanq;ᷓ indiciũ iudęoꝝ nõ nobiſcũ did Ris
D demöſtraret.hhoc em̃ vᷣbũ qð ĩ pncipio erat ꝓ gentiũ fideli aure ꝑcepimꝰ ⁊ nos et regẽ et iicnſ
Zobd.i. dDe apud deũ:iã etiã caro factũvt habitaret ſacerdotẽ ⁊ ꝓ nobis moꝛtuũ xpᷣm agnoſcẽ/ fFfnaie
i nobis:⁊ ad nos venerat:⁊ apud patrẽ ma / tes atq; laudãtes:iã in auro ⁊ thure et my2 us her
nebat:ſurſũ angelos nõ deſerẽs⁊ deoꝛſũ ad rha honoꝛauimus: ſuꝑeſt vt eum euangeli/ ſebit
ſe homiĩes ꝑ angelos colligẽs:⁊ celeſtibꝰ haꝑ2 ʒantes nouã viam carpamus:nõ qua veni/ ſſiſod
bitatoꝛibꝰ ſᷣm vbũ incõmutabili vitate ful- mus redeamus: adiuuante domino noſtro lubs nͤcetr⸗
gebat:⁊ ꝓpt᷑ anguſtũ diũſoꝛiũ in ſᷣſepe iace ieſu chꝛiſto:qui viuit ⁊ regnat in ſecula ſęcu/ lepfte
bat. Ab ipo ĩ celo demõſtrabat᷑ ſtella:⁊ ipſũ loꝛum: Amen. =YM 1mgni
adoꝛaãdũ demõſtrabat ĩ tra. Et tũ infans tã luſen

potẽs tã magnꝰ: paruulꝰ ꝓpter inimicitias 4 In eodem feſto ermo V Sermo . ſe
herodis in ęgyptũ poꝛtãtibꝰ parẽtibꝰ fugitt: Sermo v XKXIII. *

ita nondũ ſᷣmone Fſᷣ factis iã ſuis mẽbꝛis lo- Auſam dilectiſſimi ? rationẽ ſolẽni/ A Nneuizn
Matth.io. quẽs:⁊ tacitꝰ dicẽs:Si vos ꝑſecuti fuerint i tatis hodiernę:ſepe vobis ⁊ euãge/ b ag
X. Betrac. ꝰ. vna ciuitate:fugite ĩ aliã.Moꝛtalẽ qͥe car/ lica narratio:⁊ obſeruãtię ↄſuetudo Ete
nsẽ in qꝗᷓ noſ ſſiguraret gerebat:in ꝗᷓ erat etiã patefecit:nec neceſſe ẽ ita nũc ꝗᷓ int ſaluato / Getin
ꝓ nobis opoꝛtuno tꝑe moꝛiturꝰ. Vñ a ma/ ris nf̃i hũana pᷣmoꝛdia ſunt geſta replicari: iri
gis illis nõ ſolũ aurũ honoꝛãdꝰ⁊ thus ado/ vt de ſplẽdoꝛe noui ſyderis:de mag mago/ Mattb.2. Muden
randꝰ: verũetiã myꝛrhã ſepeliẽdꝰ acceperat. rũq; muneribꝰ: de ſęuitia herodis ⁊ de intfe 1 giin⸗
E Quales etiã fuiſſent ꝓ eius noĩe moꝛituri: Nctiõe infantiũ diſſeramꝰ: cũ ſiẽ noſtis ⁊ iĩ ſtel 4 u
6ᷓ innocẽteſ: q; hũiles: oñdit in paruulis qs lę fulgoꝛe dei gra: ? tribꝰ viris vocatio gen i
Mattð.aa. herodes occidit. Mã ex qͥbꝰ lex tota pendet tii:⁊ in fege imbio crudelitas paganoꝝ: ⁊i dg ſe
⁊ ꝓpheteę: etiã illi numerũ ſᷣceptoꝝ ſigniſ/ oeciſiõe infãtiũ: cũctoꝝ martyꝛũ foꝛma pꝛe umn

. — — — . 7 2. Z 6
cauit bimatꝰ illoꝝ.J vo quẽ nõ fecit inten celſſerit. Sed qꝛi ſacratiſſimo die reddendũ unt

dm Ber. NXXIIII In feſto 6

epbie dñi Ber. vI

alenn expectationi vrę eſt ſacerdotalis ſermonis amine coꝛdis ſuii interioꝛa diſcutiat: ⁊ ſaga/
Pten officiũ:nitamur vt poſſumus adiuuãte ſpũ citer quęrat q̃ hũilitate repugnet ſupbię: qꝗ
bidn dei:eo ꝑ intelligẽtię ſemitas ꝑuenire: vt co / beniuolẽtia obluctet᷑ inuidię: q;ᷓ non capiat
inni gnoſcamus ſacramẽtũ pᷣſentis feſti: ad oim adulantiũ linguis:qq; bonis delectet᷑ alie
innt . B ſideliũ tꝑa ꝑtinere: nec vllo mõ habeak inſo nis: an ꝓ malo nõ cupiat malũ reddere:ma/
ki ah litũ: qd in diſpẽſationũ oꝛdine adoꝛat᷑ anti/ litq; inultas obliuiſci iniurias: q; imaginem
i d D quũ. uis oĩs aĩla xpᷣiana nihil indignũ ⁊ ſilitudinẽ ſui cõditoꝛis amittere: qͥ oẽs ad
lnen ebeat de lilij dei maieſtate ſentire:⁊ trãſcẽ/⸗ cognitionẽ ſui generalibus incitãs donis:
ſ rig ſis incipiẽtis fidei rudimẽtis:opoꝛteat vnũ/ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iniuſtos:⁊ ſolẽ ſuũ oꝛiri fa Mattð.ʒ.
inenn quẽq; ad ſublimioꝛa ꝓficere: neceſſeẽ tñ in/ cit ſuꝑ bonos ⁊ malos:ac ne in multis labo/
zünfin gemitate mẽtis hũanę:dũ verũ hoĩem acce/⸗ ret ſollicite diſcretiõis inſpectio:ipſã matrẽ
nicsdid⸗ pit xpᷣm:de ipſa naturę nr̃e cõmunione tre / virtutũ omniũ charitatẽ in ſecretis ſuę mẽ/
uecnii pidare: ⁊ ꝑ initia vel incremẽta coꝛpoꝛea:ad tis inquirat: et ſi eã dilectionẽ dei et ꝓximi
unräign agnitionẽ vniꝰ cũ patre deitatis difficulter toto intẽtoq; coꝛde rexpererit:ita vt etiã ini/
üllmgni accedere. Sʒ vbi int caligãtes cogitatiões: micis ſuis eadẽ velit tribui: ꝗᷓ ſibi optat im/
umin radiꝰ ſuꝑnę lucis refulſerit: cũctantes fidei pendi. Quiſqs hꝰmõi eſt: deũ ⁊ rectoꝛẽ ⁊2 ha
fumien. moꝛas:ſplẽdoꝛ vᷣitatis abꝛũpat:vt coꝛ libe/ bitatoꝛẽ ſui eſſe non dubitet:quẽ tanto ma/
Ndiatſtn rũ ⁊ a viſibilibꝰ abſolutũ: lumẽ intelligẽtig gniſicẽtius recipit:quãtomagis nõ in ſe ſed 1. Corj.i.
ln Abif. 2. tané lucẽ ſtella ſequat᷑: qꝛ ſiẽapłs ait: Dnñs in dñio gloꝛiał᷑: qm̃ quibꝰ dicit᷑: Regnũ dei Lucj.rr.
nicpeſe⸗ ielſlſus xpᷣs ĩ glia dei pfis ẽ:vt quẽ veneraba?᷑ intra vos eſt:ipſi etiã agunt᷑ illiꝰ ſpũ: cuius
mmüdenin icunis hũilit iacẽtẽ:ipᷣm ſine differẽtia ado/ regunt᷑ imperio. Sciẽtes igit᷑ dilectiſſimi ꝙ E
nöq venir C ret cũ pfe regnantẽ.hęc autẽ manifeſtatio charitas deus eſt: qui oꝑat᷑ oĩa in omibꝰ:ſe/
iselig⸗ dilectiſſimi: ꝗᷓ heſitantiũ nebulas diſſoluit ctamini charitatẽ:ita vt in vnũ caſtę dilecti
magenöre aĩaꝝ:⁊ ita facit ĩnoteſcere dei ſiliũ:vt de hoc onis affectũ vniuerſoꝝ ſideliũ coꝛda cõcur/
binohoi qð idẽ eſt etiã hoĩs filiꝰ: nihil patiant᷑ obſta rant. Trãſeuntia vos ⁊ vana nõ occupent:
Uipßnade culi:ad ſſentis feſti ꝑtinet dignitatẽ:⁊ vera cõſtanti deſiderio ad ea quę ſemꝑ ſunt man
nnödegß EZ in infantia ſaluatoꝛis declaratio deitatis: ſura tendamꝰ.Sacramentũ em̃ pᷣſentis ſeſti
ceneiulaa qñ carnis ſenſus:ab hũanis ad diuina trãſ// opoꝛtet in nobis eſſe ꝑpetuũ: qð vriq; ſine
nno nohli fert᷑: vt qͥs depꝛimũt exꝑimẽta inſirmitatũ: fine celebꝛabit᷑: ſi in omnibus actibus nf̃is
Noscti erigãt ſigna virtutũ: qꝛ tali auxilio:⁊ natura dĩs chꝛiſtꝰ apareat: qͥ viuit ⁊ regnat cũ pfe
negeſ⸗ nfęa indigebat ⁊ cauſa: vt repare hũanũ ge· ⁊ cũ ſpũſancto in ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ.
turang⸗ nus nec ſine maieſtate poſſit hũilitas:ne“
meunge ſine huilitate maieſtaſ. Ja vo cũ in ſingulo⸗ ¶ In eodem feſto:Sermo VI Sermo
nigumni rũ fideliũ ꝓfectibꝰ:diuinoꝝ elucet cuſtodxia . XMoII.
antoin. Mattb. 5, Madatoꝝ: impletq; qð dictũ eſt: Sic luceat Ader celebꝛauimus diẽ quo ex iu/ A
Pleleſcx lux vra coꝛã hoĩbꝰ:vt videãt oꝑa vr̃a bona: eis dñs natus eſt:hodie celebꝛamꝰ
* ⁊ magniſicẽt patrẽ vrm qͥ in ceęlis ẽ.QAuis il/ quo a gentibꝰ adoꝛatus eſt: quoniã Job. 4.
lic nõ ſſentẽ intelligat deitatẽ: vbi verã vi/ ex iudęis: ſed hęc ſalus vſq; ad fines
dit aparerevtutẽ: Quę vtiq; ſine deo nulla terrę.Nam et illo die paſtoꝛes adoꝛauerũt: Xuc.2.
, eſt: necꝓpꝛietatẽ obtinet vᷣtutis:niſi ſpũ ſui hodie magi. Illis angeli:iſtis aũt ſtella nũ/ Mattð.2.
zmicln vegetet᷑ auctoꝛis. Dicẽte em̃ diſcipulis ſuis ciauit. Vtriq; de ceęlo didicerũt: cum regem
nari Job.5. dño: Sine me nihil poteſt facere: dubiũ nõ celi in terra viderũt: vt eſſet gloꝛia in excel/ Lud.2.
s 4 eſt:hoĩem bona agentẽ ex deo hfe:⁊ effeẽtũ ſis deo:⁊ in terra pax hominibꝰ bonę volũ/
e oꝑis: ⁊ initiũ voluntatis. Vñ ⁊ aplus copi / tatt.Ipſe eſt em̃ pax noſtra:qui fecit vtraq; Epbᷣ.aꝛ.
in ur oſiſſimꝰfideliũ cohoꝛtatoꝛ:Cũ timoꝛe inqͥt ? vnũ.Jam hoc infans natus atq; annũciarꝰ
lgle NPbll.a. tremoꝛeveſtrã ſalutẽ oꝑamin i.Deꝰ eſt em̃ oſtendit᷑ lapis ille angularis:iam in ipo pꝛi/
muinin oꝑat᷑ i vobis ⁊ velle ⁊ oꝑari ꝓ bona volũta / moꝛdio natiuitatis aparuit.Duos ex diuer
unnen te: Et hęc ſanct cauſa ẽ tremẽdi atq; metuẽ ſo parietes in ſe copulare iaʒ cępit:paſtoꝛes
ſonn di: ne ipſis oꝑibꝰ pietat elati: deſerant᷑ ope a iudęa: magos ab oꝛiente ꝑducens:vt du/
prennſe D grę:⁊ remaneãt in inſirmitate naturę. Qui os conderet in ſe in vnũ hominẽ nouũ faci,/
gnofin aũt experiri cupit: an i ipſo deꝰhabitet de ᷣ ens pacem: pacẽ his qui longe: et pacẽ his
ſann dicit᷑: Mirabilis deꝰ i ſancti ſuis:ſincero ex· qͥ ꝓpe.Jõq; illi io die de ꝓximo veniẽtes

Ber. XXXV. In feſto Ephie dñi Ber. vI S

iſti hodie de lõginquo ꝑueniẽteſ:duos dies ꝓpꝛia volũtate: ſᷣ naturę moꝛtalis cõditiõe

celebꝛãdos poſteris ſignauerũt:vnã tñ lucẽ naſcunt᷑. Nũc aũt tantũ abhoꝛret a vero ſbᷣ enne
B mũdi vtriq; viderũt.Sʒ hodie ð iſtis loquẽ ſtellato fato natũ eẽ xpᷣm:vt nllos hoiĩes ita ms netige
Auiũi ẽ:qͥs de remotis tris ſides duxit ad xpm. naſci credat qͥᷣſqs recte credit ĩ x-m. Sed de — tiu
Matth.ꝛ. Venerũt em̃ ⁊ qſierũt eũ dicẽtes: Vbi eſt ꝗ genituris hoĩm vani hoiĩes loquãt᷑ qð inſi⸗ ſui

natꝰ ẽ rex iudęoꝝ? Vidimꝰem̃ ſtellã eiꝰ i oꝛiẽ

1ſtellae piẽter opinant᷑:negẽt volũtatẽ q̃ peccãt:cõ/
te:⁊ venimꝰ adoꝛare eũ. Annũciãt ⁊ interro/

re * d
fingãt neceſſitatẽ q̃ peccata defendãt. Per⸗ Mn u

gant:credũt ⁊ ꝗqrũt:tanq; ſigniſicãtes eos à ditos moꝛes ꝑ qͥs in tra ab hoibꝰ deteſtant: K ag
2. Conj. . ambulaãt ꝑ ſidẽ ⁊ deſiderãt ſpeciẽ.HNõne alj in ceęlo etiã figere conent᷑:⁊ a ſyderibꝰmana/ .R –
reges iudęoꝝ iam totiẽs ĩ iudęa nati erant? re mẽtiant᷑. Videat tñ vnuſqͥſq; eoꝝ quẽad/ ienc⸗
Quid qð iſte ab alienigenis iĩ cęlo asſcit᷑:i: modũ nõvitã ſ̃ familiã ſuã q̃licũq; ptãte re/ nin
tra ꝗrit᷑:in alto fulget:ĩ hũili latet: In oꝛiẽ⸗ gendã putet:qñ quidẽ iſta ſentiẽdo ſeruos s
te magi viderũt ſtellã:⁊ i iudea natũ intelle- ſuos ĩ domo peccãtes vᷣberare nõ ſinit᷑: niſi chn .
xerũt regẽ. Quis eſt iſte rex tã paruꝰ:tã ma/ pus deos ſuos ĩ celo radiãtes blaſppemare codeiſe
gnꝰ:nõdũ in tris loquẽs:iã in cęlo edicta ꝓ ccogatur. Chꝛiſtũ tñ iſti nec ̃m ſuas vaniſſi⸗üu s0 ⸗ eriize
ponẽs? Verũtñ ꝓpter nos qᷣb de ſcpᷣtutis mas cõiecturas:⁊ nõ ſane fatidicos:ſᷣ plane fntenpen
ſuis ſanctl inoteſcere voluit:ipſos etiã ma/ falſidicos libꝛos iõ putẽt ſbᷣ ſtellarũ decreto hiſl
gos qbꝰ tã clarũ ſignũ in celo dederat:⁊ qͥrũ eſſe natũ:qꝛ eo nato ſtellã magi oꝛiẽte vide chen
coꝛdibꝰ ſe inſinuatũ eẽ reuelauerat: ꝓphet rũt.hinc em̃ potiꝰ xpᷣs nõ ſ dñatu eiꝰſ dũs gernik
tñ ſuis de ſe credẽ voluit.Quęrẽdo em̃ ciui/ eiꝰ aparuit: qꝛ illa nõ in cęlo ſydereas vias cghn
tatẽ in q̃ natꝰ erat quẽ videre ⁊ adoꝛare cupi tenuit:ſᷣ hoĩbꝰ ꝗqrentibꝰ xpᷣm viã vſq; ad lo/ gunr
ebãt:neceſſe habuerũt ꝑcũctari pᷣncipes iu/ cũ in qͥ natꝰfuerat demõſtrauit. Vñ nõ ipſa elell
dęoꝝ:vt illi de ſctã ſcpᷣtura quã in oꝛe nõ in xpm fecit mirabilit᷑ viuere:ſ ipſã fecit chꝛiſtꝰ ngart
coꝛde geſtabãt infideles ſidelibꝰ de gra dei mirabilit᷑ aparere. Mec ipᷣa xp̃ᷣi mirabilia de lsenn
rñderẽt. Mẽdaces a ſe:veraceſ õ ſe.Quãtũ creuit: ſᷣ ipam chꝛiſtus int᷑ ſua mirabilia de⸗/ nngeſe⸗
em̃ erat vt illis ꝗrẽtibꝰ xpᷣm comites ſierẽt: moõſtrauit: Ipᷣe em̃ natꝰ ex mr̃e de cęlo terrę mndeie
cũ ab eis audiſſẽt: ꝙ viſa ſtella eiꝰ venerint nouũ ſydus oñdit:qͥ natꝰ ex pfe cęlũ terrãq; ſegzen
eũ adoꝛare cupiẽtes:ipᷣi eos ad bethleẽ iudę foꝛmauit.Eo naſcẽte lux noua ẽ ĩ ſtella reue ſeultet
quã de libꝛis diuinis indicauerãt ducerent: lata:qͥ moꝛiẽte lux antiq̃ ẽ in ſole velata.REo midns⸗
parit viderẽt: parit adoꝛarẽt: Nũc vᷣo aljs naſcẽte ſuꝑi nouo honoꝛe claruerũt:qͥ moꝛiẽ gehnn
demõſtrato vitę fonte: ipᷣi ſũt moꝛtui ſiccita te inferi nouo timoꝛe tremuerũt:qͥ reſurgẽte tuonni
te:factiq; ſũt eis tanq; lapides a miliario: diſcipuli nouo amoꝛe exarſerũt:qͥ aſcẽdente Moer
viatoꝛibꝰ ambulãtibꝰ aliqd oñderũt: ſᷣ ipſi cæęli nouo obſeqᷣo patuerũt.Celebꝛemꝰ g̊ de⸗ carionis
ſolidi atq; imobiles remãſerũt. Magi q̃re/ uota ſolẽnitate ⁊ hũc diẽ qͥ cognitũ xpᷣm ma ltufeci
bant vt iuenirẽt:herodes qrebat vt ꝑderet. gi ex gẽtibꝰ adoꝛauerũt: ſiẽ celebꝛauimꝰ illũ Emagni
Judei ciuitatẽ naſcẽtis legebãt:tpᷣus veniẽ diẽ qͥ natũ xpᷣm paſtoꝛes ex iudęa viderũt. ömnreg
tis nõ intelligebãt. Int magoꝝ piũ amoꝛẽ Ipſe em̃ dñs de nf qͥ elegit apłos ex iudęa tedicſce
herodis crudelẽ timoꝛẽ illi euanuerũt beth/ paſtoꝛes:ꝑ quos cõgregaret ſaluãdos etiaʒ Lyenebit
leẽ demõſtrãtes.Chꝛiſtũ aũt qͥ ibi natꝰ ẽ:ꝛnõ ex gentibꝰ peccatoꝛes. 2èM oucoe
nũc ꝗſitũ ſᷣ viſũ poſtea negaturi:nec nũcin ¶ In eodem feſto Sermo vn Ser. xxXV mnefn
fantẽ ſᷣ loquẽtẽ poſtea negaturi. Fxlix poti⸗ Omini ⁊ ſaluatorꝭ nr̃i ieſu xpᷣi aduẽ/ A ſioneeſi⸗
infantũ ignoꝛãtia q̊s herodes ꝑſecutꝰẽ ter/· tus iĩ carne ĩ ipſo de vᷣgine rudi ei? ex lecöno
ritꝰ:qᷓ; iſtoꝝ ſcia q̊s cõſuluit ꝑturbatꝰ. Illi ꝓ oꝛtu manifeſtari gentibꝰcępit:cũ ad Matth.. donihn.
xpᷣo potuerũt pati:quẽ nõdũ poterãt cõſite- eũ adoꝛãdũ magi ab oꝛiẽte venerũt.hic di/ fanen
ri: Iſti docẽt nõ ſecuti ſũt vᷣitatẽ: cuiꝰnaſcẽ es ſolẽniſſimꝰ debita ſctitate eſt fact ecclię: D
tis potuerũt noſſe ciuitatẽ. agos ſane ad maxie ꝗ̊ creuit ex gentibꝰ et angulari lapide Epbia.· logtii
ipᷣm ꝓpꝛie locũ vbi dei vᷣbũ infans erat illa alteꝝ parietẽ ſtructura vberioꝛe cõpegit:vt ſebi
Cʒſtella ꝑduxit.ſhic iã erubeſcat ſtulticia ſacri illi pax nr̃a faceret vtraq; vnũ:ex circũciſiõe none
lega:⁊ ꝗdã vt ſic dicã indocta doctrina:ꝗᷓ is ⁊p̃putio cõdens eccłiã. Vñ ⁊ lapis angula/ tumsn
putat xpᷣm ſp ſtellaꝝ decreto eẽ natũ: qꝛ ſcri ris dictꝰẽ tanq; ĩ ſe copulãs ex diüſitate vo⸗e- Alenis
ptũ ẽ in euãgelio:qñ natẽ ſtellã ei “magos ĩ niẽtes:vt cõmutaret vtroſq; invno coꝛpoꝛe hui
oꝛiẽte vidiſſe.Qð veꝝ nõ eẽt nec ſi hoies ſſj deo:ſicẽ ꝓphetica ⁊ euãgelica ⁊ aplłica doctri igun
decreto eiuſmodi naſcerent᷑: qͥ nõ ſic dei filiꝰ na teſtat᷑. NHato itaq; dño ex virgine quem lenn
bi

l

CSr-
Do. intra oc. epi. dñi EGer. I 7--

diẽ nuꝑꝛime celebꝛauimꝰ: paſtoꝛes admoni

noxiã noxi⸗ inſectaris? A gladio regis huiꝰ

nden Zucdj.ꝛ. ti ab angelis ſᷣm Lucã euãgeliſtã ad infatis nemo erit crudelitate ſ pietate ſecurus.De/
gui . verbi pꝛęſepe venerũt. Paſtoꝛes autem illi teſtanda ergo regis herodis inſania: ſ̊ ma/
ſtͤ iſraelite fuerũt.Ecce pſᷣſignatus ẽvnꝰparies gis mirãda iudęoꝝ ſtulticia: ꝓpter às iudi-
RM et angularẽ lapidem de circũciſiõe ſᷣcurrẽs. candos diſpoſitiõe diuina ſe a cõſpectu ma
, Mattb. 2. Paucis diebinde trãſactis:hodie magi ab goꝛũ chꝛiſtũ qrentiũ parũꝑ illa ſtella ſubtra
nt oꝛiẽte veniſſe credunt᷑:⁊ illiꝰparuuli magni/ xit.Aparuit nãq; vt locum in qͥ puer fuerat
vaſymann tudinẽ cognouiſſe:qͥs matthęus euãgeliſta demõſtraret. Poterat vtiq; index etiã ciui/
enpgli cõmemoꝛat. Ecce ali paries ex ſputij deſpe tatis exiſtere: ſed qð in bethlee iudę chꝛiſt
ug ien ratiõe cõcurrẽs nos ꝓpꝛie ſigurauit:⁊ diem naſceret᷑: de libꝛis ſanctis interrog gati iudei
mübſane „ nobis feſtũ familiari leticia gemiauit. In ce ꝓferre debuerũt:parati ad le genau: ceci ad
enüſtini lo em̃ vidẽtes ignotiſſimã ſtellã:nõ añ pau/ intelligendũ: duri ad credendũ. hhos gnos
Mlidenn cos dies ſed ante ferme bienniũ: ſiẽ inqrẽti in vetuſtate lr̃e dimittamus:⁊ ex eoꝝ adiuti
iugrnl⸗O herodi patefecerũt. Vnde a bimatu ⁊ inrra codicibꝰ adoꝛandũ chꝛiſtũ cũ iſtis alienige⸗
eiſ Fᷣm enb ur ſeripri eſt näſe aramagt. nis agnoſcamus.
Aundenen Hanc ſtellã ſic intelligit᷑ admirati:cuiꝰ etiaʒ .
Nionäaeni eſſet cõſequẽti reuelatione noſſe meruerũt: A Feneagek Go ating ermo ſe⸗
jamcpßdi⸗ reges videlicet iudęoꝝ: eoq; nato cũ ad hoc ſermo nes ad eoſdẽ hab eiᷣ XLIII.
ſtareni⸗ eiꝰ gr̃a cognouiſſent:ad eũ adoꝛandũ hodie
ipſcaute occurrere potuerũt. Hon vtiq; regi iudęoꝛũ ¶Pñnica intra octauas Epiphanię Sermo
Vinde. qlis eſſe illic ſolebat hũc tã magnũ honoꝛẽ Dñi de haptiſmo chꝛiſti Sermo I. XXXVI.
tarci longinqui alienigenę ⁊ ab eodẽ regno pꝛoꝛ/ Mtelligere poſſum .
minblade ſus extranei a ſe deberi arbitrabant᷑: ſed tñᷣ quãtã gratiã chꝛiſto dño debeam':
Tinblinde natũ eſſe didicerãt in qͥ adoꝛãdo ſe ſalutẽ ꝗ̊ᷓ ui vota votis accumulat: gaudia
etne m deũ eſt cõſecuturos minime dubitarẽét. Saudijs multiplicat. Ecce em adhuc exulta/
eeclitig Neq; em̃ ętas erat ſaltẽ cui adulatio hůana mus chꝛiſtũ dũm natũ: etiã ei iemrnn dꝛo
itcl ſeruiret: non ſub poplice ſella regalis:nõ de ſalute hũani generis baptiʒatũ. Mecdũ oꝛt
eſeltns mẽbꝛis purpur a:nõ de ca pite diadema ful⸗ eſt eius expleta feſtiuitas:et iã baptiſmaris
mirigc gebat: nõ pompa famulãtiũ: nõ terroꝛ exer/ eiꝰ eſtce celebꝛãda ſolẽnitas. Vix natꝰ ẽ homi
izunir citus:nõ gloꝛioſoꝝ fama Hlioꝝ hos ad aeum nibꝰ:⁊ iã renaſcit᷑ ſacramẽtis.hodie em̃ licʒ
ilit viros ex remotis terris cũ tanto voto ſupli poſt multa annoꝛũ curricula cõſecratus eſt
di⸗ cationis attraxerat. Jacebat in ſepe puer in ioꝛdane. Ita ergo diſpoſuit dñs vt votis
thn 4 oꝛtu recẽs: exiguꝰcoꝛpe: ↄtẽptibil pauptate: vota ſubiungeret: hoc eſt in vno eodẽq; tẽ-
uk 5] magniũ aliq latebar iĩ paruo ad uli hoſes poꝛe et ederet ꝑ virginẽ Zmyriteriu gigne⸗
Sanliel ea te didicerãt: qui tã ex loginquo t ſupplices tiuitas atq; baptiſmatis: vt quẽadmodum
iugi⸗ veniebãt:⁊ qð intuẽdo nõ videbãt ꝓmereri tunc eũ miramur incoꝛrupta maxre ꝓgeni/

tum:ita ⁊ nunc ſuſcipiamus illũ pura vnda

icpal, 5 Beg.1o. adoꝛãdo cupiebãt. Regina quędã auſtri ve
zina aue ſubmerſuʒ. Et gloꝛiemur in vtroq; facto: dq

nb. 12. nerat a finibꝰ trę audire ſapientiã Salomo/

0. 1 6 nis: nec illa regni eiꝰ ſublimitate ſed mentis iliũ genuit mater ⁊ caſta eſt:⁊ qꝛ chꝛiſtũ vn/⸗
iiſli luce cõmota eſt. Verũtñ inerat in ſalomone da lauit ⁊ ſancta ẽ. Mã ſicut poſt partũ glo⸗/
nenncſele u doctrina: ꝗᷓ verbis eiꝰ lõgiſſime ac latiſſime rificata eſt marię caſtiſicatio: ita poſt baptikl
ptiͤn diffamatis ad diſcẽdũ potuit ſtudioſos ani mů aquę eſt puriſicatio cõpꝛobata: niſi qd
hih⸗ mos excitare: pinde illa nõ latentẽ deũ ſed gbene ne maioꝛi munere q; maria vnda ditata
ſal ſ loquẽtẽ hominẽ nõ adoꝛare venerat ſᷣ audi/ eſt. Illa em ſibi tantũ meruit caſtitatẽ: iſta
luilyl re. Hhic aũt qͥ donauerat illã ſapientiã ſalo/ nobis ↄtulit ſanctiſicationẽ. Illa meruit it ne
cöpeßenn moni: ⁊ erat virtꝰ ac ſapiẽtia dei infirmitate peccaret: iſta vt peccata purgaret. Illa ppa
lcitiaſir carnis indutꝰ:adhuc ꝑ puſillã ętatẽ tacebar delicta a ſe repudiat: iſta ĩ ſe ꝑ dei gr̃aʒ alie
ini⸗ in terris:etiã ꝑ ampliſſimã maieſtatẽ clare- na cõdonat. Illi eſt collata vginitas:iſti do-
fictaten⸗ D bat i cęlis.Quid times herodes? Quid ma nata Kcidiras. Jla vnd gercauit apura E:·
ocxpor ligna mẽte turbaris? Si ſalutẽ tuã ſapias: iſta generauit plures 2 vᷣgo ẽ. Illa ter xym
ſung ille natꝰẽꝑ quẽ regnũ dei videas.Quid ſę- neſcit aliũ ſiliũ:iſta cũ chꝛiſto mat eſt ploꝝ.
iie quen

uis:Quid occidis infantes:Quid cat in/ nele tren alter eſt quodãmodo ſal B

H

—

uatoꝛis. Hã ijſdem euũ ſignis: ijſſdem mira/ bienucleilacen baptiʒari voluit: non xx

culis cognoſcimus genitũ:ſed nunc maioꝛe4Kſibi mũdiciã acqreret: ſed vt nobis fluenta
LZud.i. Myſterio baptiʒatũ. Deniq; ſpũſſanct qui? Hmũdaret. Interea magoꝛũ beata legatio ꝑ/ 2
Mattõ.ʒ. tunc illi in vrero affuit: modo eũ in gurgite ducta ad ſacra cunabula radio deſuꝑ currẽ/
circũfulſit. Qui tũc mariã caſtiſicauu: nunc te mirat᷑: iudęã pſcedit ęthiopia peccati exu/
Zud..i. fluenta ſanctiſicat. Pater qui tũc obumbꝛa engda nigredine: et ſidei induenda candoꝛe.
uit in virtute:nũc clamat i voce: ⁊ quaſi ma Æοαεſtupenda dignatio: Inter amplexus ge
turioꝛe cõſilio qui tũc vmbꝛã ſſtitit natiui· nitricis includit᷑: qui cęlũ terrãq; cõplecti‚.
tati: modo teſtimoniũ ꝑhibet veritati. Ait ¶ In ſinu mfris latet: q regnũ patris excedit.
MWattb.ʒ. em̃ deus:hic eſt ſilius meus dilectꝰ: in uo Per ſimplex officiũ: ſpiritale reuelat᷑ arcao,
ihi cõplacui. Pꝛęclarioꝛ plane eſt ſecunda nũ.Hnmanitas cernit᷑: ⁊ diuinitas adoꝛafk.
q pᷣma natiuitas. Illa em̃ ſine teſte ſientio Exhibent aurũ:thus ⁊ myꝛrhã:plus in mm·
chꝛiſtũ genuit: iſta cu diuinitatis ꝓfeſſione ſterijs qᷓ; in conſcientüis offerentis. In auiiii
1ĩ. dominũ baptiʒauit. Ab illa ſe ioſeph qͥ patꝭ munere regia dignitas:i thuris vapoꝛe di
putabat᷑ excuſat:in hac ſe pater qui non cre· uina maieſtas: in myꝛthę ſpecie ſepelienda
debat᷑ inſinuat. IJbi laboꝛat ſuſpitiõibꝰma,/ demoõſtrat᷑ humanitas: ac ſic trinitatẽ obla⸗
ter:qꝛ pꝛofeſſioni deerat pater:hic honoꝛa tionũ numerꝰloquit᷑: vnitatẽ deuotio vna
genitrix:quia diuinitas ſiliũ ꝓteſtatur.ho/ teſtat᷑. Per hoc ̊ puigili intentiõe coꝛdis ce
oꝛatioꝛ inq; ſecũda q;; pꝛima natiuitas. Si lum ſemꝑ ſtudeamꝰ aſpicere: ſi ad chꝛiſtũ cu
8 5, quideʒ pater hic deus maieſtatis inſcribif: pimus ꝑuenire. Dirigat ergo nobis ſemitaia
ilic ioſeph artifex ęſtimat᷑.Et licet in vtra vitę:ꝑfecta ſtella iuſticię:que dixit:MNõ appa gxo. 25.
dominꝰ ꝑ ſom̃ſanctũ ⁊ natꝰ ſit et baptiʒatꝰ: rebis in cõſpectu meo vacuus. Offeramꝰ ei
tamẽ honoꝛatioꝛ eſt qui de cęlis clamat: q; aurũ ſidei:pietatis aromata: caſtitatis ho/
WMattb. 13. qui in terris laboꝛat. Joſeph ergo faber in locauſta. Spiritalẽ quoq; myerhã habeam⸗
terris pater putabat᷑ eẽ domini ſaluatoꝛis: ĩ nobis:ꝗ̃ ita animas nr̃as cõdiat vt illęſas
nec ab hoc opere deus qui vere eſt pat᷑ dni a peccati coꝛruptiõe cuſtodiat: qð ipſe pᷣſta/
noſtri ieſu chꝛiſti excludit᷑: Mam eſt ⁊ ipſe fa/ re dignet᷑:qui viuit ⁊ regnat ꝑ omnia ſęcula

ber. Ipſe em̃ eſt artifex: qui huius mũdima ſeculoꝛũ: Amen. Serno
chinã:nõ ſolum mirabili ſed etiaʒ ineffabili In eadẽ dominica Sermo II XXXVII.
potentia fabꝛicauit.Lanq; ſapiens archite/ Icet frẽs dilectiſſim de folennitate

ctus celũ ſublimitate ſuſpẽdit:terram mole
fundauit: maria calculis alligauit. Ipſe arti 2 na tñ ſancteę deuotõis eſt fides.Et
fex:qui ĩ noſtris moꝛibꝰ pſᷣcidit ſuꝑfſlua opa: q;qᷓ; nõnulli hodie dñm noſtrũ ieſuʒ chꝛiſtũ Mattb.ꝛ..
vtilia quęq; cõſeruat. Ipſe eſt artifex:cuius ſtella duce veniẽtibꝰ ab oꝛiẽte magẽ ęſtimẽt
Mattb.5. ſecurim ad radicem noſtrã poſitã iohannes adoꝛatũ: A gar aſle gr cl aquas in vina Joõ.2.
boaptiſta cõminat᷑:vt omnis arboꝛ quę noꝛ/ mutaſſe: Quidã vero baptiʒatũ illũ a iobã Maub.ʒ.
mã iuſtę diſcretionis exceſſerit: exciſa radici ne cõſirmẽt: In oĩbꝰ dei filiꝰ credit᷑: in omi/
tus tradar᷑ incendio: Quę aſũt menſurã ve/ bus eſt vera feſtiuitas. Nã qð magis vtiich
Curitatis habuerit:cęleſti fabꝛicę deputet᷑.ho⸗/ gentibꝰ et adoꝛare dñm ⁊ munera offere tcãõ⸗
. aie ego Bantlza⸗ dñs i ioꝛdane. Quale eſt cedit᷑:gentiũ ẽ ſſigurata vocatio.Qð aqug
hoc baptiſmũ:vbi pꝛioꝛ eſt fonte ille qͥ mer, xjo trãſfoꝛmant᷑ in vinũ:religionis nfeę deſi/
gitur: vbi dum ſuſceptũ aqua deluit:nõ ſoꝛ gnat᷑ arcanũ.Qð vᷣo fluẽtis ioꝛdanis bapti
dibus inſicit᷑ ſed benedictiõöibus honoꝛat᷑: ʒ3at᷑ ieſus: aquę nr̃o baptiſmati conſecrant᷑.
Auale inq; ſaluatoꝛis eſt baptiſmũ:in quo Pabrlinatei chariſſimi:vt aliq̃ nũc de io B

purgant᷑ potius fluenta q́; purgant: Mouo/ baptiſmate ſanctitati vrę ꝓut dñs donaue
em̃ ſanctiſicatiõis genere chꝛiſtũ nõ tam la /Writ ꝓferamꝰ: vt ſił ⁊ hũilitatẽ ſaluatoꝛis nr̃i:
itvnda q; lota eſt. Nam ex quo ſaluatoꝛ in ⁊ myſterioꝝ gliã cognoſcatis. Pꝛędicabat i
aqua ſe merſit:ex eo omniũ gurgitũ tractus deſerto iohãnes baptiſmũ pęnitetię pło:in
cunctoꝛũq; fontium venas myſterio baptiſ/ remiſſionẽ pctõꝝ:nõ quo crimia cõmiſſa de/

7
28

e
nummtii
tatigei
en⸗ ſnin
lenumni⸗

s mitet

lesbiumt
peliteng
Pku tubiseli⸗
gitolitpe
kumceſe
D
ninuntd
bapazenr
ſügube
üetuen
ſplepe
kerapl
ſsteſtne
lain
ſiſeppedt

uiz llt iti

atedebes
aſnego
tu diis.
Sineme
ne uſtia
Ppoſitu
Luncilt
O baruith
ſeſusno
lin 4
tis
elcal
dehisge
gninpote
Nniati⸗
ſondomnin
Nthnr
, ehnvno
Alhere
hente ſuo⸗
tiin
cibene
lanodis

matis cõſecrauit. Et quiſqs ibi in noĩie do leret:ſed qͥ emẽdaret errãtes. Mam remiſſio
mini baptiʒari voluerit: nõ tam ilũ mundi pctõꝝ chꝛiſti gr ſeruabat᷑.Conſfluebat Sad
aqua diluat q chꝛiſti vnda puriſicat. Sal/ ioꝛdanẽ deſidenio lauacri diuſoꝝ copioſiſſi

ſinuen
inltuef
ngheef

3 er. XXXVIII.

Do. intra oc.epi.dñi

ma multitudo: quarũ erãt tã ſcelerati actꝰ: ſanctus dinoſcit᷑ in colũba. miriflco aũt
myſterio dominus noſter ieſus chꝛiſtus vel

taetu coꝛpoꝛis ſui:vel tranſitu gloꝛię ſuę om

nẽ ad momentũ creaturam ſanctiſicat:viui/

ficat ⁊ illuſtrat. Aquas em̃ cõſecrat dũ bah/

tiʒat᷑:terram ſanctiſicat duʒ ſepelit᷑: moꝛtu/
os ſuſcitat dum reſurgit: ceęleſtia gloꝛificat

dum aſcendit ad cęlum ⁊ ſedet ad dexteram

patris.
62 neademd

In ominica de Trinita:
columba Sermo I

—

Sermo
VIII.
Vãnuis fratres ĩ huiꝰ exilij erumno/⸗ A
ſam cęcitatem ꝓ oꝛiginalis peccati
Niuſtiſſima pęna a gaudio beate feli/
citatis deiecti ſimus: nõ tamẽ ita inde pᷣciſi
atq; abꝛupti ſumus vt nõ etiã in iſtis muta
bilibus ęternitatẽ: veritatẽ: beatitudinẽ ꝗ⸗
rere vel deſiderarę ignoꝛemus. Qð ex ee ꝑ/

ſpicuũ eſt: ꝙ nec moꝛi: nec falli: nec miſeri eẽ/⸗

voluntatẽ habemus. Vnde ex hoc naturali
inſtinctu beatos eſſe velle qui eſt omnibus
licʒ diuerſo modo in animis ſinguloꝛũ bea/

— —

titudinis apetitus fiat. Quidã em beatum

exiſtimãt eſſe regno potiri terreno:alii diui /

tus abundare:alij honoꝛibus exaltari: QQui
dam vo laudibus celebꝛes eſſe gaudẽt: alij
tatibꝰ inhiant carnalibꝰ. Sed nequa/

volu

in huius vitę volubilitate vera inueniri
poterit beatitudo. Quocirca tota ſacta ſe⸗

S

Mries ſcpᷣturaꝝ nos a terrenis ad cęleſtia eri.

7

oluir
enhein vita tã ꝑdita:vt eos venerabił baptiſta vi/
enieen pereo ſemini cõꝑaret. Int huiuſmodi hoiel
iedinen ille virtutũ celeſtiũ dominꝰ: ille qui reſpicit
Duben. Pö. 103. terrã æ facit eam tremere: chꝛiſtus ieſus:nõ
enchente dedcignat᷑ humilis et quietus ad ſeruuli ſui
aempneg baptiſmũ ꝓperare.Sed quid mirũ de man
nigcigin, ſuetudine ſi ſe ꝓphetę manib inclinauit q
Pmmsgeitt Cſe ab inimicis ſuis paſſus eſt cruciſigi?Quo
lenalien ꝓperãte ad fluuiũ:talẽ Johes circũſtantib
Untgg Dob. 1. turbis erupir in voce: Ecce agnus dei: ecce
ſniglain q‚ui tollit peccata mũdi:hoc ẽ dicere Meſſa/
RKrK te iam: ceſſate a baptiſmo meo quo pęniten
RK tia incepit: Ecce baptiſta ꝑ quẽ crimina di/
RKZ mittunt᷑: deſinite vlterius a cõſeruo veſtro
Ennttit⸗ baptizari velle:pᷣſens eſt domin omniũ no
W ſtrü qui baptiʒat ad vitã. Illuʒ ſequimini:
S illi credite: ab illo lauacrũ ſalutis tota mẽte
iutctin ſuplices poſtulate:a quo ⁊ egoipſe baptiſta
Elaac. veſter cupio baptiʒari. NHõ renuit quidẽ ie/
nheſnlt ſus teſtimoniũ vocis huiꝰ: ſed qui ꝑ oꝛdinẽ
gnufif vellet vniuerſa cõplere:nihilominꝰbaptiʒa
Hinm rni ſe expedit a iohãne: ⁊ a baptiſta deuotus
Raſun Waetb. 3. baptizãdi ſui potentia tremefactꝰ ait: Ego
mwibhan a te debeo baptiʒzari:⁊ tu venis ad mendẽ:
aunli qm̃ ego creatura ſum: tu creatoꝛ. Ego ſeruꝰ:
uncdipeiſn tu dſñis. Ego ſigura: tu veritas. At ieſus ait:
onnuſei⸗ Sine modo. Sic em̃ decet nos implere om/
4 nẽ iuſticiã: id eſt quid nũc iſta cõmemoꝛas:
Serno I pPꝓpoſitum ſuſcepi hũilitatis:implendũ eſt.
lumn Tunc ille qui ſſumere foꝛmidabat: velocit
iuaſamndn OD baruit ſᷣcipientis imperio. Baptizaat᷑ ergo
zockſt ieſus nõ ſibi: ſed nobiſ. Baptizat᷑ vt nõ pu/
tieipchfitr riſicet᷑ aquis: ſed vt aquas ipſe ſanctificet.
venagickne Paptiʒat᷑ nouus homo:vt noui baptiſma/
gsn tis cõſtituat ſacramentũ. Aperti ſunt inqͥt
itliritil⸗ ei celi. Eſtimo vt in cęleſtibꝰ eſſet miraculũ
ctii:i de his ꝗ gerebant in terris:ſicut ait ſcriptu/⸗
nmun 1. Petri.1. ra: In quẽ cõcupiſcũt angeli ꝓſpicere.QAuõ
Menofeni enim poterant non mirari virtutes celoꝛũ ⁊
ͤnt dominatiões: cherubin ⁊ ſeraphin:cũ vide/⸗
ninfn rent dominũ ſabaoth in fluuio a iohãne ba
viani ptiʒari: VUt aſt iohanis teſtatio etia celeſti
enlo. Audj.3. teſtimonio cõſirmet᷑: vidit ſpmſanctũ coꝛpo
u⸗ lenriet rali ſpecie:quaſi columbã deſcẽdentẽ ⁊ ma/
8 dotue nentẽ ſuꝑ ieſũ: Audit et patrẽ dicentẽ:hic
f eſt ſllius meus dilectus: in quo mihi cõpla/
bln iti cui bene.Aduertite dilectiſſimi fratreſ quaã/
P . ta nobis in baptiſmate dñi noſtri ieſu chꝛi⸗
hintſi, ſti patefacta ſit gratia: qᷓ; ſubtili ſacramẽto
iuch 4 trinitas ſe homi reuelauit. Pater em̃ audit᷑
nn m voce:ſilius manifeſtat᷑ in homie:ſpirituſ/

n

gi adhoꝛtat᷑:vbi vera ⁊ ſempiterna eſt beati

tudo:ad quã niſi ꝑ fidem catholicę pacis co

operãte charitate dei et ꝓximi neminẽ pue/
nire poſſe certiſſimũ eſt. Heniq; ad verã beę⸗
atutidinẽ ꝑuenire volentibꝰ:pmo omniũ fi/

des neceſſaria eſt:ſicut apoſtolica docet au/
ctoꝛitas dicens:Sine ſide impoſſibile ẽ pla/ hepᷣ.in.
cere deo Conſtat ergo neminẽ ad verã ꝑpue
nire poſſe beatitudinem:niſi deo placeat:et
deo neminẽ poſſe placere niſi per fidem. Fi/
des naq; eſt bonoꝛum omniũ fundamentũ.
Fides eſt humaneę ſalutis initiu ʒ. Sine hac
nemo ad filioꝛum dei conſoꝛtiũ poteſt gue/
nire: quia ſine ipſa nec in hoc ſęculo quiſq;

iuſtiſicationis exequit᷑ gratis: nec in futuro
vitam poſſidebit ęternam.Et ſi quis hic nõ
ambulauerit per fidem: non ꝑueniet ad ſpe/

ciem beatę viſionis domini noſtri ieſu chꝛi·

ſti. Pꝛoinde ois anima rationalis ętate cõ/

catoꝛes chꝛiſtiani:et eccłiaꝝ dei doctoꝛes vt

2. Cor 22

B

grua diſcat fidẽ catholicã: maxime ppli pᷣdi-

Bancti dᷣluguſtini de tempoꝛe

.

amãtibus pacẽ ꝓdeſſe.Quõ em̃ docet quis narũ trinitatẽ: in eo vᷣo qð ſemel dicit᷑:dñs munnn
qð nõ didicerit:vł qualit paſtoꝛ eſſe poterit deus ſabaoth: diuinę naturę cognoſcimus ſponne
ſi pane vitę gregẽ ſibi cõmiſſũ paſcere igno/ vnitatẽ. Plane ergo et abſq; omni dubita⸗ E b athehol⸗
rat: Hõ erubeſcat diſcere neſciens qð igno- tione credendũij eſt patrẽ ⁊ ſiliũ ⁊ ſpm̃ſanctũ henlit
rat:nec ſciẽſ tardꝰſit docere qð nouit. Sciat vnũ eſſe deũ gmipotentẽ:ęternũ:ineõmuta ſſio tu
vterq; ſuo dño acceptę pecunię rõneʒ ſe reÄe bilẽ:⁊ ſingulus hoꝛũ deus: 2 ſimul oẽs vnꝰ: nuneflie
diturũ: Zũc deſiderabilẽ fidelis ſeruus au / ⁊ ſingulꝰ quiſq; hoꝛũ plena ⁊ ꝑfecta eęterna elali
Mattð.⁊5. diet vocẽ dñi dicẽtis: Euge ſerue bone et ſi/ ſubſtãtia:⁊ ſimul om̃s vha ſubſtãtia.QAuia ſochun,
4 delis:qꝛ ſuꝑ pauca fuiſti fidelis: ſupꝛa mlra quicqd eſt pater quo deus ẽ: quo ſubſtãtia licnun
= Chte cõſtituã:intra in gaudiũ dñi tui. Omnis eſt:quo cternitas eſt:hoc ſilius:hoc ſpũſſan ſuusſeat
itaq; ſcptura veteris ac noui teſtamẽti diui - ctus.Ita etiã quicqd eſt ſilius ĩ eo qð deus Geſchnn
nitꝰ inſpirata ſi catholice intelligit᷑: hoc in / eſt:qud ſubſtãtia eſi: quo ęternitas eſt: hoc Gnunog
ſinuat:ꝙ pater et filius ⁊ ſpũſſanctus vnus pater:hoc ſpũſſanct eſt.Et quicqᷣd eſt ſpuſ⸗ Alctten
4 ſit deꝰ: euiſdẽ ſbᷣſtãtię vniuſq; eſſentię: at; ſanctus ĩ eo qð deus eſt:quo ſubſtãtia eſt:q Iſlopon
inſeꝑabilis in diuinitatevnitas. Ideoq; nõ ęternitas eſt: hoc pater eſt ⁊ filiꝰ. Vna ergo hunnils.
ſunt tres dij ſed vnus deus:pater ⁊ ſilius et in tribꝰ diuinitas:vna eſſentia:vna omipo/ oßbonus
ſpũſſanctꝰ. &ι0is pat filiũ genuerit et ideo tentia: ⁊ quicqͥd ſubſtãtialiter poteſt dici de Mlinsde
ſilius non ſit qui pater eſt: filiꝰ qꝛ a patre ſit deo.Si foꝛte de ſolo patre interrogatꝰ fue/⸗ Nenne
genitus ⁊ ideo pater nõ ſit qui ſiliꝰ eſt:ſpũſ/⸗ nris:Quid ſit patere Reſpõde:deus.Inter⸗ onigit
ſanctus nec pater ſit nec filius ſed tm̃ patriſ rogat de filio:Reſpõde:deus. Interroga/ ſtyadie
⁊ filij ſpũs: patri ⁊ filio etiã ipᷣe coęgqualis et tus de ſpũſancto: Reſpõde:deus.Si inter/ paler:de
ad trinitatis ꝑtinẽs vnitatẽ:Et hęc trinitas rogatꝰ fueris ſimul de patre ⁊ filio ⁊ ſpũſan/ ſbihpuſe
. vnus deus eſt ex quo oĩa:ꝑ quẽ oia: ⁊ĩ quo ccto:nõ deos:ſed deũ reſpõde vnũ: omnipo Adalam,
Ro. I. olĩa: beato paulo atteſtante vbi ait: Qm̃ extentẽ:incõmutabilẽ.Sciendũ eſt vo ꝙ quę/ õS ucqe
ipſo ⁊ ꝑ ipſum ⁊ in ipſo ſunt omnia:ipſi glo//dã de deo ſubſtãtialiter dicunt᷑: vt deus eit dotane
1.ſen. diſ. ꝛ. ria in ſecula ſęculoꝛũ: amẽ. Teneamꝰigitur· nagnꝰ:ompᷣs:⁊ quicqͥd ad ſe dicit᷑:id eſt ſſ/ göſade
ca.omnes. firmiſſime patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſymſanctũvnũ eſſe ſtantiã diuinitatis ſigniſicãs.Quędam vo ial
naturalit᷑ deũ: neq; tñ patrẽ ipſuʒ eſſe qᷣ filiꝰ relatiue dicunt᷑:vt pater ad filiũ: filiꝰ ad pa/ f
eſt:nec filiũ ipſum eſſe qui pater eſt:nec ſojm̃ trẽ:⁊ ſpũſſanc relatiue ad patrẽ ⁊ filiũ: ad kde
. D ſanctũ ipſuʒ eſſe qͥ pater eſt aut filius. VHna ſe aũt ſiue pat᷑ ſiue filiꝰ ſiue ſpũſſanctꝰ dicit᷑. indit
eſt em̃ patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti eſſentia:in Itaq; Bater eo qð deꝰ eſt:hocipſo ſubſtãätia ebo
nõ eſt aliud pat᷑:aliud filiꝰ:aliud ſpũſſanctꝰ: eſt:qꝛ eiuſdẽ ſubſtãtię ꝓculdubio ⁊ filiꝰ deꝰ r
uis plonaliau ſit pater: alius filiꝰ:alius ⁊ ſpũſſanctꝰ deꝰ.At vᷣo de eo qð pf eſt rela/ deessd
ſpuſſanctus.Qðõ nobis maxime in ipſo ſan tiue dicit᷑:qꝛ nõ ſubę nomẽ eſt:vᷣ refert᷑ ad ſi/ dicakde
ctarũ ſcripturarũ initio demõſtrat᷑: vbi de liũ deũ eſſe. Mec ita dicimꝰ filiũ patrẽ eẽ:ſic ſmuliu
. Señ.i. dicit: Faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ ⁊ ſimili · dicimꝰ deũ eẽ:qꝛ de ſoõſtãtialit᷑ dicit᷑:pr̃o ⁊ uumude
tudinẽ noſtrã. Cũ em̃ ſingulari numero dic: ffliꝰ ⁊ ſpũſſanctꝰ relatiue ðꝛ.Siẽ em̃ relatiue mendel
1.ſen. diſ.?2. Imaginẽ:oñdit vnã naturã eẽ:ad cuiꝰ ima / pater ⁊ filiꝰ dicunt᷑:ita ⁊ ſpũſſanctꝰ ad patrẽ delsen
ca. ꝓponamꝰ ginẽ hõ fiebat:nõ vnã eſſe ꝑſonã. Si em̃ illa ⁊ filiũ qdamodo relatiue dicit᷑:qꝛ patris ⁊S/ nbif⸗
vna eẽntia pfis ⁊ filij ⁊ ſpuũſſcti vna eẽt ꝑſo// lij ſoũs eſt.Sed ipſa relatio ſpũſſiancti non boſed
na:ñ diceret᷑ ad imaginẽ nr̃aʒ:ſ ad imaginẽ/aita recipꝛoca rõne cõuerti poterit ſicut pater Pperls
meã: nec dixiſſet: faciamꝰ ſed faciam. Si vo ¶ filius. Hã parer ſilij pater dicit᷑: ⁊ filiꝰ pris ſidei
in illis tribus pſonis tres eſſent credẽdę vel filius dicit᷑: ſpũs vᷣo ſanctus vnifoꝛmiter di ndei
intelligẽdę ſubſtãtię:nõ diceret᷑ ad imaginẽ cit᷑ ad patrẽ ⁊ filium: qꝛ patris ⁊ filij ſpũůs ẽ. pi
noſtrã ſed ad imagines nr̃as.Sed ad vnaz Dicimus em̃ ſpm̃ſanctũ ſpiritũ patris: ſed lunn
imaginẽ vniꝰ dei homo factus dicit᷑:vt vna nõ viciſſim dicimus patrẽ ſpũſſancti: ne fi in
ſanctę trinitatis eſſentialiter diuinitas inti/ lius eius intelligat᷑ ſpũſſanctus. Itẽ dicimꝰ 5.de Crin⸗/ a n
maret᷑.hanc quoq; trinitatem ꝑſonarũ atq; ſpiritũſanctũ ſpm̃ filij: ſed nõ dicimus filiũ tate ca.. Ran
vnitatẽ naturę ꝓpheta Eſaias reuelatã ſibi ſpũſſancti:ne pater eius intelligat᷑ ſpũſſan/ Mn gie
nõ tacuit:cũ ſe dicit ſeraphin vidiſſe camã/ /ctus.Dicit᷑ ⁊ icẽ ſpſs donũ dei:qꝛ donatoꝛ W
Eſa.o. tia: Sanctꝰ ſanctꝰ ſanctꝰ dñs deꝰ ſabaoth. eſt deꝰ doni ſui. In quibꝰ nominibꝰ circũfer Auen
Vbi pꝛoꝛſus in eo qð dicit᷑ ter ſanctus:ꝑſo/⸗ ri poteſt viciſſim ralatiõis regula:vt ſi dica/ lef,

r gnen
üͤrſif
Ennlun
Nlecngen
egloſchi
lunfi
lusicgöda
Amnsckte
anrisckſi⸗
Noſebſfüch

f Ann
nupnnen

Uerpoletdoen

einrendgn.

Aedas. u
s Inmne
edang gine

retiotha.

emionnie

auni: Adasck
ſenckidc
iQledunn
liö: A'as,
pamitftüa

14

Hülanc d,

„

wapſlbin

—

ldubiotfl=.

wocͤpfcktd⸗

Engnuti
pülenen on

„7

uk Aen

.

minnin
ot flihhie⸗
ii geni 6

1

Tes meKte
lunc .

licthin
Ginu
ino'n⸗
unſn

n Pinane

zoialofl

ercht

BGer. xxxVIII Do. intra oc. epi. dñi Ger. III

mus donatoꝛ doni: æ donum donatoꝛis: qꝛ

ĩ his vocabulis potuit inueniri vſitata huic

S cathegoꝛię ꝗᷓ dicit᷑ ad aliqᷣd circũlatio. Ergo
Hoc donũ dei: id eſt ſpũſſanctꝰ qui de patre

⁊ filio ęqualiter ꝓcedit:ineffabilis quędam

patris ſilijq; cõmunio eſt. Et idᷣo foꝛtaſſe ſic

axpellat᷑: qꝛ patri filioq; poteſt eadẽ appella⸗
tio conuenire. Nam hoc ipſe . pꝛie dicit᷑ qð
illi cõmunit᷑ dicunt᷑: qꝛ ⁊ pat᷑ ſpũs ⁊ filiꝰ ſpi/
ritus recte dicit᷑. Ergo vt nominibꝰ iunctis
quę ſeꝑatim vtriq; ꝑſonę cõueniũt Feriut⸗ q;
cõmunio ꝓpꝛie ſigniſicet᷑: vocat᷑ ſpũſſanctꝰ:
quę eſt tertia in ſancta trinitate ꝑſona patri
⁊ filio ꝑx omnia ęqualis:coxternus et cõſub/

ſtantialis.Et hęc trinitas vnus eſt deus ſo/

lus: bonus:magnꝰ:ęternus:ompᷣs:ipſe ſibi
vnitas:deitas:magnitudo:bonitas:omni/

potẽtia: et quicqͥd ad ſe ſubſtãtialiter dici᷑.

Non ita ĩ relatiuis vocabulis intelligendũ
eſt vel dicendũ: qꝛ dici non poteſt pater ſibi
pater: vel filius ſibi filius: vel ſpũſſanctus
ſibi ſpũſſanctus: ſed hęc relatiua vocabula

ad aliam ꝓculdubio ꝑſonam referri debẽt.

Quicqͥd ergo ad ſe dicunt᷑ pater et filius:nõ
dicit᷑ alter ſine altero:id eſt quicquid dicunt᷑
qð ſubſtantiã eoꝝ oſtẽdat ſimul dicunt᷑. Si
heęc ita ſunt: iaʒ ergo nec pater eſt deus ſine
filio:nec ſilius deus ſine patre:id eſt non ita
dicit᷑ deꝰ pater quaſi filiꝰ nõ ſit deꝰ: nec filiꝰ
ita dici᷑ deus quaſi pater non ſit deus: ſed

ambo ſimul deus:etiaʒ ⁊ vnus deus. Quo

circa quicqͥd ſᷣm ſubſtantiã vel ęternitatem
de eis dici põt: ambo ſimul ſũt:⁊ qð de filio
dicat᷑ deus de deo:lumen de lumine:ambo
ſimul lumen: ſed nõ pater deus de deo: nec
lumẽ de lumine:ſed ſilius deus de deo:⁊ lu/
men de lumine: ambo tñ ſimul et ſemꝑ vnꝰ
deus ⁊ vnũ lumẽ.Sic etiã de alijs axellati/
aniei fim ſubſtantiã dicunt᷑: id eſt qð ſimł
ambo ſt dici debet: vt ompᷣs:magnꝰ: bonꝰ:

h ęternus ⁊c.quę ad ſe dicunt᷑.Qð ſi ita eſt G

ſolũ de eis dici non poteſt illud de illoqð ſił
ambo nõ ſunt: ſicut verbũ de verbo dici nõ
poteſt:qꝛ nõ ſimul ambo verbũ ſed ſolus ſi/
lius:nec imago de imagine:qꝛ nõ ſimul am/
bo imago ſed ſolus filiꝰ imago:nec filius de
filio:qꝛ nõ ſimul ambo filiꝰ:nec pater de pa/

tre:qꝛ nõ ſimul ambo pater.Et iðo qð euã/
Job.i. geliſta ait:Et verbũ erat apud deũ:multũ ẽ
vt ſic intelligat᷑:verbũ qð ſolus eſt filiꝰ erat
abpud deũ qð nõ ſolꝰ eſt pater ſed pater ⁊ fi-

lius ſimul deꝰ. In quo ꝑfecte intelligit᷑ ꝙ nõ

ſceſſit genitoꝛ illud qð genuit. Et að ipein

euãgelio ait:Ego ⁊ pater vnũ ſumus: Vnũ Jobð.ĩo.

ſumꝰ em̃:id eſt qð ille: hoc ⁊ ego ſᷣm eſſentiã

— —

nõ ſm relatiuũ. Qð dicimꝰ lumẽ de lumie:
nõ duo lumina intelligẽda ſunt vel ſepꝑatio

luminis: ſed intelligendũ eſt ꝙ filiꝰ effulgẽ/
tia ęterna lumiĩs eſt ęterni:ſicut imago ſem/
piternę ſubſtantię ſempiterna ẽ imago. Ex/⸗

empli gr̃a: Si quęris quid ſit abꝛahã iuxta

ubſtantiã: Reſpõdet᷑:homo. Si quęris de
abꝛahã cur pat᷑ ſit: Relatiue reſpõdet᷑: quia
filiũ habet iſaac. Si quęris de iſaac cur ſit ſi
liꝰ: Relatiue reſpõdet᷑: qꝛ patrẽ habet abꝛa/⸗
ham. QOis vo relatio ad aliqͥd aliud refert᷑.

Et heęc regula relatiõis in ꝑſonis ſanctę tri-

nitatis intelligẽda eſt. Si ergo interrogatꝰ
fueris de deo: cur dicat᷑ pat᷑:Relatiue reſpõ
de:qꝛ habet ſiliũ. Ita etiam de filio reſpõde
relatiue ideo eſſe filiuʒ qꝛ habet patrẽ. Si
dictũ de deo tibi fuerit: quõ pater hocẽ ꝗq

flilius:aut fili hoc ẽ qð pater? Reſponde ᷣm

ſubſtantiã hoc eſt filius qð pater:hoc pater
qð filius: qꝛ vnꝰ ẽ deus ⁊ vna ſubſtãtia pat᷑
et filiꝰ. Ad ſe em̃ deus ſubſtantialiter dicit᷑:
Ad patrẽ filiꝰ: vel filiꝰ ad patrẽ relatiue di/
cit᷑. Juxta ꝑſonę ꝓpꝛietatẽ nõ eſt pater q ſi-
lius:nec ſilius qui pater:iuxta ſubſtãtię vni

tatẽ hoc pater qð filius:id eſt deus vnꝰ om/

nipotens. Quicquid ergo ad ſeipſum dicit
deus ⁊ de ſingulis ꝑſonis dicit᷑ de patre ⁊ ſi⸗
lio ⁊ ſpũſancto:⁊ ſimul de ipſa trinitate non
pluraliter ſed ſingulariter dicenduʒz eſt: qm̃
quixe nõ aliud eſt deo eſſe ⁊ magnũ eſſe: vł
aliud eſſe vel aliud bonũ eſſe: ſed hoc idem

eſt illi eſſe I magnũ eſſe et bonũ eſſe: ꝓptea

3

ſicut nõ dicimꝰ tres deos: nec tres eſſẽtias:

ſic nõ dicimus tres magnitudines:nec tres

bonitates:ſed vnũ deũ: vnã eſſentiã: ⁊ vnã
magnitudinẽ et vnã bonitatẽ: Abſq; oĩ ſcʒ

dubitatiõe credi neceſſariũ ẽ: ꝙ pater plenꝰ

deus ⁊ ꝑfectus eſt: filius plenꝰ ⁊ ꝑfectus eſt
deus:ſpũſſanctus plenus ⁊ ꝑfectus ẽ deus:
nõ tamẽ tres dij pater et filiꝰ ⁊ ſpũſſanctus:
ſed vnꝰ deus plenꝰ et ꝑfectꝰ: Hec aliqͥd ma/
ius tres ſimul dici pater ⁊ filius⁊ ſpũſſactus
q́; vnꝰquilibet vel pater vel ſiliꝰ vel ſpiritus
ſanctus: qa eadem natura eſt in vnaquaq;
ꝑſona ſimul dicta ꝗᷓ eſt in tribꝰ ꝑſonis ſimul

nomiĩatis.Hõ ita dicimus in hominibꝰ fieri

poſſe: Abꝛahã plenꝰ homo: iſaac plenꝰ hõ:
iacob plenus homo: ⁊ hi oẽs vniꝰ ſubſtaãtię

quãtũ ad hũanã ꝑtinet naturã:non tamẽ hi

E

— —

9

Ser.

Bancti luguſtini de tempoꝛte

tresvnus homo:ſed tres omimodis hoĩes: ſanctus autẽ hoc habet ꝓpꝛiũ ꝙ ex patre et hluin
⁊ aliqͥd maius in tribus cognoſcit᷑ q; in qli- filio ęqualiter ꝓcedit:⁊ eſt amboꝛũ ſpiritus uſu
bet vno eoꝛũ. Item abꝛahã vnus homo:nõ eiuſdemq; ſubſtãtię ⁊ ęternitatis cũ patreꝛ un
tamẽ tres ꝑſonę in eo: ſicut in vno deo tres fllio. Sed heęc tria vere etiã tria ſũt ineffabi/ “ al
. ꝑſonę plenę ⁊ ꝑfectę:Sʒ vna ꝑſona in abꝛa/ liter:quę tria ⁊ eſſentialit tria habẽtia ꝓpꝛi⸗ i
R ha ſicut in vno ſolet homie eſſe. An deo altt etates ſuas: Et hectria vnũ ⁊ vere vnii: xbᷣ ſeaſe⸗
ihil quidẽ ᷣm accidens dicit᷑: qꝛ nihil in eꝓ vnũ tres:ſed nõ tres pfes: nec tres filij: nec niet
murablecſt ner tamẽ omne qð de deo di/ tres ſpũſſancti: ſed tres ꝑſonę: AUnus pater gnte
4 8 cit᷑ jm ſubſtantiã dicit᷑: vt in ſuꝑioꝛibꝰ dixi/ vnus filius: vnus ſpũſſanctꝰ:et hi tres:id ẽ dan
mus. uis em̃ dicit᷑ pater ad filiũ: filiꝰ ad pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctꝰ vnũ ſũt in natura ſnen .
patrẽ ſm ad aliqd: nõ eſt tũ accidẽs patri pa omnipgtẽtia ⁊ ęternitate. Sed hocetiã atq; wnin
trẽ eſſe:nec filio filiũ eſſe:qꝛ ⁊ ille ſemꝑ pater/etiã firmiter tenendũ eſt: nihil in ſancta tri⸗ eaal
⁊ ule ſemꝑ ſilius:qꝛ ęternitas ⁊ incõmutabi Onitate ad ſe dictũ plurali numero eſſe dicen / ſtatue
litas negat alicuiꝰ accidẽtis in deo inſtabili dum:qꝛ ſimplex illa diuinitatis ſummę na. onnſpod
tatẽ: qꝛ omne accidens ſᷣm tempus vel eſſe tura ſingulari numero dici debet nõ plura/ anf N
vel non eſſe poteſt vel potuit vel etiã pote / li: ac ideo nõ tres deos: nec tres omnipotẽ/ Gentet
ODWW ritiqꝛ pater nunqᷓ; nõ pater:ſfilius nunq; nõ tes: nec tres bonos: nec tres magnos: nee uenleen⸗
filius: nec cępit vnq; pater eſſe pater: nec fi- tres cſſentias in deo dicere fas eſt.Cũ enim ſtdelse
lius eſſe filius. ſi aliqñ cępiſſet pater eſſe pſonaliter aliꝰ ſit pater:alius filius:aliꝰ ſpi/ Oiſcheb
pater:vlł filius eſſe ſiliꝰ:vel deſineret eſſe qd rituſſanctꝰ: his tñ vnũ eſt naturę nomẽ qð ſumelig
erat: ſᷣm accidẽs diceret᷑ pater vel filius. Si dicit᷑ deus vel ſubſtãtia vel eſſentia vel om- antnon⸗
vo ꝗsð dicit᷑ pater ad ſeipſum diceret᷑ nõ ad nipotẽtia: vel alia multa ꝗᷓ ſubſtãtialit non uidbe
filiũ: et qð dicit᷑ filius ad ſeipſum diceret᷑ nõ Aatiue de deo dicunk. Indubitãter ſiq deʒ A sſoh
ad patrẽ:ſᷣm ſubſtantiã diceret᷑: Sed pat᷑ nõ/credere debemꝰ ipſaʒ ſanctã trinitatem eſſe ſibett
dicit᷑ pater niſi ex eo qð eſt ei filiꝰ:⁊ filus nöl inſeꝑabilis ſubſtãtię: eſſentię inſepabilitq; Nona.5
dicit᷑ flliꝰniſi ex eo qð habet patrẽ. Nõ ergo opꝑari quicqͥd a ſingulis ꝑſonis legimꝰ oꝑa/ munasß
ſm ſubſtantiã vt dictũ eſt in poꝛibus: qꝛ nõ tum eſiſe.uis em̃ certiſſimũ ſit patrẽ eſſe alcuie
quiſq; eoꝝ ad ſeipᷣm ſed ad ſe inuicẽ atq; ad ſolũ q dixit: Hhic eſt filiꝰmeus dilectus in qͥ Mattb.ʒ. pams
D alterutrũ iſta dicunt᷑: Heq; ſ̃m accidẽs: qꝛ ?I mihi bene cõplacui: Et filiũ eẽ ſolũ ſuꝑ quẽ mnus:g
dõ dicit᷑ pater ⁊ filiꝰ: ęternũ atq; incomuta/ iüla vox ſolius patris ſonuit: qñ in ioꝛdane mynag
bile eſt eis. uis em̃ alius ſit pater: aliꝰ ſl - fm iohannẽ baptizatꝰ eſt:idem vnigenitus busſin
lius:nõ eſt ti diuerſa ſubſtãtia patr et filj: deus qui carnem ſolus accepit:⁊ ſpm̃ſanctũ Winus
quia hęc nõ ᷣm ſubſtantiã dicunt᷑ ſed ̃ᷣm re/ patris ⁊ filij ſolũ eſſe:qui in ſpecie columbę Wetun
latiuũ:qð tamẽ relatiuũ nõ eſt accidens:qͥa ſuꝑ eum baptiʒatũ aſcendentẽ de aqua de/· lelign
Lnõ eſt mutabile.Cũ itaq; tantꝰ ſolus eſt pat ſcendit:⁊ quiquageſima die poſt reſurrecti/Acj.ꝛ. O bline
vel ſolus ſilius vel ſolus ſpũſſanctꝰ:quãtus onẽ chꝛiſti ſideles in vno loco poſitos in lin dunye
eſt ſimul pater et filius ⁊ ſpũſſanctus: nullo guarũ ignearũ viſione adueniens repleuit: genitu⸗
mõ triplex dicẽdꝰ eſt deꝰ: qꝛ nõ eſt q̊ͥ creſcait Illaz tñ veriſſime vocẽ qua ſolus locutꝰ eſt lidici⸗
illa pfectio ſummę trinitatis. Perfectus aũt deus pater: ⁊ illã carnẽ qua ſolꝰ homo facxꝰ ltſeag
ſiue pater ſiue ſilius ſiue ſpũſſanctꝰ:⁊ ꝑfectꝰ eſt vnigenitꝰ deꝰ: ⁊ illã columbã in cuiꝰ ſpe⸗e- Gfert.
deus pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſanct*: ideo trinitas cie ſpũſſanctus ſuꝑ chꝛiſtũ deſcendit:illaſq llfnne
potius q; triplex dicẽda eſt: habẽt ſingulei linguas igneas in quarũ viſione ſideles in genttüde
E ꝑſonę aliquid ꝓpꝛiũ qð inſeꝑabili vno loco cõſtitutos repleuit: oꝑa eſſe totiꝰ ſgik
tggqualitate aliquã in ſe oſtendãt ꝓpꝛietatẽ. ſanctę trinitatis:id eſt vniꝰ dei qui fecit ĩ cę/ Nams.
Pater ſolus pater:⁊ filiꝰ ſolus ſilius:⁊ ſpũſ/ lis ⁊ in terra viſibilia ⁊ inuiſibilia veriſſime luggn
ſanct ſolus ſpũſſanctꝰ. Et pater hoc habet credendũ eſt. Heus ergo ꝑ imenſitatẽ natu/ bettie
ꝓpꝛiũ:qð ex omibꝰ ꝗ ſunt ſolꝰ eſt:qꝛ ab alio rę ſuę totã creaturã ſuã ⁊ implet ⁊ ↄtinet: ac dlſope
nõ eſt: ac ꝑ hoc ſolus eſt in paternitatis ꝑſo per hoc totũ quicqͥd eſt implet pat᷑: totũ ſi- ug haig
na:no in diuinitatis eſſentia. Unigenitꝰ ο lius:totũ ſpũſſanctꝰ:qꝛ pater ⁊ filius ⁊ ſpũſ.⸗ lnpanet
dei ſilꝰ hoc habet ꝓpꝛiũ ꝙ ex ſolo id cõſub/ ſanctꝰnaturslitervnus ẽ deus. Inſeꝑabilis nius⸗
ſtãtialiter: id eſt patre: et coeſſentialiter ſolꝰ ergo naturę vnitas nõ põt ſeꝑabiles habe/ tsͤigy
genitꝰ ẽ: ⁊ in hoc ꝑſonę ſuę ꝓpꝛietas. Spũſ/ reꝑſonas. hec vo ſummę diuinitatis at; Epi

ðð R

Ger. xxxvVIII Do. intra oc. Epi. dñi Ber. IIj

6 ⸗ . „ „
ie indiuiduę vnitatis natura ꝗẽ ſola vbiq; to Sicut pater habet vitam ĩ ſemetipſo:ſicta/ Joh. 5.
Wl ta:ſicut vbiq; inſeꝑabilẽ habet vnitatẽ na/ lem filiũ genuit:qͥ vitã haberet i ſemetipſo.
tuſcrin, ture vel oꝑpis:ſic ſeꝑationẽ non põt accipere Spirit ſiquidẽ ſctũs nec ingenitus nec ge⸗
dhii⸗ ꝑſonaꝝ. HNoiant᷑ ddẽ ille pſonę aliqñ ſingu / nitus alicubi dicit᷑: Ne ſi ingenitus dicerek
— le: Sʒ ita le voluit ipſa de trinitas inſeꝑa / ſicut pater: duo patres ĩ ſancta trinitate in/
angi bilẽ oñdere in ꝑſonis:vt nullũ ibi nomẽ ſit telligerẽtur: Aut ſi genitus diceret᷑ ſicut fili ·
Nens ii in qlibet ꝑſona qð ad aliã ᷣm relationis re- us:duo itidẽ ſilij in eadẽ eſtimarent᷑ eſſe ſan
– gulã nõ referat᷑. Sic pater ad flliüũ: vel filius cta trinitate: Sed tantumõ ꝓcedere de pa /
iende ad patrẽ: vel ſpũſſctũs ad patrẽ ⁊ filiũveriſ tre ⁊ filio:ſalua ſide dicenqꝰc. Qui cũ nõ de
lunnmn ſime refert᷑. Ea vᷣo noĩa ꝗᷓ ſubſtantiã vel po/ patre ꝓcedit in filiũ: ⁊ de filio ꝓcedit ad ſan
ggin tentiã vel eſſentiã dei ſigniſicãt: vel quicd ctiſicandã creaturã:ſicut quidã male intelliꝰ
Auninun⸗ pꝓpꝛie ad ſe dicit᷑ deus: oibus ꝑſonts ęqua/ gentes credendũ eſſe putabãt: ſed ſimul de
nceſenn. liter cõuenit:vt deus magnꝰ: bonꝰ: ęternꝰ. vꝛtroq; ꝓcedit: qͥa pater talẽ genuit filiũ:vt
sſinmen omnipotẽs:⁊ omia ꝗᷓ naturaliter de deo di / quẽadmodũ de ſe:ita ⁊ de illo q; ꝓcedat ſpoi
Nhelo ln cunt᷑. Mõ eſt aliqð naturę nomẽ qð ſic prfi rituſſanctus. Decẽ ſũt genera locutiõis:qui P
NsonncD cõuenire poſſit vt aut filio aut ſpũiſctõ con us hoĩes ſuos ſenſus ſolẽt inter ſe cõferre.
Sagos: uenire nõ queat. Deus em̃ pater naturali ꝭtHõ de illis dico:quas grãmatici partes oꝛa
sel Cimn eſt deus:equaliter ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſctũs. Idcir/tionis vocãt:bᷣ de illis quas philoſophi grę
lus co inſepabilis eſt ſctã trinitas in ꝑſonis ſen ce cathegoꝛias: latine ſpicamẽta appellare
me tonic⸗ ſu intelligẽda:q;uis in voce ſeꝑabilia habe/ ſolẽt.Quę quidẽ ſic noiant᷑: Subſtantiaã:q̃/
ſentnMor⸗ ant nomia: qꝛ pluralẽ numerũ in naturę no litas:quãtitas:ad aliqͥd: qð genꝰ locutiõis
btint minibꝰ nullatenꝰ recipit. In hoc oñdit᷑ ꝑſo/ relatiuũ dicit᷑. Itẽ habitus:ſitus: tẽpus:lo/
btigicie nas non poſſe diuidi in ſctã trinitate:qꝛ cu/ cus:facere: pati.hhęc ſũt igit cauſę locutõis
Unetanee iuſlibet ꝑſonę nomen ſemꝑ ad alterũ recibit noſtrę.Aut em̃ de ſubſtãtia cuiuſlibet rei lo
jeinetblig ꝑſonã. Si patrẽ dicis ſiliũ oñdis: ſi filii no quimur: vel de quãtitate:id eſt magnitudi⸗
nsleonion- minas patreʒ ſᷣdicas: ſi ſpmſanctũ apellas ne:aut etia de qualitate:in quo genere locu
lleicl alicui eſſe ſpm̃: neceſſe eſt intelligas id eſt tionis bonos dicimus qͥ boni ſunt. Aut o
3dllemsnie patris ⁊ filij. Et hoc regulariter tenere debe/ ad aliqd:id eſt dũ pſonę quęlibet inter ſe cõ
ſoliſgi mus: ꝙ omis natureę noia vel eſſentię: ſicut ferunt᷑: vt dñs nõ dicit᷑ niſi ſeruus intelliga/
ginte invna ꝑſona ſingulariter: ſic etiã ſemꝑ in tri tur:nec iteruʒ ſeruus niſi reſpiciat᷑ ad dim.
mnnignu bus ſingulari noie dici debẽt. Si quis vero Itẽ de habitu animi vel coꝛpis: aut de ſitu
irtſpiuel minus eſt in talibꝰ exercitatus myſters ſũ/ i quo cõſiderabit᷑ ſtare:ſedere:iacere.De lo⸗
ſiß it mę trinitatis: votis agat apud deum vt in / co ⁊ tẽpoꝛe:id eſt qͥd in qͥ loco vł tẽpoꝛe ſiat.
henech 4 telligat ꝗᷓ dei ſũt:nõ mecũ querelis ꝙ ea ſcri Itẽ qͥs qͥq faciat vel patiat᷑ ſępe loquela no
4 r O pſi quęin ſctõꝝ dictis doctoꝝ legebã. Sciẽ ſira oñdit.hhis ꝗ̊ omibꝰ modis:ſolet ſancta Q
lo nn dum vᷣo eſt ꝙ ꝑ omiĩa idẽ eſt patrẽ dicere ⁊ n, iihun⸗ de deo loqui:ſed aliter ꝓpꝛie: aliter
dhoſeſi genitũ:qꝛ ⁊ ſiliũ non genuiſſet niſi ꝑhiberet Itranſlatiue:aliter relatiue. Pꝛopꝛie deus di
nnsnu eũ dici ingenitũ: qꝛ dũ dicit᷑ ingenitꝰ:nõ qð cit᷑ ſubſtãtia vna:ſũma: ineffabilis: ꝗᷓ ſemꝑ
uslar ſit ſed qð nõ ſit ille de quo dicis ingenitꝰ ſi/ idẽ eſt qð eſt: qꝛ nihil ei accedẽs vel recedẽs
Neſ gniſicat᷑. Pat itaq; ſᷣm affirmationẽ: ingeni ineſſe poterit: quę ſemꝑ eſt: qꝛ ſemꝑ immu,
hinan ſ⸗ tus ſᷣm negationẽ dicit᷑. NHegat᷑ itaq; eũ eſſe tabilis. Itẽ deus magnus dicit᷑: nõ aũt ma
ſmditilis genitũ de qͥ h dicit᷑: nec tñ aliqd eũ genuiſſe gnitudine:niſi q̃ ivſe magnꝰ eſt et imenſus.
ne icttel ſigniſicat᷑ dũ dicit᷑ ingenitꝰ. Patrẽ itaq; dũ Ea igit᷑ magnitudine magnus eſt: qua ipſe
Meſeſon dicimus: ſignificamꝰ eum filiũ genuiſſe: da eadem eſt magnitudo:⁊ ea bonitate bonus
iguiſeclic/ filius ꝓpꝛie de eo genitus dicit᷑: qꝛ patrẽ ha quę ipſe eſt. Hec deo aliud eſt eſſe:aliud ma
lavenſme bet qui eũ genuit.Sed nõ inter patrẽ ⁊ filüi gnũ eſſe:aliud bonũ eſſe:ſed eo quo magnꝰ
tateſun h diuiſio vlł ſciſſio:qꝛ alter in altero eſt: Sicut eſt ⁊ bonus eſt:ideo nec tres ſubſtãtias:nec
tinn Job.4. in euãgelio legimus ipſũ dñm dicentẽ: Ego tres magnos: nec tres bonos de deo dicere
atrlol in patre ⁊ pater in me eſt. VUnus ab vno ge/ fas ẽ. Qð aũt facere icit᷑: de deo veriſſune
iius ti⸗ nitus:pꝑfectꝰ a pfecto. Plenitudo diuinita/ dicit᷑:ꝑ quẽ oĩa facta ſũt ꝗ̊ ſũt: dño dicente:
lendli tis in vtroq;: nihil differens alter ab altero: Pater meꝰ vſq; modo oꝑatur ⁊ ego operoꝛ. Johᷣ. 5.
nioni qꝛ vita a viuẽte eſt ſilius a patre:ſic ipſe ait: heęc quipe in pᷣdicamẽtis ſupꝛa noiatis de

“W

ec 2

Deod dicunt᷑: ſi tñ pꝛopꝛie de illo aliquid dici

P S. 79.

oꝛe homiĩs põt. Relatiue aũt de deo dieitur
pater ⁊ filiꝰ⁊ ſpũſſanctꝰ:ſicut ſupꝛa abundã/
ter docuimꝰ. Situs vo ⁊ habitꝰ ⁊ loca ⁊ tem
poꝛa ⁊ pati nõ ꝓpꝛie ſed trãſlatiue ꝑ ſilitudi
nes dicunt᷑ ĩ deo. Mã ⁊ ſedere ſuꝑ cherubin

Põ.103. dicit᷑: qð ad ſitũ: Et abyſſus taq;ᷓ veſtimẽtũ
Ns.ioi. amictus eius:qð ad habitũ:Et anni nõ de/
NPð.138. ficiẽt:qð ad tẽpus:Et ſi aſcẽdero ad cęlũ tu

Geñ. 6.
Hiere.ð.

2. Corj. 1.

R

illic es:qð ad locũ ꝑtinet. Dicit᷑ ⁊ 5 deo: Pe
nitet me hoĩeʒ feciſſe:vł etiã: Laboꝛaui ſuſti
nens: Heq; em̃ aliqͥd deus patit᷑ quãtuʒ ad

eius ſubſtantiã ꝑtinet:qꝛ deꝰ eſt: qꝛ incomu

tabilis ⁊ impaſſibilis ſubſtantia eſt: dũ alię
omnes ſubſtãtię capiunt accidẽtia quibꝰ in
eis fiat vel magna vel quãtacũq; mutatio:
deo autẽ eiuſmodi aliqͥd accidere nõ põt: et
ideo ſola eſt incõmutabilis ſubavel eſſentia
quę deꝰeſt:cui ꝓfecto ipᷣm eſſe vnde eſſentia

noiata ẽ maxie ac veriſſime cõpetit. Cui ſo⸗/
li optime id cõgruit nomen qð gręci dicunt

on:latini eſt:ſicut aplus ait:Mõ eſt in illo ẽ.
Jam vo ſublimitas huiꝰ tã arduę diſputa/

tionis reſpirare aliquãtulũ dictante admo/

net vt liberioꝛi ſenſu ea quę deinceps dicen/
da ſũt ingrediat᷑ explanare.Ois itaq; ſctõꝝ
auctoꝛitas libꝛoꝝ hoc nobiſcũ agit vt recte
de deo credamꝰ:eũq; tota animi intentione

amemꝰ: Sed acies mẽtis hũanę inualida ẽ

ad aſpiciẽdã diuinę maieſtatis excellentiſſi/
mã lucẽ niſi iuſticię ſidei ⁊ dilectiõis diuina
donãte gr̃a illuſtret᷑ ſpẽldoꝛe:q̃ ꝓpter diui/
na votis omibꝰ poſtulãda eſt gr̃a vt mũdet᷑
oculus coꝛdis ad videndũ qᷓ; ꝓpꝛie trinitas

ſit vnus ⁊ ſolus ⁊ verus deus: ⁊ qᷓ; recte pat᷑

Matthᷣ.S.

E.

⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſanctꝰvniꝰeiuſdẽq; ſubſtãtię vel

eſſentię dicat᷑: credat᷑:intelligat᷑. Ad huius
ſacratiſſimę beatitudinis viſionẽ nemo niſi

ꝑ fidẽ mũdato coꝛde attingere poterit:dicẽ/
te ipſa veritate. Heati mũdo coꝛde qm̃ ipſi
deũ videbũt.hhęc vo viſio nõ carnalibꝰeſti/

mãda eſt oculis cerni poſſe: ſed purę mẽtis

intuitu ↄſideranda ẽ: ſᷣm qð ſanctiſpũs gr̃a

noſtrę mẽtis aciẽ illuſtrare dignabit᷑. Eoꝛũ

igit᷑ ꝗᷓ ſunt vel fuerunt vel futura ſunt:cã eſt

deus:⁊ eoꝝ datoꝛ ẽ ⁊ creatoꝛ: ⁊ nõ eſt dicere
hoc eſt ipᷣm quibꝰ vt eſſent dedit: nec alicui
creaturę partẽ ſuę ſubſtantię dedit:⁊ cũ ipſe
ſit imutabił: mutabilia ſine ſui mutabilita⸗
te creauit. Ideo iĩ illo hymno laudabili:quẽ

ꝑacta cęna myſtica coꝛã diſcipulis in laudẽz

patris dei filiꝰ decãtauit:nõ dixit de ſidelihꝰ

ſuis:vt vnũ ſint nobiſcũ:ſᷣ vt vnũ ſintĩ no/ Job.rr.

bis:qꝛ diuerſa ſubſtãtia eſt creatoꝛ ⁊ creatu/

ræg. Mec etiã dixit: Ego et ipſi vnũ:qᷓuis ꝑ id

qð eccleſię caput eſt: ⁊ coꝛpus eius eſt ecclia
poſſit dicere:Ego ⁊ ipſi non vnũ:ſed vnus:
qꝛ caput ⁊ coꝛpus vnꝰ eſt chꝛiſtꝰ:Sʒ diuini/
tatẽ ſuã ↄſubſtãtialẽ patri oſtẽdens ait: Vt
ſint vnũ. Vult ergo eſſe ſuos vnũ: ſ in ipᷣo:
qꝛ in ſeipᷣis nõ poſſunt nõ diſſociari ab inui/
cem ꝑ diuerſas volũtates. Cũ em̃ ſit ſancta
trinitag vnꝰ ⁊ ſolus in ſubſtãtia: ſolus in ꝑ/
ſonis tnta: quędã cũ młta voluit eſſe nõ illð
eſſe ea voluit qð ille ipſe eſt dũ ea ꝗᷓ voluit
eſſe oꝛiginẽ habent. Illi ſiquidẽ ſine oꝛigine
eſt eſſe deũ ſupꝛa omnẽ exiſtẽtiã: ſupᷣ omnẽ

BGancti cluguſtini de tempoe

vitã:ſupꝛa omnẽ intelligentiã credimꝰ eſſe:

Et ille eſt ſumma exiſtentia:ſũma intelligẽ/
tia:ſũma vita:a quo oĩs vita: oĩs intelligẽ/

tia ⁊ oĩs exiſtẽtia.Dei em̃ idẽ ipᷣm eſt ⁊ potẽ/

tia ⁊ ſubſtãtia⁊ diuinitas:⁊ hęc oĩa vnũ:Et

hoc vnũ ſimplex de dei filio doctoꝛ egregiꝰ

beatus Paulꝰ aplus dicit: Cũ eſſet i foꝛma NCbik.2.

dei nõ rapinã arbitratꝰ ẽ eſſe ſe ęqualẽ deo.

Pꝛoinde meliꝰ eſſe videt᷑ equalitatẽ de diui Z

nis dicere ꝑſonis qᷓ; ſilitudinẽ:quãqᷓ; vtrũq;
inueniat᷑:qꝛ vna queęlibet ſubſtantia ſᷣm qð
ſubſtãtia eſt:nõ eſt alia vt ſit ſilis ad aliam.
Nec em̃ in ſancta trinitate ſubſtãtia ſubſtã/⸗
tię ſilis eſt:ſed vna ⁊ ipſa eadẽ ſuba eſt: non
eſt alia patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti:nec ſunt
tres ſubſtãtię ſiles:ſed vna triũ ęqualit᷑: nec
pater filio pꝛioꝛ: nec filiꝰ patre poſterioꝛ: ſic
arriani voluerunt. Mam abꝛahã ⁊ iſaac licʒ
vniꝰ ſint ſubſtãtię ſᷣm hũanitatẽ: tñ abꝛahã

pꝛioꝛ eſt tꝑe ⁊ iſaac poſterioꝛ:q;ᷓuis ſint ſiles

ſubſtãtię:tñ illa ſimilitudo ſubſtãtię in ſilio

poſterioꝛ eſt tꝑe:qð impiũ eſt in deo credere

aliqd pᷣus eſſe vel poſteriꝰ:qꝛ nõ ex tꝑe deus
ccpit eſſe pater:ſed ſiẽ ſemꝑ deꝰ:ita ſemꝑ pa

ter: ſemper habẽs filiũ quẽ ſemel genuit ex

ſua ęqualẽ ſibi natura. Addũt quoq; diale/
ctici ꝙ om̃e ſiłe receptibile poſſit eſſe diſſili/
tudinis: ſicẽ duo homies qᷓ;uis ſilis ſint ſubę

diſſiłes poſſunt eſſe moꝛibꝰ: ideo nõ poſſũt

ꝑ oĩa ęquales dici ⁊ ſunt duę ſubę in eis di/
uiſę: vnuſquiſq; in ſua ſuba plenus homo:iĩ
patre vo ⁊ filio ⁊ ſpũſancto nõ eſt ſilis ſuba
ſed vna ęqualis ꝑ omnia et Oαο0οουοσoß:

☛

ſubſtãtię:ſicut hęretici voluerũt.

int᷑ ſmones de Uerbis dni LXll.

id eſt vniꝰ ſubſtãtię: non ooiop:id ſimilis

i adẽ dñica aliꝰ mo:qͥ habet᷑

uin ebech

kait
‚nuckcha

cennes
ſan. Si
ſeuoluce.
ſiſiz
Ainptene
nple
Pn
liNond

ſinsi. b
niserccl
(coned
o diopeſe

Pez nis viuus

nonude⸗
Pbſae
ſuicedil
fſlonea
ten vin
diolu
Rese
valere
ſek.S.
blen⸗
o orn
iuſtife
lognl
oponit,
mnl,
ung n
dinbona
iltiudi

tdüail
uiceſeangn
tiniſtoni
nägeninecſe
ümnutli⸗
mcisintclc⸗

Könett
beca:acd

dococgeg

Lüchgtiſam
eſeegntlida.

unltuidedll
liigliinig
bſtantufnch
ſkisaddlur.
lbſtänaht
Eeſubꝛeheen
ſanctuneeſon
nüggelun
nepolteneri

nchnis atlls

*

btinr ii⸗

nbeooel⸗

öapens
iulenen
mignunc
loqzde
ſechedolflu
ſisſnnſc⸗

9

opoli

=
—

ibellceh Wattb. 22.

uOα 4
oidl

Kä“

bab
aͤbeb
i

Bermo xxXIX Do. . poſt oc.

Sermoſ PasPmeppococausgfeni pi
xXXX. phanię de charitate Sermo 1
A pbe n ſ inplicẽ abit

inarũ ſcripturaꝝ multiplicẽ abũ

. A⸗ Qdantiã: latiſſimãq; doctrinã fratres

chariſſimi:ſinevllo erroꝛe compᷣhen
dit:et ſine vllo laboꝛe cuſtodit:cuius coꝛ ple

Peteie⸗ qð foꝛte nõ noſti:⁊ in eo qð i ſcriptu
rs nõ intelligis. Charitas patet in diuinis 2

Ro.iʒ.nũ eſt charitate: dicẽte aplo: Plenitudo le/⸗

„

1. Timot. Ie

8

gis eſt charitas. Et in alio loco: Finis inqᷣt

legis ẽ charitas. Et iterũ diẽ: Finis ſᷣcepti ẽ

charitas ð coꝛde puro ⁊ ↄſcia bona ⁊ fide nõ

ficta. Si &Snõ vacat oẽs paginas ſeturarũ

reuoluere:tene charitatẽ:⁊ i ea inuenies om

nẽ ſciaʒ. Quis ẽ aũt ſinis pſᷣcepti: niſi ſcepti
adimpletio: niſi legis plenitudo? Qð & ibi

in abꝛahe ꝑegrinatiõibus mãſuetiſſima: in
tribꝰpueris iugulãdis ignes innocẽter expe

dixit: Plenitudo legis ẽ charitas:hoc etiã h

dixit: Finis ᷣcepti eſt charitas.Hec dubita
ri vllo mõ põt: ꝙ templũ dei ſit hõ: in q̊ ha/

i1.Job.ꝗ. bitat charitas. Dicit em̃ ⁊ iohes:Deus cha/

ritas ẽ. hec eni dicẽtes apłi: nobis charita/

tis excellẽtiã cõmẽdant.MHõ vtiq; aliud niſi
qð comederũt:eructuare potuerũt. Ipſe qͥʒ

SZob.s. dſis paſcẽs eos ᷣbo vᷣitatis:qð eſt ipſe pa
Job.iʒ. nis viuus qͥ de cęlo deſcẽdit: M.aãdatũ inqᷣt

——
———
.

nouũ do vobis:vt diligatis inuicẽ.Et iteꝝ:
In h̊ ſcient oẽs qꝛ diſcipuli mei eſtis:ſi vos
iuicẽ dilexerit. Ille em̃ qͥvenit ꝑ crucis irri/
ſionẽ carnis ꝑimere coꝛruptionẽ et vetuſta/
tem vinculi moꝛtis nr̃e ſuę moꝛtis nouitate

diſſoluere:mãdato nouo fecit hoĩiem nouũ.

Res em̃ ver erat vt hõ moꝛeret᷑. Qð ne ſꝑ
valeret i hoĩe: res noua facta ẽ vt de moꝛe⸗
re᷑. Sʒ qꝛ in carne moꝛtuꝰẽ nõ in diuinitate

* — * * 9*

Pl.

Si em̃ noſti charitatẽ: aliqᷣd noſti vñ ⁊ illud

ſermonibꝰ:qͥ charitatẽ tenet ĩ moꝛibꝰ. Qua
ꝓpt frẽs ſectami charitatẽ dulce ac ſalubꝛe

viculũ mentiũ: ſine q̃ diues pauꝑ eſt: ⁊ cũ q̃ᷓ

pauꝑ diues ẽ.hhęc in aduerſitatibꝰ tolerat:i

ꝓſperitatibꝰ temperat: in duris paſſiõtbus
foꝛtis:in bonis oꝑibꝰ hilaris:in tẽptatione

tutiſſima: in hoſpitalitate latiſſima: int ve/
ros frẽs lętiſſima: int falſoſ patiẽtiſſima. In
abel ſacrificio grata:ĩ noe ꝑ diluuiũ ſecura:

ctat:in machabeis ſęuos ignes foꝛtiter tole/
rat. Caſta ĩi ſuſanna erga virũ: in anna poſt
virũ:in maria pᷣtervirũ.Libera in paulo ad
arguendũ:hũilis ĩ petro ad obediẽdũ:hũa/

na i chꝛiſtianis ad ↄſitendũ: diuina ĩxðo ad

6

Heñß. 12.

ignoſcẽdũ. Sed qd ego de charitate maius
aut vberiꝰ poſſũ dicere: qᷓ; qð ꝑ os apli lau/

des eiꝰintonat dñs:ſupeminentẽ viã demõ
ſtrãtis atq; dicẽtis:Si linguis hoĩim loquar
⁊ angeloꝝ: charitatẽ aũt nõ habeã: factꝰ ſũ

velut gramẽtũ ſonãs:aut cymbalũ tinniẽs:
Et ſi habuero ꝓphetiã: ⁊ nouerim myſteria

oĩa:⁊ omnẽ ſciẽtiã: ⁊ habuero omnẽ fidẽ ita

vt mõtes tranſferã:charitatẽ aũt nõ habeãs:

nihil ſũ.Et ſi donauero oẽs faclłtates meaſ:
ſi diſtribuero oia mea pauꝑibꝰ: et ſi tradi

dero coꝛpꝰmeſũ vt ardeã:charitatẽ ñ habeã:

nihil mihi ꝓdeſſet. Charitas magnanima ẽ:

ꝑ ſempiternã vitã diuinitatis:nõ pmiſit eſſe

Ro.ꝗ. Moꝛtuꝰeſt ꝓpt᷑ delicta nf̃a:et relurexit ꝓpt

iuſtiſicationẽ nr̃aʒ.Qui g̊ moꝛtis vetuſta/
tẽ attulit vitę nouitatẽ:ipᷣe ↄð vetus peccatũ
opponit nouũ mãdatũ.QRuapꝛopi qſqs ve/
tus pctm̃ vis extinguẽ:mãdato nouo extin/

Cgue cupiditatẽ ⁊ amplectere charitatẽ. Siẽ
i1. Timotð.o. em̃ radix oĩm maloꝝ ẽ cupiditas:ita ⁊ radix

oim bonoꝝ ẽ charitas. Totã magnitudinẽ
⁊ latitudinẽ diuinoꝝ eloquioꝝ ſecura poſſi/
det charitas:q̃ deũ ꝓximũq; diligimꝰ. Nho/
cet em̃ nos vnꝰ cęleſtis mgtr̃: et dic: Diliges
dñm deũ tuũ ex toto coꝛde tuo:⁊ ex tota aia
tua:et diliges ꝓximũ tuũ ſiẽ teipᷣm. In his
duob p̃ceptis vniũſa lex pendet ⁊ ꝓphetę.
Si nũc ̊ nõ vacat oẽs paginas ſctãs ꝑſcru/
tari:oĩa volumia ſermonũ euoluere:ſcriptu
rarũ ſecreta penetrare:tene charitatẽ vbi pẽ
dent oĩa:ibi tenebis etiã qð ibi nõ didiciſti.

ſempitnũ interitũ carniſ. Itaq; ſic di apls:

benigna ẽ. Charitas nõ ęmulat᷑: nõ agit
perã. Mõ inflat᷑: nõ dehoneſtat᷑:nõ ꝗrit uue

ſua ſũt.Mõ irritat᷑:nõ cogitat malũ:nõ gau
det ſuꝑ iniqtatẽ: cõgaudet autẽ vitati.QOia
tolerat:oĩa credit:oĩa ſperat:oĩa ſuffert:cha

ritas nunq; cadit. Quãta ẽ iſta aiaꝝ ſalꝰ:ſci
entię ſolidamẽtũ:fidei fructꝰ: diuitię paupe

rũ: vita moꝛiẽtiũ? Quid tã magnanimũ qᷓ
ꝓ ĩpijs moꝛi:? Quid tã benignũ qᷓ; inimicos
diligere? Sola ẽ quã fęlicitas aliena nõ pꝛę-
mit: qꝛ nõ ęmulat᷑. Sola ẽ quã fęlicitas ſua

nõ extollit:qꝛ nõ flat᷑. Sola ẽ quã ↄſcia ma-

la nõ pũgit:qꝛ nõ agit ꝑperã. Int oppꝛobꝛia
ſecura ẽ:int᷑ odia bñſica ẽ. Int᷑ iras placida
eſt: int inſidias innocẽs. Inter iniqᷣtates ge

mẽs:in veritate reſpirãs. Quid illa foꝛtius

nõ ad retribuẽdas ad nõ curãdas iiuriaſe
Quid illa faciliꝰ:nõ vanitate ſᷣ vᷣitate:Naʒ

ideo tolerat oĩa in ſ̊ſenti vita: qꝛ credit oĩa
de futurs vita:⁊ ſuffert ois ꝗ hic irogant᷑:qꝛ
cLc „»„

.

—

E

EEEõ
D

er⸗ „ nmeRMnυ ,t. vn PE Da lſoνd nte Nnat itete Nrn

Bancti aluguſtini de tempoee

ſperat oĩa ꝗ̊ ibi pꝛomittunt᷑: merito nunq; bilit᷑ ꝑmanẽti vᷣbo vlla ex ꝑte cõparãda aribdb· ſobſer⸗
cadit. Ergo ſectamini charitatẽ: ⁊ eꝗẽ ſancte tramur: Aur ego qꝛ hęc dixi:cõparaui? SeTd utinobt
cogitãtes afferte fructꝰiuſticię. Et qð vberiꝰ quoqͥ mõ inſinuare vobis volui: vt deꝰ* qcãB· Aliglopi
qᷓ ego dicere potui:vos iueneritis in eiꝰlau / exhibet i coꝛpalibꝰ rebꝰvaleat vobis ad ce᷑"Fͤ MmMiN
dibꝰ:awareat ĩ vrfis moꝛibꝰ.Opoꝛtet &̊ vt ſe dẽda ea ꝗ̊ nõdũ videtis de ſpiritalibꝰ vᷣbis. paibe
nilis ᷣmo nõ ſolũ nõ ſit ꝗquis:ſᷣ etiã bꝛeuis. Sß!ed iã ad melioꝛa trãſeamꝰ. NHNã vba ſonãt chritole
¶ In eadẽ dnica de eo ꝙ chꝛiſtribꝰ Zabeüt. De ſpiritalibꝰ cogitatiõibꝰ iuſticas tenrietii
GSermo.XL.. Mmodis i ſcpturis itelligat᷑ II cogitate.Cogitãs iuſticiã ↄſtiturꝰi iſnis ꝑti· C ms par⸗
Ominnf ieſus xpᷣs quãtũ aiaduer⸗ bus occidẽtalibꝰ: cogitãs iuſticiã cõſtitutꝰi (AWAWYjikavi
4 S tere potuimꝰ:ſcpᷣturas ſcʒ peiginas oꝛiẽte:vñ ſitvt ille totã iuſticiã cogitet:⁊ ille naendei
ſctãs:tribꝰ modis noiat᷑ qũ ſᷣdicat: non tomm videat:⁊ ille totãa: NHam qͥ vider lrmade
ſſue ꝑ legẽ ⁊ ꝓphaſ:ſiue ꝑ epłas aplicaſ: ſlue iuſticiã ſᷣm quã gerat aliquid: ipſe iuſte ge⸗ geiſclet
fidẽ reꝝ geſtaꝝ:q̃s ĩ euãgelio cognoſcimꝰ. rit. AVidet intus:agit foꝛis. Unde videt in Soni
Pꝛimꝰ modꝰ ẽ ſᷣm deũ ⁊ diuinitatẽ illã patri tus:ſi nihil ſibi pꝛęſto eſt: Quia ipſe in par/ mnetaput
coequalẽ atq; coęternã añ aſſũptiõʒ carnis· te poſſitus eſt:ad eandem partẽ nõ perueni/ ſunetüb
WVy Alit modꝰẽ cũ aſſũpta carne iã idẽ deꝰ qͥ hõ: et alteriꝰ cogitatio.Lũ aſũt idẽ videas mtte ( iſös
ꝛidẽ hõ qͥ deꝰ ſᷣm quãdã ſuę excellẽtię ꝓpꝛi/ tu hic poſitꝰqð videt ille tã longe poſitꝰ: et Putaa Genaa
etatẽ q̃ nõ cęteris coęquat᷑ hoibꝰ:ſed ẽ medi totũ tibi luceat:totũ illi videat᷑:qꝛ ea ꝗͥ dui· liami⸗
/ atoꝛ ⁊ caput ecclię eſſe legit᷑ ⁊ intelligit᷑. Ter/⸗ na ⁊ incoꝛpoꝛea ſũt vbiq; ſũt tota: cede ve csu lkite
nius modꝰẽ qͥdamõ totꝰ chꝛiſtꝰ ĩ plenitudie buũ totũ in pfe:totũ in vtero.Crede em̃ h̊ de litoi
ecclię:id ẽ caput ⁊ coꝛpꝰ: ſᷣm plenitudinẽ cu/⸗ vbo dei: qͥ eſt deꝰ apud deũ.Sʒ audi ia aliã D futrigi
iuſdã ꝑfecti viri: in qͥ viro ſinguli mẽbꝛa ſu⸗⸗Hinſinuationẽ:aliũ modũ inſinuandi chꝛiſfſũ»WVGV· antoſz
m. Q5 credẽtibꝰ ſdicat᷑:⁊ pꝛudẽtibꝰ agno/ aquẽ ſcriptura ſdicat.Ea em̃ ꝗᷓ dixi: dicta fſuirt eſto Un
ſcibile offert᷑: Mon oia teſtimonia ſcpturarũ ante aſſũptã carnẽ.MHuüc audi ulud quõ pſᷣdi/ muenst
tã multa anguſto tꝑe ſiue recolè ſiue explica cat ſcpᷣtura: Verbũ inqͥt caro factũ ẽ: ⁊ habi JoßeA.. gcſe ſi
re poſſumꝰ qᷣbꝰ oĩa tria iſta genera ꝓbemꝰ:bᷣ tauit in nobis. Nã qui dixerat: In pᷣncipio niseni
tñi nõ oĩa poſſumꝰ ipꝛobata relinqre:vt qui/ erat vbũ:⁊ verbũ erat apud deſũ: ⁊ de erat in ſanipon⸗
buſdã cõmemoꝛatl teſtimonijs:cętera ꝗ cõ⸗ verbũ:hoc erat i pncipio apud deũ: oĩia prr Hfltineon
memoꝛare nõ ſinimur ꝓpter anguſtias tꝑis ipm facta ſũt:⁊ ſine ipo factũ ẽ nihil: frutra ſeclocz
„ voſipſos iã obſeruare ĩ ſepturis⁊ inuenire nobis diuinitatẽ vbi ſdicaret ſi ᷣbi huani⸗ tteͤ
P boſſitis. Ad pᷣmũ modũ inſinuãdi dñi nfi tatẽ taceret. Vt em illud videam: hic mecũ eir
ieſu xpᷣi ſaluatoꝛis vnici filij dei ꝑ quẽ facta agit᷑:vt purgert ad illũ ↄtẽplãdũ:inſirmitati incli
ſit oia: ꝑtiner illud qð nobiliſſimũ ⁊ ſ̃clariſ/ meę ipe ſubuenit.Suſcipiẽdo de natura hu H —
Joõdᷣ.i. ſimũ eſt in euãẽgelio m Johem: In pncipio mana ipſã naturã hũans: factꝰẽ hõ. Venit Zud.io. ciht
erat ᷣbũ: ⁊ vᷣbũ erat apud deũ: ⁊ deus erat cũ iumẽto carniſ ad eũ qͥ iacebat ĩ via vne Ung
vbũ:hoc erat ĩ pᷣncipio apud deũ:oĩa ꝑ ißm ratꝰ:vt paruã fidẽ noſtra incarnatiõis ſuę ſa äu mne e
facta ſũt: ⁊ ſine ipᷣo factũ eſt nihil.Qð factũ cramẽto infoꝛmaret atq; nutriret: faceretq; 4 icgn
elſt in illo vita erat:Et vita erat lux hoim: et ſerenũ intellectũ ad videndũ qð nunq; ami/ ðð vehe
lux ĩ tenebꝛis lucet: tenebꝛę eã nõ cõpꝛehẽ ⸗/ ſit ꝑ id qð ſuſcepit.Eſſe em̃ ccpit hõ:eſſe nõ ne
derũt.Mirãda ⁊ ſtupẽda vba hęc:pᷣuſqᷓ; in dedſitit deꝰ. Ergo hęcẽ pᷣdicatio dñi nfi ieſu Kr Ahe
telligant᷑ amplectẽda ſt. Partẽ cibo iſtã: ad xpᷣi ̃m qð mediatoꝛ ẽ: ſᷣm qð caput ẽ ecccie:· noll
oẽs tñ ꝑueniret cibꝰ: ſ᷑̊ nõ ad oẽs totꝰ cibus qð deꝰ hõ ẽ:⁊ hõ deꝰ ẽ:cũ dicat iobes:kEt xꝰ/ grfltt
apponeret᷑ oꝛi vro.Sic q̃ſi quidã cibꝰet potꝰ buũ caro factũ eſt:⁊ habitauit i nobis.Audi/E elitn
vboꝝ nũc aponit᷑ auribꝰ vfis: et tũ torũ ad te iam vtrũq; i nlo notiſſimo capitulo pauii Ahrtard
oẽs ꝑuẽit.An foꝛte cũ loqͥr aliꝰſibi tollirvnãa apli:Qui cũ in foꝛma dei eſſet inqᷣt:nõ rapi/ Vbil. . 4 ſeicli
ſyllabã:aliꝰ alterã:aut aliꝰ vnũ vᷣbũ:aliꝰ al· naã arbitrat ẽ eſſe ę̃lis deo:hoc ẽ ĩ pᷣncipio leſis.
terũ vbũ: Si ita eſt tot verba dicturꝰ ſũ: q̊t erat vᷣbũ: ⁊ ᷣbũ erat apud deũ:⁊ deus erat teſfne
hoĩes video: vt ad oẽs ꝑueniãt vel vᷣba ſin verbũ. Quõ apls dixit: Hõ rapinã arbitra AUgzln
gula.Et facile quidẽ plura dico qᷓ; hic ſũt ho tus ẽ eſſe eqlis deo:ſi nõ ęq̃lis deo? Si autẽ ziſeſt
mines:⁊ oĩa ad oẽs ꝑueniũt. Verbũ hois patr de:ille nõ deꝰ:quõ ęqliſ:· Vbi & ille ait: ; W
nõ diuidit᷑ ꝑ ſyllabas vt oẽs audiãt:⁊ verbũ De⸗ erat vbũ:ibi iſte:nõ rapinã arbitratꝰ ẽ Wlpn
Fip nuſta ↄcidit᷑ vt vbiq; ſit: Mũquid hęe elſſe ęq̃lis deo. Et vbi ille: vᷣbũ caro factũ ẽ hle⸗

ſrẽs ſonatis atq; trãſeũtia ᷣba illi cõmuts/ ⁊ habitauit ĩ nob:ibi iſte:bᷣ ſemetipm exina/

47

inciiin
Kig
Näſchmeni
ucreiie
. Dilentgn,
Quenge
nmnigögenen
ͤngeſti

.

eigan

3ttaggten
w Ltecnzn
an Geut in
iniinnnditnti
chadnnmit
alldgdi

oſaiitn

õ
htn
dmulde da
fiindi.

nuian tlſl
Hnitünnin
giteuund
a ii
ſahtifuit
nemosi
unn iun
dtma
i vthüchen⸗

1

Bermo xI Do. I. poſt oc. epi. B

ſerui accipiẽs. Quid enim exinaniuit: Mõ vt

☛

niuit foꝛmã fui accipiẽs.Attẽdite:per h̊ ergo
qð hõ factꝰẽ: ꝑ h̊ qð vᷣbũ caro factũ ẽ ⁊ habi/
tauit iĩ nobis:ꝑ h̊ ſemetipᷣm exinaniuit foꝛmã

amitteret diuinitatẽ:ſᷣ vt idueret hũanitatẽ:

adbparẽs hoibꝰ qð nõ erat anteq; hõ eſſet: Sic

apparẽdo ſe exinaniuit:id eſt reſerãs dignita/⸗
tẽ maieſtatl:⁊ offerẽs carnẽ indumẽtũ hũani/

tatis. Per id &O qð ſemetipᷣm exinaniuit foꝛmã

ſerui accipiẽs:foꝛmã dei nõ accipiẽs. De foꝛ/

ma em̃ dei cũ diceret:non dixit accepit:ſed cũ

in foꝛma dei eſſet ↄſtitutꝰ nõ rapinarbitratꝰ
eſt eẽ c̃lis deo.Ad foꝛmã aũt ſeruivbi ventũ

eſt: Foꝛmã inqᷣt ſerui accipiẽs:ꝑ hoc ò̊ media/
toꝛ et caput ẽ ecclię: ꝑ quẽ recõciliamur deo ꝑ

Etü hüũi l6is ⁊ reſurrectõis

ſacramẽtũ hũilitatis ⁊ paſſi

taaſcẽſiõis ⁊ iudicij futuri:vt duo illa audiant
Matth.ice cũ ſemel locut ſit deꝰ. Vbi duo audiũt᷑: AVbi

F reddet vnicuiq; ᷣm oꝑa ſua.hoc & tenẽteſ:no

2. Timoth.2. lite ꝗſtiones mirari hoim ꝗᷓ ſerpũt ſic cancer:

quẽadmodũ dixit apłus: ſed cuſtodite aures

vfas ⁊ virginitatẽ mẽtis vreę tanq; deſpõſati

ab amico ſpõſi vni viro vᷣginẽ caſtã exhibere

lan ſinhlin

chꝛiſto. Virginitas em̃ vr̃a in mente:virgini/
tas coꝛpis in paucis eccłię. Virginitas mẽtiſ

in oĩbꝰ fidelibꝰ eẽ debet.hanc vᷣginitatẽ vult

ſerpẽs coꝛrũpere:de quo idẽ apłs dicẽ̃:Deſpõ/

ſaui vos vni viro virginẽ caſtã exhibere xpᷣo.

Et timeo ne ſicẽ euã aſtutia ſua ſerpẽſ decepit:
ſic quoq; ⁊ vr̃i ſenſus coꝛrũpant᷑ ⁊ excidãt a ca
ſtitate ꝗᷓ eſt in xpᷣo ieſu. Vf᷑i inqͥt ſenſus:id eſt
vfę mẽtes. Nã h magis ꝓpꝛiũ ẽ. Senſus em
intelligunt᷑ huiꝰ coꝛꝑis:vidẽdi:audiẽdi:odo/
randi:guſtãdi:tangẽdi.aentes nr̃as timuit

coꝛrũpi aplus:vbi ẽ ſidei vᷣginitas. Mõ ꝑge.

Ecẽl.28.
8

Aia virginitatẽ tuã ſerua:feęcũdanda poſtea ĩ
amplexũ ſpõſi tui.Sepite & vt ſcriptũ eſt:au/⸗
res vr̃as ſpinis.Turbauit fr̃es infirmoſ eccłię

qſtio arrianoꝝ: i dñi miſcðia ſuꝑauit catbo/

lica fideſ.HNõ em̃ deſeruit ille ecclłiã ſuã:⁊ ſi ad
tpᷣus turbauit eã:ob h̊ turbauit vt ſꝑ ſupplica⸗
ret ei a qͥ ĩ ſolida petra ↄfirmaret᷑:⁊ adhuc mu/
ſitat pẽs ⁊ nõ tacet: Qusęrit pollicitatõe q̃dã
ſcię deijcere de ꝑadiſo eccłię: queʒ nõ ꝑmittat
redire ad illũ ꝑadiſũ vñ pᷣus hõ deiect ẽ. Intẽ

₰

dite frẽs. Qð geſtũ

ecclia. Nemovos ſeducat ab iſto ꝑadiſo. Suf

ficiat qð illinc lapſi ſumꝰ:vł exꝑti coꝛrigamur.

JIpe ẽ ſerpẽs q ſemꝑ ſuggerit iniqᷣtatẽ: impie/
tatẽ. Ipe aliqñ ꝓmittit ipunitatẽ: quẽadmo/
dũ ⁊ ibi ꝓmiſit dicẽs: Nũquid moꝛte moꝛie/
mini?: Ipe talia ſuggerit:vt modo male viuãt

in illo padiſo: h̊ gerit᷑ in

* . . . — .,., oe

Ber. II
chꝛiſtiani.Nũquid oẽs inqt pditurꝰeſt deuss
HNũquid oẽs dãnaturus ẽ de : Ille dicẽ dãna⸗
bo:ignoſcã eis qͥ ſe mutauerint. Mutẽt facta

ſua: muto minas meas. Ipſe eſt murmu,/ H
rat ⁊ muſitat ⁊ dicit: Ecce vbi ſcriptũ eſt: Pat᷑ 205. 4.

maio: me ẽ:⁊ tu illũ dicis ęqualẽ pr̃i? Accipio
qð dicl: Et vtrũq; accipio qð dic. Sʒ vtrũq;

accipio:qꝛ vtrũq; lego.Quare tu vnũ accibdis

⁊ vnũ nõ vis: Mã mecũ vtrũq; legiſti.Ecce pr
maioꝛ me ẽ:accipio nõ a te:ſᷣ ab euãgelio:⁊ tu

eſſe filiũ ęãlẽ deo patri:accipe ab aplłlo.Cõiun
ge vtrũq;:vtrũq; cõcoꝛdet:qꝛ qͥ locutꝰ ẽ ꝑ Jo/

hannẽ in euãgelio:ipᷣe locutꝰẽ ꝑ paulũ ĩ epla.
Nõ põt ipſe ſecũ diſcoꝛdare:vᷣ tu cõcoꝛdiã ſcri

pturaꝝ nõ vis intelligere:cũ amas ipe litiga/
re. Sed ex euãgelio indt pꝛobo: Pater maio:
meẽ.Et ego ex euãgelio ꝓbo:go ⁊ pat vnũ JZob.io.

ſumꝰ. Quõ vtrũq; verũ eſt? Quõ nos docet

aplus:Ego ⁊ pat᷑ vnũ ſumꝰ: Qui cũ in foꝛma Nbil.2.

dei eſſet:nõ rapinã arbitratꝰẽ eſſe glis deo.
Audi:Pat᷑ maioꝛ meẽ:Sed ſemetipᷣm exina/

niuit foꝛmã fᷣui accipiẽs. Ecce ego oſtẽdo q̃re

maioꝛ ẽ:tu oſtẽde in q̊ͥ ęqualis nõ eſt. Vecrũq;
em̃ legimꝰ: Minoꝛ ẽ patre inquãtüũ ſiliꝰ hois

- - —

eſt. Equalis pfi inquãtũ filiꝰ dei:qꝛ deus erat Zoð.r.
vbũ. Aediatoꝛ:⁊ deꝰ ⁊ hõ. Deꝰ ęqualis pfr̃i: i.Timoth.a.

hõ minoꝛ ẽ patre. Eſt &̊ ⁊ eq̃lis ⁊ minoꝛ.lq̃lis

in foꝛma dei:minoꝛ ĩ foꝛma ſerui.Tu &̊ dic:vñ J

ęqlis ⁊ minoꝛ: HNũquid alia ꝑte ęqualis:⁊ alia
pꝑte minoꝛ?Ecce excepta ſuſceptõe carnis:oſtẽ
de mihi ęᷓlem ⁊ minoꝛẽ. Vñ demõſtraturꝰes
volo videre.Attẽdite impietatẽ ſtolidã carnẽ

ſapere:quõ ſcpᷣtũ ẽ: Sapere ſᷣm carnẽ moꝛs cẽ. Ro.S.
Hic ſiſte. Seqſtro adhuc:⁊ nõdũ loqͥr de incar

natiõe dñi nfi ieſu xpᷣi vnici filij:ſᷣ tanq; nõdũ

factũ ſit qð iã factũ eſt. Attẽdo tecũ: In pᷣnci/ Job.i.

pio erat vᷣbũ:⁊ vᷣbũ erat apud deũ:⁊ deꝰ erat
vbũ:hoc erat ĩ pncipio apud deũ.Attẽdo te/

cũ:cQui cũ in foꝛma dei eẽt:nõ rapinã arbitra Nhitl.2.

tus eſt eẽ ęlis deo. Ibi mihi oñde ⁊ minoꝛẽ.
Quid dicturꝰ es? Diuiſurꝰ es deũ ꝑ qlitates:
id eſt ꝑ quaſdã affectiões coꝛꝑales vel aiales

in qͥbꝰ aliud atq; aluid eẽ ſentimꝰ: Haturalit᷑
dicere qͥdẽ poſſũ:ſᷣ vtrũ ſit vt ⁊ vos intelliga/
tis: deus viderit. Ergo vt dicere cęperã ante
ſuſceptionẽ carnis: anteq; verbũ caro ſieret ⁊
habitaret i nobis:oñde minoꝛẽ:oñde ęq̃lem.

Nũquid aliud ⁊ aliud deꝰ:vt ex alia ꝑte ſit mi

noꝛ illo filiꝰ:et ex alia ꝑte illo eqlis? Veluti ſic

dicamꝰ: Coꝛpa ſt quedã. Poſſis mihi dicere:
Equalis ẽ in lõgitudine:ſᷣ minoꝛẽ in roboꝛe.
Plerũq; em̃ duo coꝛꝑa talia occurrũt:vt ſtatu
H e 4è4+

Bancti aluguſtini de tempoe
homie cogitare. Sed ſcripturę iuſtũ dixerũůt
pꝛopterea ⁊ pęnitentẽ dixerũt ⁊ neſcientẽ: qY

ra lõgitudinis ęq̃lia ſint: roboꝛe aũt vnum ſit
minꝰ*:alteꝝ maiꝰ. Ergo talia q̃ſi coꝛꝑa cogita/
turi ſumꝰ deũ ⁊ filiũ eius: Cogitaturi ſumus
eũ qͥ totus ĩ maria fuit:totꝰ apud patrẽ:totus
in carne: totꝰ ſuꝑ angelos? Auertat deꝰ iſtas
cogitatiões a coꝛdibus chꝛiſtianoꝝ. Itẽ foꝛte
ita cogitabis vt dicas ⁊ roboꝛe ⁊ longitudine
ęquales:ᷣ coloꝛe diſpares ſũt. Vbi coloꝛ:niſi
in coꝛpoꝛibꝰ: Ibi aũt lux ſapiẽtię:oſtẽde mihi
coloꝛẽ iuſticię.Si iſta coloꝛẽ non habẽt:tu illa
de deo nõ diceres: ſi pudoꝛis coloꝛẽ haberes.
Quid &̊ dicturꝰ es? Poteſtate ęq̃les ſũt:ſᷣ mi/
noꝛ flliꝰ pꝛudẽtia. Iniuſtꝰ ẽ deꝰ:ſi minoꝛi pꝛu/
dẽtię poteſtatẽ dedit ęqualẽ. Si pꝛudẽtia ęq̃
les ſũt:vᷣ minoꝛ eſt filiꝰ poteſtare: inuidꝰ ẽ deꝰ
qꝛ ęquali pꝛudẽtię poteſtatẽ dedit minoꝛẽ. In
deo aũt om̃e qð dicit᷑ idipᷣm ẽ. Neq; em̃ ĩ deo
aliud poteſtas:⁊ aliud pꝛudẽtia:⁊ aliud foꝛti/
tudo:⁊ aliud iuſticia:aut aliud caſtitas.Quic
q̃d hoꝝ de deo dicis:neq; aliud ⁊ aliud intelli
gik: ⁊ nihil digne dicit᷑: qꝛ hęc aĩiaꝝ ſũt qs illa
lux ꝑfũdit quodãmõ:⁊ ꝓ ſuis qualitatibꝰaffi/
cit: quõ cum oꝛit᷑ coꝛpoꝛibꝰ lux iſta viſibilis:ſi
auferat᷑ vnꝰ ẽ coꝛpoꝛibꝰ oĩbꝰcoloꝛ:qͥ potiꝰ dicẽ
dus ẽ nullꝰ coloꝛ. Cum aüũt illata iũlluſtrauerit

iã nõ vis dicere.Quõ & illa ꝗᷓ iã exhoꝛres intel
ligis pꝛopter infirmitatẽ tuã dicta: ſic ⁊ iſta ꝗᷓ
magnipendis pꝛo aliqua firmitate validioꝛe
dicta ſunt. Qui aũt ⁊ iſta trãſcẽderit:⁊ de deo
quãtũ homi ↄcedit᷑ digne cogitare cęperit:in/
ueniet ſilentiũ ineffabili coꝛdis voce laudan/
dũ.Ergo frẽs qꝛ h̊ eſt in dño vᷣtus qð iuſticia:

A

quicqd ð illo dixeris:hoc idẽ dicis:cũ tñ nihii
digne dicas:nõ potes dicere ęq̃lẽ eſſe pfi filiũ

ꝑ iuſticia?⁊ nõ eſſe ęqualẽ ꝑ vᷣtutẽ:aut ęqualẽ

ꝑ vᷣtutẽ:⁊ nõ ęqualẽ ꝑ ↄſciaʒ:qꝛ ex vna re aliq̃
gqlis ẽ:ex omĩ re ęlis ẽ: qꝛ oĩa ꝗ ibi dicis idẽ
ſũt:⁊ idẽ valẽt.Sufficit ̊ qꝛ dicere nõ poteſ q̊
mõ ſit ęꝗqualis filiꝰ pfi: niſi dederis diuerſita/

tes quaſdã in ſuba dei. Quas cũ dederis:ſo/

ras te mittit veritas:nec accedis ad illud ſan/

ctuariũ dei vbi ſinceriſſime videt᷑. Cũ aſũt nõ

poſſis ęqualẽ dicẽè ex alia ꝑte inęqualẽ: qᷣa nõ
ſunt in deo ꝑtes vt poſſis dicere ex alia eum

eſſe ęqualẽ:ex alia minoꝛẽ: quia nõ ſunt ĩi deo

qualitates: ᷣm deum nõ potes dicere ęqualẽ:
niſi omnimõ ęqualẽ. VUñ & potes dicere mino
rem:niſi qꝛ foꝛmã ſerui accepit: Itaq; frẽs hęc

coꝛꝑa:q;uis ipa vniꝰ modi ſit: pꝛo diuerſis tñ aduertite.Si ĩ ſcpᷣturis regulã quãdã accepe/

coꝛpoꝝ qualitatibꝰ diuerſo eos nitoꝛe aſi vgit.
Ergo aiaꝝ ſũt iſtę affectiões:ꝗ bñ ſunt affectę
ab illa luce ꝗᷓ nõ afficit᷑: ⁊ foꝛmatę ab illa ꝗ̊ nõ
Lfoꝛmat᷑.Tñi iſta de deo dicimꝰ frẽs:qꝛ nõ inue
nimꝰmeliꝰqð dicamꝰ. Dico iuſtũ deũ:qꝛ in v/
bis hũanis nihil meliꝰqð dicamꝰ?inuenio.Nã
Pãz.io. E ille vltra iuſticiã.Dicimꝰ in ſcripturis:Juſtꝰ
SGeſ.õ. dſis ⁊ iuſticias dilexit. Sʒ ibi dicit᷑ ⁊ pęnitere
deũ: Ibi dicit᷑ ⁊ neſcire deũ:Quis non exhoꝛ/
reat: Neſcit deus: Pęnitet deum? Ideo tamẽ
⁊ ad iſta verba ſalubꝛiter ſcriptura deſcendit:

15. de Cinita ꝗᷓ ⁊ tu exhoꝛres: ne illa ꝗᷓ magna putas digne 1.

te dei ca.25. dicta arbitreris: atq; ita ſi qras quid & de deo
digne dicit᷑: aliqͥs foꝛtaſſis tibi reſpõdeat ⁊ di
cat:qꝛ iuſtus ẽ:Alius aũt iſto meliꝰ intelligẽs
etiã hoc verbũ dicat ſuꝑari ab illiꝰ excellẽtia ⁊
indigne de illo etiã hoc dici:q;uis cõgruenter
Iᷣm hũanã capacitatẽ dicat᷑:vt ille cũ de ſcpᷣtu
ris ꝓbare voluerit: qꝛ ſcriptũ eſt: Juſtꝰ dñs:
recte illi rũdet᷑ in eiſdẽ ſcripturis poſitũ eẽ: qͥa
pęnitet deũ: vt quõ iſtud nõ accipit ſᷣm cõſue
tudinẽ loquẽtiũ ſiẽ ſolẽt hoĩes pęnitere: ſic et
illud qð dicit᷑:iuſtus ſuꝑeminẽtię ipſiꝰnõ cõ/
petere intelligat: qᷓ;uis hoc ſeptura bñ poſue/
rit:vt ꝑ qualiacũq; verba gradatim animꝰad
id qð dici nõ põt ꝑducat᷑. Juſtũ quidẽ deũ di
cis:F intellige aliqd vltra iuſticiã q; ſoles ⁊ de

gritis:oĩa vobis lux ipᷣa mõſtrabit.Sic vbi in/

ueneritis ſᷣm qð dictũ eſt ęqualẽ filiũ pr̃i: ſm

diuinitatẽ accipite. Scõm foꝛmã vo ſerui aſ/
ſũptã:minoꝛẽ accipite:ſᷣm qð dictũ ẽ: Ego ſũ
qͥ ſum. Et ſᷣm qð dictũ ẽ:Ego ſũ deꝰ abꝛahã:⁊
de iſaac: ⁊ de iacob. Sic tenebitis:⁊ qð i eiꝰ
natura ẽ: ⁊ qðõ in eiꝰ miſcðia. Arbitroꝛ ſatl eẽ
dictũ de illo etiazʒ mõ: ꝙ dñis nr̃ ieſus xpᷣs ſal/⸗

Exo.ʒ.

uatoꝛ nr̃ caput eccłię mediatoꝛ fact ꝑ quẽ recõ

cilia mur deo:deꝰ et hõ inſinuat᷑ in ſcripturis.

ertiꝰ modꝰẽ quõ totꝰ xpᷣs ſᷣm eccliã:id eſt ca

chꝛiſtꝰ: nõ qꝛ ſine coꝛꝑe nõ ẽ integer:vᷣ qꝛ et no
biſcũ integer eſſe dignateſt:qͥ ⁊ ſine nobis ſꝑ

ut ⁊ coꝛpꝰ pᷣdicet᷑. Eteni caput et coꝛpꝰ vnus

Col. 1.

eſt integer:nõ ſolũ in eo qðverbũ ẽ vnigenitꝰ

filiꝰ ęequalis pfi: ſᷣ ⁊ in iplo hoĩe quẽ ſuſcepit:

⁊ cũ quo ſil deꝰ ⁊ hõ eſt. Verũtũ frẽs quõ coꝛ/
pus eiꝰ nos ſimꝰ ⁊ nobiſcũ vnꝰ xpᷣs? Abi inue

nimꝰ hoc:qꝛ vnꝰ eſt chꝛiſtꝰ caput ⁊ coꝛpꝰ:id eſt

coꝛpus cũ capite ſuo:ſponſa cum ſponſo ſuo:
Quaſi ſingularit᷑ loquit᷑ apud Eſaiam.cCerte

vnus idẽq; loquit᷑.Et videte quid ait: Velut a.or.

ſponſo alligauit mihi mitrã: ⁊ velut ſponſam
induit me oꝛnamẽto:vt ſpõſus ⁊ ſpõſa.Cum
dicit ſponſum ſᷣm caput: ſpõſam ſᷣm coꝛpus:

duo vident᷑: ⁊ vnus eſt. Alioqͥn quõ membia
chꝛiſti ſumꝰ: Aplo aꝑtiſſime dicẽte: Vos eſtis coalis

*

“ an doeſtcot⸗

toiun dlci Ei

e fekſ
en agn

cobnt
Ertbe iu
genen It

iſtangt

Vitugect
lop'cnit
geocotp

gmnogenir
niͦghe
cauͤgt i
lcherbie
nos future
gaernod⸗

O auttasreg
inſrusk ty
Er. Gicaligſin
ofuctet
Mu guuspq
ſtelſeegil
Mäſcrulan
tememont
:. Kbapu

66 necddu

inqtduo⸗
leytno
Mur Kri
Haaami
(ſchnn
ſerisco⸗
alltdico
npöorte
carneyna
ſoöſust
liensyy

hoͤſisthy

Weipliccie
Eecneye
bain
Saualhefetg
mnüchin
tenszene
Weligen⸗
n n
Pahien
Ulgte
lfeapnn

ltnn
chlin

n coꝛpꝰ chꝛiſti ⁊ mẽbꝛa? AM»bꝛa chꝛiſti ⁊ coꝛp ſu
üant mus oẽs ſimul:nõ ꝗq hocloco ti ſumus ſed p
Udinſtte vniuerſ terrã: nec qͥ m̃ hoc tpꝑe. Sʒ qͥd dicã:
inir ie Ex abel iuſto vſq; in ſinẽ ſeculi q;diu generãt
RV nen 1 generant᷑ hoies:qſds iuſtoꝝ ꝑ hãc vitã traſi
enn tũ facit:quicqᷣd nũc: id eſt nõ in loco ſed ĩ hac
Nisg, vita: qcqd poſt naſcentiũ futurũ ẽ: totũ H;vnũ
nenfiii coꝛpꝰchꝛiſti: Singuli aũt mẽbꝛa chꝛiſti. Si g
Z oẽs coꝛpꝰ:ſinguli mẽbꝛa:eſt vtiq; caput cuius
RMZ Coł.i. hoc ſit coꝛpꝰ.Et ipſe ẽ inqt caput coꝛꝑis ecclłię
gitan. pmogenitꝰ:ipᷣe pᷣmatũ tenẽs.Et qʒ de illo ait
Bome etid & ſp caput ois pncpat et po Eſtatis ſit:
in rii adliü git᷑ iſta ecclia ꝗ nüc ꝑegrina eſt illi celeſti
nug ted ecclię vbi angelos ciues habemꝰ: qꝛ ęquales
kuunlie nos futuros poſt reſurrectionẽ coꝛpoꝝ impu-
— dẽter noð arrogaremꝰ: niſi veritas ꝓmiſiſſet
ecdeieh Wate. 22. dicẽs: Erũt ęq̃les angelis dei: 2 fit vna ecclia:
auatszzuiltſ O ciuitas regis magni. Sic & aliqñ in ſcripturis
enid lin. inſinuat᷑ xpᷣs: vt intelligas vᷣbũ ęqualẽ patri.
Neneglii gti Job.i. Sic aliqũ:vt intelligas mediatoꝛẽ: cũ vᷣbũ ca
dum giunm ro factu eſt vt habuaret i nobis:cũ ulle vnige/
gutönin Rbik. 2. mitus quẽ facta ſüt oia: nõ rapinã arbitratꝰ
Nesdrcregll :⸗ eſt eſſe ęqus deo:ſed ſemetipᷣm exinaniuit foꝛ/
porcsdienu mũ ſerui accipiẽs: factꝰ obediẽs vſq; ad moꝛ/
wirezagfiete tem:moꝛtẽ aũt crucis.Sic aũt aliqñ vt intelli
Mliglidinr zi. 2. Sas caput ⁊ coꝛpꝰ: exponẽte ipſo apłlo aꝑtiſſi/
ſrabt. Sertit Epb.5. me qð dictũ eſt de viro ⁊ vxoꝛe ĩ Geneſi: Erũt
naliſli ſi inqͥt duo in carne vna. Videte ipᷣm exponen/
ſaniftſcit tẽ: vt nõ cõiecturis nr̃is aliqd auñ dicẽ videa-
godenielgn⸗ mur. Erũt em̃ inqᷣt duo icarnevna: ⁊ addidit:
ütaa d Sacramẽetũ h̊ magnũ ẽ. Et ne adhuc putaret
cklulißit qſq; in viro eſſe ⁊ vxoꝛe ſᷣm naturalẽ vtriuſq;
2. Abemiia ſexus copulationẽ coꝛpoꝛalẽq; mixtura: Ego
vttcuhiti aũt dico inquit in xpo ⁊ ecclia. Scõm hoc ᷣ
nte ,alind in xpᷣo ⁊ ecclia accipit᷑ qdð dictũ eſt: Erũt duo ĩ
iiſt⸗ carne vna: nõ iam duo ſᷣ vna caro eſt. Et quõ
chitce ſpõſus ⁊ ſpõſa:ſic caput ⁊ coꝛpꝰ:qꝛ caput mu/
lieris vir. Siue & dicã caput ⁊ coꝛpꝰ: ſiue dicã
an e ſpõſus ⁊ ſponſa:vnũ intelligite. IJdeoq; ideʒ
inuen e Aetj..aplus cũ eſſet adhuc ſaulꝰ audiuit: Saule ſau
kiinn le qd me ꝑſequeris: qm coꝛpꝰ capiti adiungit᷑.
wtiit . tEt cũ iã chꝛiſti dicatoꝛ pateret᷑ ab alijs ꝗᷓ ꝑſe/
erchi Col. 1. cutoꝛ ipe fecerat: Vt ſuppleã inqͥt ꝗ̊ deſũt pᷣſſu
ine rarü chꝛiſti i carne mea: ad pᷣſſuras chꝛiſti oſtẽ⸗
giia dens ptinere id qð patiebat᷑. Quod non põt
S intelligi ſᷣm caput qð iã in celo nihil tale patit
un ſeli 4 F ᷣm coꝛpus:id eſt eccleſiã:Að coꝛpus cũ ſuo
4 Sunl 8 P capite vnꝰ xpᷣs ẽ.Exhibete ̊ vos dignũ coꝛpꝰ
eguti 1 tali capiti: dignã ſponſ tali ſponſo. Mõ põt
ntluſent hrfſe caput illud niſi condignũ coꝛpus.MNec ille
ſoa MH vir tantꝰ niſi cõdignã ducit vxoꝛẽ: vt exhibe/
infta SEop. 5 ret ſibi inqt gloꝛioſa eccleſiꝗ: nõ habentẽ ma⸗
naniin . Betrac.18. culã: aut rugã:aut aliqͥd eiuſi modi. hecẽ ſpo⸗
äk NN n ſa chꝛiſti: nõ habẽs maculã aut rugã. Mõ vis

N
4
7 ₰ .

habere maculã: fac qð ſcriptũ eſt: Lauamini: Eſa.r.
mũdi eſtote:auferte nequicias de coꝛdibꝰ v⸗e-
ſtris. Mõ vis hfe rugã: extendere in crucẽ.õ
em̃ tantũ opus eſt vt laueris:ſed etiã vt excẽł᷑/
daris:vt ſis ſine macula aut ruga. Per laua/
crũ em̃ auferunt᷑ peccata. Per extenſionem ſfit
Ddeſideriũ futuri ſęculi ꝓpter qð chꝛiſtꝰ cruci/
fixus eſt. Audi ipᷣm paulũ lotũ: Mõ inquit ex
operibꝰ iuſticię ꝗ̊ nos fecimꝰ:ſed ſᷣm ſuã miſe/
ricoꝛdiã ſaluos nos fecit ꝑ lauacrũ regenerati
onis. Audi eundẽ extẽſum: Ea inquit ꝗᷓ retro Rbil. 5.
ſunt oblitꝰ:in ea ꝗᷓ ante ſũt extẽſus:vſᷣm inten/
tionẽ ſequoꝛ ad palmã ſuꝑnę vocatiõis dei in
chꝛiſto ieſu dño nr̃o: cui eſt ois honoꝛ ⁊ gloꝛia
in ſecula ſęculoꝛũ: Amen.

Dñica ſcdᷣa pòocta.feſti Epiphanię
ð8 nuptijs faci bana galllee er. U ger xXr.
Omini ⁊ ſaluatoꝛis nri vᷣtus frẽs cha
riſſimi ſᷣſenti lectiõe euidẽter oſtẽdit᷑:
cũ mira bilia eiꝰ nõ obſcuritate vᷣboꝛũ
5]/ eloquij puritate narrant᷑.Deniq; euãgeliſta
ita myſteru interna cuſtodit: vt rem geſtã ſido
ſermone deſignet. Sic em̃ ait: Vocat eſt dũs
ieſus ad nuptias ⁊ mat᷑ ſua. Hec dedignatꝰẽ
cõuerſationẽ hoim:qͥ vſum carnis exceperat.
HMec ſecularia inſtituta ↄtẽpſit:qui ad hęc ve
nerat coꝛrigẽda. Interfuit nuptijs:vt concoꝛ/
dię iura firmaret. Intfuit nuptijs ⁊ comeſſati
ones nõ renuit nuptiaꝝ: vt pſalmos ⁊ tympa
na ad dei pfis gliã pᷣdicadã ↄcitaret:vt pf ho/
noꝛaret᷑ in filio:⁊ a pfe filiꝰnoſceret᷑.Erat inqᷣt
mar eiꝰ ibi. &ρ libẽter maria ad has nuptias
venit:in qͥbꝰdei mirabilia cõpꝛobax. Vinũ di
uina ſuggeſſiõe ſuggeret᷑ defeciſſe.Nuũquid la
tere deũ poterat: qͥd in ea domo in qꝗᷓ erat ge/
reret᷑ Sed nõ ignoꝛans rerũ deꝰ rũdit:Quid
mihi ⁊ tibi ẽ mulier?: Nondũ venit hoꝛa mea.
Hac rñſione interim debemꝰaduertere:qð de
nuptiali vino ꝑs aliq̃ adhuc foꝛte reſederat.
Igeo nõdũ erat dñi plena hoꝛa vᷣtutũ:ne mi/
ſcere magis elemẽta qᷓ; mutare videret᷑. Sed
ait: Mõdũ venit hoꝛa mea: vt ita ſint dei mira
bilia manifeſta:vt nec argumẽto valeat inimi
cus:nec ꝑfidia iudęꝰ inſimuler.Et dicit maria
miſtris: Quęcũq; dixerit vobᷣ facite.& bene
mar dſiica credulitate ſuadet miſtris vt nõ de
ſint vina pꝛandẽtibꝰ.Quęcũq; dixerit facite.
Intelligimꝰ iã eſſe myſteriũ:cũ dei mãdata ſe
noſſe ſollicite mr̃ hoꝛtat᷑.Ait dũs ieſus ad mi⸗/
ſtros: Implete hydrias aq̊.Et cũ ipleſſẽt:ait:
Haurite nũc ⁊ ferte architriclino. Qð cũ pꝛin
ceps architriclinij accepiſſet:ſtati intellexit vi
na illata poſteriꝰ eſſe ſublimia. Et cũ neſcire
quod domin feciſſet: ſponſo ait: Quid tam e 5

Titũ.5.

J05. 2.

C

Bermo XLII

ſero melioꝛa pꝛofers vina: cum hęc pꝛima eſſe

debuerant? Tidimꝰ ergo cõuenire myſteriũ:

et qð ſaluatoꝛ dicit:MNõdũ venit hoꝛa mea:et
cũ accuſat pnceps architriclinij tarditatẽ ſpõ/
I:videamꝰ attẽtius oꝛdinis huiꝰ ꝗ̊ euãgeliſta
deſignat aꝑta myſteria. Videamꝰ ꝗ ſint nup/

2tie: miſtri: q pnceps architriclinij: q ſpoͤſus:

quõ àd nuptiaſ deꝰ:quõ maria:vndę ex aqua

vinũ:q̃re poſtea meliꝰ: qᷓre deus ĩ hoꝛa differe i
ↄſpectu vro:⁊ vro ⁊ meo vellẽ deſiderio ſatia⸗
ri.Sʒ patiẽter tolerare debemꝰ:qð implere ꝓ

voluerit.Equidẽ nulla ſũt apud credẽtiũ mẽ/
tes occulta myſteria. Nihil animus fallit᷑:qui
deũ fidelit᷑ ↄfitet᷑. Hã qͥ ſcit ſaluatoꝛis aduẽtũ

— —— —,.é W²—

vitę nf̃ę eſſe remediũ:facile vᷣtutis eiꝰ miſcðiã

pura veritate cognoſcit. Vocat᷑ ſaluatoꝛ ad
nuptias:hoc ẽ ecclię vota ſpũſſanctꝰ inuocat᷑.

Nlenit cũ diſcipłis ſuis: id eſt in h̊ loco turba

ſctõꝝ. Cuid dici aꝑtiꝰ pᷣt? Mirabilia dei ma
ria mat᷑ expectat:̊ ẽ vtutẽ xpᷣi expectat ecclia:
axpꝛopinqre cõpellit.Ait em̃ maria: Eccevina
deficiũt:id eſt q̃re płlus iã nõ iuenit remediũ:
Aaria deũ ꝓbare feſtinat: vinũ ecclłia optat
exciꝑe:vt fiat ex nuptiali pꝛãdio ſpiritale cõui
uiũ.Hicit em̃:Quid mihi et tibi ẽ mlier:Nũ⸗/
qd mulierẽ dicit mariã:ꝗ̃ vᷣgo poſt partũ inuẽ
ta ẽ? Sed ecclłiã ꝗᷓ nõ ſolũ mulier ſ᷑ etiã mere-
trix nũcupat᷑:qꝗ̃ errãtẽ glm ⁊ ꝑ euum ⁊ lubꝛicã
ętatẽ laſciuũ tanq; ꝓſtitutã ſuſcepit ſponſa:⁊
quaſi docta mat᷑ adoꝛnat. HNondũ venit inqᷣr
hoꝛa mea:hoc ẽ paſſiõis tpᷣus ſuꝑeſt.Nõdum
venit hoꝛa mea:nõdũ ꝓlus credidit:nõdũ iu/

deus inſequit᷑. Adhuc habet diabolꝰ vnde lę/

D

tet᷑:adhuc triũphi mei palma nõ ꝓdit᷑:adhuc
locũ crucis ꝑſecuturꝰ ignoꝛat:ac necdũ iudas
mẽtit᷑.Mõdũ venit hoꝛa mea:Sũt pus ꝗ pur
gent᷑ ĩ ſeclo:⁊ ſic vita ꝓſicit ĩ plo.Dixit maria

miſtris: Facite quęcũq; iuſſerit: h̊ eſt obtẽpe-/

rate doctoꝛi: miſtris mãdat ecclia. Qui ſi mi/

ſtri:niſi officia leuitaꝝ ꝗᷓ dei myſteris ſunt de

putata? Implent᷑ hydrię aqua:h eſt vacuate

nuptiali vino: id ẽ potu ſoꝛdido: fontis puri-

tate ſuplent᷑:⁊ bñdictiõe dñi in ſapoꝛẽ vini vᷣ᷑/

tunt᷑: vt ex aqua ſpũs potũ qͥ iã pꝛãdẽtibꝰ de/

fecerat reputaret. Aquã in vinũ cõuertit:hũa
nę fragilitativirtꝰauget᷑. Pꝛinceps architricli
nus vinũ meliꝰ ꝓbat:h̊ eſt dñici vigoꝛis ſapo/
rẽ hũana coꝛda ſenſerũt. Nã qͥ pᷣmũ vinũ me⸗/
liꝰ iudicauit:pᷣmꝰ⁊ credidit.Qð vinũ ẽ qð op
timũ iudicat᷑:qð architriclinꝰ pᷣnceps ꝗ̃rit᷑ ſe/
ro ꝓbatũ:niſi ſanguis dñicę paſſiõis:hoc eſt
em̃ qð deꝰ ĩ hoꝛa ſuſpẽdit:h̊ eſt qð miſtri ſuſci

piũt:hoc ẽ qð creduli cõuiuę deſignãt:hoc eſt

qð ſeruat ſpõſus:h̊ eſt qð pᷣnceps architricli-
nij qͥ fidei pᷣmꝰẽ venera᷑. Aduertamꝰ attẽto

Do. II. poſt oc. E

(Anea

Grrratt w.de „ annen ſeg enrtere —

coꝛde nos ſctãs ſcpturas audire debere:vt cę/

leſtẽ doctrinã fida credulitate poſſimꝰ agſcere

⁊ ab omĩ mũdi huiꝰ impedimẽto liberari:ipᷣo
adiuuãte:qviuit ⁊ regnat i ſecla ſęcloꝝ: Amẽ.

QVantũ nos frẽs dilectiſſimi charitas
vfa deſideret ex meiſ animis recogno
ſco. Et licʒ vos hũilitatẽ meã aſſidue
lẽ velitis:tñ ego ſi poſſet fieri frequentiꝰ de

tẽpoꝝ neꝑſſitate ñ poſſumꝰ.Sʒ licet coꝛꝑalit

nos ꝓpter multas neceſſitas videre nõ vale/

mꝰ:charitate tñ⁊ ſctõ amoꝛe vſi pit᷑ ſumꝰ. Pꝛo
qua re nihil nocer coꝛꝑis ſeꝑatio: vbi eſt aioꝝ
vera ⁊ ſincera ↄiũctio.Charitas em̃ ipᷣa vera ẽ

ã coꝛꝑalit ſeꝑatos ↄſueuit ſpiritalit copulare
atq; ↄiũgere.DHuo em̃ qͥ ſe ſctõ amoꝛe diligũt:

etiã ſi vnꝰ ſit ĩ oꝛiẽte aliꝰ ĩ occidẽte:ita in chari

tate cõglutinãte iũgunt᷑:vt nunq; ab inuicem

ſeꝑent᷑. Audi aplim dicentẽ laudẽ verę et inte/

pi. B er. II

dẽ dñica de Charitate: Ser. i S

cr. xLI.

grę charitatis.Sic em̃ ait:Si linguis hominũ i.Corl.i.

loquar ⁊ angeloꝝ:charitatẽ aũt nõ habeã:ni⸗
hil mihi ꝓdeſt. Et poſt pauca addidit dicẽs:
Charitas patiẽs ẽ:benigna ẽ. Et licʒ ſufficiẽt
pconia eius plenꝰ ſpũſancto paulꝰ aplus pᷣdi/
cauerit: tñ qꝛ ſctã charitas dulce eſt ac ſalubꝛe
vinculũ mentiũ:etiã nos paruuli ᷣm modulũ
noſtꝝ:de illa quãtũ poſſum?ꝰcõquiramꝰ.AMa

gnę ſũt diuitię charitatis chariſſimi:ſine qua

diues pauꝑ eſt:⁊ cũ qua pauꝑ diues eſt. Nam
diues ſi charitatẽ nõ habeat: qͥd habet? Quã
libet grandis ſuba ſit: ſine charitate inanis et
vacua eſt. Charitas etiã ſi de terrenis faculta/
tibꝰ nihil habeat:plena ẽ. Vñ quãlibet alids
copioſas diuitias ha beat:ſi charitas ĩ illo nõ
fuerit: nihil boni ex illis facere poterit: ſine q̃
vera ⁊ cęleſtiũ virtutũ matre magiſtra qͥd fa-
cere debeat:⁊ qñ vel quãtũ dare debeat oĩno
nõ nouit:et ideo quãtũ põt elaboꝛet vt habe/
at charitatẽ: vt habeat lucẽ: vt habeat oleũ.
Charitas oleo cõparat᷑.HNã quõ oleũ omnibꝰ
humoꝛibꝰ ſuꝑius eẽ cognoſcimꝰ: ita charitas

omnibꝰ virtutibꝰ ſublimioꝛ cõpꝛobat᷑.Naʒ ſi

aliqͥs habeat inſinitas diuitias:et nõ habeat

charitatẽ: ſic ẽ quõ hẽat plłes lucernas ⁊ mul/

tas lãpades pinguedinẽ non hñtes. Lucerna
vel lãpas ſine oleo accenſa fumare põt de ira-/
cundia:fumare de ſuꝑbia: fetere de auaricia:

½

ſine charitate penitꝰ nõ pᷣt lucẽ hr̃e. Charitas C

ſi in te fuerit: quãlibet tibi ſit grãdis ſuba:no

uit quid de illa agere debeat. Ipᷣa ſcit optime

cui vel quãtũ poꝛrigat:qͥd tribuat:quid reſer-/

nais aureloe

hialnihe
coeeuge

müs vir

cuntateop
nönofutt
unegi.
un. e Eilter
Pſmnindgee
natepulh

Aandnäfd

gani Rie
uaifen n
bonogag

zbitin

ſicana
fiooe
Atotig
äßtionn
dubol
hoies ſete
pöthenyt
li leſeijn
geſee An
kberaneig
Nhne
aſiguscni
rbfine
tihanien
Wdonide⸗
ſebafen
Pacne
ntll
Puin
Rres, Nelegif
Enoͤſang

Leninerun
ruineitſi
ſnünnmr

lidetanl.

enigitin
Slnan
Ser r
enigtiun

Nueſbicki
nnschöeee

Hettitchln
öanoedlchr
Waeininch
nunödbinncn
udeezantn

Alnashemi
ütnöhebei⸗

1

Aaddt dii
paubipbuͤſ
vleeckaſin
ulifmnotr
cöcvinm
Aſimnuſtege
odiesct hu
gababetu
hanmteinense
eanmnsilt
igütti
cannsion
nremmn i
emughnſts
ue Mntie
Aebeuſti⸗
letcii

—
= —

4

—
—
=

»

—
See

—

Bermo XLIII

uet. Jpa intelligit quãtü aig reſeruet i cclo:

⁊ quãtuʒ coꝛꝑi ſeruet in mũdo. Satis bona

oꝛdinatrix ẽ frẽs:bñ nouit cõgregare ĩ ęſtate
gð poſſit hyeme hfe:ᷣ eſt ſcit ꝓuidere ꝑ ele/
moſynã in h̊ ſęculo:qð iueniat ĩ futuro.hha/
bete charitatẽ frẽs: qꝛ ſine illa qͥcqd alið bo/
ni fuerit: nihil eſſe poterit. Verã charitatẽ
habete frẽs. Quęẽ vera charitaſe Qui ſic di
ligit omnẽ hoĩeʒ:quõ ſeipᷣm.Eſt vera chari/

tas ꝗ nõ ſolũ viq; ad amicos:ſᷣ etiã vſq; ad

ipos ꝑuenit inimicos. Nemo ſe cirgiueniat

frẽs.Qui iſtã charitatẽ nõ habuerit:deũ vi/

Mautðᷣ.25. dere nõ poterit:nec audire merebit᷑: Nenite

bñdicti ꝑcipite regnuũ.Certe videtis qð i le/
ctiõe euãgelica: nihil aliud dñs noĩauerit ð
vniũſis virtutibꝰ niſi ſolã elemoſynã ꝗ̊ cum
charitate oꝑat᷑ De ramis tacuit:radicẽ tatũ
mõ noiĩauit ita dicẽs: Venite bñdicti:ꝑcipi/
te regnũ. Eſuriui em̃ ⁊ dediſtis mihi mãdu/

Lud.ij. care.Et iteꝝ ipſe dñs: Verũtñ date elemo/
D ſynã:⁊ ecce oia mũda ſt vob.Ois hõ qͥ cha⸗

ritatẽ vult hfe ĩ futuro ſęculo: faciat illã ſibi
patronã in B mũdo:vt illã ꝓpitiã inueniat

ęternũ. Nã quõ arboꝛ quãlibet pulchꝛa ſit ⁊

fructifera nõ põt viuẽ ſine radice: ſic qlibet
bona oꝑa ꝑſeuerare nõ poterũt ſine charita

Epbᷣ.ʒ. te. Jᷣa ẽ em̃ de q̃ aplus diẽ: In charitate ra

dicati et füdati. Talẽ Schantatẽ habeamꝰ.
frẽs:vt oẽs hoĩes toto coꝛde amare poſſimꝰ

Si totũ gen?vũanũ ſic diligis quõ te:nõ re/

mãaãſit ianua vñ pcim̃ intret i te. Oẽs aditus

vñ diabolꝰad aiaʒ ingredit᷑ claudis:ſi totuſ

hoĩes ſiẽ teipᷣm dilexeris.Et reuera frẽs quõ

poör fleri vt aliqs alteri homi malũ faciat: ſi

illü ſiẽ ſeipᷣm dilexerit? Nilige g⁊ dea volu
eris fac. Ama ex toto coꝛde tuo:⁊ qð volue/
ris exerce ĩ ꝓxio tuo. Si iraſceris dulce ẽ:qᷣa
de charitate ꝓcedit.Si coꝛripis:ſuaue ẽ.Si
caſtigas etiã ⁊ flagellaſ:acceptabile ẽ.Qua
re h̊ frẽs? Quia verꝰ amoꝛ ẽ qñ coꝛripis ⁊ ca⸗

ſtigas:qũñ etiã de ecclia foꝛa s: amari
tudo videt᷑ ſęuire i oꝛe: ſᷣ dulcedo fᷣuat᷑ ĩ coꝛ/
de.Nec fratrẽ q̃ſi inimicũ odio habeas: ſed
peccatũ velut moꝛbũ ꝑſeq̃re: Ecõtario ſe qͥ
ſub falſa adulatõe dulcedinẽ ſolẽt i oꝛe ꝓfer
re:⁊ dolũ vel amaritudinẽ in coꝛde ſeruare.
Vos aſt frẽs dilectiſſimi verã charitatẽ te⸗
nẽtes:ꝗ̊ falſa ẽ fugite:audite apłm dicentẽ:

. Timot. 1. Charitas de coꝛde puro 2 ↄſcia bona et fide
E nõ ſicta. Ergo frẽs qñ de charitate loquoꝛ:
tacere nõ poſſũ.Quare h? Quia ſatis dulcꝭ

ẽcharitaſ.Qui illã habet qð dico intelligit:
qͥ vo nõ habet: ſoꝛſitã me irridet ⁊ deſpicit.

Do. II. poſt oc. Ep

Quare irridet? Quia q; dulcl ſit charitaſnõ
guſtauit. SGuſtet & ⁊ videat q; ſuauis ẽ dñs.
Deꝰ charitas ẽ.QAuid dulciꝰ deo? Ff̃es:qui
neſcit audiat ꝓphetã dicentẽ qð pauloante

ſuggeſſi:Guſtate ⁊ videte q; ſuauis eſt dñs. Ns.ʒʒ.

lglit ⁊ beata ẽ aĩa: ꝗ charitatẽ in ſe hr̃e
meret᷑.Charitas frẽs ſitiẽti potꝰẽ:eſuriẽti ci
bus:in amaritudie poſitis dulcedo:in triſti⸗
cia ↄſtitutis vera ⁊ grata cõſolatio: fluctuã/
tibꝰ poꝛtꝰ:errantiũ via:ꝑegrinãtibꝰ patria.

Hãc ᷣ frẽs tenete: hãc tota auiditate diligi /

——====—

te. Si amatoꝛes eſtis: amate charitateʒ. Si
foꝛteſ:vincite cupiditatẽ.Si pegrini:deſide
rate patriã. Ipſa vos charitas ſi illã tene/

revolueritl ⁊ gubᷣnat in h̊ ſeculo:⁊ ꝑducit ad

re ggnlate dſio nf̃o qᷣ viuit ⁊ reqt i ſęca.
neadẽ dñica de ꝙbis Flvht
ait: Nõ qð volo bonũ hoc
qð nolo malũ hocago Serm
ctio diuina ꝗᷓ de apłi pauli epła re
citat᷑:quotiẽſcũq; legit᷑ timẽdũ ẽ:ne
male intellecta det homibꝰ ꝗrẽtibꝰ

mo II

occaſiont᷑. Pꝛocliues ſũt qe hoĩes ad pec/
candũ:⁊ vix ſe tenẽt. Vbi g audierint apyim

dicentẽ: Hõ em̃ qð volo facio bonũ::ſed qð
odi malũ h̊ ago:agſit malũ:⁊ q̃ſi diſplicẽtes

ſibi qꝛ agũt malũ:putãt ſe aplo eẽ ſiles qͥ di⸗

xit: Mõ eĩ qð volo facio bonũ:ſᷣ qð nolo ma/
lũ q̊ͥ ago. Mõnũq; em̃ legit᷑: ⁊ nũc nob ĩgerit
neceſſitatẽ diſputãdi:ne homies male ſumẽ
tes ſalubꝛẽ cibũ vertãt ĩ venenũ.Sic intẽ/
dat charitas vfa: donec qð vñs donauerit
dicã vobis: ⁊ vbi me foꝛte laboꝛare viderit:
in difficultate alicuiꝰ obſcuritat: adiuuetis

me affectu pietatis. Opoꝛtet igi᷑ vt vᷣtutũ B

ſenſus ex intimo dicẽtis metiat᷑ affectu:⁊ qͥd
beat' aplus dixerit bonũ:qͥdve cõꝑatiõe eiꝰ
ꝓnũciauerit malũ:nõ nuda ſigniſicatiõe v/⸗
boꝛiſl:ſᷣ eodẽ qͥ ille diſcutiamꝰ intuitu:intel/
lectu q; eiꝰ ſᷣm dignitatẽ ꝓnũciãtes:ac meri
tũ ꝑſcrutemur. Tũc em̃ ſentẽtias deo inſpi/
rãte ꝓlatas: ſᷣm ꝓpoſitũ ac volũtatẽ eiꝰ cõ/⸗
pᷣhendere poterimus:cum eoꝝ a quibꝰ pꝛo/

mulgatę ſunt ſtatum ac meritũ ꝑpendẽtes:
nõ verbo ſed exꝑimẽtis parem induerimus
affectũ:ꝓ cuius qualitate ſine dubio vel cõo/

cipiunt᷑ vniuerſi ſenſus:vel ſentẽtię ꝓferũt᷑.

₰

—

Sobzdddtncpaliboniasnhtisnen k H”M
en

potuerit io in
mꝰ. Aulta em nouimꝰ bona:ꝗ beatũ apłim

oẽſq; uliꝰ meriti viros ⁊ habuiſſe ꝑ naturãa:

⁊ acqſiſſe ꝑ graʒ negare nõ poſſumꝰ. Eſt em̃
bona caſtitas: laudobilis ↄtinẽtia: miranda

Ber. III

gcio: ſzʒ

cere cũ vellet: diligentiꝰ indage/ Ro. 7.

Ser. XIAII.

Bigg,nNl

—

cia:ꝗᷓ oia ĩ aplo paulo eiuſq; ↄſoꝛtibꝰ ita ple

Mattb.iʒ. ſi pꝛeclaro illi atq; pſᷣcipuo margarito qð ille

pꝛudeẽtia: larga hũanitas:circũſpecta ſobꝛie
tas:modeſta tꝑantia:pia miſcðia:ſctã iuſti/

na atq; ꝑfecta fuiſſe nõ dubiũ eſt: vt vᷣtutũ
potiꝰ q; boꝝ magiſterio ab eis religio do⸗
ceret Quid qð iugi eccliaꝝ oim cura:ac ꝑui
gili ſollicitudine ſꝑ exuſti ſunt: Quatũ hoc
miſcðię bonũ: quãta ꝑfectio ẽ ꝓ ſcãdaliʒãti

bus vꝛi:cũ infirmãtibꝰinfirmari:?Cũ g̊ tãtis

aplus abundauerit bonis:qͥd illud eſt boni
cuiꝰ ꝑfectiõe caruerit nõ poterimꝰagnoſcere
niſi i illũ qͥ ipſe locutꝰ eſt ꝓfecerimꝰ affectũ:
Qẽs itaq; q̃̊s diximeũ hũiſſe vᷣtutes:q;uis
velut gẽmę ſplẽdidiſſimę atq; pᷣcioſęſint:tñ

euãgelicꝰ negociatoꝛ inqrẽs:vniũſis ꝗ poſſi
det vẽditis cõparare deſiderat cõferant᷑: ita

eoꝝ meritũ reuileſcit atq; ↄtẽnit᷑: vt eis ſine

cuctatiõe diſtractis: vniꝰ tm̃ boni poſſeſſio

locupletet bonoꝝ inumerabiliũ venditoꝛẽ.

D Quid & eſt vnũ qð illis tantis tãq; innume

ris bonis tã incõparabilit ſ̃ponat᷑:vt ſpꝛett
abiectiſq; oibꝰ ſolũ debeat poſſideri? Mimi

rũ illa ꝑs optia cuiꝰ magniſicẽtiã ac ꝑpetui-
tatẽ cũ relicto ſuſceptionis atq; hũanitatis
officio maria pꝛelegiſſet:ita pꝛędicat᷑ a dño:

RZud. 10. Martha martha ſollicita es: ⁊ turbart erga

plurima: Paucis vo opus ẽ: aut etiã vno.
AMaria bonã ꝑtẽ elegit:ꝗ̊ nõ auferet᷑ ab ea.

Ana ꝭ⁊ ſola ẽ ↄtẽplatio dei:cui merito oia

/mncmkon merita: vniũſa virtutũ ſtudia

fulſiſſe ᷣdiximꝰ:nõ ſolũ bona ⁊ vtilia: verũ

„

poſtponũt᷑.Et illa quidẽ oĩa ꝗ̃ ĩ apło paulo

etiã magna atq; clara:Sʒ ſic vᷣbi gra ſtãni
metallũ qð alicuiꝰ vtilitatis ⁊ grfe putabat᷑:
fit argẽti ↄtẽplatiõe viliſſimũ:Et rurſũ auri
cõꝑatiõe meritũ euaneſcit argenti:Aurũ q;
ipᷣm gẽmaꝝ collatõe ↄtẽnit᷑:Et ipᷣaꝝ nihilo/

min qᷓ;uis inſigniũ multitudo gẽmaꝝ:vniꝰ
margaritę cãdoꝛe ſuꝑat᷑: Ita illa oĩa merita

ſctitatis:qᷓ;uis nõ ſolũ in ſᷣſenti bona ⁊ vti/

lia ſint:verũetiã donũ ętnitatis acqrãt:tñ ſi

diuinę ↄtemplatiõis meritis cõferant᷑:vilia

E atq; vt ita dixerim vẽdibilia cenſebunt᷑. Et

Señ.i. ſũt generalit᷑ ſcpᷣtura dic: Et ecce oĩa ꝗᷓ fecit

Ecẽs.ʒ.

vt hãc eandẽ cõꝑationẽ etis ſcripturaꝝ ↄſir/
met auẽtas: nõne de vniůſis ꝗ̊ a deo creata

deus bona valde: Et iteꝝ: VUniuerſa ꝗ̊ fecit
de bona ĩ tꝑe ſuo:hhęc igit᷑ ꝗ in ſſenti nõ ſo
lũ bona ſimplicit:verũetiaʒ cũ additamẽto
valde bona ꝓnũciant᷑:Sũt em̃ reucra ĩ hoc

mũdo cõmoꝛãtibꝰ nob:aut ad vſũ vitę: aut

ad coꝛꝑis medicinã:aut ad aliquã cãm igno

Gancti Auguſtini de tempoꝛteeꝛ

te nobis vtilitatt aceõmoda: vel certe in eo
etiã valde bona:ꝙ faciũt nos inuiſibilia dei Ro.1.
a creatura mũdi:ꝑ ea ꝗᷓ facta ſi intellecta cõ⸗

ſpicere:ſempitnã q; virtutẽ eiꝰac diuinitatẽ
ex tanta tãq; oꝛdinata molitiõe fabꝛicę mũ/

dialis ⁊ oĩm ꝗ in ea ſũt ſubſiſtẽtia ↄtẽplari.
Heęc tñ oĩa nec boni nomẽ tenebũt:ſi futuro
illi ſęculo cõparent᷑:vbi nulla bonoꝝ imuta
tio:nulla ẽ verę beatitudinis foꝛmidãda coꝛ
ruptio. Cuiꝰ mũdi ita beatitudo deſcribit᷑:
Erit lux uneę ſic̃lux ſolis:⁊ lux ſolis ſeptẽpli eſa.ʒ..
citer ſic lux ſeptẽ dierũ. Magna igit᷑ hec ⁊ ⸗
dara intuitu atq; miriſica ſi futuris ex flilde
repꝛomiſſiõibꝰ ↄferant᷑:cõtinuo vanitas ap

parebũt:dicẽte dauid:QOiĩia ſiẽ veſtimẽtũ ve Ns.ioi.

teraſcẽt:⁊ ſiẽ oꝑtoꝛiũ mutabis eos et muta/
bunt᷑:tu aũt idẽ ipᷣe es: ⁊ ãni tui nõ deſiciẽt.
Ergo qꝛ nihil ẽ ꝑ ſemetipᷣm ſtabile:nihil im/
mutabile:nihil bonũ niſi deitas ſola:om̃es
vo creaturę vt beatitudinẽ ętnitatis vł imu
tabilitatis obtineãt:nõ hoc ꝑ ſuã naturã ſö ꝑ
creatoꝛis ſui ꝑticipationẽ ⁊ grfaʒ ↄſequẽtur:
tenere meritũ bonitatis creatoꝛi ſuo collata
nõ poſſũt.Qð ſi etiã manifeſtioꝛibꝰ adhuc ꝙ
teſtimonijs huiꝰ ſentẽtię rõnem voluerimꝰ
aſtruè: nõne młta ꝓnũciari bona ĩ euãgelio
legerimꝰ:⁊ arboꝛẽ bonã et theſaurũ bonũ⸗
Nã ⁊ bonũ hoĩem ⁊ bonũ ſeruũ:qꝛ non põt
inqᷣt arboꝛ bona malos fructꝰ facere: ⁊ bonꝰ Mattb..
hõ de bono theſauro coꝛdis ſui ꝓfert bona: Matts i2
⁊ euge ſerue bone ⁊ ſideliſ.Et vtiq; hos oẽs Mattb.⁊5·.
ſm ſe bonos eẽ cũ nõ dubiũ ſit ſi reſpiciamꝰ
ad bonitatẽ dei:nullꝰ eoꝝ ꝓnũciat᷑ bonꝰ:di
cẽte dño: NHemo bonꝰ:niſi ſolꝰ deꝰ.Cuiꝰ itui Lud.is.
tu etiã ipſi aplłi qͥ electiõis merito bonitatẽ
generis hũani mitis exceſſerãt modis:mali
eẽ dicũt᷑ a dño:ad eos ita loquẽte:Si &̊ vos Mattb.i.

cũ ſitl mali noſti bona data dare filijs vfis:

quãtomagis pr̃ veſter qͥ in cęlis ẽ dabit bo/
na petẽtibꝰſe?heniq; ſiẽ bonitas nr̃a ſuꝑnę
bonitatis intuitu in maliciã vertit᷑:ita etiaʒ
iuſticia nf̃a diuinę collata iuſticię:pãno mẽ-
ſtruatę vniuerſa iuſticia nr̃a ſilis deputat᷑:
dicẽte Eſaia ꝓpha: Sicut pannꝰ mẽſtruatę Eſa.sA·.
vniũſę iuſticię nr̃ę.Et vt aliqͥd adhuc euidẽ G

tiꝰ inferamꝰ: legis q; ipius pᷣcepta vitalia ꝗᷓ 2. Betrac.24

dicunt᷑ oꝛdinata ꝑ angelos in manu media/ Sal z.
toꝛis:⁊ de q̃ idẽ aplus: Itaq; lex inqᷣt ſancta Ro.⁊ꝛ.
⁊ mãdatũ ſanctũ ⁊ iuſtũ ⁊ bonũ: ſi ꝑfectioni
euãgelicę cõferant᷑:minime bona diuino ꝓp/
nõ bona:⁊ iuſticias in quibꝰnõ viuẽt in eis.
Aplus quoq; ita noui lumie teſtamẽti gliã

Dabode
fian

nũciant᷑ oꝛaculo. Ait em̃:Et dedi eiſ ſ̃cepta ẽzecd.ꝛ .

ftanic

J R eup ſeon. Auit

uſfaul
ehec
ünents
ſbomotchf
gtiocöperan
ornobo
oocupat⸗
holikerebüͤr
Tenesi
rne
ſeee⸗
gerpolik
enne
Genn

Aood
icen ſ
loͤeneyel
Pus lanctis
Nwerme
(facceptay
wooripe
lißz ggoconcſ⸗
gelinüteen
Ladentqu
Nnöigeena
Thetonit
Wofnde
Nhine
Dirftin
Dlkinit
berie n
Npoſſtgen

iloßen
labonef
habrars
ſtſuenti
dongeſce
Enencie

Bermo XIIIII Do. II. poſt oc. epi. Ber. I

ten o legis affirmat obtundi:vt eã euãgelici cõpa dulciſ.Quid dulciꝰfrẽs chariſſimi? Qui ne-
blude hun ratiõe fulgoꝛis nec gloꝛiſicatã eẽ ꝓnũciet di ſcit: guſtet ⁊ videat. Quid & guſtare debet
le,⸗ 21. Cor.-5. cens: Mã nec gloꝛioſũ eſt id qð gloꝛiſicatũ ẽ q vultvt illi dulcedo ſapiat charitat? Audi⸗/
Unti ꝓpter excellentẽ gloꝛiã. Quã cõparationẽ te frẽs aplm dicentẽ: De charitas c. Quid 1. Jol.
eeni,⸗ etiã in parte cõrraria: id eſt in peccatoꝝ me / dulci⸗ frẽs Qui neſe cit: audiat pſalmiſtã di/
Nieaeaua. ritis cõpenſandis ſcriptura cõſeruat:vt eos centẽ: Guſtate ⁊ videte qm̃ ſuauis eſt dñs. Nõ. 33.
Iue q̃ młto minꝰ peccauerint ĩpioꝝ collatiõe iu· Deꝰ em̃ charitas ẽ. Qui habet charitatẽ de
Pnn ſtiſicet dicẽs: Juſtiſicata ẽ ſodoma ex te. Et i illo manet:⁊ ipe ĩ deo.Si charitatẽ habes:
il a VDViere. 5. iterũ: Quid em̃ peccauit ſoꝛoꝛ tua ſodoma: deũ habes. Quid habet diues ſi charitatẽ
ſandeck æ iuſtiſicauit animã ſuã auerſatrix iſrł:cõpa / nõ habet? Pauꝑ ſi charitatẽ habeat: qͥd nõ
ſptipli aeaian ratiõe peccatricis iudę: Ita igit᷑ ⁊ vniuerſa/ habet? Tu ſoꝛte putas ꝙyille ſit diues cuius
hecrß⸗ rũ merita virtutũ ꝗ̊ᷓ ſuꝑius cõpꝛehAi: cũ ꝑ/MArca plena ẽ auro: et ille nõ ſit diues cui? cõ/⸗
—e ſe bona atq; pcioſa ſint:tamẽ theoꝛicę clari “ ſcia plena ẽ deo. Hõ ita ẽ frẽs: Ile vᷣe diues
itsy tatis cõparatiõe fuſcant᷑. Multũ eteni ſan/Veſſe videt᷑: in q̊ deꝰ habitare dignat᷑. Quich
niti e Diun ctos q́uis bonoꝝ operũ terrenis tamẽ ſtu- em̃ de ſcripruris poteris ignoꝛare: ſi te chari
tmute, dijs occupatos: a cõtemplatiõe ſummi illi tas: h eſt de ceperit poſſidere? Quid em̃ de
eſcal. boni retrahũt ac retardant. bonis Pib⸗ nõ poteris aelere:ſi foutd bon
blin⸗ tẽ in eadẽ dñica Homelia de eo ſ operu merueris tcoꝛceholare: ucae⸗
,6 ES Z LO uerſariũ timebis:ſi regẽ deũ ĩ te hfe merue/
fes qð ſcriptũ ẽ in euagelio m Zoban⸗ iis⸗ is oegreDre e uc
49 . „.⸗Dait ris? Tenete & et cuſtodite frẽs dilectiſſimi
Vkin nẽ: Nuptię factę ſunt ⁊c̃.quęhabet dulce ac ſalubꝛe viculũ charitatt. Sʒ añ oia
m in erpoſitiõe doctoꝛis ibide. „ ndae dleblCal zit. 53 01
mnerpol õ verã charitatẽ tenete: non illa ꝗ tm̃ ꝓmittit᷑
glats AItem in eadẽ Dñica aliꝰ ſermo de oꝛe ⁊ nõ ſeruat᷑ ĩ coꝛde: illa ꝗ ſic ex oꝛe ꝓfert
che 4 eodem: d habet inter ſermo nes de vt tñ in coꝛde iugit teneat᷑:vt ipleat᷑ i vobis
erbis Ddomini XII. llud qðò apls dic: In charitate radicati atq; Epb.5.
n Dnica tertia poſt octa.feſti Epi/ tfundati. Radix em̃ oim bonoꝛũ ẽ charitas: 1. Timoth..
hel Ser. X.III. phanię dni de charitate:Sermo I ſiẽ ⁊ radix oĩm maloꝝ cupiditas.Siẽ in cha/⸗
Hcnut A¶ QJcharitati veſtrę poſſemus frequẽ ritate nihil vnq; mali: ita ĩ cupiditate nihil
ee WViius pᷣſentari fraires chariſſimi:chꝛi vnq; boni poterit iueniri. Iſtę due radices
dcan ſto adiuuãte de ſanctarũ ſcriptura//⸗? frẽs dilectiſſimi:iĩ duobꝰ agris a duobꝰplan
bofe D copioſis fontibꝰ: ⁊ ſi nõ abundãtes riuu/ tant᷑ agricolis. Vnã i coꝛdibꝰ bonoꝝ plãtat
o os: certe vel qualeſcunq; guttulas potera/xyps: aliꝗ in coꝛdibꝰ maloꝝ plantat diabol“.
icnn . mus ſanctis animabus veſtris infundere: Mec de charitatis radice naſcet᷑ aliqd mali:
ge vt vberrima atq; fructifera coꝛdis veſtri ter nec de radice cupiditat aliqͥd boni. NHõ em̃
R——— ra accepta verbi dei pluuia: copioſam meſſẽ mentitm᷑ vitas:ꝗͥ ĩ euãgelio cũ de iſtis duabꝰ
nlta⸗ bonoꝛũ operũ germinaret: vt veniẽs dñs in radicibꝰloqret᷑:ita deſiniuit dicẽſ: Arboꝛ bo Matth..
ernul D Vatth.i. agro coꝛdis veſtri:nõ ſolũ triceſimũ ſed ſexa na: fructꝰ bonos facit. Et iterũ: Nõ põt ar/
igvos HmH geſimũ ⁊ centeſimũ fructum ſe inuenire cõ/ boꝛ bona fructꝰmalos face:ueq; arboꝛ mala
pfis⸗ gaudeat:quibꝰfructibꝰ hoꝛreũ pᷣparet in c· fruct- bonos facẽ᷑.Heęc ſnia non eſt mea frẽs D
bitbo⸗ H lo: nõ incendiũ in inferno: Sed quia multis ſᷣ dñi. Lãta &̊ ſit ĩi vobis abũdãtia charita⸗
upne occupationibꝰ impedimur:hũilitatẽ noſtrã tis: quę nõ ſolũ vſq; ad amicos: ſ etiã vſq;
eaz vobis 'm deſideriũ veſtrũ repſentare non ad ipſos ꝑueniat inimicos. Et ideo qꝛ audi
nome⸗ poſſumꝰ: Aliquid bꝛeue ⁊ ſatis magnũ deo ſtis ⁊ laudẽ charitatis ⁊ vituperationẽ cupi
puni. donãte inſinuare vobᷣ volo:in q̃ bꝛeuitate ſi ditatis: attẽdat vnuſquiſq; ⁊ ↄſideret agrũ
uate diligẽt attẽditis: poteſtis qͥd aię vrę ↄuenit coꝛdis ſui:⁊ qui in ſe charitatẽ viderit:gau⸗
cluide bH B iuenire. Quid Seſt illud bꝛeue ⁊ ita magnũ daeat: ⁊ tota coꝛdis vigilantia germina in ſe
tala „Sn vt poſſit generi hũano ſufficere? Aplus diẽ: ſctã cuſtodiat. Qui vero in agro coꝛdis ſui
netlu 1 Timoth. 1. Finis pcepti ẽ charitas de coꝛde puro et cõ⸗ qualẽcunq; ſtirpem cupiditatis inſpexerit:
ſanca h4 ſfcia bona ⁊ fide nõ ficta. Attẽdite frẽs àd in chꝛiſto adiuuãte extirpet cupiditatẽ: ⁊ plan
ſien. vbis bꝛeuiꝰ: ⁊ qͥd in rebꝰ magniſicẽtiꝰ pote tet charitatẽ. Nam quãdiu hoc facere nolue
ino , nit lueniri:qᷓ; charitas de coꝛde puro ⁊ cõſcia rit:fructus bonos afferre nõ poterit.Et cuʒ
iecnt NAA bona ⁊ fide nõ ſicta? Iſta bꝛeuitas ⁊ vt tene bonos fruetꝰ nõ attulerit: dicit de ipſo chꝛi⸗
tkK. at᷑ memoꝛit᷑ eſt ſuauis:⁊ vt cuſtodiat᷑ ſidelit ſtus dñs celi ⁊ terrę: Arboꝛ queę nõ facit fru/

10

Bancti luguſtini de tempoꝛe

ctũ bonũ: excidet᷑ ⁊ in ignẽ mittet᷑. Si te nõ
delectat dulces fruct charitatis afferre: vel
ſpinis peccatoꝝ tuoꝝ ignẽ nõ debes metue

Matthᷣ.ʒ. re? Omnis inquit arboꝛ quę nõ facit fructũ

bonũ: excidet᷑ ⁊ in ignẽ mittet᷑. Quãdiu ra⸗

dicẽ nõ mutaueris: fructꝰlegitimos afferre

nõ poteris:et ſine cauſa qð bonũ ẽ ꝓmittis

in oꝛe:qꝛ hoc implere non potes quãdiu ra-
E dix bonitatis nõ tenet᷑ in coꝛde. Iſtas ergo
duas radices ſicut ſupꝛa dixi: duo agricolę

plantare ↄſueuerunt. VUnã plantat chꝛiſtus
in coꝛdibus fideliũ:alterã plantat diabolus

in pectoꝛibꝰ ſuꝑboꝛũ: ac ſic vna plantat᷑ in

cęlo: altera in inferno. Sed dicit aliquis: ſi
in coꝛdibus ſideliũ plantat᷑:vtiq; ſideles ad
huc in mundo eſſe videntur:Quõ em̃ radix
illa in celo plantatur? Vis ſcire quõ? Quia
coꝛda ſideliũ cęlü ſunt: qa in celos quotidie
erigunt᷑:dicente ſacerdote:Surſũ coꝛda:ſe/
curi reſpondẽt: Habemꝰ ad dñm: Et apłus

Phil.. dicit:HNoſtra autem conuerſatio in celis eſt.

Si ergo fideliũ conuerſatio in celis eſt:quia
vera charitas in illis eſt: radix charitatis in
cęlo plantata eſt. Ecõtrario radix cupidita/
tis quę in coꝛdibus ſuperboꝝ eſt:qꝛ ſemper
terrã cupiunt:terrã ſapiũt:terrã diligunt:et

omnẽ ſpem ſuã in terra cõſtituũt:in inferno
antata eſt. Et licet hęc ita ſint:attamẽ nec

pl
Peccatores debent deſpare:nec humiles iu⸗
ſti in aliquo quaſi de ſuis meritis ſuꝑbire:
qꝛ ⁊ iuſti ſi de ſe ᷣſumpſerint:cito ꝑdunt ra/
dicem charitatis:⁊ peccatoꝛes ſi ad pęniten

tiã cõuertunt᷑ euulſa cupiditate:cito plantã

recipiunt charitatis.Et ideo qͥ boni ſunt cu/
ſtodiãt qð dei munere ꝑceperũt:et qui mali
ſũt ſtudeãt reparare qð infgliciter ꝑdiderũt.
FNemo ſe ad illud tempꝰ reſeruet: ⁊ tũc pęni
tentiã vel charitatis dulcedinẽ retinere con
tendat quãdo cęperit de hac luce migrare.
Non ſe ad hoc reſeruẽt vt quãdoq; in ſene/

ctute ad pęnitentię medicamẽta cõfugiant:

qꝛ neſciũt qͥd ſuꝑuentura pariat dies. Qua

fronte ſalutẽ ſuã in tempoꝛe ſenectutis diſſi
mulat: cũ vnius diei ſpacio certus eſſe non

poſſit:Et ideo ſi moꝛtẽ timere nolumꝰ:ſem/

per ꝑati eſſe debemꝰ: vt cũ nos dñs de hᷣ ſe⸗
culo iuſſerit vocari:cũ ſecura cõſcientia non
cũ deſperatiõe ſed cũ gaudio ante cõſpectũ
iudicis veniamus:⁊ ibi fęliciter audire poſſi

Mattb.2⁊5. mus:Euge ſerue bone ⁊ fidelis:qꝛ ſuꝑ pau/

ca fuiſti ſidelis:ſuꝑ multa te conſtituã: intra
in gaudiũ dñi tui. Ad qð gaudiuʒ nos dñs

qð olo malũ hocago

ꝓ ſua pietate ꝑducat:qui viuit ⁊ regnat per
cuncta ſecula ſeculoꝛũ: Amen.
neadę dnica de ęo qð aplus di
em qð volo facio bõnũ:ſed

cit:

ctio diuina ꝗᷓ de apli pauli epła re

meſt ne male intellecta det hoib?quęe/
rẽtibꝰocdaſionẽ. Pꝛocliues quipe ſũt hoĩes

7

ad peccandũ ⁊ vix ſe tenẽt. Vbi & audierint

citata eſt:quotiẽſcũq; legit᷑ timẽdũa

.

II Ser. xL v.

aplm dicentẽ:Mõ em̃ qð volo facio bonũ:F̊ᷣ Ro.y.

qð odi malũ hocago:agunt malũ: ⁊ q̃ſi diſ/
plicẽtes ſibi qꝛ agũt malũ: putãt ſe aplo eẽ

git᷑:⁊ nũc nobis ingerit neceſſitatẽ diſputã⸗

ſimiles qᷣ dixit: Hõ em̃ qð volo facio bonü:
ſed qð nolo malũ hoc ago: Mõnũquã em̃le

di:ne hoĩes male ſumẽtes ſalubꝛẽ cibũ ver·

tant in venenũ.Sic & intẽdat charitas vr̃a:

donec qð dñs donauerit dicã vobis: et vbi

me foꝛte laboꝛare videritis in difficultate ali
cuiꝰ obſcuritatis: adiuuet me affectu pieta/
tis. Pꝛius ̊ recolite qð deo ꝓpuio ſoletis

audire: vitã iuſti in iſto adhuc coꝛpoꝛe bellũ
eſſe nondũ triũphũ.huius aũt belli quaädo

erit triumphus: Ideo aplus dixit:et voces
belli ⁊ voces triũphi. Voces belli mõ audi⸗/
uimꝰ: Mõ em̃ qð volo ago:ſᷣ qð odi illud fa
cio. Si autẽ qð odi illud facio:cõſentio legi
qm̃ bona ẽ. Velle adiacet mihi:pꝑficere autẽ
bonũ nõ ĩuenio.· Video aũt alia legẽ in mẽ/
bꝛis meis repugnantẽ legi mẽtis mee:et ca⸗/
ptiuãtẽ me ĩ lege pctĩ ꝗ̊ eſt in mẽbꝛis meis.
Quãdo audis captiuantẽ:bellũ non agno/
ſcis? Vox ꝗ̊ triũphi nõdũ eſt: ᷣ qꝛ futura ẽ:
docet ideʒ aplus dicẽs:Opoꝛtet coꝛruptibi
le hoc induere ĩcoꝛruptionẽ: et moꝛtale hoc

induere ĩmoꝛtalitatẽ.Cũ aũt coꝛruptibile

induerit icoꝛruptibile:et moꝛtale h̊ induerit
imoꝛtalitatẽ:ibi eſt vox triũphi.TLũc fiet ſer
mo qͥ ſcptus ẽ: Abſoꝛpta ẽ moꝛs invictoꝛia.

B

iglllen.
Dan hicknn

gam

elsansb
labelaus
ſunluunt
D
ne
Gmnhe. A

gegeen
vehcaſen
ieanih
ſias usſ

Schniu
nunti

Genuribn
agſctenel
Pegrn
Meeledehett
ſanalnſtu
ünczmuün
füſthapcpt
eeintns
holonrua
iitoent e

Gcus noinu
dcbenisaudire

ſſſarinian

1. Corl. 15.

Dicãt triũphãteſ:AVbi ẽ moꝛs ↄtentio tua?:

Dicimus ergo qñũq;:et ipſum qñq; non erit

lõge.HNõ em tantũ remanet ð ſeculo:quãtũ

iam exemptũ eſt.hhoc igit᷑ tũc dicimꝰ. Mo/⸗
do aũt in iſto bello ne male intelligẽtibꝰ le/
ctio iſta tuba ſit hoſtis nõ nf̃a vñ ille incitet᷑
nõ vñ vincat᷑:aduertite obſecro frẽs mei:⁊ qͥ
certatl certate. Qui em̃ nõdũ certat:nõ eſt:
intellecturi qð dico:Qui iam certatis:intel
lecturi eſtis. Vox mea in aꝑto:vrja erit in ſi/

lẽtio. Pꝛius illud recolite qð ſcripſit ad Ga /C

latas:vnde bñ hoc poſſit exponi.Ait em̃ ſi-

“

ürotüet.
(Cſuarinuſzen
Prepſeeenns
Metdlerdionk,
uritunpe
ahlcsh
Mepaluudin
irsa⸗
Etntöbben
ſengüpett

4

enn

erknu
mtnigt

Mtsſeßi

lan gecete

öͦe
Wlinin

Bermo xLV Do. III. poſt oc. Epi. Ber. II

t delibꝰ loquẽs baptizatis: loquẽs qͥbꝰ vtic; necq; maſculoꝛũ cõcubitoꝛes:neq; fures: ibi
Gapthen i ſancto lauacro oia fuerãt dimiſſa peccata. additũ ẽ: neq; ebꝛioſi regnũ dei poſſidebũt.
obonite Eis tñ loquẽs: ſed pugnãtibus loquẽs ait: Audiuit ⁊ timuit.Baptiʒatꝰẽ:dimiſſa ſunt
Oerma Sal.5. Dico aũt:Spũ ambulate: ⁊ cõcupiſcentias illi oĩa quibꝰinebꝛiateſt. Reſtat aduerſaria
lonlenn carnis ne pfeceritis. Hõ dixit: ne feceritis: 5 coõſuetudo. Ergo habet cũ qua pugnet rena
bgr ii ne ꝑfeceriti. Quare hoc: Sequit᷑ ⁊ dicit:Ca/ tus. Pꝛęterita em̃ eius vitia oĩa dimiſſa ſũt
daheh ro em̃ cõcupiſcit aduerſus ſpm̃:ſpũs aũt ad ei: obſeruet: vigilet: pugnet: ne aliqñ ine-⸗
rint⸗ uerſus carnẽ.hęc em̃ inuicem aduerſant᷑:vt bꝛiet᷑. Surgit S illa cõcupiſeẽtia potandi:ti-
ntzuien nõ ea ꝗᷓ vultis faciatis.Qð ſi ſpũ ducimini: tillat animũ:ingerit faucibus ſiccitatẽ:inſi/
entnif nõ adhuc eſtis ſub lege: vtiq; K ſub grfa. Si diat᷑ ſentibul: vult etiã ipᷣm ſi põt fieri pene/
– ſpũ ducimini. Quid eſt duci ſon: Spũi dei trare murũ:adire induſuzʒ: trahere captiuũ.
uiſeahe colſentire iubẽti:nõ carni cõcupiſcẽti Camẽæ Pugnat: repugna.O ſi ⁊ ipa nõ eſſet.Si cõ
Natane⸗ cõcupiſcit et reſiſtit ⁊ vult aliqd ⁊ nõ vis tu: ſuetudine vitę hꝰacceſſit: bona ↄſuetudine
ini i Perieuera: vt nolis tu. Deſideriũ tuũ tamẽ moꝛigeret᷑: tu tantuʒ noli ei ſatiſfacere: noli
ne i teale eſſe debet ad deũ: vt nõ ſit ipſa cõcupi/ eã cedẽdo ſatiare: reſiſtẽdo necare. CTamẽ
iien ſcẽtia cui reſiſtas. Videte qd dixerim. Deſi q;diu eſt: hoſtis eſt. Si ei nõ cõſentias ⁊ nũ/
Waſe deriũ inq; tuũ tale eẽ debet ad deũ: vt oino ᷓ; inebꝛieris:minoꝛ ⁊ minoꝛ erit tidie. Hã
ncnnzfft nõ ſit ipſa ↄcupiſcẽtia cui reſiſtere opoꝛteat. ſunt vires illiꝰ ſubiectio tua. Si em̃ ei ceſſe/
kihs at Reſiſtis em̃:⁊ nõ cõſentiẽdo vincis:ᷣ meliꝰ ris ⁊ inebꝛiatꝰ fueris:das ei vires. Mũquid
nufai eſt hoſtem nõ habere qᷓ vincere. hoſtis iſte cõtra me ⁊ nõ cõtra te? Ego de loco ſuꝑioꝛe
neiſemi Aauuliqñ nõ erit. Refer animũ ad vocẽ triũphi: moneo: dico: pꝛędico. Quid &̊ mali futurũ

eproſieah s &orl. 15. 2 vide ſi erit. Ubi ẽ moꝛs cõtentio tua: Hõ ſit ebꝛioſis: ante denũcio. Mõ eſt qð dicas:

aparll̃ D erit. Abi eſt moꝛs aculeꝰ tuus? Quęres lo / Mõ audiui:Mõ eſt qð dicas:Exigit deꝰ ani·
itdclgic cũ eius ⁊ nõ inuenies. Nõ em hęc qð maxie mã meã de manu iluꝰ qͥ mihi tacuit. Sed la,-/
Soas debetis audire: nõ em̃ hęc quaſi alia natu / boꝛas:qꝛ tibi validũ aduerſariũ mala cõſue
Sbelinöt ra ẽ:ſicut inſaniũt manichęi:Lãguoꝛ nr̃ eſt: tudine ipſe feciſti. Mõ laboꝛaſti vt nutrires
fgdolluln vitiũ noſtrũ eſt. Hõ ſeparatũ alibi erit: ſecd eũi: laboꝛa vt vincas eũ. Et ſi minꝰ idoneus
ocöſanntg Sax.5. ſanatũ nuſq; erit. Ergo cõcupiſcentias car es acluerſus eũ:roga deũ tamẽ ſi te nõ vice-
higfeeu mnis ne pfeceritis. Melius quidẽ erat imple- rit:q;ui ipſa tua mala ↄſuerudo luctata ſit
talüͤlegeinnd So.. re qð lex dixit: He cõcupiſcas. Plenitudo ẽ tecũ.Si te nõ vicerit:feciſti qð ait apłs pau
ninsedn iſta virtuti: ꝑfectio iuſticię:palma victoꝛi: lus:Cõcupiſcõtias carnis ne ꝑfeceritis. Fa/ Gatł.5.
n nihsnes ne cõcupiſcas.hoc quia modo impleri non cca ẽ ↄcupiſcẽtia titillãdo: ſᷣ nõ ẽ ꝑfecta ↄſen ꝓ
hclimntgno/ poõöt: vel illud impleat᷑ qð ſctã ſcriptura intẽ tiẽdo potãdo.Qð dixi de ebꝛietate:h̊ de oi⸗
fgfumii. Ecti. 18. dit: Et p cõcupiſcentias tuas nõ eas:meliꝰ bvitijs: de oĩbꝰ cupiditatibꝰ itelligas. Cũ
eamgi“ eelſt eas nõ habere. Sed qꝛ ſũt: noli poſt aas aliqᷣbꝰem̃ nati ſumꝰ:aliq̃s ↄſuetudie fecim. H
aneree ire. Holũut poſt te ire:noli poſt eas ire. Si ve Mã ꝓpter illas cũ qͥbꝰ nati ſumꝰ:baptizant
iconpcbie⸗ lint poſt teire non erunt:qꝛ cõtra mentẽ tuã infantes:vt ſoluant᷑ a reatu ꝓpaginis malę
iebnlun „ no rebellabũt. Rebellãt: rebella: pugnant: quã habuerũt. Cõſuetudini & ſꝑ repugnan-
ti eſuoan prugna: expugnat: expugna: Hoc ſolum vi dũ eſt: q: ipſa cõcupiſcẽtia cũ qua nati ſumꝰ
gostwice. dete ne vincãt. Ecce aliqd inde ponã vnde finiri nõ põt qᷓ;diu viuimꝰ.Quotidie minui
szmnnot⸗ D E cetera intelligat. Hoſtis eſſe hoies ſobꝛios põt:finiri nõ põt. Per illã dictũ eſt poc nrfm·
ig nonen Nauciodee ſt:ᷣ ſũt.Noſtis eẽ ⁊ ebꝛios:abun moꝛtis coꝛpus.De ipᷣa dicit aplus:Cõdele/ Eo. 7.
a cl dant. Baptizatus eſt ſobꝛius: quãtũ ꝑtiner ctoꝛ em̃ legi dei ſm interioꝛẽ hoĩiem. Aideo
nun . ad ebꝛietatẽ: non habet cũ qua pugnet: ha⸗ aũt aliã legẽ in mẽbꝛis meis repugnãtẽ legi
die hx bet alias cõcupiſcẽtias cũ qbꝰ pugnet. Sed mẽtis meę:⁊ captiuãtẽ me ĩ lege peccatiꝗ ẽ
rilſenun 8 vt de ceteris intelligatis: vni⸗ tm̃mõ hoſtis ĩ mẽbꝛis meis.Cüũc nata eſt iſta lex: qñ träf/
nfizht cLertamẽ in medio cõſtituamꝰ. Baprtiʒzarꝰeſt greſſa ẽ pᷣma lex. Tuũc nata eſt inqt iſta lex:
entnl 4 ebrioſuſ. Audiuit et cũ timoꝛe audiuit ine qũ ↄtẽpta eſt ⁊ traſgreſſa ma lex. Qug elck
annsln Cccetera ſnala quibꝰhomibꝰ male viuẽtibus pma lex: Quã ĩ ꝑadiſo accepit hõ.Nõne nu Seſ.z.
th, . irercludit᷑regnũ dei:cõmemoꝛatã eſſe ⁊ ebꝛi di erãt:⁊ nõ ↄfundebant᷑: Quare nudi erãt:
nſtut, ettatẽ:qꝛ vbi dictũ ẽ: Neq; foꝛnicatoꝛeſ:ne ⁊ nõ ↄfundebant᷑: niſi qꝛ nõdũ erat lexi mẽ⸗ Ro.⁊ꝛ.

idolis ſeruiẽtes:neq; adulteri:neq; molles:

bꝛis repugans legi mẽtis: Fecit hõ factum

3

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

puniendũ: ⁊ inuenit motũ pudendũ. AMan⸗

ducauerunt contra interdictũ: ⁊ aperti ſunt
oculi amboꝛũ. Quid enim? Pꝛius in para/
diſo clauſis vel cecis oculis oberrabãt? Ab/

Senñ.ʒ. ſit. Nã adam vnde nomia impoſuit volati/

libus ⁊ beſtijs: quãdo ad eum cũcta anima/
lia adducta ſunt: quibꝰ nomia imponebat
ſi nõ videbat? Deinde dictũ ẽ: Vidit mlier

lignũ:qꝛ placet oculis ad vidẽdũ.Ergo ocu

los apertos habebãt ⁊ nudi erãt:⁊ nõ ↄfun
debant᷑. Aperti ſunt aũt oculi eoꝝ ad aliqᷣo
qð nunq; ſenſerãt: qð i motu ſui coꝛꝑis nũ/
qᷓ; expauerant. Aperti ſunt ad intuendum:
non ad videndũ.Et qꝛ ſenſerunt pudendũ:
curauerũt tegendum. Conſuerũt inquit fo/
lia ficulnea:⁊ fecerunt ſibi ſuccinctoꝛia. Qð
texerunt:ibi ſenſerũt. Ecce vnde trahit᷑ oꝛi/

ginale peccatũ: ecce vnde nemo naſcit᷑ ſine

peccato:ecce ꝓpter qð dñs nõ ſic cõcipi vo/
luit: quem virgo cõcepit. Soluit illud: qui
venit ſine illo.Soluit illud: qui nõ venit ex

illo. Unde vnus ? vnus? VUnus ad moꝛtẽ:
vnus ad vitã. Homo pꝛimus ad moꝛtẽ: hõ
ſecũdꝰ ad vitã. Sed quare ad moꝛtẽ ille hõ⸗

GQuia tm̃ hõ. Quare ad vitã iſte hõ? Quia

Bo 7. deus ⁊ hõ. Hõ ̊ qð vult agit a plus: qꝛ vult

nõ ↄcupiſcere:et tñ cõcupiſcit:iõ nõ qð vult
agit. NHũqͥᷣd illa ↄcupiſcẽtia mala trahebat
apfm ſbᷣiugatũ ad ↄcupiſcẽdũ ad foꝛnicatio
nẽ: Abſit.MNõ aſcẽdãt taleſ cogitatiões ĩ coꝛ
nt̃m. Luctabat᷑:nõ ſubiugabat᷑. Sʒ qa no/⸗
lebat ⁊ hoc habere cõtra qð luctaretur:ideo

Ddicebat: Mõ qð volo ago. Cõcupiſcere no/

lo ⁊ cõcupiſco. Non ergo quod volo ago:ſᷣ
tamẽ cõcupiſcentię nõ conſentio. Nõ enim

SGSatł.ð. aliter diceret: Cõcupiſcentias carnis ne ꝑfe/

ceritis:ſi eas ipſe ꝑficeret:Sed cõſtituit tibi
ante oculos pugnam ſuam ne timeres tuã.
Si em̃ hoc non dixiſſet beatus apłus: quã/
do videres moueri cõcupiſcentiã in mẽbꝛis
tuis cui tu nõ cõſentires: tamẽ cũ eam mo⸗
ueri videres foꝛſitan deſperares de te ⁊ dice
res: Si ad deum ꝑtinerem: ſic nõ mouerer.

Vide apoſtolum pugnantẽ:⁊ noli te facere
Bo.7. deſperantẽ. Video aliã legem inquit in mẽ

bꝛis meis:repugnantẽ legi mentis meę. Et
quia nolo vt repugnet:caro em̃ mea eſt:ego

ipſe ſum: pars mea eſt: non qð volo ago ſed

qð odi malũ hoc ago:quia concupiſco.Qð
ergo bonum ago:quia concupiſcentię malę
nõ cõſentio: Ago bonum ⁊ nõ perficio bo-
num:Et cõcupiſcentia hoſtis mea agit ma/

lum: ⁊ non perficit malũ: Quomõ ago bo
num:et non ꝑſicio bonum? Ago bonũ cum
malę cõcupiſcentię non cõſentio: ſed non ℳ
ficio bonũ vt omnino nõ concupiſcã. Rur-
ſus ergo ⁊ hoſtis meus quomodo agit ma
lum: ⁊ nõ ꝑficit malũ? Agit malũ: quia mo/
uet deſideriũ malum. Non ꝑſicit malum: qꝛ
me nõ trahit ad malũ. Et in iſto bello eſt to

2

a vita ſanctoꝛũ. Jam quid dicã de immũ/

Idis qͥ nec pugnant? Subiugati ꝑtrabunt᷑:

qꝛ libenter ſequunt᷑.hheęc inq; eſt pugna ſan/
ctoꝛũ: in hoc bello ſemꝑ homo periclitat᷑
quouſq; moꝛiat᷑. Sed in fine:id eſt in trium/
pho illius victoꝛię quid dicit᷑: immo qͥd di/
xit aplus iam pmeditans triumphũ? Tunc i. Con.15.
fiet ſermo qui ſcriptus eſt: Abſoꝛpta ẽ moꝛs
in victoꝛia. Ubi eſt moꝛs ↄtentio tua? Vox
triumphantiũ: VUbi eſt moꝛs aculeus tuuſe⸗
Aculeus aũt moꝛtis eſt peccatũ:cuius pun/
ctione facta eſt moꝛs. Peccatũ quaſi ſcoꝛpiꝰ
eſt. Pupugit nos:⁊ moꝛtui ſumus.Sed qñũ
dicit᷑: Ubi eſt moꝛs aculeꝰ tuus:quo aculeo
facta es:nõ quem feciſti.Quãdo ergo dicit᷑
Vbi eſt moꝛs aculeus tuꝰ: vtiq; nõ erit: qͥa
peccatũ nõ erit. Aculeus aũt moꝛtis eſt pec/
catum. Cõtra peccatũ data eſt lex. QAuomõ
virtus peccati lex: Subintrauit vt abunda/ Ro.S
ret delictũ. Quomõ hoc? Quia fuit ante le
gem homo peccatoꝛ:data lege atq; trãſgreſ/
ſa:factꝰ eſt ⁊ huaricatoꝛ. Peccato tenebant
omnes rei: lege data plus pꝛęuaricatione
facti ſunt rei. Vbi ſpes:niſi qð ſequit᷑: Ubi
abundauit peccatũ: ſuꝑabundauit gratiaz⸗
Ideo ⁊ iſte miles ⁊ quodãmodo in iſto bel/J
lo exercitatiſimus qᷓ; exercitatus vt eſſet et
dux: cum laboꝛaret in hoc bello cõtra hoſtẽ
diceret: Video aliam legẽ in mẽbꝛis meis Ro.⁊.
repugnantem legi mentis meę:⁊ captiuan/
tem me in lege peccati ꝗᷣ eſt in mẽbꝛis meis:
legẽ fędã: legẽ miſerã:vulnꝰ: tabẽ:languo/
rẽ ſubiũxit: Miſer ego homo qͥs me libera
bit de coꝛpoꝛe moꝛtis huiꝰ:Et gementi ſub/
uentũ eſt. Quomõ ſubuentũ eſt? GOꝛatia dei

pꝓ ieſum chꝛiſtum dominũ noſtrũ.Quando

coꝛpus ha bebis vbi nulla cõcupiſcentia re/

manebit?: Cum moꝛtale hoc induerit imoꝛ/ u. Corl.15.

talitatẽ ⁊ incoꝛruptionẽ:⁊ dicet᷑ moꝛti: Vbi

eſt cõtentio tua? Et non enit. Vbi eſt moꝛs

aculeꝰ tuꝰ? Et nuſq; erit. Modo quid? Au/
di igitur. Egoipſe mente ſeruio legi dei: car Ro. .
ne autẽ lege peccati. Aente ſeruio legi dei:

non conſentiendo. Carne autẽ legi peccati:

a

n

W Nirondos

Nüneſrü⸗
onſtüe
isloguic
ſenernuze
ſireso
Chpnbien
ſſinülge
ſegjguu
Ctnoſtapun

uubelpei
ol
„ rüct
nhhil
tcß vos
fhnnnh
Ghnos Qu

Bermo xXLVI Do. IIII. poſt oc. Epi. Ber.

cõtemnat: Pꝛędica verbũ. Si ſermo deeſt:
pete ⁊ accipies. Mõ em̃ vos eſtis qui loqui/
mini:ſed qð donat᷑ vobis:hoc miniſtrat᷑ no
bis. his coartatus anguſtijs: quo me cõfe/
ram niſi ad ſancta veſtigia charitatis: eãq;
depcer vt donet mihi aliquid dignum de ſe
dicere:quo ⁊ meũ ſuppleã miniſteriũ: et vr̃o
ſatiſfaciã deſiderio. Int cęteras vtutes eiꝰ B
quas cõmemoꝛat apłus paulus:ꝙ charitaſ i.Cor iz.
nõ ęmulat᷑:nõ agit ꝑperam: non irritat᷑: nõ
cogitat malũ: ⁊ cętera: in vltimo q̃ttuoꝛ eiꝰ
virtutes bꝛeuiter cõpꝛehendit dicẽs: Omia
tolerat: oĩa credit: omia ſperat:oĩa ſuſtinet
charitaſ nunq; excidit.Ex his igit᷑ quattuoꝛ
virtutibꝰ ſanctę charitatis:loqui cõuenit ſã
ctitati veſtrę:delectatq; pᷣmitus intueri quẽ
admodũ velut quattuoꝛ cardines oꝛbis cõ/
tinens: totũ poſſederit mũdum. Requira/
mus igit᷑ ſi placet aliquoꝝ exempla ſanctoꝝ
eoꝛũ ſcʒ qui his virtutibus ſanctę charitat
poſſeſſi ſunt:⁊ eis ſingulis ita ſingula tribu
amus:vt omnes in omnibꝰ eſſe noſcamus.
Qm̃ oĩs qui pie tolerat: recte credit: et oĩs
qui recte credit:aliquid ſperat:et qui ſperat
ſuſtinet ne ab ſpe cadat. Sed iam qui nam

bonian cõcupiſcẽdo.Et mente legi dei:et carne legi
ſanong peccati. Et hac delectoꝛ: ⁊ ibi cõcupiſco:ſed
i n, nõ vincoꝛ. Titillat:inſidiat᷑:pulſat: trahere
dagtm⸗ conat᷑: Miſer ego homo:quis me liberabit
guang de coꝛpoꝛe moꝛtis huius: Holo ſemꝑ vince/
mmluneg re:ſed aliquãdo volo ad pacẽ venire.MNunc
deloekt⸗ ergo fratres teuete iſtũ modũ.Alente ſerui /
deinni te legi dei:carne legi peccati:ſed ex neceſſita
nahunt. te quia cõcupiſcitis: non qꝛ cõſentitis. Ali/
ugnaſan, quãdo iſta cõcupiſcẽtia ſic inſidiat᷑ ſanctis:
ercltut vt faciat doꝛmiẽtibus qð nõ poreſt yigilan/⸗
nmun tibus. Vnde omnes acclamaſtis:hiſi quia
nocdi omnes agnouiſtis?: Pudet hic ĩmoꝛari: ſed
eLuncAe non pigeat inde deũ pꝛecari.
nemons rr -
n Tor IRẽieadẽ oñica Homelig d5 eo að
stuſe fſIſcriptũ eſt in enãgelio ᷑m Matheũ
iushun, Cũ deſcendiſſet ieſus de monte ſe/
ſcopt cutę ſunt eũ turbę ⁊c̃. que habet in
Seugi opere dequęſtionibꝰ euãgelioꝝ li.
orculeo ij. ca.ll. H
bodicl S ,—
dttcGd; ¶ Dñica quarta poſt octa.feſti Epi
enit: da .
tecx phanie De ganino⸗ ſpeciebusvel
uons Ser. MVI. virtutibus charitatis; Sermo I
unce Eſideriũ charitatis vre a nobis exi/
niſgreß ⸗ git debitũ ſermonis officiũ.Sʒ tan
netane Wta ſunt quę terrent et reuocant ani/
ctoe mũ noſtrũ:vt ſi velimꝰ parere deſiderio vro
eTbi non ſit ſine periculo noſtro. Pꝛimũ:ꝙ iuue/
Mc nis loqui cogoꝛ pſᷣſentibus ſenibus: deinde
n remerariuʒ eſſe arbitroꝛ loqui velle imꝑitia
. iter eos quos roboꝛauit antiqua doctrina.
te . Optabã ergo ſilentio ſterire:⁊ illũ locũ tu/
mn hoſ z tiſſimũ eligere: audire potius qᷓ; aliqͥd dice.
nihcls dn re. Sʒ quid facio? Inſtat veſter amoꝛ:reuo/
nuan, cat noſter pudoꝛ:cogit ſanctoꝝ patꝝ iuſſio:
tannets: a quibꝰſi velim obſecrans veniã petere di/
lunguo/ cens: Ignoſcite patres ignoſcite:parcite no
elben⸗ ſtre verecũdię:parcite noſtrę ętati: maxiĩe cũ
nniſib⸗ gcẽi.2. recolãvobᷣ fuiſſe ſᷣceptũ:Loqͥmini ſenioꝛes:
zaligdh decet em̃ vos:ipᷣi ſancta charitate q̃ ſualẽt:
Auund rñdebunt mihi: Loquere iuuenis: delectat
ennae em̃ nos. Quib ſi repetã: ſancti pr̃es qͥd lo/
ir ine, n quar: Rurſum mihi reſpõdebũt:Qð a nobᷣ
ni Co. ſepe audiſti:AMemẽto fili:qꝛ ab infantia ſa/
eſtnons cras litteras didiciſti. Sʒ nec ſic vobis excu
1/A ſatꝰ eſſe potero: quoꝛũ coꝛda ita iſta me ſua
ddien di voce pulſabunt:Quid metuis ꝓferre vᷣbũ⸗:
legide⸗ Si gtas reuocat:paulꝰ:timotheo iuueni pꝛę
peai 1. Cimoth. 4. Cipiebat dicens: Hemo adoleſcentiam tuaʒ

i ſint videamꝰ: quoꝛũ fidem inquãtũ de-/
ſuꝑ adiuuamur aſſequi valeamus. Virtus
charitatis quę omnia tolerat eminuit ĩ ſan-
cto noe:quę omnia credit in ſancto abꝛahã:
quę omnia ſperat in patribꝰ noſtris:id ẽ in
populo iſrael: vnde ipſe noſter exoꝛtus ẽ do
minꝰ: quę omnia ſuſtinet in ipſo capite no⸗/
ſtro dño ieſu chꝛiſto qui eſt vera charitas ꝗᷓ
nunq; cadit. Mec cęteros ſanctos ab his vᷣ/
tutibus veſtra charitas deputet alienos:q̊ͥs
ꝓ bꝛeuitate tẽpoꝛis:et ꝓ ſermone ſuſcepto
ita pᷣtermiſſos eſſe cognoſcite: vt tamẽ cer/
tiſſime noueritis oẽs eſſe in chꝛiſto:⁊ in om/
nibus chꝛiſtũ. Sed iam videamꝰ quẽadmo/ C
dum ſanctꝰ noe poſſederit vel poſſeſſus ſit Geñ.s.et.⁊.
virtute charitatis quę omnia tolerat. Pꝛę⸗/
dixit ei deus: ꝙ iniqᷣtate hominũ creſcente
diluuio ꝑderet mundũ.Statim illeadmoni
tus ↄfugit ad lignũ:⁊ poſt campoꝝ amęno/
rũ faciẽ: ãguſtijs ſe recluſit arcę: tolerat cęli
fremitũ:ſonitũ aquaꝝ: fragoꝛem nymboꝝ.
Et poſt iſta oĩa:qui ſolet gaudere conſoꝛtio
hominũ: ſocius quodãmodo efficit᷑ ſerpen/
tũ ac ferarũ. Nec expaueſcit vir iſte:ꝙ cũ eo
ſint ferę:n arca:ĩmo ibi agnoſcit oꝛdinẽ ſuũ
fe ritas:quia ſe cognouit humanitas:Et iu/
benti homini obediũt: qꝛ hominẽ ſuncriorl

quid adam ſceptum cõtemnẽdo ꝑdiderit:⁊
demonſtratũ eſt poſſe homies beſtijs etiam
dominari ſi ſubdant obedientiã conditoꝛi.
Expectat ⁊ tolerat ſanctꝰ iſte finem diluuij:

nec anteqᷓ; finiat᷑ cauſa ferarũ:arca reliquit᷑᷑.

Tolerat bonus mala:⁊ donec in ſine etiam
coꝛpoꝛe ſeparent᷑ intmanens coꝛde nõ coꝛ/

D poꝛe ſeparat᷑.Si qua es anima ꝗ̃ cupis poſ/

Matth. 25.

Seh. 3.

E la ad ſacriſiciũ dei nõ ꝑuenerũt.Sed iã hinc

ſidere virtutẽ charitatis quę oia tolerat:re/
linque mundũ:cõfuge ad crucis lignũ: non
metuas ꝓcellas⁊ turbines huiꝰ diluuij:non
mergeris ſi ligno poꝛtaberis: nouit guber/
nare qui dignatꝰ eſt creare:tantũ aſſit vᷣtus
charitatis quę oĩa tolerat. Mulla res te ab
arcę ſoliditate euellat: Permane bonꝰ:⁊ to/
lera malos. Melius em̃ eſt vt intus poſitus
ꝓpter bonos toleres malos: qᷓ; foꝛas exiẽs
⁊ periens:⁊ bonos relinquas ⁊ malos.Si g̊
ſunt tecũ ferę: id eſt ſi ſũt tecũ ĩ eccleſia pꝛa/
ua docẽtes:falſa ſentientes hęretici vel ſciſ/
matici: aut etiã ipſi mali catholici: moꝛe fe/
rarũ animas deuoꝛare quęrentiũ: tolerent᷑
vſq; ad finẽ ſeculi:tanq; finẽ diluuij. Rugi/
ant:licʒ fremãt dentibꝰ: atq; ipſam arcã cõ/
fringere conent᷑ nõ expaueſcas: finito dilu/
uio: illas rapiet inanis ac ſpinoſa ſylua:te
fertilis ſuſcipiet terra. Poſt finẽ ſecłi: impij
rapient᷑ ad tenebꝛas exterioꝛes: vbi eſt fletꝰ
⁊ ſtridoꝛ dentiũ: pios ſuſcipiet tra viuẽtiũ.
Nam ꝛ⁊ ipſe ſanctꝰ noe poſt finẽ diluuij ob/
tulit ſacriſiciũ deo:ſed de animabus mũdis
nõ de immũdis.Simul enim ⁊ mũda et im/
mũda aĩalia in arca natare potuerũt: ſᷣ ma/

aliqñ tranſeamꝰ: vt cętera ꝑſcrutari valea/

mus. Pꝛocedat in medio ſanctꝰille abꝛahã

⁊ ſuo nos doceat exemplo poſſidere virtutẽ
charitatis ꝗᷓ oĩa credit:qͥ nõ eſt cũctatus ad

vrvnã vocatõeʒ reliquere patriã:ſedẽ:domũ:

. Seß. 12.

Señ. I3.

familiã:omnia relinquunt᷑ vt dño pſcipienti
pareat᷑. Exi inqͥt ei deus de cognatiõe tua:
⁊ de domo tua:et veni in terrã quãcũq; tibi
oſtendero. Nec apud ſe iſte ſanctꝰ cogitauit
aut dixit:Quo eam:cui me cõmittã: in quã
terram vadam:ſed ſtatim audit:ſurgit:cur⸗/
rit:feſtinat:accelerat: terram ꝓmiſſam non
videt:ſed credẽdo eam firmiter retinet: am/
bulat recto itinere: nec aberrantibus veſti/
gijs alibi qᷓ; debuit declinauit:quia qui euʒ
ad ignotam terram mittebat: non dimitte/
bat:nec eum ipſe fefellit. Redditur merces

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

dño obediſſe cognoſcũt. Oſtenſũ eſt in noe

credenti:ad terram peruenit:dilatat᷑:multi/

plicat᷑:ex paupere efficitur diues:ex ignobi/

li potens:ditat᷑ omnibꝰ bonis: Et in illo im
pletur qð dominus in euangelio ſuis diſci/

pulis ꝓmiſit dicens: Si quis dimiſerit do/⸗ Mettð.i9.

mu: aut agrum: aut parentes cauſa nomis
mei:in hac vita centuplũ accipiet:⁊ in futu/

ro ſęculo vitam conſequet᷑ ęternam. Cumu/

latur adhuc huius ſidei merces:⁊ ſeni ꝓmit
titur filiuſ:Adeſt virtus charitatis quę om/
nia rche: audit: exultat: amplius diligit:
ſuſcipit filium ex coniuge ſterili quã ſpe pa/
riendi deſtitutam ſterilitas ętaſq; iam fece-
rat:atq; in illo benedictionẽ omniũ gentiũ
ꝓmiſſam firmiſſime tenet. Sed adhuc eum

charitas pꝛobat: pꝛobatumq; cõmendat:et

quẽadmodũ nihil deo pᷣferat poſteris mon⸗
ſtrat. Vocat eum dominus de celo dicens:
Abꝛahã abrahã.Et ille tanqᷓ; ſeruus obedi/
ens:Ecce aſſum ait.Et dominus:Accipe ſi/
lium tuũ illum quem diligis iſaac:⁊ vade in
terram excelſam et offeres eum holocauſtũ
in vnum montiũ queʒ tibi dixero. Nec hac

5

Heñß. 18.

SGeñ.22.

quidem iuſſione turbat᷑ aut frangit᷑ ſeruus

fidelis: Adeſt ei virtus charitatis quę omia
credit:ſurgit: domũ pergit: aſinam ſternit:

ligna concidit:gladiũ ⁊ ignem ſumit:puerũ

ſimul adducit ⁊ pergit ad locum. Tunc intẽ

tus factus iſaac:patrem interrogat dicens:
Pater ait.Et ille. Quid eſt fili? Et filius.
Ecce ait ignis ⁊ ligna:vbi eſt ouis quã imo/
laturꝰ es ad holocauſtũ? Et pat rñdit: Deꝰ
ꝓuidebit ſibi ouẽ ad ſacriſiciũ fili. Magnũ
hic ⁊ grãde video ſacramentũ. Aliud abꝛa/
ham coꝛde geſtabat: aliud ſfilio ꝓmittebat.
Sed neq; quę ꝓmittebat filiũ fallebant:ne-/
ꝙ; aliqua infirmitas coꝛ eius a ꝓpoſito imu
tauerat. Quid pluribꝰ? Pergit viam:videt
locũ de lõge:et ſtatuẽs pueros ſuos ibi:eis

talia verba pꝛofert dicens: Sedete hic cum

aſina: ego aũt ⁊ puer ibimꝰ vſq; illuc:⁊ cum
adoꝛauerimꝰ: reuertemur ad vos. O ſancte
abꝛaham quid eſt quod dicis: cum aliud ti/

bi de puero agẽdum ſit: Nũquid aut te aut

tuos fallis? Hon inquit:ſed quod ꝓphetice
vel dico vel gero:virtꝰ charitatis in me ma/

nens quę omnia credit⁊ facit ⁊ dicit.Audio

enim eam ſine ſtrepitu vocis intus ad coꝛ lo

quẽtem et dicentem mihi: Tu quidem licet
reſurrecturũ credens:pleno ⁊ perfecto voto

puerum ducas immolanduʒ: filius tuus in

iſto ſacriſicio non crematur:quia reſurrectio

ucg ſeeſe uit

onubrs n⸗
ſionmnpe,
Macubde
an 6
Gatemunno
nuleſtn
bͤen peti

Hitu ſcjpotran

greonpon
Amiaant
meickati
ſicoſtannu
Quidpiden
linushunne
Uinl.Gete
feguithart
ſeennebatt

ockertan
Meſcnon
ſacigcican
ſnmun. P⸗
dunspane
munolag
nmneco
Colngun. D
Ulnsroſe
ſilus⸗
Külumen
Waoftet
mlh
Muinctoc

h

nn wuti

Cnninnen

umttli

lanpisten
Wnerd
nſtenge

nlkon

ktdlnin
ueggtig

grloſusdi
ESdinſen
arſenne
hientin

Woönentr
Apotenonn
decglo dien

Sſennscdei

nls: Aegpen di
luoteein
un doeauti
Nren. Berdee
fugklem
innscteoni
AAnunſtenr

nſumirped

n. Tenm
mogatdiens
ſlieflus
kousgliine
gatich e/

zii D

i. Aud che
Mo pnincht⸗
ileymen⸗
1 ppolt inr
grſunnith
aſoͤhicß
edarhl
ſglueton
ws Eiute
ramneluti

Bermo XL.vVI

ſilio dei ſeruat᷑. Merito huius viri fidem cõ

gaeobi.ꝛ. memoꝛans Jacobus apoſtolus ait: Credi/

dit abꝛaham deo:⁊ deputatũ eſt illi ad iuſti
ciam: et amicus dei appellatus eſt. Amicos

vt nouimus coniũctio animoꝝ facit. VUnde

quidã ſapiens huius mundi ait: Idem vel/
le atq; idem nolle: ea demum ſirma amici⸗/
tia eſt. Ergo amicos vt nouimus coniũctio

animoꝛũ facit. Quẽadmodum iſte ſanctus

animũ cõiunxerit deo:vt eius amicus appel

Vo.S. laret᷑: vultis noſſe? Sicut enim deus pater

vnico ſuo ſilio non pepercit: ſed pꝛo nobis
omnibus tradidit illum: Ita et iſte vnico
filio non pepercit:ſed iubentevt immolare/

tur ei qui dederat eum: deuoto coꝛde obtu⸗/

lit eum. Sed quę ſequũtur videamꝰ. Dele/
ctat enim nos adiuuãte domino deo noſtro
huius hiſtoꝛię plenã vobis reddere notio/

SG nem. Poſt q; relictis pueris ad locum ſacri-/
SGeñ.22. ficij pater cum ſilio venit:aram conſtruit:li-

gna componit: manus filio ligat: imponit
eum ĩ aram ſupꝛa ligna:deponit hũana pa/

ternę pietatis indicia: induit ſacerdotis di/

Ela. 5ʒ.

rã cõſtantiã:educit gladiũ vt perimat filiũ.
Quid videtis frẽs chariſſimi? Mihil hic ſen/
timus humanũ:quia totũ cognoſcimus di/
uinũ.Sed et ille ſilius qui pauloante ouem
requirebat:ſub ingenti ſilentio talia fieri in

ſe ſentiebat:Et ita patiẽs inuenit᷑:tanqᷓ; iaʒ

ille eſſet qui ſicut ouis ad imolamodum du

ctus eſt:⁊ tanq; agnus coꝛã tondente ſe ſine

voce:ſic non aperit os ſuum. Oet tu ſanctę

iſaac:indica nobis ſilentij huius tam grãde

ſecretum. Pauloante nihil in te fieri ſentie/
bas:⁊ a patre arietẽ requirebas: nunc autẽ
manibus ligaris:in ara imponeris:ligno qͥʒ/
dammodo ſuſpenderis:⁊ modo taces? La⸗
ceo inquit. Dic q̃re obſecro vt nouerimus.
AVultis noſſe ait:quare modo taceo?Quia
figurã illius geſto:qui volunrate ponit ani/
mã ſuam: nõ neceſſitate. In hoc tam grãdi
myſtico fidei ſacramẽto ⁊ abꝛahã ſanctꝰap/
paruit ꝓbatus: et filius in pᷣſenti eſt libera/

h tus:in quo chꝛiſtus eſt nunciatus.Si qua

es anima:quę cupis ſequi veſtigia fidei pa/

Seſ.i2. tris noſtri abꝛaham:exi de terra tua ⁊ de co⸗

gnatiõe tua:relinque populũ tuũ:et domũ

patris tui:id eſt fideliter renuncia diabolo:

pompis ⁊ angelis eius: ⁊ ſequere viã rectã:
quę te perducat ad terram in qua diteſcas ⁊
emineas:⁊ efficiaris ſocius abꝛaham. Sed
cum iſta omnia feceris: ſi virtus charitatis

Do. IIII. poſt oc. Epi. B

Ber. I
quę oĩa credit eſt in te:adhuc temptabitter:
7 pꝛobatã coꝛonabit te: ⁊ expetit a te ſacrifi /
cium dilecti tui. Quid a te expetit? Quod
abꝛaham illi dictum eſt: DHa mihivnicum di
lectum filium tuũ:Tibi dicit ſapientia: Da
mihi fili coꝛ tuum. Ipſe eſt dilectus vnicus:
Quid metuis offerre coꝛ tuum? ffer ſacri
ficium:contritionẽ coꝛdis domino deo tuo:
7 dic ei cũ/ ꝓpheta:holocauſtis non delecta Ns. do⸗
beris. Sacriſiciũ deo ſpiritꝰ cõttibulatꝰ:coꝛ
contritum ⁊ humiliatum deus non ſpernit.
Nihil metuas tali ſacriſicio oblato: et tibi
acceptum erit:⁊ qð obtuleris integrum per/
manebit. Aliã virtutẽ charitatis:quę om/ J
nia ſperat: placet inſpicere. Hanc ſuperus

Pꝛoner. 23.

plebi iſrael ⁊ patribus noſtris aſſignaſſe co/

gnoſcimus.Eius namq; virtutis vox eſt in
verſu illo ꝓphetico: In te ſperauerunt pa- zs. 21.

tres noſtri:ſperauerũt ⁊ liberaſti eos.Er iſßi

ex ęgypto fugere iubent᷑:terra eis lac et mel Exo.ʒ.
fluens ꝓmittit᷑. Per mare rubꝛũ tranſeüt: Exo.i4.
ad heremũ veniunt: ducebat eos ſpes cha⸗
ritatis:vt diſcerent deũ amare gratis. Red⸗
ditur et his merces fidei:Mõ em̃ poreſt non
reddere qui ſe dignat᷑ facere debitoꝛẽ. Poſt
heremum mella de petra ſuxerunt: panem Exo. 16.
celi manducauerũt:non ſunt pꝛiuati a deſi/ Ns.77.
derio ſuo. Quod ſperauerũt: terram etiam
ꝓmiſſionis acceperũt. Exurgat anima quę
huius charitatis virtute compꝛehẽſa eſt: ef/⸗
fugiat ex egypto: id eſt ex huius ſeculi deſi/
derio:pergat ad mare rubꝛum:ſcilicet chꝛiſti
baptiſmũ:ideo rubꝛum:quia chꝛiſti ſangui/
ne purpuratũ. Perſequant᷑ hoſtes: peccata
cum ſuo auctoꝛe diabolo:tanqᷓ; ęgyptij cum
ſuo rege pharaone ſęuiant:ſequant᷑ fugien/
tes.Quid metuis? Vſq; ad aquaʒ ſęuiant.
Ingredieris tu:ingredient᷑ ⁊ illi poſt te:ſed
aqua cõuerſa:illis erit in ꝑniciẽ:tibi pꝛofici/
et ad ſalutẽ. Illos obꝛuet:te abluer. Illos
damnabit: te liberabit. Poſt hęc ſuſcipies
mel de petra: quo ſitim tuam ſaties. Petra 1. Cor.ro.
enim erat chꝛiſtus: ex cuius pꝛęceptis tan·
q́ᷓ; ex fontibus dulcedinis ſatieris. Guſtabiſ
et panẽ illum ſcilicet qui dixit:Ego ſum pa. Jopᷣ.s.
nis viuus qui de cęlo deſcendi. Guſtabis et Ns. 33.
videbis quoniã ſuauis eſt dominus.Et ſi
in te eminet virtus charitatis quę omnia
ſperat:per heremũ te neceſſe eſt tranſire:id
eſt vtaris hoc mundo tanq; nõ vtens:Et in
hac vita peregrinũ te noueris eſſe:ſi terram
ꝓmiſſionis cupis intrare. hęc ſene eſt de

veſtra. Ipſe autẽ dominꝰ quem vos intere/
miſtis:nõ vos ſeruos ſed liberos eſſe cupie/

erunt: viam quam timebas:tritam tibi fece
runt. Ambula ergo viam: ſecurus ambula:

PS.20. qua pꝛopheta cantat et dicit: Credo videre bat:quãdo dicebat: Si vos filius liberaue/ Job. . Adchn
kk bona domini in terra viuentiũ. ltima rit:tũc vere liberi eritis. VUos autem deum aorenn
u1.Corj.iʒ. virtus charitatis reſtat:quę omnia ſuſtinet dominũ et regem ⁊ ipſam verã libertatẽ nõ 2I otsben.
⁊ nunq; cadit.hanc ipſi capiti noſtro domi/ ſolum repudiaſtis:verũetiam necare cupiẽ/ uuuclr
no ieſu chꝛiſto conuenire nouimus: Ideo in tes clamaſtis: Mon habemus regem niſi ſo/ Jobh. 19. e Anbn
Bo. vo. vltimo:quoniã ſinis legis chꝛiſtꝰ ẽ. Quãta lum cęſarem. Sed ne in hoc quidem gloꝛie Mefurn
autẽ ipſe ꝓ nobis ſuſtulerit: puto charitatẽ mini ꝙ chꝛiſtum occidiſtis:actum eſt de vo/ gu. Nlinſic
veſtrã ignoꝛare nõ poſſe:Tamẽ exinde ali/ bis potius et neſcitis. Audite ipſum domi⸗/ odeon
AQquid dicam: ſi tamẽ de tanto aliquid digne nũ dicentẽ per ꝓphetã: Ego doꝛmiui ⁊ ſom/ Ps ʒ. ndicete
Joð.i. dicam.Pꝛius illud qð deꝰ hõ: qð verbũ ca / num ceęepi:Somnũ apeellans moꝛtẽ a vobis Pis Peluedon
ro factum eſt: qð multa bona fecit et mala illatam. Cęterũ qualis moꝛs potuit eſſe tti Mntetus
peſſus eſt:quod moꝛtuos ſuſcitauit ⁊ moꝛ duana: daxime illius qui ꝑ eundẽ pꝛophe ſhinenn
tuus ẽ:qð ſingularis illa patientia pertulit tam alio loco dicit: Muũquid qui doꝛmit nõ Nõ. 40. frodlen
diabolũ temptatoꝛẽ: diſcipulũ traditoꝛem: adiqiet vt reſurgat? Ego inquit doꝛmiu: ſodianſüt
qð ipſum iudam pꝛiuſq; oſtẽderet tradito⸗ Ego qui poteſtatẽ habeo ponẽdi aiaʒ meã: Job. ro. hgent das
rem pertulit furem: er ante exꝑimentũ vin / Ego doꝛmiui:nõ quia ſęuiſtis:nõ quia inſa lenplch⸗
culoꝛũ crucis ac moꝛtis: labijs eius doloſis niſtis:Ego impleui qð volui:vos aũt in ſce Npeiendte
non negauit oſculum pacis. In ipſa autem lere remanſiſtis. Quis exigit tanta de deo
moꝛte quãta ſuſtinuit: pertulit odioꝛũ flam noſtro fratres ꝓ noſtra ſalure ac redempti/ (Weuden
mas: miniſtroꝝ peſſimi coꝛdis linguas.Cla one:niſi charitas quę nunqᷓ; cadit: chari/ i. gor.z. lodiet:
mauerunt iudęi:Cruciſige cruciſige: ⁊ ne rei tas q; magnas vires habes: de cęlo deum VN inrenore
remanerent iudęi:innocens ab eis cruciſixꝰ depoſuiſti.O& chara ſanitas:o ſancta ac ve/ “
eſt filius dei. Ad crucẽ ducit᷑: expalmat᷑ qui ra charitas:quętãta es in terris:quãta eris
eſt vera palma victoꝛię. Spinis coꝛonat᷑: qͥ ſanctitas in cęlis. Quę tantũ potes in hac
ſpinas peccatoꝛũ venit cõfringere: Ligat᷑ pugna moꝛtalitatis adhuc ſollicita:quaãtuʒ .
qui ſoluit compeditos: Ligno ſuſpẽdit᷑:. qui poreris in illa perfecta pace ſecura.Euigila a ictenedee
erigit eliſos: Aceto potatur fons vitę:diſci· itaq; omnis anima chꝛiſtiana: ⁊ ſi in te emi/ eeltss
plina cęditur:ſalus vulnerat᷑:vita moꝛitur: net virtꝰ charitatis quę omnia ſuſtinet: oo nnt
occidit᷑ ad tempus vita vt in ꝑpetuo a vita mini tui imitare veſtigia. Chꝛiſtus em̃ (ait 1. Netri.a. ſpenisch
occideret᷑ moꝛs: Quia hic iudęi ĩ hac moꝛte apoſtolus petrus) ꝓ nobis paſſus eſt: relin Ranan
chꝛiſti exultauerũt quaſi victoꝛes:⁊ cum ter/ auens vobis exemplũ vt ſequamini veſti⸗ lncntbei
renum ⁊ caducũ regnum timuerũt perdere: gia eius.Et ſi ille ꝓpter te de ceęleſti ſede ad DRKH
regem cęli et terrę non dubitauerũt occide- terrena deſcẽdit:tu pꝛopter te fuge terrena: wine
re. Sed nec ſicut putauerũt victoꝛes extite- apete celeſtia. Si dulcis eſt mũduſ:dulcioꝛ nlinal
munt. Si enim vicerunt: regnum quomodo elit chꝛiſtus. Si amarus eſt mundus:omnia dent du
perdiderũt? Quomõ nũcvſq; ſerui reman / ꝓ te ſuſtinuit chꝛiſtꝰ. Via tibi factus ẽ ipſe *
LN ſerunt: Iſta nãq; cauſa eſt qua ab eis chꝛiſt ſaluatoꝛ:Surge ambula:pigreſcere noli:ha hein
occiſus eſt. Dixerunt apud ſe pꝛincipes iu/ bes quo.Sed foꝛte queęris qͥ. Vides em̃ viã guude
JYobd.ii. qęoꝝvt euãgeliſta narrat: Videtis inquiũt et ꝗ̃ris quo ducat hęc ipſa via? Ad veritatẽ gnanek
quia totus mũdus poſt eum abijt:ſi dimiſe et ad vitã ducit. Si amas veritatẽ: ſi amas upe
rimꝰ eum viuere:venient romani: et tollent vitam:⁊ cupis ad veritatem ⁊ ad vitam ve/ 1 Elonn
nobis locũ ⁊ gentem.Et chꝛiſtũ occiderunt: nire:a via noli errare. Video inquis viam: alun
locum ⁊ regnũ gentẽq; perdiderunt. Quid ⁊cupio ambulare:ſed amara eſt: aſpera eſt. lubge
vobis pꝛofuit o inſani iudęi ꝙ tantũ ſcelus Arta enim ⁊ anguſta via quę ducit ad vitã. Mattbᷣ.r. z teſne
cõmiſiſtis: Hũquid qꝛ chꝛiſto dño vt decuit Chꝛiſtus tranſiuit:ſed adhuc aſpera eſt. Cca tennß
ſeruire noluiſtis: iõ eius dñio caruiſtis?: Hu put tranſiuit:⁊ membꝛa dubitant? Sed chꝛi gliſten
illi ſeruiũt reges:qͥbꝰvos ſeruitis:facti eſtis ſtus inquis deus et homo:ego autẽ homo. ſkonm
mali ſerui bonoꝛũ ſeruoꝛũ chꝛiſti. Per ibpſos Tot milia martyꝛum tranſierunt: et adhuc alecna
conterit contumaciã veſtrã:p ipſos diſſipat tibi aſpera eſt? Tranſierunt ſenes: tranſie/ hhſſeted
cõſilia vr̃a: ꝑ ipſos retribuet ſcelera ĩ capita runt iuuenes:tranſierũt pueri: puellę trãſi⸗ tunman

fenen
i kuige

bernne Ni

ndeumn
Nnaren
re ci⸗
nnidſo⸗ Nn,
nee
ſtdeyo⸗
n domi⸗
itſon e;
yobis
eſſem⸗
Nophe⸗
mitno ie
oumiut⸗
izmei: John
lainſa
ſtintee
dedeo
enpti⸗

ye⸗
nens
abac

nalcz

Uigla .
eeni⸗
en do /
ai nbent
kerelin⸗
iveſti⸗
ſdead
mene:
dulcoo:
onmnia
zeiple
oliha
eñ nii
eilate
amas
an ve
ian:
etacl.

Kala
eachi
hon.
achu⸗
manſe
leni⸗
lbiſete
Ubul:

Bermo xLvII Do. III. poſt oc. epi. BGer. II

Quid em̃ metuis in hac via? M.0.0ꝛtem? Et

moꝛtem times:qui ad vitam curris: Si bo/

nus es:bene in hac vita curris: moꝛs tibi ia

nua erit:quę te repꝛęſentet:non quę auferat

vitę. Ambula ergo viam: immo ipſe qui ꝓ/
pter te factus eſt via:ipſe te ducet ꝑ ſeipſuʒ

Job.4. ad ſeipſũ. Ipſe em̃ ẽ via:vitas ⁊ vita.Dicg
OSDdlſlio deo tuo O&ο anima fidelis et pia: dic ſe⸗

cura dic: et cum ꝓpheta veraciter exclama:

Põ.iʒs. Deduc domine me in via tua:⁊ ambulabo ĩ
veritate tua: Tunc ad te ſecurus pgrueniä:

ſi in ſinem vſq; tua gratia non deſèrat.qhęc
fratres dilectiſſimi quę dono ipſius charita
tis dicta ſũt ſanctitati ⁊ charitati veſtrę: ita
hęreant coꝛdibus et ſenſibus veſtris:vt ea/

dem ipſa charitas:fructũ in vobis inueniat

operis:nõ folia laudis: Amen.

In eadem dñica de eo qð apoſto⸗/

us dicit: Delectoꝛ em̃ legi dei m

n Ser. X. VIl interioꝛẽ hominèe ⁊c. Serino I

VUm ergo ſemetipſos quotidie ſen/
tiant ſancti:terrenę cogitatiõis põ/

limitate decidere:⁊ inuitos immo vᷣo etiam
neſcientes in legem peccati moꝛtiſq; tradu/

Bo. 7· ci: atq; vt cętera pᷣtermittã illis ſaltem quę
ſuperius cõpꝛehendi bonis quidẽ ac iuſtis

ſed tamen terrenis a cõſpectu dei operibus
auocari: habent ꝓfecto pꝛo quibus ad deũ
iugiter ingemiſcant: habent pꝛo quibus in
veritate humiliati atq; cõpuncti:nõ verbis
tantũmodo: ſed affectu ſemetipſos pꝛonũ⸗
cient peccatoꝛes: ⁊ veniam ꝓ omnibus quę

quotidie ſuꝑati fragilitate carnis incurrunt

a gratia domini iugiter poſtulantes: veras
pgnitentię lachꝛymas indeſinenter effun/
dunt:quippe qui videant hiſdem ipſis ſe ꝓ

quibus continuo doloꝛe vexati ſunt: etiam

vſq; ad deum iugiter ingemiſcant ęſtibus

inuolutos: etiam ipſas ſupplicationes ſuas
fferre ſe ſine cogitationũ anxietate nõ poſ/
B ſe. Experti igitur ſe humanis viribus deſi /

deratã fidem ob ſiſtente carnis ſarcina non
poſſe contingere:neq; illi ſᷣcipuo ſummoq;
bono:ſcðm coꝛdis ſui deſiderium poſſe con
iungi:ſed ab eius intuitu captiuos ad mũ/

dana traduci: ad gratiam dei qui impios

iuſtiſicat conuolantes:cum apoſtolo pꝛote⸗

Bo. 7. ſtant᷑: Infęlix ego homo: quis me liberabit
de coꝛpoꝛe moꝛtis huius:Gratia dei ꝑ chꝛi/

ere ſgrauatos ab illa mentis ſub

ſtum ieſum dominũ noſtrũ. Sentiũt enim

ſe bonũ iſtud qð volunt nõ poſſe perſicere:
ſed illud quod nolunt quodq; oderunt ma⸗

lum:id eſt cogitationũ motus et curam coꝛ/

ctantur quidem legi dei ſcõm interioꝛem
hominem: qui viſibilia vniuerſa tranſcen-

dẽs: conatur deo ſoli ſemper vniri. Sed vi/
dent aliã legem in membꝛis ſuis:id eſt in na

tura humanę conditionis inſertam: quę re/

pugnat legi mentis eoꝛum: pertrahit ſenſũ
violenta lege peccati: compellẽs ſcilicʒ eos
relicto illo pꝛincipali bono terrena cogitati/

one ſubmitti. Quę qᷓ;uis neceſſaria atq; coꝛ

poꝛi vtilis videat᷑:cum diſpenſatione religi⸗

oſe cuiuſpiam neceſſitatis impendit᷑: com/
paratione tamẽ illius boni quod ſanctoꝛũ
omniũ oblectat intuitum:malavtiq; ab eis

ac fugienda decernit᷑: qui per eam quoquo
modo vel ad modicũ tempus ab illius per/
fectę beatitudinis gaudio retrahunt᷑. Ve/
rree em̃ lex peccati eſt:quã humano generi ̊/

uaricatio ſui induxit auctoꝛis:per illius no/
xam in quem lata eſt ęquiſſimi iudicis illa
ſententia: Maledicta terra in operibꝰtuis:
ſpinas ⁊ tribulos germinabit tibi: et in ſu⸗
doꝛe vultus tui edes panem tuum. hhęc inqᷓ;

eſt lex membꝛis omniũ inſerta moꝛtalium:

quę repugnat legi mẽtis noſtrę:eamq; a di/
uino arcet intuitu:ꝗᷓ̃ maledicta terra in ope/
ribus noſtris poſt agnitionem boni acma/
li cogitationũ ſpinas cępit ac tribulos ger/
minare:quarũ aculeis carnis obtunſis ſemi
na ſfocantur:ne illum panem noſtrum qui
de celo deſcendit:quiq; confoꝛtat coꝛ homi/
nis:edere abſq; vultus noſtri ſudoꝛe poſſi-

mus. Omne igitur humanũ genus huic ge⸗

neraliter legi ſine vlla exceptione ſubijcit᷑.
Nullus enim eſt q́;uis ſanctus: qui ſupꝛadi

ctum panem non cũ ſudoꝛe vultus ſui ⁊ ſol/

licita coꝛdis intentiõe percipiat: Ceterũ cõ/
muni iſto pane multi vt videmus diuites:

ſine vllo vultus ſui ſudoꝛe veſcunt᷑. Quam
etiã legem beatus apoſtolus ſpiritalẽ aſſe/

rit dicens: Scimus autẽ quia lex ſpiritalis
eſt: ego autẽ carnalis ſum: venundatus ſub
peccato. Spiritalis enim eſt lex quę iubet

nobis vt in ſudoꝛe vultus noſtri comeda/

mus illum panem verũ qui de cęlo deſcen/
dit: ſed nos carnales fecit venundatio illa
peccati.Qð rogo iſtud:cuiꝰ ve peccatũ eſt:

Sine dubio adę:cuius pᷣuaricatione atq;vt

f 3

poꝛalium rerum ſemper incidere:æ condele/

C

BGeñ̃.ʒ.

D

Ro. 7.

N

Bancti luguſtini de tempoꝛe

ita dicam:negociatione damnoſa fraudulẽ/

toq; cõmertio venditi ſumus. Omnẽ enim
pꝛolem ſuam: ſerpentis ꝑſuaſione ſeductus
illiciti cibi ꝑceptione diſtractam:iugo perpe
tuę ſeruitutis addixit.Hic namq; mos ſolet
inter vendentem ementemq; ſeruari: vt is
qui ſe alieno cupit dominio mancipare: ali/
quid pꝛecij pꝛo iactura pꝛopꝛię libertatis et
addictione ꝑpetuę ſeruitutis a ſuo cõſequa/
tur emptoꝛe. Quod etiam inter adam atq;
ſerpentẽ manifeſtiſſime videmus impletũ.
Ille enim a ſerpente pꝛecium libertatis ſuę
eſu interdictę arboꝛis capiens:a naturali li/

bertate diſceſſit:illiq; maluit ſemetipſum ꝑ

petua vendere ſeruitute:a quo vetiti pomi
lętale pꝛeciũ fuerat aſſecutus:qua deinceps
conditione conſtrictus: nõ immerito omnẽ
poſteritatis ſuę pꝛogeniem:perpetuo eideʒ
cuiꝰ effectus eſt ſeruus ſubdidit famulatu.
Quid enim aliud ſeruile coniugium poteſt
pꝛocreare q; ſeruos? Quid ergo? Nunquid
emptoꝛ iſte verſutus ⁊ callidus domino ve/
ro atq; legitimo ius dominationis eripuit:
Non ita eſt: MNeq; enim ſic ille omne pecu⸗
lium dei vnius fraudis doloſitate peruaſit:

vt potentiam dominij ſuiverus dominatoꝛ

amitteret:qui ipſum quoq; emptoꝛem quã/
uis refugum vel rebellem:tamen iugo repꝛi

E mit ſeruitutis.Sed qꝛ oĩbꝰ rõnabilibꝰ crea/

turis arbitrij libertatem creatoꝛ indulſerat:

eos qui ſe contra fas edacis concupiſcentię

tranſgreſſione vendiderãt:inuitos ad inge/
nitam libertatem reuocare non debuit. Ab/

horꝛret ſiquidem ab illo iuſticię ⁊ pietatis au

Ea. 50.

ctoꝛe:quicquid bonitati ęequitatiq; contrari
um eſt. Malũ enim fuerat ſi conceſſę liber/
tatis beneficiuʒ reuocaſſet: iniuſtũ ſi liberũ

hominem potentia ſua oppꝛimens atq; ca/

ptiuans:libertatis acceptę pꝛiuilegiuʒ exe/
qui non ſiuiſſet: cuius ſalutẽ in futura tunc

ſecula reſeruauit:vt recto oꝛdine compleret᷑

ſtatuti tempoꝛis plenitudo. Opoꝛtebat em̃

eius ſobolem tamdiu ſub auita conditione
durare: quouſq; eandem oꝛiginalibus vin⸗/

culis liberatam:in antiquum libertatis ſta/
tum:pꝛioꝛis domini gratia pᷣcio ſui ſanguis

refoꝛmaret: quam pietatis inſtinctu potuit
etiam tunc ſaluare:ſed noluit:quia eum de/

creti ſui irrumpere ſanctionẽ ęquitas non ſi⸗/

nebat. Vis noſſe cauſam venditionis tue?z

Audi ipſum redemptoꝛẽ tuum per Eſaiam
ꝓphetã apertiſſime ꝓclamantẽ:Quis ẽ iſte
liber repudij matris veſtrę: quo dimiſi eaʒ:

Aut quis eſt creditoꝛ meus cui vẽdidi vos:

Ecce in iniquitatibus veſtris venditi eſtis:

et in ſceleribus veſtris dimiſi matrẽ veſtrã.

Vis etiam euidenter agnoſcere cur te iugo ꝙ

ſeruitutis addictum redimere potentię ſuę

virtute noluerit? Audi quid ad ſuperioꝛa
quibus eiſdem famulis cauſam voluntarię

venditionis expꝛobꝛat:adiecerit:Nunquid Abi.s.

abbꝛeuiata ⁊ paruula facta eſt manus mea:

vt non poſſim redimere: aut non eſt in me

virtus ad liberandum? Sed quid huic po/
tentiſſũmę miſericoꝛdię eius ſemper obſtite/

rit:idem pꝛopheta demonſtrat: Ecce inquit gſn.5.

non eſt abbꝛeuiata manus dominivt ſalua/

re nequeat: neq; aggrauata ẽ auris eius vt
non exaudiat:ſed iniquitates veſtrę diuiſe/
runt inter vos ⁊ deum veſtrum:peccata ve/
ſtra abſconderũt faciem eius a vobis ne ex/

audiret.Quia ergo carnales nos fecit:⁊ ſpi S

nis ac tribulis condemnauit illa pꝛima dei
maledictio:noſq; ita iniquo pater noſter cõ
mertio venundedit: vt bonum quod volu/
mus agere nequeamꝰ*:dum diuiſi a memo/
ria ſummi dei: ea quę humanę fragilitatis
ſunt cogitare compellimur: dum puritatis
amoꝛe flagrantes: incentiuis naturalibus
quę penitus ignoꝛarevelimus:etiam inuiti

—— *

plerũq; cõpungimur: Scimꝰ quia non ha/x
bitat in carne noſtra bonũ:id eſt huius qus

diximus theoꝛię atq; puritatis perpetua iu-
giſq; tranquillitas: ſed factũ eſt iſtud peſſi/

mũ ac lugubꝛe diuoꝛtium:vt cum mente le⸗/

gi dei ſeruire velimus: nunq; ſcilicet volen/
tes a claritate diuina dimouere conſpectũ:

tamẽ carnalibus tenebꝛis circũfuſi:quadaʒ

lege peccati ab eo quod bonum nouimus
cogamur auelli:ſcilicet ad curas cogitatio/
neſq; terrenas: ab illa mẽtis celſitudine de/
cidentes: ad quas nos lex peccati: id eſt illa
ſententia dei non imerito cõdemnauit quã

pꝛimꝰ delictoꝛ excepit.Et inde eſt quod bea

tus apoſtolus cum apertiſſime fateatur in/
euita bili ſe vel omnes ſanctos peccati huiꝰ

neceſſitate conſtringi:tamen neminẽ eoꝛum

ob hoc eſſe damnandũ audenter enunciat
dicens:Mihil ergo nunc damnatiõis eſt his

0.7.

qui ſunt i chꝛiſto ieſu: Lex enim ſpiritus vi / Ro. .

tę in chꝛiſto ieſu:liberauit me a lege peccati

⁊ moꝛtis:id ẽ quotidiana gratia cheiſti:om/

nes ſanctos ſuos ab hac lege peccati ⁊ moꝛ/

tis in quã iugiter vel nolẽtes cogunt᷑ incur-

rere:cum remiſſione debitoꝛũ ſuoꝛum a do/
mino pᷣcantur abſolui.

—
— —
. =☛
S=
—

hendeher
o Gerin
Aaponend
nobülonn
(bustuni
göfsae
goͤſonuitaa

A ge

Coraͤrpen
loannpener
grepagatd
ſteröft
ſccſetris
Cſencnii
haninl
Uiluta
lodelſe
nmngciſen
bEſtrpegen
ſülfepen
ſetluei
lnien
de
thtt
Eint
in gn
lletn

amnen⸗
lltnen

1

LVIII Do. v. poſt oc. Epi

nne emin eadem dominica Home⸗-
Menalteke
lia de eo

ctũ eſt ab apło: Pꝛopter qð deus eũ exalta/ Wbil. 2.
uit:ſ etiã dñs ſeipᷣm:id eſt coꝛpꝰ ſuũ ſuſcita/

=2

linnint 8ð ſcrittum eſt in euange/ ui 5 . ſcita
ſerh i fſfio attheũ: Simile eſt regnũ uit. AUnde dic: Soluite templũ hoc: ⁊ in tri/ Job. 2.
nenn hin cęloꝛum homini qui ſeminauit o⸗ duo ſuſcitabo illud. Moꝛtuus eſt autẽ pec/
ſnti rium ſemen ⁊c̃.quę haber in opere catoꝛ: maxie ille quẽ moles o uetudinis pꝛę/
intcn de quęeſtionibꝰ euangelioꝛũ libꝛo mit:q̃ſi ſepult Caʒarꝰ. Paꝝ em̃ erat qꝛ moꝛ
Enpoln j.ca. xj. ß tuus:etiã ſepultꝰ. Quiſqͥs igit᷑ malę ↄluetu
rrkun N — .⸗ 11 „„Qinis: malęvitę ſcʒ terrenaꝝ cupiduatũ mo
tnmune Dominica quinta poſt octauas lepmit᷑: ita vt in illo iã factũ ſit: ſic in quodãa
unmckiine ſti Epiphanie de eo qð ſcriptum pſalmo mirabilit dicit: Dixit ſtultus in coꝛ/ Po. 13. et. 52

eutn Bermo eſt in euan gelio A Lon de ſuo nõ eſt deꝰ: Fit talis: de qli dictũ ẽ: A . ſen. dil 17
Ntättigtgg A ¶V Anctü euangeliũ cum legeret᷑ fraſuſcitauit: niſi qͥ remoro lapide clamauit di⸗
Nnuünſin tres: audiuimus dominũ ieſum ex/ cens: Laʒare pꝛodi foꝛas.Quid ẽ aũt foꝛas
ultaſſe in ſpiritu: ⁊ dixiſſe: Cõſiteoꝛ ꝓdire niſi quod occultum erat foꝛas ꝓdiree

Joh.II

indeon Waontb. 11.

sneindule tibi pater domine cęli et terre:quia abſcon / Qui pↄfitet᷑ ſoꝛas pꝛodit:foꝛas aũt ꝓdire nõ
mex Aiſti hec a ſapientibus ⁊ pꝛudentibus:et re/ poſſet niſi viueret: viuẽ nõ poſſet niſi reſuſci
adisſen lAelaſti ea paruulis.Hhucuſq; interim verba tatꝰeẽt.Ergo ĩ ↄfeſſiõe ſui accuſatio:dei lau
Snsſeitthle odñni. Si digne: ſi diligenter: ſi qð pꝛimũ eſt datio ẽ.DNiẽ ̊ aliqs: Quid ꝓdeſt ecclia ſi iã
tlupimd pie conſideremus:inuenimus pꝛimitus:nõ cofeſſoꝛ voce dñica reſuſcitatꝰ ꝓdit: Quid
ppuurnoſni ſemper cum in ſcripturis legimus confeſſio / ꝓgeſt ecclłia cõſitẽti:cui dũs ait: Qusę ſolue/
ungognn nem:debere nos intelligere vocem peccato ritis ĩ terra:ſoluta erũt ⁊ i celo? Ipſũ laʒarũ
Diuii neno⸗ ris.Maxime autẽ hoc dicendũ fuit: et hinc attẽde:cũ vinculis ꝓdijt. Jã viuebat cõſit·
ane ſaglius agdmonenda charitas veſtra: quia mox vt h do:ſed nõdũ liber ambulabat vinculis irre/
znpmi verbũ ſonuit vox lectoꝛis:ſecutus eſt etiim ticus.QAuid & facit eccłia:cui dictũ eſt:cAuę Matth.S.
is naturnlbs ſonus tunſionis pectoꝛis veſtri: audito ſcʒ ſolueritis terra ſoluta erũt: niſi qð dñs ait
reruanini qð dñs ait: Conſiteoꝛ tibi pater. In hocißo coõtinuo ad diſcipulos: Soluite illũ er ſinite Yob.ri.
— qðs ſonuit cõſiteoꝛ: pectoꝛa tutudiſtis. Zũ/ abire.Siue nos accuſemꝰ:ſiue deũ laude/
detbuusgi dere aũt pectus quid eſt: niſi arguere qð la,⸗ mus: ſemꝑ illi gratias agere ſtudeamꝰ: a q;
openenui⸗ tet in pectoꝛe:⁊ euidenti pulſu occultũ caſti· gratia gratis datk cuicũq; dat. Bis deum
ickfupel gare peccatũ: Quare hoe feciſtis:niſi qꝛ au/ laudamꝰ: ſi pie nos accuſemꝰ: deüq; laude⸗
tannatel diſtis: Cõſiteoꝛ tibi pater⸗ Cõſiteoꝛ audiſtt: mus. Qñ deñ laudamꝰ:tanq; eũ qͥᷣ ſine pctõ
ſtnni, qꝛ cõſitet᷑ nõ attẽdiſtis.Nũc &̊ aduertite:hi eſt ᷣdicamꝰ.Qñ aũt noſmetipſos accuſa m⸗
ralhel cõſiteoꝛ chꝛiſtus dixit a quo longe eſt omne ei o quẽ reſurreximꝰ gliã damꝰ:hoc ſi feceri
ünnnnn peccatũ:nõ ſoliꝰ eſt cõſiteri pctõꝛis: ſed etiẽ m null occaſionẽ inueniet inimicꝰ: q̃ nos
n, – aliqñ laudatoꝛis. Cõſitemur & ſiue laudan/ circũueniat añ iudicẽ.Cuũ em̃ tuipe fueris ac
un D tes deũ:ſiue accuſantes noſmetipſoſ. Pia ẽ cuſatoꝛ:⁊ dñs liberatoꝛ:qͥd erit ille niſi calũ/
vaeng⸗ vtraq; cõfeſſio: ſiue cũ te re hendis qui nõ niatoꝛ?: Merito ille hinc ſibi tutelã pꝛouidit B
dn Duu es ſine peccato: ſiue cũ illum laudas qui nõ aduerſus inimicos nõ cõſpicuos:carnẽ ⁊ ſſ-/
un . põt hr̃e peccatũ.Si aũt bñ cogitemꝰ:repᷣhẽ/ guinẽ miſerandã potiꝰq; cauẽdã:ſed aduer-
nn ſio tua laus ipſiꝰeſt. Quare em iã ↄfiteris in ſus illos inimicos ↄ qͥs apłs nos hoꝛtat᷑ vt
echa fl accuſatiõe peccati: in accuſatiõe tuipſius: armemur: Mõ ẽ nobᷣ colluctatio aduũſus car/ Epb.s.
eſnn Quare ↄfiteris:Quia ex moꝛtuo fact es vi nẽ ⁊ ſanguinẽ:id eſt aduerſus homies quos
vspelun 9 Ecci.i7. uus.Scriptura qᷣe ait: Amoꝛtuo q̃ſi qͥ no vigdetis ſęuire in nos. Naſa ſunt:alius vti.
nominees ſit ꝑit ↄfeſſio. Si ꝑit a moꝛtuo cõfeſſio: qͥ ↄſ’ Oꝛgana ſunt:alius tangit. Immiſit ſe inqᷣt Zob. 13.
unn , tet᷑ viuit. Et ſi pctm̃ ↄſitet᷑: vtiq; a moꝛte re· diabolus in coꝛ iudę vt traderet dominum.
manost 8 uixit.Si peccati cõfeſſoꝛ reuixit a moꝛte:qs Ait aliquis:Quid ergo ego feci? Audi apo/
nſynm illũ ſuſcitauit: Hullꝰmoꝛtuꝰ eſt ſuijpſiꝰ ſuſci ſtolũ: Neq; detis locum diabolo. Tu male Eẽpbᷣ.A.
li hlln tatoꝛ. Ille ſolus ſe potuit ſuſcitare:qui moꝛ voluntati locum dediſti: intrauit poſſedit:
in Cainx tua carne nõ moꝛtuus eſt.Eteni hoc ſuſcita vtit᷑.Si locũ nõ dares:nõ poſſideret. Ergo
elan . uit qð moꝛtuũ fuit. Ille ſuſcitabat:qui viue nos admonens ait:Mon eſt nobis collucta⸗ Ephß 6.
coglil bat ſe. In carne aũt ſuſcitãda moꝛtuꝰfue/ tio aduerſus carnem ⁊ ſanguinẽ: ſed aduer,
ſunen rat.õ em̃ yr filiũ ſolꝰ ſuſcitauit:de quo di/ ſus pᷣncipes ⁊ poteſtates:Poſſet quiſq; pu/ f 4.

Bancti dluguſtini de tempoee .

ris ſi te ſeducit inimicus: quando tuijpſius

Sał.o. ſeductoꝛ es? Audi apoſtolũ:cQui em̃ putat

Quid eſt nõ ꝑuulis: Nõ humilibus. Quid
eſt nõ hũilibus: niſi ſuꝑbis: hhęc via domi⸗/

ſon
tare:aduerſus reges terrę: aduerſus poten/ ſeeſſe aliquid cum nihil ſit: ipſe ſe ſedudt. nagr
tes ſeculi. Quare: Ipſi non caro ⁊ ſanguiss Dominũ ergo attende cõfitentẽ: Confireo: tickon
Semel dictum eſt: Hon aduerſus carnem ⁊ tibi pater dñe celi ⁊ terrę. Cõſiteoꝛ tibi:lau/ Matth. n. ſroein
ſanguinẽ. Auertere ab omni homine: Qui do te. Laudo te:non accuſo me. Quãtũ aũt ine
ergo reſtant inimici? Aduerſus pꝛincipes et ꝓtinet ad ipſius hominis ſuſceptionem:to/ *
poteſtates ſpiritalis nequicię: rectoꝛes mũ/ ta gratia:ſingularis gratia:perfecta gratia. hn giret⸗
di:q̃ſi pl* dedit diabolo ⁊ angelis eiꝰ. Plus Quid meruit homo ille qui chꝛiſtꝰ eſt ſi tol/ Gunmne
dedit:quos rectoꝛes mundi apellauit. Sed las gratiã: ⁊ tantã gratiã qua vnum opoꝛte enscid
ne male intelligas: exponit quid ſit mũdus bat eſſe chꝛiſtũ⁊ ipſum eſſe quem nouimus⸗ Neoceui
cuiꝰfũt illi rectoꝛeſ. Rectoꝛes mũdi tenebꝛa- Xolle iſtam gratiam: quid eſt chꝛiſtus niſi btela
rũ harũ. Quid eſt mũdus tenebꝛarũ harũ: homo: Quid niſi qð tu? Suſcepit animaz: mtüi⸗
quibus eſt rectoꝛ? DNilectoꝛibus ſuis et inſi/ nuſcepid coꝛpꝰ: ſuſcepit plenũ hominẽ: co. R gthut
delibus plenꝰ eſt mũdus:hhos appellat apo/ aptatam ſibi vnam facit dominꝰ cum ſeruo uige
ſtolus tenebꝛas. harum rectoꝛes diabolus ꝑſonam. Quãta eſt iſta gratia? Chꝛiſtus in 1eni
⁊ angeli eius. Heę tenebꝛę nõ naturales ſũt: celo:chꝛiſtus in terra:ehꝛiſtus ſimul in celoꝛ “
non incõmutabiles ſunt.Mutant᷑ ⁊ lux effi in terra:nec duo chꝛiſti:ſ idẽ chꝛiſtꝰ in celo ⁊ uin e
ciunt᷑: credunt et credendo illuminant᷑. Qð in terra.Chꝛiſtus apud patrem: chꝛiſtus in wir⸗
Epb.ð. cum in eis factum fuerit:audiẽt: Fuiſtis emñ̃ vtero virginis:chꝛiſtꝰ in cruce: chꝛiſtꝰ apud Nan
aliquando tenebꝛę: nunc autem lux in do/ inferos ſubueniens quibuſdã. Eo autẽ ipſo wdn
mino. Ham quando tenebꝛe in te nõ in do / die chꝛiſtus in paradiſo cum latrone confi/ winii.
mino. Iterum quando lux: non in te ſed in tente. Et ibi quid latro meruit: niſi quia illã Umnmcheil
T1.Corꝗ. domino. Quid enim habes qð non accepi / viam tenuit:vbi oſtẽdit ſalutare ſuũ: a qua Ns. 49. Wlunn
ſti? Quia ergo ſunt inuiſibiles inimici:inui/ tibi pes non exeat: In eo enim ꝙ ſe accuſa / 1nmhe
ſi biliter ſunt expugnandi. Quippe hoſtem uit deum laudauit: et vitam ſuam beatã fe/ ſitnthe
viſibilem vincis feriendo: inuiſibilem vin / cit. Pꝛęſumpſit quidẽ de domino:et ait illi: unnis⸗
cis credendo. Viſibilis eſt hoſtis homo:vi · Domine memento mei dum veneris in re/ Zud.2r5. ſälmnin
ſibile eſt ⁊ ferire. Inuiſibilis eſt hoſtis dia- gnum tuũ.Conſiderabat enim facinoꝛa ſua Nöanue
bolus:inuiſibile eſt et credere. Ergo eſt pu/ ⁊ pꝛo magno habebat ſi ei vel in fine parce⸗ Nupmnenl
gna inuiſibilis aduerſus inuiſibiles inimi,- retur. hHominꝰ autẽ cõtinuo cũ ille diceret: Mgadeln
cos. Ab his em̃ inimicis quomõ ſe tutum di M%emẽto mei: Sed quãdo?: Cum veneris ĩ luenyei
cit quidã? hoc em̃ cęperam dicere:et neceſſe regnum tuum: Amẽ dico tibi inquit: hodie mhon
haꝛa bebẽã de iſtis inimicis aliquãto cum mo- mecuũ eris in paradiſo. AMiſericoꝛdia obtu/ Mumonn
ra tractare. Jam ergo cognitis inimicis: vi/ lit: quod miſeria diſtulit. Audi ergo domi⸗ Nnedlen
NPs. 17. deamus tutelam. Laudans inuocabo do/ nũ confitentẽ: Confiteoꝛ tibi pater: domine Matb. n. Renicin
minũ:⁊ ab inimicis meis ſaluus ero.habes celi ⁊ terrę.Quid cõfiteoꝛ: In quo te laudo. Nräzn
qd agas: Laudãs inuoca: ſed dũm laudas pec em̃ cõfeſſio: vt dixi laudẽ habet. Quia ne Venig
inuoca.Si enim te laudaueris: ab inimicis abſcondiſti hęc a ſapiẽtibus et pꝛudẽtibus: hehan Pe
tuis ſaluus non eris. Laudans inuoca do/ ⁊ reuelaſti ea paruulis.Quid ẽ hoc fratres? llpabbe
minũ: ⁊ ab inimicis tuis ſaluus eris. Quia A cõrrario ſenſu intelligite. Abſcõdiſti hęc NeDoſnaut
NPs.49. qð ait ipſe dominꝰ:Sacriſiciũ laudis hono/ inquit a ſapientibꝰ ⁊ pꝛudentibꝰ:⁊ nõ dixit: Alenrag
riſicabit me:⁊ ibi via eſt vbi oſtendã tibi ſa/ reuelaſti ea ſtultis ⁊ impꝛudentibus: ſed di⸗ lerngeie
lutare meũ. Vbi via: In ſacrificio laudis. xit: Abſcõdiſti a ſapiẽtibus ⁊ pꝛudẽtibus:⁊ tn
Noli pedem extra hãc viam mittere: in via reuelaſti ea paruulis.Sapiẽtibus ⁊ pꝛuden Uhi po
eſto. Moli avia recedere:a laude dñi:necvn/ tibus irridendis: arrogantibꝰ falſo grãdibꝰ e
guem:nedum pedem. Si enim volueris ab vere autẽ tumẽtibus oppoſuit: nõ ſapiẽtes: ucſftndh
hac via deuiare: et pꝛo domino te laudare: nõ pꝛudẽtes:ſᷣ paruulos. Qui ſũt paruuli: Mmnaſti
non eris ſaluꝰab illis inimicis: quia de ipſis Hũiles.Ergo abſcõdiſti hęc a ſapiẽtibus et nerſepe
Nõ. 159. dictũ eſt: Juxta ſemitã ſcandala poſuerunt pꝛudẽtibꝰ. Nomie ſapientiũ⁊ pꝛudẽtiũ ſuꝑ- gch
mihi. Quicqͥd & putaueris boni habere te bos intelligi poſſe:ipſe expoſuit cũ ait: Re/ Uunngee
abſ te: deuiaſti a laude dei. Quid iam mira/ uelaſti ea ꝑuuliſ Ergo abſcõdiſti nõ ꝑuulis. monm

.

egſekſii
niorien

4
.

rnin

ne Qiii
—
Fekiahzgnn
4 chiieckng
Munepe
lnen ſoune⸗
lckthinsni,
ultnin;
müdonitirc
Mminscunſen,
n Ouisn
usümlnche⸗
Echuſbnchet

Nenechiinen

ckcſpel
i Caie

nlanone oen

uiniiuli

utneſiicn

ningſencaln
nſumdeniſe
minoretati

nvenens nok,

in inaneul
clinſnepen⸗
dcilledin
Cun mai
biingun hotr
ſinntuch⸗
diagodon/

ihurdonnebe

ngnorhut⸗
etaba. Au
apudatlus
iboefunis⸗

liciſt

betnödirt
Ubrsrſeto⸗
gudicble
busthudn

noͤſpitn
inn
ſapiend
uliiſt

Bermo XLvIII Do. v. poſt oc. Epi. Ber.

ni aut non erat: aut latebat vt reuelaretur
nobis. VUnde dñis exultauit: niſi quia reue-

latũ eſt paruulis?: Debemꝰ eſſe paruuli:Hã

ſi voluerimus eſſe magni quaſi ſapientes ⁊

pꝛudẽtes: nõ nobis illud reuelat᷑. Qui ſunt

Ko. . Magni? Sapientes ⁊ pꝛudentes: dicẽtes ſe
ſapiẽtes:ſtulti facti ſunt.hhabes remedium
a contrario: Si dicendo te ſapientẽ:ſtultus
factus es:dic te ſtultũ et ſapiens eris. Sed
dic:dic ſed intus dic:quia ſic eſt vt dicis.Si
dicis: noli coꝛam hominibꝰ dicere:et coꝛam

deo nõ dicere. Pꝛoꝛſus qð ad teipm per-

tinet:qð ad tua:tenebꝛoſus es. Quid ẽ em̃
aluid eſſe ſtultũ: niſi eſſe tenebꝛoſum in coꝛ/
de:Deniq; de ullis ſic ait: Dicẽtes ſe eẽ ſapi
entes:ſtulti facti ſũt. Anteqᷓ; hoc diceret qͥd
rurſum? Et obſcuratũ eſt inſipiens coꝛ eoꝝ.
Dic: qꝛ tu tibi lumẽ nõ es. Ut multũ:oculꝰ
es:lumẽ nõ es.QAuid pꝛodeſt patẽs ac ſanꝰ
outculus ſi lumẽ deſit? Ergo dic a te tibi lumẽ
Nö. 17. non eſſe: ⁊ clama qð dictũ eſt: Tu illumina/
bis lucernam meã domine: LCumie tuo dſie
illuminabis tenebꝛas meas. Meę em̃ nihil
niſi tenebꝛę:tu autẽ lumen fugãs tenebꝛas:

illuminãs me: non a me mihi lumẽ exiſtẽs:
ſed lumẽ non ꝑticipans niſi in te. Sic iohã⸗/

nes amicus ſponſi chꝛiſti: putabat᷑ lumen.
Job.2. Non erat ille lumen: ſed vt teſtimoniũ ꝑhi/
beret de lumine.Qðõ auteʒ erat lumen:erat
lumen verũ. Quid eſt verũ? Qð illuminat
omnẽ hominẽ.Si verũ lumen eſt quod illu/
minat omnẽ hominẽ: ergo audi et iobannẽ

Abi. ð. recte dicentẽ:recte conſitentẽ: Nos autẽ de
plenitudine eius accepimus. Vide ſi aliud

dixit:qᷓ;:tu illumiabis lucernam meã domi/
ne.Deniq; iam illuminatꝰ teſtimoniũ perhi
bebat. Pꝛopter cęcos lucerna diei teſtimo/
niũ perhibebat. Vide quoniaʒ lucerna eſt:
Joð.ʒ5. Vos inquit miſiſtis ad iohannẽ:⁊ voluiſtiſ
exultare ad hoꝛam in lumine eius.Ille erat
lucerna ardens et lucens. Ille lucerna: hoc
eſt res illuminata: accenſa vt luceret: quę
accendi poteſt et extingui. Sed vt non ex/
tinguat᷑: ventum ſuperbię nõ patiat᷑. Ergo
Matth.ii. cõſiteoꝛ tibi pater domine celi et terrę: quia
abſcondiſti hęc a ſapientibꝰet pꝛudentibus
lumen ſe putantibus et tenebrę erant.Et ꝓ
eo ꝙ tenebꝛę erant: ⁊ lumẽ ſe putabant: nec

illuminare potuerunt: Illi autem qui tene-

bꝛę erant ⁊ tenebꝛas ſe eſſe cqſitebant᷑: par-

uuli erant ⁊ non magni:humiiles erant ⁊ nj

NPs.17. ſuperbi. Recte ergo dicebãt:Tu illumiabis

lucernam meam domine.Se agnoſcebant:
dominũ laudabant:a via ſalutari non rece/
debant. Caudãtes dominũ inuocabant:et
ab inimicis ſuis ſalui erant. Poſtremo ape/ D

rit cęleſte myſteriũ:quod ſi placuerit deo:vt

paruulis magis q; pꝛudentibus iſtius mun
di gratiã ſuam reuelaret.Qõð apoſtolꝰ pau/

lus ſtilo plenioꝛe digeſſit dicens: Mõne ſtul 1. gor:. r.
tam fecit deus ſapientiã huius mũdi? NHam
quoniã dei ſapientiã non cognouit hic mũ/
dus per ſapientiã:placuit deo per ſtulticiaʒ

pꝛedicationis ſaluos facere credentes. Ait
ergo: Ita pater:quoniã ſic fuit placitũ ante Mattᷣ.ir.

te.Cęleſtiũ enim verboꝛum arcana atq; vir/

tutes: ſapiẽtibus abſcõdunt᷑ ⁊ paruulis re/
uelant᷑. Paruulis malicia nõ ſenſu: ſapien/
tibus vo ſtulticię ᷣſumptione non pꝛuden/
tię cauſis. Factiq; huiꝰęquitatem dominus
paternę volũtatis iudicio ↄfirmat: vt qͥ de-

dignant᷑ paruuli ĩ deũ ſieri:ſtulti deinceps ĩ

ſapiẽtia ſua fiant. Vides qᷓ; terribilis ĩ cõſi/
lijs dominꝰ. Diſce vere hũilitatis exempla:
nec temere diſcutias ſuꝑnę diſpẽſatiõis cõ/
ſilia.Cum enim intuliſſet vtrũq;: ſcʒ ꝙ aliis
aduẽtus ſui ſacramẽta reuelauerit: ab alijs
vo abſconderit:non mox rationẽ reddidit:
ſed ſic deo placitũ dixit:hoc oſtendens ma⸗
nifeſte:qꝛ iniuſtũ eſſe non poteſt qð placuit
iuſto. Ac ne quid in illo minus q; qð in deo
eſt eſtimaret᷑: ſtatim ſubdidit: èmnia mi/ Abl. X5.
hi tradita ſunt a patre meo. Pulcherrimus
connectit᷑ de ſide locus: quando omnia ſibi
tradita dicit a patre ſuo.Cum omnia legis:
omnipotentẽ agnoſcis:nõ decoloꝛem: non

degenerẽ patris.Cum tradita legis:ſiliũ cõ

ſiteris: cui per naturã omnia vniꝰ ſubſtãtię
iure ſunt ꝓpꝛia: nõ dono collata per gratia.

Tradita autẽ ſibi dicit omnia:non ceęlum er

terram vel cętera quę ipſe condidit ac fecit
elementa:ſed hoc qui per filiũ acceſſum ha⸗/
bent ad patrem ⁊ ante rebelles: deũ poſtea
per fidem ſentire cęperũt. VUnde ⁊ alio loco
dicit: Omne qð dat mihi pater ad me veni/ Joʒᷣ s.
et:Et nemo nouit ſilium niſi pater:neq; pa/Mattpᷣ.ri.

trem quis nouit niſi filius:et cui voluerit fi-

lius reualare. Cum diceret: Hemo nouit fi/
lium niſi pater:non dixit:et cui voluerit pa/
ter reuelare: quẽadmoduʒ cum dixerit:He.

mo nouit patrem niſi ſilius: addidit: Et cui
voluerit filiꝰreuelare.Auod non ita intelli/

gendũ eſt quaſi a nullo poſſit cognoſci niſi
a ſolo patre: Pater autẽ non ſolũ a filio ſed

Banctis
etiam ab eis quibus reuelauerit fllius. Sic
enim potius dictũ eſt vt intelligamꝰ ⁊ patrẽ
⁊ ipſum filium:per ſilium reuelari:quia ipſe
eſt mentis noſtrę lumen: vt qð poſtea intu/
lit:Et cui voluerit ſili reuelare:nõ patrẽ tm̃

ſed etiã ſilum accipias:ad totum em̃ qð di/

xit illatum eſt. Verbo em̃ ſuo ſe pater decla
rat. Verbum em̃ non ſolum id qð per ver/
bũ decl rat᷑:ſed etiaʒ ſeipſum declarat. Vt
ſcias auteʒ quia ſicut filius patrem quibus
vult reuelat ipſum: audi dicentẽ ipſum do⸗/
minũ ieſum cum laudaret petrum ꝙ eum fi-
Matth.16. lium dei eſſe cõfeſſus ſit: Beatus es ſimon
bariona: quia caro ⁊ ſanguis non reuelauit
E tibi:ſed pater meus qui eſt in celis. Audia/
Mattb.ni. mus ergo eum qui ſequit᷑ ⁊ dicit: Nenite ad
me omnes q laboꝛatis ⁊ onerati eſtis. Mi⸗
rum quibuſdã videt᷑ fratres chariſſimi cum
audiũt dominũ dicentẽ: Venite ad me oẽs
qui laboꝛatis ⁊ onerati eſtis: ⁊ ego reſiciam
vos.Tollite iugũ meũ ſuꝑ vos ⁊ diſcite:qͥa
mitis ſum ⁊ humilis coꝛde: et inuenietis re/
quiẽ animabꝰ veſtris. Jugũ em̃ meũ ſuaue
eſt:⁊ onus meũ leue:Et non cõſiderant eos
qui iugũ ipſum intrepida ceruice ſubierunt
⁊ illam ſarcinã manſuetiſſimis humeris ac-
ceperũt:tantis agitari ⁊ exerceri difficultati
bus hui ſęculi:vt nõ a laboꝛibuſ ad quietẽ:
ſed a quiete ad laboꝛem vocati videant᷑: cũ
2. Timot.3. Qpłus dicat: Om̃s qui volunt pie viuere in
chꝛiſto ieſu:ꝑſecutionẽ patient᷑.Ait ergo ali
quis: Quõ iugũ eius ſuaue eſt ⁊ ſarcina le/
uis:qſi quidẽ illud iugũ ⁊ ſarcinã ferre nihil
eſt aliud qᷓ; pie viuere in chꝛiſto? Et quomõ
Matthᷣ.iI. dicit᷑: Venite ad me omnes qui laboꝛatis ⁊
onerati eſtis ⁊ ego reficiã vos: et nõ potius
dicit᷑: Venite qui vacatis vt laboꝛetis: MHã
⁊ vacãtes inuenit quos cõduxit in vineã vt
ferrẽt ęſtũ diei.Et ſbᷣ illo iugo leui ⁊ ſarcina
2. Cor:. 6. leui: audiamꝰ apim dicentẽ: In omnibꝰ cõ/
mẽdantes noſmetipſos ſicut dei miniſtros:
in multa patiẽtia:in tribulatiõibꝰ:in neceſſi
tatibꝰ:in anguſtijs:in plagis ⁊c̃.Et alio lo/
2. Cor 11. co in eadẽ epla: A iudęis qnquies quadra/
genas vna minꝰ accepi:ter virgis ceſus ſũ:
ſemel lapidatus ſum:ter naufragiũ feci:no/
cte ⁊ die in ꝓfundo maris ſui:⁊ cetera ꝑicula
4 numerari quideʒ poſſunt:ſed tolerari niſi
puũſancto iuuãte nõ poſſũt.iĩia & illa ꝗᷓ cõ/
memoꝛauit aſpera ⁊ grauia:frequẽtiꝰ⁊ abũ/
dãtius ſuſtinebat:ſed ꝓfecto aderat ei ſpũſ-
2. Corj. 4. la nctꝰ:qͥ in exterioꝛis hois coꝛruptõe interi⸗/

iguſtini de tempoꝛe

oꝛẽ renouaret de die in diẽ: ⁊ guſtata requie

ſpiritali iĩ affluẽtia delitiaꝝ dei: in ſpe futu/
rę beatitudinis oĩa pſſentia deliniret: aſpe/

ra ⁊ grauia oia releuaret.Ecce q; ſuaue iugũ

chꝛiſti poꝛtabat et q; leuẽ ſarcinã:vt oĩa illa
quę ſuꝑius enumerata dura ⁊ imania omis
auditoꝛ hoꝛreſcit:leuẽ tribulationẽ diceret:
intuens interioꝛibꝰ ⁊ fidelibꝰocutis quanto
pᷣcio tꝑaliũ emẽda ſit futura vita:nõ pati la
ares ęternos impioꝝ: et ſine vlla ſollicitu/
ine ꝑ̃
vꝛi ſe ies patiunt᷑:vt doloꝛes nõ ęterni:ſ
aliquãto diuturnioꝛis vlceris acrioꝛũ dolo/
rũ pᷣcio redimant᷑:in languida et incerta va/
catiõis bꝛeuiſſimę atq; vltimavita. Imma/
niſſimis bellis miles atterit᷑:pluribꝰfoꝛtaſſe
annis in laboꝛibꝰ inquietꝰ:qᷓ; in ocio quietu
rus. Quibꝰ tempeſtatibꝰ ⁊ ꝓcellis:qᷓ; hoꝛri/

bili ⁊ tremẽdę ſeuitię cęli et maris impoꝛtu⸗

ni ſũt mercatoꝛes:vt diuitias ventoſas acqͥ
rant:maioꝛibꝰqᷓ; qͥbꝰ acqſituri ſunt ꝑiculis ⁊
tempeſtatibꝰ plenas? Quos ęſtus:ꝗ̊ frigo/
ra:queę ꝑicula ab equis:a foſſis:a pcipitijs:
a flumibꝰ:a feris ꝑferũt venatoꝛes:Quẽ la
boꝛẽ eſuriẽdi ⁊ ſitiẽdi:quãtas viliſſimi ⁊ ſoꝛ⸗
diſſimi cibi ⁊ potus anguſtiasvt beſtiã capi
ant:Et inidũ nec ipᷣi beſtię carnes:ꝓpt᷑ quã

hec tãta ſuſtinẽt epulis neceſſarie: q; ⁊ ſi
aper ceruuſq; capiat᷑:magis ſuaue ſit venã/

tis animo qꝛ captus eſt: qᷓ; comedẽtis pala⸗
to quia coctus eſt.QAuãtis cruciatibus ꝓpe
quotidianarũ plagarũ tenera pueroꝝ ętas
ſubdit᷑i Quãtis etiam ſcholis vigiliarum ⁊
abſtinentię moleſtijs exercent᷑:non pꝛopter
diſcendã ſapientiã:ᷣ ꝓpter opes honoꝛeſq;
vanitatis:vt numeros ⁊ lr̃as ⁊ diſertas fal/
lacias eloqui diſcant? Sed in his omnibꝰ qͥᷣ
hęc nõ amãt:eadẽ grauia patiunt᷑. Qui vo

amant eadem quidẽ:ſed non grauia pati vi
dent᷑. Omnia enim ſeua ⁊ imania ꝓꝛſus fa

cilia:⁊ ꝓpe nulla efficit amoꝛ. Quãto ergo
certius ac facilius ad veram beatitudinem
charitas facit:qð ad miſeriã quãtuʒ potuit
cupiditas fecit. facile toleratur quęlibet
aduerſitas tempoꝛalis:vt ęterna pęna vite/
tur:eęterna requies comparet᷑. Mon imerito
ille vas electionis cum ingenti lęticia dixit:

Non ſunt condignę paſſiones huius tem/ So.S

poꝛis ad futuram gloꝛiam: quę reuelabitur
in nobis. Ecce vnde iugum ullud ſusue eſt
et ſarcina leuis. Et ſi anguſta eſt paucis eli/
gentibus: facilis tamen omnibus diligen/

rui ęterna fęlicitate iuſtoꝛñ. Secari ?

han

tblu n
otun
Aldledn
girſuntin
9eundſ
gltenon
ſeeſuel
cns iunum
nuengee
rinpolti
(Nnhon
leſee

niih

lbelagol

1un Cinatoinc

galſoden
er Ilutinlan
guitoſut
Husſenele
ci pol
deunpane
(ümzdot
hens gati
ſhubren.
Ubeneple
gcogan
lapinutee
eſtgabe
Cdargadb
chſtädonn
eoiutrre
heronnie

D
en
en
dei
P genine⸗

n
(c
En

nitcsinnt

O

Bermo xLIX Do. v. poſt oc. epi. Ser. I

taregtie

en . e ruerueegwinleacnvgRuse. eu anet enaastenrched: us aaenn
le: bioꝛum tuoꝛum:e il uras. ueẽ Quõ ”D
n Sed quę dura ſunt laboꝛãtibus:eiſdẽ ipſis ra exiſtimat dãnaq; ſᷣm iuſticiã ꝗᷓ ex lege eſt
roig i⸗ miteſcunt amãtibus: pꝛopter qð ita diuineę ↄuerſari ſine querela? Quis em̃ legẽ dedit
muonis 2. or. 4. pietatis diſpenſatiõe actũ eſt vt interioꝛpbꝰ Möne ipſe legem pmiſit qui poſtea reis le-
idiee⸗ qui renouat᷑ de die in diem nõ adhuc ſub le⸗ gis cũ indulgentia venit? Sed his eũ credi⸗
MH ge poſitus:ſed iam ſi ub gratia exoner at? ſe ar mus veniſſe cũ indulgẽtia qͥs reos lex tene/
nöpan cinis innumerabiliũ obſeruationũ: qð erat bat. Nuũquid aũt lex reos tenebat eoſ:qͥ im
lſoliän reuera graue iugũ:ſed dure ceruici cõueniẽ/ iuſticiam gue ex lege eſt conuerſati ſunt ſine
Seent ter impoſitũ:facilitatẽ ſimplic ſidei: ⁊ bonę ES aulgentig veniã pecca
W ſpei: ſanctę charitatis: quicqᷣd mo iſtian 5e reis legis en it vlia⸗ 1 arktlir haulo
Gän zob.er exterioꝛi homiĩ foꝛinſecus intuliſſet:q. apin 10: * Dit ne quere ienn soner
n e rillentnem als k bons * dnaibsine naaueiag eran nleclen nnm E rri
eAnnn luntati qᷓ;ᷓ ipſa ſibi: ⁊ hęc ſufficit deo. Quã/ nmilericoꝛdiã ſaluos nos fecit ꝑ lauacrũ rege
knil tũlibet ergo ſeuiat iſte mũdꝰ:veriſſime an / nerationis. Et iterũ: Qui pᷣus fui blaſphe⸗ 1. Timotb. 1.
alen Zud.2. geli nato in carne dño clamauerũt: Gloꝛia i mus ⁊ ꝑſecutoꝛ ⁊ iniurioſus: ſᷣ miſericoꝛdiã
ßͤbon excelſis deo:⁊ in terra pax homibꝰ bonę vo / cõſecutus ſum.hac ſe cõſtituit cõuerſatũ in
aesn. WVatt. 1. lutatis. Quia qͥ natus erat ſuaue iugũ eiꝰẽ lege ſine q̃rela: ac talẽ ſe cõſitet᷑ fuiſſe pecca/
ſesalf 1.Con.Io. ⁊ ſarcina leuis:ſicut dicit aplus: Fidelis deꝰ toꝛẽ:vt oĩs peccatoꝛ ꝓptea de ſe nõ deſperet
aal qui nõ ſinit tẽptare nos ſuꝑ id quod poſſu/ qꝛ paulus meruit indulgentiã. Vigete frẽs G
W mus ferre: ſed facit cum temptatione etiamm ⁊ vim ſermonis huiꝰintuemini:quõ paulus
aptns: exitũ vt poſſimꝰ ſuſtinere. Cõuerſi ad dvſim aplus dãna exiſtimat et ſtercoꝛa:vbi ſine q̃-
Aul deum patrẽ omnipotentẽ puro coꝛde:ei in/ rela dixit ſe ↄuerſatũ fuiſſe. hac impletoꝛ le
nitſo⸗ quãtuʒz põt paruitas noſtra: maximas at; gis:hac reus legis vno eodẽq; tẽpoꝛe: ante
ſiͤͦcl veras gratias agamꝰ: pᷣcantes toto animo baptiſmũ:ante gratiam. Sed nõ ſine cauſa
Optqi ſingularẽ manſuetudinẽ eius: vt pᷣces nſas damna eſſe dicit: ne ſubintrent cogitatiões
Seſ in beneplacito ſuo exaudire dignet᷑. Inimi/ noxię:hoc iõ dixiſſe apłm paulũ: qð aliꝰ de/
itpen / cũ quoq; a noſtris actibus et cogitationibꝰ derit legem: alius euãgeliũ: ſicut manicheꝰ
ispah⸗ ſua virtute expellat: nobis multiplicet fidẽ: mẽte puerſa ſentit: ⁊ reliqui hęretici qͥ dixe/
usppe mentẽ gubernet:ſpiritales cogitatiões con / rũt aliũ datoꝛẽ fuiſſe legis quę data eſt per
or enas cedat: ⁊ ad beatitudinẽ ſuã ꝑducat: ꝑ ieſum moyſen: aliũ aũt largitoꝛẽ euãgelice gratię.
unt chꝛiſtũ dominũ noſtrũ filium ſuum qui cum Allũ quidẽ deũ malũ: illũ vo deum bonũ.
poptet eo viuit ⁊ regnat in vnitate ſpũſſancti deus Quid miramur frẽs ĩ obſcuritate legis tan/
noreſ per omnia ſęcula ſeculoꝝ:Amẽ. qᷓ in clauſis oſtijs caliginẽ palſi ſunt: dqa nõ
ne neadem dñica pe iuſticia quger bierate pulſauerut. Inuenim allañ eunde
nibe PE paulũ aꝑtiſſime dicere:legẽ bonã eſſe:ceauã
nn ege: ⁊ ea quę ex fide ęſt.Et quõ dia z i dicit eſſe et pec.
ui vo tamẽ ideo datã dicit eſſe vt abundaret pec/ Ro. 5.
vi bolus pnceps ſit mũdi extraduce carij: gr peccatii
tivi . . catũ:Et ideo abundaſſe peccatũ vt ſuꝑabũ
isf peccati.Et de ꝑfectione imꝑfecta et ꝗ eſuumebatem hoies ve parib⸗
da ternicate futura Berino n ret gea. Deeſumevit eſ̃ poſes ve vinid⸗
eo er. XLX. . uni ſuis: et faciẽdo qᷣcqͥd ſibi licere arbitrabant᷑:
ainen A' Juingę lectiones omnes ita ſibi con / peccabant in legẽ dei occultã. Vnde iſta lex
pomwit dꝝd nectunt᷑ tanq; vna ſit lectio:qꝛ om̃s manifeſta ꝓmulgata eſt eis qui oino ſibi rei
clbde Eeeenvx vno oꝛe ꝓcedunt. Multa oꝛa ſũt eſſe nõ videbant᷑. Hata eſt illis lex nõ ꝗᷓ ſa⸗
rie miniſteriũ ſermõis gerentiũ: ſed vnũ eſt os naret ſed quę ęgrotantes ꝓbaret. LCex pᷣcu
nen⸗ miſtros implẽtis. Audiuimꝰ aplicã lectionẽ currit ante medicũ: vt ſe ęgrotꝰ qui ſe ſanũ
jdier ⁊ foꝛte aliquem moueat qð ibi ſcriptum eſt: putabat inueniret ęgrotum:et dixit: Hõ cõ/ Ro.⸗.
Hlen / 64 NPhil. 3. Scom iuſticiã g ex lege eſt: qui fuerim ſine cupiſces. Et quia ante legem pꝛęuaricatio
Cbinn querela. Quę mipi lucra ſuerunt: hec ꝓpter nondum erat: Abi enim non eſt inquit lex mo. 4.
eel chꝛiſtũ damna eſſe duxi: Deinde ſecutꝰ ait: nec pꝛeuaricatio: antea ſine lege pecoaba᷑.
cs Non ſolũ damna ſed etiã ſtercoꝛa exiſtimaa / Data o lege poſtea qᷓ; pctm̃ ẽ:ampliꝰ pctm̃

en

ui eſſe:vt chꝛiſtũ lucrifaciõ:⁊ inueniar in ilo

eſt:qꝛ cũ ſᷣuaricatõe pctm̃ eſt. Inuenit ſe hbõ

Bancti Auguſtini de tempoꝛe

oonhen
vinci cupiditatibus ſuis:quas mala cõſue boni habitant:⁊ dicis bona domus. Inue/ gidl
tudine aduerſum ſe nutriebat: qui etiã cum nis domũ marmoꝛatã ⁊ laqueatã quã poſſi lſtcüfnte
vinculo ⁊ obligatione peccati ex adam fue / dent iniqui:⁊ dicis mala domus:domũ ap/ lenopol⸗
Epð.ꝛ2. rat ꝓpagatus. AUnde dicit aplus: Fuimus pellans nõ parietes ⁊ receptacula coꝛpoꝛũ: emnſni
et nos aliquãdo natura filij irg. Inde eſt ꝙ ſed ipſos habitatoꝛes: Sic mundũ awpella/ unthoeae
Job.i5. nec vnius diei infantẽ mundũ dicit a pecca uit ſcriptura hĩtatoꝛes mũdi ꝑ cõcupiſcẽti,⸗ ſonchapſa
to:non ex eo qð cõmiſit:ſed ex eo qð traxit. dilectiõis:nõ per ↄuerſationẽ coꝛꝑis. Ergo Aiun⸗
CAudi pſalmũ interioꝛa dicentẽ:⁊ peccatoꝛũ ecce inqᷣt venit pᷣnceps mũdi: et in me nihil Job.i4. ,tikruain
noſtroꝛũ ſecreta canentẽ. Ex ꝑſona em̃ gene iuenit. In ſolo ipſo nihil iuenit diabolꝰ. Et We ſna
Nõ. o ris hũani dicitur chꝛiſto: Tibi ſoli peccaui ? tanqᷓ; diceret᷑ ei:Quare g̊ moꝛerl?: Ibi ſeqᷣt᷑: gatni
malũ coꝛã te feci: Mõ ex ꝑſona vnius dauid Sʒ vtſciant oẽs:qꝛ volũtatẽ patris mei fa/ ſtllsde⸗
hoc dicit:ſed ex adam ꝑſona:de quo genus cio:ſurgite eamus hinc.Surgit ⁊ it ad paſſi ltateli
hũanũ.Audi em̃ pſalmũ: Tibi inqͥᷣt ſoli ec onẽ.Quare? Quia voluntatẽ patris mei fa Poepnan
caui ⁊ malũ coꝛã te feci:vt iuſtiſiceris in ſer / cio. Pꝛopter hanc ergo ſingularẽ inocenti 1 mrlcbodos
monibꝰtuis:xpᷣo ðꝛ. Vñ h̊ intelligimꝰ: Au/ ait pſalmus:CTibi ſoli peccaui:et malũ coꝛã NPs. o. nbiphe⸗
di qð ſequit᷑: Et vincas cũ iudicaris.Hon ẽ te feci:vt iuſtificeris in ſermonibꝰtuis:⁊ vin ga dicenmun
iudicatus deus pater:nõ eſt iudicatus ſpiri cas cũ iudicaris: qͥa nihil mali in te inuenit. a igiid
tuſſanctꝰ:non inuenimꝰ niſi ſolũ filiũ in iſia Quare autẽ in te ĩuenit o genus humanũ: ☛
carne:quã de noſtra maſſa ſuſcipere digna / Quia ſequit᷑ ⁊ dicit: Ego em̃ in iniquitatibꝰ Neoigns
tus eſt iudicatũ: MNõ ex nodo cõcupiſcentie cõceptus ſum: ⁊ in peccatis peperit me mar cnlegtin
homis ⁊ fęeminę virgo credidit: virgo cõce/ mea. Dicit hoc dauid:Quęre vnde nat ſit riuun
pit:virgo peperit:⁊ virgo ꝓꝑmanſit: Et ideo dauid:inuenies de legitima cõiuge:de nul/ euentin
dicit᷑: Vincas cum iudicaris. Judicatus eſt lo adulterio.Scõm quã &̊ ꝓpaginem dicit: Guute
em̃ ⁊ vicit:qꝛ ſine peccato iudicat eſt. Pati / In iniqᷣtate cõceptus ſũ:niſi qꝛ eſt ibi qͥddã d ciann.
entisę fuit ſuſtinere iudiciũ: nõ reatꝰ. Muti de moꝛtis ꝓpagine qð ſecũ trahit omĩs qlauſuu· ul —H
innocẽtes iudicant᷑:ſed in ipſis cauſis quus ex cõiunctiõe viri et feminę naſcit᷑:habens E ecnn
agunt. HNam de reliquo peccato nõ carent: ergovnuſquiſq; ↄcupiſcentiã: attendat legẽ g e ⸗. i
quia ſicut ante homies factũ: ſicante deum dicentẽ: Mõ cõcupiſces: inuenit in ſe ꝗð illa Ro... iuni ſe
cogitatiõis peccatũ eſt. SFactũ tuũ coꝛã ocu / pꝓhibet ⁊ fit reus legis. Inueniens aũt in ſe Aac
lis dei:cogitatio tua eſt.Teſtis facti eſt iwoſe cui ſubditꝰ ẽ:incipiat iaʒ dicere: Cõdelectoꝛ medut
iudex: accuſatrix facti ipſa cõſcientia. Ergo legi dei ſm interioꝛẽ hoiem. Video aũt aliã ri
ille vere innocẽs iudicatus eſt:et ideo vicit. legẽ ĩ mẽbꝛis mei repugnãtẽ legi mẽtis meę linal
Matth.27. Solus em̃ vicit:nõ de iudice pontio pilato: ⁊ captiuantẽ me ĩ lege peccati quę eſt in mẽ/ t uttcſeit
neq; de iudęis ſeęuiẽtibꝰ: ſᷣ de ipſo diabolo: bꝛis meis. Cognouit ſe ęgrotum: imploꝛat honnimt
qui oĩa noſtra peccata rimat᷑ diligẽtia inui- medicũ. Infglix ego homo:quis me libera/ athif
dentię.Et quid ait dñs ieſus de ipſo diabo bit de coꝛpoꝛe moꝛtis huiꝰ: Reſpõdeat me/ domnih
Job. S lo? Ecce venit pꝛinceps mũdi huiꝰ. J ſepe dicus:Gꝛatia dei ꝑ ieſum chꝛiſtũ dñm nr̃jm. ſehkiniß
N dictũ eſt charitati veſtre mundũ iſtum apel Sꝛatia dei:nõ merita tua.Quare ergo te di pſan
lari peccatoꝛes.Et quare peccatoꝛes nomie xiſti in lege cũ iuſticia ſine querela cõuerſa / dhnemten
mũdi awellant᷑:quia dilectione mũdi inba /2ú tũ? Attendite:Sine querela dixit hominũ. ligllme
bitant mundũ.Qui em̃ nõ diligũt mundũ: Eſt em̃ quędã iuſticia quã poteſt homo im/ tuannte
non habitant in eo qð non diligũt. Noſtra plere vt nullꝰ hominũ querat᷑ de homie. Di ungti
inquit ↄuerſatio in cęlis eſt. Si ergo qui di / cit:MNõ ↄcupiſcas alienũ:Tu ſi nõ rapueris hlgſoi
ligit deũ ĩ celo habitat cum deo: qui diligit alienũ:nulla querela erit hominũ.Ergo ali/ ſulktufn
mundũ in mũdo cum pꝛincipe habitat mũ/ quãdo cõcupiſcis ⁊ nõ rapis: Sed ſentẽtia luuieg
di:Omnes itaq; dilectoꝛes mundi ipſi ſunt dei ſupꝛa te eſt:qꝛ ↄcupiſcis: Reus es legis: Unnlcu
mũdus:habitatoꝛes mũdi:nõ carne qð oẽs ſed in oculis latoꝛis legis.Sine querela vi⸗ ſllloitn
iuſti:ſed animo qð ſoli peccatoꝛes quibꝰ pn uit᷑:Quare & iſta damna?:Quare iſta ſterco/ luſt
ceps eſt diabolus:quõ dicit᷑ domus habita ra: Cõſtrictioꝛ eſt aliquanto nodus iſte:ſed Wepunte
toꝛes domus. Scðoðm quã ſententiã dicimꝰ ſoluet qui ſoluet.hhoc autem non ego ſolus lunſgen
malã domũ eſſe marmoꝛatã:et bonã domũ pia ſubiectione:ſed oẽs pia intentioe mere/ hltnene
eſſe fumigats. Inuenis domũ fumoſã quj amur.Quicqͥd faciebant iudęi vnde homi⸗ Multnen

7 .
4 . ð
4 .

dos e nes non qrerent᷑ ⁊ eſſet ipſius cõuerſatio ex

Do. v. poſt oc. Epi. Ber. II

Nenigli lege ſine querela: ſibi tribuebant: et ipſam bus:Et melioꝛ eſt peccatoꝛ humilis q; iutꝰ·
onusdonin iuſticiã ſm legẽ viribus ſuis aſſignabãt:im / ſuꝑbus. Ideo ait:Et inueniar in illo nõ ha/ Phil. z.

Mmalci

plere nõ poterant: intantũ faciebãt inq;tũ

poterant ſibi tribuendo: nec hoc pie imple-⸗

iaͤchin bant. Hoc ergo dicit legem implere: hoc eſt ſto ieſu. Deinde ſecutus ait:Si quo mõ o
neeahis b non cõcupiſcere. Quis ergo h̊ qͥ viuit põt: curra in reſurrectionẽ moꝛtuoꝝ: Ibi ſe credi
Ktanrts F Adiuuet nos pſalmus:qui modo cantatus dit impleturũ eſſe iuſticiã: id ẽ plenã ſe habi
n Ps. 142. eſt: Exaudi me domine in tua iuſticia: hoẽ turũ iuſticiã. In cõpatiõe reſurrectiõis illi:
nurbief nõ in mea. Si diceret: Exaudi me in iuſticia ſterc eſt tota vita quã gerimꝰ. Adhuc aplin
inmgtt nitiq; et ſu qudo dicit: datam dicit: quo perim: aut iam perfectus ſim. Et contexuit
aliinmi Wattb.s, modo dicimus: Panem noſtru quotidianũ deinde: Fratres ego me nõ arbitroꝛ apphẽ-
auianticni da nobis hodie: Quomõ noſtrũ: Quomõ diſſe. Quomõ comparat iuſticiã iuſticię: ſa⸗
nonbisdem da. Ergo hic diſtinctius loquens ait: Exau lutẽ ſaluti: fidem ſpeciei: pegrinationẽ ciui/
ulurean. Vs. 142. di me in tua iuſticia. Et ſequit᷑: Et nõ intres tati⸗ Attendite quomõ hoc impleat: fratres
ensdunni . in iudiciũ cũ ſeruo tuo. Quid eſt: Mõ intres ego me non arbitro: apꝛehendiſſe. Unum
nnilttd in iudiciũ cũ ſeruo tuo: Mon ſtes mecũ in iu autẽ.· Quid vnũ: niſi ex ide viuere: ſpe ſalu
ennn dicio er gendo à meomnia que ſccniſtii er tio gens: vbi eirplena e pfecta iuſticia: an
grnittn onmnia quę iuſſiſti: ham me inuenies reum cuius cõparatione damna ſunt que tranſt/
küükun, qin iudicii inttoueris mecc. Opus eſtego tura ſunt:zſtcrcoꝛà ꝗqrepꝛobada ſar. Quid
Pitmn inquit mihi miſericoꝛdia tua potius ; li ergoꝛ Vnũ aüt: quę retro ſut oblitus: inaa
dn ü diſſimo iudico tuo QAuare ergo:neintrest que anteſunt extenius: im intennonem ſe ·
mtine Avb,. iudiciii cum ſeruo tuo⸗ Sequit ⁊ diẽ: QQuia gquoꝛ ad palmam ſuperne vocationis dei in
ckbig, non iuſtificabit᷑ in conſpectu tuo omnis vi/ chꝛiſto ieſu. Et ad eos qui de ſua poſſent ß⸗
nadcan⸗ uens. Seruus em̃ ſum: Quare mecũ ſtas in ſumere: Quotquot ergo ꝑfecti ſumus: hoc
iguenttf iudicio? Aiſericoꝛdia dominivtar. Auare? ſapiamus. Jam dudum dixerat ſe imperfe
ninſefut Quoniã nõ iuſtificabit᷑ in cõſpectu tuo ois ctũ:nũc autẽ perfectũ.QQuare niſi quia ipſa
mniit viuens.Quid dixit? diu viuit᷑ in hac vi/ eſt pꝑfectio hominis:inueniſſe ſe nõ eſſe per/
en ahttn ta: nemo iuſtiſicatus eſt:ſed in cõſpectu dei. fectũ? Quotquot aũt ꝑfecti: G̊ ſapiamꝰ.Et
Mptil Hõ fruſtra addit: In cõſpectu tuo:niſi quia ſi quid foꝛte aliter ſapitis: id quoq; vobis
ignen ppoteſt eſſe iuſtiſicatus aliquis in conſpectu deus reuelauit: id eſt vt ſi vos in aliquo pꝛo

iguckuni Vbit.ʒ. hominũ:vt ⁊ illud impleat᷑: Scõm iuſticiã ꝗᷓ
wuminen ex lege eſt:qͥ ſine querela in cõſpectu fuerim

ausnelinn hominũ. Referat i cõſpectu dei: Hon iuſti / ſticia inueniatis vos reos:⁊ deſiderio futu/
Rchötenn ficabit᷑ in cõſpectu tuo omnis viuẽs. Quid roꝝ damnetis pᷣſentia: viuatis ex ſide ⁊ ſpe
huitioinnin, Bo. r. ergo facturi ſumus? Clamemꝰ: Infęlix ego ⁊charitate:⁊ intelligatis quia qð adhuc cre
Durage homo:quis me liberabit de coꝛpoꝛe moꝛtis ditis nondum videtis: qð adhuc ſperatis:
— huius: Clamemꝰ: Ne intres in iudiciũ cum nonduʒ tenetis:qð adhuc deſideratis:non
ghinubonmini ſeruo tuo.Gꝛatia dei ꝑ ieſum chꝛiſtũ domi/ dum impletis. Et ſi talis eſt charitas pere
Clckbono num noſtrũ. Hoc ergo pſalmũ audiuimus: grinantiũ: qualis erit videntiũ? Ergo ille qͥ
debanie hoc apoſtolũ audiuimus: Quia cum fuerit docebat dei iuſticiã ⁊ non cõſtituebat ſuaz:;
uGnonrn illa iuſticia im quã viuunt angeli: cum fue / clamabat de pſalmo: Exaudi me in tua iu- Ns. 142.
niniE rit illa iuſticia vbi nulla erit concupiſcentia: ſticia: Et nõ intres in iudiciũ cuʒ ſeruo tuꝛ:
Gebſanin iam vnuſquiſq; metiatur ſe quid eſt modo: quoniã nõ iuſtiſicabit᷑ in cõſpectu tuo omis
Beuseslen⸗ t⁊ quid erit tunc:⁊ inueniet in comparatione viuens. Scõm hanc vitam dicit᷑ moyſi: Ne/ gxo.5.
Gequerlen SG illiiuſticie: iſta dãna eſſe ⁊ ſtercoꝛa.Quiſds mo faciẽ dei vidit ⁊ vixit. NHon em̃ viuendũ
uurlitfet autẽ putat ſe modo poſſe implere iuſticiam eſt hac vita: vt illam faciem videamꝰ. Mo
ocust ſt cum vixerit bene atq; innocenter ſm ꝓba/ riendũ eſt mũdo:vt deo in ſempiternũ viua
ſonepbe⸗ bilitatem exiſtimationis humanę in via re,/ mus. Tunc non peccabimus: non ſolum fa.
ennien⸗ manſit:non deſiderat melius:quia impleſſe ccis:ſed nec cõcupiſcentijs: cum illã faciem
tttn

bens meʒ iuſticiã quę ex lege eſt: ſicut iudei
putabant:ſed iuſticia quę ex ſide eſt in chꝛi/

fectu animi iuſtiſicatos ꝓbatis:legẽdo ſcri/
pturas:⁊ inueniẽdo quę ſit vera ⁊ ꝑfecta iu/

—

“

B anctiluguſtini de tempoꝛe

ticipabimur. Modo per Raͤemeper ſpemein

vicderimue quę vincit omnes cõcupiſcenti/
as. Lam em̃ dulcis eſt fratres mei:tam pul/
chꝛa vt illa viſa nihil aliud poſſit delectari:
Satietas erit inſatiabilis: nullũ faſtidium:
ſemꝑ eſuriemus: ſemꝑ ſaturi erimus. Audi

Ecl.⁊ 4. ipſas duas ſententias deſi criptura: Qui bi⸗

bit me: dicit ſapiẽtia:adhuc ſitiet:⁊ qui edit
me adhuc eſuriet. Sed ne puteſ quia ibi erit

Jobᷣ.4. indigentia ⁊ fames: Audi dominũ: Qui bi/

berit de hac aqua:nõ ſitiet in ęternum Sed
dicis: Quando erit? & Quãdocunq; erit ta/

Poõ. 26. men: Expecta dominũ:ſuſtine dominũ: vi/

riliter age:⁊ confoꝛtet᷑ coꝛ tuũ. Nũquid tan/

ta reſtant: quãta peracta ſunt? Intende ab

adam vſq; ad hodiernũ diem: aͦt ſecula euo⸗/
luta ſunt: ⁊ ecce iam nõ ſunt. Pauci dies re-
manent quodãmodo. Sic enim dicendũ eſt
qð remanet in cõparatione tranſactoꝛũ ſecu
loꝛũ.Exhoꝛtemur in inuicem. Exhoꝛtet᷑ nos
ille qui venit ad nos:qui cucurrit viam ⁊ di

xit: Sequimini. Qui aſcendit pꝛioꝛ in celũ:

vt caput de ſublimioꝛibus ſubueniat cęteriſ
mem bꝛis in terra laboꝛantibꝰ:Qui dixit de

Actj.9. cęlo: Saule ſaule quid me pꝑſequeris? Ergo

nemo deſperet: Reddetur nobis in fine qð
ꝓmiſſuʒ eſt: Ibi implebit᷑ illa iuſticia. Audi
ſtis ⁊ euan geliũ iſtis lectionibus concoꝛda/
re. Voluntas inquit patris eſt:vt omnia ꝗ̊ᷓ

mihi dedit non pereant:ſed habeant vitam

ęternam: ⁊ ego reſuſcitabo eos in nouiſſimo
die. Seipſuʒ pꝛimo die: nos nouiſſimo die.

Pꝛimus dies ad caput eccleſięg. Dies em̃ no

ſter dominꝰ chꝛiſtus:nõ facit occaſum. Ho/
uiſſimus dies: erit finis ſęculi. NHolo dicas

quãdo iſte erit. Generi humano longe erit:

vnicuiq; hominũ ꝓpe erit:qꝛ nouiſſim dies
eſt cuiuſq; dies moꝛtis. Etenim hinc cũ exie
ris recipieris ꝓ meritis:⁊ reſurges ad recipi
enda quę egiſti. Tunc deus coꝛonabit nõ tã
merita tua q́; dona ſua. Quicquid tibi do/
nauit: ſi ſeruaſti cognoſcit. Lotũ ergo fra/
tres deſideriũ noſtrum non ſit niſi advitam

K eternã. Nemo ſibi placeat quaſi qui hic iu⸗

ſte vixerit: et cõparet ſe illis qui male viuũt

Zud. 18. ſᷣm phariſeũ qui ſe iuſtiſicabat: qui non au/
Nbil.ʒ. dierat apoſtolũ: Non quia iam acceperim:

aut lam pfectus ſim. Ergo nõ acceperat ad
huc hoc quod deſiderabat. Pignus accepe/

2. Corj.5. rat: ſic dixit: Qui dedit pignus ſpiritũ no⸗/

bis: Cuiꝰ rei pignus erat:ad hoc peruenire
cupiebat: Participatio quędam: ſed diſtat.
Aliter modo participamur: aliter tunc par⸗/

(P ominica in ſeptugggelüns dela⸗

— Abnis homo in tribulatione conſti A

eodem ſpiritu: tunc autem ſpecies erit: res

erit. IJdem autẽ ſpiritus:idem deus:eadem
plenitudo. Qui clamat abſentibus: expibe⸗

bit ᷣſentibus. Qui vocat peregrinos:nutri
et ⁊ alet in patria. Via nobis factus eſt chꝛi⸗
ſtus: ⁊ deſperamꝰ nos ꝑuenturos: Via iſta

finiri non poteſt: coꝛrumpi non poteſt: nec

pluuia: nec diluuüjs: nec a latronibus obi-⸗-·

deri. Ambula ſecurus in chꝛiſto: ambula ne

offendas: ne cadas. Hec retro reſpicias:neĩ

via remoneas:nea via recedas. Iſta omnia
hᷣcaue tantũ:⁊ pueniſti.Cum ꝑueneris:tunc

iam gloꝛiare ex hoc. MHoli in te: NHam quiſe ⸗

laudat: deum non laudat:ſed ſe a deo auer/

tit: Quomõ quivult recedere ab igne:ignis
calidus remanet:ſed ille frigeſcit: quomodo

quivult recedere a lumine:ſi receſſerit:lumẽ

in ſe lucidũ remanet: ſed ille tenebꝛat᷑. Mon

recedamus a caloꝛe ſpiritus: a lumine veri⸗
tatis. Uocem modo audimus: tunc autem
facie ad faciem vidcbimus. Memo ſibi pla/

ceat: nemo alicui inſultet. Omnes ſic veli⸗/
mus pficere:vt nõ inuideamus pꝛoficienti/
bus:non inſultemus deficientibus:⁊ erit in

nobis cum gaudio impletũ qð ꝓmiſſum eſt

I. Corj.1z.

in euangelio: Et ego ſuſcltabo⸗ eos in nouil⸗ Job. 6.

?

ſi imo. die.

piu müdi auaricia Sermo

tutus aliqua ⁊ in ſua cauſa deficiẽs:
pꝛudentẽ aliquẽ quęrit a quo conſi/
liũ accipiat:et noꝛit quid agat. Exiſtimem
ꝙ& vniuerſũ mundũ quaſi eſſe hominẽ vnũ.
uadere mala quęrit: et facere bona piget:
ac ꝑ hoc crebꝛeſcẽtibꝰ tribulatiõibus ſuis in
ſua cauſa deficiens: quem poteſt ad accipi/
endum conſiliũ pꝛudentioꝛẽ i inuenire qᷓ; chꝛi
ſtum? Certe melioꝛẽ inueniat: et quod vult
agat? Si autem non habet vbi melioꝛẽ in/
ueniat: ad hunc inueniat quem vbiq; inue/
niat:conſulat:accipiat conſilium:ſeruet mã
dan bonũ: euadat magnũ malũ. Pꝛeſẽtia
mala tẽpoꝛalia:ꝗᷓ multũ homines exhoꝛ

Sermo. L.

ub quibꝰplurimũ murmurant: ⁊ mur-

nn rado offendüt emẽdatoꝛẽ: ne inueniant
ſalaat ote. Pꝛeſentia ergo mala ſine dubio
tranktozia ſunt: aut per nos tranſeunt: aut
nos per ilis tranſimus: aut traſeunt nobis

1

ianbs⸗
glo hore
rpere hen
unden:n
Puenter
ſus Gen
Mmosen
anmnsr
ſolezguc
lunanene
lcki⸗
ſeaämag
hteinure
ſutio Abi⸗
1
ltadan .
frnsſeͤg

ir inns

ſeldeniunn
eoccn
Aifuennus
Nind Gön in
goc ſrau

rd ſriun T

hono⸗Zun
ubeturn
gecondube
diſplen
nbrlerhon
nunepaneg
Pooryncer
Deſurget
u rſe
hammäce
ühar
enelnthe
Qude
kelninlbe
nalanse
Aatheſtu
Negn de⸗
uni
im Urr⸗
nn unt
langer
1 ni
6 fis,
den
ud l⸗ lihe
angn

.

npcen
eneseten
n dalsein
hnbesetg,
eginognn
nucnetfti
uneei

Wnpotek:e.

monibusobl⸗
tnmnblan
ſorpiänge,
ks hont
renengnne
le Kangiie
l
eubigheige⸗
engquode
Neeeſtitiuni

lenebtai, Rn

Alumineyen⸗

erunetuen c,

Bemo ſbige
Mnes ieſ

. Brre/ve. T Ker. r vxeg az 6. Fararn Ea viRe Vn none

.

viuentibus:aut dimittunt᷑ nobis moꝛienti/

bus. MNon eſt in tribulatione magnũ: quod

tempoꝛe bꝛeue eſt. Quiſquis cogitas craſti/
num diem: non reuocas heſternum diem.
AMinuente die ꝑpendio:heſternus erit ⁊ cra/
B ſtinus. Verũtamen ſi curis tantis homines
ęſtuant ad euadendas tempoꝛales ⁊ tranſ-
currentes vel potius tranſuolantes tribula
tiones:quid eſt cogitandum vt homo eua/
dat manentes et ſine fine durantes? Dura
cauſa eſt vita moꝛtalis. Quid eſt aliud hic
naſci: niſi ingredi laboꝛioſam viam? De la/
boꝛe futuro noſtro: teſtis eſt ipſe fletus in/
fantis. Ab ipſo moleſto conuiuio nemo eſt
excuſatus. Bibendum fuit: quod pꝛopina/
uit adam. Facti quidẽ ſumus manibus ve-
ritatis: ſed pꝛopter peccatũ pꝛoiecti in dies
SGeñ.i. vanitatis. Facti ſumus ad imaginem dei:
ſed detriuimus eam tranſgreſſione peccati.
Ideo pſalmus nos admonet:quomodo fa
cti fuerimus: ⁊ quo ꝑuenerimus.Ait enim:

NPöõ. 58. hq; in imagine dei ambulet homo. Ecce

quod factus eſt. Quo ꝑuenit? Audi quod

uenpſdan 2. Betrac 25, ſequitur: Tamen vane conturbatur omnis

Uubestentie

pniunch

oeosinneni z⸗

clinddelr

line ni

auladecin⸗
agnoonh
Eahn
rhonnitd
febonzpihe
öbueſist
Aekaag,
enirzcni
acuotfll
inelice n
nwbigge
miſenatn
i.Petin

mminescte

=

☛n
=Sä
S=à

geinucnel
hſne Nt
gneunt
ſunn

= —

homo. In imagine ambulat veritatis:⁊ cõ/
turbatur in conſilio vanitatis. Deniq; vi/
de conturbationẽ eius:vide ⁊ tanq; in ſpecu
lo diſplice tibi. q; inquit in imagine dei
ambulet homo: et ideo magna res ẽ homo:
tamẽ vane conturbabit᷑. Et quaſi quęrere/
mus: vnde rogo te:vnde vane cõturbabit᷑:
Theſauriʒat inquit et ignoꝛat cui cõgregat

L ea. Ecce ille homo: id eſt vniuerſum genus

humanũ:quaſi vnus homo qui in cauſa ſua
defecit:conſiliũ perdidit: de via ſanę mẽtis
errauit: theſaurizat: et neſcit cui congreget
ea. Quid dementius:? Quid infglicius? Cer
te enim ſibi: NHon. Quare ſibi non? Quia
moꝛiturus eſt: quia bꝛeuis vita hominis ẽ:
quia theſaurus durat:et cito tranſit qui cõ/
gregat. Ideo miſeratꝰ hominẽ in imagine
dei ambulantẽ:vera fatentem:vana ſectan

tem: Vane inquit conturbabit᷑. DHoleo:the

ſauriʒat ⁊ ignoꝛat cui cõgreget ea. Sibi ea⸗
Non.Quia moꝛit᷑ homo:ꝑdurante theſau/
ro. Conſiliũ habes: da et mihi. NHon habes
cõſiliũ qð mihi des:nec tu ergo tenes. Pꝛo/
inde ſi ambo nõ habemus:ambo quęramꝰ:
ambo accipiamus: ambo tractemus. Con⸗
turbat᷑: theſaurizat: cogitat: laboꝛat:curis
inuigilat. Per diẽ vexaris laboꝛibus:ꝑ no/

ctem agitaris timoꝛibus. At ſaccellus tuus

impleatur nummis:anima tua febꝛicitat cu
ris. Video:doleo:conturbaris: ⁊ ſicut dicit
qui fallere neſcit:vane cõturbaris. Theſau/
riza enim vt bene ꝓueniat quicquid agis.
At damna taceamus: vt tanta pericula et D

in ſingulis lucris ſingulas moꝛtes ( Moꝛtes
dico non coꝛpoꝛũ ſed malarũ cogitationũ)

vt accedat aurum:perit fides:vt foꝛis veſti/
aris: intus expoliaris: vt iſta omittamus:
vt alia taceamus:vt aduerſa pꝛętereamus:
ꝓſpera ſola cogitemus: Ecce theſauriʒas:
eccevndiq; lucra confluunt:⁊ moꝛe fontium

nummi currunt. Ubiq; ardet inopia: vbiq;

fluit copia.Mõ audiſti: Diuitię ſi affluãt ne Ms. 61.

aſponatis coꝛ: Ecce acquiris: nõ infructuo/
ſe conturbaris: tamen vane conturbaris.
Quare inquis vane conturboꝛ?Ecce ſaccos

impleo:parietes mei vix capiunt quod acq/
ro:QAuare vane conturboꝛ: Theſauriʒas et Ns. 38.
ignoꝛas cui ea congreges.Aut ſi ſcis cui:ob
ſecro dic ⁊ mihi. Audiã te cui. Si non vane
conturbaris: dic cui theſauriʒas? Mihi in/
quis. Hoc audes dicere moꝛiturus? Filijs E
meis inquis. hHoc audes dicere de moꝛitu
ris? Magna pietas: theſauriʒat pat᷑ filijs:
immo magna vanitas:theſauriʒat moꝛitu/
rus moꝛituris. Si pꝛopterea quia moꝛitu/
rus dimittis: quid colligis? hec cauſa et fi/
lioꝛum:ſucceſſuri ſunt non ꝓmanſuri.Omit
to dicere qualibus filijs: ne foꝛte quod con/
gregauit auaricia perdat luxuria: Alius flu-
endo perdit: quod tu laboꝛanddo congre-
gaſti. Sed omitto hoc. Foꝛte erunt boni ſi/
lij: luxurioſi non erunt: ſeruabunt quod di/
miſiſti: augebũt qð ſeruaſti:nõ perdent qð
congregaſti. Filij tui tecum ſunt pariter va/

ni ſi hoc faciũt:ſi te patrẽ in h̊ imitant᷑: Illis

dico quod tibi dicebam. Filio tuo dico: Cui
ſeruas illi dico:Theſauriʒas:⁊ neſcis cui cõ

greges ea. Sicut em̃ tu neſciſti:ſic et ille ne/

ſcit. Si in illo vanitas ꝑmanſit: nũquid ad
ipſum defecit veritas? Omitto dicerc: quia *
ſoꝛte dum viuis theſauriʒzas furi. VUna no/
cte venit:et tot diebus ac noctibus congre
gatum paratum inuenit. Theſauriʒas foꝛ/
te latroni: foꝛte pꝛedoni. Holo amplius di/
cere:ne cõmemoꝛem ⁊ refricẽ ꝑpeſſoꝛum do/
loꝛes. &Oρ multa quę eongregauit inanis vao
nitas:parata iuenit hoſtilis crudelitas.Mõ
eſt enim meum optare: ſed omniũ eſt time/

re. Auertat hoc deus. Sufficiãt flagella ip/

ſius.Omnes oꝛemꝰ:auertat hoc deuſ.Par/

Bancti dlug

cat deus nobis quem rogamus. Sed ſi di/

SB cat quibus:quid reſpondemus?: Tu ergo o

homo: o omnis homo:tu qui vane theſau/
rizʒas: vnde mihi reſpondes tractanti tecũ:
⁊ tecum quęrẽnti conſiliũ in cauſa omniũ:
Dicebas enim ⁊ reſpondebas: Theſauriʒo
ſilio meo: filjs meis:poſteris meis. Dixi:
quanta ſint et in ipſis ſilis metuenda.Sed
omitto penaliter victuros filios ſicut optat
inimicus:ſic viuant vt optat pater:qᷓ; multi
in caſus inciderunt. Dixi:cõmemoꝛaui:hoꝛ/

ruiſti ⁊ non coꝛrexiſti. Quid enim reſponſu/

rus es: niſi hoc dicas: foꝛte non? Et ego ſic
ſum locutuſ. Foꝛte inquã furi:foꝛte latroni:
foꝛte ſᷣdoni.Mõ dixi certe: vᷣ foꝛte. Int᷑ foꝛte
fiet:foꝛte nõ fiet: Heſcis & qͥd fiet: VUane cõ/

turbaris. Vides q; verũ dixerit veritas: qᷓ;

inaniter conturbet᷑ vanitas. Audiſti tandẽ:

aliquando ſapuiſti: quia hocipſum cum di/
cis foꝛte filijs meis:non autem audes dice/
re certus ſum:quia filijs meis:neſcis cui cõ/
hh greges ea. Ergo vt video:vt añ dicebã:de
feciſti in cauſa tua: non inuenis quod mihi
reſpondeas:ſed nec ego qͥd tibi. Ambo ita⸗
q; quęramus:ambo conſiliũ petamus. ha/
bemus copiam non ſapientis ſed ipſius ſa/

1.Corj.. Pientię: Audiamꝰambo chꝛiſtũ:iudęis ſcan

dalum: gentibus autem ſtulticiam:ipſis au
tem vocatis iudęis ⁊ gręcis chꝛiſtum deivir/
tutem ⁊ dei ſapientiam. Quid paras muni-/
mẽta diuitüs tuis: Audi vtutẽ:nihil foꝛtiꝰ.
Quid paras argumẽta diuitijs tuis? Audi
ſapiẽtiã dei:nihil pꝛudẽtiꝰ. Foꝛte em̃ cũ dix/
ero ſcãdaliʒaberis: Judę eris: qꝛ chꝛiſtꝰ iu/
dęis ſcandalũ. Foꝛte cum dixero ſtultũ tibi
videbit᷑: Gentilis eris: quia chꝛiſtus genti/
bus ſtulticia. Chꝛiſtianus es: vocatus es.
Vocatis auteʒ iudeis et gręcis chꝛiſtus dei
virtus eſt ⁊ dei ſapientia. MHNolite contriſtari
cum dixero: Molite ſcandalizari: nolite ve/

luti inſipiẽtię meæ oꝛe toꝛto inſultare. Audi/

amus. Quod enim dicturus ſum: chꝛiſtus
Dixit: Contemnis pꝛęconem: time iudicem.
Quid ̊ ego dicã? Jã me ꝓpe modũ paulo
ante euangelij lectoꝛ hac cura liberauit.Hõ
ergo lego:ſed lecta recolo.Conſilium quęre⸗

bas in cauſa tua deſiciens: vide quid dicat

fons recti conſilij: fons vnde quicquid im/

Mattb.s. ples venenum non times. Holite vobis cõ/

dere theſauros in terra: vbi tinea et come/
ſtura extermiat: ⁊ vbi fures effodiũt ⁊ furan
tur: ſed theſauriʒate vobis theſauros in cę/

uſtini de tempoꝛe

lo:quo fur nõ accedit neq; tinea coꝛrumpit.
Vbi enim eſt theſaurus tuus: ibi erit et coꝛ
tuũ. Quid expectas amplius? Res aperta
eſt. Conſiliũ patet:ſed cupiditas latet: imo
non latet: ſed etiam ipſa quod peius eſt pa/
tet. Non enim ceſſat rapina graſſari: non
enim ceſſat fraudare auaricia:non enim ceſ⸗/

ſat pꝑpiurare malicia. Totũ vt quid? Vt the⸗/

ſauriʒetur. Et vbi ponat᷑: In terra. Recte
quidem a terra in terram. omini enim a
quo nobis dixi laboꝛem fuiſſe ꝓpinatum:
dictum eſt peccãti: Terra es:⁊ in terrã ibis. Señ.ʒ.
Aerito theſaurus i terra: quia coꝛ in terra.
Vbi eſt ̊ qð habemꝰad deũ?: Dolete qͥ intel
lexiſtis:coꝛrigimini ſi doluiſtis.diuvultt
laudare ⁊ nõ facere? Verũ eſt:nihil verius.
Fiat ̊ qð verũ eſt. Vnũ deũ laudamꝰ et nõ
mutamur:vt nõ etiã in h̊ vane cõturbemur.
Ergo nolite vobis condere theſaurum ĩ ter/

ra: ſiue exꝑti quomodo pereat quod in terra
reconditur: ſiue non experti ſed ex alteris

metuentes experiri. Quem non coꝛrigunt
verba:coꝛrigant experimenta. Non ſurgit᷑:
non pꝛocedit᷑:niſi vt vna voce dicat᷑ ab om/
nibus: Vę nobiſ:ruit mũdus.Si ruit:qua/
re non migras? Si tibi architectus diceret
ruiturã domum tuam: nonne pꝛius migra/
res q́; murmurares? Structoꝛ mũdi tibi di/
cit ruiture mũdum: et non credis: Audi
vocem pꝛędicentis:audi conſiliũ cõmonen/
tis. Vox pſᷣdicentis eſt:Et celũ ⁊ terra tranſi Lucj.ꝛi.
bunt. Vox cõmonentis eſt: Molite vobis Mattt. s.

condere theſaurum in terra. Ergo ſi credi‚-

tis pꝛedicenti: ſi non cõtemnitis cõmonen/
tem: flat quod dicit. Hon enim ille te fallit
qui tale conſilium dedit. NHon perdes quod

dediſti: ſed ſequeris quod miſiſti. Conſiliũ EK

ergo do: Da pauperibus:⁊ habebis theſau Matth.i9.
rum in ceęlo. Hon ſine theſauro remanebis:
ſed quod habes in terra ſollicitus:habebis
in cęlo ſecurus. Migra ergo. Conſilium do
ſeruandi nõ perdendi. habebis inquit the⸗
ſaurum in cęlo:⁊ veni ſequere me:vt ducam
te ad theſaurum tuum. Mon eſt hoc diſpen/
dium:ſed compendiũ. Cur ſilent homines:
Audiant vel experti quod timeant: faciant
vnde non timeant: migrent in celum. Fru/
mentũ ponis in terra: venit amicus tuus qꝗᷣ
nouit frumentũ ⁊ terrę naturam: docet tuã
imperitiã:dicit tibi. auid feciſti? Frumen/
tum in terra in inferioꝛibus poſuiſti.umi⸗
dus locus eſt: putreſcit qð poſuiſti: perdes

z lonnhar

clin
unenun
Ecntuun
delstus⸗
Cieninn
(drtu
Puneſerin
Lnkleuae
ſocopenit
ſbidi⸗
Humpet
lguutun
Cſotemtrl
egrotu
guchnn
ſeſtrote
ſcndet

foncudutn

Gtenphe
ſalnus in
hoononſin
tüimigenea
andbante

AQLld iun

lunnm o
ngrmase

Mrastquod

Inport:
ſunt brot

eici⸗den
Laitonhn
ninenesf

Unntad
Cennsine
ſchadn
fninne
Ms unen

— laboꝛem tuum: Reſpondes: Quid ergo fa/ regnum quod vobis paratum eſt ab oꝛigi⸗
at hes N ciam: Migra inqᷣt in ſuperioꝛa.Audis ergo ne mundi. Siniſtris autem: Ite in ignem
nnlmnin amicum conſiliũ dantem de frumento tuo: ęternum qui paratus eſt diabolo et angelis
elte 1 et contẽnis deü cõſiliũ dantẽ de coꝛde tuo? eius. Auxre cauſas vel tante mercedis:vel
agulngn Frumentum tuum times ponere in terra: tanti ſupplicij: percipite regnum: et ite in
zmang et coꝛ tuum perdis in terra. Ecce dominus ignem etemum. Quare iſti percepturi re/
tit in deus tuus dat tibi conſilium de coꝛde tue: gnum: Eſuriui enim et dediſtis mihi man/
nh Abi enim inquit fuerit theſaurus tuuſ:illic ducare. Quare iſti ituri in ignem ęternume
henna erit et coꝛ tuum. Leua inquit coꝛ in cęlo: ne Auriui enim et non dediſtis mihi mandu/
ſepin putreſcat in terra. Conſilium eſt eius:qui te care.QAuid eſt hoc rogo: Vlidero de his qui
ga L vult ſeruare nõ perdere. Si ergo ita eſt: quo percepturi ſunt regnum: quia dederunt tan
ni an, gin mogo penitet eos qui nõ fecerunæ Mdo & boni? ſideles chꝛiſtiani: verba domini nõ
nin quid ſibi dicunt: In celo haberemus:quod cõtemnentes: ⁊ cum fiducia pꝛomiſſa ſpera,
n in terra perdidimus. Inuaſit hoſtis domũ: tes fecerũt hoc:qꝛ ſi nõ feciſſent: vitę ipſoꝛiũ
Cin nunquid inuaderet celum: Occidit ſeruum/ bene ſterilitas iſta non vtiq; conueniſſet.
kndlmi cuſtodem: nũquid occideret dominũ ſerua Soꝛte enim eaſti erant: non fraudatoꝛes:nõ
luuimi toꝛẽ: quo fur nõ accedat:neq; tinea coꝛrum/ ebꝛioſi:abſtinẽtes ſe ab operibus malis:Si
ecönben pit? &ρ multi dicunt: Ibi haberemus: ibi hoc non adderent:ſteriles remanerent. SFe/
heſunnin, noſtros theſauros reconderemus: quo eos ciſſent em̃: Declina a malo: nõ feciſſent: Et Ps. 56.
Nquotntmn ſecuri poſt paululum ſequeremur. Quare fac bonũ. Verũtamen etiam ipſis non ait:
iſugin⸗ non audiuimus dominũ noſtrum? Quare Venite percipite regnum: caſte enim vixi/
non ongen cõtempſimus patrem monentem: ⁊ hoſtem ſtis: nulli fraudem feciſtis: neminem pau⸗ H
u huſngt. ſenſimus inuadentem? Ergo ſi conſiliũ eſt perem oppꝛeſſiſtis: limitem nullius inuaſi/
dektthon hoc:non ſimus pigri in tam bono conſilio: ſtis: neminem iurando fefelliſtis: Non di
6Sinuirgr ⁊ ſi migranda ſint quę habemus:in eum lo / xit hęc:ſed percipite regnum:quia eſuriui et
iuens dian cum tranſferamus vnde ea non perdamus. dediſtis mihi manducare. Quanto hoc ex-
eprus nig AQuid ſunt pauperes quibus damus: niſi cellit quando cętera tacuit:⁊ hoc ſolum do
nnüci tbid laturarij noſtri per quos in cęlum de terra minus nominauit: Rurſus ad illos: Ite in
1aris Aud migramus?: Da:laturario tuo das:ad cęlu, ignem ęternum:qui hparatus eſt diabolo
lücönonen proꝛtat quod das. Quomodo inquis ad cę angelis eius. amulta poſſet in impios di/
itemamdu. lum poꝛtat? Et video quia manducãdo cõ/ cere:quoniã ſi quęrerẽt quare imus in ignẽ
Polteoboor ſumit. Pꝛoꝛſus non tenendo:ſed manducã/ eęternum: quare quęris adulter: homicida:
IHm Watth.25. do tranſpoꝛtat.An excidit tibi: Venite be / fraudatoꝛ: ſacrilege: blaſphematoꝛ: inſide/
inschneſeun. nedicti: percipite regnum: Eſuriui enim et lis? Nihil hoꝛum: ſed quia eſuriui ⁊ non de/
inieralt dediſtis mihi mãducare: Et cum vni ex mi⸗ diſtis mihi mãducare. Video vos moueri:
potesa t nimis meis feciſtis mihi feciſtis: Si ante te ſicut moueoꝛ.Et vere mira res. Huius autẽ
ti Lontk mengdicantem non cõtempſiſti: attendead admirabilis rei rationem colligo vt poſſum ge
Htutel N quem peruenerit quod dediſti. Cum vni in- quã vos nõ celabo. Scriptũ ẽ: Sicut aqua ccl..
Pſenanebis quit ex minimis meis feciſtis: mihi feciſtis. extinguit ignem: ita elemoſyna extinguit Ss 3
WRKZ Chꝛiſtus accepit quod dediſti. Ille acce peccatum. Item ſcriptum eſt: Include ele cct.25.
Cnilund pit: qui tibi vnde dares dedit. Ille acce moſynam in coꝛde pauperis: ⁊ ipſa ꝓ te de⸗/
gunite A pit: qui in ſine tibi ſeipſum dabit. Nam er pꝛecabit᷑ dominñ. Item ſcriptum eſt: quod
nentoln hoc fratres aliquando commonui charita / pauloante cõmemoꝛaui: Conſiliũ meũ audi Daniel.4.
boetic⸗ tem veſtram: quod me fateoꝛ ĩ ſcriptura dei rex: et peccata tua elemoſynis redime. Et
Hpoine. plurimum mouet: ⁊ ſępius debeo cõmone/ alia multa ſunt diuini eloquij documenta:
* re. Rogo vos vt cogitetis quod ait ipſe do quibus oſtenditur multum valere elemoſy-·
unt minus noſter ieſus chꝛiſtus in fine ſęculi cõ nam ad extinguenda et delenda peccata.
an d venerit ad iudicum congregaturũ ſe omnes Pꝛoinde illis quos damnaturus eſt:immo
une gentes in cõſpectu ſuo: et diuiſurum homi/ plus illis quos coꝛonaturus ſolas elemoſy-
nidat⸗ 4 nes in duas partes:alios ad dexteram:⁊ ad nas impurabit: tanq; dicens: Difficile eſtvt
1 ſua⸗ ſiniſtram alios poſiturum: dextriſq; dictu/ ſi examinẽ vos ⁊ apendam vos:⁊ ſcruter di⸗
Gi 6 Abi.S. um: Venite benedicti patris mei percipite ligentiſſime facta veſtra: non inueniã vnde
n:

ermo I Dica In. LXX. Ber.

3

8 „.

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

Mattb. 25.

Saß.5.

vos damnẽ:Sed ite in regnum:Eſuriui em̃
2 dediſtis mihi manducare. Hon ergo itis
in regnum quia non peccaſtis: ſed quia vr̃a
peccata elemoſynis redemiſtis. Rurſus et
illis: Ite in ignem ęternum:qui paratus eſt
dia bolo et angelis eius. Et illi tanq; noxi
olim rei ſero trementes:attendentes pecca/
ta ſua quando auderent dicere immerito ſe
damnari:ĩmerito in ſe hanc depꝛomi a iudi/
ce tam iuſto ſententiã? Conſiderando con/
ſcientias ſuas: conſiderando omnia vulne/
ra animę ſuę: quando auderẽt dicere iniu-
ſte damnamur? De quibꝰante iĩ ſapiẽtia di/
ctum eſt: Traducent eos ex aduerſo iniqui/
tates eoꝛum: Sine dubio videbunt ſe iuſte
damnari ꝓ ſceleribus ⁊ crimibus ſuis: ⁊ q̃ſi
eis diceret: Hõ inde vnde putatis:ſed quia
eſuriut ⁊ non dediſtis mibi manducare. Si

cnim ab illis omnibꝰ veſtris factis auerſi et

Matt̃. 5.
Jacobi. Te

O
Yob. 6.

ad me conuerſi: illa omnia crimina atq; pec/
cata elemoſynis redemiſſetis: ipſę elemoſy/

nę modo liberarent vos:⁊ a reatu tantoꝛum

criminũ abſoluerent. Beati enim miſericoꝛ/
des: quoniã ipſis miſericoꝛdia pꝛęſtabitur.
Modo autẽ ite in ignem ęternũ. Judicium
ſine miſericoꝛdia ei qui non fecit miſericoꝛ/
diã. Cõmendauerim vobis fratres mei: Da
te panem terrenum: et pulſate ad celeſtem.
Dominus panis eſt. Ego ſum panis inquit
vitę.Quomõ tibi dabit qui non das egen/

ti? Eget ad te alter:eges ad alterum: Et cuʒ

eges ad alterũ:⁊ eget ad te alter:ille ad egẽ/
tem eget. NHaʒ ad quẽ tu eges nullius eget:
fac quod circa te fiat. Hon enim quomodo
inter ſe ſolent impꝛoperare quodãmodo be/
neſicia amici: Ego tibi pꝛęſtiti hoc: Reſpon
det᷑:Et ego tibi hoc. Vult vt pᷣſtemus ei:qꝛ

tꝛipſe pꝛxſtitit nobis. Nullius indiget: ideo

verus eſt dñs. Dixi dño deꝰ meus es tu:qm̃

bonoꝛũ meoꝛũ nõ eges.Cũ &̊ ſit dñs et verꝰ
dñis: et bonoꝛũ noſtroꝝ non egeat:tamẽ vt
aliquid etiam erga illum faceremus:eſurire

dignatus eſt in pauperibꝰ ſuis. Eſuriui in/

quit et dediſtis mihi manducare. DHomine
quãaãdo te vidimus eſurientem? Cum vni ex
minimis meis feciſtis: mihi feciſtis. Bꝛeuit
ergo audiant homines digneq; conſiderẽt:
quatum ſit meritũ chꝛiſtum pauiſſe eſurien/
tem:⁊ quale ſit crimen chꝛiſtum cõtempſiſſe
eſurientem. Mutat quidem hominẽ in me⸗
lius pgęnitentia peccatoꝛũ:ſed nec ipſa vide/
tur aliquid pꝛoſutura ſi ab operibus miſeri/

e

coꝛdię ſterilis fuerit. Leſtatur hoc veritas .

iohannẽ: qui veniẽtibus ad ſe dicebat:Ge/ Zud.ʒ.

neratio viperarum: quis vobis oſtendit fu/
gere ab ira ventura: Facite ergo dignos fru
ctus pęnitẽtię. Et ne dicatis: patrem habe/

mus abꝛaham. Dico enim vobis: quia po/
tens eſt deus de lapidibus iſtis ſuſcitare fi-

lios abꝛahę. Jam enim ſecuris ad radices
arboꝛũ poſita eſt. Omnis enim arboꝛ nõ fa-

ciens fructum bonum excidetur ⁊ in ignem

mittetur. De hoc itaq; fructu ſuperius ait:

Facite puctus dignos pęnitentię. Quiſq s

itaq; iſtos fructus non fecerit:ſine cauſa pu
tat per ſterilem pęnitentiã ſe mereriveniam
peccatoꝛum. Qui ſint autẽ iſti fructus: ipſe
ↄſequẽter oſtendit. Mã poſt hęc eius verba

interrogabãt eũ turbę dicẽtes: Quid ergo

faciemus:id eſt qui ſunt iſti fructus quos vt
faciamus hoꝛtaris ⁊ terres:? Reſpondẽs au-
tem dicebat illis: Qui habet duas tunicas

det vnã non habenti:et qui habet eſcas ſilr

faciat. Quid manifeſtiꝰ fratres mei? Quid
certius?QAQAuid expꝛeſſius? Quid ergo aliud
ſonat qð ſuperius ait:mnis arboꝛ non fa
ciens fructum bonum excidetur et in ignem
mittetur: niſi qð ſiniſtri audituri ſũt: Ite in

ignem ęternum: Eſuriui enim ⁊ nõ dediſtis Matts.2

mihi manducare? Parum eſt itaq; recedere
a peccatis: ſi ſᷣterita curare neglexeris:ſicut

ſcriptum eſt: Fili peccaſti: ne adijcias iterũ. Ecci. ꝛr.

Et ne h̊ ſolo ſecurũ ſe eſſe putaret:Et de pꝛi/
ſtinis inquit depꝛecare vt tibi dimittantur.

Sed quid pꝛoderit depꝛecari ſi te nõ dignũ

feceris exaudiri: nõ faciendo fructꝰ dignos
pęnitentię:vt tanq; ſterilis arboꝛ excidaris

⁊ in ignem mittaris?: Si ergo exaudiri vul/

tis cum depꝛecamini pꝛo peccatis veſtris:
Dimittite dimittek vobis.

(Semin eagem domnintca Pome

lia de eo 4 ſcriptũ eſt in euangelio
chęum: Simile eſt regnuʒ

bhm Wat m:Simile eſtr .
cęloꝛum hòmini patrifamilias qui

exijt pꝛimo mane ⁊c̃.quę inſerta eſt

„

in ſermone.lix.de TUerbis domini:

inter. B.et. F.
Item in eadem dominica alius

ſermo De Epiſtola: Non ſic pugno

9

26· ui habetur inter ſermones de
rbis apoſtoli.xix.

AAn gleniue

(Wocdlunrn

Ponin

—

—

GNN Me

ce ſde
fnrschan
ſopeſun

Gnbgore⸗
igpytr
Ueneht.

cunnſpinti
un e
ſdecogen
beonnut
lvobioton
Avobacan
ſucgetin
Cues delere
Nls CQual
ſidettde
Cturhum
lunoſo:la
Moplaca
ltedetene
liecönuta
Mulnlocn
Lobonoſu
ſedlamas
lerdeſeer
llusdeten
Mnante!
Nrptinäͤ
. kunde
alnaſetg

gri Ter

rbeeſene

ſedichitel

dis Otenckin
odigpo⸗
R
Obs:guizpn
lis in
uns antts
umandarri⸗
eutiſgn
uſipeisin

—

tenne QCſs

lufnecnan

emerenpenan

ifucnsihe
tber ausfett
s:Quan
fuansgocs
Rehponcisnn
udoas unias
habetelasſ

nesne, Od

ugegoalud
Gadornont⸗
turctinignen
unſänden

itngg ſetche
eglerensſan

Cicas ei ei⸗

et Etdeni⸗
ldinirmen.
ſienodi
fuc dis
tpor ctacni
etnciinl

Ccaus ehna
1

Bermo. LII Dominica In. Lx. E

Dominica in ſexageſima: De vo⸗
catiõe Abꝛe: Egredere de terra tua
Sermo. LI. ⁊c. Sermo 1

VOgo cũ diuina lectio legeret᷑ audiui
mꝰ dominũ beato Abꝛahe dicentẽ:
Egredere de terra tua:⁊ de cognati/
⁊ de domo patris tui.Omnia enim
schariſſimi: quę in veteri teſtamento
cõſcripta ſunt:noui teſtamẽti typum ⁊ ima/
1 Corl.Io. ginem pᷣtulerunt:ſicut apoſtolus dicit: Qĩa
em̃ in figura cõtingebant illis:Scilpta ſunt
autẽ pꝛopter nos:in quos ſines ſceuloꝛũ ob
uenerũt. Si ergo pꝛopter nos ſcripta ſunt:
quod tunc in abꝛahã coꝛpoꝛaliter legimꝰ fa/
ctum: ſpiritaliter i nobis videbimus imple/
tum: Egredere inquit dominꝰ de terra tua:
de cognatione tua:et de domo patris tui.
Hec omnia fratres ꝓ ſacramento baptiſmi
in nobis ⁊ credimus ⁊ ſentimꝰ impleri.Ter/
ra noſtra caro noſtra ẽ.Et bene de terra no/
ſtra egredimur: quando carnales conſuetu/
dines deſerentes: chꝛiſti veſtigis inhere⸗
mus.Quaſi non tibi videt᷑ fęliciter de terra
ſua:id eſt de ſeipſo egredi:qui de ſuꝑbo effi/

zuun citur humilis:patiẽs ex iracundo: caſtus ex
ntnödellt ge

luxurioſo: largus ex cupido: benignꝰ ex in/
uido:placidus ex cruento? Vere fratres fęli
citer de terra ſua egredit᷑:quiꝓ dei amoꝛe ta
liter cõmutat᷑.Deniq; etiã in collocutiõe pꝛi
uata ita loqui cõſueuimus: vt ſi aliquis ma
lus homo ſubito bona opera ceęperit exerce/
re: dicamus de illo: Exijt iſte de ſe. Et vere
bene de ſe exiſſe dicik. Egredere inquit do/
minus de terra tua.Terra noſtra:id eſt caro
noſtra ante baptiſmũ terra moꝛientiũ fuit:
ꝑ baptiſmũ facta eſt terra viuentiũ. Ipſa eſt
illa terra de qua pſalmiſta commemoꝛat di/
Pẽ. 26. Cens: Credo videre bona domini in terra vi
uentiũ.Terra viuentiũ ⁊ non moꝛientiũ:id
eſt virtutũ non vitioꝛũ: vt dixi: ꝑ baptiſmũ
facti ſumus: ſi tamen poſt acceptum baptiſ/
mũ ad virioꝛũ non reuertimur volutabꝛũ:ſi
poſteaq; terra viuentium facti ſumus: ope-
I la moꝛti obnoxia et luxurioſa nõ faciamus.
Sej. Et veni inquit dominꝰ in terrã quã mõſtra⸗
9 7 . — — „
uero tibi. Tunc em̃ ad terrã quam dominꝰ
oſtendit cum gaudio veniemus: ſi pꝛius de
terra noſtra:id eſt de carne noſtra:ipſo adiu
uante:vitia ⁊ peccata repellimus.Egredere
inquit et de cognatione tua. Cognatio iſta
vitia intelligunt᷑ atq; peccata: quę nobiſcũ

quodãmodo ⁊ ex parte naſcunt᷑ ⁊ ab infan/
tia malis moꝛibus addunt᷑ ac nutriunt᷑. De
cognatione ergo noſtra egredimur:quando
per gratiã baptiſmi omnibus peccatis ⁊ vi/
tijs vacuamur:ita tamen vt poſtea cum dei

agliutoꝛio quãtum poſſumus laboꝛemus vt

expulſis vitijs virtutibus repleamur. NHam
ſi ꝓꝑ baptiſmũ malis omnibus vacuati deſi/

des eſſe volumus ⁊ ignaui:timeo ne imple/

atur illud in nobis qð in euangelio ſcriptuʒ
eſt:Cum exierit ſpiritus immũdus ab homi Mattð.i2.
ne: vadit per loca arida ⁊ quęrit requiem et
nõ inuenit:Poſtea reuerſus ſi inuenerit do/
mũ vacuam: adducit ſecũ alios ſeptẽ ſpiri-
tus nequioꝛes ſe:⁊ ingreſſi habitant ibi: Et
erunt hominis illius poſterioꝛa peioꝛa pꝛio/
ribus. Ita ergo de cognatione noſtra:id eſt
de peccatis ⁊ vitis exeamꝰ:vt nunq; ad hęc
mala poſtea velut canis ad vomituʒ redire
velimus.Egredere inquit ⁊ de domo patriſ C
tui. Et hoc chariſſimi ſpiritaliter debemus
accipere. Pat᷑ noſter ante gratiã chꝛiſti:dia/
bolus fuit.De ipſo dominꝰ in euangelio iu/
dęos arguit dicens: Vos ex patre diabolo Job.s.
eſtis:⁊ deſideria patris veſtri facere vultis.
Patrem ergo hominũ dixit diabolũ:nõ ex
ipſo naſcendo:ſed ipſius nequiciam imitan
do:non qð ex ipᷣo potuerint naſci:ſed quod
eum voluerint imitari. Hã quod pꝛius pat
noſter diabolꝰ fuerit: ex ꝑſona dei loquẽtis
ad eccleſiam:pſalmiſta cõmemoꝛat dicens:
Audi ſilia ⁊ vide:⁊ obliuiſcere populũ tuũ: s.44.
⁊ domũ patris tui. Cõſiderate fratres quid
dixerit:Audi inqᷣt filia. Qui dicit: Audi ſi/
lia:pater vtiq; eſt. Et cuʒ dicit:bliuiſcere
populũ tuum ⁊ domũ patris tui: patrẽ vti/
qᷓ; admonet relinquẽdum. Inuitamur ergo
a deo patre: vt beata et fęlici cõmutatione
patrem diabolum relinquamus. Bene dia/
bolum patrem reliquimus: ſi deo auxiliãte
calliditatem ⁊ nequicias illius vitare ſemꝑ
vel fugere ſtudeamus.hęc ergo omnia fra- D
tres:id eſt vt exemplo beati abꝛahę de terra
noſtra:cõuerſatione vtiq; carnali poſſimus
exire:⁊ cognationẽ noſtrã:vitia videlicet et
peccata relinquere:⁊ de domo diaboli pfis
effugere: nõ noſtris viribus: ſed chꝛiſti gra/
tia donante meruimꝰ. Et ideo quãtum pol/
ſumus cum ipſius adiutoꝛio laboꝛemus:ne
iterum ad conſoꝛtiſ vel ad amicitias diabo
li:aut ad vitia vel ad carnales concupiſeen/
tias redeamus:pꝛopter illud quod ſcriptuʒ

4

r õ õs è

⸗ a Att APUX ſ&Hαnαt⁰α õ t N
BGancti Aluguſtini de tempoꝛe N

Joðb.ʒð. eſt: Jam ſanus factꝰ es: noli peccare ne qͥd dei::iĩ tẽplo dei: in eiuitate chꝛiſti: ĩ coꝛꝑe xpᷣi in
tibi deteriꝰ cõtingat:ſed abꝛahę fidẽ potius etiã meretricis amoꝛ ad gehẽnas amantẽ ꝑ/ nit
imitãdo: ⁊ bona iugiter oꝑa faciẽdo: nõ ſo/ ducit. Cicitã g charitatẽ habete:hũana ẽ:t,SS···· ſ
4 lũ ad veniã:ſed etiã ad cõſoꝛtiũ vel amicitis vt dixi licita eſt. MNõ ſolũ aũt ita licita eſt vt Antn
E dei ꝑuenire poſſimꝰ.Sʒ ⁊ illud frẽs chariſſi / ↄcedat᷑:ſᷣ ita licita ẽ vt ſi defuerit rephẽdat. . hin
. mi qð de hac eadẽ re dñs locutꝰ eſt ad moy/ Liceat vobᷣ hũana charitate dilige ↄiuges ans *
ſen:cũ grandi metu ⁊ tremoꝛe cõſiderare de / diligè filioſ:diligẽ amicos vros:diligẽ cueldl n
Reutl.⁊?. bemꝰ. Sic em̃ ait: Cũ tradiderit vobis důĩs vfos.Oia em̃ iſta noĩa habẽt neceſſitudiniſ laun
4 teerrã chananęoꝝ: cauete ne vnq; cũ habita/ viculũ ⁊ glutẽ quodãmõ charitat:Sʒ vide/ Ala
toꝛibꝰ terrę illiꝰ iñgatis amicitias: ꝗᷓ vobis tis iſtã charitatẽ eſſe poſſe ⁊ impioꝝ: id ẽpo ie
ꝓtinus ſint in ruinã.Cũ em̃ ꝑ gratia baptiſ/ ganoꝛũ:judęoꝝ: hęreticoꝝ. Quis em̃ eoꝛu·· nſant
. mi a nobis oiĩia crimina vel peccata expulſa nõ amat vxoꝛẽ:filios:frẽs:vicinos:affines: folgt⸗
eſſe credamꝰ:ſi poſtea cũ ipſis vitijs ⁊ pecoa amicos ⁊c:hhęc ̊ hũana eſt.Si & tali quiſq; uk o⸗
tis amicitias iũgimus:dũ eis ad cupiditatẽ crudelitate efferat᷑ vt ꝑdat etiã hũanũ dile/ chl
. vel luxuriã ↄſentimꝰ: ſine dubio eoꝝ amici / ctionis affectũ: ⁊ nõ amet filios ſuos:⁊ non prdilu/
tia nobis efficit᷑ in ruinã.Et ideo quãtũ poſ/ amet cõiugẽ ſuã: nec int᷑ hoĩes numerãdꝰẽ. öen
ſumus cũ dei adiutoꝛio ꝓ ſalute aĩię laboꝛc/ Mõ em̃ laudãdus ẽ qͥ amat filios ſuos:ᷣ dã/ ta Gan
mus:⁊ agro coꝛdis nr̃i quẽ peccatavel crimi nãdusẽ qͥ nõ amat filios.Adhuc em̃ videat Gonenee
na poſſederãt:virtutes intromittere feſtine / cũ quibꝰ debet ei eſſe dilectio iſta cõmunis. hopenrel
mus: vt in nobis impleat᷑ illud qð beatus Amat filios: ⁊ ferę amãt fllios: Amãt ſilios Chene
iſaac in typo chꝛiſti bñdiceus filiũ ſuũ dixit: aſpides:amãt ſilios tigrides:amãt filios le- naeneen
4 Señ.27. Ecce odoꝛ filij mei: ſicut odoꝛ agri pleni cui ones.Nlła em̃ beſtia ẽ ꝗᷓ nõ filijs ſuis blãde nuu h
bñdixit dñs:qð ipᷣe ſᷣſtare dignet᷑:cui honoꝛ murmuret. NHNã cũ terreat hoĩes:puulos fo/ ſulach
et imperiũ cum patre et ſpũſancto in ſęcula uet. Fremit leo ĩ filios vt nemo trãſeat. AIn⸗ alani
ſeculoꝛũ: Amen. trat in ſpeluncã vbi habet filios ſuoſ:omnẽ ſͤtuson
— — 2. q his ferita ti t. Coꝛis eã it: cu ſſß
Icẽ in eadẽ dñica Homelia deeo rabiẽ feritatis exponit. Yoꝛis eã ponit: cum nihn
2 u Eegee 2 * ipſa nõ ĩgredit᷑. Ergo qͥ nõ amat filios ſuos: lübabee
=ò 8 ſcriptũ eſt in euãgelio m Mat- vi; 3s hee
e Eiuir en eren Lir eetisã leone peioꝛ eſt:hũana ſüũt iſta ⁊ licita ſt. ſuatbebitn
theęun: Exiit qͥ ſemiat ⁊c̃.q̃ habet li. Allicitũ amoꝛẽ cauete.Mẽbꝛa xpᷣi eſtis:coꝛ/C Wecmer
queſtionũ eusgelio⸗ pus chꝛiſti eſtiſ. Audite aplm ⁊ terremi.Ht5 (iene
eria quarta poſt dñicã in ſexa / potuit em̃ grauidicèé:nõ potuit vehemẽtiꝰ: hoshabi
geſima: De charitate ⁊ dilectiõe dei noõ potuit acriꝰ deterrere xpianos ab amoꝛe mmſen
Ser. LII. ⁊ de cęco illumiato:Sermo IHfoꝛnicationũ:niſi vbi dixit: Tollẽs Smẽbꝛa 1. Corf.6. (oſingi
A Echaritate nobis pauloante aplus chꝛiſti: faciã mẽbꝛa meretricis? VUt aũt h̊ di⸗ dlecione
loqᷓbat᷑: cũ eiꝰ epła legeret᷑:et eã nobᷣ ceret ſuꝑius ait: MNeſcitis qꝛ qͥ adheret mere/ 6decls
ccõmẽdabat:vt intelligeremꝰcꝑte trici vnũ coꝛpꝰẽ:Et teſtimoniũ de ſcriptura neleinue
. ra ola q́;uis magna dei dona: ſine illa nihil dedit qðs ſcriptũ ẽ:Erũt duo ĩ carne vna.Di pten
ꝓdeſſe. Abi aũt ipᷣa eſt:ſola eſſe nõ põt.t ctũ eſt em̃ h̊ diuinitꝰ:ſᷣ de viro ⁊ vxoꝛe vbiii· Engene
nos & vĩę charitati ᷣmonẽ de charitate red/ cet:vbi cõceſſũ ẽ: vbi honeſtũ ẽ: nõ vbi tu ömir·· glmm
damꝰ. Charitas alia ẽ diuina:alia ẽ hũana: pe:nõ vbi illicitũ: nõ vbi omi rõne dãnabi/ Dl
In li.o.bo/ alia ẽ hũana licita: alia illicita. De his & tri/ le. Siẽ aũt vna fit caro in ꝑmixtiõe licita vi/ Ein Bnen
meliard.ho/ bus charitatibꝰvel dilectiõibꝰ: duo em noia ri ⁊ vxoꝛis: ſic vna fit caro ĩ ꝑmixtiõe illicita ui tim
meh.ʒda · habet apud latinos: ꝗᷓ grece ð: qð meretricis 1 amatoꝛis. Cum O vna ſit caro: rnluhe
dſis donauerit dicã. Heęc pꝛia ẽ diſtributio illud te terreat: illud exhoꝛreat qð addidit: ſton
. dSSHE OLenn Laen alE . * e ſionee
mea:ꝙ dixi aliã hũanã:aliã diuinã eẽ chan/ Tollens g̊ mẽbꝛa chꝛiſti.MEbꝛa chꝛiſti:chi ſſn
tatẽ. Eandẽq; hũanã ĩ duo diſtribui:ꝙ alia ſtiane attende. Mẽbꝛa chꝛiſti noli in altero: lin
dH„„ſit licita:alia illicita. Pꝛius loquoꝛ de hũa in te attẽde mẽbꝛa xpᷣi qͥ emptus es ſanguie lunie
G0. na licita ꝗᷓ nõ rephẽdit᷑: Deinde ð hũana il/ cchꝛiſti.Tollẽs ̊ mẽbꝛa xpᷣi:faciã mẽbꝛa me r
licita ꝗᷓ danat᷑: Tertio de diuia ꝗᷓͥ nos ꝑducit retricis? hoc qᷣ nõ hoꝛret:deo hoꝛret. Pꝛoꝛ⸗ Ainntn
B ad regnũ.Vt & bꝛeuit᷑ inſinuẽ:licita eſt hũa/ ſus ꝓꝛſus obſecro vos frẽs mei:Ecce pona/ ſirft⸗
na charitas qᷓ vxoꝛ diligit᷑:illicita qᷓ meretrix mus:qð nõ eſt: ꝓmiſiſſe deũ talibꝰ impuni⸗ A 6
vlł vxoꝛ aliena. In foꝛo em̃ ⁊ plateis magl li - tatẽ et dixiſſe: Qui talia fecerint miſereboꝛ i. dun
cita charitas diligit᷑ q;ᷓ meretrix. In domo eoꝝ:nõ eos damnabo: Faciamꝰ hoc dixiſſe ſtnn
2

inlageß
sameni,
edimi⸗
lalaaneint

—

2
–=,

g ge
oedllgeae
Neteſtucini
. Site
worſinn

Quscie

nogefiits
tignig
äbänädl⸗
doſtosaſo
Snuneric,
sſvosfi
huccüriden
iſtacönuns
: Anitfos
Mmitſlosl⸗
lisuisblite
es⸗uulosſ
otien.
s olonne
eiponiraun
1t iliosſuos
ſatliin.
leiumn
oreni- F
itpehenan:
nos tbanor

glsgnitu 0

Wiuitbd
chgane
ideſcan
amenu
muwetbil
oſbe
Gnedinchl
nöelonn
nöellicn
muſtan
ichiticn,

gliin Alan.

zesſangir
inünunn
net. Pn
Ecepoſ⸗

Pen

. nlethi
—RZ

D

BGer. LII Feria. IIII. poſt do. In. LXx. Ser. I

deũ. Et iã ꝓmiſſa impunitate tollit qᷣſq; mẽ
bꝛa chꝛiſti:⁊ facit iã mẽbꝛa meretricis? Nõ fa

cit ſi eſt ibi tertia diuia dilectio.Etenim tres

dilectiões cõmemoꝛaui: de tribꝰ me qð dñs
ðdaret dicturũ eẽ ꝓmiſi. De licita hũana:de

illicita hũana:de illa excellenti atq; diuina.

illã duas hũanas charitates ⁊ dicamꝰ ei:Ec
ce licita charitas hũana q̃ vxoꝛ diligit᷑ et filij
alięq; neceſſitudines ſęcłareſ:Ecce alia illiei
ta q̃ diligit᷑ meretrix:q̃ diligit᷑ ancillꝗ aliena:

ʒ diligit᷑ aliena filia nõ petita: nõ ꝓmiſſa: q̃ᷓ

diligit vxoꝛ aliena. Dug ante te ſũt charita/
tes:cuʒ q̃ iſtarũ vis manere? Qui eligit ma⸗

uere cũ illa hũana licita: cũ illa hũana illici/

ta non manet. Hemo ſibi dicat:ambas ha/
beo. Si ambas habes admittẽdo ad te dile

ctionẽ meretricl: iniuriã facl matronę ⁊ ꝗ̊ ibi

habitat diuinę charitati. Puto em̃ qa ſi hõ
cõiugatus es ⁊ diligas meretricẽ: nõ mittis
meretricẽ in domũ tuã vt habitet cũ matro/
na tua. Mõ vſq;adeo ꝓgrederis: Tenebꝛas

Iris:latebꝛas ꝗris: turpitudinẽ nõ ꝓſitert.
Sed ⁊qᷣ nõ habẽt vxoꝛes⁊ ſũt q̃ſi meretricũ
licẽtius amatoꝛes:ideo dixi q̃ſi:qꝛ ⁊ ipſi dã/
nanft ſi iam ſunt ſideles:puto qꝛ ⁊ adoleſcẽs

nõdũ habẽs vxoꝛẽ ſi diligat meretricẽ nõ eã

facit habitare cũ ſoꝛoꝛe ſua:nõ eã facit habi/
tare cũ matre ſua:ne iniuriã faciat hũanę pu
dicitię:ne offendat decꝰſanguĩs ſui.Si nõ
facis habitare meretricẽ quã diligis cũ mr̃e

tua:cũ ſoꝛoꝛe tua: ne ſicut dixi offendas de/

cus ſanguis tui: facis habitare in coꝛde tuo
dilectionẽ meretricis cũ dilectiõe dei:⁊ offẽ/

dis decus ſanguis chꝛiſti? Amate deũ:nihil

meli?* inuenitis. Amatis argentũ:qꝛ meliꝰẽ
ferro ⁊ ęramẽto. Amatis plus aurũ:qꝛ meliꝰ

E
Matthᷣ.ꝛ0.

MWarci.Io.

eſt argento. Amatis plus lapides pᷣcioſos:
qꝛ ⁊ auri pᷣciũ ſuꝑant.Amatis poſtremo iſtã
lucẽ quã dimittere foꝛmidat oĩs qͥ moꝛtẽ ti/
met. Amatis inquã iſtã lucẽ: quõ eã amoꝛe
quodã ingẽti deſiderabat qͥ poſt ieſũ clama
bat: Miſerè mei ſili dauid. Clamabat cecuſ
chꝛiſto trãſeũte. M0tetuebat em̃ ne trãſiret: z
nõ ſanaret.Et quãtũ clamabat:vt turba ꝓ/
hibẽte nõ taceret: vicit cõtradictoꝛẽ: tenuit
ſaluatoꝛẽ:obſtrepẽtibꝰturbis ⁊ clamare ꝓhi

bentibus ſtetit ieſus: Vocauit eũ ⁊ dixit ei:
Quid vis tibi ſieri? DPñe:vt videã inqͥt. Re

ſpice:fides tua te ſaluñ fecit. Amate chꝛiſtũ:
deſiderate lumẽ qð ẽ chꝛiſtꝰ. Si deſiderauit
ille lumẽ coꝛꝑis:quãto plus lumẽ coꝛdis de/
ſiderare debetis. Ad eũ nõ vocibꝰ ſᷣ moꝛibꝰ

clamemꝰ. Viuamꝰ bñ: mũdũ ↄtẽnamꝰ. Ni/ SDe

hil nob ſit om̃e qð trãſit. Repᷣhẽſuri ſũt nos

qñ ſic vixerimꝰ quidã dilectoꝛes nfi homies

ſęclares: amãtes terrã: ſapiẽtes puluerẽ:ni/
hil de celo ducẽtes:auras liberas coꝛde na/

re carpẽtes. Repᷣhẽſuri ſũt nos ꝓculduldio

Interrogemꝰ diuinã charitatẽ:⁊ ponamꝰañ X atq; dicturi ſi viderint nos iſta humana:iſta

trena ↄtẽnere.Auid pater?Auid inſanis:
Turba illa ẽ ↄdicẽſ ne cęcꝰclamet:⁊ aliquãti
xpᷣiani ſt᷑ qͥ ꝓhibẽt viuere chꝛiſtiane:qꝛ ⁊ illa
turba ꝗᷓ cũ xpᷣo ãbulabat:⁊ vociferãtẽ hoĩeʒ
ad chꝛiſtũ ac lucẽ deſiderantẽ ab ipᷣi chꝛiſti
bñſicio ꝓhibebãt:ſt tales xpᷣiani.Sʒ vinca/
mus illos: viuamꝰ bñ ⁊ ipſa vita ſit vox nr̃a
ad chꝛiſtũ: ſtabit qͥ ſtat. Mã ⁊ ibi magnũ my
ſteriũ ᷑. Trãſiens erat ille qñ ille clamabat.
Qnñ ſanauit ſtetit. Trãſit xpᷣi intẽtos nos fa

ciat ad clamandũ. Quis ẽ trãſitꝰ xpᷣi? Q;uic-
q́d ꝓ nobis tꝑalit᷑ ꝑtulit:trãſitꝰ eiꝰ ẽ. Natꝰẽ
trãſit: Mũquid adhuc naſcit᷑: Creuit: trãſit:
Nũquid adhuc creſcit: Suxit:MHuũqͥd adhuc

ſugit: Maducauit⁊ bibit: Nũqͥd adhuc fac:
Defeſſus doꝛmiuit:MNunqͥd adhuc doꝛmit?:

Poſtremo pꝛẽſus ẽ:vict ẽ:vᷣberatꝰẽ:ſpinis

coꝛonatꝰẽ:alapis cęſus ẽ:ſputis illitꝰ:ligno
ſuſpẽſus:occiſus:lancea ꝑcuſſus:ſepultꝰ:re

furrexit: Adhuc trãſit. Aſcẽdit in cęlũ:ſeder
ad dextrã pfis:Stetit.Clama quãtũ poteſ:

v̈bis dui

mõ te illumiat.Ha in eo ipſo qð verbũ erat Job.i⸗

apud deũ:vtiq; ſtabat:qꝛ non mutabat᷑.Et

tũ multa fecit:⁊ paſſa ẽ: Verbũ ſtetit. Ipſo
vᷣbo coꝛ lumĩat᷑:qꝛ ipᷣo vᷣbo caro quã ſuſce/
pit honoꝛat᷑.Tolle vᷣbũ:qͥd eſt caro:hoc eſt
qð tua. Caro aũt xpᷣi vt honoꝛet᷑: vᷣbũ caro

factũ ẽ:⁊ hitauit in nob. Clamemꝰ& ⁊ bñ vi /

uamꝰ. Amate filios vr̃os:amate ↄiuges ve/
ſtras: ⁊ ſi ſeculanit.Hã hm carnẽ amare debe
tis:vt ſᷣm deũ illis cõſulatis:et nõ in eis niſi

chꝛiſtũ diligatis: ⁊ oderitis ĩ vr̃is ſi xpᷣm hr̃e

deꝰerat vᷣbũ:⁊ vᷣbũ caro factũ ẽ.Caro ꝑ trãſi

noluerint. Ipſa em̃ eſt charitas illa diuina.

ritas vr̃a? Tñ qũ ⁊ hũanitꝰ diligl vxoꝛẽ:ſed
plus dilige chꝛiſtum. Mõ dico vt nõ diligas

NMã qd eis ꝓderit trãſitoꝛia ⁊ moꝛtalis cha/

patrem: non dico vt non diligas ſfilios: ſed

plus dilige chꝛiſtum. Audi illum dicentem:

ne mea putes iſta verba:Qui amat patrem watth.o.

aut matrem plus qᷓ; me:non eſt me dignus.

Quãdo audis: Mon eſt me dignus:non ti

mes?: De quo dixit: Mõ eſt me dignus:nõ =

cũ illo. Qui cũ illo non erit:vbi erit? Si non
amas cũ illo eſſe:time ſine illo eẽ. Quare ti/⸗
mes ſine illo eẽ: qꝛ cũ diabolo eris ſi cũ xpᷣo

g 5

2 èðð = 5 ð Si .

Bermo LIII

nõ fuerl. Et vbi erit diabolꝰ: Audi ipſũ chꝛi/
Mattb.25. ſtũ: Ite in ignẽ ęternũ: qͥ paratꝰ eſt diabolo
⁊ angelis eiꝰ.Si igne cęli nõ accẽderis:ignẽ
time gehennaꝝ. Si nõ amas eſſe inter ange
los dei:time eſſe int᷑ angelos diaboli.Si nõ
amas eſſe in regno:time eſſe ĩ camino ignis
ardẽtis inextinguibilis ſempiterni. Vincat
in te pius timoꝛ: ⁊ erit amoꝛ. Limoꝛ pędago
gus ſit. Non ipſe in te remaneat:ſᷣ tead cha
ritatẽ quaſi ad magiſtrũ ꝑducat.

¶ Item in eadem feria alius ſermo
de Epiſtola diei:Quẽ diligit domi
nus ceaſtigat ⁊c̃.qui habet᷑ in libꝛo
lxxxiij.quęſtionũ:quęſtiõe lxxxii ·

¶ĩ Item in eadem feria Homelia de
eo qð ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
Matthęùm: O mne peccatũ ⁊ blaſ-
Ppennd remittet hominibꝰ? ⁊c̃. quę
dabet inter ſermones de Uerbis

△

domini xj.

Dominica in guinguageſima⸗ De
de:ſpe ⁊ charitate:Sermo I

Vicunq; enim chꝛiſtianũ nomẽ te⸗/
net:⁊ quicũq; ſacramẽtis diuinis ẽ
N imbutus fratres chariſſimi: neceſſe
eſt vt eligionis chꝛiſtianę rationẽ ſciat: ⁊ fi/
Gał.S. dei veritatẽ agnoſcat: eius quoq; fidei ꝗ̊ vt
aplus ait ꝑ dilectionẽ operat᷑:ꝗ̃ᷓ in pᷣſenti cõ
foꝛtat ac roboꝛat credẽtes:et in futuro ꝑdu/
cit ad dei cõtemplationẽ. Nã tria quedã ꝓ/
poſuit animę nfr̃ę neceſſaria beatꝰ et egregiꝰ
1. Corj.iʒ. gentiũ doctoꝛ dicẽs: Nũc aũt manẽt fides:
ſpes:charitas: tria hęc M.aioꝛ aũt hoꝛũ eſt
charitas. Primũ g fides catholica chꝛiſtia/
no neceſſaria eſt: qꝛ in ipſa diſtinguunt᷑ filij
dei a filijs diaboli:ſilij lucis a filjs tenebꝛa⸗
rũ:ꝑ ipſam renaſcimur in baptiſmate:⁊ ſalu
Marci.is, tem ęternã impetramꝰ:ſicut ſcriptũ eſt:Qui
crediderit et baptiʒ atus fuerit: ſaluus erit.
Hhec poꝛta eſt vitę:hęc ianua regni.Per ipſã
diſcit᷑ veritatis ſciẽtia:⁊ ꝑcipit᷑ cognitio diui
nitatis:ꝑ ipſam gratiã dei inuenimꝰ.Aliter
Heb.ii. aũt deo placere nõ poſſumꝰ: qꝛ ſine fide im/
poſſibile ẽ placere deo. Vere em̃ beatus eſt
qͥ ⁊ recte credendo bñ viuit:⁊ bñ viuẽdo fidẽ
B rectã cuſtodit. Igit᷑ ſicut ocioſa ẽ ſides ſine
operibꝰ bonis:ita nihil ꝓſiciut oꝑa bona ſi/
ne ſide recta. Vñ beatus iacobus aplłus di/

Mẽ

Dñica In. L. Ber. I

xit: Quid ꝓderit fratres mei ſi fidẽ ſe dicat Jacobi. 2.

quis hfe:oꝑa aũt nõ habeat? Mũquid pote
rit ſides ſaluare eũ? Fides ſine operibꝰocio/
ſa eſt. Sicut em̃ coꝛpus ſine ſpũ emoꝛtuũ ẽ:
ita ⁊ fides ſine operibꝰ moꝛtua ẽ. Fidẽ ante
omnia fratres mei rectã ⁊ imaculatã habere
cõtendite: ⁊ ſᷣm apoſtolicę inſtitutiõis noꝛ⸗
mã:ſymbolũ a ſanctis patribus conſtitutũ
memoꝛiter tenete:⁊ religioſe viuẽtes obſer/
uare ſtudete:hęreticoꝛũ dogmata peſtifera
fugite: maleficoꝛum ⁊ incantatoꝛuʒ venena
moꝛtiferᷣ hoꝛreſcite: diuinoꝛũ et ſoꝛtilegoꝛũ
nefandas traditiões quę cũ dęmonibꝰ ſocie
tatem habent penitꝰ reſpuite:vt nihil aliud
qᷓ; qð catholica ſides laudat:amat:pꝛędicat
in mente ſiue in ꝓfeſſione ſeu moꝛibꝰ tenea /

tis. Poſt hanc ergo ſidem: ſpem firmam ha C

bere diſcite:quę animũ noſtrum ad inuiũbi
lia trahit:⁊ intentionẽ noſtram in cęleſtia et
ęeterna inſerit: ⁊ quodãmodo nexibus inſo/
lubilibus ligat: quę nõ decipit: ſed ſideliter
obſequẽtes ad ęternaʒ beatitudinẽ ꝑducit.
Nemo igit᷑ q;uis ingenti peccatoꝝ pondere
hmat᷑:de bonitate diuinę pietatis deſpera/
re debet:ſed ſpe certę milericoꝛdię illiꝰ indul

getiã ſibi qͥtidianis depᷣcari lachꝛymis:quã

recte ſperare poſſunt ſi ab actiõe pꝛaui oꝑis
ceſſabunt. Ideo nõ pꝛopter ſpem venię:ꝑſe
ueranter peccare debemus:neq; qꝛ deus iu/
ſte peccata punit: veniam deſperare debe/
mus:vt neq; cum ſiducia peccemꝰ:neq; rur/⸗/
ſus peccata deſperemus: ſed vtroq; pericu/
lo euitato:⁊ a malo declinemꝰ:et de pietate
deiveniam ſperemus.Similiter ⁊ in omniũ
tribulationũ anguſtia:ſpe ad ſolacia ſuꝑnę
pietatis currendũ eſt: quia in illo ſolo om/

nis ſpes ⁊ ſalus ſine dubio conſiſtit:dicente
ꝓpheta:In deo ſalutare meũ ⁊ gloꝛia mea: Ps.i.

deus auxilij mei:⁊ ſpes mea in deo eſt. Cuʒ D

enim fidem rectã ⁊ ſpem firmam vobis fra/
tres ꝑſuademus habere:hoc maxime hoꝛta
mur vt charitatem in vobis habere ⁊ opere
oſtendere per omnia ſatagatis. Per ipſam
enim ⁊ cum ipſa beatitudinẽ veram habitu/
ros vos eẽ ſciatis:quia ſine hac nemo vide/

bit deum. hęc autẽ ideo maioꝛ fide ⁊ ſpe ab i· Con. 1z·

aplo eſſe narrat᷑:qꝛ ceteris recedẽtibꝰ ipſa ſo
la ꝓꝑmanebit. Fidei em̃ ſuccedit ſpes:et ſpei
beatitudo:charitati aũt nõ trãſmutatio ſed
ſola reſtat ꝑfectio.ihęc omniũ ars ẽ virtutũ:
hec ꝓmiſſio regni:hęc pᷣmiũ ſũmũ eſt ſctõꝝ
in cęlo:quia in ꝑenni gaudio nihil gratius:

1 Eulee
pngnnet

ntmnmnändi

Coenorte
lemun Mdn
Dligesgun
Nobrsman
Csi
artonne
nennee
ſgendi de

Mug Onmnicust

osolte
Ps hlennns⸗
Nogane
uninsad
udolegie
s cſtzr boe
enidiigt
(tberne
ichſtni
ſbapnlnof
nlsſpinta
lackene
Nintungtio
Muſcent
moirnn
lhenz
lnſom
ftrodlg
Ninee
Wenaß
ſigte
Ahuler
ſtrſüre⸗
ang

—DM

E ſorpe

hügnine
R

Mschſi⸗
Nlitscbſe,
Wabektn
orrzyenen
iaſelizi
enonbſr
MInsbiaid
mbgecien
morbetenen

enfmunI.

umadinudhi
mucgeiu
neubes ince
nſetitclte
wainepchen
or poncar
misdeſenn
Nieil ſal
tr mmisli
epeuniops
en veniebe

denst

ſerue dehe
emnegzun
nmqon
adepieu
rtinoni
ſolaa hoe

iloſoloe
ſtrdene.
1gon nen

eochlil
re
P

he⸗

untieb

Bermo LIIII

nihil dulcius habent ſancti perfecto amoꝛe

dei · Quẽ quia ſſentem vident:ſuauius dili

E gunt: ⁊ dulcius fruunt᷑ ipſo bono. Opoꝛtet
vos ſcire fratres: quia in omnibus ſceptis
ICorj.iʒ: dei charitas obtinet pꝛincipatũ:ſine cuius
ꝑfectione nihil deo placere poſſe:paulꝰ apo
ſtolus teſtatur:quia nec martyꝛiũ:nec ſeculi
cõtemptũ:nec elemoſynarũ largitioneʒ ſine
charitatis officio quicq; ꝓſicere poſſe oſten/
dit. Unde et ipſe dominꝰ a quodã ſcriba in/
terrogatus:qð eſſet mandatũ maximũ: re/
Watt. 22. ſpondit: Diliges dominũ deũ tuum ex toto
coꝛde tuo:⁊ ex tota anima tua:⁊ ex tota mẽ/
te tua. Addidit quoq;: Secũdũ ſile ẽ huic:

Diliges ꝓximũ tuum ſicut teipſum. In his

duobus mandatis tota lex pendet ⁊ ꝓphe/
rt. Quod vᷣo ait: Ex toto coꝛde:et tota ani/
ma:⁊ tota mente:id eſt toto intellectu:tota
poluneateen ex omni memoꝛia deum eſſe di
ligendũ. Dei vo dilectio in obſeruatõe mã/
Zobß. 14. datoꝛũ eius tota conſiſtit: ſicut alibi ait: Si
quis diligit me:ſermones meos ſeruat. Vñ
Johᷣ.Iʒ. lpſa veritas alibi ait: In hoc cognoſcẽt om/
nes quia mei eſtis diſcipuli:ſi dilectionẽ ha
Bo.iʒ. hueritis ad inuicem. Item apoſtolus: Ple/
niitudo legis eſt dilectio. Itẽ iohannes euã/
1.J05,4. geliſta: Hoc inqt mandatũ habemꝰ a deo:
3 yvr qui diligit deũ: diligat ⁊ ꝓximũ.Si foꝛte
qjuiſiiet quęrat: quis ſit ꝓximus:ſciat om/
nẽ chꝛiſtianũ recte pꝛoximũ dici:quia om̃es
ĩ baptiſmo filij dei ſanctiſicamur vt fratres
ſimus ſpiritaliter in charitate ꝑfecta. Mobi/
lioꝛ eſt generatio ſ piritalis q; carnalis: de qᷓ

Job.ʒ. in euangelio ipſa veritas ait: Niſi quis re /

natus fuerit ex aqua ⁊ ſpũſancto: nõ poteſt
introire in regnum dei. Qui autẽ taliter in/
telligens ꝓximũ diligit:ſine dubio charita/
tem veram in ſemetipſo tenebit.hhęc igitur
fratres diligenter conſiderate:vt cum ſide ⁊
dilectione veſtrã operemini ſemꝑ ſalutem:
habentes ſpem firmã: quia quicquid boni ĩ
hſenti agitis: in futuro ab illo ineſtimabilit
remunerabunini: qui auctoꝛ ⁊ ꝓtectoꝛ eſt no

ſtręe ſalutis: ieſus chꝛiſtus dominus noſter:

qui cum patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ regnat.

In eadem dominica de vacca:ari
ete vl capꝛa trium annoꝛũ: turture

Dñica In. L. Ber. II
nrienne ⁊ capꝛã trimã:⁊ arietem annoꝝ triũ:
turturẽ quoq; ⁊ columbã.Qui tollens vni/
uerſa hęc:diuiſit ea ꝑ mediũ:et vtraſq; ꝑees
contra ſe altrinſecus poſuit: Aues auteʒ nõ
diuiſit. Deſcẽderuntq; volucres ſuꝑ cadaue
ra: ⁊ abigebat eas Abꝛam. Cũq; ſol occuim
beret:ſopoꝛ irruit ſuꝑ Abꝛam:et hoꝛroꝛ ma/
gnus ⁊ tenebꝛoſus inuaſit eum. Cum ergo
occubuiſſet ſol:facta eſt caligo tenebꝛoſa:et
apparuit clibanus fumans: ⁊ lampas ignis
tranſiens inter diuiſiones illas. Quid ergo
ſigniſicent iſta frẽs: bꝛeuiter quãtũ dominꝰ
dederit:charitatis auribus veſtrę cupimus
intimare. Beatus abꝛaham: pater multarũ geñ.rr.
gentiũ a domino dict? eſt. Omnes em̃ gen/⸗
tes quę in chꝛiſtũ credunt et crediturę ſunt:
filij ſunt abꝛahę:imitando fidem:nõ naſcen
do ꝑ carnem. Ham ſicut iudęi ꝑ infidelitatẽ
degeneres facti ex filijs abꝛahę filij diaboli. Job. S.

⁊ ꝓgenies viperarũ ſunt in euangelio apel Mattb.z.

lati:ita ecõtrario om̃es gentes dum in chꝛi⸗-
ſtũ ſideliter credũt:abꝛahę filij effici merue/
H triennis ⁊ gries annoꝛum B
trium: ⁊ capꝛa triennis:et turtur vel colum/ prra
ba:ſiguram omniũ gentiũ ſtulerunt. DLicta
ſunt autẽ triũ annoꝛũ: quia omnes gentes
in trinitat erãt myſteriũ crediturę. Et Lquia
tota eccleſia catholica non ſolum habet ſpi/
ritales:ſed habet etiã ⁊ carnales: q́;uis non
nulli in trinitatẽ ſe credere dicant: carnales
tamẽ ſunt:quia crimina ⁊ peccata vitare dil⸗/
ſimulant. Quia ergo cum carnalibꝰ ſũt etiã
ſpiritales:ideo turtur ⁊ columba ſunt addi/
tę. In turture ⁊ columba:ſpiritales poſſunt
gniſicari: vt in illis tribus aialibꝰcarnales
intelligi. Ergo diligẽter attẽdite: qꝛ illa tria
aialia diuiſiſſe in duas ꝑtes dicit᷑ abꝛahã:et
cõtra ſe inuicẽ poſuiſſe.Aues ſcriptura inaͤ SGeñ.I5.
nõ diuiſit. Quare hoc frẽs?Quia in eccleſia
catholica carnales diuidunt᷑:ſpiritales oino
nõ diuidunt᷑: Et ſicut dicit ſcriptura:ↄtra ſe
inuicẽ ſᷣparant᷑.Quare carnales et diuiſi et
cõtra ſe poſiti ſunt?: Quia om̃ es luxurioſi et
amatoꝛes mũdi: cõtra ſe inuicẽ diuiſiões et
ſcandala hr̃e nõ deſinũt.Iſti ꝙ̊ diuidunt᷑:qꝛ
ſibi inuicẽ aduerſant᷑:aues aũt:id eſt ſpirita
les non diuidunt. Quare ſpiritales nõ diui
dunt᷑: Quia ẽ illis coꝛ vnũ: ⁊ ala vna ĩ deũ: Actj. ꝗ.
Eſt in illis vnum velle ac nolle: Allis eninm

erge

guoq; ⁊ columba;: Sermo I

am dicentẽ: Locutus eſt dominus
4 Abꝛam dicẽs: Sume mihi vaccã

ldiuimꝰ fratres chariſſimi ſcriptau⸗

as ſupꝛa diximꝰ auibus:ſimiles ſunt tur,
turi ſcilicet vł columbeę. In turture caſtitas:
in colum ba ſi implicitas veägnar. Omnes

enim in eccleſia catholica deum timentes:
⁊ caſti ſimpliceſq; eſſe ſignantur:⁊ cum pſal/
Jos. 54. Miſta dicere poſſunt. Quis dabit mihi pen/
nas ſicut columbę:⁊ volabo ⁊ requiſcaʒ?Et
Ps. 83. iterum: Turtur inuenit ſibi nidum vbi re/
ponat pullos ſuos. Et quãdo carnales qui
diuidi poſſunt: grauibus vitioꝛum compe-
dibus pᷣmuntur in mundo:ſpiritales diuer/
ſarum virtutũ pennis eleuant᷑ in altum: et
duabus velut alis:duobus ſcilicet ſᷣceptis:
MWatth. 22. diligendo deum ⁊ pꝛoximũ:erigunt᷑ in cęlũ:
YPbil.z. ⁊ cum apoſtolo dicere poſſunt: Moſtra autẽ
cõuerſatio in cęlis eſt. Et quotiẽs ſacerdos
dixerit: Surſum coꝛda: ſecuri ⁊ fidelit᷑ dicũt
ſe habere ad deum:quod valde pauci ⁊ rari
in eccleſia fiducialiter 1 cum veritate dicere
Señ.is. poſſunt. Ideo er 1
uiſit: quia ſpiritales quibus ſicut dixi ẽ coꝛ
Actj.4, vnum ⁊ anima vna:diuidi ⁊ a dei vel a ꝓxi/
. mi amoꝛe ſeparari nõ poſſunt:ſed cum apo/
Bo. S. ſtolo clamant: Quis nos ſeparabit a chari/
tate chꝛiſti? Lribulatio:an anguſtia:an ꝑſe⸗/
cutio?: Et cętera quę ſequũtur:vſq; ad id qð
dictũ eſt: Neq; creatura alia poterit nos ſe/
parare a charitate dei:quę eſt in chꝛiſto ieſu
domino noſtro. Spiritales ergo: nec toꝛ-
mentis ſeparantur a chꝛiſto: carnales vero
interdum etiam ocioſis fabulis feparantur.
“ Juos non ſeparat ner mugelie glaageintoe
vo ſeparat carnalis affectꝰ. S ilirales ner

dura frangunt: carnales etiam blanda coꝛ/

rumpunt. Diuiſit ergo abꝛahã illa anima/
lia in duas partes:aues autem non diuiſit.

D Cum autem occubuiſſet ſol:ſopoꝛ inquit ir /

Señ.5. ruit ſuper abꝛaham: ⁊ hoꝛroꝛ magnus et te⸗

nebꝛoſus nimis: et aparuit clibanus ardẽs
et fumans: et lampas ignis tranſiens inter
diuiſiones illas. Videte fratres quid ignis
iſte inter diuiſiones illas tranſiẽs dicit᷑: Tur
turem quoq; ⁊ columbam tetigiſſe non legi
tur. Veſpera illa:ſinem mundi ſigniſicauit:
Animalia illa:ſicut iam diximꝰ:typum om/
niũ gentium in chꝛiſto credentiũ ſtulerũt.
Quę tamen gentes:ſicut iam dictum eſt:qꝛ
in ſe non ſolum carnales: ſed etiam ſpirita/
les:id eſt non ſolum bonos: ſed etiam ma/
los habent:ideo animalia illa diuiſa ſunt:⁊
4 ignis tranſiuit ꝑ ea:ſm illud quod dicit apo
.Con.ʒ. ſtolus: Dies enim dñi declarabit: quia in
igne reuelabitur. Clibanus ille ardens ⁊ fu-
mãs ⁊ lampas igniſ:diem iudicij figurauit.
Et ideo ſuper beatum abꝛahã timoꝛ et hoꝛ/

o aues abꝛaham non di/ ſcent? Abi amatoꝛes luxurię:vbi raptoꝛes:

Bancti luguſtini de tempoꝛe

roꝛ tenebꝛoſus incubuit. Vnde intelligim⸗
ꝙ ſi in die iudicij iuſtus vix ſaluabit᷑: pecca/i. NPetri.4.
toꝛ et impius vbi parebũt: Clibanus ergo
ardens et fumans ſigniſicauit diem iudicij:
Diem inquam iudicij ĩ quo erit fletus ⁊ ſtri/
doꝛ dentium: in quo erit vlulatus ⁊ lamen/
tatio ⁊ tarda penitẽtia: quando mouebunt
fundamẽta montiũ:et ardebit terra vſq; aGd
inferos deoꝛſum: quando ſicut dicit beatus
petrus:Cęli ardẽtes ſoluent᷑:elemẽta ignis ⁊. Netri..
ardoꝛe tabeſcent:quando ſicut dominꝰipſe
in euangelio dicit:etiam virtutes cęloꝛũ cõ/
mouebunt᷑: quando ſol obſcurabit᷑: quãdo
⁊ luna non dabit lumen ſuum: ⁊ ſtellę cadẽt
de celo: Abi ſe tunc impij videbunt? Ubi
adulteri: vbi ebꝛioſi: vbi maledici ſe recos/

vbi ſuperbi ⁊ inuidi aparebunt? Quid infę
lices ꝓ ſua defenſione dicturi ſunt:quos to⸗/
tiens admonitos: ⁊ tamen imparatos dies
ille repererit? Cum ad illam archangeli tu/ 1· Theſſal.4.
bam omni buccina clarioꝛem: totus ſimul
cęperit mugire mũdus: cum ſicut dicit pꝛo/
pheta:venerit dominus ponere oꝛbem ter/
rę deſertum:et peccatoꝛes ꝑdere ex eo:quã/

do ſicut dicit ſcriptura: peccatoꝛes et impij Apod.14

mittent᷑ in ſtagnũ ignis: ⁊ fumus toꝛmẽto
rum illoꝛũ aſcendet in ſecula ſeculoꝛũ: Q&ui
tunc tremoꝛ: quę caligo: quę tenebꝛę crimi E
noſos quoſq; negligẽtes ac tepidos occupa 3
bunt?: Ne ergo ⁊ nos in iſtũ veniamus cruci
atũ animę: exꝑgiſcamur dũ coꝛrigendi tem/
pus eſt:⁊ voluntatẽ domini noſtri tanq; bo
ni ſerui ⁊ vtiles requiramꝰ: vt cum dies ille
iudicij quẽ clibanus ille ardens⁊ fumans ſi/
gniſicauit:tremẽdus ⁊ nimiũ etiã bonis ex/
paueſcẽdus aduenerit: nõ cum moꝛtalibus
quos illa animalia figurabãt: qui ꝑ diuer⸗/
ſas voluptatũ cõtentiones diuidi poſſunt:
flãmis vltricibus cruciemur in inferno: ſed
ſimplicitatẽ columbeę ⁊ caſtitatẽ turturis p/
ferentes:ſpiritalibꝰvirtutũ pẽnis eleuemur
in cęlum:ſᷣm illud qð ait aplus:Simul inqᷣͥt
rapiemur in nubibꝰ obuiã chꝛiſto in aera:et
ſic ſemꝑ cum dño erimꝰ: pſᷣſtante dño noſtro
ieſu chꝛiſto: cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia cũ patre ⁊
ſpirituſancto in ſęcula ſeculoꝛũ: Amen.

1. Theſſal. 4.

Item in eadem dominica Pome
ia de eo qð ſcriptum eſt in euange-
lio m Matthęum:Et ęcce duo ccci
ſedentes ⁊c̃.qᷣę habet᷑ inter ſerrñio

.⸗

gll

Plnorle
holteran
Mbenun
ſoicun
ticeon
losnatun
AOopam
gſanoop
1stauten
P gandin
ſolun vo
uslecor
peſtnseut
(intererl

nuhns ſnentüd

Nidonlu
mmenrüo
Noanuna
ſterfetine
puuneſt:
Dileros,
on hegtg
Amphusne
Citipo⸗
ſͤfanes
mn. nege
hunſtci
Mungigho
Maunde
mlkuenn
tenegt
tung
Cpnaneſa
enſinne

, ingegl

nes de erbis dñi. xvij.
SG. eria quarta In capite Jeiunij:
H A Cce fratres chariſſimi: deo ꝓpitio
1 8 tempus quadrageſimę venit: ⁊ ideo
bun NXogo dilectiſſimi: vt dies iſtos coꝛ/
ſn poꝛibus ſalubꝛes et animę medicinales ita
demu cum dei adiutoꝛio ſancte ac ſpiritaliter cele/
lnig en bꝛemꝰ: vt obſeruatio ſanctę quadrageſimę
nrinſe H non nobis iudicium pariat ſed ꝓfectum. Si
aic u n enim negligenter agimus:ſi nos menus oc-
late cupationibus implicamꝰ: ſi caſtitatẽ ſerua/
kacet re nolumus:ſi ieiunijs ⁊ vigilijs ⁊ oꝛationi ⸗
bus nõ inſiſtimus:ſi ſcripturas diuinas aut
enecoz ipſi non legimus: aut legentes alios non li/
gtoes: benter audimus: ipſa nobis medicamenta
nidinte conuertunt᷑ in vulnera: et inde habebimus
bosto⸗ iudicium: vnde potuimus habere remediũ.
osdies Et ideo rogo vos fratres chariſſimi ad vigi
gelitu 1 lias maturius ſurgite:ad tertiã: ad ſextam:
sſimul ad nonam: ante omnia cõuenite. Nullus ſe
ilcto a ſancto opere ſubtrahat: niſi quem infirmi
em ter⸗ tas: aut publica vtilitas: aut foꝛte certa et
eorquä/ B grandis neceſſitas tenuerit occupatũ. Nec
etimpi Ad⸗ . ſolum vobis ſufficiat quod in eccleſia diui
oꝛmeto⸗ nas lectiones auditis: ſed etiã in domibus
:Aui veſtris aut ipſi legite:aut alios legentes re
e gimnt K. quirite: et libenter audite. Recolite fratres
zeln Watth. 16. ſententis domini noſtri qua dicit: Si totuʒ
usnuc mũdum lucretur homo: animę autẽ ſuę de⸗
endikenn trimentũ patiatur: quã dabit cõmutationẽ
nanihbo peꝛo anima ſua? Et illud ante omnia memo/
jdieslle . riter retinete:⁊ iugiter expaueſcite quod ſcri
umansſi ptum eſt: Inpedimenta mũdi: fecerũt eos
bonise miſeros. Sic te occupabis i domo tua: vt
vtalbus non negligas anim tuam. Ad extremũ ſi
ſodiner⸗ amplius non:vł tantũ laboꝛa ꝓ anima tua:
n ſunt quãtũ pꝛo carne tua laboꝛare te conſideras.
0 ſi .· Jo. 2. Et liõ fratres chariſſimi nolite diligere mun/
eno⸗ . dum: neq; ea quę in eo ſunt: quia mundus
mnuns tranſit ⁊ cõcupiſcentia eius.QAuid autẽ per/
unt 1 manet in homine: niſi qð quiſq; aut legẽdo
inlint aut oꝛando aut bona opera faciendo ꝓ ani/
nnarn mę ſalute in theſauro cõſcientię ſuę recondi/⸗
ſonpſte derit: Infęlix enim voluptas:infglicioꝛ cupi
cüpanen ditas atq; luxuria: ꝑ tranſitoꝛiam dulcedinẽ

aeoc pᷣparant ſemꝑiternã amaritudigem. Abſti/
nentia vᷣo:vigilię:oꝛatiões atq; teiuniũ:per
Done beꝛeuiſſimas anguſtias ꝑducunt ad paradiſi
eange, delitias: quia non mentitur veritas quę in
n 8 Mattb. 7. euangelio dicit: Arta ⁊ anguſta via eſt quę
Aſand

*

Ber. LvV Freria. IIII. In capite ieiunii

ducit ad vitam:et pauci ſunt qui inueniurt
eam. Mec ꝑ latam viam diu gaudet᷑:nec per
anguſtã ⁊ aſperam longo tempoꝛe laboꝛat᷑:
quia ⁊ iſti poſt bꝛeuem triſticiam accipiũt yi
tam ęternam:⁊ illi poſt paruum gaudiũ pii⸗···
tiunt᷑ ſine ſine ſupliciũ.Et ideo fratres cha C
riſſimi in iſtis quadraginta diebus quaſi to
tius anni: cibaria animę noſtrę ieiunando:

legendo: vel oꝛando pꝛouidere debemus.

Nam licʒ per totum annum deo pꝓpitio le/
ctiones diuinas frequẽter ⁊ fideliter audia⸗
tis: in iſtis tamen diebus de pelago et flu
ctibus mundi huius quaſi ad poꝛtum qua⸗
drageſimę cõfugientes:debemus requieſce
re:⁊ lectiones diuinas in exceptoꝛio coꝛdis

noſtri cum ſilentio et pace ſuſcipere: vt deo

ꝓpitio ꝓ amoꝛe vitę ęternę vacantes:quic-/
quid in nauicula animę noſtrę ꝑ totũ annũ
multis tempeſtatibus:id eſt peccatoꝛũ flu/
ctibus: aut fractum: aut diſſolutũ aliquid:
aut coꝛruptũ: aut perditũ eſt:omni ſollicitu
dine in iſtis diebus reparare ſtudeamꝰ atq
cõponere. Et quia nos neceſſe eſt dũ adhꝛuc
in iſto coꝛpuſculo ſumus: ꝓcellas ⁊ turbineſ
ſeculi iſtiꝰ ſuſtinere: quotienſcũq; nos aut g
tempeſtates duriſſimas auertere: aut ꝑ vo/

luptates molliſſimas decipere voluerit ini-

micꝰ:ſemꝑ nos adiuuãte deo: cõtra ſe inue-
niat pparatos. Unde iterũ rogo vt occupa/
tiões ſeęculi huiꝰ in iſtis diebus ſanctę qua/
drageſimę ſi nõ poteſtis abſcidere: ſtudeat?
vel ex parte aliqua tẽperare: vt pᷣciſo dam /
no et gloꝛioſiſſimo fructu h̊ ſęculũ fugiẽtes:
ſubtrahatis aliquas hoꝛas occupationi ter
renę:in quibꝰ deo vacare poſſitis.Nam iſte
mũdus aut ridet nos:aut ridet᷑ a nobis:aut

acqeſcimus ⁊ deſpicimur: aut cõtemnimus

vt gterna Hᷣmia cõſequamur. Ac ſic aut con/
temnis ⁊ deſpicis mũdũ: aut acquieſcis et

hpmeris vel calcaris a mũdo. Sed melius eſt

vt calces mũdum:⁊ calcato eo gradũ tibi fa
cias ꝑ quẽ in ſublime cõſcendas. heęc enim
fratres chariſſimi quę pꝛo ſalute cõmuni de
veſtra obediẽtia ſᷣſumentes ſuggerimus: ſi
ſm veſtrã conſuetudinẽ ⁊ libenter auditis ⁊
fideliter implere contenditis:et paſcha cum
gaudio celebꝛabitis: ⁊ ad vitam ęternã fcli/
citer venietis. Qð ipſe pꝛeſtare dignet᷑: qui
cum patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ regnat ĩ ſęcu/
la ſęculoꝛũ: Amen.

Fodem die: Sermo 5

Ber. IVI Feria. IIII. In capite ieiuni Ber. II Ann

gatos:vel in diebꝰ ſanctę quadrageſimę:i

ne foꝛte aliquis ſibi ſumptuoſas cęnas:⁊ ex

ctos:⁊ plꝰ ð carne q; de aia cogitamꝰ:timeo

iut
Ser.L. VI. Dminus ⁊ ſaluatoꝛ noſter qualiter cellaria noſtra annis ſingulis replemus vñ nſin
ad eũ poſt multas negligentias ve· vno anno cibum habeat caro noſtra: putas na a
mmmirte debeamus fratres chariſſimi: p quãtum debemus recondere vnde in ęter/ nunl in
ꝓphetam nos hoꝛtatur ⁊ admonet dicens: num ſuſtentet᷑ anima noſtra? Et ideo fratreſ C D nnca
Ps.94. Vlenite adoꝛemus ⁊ pꝛocidamus ante dñũm vel iſtis paucis diebus recedant impedimæ nre Prel
⁊ ploꝛemus coꝛam domino qui fecit nos.Et ta mundi: quia ſcõm quod ſcriptũ eſt: mul/ huͤn ten
Joheł.⁊. iterum:Cõuertimini ad me in toto coꝛde ve tos negligentes miſeros faciunt: Recedat +☛
ſtro: in ieiunio ⁊ fletu ⁊ planctu. Dies enim carnalis leticia:recedant venenis plena mũ un⸗ ſen
ſanctę quadrageſimę fratres chariſſimi ſi di di huius blandimenta. Carnis gaudiũ mi/ ſunn
ligenter attendimus: vitaʒ ſęculi ſᷣſentis ſi / nuatur: vt animę lucra ſpiritalia pᷣparent᷑: Nentan
gniſicant:ſicut ⁊ dies paſchę ęternã beatitu pꝛopter illud qð ſcriptum eſt: Uęvobis qui Luc.ãAs. nmnd
dinẽ pᷣſigurant. Et quomodo in quadrage/ ridetisaunc:quia lugebitis ⁊ flebitis.Et il- m
ſima quaſi triſticiã habemus: vt in paſcha lud: Beati qui lugent: quoniã ipſi conſola/ Matth.. ninſnd
oꝛdine legitimo gaudeamꝰ:ſic ⁊ in hoc ſecu, bunt᷑. Tempus quod nobis furioſus tabu, ininen
lo q́;diu viuimus pęnitentiã agere debemꝰ*: lę ludus ſolebat auferre: lectio diuina inci/ nitnenn
vt in futuro poſſimus peccatoꝛũ indulgen / piat occupare.Ocioſis fabulis: et moꝛdaci/ uumun
tiam accipere:et ad ęterna gaudia ꝑuenire. bus iocis ⁊ detractiõibus venenatis: collo/ ſmingni
Sed ita debet vnuſquiſq; ꝓ ſuis criminibꝰ quia de ſcripturis ſancta ſuccedant.hoꝛaꝝ utlegtidl
ſuſpirare: lachꝛymas fundere: elemoſynas ſpacijs in quibus ſolebamus ſine vllo lucro Abeſefi
dare:vt deo auxiliante qᷓ;diu viuit ſemꝑ cri / animę detineri:viſitent᷑ infirmi: requirant᷑ i Pgugiln
mina ipſa conetur effugere.Sicut enim ſine carcere cõſtituti:peregrini ſuſcipiant᷑: ⁊ dii- Numut
minutis peccatis nullus vnq; aut fuit aut coꝛdes ad concoꝛdiam reuocent᷑.hec ſi faci/ mmiunen
eſſe poterit:ita ſine capitalibꝰ criminibꝰdo/⸗ mus frẽs:inde nobis parare poſſumꝰ medi/ lntno
nãte ⁊ auxiliãte deo oiĩmodis eſſe poſſum*? camenta: vnde nobis vulnera feceramus. lnrhe
B debem. Et vt hec obtinere poſſimꝰ: ſi nos Ante omnia in diebus ieiunioꝛũ quod ſole/ D hu liguotſen⸗
alio tẽpoꝛe impedimẽta mũdi detinẽt obli/bamus pꝛandere: pauperibus erogemus: dnpsen

Cijn zoſolusbon

Nz.i. domini lege ſicut ſcriptũ ẽ: die noctuq; me/⸗ quiſitis ſapoꝛbus epulas ſtudeat parare: nittnetb
diliitemur: ⁊ ita coꝛ noſtrũ diuinę legis dulce / ⁊ coꝛpoꝛi ſuo magis cõmutaſſe q; ſubtraxilſ/ mninasda
dine repleamus: vt in nobis nullũ locũ vir ſe ciboꝛum abundantiã videat᷑.Nihil ꝓdeſt ſbenrie
tutibus vacuũ:quem obtinere poſſint vitia tota die longum duxiſſe ieiunium: ſi poſtea Menn deu
relinquamus. Sicut enim tempoꝛe meſſiũ ciboꝛum ſuauitate vel nimietate anima ob/ (lnzettd
vel vindemiarũ:vnde caro noſtra poſſit ſu/ ruatur. Ilico mens repleta toꝛpeſcit: et irri/ Peledens Ktit
ſtentari colligitur: ita in diebus quadrage/ gata coꝛpoꝛis noſtri terra: ſpinas libidinũ ſins ecunciesvo⸗
ſimę quaſi in ſpiritali vindemiarũ vel meſ/ germinabit. Sit ergo temperatus cibus: et tedanad
ſium tempoꝛe: vnde anima noſtra in ęternũ nunq; nimium venter repletꝰ: Et plus ſem/ ne Nn
poſſit viuere cõgreget᷑:Quia ſicut negligẽs per de cibo coꝛdis q; de cibo coꝛpoꝛis cogite lotcrvobei
quiſq; ſi opoꝛtuno tempoꝛe nihil collegerit: mus:quia intus ĩ homine interioꝛe facti fu/ che T
totum anni ſpacium fame toꝛquebit᷑: ita mus ad imaginem dei:in carne autem de li/ Moota
qui hoc tempoꝛe ſpiritale triticum et cęleſte mo terrę ſumus foꝛmati. Et videte fratres ſorinpeniͤ⸗
muſtũ ieiunando: legendo: oꝛando in hoꝛ ſi iuſtum eſt vt caro nr̃a de terra facta inter/ uſati
reis animę ſuę ꝓuidere et cõgregare negle dum bis in die capiat cibum: ⁊ anima i qua K
xerit:in ęternũ duriſſimã ſitim: et crudelem imago dei eſt vix poſt plures dies accipiat (Nonde
inopiam ſuſtinebit. Certiſſime ſcitote fra⸗ dei verbum: cum tamen expediat nobis: güäftn
res chariſſimi: quia qualis eſt caro ꝗͥ poſt vt amplius dei imaginem in nobis q; no- einmin
multos dies percipit cibum: talis eſt anima ſtra carnẽ honoꝛare debeamꝰ. Qui enim de Attrii⸗
gquę aſſidue non paſcitur verbo dei.Et quo ſola carne cogitãt:beſtijs ⁊ pecoꝛibꝰ ſimiles SS
modo caro per famẽ ⁊ inopiam tenuis ⁊ ſi · ſunt:⁊ qͥ ita agunt:iã in ſe dei imaginẽ cõtri/ SFen
ca velut quoddam ſimulacrum efficitur: ita uerunt. Caro & velut ancilla gubernet᷑: ⁊ aia (r de
⁊ anima ſiverbi dei cibo non paſcitur:arida tanqᷓ; dña legitima reſiciat᷑. Mã ſi alit᷑ factũ wwe
⁊inutilis ⁊ ad nullũ opus bonum congrua fuerit: ſi non aòſcimꝰ nos ad imaginẽ dei ſa b Cn
inuenit᷑. Conſiderate fratres: et ſi hoꝛrea et Nhil

—Qcef Prnenen n ſotg⸗ Oml P e⸗⁵

dunz. Bermo LVII Feria. v. poſt do. in. . Z

u ne nos ſpirituſſanctus per ꝓphetam arguat (Feria quinta poſt dominicam
dentie Pö. 48. dicens: Et homo cum in honoꝛe eſſet nõ in- in Quinquageſima de pęnitentia:
MWãl eq ktellexit: cõparat ẽ iumentis inſipientibus: Bermo 44l Ser. LVII.
tan wfm E ⁊ ſimilis factus eſt illis. Cectiones diuununuaeas MMVä
ini ⁊ in eccleſia ſicut cõſueſtis audite:⁊ in domi Epe aduertimꝰ dilectiſſimi fratres A

. .
Nüchn bus veſtris relegite.Si aliquis ita fuerit oc/

nõnullos ex vobis cõmunionẽ eccle

un lai cupatus: vt ante refectionẽ ſcripturę diuing dſiaſticã declinare: ⁊ hoc intelligo ſie⸗
ncnenegenni non poſſit inſiſtere:non eum pigeat in cõui// ri ex cõſcientia grauium atq; ingentiũ pecca
Amgulün uiolo ſuo aliquid de diuinis ſcripturis rele/ benm. nde admoneo vos dilectiſſimi:qð
Enmnſun gere:vt quomodo caro paſcit᷑ cibo:ſic reſici · pꝛauum eſt hoc in ſalubꝛi conſilio duplicat᷑:
t Vonhsel auttur anima dei verbo:vt totus homo:id eſt quia homines iſta facientes:⁊ delictoꝛũ ſar/
tfhnget 2 exterioꝛ ⁊ interioꝛ: de ſancto ⁊ ſalabꝛi con/ cinã cumulant:⁊ munus eęternę ſalutis amit
olipienſe uiuio ſatiatus exurgat. Ham ſi ſola caro re- tunt. Hoc eſt enim reatum congregare:⁊ re/
desfnbſusin ſicit᷑: ⁊ aia dei verbo nõ paſcit᷑:ancilla ſatiaek mediũ deuitare. Ergo vos dilectiſſimi fra-
lenodiuinine dña fame toꝛquet᷑. Et hoc q; ſit iniuſtum: tres hoꝛtoꝛ atq; cõmoneo: vt ſiquis ex voꝝ.
balsranocng e ſanctitas veſtra nõ poteſt ignoꝛare.Et ideo bis cõſcius criminum ſuoꝛum indignum ſe
SNnentorc ſicut iam dixi:lectiones diuinas illo deſide /- cõmunione eccleſiaſtica putat:dignũ ſe eſſe
lugedn bon rio legere ⁊ audire debetis:vt de ipſis in do faciat.Dicitis:quomõ aliquis dignuʒ ſe fa/
RK1 mibus veſtris: ⁊ alibi vbicũq; fueritis etiaʒ/cere poſſit: Quomodo niſi vt erroꝛes pꝛiſti/
ümeatinn loqui et alios docere poſſitis: vt verbũ dei Onos relinquat et pęnitentiam petat:vt qui
iſuläninutnt velut munda animalia cogitatione aſſiduas criminũ ſuoꝛũ ſoꝛde pollutus eſt: ex homo⸗ id eſt coõfeſſõis
Peribrſir ruminantes vtilem ſucum: id eſt ſpiritalem logeſis ſatiſfactione mundet᷑. Nec illud ſer· B
ZMõ ſenſum ⁊ vobis ſumere ⁊ alijs deo auxilian uet vt ĩ extremo vitę ſuę tempoꝛe tũc pęni/
laen ms te ꝓpinare poſſitis: vt in vobis impleat᷑ i / tentiam petat:quando iam agere non poſ-
mnoile! Ps. 22. lud quod ſcriptũ eſt: Et calix tuus inebꝛiãs ſit. Inutilis eſt eniʒ dilectiſſimi iſta perſua/
ruseemg Göelarans eſt: Implẽtes illud quod beatꝰ ſio. Parum eſt peccatoꝛẽ pęnitere:niſi peni/
alect Kor10. apoſtolus hoꝛtatur admoner dicẽs: Siue tentiã ꝑegerit. Ad emẽdanda enim crimina
N mmãducatis ⁊ bibitis:ſiue aliud quid facitis: vox penitentis ſola non ſufficit: NHam in ſa/
RKZ omnia ad dei gloꝛiã facite.Si inſirmitas no nſfactione ingentiũ peccatoꝛum non verba
ai ſibintd ꝓhibet: qtidie ieiunate: ad vigilias alacri ? tm̃ ſed opera querunt᷑. Datur quidem etiaʒ
unumlet feruenti deuotiõe cõſurgite: ꝓpter illud qd in extremis pęnitentia: quia non poteſt de/
Enind ſcriptuʒ eſt: De nocte vigilat ſ puũs meus ad negari:ſed auctoꝛes tamẽ eſſe non poſſumꝰ
en . ton Ps. 5. te deus.Et iterũ: Ad te oꝛabo dñje mane: et ¶qui ſic petierit mereat᷑ abſolui. Quõ eniʒ
lo ui Ns. u8. exaudies vocẽ meã. Et iterũ: Media nocte agit pęnitentia lapſus? Quõ agit pęnitẽtiã
ehin⸗ h ſurgebam ad conſitendum nomini tuo do/ in extremis vitę finibꝰ ↄſtitutus? Quõ pęni
de⸗ mine. Ad quam rem etiam dominus et ſal - tentiã agere poſſit: qui nulla iam ꝓ ſe ope⸗
e Cpuu . uatoꝛ noſter in euangelio hoꝛtat᷑ admonet ra ſatiſfactionis operari poteſt? Et ideo pę/
– dicens: Vigilate ⁊ oꝛate:ne intretis in tem· nitentia quę ab infirmo petitur: infirma ck⸗
mar u pptationẽ:quod ipſe pſᷣſtare dignet᷑:cui eſt o Pęnitentia quę a moꝛiente tantũ petitur:
run noꝛ ⁊ imperiũ cum patre et ſpirituſancto in timeo ne ipſa moꝛiatur. Et ideo dilectiſſimi
ſi⸗ de ſſecula ſeęculoꝛũ: Amen. qquicuq; inuenire vult miſericoꝛdiã dei:ſanꝰ
unttun 4 aeaeaggat pgnitentiã in hoc ſęculo: vt ſanus eſſe
mtum 4 tem de Jeiunio alius ſermo fa/ valeat in futuro.
ne ce ctus ad fratres in heremo; quiubbbhb —
chtintu bet᷑ inter ſermones ad eoſdeʒ xxiij. ¶ Eodem die De penitentia: Ser⸗
unylun Item eodem die Homelia deeo ego vos fratres chariſſimi: vt ſi foꝛ A
ainallſini geſeripth eſtin euangeliog m Ma ⸗ te aliquis ex vobis vt ſe habet hũa/
temntit thęum: Cum ieiunatis: Nolite . na fragilitas calliditate diaboli ſu/
filliin gquͦę habet᷑ libꝛo ſecũdo de ſermone perats: ⁊ capitalibus criminibus inuolu/
ingi Domini in monte ca.xui. H tus: m qð aplus ait: templũ dei in ſe viola/ 1.⸗Cor J. 3

Bermo LvVIII Feria. V. poſt do. in. L. S

do deſtruxerit: de dei mĩicoꝛdia nõ deſꝑet:
ſed cito de malo iniquitatis ſuę cõſurgat:ne
cõſuetudine peccandi in ipſis ſe ruinis ſuis
ſepeliat. Nõ em̃ qui peccauerit:ſed qͥ in pec
catis ꝑſeuerauerit: odibilis ⁊ abominabilis
deo erit. Mam vt de indulgentia diuina ne/
mo diffidat: dominꝰ nos ꝑ ꝓphetã velut pr
Eʒec.sʒ. pijſſimus conſolat᷑ dicens: Nolo moꝛtẽ pec/
catoꝛis:ſed vt conuertat᷑ et viuat.Et illud:
Eʒecbᷣ.iSs. Impietas impij non nocebit ei:in quacũq;
die conuerſus fuerit ab impietate ſua. Sed
iſta tã magna miſericoꝛdia tunc nobis ꝓeſt:
ſi non tardamus cõuerti ad dominũ:nec cri
B mina criminibꝰ ſuꝑaddimꝰ.DNeniq; etiazʒ in
ipſis vulneribus vel fracturis coꝛpoꝛũ:inſir
(* mitates cognoſcere poſſumus animarũ.Si
enim alicui pes frangatur aut manus: cum
laboꝛe ſolet ad pꝛiſtinũ officiũ reuocari. Si
vo ſecũdo ⁊ tertio ⁊ adhuc frequẽtius in eo/
dem loco membꝛa ipſa frangant᷑:põt intelli
gere charitas veſtra cum quãtis doloꝛibus
vulnera ipſa curanda ſunt:⁊ tamẽ poſt lon-/
gas ⁊ multas tribulatiões vix erit anteqᷓ; ad
pꝛiſtinũ ſtatũ membꝛa ipſa valeãt reuocari.
Similis ratio in animarũ fracturis ſeu vul/
nerib eſſe credenda ẽ. Si ſemel alids vel ſe/⸗
cũdo peccauerit:a ſine aliqua diſſimulatiõe
ad pęnitentię medicamẽta cõfugerit:pꝛiſti /
nam incolumitatẽ ſine aliqua moꝛa et foꝛſi/⸗
tan ſine aliqua fęditate recipiet. Si vᷣo pec/
catis peccata cęperint addi:⁊ animarũ vul/
nera magis tegendovel defendendo putre/

ſcere:qᷓ; cõfitendo ⁊ pęnitendo curari:timen

dum eſt ne in illo impleat᷑ illud qð aplus di/
Bo. 2. xit: An ignoꝛas quia benignitas dei ad pę/
nitentiã te adducit? Tu aũt ſcõᷣm duriciam
coꝛdis tui ⁊ coꝛ impęnitẽs theſauriʒas tibi
irã in die irę ⁊ reuelationis iuſti iudicij dei.
CSed foꝛte cogitat aliquis tam grauia ſe ad/
miſiſſe peccata:vt iam dei miſericoꝛdiã pꝛo/
mereri non poſſit. Abſit hoc a ſenſibus oĩm
peccatoꝛũ. O homo quicũq; illã peccatoꝛũ
multitudinẽ attendis:cur ⁊ om̃ipotentiã cę
leſtis medici nõ attendis? Cum em̃ deus ve
lit miſereri quia bonus eſt:⁊ poſſit qꝛ omni/
potens eſt:ipſe contra ſe diuinę pietatis ia/
nuã claudit:qui deũ ſibi miſereri aut nõvel/
le aut non poſſe credit:eũq; aut bonum aut
oĩpotentẽ eſſe diffidit. Memo ergo nec poſt
centũ peccata:nec poſt mille crimina de mi/
ſericoꝛdia diuina deſperet.Sic tñ nõ deſpe/
ret:vt ſine vlla moꝛa deũ ſibi repꝛopitiari fe

ſtinet: ne foꝛte ſi cõſuetudinẽ peccandi fece/

rit: etiam ſi velit de diaboli laqueis liberai
nõ poſſit. Dauid em̃ qui ⁊ rex ⁊ ꝓpheta di⸗ 2. Regi.n.

uino munere ſieri meruit: poſt tantã gratiã eteiz.
ita pꝛęuentus eſt:vt nõ ſolũ adulteriũ com/

mitteret: ſed etiaʒ homicidiũ ꝑpetraret: nec
tñ ſe ad hoc reſeruauitvt in ſenectute ſua ad
pęnitentię medicamẽta cõfugeret: ſᷣ ſtatim
cilicio ꝓſtratus:cõſperſus cinere cũ ingenti

rugitu ⁊ gemitu pęnitentiã agens:impleuit

illud qð ipſe in pſalmis dixerat: Lauabo ꝑ Ns. ;.

ſingulas noctes lectũ meũ:lachꝛymis meis

ſtratũ meũ rigabo.Et iterũ:Cinerẽ ſicut pa s. io.
nem manducabã: et potum meũ cum fletu

miſcebã. Et quia pęnitentiã agere moꝛtike/
ra ſecuritate nõ diſtulit:cito in ſe dei miſera

tionẽ ita reuocauit: vt non ſolũ regnum nõ
amitteret:ſed etiã ſanctiſpũs donũ recipere

Amererer. Safafe eMalians aulvncat: Ego

in militia poſitus ſum:vxoꝛẽ habeo:et ideo
pęnitentiã agere quomodo poſſum? Quaſi
nos quando penitentiã ſuademus hoc di-
camus: vt vnuſquiſq; magis ſibi capillos
ſtudeat auferre:⁊ nõ peccata dimittere:⁊ ve
ſtimenta potius euellat qᷓ; moꝛes. Qui hac
diſſimulatione decipere ſe magis qᷓ; excuſa/

„⸗ :

re conatur:attẽdat: qꝛ regem dauid nec ho/ 2. Beg 12.

noꝛ regni:nec dignitas veſtimenti ad pęni/

tentiam agendam potuit impedire. Achab 3. Begl. 2
quoq; rex ſacrilegus:de quo ſcriptura dicit:

ꝙ nõ fuerit alius talis qͥvenundatꝰ ſit vt fa⸗/
ceret malũ contra dominũ: poſteaqᷓ; depꝛa/
uatus ab vxoꝛe Jezabel abominabilis doo
factus ẽ:interfecto ⁊ lapidato naboth ieʒra⸗/
helita:cum vineã eius vellet inuadere:caſti
gatus a ſancto helia:ſciſſis veſtibus cilicio

indutus eſt: inclinato capite penitentiam

egit. Pꝛo qua re ſtatim ſermo dei ad heliam

factus eſt dicens: HNonne vidiſti humiliatũ Abi.5.
achab coꝛã me? Quia inquit hũiliatꝰeſt mei

cauſa:nõ inducã in diebus eius malũ. Con
ſiderate fratres:quia ⁊ ipſe quãlibet ſacrile/

gus:nõ reſeruauit vt poſt lõga tẽpoꝛa pęni/

tentiã ageret:ſed ſtatim ſacriſiciũ contriti ⁊
hũiliati coꝛdis deo offerre nõ diſtulit. Qui
vtiq; ſi poſtea in illa hũilitate quã cęperat
perduraſſet: nunq; ab illo dei miſericoꝛdia E
diſceſſet. Manaſſes quoq; rex ſicut in ſcri/ 4. Beg . 21.
pturis legimuſ:tam ſacrilegus ⁊ impijſſimꝰ
fuit:ſicut de illo ſcriptũ eſt:vt totam hieru/

ſalem omni iniquitate repleuerit: et tamen

poſt hęc in captiuitatẽ ductus ⁊ in carcerem

Uhn, i nek

e.

s ifneaun
engu
deioniwsß
ugluci
1ur ttanlis
niſe co
ſtiſogtuin
ſentaspen
Gctadſal
ſufteuße
lenucyt
ſuſloun
Minnere

eplie

eſenpolun
ſedins
ſelzanmin
Gtleodi
gigenſe
fit Ki
glanwerr
leglifi
lokeragle⸗
ſgclſct
manaſenp
lenniagen
einaennae
laapilisai
tiſnstan
Neiitpanan
lenmurna
ſgenandbe
leoftanese
deigiuro
Civinsyvel
Hoikheen
ſtrot
lelntnicg
ſceſttans
henindel
Nharpe
Mineri
ſboce

thennt
Mahelign
4 R
ndenni⸗
et
W Unihn
'nagntts
lnetne

Dielamone do⸗ 9 OCe HS .
en Pr aeerAirr ,n. e.

Aen Ber. LIX Feria ſexta poſt de

ibenn 2. Paralt.56. miſſus: cum grandi humilitate pęgnitentiam

en Nr re agens:ita gratiã dei obtinuit vt mereret᷑ irt
gtien dei amicos poſtmodũ numerari. Meretrix ¶ Item in eadem feria Homelia de
ca quoq; illa quę pedes domini lachꝛymis la eo qð ſcriptum eſt in euangelio m
menet Zudj.7. uit ⁊ capillis ſuis exterſit:vbi celeſtẽ medicecid Matthęum:Cum oꝛatis:nõ eritis
eſlunc veniſſe cognouit: vltro ſe ingeſſit indomũ ſicut hvpᷣocrite griſtes ⁊c̃.quę habe
lann vbi rogata non fuerat: et quę pꝛius fronto/ tur libꝛo.ij.de ſermone dni in mon
ingeni ſa erat ad perditionem:poſtea frontoſioꝛ fa te.ca.iiij.et.vx. =
npeeut cta eſt ad ſalutẽ: et ideo audire meruit qð ei C fei
uabon bi⸗ oia fuerint peccata dimiſſa. NHec ipſa ſe ad ¶Item in eęadem feria alia PHome-
s ne reſeruauit vt in fine vitę ſuę pęnitetʒtiã age- lia de eo qð ſcriptũ eſt in euangelio
ſutpe pün ret: ſed dum adhuc peccare poterat: ſic doo ſm WMatthęum: Cum introiſſet ie/
n fetu inſpirante voluit peccata deſerere: vt ilam ſus Caphar̃naũ ⁊c.quę habet inter
morne de adulterijs ſuis non neceſſitas fubtrabhe- ſermones de Uerbis omini. vj.
imiſera ret ſed voluntas. Multos adhuc in ſcriptu/
numns ris diuinis poteramus inuenire:qui poſt in Feri ſexta poſt dominicã iauin:
recigetr ſinita crimina pęnitentiaʒ agentes in ſe dei quageſima: de eo að ſcriptum ?ſt in
tEgo miſericotdiã ꝓuocauerint: et non ſolum ad euangelio ſmn Mattheu: Audiſis
etiged pꝛioꝛem ſed etiam ad melioꝛẽ ſtatum redie, quia dictũ eſt:Diliges ꝓximũ tun.
Auaſi rint. Sed quia longũ eſt ire ꝑ ſingulos: iſtt ⁊c Germo 1 BSBeimo. LIXXk
hoedi⸗ quattuoꝛ quos nominauimus ſatis abun/ *
cpillos deq ſufficiunt: vt agnoſcamus qð dominꝰ Radum eſſe aliquẽ ĩ phariſęoꝛũ iu/ A
eNe noſter qui et dauid poſt tam graue peccatũ ſticia ꝗᷓ ad legẽ pertinet:hinc intelli/
Quihac indulſit: et achab ſacrilego rege pepercit:et glt᷑: ꝙ mlti homies eos etiã a quibꝰ
petclla manaſſen poſt innumerabilia peccata pęni/ diligunt᷑ oderunt: ſicut luxurioſi filij paren/⸗
Anecho ude tentiã agentẽ inter amicos ſuos reputauit: tes coercitoꝛes luxurię ſuę.Aſcẽdit & aliquẽ
dpgi et meretrici quę lachꝛymis pedes rigauerat gradum qui pꝛoximum diligit: quis adhuc L
. Achab 54 ⁊ capillis ſuis terſerat totum indulſit. Qui ogerit inimicũ:eius autẽ imperio qui venit Matth. 5.
unadict: em̃ iſtis tantis ac talibus peccatoꝛibꝰ veniã legem implere nõ ſoluere: perſiciet beniuo/
ſtrtp dedit: paratus eſt ⁊ nobis ſi in veritate con/ lentiã ⁊ benignitatẽ cum eam vſq; ad inimi
idenn uertimur nõ ſ olũ peccata dimittere: ſed etiã ci dilectionẽ ꝑduxerit.Mã ille gradus q;uis
blisdes Feternam beatitudinẽ dare.hec ergo cogitã/ noõnullis ſit tã paruus:eſt tamẽ vt cũ publi⸗
etbien tes fratres chariſſimi: quãtum poſſumus cũ canis poſſit eſſe cõmunis. Hec qð in lege di
laelf dei adiutoꝛio laboꝛemus: ne nobis aliqua ctum eſt: Oderis inimicũ tuuʒ:vox iubẽtis
* crimina vel capitalia peccata ſurrepant. Si iuſto eſt accipiẽda: ſed ꝑmittentis infirmo.
od vo in hoc malo fuerit aliquis diabolica cal- Sic aũt diligẽdus eſt inimicus:non inquã⸗
Nai liditate ꝓſtratus:pꝛiuſq;; crimina ipa ꝑ con⸗/ũ̃ inimicus:ſed inquãtũ homo eſt:vt ei hoc
uaͤbe in z ſuetudinẽ conualeſcant: remediũ ſibi in die wvelis ꝓuenire qð tibi:id eſt vt ad regnũ coꝛ/
humſiti neceſſitatis acquirat: ⁊ cum ingenti rugitu rectus reuocatuſq; ꝑueniat. Pꝛoximꝰ eſt au
urihn et gemitu deũ ſibi recõciliari cõtendat. Nec tem omnis homo. Omnes ꝓximi ſumꝰ cõ/
ni.ln erubeſcat pęnitentiã agere:qui non erubuit ditionetertenę natiuitatis ⁊ moꝛtalitatis:⁊
heſano pęnitenda cõmittere:ſed cito ĩ ſe bonis ope/ etiã ſpè celeſtis hęreditatis: quia neſcimus
oaen ribus cõtendat dei imaginẽ reparare:vt int quis quid futurus ſit: quoniam aut iudęus
oonm filios mereat᷑ agnoſci a pf̃e: ne ab illa ęter aut hęreticus: aut paganus: foꝛte em̃ ꝑ mi/
fult uu MWattb. 22. na beatitudine excluſꝰ:⁊ a cõuiuio nuptiali ſericoꝛdiã dei conuertet᷑ ad deũ: ⁊ inter ſan/
ni Gan ꝓiectus:ligatis manibus ⁊ pedibus ꝓijcia / ctos pꝛimũ locũ habere merebit᷑. Qð in le-
ienadil tur i tenebꝛas exterioꝛes:vbi ẽ fletus et ſtri- ge dominus nõ inimicos:ſed inimicũ pꝛęci/
ſatnſct doꝛ dentiũ:ſed magis medicamẽtis pęnitẽ/ pit odiri: vt qui ſpiritales erant in lege ſolũ
inptſin tię humilitatis vel cõpunctionis ad ſanita ,/ diabolũ odio haberent:cuius odiũ chꝛiſtus
unn bien⸗ tem pꝛiſtinam reuocatus:⁊ bonoꝛũ operum non venit ſoluere:ſed adimplere. Ego autẽ B
eamd Watth. 25. magaritis oꝛnatus audire mereatur: Euge dico vobis: Diligite inimicos veſtros: bene
nanumn ſerue bone ⁊ ſidelis:intra in gaudiũ domini

00. In. L. O„R

tui:Amen.

facite illis qui oderunt vos. Multi cepta
h

BGancti dlu guſtini de ten

ga.

po

oꝛare nobis pcipit᷑: cũ dñs etiã ꝓ gſecutoꝛi/

tione ꝑſeuerantiũ ĩ peccato: vt ita oꝛdinent᷑

dei:ſua imbecillitate non ſanctoꝛũ viribus: bus nr̃is nos oꝛare iubeat. Quę ſolui q̃ſtio irl
eſtimãtes:putant eſſe impoſſibilia quę ſce nnon põt:niſi fateamur eſſe aliqua peccata in ipnai
pta ſunt:⁊ dicũt ſufficere virtutibꝰ nõ odiſſe fratribus inimicoꝛum ꝑſecutione grauioꝛa. 65 Ngtine
inimicos:cęterũ diligere plus pᷣcepi qᷓ; hũa /⁊GFratres autẽ chꝛiſtianos ſigniſicari: multis 1 lilecgloe
na natura patiat᷑.Scienduʒ eſt ergo chꝛiſtũ diuin arũ ſcripturaꝝ documẽtis ꝓbari poot. guſhint
r. Regl. 24. nõ impoſſibilia ſcipere:bᷣ ꝑfecta quę dauid Deccatü ergo frattis ad moꝛtẽ puto eſſe: cũ gefen
2. Begi. 18. fecit in ſaul abſalon. Stephanꝰ quoq; mar poſt agnitionẽ dei ꝑ gratia dñi nr̃i ieſu chꝛi/ nckonin
Actj.⁊. tyꝛ ꝓ inimicis ſe lapidãtibus depꝛecatus ẽ: ſti quiſq; opugnat fraternitatem: et aduer⸗ fümurfi
Bo. . et paulus anathema eſſe cupit ꝓ pſecutoꝛi/ ſus ipſaʒ gratiã qua recõciliatus eſt deo: in⸗ mrinpen
bus ſuis.Hheęc autẽ ieſus ⁊ docuit et fecit di / uidentię facibus agitat᷑. Peccatũ aũt nõ ad gtinimpt
Ludj.2ʒ. cens: Pater ignoſce illis. In reliquis operi moꝛtẽ eſ: ſi quiſq; non amoꝛẽ ad fratrẽ alie/⸗ tanunt
bus bonis interdũ põt aliquis qualẽcunq nauerit:ſed officia fraternitati debita: ꝑ in/ flewen/
excuſationẽ ſtendere: habẽda vᷣo dilectiöe fſirmitatẽ aliquã auimi nõ exhibuerit. Qua Aenu
nullus ſe poterit excuſare. Poteſt mihi ali · pꝛopter ⁊ dñs in cruce ait: Pater ignoſce il- Lud.ꝛ3. muͤntio⸗
quis dicere:non poſſum ieiunare: nunquid lis:quia neſciũt quid faciũt.Nondũ em̃ gra ckni
poteſt dicere:non poſſum amare? Poteſt di ſpũſſancti ꝑticipes facti: ſocietatem ſi ancere nenſf
cere pꝛopter infirmitatem coꝛpoꝛis mei non fraternitatis inierant. Et beat ſtephanꝰ in Aci.7. Cnuedce
poſſum a vino ⁊ carnibꝰ abſtinere: nũquid actibus apłoꝝ oꝛat pꝛo eis a quibꝰlapidat᷑: —R
poteſt dicere: non poſſum diligere?: Poteſt quia nondũ chꝛiſto crediderãt: neq; aduer/ *
aliquis dicere:virginitatẽ nõ poſſum ſerua ſus ulã cõmunẽ gratiã dimicabãt. Apoſto/ HMZ h
re: põt dicere nõ poſſe res totas vendere et lus vo paulus ꝓpterea credo non oꝛat pꝛo deücis
pauꝑibus erogare:? Hũquid põt dicere:non alexãdro: qꝛ frat᷑ erat et ad moꝛtẽ: id eſt qͥ in 4 ſebein
poſſum diligere inimicos:? Hõ em̃ ibi aut pe fraternitatẽ inuidentia opugnãdo peccaue Ee H
des laboꝛãt currendo:aut aures audiendo: rat. Pꝛo his autẽ qui nõ obꝛuperãt amoꝛẽ: fukag
aut manꝰ operando laſſant᷑:vt nos ꝑ ibſam ſed timoꝛe ſubcubuerãt oꝛat vt eis ignoſco minann
excuſationẽ laboꝛare conemur. NHon nobis tur. Sic em̃ dixit: Alexãder ęrariꝰ multa ma 2.Timotb.4 ſande
dicit᷑: Ite ad oꝛientẽ ⁊ quęrite charitat᷑: na/ la mihi oſtẽdit: reddet illi deꝰ ſᷣm oꝑa illius eli
uigate ad occidentẽ: ⁊ inueniet dilectionẽ. quẽ ⁊ tu deuita. Aalde em̃ reſtitit ſermoni⸗ kinſelani
Intus in coꝛde nr̃o eſt: vbi redire iubemur bus noſtris: Dheinde ſubiũgit ꝓ quibꝰ oꝛat fihtuiigu
Eſa. 46. dicẽte ꝓpheta: Redite pᷣuaricatoꝛes ad coꝛ. ita dicẽs: In pᷣma mea defenſiõe nemo mi/ ecochisdan
Mõ em̃ in longinquis regionibꝰ inuenit᷑ qd hi affuit:ſed om̃es me dereliquerũt: nõ illis ſinontl
Matth.5. q nobis petit.Et oꝛate ꝓ ꝑſequẽtibus et ca imputet᷑.Et nota ꝙ aplus non ait reddat:- lstſineis⸗
lünmiantibus vos. Quid aliud pꝛo inimicis reddet illi deus ſᷣm opa eius: qð verbũ pꝛę⸗ Alfolbroc
2. Timotb.⁊. oꝛandũ ẽ:niſi hoc qð ait apłlus: Vt det illis nũciantis eſt:nõ impcantis: ſicut de illa hy/ Sialton
de pęnitẽtiã ⁊ reſipiſcãt a diaboli laqueis a pocriſi iudęoꝝ eſt dictũ:cui euerſionẽ imine nnoine
q̊ capti tenent᷑. Sed hic merito mouet: qus re cernebat: Percutiet te de paries dealba/ Actl. 2· s berrinad
uic pcepto dñi nõ ſic aduerſum: qð ⁊ in p- tæę. Querit᷑ autẽ quõ huic ſcepto quo nobis e mrone,li
yphetis inueniunt᷑ multę impᷣcatiões aduer/ idbek: D te pꝛo ꝓſequẽtibꝰ ⁊ calũniãtibus Matth.ꝭ. ſechd 1
ſus inimicos:ꝗᷓ maledictiões putant᷑: ſicuti· gvos:illud nõ eſt cõtrariũ: qð in Apocalypſi lt flis
Ps. 6S. eſt illud: Fiat menſa eoꝛũ coꝛam ipſis in la- legit᷑: martyꝛes oꝛare deũ vt vindicent᷑: Sʒ Apod.s. unntde
queũ:⁊ cętera ꝗͥ ibi dicunt᷑: Et iohãnes apo hoc quẽpiam mouere nõ opoꝛtet. Quis ei Reeßmites
1. Job. 5· ſtolꝰ ait: Qui ſcit fratrẽ ſuũ peccare peccarũ audeat affirmare cũ illi ſancti càdidati ſe vi/ Monleonb
nõ ad moꝛtẽ:petat⁊a dabit᷑ ei vita peccãti nõ dicare petiuerũt: vtrũ cõtra ipſos homines Sihomithe
ad moꝛtem. Eſt peccatũ ad moꝛtẽ:nõ ꝓ illo an ↄtra regnũ peccati petierint? M ipſa efſf fadetpi
dico vt roget quis. Vbi pꝛimo videndum: ſincera ⁊ plena iuſticię ⁊ miſericoꝛdię vindi/ nbfrin⸗
quia ꝓphetę ꝑ impᷣcationẽ quid eſſet futuꝝ cta martyꝝ:vt euertat᷑ regnum peccati:quo letgurpe
cecinerũt: nõ optatis voto ſed ſpũ p̃ᷣuidẽti: regnãte tanta perpeſſi ſunt. Ad cuiꝰ euerſi / fmſilng
qui maxie ſolent ſigura impᷣcantis futura p onem nititur aplus dicens: Mõ ergo regnet vo.s⸗ fonigi
dicere: ſicut ſigura pteriti tꝑis:ea ꝗᷓ ventura peccatũ in veſtro moꝛtali coꝛpoꝛe. eſtruit ſtarfnite
erant ſepe cecinerũt. Hheinde in apli verbis aũt ⁊ euertit᷑ peccati regnũ: ꝑtim coꝛrectiõe ſenk ane⸗
intelligendũ eſſe quoſdã fratres ꝓ quibꝰ nõ hoim vt caro ſpũi ſubijciat᷑: ꝑtim depꝛaua/ Ftani
ltszie

.

Ber. LIX Feria ſexta poſt do. In.L. Ber.I

eſoln chri nãti i eſſe n? ci: quãtomagis vos quibꝰ vt gradus ꝓfeſſi
eſiii, yt iuſtis cũ chꝛiſto regnãtib molen tſſ na onte crimloresn 4 neceſſe eſt ſit veritatiſ
guaperann poſſint.Quis 5 couincit ſanctos: nõ ta vberioꝛ: latioꝛi ſinu dilectiõis ãplecti debe⸗
– ſuã vindictã a dño eſe vepcaras: Æ aur tis ⁊ nõ amãteſ:? Mã diligere inimicos deus
enn Wand. . Alequẽter poſitũ eſt: At ſitis filij pa duũ ẽ: cipit. Et petulãtes hũanarü menti mot*
s gbeiec. in celis eſt: ex illa regula intelligendũ ẽ: SDublice Peritra rig r I 1: nõ ſolũ irã
1s hi aut in ceus eir: ex dit eis poteſtatẽ ſilios publicę charitatis frãgit affectu: nõ ſolũ ir
epuneſeci Joh.I. qua iohãnes dic: Dedit eis pot filij dei qui ab vltiõe depellẽs: ſed etiã ĩ amoꝛẽ mitigãs
finiicuc dei ſieri. Unius em naknralire . chn iniurioſi: qꝛ gentiũ ẽ amãtes amare: ⁊ cõmu
umnann neſcit omino peccare nos pote daloßeipias neenolligere diligẽtes. Plus duligẽdi ſunt
mmockden efficimur ſilij: inquãtũ ea quę ab illo pᷣcip inimici q́; amici. Qui em̃ inimici ſunt coꝛꝑi
Ncheſt⸗ Cin ſciplina ad/ inimici qᷓ; amici. Qui em̃ e lunt j
Cnitüttot tur implemus. VUnde aplica duepin aduerſant᷑ ⁊ aĩ hparant ęterna ſmia:qꝛ qui
“ optionẽ appellat:qua in ternã hergditatem aduerſant᷑ ⁊ aię fr eieſ,
Kutimninie Obtionẽe appellat: qua in iſti eſfe poſſimꝰ. carnalia nfr̃a ⁊ terrena rapiũt ꝛceleſtia nobis
dn Ro. ³. vocamur: vt coheredes chꝛiſti e ſolcealt vr wwlrttalla «ögregant. mMoõne magis diligẽ⸗
dbum d ilij ergo efficimur regeneratiõe Ziant ſed dus ẽ qᷓ odiẽd: qͥ nobis dat ęternas opes:⸗
Merrigoleb u adoptemur regnũ ĩ dei: nõ tanq; alieni: fa Amici vo carnis nr̃e nobis ſuauia ſuadere
he oRetesconatr Keroir. Ansotalantenobis grerna mort.
1 llitte iſta qui eſtis filij:ſᷣ facite vt niy pa- ſtate So ſicut f veſter celeſtis
ganmn in aite iſta qui eſis flij:f facite vr ſi⸗ imicos h Eſtote vos pfecti ſicut ⁊ pf veſt
“l tris veſtri. Hos aũt cũ patimur inim ſt. Quis aũt hęc facit: niſi plene ꝑ/
eiudi Zuq.25. clamare debemus: Pater isnoſee llis re eg eff Qui⸗ Aus vno cõſilio miſeria
neaer Renpeaneze edeegectrrnentiab, unftmſnube ih merae MniNeedis urs.
sßegekirinataaeoſewunonta obo, magis volochtaattletd, Periernenee
N E lo patiunt.Qui dlem un ommgeriu ricoꝛdię q́; pluirmũ aię laboꝛãti cõſulit᷑: vl/
in WMWattb. 5. nos malos:⁊ pluit ſuꝑer iuſtos * iniuſtos .— ſerccdͤia c mnin icoꝝ poꝛrigi nõ põt. Joq;
ie MWalachle. 4. Giorieſ: Orler timeaibus vobis Uhuen ſic cõcludit᷑: Eſtote vos ꝑfecti: ſicut ⁊ pat ve
Renllet dji ſol iuſticię: vt etiã pluuiã accipias irrig pfectus eſt. 9 igat pfe⸗
=W mon vocmineventant: ae rtbonios mals urtanchveno⸗gainpirs tamcgar grts Vanb.
euſian aparuit: bonis ⁊ malis euãgeliʒatus ẽ chꝛi/ eelbeno zai Kciatis coꝛꝛ homibiy
Fan'nulumh ſtus. Siue iſtũ ſolẽ mauis acciꝑe non ſolum dite ne iuſticiã veſtrã ſ vU
fmol ſtus. Siue ſti ſole manis accite ſ: ? vt videami ab eis:alioqͥn mercedẽ nõ habe
fnonis hoĩm: ſed etiã pecoꝛũ coꝛꝑis oculis ꝓlatũ:? vepidenn patrẽ veſtrũ qͥ in celis eſt. Caue⸗
kün ſenn iſt pluuiã qua fructus gignunt᷑ q ad refecti bitis tuſria veſtrã facere coꝛã homibꝰ: id
n alh coꝛꝑis dati ſunt: qdð ꝓbabilius intelligi te inqt iuſti te viuere ꝛ ibi cõſtituere bonũ
lbeſenont onscorbis d iritalis nõ oꝛiat᷑ ni ſt hoc aĩo iuſte viuere ⁊ ibi cõſtituere bonũ
pſöe anp exiſtimo: vt ille ſol ſpiritalis nõ oꝛiat᷑ niſi bo e ſtrüi vt vos videat homies. Aidn merce⸗
Aecittills nialabe ſdrecn dne e eſ habebit: apud pare vfm qin celis ẽ:
Naniinf in illo libꝛo q ſapientia ſalomonis inſcribit᷑: nõ ſi ab homibvideami: ſed ſi ppteres iuſte
tötig Sap̃.. Et ſol nõ oꝛtus ẽ nobis:⁊ illa ſpiritalis plu⸗ luatis vt ab homib videami, Ma / apktus
nrelih uia nõ irriget niſi bonos: qꝛ malos ſgniſica⸗ diciti Si adhuc homibꝰ placerẽ chꝛiſti ſeruꝰ Sal.i.
uginili eſa. · bat vinea ð qua dictũ eſt: Mãdabo nubibꝰ di⸗ eſſem: cü alio loco dicat: Sicut⁊ ego oĩbꝰ 1. Corl.10
9oariesenbe NA s ne pluãt ſuꝑ eam imbꝛẽ. Si em̃ diligi / nõe curã rerũ pſentiũ amo-
oh WPattb. 5. meis ne pluat ſup eam imbe 6 laceo. Omnẽ curã rerũ ſᷣſentiũ amo
Gvgoete ) tis eos qui vos diligũt: quã mercedẽ habe/ 3 *2 H tm̃ eſſe in ſpe futuri iubet: neq;
alnnn bitis: Filios par rt waſr amartapf ſeetan vel hoĩm fauoꝛẽ oſtẽtatione bonitat:
R V .„ α e! V . * WMD . — . „„ „ „ 5
Agtnl leo: amat ⁊ dꝛaco:amãt ⁊ vꝛſi: an ẽtes: vel iactantiã religiõis ofonis publice copia
venti Si em̃ amãtes nõ diligimꝰſilios vł parẽtes: ve öſcientiã fidei fructũ boni opis cõ
nnitants en HH js ſit ſed intra cõſcientiã fidei fructũ boni oꝑis cõ
usen eioꝛes leonibꝰvł ſupꝛadict beſtijs ſumus. led intra colc dis cõſectatio ea tantü
get⸗Qscl peioꝛes leonib vl ſupꝛad 5 ihil ab tinẽdũ:qꝛ hũana laudis cõſectatio
tiganilenn Si vo amãtibꝰvicẽ reddimꝰ:adhuc nihil ab Eduũ: qꝛ hüan dẽ ſit recepytu
ciͤcicni natib vicere . bli / gquã ab homib expectat mercedẽ ſit recep
gleten cani h faciũt⸗ cani ſũt q ſectant᷑ lurra ra. Juſticia nõ aliud ẽ qꝙᷓ nõ peccare: nõ pec/
cani h̊ faciũt: Publicani ſũt qͥ ſect ielecis 5 e. Pꝛeceptoꝝ aũt
hi igüt vetigali iões et frandes et care aũt legis ſcepta fuare. Pꝛęceptoꝝ aſ
.rie i ⁊ exigũt vetigalia ꝑ negatiões et frandese ci ici genere continet᷑: vt nihil
turli ⁊ ꝑiuria. Et ſi ſalutauer: frs obſeruatio duplici genere continet᷑
ectatn furta ſceleraq; ⁊ ꝑiuria. Et ſi ſalu DH e i cias: ⁊ oĩa ꝗᷓ iubent᷑ im/
nugn abi.s. yfos tm̃ quid ampliꝰ facitis: Hõne ⁊ ethni ⸗· eep aus ibene or 2 23 ginbent d⸗
Pcnmts ineſeenn, E ech ir Eedensdnek ateReregcs malo efac bonũ.Si a malo re / Ns. 5ʒ.
5 Eti ce ge cirt. *Me be⸗
. Ni btant gẽtiles. Ethnos em̃ grece gens? ſceris: ⁊ nõ feceris bonũ: trãſgreſſoꝛ es le⸗-
Nne Si Sᷣ inqᷣt etiã pctõꝛeſ publicani ethnici erga ceſteris: no ſec ä Bomiarize.
ncNedſe 1 7 6 g: loꝝ actuũ abomiĩatiõe:
gnu dilectoꝛes ſuos natura duce noꝛũt eſſe bũi· gis:quę nd fin in malox a⸗ b 2
tmalim

ſed in bonoꝛũ ꝑfectione complet. Neq; hoc
ſolum tibi pcipit᷑ vt veſtitũ ſuis nõ ſpolies
inmngdumentis: ſed vt ſpoliatos operias tuis.
SCum ergo faciſ elemoſynã:noli tuba canere
Matthᷣ.s. ante te:ſicut hypocritę faciũt in ſynagogis
⁊ vicis vt honoꝛificent᷑ ab homibus.Hypo/
crita gręco ſermone ſilatoꝛ interpᷣtat᷑:qui dũ

em̃ falſũ:criſin vᷣo iudiciũ ſonat.Nomẽ au-
tẽ hypocritę tranſlatũ eſt a ſpecie eoꝛũ qͥ ſpe
ctaculis tecta facie incedunt:diſtinguentes

tis: habẽtes ſimulacra oꝛis: linthea gipſata

nus creta pungẽtes: vt ad ꝑſonę coloꝛẽ per
uenirent: ⁊ plm dũ in ludis agerent fallerẽt
modo in ſpecie viri:modo in foꝛma fęmię et
reliqͥs pᷣſtigijjs. Quę ſpecies argumẽti traſla
ta eſt in his qui falſo incedũt vultu:⁊ ſimu/
lant qð nõ ſũt. Sed hypocriſeoꝝ maculã nõ
habere:aut paucoꝛũ aut nulloꝝ eſt. Hã qui⸗
cũq; vult ſe videri: qð nõ eſt: hypocrita eſt.
Qui tuba canit faciens elemoſynã:hypocri

oꝛat vt videat᷑ ab homibꝰ:hypocrita ẽ.Qui
ieiunans demolit᷑ faciẽ:vt ventris inanita/
tẽ demõſtret iĩ vultu:et hic hypocrita eſt.Ex
quibꝰ omibꝰ intelligit᷑ hypocritas eſſe:qͥ fa/
ciũt qðlibet vt ab homibꝰgloꝛiſicent᷑. Mihi
videt᷑ ⁊ ille hypocrita eẽ qͥ diẽ fratri ſuo: Di⸗
mitte vt tollã feſtucã de oculo tuo ꝓpt᷑ glłiã
hoc facere:vt ipſe eẽ iuſtꝰR videat᷑. VUnde eia
Mattð.⁊. dño dicit᷑:Hypocrita eijce pCᷣus trabẽ de ocu/
lo tuo. Mõ itaq; virtꝰ:ſᷣ cauſa virtutis apud
— 8, zs deü mercedẽ habet. Et ſi a recta ſemita pau
” lulũ deuiaueris: nõ intereſt vtrũ ad dextraʒ
vadas an ad ſiniſtrã: cũ verũ iter nõ amiſe/

ſuã:hoc eſt nõ dei ſed ſuã. Laudati em̃ ſunt
ab homibꝰ: quoꝝ cauſa exercuere virtutes.
H Te autem faciẽte elemoſynã neſciat ſiniſtra
tua quid faciat dextra. In dextra intelligit
amoꝛ dei: in ſiniſtra vanitas vel cupiditas
mũdi. Si ꝓ hũana laude dederis elemoſy/
nã:totũ eſt ſiniſtra.Si vᷣo ꝓ remiſſiõe pecca
toꝛũ:totũ dextra facit. Quid ẽ g: Neſciat ſi-
niſtra qͥd faciat dexta:niſi qð facit dei amoꝛ
nõ coꝛrũpat inanitas vel cupiditas mundi:
HNã ſi hoc aliquis ſᷣm litteram impleri poſſe
credit quid faciet? Si em̃ manus dextra do/
luerit:nũquid ð ſiniſtra elemoſynã dare nõ
Mattb.o. debet:? In ſuꝑioꝛibus: Cauete inqͥt ne iuſti/

intus malus ſit:bonũ ſe palã oſtẽdit.ihypo

vultũ ceruleo niueoq; coloꝛe ⁊ cęteri pigmẽ/

vario coloꝛe diſtincta:nõnunq; colla ⁊ ma

ta eſt.Qui ĩ ſynagogis ⁊i platearũ angulis

Matth.6. ris. Signãter aũt dicit: Receperũt mercedẽ

Bancti dluguſtini de tempoe
ciam veſtrã faciatis coꝛã hominibꝰ: vbi iuſti
ciam generaliter nomiauit: deinde particu/

larit᷑ exequit᷑. Eſt eteni pars aliqua iuſticię

opus quod ꝑ elemoſynã ſit:et ideo cõnectit
dicẽdo: Cũ ergo facis elemoſynã:noli tuba
canere ante te. Ad hoc reſpicit qð ſuꝑiꝰ ait:

Cauete facere iuſticiã veſtram coꝛã homibꝰ

vt ſcʒ videami ab eis.Qð aũt ſequit᷑: Amẽ

dico vobis:perceperũt mercedẽ ſuã: ad illð

reſpicit qð ſupꝛa poſuit: Alioquin mercedẽ?
non hahebitis apud patrẽ veſtrũ qui in cæę/
lis eſt. Heinde ſequit᷑:Le autem faciẽte ele

ſynã.Cũ dicit:Te aũt: quid aliud dic:qᷓ; nõ

quõ illi? Quid ergo mihi iubet.Te igit᷑ inqt
faciente elemoſynã:neſciat ſiniſtra tua quid

faciat dextra tua. Ergo illi ſic faciũt vt ſciat
ſiniſtra eoꝛũ quid faciat dextra. Quod igit᷑
in illis culpatũ eſt:hoc tu facere vetaris. In
eis autẽ hoc culpatũ eſt qð ita faciũt vt lau/
des hominũ quęrãt.Quapꝛopter nihil cõſe
quẽtius ſiniſtra videt᷑ ſigniſficare qᷓ; ipſã de/
lectationẽ laudis. Dextra aũt ſigniſicat intẽ
tionẽ implẽdi pſcepta diuina.MNeſciat & ſini-
ſtra quid faciat dextra:id eſt nõ ſe miſceat cõ
ſciẽtię tuę laudis humanę appetitio:cũ in ele

moſyna faciẽda diuinũ ſᷣceptũ cõtendis im

plere: vt ſit elemoſyna tua ĩ abſcõſo. Quid
eſt in abſeõſo:niſi in ipſa bona cõſciẽtia quę
oculis hũanis demõſtrari nõ põt necverbis
aperiri? Multi foꝛas faciũt elemoſynã:⁊ in/
tus nõ faciũt:qui vel ambitiõe vel alicuius
temꝑalis rei gr̃a miſericoꝛdes volũt videri.

Et pater tuus qͥ videt in abſconſo reddet ti- Mat.i

bi. Rectiſſime oĩno ⁊ veriſſime.Si em̃ pᷣmiũ

ab eo expectas qͥ ↄſciẽtię inſpectoꝛ eſt: ſuffi⸗
ciat tibi ad ꝓmerendũ deũ ipſa ↄſciẽtia.Et

cũ oꝛatis nõ eritis ſicut hypocritę:qui amãt
in ſynagogis ⁊ in angulis platęarũ ſtantes
oꝛare:vt videant᷑ ab hoibꝰ:MNeq; hic ab ho/

minibus videri nefas eſt:ſed ideo hęc agere
vt videaris ⁊ fructꝰ in eis expectet᷑ placendi

homibꝰ. Plateę ꝑpetuę ac latioꝛes ciuitatũ

vię ſunt iuxta ꝓpꝛietatẽ linguę gręce a lati/

tudine noĩate. Platon em̃ latũ dicit᷑. Amen
dico vobis ꝑceperũt mercedẽ ſuã.Et hͥ oſtẽ/
dit dſis id ſe ꝓhibere vt ea merces apetat qᷓ
gaudent ſtulti cũ laudant᷑ ab homibus.Tu
aũt cũ oꝛabis:intra ĩ cubiculũ:⁊a clauſo oſtio
oꝛa patrẽ in abſcõſo. Cubiculũ ꝗð noĩar nõ

—

occultã domũ oſtẽdit:ſed coꝛdis nr̃i ſecretũ.

Hinc pſalmiſta dicit: Quę dicitis in coꝛdibꝰ Nb .

veſtris: ⁊ in cubilibus vr̃is cõpũgimini.Et

bleiſer

hie
iabes.
ſcakſnig
ſtclenof
fhhna

utd Ng

tanefft
incctbe
mucfe
lenlie⸗
fnbon
cldun
fin
Ghane
inpe-
ihen⸗

4

Rehr
Gleſe
Minihus

e

Bermo Lx Feria ſexta poſt do.in.L. G

ntn MWaitb.s. claudẽtes oſtia: oꝛate inqᷣt ad patrẽ veſtrũ i imitent᷑:⁊ non ipſe ſed dñs collaudet᷑:etiã ſi
lguite abſcondito. Parũ eſt intrare in cubicula ſi publice faciat elemoſynã abſcõſe facit: q: p
gictnchnen oſtiũ pateat impoꝛtunis: ꝑ qð oſtiũ ea ꝗͥ ſo/ elemoſyna illa nõ hoc qð videt᷑: ſed q non
ſmänglnn ris ſunt impꝛobe ſe imergũt et interioꝛa nr̃a videt᷑ deſiderat: nec ab homibꝰ laudẽ ſᷣ mer
atgdſei aperiũt. Foꝛis aũt dicimꝰ eſſe oĩa tpalia ⁊ vi cedẽ a deo optat acciꝑe.hoc etiã et de ieiu⸗/
nmnihon⸗ ſibilia:q pꝑ oſtiũ: id eſt carnalẽ ſenſũ in cogi · nio debemꝰ accipere.Cũ em̃ ipſe dñs dicat:
irſen Zi tatiões nr̃as penetrant:⁊ turbę vanoꝝ fan / Vnge caput tuũ et faciẽ tuã laua ne videa/ Mattb. .
Kliſisl taſmatũ oꝛãtibꝰ obſtrepũt. Claudẽdũ eſt S ris ieiunãs hominibꝰ:Ergo cõtra chꝛiſti pxxę
– oſtiũ:id eſt carnali ſenſui reſiſtendũ: vt oꝛa/ cepta facimꝰ q publice ieiuniũ indicimus: et
— tio ſpiritalis dirigat᷑ ad patrẽ ꝗᷓ ſit in intino vidẽte toto pplo parit cũ ipſo ieiunamꝰ:Et ĩ
—KãHj coꝛdis vbi oꝛat᷑ pr̃ in abſcõſo. Qui vo vult hoc ſenſu opoꝛtet intelligi vt nemo ꝓ laude
utizi oꝛationẽ ſuã volare ad deũ: faciat ili duas huũana ᷣ ꝓ pctõy indulgẽtia vl ꝓ miſerico
da Ligkti alas:id ẽ elemol vnaz ieiuniũ⁊ aſ. cẽdat celeri dia diuina leiunet: ⁊ vnuſqᷣſq; interroget cõ
nihun ter ⁊ exaudiet᷑. Et pr tuus qᷣ videt ii abſcõſo ſcientiã ſuã:et ſi ꝓ ſolo deo facit elemoſynã
äünti reddet tibi: Et hᷣ tali clauſula tminãdũ fuit. ſecurus ⁊ publice faciat: vt quicũq; viderint
n At Mõ em̃ moner nũc vt oꝛemꝰ ſed quõ oꝛem: imitent᷑.Mã ⁊ illud qð dicit dũs: Heſciat ſi /
enen necq; vt ſupius vt elemoſynã faciamꝰ:ſᷣ quo niſtra tua qd faciat dextera tua: ad hͥ qð ſu-
n umgſt dio faciam:qm de coꝛde mũdãdo ſcipit q; pꝛa diximus ꝑtinere co&lcit᷑. In dextera em
utmintin nõ mũdat niſi ſimplex intentio:in ęternã vi intelligitur amoꝛ dei: in ſiniſtra vaniras vel
winnhlaſe tam ſolo et puro amoꝛe ſapiẽtię. cupiditas mũdi.Si ꝓ laude huana dederis
lri hſin⸗ L eelemoſynaʒ: totũ ſiniſtra facit: dextera oĩno
igniititi ¶ In eadẽ feria:de eo ꝗð ſeriptu eſt nibil facit. Si vo ꝓ remiſſiõe perõꝝ ⁊ amo⸗
hatu it in euãgelio m Mattheuũ: Ieſciat re vite ęterne elemoſynã dedenis: torũ dex/
nöſenieenc ſiniſtra tua qͥd faciat dextera tua ⁊c. tera facit. Quid ẽ &: Heſciat ſiniſtra tua qͥd
nochntt fffciat dextera tua: niſi qꝗð facit amor vei: nõ
tichentͤn Vangelica lectio fratres chariſſimi coꝛrũpat aut perdat vanitas vel cupiditas
ſõſ⸗ 24 Aaus nobis modo recitata eſt: videf mũdi?: Mã ſi h aliqs m litterã impleri poſſe
ncliinigg Wihi ꝙ im litterã non poſſit intelli credit: qd faciet ſi ei manꝰ dextera doluerit:
örnenmns gi: ⁊ ideo deo auxiliante requiramus quali / MNũquid de ſiniſtra elemoſynã dare nõ põt:
enofnutty ter ad eius ſpiritalẽ ſenſum peruenire poſſi Aut ſi vult captiuũ redimè᷑:quomõ aur ſac/
bendlui Watth. 6. mus. Sic em̃ ait dñ’s: Attendite ne iuſticiã culũ ſoluere aut arcã aperire poterit: ſi ſini/
olitlet veſtrã faciatis coꝛã hominibꝰ: vt videami/ ſtra manum dexterę ſuę non iunxerit: Aut ſi
Gonlorttgt, ni ab eis. Et iterũ: Cum facis elemoſynã ne peregrinũ optat excipere ⁊ ᷣm pᷣceptum dñi
ne Scßßo ſciat ſiniſtra tua quid faciat dextera tua: vt ſanctoꝝ pedes abluere: non video quõ hoc
dannchſif ſit elemoſyna tua in abſconſo.Quomõ hoc neſciẽte ſiniſtra manu poſſit impleri. Ad h̊ͥ D
N in ſm lrãm accipere poſſumꝰ: cũ ipſe dñs iterũ ptinet etiã illud qð dixit: Cũ oꝛatis nelite ĩ Mattð.ᷣ.
ieani Watt. 5. dicat: Sic luceat lux vrã coꝛã homibꝰ vt vi/ angulis platęaꝝ oꝛare: ſed intra inqt ĩ cubi/
ueniſun deant vr̃a bona oꝑa:⁊ gloꝛiſicent patrẽ vyrm culũ tuũ: ⁊ dauſo oſtio oꝛa patrẽ tuũ in ab/
gazbechbe q in celis eſt: Quõ hic dicit: Heſciat ſiniſtra ſcõdito.Ecce ipſi bene agnoſcitis:qꝛ nõ hoc
oobeager tua qd faciat dextera tua: cũ alibi dicat: Sic ſemꝑ 'm littera poterit adimpleri.Mã ⁊ noſ
eceihaent luceat lux vfa coꝛã homibꝰ vt videãt oꝑxpa ve ipſi ⁊ totus populus nõ ſolum in cubiculis
Gcrscliin ſtra bona: DHiligẽter attẽdite frẽs: ⁊ intelle- noſtris oꝛamus: ſed etiã publice ad eccleſiãẽ
Gleenlin crũ diumę ſcripture hüiliter ⁊ lapiẽter reqri cõuenimus: ⁊ ſimul cũ omni populo genua
— te. Mõ em̃ ſibi ipſe dñᷣs in euãgelica lectione flectimus.Et nũquid hęc facientes hceptis
ikß cõtrariꝰ eſſe põt. Nũ q; elemoſvnã ⁊ occulte chꝛiſti cõtrarij ſumus:qui dixit:vt in cubicu
ezahlll ſieri ipſe dixit et publice ipſe admonuit vt lis clauſo oſtio oꝛare debeamus? Nõ ita eſt.
pocblkt ſibi ᷣcepta eiꝰnõ videant᷑ eſſe cõtraria:intel Vnde etiã ⁊ iſte ſenſus ſuperioꝛi ſentẽtię cõ
dſaenme B lectũ ſobꝛiũ ꝗqrit.Qui em̃ ideo facit elemoſy 9, ehlens eſt. Qualiter ergo hoc intelligi de/
ah nã vt ab homibꝰ ſe laudari deſideret: etiã ſi/ beat attẽde.Si quãdo oꝛas deum ⁊ hocab
, occulte fecerit: publice facit:qꝛ laudẽ ab ho/ Jillo petis qð videtur: publice ⁊ aperto oſtio
loͤni Gt/⸗ minibus quęrit. Qui vᷣo elemoſynã ꝓ ſolo oꝛas: quia hoc a deo vis accipere qð vide᷑.

nnonn amoꝛe dei facit:vt ad opus bonũ illũ reliqui Si vᷣo pꝛo indulgentia peccatoꝛũ pꝛo vita

Sermo. LXI ¶Eode

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

eterna volueris ſupplicare:etiã ſi publice oꝛa
ueris clauſo oſtio oꝛas:qꝛ nõ petis qð videt᷑

2. Cor. 4. ſed qð non videt᷑. Quę em̃ vident᷑ tẽpoꝛalia
ſunt:quę aũt nõ vident᷑ ęterna ſunt.Si tem

poꝛalia quęris: ſicut iã dixi publice ⁊ aperto
oſtio oꝛas:ſi ęterna quęris:ſecreta eſt oꝛatio
tua:qꝛ non ꝗ̊ vident᷑:ſed ꝗq nõ vident᷑ optas
E accipere. QQui & illa ꝗ̊ nõ vident᷑ in veritate
quęſieric: ⁊ illa ꝗ vident᷑ deo remunerãte ꝑ/
cipiet:qꝛ nõ mẽtit᷑ qui dicit: Quęrite pꝛimũ

regnũi dei ⁊ iuſticiã eius:et hęc oĩia adijcient᷑

vobis. Nec hoc ſic dicimꝰ frẽs vt ꝓ rebꝰ tẽ/
poꝛalibꝰ deũ nõ oꝛemꝰ:id eſt ꝓ ſanitate coꝛ/
poꝛũ:aut ꝓ pace tempoꝝ:aut ꝓ abundãtia

fructuũ.Debemꝰ ⁊ iſta a deo petere: b ſecũè//
do ⁊ rertio loco: vt pᷣmas ꝑtes in omni intẽ⸗/
tione nr̃be oꝛatiõis amoꝛ aię et deſideriũ vitę

gternę obtineat.Oꝛemꝰ pꝛo coꝛpe:ſed ſine
vlla cõparatiõe ampli* anima ſupplicemꝰ.

Et ideo chariſſimi quotiẽs vobis iſta euan-
gelica lectio legit᷑:oꝛdine quo ſupꝛa ſuggeſſi

mus intellectũ eiꝰ debetis accipere: vt ſiue ĩ

elemoſynis ſiue in ieiunijs ſeu in oꝛationibꝰ
ſiue in dextera vel in ſiniſtra hoc ſeruare ſtu/

deamꝰ: vt quicqͥd agimꝰ nõ ꝓ vanitate vel
cupiditate ſęculi: ſed ꝓ amoꝛe ęternę beati⸗
tudinis faciamꝰ. QQ ipſe ſſtare dignet᷑ qui
cũ patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ regnat.
m die Sermo l
Cio ⁊ credo charitatẽ veſtrã ſapient
intelligere:nõ eſſe ſine cauſa ꝙ vos
de vera ⁊ ꝑpfecta charitate tã frequẽ/
ter admoneo. Hoc em̃ iõ facio: qꝛ ad omniũ
peccatoꝝ vulnera nullũ medicamentũ tã ſa

c

lubꝛe ⁊ tã efficax eſſe cognoſco. Addit᷑ ⁊ ho

qð cũ tã magnũ ſit verę et ꝑfectę charitati
remediũ: nullꝰ tñ inuenit᷑ qui eã cũ dei adiu
toꝛio nõ poſſit habere. In reliquis operibꝰ
bonis interdum poteſt aliquis qualecunq;
excuſationẽ ſtendere:in habẽda vo dilecti/
one nullus ſe poterit excuſare. Poteſt mihi
dicere aliqs: nõ poſſũ ieiunare: nũquid põt
dicere:nõ poſſũ amare:? Põt dicere ꝓpt inſir
mitatẽ coꝛpoꝛis mei nõ poſſum a vino vela
carnibꝰ abſtinere:nũquid poteſt dicere:non
poſſum diligere: Poteſt quiſq; dicere ſe vir/
ginitatẽ nõ poſſe ſeruare: Põt dicè nõ poſſe
res totas vendere ac pauꝑibus erogare:nũ/
quid põt dicere:nõ poſſũ inimicos meos di⸗
ligere:⁊ eis qui in me peccauerũt indulgeree
HBemo ſe circuueniat fratres chariſſimi: qͥa

deus neminem fallit. Cum enim multa ſint
quę ꝓpter fragilitateʒ humanã coꝛpoꝛaliter
implere non poſſumus:charitatem tamẽ in
coꝛde noſtro deo inſpirante ſi in veritate vo
luerimus ſine aliqua dubitatiõe habere po/

terimus. Multa em̃ ſunt quę de hoꝛreo:ca

nabo vel cellario aliquotiens pꝛoferre non
poſſumus: de theſauro vo coꝛdis nunis fe/

dum ⁊ turpe eſt ſi aliquã excuſationẽ ſᷣten⸗/

derevidemur. Mõ em̃ ibi aut pedes laboꝛãt

currendę: aut oculi videndo: aures audien /

do: aut manus operando laſſantur: vt nos

p ipſam fatigationẽ excuſare conemur. Mõ

nobis dicit᷑: Ite ad oꝛientem ⁊ quęrite chari

tatem:nauigate ad occidentem ⁊ inuenietis

dilectionem: Intus in coꝛde noſtro eſt vnde

nos iracundia excludere ſolet: ⁊ redire iube,
mur: dicente ꝓpheta: Redite puaricatoꝛes Eſa. 46.

ad coꝛ. Non em̃ ſicut iam dixi: in longinqᷣͥs
regionibus inuenit᷑: qð a nobis dominꝰ pe/
tit:intus ad coꝛ noſtrũ nos mittit. In nobiſ
enim ponit quod requirit:vbi tota charitas
pꝛofecto in animi bonitate vel voluntate cõ
ſiſtit:de qua volũtate angeli paſtoꝛibus da⸗

mauerũt: Pax in terra hominibus bonę vo Eud.2.
lũtatis: Et ideo ꝗꝛ niła nobis ante tribunal

chꝛiſti excuſatio poterit eſſe: cuʒ dei adiuto⸗
rio totis viribus laboꝛemꝰ vt in animis no/
ſtris plus ſualeat bonitas q; malicia: plus
patientia q; iracũdia:plus benignitas q; in
uidia:plus humilitas q; ſuperbia. Et vt to/
tum bꝛeui ſermone concludaʒ: ſic totum coꝛ
noſtrum obtineat charitatis dulcedo: vt in
nobis locum habere nõ poſſit odij amaritu

do. Sed dicit aliquis:nulla ratione poſſum B
inimicos meos diligere. In omnibus ſcri⸗

pruris deus tibi dicit:quia potes.Tu econ/
trario reſpondes: nõ poſſe.Conſidera nunc
vtrum tibi an deo debeat credi. Et ideo qͥa
veritas mẽtiri nõ poteſt:iam vanas excuſa/
tiones ſuas relinquat humana fragilitas:
quia nec impoſſibile aliquid potuit impera-
re:quia iuſtus eſt. Mec damnaturus eſt ho/
minẽ pꝛo eo qð non potuit vitare qui pius
eſt: Quid tergiuerſamur in caſſum? Memo

em̃ quãtum poſſumus melius nouit qᷓ; qui

nobis ipſũ poſſe donauit. Lot viri:tot mu/

lieres:clerici: pueri: tantę ⁊ tã delicatę puel/

lę flamas⁊ ignes ⁊ beſtias ęquanimiter per/
tulerunt:⁊ nos ſtultoꝝ hominũ cõuitia dici
mus tolerare nõ poſſe: ꝗ nopᷣ maloꝛũ hoĩm
nedqᷣcia inferũt᷑:ſi poſſumꝰetiã vſq; ad moꝛtẽ

u luſfich

nigui

onl
Nopütot
ſpguft
nanh
eſtcnn
. nininisno
gitetmme
tnirbi
Genanant
geeineli
nfci
iclistatt
gginemese
igenſenan
dedepint
zoelg
ſunrauud
g⸗ t⸗ Gden
ctonad
Gedlae
ſol naos
lononost
ctici ies
Denplum 9

P emates:

hupinp
Neateynin

Uim cldcens:

locorge,

onobistch
ſchigaeiu
idavrn
urepeain
niteltha
nninicst
figaeus.

R. hinea

Coöͤrtlen
chſtus

Aunban

tnecüͤte
Dine
iii
Hüdoſie
ſoni⸗
Pernig⸗
hang⸗

isgten
Phnsin
Sp

enin lefe
inn
nate lennnin
lin nn 9
öehabeen
Einn
1s Poſenet
dsning
alnmiin,
theles hdoi⸗

Naunesentn

WMunnnnn
relonenn.
Nigugnechn
lentiweni:
enoſrockne⸗

leöananme

nl:inlongnts
sdoni ,
nimne. Rmwol
bitotnchnss
aiſounrnes⸗
ſpatoebusc,

inbrebonedn
Ganre ihel

az deictlut⸗
tinanimsto
nnlorgu
enigliunsg
aba. Anto

gelewunae

NulteN
todg zmai

nonepſmn

onnibts in
otes LLendt
ondccumn
l. Eiic
umuschlin
aſt —
votultinpan
euman
are quipe
ntſe⸗
olu hl
vhiter
ndat
uninince
icututi
golotil henn

ſouan

illoꝝ nfas iniurias vindicamus: VUnde ne/
ſcio qua fronte vel qua cõſciẽtia cũ omnibꝰ
ſanctis in ęrerna beatitudine partẽ habere
deſideramꝰ: quoꝛũ exempla ſequi in rebus

Chminimis non acquieſcimꝰ. Sed ſunt aliqui

qui teſtimonio diuinę ſcriptureę lracũdię ſuę
eſtimãt ſuffragari. Dicunt em̃: Amat anima
mea amantẽ ſe. Et dũ auctoꝛitatẽ diuinam
male intelligũt:de medicamẽtis ſibi vulne/⸗/
ra faciũt.CAualiter aũt hoc ⁊ vchent ⁊ poſſit
intelligi: attendat charitas vfa. A Miat inqt

anima mea amantẽ ſe: Licet et de mnibus

littera ſentiri ⁊ debeat ⁊ poſſit:tamẽ certius
de deo intelligendũ eſt:qꝛ nullꝰ nos melius
q; ipſe diligit. Mã ſi boni tantũmõ amandi
ſunt:quid dicemꝰ de deo noſtro de qͥ ſcriptũ

Job. 3. eſt: Sic deus dilexit mũdũ vt ſiliũ ſuũ vni/

cũ daret:Quid em̃ boni fecerat mũdꝰ vt il/
lũ ſic dilexerit deus? omnes em̃ homies nõ
ſolũ malos ſ etiã impios et oꝛiginali pecca/
to moꝛtuos in anima chꝛiſtus inuenit:Et tñ
etiã cũ tales eſſemꝰ dilexit nos ⁊ tradidit ſe/
metipſum ꝓ nobis: ⁊ per hoc amauit etiam

Ro.S. nõ amãaãtes:ſicut ⁊ paulus aplus dicit: Chꝛi/
ſtus ꝓ impis moꝛtuus eſt:ac ſic p ineffabili⸗

pierate vniuſo hũano generi hͥ exemplũ de/⸗

Matib.n. dit dicens: Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ hũi/

lis coꝛde. Qm̃ ⁊ beatꝰ petrus aplus in epła

1. Petrl. 2 ſua ſiłr pᷣcipit dicens:Chꝛiſtus inqᷣt paſſus ẽ

ꝓ nobis reliquẽs vobis exẽplũ vt ſequami

veſtigia eius. Cd exẽplũ dñi ſecuturi ſumꝰ:

Nũdqᷣd vt moꝛtuos ſuſcitemꝰ: Nũqͥd vt ſupᷣ
mare pedibꝰambulemꝰ: Hõ vtiq;:vᷣ vt ſimꝰ
miteſ ⁊ hũiles coꝛde:⁊ nõ ſolũ amicoſ:ſᷣ etiã
inimicos toto aio diligam“: Et ſequami ve/

D ſtigia eius. Dixit h̊ etiã beatꝰ euãgeliſta Yÿo⸗
1. Joh.2. hanes:Qui dicit ſe in chꝛiſto manere:debet

quõ ⁊ ille ambulauit:⁊ ipſe ambulare.Quõ
em̃ chꝛiſtus in cruce fixus erat:⁊ tñ ꝑ viã cha

Lud.25. ritatis currebat dicens: Pater ignoſce illis

qꝛ neſciũt quid faciũt. Et nos ́ cũ patimur
ab inimicis hoc clamare debemꝰ:qꝛ neſciũt
quid faciũt. Frenetici em̃ ſunt ⁊ a contrario
ſpũ poſſident᷑: vt ⁊ nos ꝑſequant᷑:maioꝛẽ ꝑ/
ſecutionẽ a diabolo patiunt᷑: et iõ magis vt

liberent᷑ q; damnent᷑ oꝛare debemꝰ.Sic fecit

beatus Stephanꝰqͥ gloꝛioſiſſime pᷣmꝰchꝛiſti

Acij.⁊. veſtigia eſt ſecutꝰ.Cũ em̃ duris ſaxoꝝ imbꝛi

bus cęderet᷑:ſtans oꝛauit ꝓ inimicis ſuis:et
poſitis in terra genibꝰ totis viribus clama/
nit ⁊ dixit:ñie ne ſtatuas illis hoc peccatũ.

Si ergo vputamus nos non poſſe imitari do

minũ noſtrũ: imitemur talem conſeruũ no/

Ber. LxI Feria ſexta poſt dñicã Gin. I. Ber.II

ſtrũ. Imitemur quippe beatũ Jacobum qui

cum a iudęis lapidaret᷑:flexis genibus pꝛo

impijs ꝑſecutoꝛibus ſuplicauit. Hominus

ð

quoq; in euangelio vt inimicos diligere de/

— ——

beamꝰ non dedit conſiliũ ſed ſᷣceptũ.Aliud
eſt conſiliũ:aliud ſᷣceptũ.Conſiliũ datur vt

——

virginitas cõſeruet᷑: vt a vino et a carnibus

Watth. 5.

abſtineat᷑: vt vendan᷑ omnia et pauperibꝰ

erogent᷑. Pꝛeceptũ vᷣo datur vt iuſticia cu

ſtodiat᷑: vt omnis homo diuertat a malo et

faciat bonum. DNeniq; de virginitate dicit᷑:
Qui poteſt capere capiat. De iuſticia o nõ
dicitur: qui poteſt facere faciat: ſed omnis

ignem mittetur. Conſiliũ qui libẽter audie/
rit ⁊ fecerit:maioꝛem habebit gloꝛiam. Pꝛe⸗
ceptũ qui nõ impleuerit: niſi pęnitẽtia ſub-
uenerit euadere pęgnam non poterit. Sic em̃
pcepit dominꝰ: Diligite inimicos veſtros:
benefacite his qui oderũt vos.Et oꝛate pꝛo
ꝑſecutoꝛibus veſtris ⁊ maledicẽtibꝰ vobis.
St ſi quęras: qua mercedem accipies:? Audi

Wattb. 94
Mattd. 3.

arboꝛ quę non facit fructũ bonũ excidet᷑ ⁊ in

„

Mateh. 5.

qð ſequit᷑: At ſitis filij patris veſtri.Aduer E

tite qꝛ ſi inimicos nõ diligimꝰ: fili dei eẽ nõ
poſſumꝰ. Et qua fronte dicimus in oꝛatiõe:

Pater noſter qui es ĩ celis:ſanctincet᷑ nomẽ Mattb.s

tuum? Aut õſciẽtia dicere poterimus:
Dimitte nobis debita noſtra:ſicut ⁊ nos di

mittim*: Sed dicit aliquis: Ego audia!
pturam dicentẽ: Amat anima mea amantẽ

ſe. Amas amantes te filios ⁊ parẽtes:amat
⁊ latro:amat ⁊ dꝛaco:amant ⁊ lupi:amant⁊
vꝛſi. Si enim amantes non diligamus:ſi ſi-

lios vel parentes deſpicimus:peioꝛes leoni/

bus et ſupꝛadictis beſtijs exiſtere videmur.

Sic ⁊ ipſe dominus dicit: Si enim diligitis Matth.

eos qui vos diligũt: quã mercedeʒ habebi/

tis? Nõne ⁊ publicani hoc faciũt?:Et ſi ſalu⸗
taueritis fratres veſtros tm̃:quid ampliꝰfa/
citis? Hõne et ethnici hoc faciũt? Qui ergo

ſolos amicos diligũt:ſicẽ ⁊ ipſi videt:adhuc

i hac ꝑte publicanis ⁊ gentibꝰ ⁊ beſtijs ſiles
ſũt. At & ſuperioꝛes ſimꝰ ⁊ gentib ⁊ beſtijs
etiã inimicos ⁊ aduerſarios diligam'. Et ti //

meamꝰ illud qð dñs ĩ euãgelio dicit: Serue Wartban.
male om̃e debitũ dimiſi tibi qm̃ rogaſti me:

nõne opoꝛtuit ⁊ te miſereri conſeruo tuo: ſicẽ
ego tui miſertꝰ ſũ:Et ad poſtea: Tradidit
eũ toꝛtoꝛibꝰ donec redderet vniuũſũ debitũ.
Sic inᷣt dũs:pater meus cęleſtis faciet vo/

bis: ſi nõ dimiſeritis vnuſqᷣſq; fratri ſuo de

b 4

Yob.iʒi coꝛdibus vr̃is.Et iterũ ipſe dñũs ait: In hoc
cognoſcent oẽs qꝛ mei diſcipuli eſtis: ſi vos
Jacobi.⁊. inuicẽ diligatl.Et iterũ:Qui vniũſã legẽ cõ

pleuit offẽdat aũt ĩ vno factꝰ ẽ omniũ reus.

Quid eſt hoc vnum:niſi qð ſupꝛa diximus:

Job.iʒ. Mãdatũ nouũ do vobis vt vos inuicẽ dili

gatis? Quid inq; ẽ hoc vnum: niſi ulud qð

SGSał.s. aplus dicit: Ois lex in vno ſermone cõplet᷑:

SSDiliges ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm? Sed ne foꝛ/
te aliquis dicat: locum hũc nõ ſic debere in/
telligi:Audiat de h̊ mãdato iterũ apłm ſpᷣli/
T.Corj.iʒ. mi voce clamantẽ:Et ſi tradidero coꝛpꝰmeũ

vtr ardeat:charitatẽ aũt nõ habeã: nihil mi/

hi ꝓdeſt. Jpᷣa eſt vera ⁊ germana charitas:
ꝗ nõ ſolũ vſq; ad amicos: ſed etiam vſq; ad
ipſos ꝑuenit inimicos:Siẽ dñis nr̃ tantã cir/⸗
ca genꝰ hũanũ cognoſcit᷑ habere charitatẽ:
Hattð. . vt nõ ſolum ſupꝛa bonos ſed etiã ſupꝛa ma/
los pluuiã dare:⁊ ſolẽ ſuũ quotidie oꝛiri cõ/
cedat. Etiã illud ante oĩa cũ grãdi reuerẽtia
⁊ timoꝛe recolere ⁊ retinere debemꝰ:qð dñs i
Mattb.. euãgelio dixit: Si dimiſeritis inqᷣt homibꝰ
peccata eoꝛũ:dimittet et vobis pater veſter
cęleſtis peccata vra. Si nõ voimiſeritl:nec pr
veſter cęleſtis dimittet debita vr̃a. In pot
ſtate nf̃a poſitũ eſt qualit᷑ in die iudicij iudi/
cemur. Unge neſcio qua fronte indulgetiã
64 peccatoꝝ ſuoꝛũ ante tribunal chꝛiſti obtine/
vyre poterit:qͥ deo pᷣcipiente inimicis ſuis ve/
niã dare non acqᷣeſcit. Aplłus etiã ſᷣdicat di/
RBo. 12. cẽs: Nemini malũ ꝓ malo reddẽtes:Bene/
dicite ꝑſequẽtibꝰ vos:bñdicite ⁊ nolite ma/
Abi.S. ledicere.Et iterũ:Noli vinci a malo:ſed vin
i. Petri.. ce in bono malũ.Et iterũ: Mõ reddẽtes ma/
ledictũ ꝓ maledicto:ſed ecõtrario bñdicen/
Job.Iʒ. ces. Beatꝰ q; euãgeliſta Johes qͥ ſupᷣ pect⸗
dñi i cęna recubuit:ĩ epła ſua ita nos admo/
1. Job.ʒ. net dicens: Qui odit fratrẽ ſuũ homicida ẽ:
Et ſcitis qꝛ ois homicida nõ habet in ſevitã
1. Job.⁊. ęternã.Et iterũ: Qui dicit ſe in lumine ma/
nere ⁊ fratrẽ ſuũ odit:in tenebꝛis ẽ:⁊ in tene/
bꝛis ambulat:⁊ neſcit quo vadat:qꝛ tenebꝛę
obcęcauerüt oculos eius. hoc loco fratrem
omnẽ hoiem debemꝰaccipere.Hicit etiã ipe
1. Job. ꝓ. beatꝰ Johes:Si qᷣs dixerit:diligo deũ:⁊ fra
trẽ ſuũ odit:mẽdax ẽ.Qui em̃ nõ diligit fra/
trẽ ſuũ quẽ videt:deũ quẽ nõ videt quõ põt
S diligere? Sʒ etiã ſi iubet ſufficiũt iſta: Sũt
em̃ inumera bilia tã in nouo q; i veteri teſta/
mẽto:ꝗ̃ cauſã de q̃ loquimur validiſſimis te⸗
ſtimonijs cõſirmare longũ ẽ: et nüc oĩa cha/
ritatis vrę auribꝰ nõ intiment᷑. Hã in ſanct:

aiabus etiã parua ꝓ magnis accipiunt: qꝛ
reuera cui pauca ñ ſufficiũt:magna nõ ꝓſũt:
plura ꝓdeſſe nihil poterũt. Vos aũt fratres

chariſſimi cõſiderãtes:qꝛ oĩs lex vno ſermo / Sal..
ne implet᷑ in nobis: id eſt: Diliges pꝛoximũ
tuũ ſicut teipᷣm: nõ ſolũ amicos ſed etis ini/
micos diligite: qꝛ quicũq; q̊ implere nolũt:

reliqua illis opera bona ꝓdeſſe nõ poterũt.
Et ideo ita omibꝰinimicis vf̃is dimittite vt
cũ ſecura ↄſciẽtia poſſitis in oꝛatiõe dicere:

Dimitts nobiſ debita nra:ſicut ⁊ nos dimit Matts.s.

timus debitoꝛibꝰ noſtris

¶ Item eodẽ die alius ſermo q̃ ba

bet inter ſermones de Uerbis do/

¶ Item eodem die alius ſermo de
Epiſtola diei:qui habetur in libꝛo
Quinquaginta homeliaꝝ: Home/

lia.vij.et.xviij.
Sabhato poſt dominicã in quin
quageſima:Sermo

neo: vt in iſto legitimo ac ſacratiſſi/
tꝑe exceptis dñicis diebꝰ nullus

pꝛandereß
infirmitas nõ ꝑmittit:qꝛ alijſ diebꝰieiunare

remediũ eſt aut ſmiũ: in quadrageſima nõ
ieiunare peccatũ eſt. Alio tꝑe qͥ ieiunat acci /

piet indulgentiã: in quadrageſima qui non
ieiunat ſentiet pęnã:⁊ tamẽ qui ieiunare nõ
hualet:ſecretiꝰ ſibi ſoli:aut ſi eſt aliꝰ infirmꝰ
cũ ipᷣo ĩ domo ſua pſparet qð accipiat:⁊ illos
q̃ ieiunare ſualẽt ad pꝛãdiũ nõ inuitet: qꝛ ſi

H fecerit:nõ ſolũ deus ſᷣ etiã homies poſſũüt

intelligere illũ nõ ꝓ infirmitate nõ poſſe:ſed

ꝓ gula ieiunare nõ velle.Sufficiat illi quod

ipſe ieiunare nõ ᷣualet:et magis cũ gemitu

et ſuſpirio ⁊ animi doloꝛe mãducet: ꝓ eo qGd

alijs ieiunãtibꝰ ille abſtinere nõ poteſt. Qð
opus ẽ vnicuiq; infirmo:ſecretiꝰaut ſibi ſoli

aut cũ alio ſiłr infirmo faciat pᷣparari:qꝛ nõ

ei opoꝛtetvt aliquẽ ſanũ roget ad pꝛãdiũ:ne

ſibi etiã de alteriꝰ gula augeat peccatũ. Pꝛo B
eo tñ qð nõ põt ieiunare: ampliꝰ debet ero/

gare pauꝑibꝰ:vt peccata ꝗᷓ nõ põt ieiunãdo

curare:poſſit ĩelemoſynis dando redimere.
Bonũ eſt ieiunare frẽs:ſed meliꝰẽ elemoſy/

nã dare.Si aliqs vtrũq; põt:duo ſũt bona.
Si ⁊o nõ poteſt: melius ẽ elemoſynã dare.
Si poſſibilitas nõ fuerit ieiunãdi:elemoſx/

Ogo vos fratres chariſſimi ⁊ admo A

ſumat:niſi foꝛte ille quẽ ieiunare

Sr.
fil
noſtn
eiunanet⸗
horict⸗
acpet
Unlli
(peug
(obebue
ur ufnil
VVrtiinb
eun giſeſol
iitt nen
biͤefi⸗
guperdelt
neoeelen
haber De
iſindi
ſmnüfenrt
6enaa
gagdel
Hödin
ſenlunob

Ser. LXI. dekli

Oebensil
lepupen
leabinduc
ulperekty
heicbaͤve
Diepinoße
auifunus
boepotenn
msbaben
Aperepere
ecoodi
es piunſnt
dstödi
hfſeuſtsn
tnpupe
fneotene
Krdd
lcotine
nfludd
ſſtinitu
ezei
Mnthfe
Moneden

nilh⸗

archilße
ugnfi

erpeien

ige⸗ Porni
inpernii
cſeiipei
nsdininten

Dabsd

Us ſemnode

etur ulbe⸗
lun one⸗

moseſzund
Gsdiebenle
lequiiuue
ſdiebeſeuun
uangelmg
eqieinnatan
Gelmsquten
gbiieunnnent
ſckalein
upunt
nöuirra

ommies d

Artiget
vfinnighi
ggs dͤgnin
Plutr o
pͦolctt
eeutſtit

zpannng

.
ſetngn

sſeigin

lanttnosdinete

ininn

Minitenn n

Ber. LXIII Babbato poſt dñicã in. L. B

dño nfo ieſu chꝛiſto: qͥ cũ patre et ſpũſancto

viuit ⁊ regnat in ſęcula ſeculoꝝ: Amen.
(Eodem die de neceſſitate Jeiunij

cũ mititate ⁊ largitate:Sermo I

na ſufficit ſibi ſine ieiunio:ieiunium vᷣo ſine
elemoſyvna oino non ſufficit. Ergo ſi aliquis
ieiunare non poteſt:elemoſyna ſine ieiunio
bonũ eſt. Si vᷣo ualet ieiuniũ cũ elemoſyv/
na: duplex bonũ eſt. Jeiuniũ vo ſine elemo
ſyna nullũ bonũ eſt: niſi foꝛte ita ſit aliquis
Cpauꝑ: vt nõ habeat oino qð tribuat. IJile g
qᷣ nõ habuerit vnde tribuat:ſufficit volũtas
Lud.a. bona ſᷣm illud qð ſcriptũ eſt: Olia ĩ excelſis
deo:⁊ĩ tra pax hoĩbꝰbonę volũtatis.Sʒ qͥs

Wattðö.Io. ęrit qͥ ſe poſſit excuſare:cũ etiã ꝓ calice aquę

frigidę mercedẽ ſe dñũs redditurũ ꝓmiſerit:
Et q̃re frigidę dixit: MNe foꝛte ſe poſſet alidqs
pauper de lignoꝛũ penuria excuſare:aut cer/
te dicere ſe vaſculũ vbi aquã calefaceret nõ
habere. Deniq; ⁊ ꝑ beatũ ꝓphetam fratres
chariſſimi dñs ita hoꝛtat᷑ ⁊ admonet elemo/
ſynã flieri:vt ꝓpe nullus pauper ſit qͥ ſe va

Eia. s. leat excuſare. Sic enim ait: Hoc eſt ieiuniũ

dõð elegi dicit dñs: Frange eſurienti panem
tuũ.Mõ dixitvt integrũ daret cũ foꝛte pauꝑ
ille aliũ nõ haberet: ſed frange inquit:h eſt
Dicere:Etiã ſi tanta pauꝑtas tibi eſt vt non

ge ⁊ pauperi tribue.Et egenũ inquit ac ſine
tecto induc in domum tuam. Si aliquis ita
pauper eſt vt nõ habeat vnde tribuat pau/
peri cibũ:vel in vno angulo domus ſuę pe/
D regrino pᷣparet lectulũ.Quid nos ad heęc di
cturi ſumus fratres:vel quã excuſationẽ ha

bere poterimus:qui amplas ⁊ ſpacioſas do

mus habentes: vix aliquãdo dignamur ex/
cipere peregrinũ:ignoꝛãtes immo nõ credẽ/
r tes quod in omnibꝰ peregrinis chꝛiſtus exci
Mattb.⁊5S. pitur:ſicut ipſe dicit:hoſpes fui ⁊ ſuſcepiſt:
me: ⁊ q;diu vni ex minimis iſtis feciſtis:mi/
hi feciſtis: Laboꝛioſum ⁊ faſtidioſum nobis
eſt in pauperibꝰ reciꝑe chꝛiſtũ i patriã nr̃aʒ:
timeo ne nob ille vicẽ reddat ĩ cclo ⁊ nõ nos
recipiat in beatitudinẽ ſuã.Cõtẽnimꝰillũ in
mũdo: timeo ne nos ille iterũ cõtẽnat ĩ cęlo
fm illud qð ipſe dixit: Eſuriui ⁊ nõ dediſtis
mihi mãducare: hoſpes fui:et nõ accepiſtis
me.Et qᷓ;ddiu nõ feciſt vni ex minimis iſtis:
nec mihi feciſtis.Et qð poſt hęc frẽs ſequit᷑:
auertat deus a nobis. hoc enim poſtea ad/
didit dicẽs: Diſcedite a me maledicti i ignẽ
gternũ: qui paratus eſt diabolo et angelis
eius. Hhec ergo fratres nõ tranſitoꝛie nec ſo/
lis coꝛpoꝛis audiamus auribus:ſed fideliter

„

audientes etiam vt alij teneant ⁊ impleant

verbo pariter ⁊ exemplo doceamus:pſtante

habeas niſi vnũ panem: ex ipſo tamẽ fran-

NHoſtolica dilectiſſimi doctrina nos
admonet: vt deponẽtes veterẽ ho⸗/
minẽ cũ actibus ſuiſ: de die in diem
ſancta cõuerſatiõe renouemur. Si em̃ tem/
plũ dei ſumꝰ:et mentiũ noſtrarũ ſpũſſanct
habitatoꝛ eſt dicente apłlo: Vos enim eſtis
templũ dei viui:multa nobis vigilantia la/

Col. 3.

boꝛandũ eſt:vt coꝛdis noſtri receptaculũ tãa⸗/

to hoſpite non ſit indignũ.Et ſicut in domi

bus manufactis laudabili diugentia ꝓuidẽ
dum eſt vt ſi quid aut infuſione imbꝛiũ aux
turbine ꝓcellarum:vel ipſa fuerit antiquita
te coꝛruptũ:cita in integrũ cura reſtituat:ita
iugi opoꝛtet ſollicitudine pꝛęcaueri:ne quid
in noſtris animis incompoſitũ: ne quid in-
ueniat᷑ immũdũ. ctuis ędiſicium noſtrum
ſine ope ſui nõ ſubſiſtat artiſicis:nec fabꝛica

noſtra poſſit eſſe incolumis niſi ei pꝛotectio

pᷣfuerit cõditoꝛis: tamẽ qꝛ rationabiles lapi
des ſumus ⁊ viua materieſ:ſic nos auctoꝛis
nr̃i exterruit manꝰ:vt cũ opiſice ſuo etiã is qͥ
reparat᷑ operet᷑. Sꝛatię dei igit᷑ obediẽtia ſe
hũana nõ ſubtrahat:nec ab illo bono ſine qᷓ
nõ põt bona eſſe deſiciat:aut ſi quid ſibi im
poſſibile aut arduũ iu mãdatoꝝ effectibꝰ ex
perit᷑:nõ in ſe remaneat:ſed ad adiuuãtẽ re/
currat:qui ideo pᷣceptũ dat vt excitet deſide

riũ:⁊ ſſtet auxiliũ dicente ꝓpheta: Jacta co Rz=. £ò .
gitatũ tuũ in dño:⁊ ipſe te enutriet. An foꝛ/h

te quiſq; tam inſolẽter ſuperbit:et ita ſe ilię/
ſum:ita imaculatũ eſſe pᷣſumit:vt nulliꝰ iam
renouatiõis indigeat: Fallit᷑ pꝛoꝛſus iſta ꝑ/
ſuaſione: et nimia vanitate veteraſcit:qͥ int
temptatiões iſtius vitę ab omni ſe vulnere
credit imunem. Plena ſunt oia ꝑiculis:ple/

illecebꝛe: blandiunt᷑ lucra:damna deterrẽt.
Amare ſunt obloquẽtium linguę: nec ſemꝑ
veracia ſũt oꝛa laudantiũ. Inde ſeęuit odiũ:
hinc decipit mẽdax officiũ:vt faciliꝰſit vita/
re diſcoꝛdẽ qᷓ; dclinare fallacẽ. In ipſis autẽ
virtutibꝰobtinẽdis tam dubius modus eſt:
et tam incerta diſcretio eſt:vt ſi quiſq; inter
bonoꝛũ maloꝛũq; cõfinia ſubtiliſſimi diſcri⸗

minis poterit ſeruare menſuras: difficile ſit

vt bene ſibi cõſciam pꝛobitatẽ obtrectantiũ

na laqueis: incitant cupiditates: inſidiant

lingua non moꝛdeat: ⁊ iniquoꝝ euadat ob/

S LEr * LXlIII.

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

G

pꝛobꝛia: cui amica eſt iuſticia. Jam cum ad eqm̃ caſte ⁊ ſobꝛie moꝛtalis heęc vita ducitur: etfnn⸗
ipſas rerum tempoꝛaliũ varietates cogita / quodam tamẽ puluere terrenę couerſatiõis penotzen
tio humana conuertit᷑: quantę ſe oponunt aſpergit᷑:⁊ nitoꝛ mentium ad dei imaginem tintnn
caligines: quanti pꝛauarũ opinionũ oboꝛi / conditarũ nõ ita fumo totius vanitatis ali/ ſunvonin
untur erroꝛes: vt de obiectu contrarioꝛũ ſu/ enus eſt:vt nulla poſſit ſoꝛde fuſcari: et non girnſan
C matur materia querelarũ. Nam licet omniũ ſemꝑ indigeat expoliri. Quod ſi etiã cautiſ⸗E femunl
ficgeliũ coꝛda nõ dubitẽt nullis mũdi huius ſimis animis neceſſariũ eſt: quãto illis am⸗ hſunom
partibus:nulliſq; tempoꝛibꝰ ꝓuidentiã ab/ plius eſt expetendũ:qui tota foꝛte anni ſpa/ (ltonin
eſſe diuinã:nec de ſtellarũ poteſtate quę nul cia aut ſecuriꝰ aut negligentius tranſierũütz nono deog
la eſt ſeculariũ negocioꝛũ pendere ꝓuectus: Quos charitate debita cõmonemus:vt nö geuso
ſed ęquiſſimo ⁊ clementiſſimo ſummi regis ideo ſibimet blandiant᷑:quia nobis cõſcien· woeſpſedo
arbitrio cũcta diſpo ni: qm̃ ſicut ſcriptũ eſt: tię ſingloꝝ patere nõ poſſunt:cum oculos hres anune
NVs.·24. Uniuerſę vię domini mificoꝛdia ⁊ veritas: dei ſimul vniuerſa cernẽtis nõ abdita loco- D
tamẽ cũ quędam nõ ſᷣm deſideria noſtra ꝓ rum:nõ parietũ ſepta ſecludant: nec ſolũ ei (Eperenit
cedunt:⁊ ſub humani erroꝛe iudicij ſuperioꝛ acta ⁊ cogitata:verũ et agenda ⁊ cogitanda
eſt plerũq; iniqui cauſa q; iuſti:vicinũ nimis ſint cognita. Iſta vera ſcientia ſummi iudi/ (eoce
atq; contiguũ eſt vt etiam magnos animos cis:iſte eſt tremẽdus aſpectuſ:cui peruiũ eſt (Epieſ
iſta cõcutiant: ⁊ in aliquod illicitę cauſatio / omne ſolidum:⁊ apertũ omne ſecretum:cui oinli
nis murmur impellant. Siquidem iſtis va- obſcura clarent:muta reſpondẽt:ſilentiũ ccõ ſelsor
rietatibus etiã excellẽtiſſimꝰ ꝓpheta dauid fitet᷑:⁊ ſine voce mens loquit᷑. Nemo patien onesde
vſq; ad periculũ ſe turbatum pꝛofiteat᷑ ⁊ di tiã bonitatis dei de peccatoꝝ ſuoꝝ impuni/
Ds.2. cat: Mei auteʒ pene moti ſunt pedes:pene tate ↄtemnat:nec ideo illũ eſtimet nõ offen/ nini
effuſi ſunt greſſus mei:quia zelaui in pecca, ſum: quia necdum eſt exꝑtus iratum. Mon nel
toꝛibus:pacẽ peccatoꝝ videns. Unde quia ſunt longe moꝛtalis vitę inducię:nec diutur Pn sfrucen
paucoꝛũ eſt tam ſolida foꝛtitudo:vt nulla in na eſt licentia inſipientiũ voluptatũ in ęter/ rn
ęquitatũ ꝑturbatione quatiant᷑: et multos narum doloꝛem tranſitura pęnarũ: ſi dũ iu/ 1 noe
ſidelium non aduerſa tantũ ſed etiã ſecũda ſticia ſuſpendit᷑:pęnitẽtię medicina nõ quę⸗
coꝛrumpant: ſanandis vulneribus quibus rnitur. Confugiamus ergo ad pᷣſentem vbiq; F lele e
humana infirmitas ſauciat᷑ diligens eſt ad/ mificoꝛdiã dei:⁊vt ſanctũ paſcha dñi digna
hibenda curatio. Ideo enim de ꝑiculis qui- obſeruãtia celebꝛet᷑: cũctoꝝ ſe ſideliũ coꝛda 1 nnn
bus mũdus hic plenus eſt quędam bꝛeuiter ſanctiſicẽt. Miteſcat ſęuicia:mãſueſcat ira- ſe d
NPꝛouer.⁊o, pcurrit: vt dicẽte ſcriptura: Quis gloꝛiabit᷑ cundia:remittant ſibi omnes culpas inuicẽ Kcnllc
caſtũ ſe habere coꝛ:aut mũdum ſe eſſe a pec ſuas: nec exactoꝛ ſit vindictę qui petitoꝛ eſt aenunt
cato? Omnes ſibi intelligãt delictoꝛũ indul venię. Dicentes em̃:Dimitte nobis dñe de / Mattb. s. lge gli
gentiã ⁊ reparationis neceſſariã eſſe medici/ bita nr̃a ſicut et nos dimittimꝰ debitoꝛibſus Voſſsͤe
D nam. Quando autẽ dilectiſſimi ad remedia noſtris: duriſſimis nos vinculis alligamus: Amukn
diuina aptius recurrimus q; cuʒ ipſa nobis niſi qð ꝓfitemur impleamus. Vnde ſi oꝛati “ ulftchne
ſacramenta redemptionis noſtrę tempoꝛũ onis hui ſacratiſſimũ pactũ nõ tota ſui cõ/ n halghuß.
lege reſerant᷑: Quę vt dignius celebꝛemus ditione ſeruatũ eſt:nũc ſaltem ↄſcientiã ſuã ua
ſaluberrime nos quadraginta dierũ ieiunio vnuſqͥſq; cognoſcat:⁊ alienis ignoſcẽdo de⸗ ſitoniſe
ſparemus. MHõ enim hi tantũ qui per moꝛ/ lictis:abolitionẽ ſuoꝝ obtineat peccatoꝛũ. aelligien
tis chꝛiſti reſurrectioniſq; myſteriũ in nouĩ Dicẽte nãq; dño:Si dimiſeritis homibꝰpec Abi.s. innibs
vitam baptiſmo ſunt regenerante venturi: cata eoꝛũ: dimittet et vobis pfr̃ veſter qui in rigcüpi
ſed etiam omnes populi renatoꝛũ vtiliter ? celis eſt. Non longe eſt ab vno quoq; quoGd ſodierien
neceſſitarie ſᷣſidium ſibi huius ſanctificati / poſcit:cũ de benignitate ſupplicis ſententia sctio
onis aſſumunt: illi vt quę nondũ habẽt ac· pendeat iudicantis: qui hbumanarum pꝛe/ tinet
cipiãt:iſti vt accepta cuſtodiãt: dicẽte aplo: cum miſericoꝛs et iuſtus auditoꝛ ęquitati btguncſo
1. Corj.Io. Qui ſtat videat ne cadat. Hemo tanta ẽ fir, ſuę de noſtra lenitate pᷣſcribit: vt non habe/ Phual
mitate ſuffultꝰ vt ð ſtabilitate ſua debeat eẽ ret ĩ eos ius ſeueritatis: quos nõ inueniſſet ſhagin
ſecurꝰ. Vtamur igit᷑ dilectiſſimi ſaluberrimi cupidos vltionis. Clemẽtes autem ⁊ mites S Finepede
tꝑis venerabilibꝰ inſtituti:⁊ ſollicitioꝛi cura animos: etiã largitas decet.Nihil enim di⸗ üugli
coꝛdis noſtri ſpecula tergamꝰ. Quãtũlibet gnius eſt qᷓ; vt homo ſui auctoꝛis ſit imita/ anin
Aae

— „

H l ſa

nde uα weEτνα Wle vihe W dMοα
Sgegein ek, Bee ree⸗

Dñica pꝛima In. xI. B er.I

toꝛ:⁊ ſᷣm modũ pꝛopꝛię facultatis diuini ſit tecraſſat᷑. VUnde ⁊ ſaluaroꝛ in euangelio diꝰ-
hginen operis executoꝛ.Nam cum alunt᷑ eſuriẽtes: xit: Attendite itaq; vobis ne grauent coꝛda Zud.x1.
risli veſtiunt᷑ nudi:fouent᷑ infirmi: nonne auxi⸗/ veſſtra in crapula ⁊ ebꝛietate et in cogitatio/
kanon lium domini manus explet miniſtri: ⁊ beni/ nibus ſecularibus: et ſuꝑueniat in vos dies
icali6 gnitas ſerui munus eſt domini: Qui cũ ad illa repentina: tanq; laqueus em ſuꝑueniet
lisan, affectus miſericoꝛdię ſuę adiutoꝛe nõ egeat: vniuerſo mũdo:⁊ nemo effu giet. Sed illa &
nniſon ita ſuam omnipotentiã temperauit:vt labo eſt in quadrageſimę diebus grãdis vtilitas
hlerlt⸗ ribus hominũ per homines ſubueniret. Er qadð etiam dum a licitis abſtinemꝰ:magis ac
ns merito deo gratię referunt᷑ de pietatis offi/ agis admonemur illicita vitare. Qui em̃
cſien. cijs:cuius opera vident᷑ in famulis. Pꝛopt abſtinemꝰ nos a carnibꝰ quibus alis dieb⸗
lcd quod ipſe dominus diſcipulis ſuis git: Sic vti licet: Qui nos abſtinemus a vino quo
nho⸗ Matth.S. luceat lumẽ vrjm coꝛã homibꝰvt videãt opa mogerate vti licet. QAui &iſta vitamꝰ ꝗ ali
cſoli vfa bona:et magniſicẽt patrẽ vfm qͥ in cęls quãdo licẽt: in pꝛimis peccatafugiamus:
int eſt: per chꝛiſtü dominũ ñ noſtru: Amen. oĩno nunq; licent. Itaq; volum bene ieiu/
* nare a cibis: ante omia ieiunemꝰ ⁊ a vits.
üͤet Wre goges die Homelia de eo a8S Auid enim ꝓdeſt vacuare coꝛpus ab eſcia:
* criptũ eſt i euãẽ gelio ſm Matthęu: ⁊ animã replere peccatis: Quid enim ꝓdeſt
ich Et dim iſſa turba aſcendit in moñſitẽ pallidũ eẽ ieiunijs ſi odio ⁊ iuidia liueſcas:
ſolus oꝛare ⁊c̃.quę habet inter ſer· AQAuid em̃ ꝓdeſt vinum nõ bibere: ⁊ iracun/
anen mones de Terbis oñi riij. et · xiii. dię veneno inebꝛiari: Quid ꝓdeſt abſtinere
pun a carnibus ad edendum creatis: ⁊ malignis
n Wominicaf HPma in quadrageſi imag: obtrectationib fratrum membꝛa lacerare?-
odn. emyſterio ieiunij quadrageſima Quid pꝛodeſt ſi abſtineam ab his quę ali-
unor Ber. LXIII. lis:fructu ⁊ modo:: quãdo licent: et faciamus illa quę nunqᷓ; li-
nger Mne vite noſt adi dent? Deus em̃ illos honoꝛar ⁊ diligit q illi/
düͤſu⸗ aadg debemus putare vir tutum Mcita fugiunt. Sic ergo vt dixi ieiunem a ci⸗/
loqus⸗ ⁊ ad celeſte bꝛauiũ tota virtute con/⸗ is: multomagis ieiunemus a vitijs: vt ſan
ybic tendere. Sed hoc pᷣcipue in quadrageſimę ctoꝛum moꝛũ vbertate ſaturemur: vt ⁊ in ſu
dgne diebus implendũ eſt: qui abſtinẽtia ac ieiu- turo mereamur ipſoꝝ operum retributione
icnc⸗ nijs dedicati:tantũ nobis ad virtutẽ animi ſatiari: Sicut in euãgelio legimus: Beati qͥ Wanb..
alln⸗, cõferunt: quãtum ⁊ de coꝛpoꝛe voluptatem elſuriũt et ſitiũt iuſticiã:qm ipſi ſaturabunt᷑.
inuie decerpunt. Eſt aũt legitimꝰ numerus iſte ie,.· Illã em̃ cõpẽſationẽ magis eligere debemꝰ H
toꝛ eſ iunij et qui in ſanctis celebꝛatur exemplis. vt cibis quibꝰ nos abſtinemꝰ*: eos pauperi ·
ſede⸗ ce Exo.ʒ4. Moyſes legẽ accepturus a deo quadragin/ bac debilib?largiamur:vᷣm illud qð ſcriptũ
Ntibls ta dies ac nocteſ abſq; cibo potuq; trãſegit: eſt: Beati qͥ cõtenti ſunt eſurire vt alibi reſ-
mus: ⁊ ad ſuſcipiendã dñi voluntatẽ ieiunus pꝛę/⸗ ciant᷑. Satis deo acceptũ eſt munus quãdo
ſouun . Beg. 19. paratus eſt. Helias poſt quadraginta dierũ indigẽs ſaturat᷑: qũñ nudus veſtit᷑: qñ ira nõ
ſich⸗ ieiunia curru igneo ad ſuperna cęloꝝ de hoc pficit᷑: et iracũdię temꝑ nõ reſeruat᷑:qñ ma/ RBo. 12.
iſui mũdo trãſlatus eſt. Ipſe q; dñs ac ſaluato:ꝛ: lũ ꝓ malo nõ reddit᷑. Cũc grata ſũt deo nr̃o
gode⸗ Mattð.q. noſter qdraginta diebꝰ ieiunans de diaboli ieiunia: ſi illi qͥ neceſſitate ieiunant reficiant
noli. tẽptatioibus triũphauit: vt ad ſdicationẽ a nobis.Tiüc illã dñi ſententiã audire mere/
byhel 4 euãgelij iã victoꝛ accederet. Meerito vo etia bimur: Amẽ dico vobis: qᷓ;diu feciſtꝭ vni ex Matthᷣ.25⸗
Sgen nos hũc dierũ numerũ cuſtodire debemꝰ ie minimis iſtis:mihi feciſtiſ.O benigniſſimũ
inad iunijs quẽ ꝑ talia exempla legim cõſecratũ. dñm ad hedomadã hoim auaricis:qᷣ ſibi da
tenti Celebꝛem hos dies cũ omĩ alacritate mẽ n dicit: qð vł minimo pauꝑi donatũ fuerit.
npe⸗ tis ⁊ gaudio ⁊ eos omnibꝰ epulis ⁊ coꝛpali · Vobis aüt frẽs ſſtet dñi miſcðia:vt ei ieiu⸗
nint B bus delitijs feramus. In his em̃ pꝛecipue nijs ⁊ elemoſvnis in bonis opibus ſeruiati:
hebe diebꝰad implẽdã dñi voluntatẽ accẽdimur: vt ad ęternã ⁊ verã vitã vos ꝓducat: ipſe qͥ
enſe qñ maxie ꝑ abſtinentiã voluptas carnis ex · viuit ⁊ regnat in ſęcula ſeculoꝝ: Amẽ.
nirs tinguit᷑. Tunc em ad dominũ ⁊ ad eius fuuu
in ra ꝓmiſſa tota mens purioꝛ faciẽda feſtinat (An eagem dominica de Jeinnio
nin cũ nulle ig crapula: nulla cibi ac potus! ſacieta 7 cius effectibus: Serm 0 I
e Ld X ree ſeis ee „ reer Carte *£ e eN 1 „
Re . . . ſyealte ne⸗ H rto H.απιtτισαια Peg AEpy . Aee*
A a a νπατοa e Agacaete „ Ar 2 S,aA „ SeA E . A
Pa Ei ef See, Pfe⸗ ð

.

Exo. 24.

Exo. 52.

6 eh. 3.

GBeñ̃. 4.

44. diſ. cũ aũt.

B

ʒ. Reg!. 17.

Jacobli. 5.
4. Begl. I.
J. Regl. 19.

Daniel. 9. . 10.

”ä . 2 „ 6 6 3 “” .

Bermo LxVy Do. pꝛima In. xL. Ger. I

Zeſt nobis venerabile ⁊ medicina/
& ile tempus quadrageſimę chariſſimi
Lauod ieiunãtes peccatoꝛũ noſtro/
rum vulnèra curare debemus. Quãtum ſit
ergo bonuʒ ieiunij:bꝛeui ſermone exemplis
additis diſſeramꝰ. Moyſes pᷣmus quadra-

ginta diebus ac noctibꝰ cũ iciunaſſet:legeʒ

domini accipere meruit: ꝑ quã populis im/
peraret. Impetrauerũt vnius hominis ieiu

nia: quod totius populi ſaturitas deſpera /
uerat. Aduertamus ergo quãta ſit inter ie/

iuniũ ⁊ ſaturitatẽ diſtantia:inter ventrẽ va/
cuum ⁊ pulmones epulis ęſtuantes. Moy/⸗
ſes ergo quia ieiunauit dominũvidit:popu
lus qꝛ mãducauit ⁊ bibit idola fabꝛicat eſt.
Sed qͥd de moyſe et iſraelitica multitudine

loquar? Pꝛinceps ille humani generis adã

q́ᷓ;diu ieiunauit ſeruens mandatũ: in para/
diſo fuit. VUbi vᷣo comedit:eiectus eſt de pa
radiſo.Et qui in paradiſo dei virgo fuerat:
eiectꝰ de ꝑadiſo cognouit vxoꝛẽ. Semꝑ em̃
iuncta eſt ſaturitati laſciuia. Vicina ſibi ſũt
venter ⁊ genitalia:⁊ ꝓ mẽbꝛoꝛũ oꝛdine oꝛdo
vitioꝝ ĩtelligit᷑.Eiecit &̊ nos de ꝑadiſo cibꝰ:

reducat eſuries:reducat ieiuniũ. Diximus ̊

quid ſanctus moyſes meruit ieiunando:de/
inde ⁊ cunctos videamꝰ. Sancto helię ieiu/
nãti etiã elemẽta famulata ſunt.hhic deniq;

tribus annis ⁊ ſex menſibus ceęlum clauſit:
Ad cuiꝰ vocẽ etiã ſuꝑnũ deſcẽdit incendiũ.

Et cum eum ieʒ abel regina vellet occidere:
⁊ feſſus ſub arboꝛe frondoſa iaceret in ſolitu
dine:angelus ad eũ mittit᷑ ⁊ dicit ei: Sume
paululũ panis ⁊ aquę. Videte quãta ſit dei
clemẽtia erga ieiunãtes chariſſimi: Hõ ſuffi
ciebat: qꝛ angelũ ad ieiunantẽ dominꝰ miſe
rat qui eumvt cibũ ſumeret iuberet:ſed etiã
pꝛęcepit:vt longius fugiat ꝑſequẽtem. Ait
ergo:Sume paululũ panis et aꝗ:Quadra/
ginta enim dierum ieiunio ꝑrecturus erat ꝑ
deſertum vſq; ad montẽ ſina.HNũquid eniʒ

dominus qui cęlum ⁊ terrã fecerat:cuiꝰom/
nis eſt creatura:non potuit in heremo ꝑ an/
gelum pꝛandiũ mittere:ſicut danieli in lacũ
leonũ ꝑ abacuk miſit: Sed ſciebat deꝰ pꝛo/

phetã ſuum temptantẽ diabolũ aliter ſupe/

rare non poſſe:in ieiunijs eruditus inſidian
tis inimici temptamenta repelleret. Daniel

quoq; ille futuroꝛum gnarus: et aduentus
domini cõſcius: et euerſionis hieruſalẽ ma/

nifeſtiſſimus pdicatoꝛ: ideo vir deſiderioꝛũ

appellatus ẽ:quia panem deſiderij nõ come/

cu
mur aut agimus:ſed nos aliter ſalui fieri nõ
poſſumuſ:niſi ↄſiteamur pęnitentes qð ini/
quę geſſimus negligentes. Qui ſeipſum ac/
cuſat in peccatis ſuis:hunc diabolus nõ ha/

dit: ⁊ potum cõcupiſcentię nõ bibit: qꝛ ma/
gis chꝛiſtũ qᷓ; epulas deſiderabat. Johãnes E
quoq; ſᷣ curſoꝛ domini locuſtis in heremo et Matth.ʒ.
agreſti melle nutrit᷑: nõ animaliũ carnibus:
nõ volucrum ſuauitatibus paſcitur. Pote/
rat vtiq; iuxta ioꝛdanẽ poſitus piſcium ſibi

exhibere delitias:ſed pęnitentiã pdicaturꝰ

rigoꝛem ieiunij exemplo ſuo magis debuit

⁊ factis oſtendere qᷓ; voce. In euangelio q Mattb. .
cum quidã dęmone plenus domino fuiſſet
oblatꝰ*:guẽ apoſtoli curare nequiuerant:in/
terrogantes audiunt a domino iſtiuſmodi
genus non poſſe eijci niſi oꝛationibus et ie/
lunijs. Videte ergo chariſſimi quãta ſit ie/
iunioꝛũ virtus:vt id facere ieiunia valeant:
quod apoſtoli nequiuerãt. Omitto cętera: D
ſed vnuſquiſq; cõſideret quanta ſit inter ie/
iuniũ ⁊ ſaturitatẽ diſtantia:inter ventrẽ va/⸗
cuum ⁊ refertum: inter rubentẽ faciem ⁊ oꝛa
pallentia: inter os ieiunum et labia crapula
diſſoluta: int opꝛeſſũ epulis ⁊ inedię tenui/

tate vigilãtẽ. Hõ dico hebdomadas:nõ du De cõſe. dll.
plicata:nõ młtiplicata ieiunia: ſed vł ſingu/ non dico.

los dies abſq; ciboꝛũ nimietate tranſeamꝰ.
Ceſſent lauacra:vina vel carnes:nõ qð crea

turam dei iudicemus eſſe damnãdã:ſed qui
toto anno nobis viximꝰ:ſaltem vel paucos
dies viuamꝰ ⁊ domino. Sed ieiunia noſtra
vt plena ſint ⁊ ſuffarta:miſericoꝛdię pingue⸗
dine ſaginent᷑:demus eſurientibus pꝛandiũ
noſtrum. MNec putes ieiunia ſola ſu fficere ad
ſananda vulnera peccatoꝛũ:in medicamẽto
elemoſynę recreent᷑. Jeiunium ergo tuuʒ te
caſtiget:ſed letiſicet alterum: ⁊ ita fructuoſe
erunt anguſtię tuę:ſi alteri latitudinem pꝛ/
ſtent. Sic ieiuna vt in alio manducãte pꝛan
diſſe te gaudeas. Hilarem em̃ datoꝛem dili / 2. Cor. 9.
git deus.Mam manducante paupere de bo
nis tuis:pꝛandet chꝛiſtus qui ſe in paupere
eſurire teſtatur.

¶ In eadem dominica De cõfeſſio/⸗
ne peccatoꝛũ:Sermo I

deus indigeat cõfeſſiõe noſtra
pꝛęſto ſunt quę cogitamꝰ: loqui/

BDOeꝛtatur nos ſepius ſancta ſcriptu/ A
»N medicamẽta fugere ↄfeſſiõis:
mii

Ser. LxXV

.

he
alenna
,eton
vn ſtlat
Pſtuen
en tonshr
Man lſconon P
ſbonutſe⸗
Ceſnsti
ſenc,4
atonue⸗
gaocmnces
Sr Ncr Pobn
Nannofn
lkutode⸗
Hnninid
nn Pfer

Pdiceewunn

Ubcnecel

to tantatſan
glsſauus⸗
don Lipus
unpuse
ſgigent

letiilene
Cſigentate
glaspatiunk
ſepcauee
Keroltriea
ſanppin
aapllane
albacerdde
Mültunbe
tanſu
ſindang
lhen
ſelncſten
Unlanbe
onnioe
Undanüne
Manut 6
ſpente
ſcliſone
ſiutet
löneln

n ſeilnn

. 4
ing khgn

ieſn

adet Migt

dsnbene

Müanir
hnſn hen
spiſaun f

Knäßtinn⸗

fomgsdebrt
Naungloc
nid iuſe
negliuentrig
nino ſpuſne
nonirscte
lmniqninſte⸗
lcunavaene
OQOnmnocand
ntaſtintee

ntervene

i izcienton

lan
5tincde aad
Honacasnoöon ANi

inſi ing
ne munlem⸗
mesnöce
mnätiſeig
kem wpmc
d icinnunoh
ncoraepge
Nubus unti
ſouſofiuras
zuneiunin
unatotuz
etlafucne
ntudinenn

Andcien

Inutnundi
llenpepen

—

calonn .

Ber. LxXVI Dñica pꝛima in. xL. Ger. II

bet iterum accuſare in die iudicij:ſi tamẽ cõ/
fitens pęnitendo deleat quę fecit:nec iteruʒ
Jacobi.S.renouet quę egit. Cõſitemini: dicit Jacobꝰ

apoſtolus:alterutrũ peccata veſtra:et oꝛate
pꝛo inuicem vt ſaluemini. Iterũ beatꝰ apo/

Ro. 10. ſtolus: Oꝛe autẽ confeſſio fit ad ſalutẽ.Sed
Pꝛouer. 28, 2 ſalomon de cõfeſſiõe peccatoꝛũ dicit: Qui
abſcondit ſcelera ſua non diriget᷑: Qui autẽ

confeſſus fuerit ⁊ reliquerit ea:miſericoꝛdiã

cõſequet᷑. AMagnũ eſt ſalutis medicamen-/
tum non iterare quę impie geſſimus:nec pꝛi
oꝛũ cicatrices vulnerũ reſauciare.Sicut aũt
1. Job.I. dicit Johannes euangeliſta: Si cõfiteamur
peccata noſtra: fidelis ẽ deus ⁊ iuſtus vt re/
mittat nobis peccata noſtra: ⁊ emũdet nos
ab omni iniqtate.Similit᷑ et Pſalmiſta ait:

Nõ.ʒi. Dixi cõſiteboꝛ aduerſum me iniuſticiã meã

B dño:et tu remiſiſti impietatem peccati mei.
Viuens cõſiteat᷑ peccatoꝛ queę fecit:quia nõ

Ecẽi.r. eſt fructuoſa cõfeſſio apud inferos:nec pęni

2. Corj.6, tentia ad ſalutem ꝓficiens. Ecce nunc tem-/

pus ſalutis: Ecce tunc tempus acceptabile
deo. Tẽpus eſt nũc remiſſionis pęnitẽtibꝰ:

ſed tempus erit poſt moꝛtem vindicationis
negligentibus confiteri ſcelera ſua. Omnes
enim impij amarã habent in toꝛmẽtis pęni/
tentiã: ſed non ꝓficit eis ad remiſſionẽ: ſed
conſcientia toꝛquet ad augmentũ pęnarum
quas patiunt᷑. Potuerũt em̃ ſibi per confeſ-⸗
ſionẽ ſᷣcauere toꝛmentoꝛũ imanitatem ⁊ ne/
glexerũt: ita ſicut foꝛis flãmis:ita intus cõ/
ſciẽtia ꝓpꝛia toꝛquent᷑. Quomõ poteſt me/
dicus vulnus ſanare qð ęgrotus oſtendere

erubeſcit:DNeus cõfeſſionẽ noſtrã deſiderat

vt iuſtam habeat cognoſcẽdi cauſam. Qui
peccata ſua occultat et erubeſcit ſalubꝛit᷑ cõ/
ſiteri:deum quẽ iudicẽ habebit: habebit et
vltoꝛem. Optime ſe iudicet homo in hac vi/
ta ne iudicetur a deo damnatiõe perpetua.
CDuplicem habere debet fletum in peniten⸗
tia omnis peccatoꝛ: Siue quia ꝑ negligen/
tiam bonũ non fecit:ſeu per audiciam malũ
ꝑpetrauit. Qð em̃ opoꝛtuit non geſſit:⁊ qð
no opoꝛtuit egit.Cõfeſſio iuſtiſicat: cõfeſſio
veniam peccatis donat:omnis ſpes venięĩ
confeſſione conſiſtit. Confeſſio opus eſt mi⸗
ſericoꝛdię:ſalus ęgroti:vnicũ eſt viribus no
ſtris medicamentũ cum pęnitentia. Cuius
ipſe ſaluatoꝛ in euãgelio virtutem oſtendit
Vatth. .. dicẽſ: Pgnitentiã agite:appꝛopinquabit em̃
Wand. ʒ. regnum ceęloꝛũ.Et iohannes baptiſta:

₰

£☛
.*

cite fructus dignos pęnitentię. Fructus di

⁊ eadem iterum non agere: ſicut ſcriptũ eſt:

trinę negationis culpam. Pęnitentia qᷓ;uis

iudicio cogitando? Sermo I

gnus eſt penitentię:tranſacta flere peccata:
Ne adijcias peccatũ ſuper peccatum. Laua H
mini:dicit dominus per Eſaiam ꝓphetam:
⁊ mundi eſtote. Lauat᷑ itaq; et mũdus eſtti
⁊ pᷣterita plangit ⁊ iterum non admittit.La

uatur et non eſt mũdus qui plangit qð geſ/

ſit nec deſerit: ſed poſt lachꝛymas flẽda hęc
quę fleuerat repetit. De his beatus petrus
terribiliter ait. Canis reuerſus ad vomituʒ 2. Petri. 2.
ſuuʒ. SFili peccaſti: dicit ſcriptura ſancta: ne gcẽei. 21.
adijcias iterum: ſed de pꝛiſtinis depꝛecare
vt dimittantur tibi. Pęnitentia vera nõ an D
noꝝ numero cenſetur:ſed amaritudine ani,/
mi. Vnde beatꝰ petrus: mox a domino in/ Mattb. 26.
dulgentiam recepit: quia amariſſime fleuit·
ſit exigui tempoꝛis ſi intima coꝛdis amari/
tudine agitur:non deſpicitur apud iudicem
iuſtum deum:qui coꝛdis ſecrera conſiderat.
Non enim longitudinem tempoꝛis tantuʒ
requirit deus: quantum a ffectum ſincerita/⸗
tis pęnitẽtis penſat. Qui enim in chꝛiſtum
tota mente conſidit: etiam ſi multis cõmo⸗
riatur peccatis:ſides ſua viuet in ęternum.
Sicut ipſe dominus in euãgelio dicit: Ego Jobᷣ.ii.
ſum reſurrectio et vita: Qui credit ĩ me etiã
ſi moꝛtuꝰ fuerit viuet: Et omnis qui viuit ⁊
credit in me nõ moꝛietur in ęternũ: De moꝛ/
te animę dixit:quę pꝛopter peccatoꝛuʒ ęgri/
tudines eueniet illi. Oeus in natura milſeri/
coꝛs eſt: paratus eſt ſaluare ꝑ miſericoꝛdiaʒ
quos nõ inuenit ſaluare per iuſticiam. Qui 1. Timoth.2.
vult omnes homines ſaluos fieri:⁊ neminẽ
perire. Qui per pꝛophetã ait: In quacunq; Eʒecdᷣ. 3.
die conuerſus fuerit peccatoꝛ: vita viuet et
nõ moꝛiet᷑. uis qͥſq; ſit peccatoꝛ et impiꝰ:
ſi ad pgnitentiam conuertitur: conſequi per
miſericoꝛdiam veniam non dubitet. In hoc
ſęculo pęnitentiam facientibus dei miſeri/
coꝛdia ſubuenit: In futuro autem pęniten/
tia non pꝛoficit:ſed rationẽ noſtroꝛum ope
rum reddituri ſumus. In hac vita tantum
pęnitentię patet libertas:poſt moꝛtem nul-
la coꝛrectionis eſt licentia. H

ceria ſecunda poſt pꝛimã domi-
in quadrageſima: De extremo

◻

Ser.LXvVII.
Ogo vos fratres chariſſimi et cum A
grandi hũilitate admoneo:vt mihi
ullus ex vobis ſuccẽſeat:aut foꝛte

BGer.LxvIl. Feria ſcdᷣa poſt pꝛimã do.in.x. Ger. 1 U

incõgruũ me ſuꝑfluũq; iudicet:quarevobis
tã frequẽter tremendũ ⁊ vtiliter expaueſcẽ/

ehm̃ eſt cui foꝛte in hac parte diſpliceã: conſi/

Eʒeed. . phetã ſacerdoti terribiliter cõminanteʒ: Si

dum diẽ iudicij inſinuare cõtendo. Si quis
deret periculũ meũ:⁊ audiat dominũ ꝑ pꝛo/

nõ annũciaueris iniquo iniquitatẽ ſua: ſan/⸗
guinẽ eius de manu tua requirã-Et iterum:

Ela. 58. Clama inqͥt ne ceſſes:quaſi tuba exalta vo/

28E

cem tuã: ⁊ annuncia populo meo ſcelera eo/
rum. Sed foꝛte aliquis dicit: Quare nobis
tã dura aſſidue pᷣdicant᷑: Quia meliꝰ eſt hic

paru amaritudinẽ ſuſtinẽ ⁊ poſtea ad ęter/
nãã dulcedinẽ ꝑuenire: qᷓ; hic habere falſum

gaudiũ: ⁊ illic ſuſtinere ſine ſine ſupplicium.

Audite fratres nõ me ſed dominũ in euãge

Mattð. 5Fe
Lud. 6.

lio dicentẽ: Beati qui lugent: qm ipſi conſo

labunt᷑: Et vę vobis qui ridetis nunc: quia

lugebitis ⁊ flebitis.Et hoc attẽdite fratres:

quia om̃es carnales medici quotiẽs ad eos

qui in coꝛpoꝛe ęgrotare vident᷑ veniunt:oia

queę eis delectabilia eſſe videbant᷑ abſcidũt:

2 q5ð dulce eſt ad integꝝ interdicũt. Aliquo/

tiẽs etiã frigidũ accipere nõ ꝑmittũt: inter/

dũ et amariſſimas potiones bibere cogũt: ⁊
aſperrimis ferramẽtis eoꝛũ vulnera frequẽ-/
ter incidũt.hoc ergo qð ꝓ ſanitate coꝛpoꝝ

carnales medici faciũt: ꝓ animaꝝ ſalute ſpi

ritales medici exercere contendũt. Hęc ego

cogitãs fratres chariſſimi ⁊ tam ꝓ mea qᷓ; ꝓ

veſtra ſalute rationẽ me redditurũ eſſe ante
tribunal ęterni iudicis non ignoꝛans: eligo

aſpera quidẽ: ſed ſalubꝛia vobis medicamẽ

ta ingerere:vt vobiſcum poſtea in angeloꝝ

C

D

conſoꝛtio ꝑpetua merear incolumitate gau/
dere.Et hęc quidẽ nõ ideo ſuggero qð vos
admonitiones noſtras ſenſerim non libẽter
accipere:ſed qꝛ me neceſſe ẽ ⁊ ꝓ vr̃a ⁊ ꝓ mea
ſalute frequẽtius ſdicare:ſtudeo vr̃os aios

⁊ ad timendũ iudiciũ:⁊ ad deſiderandũ pꝛe/

miũ excitare: vt exceptoꝛia ſancti pectoꝛis

veſtri ad recõdendã ſpiritalẽ vindemiã ſicut

ſemꝑ feciſtis:auxiliante: dño ſideliter pᷣpare

tis. Quotiẽs vobis durũ aliqͥd pᷣdicamꝰ:nõ

hoc ideo dicimus qð a vobis tale aliqd fieri

ſuſpicemur: ſed ideo iterũ illa quę nõ facitis

denũciamꝰ:vt illa in quibꝰ foꝛte pᷣuenti fue/

ritis:ſanare poſſimꝰ.Solet em̃ fieri:vt dum

maioꝛa timent᷑: minoꝛa celerius caueantur.
Quõ em̃ tiriaca bibit᷑ ne coꝛpoꝛibꝰ poſſint
pualere venena:hoc auſtera pᷣdicatione ge/
ritur: vnde animaꝝ pᷣparent᷑ antidota. Cer-

tũ eſt fratres chariſſimi: ꝙ ſi ſemꝑ beneficia

dei noſtri quę nobis nullis ſᷣcedẽtibus me
ritis noſtris collata ſunt aſſidue cogitamꝰ: .
peccata nr̃a nobis aut nõ dominant᷑: aut ſi
foꝛte ſurrepſerint cito ꝑ penitentiã coꝛrigun
tur. Quis em̃ vel mente cõcipere:nõ diccoam
verbis poſſit exponere:quãta circa nos ſint

dei noſtri beneficia? Fecit enim nos cum nõ
eſſemꝰ:reparauit nos poſtea cũ periſſemus.

Ahoꝛtẽ ſuſcepit: pᷣcioſo nos ſanguie libera /
uit:ad lyferna deſcẽdit:de faucibꝰ nos ęter/
ne moꝛtis eripuit: ceęloꝛũ nobis etiã pꝛemia
Pꝓpmiſit. Hec oĩa fratres dilectiſſimi pio ⁊ be

nigno animo cogitãtes:quãtum poſſumus

cuũ ipſius adiutoꝛio beneficijs ſuis vicẽ repẽ

dere feſtinemꝰ. Hon reddamus mala ꝓ bo/

nis:ſed quãtum poſſumus voluntati illuius

obtemperare ſideliter ſtudeamꝰ: totis viri/

bus innitẽtes vt ſcepta ipſiꝰ magis nobis
pariant de ſequacitate remediũ qᷓ; de trann/
greſſione iudiciũ. Nam quid faciemus cha⸗E
riſſimi in illo metuẽdo iudicij die:cũ tremẽ-

te mũdo dñs pᷣcinẽtibus angeloꝛũ buccinis
in illo maieſtatis ſuę thꝛono circũdatus cęle

ſtis militie luce cõſederit: ibiq; de terre gre/

mio ⁊ antiquo puluere ſuſcitato hũano ge⸗/
nere: aſtante teſtimonio cõſciẽtię ſinguloꝝ:
poſitis i i cõſ. pectu peccatoꝝ pęnis iuſtoꝛũq;

h̊ᷣmis:rationẽ viteę cęperit poſtulare: plus
iam iuſtꝰ qᷓ; miſericoꝛs:ſeueritate iudicis cõ/
temprę milſericoꝛdię reos cęperit accuſare et
dicere:? Ego teo homo delimo manibꝰmeis
ſeci: ego terrenis artubꝰinfudi ſpm̃:ego tibi

imaginẽ noſtrã ſimilitudinẽq; ↄferre digna⸗
tus ſum:ego te inter paradiſi delitias collo/⸗
caui:tu vitalia mãdata cõtemnẽs:decepto/

rẽ ſequi qᷓ; deũ maluiſti:Cũ expulſus de pa/

radiſo iure peccati moꝛtis vinculis tenere/
ris: virginalẽ vterũ ſine diſpendio virginita

tis pariẽdus introiui:in hᷣſepio expoſitus et

pannis obuolutus iacui:infantię cõtumeli/
as hũanoſq; doloꝛes quibꝰ tibi ſilis fierẽ ad
hoc ſcilicet vt te mihi ſimilẽ facerẽ ꝑtuli:irri/
dentiũ palmas ⁊ ſputa ſuſcepi: acetũ cũ fel/
le bibi:flagellis cęſus: vepꝛibus coꝛonatuſ:
cruci affixus: vulnere ꝑfoſſus: vt tu eripere⸗
ris moꝛti:animã in toꝛmẽtis dimiſi?En cla/⸗
uoꝛũ veſtigia quibuſ affixus pependi:En ꝑ
foſſum vulneribus latus. Suſcepi doloꝛes
tuos:vt tibi gloꝛia darem: Suſcepi moꝛtem
tuam:vt in ęternũ viueres. Conditus iacui
i ſepulchꝛo:vt tu tegnares in celo. Cur qð ꝓ

lie e
nündp
nuun
enoluct⸗⸗
ftanun
fönulimdn
ſmnpe
wlai
Clcletene
ſanein,

a neeneos u

Nuinortin
menapaup
un nſeincü
Puihre
Mohbis wo
mpnei
Nagenoſch

(gonnin

lugnnee
undman
bmin
hbelete
urefii
ſſtigunan
naemf
nuen
Pdalse
üin⸗
ue ſem
N
ln e
diugt
and
nfſna
Graſu
unllde

Necinblsn,
ſcnechgn
Ommnank n
Nennächninn
Gherenen.
acheanosſt —
nnmosant⸗
cähaſſen
lngleiben
uch nsge
Cſinipotte⸗
umpoſum
sſus ſiiti
mnusm
volunntiis
eamitotsri
ſonagsnede
cdiü ödenen
dſagenvsct
iedieni⸗
geübucens
ctüdemsc
bicdetanzge⸗
uo bümnoge
gitieſngle
penis oi⸗
ſtulareng
nunteindis
ennmulned
nonmbtnes
iäeht
ig nedign
irainneh⸗
mniswelent⸗
llissdep
nalstenee
doruonus
ocholust
nietöunh
ſibleſeit
cienimn
eutii

g Ber

te ptuli ꝑdidiſti? Cur ingrate redemptionis
tusę munera renuiſti: Hon te ego de moꝛte

mea quero: redde mihi vitam tuam ꝓ qua

me;ã dedi. Redde mihi vitã tuã:quã vulne/

ribus peccatoꝛũ indeſinẽter occidis.Cur ha
bitaculũ qð mihi in te ſacrauerã luxurię ſoꝛ/

dibus polluiſti: Cur coꝛpus meũ illecebꝛaꝝ

turpitudine maculaſti? Cur me grauioꝛe cri/
minũ tuoꝛũ cruce qᷓ; illa ĩ q̃ quõdã pepẽderã
afflixiſti?: Gꝛauioꝛ em̃ apud me peccatoꝝ tu/
oꝛũ crux eſt in qua inuitus pendeo: illa in
qua tui miſertꝰ moꝛtẽ tuã occiſurus aſcẽdi.

Cũ eſſem impaſſibilis: ꝓ te pati dignatꝰ ſũ:

ſed tu deſpexiſti in homĩe deũ: in infirmo ſa
lutẽ:in via reditũ:in iudice veniam:in cruce
vitã:in ſuwlicijs medicinã.Et quia poſt oĩa
mala tua ad medicamẽta pęnitentię cõfuge
re noluiſti:ab auditu malo nõ mereberis li/

F berari.Qui tũc erit ſtridoꝛ dentiũ:cũ ſancto
rũ multitudine ad dexterã regis ⁊ ad gloꝛiã

ſegregata: peccati pplus in ꝓfundo tartari
ſine vlla miſeratiõis ac venię ſpe demerſus:
excludi ſe tenebꝛis ſuis a beata ſanctoꝝ luce

viderit:⁊ in ꝓfundi ſinũ ſine ſine deſcẽdens
NPs.ss. vꝛgente os ſuũ puteo:ęterna ſupplicia ⁊ per/

petuã moꝛtẽ nõ moꝛiturꝰ aſpexenit: Fruſtra
autem a paupere quem in hac vita deſpexit

Zudj.Iõ. miſericoꝛdiã poſtulabit: fruſtra extremũ la/

ʒari digitum quo ardens refrigeret᷑ ardenti/
bus labüs rogabit awoni. &ÆO vellet miſer
cum pauperũ gloꝛiã viderit duris quõdam
pauꝑtatis ſubiacuiſſe laboꝛibꝰ:⁊ in illa vita
quę cum vita moꝛerent᷑ mala poꝛtaſſe:ne ad

GBS illa eętna mereret᷑ ſuplicia ꝑuenire. Vt g hec
tam dura et tam terribilia ante illud tribu/
nal ęterni iudicis audire nõ mereamur: duʒ
agdhuc licet ⁊ cum dei adiutoꝛio in poteſtate

noſtra eſt cõſideremus cõſcientias noſtras:
⁊ ſi aliqua crimina vel peccata capitalia nec
dum elemoſynis ⁊ oꝛatiõibꝰ purgata nobis
adhuc dominari cognoſcimꝰ:poꝛtũ pęniten
tię deuictis peccatoꝝ fluctibꝰ chꝛiſto iuuan/
te feſtinemus intrare:Et ſi quid in nauicula
animę nr̃e multis tẽpeſtatibꝰ peccatoꝝ aut
ꝑ ſuꝑbiã fractũ:aut ꝑ auariciã ruptũ: aut ꝑ

luxuriã reſolutũ eſſe cognoſcimꝰ: cõponere

vel reparare bonis operibꝰ feſtinemꝰ. Stu/
deamus iugiter vitioꝛũ exhaurire ſentinaʒ.
Non cem̃ nocent peccata ſterita: ſi non pia/
cent pſᷣſentia. Sicut em̃ nulli iuſtoꝛũ ſufficit
iuſticia ſua ſi nõ ꝑſeuerauerit vſq; in finem:
ita nulli peccatoꝝ nocere poterit iniquitas

moſynarũ remedia vel ad pęnitentię medi/
camẽta cõfugerit.Sed quia quãdo vel qua
hoꝛa de hoc ſeculo rapiamur ſcire nõ poſſu/
mus:ſine vlla dilatione vel moꝛa de ſiniſtra
fugere feſtinemꝰ ad dexteram. Mõ ſanitati:
nõ ętati credendũ eſt. MHon in remediũ ſalu/

—

tis ſuę ſemꝑ tardã

iniqᷣtates illius oblinioni tradunt᷑:ipſe nos

idus eſt: qui vitę ſuę ſemxꝑ
incertus eſt:qꝛ qui nos ſecuros fecit dicẽdo:
Peccatoꝛ in qua die cõuerſus fuerit:omnes Eʒecdᷣ.iS.

LxvIII. Feria tertia poſt pꝛimã do.in. xL. Ber. I

ſua:ſi anteqᷓ; de coꝛpoꝛe iſto diſcedat: ad ele-

etiã cautos eſſe voluit dicens: Holite tarda Ecẽi.ð.

re cõuerti ad dominũ: nec differatis de die ĩ
diem. Sed foꝛte quãdo generaliter om̃s ad
pęnitentiã ꝓuocamus:aliquis intra ſe cogi
tet dicẽs: Ego iuuenis homo vxoꝛẽ habẽs:
quomõ poſſũ aut capillos minuere:aut ha/
bitũ religionis aſſumere? Mec nos hoc dici/
mus fratres chariſſimi:nõ hoc pᷣdicamus vt

iuuenes qui cõiugia habere vident᷑ habitũ

magis qᷓ; moꝛes habeant cõmutare. Quid
em̃ homini vxoꝛẽ habẽti nocet:ſi moꝛes ꝑdi
tos voluerit ad opera bona vel honeſta con
uertere:ſi peccatoꝝ ſuoꝛũ vulnera elemoſy/
nis:ieiunijs ⁊ oꝛatonibꝰad ſanitatẽ pꝛiſtinã
ſtudeat reuocare? Vera em̃ cõuerſio ſine ve/
ſtimẽtoꝝ cõmutatiõe ſufficit ſibi. Veſtimẽ/

ta vo religioſa ſine bomis operibꝰ nõ ſolum
remediũ habere nõ poterũt: ſed etiã iuſtum

dei iudiciũ ſuſtinebũt.Cõuertamur ergo ad
melioꝛa:dum in nr̃a ſint poteſtate remedia.
Hic extinguamus moꝛtẽ moꝛiẽdo peccatis:
hic vitã vitę meritis acqramus:hſtante do/
mino nfo ieſu chꝛiſto:cui eſt honoꝛ et impe/
rium cum patre ⁊ ſpũſancto in ſęcula ſęculo/
rum: Amen.

¶ Feria tertia poſt pꝛimã domini/

ca i quadrageſima:de beato Abꝛa/
ham: Sermo I

Redidit abꝛahã deo: ⁊ deputatũ eſt
illi ad iuſticiã. Ecce ſine opere iuſtiſi
F ex fide:⁊ quicqͥd illi legali poſſet

Sermo

LXVIII.

A
Heñ. 15.

obſeruatiõe cõferri:totũ credulitas ſola do/

nauit. Ipſe ſibi fuerat lex qui legẽ nõ acce/
perat: natura tñ quicqd legis fuerat obſer/
uabat. Abꝛahã pater nf̃ radicẽ fidei nomi⸗
niſq; chꝛiſtiani habebat:qui cũ ex ꝓpꝛietate
genuina ad incerta atq; peregrina iuberet᷑
exire: tota deuotiõe cõpleuit: Cui in re tam
dura nulla dubitatio fuit: ſed ſententiã dei
i 2

Jemna, A.

]——

Bancti dᷣluguſtini de tempoꝛeꝛ

SGeh.i⁊. tanq; qui optare videret᷑ accepit.Exi inquit

α 1Puaͤ Dora rſt

dominus de terra tua:⁊ de cognatione tua:

B ⁊ veni in terrã quã monſtrauero tibi.Nouũ

ꝓbatiõis genus:habẽti ꝓpꝛia exilia indice/

pe ꝑegrina: ingerere laboꝛẽ itineris qͥ eſcẽti:

imꝑare penuriã poſſidẽti:⁊ tantarũ faculta/
tũ dño:neceſſitatẽ imponere ꝑegrinãdi.Li⸗
benter tamen fides accepit:quicqͥd arduum
videbat᷑ incredulis. Cui nõ eſt magis dulce
pꝛopꝛium tugurium q; palacia peregrina: ⁊
voluntaria caſa qᷓ; digeſta pꝛętoꝛia? Leue
cuiqᷓ; non eſt dimittere ꝓpꝛia et ſectari alie/

na incerta: dimitrere quod ſciaſ:quęrere qð
ignoꝛas.Quis enim pꝛopꝛia ſine doloꝛe de

ſeruit:aut ſine lachꝛymis dereliqͥt? Cui nõ ẽ
durum illos conſcios nataliũ parietes:dul/
cia illa limina atq; amabilem larem: quem
⁊ parentum memoꝛia:⁊ ipſius infantię rudi⸗/
menta cõmendant: vbi cunabula illa noui ⁊

mox oꝛientis hominis famulabant᷑: vbi ſe/

cura alludẽs infantia inter lucis pꝛimoꝛdia:
aut pueriles anni ſimplicitate fęliceſ:qͥs ſibi
inter laſciuos atq; ipi? ętatis luſus vᷣnaculo
genuina ſola neceſſitas exhibebat:? Int hęc
ergo tam blanda:tam dulcia:quę omni fue⸗/
rant difficultate relinquẽda:Exi ait de terra
tua. Quis hoc ſine fidei viribus libẽter au-
diret? Leuius pꝛobaret᷑:ſi vł nomẽ loci quo

Cęperrexiſſet audiret. Pꝛoſiciſcit᷑: pergit ſocia

ſcilicet credulitate:coniuge comite it ſecurꝰ:
it fretus: ꝓmiſſum ſibi fidei laboꝛibꝰ exactu
rus: plus ſperans de incerto qᷓ; fuerat ſecu/
rus de pꝛopꝛio. It ergo per deſertas ſolitu/
dines: ꝑ inuias ſedes: ꝑ naturę ſecreta: vbi
homnis veſtigiũ necdum rudis terra cogno
uerat:⁊ inter illa omnia ꝗᷓ dei imperio dere/
liquerat:non tuguriũ: non caſam: ſed inter
ipſa campoꝛũ ſileſcentiũ foꝛmidoloſa ſecre/
ta hoſpes tantũmodo ceęli terreq; nullũ ſuf/
fugium quo diuerteret inueniebat. Excepit
tamen abꝛaham peregrinum quercus arboꝛ
humana:quę venientem abꝛaham atq; eſti-
uo ſole decoctum amęnitatis ſuę vmbꝛacu/
lo refoueret:cuius ſylueſcentis nemoꝛis co/
mata luxuries in ęſtiuum tempus diem et
vꝛentis ſolis vapoꝛiferos radios ramoꝛum
frequentia ſuſpẽdebat: vt quicquid iniuria
tempoꝛis irrogabat: omne auferret ⁊ ramo/
rum ⁊ folioꝛũ dẽſitas. Ingredit᷑ ergo lucum
arboꝛis abꝛaham:ſub qua conſtruit᷑ quale/
cunq; ſuffugium: anguſtũ quidem homini:
ſed ſufficiens maieſtati. DPignum tamẽ deo

Sg*: ſ & Por6 uiean

palatium fides deuota pingebat:in quo fu-

iſſet maieſtas ſuperna pꝛanſura. Cum ergo D

illic poſitus curioſis oculis cęlũ intentaret:
ecce ſubito in trium viroꝛũ ꝑſona maieſtas
incoꝛpoꝛea deſcendit.Accurrit:ꝓperat:ma/
nus ſupplices tendit: ⁊ tranſeuntium genua
oſculat᷑.Domine ait ſi inueni gratiã coꝛã te: Seũas.
ne tranſieris puerum tuum. Vlidetis:abꝛa/
ham tribus occurrit ⁊ vnum adoꝛat. Trina
vnitas:⁊ vna trinitas. Sumat᷑ aqua:lauẽ/

tur pedęs veſtri: ⁊ refrigerate ſ arboꝛe iſta:

⁊ afferam panem ⁊ manducabitis:et poſtea

tranſibitis in viam veſtram. Et dixerunt ei:

Fac vt dixiſti. Seruat ſemꝑ in bonis tenoꝛẽ

ſui perfecta iuſticia: offert peregrinis hoſpi/

tium qui non habet tectũ:et cũ ſit omni do/
micilio viduatꝰ: domiciliũ quale neceſſitas
ꝓcurabat exhibuit tranſeuntibꝰ.Et licʒ illa
minoꝛa fuerint quę offerebant᷑:locoꝛũ angu
ſtjs magnitudinẽ dederat fides:ꝗᷓ contem/
ni nõ meruit a deo.Diuertũt ad arboꝛis ho/
ſpitium: qð abꝛahã deo iam fecerat dignũ.
Interea cõſpergit᷑ ſimilago: fiunt engriſię:
macrtat᷑ et vitulus. Et ſi ilis diuinitas non

eguit:iuſticia tamẽ quod optabat impẽdit.

Ecce ad humanã mẽſam ceęleſtis ſublimitaſ
recũbebat:cibus capit᷑:pꝛanſitat᷑ ⁊ cõtuber/⸗
nali colloquio inter hominẽ et deũ familia /
ria verba miſcent᷑. Et quia apud deũ infru/ E
ctuoſa hoſpitalitas eſſe non potuit: ſtatim
pꝛeciũ mercedis accepit. Datur ſilius ſeni:
datk poſteritas deſperanti: accepit ſenectus
qð minime potuit habere iuuẽtus. Ad hoc SGeñ.18.
inquit tempus veniã:⁊ erit ſarę filius.Cũqʒ
ſeniles anni ⁊ emoꝛtua ſarę vilcera hoc poſ-
ſe fieri denegarent: dedit tamẽ diuinę pꝛo/

miſſioni credulitas fidem. Patrẽ inqͥt mul/ Seſñ.r.

tarũ gentiũ poſui te. Repletus eſt bonis:qꝛ
qð ei ꝓmiſit impleuit.Ecce in ipſo vitę mar
gine ſenectutis nondũ ꝓlatis legibuſq; reci
tatis:aſſerimus abꝛaha ꝙ fuerat religioſuſ:
⁊ qui fuerat in cultura iuſtioꝛ:fuerit in credu
litate ꝓbatioꝛ. Ecce em̃ ſenex ille maritus:qͥ
cũ adhuc vnũ non habebat:in vno tñ deus
innumerabiles ꝓmittebat. Ecce exhauſtis

viſceribus dixit deus ad abꝛahã: Suſpiceĩ Seſ.15.

cęlü et numera ſtellas:ſic erit ſemen tuũ.Et
credidit abꝛahã deo:⁊ deputatum eſt illi ad
iuſticiã. Defecerũt ſarę venire muliebꝛia: qꝛ Señ.iS.
iam laſſa deſccerant membꝛa. Totũ coꝛpus
ſulcat᷑ in rugas: fit ꝑarata fronte ⁊ exhauſta
ſenectute. DNeſiciẽte ſanguie in venis triſtis

.

W

ſneensd
ofent⸗
pnſſon⸗
ate Naen⸗
nugtenpe
huunmmn
ehuniit
Poaurten
Citepe
urcaond
linetaal
loftuft
nies ſni⸗
ſonendp
daletns
Grustunii⸗
ſungen
balnentpe
ncrene
ſrninr
aosſole
lanntelae
hoterinpea
futergocan
Gespetuſtis
ſacaealu
Noenecnan

ſſeue

ſäinga⸗

W Ctnceſno

nquoſ⸗
unege
entaren
naieſtzs
enauma,
gene.
ichäte hit
lsraben⸗
.Tiin
rhui⸗
e iſt
1poſten
eunte:
stenot
ihoſpi⸗
mnldo⸗
Neſſias
ligzila
ange
onten,
nis ho/
digni.
grile:
asnon
npedͤt.
limital
ötuber/
ilia⸗
inſiu
:ſtatin
usſent:
eneaus
Z hot 5gs
15.Cgg
hocpob
lne peo⸗/
atmul
onis:g⸗
nltenmar
uſchrea
igoli.
ingear
antus:
tüdels
Muſi⸗

an

Suſpicei
Kliu ,,
Chtirci 1
üͦcop⸗
ahnuſt
isnic⸗

6

ſenectus delaſſatur: ſed diuino iudicio ęta/

tis feruoꝛ accendit᷑. M. elioꝛem facit diuina

ꝓmiſſio matrem: quã ętas nõ fecerat gene/
rare. Accepit genitrix nomen quod ei ſterili/
tas tempoꝛis ſubtraxerat: Longe deſiciẽti⸗
bus membꝛis iſaac concipit᷑: ſubito inanes
ac marceſcentes venę rediuiuo ſanguine fer
buerũt:⁊ emoꝛtua ſeni viſcera calefacto ſan/⸗

guine vapoꝛata vſq; ad partum iniquilinis

ſunt caloꝛibus animata. Juuenilis ętas in/
caluit: et calefacto ſanguine vapoꝛquit. Fit
anus fęta:fit ſenex grauida: creſcit᷑ venter ꝑ
dies ſingulos:⁊ cõualeſcẽte partu tumeſcen

tis vteri capax ſinus extendit᷑. Fit ſarcina ⁊

deſideratus affectus ex viſceribus laſſis:
onus nimiũ exoptata poſteritas. Poꝛtabat
vterum grauem talis mater:quę inanis am

bulare vix poſſet. Sed quia credulitatis fue

rant quę acceperat:defecta viſcera ſides va/
lidioꝛ animabat.Marcidę mammę quas in
vacuos folles ſubducti ſuci detrimẽta laſſa/
uerant: lactei fontis vbertate tendunt᷑. Fit
mater in pectoꝛe: fit mater ĩ partu:fit inquã
mater quę auia fuerat per ętatem. Dedit ſi/
des vetuſtis nouoꝛũ viſceribus ignes. Sic
iſaac credulitate naſcitur: vt eoꝛum ſides in
ꝓgenie enarret᷑ in ſęcula:Amen.

E. Feria quarta poſt pꝛima domi-
nicã in quadrageſima:deę Jeiunio:
cataclyſmo ⁊ arca Noe; Sermo

Os ſanctę quadrageſimę dies fra/
tres chariſſimi debemus omni cum
veneratione ſuſcipere:nec longioꝛẽ
uius tempoꝛis faſtidire:qͥa quãto

plures dies ſunt ieiunij: tanto maioꝛ eſt cau

ſa remedij. Quanto pꝛolixioꝛ abſtinẽtię cur//
ſus: tanto redemptio co pioſioꝛ eſt ſalutis.
Quanto auſterioꝛ cura vulnerũ: tanto me/
dicina eſt ſalubꝛioꝛ p eccatoꝝ. Deus em̃ qui
eſt noſtrarũ medicus animarũ: congruens
tempus inſtituit:qð ⁊ iuſtis ſatis ſit ad ado
randum:⁊ peccatoꝛibꝰſufficiat ad rogandũ.
Illi requiem poſtulantes:hi veniã depᷣcan/
tes. Congruens enim tempus eſt quadrage
ſimę nec bꝛeue eſt ad exoꝛandũ:nec longum
eſt ad pꝛomerendum. Quadraginta enim
dierum ieiunijs: quęuis iniquitas pecca/
toꝛis exoꝛari poteſt: et quantauis ſęueritas
iudicis mitigari. Illi longum ⁊ faſtidioſum
foꝛte ſit tempus: qui nec oꝛat de culpa: nec

ſperat de venia. Deſperatio enim nec conſi/
teri de ſcelere:nec indulgentiã nouit ſperare

de iudice. Sanctus igit᷑ ⁊ ſalutaris quadra⸗/B

.

geſimę curſus eſt:quo adducit᷑ ad miſericoꝛ/
diam peccatoꝛ per pęnitentia: iuſtus ad re-
quiem. his enim diebus ſolito amplius et

diuinitas miſeret᷑ et delinquentia depꝛecat᷑

⁊ iuſticia ꝓmeretur. Patent enim omnia:et
celi ad indulgentiã: et peccatoꝛ ad confiten/

dum: ⁊ lingua ad poſtulandum. Salutaris

inquã ⁊ myſticus eſt quadragenarius nume

„ —

rus. Nam pꝛimũ cum mundi faciem iniqui/ Se

tas hominũ poſſideret: tot dierum curricu-
lo deus effuſis de cęlo imbꝛibus:vniuerſam
terrã diluuio ſuꝑfudit. Vides ergo iam illo
tempoꝛe myſteriũ in ſigura diſpoſitũ. Nam
ſicut tunc quadraginta diebus pluix ad pur
gandum mũdum: ita et nunc quadraginta
diebꝰ müeret᷑ ad hominẽ puriſicandũ: q;;
⁊ illius tempoꝛis diluuiũ miſericoꝛdia dicẽ/
da eſt: quo iniquitas oppꝛeſſa eſt: et iuſticia
conſeruata. Pꝛo miſericoꝛdia enim factum

peccarent. Pꝛo miſericoꝛdia plane vidimus
illud fuiſſe diluuium: quo veluti baptiſmo
quodã totius eſt mundi facies innouata:ſci

licet vt qui perditoꝛũ hominũ ſcelere ſoꝛde/

bat ad crimina: beati Moe habitatione flo/

reret ad gratiã:⁊ qui iniquitatis erat purga

toꝛium tunc:modo ſieret domiciliũ ſanctita

eſt:vt ⁊ iuſti euaderent:⁊ iniqui amplius nõ

tis. Diluuium inquã illud:huius noſtri fuit

ſinmilitudo baptiſmatis. Hoc em̃ tunc geſtũ

eſt quod nunc agit᷑:hoc eſt vt exuberantibꝰ
aquarum fontibus periclitarent᷑ vitia:iuſti/
cia ſola regnaret:mergerent᷑ in ꝓfundũ pec/
cata:ſanctitas vicina cęlo poꝛtaret᷑. M0. 0do
enim ſicut dixi hoc quod nunc agit᷑ in eccle/
ſia chꝛiſti:ſicut Noe arca ſubmerſis omnibꝰ
vitijs peccatoꝛũ:ita baptiſmatis fonte celo
vicina poꝛtat᷑ eccleſia:et deletis omniũ ſuꝑ/
ſtitionibus idoloꝛum: fides regnat i terris:
quę de ſaluatoꝛis arca ꝓcedit.Sanctũ ergo
⁊ ſacratum quadrageſimę tempus eſt:quod
ſtatim ab initio cępit inter iuſtos ⁊ iniuſtos

diſcernere: bonos a malis quodam iudicio

ſeparari. Quod quidem ſimiliter fieri etiam
in hac noſtra quadrageſimę obſeruatione
ꝑſpicimus.Mam per hos quadraginta dies
ſeparant᷑ mali a bonis: hoc eſt luxurioſus a
caſto:a ieiuno intemperãs:a chꝛiſtiano gen
tilis. Separatur inquã malus a bono:hoc
eſt peccatoꝛ a iuſto:diabolus a ſancto:hęre/
1 3

BGer.Lxx. Feria quarta poſt pꝛimã do.in.xL. SGer.i

ticus a ſideli. Relictis enin his omnibus ad
ſimilitudinem diluuij tanq; in naufragio ſe⸗
culi: ſola ad inſtar arcę illius in altum cum

D ſuis virtutibꝰ eleuatur eccleſia. Nam etnos

etſi peccatoꝛes: ad imitationem ſancti Hoe

annũciamus vobis mundi futurum eſſe ex/
cidium: ⁊ illos tantũmodo dicimus pericu/⸗
lis euaſuros: quos triplex arca inter ſe gre⸗
mio religionis incluſe erit. Triplex enim arca
eſt eccleſia: quę trinitatis continet ſacramẽ/

Geñ.o.tum. Nam cum dicit ſcriptura: Bicameratã

et tricameratam eam fuiſſe:vtiq; demõſtrat
tripliciter diuinitatis illam gratiam eſſe di/
ſtinctam. Annũciamus igitur ſicut noe mũ/
di futurum eſſe naufragiũ: ⁊ ad hanc domũ
confugere omnes homines admonemus.

Et ſicut noe fllios ſuos in arca recepit:ita et

nos ſilios noſtros optemus in iſta arca ſuſci
pere. QAuiſq; enim in hac domo vult habi/
tare nobiſcuz:noſter eſt filius.Sed dicit ali/
quis: ſancti noe ſdicationis vocem in ſcri/
pturis minime eſſe deſcriptam. Audi igitur
Noe ⁊ ſi tacebat voce: opere loquebat᷑: ſile/
bat lingua: fabꝛicatione clamabat. Mã vti-
q́ᷓ; cum operaretur opus nouum ⁊ nulli ali/
quando compertũ: admonebat cunctos no

uis periculis: noua tabernacula pꝛęparari.

Loquebat᷑ ergo opere:⁊ dicebat illud euan-

Job.io. gelicum domini dictum:Si mihi non credi/

tis:operibus credite:⁊ credendo periculum
euadere poteritis:pꝛęſtãte domino nfo ieſu
chꝛiſto qͥ viuit ⁊ regnat cum patre ⁊ ſpũſan/
cto in in ſecula ſeculoꝛl: Amen.

Siem eodem die de Jeiunio ali⸗

ſermo factus ad fratres in heremo:

qui inter ſ. ermones ad eoſ. dem ba-
betur. xxv.

tem eodẽ die Pomelia de euaã⸗

gelio diei:que habet᷑ de quęſtioni-

bns euangelioꝛũ libꝛo.j. capi. vij.

. ¶ Feria quinta poſt pꝛimam domi
nicã in quadrageſima: de tribus vi
ris qui beato ꝛsg apparuerunt:
Dermo

Bancti Aluguſtini de tempoꝛe

ſia recitantur: non hoc tantũ attendere de /
beamꝰ quod ex littera ſonare cognoſcimꝰ:

ſed remoto velamine litterę: viuiſicantẽ ſpi

ritum fideliter requiramus. Sic enim dicit
apoſtolus: Littera occidit: ſpiritus autem 2. gorl.5.
viuiſicat. Deniq; inſclices iudęi ⁊ plus infę
lices heretici: dum ſolum litterg al piciunt
ſonum:quaſi coꝛpus ſine anima: ita ſine vi/
uiſicante ſpiritu moꝛtui remanſerunt. Nos

audiamus apoſtolum dicentem: Quia hęc ·Corj. 10.

omnia in fligura contingebant illis: ſcripta
ſunt aułem pꝛopter nos. Videamus ergo G
quid ſit quod modo cum diuina lectio lege/
tur audiuimus. Viſus eſt inquit deus abꝛa Beñ. 18.
hę cum ſederet ad oſtium tabernaculi ſui
ad ilicem mambꝛę.Ecce inquit tres viri aſti
terunt ſuꝑ eum:⁊ exijt in occurſum eius. At/
tendite fratres ⁊ videte qualiter deus appa⸗
ruit abꝛahę:⁊ qualiter apparuit loth. Ad ab
raham tres veniunt et ſtant ſuper eum: ad Señ19.
loth duo veniunt ⁊ ſedent in platęa. Vide/
te fratres: ſi non diſpenſatione ſanctiſpiritꝰ
pꝛo meritis res geruntur. Etenim loth lon-
ge inferiot erat abꝛaham.Miſi enim inferioꝛ
fuiſſet:a beato abꝛaham ſeparari non meru
iſſet: nec ei ſodomoꝛuʒ habitatio placuiſſet.
Veniunt ergo ad abꝛaham tres viri in me-
ridie: venerunt ad loth duo ⁊ veſpere veni/

unt. Hon enim ſuſtinebat meridianę lucis

magnitudinẽ loth:abꝛaham vᷣo poterat ple
num fulgoꝛem lucis excipere. Nunc videa/ C
mus qualiter abꝛaham: ⁊ qualiter loth ſuſce
perunt venientes. Pꝛeſumpſit abꝛaham et
occurrit obuiam eis:⁊ cum occurriſſet: feſti⸗
nat ad tabernaculũ:et dicit ad vxoꝛem ſuã:

Feſtina inquit et conſperge tres menſuras Señ.18.

ſimilaginis: ⁊ fac ſubcinericios panes:qð

gręce engriphias dicit᷑:occultos videlicet et
abſconditos indicans panes. Ipſe autem

abꝛaham ad armentũ cucurrit:et accepit vi
tulum. Qualem vitulum? Foꝛte qui potuit

pꝛimus occurrere: non ita eſt:ſed vitulũ bo/

num et tenerum. Lulit ergo vitulum:et de/⸗/
dit puero. Puer inquit feſtina facere eum.
Vigdete fratres:attendite qᷓ; feruenti animo
hoſpites debeatis excipere. Ecce ipſe abꝛa-

ho currit: vxoꝛ feſtinat:puer accelerat. Nul⸗

lus eſt piger in domo ſapientis.Ecce ęqua/

lia ſunt abꝛahę et ſarę hoſpitalitatis officia.
Loth vero excepit quidem: ſed duos tm̃ et

nõ integram trinitatem:nec in meridie: ſed

ad veſperum. Et quid eis appoluit⸗ Coxit

ſoiciuſit I. Betrac.1ʒ.

lnnepetb

fölia

V u

giin

–
lunſegnen
irti
t rnn
igonine
nlun
alueun⸗
ſtangbe⸗
londonmunm
Giabrodet
uum
humakue
ararnel
mnenn
ſeant
gullcpere
cuntsſ
osſden
tAurt
Cuutunsit
ulusnon
unnn

W Mitul
gio hltenehl
tdas wun
Undere.
Aynum oo:
ſatundic
llerr
Nonornün
Nis Detin
Elenupete
Pohanhe
Gouncäbe
u rckutt
initl

icunpe

ehune g
hllcee

hiilt
M

R loleg

e gnſan

famit

Stenna
prtlgnn
W
lnapthiin

mn laſte
Nanlaun Hor

nen Qubei

mr lisſace

tensne,

imegobegr
Ugeurdeusede
ubemagliſl
guettrespiigct
Grinnens
Aerdans on
mitlot. We

1ſupereun:u

npleten D⸗
bneſanenhin
Sminlochlon⸗
lenininfene
oarannonnen
tanopaule.
mes vin ün⸗
1ycſogeſen
neridunelus
ndoponpe
. Kucnidas!
ulurelle⸗
ltebahmne
cuumleriet⸗

avrrenſt:
Emes neninuii

is maci
osnidclcns
Meuun
Uratach
ſonequipon
leinillib⸗
pünlomade
un fache ein.
ſeruentianind
Ecreipethn
cdent l
s CCregl⸗
ltitbofie,
ſec Mauſit
volinin

⸗

Ser. xx. Feria quĩta poſt pꝛimã do.in. xL. Ser. I.

Geñ.i9. inquit aʒyma: ⁊ comederunt. Et quia me/
ritis multo inferioꝛ erat abꝛaham:nec vitu/
lum ſaginatum habuit:nec in tribus menſu
ris ſimilaginis myſterium trinitatis agno/
uit: Attamen quia vel hoc quod potuit be/
nigno animo obtulit:de perditiõe ſodomo/
rum liberari pꝛomeruit. Attendite fratres:
quia etiam ⁊ loth dum hoſpites non repel/
lit:angelos excipere meruit. Ecce hoſpita
lem domum angeli ingrediuntur clauſę ho/
ſpitibus domus flammis ſulphureis cõcre/
D mantur. Venerunt ergo tres virtad abꝛa-
ham:⁊ ſteterunt ſuper eum. oc ipſum vi/
dete:quare ſit ꝙ ſuper eũ veniunt: non con/
tra eum. Subiecerat ſe voluntati dei:⁊ ideo

ſuper eum ſtare dicitur deus. Aſtiterunt in/

quit ſuper eum:non contra eum ad repellen
dum:ſed ſuper eum ad pꝛotegendum. Tres
viros ſuſcepit:tribus menſuris panes appo/

nit.Quare hoc fratres:niſi quia myſterium

trinitatis intelligit? Awonit ⁊ vitulum:qui
vitulus non eſt durus ſed tener. Et quid tã
tenerum: quid tam bonum: q; eſt ille qui ſe
Lud.i5. ꝓ nobis humiliauit vſq; ad moꝛtem? Ipſe
eſt ille vitulus ſaginatus:quem pꝛo recepto
Job.ʒ. ꝓgnitente filio iugulat pater.Sic enim dile/
xit deus mundum:vt filium ſuum vnigeni/

Geñ.IS. tum daret. Tribus ergo occurrit abꝛaham:

2 vnum adoꝛat. In eo autem ꝙ tres vidit:
ſicut iam dictum eſt: trinitatis myſteriũ in/
tellexit:i autẽ quaſi vnũ adoꝛauit:in tribꝰ
ꝓſonis vnũ deũ eẽ cognouit. Ad vnũ loquit᷑
dicẽs: Declina ad puerũ tuũ. Adeſt etiã q̃ſi
ad homies loquẽs:Accipiã inqͥt aquã:et la-
E uentur pedes veſtri. Diſcite fratres a beato
abꝛaham:hoſpites libenter excipere:pedes
eoꝛum cũ humilitate ⁊ pietate abluere. La⸗
uate inquit ſanctoꝛũ peregrinantiũ pedes:
ne foꝛte in illis remaneat puluis: quem ad
iudicium veſtrum poſſint de pedibus ſuis
Matth.o, excutere. Sic enim in euangelio dixit: QAui
non ſuſceperit vos:exeuntes excutite pulue
rem de pedibus veſtris. Amen dico vobis:
tolerabilius erit terrę ſodomoꝛum in die iu/
dicij:q; illi ciuitati. Hoc ergo pꝛęuidebat in
ſpiritu abꝛaham:et ideo volebat pᷣuenire et
lauare pedes: ne quid foꝛte pulueris reſide/
ret:quod ad teſtimonium incredulitatis ex/
cuſſum poſſet in die iudicij reſeruari. Pꝛo/
pterea ergo dicit ſapiens abꝛaham:Accipiã
aquam:⁊ lauentur pedes veſtri. Diligenter

hec audite fratres qui hoſpitalitatem exer/

cere nõ vultis:qui hoſpitẽ velut hoſtem ex/

cipitis: Ecce beatus abꝛahã dum homines

feruẽter exciperet:ipſum deum ſuſcipere bo
ſpitalitatis contemplatione ꝓmeruit. hoc
etiam in euangelio chꝛiſtus confirmauit di/
cens: Hoſpes fui:⁊ ſuſcepiſtis me. Holite ꝙ Matth. 25⸗
negligere peregrinos: ne foꝛte quem nõ ex-
cepiſtis ipſe ſit chꝛiſtus. Vbi tamen factum F
ſit hoc? Ad ilicem mambꝛe: quod in latina
lingua interpꝛetat᷑ viſio:ſiue ꝑſpicacia. Vi/

des qualis ſit locus in quo dominus poteſt

habere conuiuiũ? Delectauit enim eũ viſio
⁊ ꝑſpicacia abꝛahę.Erat enim mundus coꝛ/
de:vt poſſet deum videre. In tali ergo loco
⁊ in tali coꝛde:poteſt dominus habere cõui/

uium. De iſta viſione dominꝰ in euan gelio
locutus eſt ad iudęos dicens: Abꝛaham ex- JZob. s.

ultauit vt videret diem meum:vidit ⁊ gaui
ſus eſt.Diem inquit meũ vidit:quia myſte/

rium trinitatis agnouit. Vidit patrem diẽ:

filium diem:ſpiritũſanctũ diem:⁊ in his tri/
bus vnum diem: ſicut ⁊ pater deus et filius

deus et ſpirituſſanctꝰ deus: et hi tres vnus
deus. Mam ⁊ ſingillatim ſingulę quęq; per/

ſonę plenꝰ deus:⁊ totę tres ſimul vnus deꝰ.
Nam et illis tribus menſuris ſimilaginis:
pꝛopter vnitatem ſubſtantię non incõgrue
pater ⁊ filius ⁊ ſpiriſſanctus intelligit᷑. Qð

tamen ⁊ alio modo poteſt accipi: vt ſaram

intelligamus eccleſiam:tres menſuras ſimi

laginis fidem: ſpem et charitatem. In his

enim tribus virtutibus:vniuerſę fructus cõ
tinent᷑ eccleſię. Qui hęc tria ĩ ſe meruerit ha
bere:ſecurus poteſt ad cõöuiuium coꝛdis ſui
totam trinitatẽ excipere. Poſt hec dixit do· G
minus ad abꝛahã: Clamoꝛ ſodomoꝛũ et go/ Eeñ.18.
moꝛrę aſcendit ad me:deſcendi ergo vt vide
rem:ſi ſermo quivenit ad me opere comple/
atur: an non eſt ita vt ſciam. Hheęc ſcripturę
ſunt verba: videamus quid in his intelligi
dignum ſit. Deſcendi inquit vt viderem.
Quando ad abꝛaham reſponſa redduntur:
non dicit᷑ deſcendere deus ſed ſupꝛa ipſum
aſtare:nunc autẽ quia peccatoꝝ cauſa agit᷑:
deſcendere dicitur deus. Vide ne aſcenſio/

nem ⁊ deſcenſionem localem ſentias. Indi/

gnum eſt hoc de incoꝛpoꝛea ⁊ vbiq; tota ſen
tire ſubſtantia. Sed deſcendere dicit᷑ deus:
quando curam humangę fragilitatis habere
dignat᷑.Quod ſpecialius de domino ac ſal/
uatoꝛe noſtro ſentire debemus: qui ſemet
ipſum exinaniuit: ſerui foꝛmam accipiens.
i 4

Ph il⸗ 2.

.
S

er. LXXI. Feria ſexta pot

Señ.IS. Sed videamus quid eſt quod dicit:Deſcen
di vt viderem: vtrum ſermo qui ad me per/
uenit opere completus ſit: an non eſt ita vt
h ſciam. Solent em nos hinc impugnare pa/
gani:⁊ maxime ĩmundiſſimi manichei dicẽ/
tes:Ecce neſciebat deus legis: quid ageret᷑
in ſodomis. Mos enim ſano intellectu re
ſpondemus et dicimus: quod aliter dicitur
deus noſſe iuſtos:aliter nouerit peccatoꝛeſ.

2. Timotb.2. Deniq; de iuſtis quid dicit᷑: Nouit dominꝰ

Ser. LXXI.

ℳ

qui ſunt eius. De peccatoꝛibus quid dicit᷑:
Mattð.7. Diſcedite a me omnes qui operamini iniqͥ/
tatem:quia nõ noui vos.Et iterum paulus
1.Cori.I4. apoſtolus: Si quis ẽ domini: intelligit quę
dico: qui autẽ ignoꝛat ignoꝛabit᷑. Quid eſt
ergo: Meſcio? Mõ noui vos:non vos agno/
ſco in regula mea: non in vobis recognoſco
imaginem meã.Cognoſcit in vobis iuſticia
mea quod puniat:⁊ non cognoſcit miſericoꝛ
dia qð coꝛonet: ac ſic quoꝝ actꝰ indigni deo
ſunt:indigni etiam noticia dei dicunt᷑. De/
ſcendi ergo vt videam:nõ vt ego quid agũt
ſciam:ſed vt ipſos ſcientia mea dignos effi
ciam:ſi quos ipſoꝛũ inueniã iuſtos:ſi quos
inueniam pęnitẽtes:ſi quos tales quos de/
beam ſcire. Deniq; quia nullus qui pęnite/
ret:nullus qui conuerteret᷑ inuentus eſt pꝛę/
ter loth: ipie ſolus cognoſcit᷑: ipſe ſolus de
incendio liberatur. Mos vᷣo fratres demus
operã:⁊ tales eſſe cũ dei adiutoꝛio laboꝛemꝰ
vt digni habeamur noticia dei:vt nos ⁊ as
ſcere dignet᷑ et ſcire:pᷣſtante dño nr̃o ieſu ⁊c̃.

¶ Item eodem die alius ſermo fa-
ctus ad fratres i heremo: qui inter
ſermones ad eoſdem habet᷑.xlvi.

¶¶ Item eodem die Homelia de eo
guod ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
Johannem: Dicebat ieſus ad eos
qui crediderũt ex iudęis ⁊c.quę ha
bet in expoſitiõe doctoꝛis Zbide.
¶ Item eodem die glia Homelia de
eodem:quę habet᷑ inter ſermones
de Uerbis domini:xlviij.
(Feria ſexta poſt pꝛimã dominicã
in quadrageſima:De immolatione
Iſaac:Sermo
4 Ectio illa fratres chariſſimi in qu
beatus abꝛaham iſaac filium ſuum

ine ſuo diebus quadrageſimę non re/

2ð .

ſitionem eius ᷣm quod eam patres noſtri

res eum mihi in holocauſtũ ſuper vnũ mon
tium quem monſtrauero tibi. At ille ſurgẽs

iſaac filium ſuũ: ⁊ ꝑuenit ad locum quem ei

in holocauſtũ legitur obtuliſſe:ideo

—

kpꝛimã do.in. xL. Ber. I

citatur:quia ſicut ipſi noſtis: in vigilijs pa/
ſche ꝓpter ſacramentũ dominicę paſſionis

reſeruat᷑.Et quia tunc nõ eſt in ſpacio:vt de
ipſa poſſit aliquid dici:nũc ſi iubetur:expo/

inſpirante domino tractauerũt: charitatis
veſtrę auribus quãtum poſſumus bꝛeuiter

intimemus. Dixit ergo dominꝰ ad abꝛahã: Señ.22.

Tolle filium tuũ quem diligis iſaac: ⁊ offe/

ſtrauit aftnam: ⁊ tulit ſecum duos pueros ⁊

oſtenderat dominꝰ:die tertia. Abꝛahã enim B

quando iſaac ſilium ſuũ obtulit:typum ha-
buit dei pr̃is: Iaac vo typum geſſit domi/

ni ſaluatoꝛis.Quod autẽ ad locum imolati/

onis die tertia ꝑuenitur: myſteriũ trinitatis
intelligit᷑. NMam qð dies tertius in ſacramẽ-/

to vel myſterio accipi debeat trinitatis: fre/

quẽter in voluminibus ſacris inuenit᷑: ſicut
in Exodo. Viam inquit trium dieꝝ ibimus Exo.5.
in deſertũ. Et iterum quãdo ad montẽ ſina

ventũ eſt:dictũ eſt populo: Sanctiſicamini Eroas.

1⁊ eſtote parati in diem tertiũ.Et ioſue trãſi/ Joſue.i⸗

turus ioꝛdanem: vt in die tertia populꝰ pa/

ratus ſit admonuit.Et dominꝰ die tertio re/⸗ Wanb 8.
ſurrexit. hoc ideo diximus:qꝛ beatus abꝛa
ham die tertio venit ad locum:quem ei oſtẽ

derat dominus.Duo pueri quos cum aſina
abꝛaham remanere iuſſit: typum habuerũt
populi iudęoꝛũ:qui ꝓ eo quod in chꝛiſto nõ

erant credituri:ideo ad locum vbi immolan
dus erat:aſcendere vel peruenire non pote/
rant. Aſina illa ſignificauit ſynagogam: ari
es v̈o ille qui inter ſpinas coꝛnibus teneba/
tur:⁊ ipſe typum domini habuiſſe videtur.

Nam ⁊ chꝛiſtus quaſi coꝛnibus inter ſpinas

heęerebat:quãdo ad crucis coꝛnua clauoꝛum atth. 27.
cõſixione pendebat. &â&ρ vo iſaac ipſe ſibi ad C
imolandum ligna detulit: ⁊ in hoc chꝛiſtum
dominũ figuranit: qui ad locum paſſionis
crucem ſuam ipᷣe poꝛtauit.De quo myſterio
multo ante dictum fuerat per ꝓphetam: Et Elſa.9.
erit inquit pꝛincipatus eius ſuper humerũ
eius. Tunc enim chꝛiſtus pꝛincipatũ ſuꝑ hu

merũ eius habuit: quando crucem ſuam ad
mirabili humilitate poꝛtauit. Hõ incõgrue

crux chꝛiſti ſigniſicat pꝛincipatum: Nam ꝑ
ipſam ⁊ diabolus vincit᷑: ⁊ totus mũdus ad

chꝛiſti noticiam vel gratiã reuocat᷑. DLeniq;

ſic ⁊ paulus dicit:cum de paſſiõe domini lo⸗

queret᷑: Factus inquit obediens patri vſq; Lbit a.

—–☛

rN

1 Annol

Uanori

deusilun

aekſi
ſantoſt⸗

ipnoſi⸗
ſanreits
guuneo ſe
ſirbuhe
Pcssfftun
gnmas
Nenen

ctanodor

Qlmepue

( Getae
Gaefeaki
Ceechein
ciusnöen
1Mulpece
deperenti
Ubene
ſallenun
pos Quids
Holundüͤfl
lenens? G
niigtecre⸗
laebens⸗
ſlürraumit
ſtesneupt
denams Ke
dobtetücun
Undogei

Ennnds

ſarrzoneta
ſaurſannt
Cuuncte
1 Taede
nnecarante,
Mrri ob
Moninbu
dehenein
nnben
Uginge
nſneni⸗
ſöluſein
mnienn
bianglt⸗

Möcnſſn

ddanmiss
Cgaue⸗

wfatcrin

N

ncepaſton
ſpnoen

henent

Danes ſoſt

Ber.LXXII. Feria ſexta poſt

nichans

mnshalir

dchrhi

Slnc ton.

Verppin

Aleings
Mspuds
CUglene
Auhienn;

Urpe
ngelitdonh

caminotet
enümininus
usinlanni⸗
mmutausrſte
inuenti:ſat

ndier bimus er⸗

Anonteſesn

SAncnicaminntnm
Kioſuenräd Oen
nupepld
Pdietertono Du

benmsthen
nquenei
nosomaln
un bubtan
ncuond
wbiinnoln
mmevonpo⸗

nugogn.n

nbustathn
iſentan.
gine hiun⸗

us ActuN n,

4

eiheſtiatſ.

boeniun
un ſli
glonlſfun

Pf e;
pamh

moꝛiturũ obtulit deo: ⁊ deus ĩmoꝛtalẽ filiũ
ꝓ hominibus tradidit moꝛti. Poteſt tamẽ
⁊ de beato iſaac:⁊ de illo ariete etiã ſic intel/
ligi: vt in beato iſaac ſigniſicata ſit diuini/
tas:in ariete humanitas chꝛiſti. Et quia in
paſſione nõ diuinitas cruciſixa credit᷑: ideo
noõ iſaac ſed aries imolatur. Dei enim filius
vel vnigenitus offert᷑:et virginis pᷣmogeni/

ad moꝛtẽ: moꝛtẽ autẽ crucis: ꝓpter quod et
deus illum exaltauit: ⁊ donauit illi nomen

quod eſt ſuꝑ omne nomen.hoc ideo diximꝰ

fratres:vt agnoſceret charitas veſtra qð pn

Eſa.9. cipatus chꝛiſti de quo ſcriptũ eſt:Et erit pᷣn/

cipatus ſuper humerũ eius:non ſit aliud ni⸗

ſi crux eius:⁊ ideo lectio ipſa in paſcha legit᷑
quando iſaac verus:cuius typum gerebat

filiꝰabꝛahę ꝓ genere humano patibulo cru/

D cis affigitur. Legitur etiam in ipſa lectione

ꝙ veniens beatus abꝛaham cum ſilio ſuo:
viderit locum a longe:et dixerit ad pueros:

SGeñ̃.22. Sedete h̊ cũ aſina: ego ⁊ puer ꝓficiſcemur:

et cum adoꝛauerimus: reuertemur ad vos.

Auare pueris qͥ ſigurã habuerũt iudęoꝝ di
cit᷑: Sedete hic cũ aſina? Monne aſinã illã ſe

dere fecit frẽs chariſſimi? Sed iõ dicit᷑: Se/
dete cũ aſina: qꝛ iudęoꝝ ꝓlus qͥ i chꝛiſtũ cre/
diturꝰ nõ erat:ſtare nõ poterat:vᷣ vt debilis
⁊ velut peccatoꝛ languidꝰ qui baculũ crucis
deſpexerat:in terrã caſurꝰ erat. Dixit & abꝛa
hã beatꝰ:Sedete hic cũ aſina:ego ⁊ puer ꝓ/
ſiciſcemur: ⁊ cũ adoꝛauerimꝰ reuertemur ad
vos.Quid ẽ qð dicis beate abꝛahã: Ad im
molandũ filium vadis:et dicis cum filio re/
uerteris? Si eum in holocauſtuʒ obtuleris:
vtiq; tecũ redire non poterit. Potuit reſpõ/
dere beatus abꝛahã: Verum dico:et offero
filiũ: ⁊ cum filio reuertar ad vos. Lanta eſt
fides mea:vt credam quod ille qui mihi euʒ

de matris ſterilis vtero dignatus eſt dare:

poſſit etiã eum moꝛtuũ ſuſcitare: ⁊ ideo ve/
rum dico:quia cum adoꝛauerimus reuerte/

E mur ad vos. & autem aries occiſus eſt: et

iſaac non eſt occiſus: ideo factum eſt: quia
iſaac figura ⁊ veritas non erat: in ipſo deſi-
gnatum eſt qð poſtea in chꝛiſto completum

eſt. Videte deũ cum hominibꝰ magna pie/

tate certantẽ. Abꝛahã moꝛtalem filium non

tus immolat᷑.Audite aliud ſacramentũ fra/

tres chariſſimi. Hieronymus pᷣſbyter ſcpſit
ab antiquis et ſenioꝛibꝰ iudęis ſe certiſſime
cognouiſſe: ꝙ ibi immolatus ſit iſaac: vbi
poſtea chꝛiſtus cruciſixus eſt. Deniq; ab eo

domino noſtro ieſu chꝛiſto ⁊c.
An eadem feria de temptatione
29 Ser. LXXII.

pꝛim

loco vnde beatus abꝛahã iuſſus eſt ꝓficiſci:
tertio die ad locũ vbi chꝛiſtus crucifixus eſt

puenitur. Etiam hoc antiquoꝛum relatione

refertur:ꝙ ⁊ adam pꝛimus homo in ipſo lo/

co vbi crux fixa eſt: fuerit aliquando ſepul/
tus:⁊ ideo caluarie locum dictum eſſe:qꝛ ca

put humani gener.:ibi dicit᷑ eſſe ſepultũ.Et
vere fratres non incõgrue creditur: quia ibi
erectus ſit medicꝰ: vbi iacebat ęgrotus. Et

dignũ erat vt vbi occiderat humana ſuper/
bia: ibi ſe inclinaret diuina miſericoꝛdia: Et

ſanguis ille pᷣcioſus etiã coꝛpoꝛaliter pulue-

rem antiqui peccatoꝛis dum dignat᷑ ſtillanꝰ
do cõtingere:redemiſſe credatur. Heęc enim

fratres chariſſimi ᷣm qð potuimꝰ: diuerſis
ſcripturarũ voluminibus:pꝛo animę noſtrę
ꝓfectu collegimus:⁊ charitatis contempla/
tione ſuggeſſimus. Vos vo auxiliante do/

mino: dum frequentius ſcripturas diuinas
relegitis:ſi diligẽter artẽditis: credo ꝙ etiã
melioꝛem expoſitionẽ inuenire poſſitis. Ro

go vos fratres:vt quicũq; aut filiũ aut ver/
naculũ ſuum baptiʒzari deſiderat: iam nunc

eum eccleſię offerre non differat:quia nõ eſt
iuſtum vt res quę tam magna tam p̃clara
creditur: negligenter aut tardius qᷓ; expedit
requirat᷑. LTimeo enim ne aliquę mulieres
ideo tardius infantulos ſuos offerant: qua
cum ipſis ad vigilias venire diſſimulant.

Certiſſime enim credimus qð qui ſtatim in/
cipiente quadrageſima:eos qui baptiʒandi
ſunt offerre voluerint: ⁊ cum ipſis ad vigili/

as fgliciter venerint: et filij eoꝛum legitimo

oꝛdine accipient baptiſmi ſacramentũ: ⁊ ipi
acquirent indulgentiã peccatoꝛũ: pꝛeſtante

heę a deo Sermo I
Sug ima pietas patris nr̃i abꝛahę A
reddita ẽ nobis in memoꝛiã ꝑ recen
ttẽ lectionẽ: et eſt quidẽ ita mirabile
vt nullũcoꝛ arbitrandũ ſit tã obliuioſuʒ vt
inde aliquando elabi poſſit: Terũtamẽ ne/
ſcio quomõ quotienſcũq; legitur: quaſi tũc

fiat ita afficit mentes audientiũ: Magna fi⸗
des: magna pietas:non ſolum in deum:ſed
etiam in ipſum vnicũ filiũ:cui nihil mali cre
didit eſſe pater: quicquid de illo iuſſerat qui
creauit. Pater em̃ filij ſui poterat abꝛaham

ſm oꝑationẽ carnis:nõ aũt creatoꝛ ⁊ ↄditoꝛ

ſm oꝑationẽ maieſtatis: Et quidẽ ſic dicdcit
apoſtolus: Hon ſm carnem natus eſt iſaac Sał.4.

1 5

lã do. in. xL.. Ber. II

PBP

Geñ̃.21.

Bancti dcluguſtini de tempoꝛeꝛ

abꝛahe ſed ex pꝛomiſſione:nõ quia cum car/
ne non erat oꝑatus: ſed qꝛ de ſumma eũ de/
ſperatione ſuſceperat. Et niſi adeſſet ꝓmit/
tens deus:nihil iam ſenex de viſceribus ani
culę coniugis ſperare audebat poſteritatis.
Sed credidit naſciturum:⁊ non plangit mo
riturum. Eius dextera eligitur ad ſacriſiciũ
vt moꝛeretur:cuius coꝛ erectum eſt ad fidem
vt naſceretur. Nõ trepidauit abꝛaham cre/
dere quando pꝛomittebat᷑: non trepidauit
offerre quando exigebat᷑:nec fuit religio cre⸗
dentis contraria deuotioni obtemperãtis.
Hoc dico: non ꝙ ſibi dixit abꝛaham: Deus
mihi locutus eſt quando pꝛomiſit filiũ.Cre/⸗
didi qð mihi daturus eſſet deus poſterita/
tem. Et qualem poſteritatem? Vt diceret
mihi: In iſaac vocabitur tibi ſemen. Et ne
foꝛte ſic vocaretur mihi ſemen in Iſaac vt
ante me meus ſilius moꝛeretur: In ſemine
tuo inquit benedicent᷑ omnes gentes. Ipſe
ergo mihi loquens ꝓmiſit filium:⁊ ipſe exi/

git vt occidam? Non fecit ſibi quęſtionem

2. Metrac. 22.

C

quaſi de contrarijs et ſibi aduerſitatibꝰ ver/
bis dei ꝓmittentis filium naſciturum:⁊ po-

ſtea dicentis: &ccide mihi filium tuum: ſed

erat i coꝛde eius ſemꝑ ſides incõcuſſa ⁊ nul/
lo modo deficiens. Cogitauit enim abꝛahã

deum qui deditvt ille de ſenibus naſceretur

qui non erat:poſſe etiaʒ de moꝛte reparare.

Amplius enim eſt qð iam fecerat deus: cuʒ

qui non erat poſt tantã deſperationem vi/
debat ſibi datum filium: Et ſi humanã inſfir
mitatem conſulas:impoſſibile. Adiecit ita/
q; animũ ad fidem:non credidit aliquid im/
poſſibile eſſe creatoꝛi:qui quẽadmodum cre
diderat:ſfilium ſuſcepit. Credidit poſtea iu/
benti deo:iam in ſe ſuſcepto filio ꝓbauerat
deum. Credidit ſuſcepturus filium:credidit
occiſurꝰ. Vbiq; fidelis:nuſq; crudelis.Om⸗-
nino perduxit filium ad locũ victimę:arma/
uit etiã dexterã cultro. Attendis qͥs feriat:⁊
quem feriat:attẽde quis iubeat. Pius ergo
abꝛaham obtemperando: Quid deus in iu/
bendo? Monne foꝛte infirmis:non dicam ſa
crilegis animis ipſe diſpliceat qui iubeat:
Sed ſi placet qui obtemperabat: quomodo
diſplicet qui iubebat? Quia ſi abꝛahã bene
fecit obtemperando:multo melius et longe
melius incomparabili modo deus in iuben/
do. Foꝛtaſſe ſacramentũ quęrit᷑. Mon enim
fruſtra hoc deus iuberet:aut carnaliter acci⸗
piendum eſt:quod lectum foꝛtaſſe nõnullo/

rum minus intelligentiũ coꝛda commouit.

Temptauit inquit deus abꝛahã. Sic ergo Señ.22.

ignarus eſt deus rerũ:ſic neſcius coꝛdis hu/

mani: vt temptando hominẽ inueniat: Ab-
ſit:Sed vt ipſe homo ſe iueniat. Pꝛimo ita/

ꝙ; fratres pꝛopter illos qui aduerſant᷑ legis
veteris ſcripturę ſanctę:quia nõnulli nõ in/

telligentes citius volunt exagitare qð non

intelligunt:qᷓ; quęrere vt intelligant: ⁊ non
fiunt humiles inquiſitoꝛes: ſed ſuperbi ca-/
lumniatoꝛes. Pꝛopter hos ergo qui euan/

gelium dolunt accipere ⁊ legem veterem re,
ſpuere:putantes in via dei poſſe ſe eſſe:⁊ re

cte vno pede ambulare: quoniam non ſunt

ſcribę eruditi in regno dei qui pꝛoferunt de Matt.izʒ.

theſauro ſuo noua ⁊ vetera: Pꝛopter hos &ů
tales ne qui foꝛte hic lateant: aut ⁊ ſi hic nõ
ſunt: habeant qui aſſunt quid talibꝰ reſpõ/
deant:bꝛeuiter ſoluenda eſt iſta quęſtio.Di
cimus talibus: Euangeliũ accipitis: legem
non accipitis. NMos autem dicimus eũdum
eſſe euangelij miſericoꝛdiſſimũ largitoꝛem:
qui extitit etiam legis terribilis latoꝛ.Lege
em̃ terruit:euãgelio cõuerſos ſanauit:quos
vt cõuerteret lege terruerat. Iimperatoꝛ de/
dit legem:⁊ multa cõmiſſa ſunt contra legẽ.
Lex quaʒ dedit imperatoꝛ:non nouerat ni-
ſi punire peccãtes. Reſtabat ergo vt ad ſol/
uenda delicta eoꝛum ipſe cum indulgentia

veniret qui legem pmiſerat. Sed quid dicit H

ꝑuerſum coꝛ: quia dicit ſe accipere euange/
lium: legem vero reſpuere?Quare reſpuit:
Quia ſcriptum eſt inquit:Temptauit deus

abꝛaham. Ego deum colam qui temptat.

Chꝛiſtũ cole:quem habes in euãgelio. Ipſe

reuocat te ad intelligendã legem. Sed quia
nõ tranſierũt ad chꝛiſtum: in ſuo fantaſma/

te remanſerunt. Non enim colunt chꝛiſtum
qualis ſdicatur ex euangelio:ſed qualẽ ipſi
ſibi finxerũt. Pꝛopterea ſuper velamen ſtul
ticię ſuę naturalis: addunt alterum velamẽ

—☛

ꝑuerſę opinionis. Et quãdo per duplex ve/

lamen poterit videri qð lucet in euangelio:

Diſplicet tibi temptans deus: diſpliceat ti/
bi temptans chꝛiſtus.Sed cum placuerit ti/
bi temptans chꝛiſtus: placeat tibi temptãs
deus. Et chꝛiſtus enim filius dei deus:et cũ
patre chꝛiſtus vnus deus. Vbi igitur legi/
mus temptantẽ chꝛiſtum? Euangeliũ loqui
tur. Ait enim philippo: habentes panes:
date illis manducare. Et ſequit᷑ euãgeliſta:
Hoc aũt dicebat temptans eũ. Ipſe em̃ ſcie⸗

JYoh. 6.

W

gaͤdeunt
dicebat
gninſch
ur tenpt
chrütust0
Ponenn
anptude
uthonmunt
ncet &
Nutonend

c(eſen

Muneide
geoeclltum
vonschrt
Eytned⸗
neciausnot
meppeet

Moſalnochn

.

anedon
rbomulu
Penunt ne⸗a

0ls Siden

ſr docere.
Nubolus te
allequin
nendusn

6Nens atlocn

honiesdiab
lin vident
gunnſesft
lterus vin
Quuedo
Uilintenn
ceanlens
batlatens⸗
lpodigin⸗
losnͦgoen
Cerobs⸗
tegaties
lirſodeß

n QAuts

Wpkdeon

Albnei ei

dhe ſane

ſſeo 10
min⸗
gonter

tanyeln

nudlte
ine

Kann mot
di Genn ti
ueni⸗
nanuch
n Pinote
iinitg
nonullnön
1nare önr
dlommnden
ſetſupedic
goqien
Nen raerente
holeſeelerr
onamtorint
ui poſeunndee
Popundos
auttſbien
ndklbpeche
ſtaqueto
cloins:legen
Mmuscöcun
nü higtne.
lisluor Leg
umnmbln
Znperaiade
ntcnmſe.
. agin
, nüim
Scdguldad
aperecuange⸗
Aur tßi
enptuldas
nquitenhen.

vinn

nlun cnifun
ſelanißi
e rictmait
lenn euni
per upert
incungeit
. nißluan

.“ enpi
eilunti

bi gne

ungi 1

cgicsputh
. 4

eaii

ad deum temptantem abꝛaham. oc enim

dicebat et deus temptans abꝛaham: Ipſe

enim ſciebat quid eſiet facturus. Agnoſci⸗

tur temptatoꝛ deus: agnoſcitur temptatoꝛ
chꝛiſtus: coꝛrigatur temptatoꝛ hęreticus.
Non enim ſic temptat hęreticus quomodo

temptat deus. Deus enim temptat vt ape/

riat homini:hereticus temptat vt deũ ſibi
E claudat. Ergo nouerit charitas veſtra tem/
ptationem dei non id agere vt ipſe aliquid
cognoſcat qð ante neſciebat:ſed vłillo tem

ptante:id eſt interrogãte:quod eſt in homi/
ne occultum pꝛodat᷑. Non em̃ ſibi homo ita
notus eſt vt creatoꝛi. Hec ſic ęgger ſibi notus
vt medico. Egrotat homo: ipſe patitur:

medicus non patitur:⁊ ab illo qui non pati⸗

tur expectat audire quod patitur. Ideo i in

Nõ.i89, pſalmo clamat homo: Ab occultis meis mũ
da me domine:quia ſunt in. homine occulta

ipſi homini in quo ſunt ⁊ nõ ꝓcedunt:neq;
aperiunt᷑ neq; inueniunt᷑ niſi in tẽptationi/
bus. Si deus ceſſat temptare: magiſter cel/
ſat docere. Sed deus temptat yt doceat:
diabolus temptat vt decipiat. Cui tamen

niſi ille qui temptat᷑ dederit locum:inanis ?⁊

irridendus repellit᷑. Jdeo apoſtolus: Neq;

Epð.A. detis ait locum diabolo. Dhant autẽ locum

homies diabolo ex cõcupiſcentijs ſuis. Nõ
enim vident diabolũ homines cum quo pu
gnant: ſed facile habent remediũ. Seipſos
interius vincant:et de illo foꝛis triumphãt.
Quare hoc diximus?: Quia neſcit ſe homo
niſi in temptatione diſcat ſe. Lum autẽ di/⸗
dicerit ſe:nõ ſe negligat. Si enim ſeneglige
bat latentẽ: nõ ſe negligat notũ ſibi.Quid

ergo dicimꝰ fratres: Et ſi ſciebat ſe abꝛahã:

nos nõ noueramus abꝛaham. Aut ſibi aut
certe nobis pꝛodendus erat. Sibi: vt ſciret
vnde gratias ageret. Hobis:vt ſciremus vlł
qd a dño depᷣcaremur:vel qͥd ĩ hoie imitare/
mur. Quid Snos docet abꝛahã: Vt bꝛeuit
dicã: vt deo nõ p̃ponamꝰ qð dat deꝰ:iterim
ad litterã rerũ geſtarum anteq; tractetur la-
tebꝛa ſacramenti: id eſt quid lateat in hoc

mypſterio quo iuſſus eſt abꝛahã occiderevni/

cum filium. Ergo nec illud quod tibi ꝓma/
gno pꝛeſtat deus: pᷣponas illi qui pꝛeſtitit.
Et cum voluerit tibi ſubtrahere non tibi vi/
leſcat:quia gratis amandus eſt deus.cað
enim dulcius a deo pꝛemium: qᷓ; ipſe deus?

8 Ergo impleta abꝛabam deuotionis obedi/

entia audit a deo: Nunc cognoui quoniam
tu times deum. Quod ita intelligit᷑: eo qð

Ber. LXXII. I. Feria ſe exta poſt pꝛimã do.in.xL. GR er. I

bat quid eſſet facturus. Refer nunc animũ

Heñ. 22.

abꝛabã fecerit deꝰ vt ſibi innoteſceret: ſicut

quando loquitur pꝛopheta. Chꝛiſtianis lo /

quoꝛ vel ꝓſicientibus in ſchola dei:nõ ſunt
rudia nec noua quę dico:ſed veſtrę ſanctita
ti nobiſcum vſitatiſſima et manifeſtiſſſima.
Quando ꝓpheta loquitur:quid dicit᷑: Di

xit deus: Plane dicimus. Dicimus etiam:
Dixit ꝓpheta.Et vtrunq; recte dicimus:et

vtrũq; in auctoꝛitate inuenimus.Et apoſto

li ſic intellexerũt ꝓphetas vt dicerẽt: Dixit

deus. Et alio loco: Dixit Eſaias. Vtrunq;

verũ eſt: quia vtrũq; inuenimus in ſcriptu/
ris. Soluat mihi chꝛiſtianus quęſtionẽ quã

modo pꝛopoſui: et ſoluat ſibi quod paulo

ante ꝓpoſui. Quomodo? Quia qð homo
dicit de dono dei: deus dicit:ᷣm illud: NHon
enim vos eſtis qui loquimini:⁊ cętera. Et

iterum: Ecce ego paulus loquoꝛ vobis. Et

iterum:Chꝛiſtus qui ĩ me loquit᷑.Ergo iſtã
regulam fratres trãſferte ad illud quod ali/
quãdo toꝛtuoſum videbatur: ⁊ rectum erit.
Illum ergo omnes intueamur: vt eſurien/
tes animas noſtras ipſe paſcat:qui eſuriuit
pꝛopter nos:qui pauper factus eſt cũ diues
eſſet: vt ipſius paupertate nos ditaremur.
Opoꝛtune ad eum pauloante cantauimus:
Omnia a te expectant vt des illis eſcam in
tempoꝛe opoꝛtuno. Si omnia: omnes. Si
omnes: ⁊ nos. Mõ &̊ ſi quid boni in ſermo/

MWatth. 10.

2. Corl. 13.

2.⸗Cor. 3.

Pz. 105.

ne daturi ſumus nos dabimꝰ: ſed ille a que

omnes accepimus: quia omnes ad eum ex

Ipſum coꝛde ĩtueamur:quia ſicut oculi coꝛ/

pectamus. Tempus eſt det. Sed faciamus
qꝗð dixit vt det: id eſt expectemus ad eum.

poꝛis et aures ad nos:ita oculi coꝛdis et au/

res ad illum. Patenti aure coꝛdis audite ſa/

cramentũ magnum. Omnia quidem ſacra-
menta diuinarum ſcripturarũ vtiq; magna

atq; diuina ſunt. Sunt tamẽ inſignioꝛa ma/

giſq; ſᷣcipua quę maxime intentos nos de/
ſiderant:et quę pꝛę ceteris lapſos ędiſicant:

ſatiãt eſuriẽtes: qui non ita ſatient᷑ vt faſti/
diant: ſed ſit ſatietas faſtidio: Pellens in⸗

opiam: non aſſumens contemptũ. Q& em

non moueat iuſſus immolari vnicus filius
eia quo ꝓmiſſus eſt. Et maxime res ita ge/

ſta vt audiuimus:intentos animos facit ad
quęrendũ exponi ſacramentũ. Ante omnia

tamen fratres hoc in nomine domini erad/
monemus quãtum poſſumus: 2 pcipimus

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

vt quando auditis exponi ſacramentũ ſcri· Foderunt manus meas ⁊ pedes meos:⁊ cę Ns.ꝛ. euononen
pturę narrantis quę geſta ſunt: pꝛius illud tera. Quãdo ꝑactum eſt illud in pſalmo ſa⸗ icerſet
quod lectum eſt credatis ſic geſtum quomõ ecriſicium: tunc in ipſo pſalmo dictũ eſt: Cõ/ nttpnnn
lectum eſt:ne ſubtracto fundamẽto rei geſte- memoꝛabunt᷑ ⁊ conuertent᷑ ad dñũm vniuer, lbeuſt
quaſi in aere quęratis ędiſicare. Abꝛabam ſi ſi nes terrę: Et adoꝛabunt in ↄſpectu eius b neAuit
pater noſter homo erat illis tempoꝛibus fi vniuerſę patrię gentiũ: Quoniã ipſius eſt bu i
Señ.i5.et delis:credens deo: iuſtiſicatus ex ſide:ſicut regnum:⁊ ipſe dominabit᷑ gentium. Si cõ⸗ maimr⸗
Gał.ʒ. ſcriptura dicit et vetus ⁊ noua. Suſcepit fi · memoꝛabunt᷑ dictum eſt:pᷣſignatum eſt ali⸗ miunn
Señ.2r. lium de ſara vxoꝛe iam in ſenectute vtriſ quando quod fieri iam videmus. Videa/ ſuennwdn
conſtitutis:ex magna deſperatione: ſed ſim mus ergo quomodo impletũ ſit: ⁊ vnde im/- nuntochune⸗
hominẽ. Quid autẽ de deo deſperandũ:cui pletum quo pᷣcedente ſacriſicio impletũ qð ieplode
difficile nihil eſt: Qui ſic facit magna: quo/ dictum eſt abꝛahę: In ſemie tuo benedicen/ Señ.22. aarnpus
modo parua. Sic ſuſcitat moꝛtuos:quomõ tur omnes gentes. Fglices omnes gentes: lſcnepane.
creat viuos. Si pictoꝛ eadem arte facit mu / quę iillud non audierunt:⁊ nũc legentes cre- ginſamach
. rem qua elephantem: diuerſa opera:ſed ars diderũt:quod credidit ille qui audiuit: Cre/ Jacobi.ꝛꝛ. Mnganen
Ps. 148. vna:quãtomagis deus:q dixit:et facta fũt: didit enim abꝛaham deo: et reputatũ eſt illi ſtei
mãdauit ⁊ creata ſunt: Quid difficile facit ꝗ ad iuſticiam: et amicus dei appellatus eſt. gnopulun
verbo facit? Qua facilitate creauit angelos Qð credidit deo:intus in coꝛde:in ſola fide ſäfonteni
Vltra cęlos:ea facilitate lumiĩaria in cęlis:ea eſt.& autem immolandum duxit filium:ꝙ fbeiin
facilitate piſces ĩ mari: ea facilitate arboꝛes intrepidus dexteram armauit: ꝙ iam feri⸗ Mlo uen.
et aialia ĩ fra: ea facilitate magna qᷓ ꝑua.Cui ret niſi voce teneret᷑: magna ſides eſt vtiq; Aunte⸗
Scũcta facillimũ fuit facere de nihilo:miran ⁊ magnum opus: et ipſum opus laudauit uutinluc⸗
dũ eſt quia dedit ſenibꝰ filiũ: Lales ergo il- deus vt diceret: Quoniã exaudiſti vocem orontmni
los viros vel illos homines habebat deus: meam. Quare ergo apoſtolus paulus ait: uban Canis
⁊ illo tempoꝛe tales fecerat pᷣcones filio ven Arbitramur iuſtiſicari hominẽ per fidem ſi/ Ro.ʒ. augasſuae
turo: vt non ſolum in his queę dicebant: ſed ne operibus legis. Et alio loco dicit: Et ſi/ pal.5. ſchuryten
etiã in his quę faciebant:vel in his quę acci es quę per dilectionem operat᷑: Per quam Mlee Bet
debant chꝛiſtus quęrat᷑: chꝛiſtus inueniat. adipiſci credimus ſalutẽ ęternã: Amẽ. nnünoͤte
Autcani ſalbtin dicit der bailaetfi luſhnſeſt
eſt:et ꝓphetia eſt:ſicut apoſtolus quodam ę — 1 c.
Sar a. loco bleit: Scriptüi eit abꝛabi duos ſilios ¶ Iem eodem die alius ſermo fa⸗ dann
babuit: vnum ve ancilla: alterum de libe,· ctũs ad fratres in heremo: quiin ultn
. . 4 nonfuen
3 a u⸗ ſaen ellegdria: Hec ergo ſũt duo ter ſermones ad eoſdem habet xl. inp uſcztet
teſtamenta. Jam impudẽter dicimus: quia . R conircc
Señ.21. iſaac ⁊ natus eſt ubꝛaber ? aliquid ſignilica⸗ ¶ Item eodem die Homelia deoo a ntlit
uit: ſicut imolare filiu iufſus obtemperat Qοαà ſcriptum eſt in euangeliofmf enöne
Señ. 22. deo: perducit ad locũ: puenit triduo: dimir· Jobannem: Erat dies feſtus inde⸗ pct
tit duos ſeruos ſuos c iumẽto: pergitĩea oOꝛum: Et aſcendit ieſus hier oſoly⸗ uggin
deus pꝛęceperat: leuat lignũ in altare: leurr Maln ⁊c. ne habet in expoſitione W
lium ſup ligr & veniat ffli ale ſaanen
filium ſuꝑ lignum. Anteqᷓ; veniat filius ad Doctoꝛiz bidem etuin⸗
locum ſacriſicij: poꝛtat lignũ quo leuandus S etue
eſt. DHeinde cum iam pene feriret᷑: ſonat vox ¶ Sabbato poſt pꝛimã dominicã e ater
vt parcat᷑:⁊ nõ tamẽ ſine ſacriſicio:⁊ ſine an in quadrageſima: De Abꝛaham et Sermno naidue
guine fuſo receditur. Aparet aries in vepe imolatione Iſaac: Sermo I LXAlII. mndlaſt
inherens coꝛnibꝰ:imolat᷑:pagitur ſacrificdiũ. S WN
Abi.s. Peracto ſacriſcio:dicit᷑ ad abꝛaham: SFacio QOuũ pᷣcepti genus ẽ homiĩ legẽ ſcele AR lun
ſemen tuũ ſicut ſtellas celi: ⁊ harenã maris: ris dare:⁊ religioſũ habere ſi impiũ dannin
Et obtinebit ſemen tuum ciuitates aduerſa yoluerit ꝑpetrare. Abꝛahã ſi parri/ aehn
rioꝛũ: Et bñdicent᷑ in ſemie tuo omnes gen/ cidiũ fecerit: iuſt ẽ. Si nõ fecerit:ideuotꝰẽ. anog
tes terrę: eo ꝙ exaudiſti vocem meã. VFide Quid ſit ergo quod nunq; deum niſi pieta/ o lel
ergo quando factum eſt: ⁊ quando cõmemo te placamus?: Cupit ſibi vota offerri: non wgieri
ratio fit facti ipſius: Quãdo dicit ille aries: crudeliter coli.Ecce inter pietatem patris et

4
.

ldn Nnit deuotionem dei: filiũ eſt quidem ſcelus oc-
nodiciecſ ddere: ſed deũ ſceleſtius non audire. In an-
dinn guſto poſita eſt ꝑfecta iuſticia. Parricidium
rinene iuberis vt facias: tuis te manibus oꝛbatu⸗
Aniſu B ms.Quid hoc eſt: Imperat parricidiũ:qui
Kenmn. r Bebs⸗22. pꝛohibet homicidiũ. Jubetur inquit filium
ſonnckt victimare: ſolatium paternę ſenectutis: et
iens vnicum pignus poſteritatis: Qui quãato ſe⸗
iſr nlig, rioꝛ tanto dulcioꝛ: quanto ſolus aut vnicus
ninnn ie tanto charioꝛ ⁊ dilectꝰ. In vtroq; ſenes:cre/⸗
Nintli andę ꝓlis deſperatio retinebat:vtꝑote poſ/
oneeen⸗ ſet tempus quod natura fraudaueſat: ętas
Bamnsgnnn in ſene patre: ſterilitas in anicula matre. Jã
lu tannunt enim ſara actus ſuę vuluę perdiderat: et ſe/
aliutltlti nem patrem vis generandi laſſauerat: quia
Aſeyutetäiet fructum ſterilis nõ habebat. Ecce ſubito fri
nigalm gens vulua materna nõ inſtinctu libidinis:
oleilſteit ſed fomite virtutis incaluit:rediuiuo ſucceſ-/
unduntffung ſu floꝛe iuuẽtutis. Agrentis iam artus coꝛ/
nuui:gin in poꝛis viruerũt marcida membꝛa: et annoſę
n ices tnng ętatis tabe pallentia:puericię ruboꝛe virue
nopus ludut runt:⁊ in ſuccido tepoꝛe veteraſcẽs iam coꝛ⸗
iandlinen pus non tanq; cõcubitus ſed ꝓmiſſio vege-/
klns uluonn tabat. Canis iam togatum caput albebat:
ninee flend d et rugas ſuas vulua ĩ ventre tendebat. Tu/
beo dicnib mebat vterus grauidę:tremebat greſſus in
Nenbpein poplice. SGeſtabat onuſtũ vterum: quę coꝛ/
mnääni⸗ pus iã nõ regebat incuruũ. Nouiſſimis an/
nis fęta⁊ feſſa mulier quę non nouerat in iu/⸗
D uentute concipere: diſcit in ſenectute lacta.
lus ſond re. Diſcite coniugati vacare effectũ ſeminis
Feno:en vbi non fuerit munus auctoꝛis:ipſo dicẽte:
enbebe. Piiere,u. Pꝛiuſiᷓ te foꝛmarẽ in vtero noui te. Accipe
BBe. 12. Iquit filiũ tuum: et offer mihi illum in vnũ
Nonelderah en2* g mötibus quem demonſtrauero tibi. Se⸗
cuangelo nex pater ⁊ vnici mater:noui parentes ⁊ ve/
Pfeſneige⸗ teeres genitoꝛes:ad tam acerbum nõ mouen
ſisdicpe tur imperiũ. Hilaris accingebat᷑:qui nec ti-
napolton moꝛẽ facinoꝛis foꝛmidauit: nec implere qð
iuſſus eſt degener animus dubitauit.Speſ
illa futura tot gentiuʒ paterna manu iubet᷑
wionaet.,;, occidi. Deuotus pater eo voto ſuſcepit par/
na n 4 ricidiũ quo ſuſceperat filium:nec refert vtrũ
Abr im pendat aut perdat: dum quoquo modo
Dn oa acceperat reddat. O dñe puſſſime quẽ
, ei ſcis patri dilectũ: quid imperas victiman-
ebon ſni dum?: Nunc nuꝑ ſenem ſterilem fęcundaſti:
Iheber . . et tam cito quod donaueras repetiſti? Ubi
Abechi 6 eſt quod ſenibus pꝛeſtitiſti? Ergo iratus po/
untla⸗ tes lędere: ſicut pꝛopitius imperas oꝛbita-
anni tem? Abſit a nobis iſta incredulitas. Deus
s H

=-
=
—

aent

Ber.LxxXIII. Sabbato poſt pꝛimã do.in.xL. Ber.I

pꝛo nobis filium ſuum iuſſit occidi: non no/
ſtros mactari. Ideo iubetur flliuʒ occidere:
vt manifeſtet᷑ mundo qui iam notus fuerat
deo. Ham quomodo innocentis deſiderat
ſanguinem: qui reum damnat ꝓ ſanguine:?-
Demonſtrare cunctis hominibus deuotio/
nem voluit:qui parricidium vt ſieret impe/

rauit. Paret ilico imperijs: ſᷣceptis obtem/

perat: pergit ꝑcuſſoꝛ paratus: immo ſilius
cum patre ꝓficiſcitur moꝛiturus:atq; vtinã
tunc modo moꝛiturus: non inſuper et pa/
tris gladio obiturus. Venerunt erge ad lo/
cum queʒ dixerat deus am bo pariter:aram
conſtruunt ſacerdotes:ligna arę imponit:ſi⸗

lium alligauit: ⁊ exxento gladio: angelus ne
pcutias puerum exclamauit: oculis reſpice
⁊ vide arietẽ in vepꝛe. Uidete fratres Abꝛa
ham patientia foꝛtem: deuotione conſtan/

tem:non cum aliqua fera luctantem: ſed cũ
natura pugnantem. Deuotio dicebat: per/
cute: Pietas clamabat:parce. Illa reuoca/
bat: iſta ꝓuocabat. Filius tunc moꝛiturus
iacebat:erigit dexteram feriturus:et locum
quo libens percutiebat aucupat. Parce in⸗
quit abꝛahã. Qui iuſſerat vt feriret: modo
vociferatur vt parceret. Sciebat enim pꝛo/
batum patrem: et in deuotione feruentem
gladium temperare:⁊ filium non perimere:
ſed nec cremare. Parce inquit deuote pat᷑:

parricida ſine crimine parce. Luum ſacriſl-

cium quod paraueras intendi:ego qð iuſſe:
ram vt obtuliſſes accepi. In voto pꝛobaui:
quod in facto renui. Acceptaui votum: nec
repuli ſacriſicium. Laudo fidem:nec repꝛo/
bo pietatem: nec tibi patioꝛ inferri oꝛbita/
tem. Perfecta ſunt omnia:⁊ ſalua ſunt vni/
uerſa. AVincit᷑ innocens hoſtia:ne offerentis
deuotio putaret ſe minus aliquid exhibere:
ſi impatientia doloꝛis victima calcitraret.
Ecce ſpiritali pꝛeſagio meum pᷣueniſti conſi

lium. Quod enim paraui pꝛo toto mundo:
tu iam deliberaſti in filio tuo. Quod in vni/

genito meo diſpoſui:tu in tuo vnico perfeci/
ſti: Vnde bũdicent᷑ in te oẽs gentes:Amẽ.

Stem eodem die alius ſermo:qui
habetur inter ſermones de Uerbis
apoſtoli:xxvij.

Item eodem die Homelia deeo
uod ſcriptum eſt in euangelio ſm

2 7 2 = , 8
„

Mattheũ: Et poſt dies ſex aſſum/
bn it ieſus petrũ ⁊ iacobũ ⁊c̃.quę ha

etẽ de queſtionibus euagelioꝛ li⸗

. „-

bꝛo.j.ca·xviij.

Dominica ſecũda In quadrage-
ima:de eo qð ſcriptũ eſt in euange/

Watth.15. Iio vm Mattheũ: Egreſſus ieſus ð

Sermo Beneʒareth ſeceſſit in partes tyꝛi ⁊

LXXIIII. ſidonis ⁊c. Sermo I

Mattz. 15.

B

Hananea iſta mulier quę heri nobiſ
lectione euangelica cõmendata eſt:
ꝛebet nobis humilitatis exemplũ

⁊ pietati
oſtendit. Erat autẽ ſicuti paret nõ de popu/
lo iſrael vnde patriarchę:vnde ꝓphetę:vn/
de parẽtes domini noſtri ieſu chꝛiſti ſᷣm car-
nẽ:vnde ipſa virgo maria quę peperit chꝛi/
ſtum. MNon ergo ex iſto populo erat hęc mu/
lier:ſed erat ex gentibus. NHam ſicut audiui/
mus ſeceſſit dominus in partes tyꝛi et ſido/
nis:⁊ inde mulier chananęa de ſinibus illis
egreſſa eſt. Petebat beneſiciũ inſtantiſſime
curandę filię ſuę:quę male a dęmonio vexa/
bat᷑. Cyꝛus ⁊ ſidon nõ erant ciuitates popu
li iſrael ſed gentiũ: qᷓ;uis vicinę illi populo.
Clamabat ergo auida impetrandi beneficij
foꝛtit᷑q; pulſabat:⁊ diſſimulabat᷑ ab eo:non
vt miſericoꝛdia negaret᷑: ſed vt deſiderium
accenderet᷑:nec ſolum vt deſiderium accen⸗
deret᷑:ſed ſicut ante dixi:vt humilitas com/
mẽdaret᷑.Clamabat ergo dño nõ audiente:
ſed qð facturꝰerat in ſilẽtio diſponẽte.Diſci
puli rogauerũt ꝓ illa dñũm:⁊ dixerũt: Dimit
te illã:qꝛ clamat poſt nos.Et ille: Non ſum
miſſus:niſi ad oues quę perierũt domꝰ iſrł.
Hic verboꝝ iſtoꝝ oꝛit᷑ quęſtio:vnde nos ad
ouile chꝛiſti de gentibꝰ venimus: ſi non eſt
miſſus niſi ad oues ꝗ̊ᷓ perierũt domꝰ iſrael?
Quid ſibi vult huiꝰ ſecreti tam alta diſpẽſa
tio: vt cũ dñs ſciret q̃re venerit: vtiq; vt ec-

cleſiã haberet in omibꝰ gentibꝰ: nõ ſe miſſũ

dixerit niſi ad oues ꝗᷓ perierũt domꝰ iſrael⸗
Intelligimꝰ ergo pſſentiã coꝛpoꝛis ſui: nati/
uitatẽ ſuã: exhibitionẽ miraculoꝝ virtutẽq;
reſurrectiõis in illo pło eũ oñdere debuiſſe:
ita fuiſſe diſpoſitũ:ſic ab initio cõmendatũ:
hoc pᷣdictuʒ:hoc impletũ: qꝛ chꝛiſtꝰ ieſus ad
gentẽ iudęoꝝ venire debuit videndus:occi/
dendus:⁊ lucrãdꝰ eos inde quos aſ ſſciuit.

6

Bancti Aluguſtini de tempote·

1s viã: ab humilitate in alta ſurgere

Nõ em̃ dãnata illa plebs eſt:ſᷣ vẽtilata. IObi
erat paleę multitudo:ibi granoꝝ occulta di
gnitas. Ibi qð incenderet᷑: ibi vnde hoꝛren
repleret᷑.Hã vnde apli niſi inde? Vnde pe
trus? Unde cęteri? VUnde ipſe paulꝰ:pꝛimo “
ſaulꝰ: hoc ẽ pmo ſuꝑbuſ:poſtea hũilis.Nã C ·
quãdo ſaulus: a ſaule nomẽ deriuatũ erat.
Saul autẽ rex ſuꝑbus: in regno autẽ dauid i. Regl.is.
humilẽ ꝑſequebat᷑.Qñ ̊ ſaulꝰqͥ poſtea pau
lus:tũc vtiq; ſuꝑbus: tunc ꝑſecutoꝛ innocẽ/
tũ:tüuc v ſtatoꝛ eccłię. Acceperat em̃ litteras Act.õ.
veluti ʒelo ſynagogę ardẽs ⁊ inſequẽs chꝛi⸗ “
ſtianũ nomẽ: a ſacerdotibꝰ:vt exhiberet qͥſ/
cũq; inueniſſet chꝛiſtianos ad luenda ſuppli/
cia.Cũ ꝑgit:cũ anhelat cędeſ:cũ ſitit ſangui
nẽ:celeſti chꝛiſti voce ꝓſtratꝰ ẽ ꝑſecutoꝛ:ere/
ctus ẽ ſdicatoꝛ. Implet᷑ ĩ illo qð ſcriptũ eſt
in ꝓpha:Ego ꝑcutiã:⁊ ego ſanabo.lhoc em̃ Seut.ʒꝛ.
pcutit deꝰ qð ſe in hoĩe extollit adũſus deũ.
Mõ eſt impiꝰmedicꝰ qͥ tumoꝛẽ ferit:qͥ putre/
dinẽ ſecat aut vꝛit. Doloꝛẽ ingerit:ſed vt ꝑ/
ducat ad ſanitatẽ. Moleſtꝰeſt:vᷣ niſi eẽt:vti⸗
lis nõ eſſet. Pꝛoſtrauit ̊ chꝛiſtꝰvna voce ſau
lũ:erexit paulũ: hoc ẽ ꝓſtrauit ſupbũ: erexit
hũilẽ. Mã ꝗ fuit ratio mutãdi ſibi nomĩs:vt
cũ ſaulꝰ antea vocaret᷑: poſtea ſe paulũ dici
vellet:niſi qꝛ ſauli nomẽ in ſe agnouit cũ ꝑſe
queret᷑ fuiſſe ſuꝑbię:Elegit & hũile nomẽ vt
paulꝰ:hoc ẽ minimꝰ vocaret᷑. Paulũ em̃ mi/⸗/
nimũ eſt. Paulũ:nihil aliud ẽ q́; minimũ vł
paruum.De quo noie iã gloꝛiãs hũilitatẽg
cõmendãs:Ego inqͥt ſũ minimꝰ aploꝝ. Vñ i.Corj.ij.
ergo vnde iſte niſi ex plo iudęoꝝ? Inde illi A
apli:inde paulꝰ:inde qͥs cõmendar᷑ idẽ pau2/·
lus:qͥ viderint dñ’m poſt reſurrectionẽ. Di/ Abi.ð.
cit em̃ eũ viſũ ferme a qͥngẽtis fratribꝰ ſil:ex
quibꝰ plures manẽt vſq; adhuc:quidã autẽ
doꝛmierunt. Ex illo aũt populo etiã illi qui Acij.ꝛ.
cum petrus loqueret᷑ cõmendans paſſionẽ:
reſurrectionẽ:diuinitatẽ chꝛiſti:accepto ſpũ
ſancto quãdo illi om̃s ĩ quos venit ſpũſſan
ctus linguis omniũ gentiũ ſunt locuti: com
puncti ſpũ qui audiebãt ex pplo iudęoꝝ ꝗſie
runt conſiliũ ſalutis ſuę:intelligẽtes ſe reos
ſanguis chꝛiſti:qð eum ipſi cruciſixerũt:ipſi
occiderũt: in cuiꝰ nomie occiſi a ſe viderent
tanta miracula fieri: viderẽt ſpũſſancti ſſen
tiã. Querẽtes ̊ conſiliũ:reſpõſũ acceperũt:

ſhn ndint pe

. ah⸗

Vldl byrzti
ck atCne 4

bbetit.
lnea

s ſuncu

furzſu
Nſttbueba
Senenod
ſooncon⸗

fmnpnuttt
tdl bnsdineh

itdonn
lüſumg
dn cuondice
gifi
(onenen
Conecc
ntes Deo
ſpueulin
loponsa
fisſucgts
nnlſus nil
Nllisßſe
olles ghas
lötennt
Dlaposni

nh. Lider
Ddeinpe
Uum
Negulk Fa
*
ogeni
Cllirge
Ueltesauts
Kos gee⸗ 6 .
Ngennb'n
vagtin
cni
cl
fnntne
Iekes

legene

Agite pęenitẽtiã:⁊ baptiʒzet᷑ vnuſqſq; vrm in Abi.5.
noĩe dñi nr̃i ieſu xpᷣi: ⁊ dimittent᷑ vobis pec/
cata vr̃a. Quis deſꝑaret ſibi donãda pctã:

din
na Gi⸗

Uandzen⸗
lti

Nrucälng e

1inſegnigcni

Merhbeg.

Aluenkzſunt
ckſutſnan
Pigeaure
logsſahtiͤck

ſanabo Dorci ke

Utaciſusdel.
Mefannqpan
ngemſatn,,
cksniſeirnt⸗
epurocelnt

Uirſugbenn

Aſbitonien
kenſepallide
eagoutaie
zbälenonin
pauäcünd
Liöhnnnin
mis düllal

in mtr N

eort Meli
nendailepn⸗
ſumenoye.
noͤſuniilt
bucqutinl⸗

loailid

lans aſo⸗
itraccggtoſgn
geni ſyi
nrloan:4
gbiul
diginsſi
ſialenuen
ſüſunnti

16

2 — —
– = =

SSza

D
donid

Bermo LxXIIII Dñica ſcᷣa in. x. Ber. I

qnñ crimẽ occiſi chꝛiſti reis donabat? Cõuerſi

ſunt ex ipſo populo iudęoꝛũ: Cõuerſi ſunt:

De cõſe.diſ. haptiz ati ſunt. Ad mẽſam dñi acceſſerũt:et
. tunc eis ſanguinẽ quẽ ſeuientes fuderũt: credentes
beiberũt. Quẽadmodum autẽ ſint cõuerſi q;;
plane atq; ꝑfecte indicãt actus apoſtoloꝛũ.
Actj. ꝓ. Nam oiĩa quę poſſidebant vendiderũt atq;
pcia reꝝ ſuaꝝ ad pedes aplłoꝝ poſuerũt:Et
diſtribuebat᷑ vnicuiq; ſicut opus cuiq; erat.
Et nemo dicebat aliquid ꝓpꝛium:ſed erant
illis oĩia cõia.Et erat illis ſicut ſcriꝑxũ ẽ:ani/
E ma vna: ⁊ coꝛ vnũ in deũ.Ecce oues de qui/
Matth.I5. hus dixit:HNõ ſum miſſus niſi ad oues ꝗ pe/
rierũt domus iſrael. Ills em̃ exhibuit pᷣſen/⸗

tiã ſuam: ꝓ illis in ſe ſeuientibus cruciſixus

Zudj.23. oꝛabat dicẽs: Pater ignoſce illis qꝛ neſciũt
quid faciũt. Intelligebat medicus freneti-
cos mente ꝑdita medicũ occidẽtes: ⁊ occidẽ
do medicũ neſciẽtes ſibi medicamentũ faci/

entes. De dño em̃ occiſo omnes nos curati
ſumus:illius ſanguie redempti: pane illius

coꝛpoꝛis a fame liberati.Hanc pᷣſentiã chꝛi
ſtus iudęis exhibuit.hoc ergo ait: Mõ ſum
miſſus niſi ad oues queę perierũt domꝰ iſrł:
vt illis pᷣſentiã ſui coꝛpoꝛis exhiberet:nõ in
oues quas habebat in gentibꝰ cõtemneret
⁊ ſteriret. Ad gentes em̃ ipſe non venit:ſed
diſciplos miſit. Et illic impletũ ẽ qð ꝓphe⸗/
Ps.i.ᷣ ta dixit: Populus quẽ nõ cognoui ſeruiuit
mihi. Videte q; alta:qᷓ; euidens:qᷓ; expꝛeſſa
ꝓphetia: Populꝰ quẽ nõ cognoui:id eſt cui
ſſentiã meã nõ exhibui:ſᷣuiuit mihi. Quõ⸗
Sequit᷑: In auditu auris obaudiuit mihi.
loc eſt nõ vidẽdo: ſed audiẽdo crediderũt.
Ideo gentiũ maioꝛ laus. Illi em̃ viderunt ⁊
occiderũt:gentes audierũt ⁊ crediderũt.Ad
gentes autẽ vocãdas ⁊ cõgregãdas: vt im/
Ps.ioS. pleret᷑ qð modo cantauimus:cCõgrega nos
de gentibꝰ vt cõſiteamur nomini tuo et glo/
riemur in laude tua: Ille paulus aplus mil/
ſus eſt minimus:ille factus magnꝰ: nõ ꝑ ſe:
Aciji.9. ſed ꝑ eũ quẽ ꝑſequebat᷑. Miſſus eſt ad gen/
tftes: ex latrone paſtoꝛ:ex lupo ouis. Miſſus
1. Corj. 15. eſt ad gentes ille aplus minimꝰ:⁊ multũ la⸗
boꝛauit in gentibꝰ:et ꝑ eum gentes credide/
F rũt: Teſtes ſunt eius epiſtolę. hhabes hoc in
Zud.s. euãgelio ſacratiſſime figuratũ: Filia archiſy
nagogi quędã defuncta erat:pater eiꝰ roga/
bat dñm vt iret ad eã:ęgrã reliquerat:⁊ ĩ pe/
riculo cõſtitutã. Ibat dñs ad viſitandã ⁊ ſa/
nandaã ęgrã: interea moꝛtua nũciata eſt: ⁊ di
ctũ eſt patri puellę:Moꝛtua eſt:noli vexare

magiſtrũ. Dñs aũt qui ſciebat ſe poſſe moꝛ
tuos ſuſcitare:nõ abſtulit ſpem deſperato:

⁊ ait patri:Noli timere:tm̃ crede. Pergebat

ad puellam:atq; in itinere inter turbas quo
modo potuit coartauit ſe quędã mulier quę

git: ſanata ẽ.Et dñs:Quis me tetigit? Ad/

mirantes diſcipuli qͥ neſciebãt quid eſſet fa/

Abi. ð.

fluxũ ſanguinis patiebat᷑ ⁊ diuturno illo lã/
guoꝛe in medicos fruſtra omnia ꝗᷓ habebat
impẽderat. Vbi fimbꝛiã veſtimẽti eius teti/

ctũ:⁊ videbãt eũ a turbis cõpꝛimi: ⁊ de vna

ꝗ leuiter tetigerat fuiſſe ſollicitũ: reſponde/⸗
rũt:Turba te pmit:⁊ dicis:quis me tetigit?:
Et ille: Tetigit me aliqͥs. Ma iſti pᷣmunt:illa
tetigit. Coꝛpꝰ chꝛiſti multi moleſte pᷣmũt:
pauci ſalubꝛiter tangũt.Tetigit me inqͥt ali/

quis.Ego em̃ ſenſi de me virtutẽ exijſſe. At
vbi vidit illa nõ ſe latuiſſe:ꝓuoluta eſt ante
pedes eius:⁊ cõfeſſa eſt qͥd eſſet factũ. Poſt

hec ꝑꝛexit:puenitq; quo tendebat: et puellã

filiã archiſynagogi inuentã moꝛtuã ſuſcita/

uit. Factũ quidẽ eſt:⁊ itavt narrat᷑ impletũ:
ſed tñ etiã ipſa quę a dño facta ſunt aliquid
ſignificãtia erãt:quaſi verba ſi dici põt viſi·
bilia ⁊ aliquid ſigniſicãtia. Qð maxime ap/
paret in eo qð ſter tempus poma queſiuit ĩ
arboꝛe: ⁊ quia nõ inuenit arboꝛi maledicẽs
aridam fecit. Hoc factum miſi figuratũ acci/
piat᷑ ſtultũ inuenit᷑: pꝛimo quęſiſſe poma in

illa arboꝛe quãdo tempus nõ erat vt eſſent ĩ

S

vlla arboꝛe: deinde ſi pomoꝛũ iam tempus

eſſet:nõ habere poma ꝗᷓ culpa arboꝛiſ eſſet?

Sed quia ſigniſicabat quęrere ſe non ſolum
folia:ſed etiam fructum: id eſt non ſolũ ver/

ba ſed ⁊ facta hominũ: arefaciendo vbi ſola

folia inuenit:ſigniſicauit eoꝛum pęnam qui
loqui bona poſſunt:facere bona nolũt. Sic

ergo et hic. Nam vtiq; myſterium eſt: Pꝛę⸗

ſcius omnium dicit: Quis me tetigit:ſit im/
perito ſimilis creatoꝛ: et interrogat non ſo/
lum qui hoc ſciebat: ſed etiam qui cętera pſᷣ⸗

ſciebat. Aliquid eſt vtiq; quod nobis ſigni /

ficante myſterio loquit᷑ chꝛiſtus. Filia illa ar
chiſynagogi ſigniſicabat populum iudęoꝛũ
⁊ moꝛtuoꝛũ: pꝛopter quem venerat chꝛiſtus
qui dixit: Non ſum miſſus niſi ad oues quę

perierunt domus iſrael. Illa vᷣo mulier quę

fluxum ſanguinis patiebatur: eccleſiã figu/
rat ex gentibus: ad quam chꝛiſtus per pꝛę/

ſentiam coꝛpoꝛis non erat miſſus. Ad illam

ibat: illius ſalutem intendebat: Hec inter⸗
currit: tangit fimbꝛiam quaſi neſcientis:

Bancti luguſtini de tempoꝛe

id eſt ſanat᷑ tanq; abſente. Dicit ille: Quis
me tetigit:quaſi diceret: Hon noui hunc po
NPs.v. pulum. Populus quẽ non cognoui ſeruiuit
Zud.S. mihi.TLetigit me aliquis. Ego em̃ ſenſi vir/
tutẽ de me exiſſe:id eſt euangeliũ miſſum to
tum oꝛbẽ impleuiſſe. Tangitur aũt fimbꝛia
exigua pars veſtimẽti ⁊ extrema. Fac veſtẽ
chꝛiſti paulum. Quaſi fimbꝛia ibi apłs pau/
lus erat:hoc eſt extremus ⁊ minimus. Ham
1.Corl.IS. vtrũq; de ſe dicit: Ego ſum minimus apo⸗
ſtoloꝝ. Mam poſt oẽs vocatus eſt:poſt oẽs
Watth.5. credidit:plus omibus ſanauit. Hõ erat miſ
ſus dñs:niſi ad oues quę perierant domus
Pʒ.1. iſrael.Sed quia ⁊ populus quẽ nõ cognoue
rat ſeruiturus erat:in obauditu auris obau
diturus erat. Nec de illo tacuit ibi ↄſtitutꝰ.
Joh.io. Ait em̃ quodã loco idem dñs: Habeo alias
oues quę non ſunt de hoc ouili: opoꝛtet me
⁊ has adducere:vt ſit vnus grex ⁊ vnus pa/
ſtoꝛ. Inde mulier iſta erat:ideo nõ cõtemne
Matttz.5. bat᷑ ſed differebat᷑: Mon ſum inquit miſſus
J niſi ad oues quę perierũt domus iſrael.Et
illa clamando inſtabat: ꝑſeuerabat: pulſa/
bat:tanqᷓ; iã audiſſet: Pete ⁊ accipe:quęre ⁊
inuenies:pulſa ⁊ aperiet᷑ tibi. Inſtitit:pul/
ſauit. Ham ⁊ dominꝰ quãdo dixit hęc vᷣba:
Matth.7. Petite et accipietis: quęrite et inuenietis:

pulſate ⁊ aperiet᷑ vobis:Supꝛa dixerat: Mo

lite ſanctũ dare canibus:nec ꝓieceritis mar
garitas vr̃as ante poꝛcos: ne foꝛte cõculcẽt
eas pedibus ſuis: ⁊ canes cõuerſi dirumpãt
vos:id eſt poſt contemptũ margaritarũ ve/
ſtrarũ etiã moleſti ſint vobis. Nolite & illis
ꝓijcere quę cõtemnũt.Et vnde diſcernimꝰ:
tanq; reſponderẽt:qui ſint poꝛci:qui ſint ca⸗
nes: hoc in iſta muliere demõſtratũ eſt. NHã
illi mulieri inſtanti:reſpondit hoc: MHon eſt
bonũ tollere panem filioꝛum ⁊ mittere cani/
bus.Canis es:vna es ex gentibꝰ:idola ado
ras. Quid autẽ tam familiare canibus qᷓ; la
Mattb.I5. pides lingere:? Hon eſt ergo bonum panem
filioꝛum tollere ⁊ mittere canibus. Iͤlla ſi re/
cederet poſt hęc verba: canis acceſſerat: ca·
nis abceſſerat:Sed pulſando:homo factus
eſt ex cane. Inſtitit em̃ petẽdo:⁊ ex ipſo ve/
luti cõuitio humilitatẽ oſtẽdit: miſericoꝛdiã
R impetrauit.HNeq; em̃ cõmota eſt aut ſuccen/
ſuit ꝙ canis apellata fuerit: petens beneſi/
ciũ:rogans miſericoꝛdiã:ſed ait: IJIta domi/
ne.DNixi me canẽ:plane canis ſuʒ.Agnoſco
nomen meũ. Et veritas loquit᷑: ſed nõ ideo
a beneficio repellenda ſum. Pꝛoꝛſus canis:

ſed ⁊ canes edunt de micis quę cadũt de mẽ
ſa dominoꝛũ ſuoꝛum. M odicũ quoddã exi/
guũ beneſiciũ deſidero:non mẽſam inuado
ſed micas quęro. Videte quẽadmodum hu

militas cõmẽdata ẽ. Canẽ illã dñs dixerat.

Non dixit:nõ ſum:ſed dixit:ſum.Et domi/
lier magna eſt ſides tua: fiat tibi ſicut peti
ſti. Lu te agnouiſti canẽ: ego te iaʒ agnoſco
hominẽ. Omulier magna eſt ſides tua. Pe⸗
tiſti:queſiſti:pulſaſti:Accipe:iueni:aperiat᷑

tibi. Videte fratres quẽadmodũ in hac mu L

liere quę chananęa erat: id eſt ꝗᷓ de gẽtibus

veniebat:⁊ typum hoc eſt ſigurã eccleſieę ge/
rebat:maxie hũilitas cõmendata eſt. Eteni

gens iudęa vt ab euãgelio repelleret᷑ ſupia

inflata eſt ꝙ legẽ acciꝑpe meruiſſet: ꝙ de ipſa
gente patriarchę ꝓceſſerint: ꝓphetę extite/
rit: moyſes dei ſeruꝰ miracula magna ꝗᷓ au-
diuimꝰ in pſalmo in ęgypto fecerit: per ma/
re rubꝛum aquis recedẽtibus populũ duxe/
rit: legẽ acceperit:quã ipſi populo dederit.
Erat vnde extolleret᷑ gens iudęa:et ꝑ ipſaʒ
ſuꝑbiã factuʒ eſt vt chꝛiſto nollet humiliari
auctoꝛi humilitatis:repᷣſſoꝛi tumoꝛis:medi/
co deo:qui ꝓpter hoc cum deus eſſet homo
factus eſt:vt ſe homo hominẽ cognoſceret.
Magna medicina. hęc medicina ſi ſuꝑbiã
non curat:qͥd eam curet neſcio. Deus eſt:et
fit homo. Seponit diuinitatẽ:id eſt quoda/
mõ ſequeſtrat: hoc eſt occultat qð ſuũ erat:

qð awaret acceperat. Fit ille homo cum ſit

deus: ⁊ nõ ſe agnoſcit homo hominẽ: id eſt
non ſe moꝛtalẽ agnoſcit:nõ ſe agnoſcit fragi
lem:non ſe agnoſcit ęgrotum vt quęrat vel
ęgrotus medicum: ſed qð eſt ꝑiculoſius ſa/
nus ſibi videt᷑. Ergo ꝓpter hoc ille populꝰ
non acceſſit:id eſt ꝓpter ſuꝓꝑbiam: Et dicti
ſunt ex arboꝛe oleę:hoc eſt de illo populo a
patriarchis creato:fracti rami naturales:id
eſt iudęi merito ſteriles ſpiritu ſuperbię:⁊ in

A

illa olea inſertus eſt oleaſter. Oleaſter popu

lus ex gentibus. Sic dicit apoſtolus: quod
oleaſter inſertus ſit in olea:rami autẽ natu/
rales fracti ſint. Illi fracti ꝓpter ſuꝑbiã: in/
ſertus oleaſter ꝓpter humilitatẽ. Hanc hu⸗
militatẽ oſtendit mulier dicens: Ita domi⸗/
ne:Canis ſum:micas deſidero. In hac hũi/
litate etiã centurio ille placuit:qui cum deſi
deraret puerũ ſuũ a domino curari: ⁊ domi⸗/
nus diceret:Ego veniã ⁊ curabo eũ:Reſpõ/

Ro. II.

dit ille: Dñe:nõ ſum dignus vt ſub tectum Wattö. .

GILNW
ulines
nief
mes Lon
Auuobun
tior Coles

nus cõtinuo quia ſe agnouit canem: O mu bis. mMiſti

ind vokad
u neiſn
Nobistn
Sckinllope
naſten
Utemgns
luegmnti
golpiorg⸗
ol. Fuler
Au Lued
MPperann
ſud Deng
Pbogtöne
yrks ifvehütn
Aolueto⸗
Auhätlian
ehinqiutn
(fmelesepe
ſlocöappte
busſes nina
Gatgerepnun
ungenan.
faneractiu
Mönmaoren.
Wunputzs:

Auutnntens

lcgene Bib
ſimn. Alue⸗
llunnan
Uuerganmn
Ceneanon
bullusins
gls NAp
Erfimi
gnäzofe
bidiut
neſee
nellanen
ſcnnatn
untknn
⸗ ſt ig
W
nnnſtge
acuna
bun ndS.

=☚.=2

—,
—
—

=

Poiegegn .
akitsn o.

Apeinenei,

nodüten !

ckidegätn
iennianche
endanetEri
hNepellaetſucn

enuſen enen

nn ppbetzectr
ulanagagun
ofecendpan,
us poprlidare
ipopnodatt.
udaniſ,
pnolckbunlit
utunonsnet
1daseſabont
migholen,
etiana iſgi
io Dalsckt
ledetgroci

Angölid ae
Nebonoan.

ohonitaic

ſergoltia

Unaanr
t galeſuet

deeſe n

zibim

meũ intres:ſed tm̃ dic verbo ⁊ ſanabit᷑ puer
meus. Non ſum dignus qui ſub tectũ meũ
itres. Lecto nõ recipiebat:coꝛde recipiebat.
Quãto humilioꝛ:tanto capacioꝛ:tanto ple/

nioꝛ. Colles enim aquam repellunt: valles
implebunt᷑. Quid deinde: quid ad hoc do
minꝰ poſtea q; dixit: Mõ ſũ dignus qui ſub
tectũ meũ intres:ad eos qͥ ſequebant᷑: Amẽ

dico vobis: nõ inueni tantã ſidem in iſrael:
id eſt in illo populo ad quem veni no inueni
tantã fidem. Tantã quid eſt: Tam magnã.
Vnde magnã?: De minimo:id eſt de humi⸗/
litate grandẽ. Nõ iueni tantã fidẽ ſimilẽ gra
no ſinapis:quanto minutioꝛi tanto feruen/
tioꝛi. Inſerebat ergo dominus oleaſtrũ in
oliua. Tunc hoc faciebat quando dicebat:
Amen dico vobis:nõ inueni tantã fidem in
iſrael. Deniq; vide qð ſequit᷑: IJdeo dico vo

N bis:qꝛ nõ iueni tantã fidẽ in iſrl:id eſt tantã
Mattð.s. cũ ſide hũilitatẽ. IJdeo dico vobis:qꝛ multi

ab oꝛiẽte ⁊ occidẽte veniũt:et recũbent cum

abꝛahã ⁊ iſaac ⁊ iacob ĩ regno cęloꝛũ. Recũ/

bent inquit reqeſcent. Non em̃ debemꝰ illic

carnales epulas cogitare: aut aliquid tale ĩ

illo cõcupiſcere:vt nõ vitia mutemꝰ virtuti/

bus:ſed vitia ſubdamus. Aliud eſt em̃ deſi

derare regnum cęloꝛũ ꝓpter ſi· apientiã et vi⸗
tam ęternam: aliud ꝓpter fęlicitatem terre/
nam:quaſi illichabeamus eam opulentioꝛẽ

atq; maioꝛem.Si diuitem te in illo regno fu

turum putas: cupiditatẽ non amputas ſed
mutas:⁊ tamẽ diues eris: ⁊ non niſi illic di/
ues eris. Ha hic indigentia tua colligit plu/
rima. Quare multũ habent diuites? Quia
multum indigent. Maioꝛ indigentia: quaſi
maioꝛes comparat facultates. Illic ipſa in/
digentia moꝛiet᷑. Tũc vere diues eris: quã/⸗
do nullius indigens eris. MNon tu diues: et
angelus pauper: qui non habet iumenta et
rędas ⁊ familiaſ.Quare: Quia nõ indiget:
quia quãto foꝛtioꝛ:tanto minus indiguus.

O Ergo ibi diuitię ⁊ verę diuitię.Epulas terrę

huius nõ ibi cogites. Epulę em̃ terrę huius
medicamenta quotidiana ſunt: ęgritudini

cuidam noſtrę cum qua naſcimur neceſſlaria

ſunt. Egritudinẽ iſtam ſentit quiſq; cũ hoꝛa
reſciendi tranſierit. Vis videre quãta ęgri/
tudo ſit iſta: vt tanqᷓ; acuta febꝛis ſeptẽ die/

bus nocet: He te ſanũ putes. Sanitas:im/
moꝛtalitas erit: na hęc longa ęgritudo eſt:⸗

quia quotidianis medicamẽtis fulcis moꝛ
bum tuũ.Sanus tibi eſſe videris: DHetra

BSerm

medicamẽta: ⁊ vide quid potes. Hã ex quo

naſcimur: neceſſe eſt vt moꝛiamur. Aoꝛbꝰ
hic neceſſe eſtvt ad moꝛtẽ ꝑducat.Certe me⸗
dici qñ ęgros inſpiciunt hoc dicunt: VUerbi

bus non põt curari. Elephantuoſus eſt: nec
moꝛbus iſte curari poteſt. Ptiſicus eſt:quis
hoc curat: Meceſſe eſt vt pereat: neceſſe ẽ vt

moꝛiat᷑.Ecce iam dixit medicus ptiſicus eſt

nõ poteſt niſi moꝛiatur: ⁊ tamẽ aliquãdo et
hydropicꝰnon inde moꝛit᷑:⁊ elephantuoſus
nõ inde moꝛit᷑:et ptiſicꝰ non inde moꝛit᷑:⁊ tñ
neceſſe eſt vr quiſquis natus fuerit inde mo
riatur. Moꝛitur inde:non poteſt aliter.hoc
7 medicus ⁊ imperitus ꝓnũciat: ſed ⁊ ſi tar/

gratia: hydropicus eſt iſte: moꝛit᷑. Hic moꝛ

dius moꝛitur: nũquid ideo nõ moꝛit᷑i Quã/

do ergo vera ſanitas: niſi quando vera im/

moꝛtalitas? Si ergo vera imoꝛtalitas:nulla
coꝛruptio:nulla defectio: quid ulic alimẽtis

opus erit: Ergo cũ audis: Recumbent cum

abꝛaham ⁊ iſaac et iacob in regno ceęloꝛũ: id
eſt inſerunt᷑ in oliua huius enim oliuę radi

ces ſunt: abꝛaham iſaac ⁊ iacob. Filij auteʒ

regni: hoc eſt iudei increduli: ibunt in tene⸗
bꝛas exterioꝛes. Pꝛęcident᷑ rami naturales:

P

vt inſerat᷑ oleaſter. Sʒ vnde rami naturalei

cidi meruerunt:niſi ſuperbia? AUnde olea/

ſter inſeri: niſi humilitate?: Vnde ⁊ iſta mu/
lier dixit: Ita domine:nam ⁊ canes edũt de

Matth. 10

micis quę cadunt de menſa dominoꝛũ ſuo/

rũ: Et inde audit: O mulier:magna ẽ ſides
tua.Sic ⁊ ille centurio: Hon ſum dignusvt

ſub tectũ meũ intres: Amen dico vobis:nõ
inuem tantam ſidem in iſrael. Diſcamus vt

teneamus humilitatẽ. Si nondum hahemꝰ

diſcamus: Si habemꝰ non amittamus. Si

nondum habemus: habeamus vt inſera-
mur. Si iam habemus: teneamus ne pꝛęci/

damur.
¶Item de eoqẽ alia Homelia:queę

haber de quęſtionibus euangelio⸗

rum libꝛo.j.ca.xviij.
Feria ſecũda poſt ſecũdã domini/
ca ĩ quadrageſima de puero Abꝛa-
ham qui miſſus eſt ad Rebeccam:

Auloante cum diuina lectio legere/

tur: audiuimus qð beatus abꝛahã
vocguerit puerum ſuuʒ:⁊ dixerit ei:

2

Pone manum tuam ſub femur meũ:vt ad- Geũñ.24.

iurem te per deum ceęli et terrę: vt non acci⸗

Matth. 8.

Ser. LXXyV.
A

Sancti Rluguſtini detempoe v

pias vxoꝛem filio meo de filiabus regionis puerum abꝛabeę. At ille locutus ẽ ad eos de vbdkee
huiꝰ: Et ꝙ ille obediẽs:poſuerit manũ ſub rebecca: vt eam darent domino ſuo iſaac. lenode
ſfemoꝛe ⁊ iurauerit ei.heæc em̃ oĩa fratres ꝗ̊ͥ in Illi autẽ dixerũt: Clamemus puellę:⁊ quę/ ſnicrere
teſtamento veteri recitant᷑:ſi tantũ ſm litte· ramꝰ illius volunratẽ. Cũq; vocata eſſet di enimmorh
ram voluerimꝰ accipere:aut paruũ:aut nul xerunt ad eam: VUis ire cũ homine iſto: At ehburi
lum lucrũ animę cõſequemur.Quid em̃ no illa reſpondens dixit: Nadam. MNũc fratres C nent ue
bis ꝓdeſt qui ad ecdeſiam ad audiendũ dei chariſſimi: quãtum poſſumꝰ: bꝛeuiter quid Vfones
verbũ ſideliter cöuenimus:ſi nobis dicatur iſta ſigniſicent: videamus. Beatus ahꝛahã enteti
ꝙ abꝛahã miſerit puerũ ſuum: vt de regio / ꝙ puerum dirigebat vt acciperet vxoꝛem ſi/ elt e
ne longinqua adduceret vxoꝛẽ filio ſuo: cuʒ lio ſuo: typum habebat dei patris: ſicut et ultcrin
⁊ in iſtis regionibꝰhoc frequẽter videamus quand eum in holocauſto obtulit: dei pa/- mikn
fieri? Hos vero fratres ſequẽtes beatũ apo/ tris imaginem figurabat: puer autem eius: Mlenr
1.Corj.io. ſtolũ paulũ: credamus quia omnia quę ſcri/ verbũ ꝓpheticum deſignabat. Miſit ergo zrlenn
pta ſunt: iudęis in figura cõtingebant: no/ abꝛaham puerum ſuum in regionẽ longin/ ſeutugn
bis aũt in veritate cõpleta ſunt.Dixit ergo quã:vt inde acciperet vxoꝛem filio ſuo:quia itizſe
abꝛahã ad puerũ ſuũ: Mitte manũ tuã ſub miſerat deus pater ꝓpheticum verbũ ꝑ vni/ kenicdde
femur meũ:⁊ iura ꝑ deum celi ⁊ terrę. Quid uerſam terram vt quęreret eccleſiã catholi, lgt
eſt h̊ fratres? Sic dixit beatꝰ abꝛahã: Mitte cam:ſponſam vnigenito ſuo.Et quomodo nnidti
manũ tuã ſub femur meũ:tanq; diceret:mit per puerũ abꝛahę beato ilaac ſponſa addu/ Aocwaa
te manũ tuã ad altare:aut diceret:mitte ma citur:ita per verbũ ꝓpheticum:eccleſia gen AWnent
num tuã ad arcam teſtamẽti:aut extẽde ma tium ad verum ſponſum chꝛiſtũ de longin/ nmt
num ad templũ dei: ⁊ iura mihi. Semurtan quis regionibus inuitat᷑. Abi tamẽ inuenit P iinh
gebat:⁊ ꝑ deum ceęli ⁊ terrę iurabat. NMõ em̃ ſponſa illa: quę chꝛiſto ſocianda erat: Abi —
errabat beatus abꝛaham quando hoc ſieri niſi ad aquam? Verum eſt chariſſimi: Hiſi iitunn
imperabat: ſed quia ꝓphetię ſpiritu reple- eccleſia ad aquam baptiſmiveniſſet: chꝛiſto 4 Cuiite
tus:nouerat de ſemine ſuo chꝛiſtũ cęli ⁊ ter- ſociata nõ eſſet. Rebecca ergo abꝛahę pue iuunn
rę dominũ naſciturum: Ideo quãdo ſeruus rum inuenit ad puteũ:⁊ eccleſia inuenit chꝛi nae
ſuus femur illius contingebat: nõ ꝑ carnale ſtum ad baptiſmi ſacramentũ. Quid tamẽ g
mDembꝛa: ſed ꝑ deum viuũ ⁊ verum iuramẽ poſt hęc factum eſt? Pꝛotulit puer inaures ſti
Matth.i. ta pꝛęſtabat:quia abꝛahã genuit iſaac:iſaac aureas:⁊ dextralia aurea: et dedit ea rebec/
genuit iacob:iacob genuit iudam: de cuius cę. In illis inauribus aureis ſigniſicabant᷑ lefi
B lemie chꝛiſtus dñs natus eſt. Et ſtetit iurta verba diuina:in illis armillis aureis: opera bernkden
Seſ.24. fontẽ: ⁊ dixit in coꝛde ſuo: Lſñe deus domi/ ſancta: quia in manibus opera deſignant᷑. en
ni mei: ſi feciſti miſericoꝛdiã cum dño meo: Videamus quomõ hęc dederit chꝛiſtus ec/ Vuiſtans
ecce ſto ad puteũ:⁊ puella quę venerit hau/ cdleſię. Puer ergo obtulit inaures aureas ad Udlen,
rire aquam:ſi ei dixero: Da mihi bibere: et oꝛnandã faciẽ rebecce: ⁊ chꝛiſtus verba diui/ Dulipenr
illa reſponderit mihi:Et tu bibe:et camelis na margaritis omnibꝰpcioſioꝛa dedit eccle/ ſarſmn
tuis hauriam aquam: ipſa eſt quã ſparaſti ſię. Et armillas poſuit in manibꝰrebeccę: et Whanndua
domino meo iſaac. Necdũ puer i coꝛde ſuo chꝛiſtus dedit opera ſancta in manus eccle/ ketei
verba compleuerat:et ecce aparuit rebecca ſię. Conſiderate fratres chariſſimi: ⁊ gaude- mmidlen
habens hydriam in ſcapula. Et dixit ad eaʒ te:a deo gratias agite: quia qð in illis figu/ tutent
puer: Da mihi bibere. At illa cito depoſuir ratũ eſt: in nobis chuſto donãte impletů ẽ. filnni
hydriam et dixit: Et tu bibe dñe:et camelis Et quõ rebecca nec inaures habere potuit: nnuſn
tuis hauriã aquam. Et cũ interrogaſſet cuiꝰ nec armillas ĩ manibꝰ: niſi iſaac ꝑ ſeruũ ſuũ Mgp
eſſet filia: reſpondit ei: ꝙ filia eſſet batuelis trãſmitteret:ita ⁊ ecclia nec verba diuina in hnipeti⸗
⁊ ſoꝛoꝛ laban.Et incuruauit ſe homo ⁊ ado⸗ auribꝰ:nec oꝑa ſancta habere potuiſſet ima ſangenen
rauit deũ:eo ꝙ agnouerat:qð ipſi eſſent pa/ nibus: niſi hęc illi chꝛiſtus ꝑ ſuam gratia et ſugtten
rentes domini ſui abꝛahę: ⁊ ꝓtulit inaures ꝑ ſuos apoſtolos cõtuliſſet. & autẽ inter/ uMen
ad oꝛnãdã faciem ſuam: ⁊ armillas poſuit in rogata puella a parentibꝰ: vtrũ vellet ire cũ bangte
manibus eius. At illa vadens nüciauit pa puero:Reſpondit:Vado: Apte hoc ĩ ecclia detſiif
rentibus ſuis: Qui exeuntes benedixerunt videmus impleri. Ibi interrogat᷑ voluntas nlichi

deum: et cum gaudio ⁊ honoꝛe ſuſceperunt

rebeccę: hic requirit᷑ volũtas ecclię. Rebeccę

khſpſen

GSer. LxxvVI. Feria tertia poſt ſcdöaʒ do.in.xL. Ber.

ade dicit᷑: Tis ire cũ hoĩe iſto:Et reſpondet va iuuante vnuſquiſq; benefſicia in ſe munere
l. do.Ecclię dicit᷑: Credis ĩ chꝛiſtũ:Et reſpuon/ diuino collata non ſolum cuſtodiat ſed etiꝰ⸗
ꝛque, det: Credo. Rebecca nõ duceret᷑ ad iſaac ni augere cõtendat:vt nihil in eum aut ꝑ luxvu /
ſetdi ſi diceret volo:nec ecclłia chꝛiſto iũgeret᷑ niſi riam ſoꝛdidum:aut per ſuperbiã tumidum:
e E diceret credo. Accepit ergo puer rebecoaam aut ꝑ iracundiã combuſtũ: aut ꝑ auariciam
mnnes ⁊ exhibuit iſaac. Videamus tñvbi eũ inue/ obſcurum: aut ꝑ inuidiam vipereo veneno
rqid nerit. Inuenit eũ ad puteũ iuramenti. Vi/ pcuſſum appareat:quia iuſtũ eſt vt ſponſus s. 44.
huaha dete fratres: Puer iſaac rebeccã ad puteum ille ſpecioſus foꝛma pꝛę filijs hominũ: nihiu
zend⸗ inuenit: ⁊ iterũ ipᷣm iſaac rebecca ad puteũ in nobis de ſupꝛadictis peccatis inueniat
jatet ¹1inuenit. Verũ eſt: Mec chꝛiſtus eccliam nec qð oculos ſuę maieſtatis offendat: cui ẽ ho/
ade, ecclia chꝛiſtũ inuenit: niſi ad baptiſmni ſacra noꝛ ⁊ imperiũ cũ patre ⁊ ſpirituſancto in ſe
neins: mentũ.Exierat ergo: ſicut dicit ſcptura: be/⸗ cula ſęculoꝛũ: Amen.
d⸗ Anelgacan veterg anntedtriad ¶ Item eodem die: Homelia de eo
nan⸗ il smegf guod ſcriptum eſt in euangelio m
deguis grum:qꝛ chꝛiſtus venturus erat in E e
tonn ũndũ. gaac ad veſperũ diei:chꝛiſtus in i.· Zc. quę habet in expoſitione docto 5.s.
tholi nemũdi. Iſaac ergo ad meditandũ in agri x 6 idem. Dde
nodhe ꝓceſſit:qꝛ chꝛiſtus ĩ mũdũ pugnaturus cõ/ . .
adau⸗ tra diabolũ venit vt eũ vinceret iuſte dum ¶ Feria tertia poſt ſecũdam domi/ 5
ſigen ab eo occideret᷑ iniuſte:vt moꝛiẽdo moꝛtem nicã in quadrageſima:De elemoſy/Seimo
nin ⸗ deſtrueret: ⁊ reſurgendo vitã credentibꝰ cõo/ M faciendis Herma 1 LXXVI.
ee donaret.Et quõ iſaac coꝛpoꝛaliter rebecca: Jhomo pꝛiſcam ſui oꝛiginẽ noſcat: A
u Ti ſicchꝛiſto ſpiritaliter iungeret᷑ eccleſia: acci- aut dignitatẽ in ſe cumulatã intelli
Nihii piens in ſſenti pᷣcioſam arrã ſanguinẽ ſpoj Sat: aut iudiciũ deſtinatuʒ ſollicito
” ſi ſui: acceptura dotẽ poſtmodũ regni ſui. (timoꝛe perpendar: inueniet quid pꝛimo pꝛo
hete⸗ Quã rẽ beatus Petrus aplus euidẽter an/ toplaſtus amiſerit:quid poſtmodum chꝛiſti

Rlchi 1. Petrl.1. Nunciat dicens:Mõ em̃ inquit redẽpti eſtis miſericoꝛdia cõtulerit:qͥd futuro iudicio de/

auroꝛ argẽto ſed pᷣcioſo ſanguĩe tanqᷓ; agni ſtinauit:vt hęc pꝛimo ſollicita cura ꝑtractãs

* ¶ imaculati.Accepit & iſaac rebeccã ⁊ inrromi pꝛimoꝛdia recenſeat: ſentia teneat: futura
naik ſit eã in tabernaculũ matris ſuę:accepit chꝛi ſollicito timoꝛe ꝑtimeſcat.Claude inquit ſa/ Ecẽi.29.
de ſtus eccleſiã ⁊ eã in loco cõſtituit ſynagogę. pientia elemoſynã in ſinu pauperis: et ipſa
iuban Per inſidelitatẽ em̃ ſynagoga a deo ſeꝑata pꝛo te oꝛabit. SFacile em̃ curatur vulneribus
gde ⁊ moꝛtua eſt:⁊ ꝑ fidẽ ecclia chꝛiſto cõiũcta et peccatoꝝ qui neceſſitatẽ curauerit paupeꝝ:
ſgn. viuificata ẽ. Accepit ᷣ iſaac rebeccã ⁊ intan et miſericoꝛdiã accipiet qui pꝛoximo pieta/
iu tũ dilexit vt doloꝛẽ qͥ ex moꝛte matr accide/ tis nõ denegat officia. hHeniq; qui dare pꝛę⸗
E rat tẽperaret. Aoꝛs em̃ ſarę inſidelitatẽ ſi/ pitur: gaudeat ꝙ nõ ea ſoꝛte natus ſit vt in/
baiub gniſicat ſynagogę. Moꝛit᷑ & ſara ⁊ iloco eiꝰ digeat.Sufficit ad gloꝛiaʒ dantis:ꝙ alteri/
itece rebecca ducit᷑: ſynagoga repudiat᷑ vt intro us miſeria in paupere locuples donando ex
belt ducat᷑ eccleſia. Accepit g iſaac rebeccaʒ ⁊ in / iſtat:ꝙ miſericoꝛdia fenerat deum: ꝙ paſcat
uselle⸗/ tantũ dilexit vt triſticiã quę de matris moꝛ in paupere chꝛiſtuʒ:ꝙ ꝑ alterius inopiã pec/
gauce⸗ te acciderat temperaret:accepit chꝛiſtꝰ eccle catoꝛũ accipiet indulgentiã. Obiurgãtis o
Uisſig ſiã ⁊ intantũ dilexit vt doloꝛẽ qui de ꝑditio / mini vox eſt: Si in alieno mãmona ſideles Zuc.ĩis.
npiene,. ne matris ſynagogę acciderat amoꝛe ecclie nõ fuiſtis: quod veſtrum eſt quis dabit vo/
repotui: mitigaret. Mam ſicut inſidelitas ſynagogę bis?: Talem em̃ ſe exhibere quis pauperi de
cnüſus chꝛiſto triſticiã fecit:ita illi fides eccleſię lęti bet:qualẽ ſibi aliũ exhiberi vellet ſi pauper
dinidan ciam generauit.Et quomodo per maliciam ipſe fuiſſet. Cęterũ diſpendiñ magnũ eſt:ſi H
Uilainn⸗ ſynagogę vnam gentem iudęoꝛũ nec ipſam deũ de dei dono ꝓmereri nolueris:aut cum
gati tamẽ totam ꝑdidit:ita totum mundũ per ſi/ tibi dñs ad hoc dederit vt diſpẽſes:eius de
uueinue, S dem eccleſię chꝛiſtus dominꝰ acqͥſiuit. Et qꝛ legata nõ ſerues. Semꝑ em̃ ſua dñs tibi di/
clletech de nobis fratres chariſſimi ſponſã ſibi ſpiri- ſpenſanda interim commendauit: de re ſua

Hoeiccl⸗
volvets
ia

talẽ chꝛiſtus dominus pᷣparauit:quã etiã ſi/

cut dixi ſanguine pcioſo redemit:ita ipſo ad

pauperibꝰte dare pꝛecepit.Cur dantis iuſſa

cõtẽnis: Cur pactũ deſtituis? Cur dñm iu/

k 2

Ger. LXxXVII. Feria

bentẽ dare nõ audiſ: Facile em̃ poterit pecu
niã acceptã amittere:qͥ qð accepit ĩ lucrũ no

ud..s. uerit erogare.Eſtote miſericoꝛdes ſicẽ ⁊ pat᷑

yeſter cęleſtis miſertꝰ ẽ veſtri. Similitudinẽ
patris:actus indicẽt ſobolis.Silitudo ope/
ris: ſilitudinẽ indicet generis. Actus nomẽ
ↄſfirmet:vt nomẽ genꝰdemõſtret.Qð ↄtulit
pater flliꝰ ſeruet:vt et fllio pat ꝓmiſſa ſmia
repꝛęſentet. Patrimoniũ qð habes: ſi ope/
raris tuũ eſt: ſi ceſſas alienũ eſt. Pecunia ꝗᷓ
ſeruat᷑:caſibꝰ ſeruit. Quę ĩ miſcðia reſeruat᷑
hᷣmiũ futurũ acqͥrit.Quid vereris chꝛiſto cõ
mittere:qð a latronibꝰ vix poteris reſerua/

Pꝛouer.a8. re? Qui dat inqͥt pauꝑi nõ egebit. Diuidis

patrimoniũ tuũ hęredi:⁊ chꝛiſtꝰ ẽ indignus
de tuo aliqͥd tecũ tollere: aliq̃ tecũ in futura
ſecula depoꝛtare? Quid hęredi ſeruas:quo
ſi vtat᷑ ignoꝛas? Quid ſubſtantiã cumulas:
quã foꝛtaſſis ingrato relinqͥs? Foꝛſitan illi
ſtabis:quicqͥd miſcðię cã de eiꝰ poꝛtiõe de/
traxerl. Quare fac pᷣmo qð iubet᷑:vt poſſis
acciꝑe qð ꝓmittit᷑. Mõ põt vſuras acciꝑe: qͥ
dſim noluerit fęnerare. Qui dat inqͥt paupe
ribꝰ: deũ fęnerat. Nec em̃ põt diuia ꝓmiſſa
ꝑciꝑe:qͥ pᷣcepta ceęleſtia noluerit obſeruare.

¶ Itẽ eogẽ die aliꝰ ſermo de eodẽ:
ihaner in libꝛo QAninquaginta
Oomeliarũ xviij.et. xlviij.

tẽ eodẽ die Homelia de eo qð
ſcriptũ eſt ĩ euãgelio m Mattheũ:

Tocutꝰ ẽ ieſus ãd turbas ⁊ ad diſci
Wattb. aj. Pulos ſuos dicens:Suꝑ cathedrã
Movyii ⁊c̃.quę inſerta eſt in ſermo/
ne de Uerbis domini. xlix. littera
D. et ſequẽtibuns.

Ceria quarta poſt ſecundã domi

Sermo Nicã in quadrageſima: De cauſa Je
LxxvII. iunij:lo —

co ac tꝑe:Sermo I
bene retinet fratnitas vr̃a:pᷣdica/
uimꝰ ꝙ ſanctã q̃drageſimã abſtinen
do ipſe dñs cõſecrarit:⁊ tot dierũ et
noctiũ curriculo cibũ oĩno nõ capiẽs:vnum
ac ſolidũ ieiunij tpᷣus effecerit. Lot totũ nõ
obſeruare ſacrilegiũ eſt: ex ꝑte autẽ violare
peccatũ ẽ. Hhoc em̃ fecit cauſa ſalutis nr̃eę:vt
rẽ vtilẽ nõ ſolũ doceret verbis ſ etiã exẽplis
inſtrueret: vt eiſdẽ veſtigijs qͥbꝰad fidẽ gra/⸗
dimur:ad abſtinẽtiã gradiamur. Sed vide/
amus ꝗᷓ cauſa extiterit vt ieiunia ſibi ſalua-

quarta poſt ſcdᷣaʒ do.in.x

toꝛ indiceret: ⁊ ipſe pᷣmus bonꝰ hũani gene/
ris medic ieiunaret. Bonus em̃ medicꝰ po⸗
culũ qð ęgro daturꝰ ẽ ipſe pᷣus guſtat:vt pe/
ritiã artis ſuę ante ipſe in ſe demonſtret: vt

expimentũ ęger accipiẽs ſecurus ſit de pocu

lo:ſecurioꝛ de ſalute. DHeinde qͥ loco hͥ ipſum

tẽpus ieiunij ꝓcurarit: Dicit em̃ euãgeliſta B

u. Be

r. IN
M
fänalan
cin adan
uſus
coinſoie
deſenun
genton

abſtinuiſſe dñm qdraginta diebꝰ ⁊ noctibꝰĩ Mattb. . ds enmii⸗

deſerto. Arbitroꝛ itaq; cauſã hanc eſſe ieiu/

nij: vt qꝛ pmus adã in ꝑadiſo cõſtitutꝰ ꝑ in/ Señ.

tꝑantiã:gulę gloꝛiã ĩmoꝛtalitatis amiſerat:
eandẽ imoꝛtalitatẽ ſecũdus adã chꝛiſtꝰ p ab/
ſtinentiã repararet.Et qꝛ ↄtra mandatũ dei
guſtãs de interdicta arboꝛe peccatũ moꝛtis
inciderat: nũc ſᷣm mãdatũ dñi ieiunãs vitę

iuſticiã mereret᷑.hhoc em̃ egit ſaluatoꝛ vt eili

dem veſtigijs quibꝰadmiſſa fuerant delicta
purgent᷑: hoc eſt qꝛ hõ mãducãdo deliq̃rat:
coꝛrigat abſtinẽdo:vel qꝛ epulando mulierẽ
cognouerat: nũc eandẽ ieiunãdo deſpiciat.
Adã em̃ euã nõ niſi intẽperãtia ꝓuocãte co/
gnouit.diu autẽ manſit in illis tẽperata
parcitas:mãſit ⁊ impolluta vᷣginitas.Et qᷓ;
diu ieiunauerunt ab interdictis epulis:tam

diu ⁊ a pudendis ieiunauerũt peccatis.Fa/

mes em̃ amica vᷣginitatis eſt: inimica laſci-
uię:ſaturitas vᷣo caſtitatẽ ꝓdit:nutrit illece
bꝛã. Igit᷑ ſiẽ dixi:hoc egit dñs:vt his pᷣiudi
cijs quibꝰ hõ obnoxiꝰ peccatis fuerat libera

ret᷑. Pꝛopterea nãq; ꝑ oĩa äᷣm ſilitudinẽ adę

naſci voluit:vt ſᷣm ſilitudinẽ adę oĩa homis
peccata diſſolueret. Adã em̃ de terra vᷣgine

natus ẽ:⁊ chꝛiſtꝰR de maria vᷣgine ꝓcreatus.
Illiꝰ maternũ ſolũ necdũ raſtris ſciſſum fue

rat: iſtius maternũ ſecretũ nunq; cõcupiſcẽ/
tia violatũ. Adã dei manibꝰ plaſmat᷑ de li⸗
mo:chꝛiſtꝰ dei ſpũ foꝛmat᷑ i vtero. Igit᷑ oꝛit
deo pfe: vterq; vᷣgine vtit᷑ matre: vterq; ſicẽ
euãgeliſta dicit: filiꝰ dei eſt: ſed adam crea/

tura eſt:dei ſiliꝰ chꝛiſtus vera ſubſtãtia.hoc C

ergo agit dñs ſicut adã ſecũdus:vt qð pꝛioꝛ
hõ mãducando ꝑdiderat:hic alter ieiunãdo
recipiat:ac legẽ in ꝑadiſo abſtinẽtię datã in
deſerto cuſtodiat. Sciebat em̃ pᷣceptum dei
nõ vniꝰ loci legẽ eſſe:ſed mũdi.Mõ em̃ inter
eſt diuinitatis mãdatũ:vtrũ domi ani agro

cuſtodias cũ vbiq; ſit ꝗͥ ſ̃cepit. In deſerto

itaq; ſaluatoꝛ implet mãdatũ dei:vt ibi adã

ſeruaret errantẽ: vbi fuerat de ꝑadiſi poſſeſ-
ſione ꝓiectus. Adã em̃ expulſus de ꝑadiſo:

inculti mundi deſerta ſuſtinuit. In deſerto

ergo pᷣmũ homini ſalus refundit᷑: vbi deſũt

Peti , Decetutin
C
gell ge
O nuleno
nmmig
tieunl
wlle
boniun
ſouanone
dua
e gpt
dAaockt
ſochuku
palisien
Ktenpus
Nentamar
goctcöten
Acsinculte
usbabit
ſannoſan
cleſepee
an lttenade
QCospann
Mrenot
ſnifuent
Hicscö
sonanm
nsſolua
omnneso⸗
runge
ſeſuunt
mnnoſn
Mhonnt
mnce
Nominüͤen
Mmnten
Unnegnn

4 dene .
Weg

Se

igene
ie o/
MNpe⸗
reny
ehda
iplun
igeltz 5
oenb' Drt
ſeei
ein bͤn
hllerat:
ſpe⸗
tüdei
imorns
isit⸗
Ryteſ
tdelicn
eliqat.
mulieni
ſicat.
citeco/
enntn
8.Etq
Msrtam
s.41
icald⸗
nit ilece
is iuci
ruhber
dineade
iabonis
migne
donang,
aſunfre
Gagici
na dein/
gt gii
Meraſi
damaen
finnbhael
igöpni⸗
rieiunich
nfuin
Ntumdel
dchin
nianinge
Nroant
lert bicti
i
delnn

niũ malarũ cauſa deeſt et mulier. Poterat
enim adam inter illas paradiſi delitias in/

concuſſus ſtare: ſi eua ibidem cum diaboli/

cis inſidijs non fuiſſet. Cõueniens ergo eſt
deſertum ſaluti:vbi non eſt eua quę perſua/
deat: non eſt mulier quę blandiat᷑. Videte

Geñ.ʒ. rem mirã.In paradiſo cum adam diabolus
Mattb.q/ decertat:in deſerto cum chꝛiſto diabolus di

micat. Vbiq; inſidiatur homini:vhiq; con/
gredit᷑ Sed vbi mulierẽ inuenit vlhcit: vbi

D mulierẽ non inuenerit victus abſcedit.Foꝛ

mam igitur: dedit nobis deus in hoc facto:
vt ieiunioꝛũ tempoꝛe tamq; deſerto habitã/
tes abſtineamus epulis voluptatũ: mulier

nec coniungat᷑ nobis eua:ne nos a caſta ob/

ſeruatione illecebꝛoſa ꝑſuaſione ſubuertat.
In deſerto enim quodãmodo videtur habi
tare: qui quadrageſimę tempoꝛe ieiunus et
caſtus eſt: Deſerto plane quodã ipſo coꝛpo/
ris chꝛiſtiani cum non repletur cibis: non
poculis irrigat᷑: ſed arentis iter deſerti inq;
eſt coꝛpus noſtrum:cum ꝑ dies aliqua abſti
nentia marceſcit carnis ſpecies:coloꝛe negle

cto et cõtemptu rerum totius hominis ſpe/

cies inculta ſoꝛdeſcit. Tunc chꝛiſtus domi⸗
nus habitat deſertũ pectoꝛis noſtri:cum ter
ram noſtram fame ſqualidam ac ſiti aridam

eſſe repererit: ſᷣm qð ait ꝓpheta dauid: Si⸗/
Ps.s2. cut terra deſerta ⁊ inuia ⁊ inaquoſa: ſic ĩ ſan
cto apparui tibi. Aliter enim in ſancto ei ap/

parere non poſſumus:niſi terra coꝛpoꝛis no
ſtri fuerit deſerta mũdanis delitijſ:inuia ini
micis cõcupiſcentijs: et inaquoſa libidino/
ſis concupiſcentijs ⁊ illecebꝛis. Tunc habi/
tans ſaluatoꝛ hoc deſertum coꝛpoꝛis noſtri
omnes ibi diabolicas factiones exuperat:⁊
ſecretum ac ſecurum a cogitationibus ſęculi
eſſe ſuum facit habitaculũ:vt deinceps nos
intra noſmetipſos velut in ſolitudine cõſti⸗
tuti non niſi cęlum reſpiciamus ⁊ terrã: hoc
eſt non cogitemus alium niſi cęleſtis regni
dominũ et terrenę reſurrectionis actoꝛem:
pꝛęſtante ipſo dño noſtro ieſu chꝛiſto:qui vi
uit ⁊ regnat in ſecula ſe Lculoꝛſ: Amen.

s In eadem feria de conceptu Re⸗
ecce: Sermo I

3 expoſi tionem ſ. anctaru ſctiptura/
rum eo oꝛdine et illo eloquio quo a
ſ anctis vatribus ſunt expoſite: cha⸗

ritatis veſtre auribus voluerimus intimare:
nõ niſi ad paucos ſcholaſticos cibus doctri-
nę poterit ꝑuenire: reliqua vᷣo populi mul/
titudo ieiuna remanebit. Et ideo rogo hu/
militer vt contentę ſint eruditę aures verba
ruſtica ęquanimiter ſuſtinere: dũmodo totꝰ
grex domini ſimplici:⁊ vt ita dixerim: pede/

ſtri ſermõe pabulũ ſpiritale poſſit accipere.

Et quia imperiti ⁊ ſimplices ad ſcholaſtico/
rum altitudinẽ non poſſunt aſcendere: eru/⸗

diti ſe dignent᷑ ad illoꝛum ignoꝛantiã incli-

nare:quia quod ſimplicibus dictum fuerit:
ſcholaſtici intelligere poſſunt: quod autem
eruditis fuerit ſᷣdicatum:ſimplices omnino

capere nõ valebunt.Lectio nobis de beato
iſaac ⁊ ſancta rebecca:⁊ paruulis qui in eius Geãñ.25.

vtero collidebant᷑ recitata eſt.i autẽ bea/
tus iſaac typũ habuerit domini ſaluatoꝛis:
pene nulli habet᷑ incognitũ. Iſaac & chꝛiſtũ
dominũ: beata autem rebecca eccleſiã ſigu⸗
rauit.Quę cum multo tempoꝛe ad exemplũ
ipſius eccleſię ſterilis ꝑmaneret:beato ilaac
oꝛante ⁊ domino donante:concepit:ſed col/

lidebantur paruuli in vtero eius. Quoꝛum
moleſtiam non ſuſtinens dixit: Si ſic mihi Abt.S.
futurum erat: quid neceſſe fuit concipere:

8 er. IXXVIII. Feria.IiIII.poſt ſcdᷣaʒ do. in. xL. B er. II

epule: vbi deſunt delitięg: vbi quod eſt om/

Et ait illi dominꝰ: Duę gentes in vtero tuo 16. de Ciulita/

ſunt:et duo populi de ventre tuo diuident᷑: *d

populuſq; populum ſuperabit: ⁊ maioꝛ ſer/

ei ca 35.

uiet minoꝛi. hęc omia fratres chariſſimi: ſi/ 1. Corj.i0.

cut dicit apoſtolus: in figura contingebant

illis:ſcripta ſunt autẽ ꝓpter nos.Cõcepit 16 B

coꝛpoꝛaliter de beato iſaac rebecca:quia cõ⸗
ceptura erat ſpiritaliter de chꝛiſto eccleſia.
Sed ſicut duo paruuli in vtero rebeccę col/
lidebant᷑:ſic in vtero eccleſię duo ſibi popu/
li iugiter aduerſant᷑. Si enim aut ſoli mali:
aut ſoli boni eſſent:vnus populꝰ eẽt:Quia
vo in eccleſia ⁊ boni inueniunt᷑ et mali:tan/

q; ĩ ventre ſpiritalis rebeccę duo populi col/

liduntur:humiles ſcilicet et ſuperbi: caſti et
adulteri:manſueti ⁊ iracundi: benigni ⁊ in-
uidi:miſericoꝛdes et cupidi. Boni enim lu/

crari volunt malos: mali vo extinguere cu/

piunt bonos. Bonoꝛum deſiderium eſt: vt

qui mali ſunt coꝛrigantur: maloꝛũ ſtudium

eſt: vt qui boni ſunt conſumantur. Tnum
eſt genus pioꝛum:aliud impioꝛum. Genus

pioꝛum ad cęlum erigitur per humilitatem:

genus impioꝛũ ad inferuum demergit᷑ per
elationem. Omnes enim qui in eccleſia ca/
tholica terrena ſapiũt:terram diligunt: ter⸗

K 3

ram cõcupiſcunt: ⁊ omnẽ ſpem ſuam in ter⸗
ram conſtituũt:ad eſau ꝑtinent. Quicunq;
ideo deo ſeruire optat vt honoꝛibꝰ creſcat:⁊
lucra terrena ꝑcipiat:⁊ ipſe ad eſau:id eſt ad
terrenam fęlicitatem ꝑtinere cognoſcit᷑. In
eſau enim carnales intelligunt᷑: in iacob vᷣo
ſpiritales. Iſti enim duo populi:ſicut beatꝰ
apoſtolus euidẽter aſſignat: dum carnales
demonſtrat:⁊ ſpiritales inſinuat. Sic enim

Sal.5. git: Manifeſta ſunt opera carnis: quę ſunt

Abi. 5.

Geñ̃. 25.

foꝛnicatio: immũdicia: luxuria:idoloꝛũ ſer/
uitus:veneſicia:inimicitię:cõtentiões:ęmu
lationes:irę:rixę:diſſentiões:ſectę:inuidię:
ebꝛietates:comeſſationes.Ecce fructus po/
puli ꝑtinentis ad eſau. Qui autem ſunt fru/

ctus qui ꝑtinent ad iacob: idem apoſtolus

in conſequẽtibus adiungit dicenſ: Fructus
autẽ ſpiritus eſt charitas:gaudiũ:pax:lon/
ganimitas:ſides:bonitas:benignitas:mo⸗/
deſtia:continentia.Ecce opera ſpiritaliũ ad
beatum iacob:id eſt ad pioꝛum populũ per/
tinentia. Quod autẽ dictum eſt: Populus
populũ ſuperabit: et maioꝛ ſeruiet minoꝛi:
ſ̃m litteram in eſau vel in iacob non videmꝰ⸗
impletũ. Nõ enim coꝛpoꝛaliter beato iacob

eſau ſeruiſſe cõmemoꝛat ſcriptura.Auomo⸗

do ergo hoc opoꝛteat intelligi: aut qualiter
maioꝛ populus minoꝛi ſeruiat: ſpiritaliter
debemus intelligere. Niſi enim fieret: non
hoc ſancta ſcriptura commemoꝛaret.Auo⸗/
modo ergo populus maioꝛ ſeruiat minoꝛi:

oc qui diligenter attendit: in chꝛiſtianis vł

in iudeęis agnoſcit. Maioꝛ enim ⁊ ſenioꝛ po/
pulus iudęoꝛum iunioꝛi: id eſt populo chꝛi/
ſtiano ſeruire pꝛobat᷑:dum ꝑ totum mundũ
libꝛos diuinę legis ad inſtructionem omniũ
gentium poꝛtare cognoſcit᷑. Ideo enim per
omnẽ terram iudeęi diſperſi ſunt:vt cum ali⸗
quem paganum ad ſidem chꝛiſti volumus
inuitare:⁊ ab omnibus ꝓphetis ipſum chꝛi
ſtum eſſe annunciatum teſtamur: ⁊ ille reſi-
ſtens dixerit a nobis potius q; a ſpirituſan/
cto libꝛos diuinę legis eſſe cõſcriptos: nos
habemus vnde eum redarguere certa ratio/
ne poſſumus:dicentes ei: Si de meis libꝛis
tibi dubitatio naſcit᷑: ecce iudęoꝛum libꝛos
vtiq; inimicoꝛũ noſtroꝛum: quos certum eſt
ſi ego conſcribere vellem mutare nõ potui:
ipſos relege:⁊ cum in ipſis hoc quod ĩ meis
libꝛis iueneris:noli eſſe incredulus ſed fide/
lis.Hhoc oꝛdine maioꝛ populus minoꝛi ſerui/
re cognoſcit᷑: dum etiam per illoꝛum libꝛos

Sancti aluguſtini detempoee

ad credenduʒ in chꝛiſto gentiũ populus in

uiet minoꝛi.QAuo inquis oꝛdine: Illo vtiq;

gquo mali ſeruiunt bonis: nõ vtiq; obſequẽ/
do:ſed perſequendo. Quomodo ergo mali

ſeruiunt bonis: Quomodo ꝑſecutoꝛes mar
tyꝛibus: Quomodeo limę vel mallei auro:
Quomõ molę ſeruiunt iritico: Quomodo
panibus coquẽdis foꝛnaliavt illi coquant᷑:
illi conſumant᷑. Quomodo inquã mali ſer⸗

uiunt bonis: Quomodo ĩ foꝛnace auriſficis
palea ſeruit auro:vbi ſine dubio palea con-

ſumit᷑:aurum pꝛobatur. Non ergo gloꝛient᷑
nec ſe extollant mali: quãdo bonis aliquas
tribulationes imiſerint: quia cum illos per/
ſequunt᷑ in coꝛpoꝛe:ſe occidere pꝛobantur in
mente. Vt ad virum bonũ ꝑueniat homis
mali aduerſitaſ:iã illiꝰ animã putrefacit ini⸗/
quitas.Qui malo animovirum bonũ ira/
cundię furoꝛe ſuccenſus conatur incendere:
vtrum ille poſſit exuri adhuc dubiũ eſt. &
autẽ iſte iam ardeat dubiũ non eſt:quia foꝛ
te ille vir bonus ſpiritali ſuco ⁊ ſanctiſpirit⸗
refrigerio plenus:apoſito ꝑſecutionis igne
non ardet: ille xo qui eum conatur exurere:

ſine dubio non poteſt non ardere.DPevno ꝭ E

ſemine iſaac ⁊ eſau naſcitur ⁊ iacob: ſicut de
vno baptiſmo dñii ſaluatoꝛis et de eccleſię
vtero ꝓcreatur populus chꝛiſtianus:qui ta/
men pꝛo moꝛũ diuerſitate ſicut eſau ⁊ iacob

in duas partes diuiditur: cum ex fructibus
operũ vna ꝑs cognoſcit᷑ carnalis: alia ſpiri /

taliſ. IJdeo aũt dixit: Maioꝛ ſeruiet minoꝛi:
quia ſemꝑ maioꝛ eſt numerus maloꝛũ qᷓ; bo/
noꝝ.Et ſicut illi duo paruuli in vtero rebec
cę: ita et iſti populi in ventre eccleſię vſq; in
diem iudicij collidunt᷑: dum ſicut iam ſupꝛa
diximus: humilibus aduerſant᷑ ſuperbi: dũ
caſtos adulteri ꝑſequunt᷑:dum quoꝛũ inſini
tus eſt numerus ebꝛioſi ſobꝛios inſectant᷑:
dum benignis inuidi ęmulant᷑:dum elemo/
ſynarios raptoꝛes:dum paciſicos extingue/
re cupiunt iracundi: dum eos qui ceęleſtia ſa

. .
. .„₰

uitatur. Sed ⁊ alio modo populꝰ maioꝛ ſer/

„7

piunt ad terram retrahere luxurioſi conant᷑.

Vnge rogo fratres vt quicñq; in his malis
ſe ſentit obnoxiũ: dum tempus eſt cum dei
adiutoꝛio ſtudeat tranſferri ad dexteram:et
relictis vitioꝛum ſoꝛdibus ad virtutũ oꝛna/
menta redire feſtinet: vnde in die iudicij ab
auditu malo liberari:⁊ illam vocem deſide/

*

intra in gaudiũ domini tui. Attẽtius tamẽ 5

rabileʒ mereamur audire:Euge ſerue bone: Mattb.5.

WIV

en füinan
. en

4 5 7

lotn
urus
anonu
onnia
ſenpne
Alosſt
Pecnt.
einsod
(cbphein
ufn.
Ppleredt
opotepe
Aeſg ſmmocde
Nedas.
Monpotch
ſenpente
ſullteer⸗
ſnſprri
Cunausnr
ginlbos
ncöſgenti
Clſclenni
lnnonſo
loſaite
oterule
dlegdalt

. Cprsacl.

honediud
Uelantee
Clethon
cinſcon

gooſe

Pngef
looſvog

gton
G

unint
ſſöllebi
nihhottne
intint
Nletin
linen

1

lsin⸗
lorſc
tig
bſegri
vomgli
esner
auo
Dnod.n.
guank:
li ſa⸗
Uriäis
acen⸗
otien⸗
liquss
lshen/
Murin
thonis
ſcitini
onünrs
endere:
aſt. Q
liafon
pir⸗
nisigne
cere:
erot
ſcutde
ellele
uite
tiacob
tucnbus
luaſpin
minor:
Nüibo
coreder
enſyin
mſupe
ebidu
nüinfni
ſſecant:
neleno⸗
euingte
geful
conant.
homs
kande
uugnp
uiun
deſN
er
ioͤn

rogo ⁊ admoneo fratres:vt ad vigilias ma/
turius ſurgere ſtudeatis:ad tertiã:ad ſextã:
ad nonam fęliciter veniatis:caſtitatem ante
omnia per totam quadrageſimã vſq; ad fi-
nem paſchę cum ꝓpꝛijs vxoꝛibus cuſtodite.
Quod pꝛanſuri eratis: pauperibꝰ erogate.
Pacem ipſi habete:⁊ quos diſcoꝛdes agno/
ueritis ad concoꝛdiã reuocate. Peregrinos
excipite:nec vos pigeat eoꝛum pedes ablu⸗
ere. MHon erubeſcat exercere chꝛiſtignus: qð
implere dignatus eſt chꝛiſtus.Cũ bona vo/
luntate pauperibꝰ ſ̃m vires veſtras elemo/
2. Korj.9. ſynas erogate. Hilarem enim datoꝛem dili/
git deus. Inmpedimẽta mundi ſi ad integrũ

non poteſtis abſcidere: vel ex parte aliqua

temperate: vt lectioni vel oꝛationi poſſitis
inſiſtere:vt in ſancta exceptoꝛia pectoꝛis ve/
ſtri ſpiritale vinum:id eſt verbum dei abun/
dantius reponentes: repudiatis omnibus
criminibus atq; peccatis: cum libera ⁊ ſince
ra cõſcientia deo ſeruire poſſitis.Et cũ ſan/
cta ſolennitas paſchalis aduenerit:charita/
tem non ſolum cum bonis ſed etiam cũ ma/⸗
lis fideliter ac fęliciter retinentes: cum gau/⸗
dio ⁊ exultatione mundo coꝛde et caſto coꝛ/
poꝛe ad altare domini poſſitis accedere: et
1.Corl.ii. coꝛpus ac ſanguinẽ eius vnuſquiſq; veſtrũ
non ad iudiciũ animę ſuę mereat᷑ accipere:
pꝛęſtante eodem domino noſtro ieſu chꝛiſto
cui eſt honoꝛ ⁊ imperiũ cum patre ⁊ ſpũſan/
cto in ſecula ſęculoꝛũ: Amen.

¶ Item eodem die Homelia de eęo
quod ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm

Wattb. ꝛ2o. Mattheũ:Aſcẽdens ieſus hieroſo

lyma aſſumpſit duodecim diſcipu-
los ſuos ſecreto ⁊c̃.quę habetur de
quęſtionibꝰ euãgelioꝝ li:j.ca.xxix
Feria quinta poſt ſecũdam domi
Sermo nica in quadrageſima:De ſcala Ja/
LXXN. cob R

Na diuina lectio legeretur fratres

chariſſimi:audiuimus qð ſuplicãate

fſancta rebecca: iſaac vocauerit filiũ
ſuum iacob ⁊ dixerit ei:vt pergeret in meſo/
potamiã ſyꝛię et inde ſibi vxoꝛem acciperet:
⁊ qð ule humiliter obediens patri abierit:⁊
in ipſo itinere venerit ad quẽdam locum: et
ſupoſuerit lapidẽ capiti ſuo atq; doꝛmierit:
⁊ viderit in ſomnis ſcalã vſq; ad cęlos ꝑtin/
gentẽ:⁊ angelos dei aſcẽdentes ⁊ deſcendẽ/

Ger.LxxXIX. Feria quĩta poſt ſcdᷣaʒ do.in.xL. Ger.i

tes ꝑ eam:dominũ autẽ incumbentẽ ſcalę ⁊

dicentem ſibi: Jacob iacob noli timere:ego

ſum tecum:⁊ ego ero ſocius itineris tui. Pe

atus em̃ iſaac fratres chariſſimi quãdo filiũ

ſuum dirigebat in meſopotamiã: dei patris
typũ pᷣſigurabat: Jacob vo chꝛiſtũ dominũ

deſignabat. Beat ergo iſaac neglectis mu/

lieribus regionis ĩ qua habitabat: mittebat

filiũ ſuum vt in regione longinqua ſibi vxo
rem acciperet: quia deus pater miſſurꝰ erat
vnigenitũ ſuum: qui repudiata ſynagoga:
de gentibus ſibi eccleſiã ſociaret. Hoc tunc
in veritate completũ eſt:quãdo iudęis apo⸗/

; * E

ſtoli dixerunt: Uobis quidẽ pꝛimũ opoꝛte, Aca. .

bat loqui verbũ dei:ſed quia vos indignos

iudicaſtis ęternę vitę:ecce cõuertimur ad gẽ
tes. De beato iacob non legim ꝙ cũ equis

—..ü˙⸗,en

aut aſinis aut camelis abierit: ſed hoc tãtũ

legimus ꝓꝙ baculũ in manu poꝛtauerit. Sic
ecm ipſe dũ ſupplicaret dño dixit:PDñe inquit Geñ.ʒ2.

minoꝛ ſum omnibꝰ miſeratiõibꝰ tuis:cũ ba-
culo meo trãſiui ioꝛdanẽ iſtũ:et ecce cũ dua/
bus turmis regredioꝛ. Jacob g ad accipien/
dã vxoꝛẽ exhibuit baculũ: ⁊ chꝛiſtus ad redi
mendã eccleſiã detulit crucis lignũ. Jacob Ecxi. 28.
doꝛmiens poſuit lapidem ſub capite ſuo: t

vidit ſcalã ꝑtingentẽ ad cęluʒ:⁊ dominũ in/

cumbentẽ ſcalę. Videte fratres:quãta ſint ĩ C
hoc loco myſteria. Jacob typũ gerebat do/
mini ſaluatoꝛis: ⁊ lapis quẽ ſuwoſuit capiti
ſuo:nihilominꝰ chꝛiſtuʒ dominũ flgurabat.
Quare lapis ad caput chꝛiſtũ ſignificet:au/

di apoſtolũ: Quia caput viri chꝛiſtus. De/ 1. Corl.ir.

niq; vnxit beatus iacob lapidẽ ipſũ.Atten/
ditevnctũ:⁊ intelligitis chꝛiſtũ.Chꝛiſtus ab
vnctione:id eſt a chꝛiſmate vnctus interpꝛe

tat᷑. Sed ſi iacob dominũ in terra doꝛmiens

figurabat: qͥd ẽ qð ĩ cę-lo dñs ſcalę innixꝰ in/
cũbebat:? Quõ chꝛiſtꝰ dñs ⁊ in cacumẽ ſcal-

icęlo:⁊ in beato iacob eſſe videbat᷑ in terra?

Æ½ autẽ ⁊ ĩ cęlo ſit chꝛiſtꝰ ⁊ ĩ terra: audi ipᷣm
chꝛiſtũ dicentẽ: Nemo aſcẽdit ĩ cęlũ: niſi qͥð JZob.ʒ.
ceęlo deſcẽdit:ſfiliꝰhomis qͥ eſt ĩ celo. Aduer/

tite qꝛ ⁊ ipſe dñs ⁊ ĩ cęlo ⁊ ĩ terra ſe eſſe dixit:

Chꝛiſtũ dſim frẽs chariſſimi caput eſſe eccle/
ſię cõſitemur. Si caput eſt ecclię ſcõᷣm caput
ĩ cęlo eſt: ſcoᷣm coꝛpꝰ in tra. Deniq; cũ beatꝰ
paulłꝰ aplus ꝑſeq̃ret᷑ ecclłiã: chꝛiſtꝰ de celo claa

mauit:Saule ſaule qͥd me ꝑſeq̃ris? Mõ dixit Acij.9.

qd ꝑſeãris ſeruos meos:nec hoc dixit:qͥd ꝑ/
ſeqris mẽbꝛa mea: h dixit: qͥd me ꝑſeqris.

J5 qſi pede calcato lingua clamat: Calcaſti

K 4

Baoancti ᷣluguſtini de tempoꝛe

me: cum vtiq; lingua calcari nõ poſſet: ſed ſtrans tanqᷓ; nutrix paruulis:deſcẽdebat:qꝛ n
concoꝛdiã charitatis caput ꝓ mẽbꝛis om / illa loquebat᷑ ꝗᷓ etiã imperiti capere poſſent. fſony⸗
Ses. a8. ibus clamat. Jacob doꝛmiebat: ⁊ domi / Moc oꝛdine ⁊ aſcendit᷑ ⁊ deſcendit᷑ ad fuium 1 guiche
nũ in cacumẽ ſcalę videbat incũbere. Quid hominis: cum ⁊ perfectis cibus ſolidus tri- heb.ꝓꝭ. ſedoct
eſt in ſcala incumbere: niſi ĩ ligno pendere? buit᷑:⁊ doctrinę lac etiaʒ non nega᷑. Sed et ſegdel
Zud.2⁊ʒ. Cõſiderate frẽs qͥs in ligno crucis pendẽs ꝓ beatus Johannes aſcendebat:quãdo dice⸗
iudęis oꝛauerit: ⁊ agnoſcetl qͥs ad iacob ſca bat: In pꝛincipio erat verbũ:⁊ verbum erat Job.r. i
lę incũbẽs de cęlo clamauerit. Sed qre h̊ͥ in apud deũ:⁊ deus erat verbũ. Satis in alu ſaeno guciin
itinere factũ eſt antcq; iacob vxoꝛẽ accipet? aſcendebat:quando iſta dicebat. Sed quia io loben⸗
Quia ⁊ verꝰ iacob dñs nr pᷣus ĩ ſcala:id eſt i angeli dei nõ ſolum aſcẽdunt ſed etiã deſcẽ/ e 6
cruce occubuit ⁊ poſtea ſibi eccleſiã ſociauit: dunt: iſiclinans ſe ad paruulos dixit: Ver⸗ Abi.z.
dãs ei ĩ ſᷣſenti arras ſanguis ſui:daturꝰ do /ié bum caro factũ eſt ⁊ habitauit in nobis.Vt cb
tẽ poſtmodũ ſui regni. &π auũt et iacob doꝛ/ hec quę ſuperius ſuggeſſimus:ſanctis coꝛdi Epilogus uo
miẽs:⁊ dñs ſcalę incũbenſ chꝛiſtũ ſigurauit: bus veſtris poſſint tenacius inhęrere: bꝛe/ unserti
eeeee“ attedite ⁊ videte rei huiꝰ altitudinẽ. Cũ em uiter que dicta ſunt reperemꝰ. Beatus iſaac Geũ 28. tew
è ſaluatoꝛ nr̃ de nathanael loquens beatũ ia / ſicut diximus: mittens filium ſuum: typum egonen
Jobᷣ.i. cob nomiaſſet dicẽs:Ecce iſraelita in q dolꝰ dei patris habuit. Jacob qui miſſus eſt:chꝛi ch
De vbis dñt nõ eſt:in ↄſequẽtibꝰ dixit: Amodo videbiti ſtum dominũ deſignauit. Lapis quẽ ad ca/ . il
Ser.0 a cęlos aꝑtos: 1 angelos dei aſcẽdẽtes ⁊ deſcẽ put hahuit ⁊ oleo vnxit: et ipſe ſignificauit uan
dẽtes ad filũ homis. Qð iacob ꝑ figurã in dominũ ſaluatoꝛez. Scala vſq; ad cęlos at- ane
ſomnis viderat: hoc de ſe dũs ĩ euãgelijs p̊/ tingens:crucis figurã habuit.Vñs innixus —
dicabat. Videbit inqͥt cęlos aꝑtos:⁊ ange/ ſcalę:chꝛiſtus cruciſxus oſtenditur. Angeli V
los dei aſcẽdẽtes ⁊ deſcẽdẽtes ad filiũ homi aſcendẽtes ⁊ deſcẽdentes ꝑ eam:apoſtoli et gan
nis. Si ad filũ angeli deſcẽdebãt qꝛ in tris apoſtolici viri et omnes doctoꝛes eccleſiarũ , ne
erat:quõ hi ipſi angeli aſcedebant ad fllium intelligunt᷑. Aſcendẽtes:quãdo ꝑfectis per-/ Genon
homis:niſi qꝛ ⁊ in cęlis erat? Ac ſic ⁊ĩ icob fecta pᷣdicant.DNeſcẽdẽtes: quãdo paruulis (mnin
ipſe doꝛmiebat:⁊ de cęlo ad iacob ipe cama ⁊imperitis ſimplicia quę intelligere poſſint nin. o
i1. Corj. 10. bat. Hęc oĩa frẽs: ſicut apls clamat: in ſigu, inſinuant. NHos vo fratres qui omia quę in nntil
rasg cõtingebant illis: ſcripta ſunt aũt ꝓpter veteri teſtamẽto figurata ſũt:in nouo teſta- Clcheſue
E nos in quos ſinis ſęculoꝝ deuenit.AQuomõ mẽto videmus eſſe completa: quãtas poſſu uulunitb
5 tamẽ frẽs angeli dei ad filiũ homis in celum mus deo gratias referamus:qui nobis nul⸗ gluatſl
aſcẽ dant:et ad ipſũ filiũ in terrã deſcẽdant: lis pſᷣcedentibus meritis tanta pᷣſtare digna/ mnsen
diligẽrer attẽdite.Qñ em̃ ſᷣdicatoꝛes dei de tus eſt:totis viribus cũ ipſius adiutoꝛio la/⸗ h nnmorſen
ſcripturis ſanctis alta et ꝓfunda ꝗᷓ nõ niſti a boꝛantes:vt hęc tanta ⁊ talia beneſicia non wume
ꝑfectis intelligunt᷑ annũciant: aſcendũt ad nobis iudiciũ pariant ſed ꝓfectum. Quin/ ndden
ſfiliũ homis. Qñ vo illa pᷣdicant quę ad coꝛ immo ita ſpiritaliter ſtudeamus viuere: et ſtinnin
rigendos moꝛes ꝑtinent:⁊ quę ois populus bonis operibus ſemꝑ inſiſtere: vt cum nos ſecherii
intelligere poſſit:deſcendũt ad ſiliũ homis. caſtos:ſobꝛios: miſericoꝛdes et pios iudicij Man
1. Corj. 2. Sic et aplus dicit: Sapientiã loqmur inter dies inuenerit:nõ cum impijs ⁊ peccatoꝛibꝰ bhunfin
pfectos:ſapientiã non huius ſeculi ſed arca / puniamur: ſed cum iuſtis et deum timenti An enendiae
nã abſconditaʒ:quã pſdeſtinauit deus ante bus ꝑuenire ad ęrernam beatitudinem me/ aeln⸗
ſecula ĩ gloꝛia nfam. Iſta qñ dicebat aplus: reamur:pſtante dño noſtro ⁊c̃. Veuntt
ſine dubio aſcẽdebat ad filiũ hoĩis. Qn aͤrt clanben
1. Corl. 6. Dicebat: Fugite foꝛnicationem: qũ dicebat: ¶ Item eodem die Homelig De eo lsonndrn
Ephᷣ.S. Nolite inebꝛiari vino in quo eſt luxuria:qũñ quod ſcriptum eſt in euangęlio ſᷣm nner
1. Timotb. , denſciabat: Radix omniũ maloꝝ ẽ cupidi/ ne dmn quidã ergt diues ⁊ ud.is. hlun
tas:in his verbis tanq; angelus dei deſcen- induebat burp ura ⁊ byſſo ⁊c̃.quę iimlan
debat ad ſiliũ homis. Quado autẽ dicebat: habent᷑ inter ſermones de Uerbis ſen
cCoł.ʒy. Quę ſurſum ſunt ſapite nõ quę ſuꝑ terram: domini. xxiiii:et.xxv.Et de queęſtio/ Prnit
1. Corj. 15. Al. endehat. Eũ vo dicebat: Sobꝛij eſtote ? nibus euangelioꝛũ li.ij.ca.xxxviii. u Notial
moꝛ dicabat: liarum:vij.littera.C.⁊ ſequẽtibꝰ. Muun

u tem alię Homelisg de eo qð ſcri⸗
hoſen. poameſe lelcuagelio m Johanne:
flun Job5.5. Hlon poſſum ego a meipſo facere
nsn,bi quicqᷓ; ⁊c̃.quę habent᷑ in expoſitio⸗
Sete ne doctoꝛis Ibidẽ: Et inter ſermo-
ode nes de Uerbis dñni · xliii.et.xlv.
umcrat N ür2828— R
– Feria ſerta poſt ſecundam domi
dgni Sermo nicã in quadrageſima:de Jacob et
fided LXXX. Laban: Sermo . R
t Der⸗ di Requẽter charitati veſtrę liggeſſi⸗/
o mus fratres dilectiſſimi: beatũ Ja/
nschtdi kiie cob typum habuiſſe et ſigurã domi/
gerbe ni ſaluatoꝛis. Deniq; quomõ chꝛiſtus ven-
usſagbän urus erat in mundũvt iungeret᷑ eccleſię:ita
pun in beato iacob hoc hᷣſiguratum eſt: quando
eſkcch, in regionem longinquã peregrinatus eſt: vt
D cõiugium ſoꝛtire᷑. Abijt ergo ſicut audiſtis
RdN beatus iacob in meſopotamiã ad accipien/
“ dam vxoꝛem. Et cum veniſſet ad quẽdam
mnitus puteum: vidit rachel venientẽ cum ouibus
Augel. patris ſuis. Et cum agnouiſſet conſobꝛinã
cwler ſuam eſſe:adaquato grege oſculatus eſt eã.
Ceini Si diligẽter audiſtis fratres:poteſtis agno/
nen ſcere non fuiſſe ſine cauſa: ꝙ ſancti patriar/
inns shę matrimonia ad puteos aut fontes inue
niunt. Si hoc ſemel tantũmodo eueniſſet:
epoſimn poterat aliquis dicere nõ pꝛo aliqua ſigniſi⸗
dei catione factũ eſſe: ſed caſu potius accidiſſe.
olt 7 Señ.24. Cum vo ⁊ beata rebecca quę iungenda erat
ooſu Sep.29. iſaac ad puteum inuenit᷑: ⁊ rachel quã acce/⸗
vinl pturus erat iacob ad puteũ agnoſcit᷑:nihilo
redln Exo.2. minus ⁊ ſephoꝛa quę moyſi iuncta eſt ad pu
umol⸗ teum reperit᷑:ſine dubio aliqua in his ſacra⸗
tca mẽta dehemus agnoſcere. Er quia toti tres
. Qun iſti patriarchę typum domini ſaluatoꝛis pᷣ/
ner:d ferebant:ideo ad fontes vel ad puteos inue
umno⸗ niunt matrimonia:quia chꝛiſtus ad aquam
glucich B baptiſmi inuen turus erat eccleſiã. Deniq;
tatntb Seſ.29. veniens iacob ad puteum:pꝛius gregem ra/
limena⸗ chhel adaquauit:⁊ poſtea oſculatus eſt eam.
mnemme⸗ WVlerum eſt fratres chariſſimi: niſi pꝛius per
aquam baptiſmi chꝛiſtianus populus a ma
lis omnibus abluatur:pacem chꝛiſti habere
ſe deeo non meret᷑.Nũquid beatus iacob vidẽs cõ/
lofnn, ſobꝛinam ſuam nõ eam potuit oſculari pꝛi⸗
Dines qᷓ; aquam gregibus daret: Potuit ſine du⸗
cl.gbe bio:ſed myſteriũ gerebat᷑. Opoꝛtebat em̃ vt
Derbo per gratiã ba ptiſmi ab omni iniquitate vel
gbeſto diſcoꝛdia liberaret᷑ ecclia: ⁊ ſic pacẽ cum deo
tinii Abi.v. habere mereret᷑.& autẽ in illa ꝑegrinatiõe
or⸗ duas vxoꝛes accepit iacob:duos pplos figu/
eu

Feria ſexta poſt ſcdᷣaʒ do.in.XxL. Ber.

rabat:iudęoꝝ ⁊ gentiũ. Nam in aduẽtu chꝛi
ſti:nõ paruus numer etiã de iudęoꝝ wplo in
eũ legit᷑ credidiſſe. Sic em̃ in apłloꝝ actibus Acd.2.

cõtinet᷑: quia crediderũt vna die tria milia:
Itẽ alia die qͥnq; milia: item poſtea multa
milia.&ρ autẽ duo ꝓpli in chꝛiſtũ crediderit:

etiã ipſe dñs in euangelio cõſirmat:vbi ait:

Habeoꝛ alias oues quę non ſunt ex h̊ ouili: Job.10.

⁊ illas opoꝛtet me adducere:vt flat vnꝰ grex

⁊ vnus paſtoꝛ. Duę & illę mulieres:id eſt lia Señ.29.
⁊ rachel quę beato iacob fuerat iunctę:iſtos
duos ꝓplos figurauerũt.CLia iudęoꝝ:rachel

gentiũ. Iſtis duobꝰ plis velut duobꝰ parie

ribus: tãq; lapis angularis iũctus ẽchꝛiſtꝰ. Ephᷣ.2.
In ipſo em̃ ſe oſculati ſunt:et in ipſo ęternã
pacẽ iuenire meruerũt:ſicut aplus dic: Ipſe Abi. s.

eſt pax nfa qͥ fecit vtraq; vnũ.Quomõ fecit

vtraq; vnũ? Utiq; duos greges iungẽdo:?-
duos parietes ſibi inuicẽ copulãdo.DPeniq; C
videte qͥd poſtea cõſecutus ẽ. Dicit em̃ ſcri/
ptura: ꝙ poſt hec diues factꝰ fuerit beatus Señ̃.ʒo.
iacob. Sicut em̃ ſanctꝰ iacob creuit ac dita/
tus eſt:⁊ cũ inſinita ſubſtantia ad patriã re/⸗

uerſus eſt:ita ⁊ verꝰ iacob dũʒs nr̃ ieſus chꝛi/⸗

ſtus veniẽs in hũc mundũ:⁊ iſtas duas ſibi
plebes:id eſt gentiũ ⁊ iudęoꝝ cõſocians:in/⸗
numerabiles ex eis filios ſpiritalit᷑ genuit et
creauit:ac ditatꝰẽ nimis.Deniq; audi ipſũ
dicentẽ: DNata ẽ mihi ois poteſtas in cęlo er Matthᷣ.2s.
in terra. Mã expoliato diabolo reuerſus ad
patrem magnas ſecum diuitias repoꝛtauit:
Fm quod pſalmiſta de eo multo ante pſdixe/
rat: Aſcẽdens in altũ:captiuã duxit captiui Rz. S7.
tatẽ. Reuertẽte aũt iacob ad patriã ſuã:pꝑſe SGeh.ʒi.
cutꝰ ẽ eũ laban cũ ſocijs ſuis:⁊ ſcrutat om/
nẽ ſubſtantiã eiꝰ: nihil de rebꝰ ſius inuenit.
Et qꝛ de ſuo nihil inuenit:tenere eũ oino nõ

potuit.Laban hic typũ diaboli habuiſſe nõ

incõgrue dicit᷑:qͥ ⁊ idolis uiebat ⁊ beato ia/
cob qͥ typũ dñi ſᷣferebat adſariꝰ erat. Per/⸗
ſecutꝰ ẽ &̊ iacob:nihil apud eũ ð rebꝰ ſuis in
uenit. Audi hoc ⁊ verũ iacob in euãgelio di

centẽ: Ecce venit pnceps huiꝰmũdi:⁊ in me JZob.i4.

nihil inuenit. Cõcedat nobis diuina milſeri/
coꝛdia:vt etiã in nobis nihil de ſuis oꝑibus
nr̃ aduerſariꝰ recognoſcat. Si em̃ de ſuo ni/
hil inuenerit:tenere nos vł reuocare ab ęter

na vita nõ poterit.Et iõ frẽs chariſſimi dili⸗

gent᷑ aſpiciam arcellas ↄſciẽtię nrę:ꝑſcrute/
mur latibula coꝛdis nr̃i: et ſi nihil ibi qð ad
diabolũ ꝑtinet inuenimꝰ: gaudeam et deo
gras referamꝰ:⁊ quãtũ poſſumꝰcũ ipiꝰadiuins

Bancti cluguſtini de tempoe ꝝ

toꝛio ſtudeamꝰ vt ianuę coꝛdis nr̃i ſemꝑ ape
riant᷑ chꝛiſto:⁊ vſq; ad finẽ claudãt᷑ diabolo.
Si vo aliquid de oꝑibus vel calliditate dia
boli in animis noſtris latitare cognoſcimꝰ:
velut venenũ moꝛtiferũ euomere vel expue⸗
re feſtinemus:vt cum nobis inſidiari volue-/
rit:⁊ nihil qð ad ſe ꝑtinet potuerit inuenire
coõſuſus abſcedat: ⁊ nos cũ ꝓpheta gratias
agentes clamemꝰ ad dñm:Liberaſti nos ex

affligẽtibus nos:⁊ eos qui nos oderũt cõfu

D diſti. Lia ergo ſicut ſupꝛa diximꝰ: ſigniſicat
illã plebem quę de iudęis iuncta eſt chꝛiſto.
NRachel vo eccleſię: id eſt omniũ gentiũ ty/
Geſñ.ʒi. pum geſſit: ⁊ ideo lia nõ eſt furata idola pa/
tris ſui ſed rachel: quia poſt aduentũ chꝛiſti
nõ vſq;quaq; ſynagoga idolis ſeruiſſe co/
ſcitur:ſicut de eccleſia gentiũ manifeſtiſſime
cCcopꝛobat᷑: ⁊ ꝓpterea nõ apud liam:id eſt ſy/
nagogã: ſed apud rachel quę typũ gentium
pferebat:idola laban legimus latuiſſe. Qð
Señ.ʒ⁊. qutẽ venit iacob ad ioꝛdanem: et trãſmiſſis

omnibꝰ rebus ipſe ſolus remãſit ⁊ luctabat

cũ viro vſq;ddum veniret auroꝛa: iacob ĩ illa
colluctatione iudęoꝛũ populũ figurauit:an/
gelus qui cum illo luctabat᷑:typũ ſaluatoꝛiſ
domini pᷣferebat.Luctat᷑ iacob cuʒ angelo:
quia lłus iudęoꝛũ luctaturꝰ erat cũ chꝛiſto.
Vincebat iacob angelũ:quia iudęoꝝ popu
lus chꝛiſtũ vſq; ad moꝛtem ꝑſecuturus erat.
Et quia non totus populus iudęoꝛũ inſide/
lis extitit chꝛiſto:ſicut iam ſupꝛa diximꝰ:ſed
non parua multitudo in nomie eius legitur
credidiſſe:iõ angelus tetigit femur iacob et
claudicare cępit. Pes enim ille in quo clau/
dicabat:iudęos qui in chꝛiſtũ nõ crediderũt
ſigurabat. Ille vo qui ſanus remãſit: illoꝛũ
typum geſſit qui chꝛiſtũ dominũ receperũt.
E Deniq; diligẽter attendite: quia iacob ĩ illa
colluctatione ⁊ vincebat ⁊ benedictionẽ pe/
tebat.Cũ em̃ dixiſſet angelus:Dimitte me:
Reſpõdit iacob:Mõ dimittã te niſi benedi/
xeris mihi. In eo qð vincebat iacob:iudęos
ꝓſecuturos chꝛiſtũ ſigniſicabat:in eo qð bñ/
dictionẽ petebat:illũ populũ figurabat qui
in chꝛiſtũ dominũ crediturꝰ erat.Deniq; qͥd
ei dixit angelus? Si cõtra dominũ foꝛtis fu/
iſti: quãtomagis cõtra homines ualebis:
Hoc tunc impletũ eſt:quãdo populus iudę/
oꝛũ chꝛiſtũ dñm cruciſixit. Dimitte me inqͥt
angelꝰ:iã aſcẽdit auroꝛa:hoc iã reſurrectio/
nẽ dñi figurauit:qꝛ dñs ſicut optime noſtis
Job.⁊o. ante lucem legit᷑ reſurrexiſſe a moꝛtuis.Qð

aũt iacob typum dñi ſigurauit:etiã hinc co/ nnidupe
gnoſcimus:ꝙ oꝛans deum vt eum de manu nugoii
eſau fratris ſui eriperet: Dñe inquit minoꝛ geſ.a. melent
ſum cunctis miſerationibus tuis:in bacun eporubß
meo tranſiui ioꝛdanẽ: ⁊ ecce cum duabꝰturł aNinhil
mis regredioꝛ. Tlerũ eſt fratres chariſſimi: Gnteinneſ
Baculo crucis chꝛiſtus apꝛehẽdit mundũ: Ntapove
⁊ cum duabꝰ turmis:id eſt cũ duobus popu . Chinuron
lis ad patrẽ redijt cum triumpho. hHęcergoa debcnocen
fratres chariſſimi frequẽtius cogitate: ⁊ ve, (ulenese
lut mũda animalia ſpiritaliter ruminantes ſusmcta
vtilem ⁊ neceſſariũ cibum veſtris animis p̊/ uite oſecpdin
uidete: illũ vtiq; cibum de quo dominꝰ ait: gescoſtott
Operamini non cibum qui perit: ſed qui ꝑ/ Jop.s. errsluin
manet in vitã ęternam: Ad quem vos domi Ctioe⸗
nus ꝑ ſuam pietatem ꝑducat: cui eſt honoꝛ ahu o
⁊ imperiũ cum patre ⁊ ſanctoſpiritu in ſęcu/ Gischi
la ſeculoꝛũ: Amen. 2ò f ittii⸗
Bermo I LXXXI. ciot
. Votiẽs vobis fratres chariſſimi:le/A Ntuscgenn
(4 ctiões de teſtamẽto veteri recitant᷑: Gbpcäſi
Woſiẽ frequẽter admonui:nõ h̊ ſolũ de/ Gukad hierchri

betis attendere qð ſonat ĩ verbo: ſed qð in/ dentunne
telligit᷑ ⁊ ſapit in ſpiritu. Sic ⁊ apoſtolus cõ Mmnton
monet nos dicens: Littera occidit: ſpiritus 2. gonlz. mghücit⸗
autẽ viuiſicat. heęc em̃ omnia quę in veteri i.Con.io. lihinn⸗
teſtamento legunt᷑:ſicut dicit apoſtolus: in liſuscs
figura cõtingebant illis:ſcripta ſunt autem licn
ꝓpter nos. Cũ em̃ populꝰ chꝛiſtianus fide- n
liter ad eccleſiam venit:quid ei ꝓdeſt qauę⸗/ .
dit qualiter ſancti patriarchę aut vxoꝛes acd —
ceperint aut ſilios ꝓcreauerint: niſi q̃re hec usnr
facta ſint:aut qͥd res ipſe figurauerint:ſpiri/ ſal
tali ſenſu ꝑſpexerit? Ecce audiuimꝰ ꝙ beatꝰ B lueci
iacob genuerit filiũ:⁊ vocauerit nomẽ erꝰio/ SGeñ.57. din
ſeph:⁊ eũ pluſq; reliquos ſilios ſuos dilexe/ anen
rit. oc loco beatꝰ iacob figurã habuit dei ll
patris: ſanctꝰ quoq; ioſeph typũ geſſit dnii N
ſaluatoꝛis. Diligebat & iacob flli ſuũ: quia. e nenbe
deus pat diligit vnicũ ſuũ:ſic ipſe dixit:hhic Mattb.. gfucd
eſt ſili meus dilectꝰ. Jacob miſit ſiliũ ſuũ vt Seſñ.7. g wwan
de fratribꝰ ſuis ſollicitudinẽ gereret:⁊ de pr ein ſin
miſit vnigenitũ ſuũ: vt genꝰ hũanũ peccati rür
languidũ viſitaret. Joſeph dũ frẽs ſuos ꝗre eßten
ret:errabat in heremo:et chꝛiſtꝰgenꝰ hũanũ hochfn
requirebat qð errabat in mundo:quodõmõ ifn
q̃ſi ⁊ ipſe errabat qꝛ errantes reqͥrebat. Jo/ ihyemn
ſeph em̃ frẽs ſuos ꝗrebat ĩ ſichimis. Sichi⸗/ lcpron
ma ĩterpᷣtat᷑ humerꝰ. Semꝑ em̃ pctõꝛes doꝛ/ gnecg

ſum magis q; faciẽ ponũt in faciẽ iuſti.Hu-⸗ tann
meri em̃ retro ſunt. Sicut em̃ fratres ioſeph Uüin
fltſune

ncäie
Nandemn inuidia percuſſi fraternę dilectioni doꝛſum
Ke nnenn magis q;ᷓ facies offerebant:ita ⁊ infęlices iu
S dęi veniente ad eos ſalutis auctoꝛe inuide/
kandrrben re potius q; diligere maluerũt. De talibus
ntscinn. Ps. 53, dicit᷑ in pſalmo: Obſcurent᷑ oculi eoꝛũ ne vi/
tiitnng Beß⸗37. deãt: T doꝛſum illoꝛum ſemꝑ incurua. Inue/
Cduchlopen nit ergo ioſeph fratres ſuos ĩ vothaim. Do-
dd hrege thaim interpꝛetat defectio. Vere in grandi
olgte d defectiõe erãt: qui de parricidio cogitabãt.
urniu Videntes ergo ioſeph fratres ſui: de moꝛte
Nchemte; illius tractauerũt: ſicut videntes iudxi verũ
e Patb. 26. ioſeph dñm chꝛiſtũ: vt eũ cruciſigerent vno
ioanſtgipg oẽðs cõſilio ſtatuerũt Joſeph expoliauerũt
igrenwden. frarres ſui tunica polymita ⁊ talari: ⁊ iudęi
arickten chꝛiſtuͦ ꝑ moꝛtẽ crucis expoliauerũt tunica
ienn nſn coꝛpali. Joſeph exut tunica mittit in ciſter/
nã:id eſti lacũ:⁊ xpᷣs expoliatꝰ carne hũana
D Sei.. deſcẽdit ĩ ifernũ. Joſeph poſtea qᷓ; de ciſter/
nlooſ 8 na leuat᷑:hiſmahelit: id eſt gentibꝰ vendit᷑:

Ride ⁊chꝛiſtꝰ poſtea q; de iferno regredit᷑ ab om/
Ntschnlinie nibus gentibus ſidei cõmercio cõparat᷑. Jo
owmnuni ſeyph ꝑ cõſiliũ iudę triginta argenteis diſtra
unibſliu Watth. 26. hit: 2 chꝛiſtus ꝑ conſiliũ iudę ſcariothis eo/
ſobaſetinn dem numero venundat᷑.h autẽ in diuerſis

timaſa 6/ mneanſlationib nõ gꝗquali pcio ioſeph ſcribit
orndtſhiu venũdatꝰ:ſed alij dixerũt viginti argẽteis:
u genend alij triginta: hoc ſpiritaliter ſigniſcauit: ꝙ
attholcluf chꝛiſtus nõ ęqualiter ab omnibꝰ credendus
tpuſunuen vel diligẽdus eſſet. Deniq; etiã nũc in eccle/
criſumsſt⸗ ſia:alij eũ plus diligũt: alij minus. Ipii em̃
da galgun⸗ plus valet chꝛiſtus: qui eũ maioꝛi charitate
heaunorsen dilexerit. Joſeph deſcẽdit in ęgyptũ: ⁊ chꝛi⸗
nur ni iſelt ſtus in mundũ. Joſepha penuria frumenti
muminhin ſaluat ęgyptũ:⁊ chꝛiſtus a fame verbi dei li/
— berat mundũ.MNiſi em̃ ioſeph fratres ſui vẽ/
Lanttoniti⸗⸗ didiſſent: defecerat ęgyptus: Fratres verũ
loslordlan eſt: niſi chꝛiſtum iudęi cruciſixiſſent:perierat
gi hthnid D mũdus. Videamꝰ tamẽ fratres chariſſimi
Dti r vngde in beato ioſeph fratres ſui tam crude/
piit i · Baß.· a. liter ſeuierüt. Unde: niſi inuidię veneno: ꝑ
lipenerhi⸗ qð moꝛs intrauit in oꝛbẽ terraun? Deniq; au
niithlüſuts SBei. 57. di ſcripturã dicentẽ: Inuidebant ei fratres
cgreneritef ſui:⁊ nõ poterãt ei loqui quicq; pacificũ. Vi
ini ui dit em̃ beatꝰ ioſeph ſomniũ: quaſi ſtatẽ ſe ĩ
nicigſor agro cũ fratribꝰ ſuis: ⁊ manipulos alligan/
du⸗ cytini tem: ⁊ fratrũ manipulos adoꝛare manipulũ
i 6 odin ſuũ.hoc in illo ioſeph tũc impletũ eſt:qñ eü
ccnte in ęgypto adoꝛauerũt frẽs ſui. Et nõ incon/
loſe grue coacti ſunt ſteriles manipuli fructuo-
ng n ſum manipulũ adoꝛare:ꝑ quẽ de famis peri
eiai o culo liberãdi erãt. Vidit eriã aliud ſomniũ:
uti Ylſol ꝛluna ⁊ vndecim ſtellę adoꝛarent eũ.
inn H

Ber. LxxXXI. Feria ſexta p

oſt ſcdᷣaʒ do.in.xL. Ger. II

Cui reſpõdit pater ſuus:Nũquid ego ⁊ ma/

rer tua ⁊ fratres tui adoꝛabimꝰ te ſuꝑ terrj⸗
Hoc in illo ioſeph impleri nõ potuit: qꝛ iam E
mater ipſius de hac luce migrauerat:in nr̃o

vo ioſeph: id eſt dño ieſu chꝛiſto:ſomni illiꝰ

ſacramẽta cõpleta ſunt. Sol em̃ ⁊ luna ⁊ vn-
decim ſtellę eũ adoꝛauerũt: qñ poſt reſurre/

ctionẽ ſancta maria q̃ſi luna: ⁊ beatꝰ ioſeph

velut ſol: cum vndecim ſtellis:id eſt beatis

apoſtolis:incuruati et ꝓſtrati ſunt ante eũ:

ſol ⁊ luna:laudate eũ omnes ſtellę ⁊ lumen.

nij huiꝰ interpᷣtatio: vt mater ipſi ante mul/
tos annos legat᷑ fuiſſe defuncta:q; pꝛęfata
ſomnia ille vidiſſet.Et reuera:quomõ fratri

⁊ impleta ẽ ꝓphetia ꝗᷓ dixerat: Laudate eũ Nz. 148.

Nã intantũ in illo ioſeph impleta nõ ẽ ſom

bus ipſius põt conuenire: ꝙ eũ quaſi ſtelle
adoꝛare poſſent:quos inuidię nox obſcuroſ
⁊ tenebꝛoſos effecerat? Jã em̃ claritatẽ ſtel/

larũ ꝑdiderant: qui in ſe lumẽ charitatis ex·
tinxerant. Merito ergo hoc in dño ſaluato/

re noſtro verius credimꝰ fuiſſe cõpletũ: quz
ſicut iã antea dixi:⁊ beatũ ioſeph ⁊ beatam

mariã: cũ vndecim aplis frequẽtius legim

adoꝛaſſe. NHam qð apli:lumẽ ſtellarũ habue

rint: ipſe dñs in euangelio dixit: Uos eſtis Matthᷣ. 5.

lux mũdi. Et iterũ de ipſis ac ſuis ſimiibꝰ:
Tunc iuſti inquit fulgebũt ſicut ſol in regno Mattb.iʒ.

patris eoꝛũ. Joſeph interpᷣtat᷑ augmẽtatio

ſiue ampliatio. Sed in illo ioſeph ampliati/

onẽ nõ habuit niſi ſola ęgyptus:in nr̃o o

ioſeph augmentũ habere vniuerſus meruit
mũdus. Ille ioſeph erogauit triticũ: noſter Señ.42.
erogare dignatus eſt verbũ. In omnẽ terrã NMs. 18.
exiuit ſonus apłoꝝ:⁊ in fines oꝛbis trę¶ ba
eoꝝ. Nos & frẽs dilectiſſimi:qͥ nullis ſᷣcedẽ/ æꝙ
tibꝰ meritis tanta bona ꝑ miſericoꝛdiã veri

ioſeph dñi nr̃i ieſu chꝛiſti cõſecuti ſumus:ad

quos nõ vmbꝛa veteris teſtamẽti: ſed ipſa
veritasvenit:quantũ poſſumꝰcũ dei gratia
laboꝛemꝰ:vt qð nobis cõtulit iudicatꝰ:inte/
grũ inueniat iudicaturꝰ. Qui tibi tantũ cõ/
tulit: ſcit quãtum repoſcat. Et quidẽ ille cũ
venerit redditurꝰ ẽ qð ꝓmiſit: ſᷣ reqͥſiturus
eſt ꝗqð redemit: ⁊ qð dedit in pꝛimo aduẽtu
exacturus ẽ in ſecũdo. Nemo gchꝛiſto dño
nfo reddat mala ꝓ bonis. Quis em̃ eſt qui

ita impie agit: niſi ille qͥ accepit vitã et reſti-
tuit moꝛtẽ: Moꝛtẽ em̃ reſtituit:qͥ ſeiꝛßm ma,

le viuẽdo interſicit.Quis eſt qui reddit ma
la pꝛo bonis: Ille qui cum deberet dare pꝛo
pꝛia: rapit aliena: qui pꝛo charitate reddit

Bancti Aluguſtini de tempoꝛe

odium: inuidiã ꝓ benignitate: pꝛo humili-
tate ſuperbiã:pꝛo caſtitate luxuriam. Quis
eſt qui chꝛiſto reddit mala pꝛo bonis? Ille
qui cum deberet lectioni inſiſtere: ⁊ ad eccle
ſiam currere:eligit potius ad tabulam lude⸗/
re: ſpectacula furioſa vel cruenta vel turpia
frequentare: Et cui opoꝛtebat peccata ſua
oꝛando:legendo:elemoſynas faciendo con⸗
ſumere: ſtudet potius augere ⁊ amplius cu/
mulare.Quis eſt qui reddit mala ꝓ bonis?
Qui pꝛo luce tenebꝛas:pꝛo benignitate ma
liciam:pꝛo ſobꝛietate ebꝛietatem:pꝛo elemo
ſynis rapacitatẽ:pꝛo iuſticia iniquitatẽ reſti
tuit. Qui ergo hęc mala adiuuãte domino
non admiſit:quãtuʒ poteſt munera in ſe di/
uina cuſtodiat. Qui vo his malis ſe ſentit
obnoxiũ:⁊ intelligit obuolutũ:cito ad pęni
tentię medicamenta recurrat: et anteqᷓ; ani/
ma illa tenebꝛoſa de coꝛpoꝛe moꝛtis ſuę dil/
cedat:elemoſynis:ieiunijs ⁊ oꝛationibꝰ: re/
medium ſibi ĩ die neceſſitatis acquirat. Sic
ergo agamus fratres:vt ante tribunal chꝛi/
ſti:⁊ qui boni ſunt coꝛonam:⁊ qui negligen⸗/ )
tes ſunt veniam conſequant᷑: vt illos oꝛnet
vita integra:iſtos valeat excuſare coꝛrecta:
pᷣſtante domino noſtro ieſu chꝛiſto:cui ẽ ho/
noꝛ ⁊ imperiũ in ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ.

tem eodem die Homelie de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
Matthęũ: Homo eratpaterfamili
as qui l⸗ ntauit vineã ⁊c̃.quę ha⸗/
bent int ſermones de Uerbis do⸗
mini:lix.Et de quęſtiõibus euange
lioꝝ li.i.ca.xxxij.Et li.ij.ca.xxxviij.

— „ „ —
¶ Sabbato poſt ſecũdã dominicã
Sermo in quadrageſima:De eo ꝙ Joſeph
LxxxXll.latuit patrem ĩ ęgvpto:Sermo

N beato iacob fratres chariſſimi et
in ſancto filio eiꝰ ioſeph:qui diligẽ/
er attendit: rem nimis admirabilẽ
deũ feciſſocognoſcit.Pꝛimũ nõ credo fuiſſe
ſine cauſa: ꝙ dñs qui ſe totiẽs dignatꝰ fue/
rat oſtendere beato iacob:ꝑ tot annos no/
luit ei indicare ꝙ ioſeph filius eius viueret:
ſed ꝑmiſit eũ longa afflictione conſumi. Si
hoc quiſquã ſine certa ⁊ euidenti rõne factũ
eſſe credit:vel hoc ↄſideret:ꝙ nec ſilius eius
ioſeph in tam ꝓximo poſitus ꝑmiſſus ſit ad
patrẽ ſuũ mittere:vt ei nũciaret ꝙ nõ ſolum

viueret:ſᷣ etiã in grãdi honoꝛe floꝛeret. Ab
illo em̃ loco vbi erat beatꝰ iacob vſq; in ęgy
ptũ:vix erãt trecẽta miliaria. VUnde frequẽ/
tiſſime et ex ęgypto in locis illis vbi iacob

erat: plurimi ꝓperabãt: ⁊ ex illo loco ad egy

ptũ infinitę multitudines aſſidue ↄfluebãt.
Sed foꝛte aliquis dicit: ꝙ beatꝰioſeph par⸗

uulus exierit a patre ſuo:⁊ ideo recoꝛdari en

nõ potuiſſet. Hon ita eſt fratres chariſſimi.

Puer em̃ erat ſedecim annoꝝ: ⁊ nulla röõne

parenues ſuos poterat obliuiſci. Nã ⁊ intã/

tũ eos oblitꝰ nõ erat vt fratres ſuos vbi pꝛi
mũ vidit agnoſceret. Sed dicit aliquis: ꝓ

licentiã aut potentiã nõ habuerit mittendi

ad patrẽ ſuum. Etiã ſi hoc quaſi veriſimile

videat᷑: poſtea q; de carcere deductus eſt: ⁊
dñs factus eſt in omni terra ęgypti: ꝑ illos

ſeptẽ annos fertilitatis et illos duos qͥ trãalt
acti ſunt tẽpoꝛe inopię antequã fratres ſui

ad eũ deſcẽderẽt: Per iſtos nouẽ annos in

trecẽtis miliarijs: ſine vlla dubitatione po

tuit mittere ad patrẽ ſuum. Sed occulto iu
cio hoc dominus fieri non ꝑmiſit: intantũ

vt nec tũc ſe manifeſtaret fratribꝰ ſuis:quã/
Ao ad emẽdũ triticũ venerant:qnimmo du/

riſſime eis loquens: ⁊ fratrem illoꝛum in vin
culis tenens: ad patrem ſuum eos cũ gran/

di doloꝛe redire iuſſit. Attendite adhuc ad Señ. 4..

aliud maius miraculũ: et videte quomodo
beatus ioſeph: qui patrẽ ſuum nouerat pꝛo
ſe intolerabilẽ amaritudinẽ ſuſtinere: quaſi
paruũ eſſet qð ante pertulerat: adhuc ⁊ be/
niamin ei fecit auferri:quo facto vtiq; noue/
rat eum multiplicẽ paſſurũ eſſe doloꝛẽ. heęc
enim omnia ſine ſpirituſſancti diſpenſatiõe
facta fuiſſe nõ credo. Deus enim cuius iudi
cia plerũq; ſũt occulta:nunqᷓ; tamẽ iniuſta:

qui beato iacob noluit indicare filium ſuu,ʒ

viuere: ille etiã ſanctũ ioſeph non ꝑmiſit vt
patri ſuo gloꝛiam ſuam nunciaret:qͥnimmo

adhuc ſimeon i vinculis tenẽdo: beniamin
auferẽdo: ipſius patris ſui anguſtias cumu
lauit. hec autẽ fratres chariſſimi:ſi fideliter

attendamus: cũ grandi miſericoꝛdia domi /
nũ feciſſe cognoſcimus. Ab initio em̃ mũdi
hoc deus in ſanctis ſuis exercuit: qð in bea-

to iacob cum grãdi pietate compleuit. Sed

uare ſit hoc factum: diligenter attendite.
uis eniʒ ſerui ⁊ amici dei capitalia crimi/
na vitauerint: ⁊ multa opera bona fecerint:
tamẽ ſine minutis peccatl eos fuiſſe nõ cre/
dimus:quia non mentit᷑ ille qui dixit: NMon

7* .

„*

Job. 15. 14 utſenne

Kinnuni

udli

mtliht
guͤr ſirſango
Gberenu
emnun
Quuepe
gopecans
Mpmug
ſoirecoſ

iunſcnüdiik

nitesiuto⸗

din Copllade
Neng iulpen

unueure
dalsnoter
lccofſn
etnopek
Pcmeen
ßſokendt⸗
flidin
niligpud

HGeñ̃. 4. ßdellſe

Uurläüpot
Nig hari ern
les pporn
ſin Eiggvöen
loſochhhe
Olninenn
egurtiun
Womnng
nödir
gonmeq
lr gne
gpaten
maüe
gnce
ſlanent
uunſt
ſotipor
Pz wae
lanegtas
upfane
Wſeale⸗
nesſse
Unſinen
tuler V
fſcin

e¶Ber. xXXII. Sabbato poſt ſcdᷣaʒ do. in. xI. Ger. I

nngefanng eſt immunis a peccato: nec infans cuius eſt ſuũ vidẽtes anguſtiã eius.Et qꝛ ſciebat bea
uabzſgzin Vvyrnius diei vita ſuꝑ terrã.Et beatus Johan tus ioſeph ꝙ fratribus ſuis parricidij crimẽ
n Anteft nes euãgeliſta qui vtiq; meritis nõ erat infe ſine grandi pęnitentia indulgeri nõ poſſet:
as ls gag ·Job. 1. rioꝛ ſancto iacob: clamat et dic: Si dixerim 2 ſemel ⁊ ſecũdo ⁊ tertio illos medicabili tri /
fallobet qꝛ peccatũ nõ habemꝰ: ipſi nos decibimus: bulatione tanq; ſpiritali igne decoxit:nõ vt
ulteſit ⁊ veritas in nobis non eſt. Et illud qð alibi ſe vindicaret: ſed vt illos coꝛrigeret: et de taö
. derſclgtn Nꝛouer. , ſcriptũ eſt: Juſtus ſepties cadit et reſurgit. graui crimine liberaret.Dheniq; pꝛiuſq; pec-
idennntin . Quia ergo ſicut iã dictũ eſt:ſine iſtis minu/ catũ ſuũ ↄfiterent᷑:⁊ crimẽ qð admiſerãt mu
fimnschnſmn tis peccatis iacob eſſe nõ potuit: volẽs deꝰ tua inter ſe caſtigatiõe cõſumerẽt:nec agno/
nepinllq ibſa parua peccata in hoc ſeculo tribulatio/ ſcendũ eis ſe dedit: nec pacis oſculũ eis in/
uſifit nis igne cõſumere:implet in eo qꝗð ie ꝑ ſom dulſit. Cũ vo illos ꝓ peccato qð in ipſo ad/

mnſtſii Ecẽi 27.R ſanctũ dixit: Vaſa figuli ꝓbat foꝛnax: ⁊ ho/ milerant hũiliter videret afflictos: deoſcula Señ 45.
dctin mines iuſtos tẽptatio tribulatõis.Et illul: tus eſt ſingulos: ⁊ ꝑ ſingulos fleuit:⁊ pauẽ/
Nhuntn Peb. 12. Flagellat deus omnẽ ſiliũ quem recipit.Er tiũ colla pio oculoꝝ roꝛe pfundens:odiũ fra
Nguiſ ie . 14. illud: Per multas tribulatiões opoꝛtet nos tri charitatl lachꝛymis abluebat. Qð ergo F
intrare in regnũ dei. At ergo ſanctũ iacob us in beato iacob fecit: et qð ioſeph erga

arer Deus noſter velut aurum purgatũ in futur zfratres exercuit: hoc etiã ⁊ nos in illis qui in
— .RW iudicio ſᷣſentaret: pus ab illo oms maculas nobis peccauerint debemus implere: ⁊ non
ecliffm peccatoꝝ abſterſit: vt in eo ignis ille arbiter ipſosſſed peccata eoꝝ ſtudeamꝰ odire: et ita
Eecla iunz D qð exureret inuenire nõ poſſet. Qð etiam in velimus ᷣm culpę merita duriſſima caſtiga/
donont nnos Geñ.ʒR. ipſo beato ioſeph factũ eſſe cognoſcimꝰ. Cũ tione coꝛripere: vt eos ſtudeamꝰ in veritate
Ennzunmnen em̃: ſiẽ dixit ſcriptura:dñs eſſet cuʒ eo: ⁊ gra diligere.hęc ſi facimꝰ fratres chaniſſimi:im /
nSgalni! tiã ei apud dominũ ſuũ ⁊ apud pꝛincipẽ car/ plet᷑ ĩ nobis illud qð ſcriptũ eſt: Inuicẽ one- Satł..
onmnſrinni ceris dediſſet:ᷣuentustũc eſt vt ab homine ra veſtra poꝛtate: et ſic adimplebitis legem
fundiſuani auxiliũ poſtularet: dicens magiſtro pincer chꝛiſti. Ad extremũ vx rotũ qð dixi bꝛeui ſer
HunmImI Sei. 40. Rarũ: Memẽto mei cũ tibi bene fuerit: ⁊ ſupꝑ mone concludã: taliterindulgeamꝰ eis quiu
enllgumunt plica pharaoni:vt me eijciat de iſto carcere. in nobis peccauerint: qualit volumꝰ vt no-
uneteu APs. 117. Et qꝛ nõdum ſcriptũ erat: Gonũ eſt ſperare bis indulgeat deus quotiẽs in illo peccamꝰ.
Lendltenchartl in dño qᷓ; ſperare in homie:cũ in omnibꝰ dei hec ſi facimus:ſecuri poſſumus dicere:Ni/⸗ Mattð.s.
pidete grono gratiã meruiſſet:ſurreptũ eſt illi vt ab homi mitte nobis debita nfr̃a: ſicut ⁊ nos dimitti/
umdoeete ne auxilium peteret. Pꝛo qua re additi ſunt mus debitoꝛibus noſtris. Adhuc nos dele-
öſucrare: teid duo anni:quibus adhuc teneret᷑ in carcere: ccabat cum charitateveſtra de beato ioſepꝑyh
mnuahw tanq; diceret ei deus: Ego tibi oſtẽdo vt ma aliquid loqui: ſed pꝛopter pauperes qui ad
aortilol gis a me q; ab homie debeas auxiliũ poſtu/ opera ſua feſtinant:melius eſt hoc vt nobis
Geſedoik lare. Sine vlla em dubitatiõe credendũ eſt in die craſtina reſeruemus.Et ideo conuerſi
naidihatini ꝓ caſtigatione ſancti ioſeph nõ ꝑmiſit deꝰ ad dominũ miſericoꝛdiã ipſius depcemurvt
cninnnsii . magiſtrũ pincernaꝝ vt in mente haberet qð deſideriũ audiendi verbum dei qð in nobis
hi;uninuſn ei ſanct ioſeph qñ de carcere dimiiſus ẽ ſup placatus cõtulit ⁊ augere ſemꝑ ⁊ conſeruare
jariunſuj, plicauerat. Et qꝛ eriã ⁊ ipſe ioſeph q;uis ſan dignet᷑: qui cum patre et ſpirituſancto viuir
Pbumnewin Quus tunc ſine peccato eſſe nõ poterat: ideo ⁊ regnat in ſecula ſeculoꝛũ:Amẽ.
geimerihinne tanto tẽpoꝛe fuit in carcere clauſus: vt ino
iinbeing Apoc 5. impleret qð ſcriptũ eſt: Ego quos amo ar,· ¶Item eodem die Homelie de eo
Inguſigan Eguo:⁊ quos diligo caſtigo. Si diligẽter attẽ quod ſcriptum eſt in euangelio m
ſiniſitanr dimꝰ fratres chariſſimi qð erga beatũ iacob Lucã: PHomo quidã habuit dunos Zud.15.
iutkn deũ feciſſe credimꝰ:hoc etiã ioſeph cuca fra filios:Et dixit adoleſcẽtioꝛ ex illis:
n⸗ d tres ſuos exercuiſſe cognoſcimus: qui vtiicd Pater da mihi poꝛtionem ſubſtan
nn tam ſanctus fuit vt eos odio habere nõ po- tię ⁊c̃.quę habent᷑ inter ſermones
46 tuiſſer. Vnde credendum eſt ꝙ ideo eos tan de UM Pia omtaierrrliif. Et de q̃⸗
on f tis tribulatiõibus fatigauerit:vt illos ad c? ſtionibus euangelioꝛũ libꝛo.ij. ca.
nien feſſionẽ criminis ⁊ ad medicamentũ pęnitẽ. xxvxiij.Et iter ſermones ad fratresi
nian tię ꝓuocaret.Deniq; cũ ingenti doloꝛe dixre heremo.xxvij.
i Señ. a. runt ſe merito pati illa: qꝛ peccaſſet in fratrẽ
6N E, J
urki

Ber. LxXxxXXIII Dñica tertia in. x. Ber. I

Hnien tertia in quadrageſima de
oſeph ⁊ dña ſua: Sermo 1

/ Eatus ioſeph ſanctꝰ ⁊ ſidelis dñii fa/
„ b) mulus tnbulationiv⸗ magis iuſtus
(Oſltendit᷑: qͥ pᷣmo iuidia fratrũ hiſma

Seſ.3ʒ9. helitis in ſeruũ addictus:ab eiſq; venditꝰ a

qᷣbꝰ ſe viderat adoꝛãdũ: deide ęgyptio dño
traditꝰ:ſemꝑ tñ ingenui animi tenuit digni
tatẽ:docuitq; exẽplo ſuo ⁊ ſeruos et liberos

in peccãdo nõ cõditiõe coęquales eſſe ᷣ mẽ/

te.Cũ eſſet decoꝛꝰ ⁊ ſpecioſus facie:pulchꝛi-

tudinẽ vultus ſui nõ ad alienã diriuauit in /

iuriã: ſed ad ſuã gratiã ↄſeruauit:hoc ſe pul/
chꝛioꝛẽ iudicãs: ſi nõ diſpẽdio caſtitatis ſed
cultu pudoꝛis ſpecioſioꝛ ꝓbaret᷑:⁊ illum eſſe
verũ decoꝛẽ qui nõ alienos oculos caperet:

O0Oα

/7

nec mẽtes fragiles vulneraret. Crimẽ enim

dñę ſuę fuit ꝗᷓ male vidit: nõ beati ioſeph qͥ
male videri nõ voluit. Mec in eo qͥ viſus eſt
culpa eſt: qꝛ nõ erat i poteſtate ſeruili vt nõ
videret᷑ a dña.Maritꝰdebuit cauere vxoꝛis
oculos.Diſcãt tüc ⁊ viri cauere oculos fęmi
narũ:cũ ⁊ amant᷑ ⁊ qui nolũt amari.Deniq;
adamatꝰ eſt ioſeph:qͥ amantẽ ↄtẽpſerat.Et

Abi. 5. bſi excuſauit eũ ſcpᷣtura dicẽs: Immiſit ocu⸗

los vxoꝛ dñi eius in ioſeph: hoc eſt nõ iſte ſe
oſtẽtauit:nec illa cępit incautũ:ſed illa retia
ſua imiſit ⁊ indagine ſua capta ẽ. Catenas
ſuas ſparſit: ⁊ in ſuis vinculis colligata eſt.
Dixit aũt illi: Hoꝛmi mecũ. Pꝛima adulte/⸗

r oculoꝝ tela ſũt: ſecũda vboꝝ. Sed qͥ nõ

netrabat:ibi ipſe ſua pulchꝛitudine frueba/

tur. Intuens & interioꝛẽ pulchꝛitudinẽ caſti

tatis ĩ ſpeculo ↄſciẽtię ſuę: qñ illã maculari:

qñ violani feminea tẽptatiõe ꝑmitteret:Qð C

———.. ——

ergo videbat in ſe:et tu vis videre in te pul⸗
chꝛitudinẽ pudicitię interioꝛẽ ſpũs talẽ? Si

habes ad illã qualeſcũq; oculos: exẽpli gra

tibi aliquid ꝓpono: ipſã vis in cõiuge tua.
Noli ergo odiſſe in aliena: qð amas in tua.

Quid em̃ debes amare ĩ cõiuge tua? Vtiq

caſtita . hanc odiſti in aliena. Serua ergo

in cõiuge aliena qð ſeruare cupis in tua:qꝛ ?

in vxoꝛe caſtitatẽ potius diligis qᷓ; carnem.

Sed foꝛte exiſtimas te amatoꝛẽ eſſe carnis
vxoꝛis tuę ⁊ nõ caſtitatt.Soꝛdida quidẽ co

gitatio:miſera ⁊ voluptuoſa: ᷣ nõ te dimit⸗

to ſine exemplo. Tu putas ꝙ carnẽ amas

vxoꝛis tuę: ego em̃ dico ꝙ caſtitatem plus
amas. Deniq; hanc plus amas in filia tua.

Quis em̃ hoim qᷣ non filias ſuas caſtiget: et
non caſtas eſſe velit: Nũquid ⁊ ibi carnem

amas: Nũquid cõcupiſcis coꝛpus pulchꝛũ:
vbi exhoꝛreſcis inceſtũ: Si g amatoꝛẽ te ca/
ſtitatis cõuincis: qͥd te offendiſti vt eam nõ
ames in te? Qõð ames in filia tua: ama hoc

⁊ in vxoꝛe aliena: quia ⁊ filia tua vxoꝛ erit

aliena. Ama & in te caſtitatẽ. NHã ſſ amas

vxoꝛem alienam:non continuo habebis:ca

ſtiratẽ ſi amaueris: mox habebis. Blanga
caſtitas ⁊ ſancta:in cubiculo coꝛdis tui ſua/

uis eſt. Eius amplexꝰ nõ habet amaritudi/
nẽ:cõuerſatio illius in nullo tibi ĩ domo cõ/

capit᷑ oculis: põt vᷣbis reſiſtere. Excuſat᷑ qð

ingreſſus ẽ:pᷣdicat᷑ qð elapſus eſt. Nec plus
fecit ꝑ veſtimẽta coꝛꝑis q; ꝑ animi caſtimo/
niã. Reliquit tanq; nõ ſua ꝗᷓ adultera mani/
bus detinebat:⁊ aliena iudicauit quę tactu

ſcientię cõtradicit. Ama &⁊ in te ⁊ ĩ alijs ca-
ſtitatẽ: et imitaberis beatũ ioſeph qᷣ noluit
impudicę mulieri accubitu illicito ↄſentire.

Repulit cõcupiſcentiã alienã: amplexus ẽ

impudicę potuerãt cõpꝛehẽdi. Magnꝰ pla⸗

ne vir qui vendit ſeruire tũc neſciuit: inge
nuã adamatus nõ redamauit:rogatus non

acqeuit:appꝛehẽſus aufugit.Cõcupiſcit᷑ ado/

leſcens a dña:ſed ad cõcupiſcẽtiã ꝓuocatus
⁊ rogatꝰ: refugit:vna hac in re blãdicijs ſup/

prlicat: ꝗᷓ i ceteris imꝑabat. Amabat illũ: an

potiꝰ ſe: Ego puto:qꝛ nec illũ:nec ſe.Si illũ

amabat: q̃re volebat ꝑdere:? Si ſe amabat:

quare ꝗrebat ꝑire: Ecce ꝓbaui:qꝛ nõ ama/

bat:veneno libidinis ardebat:non flamma

charitatis lucebat.Sed ille nouerat videre:

qð illa nõ nouerat. Pulchꝛioꝛ erat intus io⸗
ſeph q; foꝛis. Pulchꝛioꝛ in luce coꝛdis qᷓ; in

ſacie coꝛꝑis. Vbi illiꝰſeminę oculus nõ pe-

pudicitiã ſuã. Amatoꝛ dei dilectiſſimi muli⸗
eris amoꝛe nõvincit᷑.Caſtũ animũſ incitans
adoleſcẽtia nõ ꝑmouit: nec diligẽtis aucto/

ritas. Mirati eſtis caſtitatem: aſpicite nũc D
enignitatẽ. Iille ꝓ odio reddit charitaté: ?
ũ videret frẽs ſuos:imo inimicos ex fratri -

bus: cũq; ab eis agnoſci vellet: dilectionis

affectũ pio doloꝛe teſtatus eſt ad eos.Oſcu heñ.45.

labat᷑ ſingulos ⁊ ꝑ ſingłos flebat: ⁊ irriguis
fletibus pauentiũ colla ꝑfudit.Odiũ fratrũ
charitat lachꝛymis abluebat. Cõſtat viuo
patre atq; moꝛtuo ꝙ germano ſemꝑ amoꝛe
dilexit:nec recoꝛdat᷑ illum in quo ad necẽ fu

erat deiectus in lacũ:non cogitauit addictã

pᷣcio germanitatẽ: ſed ꝓ malis bona reſti/

tuẽs: iã tũc necdũ data aplica ſᷣcepta com ·

.R thereno

Scr.
☛
tmodul
ſosnonen
Eſudunde⸗
nic i
geisſcit
apirtal
onbilsa
ſegipuln
lUivoegeſt
Kinuls
mmedetutd⸗
hueinari
linenam
ainunſnſe
numucius
guiänanpe
diütveſt
urma pofles
regt enhil
enmntta
(cot di
occcepte
ſait uni
nütubes
ontedo
nualenci
ſüͤvclurge
ſſlencogt
fetonores:
öchen
s. Sſ
diehegeno
ſenelanin
linclare,
cnciülinon
etreno: ln
ſlleigge
igreiftn
imiidr
Eboſt
ſiullelih
lontno
elkincrn
lg. O⸗
nchasin
wöphze
1 tehältu;
ghſndt
han “
biin

les

er. 4 ſut*
dn Ber. LxXXIIII. Düuica tertia. in. xX..

Ber. II

nte⸗ pleuit. Ergo beat ioſeph cogitãs verę cha / trẽ ſuũ odit in tenebꝛis eſt:⁊ in tenebꝛis am
il nia ritatis dulcedinẽ: venenũ inuidię quo frẽés bulat:et neſcit quo vadat. Deſcendit em̃ in
. nas . ſuos nouerat fuiſſe ꝑcuſſos: deo auxilante gehennã ignarus: cecus pᷣcipitat᷑ in pena. è
namnu E ſtuduit de coꝛde ſuo repellere.Et reuera fra· Recedit ipſe ſcilicet a chꝛiſti lumie monẽtis
hif nenn tres qͥd infeęlici viro ſſtat inuidia quẽ in ſe · ⁊ dicẽtis:Ego ſum lux mũdi:et qui credit in Job. S.
Kipisnli cretis ↄſciẽtię qbuſdã vngulis liuoꝛ ipᷣe diſ· me nõ ambulat in tenebꝛis ſed habebit lu
lsgil cerpit: ⁊ aliena fęlicitatẽ toꝛmẽtũ illiꝰ facit? mẽ vitę.Nos vo deo auxiliãte venena inui S
noncäugen Quã inq; mercedẽ ex odio ſuo recipiet: niſi dię fugiẽtes: nõ ſolũ cũ bonis ſed etiã erga
gömagan, hoꝛribilis aię tenebꝛas ⁊ cõfuſę mẽtis hoꝛro malos charitatis dulcedinẽ habeamꝰ.Sit ĩ
Gugkm ig rẽ:qui vultu ſemꝑ aioq; męrẽte voto q̊ vult manibꝰ diuina lectio: in ſenſibꝰ dñica cogi/⸗

Rue⸗ alij nocere ſe cruciat:quẽ ſęuiſſimis exagita/ tatio:oꝛatio iugis oĩno nõ ceſſet:⁊ ſalutaris

—,UtM———)

kahsnnmgt tũ ſtimulis ab omni cõſilio ac mẽtł ſobꝛie opꝑatio ꝑſeueret:vt quotiẽs ad temptandu
Nlgsöann. tate deturbat: Et ideo obſeruemꝰ frẽs vitij nos acceſſerit inimicꝰ: ſemꝑ nos bonis oꝑi/
naorieſene huiꝰ incurſũ:ne foꝛte participes oꝑis diabo bus inueniat occupatos. Cõſideret & vnuſ/
adidcig li inueniamur:⁊ pari cũ illo ſentẽtia cõdẽne qſq; ↄſcientiã ſuã:⁊ ſi ſe videt de ꝓſperitate
Nlnknönding Sap.2. Mur:ſicut ſcriptũ eſt: Inuidia diaboli:moꝛſ ꝓximi ſui inuidię veneno ꝑcuſſũ:euellat de
Sganins intrauit in oꝛbẽ terraꝝ: Imitantur aũt eum pectoꝛe ſuo ſpinas ⁊ tribulos: vt in eo ſemẽ
Taltuen n qui ſũt ex ꝑte eiꝰ.Qð malũ lędit parũ aliqd dñi qſi in fertili agro multiplicata ſegete lu/
musirflun etiã eos in qͥs intendit᷑: grauiꝰ tñ ⁊ ꝑnicioſiꝰ minis cõcipiat᷑:vt amaritudo inuidię chꝛiſti
lusaſa t a7ates eos pus a quibꝰ ꝓcedit affligit. Sic em eru- dulcedine leniat᷑. Amet eos et qͥs ante ode-
Nutblann Ser. 18. b. So ferrũ: ita inuidia illa ipſa anima in qᷓ̃ eſt rat: ⁊ demelioꝝ ſemꝑ ꝓfectibꝰ gratulet᷑.õ
ansglci interimit ⁊ cõſumit.Et ſicut aiũt viperas di deroget ſacerdotibꝰ: nec ſᷣpoſitos ſuos ve/
iannnee lacerato ⁊ dirupto illo ipſo materno vtero ĩ nenatis dentibꝰ laceret: faciat ſe illis aduna
niänenn quo cõceptę ſunt naſci:ita et inuidię natura ta dilectione participẽ.Dimittit᷑ ei qũ ⁊ ipſe Lud.s.
umume illã ipſa animã a qua cõcepta ẽ ⁊ cõſumit et dimiſerit: accipient᷑ ſacriſicia ſua: cuʒ et ipſe
Au unnt 35 ꝑdit. Qualis hęc aĩę tinea eſt?: Quę cogita-/ pacificꝰ ad deũ acceſſerit. Cogitet vnuſqſq;
ni hilmne tionũ tabes pectoꝛis? Quãta rubigo zelare ꝑadiſi delitiaſ:regno ceęleſti diſcat adherere:
— in homie donü dei:⁊ in malo oppꝛobꝛio bo/ ad qð niſi cõcoꝛdes ⁊ vnanimes ſi pu admit⸗
bens⸗Bin na aliena cõuertere: alioꝝ gloꝛiã facere pxnã tunt᷑.Cogitemꝰ S frẽs qð filij dei hi ſoli poſ/ Mants.5.
R ſuã:velut quoſ dã pectoꝛi ſuo admouere car ſint vocari:qᷣ ſunt paciſici:m qð ſcriptũ eſt:
abamnnul niſices: cogitatiõibus ⁊ ſenſibꝰ ſuis adhibe/ In hoc cognoſcẽt oẽs qꝛ mei diſcipuli eſtis: Joł.ᷣr3.
Ptimmv re toꝛtoꝛes:q ſe iteſtinis cruciatibꝰlacerent? ſi dilectionẽ habueritc ad inuicẽ. Ad qð vos
on lilisc⸗ Nõ cibꝰ talibꝰ letus: nõ potus põt eſſe iocũ pius dũs bonis oꝑibus ſua ꝓtectione ꝑdu/
nn dus. Suſpirat᷑ ſemp et ingemiſcit᷑ ac dolek: cat:cui eſt honoꝛ ⁊ imperiũ cũ patre ⁊ ſpiritu
incinn dieb ac noctibꝰ pectus obſeſſũ ſine intmiſ/ ſancto in ſęcula ſęculoꝛũ: Amẽ.
llan⸗ r ſione laniat᷑ Et quãtũ ille cui inuidet ſucceſ/ .
un nl ſu melioꝛe ꝓfecerit:tantũ inuidꝰĩ maius in/ n eadẽ dominica:de eo qð ſcri/
unſnn cendiũ liuoꝛis ignibꝰ exardeſcit. Palloꝛ ĩ ſa ptũ eſt: Moꝛtuus eſt ioſeph et filij ærxor.
inniin 4 ae: tremoꝛ in labijs:ſtridoꝛ ĩ dentibꝰ.Quil/ iſrael creuerũt ⁊c. Sermo I Sermo
lgetbil 4 qͥs ille ẽ quẽ in ʒelo ſuo ꝑſequit᷑ inuidꝰ:ſbᷣter — — LXXXIIII.
= fugere eũ foꝛſitan poterit⁊ vitare:inuidꝰvo VUiuimus in lectiõe ꝗᷓ lecta eſt frs A
Mchnian, fugẽ ñ valebit. Vbicũq; fuerit adũſariꝰ ſuꝰ: ¶ ddilectiſſimi: ꝙ moꝛtuo Joſeph filij Exo.i.
mnicstfinn ſecũ eſt hoſtis in pectoꝛe ſꝑ incluſus.heniq; Niſri creuerunt:⁊ multiplicati ſunt ni -
Aen dletini 4 dñs in euãgelio cũ eũ diſcipuli interrogarer. is:et quaſi herba germinauerũt.Quid eſt
c Watth. 18. quis int illos maioꝛ eſſet reſpõdit: Quiſqs B fratres chariſſimi? Donec viueret ioſeph
ebln tin fuerit inqͥt minimꝰ ĩ omnibꝰ his:hic ama nõ referunt᷑ creuiſſe filij iſrł: nec ꝙ multipli⸗/
1u Oüͤfm gnus. Quo verbo: omnẽ cauſam ⁊ materiã cati ſunt nimis:ſed poſtea qᷓ; moꝛtuus eſt ſic
1 Litun moꝛdacis inuidię eruit ⁊ abſcidit. Chꝛiſtia- germinaſſe dicunt᷑: cũ vtiq; ſub patrocinio
4o ſentnn no & pplo zelare nõ licet. Cõtra inuidiã:red/ vel defenſiõe ioſeph magis debuerãt creſce⸗/
glon tui de hũilitatẽ. Audi beatũ Johannẽ aplm in re ⁊ multiplicari. Sed heęc frẽs chariſſimi in
guntai 1. Zob. 5. epla ſua dicen tẽ: Qui odit fratrẽ ſuũ homi/ illo ioſeph ſigurata ſunt: in nro aũt ioſeph:
ls un, 1. Joh.2. cida ẽ.Et iterũ:Qui dicit ſe in luce eſſe ⁊ fra id dñno chꝛiſto in veritate cõpleta ant. Pꝛiꝰ
ie 2

Bancti Auguſtini de tempoe

enim qᷓ moꝛeret᷑:id eſt q; cruciſigeret᷑ ioſexyp

noſter: pauci in eum crediderunt: poſtq; vo
moꝛtuus eſt ⁊ reſurrexit: in vniuerſo mũdo
multiplicati ſunt ⁊ creuerunt iſraelitę:id eſt

pli chꝛiſtiani. Sic ⁊ ipſe dñũs in euãgelio di

Jobd.i⁊2. xit: Miſi granũ frumẽti cadens in terra moꝛ/

tuũ fuerit:ipſuʒ ſolũ manet: Si aũt moꝛtuũ
fuerit: multũ fructũ affert. Poſtea enim qᷓ;

paſſione pᷣcioſum granũ frumẽti moꝛtuũ eſt
⁊ ſepultũ:ꝑ vniuerſũ mũdũ de vno illo gra⸗

B

no meſſis eccłię pullulauit. Mõ em̃ ſic antea
in iudęa tantũ notus ẽ deꝰ:nec ſolũ in iſrael
nomẽ eius colit᷑:ſed a ſolis oꝛtuvſq; ad occa
ſum nomẽ illiꝰ collaudat᷑. Interea moꝛtuus

Exo.i.eſt ioſeph: et ſurrexit nouus rex in egypto qͥ

ignoꝛabat ioſeph:⁊ alloquit᷑ gentẽ ſuam:vt
ꝑſequerent᷑ filios iſrł.Dũ rex ille viueret qui
nouerat ioſeph nõ referunt᷑ afflicti fuiſſe filij

iſrael: nec in luto ⁊ latere fatigati:nec maſcu

1I. Corj.Io.

li eoꝝ necati ⁊ fęminę viuiſicatę:ſed poſtea
q; ſurrexit rex ille qͥ non nouerat ioſeph:oĩa
illa geſta referunt᷑. hęc em̃ frẽs ſᷣm qð dicit
aplus:in figura contingebant lo iudęoꝛũ:
ſcripta ſunt aũt ꝓpter nos. Qð in ullis car/
naliter figurabat᷑:i nobis ſpiritalit adimple/
tur. Et nos & ſi diligẽter attẽdimus: intꝰ in
nobis in homie interioꝛe hec fieri frequẽter
agnoſcimꝰ. Anima em̃ nf̃a aut a legitimolre

ge regit᷑:aut a tyꝛãno vaſtat᷑.Si em̃ deo ad/

iuuãte pie viuimꝰ:ſi de charitate:ð miſcðia

7 de patiẽtia atq; pęnitẽtia:cęteriſq; his ſili

Ro. S. honeſta ſectari: tũc pꝛudẽtia carnis quę ini/

bus cogitamꝰ*: licet adhuc in ęgypto:id eſt ĩ
carne ſimus: tñ a chꝛiſto rege gubernamur:
⁊ ipſe regit nos in luto ⁊ latere ſed non cõſu/
mit:nec nos curis terrenis vel nimijs ſollici
tudinibꝰ atterit ⁊ affligit. Si vᷣo aĩa nr̃a cę⸗
perit declinare a deo:⁊ ea ꝗᷓ ſunt turpia ⁊ in/

mica eſt deo: repudiato rege chꝛiſto: ſubdit

infęlicia colla tyꝛanno. Qðõ cũ fuerit factũ:

alloquit᷑ gentẽ ſuã:id eſt coꝛꝑis voluptates
etr vitioꝛũ ducibꝰ ad cõſiliũ cõuocatis initur

deliberatio aduerſus ſilios iſrł: id eſt aduer/

ſus cogitatiões ſanctas ⁊ acceptabiles deo

quõ circũueniant᷑: quõ opꝛimant᷑ vt luto et
lateribꝰ affligant᷑: vt maſculos interficiãt ⁊
fęminas reſeruẽt. In maſculis intelligit᷑ ſen

ſus rõnabilis:ĩ ſęminis cõcupiſcẽtia carnis.

Vult ergo diabolus in nobis viros occide/

re ⁊ feminas reſeruare:id eſt ſenſum ĩ nobis
rõnabilẽ ac deũ videntẽ extinguere:et qᷓ ad

2

cõcupiſcẽtiã carnis ꝑtinẽt reſeruari.Hõ no⸗

Ipſe eſt rex ęgypti qui te foꝛũ pulſare litibꝰ

bis hec ad hiſtoꝛiam tm̃ ſcripta ſunt:nec pu⸗

tandũ ẽ diuinos libꝛos ęgyptioꝝ geſta nar⸗/

rare:vᷣ ꝗ̊ᷓ ſcripta ſũt:ſicut aplłus ait:ad nr̃fam Ro. 15.
doctrinã ⁊ cõmonitionẽ ſcripta ſunt:vt tuch
hęc audis ⁊ gratiã baptiſmi iã ↄſecutus es:
⁊ annumeratꝰ es inter ſilios iſrael:⁊ ſuſcepi/

ſti in te regẽ chꝛiſtũ:ſi poſt hoc declinare vo-
lueris ⁊ ꝓ cupiditate oꝑa ſęculi agere:actus

terrę ⁊ luti: id eſt luxurioſa explere miſteria:
agnoſcas ⁊ intelligas qꝛ ſurrexit ĩ te rex aliꝰ
qui neſcit ioſeph. Rex ęgypti ipᷣe te cogit ad
opera ſe'a: nõ iuſticię ſed iniquitati ſeruire.

Ipſe faciet laterẽ ſibi operari ⁊ lutũ. Ipᷣe te

ſub ſpoſitis:magiſtris ⁊ cõpulſoꝛibꝰad oꝑa
terrena ⁊ luxurioſa plagis ⁊ verberibꝰ aget.
Ipſe eſt qui te facit diſcurrere ꝑ ſeculũ: ma⸗
ris ac terrę elemẽtis pꝛo cupiditate turbari.

facit:⁊ ꝓ exiguo terręe ceſpite ꝓpinquos iur/
gijs fatigare. Ipſe eſt qͥ te ꝑſuadet luxuria

caſtitati inſidiari:decipere innocẽtiã:in do/

mũ tuã ꝗ̊ᷓ ſunt fęda:foꝛis ꝗ̊ ſunt crudelia:in /
tra cõſcientiam ꝗᷓ ſunt flagitioſa cõmittere.
Si ergo tales videris eſſe actus tuos: ſcito
te regi ęgypti militare:id eſt nõ chꝛiſti ̊ dia/

boli ſpũ agi. Hos frẽs chariſſimi qͥ ante ad/ D

uentũ dñi ſaluatoꝛis domus diaboli fuimꝰ:
⁊ ꝑ gratiã chꝛiſti de poteſtate ipſius liberari
meruimus:quãtum poſſumꝰ ipſo deo adiu/

uante laboꝛare debemus: ne a nobis malis

actibus nr̃is offenſus chꝛiſtus abſcedat: et
dia bolus illo recedẽte ſuccedat: ne foꝛte coꝛ

noſtrũ vero lumine effocato tenebꝛoſa nox
occupet: ne ĩ nobis impleat᷑ illud qð in enã/

gelio ſcriptũ eſt:Cũ exierit ſpũs imũdus ab Zuci.ii.
homie:vadit ꝑ loca arida ꝗrens requiẽ ⁊ nõ
inuenit. Poſt hec dicit: Reuertar in domũ
meã vnde exiui.Et cũ venerit: inuenit eam
ſcopis mundatã:et adducit ſecũ ſeptẽ alios
ſpũs neqͥoꝛes ſe:⁊ ingreſſi habitãt ibi:⁊ erũt

nouiſſima homis illius peioꝛa pꝛioꝛibꝰ.hhoc E
cm̃ chariſſimi de chꝛiſtiano etiam baptiʒato
intelligendũ eſt. Per gratiã em̃ baptiſmi va

cuatur quiſq; omnibꝰ malis:poſtea vᷣo cum
dei adiutoꝛio laboꝛare debet vt impleat᷑ om

nibus bonis.Mã ſi aliquẽ liberũ a malis va

cuũq; a bonis inuenerit inimicꝰ:adducit ſe/

cũ alios ſpũs nequioꝛes ſe:⁊ erũt nouiſſima
homis illius peioꝛa poꝛibus. Et ideo vnde
expulſa eſt luxuria: introducat᷑ caſtitas. Uñ

eradicata eſt auaricia: plantet᷑ elemoſyna.

Vnge malicia vel inuidia expellit᷑: charitas

2

oAM.

Uttoren.
ſos depel
ſinustoe
ſluankur
ürürn,
gulodie
Ccereren⸗
nbetcch
fͤniileb
Nejpenaet
nofnüce⸗
W
nreſſdetn
aͤhmert

P
AI CA.E

— =-

ſlen

—

Gene

.llder
geſton
pKtlib
nesded

SFern

ſpg Cdine

mMptorun
W

ſendeltl
ſuscogtt
finani
Alitare
epeſchai
ſtäksgr
Ubeſtinr
tueciten
uliucin
icgkprop
wedsaele
honpcues
haſcht 4
Albaptg
rerelupe
6ſeutn
lyitn
leſſieg
Nüdeſle

.
Ueſfunmn,
Pnopekrzn
lus Uadfig
Mſunene

9.
4

—
=
—
=
—
E1
EEʒ
==

lſacktſicgi

oedellnenn
dul geramns
etplenitein

meriee⸗ V

Nüihenagtel
Ngutanienie.
ntlui Fen
dhlſnbdgn
tyadenbiag
ngeſealiro⸗
pichate uedr
faüpolſarltd⸗
ieppinguosun
egluudar kun
rianotinirigd
ſuaroudaiutt
Gehcönino⸗
nstuos ſon
röchikifdn
Eiinicened
nsdubalfin:
Lehplrolben
Nepdeotän
neanobonul
iſusablalanc
adar eſcecn
1o knengeng

3

ludabnenn

pisinitun,

Imnstrnli
Auenun M
ciuinalten
lſeiſni
bunbitein

Gufnot ba1

gambupninn
ſcubihlii
hoſeni,

ſncin

—

S= =

nc anun
toit uin

uit foꝛtem: id eſt diabolũ: ⁊ vaſa eius: id eſt
nos de poteſtate eius eripuit: quãtum poſ/
ſumus ipſo auxiliãte ſtudeamꝰ:vt illi a quo

ſaluati ſumus toto coꝛde ⁊ toto animo vſq;

ad vitę noſtrę terminũ ſeruiamꝰ.Et quia ex
pulſo diabolo domũ ſibi de nobis vbi reqͥ
eſceret ⁊ vaſa ĩ quibꝰ habitaret facere digna
tus eſt chꝛiſtus:in domo ſua nõ patiat᷑ iniu/
riã:nihil ibi inhoneſtũ:nihil ſoꝛdiduʒ: nihil
depᷣhendat obſcurũ:ſed ita domiciliũ coꝛdiſ
noſtri ſide plenũ ⁊ vacuũ malis omnibꝰ ſem
per inueniat:vt nos nõ ſolũ frequẽtius viſi/
tare:ſed etiã habitare in nobis dignet᷑: qui
cũ patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ regnat in ſecula

ſeculoꝛũ: Amen.

¶Item eodem die Homelię de eo

Juod ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
Ludl. 11. 1

uca: Erat ieſug eijciens demoniũ
⁊ illud erat mutũ ⁊c.quę habent᷑ de
quęſtionibꝰeuangelioꝝ libꝛo.j.ca.

„ 7 „

v. Et libꝛo.ij.ca.xvij.Et inter ſermo

ℳ

nes de Uerbis oni. xj.

Feria ſecũda poſt tertiã domini⸗

Exo.. ca in quadrageſima:De paleis ęgv/
Sermo ptioꝛum: Sermo I
LXXXV. =

Vaãuis frẽs chariſſimi omni tẽpoꝛe
verbũ dei cuʒ grandi deſiderio nos

amẽ dicb ſpecialiter lectioni diuinę inſiſte
re:⁊ de ſalute animę noſtrę debemus atten/

tius cogitare:quia ꝑ totum anni ſpaciũ chꝛi

ſtianoꝛũ populus multis vitioꝛũ fluctibus
calliditate diaboli inſectat᷑: qͥ apꝛopinquã/
te paſchali ſolennitate: maioꝛe impetu ↄtra
ſideles quoſq; ſe parare conſueuit:⁊ graui/
oꝛibꝰ ſtimulis coꝛda nr̃a cõpungere vel inqͥ
etare cõtendit. Sicut em̃ in diebus iſtis a
ſimilitudinẽ diaboli ⁊ angeloꝝ eius pharao

CXxe.i. ⁊ ęggyptioꝝ plus ꝑſequebat᷑ filios iſrael:⁊ lu

to eos ac lateribꝰ affligentes ad amaritudi⸗
nem ꝑducebant:ita ⁊ hoc tempoꝛe iĩminente
paſchali ſolennitate: quia veros iſraelitas
qui baptiʒandi ſunt dolet diabolus de ſuo
exercituvel poſſeſſione diſcedere:grauioꝛes
cõſueuit tribulatiões ĩmittere: maioꝛa ſcan-

dala ↄcitare. Sed nos ſi moyſen ſequimur:

id eſt ſi legem libẽter audimus: retroſpicere
vel deſiderare ęgyptum nolumus: pharao/

opoꝛteat ſidelit ſemꝑ audire:in iſtis

Ber.LxxxXvV. Feria ſcdᷣa poſt tertiã do.in.xL.Ger..

dominet᷑.Et quia veniẽs dñs noſter alliga

ne ſubmerſo ꝑ ſacramẽtũ baptiſmi:velut ꝑ

tranſitum maris rubꝛi de eius poteſtate vel

ſeruitio liberamur. Certiſſimũ ẽ frẽs chariſſi
mi:qꝛ quõ tunc ęgyptij ſilios iirł multis tri/
bulationibꝰ ad amaritudinẽ ꝑducebant:ita
ſicut iam diximus ⁊ in hoc tempoꝛe diabolꝰ
⁊ angeli eiꝰ ſideles chꝛiſtianos ⁊ bonis ope/
ribus deditos impugnare vł inquietare nõ5
ceſſant.hoc tamẽ ſcitote fratres:qꝛ diabolꝰ B
nõ ꝑſequit᷑ niſi bonos. AMalos em̃:luxurio/
ſos: cupidos ⁊ ſuꝑbos plequi diabolus nõ
cõſueuit: Amici em̃ ſunt ſui:⁊ ſemꝑ volũta/
tes illius faciũt.Et intantũ eos nõ ꝑſequit᷑:
yt etiã ꝑ illos alios ꝓꝑſequat᷑. AMalos enim
homies diabolus quaſi malleos vel flagel/
la habere cõſueuit. Deniq; non ꝑſequit᷑ bo/
nos:niſi ꝑ malos.habet ergo deus miſtros
ſuos:habet ⁊ diabolꝰadiutoꝛes ſuos.Deus
em̃ ꝑ homies bonos tanq; ꝑ miniſtros ſuos
agit omne qð bonum eſt:diabolus vᷣo pꝑ ho
mines malos velut ꝑ ſatellites ſuos exercet
omne quod malũ eſt. Piabolus per maloꝝ
auariciã veſtitos expoliat: deus ꝑ homines
bonos veſtit nudos. DHiabolus ꝑ impios et
ſuꝑbos etiã ⁊ eos qui pacem habere vident᷑
ad ſcandala vel lites inſtigat: deus ꝑ pios ⁊
humiles diſcoꝛdes quoq; paciſicat. Et quia
longũ eſt ire ꝑ ſingula: vt ꝓ certo agnoſcat
⁊ intelligat charitas veſtra: qꝛ ſicut om̃e qð
bonum eſt ꝑ bonos homines agit deus:ita
omne qð eſt crudele ⁊ impiũ:ꝑ malos homi⸗/
nes cõſueuit exercere diabolus.Peniq; con C
ſiderate fratres ⁊ coꝛpoꝛalibꝰ etiã oculis vi/
debitis: quomõ pplus diaboli ꝑſequit᷑ ełm
chꝛiſti: dũ adulteri ꝑſequũt᷑ caſtos:inſectan
tur ſobꝛios ebꝛioſi: hũilibꝰ inſidiant᷑ ſuꝑbi:
benignos inuidi:largos cupidi:⁊ eos qͥ mã⸗-
ſuetudinẽ vł patientiã retinent affligere nõ

,Snu iracũdi.Et ideo cõſideret vnuſqᷣſq;
cõ

ſcientiã ſuam: ⁊ ſi ſe videt et in cogitatiõe

in opere ſemꝑ qð bonũ eſt diligere:⁊ quod

honeſtũ eſt iugiter exercere: miniſtrũ ſe dei
eſſe cognoſcat ⁊ gaudeat. Qui vᷣo ſeipᷣm in/
terrogans viderit ꝙ malũ eſt non ſolum co/
gitare ſed etiaʒ dicere vel exercere:adiutoꝛẽ
diaboli ſe eſſe intelligat ſimul ⁊ dicat:⁊ dum
adhuc peccatrix aĩa in coꝛpoꝛe ſuo tenet᷑ in/
cluſa:cum dei adiutoꝛio de poteſtate diabo
li ſe conet᷑ eruere. HNemo ſe circũueniat frẽs
chariſſimi. Unuſquiſq; cuiꝰ oꝑa ⁊ volupta/
tes exercet in iſto ſeculo: cum ipſo erit poſt/

modũ in futuro. Ac ſic omnis homo aut cũ

l 3

Ger. LxxXVI Feria tertia pꝰ tertiã do.ĩ.x. Ser.. MN.
chꝛiſto regnaturus eſt: aut cum diabolo in domo patris ſui:⁊ veniebat vt lauaretur ad t unins
inferni ſuplicio cruciandus.Et ideo dũ tem aquam. Pharao in diaboli typum accipi?: D pu.
pus eſt ⁊ in noſtra poteſtate conſiſtimus:cũ flilia eius ſicut dixi eccleſia intelligit᷑. aũt ireron
dei adiutoꝛio vnuſquiſq; qui ſe malis operi pater eius diabolus antea fuerit: dominus cadun⸗
bus in ſiniſtra eſſe cognoſcit: pꝛiuſq; ab hac in euãgelio iudęos increpans ait: Vos inqͥt Job.s. votlit
luce diſcedat: ad dexterã tranſire contendar ex patre diabolo eſtis. Patrẽ ergo diabolũ Alunrq
Matth.25. non ad ſiniſtram:ne audiat: Diſcedite a me habuimꝰ nõ ex eo naſcendo: ſed nequicias
maledicti in ignem ęternũ:ſed ad dexteram illius imitãdo.Exierat ergo filia pharaonis dunoen
vt interagnos audire mereat᷑: Venite bene / de domo patris ſui:quę qᷓ;uis impiũ habue/ atube
dicti ꝑcipite regnũ. Ut hęc omnia cũ dei ad/ rit patrẽ:attamẽ ei dicit᷑ ꝑ ꝓphetã: Audi ſi· Nõ. 44. nnon⸗
iutoꝛio poſſimus implere: attẽtius de dan / lia ⁊ vidę:et obliuiſcere populũ tuũ ⁊ domũ lidelen
dis elemoſynis cogitemus. Qualiter autẽᷓ patris tuůi. Qui dicit: Audi filia:pater ẽ.Et 4 ied
de ſiniſtra tranſeat᷑ ad dexterã: euidẽs ⁊ ma/ ille qui admonet᷑ obliuiſcẽdus:parer nihilo u
nifeſta ratio demonſtrat. Qui fuit ebꝛioſus minus nominat᷑.Ac ſic deus pat admonet urate
ſit ſobꝛius: ſit patiens qui fuerat iracũdus. vt diabolũ patrẽ debeat derelinquere. hHęc R
Qui ſolebat res alienas rapere:incipiat eti/ ergo eſt eccleſia quę exijt de domo patris ſu dürlir
am ꝓpꝛias pauperibꝰ erogare.Qui ſolebat diaboli: ⁊ ad aqua: id eſt ad aquã baptiſmi e
maledicere: benedicat. Qui ſolebat periura feſtinauit: vt lauaret᷑ a peccatis ꝗ̊ in domo iu .
re:etiã a iuramẽto abſtineat.Qui conſueue patris ſui cõtraxerat. Dheniq; ſtatim viſcera ndi
rat detrahere:ſemꝑ qð bonum eſt loqui ſtu/ milericoꝛdię accipere meruit:⁊ collegit mox i
deat.Qui erat ſuꝑbus:ſit hũilis.Et hoc oꝛ ſen a parentibus ſuis ꝓiectum in flumine. 4 iur
dine ſemꝑ cõtrarijs ſtudeamus ſanare con- Aoyſes ergo a matre ſua ꝓijcitur: ⁊ a pha/ . 4
traria:vt deſtructis vitijs: virtutes feſtine/ raonis filia inuenit᷑ atq; colligit᷑: et chꝛiſtus u
mus inſtruere: Et hoc oꝛdine qui ſuntĩ ſini dñs a ſynagoga de qua natus eſt repudiat᷑: eunn
ſtra:trãſire conent᷑ ad dexterã: vt ante tribu ⁊ab eccleſia inuenit᷑ atq; ſuſcipit᷑. Poſtq; au B is dbi
nal ęterni iudicis quicũq; talis eſſe voluerit tem creuit moyſes: abijt ĩ regionem longin/Exo. .· Bhm
Abi.S. audire mereatur:Euge ſerue bone ⁊ fidelis: quã:⁊ accepit ęthiopiſſam vxoꝛẽ.Agnoſcite incg
intra in gaudiũ domini tui: ad qð vos do/ fratres hoc non paruũ eſſe myſteriũ.Ethio/⸗ ðð neth⸗
minus ꝑducere dignet᷑: cui eſt honoꝛ cũ pa/ piſſa illa ex gentibꝰ erat: qua beatꝰmorſe d
tre ⁊ ſpũſancto in ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ. duxit vxoꝛẽ: qꝛ et chꝛiſtus ex gentibꝰ ſibi ſo/ nqgutg
ciaturus erat eccleſiã. MRoyſes dereliqᷣt po/ Cignpe
.- Atẽ eo dẽ die Sermones de Epi ⸗ pulũ ſuũ in longinquis regionibus ⁊ ęthio/ n en
ola ⁊ euangelio eiuſdem diei:ha/ piſeę cõiungit᷑: ⁊ chꝛiſtus derelicto lo iudę Kunent.
hent᷑ infra Dnica ſexta poſt octauas oꝛũ de extremis regionibꝰ eccleſię ſociat᷑: illi N.
feſti Trinitatis: Et inter ſermones vtiq; quę dicit in pſalmis: A ſinibꝰ terrę ad Ns. 60.· unggppn
ad fratres in heremo.xxxij. te clamaui.Audi ex ꝑſona eccleſię:ĩ canticis ſollen
— canticoꝛũ. Ait eccleſia: Higra ſum et ſoꝛmo- ant.. Liuhh
¶ Feria tertia poſt tertiãs dominicã ſa. Quid eſt: Nigra ſuʒ ⁊ foꝛmoſa: niſi nigra nellift
Sermo in qdrageſima:De natiuitate Moy ꝑ naturã:foꝛmoſa ꝑ gratiã? Nigra oꝛiginali tpopli
LxXxxvVI. ſi ⁊ rubo:Hermo 1I1 peccato: foꝛmoſa baptiſmi ſacramento: Dũ . topenae
Hlectione diuina frẽs chariſſimi:qᷓ dergo paſceret moyſes oues ſoceri ſuii deſer/ Aſenit
4 nobis recitata eſt audiuimꝰ: ꝙ poſr to: apparuit ei dñs in rubo: et dixit moyſes: clliani,
Exo. 2.ea q; ſanctꝰ moyſes natus eſt ꝓpter Vadam ⁊ videbo quare rubus ardet:⁊ non Exo · nſtun
metũ pharaonis miſſus ſit in fiſcellã ſcirpe, conſumit᷑ Et appꝛopinquanti dixit dñs: NHe utipen
⁊ ꝓiectus in carectũ fluminis.Si diligenter appꝛopinques huc: ſed ſolue coꝛrigiã calcia/ ocae
attendimus fratres chariſſimi: ſicut beatũ mẽti tui:qꝛ locus in quo ſtas terra ſancta ẽ. Ploſen
iſaac ⁊ iacob ⁊ ioſeph:ita moyſen typũ chꝛi / Rubus ille genus eſt ſpinarũ. Ardebat em̃ urut
ſti ᷣtuliſſe cognoſcimus. Deniq; cõſiderate er non conſumebat᷑. In rubo ſigniſicata eſt Uunntefii
diligẽtius:⁊ videbitis quãta in illo ſint ſisu ſynagoga iudęoꝝ. Multo em̃ tempoꝛei eis akeſucte
rata myſteria. Moyſes a muliere iudęa na/ feruoꝛ ⁊ flamma ſanctiſpũs fuit:⁊ tamen ita nisnann
ſcitur:et pharaonis ſilię adoptat᷑. Filia em̃ ↄtra dei gratiã rebelles ſemꝑ ſpũiſancto re⸗/ rl
pharaonis eccleſiã figurauit: quę exierat de ſtiterunt: vt eoꝝ peccata vel ſacrilegia igne Meinf

.
.* . . .

e Ber. LXXXVII. Feria tertia p' tertiã do.ĩ. x. Ber. II

turgd
aeok:
Ci

onninus

Msili NI

diaboli
eqicus
Mnonis
üibabue

Auc ⸗ R⸗

indoni
eri. Et
lernhio
admonen
ere. bet
vatrisi
baptüini
lindomo
n wſeer
egtno⸗
fummne.
napha⸗
tcheiſtus
cyuduit:

Poſtian
mlongin⸗ey⸗

Rgnoſete
i. Ethio⸗
Pnoſſes
bbeſtbiſo⸗
elictpo⸗
1s1ghio⸗
ploiuce
ſocakell

illnig⸗
10igul
ento⸗
ſuiideſen
unoſies
etanon
tofsrhe
igälin
raſanant.
debaten
nfanc
porich
tament
landoſ⸗

llcono

rlene 1 e
nicantis
atſonno

ſanctiſpũs cõſumi non poſſent. DNixit autẽ
Exo.ʒ. dominus ad moyſen: Veni et mittam te in
ggyptum.Et reſpõdens moyſes dixit: Do/
mine non ſum eruditus:⁊ tardus ſum ad lo
quẽdum.Et ait illi dominus:Ego aperiam
os tuſũ:⁊ inſtruã te quę opoꝛtet te loqui. Be
ati ſunt quoꝝ os dominus aperit vt loquã/

tur. Omnibus em̃ qui ꝓ veritate: pꝛo iuſti /

cia:pꝛo caſtitate:pꝛo humilitate:pꝛo miſeri/
coꝛdia loquunt᷑:ſine vlla dubitatiõe os illo/
rum nõ aperit niſi dominꝰ: Sicut ecõtrario
qui de luxuria: de auaricia: de ſuperbia: de
rapinis: de ſcurrilitate vel nequicia aſſidue
loquũt᷑: quis illoꝝ os aperiat nõ opus ẽ di/
cere:poteſt hoc vnuſquiſq; ſine vlla difficul
tate cognoſcere. Et ideo fratres chariſſimi
auxiliãte domino bona iugiter cogitemus:
vt os noſtrũ non crudelis aduerſariꝰſed deꝰ
Zudj.oõ. pius aperiat. Ex abundantia em̃ coꝛdis os
loquit᷑. Unuſquiſq; noſtrũ cuius ſſentiam
ſuſceperit in coꝛde:ipſius verba ꝓferre con/⸗
ſueuit ex oꝛe. Noſtrũ aũt coꝛ aperiat᷑ chꝛiſto
et claudat᷑ diabolo:vt ĩ nobis impleat᷑ illud
Aenit. 16, gqð de domino et populo ſancto ſcriptũ eſt:
2. Corj. 6. Et habitabo inquit in eis: et inambulabo.

Job.iꝗ. Et iterum: Ego ⁊ pater veniemus:⁊ mãſio/

nem apud eum faciemus. Qui ſemꝑ qð iu/
ſtum eſt loquit᷑ ⁊ deus in illo habitat et ipſe
Exo. 4. in deo.Dixit ̊ dominus ad moyſen: Quid
eſt inquit quod in manu geſtas: Et ille ait:
Virga. Pꝛoijce inquit eam in terrã.Auam
cum ꝓieciſſet: verſa eſt in ſerpentẽ:ita vt fu/
geret moyſes. Virga illa fratres chariſſimi
crucis myſteriũ ſferebat. Sicut enim ꝑ vir

gam ęgyptus decem plagis ꝑcutitur: ita et

per crucem totus mũdus humiliat᷑ ⁊ vincit᷑.
Et ſicut pharao ⁊ populꝰ eius ꝑ virge ſacra/

mentũ affligitur vt ad ſeruiendũ deo dimit

tat populũ iudęoꝛum:ita diabolus ⁊ angeli
eius ꝑ crucis myſteriũ fatigant᷑ ⁊ pᷣmunt᷑ vt
a dei ſeruitio reuocare nõ poſſint populum
Abi.sS. chꝛiſtianũ. &Æ autẽ miſit moyſes manũ ſuã
in ſinum ſuũ et ꝓtulit eam lepꝛoſam:⁊ iterũ
miſit ⁊ pꝛotulit ſanam⁊ carni reliquę ſimilẽ:
non ocioſe debemus accipere. In manu illa
typus ſynagoge vel eccleſię gerebat᷑. Sicut
pꝛioꝛ fuit populꝰ iudęoꝛũ: poſterioꝛ gentiũ:
ita ante fuit ſynagoga qᷓ; eccleſia. Sed quia
eccleſia eligit᷑ et ſynagoga repudiat᷑:ideo in
pᷣmis manus moyſi lepꝛoſa efficit᷑:et poſtea
carni reliquę ſimilis reddit᷑: ac ſic ſynagoga
ꝓpter inſidelitatẽ lepꝛoſa relinquit᷑:eccleſia

9.
R

Movpſes:lex itelligit᷑ ꝗᷣ data ẽ huic mũdo vt

quaſi manus ſana ad omne opus apta peli /
git᷑. Leuauit & moyſes ſephoꝛã vxoꝛẽ ſuã:et E
veniebat in ęgyptũ.Et aſtitit dñs cõtra eũ: Exo.4.
⁊ volebat occidere eum. Foꝛſitan i hoc loco
poſſumus intelligere ꝙ diſplicuerit deo:q̃re
moyſes tanta mirabilia facturus:vxoꝛis im
pedimentũ ſecũ ducere vellet i egyptũ. Vñ
dat intelligi ꝙ ex illo loco remiſerit vxoem
ſuam ad ſocerũ ſuũ.Nã intantũ ſine illa de⸗
ſcendit in ęgyptũ:vt poſtea iã in heremo cõ
ſtituto moyſi ipſã vxoꝛẽ ſuã:ſicut legimꝰ:ie/ Exo.18.
thꝛo cognatus ſuus adduxerit.& aũt ga Exo.4.
ꝓiecta in terrã verſa eſt in ſerpentẽ:qͥd ſigni
ſicet videamꝰ.Serpens ꝓ ſapiẽtia reputat᷑:
ſicut dominus in euãgelio: Eſtote inqͥt pꝛu Matthᷣ. 1o.
dentes ſicut ſerpẽtes. Virgã crucẽ diimus
figuraſſe. Crux & ꝗᷓ infidelibus ſtulticia eſſe 1. Corj.r.
credit᷑: ſicut dicit apłus: gentibus ſtulticia:
poſtea q; in terrã miſſa eſt:id eſt ad paſſionẽ
dñi ſparata: verſa eſt in ſerpentẽ: hoc eſt in
ſapientiã. Et ĩ tantã ſapientiã ꝗq omnẽ mũ/
di iſtiꝰ ſapientiã deuoꝛaret. Deniq; oẽs ſer/ Exo.⁊.
pentes quos magi incantationibus ſuis fe-
cerant deglutiuit. Per virgã & egyptus fla⸗
gellat᷑:⁊ ꝑ crucẽ mũdus vincit᷑: ⁊ diabolꝰ ſu/
perat᷑.Oꝛemus ergo frẽs chariſſimi vt ⁊ no-
bis chꝛiſtus dñs ꝓ ſua pietate cõcedat mun
di huiꝰ cõcupiſcentiã vincere: et de diabolo
et angelis eiꝰ ante tribunal ſuũ fęlicẽ victo/
riã repoꝛtare:cui honoꝛ eſt ⁊ imperiũ in ſęcu

la ſeculoꝛũ: Amen.
¶ In eadem feria:de decem plagis Sermo
ggyptioꝛũ:Sermo II LXXXVII.
5 Oyſes ad ęgyptũ veniens frẽs cha/A

riſſimi:defert ⁊ virgaʒ:qua caſtigat
verberat ęgyptum decem plagis: Exo. 7.
eũ decẽ plagis:id eſt decẽ mãdatis ꝗᷓ in de/
calogo cõtinent᷑ coꝛripiat ⁊ emẽdet. & aüt
lex moyſes intelligi poſſit: dñs in euãgelio
dixit:habẽt moyſen et ꝓphetas:id eſt legẽ Zud.i.
ꝓphetas. Virga vᷣo ꝑ qua ęgyptus ſubij/
ci᷑ ⁊ pharao ſuperat᷑: crucis chꝛiſti imaginẽ
ſᷣferebat:ꝑ quã mũdus hic vincit᷑:⁊ pᷣnceps
huiꝰ mũdi cum pᷣncipatibus ⁊ poteſtatibus
triumphat᷑. & autẽ virga ꝓijcitur ⁊ fit dꝛa/ Exo.7.
co vel ſerpens ⁊ deuoꝛat ęgyptioꝝ ſerpẽtes:
Serpens ꝓ ſapiẽtia ponit᷑: ſicut ſcriptũ eſt:
Eſtote pꝛudẽtes ſicut ſerpẽtes. Idcirco vir/ Mattb. ic.
ga moyſi:id eſt crux chꝛiſti poſtea qᷓ; ad tras

deſcendit: id eſt poſtea qᷓ; ad credulitatem ⁊

1 4

fidem hominũ venit:cõuerſa eſt i ſapientiã:
⁊ in tantã ſapientiã quę omnẽ ęgyptioꝛũ:id
B eſt huiꝰ mundi ſapientiã deuoꝛaret.Qð vᷣo
Exo.⁊. aquę fluminis vertunt᷑ in ſanguinẽ:ſatis cõ

ueniẽter aptat᷑: vt fluuius cui hebꝛeoꝝ par/

uulos crudeli nece tradiderant: auctoꝛibus
ſceleris poculũ ſanguinis redderet:⁊ cruoꝛẽ
polluti gurgitis quẽ parricidali cęde macu/
Exo.S. lauerãt: potãdo ſentirẽt. Secũda vᷣo plaga
in qua inducunt᷑ ranę:indicari figuralit arbi
troꝛ carmina poetarũ:qui inani quadã ⁊ in/
flata modulatione velut ranarũ ſonis ⁊ can
tibus ſiles mũdo huic deceptionis fabulas
intulerũt. Ad nihil em̃ animal illudvtile eſt:
niſi qð ſonũ vocis impꝛobis et impoꝛtunis
Abi.s. clamoꝛibꝰreddit. Poſt hoc ſcynifes ꝓducun
tur. Hoc animal pennis quidẽ ſuſpendit᷑ ꝑ.
gera volitans: ſed adeo ſubtile eſt? minutũ
vt oculi viſũ niſi acute cernẽtis eludat.Coꝛ/
pus tñ cũ inſederit acerbiſſimo terebꝛat ſti
mulo:ita vt quẽ volantẽ qͥs videre non va/
let:ſentiat ſtimulantẽ.hoc &̊ animalis genꝰ
digniſſime arti philoſophię vel hereticoꝛũ
calliditati poterit cõparari: quę minutis et
ſubtilibꝰ verboꝝ ſtimulis animas terebꝛat:

⁊ tanta calliditate circũuenit vt decept qͥſq;

Cunec videat nec itelligat vnde decipit᷑. Quar
Exo.S. to quoq; in loco cynomia:id eſt muſca cani/
14. de Ciuita/ na inducit᷑:quę cynicoꝝ ſectę merito compa
te dei c⁊z.20 .„1 ris . 1
rat᷑:qui ad reliquas deceptiõis ſuę impꝛobi⸗/
tates:etiã voluptatẽ ⁊ libidinẽ ſummũ pᷣdi/
cant bonum. Am̃ igit᷑ ꝑ hec ſingula pᷣus de⸗/
ceptus eſt mũdus: adueniẽs ſermo ⁊ lex dei
huiuſcemodi eũ coꝛreptiõibus arguit: vt ex
qualitate pęnarũ qualitates ꝓpꝛij agnoſcat
Exo.9. erroꝛis.Quito in loco animaliũ nece vel pe/
cudũ ęgyptꝰ verberat᷑. Vęcoꝛdia in hoc ar/

guit᷑ ſtulticiaq; moꝛtaliũ: qui tanqᷓ; irratio/
nabilia pecoꝛa cultũ ⁊ vocabulũ dei impoſu

erũt figuris:nõ ſolum hominũ ſed ⁊ pecoꝝ.
Vngde iuſto iudicio factũ eſt:vt in qͥbus cul/
tũ credebãt ineſſe diuinũ: in his viderẽt mi/
Abi.S. ſeranda ſuplicia. Vulnera poſt hec ⁊ veſicę
cũ feruoꝛe ſexto in verbere ꝓducunt᷑:⁊ videt᷑
mihi ꝙ in vlceribꝰ arguat᷑ doloſa ⁊ pꝛurulẽ⸗
ta malicia: ĩ veſicis tumẽs ⁊ inflata ſuꝑbia:
in feruoꝛe irę ac furoꝛis inſania.hucuſq; per
eerroꝛũ ſuoꝛum figuras mundo ſupplicia tem
Exo.9.perant᷑. Poſt hęc vᷣo verbera veniunt de ſu/
pernis voces et tonitrua:et grando et ignis
diſcurrens in grandine. Videte temperamẽ
tum diuinę coꝛreptionis. Non cum ſilentio

los peccatoꝛũ quos debeat ignis ille depa/

Ad vltimũ: pꝛimogenitoꝛũ infertur inte
tus. Pꝛimogenita ęgyptioꝛũ non incogriue

verberat:ſed dat voces ⁊ doctrinam cclitus
mittit: per quã poſſit culpbam ſuam mũdus
caſtigatus agnoſcere. Dat et grandinẽ:per
quam tenera adhuc vaſtent᷑ naſcẽtia vitio⸗/
rum. Dat ⁊ ignem ſciens eſſe ſpinas ⁊ tribu/

ſcere. De quo dicit dominꝰ: Ignẽ veni mit/ Zud.i2.
tere in terram. Per hunc enim incentiua vo
luptatis ⁊ libidinis cõſumunt᷑. autẽ locu Exo.io.
ſtarũ octauo in loco fit mẽtio: puto per hoc
genus plagę aut detrahentis aut ſemꝑ a ſe
diſcoꝛdaatis humani generis incõſtantiam

deſignari. Locuſta em̃ cum regem nõ habe/ Pꝛouer. 90.

at: ſicut ſcriptura dicit: vna acie oꝛdinatum
ducit exercitũ.homines vo cum rationabi/
les a deo facti ſint: neq; ſemetipſos regere
potuerunt: neq; dei regis patiẽter modera/

mina ꝑtulerunt. Mona plaga tenebꝛę ſunt: E

vt mentis eoꝛum cęcitas arguat᷑: vt intelli/ Exo.ꝛ0.
gant diuinę diſpenſationis ⁊ ꝓuidentiꝑ ob/
ſcuriſſimas eſſe rationes. Poſuit em̃ deus: Es. 17.
ſicut pſalmiſta dicit: tenebꝛas latibulũ ſuũ.
Quę ſuꝑbi audacter et temere ꝑſcrutari cu/

pientes: et alia ex alijs aſſerentes:in craſſas

7 palpabiles erroꝛũ deuoluti ſunt tenebꝛes.
ũ infertur interi/- Exo. 12.

pꝛincipatus ⁊ poteſtates mũdi huius:id eſt
diabolus ⁊ angeli eius intelligunt᷑: quos in
aduentu ſuo chꝛiſtus deſtruxiſſe dicit᷑: id eſt
captiuos duxiſſe:⁊ triumphaſſe in ligno cru
cis ſuę. Poſſumus pꝛimogenita ęgyptioꝛů
accipere etiã omnes hęreticoꝛũ auctoꝛes:et
inuentoꝛes falſarum quę in hoc mundo ſüt
religionũ:quas chꝛiſti veritas cũ ſuis extin/
guit auctoꝛibꝰ. Et vt hec queę dicta ſunt: te/⸗ F

nacius veſtrę memoꝛię inhęreant: ⁊ ea velut Recepiiulati

munda animalia: in oꝛe coꝛdis reuoluere:et
ſpiritaliter ruminare poſſitis: bꝛeuiter reca/
pitulationẽ facimus. & enim in pᷣma pla Exo. 7.
ga:aquę cõuertunt᷑ in ſanguinẽ: ſigniſicant᷑
doctrinę philoſophoꝛũ:que paruulos ſenſu
decipiunt. &â& vo in ſecũda plaga: multitu/ Exe..
do ranarũ:intelligunt᷑ in eis carmina poeta
rum:quę nullis vnq; pꝛodeſſe potuerũt. In abi.
tertia plaga ſcynifes:id eſt muſcę minutiſi-⸗
mę pꝛoducunt᷑: grauiſſimo ſtimulo coꝛpoꝛa
cõpungentes:⁊ ĩ eis philoſophię artis aſtu/
tia:⁊ infglicium hęreticoꝛũ venena vel com/

ga:muſca canina induci?᷑: ⁊ cynicoꝛũ doctri⸗
nę merito comparat᷑:qui inter reliqua mala

crog biuint

cmn

menta ſubtiliſſima deſignant᷑. QAuarta pla/ gxo.s.

gerl'

Hhelbidin
locont
5 on
s. Nſen
.
fanel

doſe⸗
Gietun
busett
ingean
as:!
lbiaine
cn Alun
l 3
ſuperbe
iuute
ℳ1 Degn
gens

6elo ſhen

pergu⸗a
dn. Hean
AAuibus
lapece
chrlcon
ptilni
piobzn
loteng
ſctag
(piain
Gusty
ninone
fuman
ſo

Cod

ues Dar

run
eg de
ſidee
nnoi⸗

Ge

hg Ciptn
Snoch

e

runciin
ſuan W
Gancinige
nſäuntn
Dunastni
noln
n nun .“R
Qmͤan he
nn Abee⸗
tſendeſe
ne üinn
ggennödenohr
Weondinnnn
unnandnrdi
enphos egen
nünnin
nenedre iun
nake tinncl’len
guidenneoh
lureideln e
lubliſii
utnnan
Nes naalus
ſunttenenus.
nſenur inen,en
inonincige

ibaiustakdd

uni. o⸗ 4
ſedich üich
ſenlignocn 8
ien oyron
zaucorese
venet nuncoli⸗
cüſistn

nuſu 1

air 4
heuten
r n
eſ⸗
. umlin .
nnnun
Hotueril)
ſee minut ii
Guio copen
hieont nod

N

LXXXVIII.

22 Dessnene N)hee wde ajpejN*, 7

Ser.LxxxXVIII. Feria. Ii. py tertiã do.ĩ. xL. SD

Exo. 9. libidinem ſummũ ſdicant bonum. Quinto
loco animalia occidunt᷑: et ſignificat᷑ in hoc
vęcoꝛdia vel ſtulticia hominũ. Sexto loco
Abi.v. vlcera:puſtulę ⁊ veſicę cum feruoꝛe mittun/
tur. In vlceribus arguit᷑ doloſa ⁊ pꝛurulen/
ta malicia: in veſicis tumens et inflata ſuꝑ/
Exo.9. bia:in feruoꝛe irę ac furoꝛis inſania. Poſtea
vo ſeptimo loco: tonitrua et voces de cęlo

non ſolum laicis ſed etiam aliquibus cleri-
cis ſolet ſcrupulum generare. Dicunt enim
aliqui inter ſe: Cur enim iniquitas illa pha/

raoni imputat᷑: cum dominus coꝛ illius ob/

mittunt᷑ ſimul ⁊ grando vel ignis. In voci /
bus et tonitruis agnoſcit᷑ doctrina cęleſtis:

in grandine diſciplina quã accipiunt pecca/
toꝛes: in igne gratia ſanctiſpiritꝰ per quam
libidinum voluptates et peccatoꝛũ tribuli/
Exo.vo. conſumunt᷑.Octaua plaga: locuſtę introdu
cunt᷑. Animal dente noxiũ:⁊ ſigniſicat᷑ ĩ eis
ſuperbia hominũ malignoꝝ:qui ſe inuicem
falſis teſtimonijs:⁊ ꝓditionibus ꝑſequunt᷑.
Gał.S. De quibꝰ apoſtolus dicit: Si inuicem moꝛ/
detis ⁊ comeditis:videte ne ab inuicem con
Exo.io. ſumamini. Nona plaga tenebꝛę inducunt᷑:
per quas cęcitas mentis vel coꝛdis arguit᷑.
Exo. ꝛ⁊. Decima plaga:pꝛimogenita percutiunt᷑: in
quibus aut ſpiritales nequicię:aut oꝛigina⸗
lia peccata intelligi poſſunt: : quę veniente
chꝛiſto per myſterium crucis et gratiam ba/

/deli

ptiſmi deleri vel extingui manitfeſtiſſime cõ

pꝛobant᷑.hec ergo fratres chariſſimi:quę il/
lo tempoꝛe per figuras ⁊ imagines legimus
facta: gaudeamus et gratias deo agamus:
quia in nobis per eius miſericoꝛdiã et ſenti⸗/
mus ⁊ videmus eſſe co mpleta:regnante do
mino noſtro ieſu chꝛiſto:cui ẽ honoꝛ ⁊ im pe⸗
rium cum patre et ſpirituſancto: ber omnia
ſecuta ſculoꝛu: Amen.

NSem m eodem die Homelię de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
Hatth. 18. Matthęum: Si peccauerit in te fra
ter tuus ⁊c·que habent᷑ inter ſermo
nes de Uerbis domini.xv. et. xvj.
Et de aegionibus euangelioꝛũ:li

(Weria eria quarta poſttertiã domini⸗
cam in quadrageſima: De eo quod
Exo. 9. rintun⸗ eſt: Indurauit dominus
Sermo coꝛ Dharaonis:Serme 1

Votiens lectio illa recitatur fratres
chariſſimi:in qua frequẽter audimꝰ
coꝛ Pharaonis dominũ induraſſe:

na potentia: ſed diuina patientia credenda
eſt obduraſſe. Deniq; quotiẽs eum dei pla/

duraſſe referatur? Et quia de hac re immun/
diſſimi manichęi ſacrilego furoꝛe ſcripturaʒ
veteris teſtamenti repꝛehendere ſolent: Ro
go vos fratres chariſſimi diligenter atten
dite: quia etſi non quãtum debemus: certe
vel quãtum poſſumus bꝛeuiter volumꝰ cha
ritati veſtre ſuggerere qualiter obduratio/
nem illam debeatis accipere. Pꝛimo hoc ſi⸗/

eliter ⁊ firmiter credat dilectio veſtra: quia

(nunch pꝛius deus deſerit hominẽ:niſi pꝛius

ab homine deſeratur. Cum enim ⁊ ſemel et
ſecundo ⁊ tertio vnuſquiſq; g grauia peccata
cõmiſerit: expectat tamẽ illum deus: ſicut ꝑ

ꝓphetam dicit: vt conuertat᷑ et viuat. Cum Eʒech. 33.

vo in peccatis ſuis cęperit ꝑmanere:de mul
titudine peccatoꝛum naſcitur deſperatio: ex
deſperatione obduratio generat᷑.Dum ho/⸗

mises negligẽtes in pꝛimis deſt piciunt pec pec/

cata ſua quia parua ſunt: creſcentibus mi⸗
nutis peccatis addunt᷑ etiã crimia:et cumu/⸗

lum faciunt ⁊ demergunt. Quod cum factũ

fuerit:implet᷑ hoc quod ſcriptum eſt: Necca Pꝛouer. 18.

toꝛ cum venerit in ꝓfundum maloꝛũ cõtem

nit. De talibus ⁊ apoſtolus dicit: Ignoꝛas Ro. 2.
ꝙ patientia dei ad pęnitentiam te aaducit-
Tu autẽ ſᷣm duriciam coꝛdis tui ⁊ coꝛ impe2-,p⸗
nitẽs:theſaurizas tibi iram in die irę. Et de

tali obduratione etiã alibi legimus: Equus Ecẽi.50.
indomitus euadit durus: et filius remiſſus

euadit pſᷣceps. Et iterum de coꝛrigendo ſilio
ſcriptura loquit᷑. Vnde ait: Lũde latera ſilij Abi.s.
tui dum infans eſt:ne induret ⁊ non conſen/
tiat tibi. Iſta enim teſtimonia ſcripturaruz
ideo charitati veſtrę inſinuare volui: vt iĩtel/
gatis quia et obduratio nõ dei potentia cõ/
pellente perſicit᷑:ſed dei remiſſione vl indui /
gentia generat᷑: ac ſic pharaonem non diui⸗/

ga percuſſit:afflictus pęnituit. At vbi ei re-
miſſio diuina indulgentiã dedit: iterum ſe

in ſuperbiã elatus erexit. Hoc ergo diffini/

tiſſime credite fratres ⁊ hoc intelligite: quia
quotiẽs dñs dixit:Ego indurabo coꝛ phara
onis:nõ aliud intelligi voluit: niſi ego inqᷣt

ſuſpendo plagas! meas ⁊ flagella:vnde eũ ꝑ

indulgentiã meã ↄtra me obdurari ꝑmitto.

Seg foꝛte aliquis dicat: Quare illum deus -—

1 5

BGancti dcluguſtini de tempoꝛe

parcendo indurari fecerit: et quare flagella
remouerit? hoc loco ſecurus ego reſpõdeo.
Ideo deus totiens flagella remouit:qꝛ pha
rao pꝛo ingenti cumulo peccatoꝛum ſuoꝛum
nõ tanq; filius ad emẽdationẽ meruit coꝛri⸗/
pi:ſed tanqᷓ; hoſtis ꝑmiſſus ẽ indurari. Tan
tę em̃ illiꝰ iniqͥᷣtates ſᷣceſſerũt:⁊ deũ totiens
ſacrilego auſu cõtempſerũt:vt in illo imple/
Nöz. 2u. ret᷑ qð de talibꝰ ſpũſſanctꝰ dixit: In laboꝛe
hominũ nõ ſunt: ⁊ cũ hominibꝰ nõ flagella/
bunt᷑: Ideo tenuit eos ſuꝑbia:operti ſũt ini
qtate et impietate ſua: Pꝛodijt q̃ſi ex adipe
iniqᷣtas eoꝛũ.Ecce qualit᷑ obdurat᷑:qͥ ad coꝛ/

— —

cantico conſueuimus pſallere:Deus fldelis Deut.ʒ2.
in quo nõ eſt iniqᷣtas. Vnde ſicut iã ſupzuus
ſuggeſſi de pharaone:hoc ſine aliqua dubi/
tatione credamus:ꝙ eum nõ tam dei poten
tia qᷓ; dei patientia fecerit obdurari.Quam
rem etiã ipſo cõfitente euidẽter agnoſcimꝰ.
Sic em̃ ipſe cum caſtigaret᷑ iuſticia cõpellen
te ꝓfeſſus eſt: Dſis iuſtus: ego autẽ ⁊ pplus Exe.9.
meus impij. Qua ergo cõſcientia chꝛiſtian* F
deũ iniuſtũ eſſe ↄquerit᷑: Mam ⁊ intantũ nõ
eum deus irreuocabiliter obdurauit vt poſt
decẽ plagas populũ dei nõ ſolũ dimitteret:
ſed etiã exire cõpelleret.Qð em̃ decẽ plagis

rectionẽ caſtigari a dño non meret᷑.De illis X. ꝑcuſſus feciſſe legit᷑: poſt pᷣmã caſtigatõʒ im

aũt qͥs indurari dei miſcðia nõ ꝑmittit: ſcri/
eb.i2. ptũ eſt: Flagellat deus omnẽ filiũ quẽ reci/
Apoci.ʒ. pit.Et iterũ:Ego quos amo:arguo et caſti/
Pꝛouer.ʒ. go.Et iterum:Quẽ em̃ diligit dñs coꝛripit.
De hac obduratiõe etiam ꝓpheta ex ꝑſona
Eſa.oʒ. plłi ad dñm clamat dicẽs: Induraſti coꝛ no/
ſtrũ ne timeremꝰte.Qð vtiq; nõ ẽ aliud:niſi
deſeruiſti coꝛ noſtrũ:ne cõuerteremur ad te.
Quã rẽ multis ſcedentibꝰſacrilegijs in ꝓlo
iudęoꝝ impletã eſſe cognouimꝰ. Nemo g cũ
paganis aut manicheis dei iuſticiã rephen⸗
dere aut culpare pſumat: ſed certiſſime cre/
dat ꝙ pharaonẽ nõ dei violentia:ſed ꝓpꝛia
iniqͥᷣtas et indomabilis ſuꝑbia ↄtra dei pce/
D pta totiẽs fecerit obdurari.Quid eſt autẽ ꝙ

Exo. 4.et.7. dixit: Ego indurabo coꝛ eius: niſi cũ abfue/

rit gr̃a mea:obduret illũ neqͥcia ſua?:Et vt G̊
S Auideti poſſit agnoſci: aliquã ſilłitudinẽ de
lus viſibilibꝰcharitati veſtre ꝓponimus.
Sic em̃ quotiẽs nimio frigoꝛe aqua cõſtrin/
git᷑:ſolis caloꝛe ſuꝑueniẽte reſoluit᷑:et diſce/⸗
dente eodem ſole iterũ obdurat᷑: ita nimirũ
Matthᷣ.ꝛ 4·. peccatoꝝ frigoꝛe refrigeſcit charitas multo/
rũ:et velut glacies obdurant᷑:et cũ eis iterũ
caloꝛ diuinę miſcðię ſuꝑuenerit reſoluunt᷑:
NPs.18. Ille vtiq; caloꝛ de quo ſcriptũ eſt: Nec eſt qꝗᷣ
ſe abſcõdat a caloꝛe eius. Qð etiã erga pha
raonẽ impletũ eſſe cognoſcimꝰ: a qͥ quotiẽs
flagella remota ſunt:ↄtra deũ ſe obduratus
erexit:quotiens vero afflictus eſt humiliter

S

plere potuiſſe cognoſcit᷑. Quã rẽ etiaʒ cira
vernaculos noſtros exercere ↄſueuimus:qͥs
nimis delicate aut ſatis remiſſe nutrimus:
vel quibus frequẽter peccantibus indulge/
mus.Cum em̃ peioꝛes de ipſa remiſſiõe red
dunt᷑:ſolemꝰex his expꝛobꝛãtes dicere:Ego
te talẽ feci: ego tibi parcendo ꝓteruiã tuam
negligẽtiãq; nutriui. Et hęc nõ dicimꝰ ꝙ ex
volũtate nr̃a ĩ tantã ſint ſuꝑbiã deuoluti:ᷣ
qꝛ magis de bonitate vel indulgẽtia noſtra
fuerint obdurati. Ita ⁊ deꝰ de pharaone fe⸗
ciſſe dinoſcit᷑:dum ab illo ꝓ ineffabili boni/
tate plagas ſuſpẽdit: ille obdurato coꝛde cõ
tra deũ ſuꝑbus erigit᷑. Ego vobis frẽs cha/
riſſimi hęc ſuggerẽdo quaſi indicula quędã
directa ⁊ obſcura inſinuare curaui: Vos vᷣo
ſi pio et fideli aio ſicut conſueſtis ſcripturę
diuinę ſacramẽta ꝑcipitis: dño donãte ple/
nius qͥd rei veritas habeat cognoſcitl. Nos
vo fratres chariſſimi qui in veritate agno⸗
ſcimus:ꝙ ex multitudine peccatoꝝ deſpera/
tio naſcit᷑: ⁊ ex deſperatiõe obduratio gene-/

rat᷑:ſᷣm illud qð ſupꝛa dictũ eſt: Peccatoꝛ cũ Nꝛouer.iS.

venerit ĩi ꝓfundũ maloꝝ cõtemnit:quotiẽs
nobis aliqua peccata ſurrepſerint: ſine vlla
moꝛa medicamentũ elemoſynę vel pęniten/
tię feſtinemus animarũ noſtrarũ vulneribꝰ
ꝓuidere. Vtiliter enim malagmavel fibula
calidis adhuc vulneribus awonit᷑: ⁊ cito ad
ſanitatẽ vulnus reducit᷑: qð putreſcere lon/

E ſupplicauit.Quare aũt deꝰ nr̃ nõ oẽs ita mi⸗ga abuſione nõ ſinit᷑. Et ideo quotienſcũq;

ſericoꝛdit᷑ flagellat: vt nullũ ↄtra ſe obdura/
ri ꝑmittat: Aut illoꝛũ iniqͥtati qui obdurari
merent᷑ aſſcribendũ eſt:aut ad inſcrutabilia
dei iudicia referendũ:ꝗᷓ plerũq; ſunt occulta
nunq; tamẽ iniuſta. Hobis & ſufficiat pie et
Bo. 9. hũiliter credere illud qð aplus dixit: Nun/
juid iniqtas apud deũ: Abſit.Et illud qð i

delinquit᷑:peccata nr̃a iudices nos ſentiant
nõ patronos:accuſatoꝛes ſuos ⁊ nõ defenſo
res eſſe cognoſcant: ſᷣm illud qð ſcriptũ eſt:

Iniqᷣtatẽ meã ego agnoſco:et peccatũ meũ õ. ⸗o.

cõtra me eſt ſemꝑ.Tu agnoſce:⁊ deus igno⸗
ſcit.Nã quo pacto deꝰ dignet᷑ ignoſcere:qð
ĩſe homo dedignat᷑ agnoſcere: Quomodo

a⸗Pna⸗ νυυυααrαα ααα
AE

P Ga6 Vaιιω ααααα

„ 2
.

Sn

r

S.

eninſte
copoꝛ
melicn
aponen
ſbuser
oport
jiußo⸗
iuawpan

664 jebom

eleina
bogrehn
dponety
Columit
nobisſt
geniiu
auipuit

Nn⸗
locarent.
ſanſoꝛen.
deſgatan
plius pue
inhaturi
litereosg
pultosbel
kau
lbusinul
neretvine
npeſce

un pabeba⸗

Hentent
Wnnong
nboingt
gdiͤſe
Uneuteni

cGesllul

ſteſſte

4

cglän
fihncim
Pnpern

ihn bn ug

nuiguo
Meee
ores
mharyt
Genkef

.

imtimuntin

unnte

lädinine

eüdaiga e

äcaſtgnizn
Neunugte
hiflenumnes
ndasinclg⸗
ſatemiſient
tesdiegek
enänen
nödnger
diädenolof
ulgiraneſ

epbmnoneſ.

neftblidon
uratocollech
pobis fischt

ndicnla eekei.

maui Dosi

eſhs ſoinote.

jodoniep⸗
got Ho⸗
ventate 1000
ttondehen
bdunato ene

pcanmd *

mnircvonis
gun ſiten

Pendlogin

i munet
mnupſbui
mlkctont
unelcneen
laninſic
tnödeine

pecaan

eat
an

ℳ*²

enim ſi aliqua plaga aut aliquod vulnus in
coꝛpoꝛe noſtro ſuꝑuenerit: ſine aliqua moꝛa
medicamenta requirimus:et medicamenta
apponere feſtinamus:ita et in animę vulne/
ribus exercere debemus: ne foꝛte ſi plus de
coꝛpoꝛibuſ qᷓ; de animę ſalute ſolliciti ſumꝰ:
in iuſto iudicio ancillã dominę pꝛęferentes:
increpationẽ ꝓpheticam mereamur excipe/
Põ.48. re: hHomo inquit cum in honoꝛe eſſet nõ in/
tellexit:comparatus eſt iumentis inſipienti

bus:⁊ ſimilis factus eſt illis. Hoc em̃ nobis

opoꝛtet vt plus de animę q; de cohoꝛis in/

columitate cogitemus: ⁊ imaginẽ dei ita in
nobis ſtudeamus excolere:vt ante tribunal

ęterni iudicis ſine cõfuſione venire poſſimꝰ:
qui viuit ⁊ regnat in ſęcula ſeculoꝝ:Amẽ.
Sermo EUn eadem feria de Pharaone:
LXxXGN. Sermno II S
Gyptioꝛum turmę inter maritimos
W alienũ iter ingreſſę aqua vin/
Exo. 14 dice puniunt᷑: vt illos in dicionẽ re/
uocarent:qui deum habebãt ſpecialiter de/
fenſoꝛem. Quos in mediũ marini aluei ſinũ
deſꝑata traxit audacia: inanis furoꝛ iręg am/
plius ꝓuocabat inſania: confundẽtibus et
in naturã ſuam aquis redeuntibꝰvndis gra
uiter eos ꝑ diuerſa mox litus excepit:⁊ inſe⸗/
pultos beſtiarum paſtibus arena ſeruauit.
Elegerat deus moyſen qui pharaonẽ virtu/

compeſceret. Sed dicis: Quomodo poſſet
liberari admonitus: qui iam dei ſententia
Exo.A.et.7. trahebat᷑a Obdurabo inqͥt coꝛ pharaonis.

Sententiã pꝛotulit quã ſe facturũ pꝛomiſe/

rat:non quã iam feciſſe monſtrabat.Obdu/
rabo inqͥt:nõ obduro. Aliud ẽ facere: aliud
eſt qð iã feciſſe ꝓmittit᷑:nec tamẽ implet᷑:vt
B metu territi coꝛrigant᷑. Cõſumi hebꝛęos pſᷣce

Exo. I.et. . pit luto: latere: paleis denegatis: vt tandẽ
afflicti ſi bellũ cõtingeret ęgyptijs:nõ vale/

rẽt reſiſtere ciuitati.Leuant᷑ ̊ machinę vſq;
ad cęlũ:turres eminẽt:et aptiſſime cõſtruũt
fabꝛicã:mon qð deeſſent ędiſicia ciuitati:ſed
li perire ꝗqrebat:qui diuino fauoꝛe polle/
Exo.i. bat. Auget᷑ plus dũ opꝛimit᷑:⁊ dũ putat mi
nui quotidie creſcit. Plꝰ inſequit᷑ q̃ſi poſſet
vincere:quos diuina maieſtas pſdixerat eſſe
victoꝛes. Int᷑ hęc pᷣcepit vocari obſtetrices:
imꝑat vt hebꝛęarũ ſi nati eſſent maſculi ne/
carent᷑:⁊ ſexus inferioꝛ ſeruaret᷑. O ꝓdiga fu

tibus inuitaret: ſignis ⁊ magnalibus admo
ü neret:vindicta terreret: et territũ ſęueritate

ante pᷣncipiũ vitę ꝑiculũ cõcitat᷑. Cohibe ne/
farie hõ inſaniã tuã. Quos necdũ vides in/
ſequeris. Quid tã ſceleſtiꝰꝛnõdũ natos o cci
dis. Seruet oꝛdinẽ feritas tua:naſcant᷑ ante

quos punias. Pꝛęſtãt tñ partũ miſtrę:nolu Exo. 1.
erũt exercere ad ꝑniciẽ qð didicerãt ad ſalu⸗

tẽ:faciliꝰhebꝛęas mulieres qᷓ; ęgyptias pa/
rere dicẽtes: nec illis obſtetricũ miſteria ſũt
neceſſaria: quibꝰ deꝰ ꝓuenit ad aĩas liberã/

das.O magnũ hũanitatis ingeniũ:⁊ piiu ꝓ
ſalute mendaciũ. Lantũ timuerũt obſtetrix
ces deũ:vt ſcepta regis ↄtemnerẽt:⁊ mulie/
rũ ſacraria ↄſeruarẽt.Sed incredulꝰ pharao C

in alteꝝ ſe nocẽdi aditũ vertit:vt qð occulte
antea tẽptauerat in plis palã faceret:omnẽ
hebꝛeã maſculinã ꝓlẽ iuſſit occidi. Qð vbi
ad aures matrũ rumoꝛ aduexit: pulſatũ eſt
planctibꝰcęlũ:⁊ cũ ab ipſisvberibus auulſa
pꝛoles raperet᷑ ad moꝛteʒ: ſuccedebat doloꝛ
vincẽs parturiẽtis doloꝛẽ. Nulla tñ mat᷑ in/
fęlicioꝛ fuerat niſi ꝗͥ fęcũdioꝛ erat. Optabãt
tũ oẽs ſteriles eſſe q; feccundę parerẽt.Quid
impie inſanis? quid crudeliter ſęuis? Licet
plurimis inſontiũ moꝛtes acerbas inferaſ:⁊
animas miſeroꝛũ crudeliter cremes: tibi ne-
cis auget᷑ et pęnę nõ detrahit᷑ meritũ. Cum
em̃ paſſim paruuloꝛũ coꝛpuſcula deijcerent᷑
in flumine: moyſen manus excepit hũana:

quẽ ꝓ totius vindictę cauſa quęrebant.Hã gxo. 2.

cum pharaonis filia viridanti in ripa tremu
la poſceret fluenti lauacra: inuenit in loculo
quem pater non poſſet nutrire ſupplicio. Ad
quẽ educandũ in nutricẽ mater adducit᷑: ad
alendũ occaſio cõiunxit affectum:quẽ regis

diuiſerat metus. Nouũ miraculi genus fe

cit mĩicoꝛdię ſilia parricidę. Hã dũ paruu/
lu ſe eruat ignara: patrẽ decipit incauta. Di/
gnũ malicię eius ſceleris erat: vt filię ꝓuiſi-

one ꝑiret: qͥ genitrices indixerat parturire.

Cõpetens pꝛoceſſit diuina vindicta:vt ſuis
affectibꝰ puniret᷑:et moyſes ꝓ alijs exuẽdis

exueret᷑. A fluctibus deniq; myſtica lingua

moyſes nomen accepit:⁊ pharaonis necem
quam pᷣparauerat in nomiĩe:in flumine ma/
ris inuenit. hic operante virga per medios
fluctus ac ſi puluerulentos exhibet greſſus:
imperio ſuſpenſam ĩ altitudine montiũ eri/
git vndam:vt dei plebem redderet ſaluam.

Audiſtis nefariã crudeliſſimãq; vocẽ duriſſi D
mi pharaonis:maſcłos ĩ amnẽ ꝓijcite: femi Exo.r.

nas viuiſicate. Jubet hoſtis ĩ fumẽ ꝑuulos

o. i. XxL. Ber. II

roꝛis audacia: Hecdũ natis pęna mãdat᷑: et

SBancti Auguſtini de tempoꝛe

dꝛoſjci:iubet innocentes crudeli moꝛte neca
ri. Mõ ꝓhibet naſci:dũ natos decernit occi/
di. Quos em̃ necdũ viuere natura ↄceſſerat:
eos ſententia iã ſuſtinet ad pęnã. O noua ⁊
inaudita crudelitas. Ante iudiciũ celebꝛat᷑
q́; reus ipſe damnet᷑.Ante ſentẽtia ꝓfertur:
qᷓ; obnoxius ſentẽtię demõſtret᷑. Utiq; reoꝝ
mos eſt vt reatꝰ ſui ſententiã expectare ſole/

ant. HNec em̃ reus põt ante damnari:qᷓ; eius

culpa cęperit manifeſtari.hi vo nec rei nati
nec reatꝰ ſui ſentẽtię merito mãcipati. Ma/
ſcebant᷑ em̃ nõ vt vitę ſalutis ꝑciperent fru/
ctũ:ſed vt eſſet quos crudelitas ſęculo face/
ret luctũ. Hũc pᷣcipis:qð factum deberesvl/
ciſci. MHõ natoꝝ pietas:nõ parentũ doloꝛ te
flectit:qui int᷑ infantiũ moꝛtẽ parentũq; do/
loꝛẽ:ſeuitie tuę expleri ſententiã gaudes.O
parentũ vota crudelia:lęticia luctibꝰ imuta
ta. Ad facinus ꝓfuit:quicqͥd in eoꝝ felicita/
te ꝓceſſit. Gaudebat lętiſſimꝰ hoſtis: inter
madẽtes omniũ fletus.Quãte perierũt do⸗/
lentiũ pᷣces:quãtę incaſſũ effuſę ſunt lachꝛy/⸗
mę: quati gemitus vlulatuſq; multoꝛũ: cuʒ
parentes manibus natos exponi viderent:
qui ſimile nibhilominus mox facturi fuiſſent:
Suos iam caſus in alijs alij cernebant: alij
continentes filios ſuos cum iam celare non
poſſent exponebant: alij mox editos expo
ſuerũt:ne quanto retinerent tardius:tanto
emitterent crudelius.QAuanti ꝓ filijs opta/
uerũt moꝛi:quãti ſententiã cõtemnere volu
erũt tyꝛanni? Satiemus inquiũt eum:⁊ nr̃o
męroꝛe eius ſeuitiã repleamꝰ. Percutit᷑ ęgy/
ptus pᷣmogeniti affectu:vt ex ſeſe cognoſce/
rent quãtus doloꝛ ſit filioꝛũ qui necauerunt
Exo.i⁊. filios hebꝛęoꝛũ. Percutit᷑ inq; ęgyptus pᷣmo
genitoꝝ affectu:oꝛitq; funeſtus clamoꝛ.DNi/
gnitas nullũ excuſabat:nec aliũ cõditio op/
pꝛimebat.Mõ ſeruus ad obſequiũ:non dñs
ad imperiũ.Non regẽ honoꝛ excuſabat:nec
inopẽ neceſſitas alienabat.Stabant hebꝛei
vindicta dominãte illęſi:quos nõ tantũ ꝓ⸗
pꝛia ſalus lęros reddiderat:ſed ⁊ hoſtiũ pla/
ga letioꝛes effecerat.Exeunt lęti:eunt ſecuri
dño ꝓtegente inuicti. Tunc pęnitet pharao
ꝙ viuat: ⁊ euaſiſſe eũ tanta eius ſcelera non
ſuuſtinebãt: vt qͥ in tãtis plag nullã emẽda-
Exo.iac. uerat culpã: ꝗᷓ fuerat cõpetẽs exqrebat. Jũ/
git currꝰ:exercitũ ſparat:aciẽ dirigit: nemo
relinquit᷑ qͥ ſaluari mereat᷑. Includunt᷑ ꝑſe/
quẽtibus ęgyptijs hebꝛei int᷑ mare ⁊ hoſteſ:
inter vndas et gladios.mhinc mare ſpumat:

inde arma coꝛuſcant. hinc aqꝝ: inde armo/
rũ ſtrepitus. Sic oꝑari deꝰ ſuis aſſueuit:vt
vbi defecit hũanũ cõſiliũ:illic intercedat di⸗

uinũ adiutoꝛiũ. Quibus viſis plus territ
foꝛmidabat: cum cõſpiceret rapidos curſus

influere litoꝛibꝰmare:voluẽte equoꝛa flamie

colliſa laxare:mox vniuerſi exclamabant ad

ducẽ hebꝛeũ: Dũ pharaonis dominio care/

re volumꝰ:diſcrimẽ inquiũt inuenimꝰ:et cũ

volũtarie ſeruire nolumꝰ:ad periculũ ꝑueni
mus.Exhibes mala quibꝰ adhuc vſq; ꝓmit
tis:nec t interitꝰ nr̃i auctoꝛẽ intelligis: duʒ
tantis malis obnoxiũ non agnoſcis.Quibꝰ

moyſes ſanctiſſimꝰ ait: Me foꝛmidetis viri:

eſtote fide armati: credite verbũ qð ſentiet
futurũ.Credite victoꝛiã veſtrã iã ꝓperare:
gentis furentis interitũ. Hon cõſentientibꝰ

ventis aquarũ volumia imꝑfectis curſibus

refrenant᷑: ne hoſtes veſtros ante puniãt q;ᷓ;
iubent᷑. Statim diuino iuſſu virge ictu rum/
pit᷑ mare:⁊ diuiſis vndis campos qͥs natura
nõ nouerat exhibuit. iantibꝰ vndis freti:
arcana ⁊ maris ſecreta declarat vnda. Erigi
tur in cumulñ pelagꝰ: ⁊ muroꝝ inſtar ſuſpẽ/
ſos exhibet fluctus. Fit litus vbi fuerat pe/
lagus:⁊ limite recto via poꝛrigit᷑: vbi ppłus
dñii mirabilit᷑ graderet᷑. his nãq; viſis plus
dñi ꝓpter ſe cũcta geſta cognouit: ⁊ iuſſu di
uino intrepidus introiuit. Ambulabat inqͥt
ſecurꝰ dño pugnãte inuictus:ſequit᷑ pharao
nis exercitus aquaꝝ ſupplicio ꝑiturus. Pu/
tabat illic poſſe ſe pugnarevbi ſolus cũ ſuis
fuerat ꝑiturus. Sic itaq; dominus locutus
eſt moyſi. Nunc aduenit ęgypti interitus.

Quos em̃ diſpdere volui:ſuplicio hoc abo/

lere diſpoſui. Ad pꝛiſtinũ ſtatum redeat ma
ris qð fuerat: vt ſalutẽ iuſtis: interitũ oꝑet᷑
iniuſtiſ. Cõfeſtim iuſſu diuino impetu facto
ęgyptij rapiunt᷑:⁊ ruina aquarũ opꝛeſſi flu
ctu voluente in litoꝛe ꝓijciunt᷑: ante moꝛtui

egvptij qᷓ; incolumes ꝑuenirent hebꝛęi.heęc

vindicta debebat᷑ vt citius ꝑiret: qui cõſeqᷣ
denegauit ſalutem.

¶ Item eodem die Homelia de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
Matthęum: Acceſſerunt ad ieſum
ab hieroſolymis ſcribę et phariſxi
dicentes: Quare diſcipuli tui ⁊c·
gquęe habet᷑ de queſtiõibus euange⸗
lioꝛũñ libꝛo.ij.ca.xvij.et.xix.

Mna
Mrarilau

ſaſe.
tvb uu
goelena:
uipoe
non
lae hör
Gbtimi

b ich lucin

lenospo
unns,,
6 Selt

tn iinecin

loetedb
utitna
Pubti Ce
gepane
thhefn
dies.

ig egteitelt

1Pn
Peekn
rptorid
emaremut
Cänodon
daorini

oppries

nts biſi

inixgu
ſſpnſa
Peccatana
upoin⸗
ſatrintal
gieſenih
meßznen
ddin.

Ninnligs
aggolas C
eſorniceäsri
nadäcöſant
chiü pen
goncöeanend
npicasanſde
wosmepaniti
ſumirnn
nosgetan
nnhemas fei
rumc
mp udarſhd̃
ns ſbifnene
ngt: dighe
glig niſol
Cuin tuſte
Abllubn
rſeguiihunr
noguuns 0l
hiſolscili
ninns an
ſugicndeein
Huumtiarn
sinmigt
in ſanſu
rletlſ fu
girante nonn
tbehta h
Nt:glcie

e via trium dieru

Nlectiõibus diuinis ꝗ̊ᷓ nobis ſ̃teri/
tis diebꝰ recitatę ſunt: audiuimꝰ do
minũ pᷣcepiſſe moyſi:vt viã triũ die/
rũ ꝑgeret in deſertũ:⁊ cũ omni ꝓplło ſacriſica/
ret dño. Videamꝰ fratres dilectiſſimi qͥd ſit

quadrageſima:

Exo. 5. illud qð dixit moyſes: Viã triũ dierũ ibimꝰ
in deſertũ: vt ſacriſicemꝰ dſñio deo nr̃o. ęc

quidẽ volebat moyſes ſed ↄtradicebat pha

ragao: non volebat filios iſrł a ſe loᷣge diſce/

dere. Hõ volebat pᷣnceps huiꝰ mũdi exerci-/
tũ dñii triũ dierũ ſacramẽta cognoſcere: illa

Gſee.s. vtiq; ſacrt̃a de quibꝰ ꝓpheta dixit: Viuiſica/⸗

bit nos poſt duos dies:in die tertio ſuſcita/
bit nos. Pꝛima dies paſſio dñi ſaluatoꝛis
eſt. Secũda q̃ deſcẽdit i infernũ. Tertia aũt

Exo.1ʒ. eſurrectiõis ẽ dies.Et ideo ĩ die tertia deus

antecedebat eos ꝑ diẽ ĩ colũna nubis: ꝑ no/
ctẽ aũt in colũna ignis: ducit᷑q; ʒls ꝑ mare

B rubꝛũ.Tres em dies nõ icõgrue ꝑoſſumꝰ di

cere:patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpm̃ſanctũ:qꝛ et pat᷑ dies
eſt: ⁊ filiꝰ dies ẽ:⁊ ſpũſſanctꝰ dies ẽ:⁊ hi tres
vnꝰ dies. Via triũ dierũ:qꝛ exitꝰ de ęgypto

Jodᷣ.I4X. recte itelligit᷑ ille qͥ dixit:Ego ſũ via ⁊ vitas

⁊ vita:qꝛ nemo venit ad patrem niſi ꝑ ipᷣm.
Ipſe eſt via ꝑ quã plus qͥ deo coniungit᷑ de
ggypto:id eſt de idoloꝝ obſeruatiõe educit᷑
ꝑ mare rubꝛũ chꝛiſti ſanguie rubicũdũ:et qͥ/
dãmodo iã tũc in myſterio ↄſecratũ tanq; ꝑ

pulꝰ dei eripit᷑.Et vere ita fit frẽs:Añ in ſa
utari lauacro tertio chꝛiſtiani mergunt᷑:tũo
ꝓgyptij:id eſt oꝛiginalia peccata vel actualia
crimia quaſi in rubꝛo mari ſepeliunt᷑: ⁊ filijs
iſrł ꝑtrãſeuntibꝰ ad dei ſeruitiũ: ſola patiũt᷑
peccata naufragiũ.Et ne aliqͥs dubitet ⁊ pu
tet nõ oĩa peccata ſopiri ꝑ baptiſmũ: agno/
ſcat ⁊ intelligat:qꝛ quõ nullꝰremãſit ęgypti/

Coꝛũ:ſic nihil remanet penitꝰ peccatoꝛi.Sed

anteq; mare rubꝛũ traſiret᷑: clamauit moyſeſ
ad dñm.Auõ clamat:qꝛ niła eiꝰ vox audit᷑:

Exo.i4. Et tſi dicit ad eũ deꝰ: Quid clamas ad me:

Vellem ſcire quõ ſancti ſine voce clamẽtad
Gal. deũ. Aplus docet: Quia dedit deꝰ ſpm̃ filij

ſui in coꝛdibꝰ nr̃is:clamantẽ abba pater.Et

Bo. S. alibi: Ipſe ſpiritus interpellat pꝛo nobis
gemitibus inenarrabilibus.Et iterũ: Qui

autem ſcrutat᷑ coꝛda:ſcit quid deſideret ſpi/

ritus:qꝛ ſᷣm deũ poſtulat ꝓ ſanctl.Sic ergo

—

inſpirãte ſpũſancto:apud deũ ꝑ ſilentiũ ſan
ctoꝛũ clamoꝛ audit᷑. Poſt hęc iubet᷑ moyſes

Ber. xC. Feria quĩta poſt tertiã do.in.xl. S

2x.. Feria quinta oſt tertiã dñicã in

virga ꝑcutere mare. Invᷣga myſteriũ ſanctę
crucis agnoſcite.Et verũ eſt frẽs: Attẽdite
em̃ ⁊ videte ꝙ niſi virga ſupꝛa mare eleuet᷑:
plus dei de pharaonis poteſtate nõ tollit᷑.
Sic ẽ frẽs chariſſimi:Si ſancta crux eleuata
nõ eẽt:chꝛiſtianꝰ lus in ęternũ ꝑiſſet. Ele/
uata vo virga: id ẽ cruce erecta:cedit mare:

cedũt ⁊ fluctꝰ eiꝰ:hoc ẽ vinci᷑ mũdꝰ et mũdi

iſtiꝰ poteſtates. Cogit᷑ ̊ fluctꝰ in cumulũ:et
vnda in ſemetipſa repᷣſſa curuat᷑. Solidita/

t recipit liquoꝛ: ⁊ ſolũ maris areſcit in pul/

uerẽ.Ponitatẽ creatoꝛis intellige: Si volli/ ⸗.

tati ei obtẽperas:ſi legẽ ipᷣiꝰ ſeruaueris:ipᷣa
tibi elemẽta etiã ↄtra ſui naturã ſeruire com
pellit. Oꝛemus g̊ frẽs dilectiſſimi:vt dñs nr
qð de ęgyptijs fecit in mari rubꝛo: faciat in
coꝛde ⁊ in coꝛpoꝛe nr̃o: vt det nobis virtutẽ
⁊ adiutoꝛiũ ſpũſſancti:vt in nobiſipſis ſpiri
tales egyptios poſſimꝰ extinguẽ.Extinguit

nãq; ſpiritalẽ ęgyptiũ:qui nõ agit oꝑa tene-
bꝛarũ. Extinguit ęgyptiũ: qͥ nõ carnalit᷑ ſed

ſpiritalit᷑ viuit. Extinguit ęgyptiũ:qͥ cogita
tiões ſoꝛdidas ⁊ impuras vl depellit ex coꝛ/

de:vł oĩno nõ recipit:ſic et apłus dicit:Aſſu Epłᷣ.s.

mẽtes ſcutũ ſidei:in qͥ poſſimꝰ oĩa tela mali/

gni ignita extinguere. Hoc ꝙmõ poſſumus
etiã hodie ęgyptios videre moꝛtuos ⁊ iacen

2

tes ad litꝰ:ſubmergi q̃drigas eoꝛũ ⁊ equos.
Poſſumꝰ etiã pharaonẽ videre ſubmergi:ſi

tãta fide viuamꝰ:vt deꝰpac ↄterat ſathanã NBo. 16.

dadtlſini ſacrametg ſub pedibꝰ nr̃is velociter. ia etiã triũ die⸗/ E
baptiſmi ſacramẽtũ pharaone ſpᷣmerſo:po/⸗/ ũ: põt intelligi bene cogitare: bene loqui:

bene oꝑari.Et reuera qͥ hoc agit et tota ani/
mi virtute cuſtodit:nõ in nocte ſed ĩ die am/
bulat:nec filiꝰ tenebꝛarũ ſed filiꝰ luct efficit᷑:

7 implet᷑ i illo illud qð apłs dicit: Fuiſtis ali Epꝑ.5.

qñ tenebꝛę: nũc aũt lux in dño: vt filij lucis
ambulate.Aß fuimtenebꝛę frẽs? Utiq; qñ
vias noctis ambulauimꝰ: id eſt qñ malũ co/

gitauimꝰ: malũ diximꝰ: malũ etiã oꝑati ſu/

cis currere feſtinemꝰ. Iſtę ergo ſunt tres vię

mus. Poſtea vo veniẽtes ad chꝛiſtũ: ꝑ ipᷣiꝰ
gratiã relinquamꝰoꝑa tenebꝛarũ:⁊ bñ cogi/
tando: bene loquẽdo: bene oꝑando viã lu⸗

ꝑ quas ꝑuenit᷑ ad celum: ſicut ⁊ illę tres alię

ſunt ꝑ quas amatoꝛes mundi ꝑueniũt in in/
fernum: hoc eſt malũ cogitare:malũ dicere:

malũ facere. Iſta eſt lata ⁊ ſpacioſa via quę Matth.⸗.
Luci. 16.

ducit ad ꝑditionẽ: Et ꝑ iſtas vias diues pur
puratꝰ deſcẽdit ĩ infernũ:ꝑ illas vo alias la
ʒarus ad abꝛahę ꝑuenire meruit ſinũ. Iſtas
tres vias obſidet inimicꝰ: ſiẽ de pharaonis
exercitu legimuſ:Electos aſcenſoꝛes ternos

=ðò
– —

N

Exo. 14.

Bancti luguſtini de tempoe

ſtantes demerſit in mare rubꝛũ. Qui ſũt iſti
electi aſcẽſoꝛes? Electi vtiq; a diabolo ad lu
xuriã: ad maliciã: ad oim maloꝝ caput ſuꝑ/
biã. Et hi ergo terni ſtantes:iſtas tres obſi/
dent vias: vt ille aut hoiem ad opera mala
ſubuertat:aut ille ſermonẽ malũ eliciat:aut
ille cogitationẽ iniquã extoꝛqueat. Sed fę/
lix eſt qui totas tres iſtas vias deo adiuuan
te deuitãs:per totũ triduũ de pharaonis ſo
cietate diſcedit:ita vt nullũ illi diem ſubtra
hat inimicus:nec ſplendoꝛem ſidei eius ver

ECtat in noctẽ. Et ideo fratres:faciamus illud
Pꝛouer. . qð ſcriptũ eſt:lmni cuſtodia ſerua coꝛ tuũ.

Eʒech.ʒ.

Conſideremus cũ dei adiutoꝛio:⁊ cuſtodia/
mus coꝛda ſimul ⁊ cõſcientias noſtras: et ſi
eſt quiſqᷓ; in nobis cui cogitationẽ malã ini/
micus eliciat: quantũ poteſt laboꝛet vt vel
in ſermone nõ peccet: vt ſi ei diabolus vnũ
diem rapuit ⁊ cõuertit in noctẽ: vel ſecundũ
diem in illo obtinere nõ poſſit. Si vo ⁊ hoc
ſubtilitate callidiſſima potuerit obtinere vt
malũ ⁊ coꝛde cogitemus et oꝛe loquamur: ſi
iam duos dies perdidimus: vel vnũ diẽ cũ
dei adiutoꝛio còſeruemus: ne etiã nos vſq;
ad opera mala poſſit nequicia inimici ſub-
uertere. Si vero ⁊ hoc factũ eſt: non tamen
de miſericoꝛdia deſperemus:ſed cito per pę
nitentiã de luto fecis pedes animę noſtrę ex
cutere feſtinemus. Hon enim vult dñs moꝛ
tem peccatoꝛis:ſed vt cõuertat᷑ ⁊ viuat. Sic
tamẽ cõuertamur:ne iterũ retro reſpiciamꝰ:
neq; opera mala quę fecimus faciamus:nec

Pꝛouer.26. reuertamur quaſi canis ad vomitũ: ſed ad

Ser.XxCl. na

pꝛecioſam ⁊ deſiderabilẽ patriã tendentes:
per viam bonoꝛũ operũ perueniamus ad re
gnum:regnante dño noſtro ieſu chꝛiſto:qui
viuit ⁊ regnat in ſeęcula ſeculoꝝ: Amẽ.

¶ Eodẽ die:de amara aqua et man
Ber. il

2
* AOH
—

A Nlectiõe quę nobis ad miſſas legẽ
da eſt: fratres chariſſimi audituri ſi
Exo. i qmus:ꝙ filij iſrael poſt tranſitum ma

ris rubꝛi venerũt ad mara: id eſt ad aquam

amarãa: ⁊ non poterat populus bibere aquã

eo qð eſſet amara. Pꝛo qua re dominꝰ bea/
to moyſi oſtẽdit lignũ:⁊ miſit illud in aquã:
⁊ facta ẽ dulcis. Mirũ admodũ eſt vt lignũ
oſtenderet moyſi qð mitteret in aquã:⁊ face
ret eam dulcẽ:quaſi nõ potuiſſet ſine ligno
aquã dulcẽ efficere deus:aut moyſes neſcie/
bat lignũ vt deus illi oſtenderet.Sed vidẽ/

dũ eſt: qͥd decoꝛis in his interioꝛ habeat ſen
ſus. Rubꝛũ em̃ mare:ſacramẽtum baptiſmi

ſigniſicauit. Aqua amara:legis litterã ſiging

ficauit. Deniq; lex ſi ̃m litterã ſuſcipiat᷑: ſa-
tis amara eſt. Quõ nõ eſſet amara ꝗᷓ occidit
dicente apło:Littera occidit? Quid em̃ tam 2ꝛ. Corj.ʒ.
amarũ q; vt puer octaua die circũciſiõis vul SGeſ.ix.
nus accipiat: ⁊ rigoꝛẽ ferri tenera patiat᷑ in-
fantia? Amarũ ſatis ⁊ pamarũ ẽ huiuſmodi
poculũ legis:intantũ vt płus dei nõ ille qui i. Cor i0.
in moyſe baptiʒatus ẽ in mari ⁊ in nube:ſedq
chꝛiſtiaſtꝰ lus qͥ in ſpiritu ⁊ aqua baptiʒa⸗
tus eſt non poſſit bibere de iſta aqua:ſed ne
guſtare quidẽ de circũciſionis amaritudine
põt:nec hoſtiarũ ferre cruoꝛẽ valet: nec ſabb
bati obſeruãtiã cuſtodire. Si vᷣo oñdat deꝰ SAH
lignũ qð mittat᷑ in hanc amaritudinẽ vt dul
cis fiat aqua legis:põt de illa bibere chꝛiſtia
nus.Qð eſt iſtud lignũ qð dñs oſtẽdit?: Sa

lomon demõſtrat cũ de ſapiẽtia dicit: Quia Pꝛouer 3.

lignũ vitę eſt omnibꝰ amplectẽtibꝰ eã. Si ̊
lignũ ſapiẽtię chꝛiſti miſſum fuerit in lege:?-
oſtẽderit nobᷣ quõ ſpiritalit᷑ intelligi debeat
circũciſio: quõ ſabbata: quõ lex obſeruata
ſit:tunc efficit᷑ aqua amara dulcis: ⁊ amari/-
tudo legis cõuertit᷑ in dulcedinẽ intelligẽtie
ſpiritalis:et tunc põt bibere pplus dei. Vt ꝙ Exo.i5.
poſſit bibi aqua amara:oſtẽdit deꝰlignũ qð
mittat᷑ in eã:vt qui ex ea biberit nõ moꝛiat᷑:

ꝗnec amaritudinẽ ſentiat. Vnde conſtat ꝙ ſi
3

s ſine ligno vitę: id eſt ſine myſterio cruc:
ſine fide chꝛiſti:ſine intelligentia ſpiritali bi/
bere voluerit de legis littera:ꝑ amaritudinẽ
moꝛiat᷑.hhęc ſciẽs paulꝰ apłus dicebat:qꝛ lit ⁊. Cori.ʒ.
tera occidit:hoc eſt aꝑte dicere:qꝛ aq̃ amara
occidit ſi nõ per ſpm̃ in dulcedinẽ cõuertet᷑.
Lignũ && ĩ aquã mittit᷑:vt ĩ dulcedinẽ cõmu/
tet᷑. Verũ eſt frẽs: Tũc amaritudo ab aqua
tollit᷑: qñ crucis lignũ baptiſmi ſacramento

coSiungit᷑. Et illud aduertite frẽs: ꝙ iudęoꝛũ ¶
. S

bbato deꝰmãna nũq; oino pluerit:nec me Exo.is.
ruerũt iudęi vt eoꝝ ſabbato gja illis de ceęlo
deſcẽderet. In nr̃a aũt dũñica die nõ ſolũ ſꝑ
venit mãna ſed etiã ab ipſo die veniẽdi ini/
tiũ fuit. Semꝑ & nobis dſñis pluit mãna ð cę
lo. Cęleſtia nãq; ſunt eloqᷣa iſta ꝗᷓ nob dicta

ſũt:⁊ iõ nos qͥ tale mãna ſuſcipimꝰ:ſꝑ nobis

mãna dat᷑ de celo. Vñ infęlices iudęi dolẽdi

⁊ lugẽdi ſũt:qꝛ mãna ſiẽ pfes ipoꝝ nõ merẽẽ
acciꝑe: illi nunq; mãna mãducant.MNon em̃

poſſunt mãducare illud qð eſt minutũ:ſicut

ſemẽ coꝛiãdri et candidũ ſicut pꝛuina.Nihil

*
.
8 2. . . .

(cire
tclcesu
4, geni
n ſuin
denſona
oe Nie
uneol
iitadhn
hlocteth

Lue
ſapereve

ſlo vlefcbn

ſenliigo⸗
Pue hümt
htgae
hns
Qttie
Narneel
Pere gotodiel
Dalckes
Gkinrol
gnorpocl
etſeonti
ödere g
Lenbel
nlſeicord
funoſen
446 dnonetd
enetet,,
cögereye
manerre
ſallte
fuek
tbonn
Holt llini,
nunitte
Meren⸗
pode ſeb
cgrene
gi inn

lanon

neschulic
c ſlun
aginete
Pgenen
udiuit
Nn, anlise

„. ütebee

uis, D

H lopeen⸗

lies ſnt
3 hunſch:

ninbheg
eunben in
s D ſ

☛S
—☛

lcd HD

– u ni

nmnih
mii dlſts

uodetüſel 4
miinneſecd

1agrbandz
itaagnſeie
usamannncie

=

Eynler nerſh
Aiidoſcnrden

mudined
bchaechit
disoſticſte

auudicnAug

inbei. S⸗
zwennlegen
mellg deben
öleroriene
Nlas: tanan,

Gneiarcliic
hosne 6

de ig
–—
ndecnturt
enrtenoan.
nnuſpennndl
. Yummndli

Entuttu

Sõ
caineciuend

alcccinicind⸗
cothai

nnlnan

enut

Berateiwe Omcyo vi n„ 1 Fyfe ntref Fno d

B er. XCI.

gai.

puli huius. Sed et interrogatio nomiĩs:hoc
idem ſonat. Manna em̃ interpᷣtat᷑ quid eſt
hoc. Vigde ſi nõ ipſa nomiĩs virtus ad diſcen

ri in ecclia:ſemꝑ interroges ⁊ dicas doctoꝛi-

Feria quĩta poſt tertiã do.in.xI. Be er. I

cecm̃ in verbo dei minutũ: nihil ſubtile: nihil
infglices iudęei ſentiũt ſpiritale:ſed totũ pin/
Wanb.i5. Sue: totũ craſſum. Incraſſatũ eſt em̃ coꝛ po/

cit aliqs: Si mãna verbũ dei eſſe dicis: qu?

vermes facit? Veri eſt frẽs: Hõ aliũde fůt

vermes ĩ nobis:niſi ex vᷣbo dei. Sic em̃ ait:
Niſ veniſſem ⁊ locutꝰ eis fuiſſẽ:peccatũ nõ Jobł.15.
haberẽt. Poſt ſuſceptũ aũt verbũ dei ꝗͥ pec
cat:efficit᷑ ei ißm verbũ vermis:qͥ eius ſemp

feſtinemus celeſte mana ſuſ. cipe. Iſtud em̃ em̃

dũ te ꝓuocat:vt cũ audieris legẽ dei recita/ ienin fodiat ⁊ arcana pectoꝛis rodat.Nũc

bus qd eſt hoc. Hhoc em̃ eſt qð indicat man/

na.Tu ergo ſi vis maducare mãna: ſi cupis

ſuſcipere verbũ dei: ſcito illud minirũ eſſe ⁊
Exo. 16. valde ſubtile ſicut ſemẽ coꝛiãdri. Habet em̃

iſe aliqͥd oleris quo nutriri ⁊ recreari poſſit
Ro.I4. inſirmꝰ: qꝛ qui infirmꝰ eſt olera manducex.

Hhabet aliquid rigoꝛis:⁊ ideo vt pꝛuina eſt.
Landoꝛis aũt ⁊ dulcedinis habet plurimũ.
Quid em candidius:qͥd ſolẽdidiꝰeruditiõe
doctrinę: Quid dul dulcius: qͥd ve ſuauius elo/

Ps. ne. quijs dñi:ꝗᷓ dulcia ſũt ſuꝑ mel ⁊ fauũ? Sed

D quid eſt qð dicit: vt in die ſexto duplũ colli
gaf in repoſitionẽ quantũ ſufficiat etiã ſab/
bato?: Hoc ſᷣm noſtrã intelligentiã nõ ocioſi
nec ſecuri ñ ſterire debemꝰ: ſed ꝑ elemoſynas
recõdere quãtũ ſufficiat ⁊ in futuro die. Si
qͥd em̃ hic boni operis acqras:ſi qͥd iuſticię:
miſericoꝛdię ⁊ pietatis recondas:hoc tibi in
futuro ſeculo erit cibus. Deniq; hoc ⁊ aplus
BGał.oõ. admonet dicẽs: Quę em̃ ſemĩauerit hõ:hec

et metet. Quid Sagim nos q magis illud

recõdere volumꝰ qð coꝛrumpat᷑: nõ qð per/
manet ⁊ perduret in craſtinũ: id eſt ĩ futuro
ſeculo? Diuites auari ⁊ cupidi hęc recõdũt
ꝗ in h̊ ſculo:ĩmo cũ ſęculo coꝛrũpant᷑: Qui

mãna ꝓut vult qſq; talẽ ſapoꝛẽ ſapit. Audi
em̃ ⁊ dſim dicẽtẽ his qͥ accedũt ad ſe: Fiat ti Mattb.9.
bi ſᷣm fidẽ tuã. Et tu ̊ ſi vbũ dei qð i eccia
Edicat᷑ tota ſide ⁊ tota deuotione ſuſcipias:
fiet tibi iᷣm verbũ qðcũq; deſideras. Ver/
bi gfa: Si tribt tmbfnani ↄſolat᷑ te dicẽs: Coꝛ cõ Ns. 5o.
tritũ ⁊ hũiliatũ deꝰ nõ deſpiciet. Si lętaris
ꝓſpere:cumulat tibi gaudia dicẽs: Lętami NPõ. z1.
in dño ⁊ exultate iuſti. Si iracũdus es:miti/
gat te dicẽs: Dnñs ſanat oẽs lãguoꝛes tuos. NPs. 102.
Si pau auꝑtate cõſumeris:conſolat᷑ te dicens:
DOñs erigit de tra inopẽ: et de ſtercoꝛe erigit Po.urz.
pauperẽ.Sic ꝗ̊ mãna verbi dei reddit in oe
tuo ſapoꝛẽ quẽcũq; volueriſ.hoc tũ ſiqs in⸗
fideliter ſuſcipiat ⁊ nõ comedat ſed abſcon⸗
dat:putas ne eouſq; deducendũ ẽ vᷣbũ dei
vt etiã vermis ſieri putet᷑: Mõ te turbet au/
ditus: Audi ꝓphetã ex ꝑſona dñi dicentẽ:
Ego aũt ſum vermis ⁊ nõ homo. Sicut em̃ Nõͤ.21.
ipſe eſt qᷣ ſit alijs in ruinã: alijs aũt in reſurre ¶ud.2.
ctionẽ:ita ⁊ ipſe eſt qͥ nũc in mãna fidelibus
quidẽ dulcedo mellis: inſidelibꝰ aũt vermios
efficit᷑. Et ideo frẽs chariſſimi quãtũ poſſu⸗/ F
mus cũ dei adiutoꝛio lectiõi diuinę ſtudea/
mus inſiſtere: vt legẽ dei ſi piritaliter merea/

aũt bona na oꝑa recõdunt: illa ꝑmanẽt vſq; in mur agnoſcere:vt nobis vᷣbũ dei nõ efficiat

Exo. 16. craſtinũ. Deniq; ſcriptũ eſt: ꝙ qui inſideles
fuerũt:ſeruauerũt inqt de manna: ⁊ ebullie/
rũt ex eo vermes ⁊ cõputruit. Jlud autẽ gð
peo die ſabbati reponebat᷑ no eſt coꝛruptũ:
neq; vermes ebullierũt in eo: ſed ꝑmãſit in/
tegrũ.Et tu & ſi ꝓpter ſᷣſentẽ vitã tmmodo
ꝓpt᷑ amoꝛẽ ſeculi theſauriʒes:cõtinuo ver /
mes ebulliũt. Deniq; audi de pctõꝛibꝰ ⁊ his
Eſa.66. qͥ ſſens ſęculũ diligũt qͥd ꝓpha dicat: Ver/
mes inqᷣt eoꝝ nõ moꝛient᷑. Iſti ſunt vermes
̃s generat auaricia:iſti ſũt vermes q̊s gene
rat diuitiaꝝ ceca cupiditas his qᷣ habẽt pe/⸗
1. Jobᷣ.ʒ. cunias:⁊ vidẽtes ĩ neceſſitate frẽs ſuos clau
dũt ab eis viſcera ſi ua. Pꝛopterea ⁊ aplus di
1. Timotk. o. Cit: Diuitibꝰ aũt ſeculi huiꝰ ſᷣcipe nõ ſube
ſapere: neq; ſperare ĩ incerto diuitiarũ:łᷣ di /
uites ſint in oꝑibus bonis:facile tribuãt:cõ
E municẽt ⁊ theſaunizẽt ſi 3 verã vit. Sed di di

vermis qͥ nr̃as cõſcias iugiter arguat ⁊ affli
gat: illud ĩpleat᷑ ĩ nob qð ſcriptũ ẽ: dul Nõ. 118.
cia faucibꝰ meis eloquia tua dñe: ſuꝑ mel et
fauũ oꝛi meo. Quã gratiã oꝛemꝰ vt nobᷣ deꝰ
ꝓ ſua pietate ſſtare dignet᷑: cui eſt honoꝛ et
imp eriũ cũ patre ⁊ ſpuͦſancto i in ſecuis ſecu/
loꝛum: Amen.

See eogẽ die Homelia de eo qð

ſgiptü⸗ eſt in eus gelio m Johanẽ:
Oꝑami nõ cibũ q perit ⁊c̃. ha / ZJ05.6.
bet in expoſitiõe doctoꝛis. bidẽ.

eria ſexta poſt tertiã dñicẽ in q
drageſima de eo quod ſcriptũ eſtin
euaãgelio ᷣm Zabanne Qenſti ieſt ſus J05.4.
in ciuitatẽ ſamarie au aer ſichar
⁊c̃.Et de non differ? 0 baprtinnor
Sermo

Nlectione euangelij inſirmitatẽ hu
mani generis ſuſcepiſſe dominũ ic/

Ser.XxC

ſuum chꝛiſtũ pleniſſime nobis ſanctꝰ

euangeliſta monſtrauit.Siquidẽ cũ dixiſſet
Jobᷣ.a. veniſſe dominũ in ciuitatẽ ſamarię quę dici
tur ſichar: iuxta pᷣdiũ qð dedit iacob ioſeph

filio ſuo:in quo pꝛędio erat fons iacob:addi

dit: Jeſus inquit fatigatꝰ ex itinere ſedebat
ſic ſupꝛa puteũ. Venit dñs noſter ieſus chꝛi/
ſtus ad pꝛędiũ qð ſanctus iacob ioſeph filio

ſuo dereliquerat:qð pꝛędiũ ñ tam ioſeph q

chꝛiſto arbitroꝛ derelictũ: Cuius ſigurã ſan/

ctus ioſeph pr̃iarcha poꝛtauit: quẽ vere ſol

adoꝛat ⁊ luna ⁊ omnes ſtellę benedicũt.Ad
hoc pꝛediũ ideo venit dñs vt ſamaritani qᷣ
hereditatem ſibi patriarchę iſrael vendicare
cupiebant: agnoſcerent poſſeſſoꝛem ſuuʒ:⁊

cõuerterent᷑ ad chꝛiſtũ qui legitimus patri-

Abi. S. archę heres eſt factus. Jeſus inquit fatiga/

tus ex itinere ſedebat ſic ſupꝛa puteum. Ni-
Mattb.i. dete diũſitatẽ myſterij. Inter apłos exulta /

bat in ſpũ in monte poſitus: nõ ſolum con/
foꝛtabat eos:verũetiã gloꝛiã his pꝛopꝛia de
monſtrabat: in ſamaria cõſtitutꝰ fatigatus

ex itinere ſedebat ſupꝛa puteũ: Nũquid dei
virtus poterat fatigari? Mõ vtiq; ſed fatiga

bat᷑ ꝙ fidelem populũ inuenire nõ poterat.

unc ergo fſatigat᷑ chꝛiſtus:qũ nullã virtutẽ
in ſuo populo recognoſcit. Hodieq; fatigat

eum inobedientia noſtra: fatigat eum infſir/
mitas noſtra. Infirmi em̃ ſumus qñ non ea

quę foꝛtia ſunt atq; ꝑpetua: ſed tempoꝛalia
et caduca ſectamur. Bene ait: Sedebat ſu
puteũ: nõ requieſcebat: qm̃ in ſamaritanis
B nõ poterat reqᷣeſcere.Et hoꝛa inqͥt erat qua /
Job.4. ſi ſexta. Sexta die deus de limo terrę homi
nem figurauit: ſexta hoꝛa venit ſamariam

viſitare: vt ſi in euʒ ſamaritani crederẽt:ipᷣe

in his inciꝑet requieſcere: vt verũ illud quie

tis ſabbatũ celebꝛaret. Sedebat ergo domi
nus ſupꝛa puteũ:⁊ venit ſamaritana mulier

Abi.s. haurire aquã.Magnũ myſteriũ. Uenit mu
lier ad puteũ:et fontẽ quẽ nõ ſperauit inue/
nit. Dicit ad eam dñs:Da mihi bibere.o

nus domn vltro ſe offert nõ quęrẽti: vt cõ/
Eſa.õsð. pleat᷑ illud pꝛopheticũ: Palam awarui non

quęrẽtibus me:inuẽtus ſum ab his qui non

interrogauerunt nomen meũ.Petit bibere
daturus:ſedit ſupꝛa puteũ:vt non in altitu/

dine quęramus aquam: ſed de eo fonte qui
ſupꝛa omnes aquas eſt ſalutaria nobis po/
cula hauriamus. Quis eſt fons niſi dominꝰ

igit᷑ de le ꝓnunciant:et vitę ſuę teſtimoniũn
perdunt:qui ideo volunt tardius baptiʒari

BGer.xCII. Feria ſexta poſt tertiã do.in.xL. Ger. g9

noſter ieſus chꝛiſtꝰ cui dicit᷑: Quoniã apud Ns.5.

te eſt fons vitę:⁊ in lumine tuo videbimꝰlu
men? Bonus fons qui nos de huius vitę re⸗
frigerauit incendio:et inundatiõe ſua aridi/
tatem noſtri pectoꝛis temꝑpauit. Vnde ⁊ mu
lieri dicit᷑:Si ſcires donũ dei:et quis eſt qui Job.4.
dicit tibi:da mihi bibere:tu foꝛſitan petiſſel
ab eo:⁊ dediſſet tibi aquã viuã. Nõ omnes
ſciunt donũ dei: quia nõ omnes deſiderant
aquam viuam. Si enim deſiderarẽt: nunqᷓ;
circa ſe haptiſmi ſacramenta differrẽt. Ipſi

vt flagitia et ſcelera multa cõmittant. Noli
differre o homo remedia ſalutis tuę:quoniã
neſcis quãdo a te anima tua repetat᷑. Deni/
ꝙ; ſamaritana ignara myſterij dicebat:Dnñe
neq; hauritoꝛiũ habes ⁊ puteꝰẽ altus. Ante
aduentũ domini ⁊ puteus altus erat:et ſine
hauritoꝛio aquã ſibi vnuſquiſq; haurire nõ
poterat: Venit dñs fons viuus vt phariſęo/
rum coꝛda dilueret:ſitim extingueret: pecto
ra ſatiaret: nõ quęrens hauritoꝛiũ ſed vltro
ſe infundẽs mẽtibus ſinguloꝛũ.Et addidit:
Om̃is qui bibit ex hac aqua quã ego dabo
ei nõ ſitiet in ęternũ:ſed fiet in eo fons aquę
ſaliẽtis in vitã ęternã. Unũ baptiſma docet
qͥ poſt ingreſſum ęterni fontis ⁊ cęleſtis pop,5»pſ
culi ſacramentũ:vnũquẽq; noſtrũ ſitire non

patit᷑.Et ideo nos quibꝰtanta beneficia nul

lis pᷣcedentibus meritis pᷣſtitit diuina miſe/
ricoꝛdia:quãtum poſſumus cũ ipſius adiu/
toꝛio laboꝛemꝰ:vt tantę pietatis gratia non
nobis iudiciũ pariat ſed pꝛofectũ: Qð ipſe
pꝛeęſtare dignet᷑:cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia in ſecu
la ſeculoꝛũ:Amen.

¶ Eodem die de Raphidin ⁊ depe ?reerm.
tra ꝑcuſſa ⁊ Amelech:Sermo In

Abnes inquit apoſtolus qui volũt . lmoth
pie viuere in chꝛiſto:ꝑſecutionẽ pa⸗

tiunt᷑: et ab hoſtibꝰ impugnant᷑.Et
ideo agens quiſq; iter vitę huius: auxiliãte
chꝛiſto indeſinẽter debet eſſe armatus:⁊ ſta⸗
re ſemꝑ in caſtris. Si ergo ⁊ tu ſemꝑ vigila/
re volueris vt te cognoſcas in dñi caſtris mi
litare:obſerua illud quod idem apoſtolꝰ di/

cit: Memo militãs deo:implicat ſe negocijs 2. Timolb. ·

ſecularibꝰ: vt ei placeat cui ſe ꝓbauit. Qui
ſi ita militas vt a rebꝰ ſecularibꝰ liber ſis: et·
in caſtris dei agas ſemꝑ excubias: vt dicat᷑

alibici

in nonesſio

ocenteo

Pſopencön
Pngglitnumn
UuchensSdu
logsauuse⸗
ube
Drus gochulfane

ti , t0uiruttai

Nbei nui.:
teſäunt
mi. Jultiſn
lun. Sltiuit

unmn ſtam. Dn

nhitpane⸗
Eaeeſtpene
ilgoudafe
Cſr do ſonn
lin aigcloieg
Neenneent
Nnichuus
edunt.Ren
lah⸗ ele haſf
ſngubte

un ſunntid

nofſesyng
lesellechoe
tbaonan
Men Nebl
Nolgnine
Mo lola

(Cchenſcn

, Bbite
Moman
wennſae
Eteeſi

n

Auni⸗ t⸗

o nice nt 3

eheil
undeu d
–

iincl

Mui. Möonne
Wã
eltarinnn
i N
eſulcänni
utus obehzr
cöninn
unsegwni

danepeni, Denl

nſdicnud
Utekalus dr
Ausaarafte

giig hautirlö

imontpbun .
mugnereren
müonüſcsinn
loi.Etadddr
ungbi egpdede
tineoſonstc
baptiinade

nsteelekisgo.

noſrüſurne
uabeneicafu
nutouuiani⸗

zci fnsttſu.

S
teni⸗ Cine
R—Käↄ/

Sano 1.

glus gll nh
eunani,

nhugeni,
uus: ⸗
Mnde
dficaten

nncn P 6

5

u⸗ ſenehe

nt 4
bus:N

=

ginnn e⸗

BGer.xCIII. Feria ſexta py tertiã do.ĩ.xL. Ger

de te illud quod paulo ſuꝑius audiuimus:
Exo. ri. qaꝛ ꝑ verbũ domini exeas de deſerto ſin:⁊ ve
nias in raphidin.Sin interpᷣtat᷑ temptatio:

raphidin vᷣo ſanitas iudicij. Qui bene exit

5 temptatiõe: ⁊ quẽ tẽptatio ꝓbabilẽ red/

dit:ipſe venit ad ſanitatẽ iudicij. Saluꝰ erit
⁊ ſanitas cũ eo erit:qͥ in tẽptatiõe vitę hͤſen/
tis nunqᷓ; cõtra deũ murmurãs minime fue/
rit vulneratꝰ: ſicut in Apocalyoſi legimus:
Apocj.⁊. Qui vicerit dabo ei edere de ligno vitę qð
eſt in gadiſo. VUenit ergo ad ſanitatem iudi/

q: qui bñ cauſam alterius audiẽs diſponit

Ss.in. ſermones ſuos in iudicio:et munera ſuꝑ in/
NPðs.iq nocentẽ nõ accipit.Quid & in cõſequẽtibus
ſcriptura cõmemoꝛat: Sitiuit inqͥt ibi ꝓlus
aquã:⁊ murmurauit contra moyſen. Cũ em̃
dixiſſet: Sitiuit pplus:quid opus fuit vt ad/
deret aquas? Sic em̃ habet antiqua trãſla
tio. Quare hoc addidit: niſi aquam ſitiuit
Wan. 5. q debuit ſitire iuſticiã? Geati em qui eſuriũt
Nõ.41u. ⁊ ſitiũt iuſticiã.Et iterũ: Sitiuit anima mea
ad deũ viuũ. Multę em̃ ſunt ſites. Sitiunt
iuſti:ſitiunt ⁊ peccatoꝛes. Illi iuſticiã:ilii lu⸗
xuriã. Juſti ſitiunt deü: peccatoꝛes ſitiũt au
rum. Sitiuit ̊ pplus aquã: qui debuit ſitire
Exo.iꝛ⁊. iuſticiam. DNixit ergo ad moyſen dñis:Tolle
virgã ⁊ ꝑcute petram: vt educat plło aquã.
Ecce eſt petra:⁊ habet aquã.Sed hęc petra
niſi ꝑcuſſa fuerit aquas oĩno nõ habet: per⸗
cuſſa vᷣo fontes pꝛoducit ⁊ flumma: ſicut in
Joð.7. eua gelio legimus: Qui credit in me flumia
de ventre eius fluent aquę viuę. Percuſius
em̃ chꝛiſtus in cruce:noui teſtamenti ſontes
eduxit. HNeceſſe em̃ erat vt ille ꝑcuteret᷑. NMiſi
JYob.i9. em̃ ille ꝓꝑcuſſus fuiſſet:et de ſacro eius latere
ſanguis aqua manaſſet: vniuerſus mũduſ
Exo.r. ſitim verbi dei patiẽs interiſſet. Percuſſit g
moyſes virga bis ſilicem. Quid eſt hoc fra/

Exo. 177.

rres? Hec hoc puto eſſe ſine myſterio.Quid
eſt hoc ꝙ non ſemel ſed bis virga ꝑcuſſa eſt

petra? Ideo ſecũda vice petra ꝑcutit᷑: quia
duo ligna in crucis patibulo erigunt᷑: quia ĩ

vno ligno ſacras manꝰ expãdit:in alio o:

capite vſq; ad pedes ĩmaculatũ coꝛpus extẽ
abt. . dit. DGibit ergo de petra plus: ⁊ ſtatim bellũ

inüt ↄtra amalech. Videte fratreſ: qꝛ poſtea

qᷓ; quiſq; de petra biberit:id eſt chꝛiſti ſacra/
menta ſuſceperit:neceſſe eſt illi ad pugna ꝓ/
cedere. Tãdiu em̃ aliquis diabolũ contra ſe
pugnantẽ nõ ſentiet:qᷓ;diu oꝑa illius exerce/
re voluerit. Qui vo illum reliquerit ⁊ de pe/
ns a bipens chꝛiſtũ ſequi elegerit: neceſſe eſt

vt illũ patiat᷑ infeſtũ:cui iuſto iudicio voluit
ᷣponere chꝛiſtü. AQuiſq; & chuſto ↄiũgit: nõ
ad delitias:nõ ad voluptates ſed ad ꝑliũ p/

paret᷑:qꝛ omnes qͥ volũt pie viuere i chꝛiſto: 2. Timot5ᷣ.3

ꝑſecutionẽ patiunt᷑.Et iterum: Per multas Act. 14.
tribulationes opoꝛtet nos intrare in regnũ
dei. Inierũt ergo bellũ filij iſr::⁊ moyſes vo⸗
cat ieſum ⁊ dicit ad eũ: Elige tibi viros⁊ pu/ Ero. 7.
gna cõtra amalech. VUſq; ad hũc locũ beati

hui nomis mẽtio: id eſt ieſus nuſqᷓ; facta ẽ.

Hic pꝛimũ vocabuli huiꝰ ſplendo: obfulſit.
Ahoyſes vocat ieſum:lex iuocat chꝛiſtũ.Eli/
ge inquit tibi viros potentes. Mon poterat
moyſes eligere viros potentes: Jeſus ſolus
eſt qui põt viros potetes eligere. Ipſe vtic
qui dixit aplis ſuis: Mõ vos me elegiſtis: 5 Job̃. 15.
ego elegi vos. Ipſe eſt qͥ domũ foꝛtis intra/ Matthᷣ.12.
uit:⁊ vaſa eius diripuit. M.opſes aũt aſcen
dit in verticẽ collis. Et factũ eſt cũ eleuaret Exo. 17.
manus ſuas mopylſeſ:vincebat ilrł. Aduerti/
te fratres: M. oyſes manus quidẽ leuat: nõö.
tamẽ extẽdit. Cui ergo ſeruabat᷑ vt manus
extenderet niſi dño noſtro ieſu chꝛiſto: qͥ ex·
tenſus in cruce vniuerſum oꝛbẽ cõplexurus
bꝛachia pietatis expandit: Moyſes & leua/
uit manus:⁊ licet nõ expãdit: tamẽ ipſa ele
uatione myſteriũ crucis oſtẽdit. Videte fra⸗
tres iam tũc ꝑ ſacramentũ crucis ſuꝑatas ceẽ
aduerſarias gentes.Et nos frẽs dilectiſſimi E
ſi adiuuante dño manꝰ erigimꝰ:diabolũ ſu/
peramus. IJn manibꝰ:opera debemꝰaccipe⸗
re. Si ergo talia ſũt opera tua vt illa poſſis
in altũ in conſpectu dñi leuare:potes etiã ⁊
tu i teipſo aduerſarios tuos extinguè. Quiſ
bene manus leuat: niſi ꝗͥ ꝑ elemoſynã in cę/
lo iugit er theſ. auriʒat? Quis ergo bene ma,
nus leuat:niſi qui aſſidue victum ac veſtitũ

pauperibꝰ ſubminiſtrat?e Quis bene manꝰ

leuat? Ille vtiq; qͥ implet illud apłi:Eleuan 1. Timo:h.2.
tes inqͥt puras man“ꝰ ſine ira ⁊ diſceptatiõe.
Quia ̊ quotidie nobis ⁊ vobis pugna imi/
net cõtra aduerſarias poteſtates: ſi volumꝰ
vincere:manꝰ nf̃ę:id eſt actus nfi ⁊ cõuerſa/ YVhit z.
tio nr̃a non ſit in terris:ſed ſiẽ aplus diẽ: ſuꝑ

terrã ambulãtes cõuerſationẽ habeamꝰi cę/

lo.Scniptũ eſt tamẽ: qꝛ ſicut vitul ablingit
in cãpis herbã viridẽ:ita pplus iiri ablinger
populũ amalech ſuꝑ terrã. Per qð indicari
videt᷑: quia populus dei non tantũ manu ⁊
armis q; voce pugnabat ⁊ lingua:id eſt oꝛa⸗

xionẽ ad deũ fundebat.Ergo ⁊ tu ſi vis vin⸗

Bancti luguſtini de tempoe

ſtẽtes:⁊ vigilantes ĩ ea. Hęc ẽ chꝛiſtiani pu/
gna gloꝛioſiſſima:nõ in ſuis viribus ſſume/
re:ſed ſemꝑ dei auxiliũ imploꝛare:cui eſt ho
noꝛ et imperiũ cum patre et ſpirituſancto in
ſęcula ſęculoꝛüũ: Amen. =

¶ Item eodem die Homelig de eo⸗
AQgaem de quo ſupꝛa in euangelio ſᷣm
Job.. Johanne: que habent᷑ in expoſiti/
one doctoꝛis Ibidem: Et in libꝛo
lxxxiij.queſtionũ:queſtione.lxiuii.

¶ Sabhato poſt tertiam dominicã
in quadrageſima: Sermo habitug
ad mẽeſam ſancti Lvpꝛiani:de eo 98
Ps.a. ſcriptum eſt in pſalmo: Erudimini
qui iudicatis terram:Et de muliere
Ser.xCIIII. adultera: Dꝛimus.

A Rudimini omnes qui iudicatis ter/
ram. Lerrã iudicare eſt coꝛpus dam
2 nare. Audiamꝰ apoſtolũ iudicantẽ
1. Cor.9. terrã. Mon ſic pugno inquit tanqᷓ; aerem cę/
dens: ſed caſtigo coꝛpus meũ et in ſeruitutẽ
redigo:ne foꝛte alijs ſᷣdicans ipſe repꝛobus
Ad frẽs in he/ efficiar. Audi ergo terrã iudicantẽ terram:⁊
remo.ꝛc· fudica terrã:ne ſis terra.Si em̃ terrã iudica/
ueris:cęlũ eris: ⁊ in te factã gloꝛiã dñi enar/
Ps.is. rabis. Cęli em̃ enarrãt gloꝛiã dei.Si aũt ter
rã nõ iudicaueriſ:terra eris.Si aũt terra fu/
eris:ad eũ ꝑtinebis cui dictũ eſt:Cerrã mã/
ducabiſ. Audiãt ergo iudices terrę.Coꝛpus
caſtigent:libidines frenẽt:ament ſapientiã:
vincant cõcupiſcentiã.Et vt hoc faciãt eru/
B diant᷑.lhęc eſt aũt ſumma eruditionis:Ser/
Nxs.⁊. uite dñio in timoꝛe: ⁊ exultate ei cũ tremoꝛe.
Exulta ei nõ tibi.Ei a q̊ͥ es qð es:⁊ ꝙ hõ es:
7 ꝙ iuſtus es. Si autem putaueris ꝙ ab illo
quidẽ homo es:a te autẽ iuſtus es: non ſer/
uis dñio in timoꝛe:nec exultas ei in tremoꝛe:
ſed tibi in ſumptione.Et quid tibi ſiet niſi

Abi. S. qð ſequit᷑ He quado iraſcat᷑ dñs: et ꝑeatis

inquit de via iuſta. Mon em̃ ait: He quãdo
iraſcat᷑ dñs:⁊ non intretis in viam iuſtã:ſed
peatis de via iuſta. Jam em̃ videris tibi iu/
Exo.⁊0o. ſtus nõ rapiendo alienũ:nõ adulterãdo: nõ
homicidiũ faciẽdo:nõ falſum teſtimoniũ ad
uerſus ꝓximũ dicẽdo:patrẽ et matrẽ hono/
rando:vnũ deũ colendo:idolis ⁊ dęmonijs
nõ ſeruiẽdo.De hac via peribis:ſi tibi iſta a
teipſo eſſe putaueris. Inſideles em non in/
trãt in viam iuſtã. Superbi pereunt de via

iuſta. Quid em̃ ait: Erudimini qͥ iudicatis
terrã.Et ne foꝛte vires ⁊ potentiã:qꝛ iudico⸗
cis terrã: vobis tribuatis: a vobiſipſis aeam
vobis eſſe credatis:nolite ſic: Seruite dñoĩ
timoꝛe:exultate nõ vobis in ſᷣſumptiõe ſed
ei in tremoꝛe. MHe qñ iraſcat᷑ dũs ⁊ ꝑeatis de
via iuſta:cũ exarſerit cito ira eiꝰ.Quid faC
ciendũ ẽ ne ꝑeamꝰ de via iuſta? Beati oẽs qͥ Ns.2.
cõſidunt in eo.Si beati qͥ cõſidũt i eo:miſe/
ri qͥ cõſidunt i ſe. Maledictem̃ omnis hõ qͥ biere.ri.
ſpem ſuã ponit in homie. Ergo nec in te:qͥa
et tu homo es. Si em̃ ſpem tuã poſueris in
alio homiĩe: inoꝛdinate hũilis eris: Si autẽ De tõtiuentis
ſpem tuã poſueris in te: periculoſe ſuꝑbis. nlme ca. .
Quid aũt in tereſt: Utrũq; ꝑnicioſũ.Nihil
hoꝛũ eligendũ:inoꝛdinate hũilis non leuat᷑:
periculoſe ſuꝑbus pᷣcipitat᷑. Deniq; vt noue
rit ſanctitas veſtra ꝓpter iſtũ ſenſum redar/
guendũ ⁊ ↄſumendũ qð in ſe quiſq; cõſidit:
diuturna eſſe iſta verba:Seruite dño i timo
re:⁊ exultate ei cũ tremoꝛe:Aplm audite hęc
ipſa verba dicentẽ:⁊ ſententiã cur dicta ſint
explanantẽ.Ecce apli verba ſunt: Cũ timo/ Pbil. x.
re ⁊ tremoꝛe veſtrã ipſoꝝ ſalutem oꝑamini.
Quare ergo cũ timoꝛe ⁊ tremoꝛe meã ſalutẽ
operoꝛ: cũ ſit in poteſtate mea oꝑari ſaluteʒ
meam? Tlis audire qre cũ timoꝛe ⁊ tremoꝛe?
Deus eſt em̃ qui oꝑat᷑ in vobis:ideo cum ti/
moꝛe et tremoꝛe. Quia qð impetrat hũilis:
amittit ſuꝑbus. Si ergo deus eſt qui oꝑat᷑ i
vobis:quare dictũ eſt:veſtrã ipſoꝝ ſalutem
oꝑamini? Quia ſic deꝰ ĩ nos oꝑat᷑ vt et nos
opemur. Adiutoꝛ meus eſto: Deſignat eſſe
oꝑatoꝛem:qui inuocat adiutoꝛẽ.Sed volũ/
tas inquit mea bona eſt. SFateoꝛ tua. Sed ⁊
ipſa a quo data: a quo excitata? RHoli me:
ipſum aplm interroga. Deus eſt em̃ inquit
qui oꝑat᷑ in vobis et velle ⁊ oꝑari pꝛo bona Abi.s.
volũtate.CQuid eſt ergo qð tibi arrogabas:
Quid eſt qð ſuꝑpbus ibas ⁊ ꝑibas? Redi ad
coꝛ tuũ:inueni te malũ:⁊vt ſis bonꝰ:inuoca
bonũ. Mõ em̃ in te placet deo:niſi qð habeſ
ex deo.Qð autẽ habes ex te:diſplicet deo.
Si bona tua cogites:quid habes qð nõ ac/ i.Corl. “„
cepiſti? Si autẽ accepiſti:quid gloꝛiaris q̃ſi
non acceperis? Solus eſt ille qui non nouit
niſi dare. Hon habet datoꝛẽ:quia nõ habet
melioꝛẽ.Quo tu ſi inferioꝛ es: imo qꝛ inferi/
oꝛ es: gratulare quia ad eius imaginẽ fact* Geñ.r.
es:vt in illo inueniaris qui in te periſti. Mõ
em̃ potuiſti in te niſi ꝑdere te:nec ſcis inueni
re te niũ ille qui fecit te q̃rat te. Alloquamur D

gerX

nmete
teligea
eniſeh
guiſcp
atterra
terrate
fuißßan
uäci⸗
(carist
Cantten
cpiunt
faiudic
ſtince
ſuijiudt
lalem:
fanest
hacne
neomn
pb tureſe⸗
lleiten
(umm
guope
Rrblsdin ſchicen
de ao
domt
fetla
mant
Partb 21, phib⸗
ſemin
oꝛote
eſet
nemal
fiqu
neceſa
ltece
Nadn
nogin
Golus
lenogn
ccnut
lu n hſcen
eßreſt
ncann
Enat O
heber
Uthoe
rllſen
clnho⸗
Kn
Aerun
tenam

ð

Ne

Patknnügn tamẽ ⁊ eos qui ſm iſtã viſibilem ⁊ popularẽ
SanN intelligentiã iudicant terram. Judicant em̃
— terrã reges: duces: pꝛincipes: iudices. VUnuſ
nöe quiſq; ꝓ munere quod accepit in terra: iudi
akint cat terram. Quid eſt autẽ qõ dicit᷑: Judicat
dnclg terram: niſi iudicat homines qui ſunt in ter-
Ailete 4 ra: Nam ſi terram pꝛopꝛie non accipias niſi
ciiine quã calcas:agricolis ergo dictum eſt: qui iu
anen dicatis terram: Poꝛro autem ſi reges iudi/
Ei cant terram et qui ſub regibus poteſtatẽ ac
— cipiunt a regibus:erudiant᷑ et ipſi:gNuia ter
— ra iudicat terram. Et timere debet eum qui
bülsenggtin eſt in cęlo terra iudicans terrã. Parẽ quippe
Lheneſnte; ſuũ iudicat:homo hominem: moꝛtalis moꝛ/
higniuhät talem: peccatoꝛ peccatoꝛẽ. Si enim ꝓcedat
ehülsanlui in mediũ dominica illa ſententia: Qui ſine
Dt Daignm peccato eſt: pꝛioꝛ in illã lapidem mittat: nõ/
iüſaunn ne omnis iudicans terram terremotũ pati/
Pnleggigi⸗ JYob.s, tur? Euangelicũ capitulũ recolamus. Pha/
Senndizinn rilęi temptantes dominũ: adduxerunt ante
eeatut eum mulierẽ in adulterio depꝛehenſam. De
mnniarde quo peccato pęna fuerat lege deſinita: lege

hirlane 52 vᷣbis dñi ſcilicet data per moyſem famulum dei.Hac

lumenn 7-b. ergo complexione doloſa et fraudulenta ad
cummrdaſi dominum pharilei acceſſerunt vt ſi iube-
kernncgnlru ret lapidari mulierem diffamata ʒ: perderet
riimnertnme manſuetudinẽ: Si autem quod lex iuſſerat
rdhaiine Matt. 22. ꝓhiberet: peccaſſe teneret᷑ in lege. Sicut au
nesmnnntin tem interrogantes de tributo cęſari redden
R do:oꝛe ſuo cępit viciſſim interrogans cuius
hipiriun eſſet ꝓlatus nũmus: cuius haberet imagi/
iustzittt⸗ nem ⁊ ſuꝑſcriptionem. Heſpondentes enim
R ipᷣi qui interrogauerũt: in nũmo eſſe imagi/
e nẽcęſaris: Reſpõdit eis ᷣm os ipſoꝛũ: Red/
munn 131 dite cęſari quę cęſaris ſunt:⁊ deo ꝗᷓ dei ſunt:
mn vt admoneret ſic reddendam deo in homie
vemun imaginem dei:Auẽadmodũ in nümo ima/
baeein o ſua reddit᷑ ceſari: ita et in iſta adultera in/
cet gn de terrogatoꝛes interrogauit:⁊ ideo iudices iu
linni dicauit.Non ꝓhibeo inquit lapidari:quam
S . Leuitj.20. la pidari lex iuſſit:ſed quęro a quibus.NHon
n ſben i eerf reſiſto:ſed legis miniſtrum requiro. De/
mniſin niq; audite: Lapidare vultis ſᷣm legẽ: Qui
tedihic Sobp.S. ſine peccato eſt: pꝛioꝛ in illam lapidem mit/
⸗ l i E tat.Quando autem hec audiuit:digito ſcri
Eeguignn, bebat in terra: vt erudiret terram. Auando
aleanſnn aũt hoc dixit phariſęis:leuauit oculos ſuos
migulin, t⁊ inſpexit terrã:et fecit eã tremere. Pꝛoinde
8 ine cum hoc dixiſſet: iterum ceępit ſcribere in ter/
aus innh ra. At illi compũcti ⁊ tremefacti: vnus poſt
uimnthii “ alterum diſceſſerunt. O terremotuz: vbi ſic
lent ſin terra mota eſt vt etiã mutaret locum. Illis
une

Ber. xCIIII. Babbato p' tertiã do

1i. XL. Ber. I

ergo diſcedentibus: remanſit peccatrix 1 ſal

uatoꝛ. Remanſit ęgrota ⁊ medicus. Reman

erem dixit: Hemo te condemnauit?: Et illa:

HNemo domine. Sed tamen adhuc ſollicita
erat. Peccatoꝛes em̃ damnare nõ auſi ſunt.
Non auſi ſunt lapidare peccatricem: qui ſe-
ipſos intuentes ſimiles inuenerũt.Sed ad/
huc mulier erat in magno periculo: quia ei

ille iudex remanſerat qui erat ſine peccato.

HNemo inquit te damnauit: At illa: Nemo

domine: Sed nec tũcſecura ſũ. Cui ſollici-

ſit miſera ⁊ miſericoꝛdia.Et aſpiciens muli/

tudini tacite dñs voce reſpondit: Hec ego

te condemnabo. Illos a vindicta repꝛeſſit
ↄſciẽtia: me ad ſubueniendũ inclinat miſeri

coꝛdia. Heęc attẽdite ⁊ erudimini oẽs qui iu/
dicatis terram. Omnes ſcilicet:quia etiã ſic

intelligendũ eſt de quibus apoſtolus dicit:

Ois aia poteſtatibꝰ ſublimioꝛibus ſubdita
ſit.Non eſt em̃ poteſtas niſi a deo.Quę aũt

ſũt: a deo oꝛdinata ſũt: Qui reſiſtit poteſta-
ti: dei oꝛdinationi reſiſtit. Pꝛincipes em̃ nõ
ſunt timoꝛi bono operi:ſed malo. Vis autẽ

5

non timere poteſtatem? Bonum fac ⁊ habe

bis laudem ex illa.Et ſi non ab illa:tamẽ ex

illa. Aut enim iuſte agis: et iuſta poteſtas

laudabit te: Aut iuſte agentem etiam ſi po/
teſtas iniuſta damnet te: deus iuſtus coꝛo/
nabit te. Ac per hoc tu iuſticiam tene:tu be
ne viue. Et ſi dãnet ſiue abſoluat: habebis
laudem ex illa. Beatus ille cuiꝰ hic ſanguis

fuſus eſt. Honne ex ula poteſtate anteq; et
viſus eſt iudicari:laudem inuenit?Confeſſi

onem ꝓmiſit:in fide permãſit. Moꝛtem nõ

timuit:ſanguinẽ fudit: diabolum vicit. Vt
ergo non ſitis iniquę poteſtatis quicũq; ho
mines vultis habere in poteſtate: erudimi/
ni ne ꝑuerſe iudicetis:et ante omnia perea/

tis qᷓ; quẽqᷓ; carne perdatis. Judex eſſe vis:

non potes meritis: vel pecunia:nonduʒ re/

pꝛehendo. Foꝛtaſſe enim pꝛodeſſe cupis re

bus humanis: et emis vt pꝛoſis:vt ſeruias
iuſticię non parcis pecunię. Pꝛius pꝛopter

te eſto iudex in te. Pꝛius iudica te de te: vt
de penetrali cõſcientię ſecurus pꝛocedas ad
alterum. In teipſuʒ redi:te attẽde:te diſcu/
te:te audi. Ibi te volo pꝛobare integrũ iudi
cem:vbi non quęris poteſtatem. Pꝛocede-/
re vis cum poteſtate: vt alter tibi dicat de

altero quod tu neſcis: pꝛius intus iudica.
Nihil tibi de te dixit cõſcientia tua? Sino/

lis negare vtiq; dixit. HNolo audire quid di⸗
m 2

Bancti Auguſtini de tempoꝛe NX.
rertt: Tu iudica qui audiſti. Dixit tibi de te mei qð vobis aliquanto plenius exponete ſiunt
quid feceris: quid acceperis: quid peccaue/ ipſius rei obſcuritate eom pelloꝛ. Repeto qð uungui⸗
ris. Vellem ſcire qualem ſententiam pꝛotu / dixi: Diſciplinam qui abijcit in felix eſt. hoc netroſt
liſti. Si bene audiſti: ſi recte audiſti:ſi in au/ eſt manifeſtũ: Diſciplinã qui non dat crude ceunel
diendo iuſtus fuiſti: ſi tuę mentis tribunal lis eſt. Teneo pꝛoꝛſus: teneo ⁊ oſtendo feriẽ- hereurin
aſcendiſti:ſi teipſum ante teipſum in eculeo do pium: parcẽdo crudelem:Exemplũ ante rone
coꝛdis ſuſpendiſti: ſi graues toꝛtoꝛes adhi / oculos pono. Vbi inuenio feriendo piume onaa
buiſti: ſi timoꝛes bene audiſti: ſi ſic audiſti Mon eo ad alios:ad patrem ⁊ filium eo. Pa e d d
et pꝛoculdubio pgnitendo peccatũ puniſti. ter quando ferit amat: ⁊ non vult puer cedi. deſſunn
Ecce ⁊ diſcuſſiſti ⁊ audiſti ⁊ puniſti:⁊ tamen Cõtemnit volũtatem:conſulit ad vtilitatẽ. gindonn
tibi peperciſti. Sic audi ⁊ pꝛoximũ tuum: ſi Quare Quia pater eſt: quia hęreditatem gindiri
erudiaris ſicut admonuit pſalmus: Erudi/ parat: quia ſucceſſoꝛem nutrit. Ecce feriẽdo “ esnun
mini qui iudicatis terram. Sic audi pꝛoxi / pius eſt pater: feriẽdo miſericoꝛs eſt.Da mi/ u
hb mũ tuũ: quomodo audis ⁊ te. Peccata per / hi hominẽ parcendo crudelem. Non recedo ts ggnenn⸗
ſequeris: nõ peccantẽ. Et ſi foꝛte quiſq; du ⸗ aꝑſonis:eos ipſos ante oculos pono. Sed 4 nte
rus ẽ ad coꝛrigẽda peccata auerſus a timoꝛe ſi puer imperitus ⁊ indiſciplinatus ſic viuat üce
dei: hocipm in eo ꝑſeqris: hocipᷣm coꝛrigere vt pereat: et pater diſſimulet: pater parcat:
conaberis: hoc ꝑdere ⁊ tollere laboꝛabis vt pater perditũ filiuʒ diſciplinę aſperitate of⸗ n-
25.4. 4. duo. ſea eruet᷑ hõ peccato dãnato. DHuo em̃ nomina fendere timeat: noõne parcendo crudelis eſtꝰ lurn
ſunt hõ ⁊ peccatoꝛ.hominẽ de fecit:pecca / Erudimini ergo qui iudicatis terram:et be/ PDs.2. nuw,
toꝛẽ ſeipſe homo fecit. Pereat qð fecit ho / ne iudicando non a terra pꝛęmiũ:ſed ab illo der al
mo: liberet᷑ qð fecit deus. Noli ergo vſq; ad ſi pectate qui kecircelü rtend. lundd
Roucn HH is peccatuʒ perdas 14 Wen
ominẽ. MNoli vſq; ad moꝛtẽ: vt ſit quem .
niteat: homo non necet᷑ vt ſit qui einenack. (Eodem die: He dece in lege bs⸗ 85 Limual
Hãc in coꝛde retinẽs hõ int homies dilecti cey tis: 2 de dece Eplagis: er. c. xCV. Rutuc
onẽ:eſto iudex terrę:⁊ ama nõ currere ſᷣ dili ,/ S hiſdln
gere. Si ſuꝑbis: ſuꝑbi ĩ peccata:nõ in homi On eſt ſine cauſa: fratres dilectiſſi· A hlnſt
nẽ. In illud ſęui qð tibi diſplicet ⁊ ĩ te:nõ in mi:ꝙ pꝛęceptoꝛum legis dei nume/ ſaioen
eum qui factus eſt ſicut tu. De vna officcuna rs cum numero plagarum quibus ngtifn
exiſtis: vnum artiſicem habuiſtis: vnus li- ęgyptus percutitur exęquari videtur. NHam fſnaif
mus eſt veſtra materies. Quid perdis non ſicut decem pꝛęcepta ſunt legis quibus ad Denchr
amando quem iudicas: m̃ iuſticiam per / cultum dei populus admonetur: ita decem len S
dis non amando queʒ iudicas. Adhibean / plagę leguntur:quibus ſuperbia ęgyptioꝛũ ſannl
tur pęnę:non recuſo:non interdico:ſed ani/ affligitur. Conſideremus ergo cur et ibi de/ menteve
mo amantis: animo diligentis: animo coꝛ/ ncem pꝛecepta: et hic decem plage memoꝛen/ umnnon
rigentis. Hon enim filium tuũ non erudis: tur. Ideo ſine dubio: qꝛ in ulis erant vulne/ Perateop
Et pꝛius agis vt ſi fieri põt pudoꝛe ⁊ libera- ra:in iſtis medicamẽta. Et opus erat vt pe- lamenen
litate erudiat᷑ ⁊ erubeſcat patrem offendere niculoſis plagarum decem vulneribus de/ 12 Leſlfeg
nõ tanq; ſeuerum iudicem timeat: Gaudes cem p̃ceptoꝛum medicamina ſubuenirent. ſe 7s Antel
ad talem ſilium. Sed ſi fuerit foꝛte iſta con/ „Primum eſt pꝛęceptum in lege de vno do. tz en
temnens:adhibebis ⁊ verbera. Incutis p Non erunt inquit tibi dij alij pꝛęter me. Pꝛi Exo. 20. tein
nam:ingeris doloꝛem: ſed quęris ſalutem. ma plaga ęgyptioꝛum:aqua cõuerſa in ſan/⸗ E. lnt
Multi amoꝛe: multi timoꝛe coꝛrecti ſunt: guinem. Compara pꝛimum pꝛeceptum pꝛi⸗· tenens
ſed per tremoꝛem timoꝛis ad amoꝛem perue mę plagę:deum vnum ex quo ſunt omnia: Munett
Ps.2. nerunt. Erudimini qui iudicatis terrã. DHili- in ſimilitudinem aquę ex qua generantur oo nie
J gite ⁊ iudicate. Hon enim ſic quęrit᷑ innocẽ omnia. Ad quam autem rem pertinet ſan/ e(ount
Saß. . tia: vt pereat diſciplina. Scriptũ eſt: Diſci, guis: niſi ad carnem moꝛtalem? Quid eſt er/ int lte he
plinã qui abijcit inſclix eſt. Bene poteſt ad/ go aquęe conuerſio in ſanguinem: niſi quia luninte
di ad iſtam ſententiã: Sicut diſciplinã qui ülli qui in dominum credere noluerunt:ſicut ſimei
abijcit infęlix eſt: ſic diſciplinam qui negat dicit Apoſtolus:Obſcuratum eſt inſipiens Ro.i. nesrmno
crugelis eit.Auſus ſum glic dicere fratres coꝛ eoꝛum: dicentes ſe eſſe ſaplentes: ſtulti donne

Nenitse
* cbe⸗ facti ſunt. Aqua enim in ſanguinem ver/
inſlrkbe titur: quia ſenſus ęgyptioꝛnm obſcurus ⁊
ummnnn tenebꝛoſus efficitur. Et iuſto dei iudicio
Woſenchſt; factum eſt: vt de illo fluuio ſanguinem bi
nbrnhien berent:in quo hebꝛęoꝛum paruulos neca-
lenench in B re conſueuerant. Secũdum pꝛęceptum:
niilnnn Exo.20. Mon accipies nomẽ domini dei tui inua
NRNNS num. Qui enim acceperit nomen domini
ultuinli dei ſui inuanum:non mundabit᷑.Nomen
Auübeelmen enim domini ieſu chꝛiſti:veritas eſt. Ipſe
n. Euſteh Zob. 14. enim dixit: Ego ſum veritas. Et qina ve/
peſ Den ritas mundat: vanitas inquinat: videa/
en Honnn mus huic ſecũdo ſᷣcepto contrariam pla-
alos ono. Sel Exo.s gam:ranarum abundantiã. In ranis hę/
lnnnsſeſiun retici intelligunt᷑ atq; philoſophi. Phi⸗
larungnr loſophi enim vel hęretici quia in chꝛiſto
inerlpatuet⸗ omnia falſa eſſe dicunt: ranę ſunt clamã-
Ndocntice tes in paludibus limoſis. Per ſuꝑbiam ⁊
Nslmantnk inanem contentionẽ ſtrepitum vocis ha/
vniüſcttdlr bere poſſi unt: doctrinam vere ſapiẽtix in/
ſinuare nõ poſſunt. Qui enim chꝛiſtianę
veritati contradicunt: et in ſua vanitate
Doeoecepti decipiunt: ranę ſunt tedium affe-
Cingen.. C rentes auribus non cibum mentibꝰ. Ter⸗
6Ocr. I 4 Exo. 20. tlum pꝛęceptum eſt: AMemento inquit vt
DdDdDdeis ſabbati ſanctiſices. In iſto tertio pꝛę/
mnsdiant cepto inſinuatur quędam vacationis in-
nites nie dictio: requies coꝛdis:tranquillitas men/
hsdaluict tis quã facit bona conſcientia. Ibi enim
banmngun eſt ſanctiſicatio: quia ibi eſt ſpiritus dei.
nnlan n Deniq; videre vacationem: hoc eſt quie/
enulbii Eſa.os,. tem.Super quem inquit dominus requi
venn udan eſcam:niſi ſuꝑ humilem ⁊ quietum et tre/
abiselhetn mentẽ verba mea? Spiritale enim ſabba⸗
nwarab tum non obſeruant:niſi illi qui ſe ita tem/
glgenenonn, perate operibus terrenis accõmodant:vt
lisamene tamen lectioni ⁊ oꝛationi: ⁊ ſi nõ ſemꝑ cer
lscut ſ⸗ te vel frequẽter inſiſtant: ſᷣm apoſtolum:
nunbii 1. Zimoth. 4. Attende lectioni diuinę doctrinę. Et ite/
ſhtenm 1. Theſſal. 5. rum: Sine intermiſſiõe oꝛate. Qui enim
gedeſlonen tales ſunt: quotidie ſpiritaliter ſabbatuʒ
ingame , colunt. Qui vo inquieti ſunt et iugiter
cölclentin terrenis actibus implicant᷑: de quibꝰ ſcri
ſppepungt ptum eſt: Impedimenta mundi fecerunt
Aoſunton eos miſeros: id eſt requiem habere non
. Cnen poſſunt.Attendite tertiam ꝑlagam: huic
ennuſe Xxo.S. Lertio ſᷣcepto contrariam. Scynifes nati
neCdn ſunt in terra ęgypti de limo: muſcę minu/
Z tiſſimę: inquietiſſimę: inoꝛdinate volan/
euntſ tes: in oculos irruentes:non ꝑmittentes
enſhtt homineʒz quieſcere: dum abigunt᷑ iterum

rentes non agnoſcere. Mihil tam caninü:

cut pecus time. Sextum pᷣceptum: Mon E
occides. Sexta plaga puſtuleę ĩ coꝛpoꝛe et

Ber xXCvV. Babbato py tertiã do.ĩ.xL. Ger. II

irruunt:dum expulſę fuerint iterum rede⸗/
unt. Quales iſte ſunt muſcę: tales ſunt
homines inquieti: qui ſabbatum ſpirita/

liter obſeruare: id eſt bonis operibus ſtu-
dere ⁊ lectioni vł oꝛationi inſiſtere nolũt.

Et quomõ coꝛpꝰ humanũ ab iſtis muſcis

affligitur: ita coꝛ illoꝛum diuerſis cogita/

tionibus inquietat᷑ et compungit᷑. Tene/ .
te ꝑceptum:cauete plagam. Quartũ pꝛe⸗ D

ceptum eſt: Honoꝛa patrem tuum et ma/ Exo. 20.
trem tuam. Huic contraria quarta plaga
ęgyptioꝛũ cynomia: id eſt muſca canina.

Gꝛęcum enim vocabulum eſt. Qui enim

parentes honoꝛare diſſimulat: muſca hũc
canina:id eſt diaboli nequicia ſpiritaliter

affligit et cruciat. Caninum eſt enim pa⸗

qᷓ; cum illi qui genuerunt non agnoſcun/
tur. Quintũ pᷣceptum eſt: NHon męchabe/ Exo. 20.
ris. Quinta plaga moꝛs in pecoꝛa. Om⸗/

nis enim qui aut vxoꝛe pꝛopꝛia intempe/

rate excepto filioꝛum deſiderio vtitur:aut
certe qð eſt crimen grauiſſimũ: qui vxoꝛi
aut filię alienę aut ancillę vel ſuę vel alte/
rius inſidiatur et non reuocat᷑ pęnitendo/

victus cupiditate beſtiarum: tanqᷓ; amiſ/

ſo homine erit pecus: non quaſi conuer/

ſus in naturã pecoꝛis:ſed in humana foꝛ/
ma habens ſimilitudinẽ pecoꝛis:qui non
vult audire dicentem dominũ: Molite fie/ Ns 31.
ri ſicut equus ⁊ mulus: in quibus non eſft

intellectus.Et illud:homo cum in hono NMõ. 48.
re eſſet non intellexit: comparatꝰẽ iumen
tis inſipientibus ⁊ ſimilis factus eſt illis.
Sed ſi pecus eſſe non times: vel moꝛi ſi/

Exo. 20.
. . Exo. 9.
veſicę bullientes et ſcaturientes incendia

vulnerum de fauilla foꝛnacis. Tales ſunt
homicidales. Ardent ira: quia per iram
homicidij fraternitas perijt. Ardent ho/
mines iracundia:ardent ⁊ gratia. Nam ⁊
qui vult ſubuenire feruet:qui vult occide

re feruet. Iſte pꝛecepto: ille moꝛbo. Iſte

bonis operibus:ille inſanioſis vlceribuſ.
O ſi poſſemus videre animas homicida/
rum:ſine dubio plus plangeremus q; pu
treſcentia coꝛpoꝛa vlceratoꝛum. Sequi/
tur pᷣceptum ſeptimum: MNon furaberis. Exo. 20.
Et plaga ſeptima grando ĩ fructibꝰ. Qdð Exo.9.
per furtum contra dei ſceptum ſubducis

Bancti Anguſtini de tempore

Hen

„
de celo pdes. Hemo en eet
bi gratia: acquiret veſtem: eae aurinaſtlquos nobis nec
. gleſti iudi fur nec latro nec vicinus mal unn
e ſag. Abilu lucrum:ibi damnũ. aliquãdo auferre: vbi nec tinea ndendi⸗ we w re
2 Lucrũ ſta cecltate: ns nneonrinann So ei zmerehaͤg. Iſte ſunt enim vere di/ ttb,t6 cn
ini nu uitię:id bona conſci ſrenho⸗
be. Ergo qui ſuo malo deſiden entia: iuſticia: miſeri/ a
io foꝛinſecꝰ coꝛdia:caſtitas: ſobꝛieta 3 biutgn
Ero.1. ganr a dei Lga iu Dnt ne auc eſt: diues nitena un
4 Exo. 10. fragio nu us exierit. Si dili ereod⸗
al⸗ na dat volltcrltns auxiliã lnt
ſtateni⸗ ni atenson nocere: lume/ cere:eritis populꝰ deut rkanngen mun
W Sat. 5. ne nos falſis aimind agam. Seinck Ken be 4 italiu nequitiaru;o. ſtegie
moꝛdetis ⁊ comeditiſ inuicẽ: videten b ſone ipeati: ad terra rcp:omiiſois —
4 inuicẽ ſumami. Honi . 5 eab poteritis fcliciter ꝑuenire: pᷣſtante domi/ fentiun.
Exo. 26. piſces v ſceptũ: Mõ cõcu/ no nęjo ieſu chꝛiſto:cui eſt gloꝛia: imperiũ ein
Erx . 10. P xoꝛẽ ꝓximi tui.HNona plaga den / cum patr 2
ſe tenebꝛę. Si enim peccatum eſt vxroꝛem rum: Amen. ſoliltulanctol Kculs ſeculo⸗ ud
Dnas nugle⸗ aaule ſilioꝛuʒ agnoſcere: Ra —
uale peccatũ eſt alie . e
Vereę denſe ſunt tenebꝛ ni ae Item. eogem⸗ die ſermo deiudi nicho⸗
dolet in coꝛde patiẽtis: quomõ ſi . et᷑ inter ſermones unge
— auibo facit alteri: nihil ta / xXxxxv. nän
oluiſſet pati. Alia mala ſolẽt homies e “
patiẽter excipere. Hoc autẽ neſcio vtrum Wreter i omelig de⸗ 9 henl
mni poterit qui patienter ferat. Oq; Johannẽ: Derrerxit nange voim handau
. nſas tenebꝛas patiunt᷑: qui talia ſacit tem oliueti ⁊c̃.quę hab g in mon Zob . lhl
talia concupiſcũt. Vere excitant᷑ ſ gque hahent in ex⸗ ſ dte
hoꝛribili. Furoꝛ enim indomitus ea voo⸗ boſitide⸗ vocto ebidem: i in- a
e em Zienane cõmaculare velle atq; pollu/ ter ſernoes de Nerdis da. xlvij. nen
20 ere.Decimũ pſᷣceptum: Mon concupiſces munit
nic
raat⸗ rem ꝓximi tui: non pecus:nõ ouẽ:nõ uica quarrg inquadrageſima nicen
uẽ:nõ aliquid oĩno. Huic mãdato pla/ ptis:Sermo ecem pꝛgce-⸗ i Cl
Exo 12. ☛ contraria eſt:moꝛs pꝛimogeni/ Srn 1— Ser.xCV. ulse
ꝛimogenita coꝛdis noſtri ſides eſt. Omir . u
RMNemo enim bene operat᷑ niſi ſides ſceſſe Omſnus et de noſter miſericoꝛs ã unt
Des. I. rit: ſicut dicir apoſtolus: 2 miſeratoꝛ:longanimis ⁊ multũ a..
ſbi ſoeplecereed garg Sine ſide impoſ/ miſericoꝛs ⁊ verax: largiter hꝛo⸗ Põ. 1ꝛ. e enpos
na filij tui ſunt ſi mnia opera tua bo gat miſericoꝛdiã in pᷣſenti ſeculo:tã ſeęuere Eewah⸗
benmogenitae berirales ſed ſuee iſtos ti ti mingrt iudiciũ in futuro ſęculo. Verba ꝗ inn
. is rẽ alie/ dixi ſcripta ſunt: nii
n et diuinis auct
rkeunuug enriuanen fidem ↄtinent᷑: quia miſericoꝛs 1leraroe dus: ie dinel
hroꝛ obſequens t ma ine Denbio ſimu/ longanimis ⁊ multũ miſericoꝛs et verax. R
veluti amãs Amodtecupitk ed fraude: ꝙ Aultũ delectat oẽs peccatoꝛes ⁊amato/ . n
Amareſe dicit eum echgn eri heredẽ. res es huius ſęculi: qꝛ miſericoꝛs ⁊ miſeratoꝛ n
er vrin re eins ſe vi datz ol⸗ deſiderat: dñs: qꝛ longanimis et multũ miſericoꝛs. De vbis di ue
S vt pꝛopꝛiũ non reli poſſeſſoꝛẽ: optat Sed ſi amas tam multa initia:time ibi et Scr. 47d. e
n relinquat hęredẽ. hec fra/ vltimũ qð innif
tres cõparatio ⁊ quod qð ait:Etverax.Si em̃ nihil aliud
decen viree darquo qmodo cõtrarietas diceret niſi: Miſericoꝛs et miſeratoꝛ dñs: dnnn
oo nos abtolſ: ie deeem Magatu cau, longanimis ⁊ multũ miſericoꝛs:quaſi iaʒ Ailt
ſtras in bceptis dei. Res in Enoſteg no / cõuerteres te ad ſecuritatẽ et ipunitatẽ er ani
ꝙᷓ noſtras in / ad licentiã peccatoꝛũ: faceres qð velles: und

tenrnetn
oshahst
nls
WMenineeg

aſcen

Qlitlpet
Letunſdenng

Meenhrt⸗

tüertg
edonnonn
Nenugn
Minegnnmn,
ni ponſis
Eſunenen
igninimei
wiſealsſce

emodeid

rſennoge

oly.

onele den
vangkloft

jeſosinnonk

abeniine

bidenn

is düitti

nuchugeine
decenpene
Ar nienmn
ministhuin
ölpind

ſaloniluer

=☛

io Ven

E
Guumntnh
llendi⸗
ſans kſen

ores talnO

nsenlen
i nileims
umneßt
ehlan
iſenundis

cgotguilii

zanited
tipunian
geli

vtereris ſeculo:vel quantũ tibi permitte/
retur vel quãtum tibi libido iuſſiſſet.Et ſi
quis te bene admonẽdo obiurgaret atq;
terreret vt cohiberes te ab imoderato flu
xu eundo poſt concupiſcẽtias tuas:et de/
ſerendo deum tuum: inter medias voces
obiurgantis obſiſteres impudenti quidẽ
fronte:veluti audita diuina auctoꝛitate ⁊
legeres de libꝛo dominico: Quid me ter-
res de deo noſtro: Ille miſericoꝛs eſt ⁊ mi
ſeratoꝛ:⁊ multum miſericoꝛs.Ne talia ho
mines dicerent: vnum verbum addidit in
fine:quod ait:Etverax:⁊ excuſſit leticiam
male ſſumentium:⁊ induxit timoꝛem do/
lentium. Gaudeamus ad miſericoꝛdiam
domini:ſed timeamus iudicium domini.
Parcit:ſed non tacet.Tacet:ſed non ſem
In li. o. ho/ per tacebit. Audi dum nõ tacet in verbo:
mel.ꝛ.a. ne non tibi vacet audire dum non tacebit
in iudicio. Modo enim licet tibi cauſam
tuam componere. Ante vltimũ iudicium
dei tui compone cauſam tuam. Mon eſt
vnde pꝛęſumas cum ille venerit: nec fal/
ſos teſtes adduces quibus ille fallat᷑: nec
patronum fraudulentis circũuentionibꝰ
⁊ linguoſis artibus adhibebis:nec ambi/
es aliquo modo vt iudicem poſſis coꝛrũ/
pere. Quid ergo ages cõtra talem iudicẽ:
quem nec fallere nec coꝛrumpere psteris:
Et tamẽ eſt qð agas.Lunc enim ipſe eri
iudex cauſę tuę: qui modo eſt teſtis vitę
tuę. Clamauimnus ⁊ laudauimus: compo
namus cauſam noſtrã.Qui teſtis eſt ope
rum noſtroꝛũ: ipſe teſtis eſt vorum iſtaꝝ.

B Tempus eſt concoꝛdandi cum aduerſari

2 Ccr. I

reliqui tempoꝛis. Fuit tũc quidẽ dies qui
diceret᷑ hodiernus:ex illo vſq; ad hunc ho

diernũ. Nonne quicquid fuit futurũ peę-
teritũ factum eſt? Tale habet᷑ ac ſi nõ fue/
rit: Sic erit quicquid reſtat extremũ. Sed
ſit ⁊ hoc longũ: ſit ꝓlixum quãtum puta
ueris:quãtum dixeris:quaãtum cogitaue-/
ris:quãtum tibi non foꝛmat ſcriptura ſed
fingit cogitatio:qu atum vis diem iudicij
pꝛolonga: nũquid vltimũ diem tuum: id
eſt vitę tuę quo exiturus es de hoc coꝛpo/

re ꝓducturus es in longuz? Sit tibi ſene-⸗

ctus certa ſi poteſt. Cui aũt poteſt: Hõne
ex quo homo incipit viuere iam poteſt et
moꝛi:? Poſſibilitatem moꝛtis initium vite
facit. In hac terra et i genere humano ille
ſolus moꝛi nõdum poteſt: qui nõdum c⸗·
pit viuere. Incertus ergo dies tanq́; que
tidianus ſperãdus eſt. Si aũt tanq; quooꝛ
tidianus eſt incertus dies:componat᷑ cuʒ
aduerſario dum eſt tecũ in via. Via enim C.
vocał hec vita: per quã omnes tranſeũt: Ca.ʒ.
2 nõ recedit iſte aduerſariuſ. Quis eſt aüüt
iſte aduerſarius? Aduerſarius iſte non eſt
diabolus. Ham nunq; te hoꝛtaret᷑ ſcriptu
ra vt cum diabolo concoꝛdares.Eſt aluus
ergo aduerſarius quẽ ſibi homo facit ad,·
uerſarium. Mam ille ſi aduerſarius eſſet:
tecũ in via nõ eſſet.Ad hoc em̃ tecũ eſt in
via:vt cõcoꝛdet tecũ. Scit em quia niſi in
via ſecũ cõcoꝛdaueris: iam tradet te iudi/
ci:iudex aũt miniſtro: miniſter in carcerẽ.
Eloquia iſta euangelica ſuut. Recoꝛdan/
tur nobiſcũ:vel qui legerũt:vel qui audie

— —

ei aduerſarius tuus eſt. Quare aduerſa

Hon ſint inanes: conuertant᷑ ad gemitũ./ runt. Ergo quis eſt aduerſarius? Sermo
ri

Ca. 2. tuo cito. Tam longanimis eſt deus vidẽ⁊
do iniqua ⁊ non puniendo:vt tamen cito
ſit futurũ iudicium. Moꝛe quiwe huma/
nę vite ꝓlixũ eſt:qð deo bꝛeue eſt.Sed et
In li. So. ho/ ipſi ſeculo ⁊ humano generi qð longe vi/
met.⁊8. e. detur quid conſolat᷑: Mũquid ſi totius ge
nreris huma ni vltim“ dies longe eſt: vni⸗
uſcuiuſq; dies vltimus longe eſt?hoc di⸗/
co: Ex adam multi anni euoluti ſunt:mul
ti anni fluxerũt ⁊ deinceps fluent:nõ qui/
dem tam multi:ſed tamẽ vſq; in finem ſę/
culi tranſibunt anni:ſicut ⁊ illi tranſierũt.
Longũ videt᷑ qð reſtat: qᷓ;; non erit tan/
tum quãtum tranſactũ eſt:⁊ tamẽ ex trãſ/
acto pꝛęterito tempoꝛe:ſperãdus eſt ſinis

us tuus eſt: Quia cõtraria iubet quę tu
facis. Dicit tibi: Unus ẽ deus tuus:vnũ Exo. ⁊0.
deum cole. Lu vis dimiſſo vno deo tuo
tanq; legitimo viro aię: foꝛnicari ꝑ multa
dęmonia. Et qð eſt grauiꝰ: nõ quaſi apʒte
deſerens⁊ repudiãs ſicut apoſtatę faciũt:
ſed tanq; manens in domo viri tui admit
tis adulteroſ:id eſt tanq; chꝛiſtianus non
dimittis eccleſiã: cõſulis mathematicos:
aut aruſpices:aut augureſ:aut maleſicoſ:
quaſi de viri domo non recedens adulte/
ra anima:⁊ manens in eius cõiugio foꝛni /
caris. Dicit᷑ tibi: He accipias in vanũ no/ Abi.q.
men dei tui: Me exiſtimes creaturam eſſe
chꝛiſtũ:qꝛ pꝛo te ſuſcepit creaturã:⁊ tu cõ⸗

Bancti dꝗluguſtini

temnis eum qui eſt ęgqqualis patri:⁊ vnus
cum patre.Dicit᷑ tibi vt ſpiritaliter obſer/
ues ſabbatũ: nõ quõ iudęi obſeruãt ſab/
batum carnali ocio. Vacare em̃ volũt ad
nugas atq; luxurias ſuas. Meliꝰ em̃ face
Iêg, ret iudeus ĩ agro ſuo alidd vtile: ; in the/
atro ſeditioſus exiſteret. Et meliꝰ fęminę
eoꝝ die ſabbati lanã facerẽt qᷓ; tota die in
neomenijs ſuis impudice ſaltarent. Zibi
aũt dicit᷑ vt obſerues ſpiritalit᷑ ſabbatũ i
ſpe futurę quietis quã tibi ꝓmittit dñs.
Quiſquis autem pꝛopter illam quietem
futuram agit quicquid poteſt:qᷓ;uis labo
rioſum videat᷑ qð agit:tamen ſi ad fidem
pꝛomiſſę quieris id referat:nõdum quidẽ
ſabbatũ habet in re:ſed habet in ſpe. Tu
autem ad hoc vis requieſcere vt laboꝛes:
cũ ad hoc debeas laboꝛare vt requieſcas.

Exo.⁊0. Dicit᷑ tibi:honoꝛa patrem tuum ⁊ matrẽ

tuam. CLontumeliã irrogas parentibus:

quã non vis pati a fllijs tuis. Dicit᷑ tibi:

Non occides: tu autem occidere vis ini/
micũ tuum. Et ideo foꝛte non facis: quia
times iudicem hominẽ:non quia cogitas
deum. Ignoꝛas quia ille teſtis eſt cogita/
tionũ: Illo viuo quemvis moꝛi:te homi/
52..6. non cidã tenet in coꝛde. Dicit᷑ tibi:Mõ męcha⸗
mechaberis heris:id eſt non ibis ad aliquã aliã pꝛęter
vxoꝛem tuã: tu auteʒ exigis hoc ab vxoꝛe
et nõ vis reddere hoc vxoꝛi.Et cũ debeas
in virtute pcedere vxoꝛem: quoniã caſti⸗
tas virtꝰ eſt: tu ſub vno impetu libidinis
cadis:et vis vxoꝛem tuam victricem eſſe:
tu victus iacens.Et cum tu caput ſis vxo
ris tuę: ſᷣcedit te ad deum: cuiꝰ caput es.
Vis domũ tuam capite deoꝛſum pende/
Epð.ð. re? Caput enim mulieris eſt vir. Vbi aũt
melius viuit mulier qᷓ; vir:capite deoꝛſuʒ

pendet domus. Si caput eſt vir: melius
debet viuere vir: ⁊ pꝛecedere in omnibus

bonis factis vxoꝛem ſuam: vt illa imitet
virum et ſequat᷑ caput ſuum. Quomodo
caput eccleſię chꝛiſtꝰ eſt: ⁊ hoc iubet᷑ eccle/
ſię vt ſequat᷑ caput ſuũ: et vt per veſtigia
ambulet capitis ſuis:ſic vniuſcuiuſq; do/
mus habet caput virum: et tanq; coꝛpus
feminã. QQuo caput ducit: illuc debet ſe
qui coꝛpus. Quare ergo vułt caput ire:qͥ
non vult vt coꝛpus ſequat᷑: Quare vult
D ue vir quo non vult vt ſequat᷑ vxoꝛ: hhęc

Ca. ꝓ iubendo ſermo dei aduerſarius eſt. MHo/

de tempole

lunt enim homines facere quod vult ſer⸗
mo dei. Vt quid dicam: quia aduerſariꝰ
eſt ſermo dei quoniam iubet: Timeo ne
egoipſe aduerſarius ſim quibuſdã: quia
hęcloquoꝛ. Sʒ qͥd ad me pertinet? Foꝛtẽ
me faciat qui terret vt loquar: vt non ti⸗/
meam quęrelas hominum. Ham qui no.
lunt caſtitatem ſeruare vxoꝛibus ſuis et
abundant: tales nolunt me iſta dicere.
Sed velint nolint dicturus ſum.Si enim
vos hon exhoꝛtoꝛ vt cum aduerſario con
coꝛdetis: ego cum illo in lite remanebo.
Qui vobis iubet vt faciatis: ipſe nobis
iubet vt loquamur.Si nõ faciendo quod
iubet vt faciatis:aduerſarij eius eſtis: nõ
dicendo quod iubet vt dicamus:aduerſa
rij eius remanebimus. NHNunquid in cęte/ E

ris quę ſupꝛa dixi multis imoꝛatus ſum? Ca. -„.

Hoc enim pꝛeęſlumimus de charitate ve/
ſtra:quia vnum deum colitis:hoc pꝛęſu-/
mimus de fide catholica quę invobis eſt:
quia filiũ dei ęqualem patri creditis: nec
in vanum accipitis nomen domini dei ve
ſtri:vt putetis creaturam eſſe filium dei:
quoniam omnis creatura vanitati ſubie/ Ro. 8.
cta eſt: ſed creditis eũ ęqualem patri eſſe:
deum de deo: verbum apud deum: verbũ
deum per quod facta ſunt omnia: lumen Joh.r.
de lumine coęternum illi qui genuit:vnũ
cum illo qui genuit. Et hoc verbum cre/
ditis aſſumpſiſſe creaturã de virgine ma/
ria: aſſumpſiſſe moꝛtalitatem: et paſſum
fuiſſe pꝛo nobis:Ea legimus et credimus
vt ſaluemur:nec in eo immoꝛatus ſum:vt
quicquid facitis pꝛo ſpe futura faciatis.
Noui enim omniũ chꝛiſtianoꝛum mentes
de futuro ſęculo cogitare.Cui enim de fu
ruro ſecło nõ cogitat:nec ꝓpterea chꝛiſtia
nus eſt:vt id quod in fine deus pꝛomittit
accipiat:nõdum chꝛiſtianus eſt. HNeq; in

eo immoꝛatus ſum: vbi dicit ſermo dei:
Honoꝛa patrem tuum ⁊ matrẽ tuã. Mul/ Exo.20.

ti enim honoꝛant parentes:⁊ raro inueni⸗-
mus parentes conquerentes de impꝛobi/
tate filioꝛum:qᷓ;uis non deſint.Sed tamẽ
q́ᷓ; raro fit: tam bꝛeuiter monendum fuit.
Neq; in eo vbi dictum eſt: Mon occides:
imoꝛari volui. HNon enim credo hic turbã

eſſe homicidarum. Illud vo malum late F

ſerpens plus occupauit: ⁊ in eo vehemen cCa. é.

tius irritatur aduerſariꝰ ille: qui ideo cla/

Henm

ulente

1,

mnt
anono

genson
vtiam
jehoe l
enimsue
umqu⸗
gaducaut
ſtamst
ſtperpe⸗
cnenfa
ustſel
hodiecl
mnſuan
e
iince
Ppelu
Fdirin
lagf
ſiſunus
tenti
lenchrt
ſicteum
lseume
ciandie
inlefeen
nmate
nodofe
wame⸗
Et hocc
Matt
eknee
ſsenin
llueſ⸗
brcni
lges
mnecume
leris:
Mörnö⸗
fane
abnun
Cendun
nno
di
iſd
ms ne
denen
u
Ugud
gisnn

gool ⸗

lgacleſ.

den Tnnn

ubrſkien

eperne ci

Suun Nen

Moabtsſiz
ne Dl
Uoſun Sien

Daduefnnh

lemmne

ns: penete

haceoge
mauseſtoſ⸗
icamusesctent
Nunquituge⸗

.
imnorams ne

dechmaere
iisborpe
Georobioet
mocutirte

—

adonmunideiſſe

eſe ilunn dar

1vamtuiſabiee

nlenpmn

uddenmmnmi
tonnia:lon

guigenurmt
ideni en/
Uemaptlus
msCoins

õ

luun kins
ncun alt⸗
Quiaindri,

eruciin

mufuninn
nset. Neyn

mini 1“H
Sulaien
es deinpen

t.ct⸗
nendunti
ſonocar
dohenti
zonelunt
neo ſe

ermo xCvVI. Dñica quarta in. xL. Ber.

mat vt ſit aliquando amicus. Querelę
qnotidianę ſunt quaq; ipſę feminę nec iã
audent conqueri de viris ſuis. Ita inua/

dens omnia cõſuetudo pꝛo lege obſeruat᷑

vt iam ⁊ mulieribus foꝛte ꝑſuaſum ſit lice

re hoc viris:nõ licere mulieribus.Solent

eænim audire adductas eſſe mulieres ad fo
rum quę foꝛte cum ſeruis inuentę ſunt:
adductum virum ad foꝛum qui inuentus
eſt cum ancilla ſua nunq; audierunt: cum
ſit par peccatum. In peccato pari inocẽ
tioꝛem facit videri virum:non diuina ve/

ritas:ſed humana peruerſitas.Et ſi foꝛte

hodie acrioꝛem quiſq; paſſus fuerit vxo/
rem ſuam: et liberius murmurantem: cui

iam videbatur quia licebat viro: et audi-
uit in eccleſia: quia non licet viro. Si er/

go paſſus fuerit vxoꝛem ſuam liberiꝰ iam
vt dixi murmurantem ⁊ dicentem ſibi:nõ
licet qð facis: ſimul audiuimus: chꝛiſtia/
ni ſumus: quod a me exigis:redde mihi.
Figdem tibi debeo: fidem mihi debes: ſi⸗
dem chꝛiſto ambo debemus. Et ſi me fal/
lis: eum non fallis cuius ſumus: non fal/
lis eum qui nos emit. hęc atq; huiuſmo/
di audiens ille quę non ſolet:dũ non vult
in ſe fieri ſanus:in me fit inſanus. Iraſci/
tur:maledicit. Foꝛtaſſis etia dicit: Auo/⸗
modo factum eſt vt huc ille veniret: aut
vxoꝛ mea ipſo die in eccleſiam ꝓcederet:
Et hoc credo ꝙ in cogitatione ſua dicat:
Nam libere erumpere in vocem non au-
det:nec ante ſolam vxoꝛem ſuam. Foꝛtalſ/
ſis enim ſi ſic eruperit ⁊ hoc dixerit:poteſt
illa reſpondere et dicere: Quare maledi⸗
cis:cui pauloante acclamabas? Certe cõ/
iuges ſumus: cum lingua tua diſcoꝛdas
mecum concoꝛditer quomodo viuere po/
teris:? MHos fratres pericula veſtra intue/
mur:nõ voluntates veſtras attendimus.
Nam et medicus ſi voluntatẽ ęgri atten/

dat:nunq; illum curat. Quod non eſt fa⸗/

ciendum:non fiat:qð pꝛohibet deus non
fiat.Qui deo credit ab ipſo audit qð dici-
mus.Certe melius erat quibuſdam nolẽ/
tibus coꝛrigi vt vel huc non veniremus:
ſi iſta dicturi eramus: vel quia iam veni/

S mus non ea diceremus. Nudius tertiano
Ca. 7. die memini me dixiſſe ſanctiſicati veſtrę

quia ſi citharedi eſſemus: aut huiuſmodi

aliquid populariter exhibentes pꝛo ſtu-
dijs nugacitatis veſtrę:quę iã quęſumus

vt relinquatis:tenuiſſetis nos vt daremꝰ
vobis diem et quiſquis pꝛo modulo ſuo

conferret nobis mercedem. Quare ambu

laremus delectati vanis canticis:nulli rei
pꝛofuturis ad tempus dulcibus: in poſte
rum amaris?: Talibus etenim turpitudi⸗

nibuſ cantionũ animi humani illecti ene
uantur et decidunt a virtute:defluentes iĩ

turpitudinẽ: ⁊ ꝓpter ipſas turpitudines

poſtea ſentiũt doloꝛes: ⁊ cũ magna ama/
ritudine digerũt qð cum dulcedine tem/
poꝛali biberunt. Melius ergo nos ama/
ra vobis cantamus ad tempus: quę poſt
ea dulceſcãt in vobis. Mec mercedem ali⸗
quam exigimus niſi vt faciatis quę dici/
mus: Immo nõ faciatis ſi dicimus nos.

Si autem omnibꝰ ille dicit qui neminem

timet:et per quem ſit in nomine ipſius et

in gloꝛia miſericoꝛdię ipſius: vt ⁊ nos ne/

minẽ timeamus: omnes audiuimus:om/
nes faciamus: omnes cum noſtro aduer⸗/
ſario concoꝛdemuſ. Putate me citharedũ
eſſe:quid vobis poſſum amplius canere:
Ecce pſalterium fero: decem choꝛdas ha/

bet:h̊ vos pauloante cantaſtis anteq; in/

ciperẽ loqui:choꝛus meꝰ vos fuiſtis.Hõ/
ne vos pauloante cantaſtis: Deus canti-
cũ nouũ cantabo tibi: in pſalterio decem

P S. 32. .

choꝛdaꝝ pſallã tibi? Ipſas aũt decẽ choꝛ

das mõ ꝑcutio. Quare amara ẽ vox pſal/

terij dei: Pſallã tibi ĩ pſalterio decẽ choꝛ/

darũ? Hõ vohis hoc canto qð vos nõ fa/

ciatis. Decalog em̃ legis decẽ pſᷣcepta ha h
bet:qꝗ̃ decem pᷣcepta ſunt ſic diſtributa:vt Cs. S89.

mines.Tria ad deũ ꝗᷓ iam dixi. VUnus eſt

deus nr᷑:ei nullã ſilitudinẽ debemꝰfacere:

⁊ nõ foꝛnicari poſt deũ qͥ vnꝰ eſt:qui deus
et chꝛiſtus filius dei vnum eſt cum patre.
Et ideo nõ debet a nobis accipi ĩ vanum
vt putemus eum factũ:id eſt creaturã ali-
quã: cum per ipſum facta ſint oĩa. Quia

vo ipſe vnus deus pater et ſilius et ſpiri/

tuſſanctus: in ſpirituſancto hoc eſt in do/
no dei:requies nobis ſempiterna pꝛomit
titur. Inde modo pignus accepimuſ.Sic
enim dicit apoſtolus: Qui dedit nobis

pignꝰ ſpm̃.Si pign accipimꝰvt icipiamꝰ
in dſio ⁊ in deo nfo eſſe trãquilli vt ſimus
in deo noſtro mites:ſimꝰ in deo patiẽtes:
erimus etiam in illo vnde pignus accipi/

mus in ęternum quieti: quod erit ſabba⸗
m 5

tria ꝑtineãt ad deũ:ſeptẽ ꝑtineant ad ho/

2. Cor. 1. et. 5.

Bancti Auguſtini

tum ſ. abbatoꝛum: pꝛopter ipſ. am requiem
pertinentẽ ad donum ſpirituſſancti. Ter

Exo.20. tium itaq; pꝛeęceptum de ſabbato qð dixi

mus: quod carnaliter iudęi celebꝛãt: nos
ſpiritaliter agnoſcamus. Ham quia ſpiri/⸗
tuſſanctus ſeptifoꝛmis dicitur:pꝛopterea

Geñ.⁊. ſeptimũ diem ſanctiſicauit deus:quando

fecit omnia opera ſua:ſicut in Geneſi ſcri/
ptum legimus. MNon ibi habes nominatã
ſanctiſicationẽ niſi illo die vbi dicit᷑: Deꝰ
requieuit ab omnibꝰ operibus ſuis. Hon
ccm̃ fatigat* erat deus vt diceret᷑: Requie/
uit deus ab operibus ſuis: ſed in illo ver/
bo tibi laboꝛãti requiem pꝛomiſit. Vt qᷣͥa

Señ.I. fecit omnia bona valde: ⁊ ſic dicitur: Re/

quieuit deus:intelligas etiã te poſt bona
opera requieturũ et ſine fine requieturũ.
Nam omnia ſuperioꝛa quę dicta ſunt: id
eſt dies ſuperioꝛes habent veſperã: ſepti/
mus iſte dies non habet veſperã: vbi deꝰ
ſactiſicauit requiẽ. Tantũ dictũ ẽ: Factũ
eſt mane:vt inciperet ipſe dies. Non di/⸗
ctum eſt: SFactũ eſtveſpere:vt ſiniretur di⸗
es:ſed dictuʒ eſt: Factũ eſt mane vt fleret
dies ſine fine.Sic incipit ergo requies no
ſtra quaſi mane:ſed non finit᷑:quia in eter

num viuemus. Ad hanc ſpem quicquid

facimus: ſi facimus: ſabbatum obſerua-/

id eſt pſalterij decachoꝛdi. In tribus eniʒ

ga. 3. choꝛdis ad deum ꝑtinent pꝛęcepta. Si di/
Matitb.22. ceret᷑ nobis: Diliges dominũ deum tuũ

ex toto coꝛde tuo:et ex tota anima tua: et
ex tota mente tua: et de ꝓximo noſtro ni/
hil diceret᷑:non eſſet decachoꝛdum:ſed tri
choꝛdum.Quia vᷣo addidit dominus:Et
diliges pꝛoximũ tuum tanq; teipſum: et
contexuit dicens: In his duobus manda
tis tota lex pendet et ꝓphetę:Tota lex in
duobus pꝛęceptis eſt: dilectione dei:⁊ di8
lectione ꝓximi.Ad duo itaq; pꝛecepta:id
eſt ad dilectionem dei et ꝓximi ꝑtinet de/
calogus.Ad pꝛimũ pᷣceptum tres choꝛdę
pertinent:quia deus trinitas:ad alterum
vo pꝛeceptum: id eſt ad dilectionẽ ꝓximi
ſeptem choꝛdę: quomodo viuatur inter
homines. Mam ipſe numerus ſeptenariꝰ

tanqᷓ; ſeptem choꝛdarum incipit ab hono
EYxo.⁊0. re parentum.honoꝛa patrem tuum ⁊ ma

trem tuam. Ad parẽtes enim ſuos homo
aperit oculos: ⁊ hęc vita ab eoꝛum amici/

tia ſumit exoꝛdium. Quiſquis auteʒ ſuis
parentibus non defert honoꝛem: quibus

parcere poterit:Et dicit apoſtolꝰ: hono/ Epõᷣ.s.

ra patrem tuum et matrẽ tuam: quod eſt
pꝛimum mandatuʒz. Quomodo pꝛimum
quando quartum mandatũ eſt: niſi quia
in ſeptenario numero eſt pꝛeimum? Ad di/
lectionem pꝛoximi pꝛimum eſt in ſecunda
tabula. Mam ideo duę tabuleę legis da/
tę ſunt. Deus enim famulo ſuo M.yſi

in monte duas tabulas dedit. In quibus

duabus tabulis lapideis conſcripta erãt
decem pꝛęcepta legis: qð eſt pſalterium
decem choꝛdarum.Tria in vna tabula ad
deum pertinentia:ſeptem in altera tabu/
la ad pꝛoximũ.In altera ergo tabula pꝛi/

mũ eſt: Honoꝛa patrem tuum et matrem Exo. 20.

tuam. Secũdum: Mon męchaberis. Ter/
tium: Mon occcides. Quartũ: Mon fura/
beris.QAuintũ: Non falſum teſtimonium
dices. Sextum: Mon cõcupiſces vxoꝛem
pꝓximi tui.Seꝑptimum: Mon concupiſces
rem pꝛoximi tui. Hęc iungamus ullis tri/
bus ad dilectionem dei ꝑtinentibus:ſi in

pſalterio decem choꝛdarum volumus can

3

tare canticũ nouum. Attendat enim cha/ EK
ritas veſtra vt dicam vel qð deus ſuggeſ. Ca.i0.

facim a/, ſerit. Accepit legem populus iudęoꝛum.
mus. Ipſa ẽ tertia choꝛda huiꝰ decalogi: aa decalogo non obſeruauit.Et qui/

unq; obtemperabant: timoꝛe obtempe/
rabant peęnę:nõ amoꝛe iuſticię: poꝛtabãt
pſalterium:non cantabant.Lantanti em
voluptas:timenti onus eſt. Jdeo vetus

homo aut non facit: aut timoꝛe facit:non

amoꝛe ſanctitatis: nõ delectatiõe caſtita

tis: tẽperantię: charitatis:ſed timeꝛe. Ve
tus enim homo eſt:et vetus homo vetus
canticum cantare poteſt: non nouuʒ. Vt
autem cantet canticum nouuʒz: ſit nouus
homo. Quomodo autem poſſit eſſe nouꝰ
homo:audi non me ſed apoſtolum dicen/⸗
tem:Exuite vos veterem hominem: ⁊ in/⸗
duite nouum.Et ne quis putaret:cum di
xit:Exuite vos veterẽ hominẽ:et induite
nouũ: aliquid deponendũ eſſe et aliquid
accipiendũ:cũ de mutãdo pᷣciperet homi
ne:ſubiecit et ait:Auapꝛopter deponen/

tes mendaciũ loquimini veritatẽ.hoc eſt

qð ait: Exuite veterem hominẽ ⁊ induite
nouum: hoc dixit: mutate moꝛes. Sętu/
lum diligebatis: deum diligite. Nugato/

heme
in inigu
oligebu
one ſuan
auiben-
Giaulen
iun.
ſcae ge
ecntare
enited
laleca
Goreach
farro
itanee
achucfze
(dannet
ſinarn
ſed dia
eutb
nurgbela
ut godl
ſaaultaken
1lldeye
Cncordan
Cann wnde
hommines
lonerpr
hobis mi
pherasla
len ſeay
Atianni
0etnenni
Mulnigu
lede
ſodanf,
ſipenn

ANunu

Ncentn
Ginenn
ſopd
ſocheti
leck
leguale
lequels
rte
nodun.
äni
lnagn
honit

Glsutgt
cden gl
M
oſobd hens
lumnggt
Wochnin
chti 1
Dumune
mnckinlant

—
Ee

—

= S=E

bll lgen

lo ſoo hef
Ntit gber

conſentn

Pck oſclenr
uwmnbell
nmnglennbe
D
munernunen n
echrbense
mü⸗ Honfn
Emteſinonun
pllees oen
on ogales
ganustlss
nnennbustlin
n volumdsc
Endatennce .
gödeusſiggt
glus ucoun
ſuanit Cun
mae cbiene
ticgportti
. Amunnc
t. Neontu

mnorefntn

leanndedhe
ſen inar .
usbono ans
non toug;
ounz aun
poſtcſeſol
tonndian
honunent
uuttnn,
nneanaln
jeſenlili
zahenttn

pten nng
ittiN

ninitini

Nong

e u

BGermo xCvI. Dñica quarta in. xlL.· Ber. I.

ria iniquitatis: tempoꝛales voluptates
diligebatis:pꝛoximũ diligite. Si dilecti⸗
one facitis: nouum canticum cantatis.
Si timoꝛe facitis:facitis tamen: poꝛtatis
quidem pſalcerium:ſed nõdum cantatis.

Si autẽ nec faciatis: ꝓijcitis ipſum pſal⸗⸗⸗

terium. AMelius eſt tamen poꝛtare qᷓ; pꝛo/

ijcere. Sed rurſus melius eſt cũ volupta/

te cantare q; cum onere poꝛtare. Nec per⸗
uenit ad canticum nouũ:niſi iam cumvo⸗

luptate cantans. Mam qui poꝛtat onm ti/
moꝛe: adhuc in vetuſtate eſt. Et quid eſt
fratres qð dico:attendite.Non concoꝛda
uit cum aduerſario ſuo: qui cum timoꝛe
adhuc facit. Timet enim ne veniat deus

damnet illum. Mam nondum delectat

caſtitas: nondum illum delectat iuſticia:

„

Ca. II.

ſed iudicum dei foꝛmidans a factis tem/
perat: Mondũ concupiſcentiã ipſam dam

nat quę ſeuit in eo: HNondum illum dele

ctat quod bonum eſt: nondum ibi habet
ſuauitatem vt cantet canticum nouum:
ſed de vetuſtate pęnas timet: Mondum
concoꝛdauit cum aduerſariol Lales enim

homines plerũq; ſuplantant᷑ tali cogita /

tione: vt dicant ſibi: Si ſieri poſſet: non
nobis minaret᷑ deus. Non talia per pꝛo/

phetas ſuos diceret quę homines deter⸗/

rent: ſed veniret ⁊ daret omnibus indul-
gentiam:ignoſceret omnibus:poſtea ve/

niret neininem mitteret i gehennã. Jam
quia iniquus eſt: iniquũ vult eſſe deum.
Ault te deus facere ſimilẽ ſui:et tu cona/

ris deum facere ſimilem tui. Placeat tibi

ergo deus qualis eſt: nõ qualem ullũ eſſe
vis. Peruerſus enim es: ⁊ talem vis eſſe

deum qualis es: non qualis eſt. Si autẽ
placeat tibi qualis eſt: coꝛrigeris: et diri/
ges in eam regulam coꝛ tuum a qua nunc
alienꝰ diſtoꝛtꝰ es. Placeat & tibi deꝰ qua/
lis eſt: nõ qualẽ illum eſſe vis. Ama qua/
lis eſt. Mõ te ipſe amat qualis es:ſed odit
te qualis es. Ideo tui miſeret᷑: quia odit
te qualis es:vt faciat te qualis nondũ es.
Faciat te dixi qualis nõdum es. Nam il/
lud tibi non ꝓmittit:quia faciet te qualis
es. Nam eris qualis eſt:ſed ad quendam
modum: id eſt imitatoꝛ dei velut imago:

ſed nõ qualis imago eſt filius. Nam etiã liqu
imagines ĩ hominibꝰ diuerſę ſunt. Flius Quanta auiditate ſani maioꝛa perceptu/
rhoen ſunt:vnde ęgri minoꝛa vix accipiũt.Sʒ

ho minis habet imaginẽ patris ſui:et ho

ter eius. lo aut
hoc eſt qð tu. Aliter enim eſt imago tua i

eſt qð pater eius: quia homo eſt ſicut pa/
In ſpeculo autem imago tua nõ
filio:aliter in ſpeculio. In filio eſt imago
tua ſᷣm ęqualitatem ſubſtantię: in ſpecu/

lo autẽ q; longe eſt a ſubſtantia: et taamen

ẽ quędã imago tua: q;uis nõ talis qualis

in ſilio tuo ſm ſubſtantiã.Sic in creatura
nõ hoc ẽ imago dei qð eſt in filio: qui hoc

eſt qð pater:id eſt deus verbũ dei ꝑ qð fa-
cta ſunt omnia. Recipe ergo ſimilitudinẽ

dei quã ꝑ mala facta amiſiſti.Sic em̃ ima

Job. 1.

„

7

go in nũmo imꝑatoꝛis aliter eſt: et aliter ĩ

impꝛeſſa eſt in nũmo: aliter habetur in ſi/
lio: aliter in ſolido aureo imago impera/
toꝛis.Sic et tu nümus dei es ex hoc meli/

ſilio. Mam imago er imago eſt: ſed aliter

oꝛ:quia cum intellectu ⁊ cum quadam vi /Ä §K

ta nũmus dei es: vt ſcias etiã cuius ima/
ginem geras: et ad cuius imaginẽ factus
ſis. Nam nüũmus neſcit ſe habere imagi/
nem imperatoꝛis.Ergo vt dicere cęperam
odit te deus qualis es: ſed amat te talem
qualem te eſſe vult:⁊ ideo ille te vt mute/
ris hoꝛtatur. Concoꝛda cum illo:et incipe
pᷣmo bene velle: ⁊ odiſſe te qualis es:hoc

ſit tibi initium concoꝛdię cũ ſermone dei:

vt incipias pꝛimo tu odiſſe te qualis es.
Cum ceęperis ⁊ tu odiſſe te talẽ qualis es:
ſicut te talem odit deus: incipis iam ipſũ
diligere deum qualis eſt.Egrum attendi/
te.Eger ęgrotantẽ ſe odit qualis ẽ. Inde

incipit cõcoꝛdare cum medico:quia ⁊ me/

dicus odit euʒ qualis eſt. Ham ideo vult
ſanum eſſe:quia odit eum febꝛientẽ:et eſt
medicus febꝛis ꝑſecutoꝛ:vt ſit homis libe

ratoʒ. Sic auaricia: ſic libido: ſic odium:

cõcupiſcentia: luxuria: ſic nugacitas ſpe/
ctaculoꝛũ febꝛes ſunt aĩę tuę: debes illas

.

*

Ca. i2.

odiſſe cũ medico tuo:ita cõcoꝛdas cũ me/⸗

dico:niteris cũ medico:⁊ libẽter audis qð
iubet medicꝰ:libẽter facis qð iubet medi/

cus:⁊ ꝓſiciente iã ſanitate: incipiũt etiaʒ
iam delectare pᷣcepta. &ρα oneroſus ẽ cibꝰ

ęggris quando reficiuntur:et peioꝛem ho/

ram reputant ęgri refectiõis ſuęq; ſuę ac/

ceſſionis: et tamen cogunt ſe concoꝛdan/
tes cum medico:et quauis inuiti et oblu/
ctantes vincunt ſe vt aliquid accipiant.

ℳ

Bancti aKluguſtini de tempole Mn

vnde hoc factum eſt: Quia oderant febꝛẽ bo per pꝛęceps. Vt autem non ſequatur gus ſol
ſuam:et cum medico concoꝛdauerunt: et malum caput ſuuʒ: teneat ſe ad caput ec/ ndedt
ſimul perſequebantur febꝛem medicus ?æ cleſię chꝛiſtum: huic debens caſtitatẽ ſuã: a. Hiaul
ęgrotus. Cum ergo et nos talia dicimus: huic deferens honoꝛem ſuum: Abſens ſit Mſlen
non odimus niſi febꝛes veſtras: immo in vir: pꝛęſens ſit vir: non peccat illa: quia iacil
nobiſipſis ſermo dei febꝛes noſtras odit: nunq; eſt abſens cui debet vt non peccet. lestn
cum quo concoꝛdare debetis. Ham nos hec ergo fratres mei facite:vt poſſitis cõ Matts.5. nonelen.
quid ſumus niſi liberandi vobiſcum: ſa- coꝛdare cum aduerſario. Hec amara ſunt peruen
nangdi vobiſcum? Mοd. nõ me intuami/ quę dico: aut ſi amara ſunt curãt. Potio m:dn
ni: ſed ſermonem dei. Holite iraſci medi-/ iſta ſi amara eſt accipiatur: quia in pericu DFiuumnoh
N camento veſtro:non inueni em̃ aliud qua lo ſuat viſcera: amara bibatur. Melius ſeent peo
Ca.iʒ. tranſirẽ. Veni ergo ad quintã choꝛdã ho/ eſt modica amaritudo ĩ faucibus: qᷓ; ęter⸗ anpbi
mo. Qui tango pſalteriuʒ decem choꝛda- num toꝛmentum in viſceribus. Mutate eremr
rum: nunquid pꝛętermiſſurus eram quin/ ergo vos: Quicunq; non faciebatis hoc £ (lipenne
tam?: Immo aſſidue percuſſurus. In illa bonum caſtitatis: iam facite. Molite dice ca 4. sbo
enim video iacere pene totum genus hu/ re: non poteſt ſieri. Fędum eſt & frarrtes · gkepen⸗
manũ: in illa video plus laboꝛare. Ipſazʒ mei:turpe eſt: vt vir dicat non poſſe fieri HGus Clltan
Exo.⁊o. percutiendo quid dico? Holite męchari quod facit femina.Scelus eſt vt vir dicat Uusners
poſt vxoꝛes veſtras:qᷣͥa non vultis vt mę/ non poſſum. Qð poteſt fſęmina:vir non p un Ee
chentur poſt vos vxoꝛes veſtrę. Nolite ire poteſt?: Quid enim? Illa carnem nõ poꝛ/ us odine
vos:quo eas ſequi non vultis.Sine cau/ tat: Pꝛioꝛ a ſerpẽte decepta ẽ.Caſtę vxo/ peã.ʒ. ſenansan
ſa vos excuſare conamini quãdo dicitis: res veſtrę oſtendunt vobis fieri poſſe qð Gransan
Nunquid eo ad vxoꝛem alienam: ad an / non vultis facere: ⁊ dicitis fieri nõ poſſe. huspug
cillam meam eo. Vis vt dicat vxoꝛ tua ti⸗ ed foꝛte dias ideo illam facilius facere fiinape
bi:Nunquid eo ad virum alienum:ad ſer//apoſſe:quia multa illi cuſtodia eſt:legis pſ/⸗ S
uum meum eo. Dicis:non eſt vxoꝛ aliena ceptum: diligentia maritalis:terroꝛ etiaʒ in

ad quam vado. Hunquid vis dicatur ti- legum publicarũ: Eſt etiaʒ verecundię et Gönn
bi: nõ eſt vir alienus ad quem vado? Ab/ pudoꝛis illius magnũ munimentũ. Mul *M
ſitvt dicat hoc illa.Melius enim dolet te tę cuſtodię faciunt feminã caſtioꝛẽ: viruʒ n
In li. 5o. ho/ qᷓ; imitetur te. Illa enim caſta et ſancra fę caſtũ faciat ipſa virilitas. Nam ideo mu/ me vbis rſ ullode

mel. 49. . mina et vere chꝛiſtiana quę dolet foꝛnicã, lieri maioꝛ cuſtodia:qͥa maioꝛ infirmitas. Ser. 46b. tanue
teeunm virum: ⁊ non dolet pꝛopter carnẽ ſed Alla erubeſcit viro:tu non erubeſcis chꝛi⸗ ian
pꝛopter charitatem. Hon ideo vult vt nõ ſto. Tu liberioꝛ quia foꝛtioꝛ:qͥa facile vin⸗ Mdal
facias: quia ⁊ ipſa non facit: ſed quia tibi cis:ideo tibi cõmiſſus es. Super illam et uſait
non expedit. HNam ſi pꝛopterea non facit diligentia viri: et terroꝛ legum:et conſue/ einl
vt tu non facias:ſi feceris faciet. Si autey tudo moꝝ:⁊ verecundia maioꝛ ⁊ reliqua: ndmn
devo illud debeat: ſi chꝛſto illud debeat qð ſuper te tantũ deus. Inuenis enim facile Wlnin
tu exigis:⁊ ideo reddet quia iubet iſte:⁊ ſi pares viros quibus non timeas erubeſce uuſuze
foꝛnicatur vir: caſtitatem fęmina illa deo re:quia faciunt id multi. Et tanta eſt per⸗ enebe
exhibet. Chꝛiſtus enim loquitur in coꝛdi⸗Mierſitas generis humani: vt aliquando uhane
bus bonarum fęminarum:loquitur intus qmetuendum ſit ne caſtus erubeſcat inter kiton
vvbi non audit vir: quia nec dignus eſt ſi impudicos. Ideo non ceſſo tangere iſtaʒ ubo
talis eſt. Loquitur ergo ille interius ⁊ di, quintam choꝛdam pꝛopter ipſam peruer, uncnn
cit:et filiam ſuam conſolatur huiuſmodi ſam conſuetudinẽ ⁊ labem totius vt dixi enhin
verbis: De iniurijs viri tui toꝛqueris: qð generis humani.Si quis inter vos faciat onoc
tibi enim fecit dole:ſed ipſum noli imita- homicidiũ qð auertat deus: pellere eum uubet
rivt male facias:ſed ipſe te imitetur in bo vultis de patria:⁊ continuo ſi fieri poteſt eoetyen
no. Ham in eo ꝙ male facit noli eum pu- excludere. Siquis faciat furtum: odiſtis imn Ctalay
tare caput tuum: ſed time me deum tuũ. illum:nec videre vultis. Si quis dicat fal n ſeloclio
Nam ſi et in eo ꝙ male facit caput eſt: et ſum teſtimonium: abominamini:nec vo/ umme
ſecuturũ eſt coꝛpus caput ſuum:eunt am / bis bomo videtur. Si quis concupiſcat num
Mipyp

unſen

ensaſtetiſi
ſun Aen
gcatline
ANNger
Cle ſt oſtcin
Rermmnin
un arit ben
nungnunyann
dbann ais

auchesnn

hns An
u bachans
cle Halene⸗

*

unckofune

—
—
S=

A Nolpoleei

hscknnrden
ſeninnprun
Lamentöpe
niLafer
dis ſanpolecd

nsien roe .

mücdus fun
ſooncklegsf
nlignannai,
i rarandea
ninenti 1
ucaſticninnn
Hanind
Mniorilfmnias
Nnadbeſoct
norinclemn
.,Superland
eihmamni⸗
uortelgu⸗
alsanntd
Unessonbet
Aununetpr
ertalgund

zeubeſa un

ſommgrriß

—

Bermo xCvI. Dñica quart
alienas res: raptoꝛ et iniuſtus deputat᷑. Si
quis volutatur cum ancillis ſuis: amatar:
blande accipitur:conuertunt᷑ vulnera in io⸗ c
tangis ſeptimã choꝛdam: cecidit beſtia ra/

ca. Si quis autem exiſtat qͥ dicat ſe caſtum:

non facere adulterium: notum autem ſit ꝙ
non faciat:erubeſcit accedere ad illos nõ ſui
ſimiles:ne inſultent:ne irrideant:ne dicant
non eſſe virum. Ad hoc delapſa eſt huma/
na peruerſitas vt vir habeatur a libidine vi
N4ctus: et vir non habeatur victoꝛ libidinis.
Triumphantes exultant et non ſunt viri:
iacent pꝛoſtrati et viri ſunt? Si ſpectabas
in amphitheatro ſic expectabas vt ille tibi

vigderetur foꝛtioꝛ qui iaceret ſub beſtia qᷓ;

qui perimeret beſtiam. Sed quia diſſimu/

latis a pugna interioꝛe et delectant vos pu/
gnę exterioꝛes:ideo non vultis pertinere ad

Põ.i43. canticum nouum:vbi dicit᷑: Qui docet ma/

nus meas ad pꝛeliũ: ⁊ digitos meos ad bel-

P lum. Eſt enim bellum quod ſecum agit ho/
Ca.I5. mo dimicans contra cõcupiſcentias malas:

frenans auariciam: elidens ſuperbiam: ſuf/

focans ambitionem: trùcidans libidinem.

Has pugnas facis in occulto: et non vince/

ris in aperto. Ad hoc docentur manus ve/
ſtrę ad plium:et digiti veſtri ad bellum. Mõ

eſt hoc in ſpectaculis veſtris. In illis ſpecta
culis non idem eſt venatoꝛ quod cithariſta:
alud agit venatoꝛ: aliud cithariſta. In ſpe/
ctaculo dei vnum eſt. Tange eaſdem decem dicas: ad foꝛnicem vado: ad meretricẽ per/

cis. Tangis pꝛimam choꝛdam qua colitur
vnus deus:cecidit beſtia ſuꝑſtitionis. Tan
gis ſecũdam qua non accipis nomen domi/
ni dei tui ĩ vanum: cecidit beſtia erroꝛis ne/
fandarum hęreſum quę id putauerũt.Tan/

gis tertiam choꝛdam vbi pꝛo ſpe ſuturę qui-
extis facis quicquid facis:interſicit᷑ crudelioꝛ

cęteris beſtjs amoꝛ ſęculi huius. Pꝛopter

enim amoꝛem ſęculi huius laboꝛant homi⸗/
nes in omnibus negocijs. Tu aũt in omni/

bus bonis operibus tuis laboꝛa: nõ ꝓpter

tangis et beſtias occidis: id eſt et cithariſta
es et venatoꝛ.Non vos delectant talia ſpe/ /ↄtinent᷑ decẽ:ibi ↄtinent᷑ duo.Sʒ dicl: S
ctacula vbi non ꝓmeremur oculos editoꝛis
Exo,⁊0. ſed oculos redemptoꝛis. honoꝛa patrẽ tuũ
⁊ matrẽ tuam: tangis quartam choꝛdam vt
honoꝛem parentibus deferas: cecidit be/ H
ſtia impietatis, NHon męchaberis: tangis lo. Si ſim męchus et aliquid tale moliar: id

aamoꝛem ſeculi huius: ſed pꝛopter requiem
ſempiternam quam pꝛomittit deus. Uide

quomodo vtrumq; ſimul facis: et choꝛda

ẽ aũt:Qð tibi ſieri nõ vis alij ne feceriſ. ꝓbꝛ

Non occides: tangis ſextam choꝛdam:ceci⸗
dit beſtia crudelitatis. NHon furtum facies:

pacitatis. Mõ falſum teſtimoniũ dices: tan/
gis octauam choꝛdam: cecidit beſtia falſita,/

ta in. XL. Ber.

quintam choꝛdam: cecidit beſtia libidinis.

tis. Non cõcupiſces vxoꝛem ꝓximi tui:tan

gis nonam choꝛdam:cecidit beſtia adulteri/
nę cogitationis. Aliud enim eſt non facere

aliquid tale pꝛeęter vxoꝛem: aliud non appe ppc-

tere alienam vxoꝛẽ: Ideo duo pᷣcepta ſunt:

Mon męchaberis: ⁊ non concupiſces vxoꝛẽ

pꝛoximi tui. Hon concupiſces rem pꝛoximi

tui:tangis decimam choꝛdaʒ: cecidu beſtia

cupiditatis. Ita cadentibus omnibus be/⸗
ſtijs: ſecurus ⁊ innocens in dei dilectione et

humana ſocietate verſaris: Tangens choꝛ/
das decem quot beſtias occidis: NHam mul-
tę beſtię ſunt ſub iſtis capitibus. In ſingu/

lis choꝛdis non ſingulas beſtiaſ:ſed greges

interſicis beſtiarum. Sic ergo canticum no/

uum cum amoꝛe non cum timoꝛe cantabis.

bas: immo quem manduces: quem bibas.
Abſtine te a foꝛnicationibus. Ne foꝛte mihi

choꝛdas et feras occides: vtrumq; ſimul fa / go:ad pꝛoſtitutã eo:nec illud ſceptum vio⸗/
lo quo dictum eſt: Hon męchaberis: quia
vxoꝛem nõdum habeo: nec poſt illã aliquid
facio. Hec illud pᷣceptum violo quo dictum
eſt: Mon cõcupiſces vxoꝛem ꝓximi tui:qui

ad publicam vado:in quod pceptum incur-⸗

ro? Non inuenimus choꝛdam quam tanga/
mus: non inuenimus choꝛdam quo neruo

Holi dicere tibi quando foꝛte aliquid luxu/ &
rianter vis agere: Vxoꝛem non habeo: face Ca.16.
re poſſum qð volo: non enim poſt vxoꝛem
meam pecco. Jam noſti pꝛecium tuum: iam
noſti quo accedas: quid maãduces: quid bi/

ligemus fugitiuum iſtum? Hon fugiet: ha ⸗-/

bet vnde ligetur: ſed amet et non erit liga⸗

mentum:ſed oꝛnamentum. Mon enim liga/

mentũ ſed oꝛnamentũ in ipſis decem choꝛ/

dis inuenimuſ. DPecem enim p̃ᷣcepta ad duo
la referunt᷑:ſicuti audiuimusvt diligamus
deũ ⁊ ꝓximũ: ⁊ duo illa ad vnũ illud. VUnũ

—

—

facio qð ab altero pati nolo.Si parentibus

meis honoꝛem non deferam quãdo volo vt

tũ ſi faciã id facio qð pati nolo.Si occidã id

deferat᷑ mihi a filijs: id facio quod pati no

— .

Bancti Aluguſtini de tempote

facio quod pati nolo. Ham ſi interrogetur a velles vt ſeruiret tibi ſeruꝰ tuus: Seruis m utuuſti
me dico: Nolo vt vxoꝛ mea aliquid tale fa- melioꝛi domino deo. Seruũ tuum nõ tu fe ſmei
ciat. Si cõcupiſco vxoꝛem ꝓximi mei: nolo ciſti:⁊ te et ſeruũ tuum ille fecit. Vis vt tibi nin ti
quiſqᷓ; concupiſcat meam: id facio quod pa / ſeruiat cum quo factus es:⁊ nõ vis ſeruire ei Ginſoh ti
ti nolo. Cum vo ad meretricem eo:cui facio a quo factus es:? Ergo cum vis vt ſeruiat ti alnnn
qð pati nolo? Reſpõdet᷑ tibi:qð grauius eſt bi ſeruus tuus homo:⁊ tu nõ vis ſeruire do⸗ kel
Mattb.⁊ꝛ. ipſi deo. Intelligat ſanctitas vr̃a:Eteni qð mino deo: facis deo quod tu pati non vis. nnen mn
fleri tibi nõ vis: alij ne feceris. Ad duo ſᷣce Ergo illud vnum pceptum cõtinet duo:illa Cnigan⸗ he
pta ꝑtinet. Quomõ ꝑtinet ad duo ſcepta: duo continent decem: illa decem continent ſerienmi
ſi homini non feceris qð pati non vis ab ho omnia. Cantate ergo in pſalterio decẽ choꝛ Vszꝛ. llucien
mine? Ad ꝓximi pꝛęceptũ pertinet:ad dile/ VYdarumanticũ nouum. Vt aũt cantet can- mmlugiui
5ctionẽ ꝓximi:ad ſeptem choꝛdas. Si aute,y ticum nouũ: eſtote homines noui. Diligite nnuſnen⸗
gõ non vis pati ab homine: ipſi deo vis fa- iuſticiam: habet pulchꝛitudinẽ ſuam. IJdeoo iſutrnt
cere? Quid eſt hoc nõ facis alteri qð pati nõ non vultis illam videre:quia aliud amatis. ltchepeen
vis? Charioꝛ factus eſt tibi homo qᷓ; deus?: Mam ſi aliud nõ amaretis: eam vtiq; vide her ug
Ergo quomodo facio inquis ipſi deo? Coꝛ/ retis. Quare illam videtis quando illã ex ſiginonne
rumpis teipſum. Et vnde iniuriam facio gitis? Illã exigis quare laudas ſidẽ qñ illaz Mntors
deo:quia coꝛrumpo meipſuʒ? Vnde tibi fa/ exigis de ſeruo tuo? & pulchꝛa res ẽ fides:· nnantainan
cit iniuriam qui voluerit foꝛte lapidare tuã ſed tunc pulchꝛa eſt quãdo de ſeruo exigit: etet rtn
tabulã pictam: in qua tabula imago tua eſt tũc videt᷑ quãdo ab altero expetit᷑: quendo Pocclunnca
in domo tua inaniter poſita ad vanum ho/ de te exigit᷑ non videtur. Aurũ vides:fſidem Aſineſante
noꝛem tuũ:nec ſentiens nec loquens nec vi · nõ vides?: Sicut lucet aurum ad oculos coꝛ/ Nnnirunk:
denſ: Si quis illam lapidet:nõne in te facit poꝛis: ſic lucet fides ad oculos coꝛdis. Aꝑis uteluntgut
contumeliã? Cum vᷣo imaginẽ dei qð es tu ad illam oculos coꝛdis:quando vis vt exhi/ ldonusdega
coꝛrumpis in te ꝑ foꝛnicationes ⁊ ꝑ diffluen beat illã tibi ſeruus tuus.Si tibi illam exhi / ſee. Ged dic
tias libidinis: attẽdis quia ad nullius vxo/ buerit:laudas ſeruũ tuum: ⁊ pdicas eum et ſorhebord
rem acceſſiſti: attendis quia poſt vxoꝛẽ tuã dicis: Pꝛęclarũ ſeruũ habeo: magnũ ſeruũ (dens ni
nihil feciſti:quia vxoꝛem non habes:et non u habeo:ſidelem ſeruum habeo. Qð laudas lenpoſuechn
attendis per libidines illicitas foꝛnicatiõöis in ſᷣuo nõ exhibes dño:⁊ eo ſceleratiꝰ:qꝛ vis eElenoſen
cuius imaginem violaſti. Poſtremo deꝰ qui vt melioꝛẽ tu habeas ſeruũ qᷓ; te deꝰ. Jubet Mſuetn
ſcit quid tibi vtile ſit: qui vere non ſic ſuos deus ſeruo tuovt bonꝰ ſit erga te:quõ iubet lepafec
ſeruos gubernat ad vtilitatem illoꝛum: nõ vxoꝛi tuę:vt et ſi tu męchaberis nõ męchet: Qeſonpen
ad ſuam. Mon enim indiget ſeruis quaſi ad Sic iubet ſeruo tuo vt ⁊ ſi tu nõ ſeruis deo: TMiahnter
adiutoꝛium: ſed tu indiges domini auxilio. ſeruiat tibi. Sed hoc totũ vide:vt ad moni/ lin Atglauisig
Ipſe ergo dominus qui ſcit quid tibi ſitvti tionem tuam valeat:non ad perniciẽ tuam. mmulif
le:vxoꝛem cõceſſit nihil amplius:hoc iuſſit: Etenim ſeruus ille ꝙ tibi ſeruit indigno di/ atbneßfn
hoc pꝛęcepit:ne per illicitas voluptates coꝛ: gne:id eſt ꝙ indigno tibi bene ſeruit et ſide/ Aluen
ruat templũ eius quod eſſe cepiſti. Mũquid liter ſeruit ⁊ pure te diligit: deo debet nõ ti⸗ Unnrchnef
1.Corj.z. hoc ego dico? Apoſtolũ audite: Heſcitis qi bi. Juſtum eſt ergo ⁊ tu attendas: quia ſub. M
templũ dei eſtis:⁊ ſpiritus dei habitat ĩ vo/ domino es ad quem ꝛ⁊ ille attendit vt ſerui/ umnnan
bis: Si quis templũ dei corruperit:coꝛrum/ at nibi. Imple ergo quod dictuʒ eſt: Quod DU
pet illum deus. Videtis quomodo minat᷑. tibi fieri non vis: alij ne feceris. Sed ipſum Adnt
Mõ vis coꝛrumpi domũ tuam: quare coꝛrũ/ alij cum dicis: vtrunq; attende ⁊ pꝛoximũ ⁊ AIme
pis domũ dei? Certe non facis alicui qð pa deum. Canta in pſalterio decem choꝛdarü: teinn
ti non vis. Non eſt ergo qua euadat᷑. Cene᷑ canta canticum nouum. Concoꝛda cum ſer/ Maitb. ·. mn ,i
lle qui ſe teneri non putabat. Omnia enim mone dei cum eſt tecum in via: concoꝛda cũ lgiene
peccata hominũ aut ad coꝛruptelã pertinẽt aduerſario tuo cito: ne cum diſcoꝛdia veni/ li ⸗
flagitioꝛum:aut ad facinoꝛa nocendi:qꝛ deo as ante iudicem.Si facis quod audis:con/ menn
noceri nõ poteſt in facinoꝛibus: in flagitjs coꝛdaſti cum eo: ſi autem non facis rixaris inn
eum offendis: in coꝛruptelis illum offendiſ: cum eo:⁊ nondum compoſuiſti quouſq; fa⸗/ ni
R in te illi facis iniuriam. Facis enim iniuriaʒ cias. Vt auteʒ concoꝛdetis: abſtinete vos a 2 i
Ca.17. gratię ipſius:domo ipſiꝰ. Seruũ ſi haberes deteſtabilibus coꝛruptelis: et a deteſtabili/ ca.i1. Weſt

Cemleln

innn bus inquiſitiõibus a mathęinaticis:ab aru- Ad hoc enim ducit᷑ vxoꝛ: nam id etiã tabu/
ben Uon ſpicibus: a ſoꝛtilegis:ab al guribus a ſacri/ le indicant: vbi ſcribit᷑ liberoꝛum pꝛocrean/
nnörtſnne legijs:abſtinete vos quãtum poteſtis a nu/ doꝛum cauſa. Quaãdo tu vti vxoꝛe amplius
nuntnn gatoꝛijs ſpectaculis „Si quę delectationes ? q; neceſſitas ꝓcreandoꝛum liberoꝛum cogit
nöulning ſeculi ſurrepũt in anima: exercete vos in mi volueris: iam peccatuũ eſt. Et ipſa talia pec⸗
iunnmn rcete vos in elemoſynis:in iecata quotidianę elemoſynę mũdat. In iwbis
nenaln quotidiana peccata: quę nõ poſſunt niſi ſur cedis moduũ ⁊ amplius accipi q; necelle eſt:
pſünnti en npere ĩ anima pꝛopter fragilitatẽ humanã. peccas. Quotidiana ſunt iſta quę dico: ſed
ein caß Holi illa cõtemnere: quia minoꝛa ſunt: ſed tamen peccata ſunt ⁊ non leuia: quia plura.
* icn time quia plura ſunt. Attendite frages mei Quia vo quotidiana ? plurima: timeda eſt ⸗
non ig minuta ſunt:non ſunt magna. Non eſt be- ruina multitudinis: ⁊ ſi non magnitudinis.
aniſimt ſtia ſicut leo: vt vno moꝛſu guttur frangat: Talia peccata dimittimus fratres quotidi/
utlum ſed beſtię plerũq; minurę multę necant. Si anis elemoſyms poſſe mundari. Sed facite
iemnſigir pꝛojciat᷑ quiſq; in loco pulicibus plenum: elemoſynas ⁊ nolite ceſſare. Attendue vitã
dcundlig nũquid non moꝛitur ibi? Hon ſunt quidem veſtram quotidian ipſis peccatis ſcaturiẽ/
Abisſtigil, beſtię maioꝛes:ſed inſirma eſt natura huma tem: minutis ipſis dico. Et cum facis ele/ Ca. 20.
Nlchintseſte⸗ na quę etiaʒ a minutiſſimis beſtijs interini moſynã non ſuperbe facias:nec ſic oꝛes quẽ
odeſnotigf poteſt. Sic ⁊ modica peccata attenditis: da admodum ille phariſęus. Sed tamen quid
napen; gnſt modica ſunt:cauete quia plura ſunt.cc&ε mi ibi dixit? Jeiuno bis in ſabbato: decimas Aud 18.
Ai itsin nutiſſima ſunt grana arenę: ſi amplius i na / do omniũ quęcũq; poſſideo:⁊ nondũ fuſus
umnibeglut uim mittant᷑: mergũt illã vt pereat. & mi/ ęærat ſanguis domini. Lantũ pꝛo nobis pꝛe/
lscois ds nutę ſunt guttę plunię: nõne flumia implẽt cium accepimus:et ſaltem nec tantũ eroga/
undoniſſtcdn 2 domus deijciunt? Ergo iſta nolite cõtem2/ mus quãtum phariſęus.Etr habes alio loco
Aabilunct nere. Sed dicturi eſtis: Et quis poteſt ſine aperte dicenteʒ dominũ: Hiſi abundauerit Mattb. 5.
tzceant iſtis? NHe hoc diceres:quia habere nemo po/ iuſticia veſtra plusqᷓ; ſcribarũ ⁊ phariſęoꝛuü:
bo:ugnülni. teſt:deus miſericoꝛs vidẽs noſtrã fragilita- non intrabitis in regnum cęloꝛum. Ergo uli
eo Qdutn tem poſuit contra remedia. Quę ſunt reme· dant decimas:tu ſi centeſimam dederis ali⸗-
oſcclenntgſt dia: Elemoſynarũ: ieiunioꝛum et oꝛationũ. quid magnum te feciſſe gloꝛiaris. Artendis

örng ie Ipſa ſunt tria. Vr autẽ verum dicas in oꝛa- enim quid alius non faciat: non quid te iu/

ngietlilii tione: perfectę implendę ſunt elemoſynę. beat facere deus. Metitis te de comparati⸗
ansſünht. AQusę ſunt perfectę elemoſynę? Vt ex eo qd one peioꝛis: non de iuſſione mehoꝛis. NMon
uröſenis ⸗ T tibi abundat des ei qui nõ habet: et ꝙ telę·/ gquia ille nibil facit: ideo tu magnũ aliquid
teneuonn Xa. 19. dit aliquis ignoſcas illi. Sed ne putetis fra facis: ſed quia gaudet᷑ ad quędam minima
lencing res:quia facienda ſunt quoxidie adulrenia: opera veſtta: quia tanta eſt ſtenlitas veſrra
ceutiupn et elemoſynis quotidianis mũdanda ſunt. vr ad modica gaudeat᷑. Quaſi ſecuri vobis
derniſi Ag illa ſcelera maioꝛa non ſufficiunt quoti- blandimini de minimis elemoſynarum gra/
utiin diang elemolynę vt ea mnundent. Allud eſt nis: zaceruos obliuiſermin hecestoꝛũi. Pꝛo-⸗
igeſi vbi mutes vitam:aliud eſt vbi toleres vira. tuliſti foꝛte neſcio quid paruũ: qð alius aut
m ire Illa mutanda eſt: Si męchus eras:noli eſſe non habuit: aut non pꝛotulit cum haberet:
un n męchus. Si ſoꝛnicatoꝛ eras: noli foꝛnicari. Moli attendere poſt te quis non faciat: ſed
nauje lin Si homicida: noli homicida eſſe. Siibas quid te iubeat deus facere. Poſtremo qrei
ns . ad mathematicũ et ad cęteras peſtes ſacri/ iſtis affectõibus ſęcularibus nõ vobis ſuſñi/
mteinm legas:iã deſine. Arbitraris hęc niſi fleri de- ciunt quos pꝛeceſſiſtis: ſed vultis eſſe diui/
annde ſinant: quotidianis elemoſynis poſſe mun/ tes:ęquales ditioꝛibus vobis?:? Hõ attendi/
Cnnhan NAI dari?: Alla dico quotidiana peccata: quę aut tis quãtos pauperioꝛes tranſcenditis:? Tin
muann per linguam facile cõmittunt᷑: vt eſt verbuzʒ cere vultis ditioꝛes.Sʒ i elemoſynis habet
nolttin, durum: aut cum labit᷑ aliquis in nſum imo/ modꝰ. Hic dicit᷑: iã quouſq; facio: et illicnõ
wluuli deratũ: aut in huiuſmodi nugas quotidia/ dicit᷑: quat diuitibꝰ ditioꝛ ſũ. Mõ attẽdunt᷑
ſon iu nas. In ipſis conceſſis peccata ſunt. Lum egeſtates inumerabiliũ mẽdicoꝝ: nõ reſpi -
inniſi⸗ ipſa vxoꝛe ſi excedit᷑ cõcumbendi modus ꝓ. cuunt᷑ poſterioꝛes młtitudines pauperũ: ſemfd
uimu creandis liberis debitus:iam peccatum eſt. paucitas cedẽtiu diuitũ añ oculos poniX᷑.

Bancti luguſtini de tempoꝛe

Lud. 19.

Cur in oꝑe bono nõ attendit᷑ ille Zacheus:
qui dimidiũ rerũ ſuarũ dedit pauperibus:
Sed optare cogimur vt attendat᷑ ſaltem ille

Zucl.is. phariſęus:qͥ oim ꝗ̊ poſſidebat decimas da/

E*

Ca. 21.

u bat.Holi parcere theſauris caducl ⁊ vanis:
Noli ſub imagine pietatis augere pecuniã:

Filijs meis ſeruo. Magna excuſatio:ſfilijs
meis ſeruo. Videamꝰ. Seruat tibi pf̃ tuus:

In li.Soiho/ ſeruas tu ſllijs tuis:ſilij tui:filijs ſuis: Et ſic

mel. 48. b.

EzS

ꝑoẽs:⁊ nullꝰfacturꝰẽ ſᷣcepta dei.QAuare nõ
ului potiꝰ impẽdis:qͥ oia fecit ex nihilo? Qui
fecit te:ipſe te paſcit ex his ꝗ̊ fecit: ipᷣe paſcit
⁊ fllios tuos. Neq; em̃ melius cõmittis ſilio

tuo patrimoniũ tuũ:qᷓ; creatoꝛi tuo.Et men

tiunt᷑ quidem homines. Mala eſt auarcia.

Palliare ſe volũt noĩe pietatis et dealbare:
vt q̃ſi ꝓpter ſilios videant᷑ ſeruare hoĩes qð
ꝓpter auariciã ſeruãt. Nã vt noueritis qꝛ ſic

plerũq; ↄtingit. Dicit᷑ de quodã:Quare nõ

Mattõ.25.

facit eiemoſynam? Quia ſeruat filijs ſuis.
Cõtingit vt amittat vnũ. Si ꝓpt filios ſer/
uabat:mittat poſt illũ partẽ ſuã.QAuare ülã
tenet in ſaculo:et illũ relinqͥt ab aio? Redde
illi qð ſuũ eſt: redde qð illi ſeruabas. M.0οτε.M
tuus ẽ inqᷣt: ad dñm pᷣceſſit:pars ipſiꝰ pau

peribꝰ debet᷑. Illi debet᷑ ad quẽ ꝑꝛexit.Chꝛi ⸗/

ſto debet᷑. Ad illũ em̃ ꝑꝛexit:⁊ ille dixit:Qui

vni ex minimis meiſ dederit:mihi dedit.Et

q vni ex minimis meis nõ dederit: mihi nõ
dedit. Sed qͥd dicis? Seruo fratribꝰipᷣiꝰ.Si
viueret ulle:nõ erat cũ ſuis fratribꝰ diuiſurꝰ.
O ſides moꝛtua. Moꝛtuus eſt em̃ filius tu-
us. Quicquid dicas: moꝛtuo debes qð vi⸗

uo ſeruabas. Moꝛtuus eſt filius meus: ſed

tñ ptẽ ſilij mei ſeruo fratribus ipſius. Si cre

dis qꝛ moꝛtuꝰẽ:ſi ꝓ ullo chꝛiſtꝰ moꝛtuꝰnõ eſt:

moꝛtuꝰ ẽ iple. Si aũt ĩ te ſides eſt: viuit ſiliꝰ

tuꝰ. Viuit ꝓꝛſus:nõ deceſſit:vᷣ ſᷣceſſit.Qua

fronte venturus es ad ſiliũ tuũ qͥ ſceſſit:cui
ſcedenti nõ mittis partẽ ſuã in cęlũ? An nõ
põt mitti in cęlũ: Poteſt pꝛoꝛſus: ſicut dicit
ipſe dñs: Theſauriʒzate vobis theſauros in
cęlo. Si ille theſaurꝰ meliꝰ ẽ cuſtoditꝰi cę/
lo: nũquid tũc mittẽdus ẽ filio qñ ſi miſſus

fuerit nõ ꝑibit:? Tenebit᷑ hic vbi põt ꝑire:nõ

mittit᷑ illuc vbi chꝛiſtꝰẽ cuſtos. Certe ea ꝗ̊ hᷣ
tenes ⁊ non vis mittere poſt filiũ tuſ:quibꝰ
cõmẽdas actoꝛibPꝰtuis cõmẽdas illiꝰ partẽ qͥ
pceſſit:⁊ chꝛiſto nõ cõmèdas ad quẽ pſᷣceſſit:

An idoneꝰ eſt tibi ꝓcuratoꝛ tuus:minꝰ ido/

neus chꝛiſtꝰ? Videtis frẽs: qꝛ mẽdaciũ ẽ qð

dicũt homies: filijs meis ſeruo. MOnendaciũ

eſt frẽs mei:mẽdaciũ eſt. Auari ſunt hoies.

Vel ſic certe cogant᷑ aſiteri qꝗð nolũt:cũ eru⸗

beſcũt tacere qð ſũt. Fundãt: vomant in co⸗

feſſiõe qð poꝛtãt. Pectꝰ ſᷣmit᷑ crapula iniq/

tatis: euomat eã cõfeſſio: ̊ nõ canino moꝛe
redeat᷑ ad vomitũ.Eſtote chꝛiſtiani. Valde vx
parũ eſt vocari chꝛiſtianꝰ. Quanta donatis Ca.22.

hiſtrionibꝰ:quãta donatis venatoꝛib:quã/
ta turpibꝰ ꝑſonis. DHonatis em̃ eis qui vos
occidunt. Per ipſas em̃ exhibitiones volu-⸗

ptatũ interſiciũt animas veſtras:⁊ inſanititt
qs plus donet. Si inſaniretis qͥs plꝰ ſeruet:

nõ eſſetis ferẽdi. Quis plus ſeruet inſanire
auaricię eſt:Quis plus donet inſanire ꝓfu/
ſionis eſt. Hec auarũ te deus: nec ꝓfuſũ te
vult. Collocare te vult ꝗ̊ habes nõ ꝓiqcere.
Certatis qͥs vincat in perꝰ:nõ datis operã qͥ
ſit melioꝛ:atq; vtinã nõ daretis:qͥs ſit peioꝛ.
Et dicitis:Chꝛiſtiani ſumus.Ad fauoꝛẽ ꝓxli
pꝛoijcitis res vr̃as:⁊ cõtra iuſſa chꝛiſti tenet

res vr̃as. Ecce nõ iubet chꝛiſtꝰ. Rogat chꝛi⸗
ſtus:eget chꝛiſtꝰ.Eſuriui dicit chꝛiſtꝰ:et non xn
dediſil mihi mãducare. Egere voluit ꝓpter

te:vt haberes vbi ſeminares trena ꝗᷓ dedit:
⁊ meteres vitã ęternã. Nolite pigri eſſe ⁊ ma
le ſecuri. Moꝛes emendate:peccata redimi/
te.Et cũ hęc faceritis:deo gratias agite:a qͥ
accepiſtis bene viuere. Et nõ inſultetis his

qui nõdum bene viuũt:ſed eos ipſos moꝛi-

bus veſtris adhoꝛtamini.hhęc faciẽdo habe
tis ꝑfectam quãtum in hac vua poteſt iuſti/
cia: cõſeruãtes vos in bonis operibꝰ:in oꝛa/
tionibus:in ieiunijs:in elemoſynis pꝛopter

minuta peccata: et abſtinendo vos ab illis

magnis peccatis:cõcoꝛdatis cũ aduerſario:

et ſecuri dicitis in oꝛatione: Limitte nobis Maub..

debita noſtra: ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debito
ribus noſtris. habetis em̃ qð quotidie vo/
bis dimittat᷑:qui habetl qð quotidie dimit/
tatis. Sic ambulando ſecuri in via nõ time/
bitis latrocinia diaboli: qꝛ chꝛiſtus viam et

ſtratam magnꝗ ſeipſum fecit qui ꝑducit ad

patriã: vbi omnis ſecuritas: omnis quies:
vbi et ipſa opera miſericoꝛdię ceſſabunt:qꝛ
nulla erit ibi indigentia miſeroꝛũ. Erit ergo
illud ſabbatũ ſabbatoꝛũ:vt qð hic deſidera

m
m
h faciam te in gentẽ magnam. Gꝛaue

Veſt diſcutere ꝑſonam qui in inſideli/
tatam cadit: dum maius qð accepit perdit.

Quis iudęoꝛũ inexolubiles nodos neſcit:

s: ibi inueniamus. “”
Eodem die He filijs iſi rael: Ser⸗ Ser. xCVI
cEc dicit dominus Moypſi: Sine vt Exo. 32.

losvorutta

„

atnmeslhle

rin can ilnſt.

elenredy⸗

Pl geſenlingu

gurdepage
ninintany
Gſoncinnns
mamgenen:
Puurütinut
fin durgub⸗

Pori penn,
pmad bles lueign
attb. 25‧.

ueſounerin
nlgaloat
Gartceruru
Acapecona
ginenutan
ſbaßguranke
ſbenainrein
ſhendt wnd
Giekpopoli
gedeſpenst⸗
itus ſtun
ſohnleante
ſehukcnis
ſannsndn

tit ſceles de

tifunfua
elimn⸗
ſoſiſinute
Ueſtatpe
Quicdaube
akintck
fonſenns

ſuin ſeponestn

ſirmntn
MNeno⸗
glnſi
ſenecönun
lſtien
taneſzessr
Nlnandes

rhentiſci
olskine
naininie n
Wine lin
anigin
odansie
scsſlpet⸗
6 Aigi
ſiceiitne
. Rogetchn

nepelur pte
gienas dodn
kigtelerm
Pacnanein
tusegter
inillnsts
s gſosbt⸗
Kfacitarn

nus orkutß

onettiin

ſpepenee
ows thli⸗

ſeblnte 4
ei. a
hi⸗

. .

Quis perſidiã ⁊ audaciã non deponit: Le/
gunt elogia ſua:qð in puaricatiõe parẽtum

non defuiſſet vindicta. JIrata ſęeueritas pꝛo/

mitur: ⁊ cõtumacia non emendat᷑. Clemen⸗
tia leuius iraſcit᷑:quia citius miſeret᷑. Ipſiꝰ
erit iudiciũ:⁊ pꝛobare dignum:et delinquẽ/
tibus indulſiſſe peccatũ.Quid dico? Deus
illos hoꝛruit:aut amauit?: Abſit.Si hoꝛruit
peccatoꝛes cõtempſit. Sʒ amauit: ideo fre/

Zacharie,i. quẽter indulſit.Reuertimini inquit ad me:
trreuertar ad vos.Eoꝛum quidẽ ſu
Job.sS. qut rea lingua:aut ↄſciẽtia criminoſa. Vos

ſcelera

inquit de patre diabolo eſtiſ.Mõ poteſt dif/
ferri vindicta:vltio nõ ꝓcraſtinabit᷑. LCanta
em̃ ſunt crimina vſurpatione cõcepta vt nõ
parcant generi:cũ rei videant᷑ auctoꝛi. Cla/
mauerũt inquit ad dñm cũ tribularent᷑:mit/
titur dux qui populũ iſraeliticũ redderet li-

B beratũ.Parant᷑ ęgyptis dignę ⁊ innumera
Exo.⁊.et.S. hiles plagę ignominię: advindictã ſcynifes
Gchilictned !

ꝓceſſerunt:vineas bꝛuchus abſũpſit:fructi⸗
fera ligna locuſta vaſtauit:terroꝛem ex gran
dine:vlcera:tumultus:voces:flammas:ad/
dicta pecoꝛa: armenta ꝓſtrata:aquas in ſan
guinẽ mutatas: ꝓſtratas ranas:piſces occi9
ſos: pſᷣdurant᷑ elementa nullo rigoꝛe: ſiccant
fluenta in rei miraculo curuata: et in muro
ſuſpendit᷑ vnda: inſuetũ iter mirant᷑ fluctꝰ:
mirat᷑ ⁊ populũ. Quid incredule popule no
cte deſperas? Signũ tibi erit colũna: quam
chꝛiſtus illuminat. Securus iter quod arri/
pis vade:antecedet te chꝛiſtus.Et quia pꝛo/

ſequit᷑ chꝛiſtus fiducia non terroꝛ debet eſſe:

ſecurus ad ꝓmiſſa ꝑuenies atq; vtinam nõ

Exo. 14. rebelles. Apertũ intrant mare ęgyptij quos

circũfuſi fluctus feſtinanter ruentẽs ꝑdunt.
Meglij maris arena vn gulã ſenſit:mare cur/
ſus ſuſtinuit equitẽ. Sed hęc vindicta debe
bat᷑ vt citiꝰperiret:qͥ cõſequi denegauit ſalu
tẽ.Quid dubitas de hoſte:? Tute iã ꝓcede:
moꝛtuũ videbis:ꝓbabis defunctũ:cui ante

fueras ſeruus. In heremũ exitur:nec contu
Exo. 16. Melia differtur. Murmurant: petunt cepas
Rumeri.ij. ⁊ pepones:merito inſulſi ⁊ quos non gratię
ſales condunt:vilem expetunt cibũ. Cepas

ait: vt extoꝛquerent᷑ eis lachꝛymę ex delicto
collectę.Mõ aquam in fluuijs natura dege/
nerat:cõmunẽ liquoꝛẽ amaritudo triſtaue/

Exo.i⁊. rat:lignũ mittit᷑:dulcedo reparat᷑. Petra ꝑ/

cuſſa ſitientibus potũ pᷣbuit virga: nec ve⸗

ternoſa eis diſſuta ſunt veſtimẽta: aruo ſte/
rili non defuit mõna. Pulmentariũ poſcit:

. . . .
1 * „ . .
1 7 .

deſiderijs omnia conferunt᷑. Sapoꝛem ſen/
ſit quiſq; quem voluit in oꝛe dum manduca

uit.Petunt ſibi qð colerent: atq; vtinã ſim/

pliciter poſtulaſſent. Sed ꝑplebs quę dota⸗
les tabulas lege mariti ꝑceꝑat:de coꝛrupte/
la diſponit:et de adulterio cogitat. QAuid te
inſidelis vis iũgere cõſoꝛtio digno? Mater

tua diſplicuit repudiata ꝑ libellum repudij

ꝓnunciãte Eſaia:nec ſummo chariſmate es
digna:cum execrabilibus factis videaris in

grata. Hon ſe eruies inquit deo alieno. Aurũ
igni apponit᷑: ⁊ ingrati infauſtũ ſcelus expe/

tunt: adoꝛant imaginem quam ſuccenſus

eiecerat ignis. Vbi eſt quod mandatuʒ eſt:

Audi iſrael:dominꝰ deus tuus vnꝰ eſt? Vi/
tulus tuus vbi erat:cum tibi chꝛiſtus in ma/
ri itinera pᷣparabat:mare aperuit: ſitientibꝰ
potũ pſᷣbuit:feſſos ieiunio reparauit? Luxu/
rioſa gentilitas: poſt ſaturiem luſuʒ quęrit.
Sedit inquit populus mãducare ⁊ bibere:⁊
ſurrexerunt ludere. Atq; vtinam verbis fu/
iſſent dicta:nõ factis fuiſſent admiſſa. Ecce
iam pater abꝛaham tranſfert᷑ in gentem ma/
gnã.Ecce quid criminis admittit pꝛimitiuꝰ:
quid gratię meretur ſecundus. Vendidiſti
mihi pꝛimatus tuos: delicto factus ſeruu/
lus fratri tuo. Radix quideʒ me aliena poꝛ/
tat:ſed noua gratia meũ caput impinguat.
Ducem ſe ergo dominus ingrato populo p/

bebat: exercitũ chꝛiſti ꝑ inacceſſa loca et de/

uia deſerta terrarũ nõ turbauit iter ignotũ.
Igitur exoꝛit᷑ impugnãte diabolo ꝓphana
temptatio:fit repente populꝰ diuinis bene/
ſicijs ingratꝰ:mens eius a veritate deſciſcit:
deſeruit vitę largitoꝛẽ: et ſecutus eſt moꝛtis

Bermo xXCVII. Düica quarta in. x. Ber. II

Exo16.

Exo. 32.

Eſa.So.

Exo. 20.
Exo.ʒ ⁊.

Deutj. 6

Exo.ʒ32.

Geũ.15.

auctoꝛẽ. Vnde ſimulacra colentiũ cęca ſtul/

ticia:ĩmo nõ ferenda dementia:moꝛtali ma/
nu foꝛmatum vitulum putare diuinũ? Acer⸗/
bioꝛ indignitas rerũ eſt:vt pecoꝛis ſit figura
terroꝛi:⁊ cum deus animalia omnia homini
ſubiecerit:ipſe ſe in famulatũ pecudũ ſpon/

te deiecerit. Adeo foꝛmat᷑ vitulus ſtultoꝛũ

collationibꝰ inauratus:et quẽ nullus natu/

ralis motus quacũq; flectebat: eum demen
tia ꝑſidoꝛum ſubiugata ceruice poꝛtabat:et
cuius aures nullus penetrabat auditus:vł
aliqua cõmotio ſenſibilis agitabat:has in/
caſſum demẽtis populi oꝛatio ſtulta pulſa/

bat:⁊ cui viſum modulãtibus palpebꝛis vi /

tali motu artiſicis phãtaſia nõ dederat: nec
genitrix natura cõtulerat: eũ vidẽtes ingra⸗

ti deo ſupplices adoꝛabant. Pꝛęcedebat in

n

Ber. XCVIII. Feria ſcdᷣa py q

heremo populũ carẽs ſpiritu vitulus figura
tus: vt tali duce demens populus vteret᷑:
E qualis fuerat et ipſe delictis effectus. Et ne
tanti mali ſine vindicta in poſteros mana-
ret exemplũ: ſtatim vindicat᷑ ĩ reos.Dũ em̃
malis modus imponit᷑: frangit᷑ licentia pec/
catoꝛum. Frequẽter enim plagis diſciplina
coꝛrigit᷑: ſi nihil ꝓficiant hoꝛtamẽta iuſtoꝝ.
A damnabilib factis homies vindicta cõ/
peſcit:quos in bonis operib bñſicia dei re/
tinere nõ poſſunt. Si em̃ nõ inter pᷣmos pec
cantiũ lapſus cõſuleret:ſed in futurũ ſuſpen
deret vltionis occurſum diuina cenſura: ꝓ/
culdubio ſceleſtoꝛũ omniũ latius ꝓceſſiſſet
audacia. Deniq; ſi vis tuoꝝ ꝓficere diſcipli⸗
nã: exerce cenſurã. Vbi dei futurę vindictę
ſollicitudo verſatur:illic aut non peccat᷑:aut
tardius delinquit᷑. Cenſura em̃ interdũ qui/
dam ſuſcipiũt ſupliciũ: vt multi coꝛrigantk ĩ
paucis: ne poſtmodũ ira cõmotus incipiat
graſſari ꝑ multos.Riſus frequẽs coꝛrumpit
moꝛes: relaxat quoq; neruos rigoꝛis aſtri-
ctos:ſęuerus autẽ vultus cuſtos eſt diſcipli
nę. Si enim delin quẽtibus frequẽter indul⸗/
ges: peccatoꝛ nõ ꝓficit ad . alutẽ.

¶In eadem d Ddominica Pom elia 2
eõ quod ſcriptum eſt in euangelio

JZob. . zn oſar. Abiſcieſu tranf ma-

Zihe qð eſt tyberiadis ⁊c̃.quę
abet in feipolttione doctoꝛis Ibi⸗

ſe ſecũda poſt quartã domi⸗
Ser xCvII nica: de Thuribulis: Sermo 1

ODdo fratres dilectiſſimi cũ diuina
lectio legeret᷑: audiuimus dixiſſe do
. minn ad moyſen: yt thuribula in ꝗ/

et ꝓducta in laminas altari affige/
ret:vt eſſent in teſtimoniũ rebelliũ ⁊ ſuꝑbo/
Numeri.Is. rum. Thuribula inquit dñs quę ſanctifica/
ta ſunt ĩ moꝛtibus peccatoꝝ: facito ea lami/
nas ductiles ⁊ circũda ex eis altare:quia ob
lata ſunt coꝛam domino ⁊ ſanctiſicata ſunt.
Hhoc ergo per hanc figuram videt oſtendi:ꝙ
thuribula iſta ꝗᷓ ſcriptura nomiĩat ęrea: ima-
ginem teneant ſcripturę diuinę.Cui ſcriptu
rę hęretici ignem alienũ imponẽtes:ſenſum
videlicet ꝑ erroꝛem ⁊ intelligentiã alienam a
deo⁊ veritati contrariã introducẽtes:incen/
ſum domio nõ ſuaue ſed execrabile offerũt.

Iſta ergo thuribula ęrea: id eſt eretiooum .
voces:ſi adhibeamus ad altare dei vbi diui

nus ignis eſt:vbi vera fidei pꝛedicatio: me/
lius ipſa veritas ex falſoꝛũ cõparatione ful/
gebit. Si em̃ verbi gratia dicã: ponã dicta
arrianoꝛũ vel manichęoꝛũ: aut alterius cu/
iuſuibet hęreticoꝛũ:⁊ hęc ſermonibꝰveritatiſ
ac ſeripturarũ diuinarum teſtimonijs velut
diuini altaris igne confutẽ:nõne euidentioꝛ

eoꝛum ex ipſa cõparatione aparebit impie/

tas? H ſi doctrina eccleſiaſtica ſimplex eẽt

⁊ nullis extrinſecus hęreticoꝛũ dogmatũ al

ſertionibus cingeret᷑:nõ poterat tam clara ⁊
tã examinata videri ſides noſtra. Sed idcir/
co doctrinã catholicã cõtradicentiũ obſidet
impugnatio:vt fides nr̃a nõ ocio toꝛpeſcat:
ſed multis exercitationibꝰ elimet᷑. Pꝛopter
hoc deniq; ⁊ aplus dicebat: Opoꝛtet aũt et

rũ thuribulis altare circũdari:vt certa 1 ma/
nifeſta oibꝰ fiat ſideliũ atq; infideliũ differẽ/

tia. Cum em̃ fides catholica velut auxꝝ cępe⸗

rit fulgere:et ſdicatio eius vt argentũ ligne

ꝓbatum intuentibꝰ reſplenduerit: tunc ma/

ioꝛe cum turpitudine: ⁊ dedecoꝛe hereticoꝛũ
voces obſcuri gramenti vilitate ſoꝛdebunt.
heęc autẽ diximꝰ de thuribulis eoꝝ qui con/
demnati ſunt:quę altari iubent᷑ affigi:qð ex
cõparatione impioꝛũ iſti clarioꝛes apareãt:
ſimul vt et poſteris daret᷑ᷣ exem plũ: ne quis
pᷣſumptiõe ſuꝑbi ſpũs nõ ſibi a deo datum
munus pontificatꝰ inuaderet: ſed vt illi cre/
dat᷑ quem non ambitio humana: non fauoꝛ

N

I. Corl. II.
hereſ. es eſſe vt pꝛobati quiq; manifeſti fant
inter vos.hoc eſt dicere: Oèpoꝛtet hęretico/⸗

B

coꝛruptus aſciuerit: nec munerũ oblatio ꝓp-/

phana ſurrogauerit: ſed meritoꝛũ ↄſciẽtia ⁊
dei volũtas aſſumpſerit. Qð ergo ptulerũt
ſuperbi illi leuitę qui domino non iubente
ſibi ſacerdotium vendicabant: hoc patiunt᷑
quicũq; ſe aut ad epiſcopatus:aut ad pᷣſby/

teratus: vel diaconatus officiũ vel muneri/

bus aut adulationibꝰ impudẽter conantur

ingerere. Quomodo combuſti ſunt illi i coꝛ/

poꝛe:ſic iſti exurent᷑ in coꝛde. hoꝛtatur ergo KC

5.

moyſes pontiſicem magnũ vt offerat incen/⸗ Mumerl1. 4

ſum in caſtris:⁊ exoꝛet pꝛo populo. Jam em̃
inquit vaſtari populus cępit. In ſpiritu vi/
debat moyſes quę gerebantur. Abijt ergo

aaron vt offerret incenſum ꝓ populo:⁊ ſte/

tit inter viuos ⁊ moꝛtuos: et mitigatꝰ eſt fu/
roꝛ dei. Si intellexiſti hiſtoꝛię oꝛdinẽ:et ocu/
lis vt ita dicam cernere potuiſti ſtantẽ pon/

. . ,

ſenneuli
itini
nouspo
ntte aan
Zenonnin⸗
unnnel
gieſonins
unmn

gtt⸗
halumvtqon
Gtun von,
hocſulego
itͤtangeus
Aolebꝛte
Uirenſru⸗
beoguinee
milaseuh
ſorula
nnoſplapaen
ſiaspupun
bulſetangen

Purzernrine

oſhiſinga⸗
ntietbiscen
urn nkenoo⸗
gino aduen
ſnnaiparco
ſeupbkkein
honinisraa
gloltunno
ommrinc
Umeneſa
Gnprbrni
ſtusnien
banotoi
pongteret
Innotuori.
mmernorcn

lenaſinitr,
Ventebic
Codpodis
bi Aen
Pungen
W
Conäönon
L Ulmngen
zut lll gun
Nguumpo⸗
nanede
Mnenſan

BB

cohun
pbidin⸗
nin ne⸗
ohefil⸗
i dien
ris l/
enturi
spelu
dentic
inie
blexei
atüal⸗
Ncunt
dici⸗
obſde
peleat:
Nopter
taütet At
ſtifiant
eretico
1tna,
differe⸗
che⸗
uüͤigne
uncma,
rencoi
gebunt.
guicon 3
gigder
pareit.
neguis
9datum
iliae⸗
oufo:
no
ſaienat
puletit
lubente
patiunk
di⸗
wmuneri
conantu
tilliic
urogel D
inceen u.
Pnen⸗
ſpiriu
ſdit
ltf
Grekſi
lepo

er.

quõ verus pontifex ieſus chꝛiſtus aſſumpto
thuribulo carnis humanę:et ſuꝑpoſito igne
altaris:anima ſine dubio illa magniſica cuʒ
qua natus eſt in carne: adiecto etiã incenſo
qui ẽ ſpiritus imaculatꝰmedius inter viuos

⁊ moꝛtuos ſtetit: ⁊ moꝛtem non ꝑmiſit vltra
deb.ꝛ. graſſari:ſed ſicut apoſtolus dixit: deſtruxit

eum qui habebat moꝛtis imperiũ:id eſt dia/
bolum:vt qui in ipſum pontiſicẽ chaiſtũ cre/
dit: iam non moꝛiat᷑ ſed viuat in ęternum.
Hhoc fuit ergo myſteriũ:quod poſtea futurũ
iã tũc angelus ille qͥ płm vaſtabat expauit.
Agnoſcebat enim figuram thuribuli ⁊ ignis
⁊ incenſi:⁊ qualis offerenda eſſet deo hoſtia
ab eo qui medius moꝛtuoꝛũ viuoꝛũq; cõſti/
tuẽdus erat ſuidebat:⁊ illos tunc imago p̃⸗
figurata ſaluauit: ad nos autẽ ſalutis veri-
tas ipſa ꝑuenit. Neq; enim indumenta pon
tiſicis purpura ac lana byſſoq; cõtexta eru⸗
buiſſet angelus ille vaſtatoꝛ:ſed iſta quę fu/

D tura erant indumenta domini et ſaluatoꝛis

noſtri ſingularis ⁊ magni pontiſicis intelle/
xit: et his ceſſit quibus vtiq; vniuerſa crea/
tura inferioꝛ erat. Puto autem ꝙ non ſolũ
pꝛimo aduentu domini et ſaluatoꝛis noſtri
foꝛma ipſa completa ſit: ſed eadem foꝛtaſſe
ſeruabit᷑ ⁊ in ſecundo. Veniet iterum filius
hominis:⁊ cum venerit ſine dubio inueniet
quoſdam moꝛtuos: quoſdã viuentes. Hoc
loco non incõgrue moꝛtui intelligunt᷑ illi qͥ
nimietate ſcelerum in peccatis ſuis moꝛtui
compꝛobant᷑:viuentes autem illi qui in ope
ribus vitę ꝑmanſerint. Verũtamen vtroli/
bet modo ſtabit etiã in futuro magnus hic
pontifex et ſaluatoꝛ noſter medius viuoꝛuʒ
⁊ moꝛtuoꝛũ. Sed ⁊ tunc foꝛte medius viuo/
rum et moꝛtuoꝛum ſtare dicendus eſt: cum

Watth. 25. ſtatuet quidem oues a dextris: hedos au/

tem a ſiniſtris:⁊ dicet his qͥ a dextris erunt:
Venite bñdicti patris mei ꝑcipite regnum
quod vobis paratum eſt ab oꝛigine mũdi.
His autem qui a ſiniſtris ſunt dicet: Ite in
ignem ęternum operarij iniquitatis: quem
hparauit pater meus diabolo ⁊ angelis eiꝰ:
quoniã non noui vos.Et ſunt vtiq; moꝛtui

qui in ignem mittunt᷑ ęternum: Sunt auteʒ

viui illi qui mitrunt᷑ ad regnum. Ad quod
regnum vos pius dominus ꝑducere pꝛo ſua
pietate dignet᷑:cui eſt honoꝛ ⁊ imperiũ cum
patre ⁊ ſanctoſpũ in ſęcula ſeculoꝝ:Amẽ.

XCIX. Feria ſcdᷣa pꝰ
tiſicem mediũ inter viuos et moꝛtuos:aſcẽ-
de nũc ad verbi huiꝰ celſioꝛa faſtigia: ⁊ vide

Eodẽ die:De virga Aaron: Ser⸗/
mo II Ser. XCIX.

nis pꝛinceps tribus populi ha/ A

Vngde et paulus apoſtolꝰ quia pᷣnceps erat

populi: idcirco dicebat: Quid vulti: In vir⸗/
ga veniam ad vos: an in charitate ⁊ ſpiruu

manſuetudinis? Omnes ergo pꝛincipes tri/
buũ habeãt neceſſe eſt virgas ſuas: ſed vnꝰ
eſt ſolus: ſicut ſcriptura dicit: verus põtifex
cuius ille aaron ſacerdos p̃ferebat figuram.
Huius ergo virga germinauit. Sicut enim

virga aaron germinauit in populo iudęo-

rũ: ita crux chꝛiſti floꝛuit ĩ populo gentium.
Verum quoniã vt ſepe oſtendimus:verus

pontifexchꝛiſtus eſt:ipſe ſolus eſt cuius vir

ga crucis nõ ſolum germinauit ſed ⁊ floꝛuit:
⁊ omnes credentiũ populoꝛũ fructus exhi/

9
☛ virgam. Hon enim potelſt quis MNumeri. 17.
regere populũ:niſi habeat virgam.

1. Corl. 4.

buit. Quis autẽ iſte eſt fructus quem attu B

lit? Amygdalas inquit. Amygdalę fratres:
nuces ſunt. Qui fructus pꝛimo quidem in/
dumento amarus eſt: ſequenti munit᷑ ac te/

gitur:tertio ſumentẽ paſcit ac nutrit. Lalis

ergo eſt in eccleſia chꝛiſti doctrina legis ac
ꝓphetarũ. Pꝛima litterę facies ſatis ama/
ra eſt: quę quidem circũciſionem carnis pᷣci-
pit:quę de ſacriſicijs mandat:⁊ cętera quę ꝑ

occidentem litteram deſignant᷑.hhęc omnia

tanq; amarã nucis coꝛticein ꝓpijce. Secũdo

in loco ad munimenta tecta ꝑpuenies:ĩ quo
vel moꝛalis doctrina vel ratio continentię
deſlgnat᷑. Quę neceſſaria quidem ſunt ad
cuſtodiam eoꝛum queę ſeruant᷑ intrinſecus:
frangenda tamẽ quãdoq; et ſine dubio diſ/
ſoluenda ſunt: vt ſi verbi cauſa dicamus:
abſtinentia ciboꝛũ ⁊ caſtigatio coꝛpoꝛis do/

nec ſumus in coꝛpoꝛe iſto coꝛruptibili ⁊ paſ/

ſibili ſine dubio neceſſaria eſt: cum aũt ſuꝑ/
ueniente moꝛte confractũ fuerit et reſolutũ:
⁊T reſurrectionis tẽpoꝛe incoꝛruptibile ex coꝛ/
ruptibili reddituʒ: atq; ex animali ſpiritale:
non iam laboꝛe afflictionis nec abſtinentię

caſtigatiõe: ſed qualitate ſui nulla iam coꝛ/

poꝛi coꝛruptela dominabit᷑: Sic ergo ⁊ nunc
durioꝛ teſta nucis velut neceſſaria abſtinen
tię ratio videt᷑: ⁊ poſtmodum nõ quęrenda.

Tertio autem loco:reconditũ velut in nuce

inuenies ſecretum myſterioꝛũ ſapientię ⁊ ſci
entię dei ſenſum: quo nutriant᷑ et paſcantur
animę ſanctę:non ſolum in pᷣſenti vita: ſed
n à2

BGancti ꝗluguſtini de tempoe

etiam in futura. Ipſe enim eſt pontificalis
Matth.5. fructus:de quo pꝛomittit᷑ his qui eſuriunt ⁊
ſitiunt iuſticiam:quia ipſi ſaturabunt᷑. oc
igitur modo in omnibus ſcripturis triplex
Proller . huiꝰ ſacramẽti ratio ꝑcurrit. Sic ⁊ ſapientia
tripliciter: ad reſpondendũ inquit verbum
veritatis his qui ꝓpoſuerunt nobis. Nam
Numeri.i⁊. quia ſacramentũ ſacerdortale eſt vᷣga nucis:
Hiere.i. idcirco arbitroꝛ etiam hieremiã qui erat vnꝰ
ex ſacerdotibns ex anathot vidiſſe virgã nu

ceam:⁊ ꝓphetaſſe de ea illa quę ſcripta ſũt:

vel de virga nucea: vl de lebete ſiue olla ſuc
cenſa:quaſi oſtenderit ꝑ hęc in virga nucea
eęeelſe vitam: ⁊ in lebete ſuccenſa eſſe moꝛtem.
Hiere.ꝛI. Vita eniʒ ⁊ moꝛs ponit᷑ ante faciem noſtrã:

et vita quidẽ chꝛiſtus in ſacramentũ nucis:

moꝛs autẽ diabolus in ſigura lebetis ſuccẽ/
ſeę. Si ergo peccaueris: poꝛtionẽ tuã pones

tatem:ſurgat in virtute: Seminatũ in igno

miniã:ſurgat in gloꝛia: Et ſeminatũ coꝛpus
animale: reſurgat coꝛpus ſpiritale. Iſta ſũt
quattuoꝛ:quę virga arida coꝛpoꝛis noſtri in
reſurrectione germinabit. Sed redeamꝰ ad

monet:vt deſcribamus eam nobis in coꝛde /ea quę de virga dicere cęperamꝰ. Poſſum⸗

adhuc ſic intelligere eoꝛum quę virga germi

nauerat differentias. Ominis qui in chꝛiſto F

credit:pᷣmo moꝛit᷑:⁊ poſt hoc renaſcit᷑.Et eſt
etiã in figura ꝙ virga arida poſtmoduʒ ger/
minat.Eſt ergo pꝛimũ geriẽ:pꝛima homis
in chꝛiſto confeſſio. Secũdo frondeſcit: vbi
renatus donum grartię dei ſanctiſicationẽq;

ſuſceperit. Inde affert floꝛes:vbi ꝓficere cę/

perit:⁊ moꝛum ſuauitate decoꝛari ac fragra-
tiã miſericoꝛdię ⁊ benignitat effundere.Ad

vltimũ quoq; affert etiam fructus iuſticię:

quibꝰ non ſolum ipſe viuat:ſed etx alijs vitã
pꝛębeat. Cum autem ad perfectũ venerit:⁊

un⸗ en

nnpofn⸗

mnebs
ſoſcipt

Lobanne⸗
iettend

ehade
did⸗

Gnun

t ttbosetd

cum olla ſuccenſa. Si autẽ iuſte egeris: effi · pꝛotulerit ex ſe verbum ſidei: verbũ ſcientię n
cietur poꝛtio tua in virgã nuceam cum ma / dei:⁊ per doctrinam ſuam alios lucrifecerit: ſrit de
Cant.i. gno pontiſice. Sed et in canticiſcanticoꝛũ hoc eſt attuliſſe fructus quibꝰ alij nutrianf. ndſs i
ſponſa dicit᷑ deſcendiſſe in hoꝛtũ nucis: vbi Sic ergo ſinguli quiq; credentium de virga Anananonn
etiã pariter cum nucibus ſacerdotaliũ quo/ aaron quę chꝛiſtus eſt germinant᷑.Quoꝛum ogctu
dãmodo pomoꝝ copiam pſcribit᷑ inueniſi MAAuarettdr iſtę differentię in alis ſcripturę lo/ ns Helun
D Diligenter attendite fratres:quia vnũ pꝛo⸗ is velut ętates quattuoꝛ deſignant᷑: quas tclig Qn
miſit deus futurũ in virga: ſed plura dedit. Johannes apoſtoſus in epiſtola ſua diſtin/ Pbuenrhin
Verũ eſt fratres: Conſuetudinis ſuę rem fe· ctione myſtica cõpꝛehendit. Ait enim: Scri/ Conoconmn
alt dominus noſter. Semꝑ enim maioꝛa tri / pſi vobis pueri: ſcripſi vobis adoleſcentes: Mhakegku
Numeri.i⁊. buit qᷓ; ꝓmittit. Et erit inqͥt homo quẽcũq; ſcripſi vobis iuuenes: ſcripſi vobis patres. Cllusdomin
elegero:virga eius germinabit: hoc eſt ſolũ In quibus vtiq non coꝛpoꝛales ętates:ſed lcesſaipt
qð pꝛomiſit deus:vt virga eius quẽ eligeret ſpiritaliũ pꝛofectuũ differentias ponit. Sic nlöcogoea
germinet. Abi vo ad rem venit᷑: vt qð pꝛo/ etiã in hoc ſacerdotalis virgę germen obſer fotteſume
miſſum eſt oſtendat᷑ impletũ:non vnũ ilug uabimꝰdeſignani.habent᷑ & oia hęc nõ tã in Gᷓ Mſeinlig
qð ꝓmiſſũ fuerat effectũ dicit᷑:ſᷣ vide quan/ virga aaron q; ĩ ea vᷣga ꝗᷓ exut ð radice ieſſe: Eſa.ri. unafens
ta addant᷑.Ait em̃ ſcriptura: Ecce germiauit ⁊ flos de radice eiꝰaſcendit:ſupᷣ quẽ reqeſcit yrnnono
virga aaron in domo leui.hoc eſt vnũ illud ſpiritus dei. In quo nec hocipſum videtur ag uckfizze
ſine dubio qoᷣ fuerat repꝛomiſſum. Sed ad/ ocioſum:qð exire dicit᷑ virga:⁊ flos aſcende mtoduun
dunt alia: ⁊ dicit᷑:Et ꝓduxit frondes: ⁊ pꝛo⸗ re.ccus enim vnus ſit chꝛiſtus:ſingulis tñ mincte⸗
tulit floꝛes:⁊ germinanit nuces. Cũ ergo de diu erſus efficitur: pꝛout indiget is qui ope-/ tnuneton
ſolo germine fuiſſet repꝛomiſſum:vide quã/ ratur. Qui ergo ſegnioꝛ eſt et negligentioꝛ: Azitclen
ta largit᷑ deus:vt non ſolum germen ꝓduxe pꝛo diſciplina chꝛiſtus ei efficitur virga: ⁊ in itoeſten
rit:ſed ⁊ frondes:et non ſolum frondes: ſed virga non aſcendere dicit᷑ ſed exire. Exeun- clorſe
⁊ floꝛes:⁊ nõ ſolũ floꝛes ſed ⁊ fructus.Quid dum nãaq; eſt ei qui inutilis ignauus eſt de hetlinn
igDit eſt qð ex his colligi et cõtemplari poſſit eo ſtatu in quo non recte conſiſtit:tranſeun/ nini,
E videamus. Pꝛimũ omniũ reſurrectionis ex dum ad alium ſtatum tanq; virgę compulſi/ ine
moꝛtuis ſacramentũ in his euidenter agno/ one: id eſt ſęueritate doctrinę rigidioꝛis ad/ hitin
ſcimus. UVirga enim arida germinat: cũ coꝛ; monitu. Qui vo iuſtus eſt:quia iuſtus ſicut Ps u de
pus extinctum cęperit reuiuiſcere. Quę ſüt palma floꝛet: in hoc aſcendere dicit᷑ chꝛiſtuſ. mnn
autem quattuoꝛ iſta:quę reſurgenti coꝛpoꝛi Sic ergo qui verberibus indiget:exit ad eũ ein ſe
1. Cor.I5. pſtabunt᷑: At ſeminatũ in coꝛruptionẽ:ſur: virga. Qui autem pꝛoficit ad iuſticiã: aſcen⸗ Ae
Gat in incoꝛruptiõe:Et ſeminatũ in infirmi/ it ei in floꝛem. Aſcendit autẽ quouſq; afe/ dainn

.

Ber. C. Feria tertia pꝰ quartã do.ĩ.xL. Ger.I.

Dritas: Dar ã attulerũt: ita ⁊ de iſtis duobus:id ẽ dile
nutuntcharlaspar. vufartulerraia eveigig vuobusidonie
unnulnin Sal.5. rat fructus ſpiritus:qui untcharitae ieſu ctione dei ⁊ ꝓximi dicit. In his Sielhet
ie patientia: et reliquę virtutes in ptis tota lex pendet ⁊ ꝓphetę. Sicut eni
domino noſtro. ́MU vna illa chꝛiſtum deum ſigurauit: ita mane
Wasneſni M 2 PHomelia de eo repꝛomiſſiõis in qua natus hnctk m im⸗
nt 4 Hadͤem gſein enangelio bm viget H eſt: Veritas Ws. 84.
nn hoſin, uod ſcrip ſcha iudę pletum eſt illu Anes a⸗
tninem . Job. . eerat paſchaluck oꝛta eſt. Quomodo autẽ beata m
wi 67 it ieſus hieroſolymam de it terra repꝛomiſſionis: quęꝑ pꝛo-
minn 2. ſee in expoſitione docto p an fuit o ante ꝓmiſſa eſt: Namp beatu
— . ris IJhidẽ. Elſaiã dominꝰ eam ante nnrgernnl gi Elſa.7
“ HW „— „ cia repꝛomil 1. Deu; als ſt
arn Feria terzia hoſ ngr doii, vtero n Edien paner aun Erbii
Semo.C. torious er deborro Sermo enim de qus legumns: Surerunt mel dere, Denrſ.z
vmnihſg C. S — . ſirma petra. Et de ipſa or. ro.
– cũ diuina lectio legeret᷑: audi- tra: et olcumn e Echet chꝛiſtus. Et illud: 1.Cord,i0
Atin ao iechger illo quo miſſi ſürt ptum en⸗ Pelra uteer guine vue. Et iterũ: Deutt 32.
uimus ꝙ tem Cum adigdpe reniũ:⁊ ℳ—☛e⸗ ſ Señ.49.
mumsilhig loꝛatoꝛes ad conſide it in vino ſtolam ſuam: ⁊ amictũ ſuũ f
Weec duogecim explo⸗ llis vuã NLauabit in vino ſtolam .
aleſi Mumeri. 5terrã iſſionis: duo ex illis vuã Anatft Hhec inq; vua in ligno ſuſpẽ
R randã terrã repꝛomiſſionis: lerint ad in ſanguine vuę. hHę uę nobis vtiq;
ninüret: ni itudinis ĩ phalãga detulerint ad um deferk obſequio: quę nobis
imiſa ſlios in Duo iſti fratres dilectiſſimi: mul⸗ ſenr im dictum eſt: duum teſtamentoꝝ re/
Ptiumm. incõgrue ſignificaſſe 1dirt: ciiceg w m in p̃cium noſtrũ paſ
amenta non incogr AEN 20 dit: cuius vinu S ſt arca⸗/C.
7 duo pcepta quibus diligitur llegoꝛia expᷣſſione pꝛofluy ibꝰ rerũ. Hãc
umi mn ſſunt etiam in hiſtoꝛia et allegoꝛia toꝛũ aperiri effectibꝰ rerũ.
. mus. Poſſun 8 typũ na ſacramen te penden-
sſagur⸗ intelligi. &ρautem duũ teſtamentoꝛũ uam duo deferunt inſerto vecte pende
un habuengtebine Stonctntnclcam wucr ⸗Hodunr mü agsrare, Amaalne dus⸗
kolſord⸗ quomodo in medio duoꝛum in ſi daicum populũ ſigurare. Iſti :
Arenn an Dibia legit: ita in medio ———— , eſt ſynagoge vel lchi ren cdue⸗
31dolcienus chꝛiſtus dominus euidenter ee ꝛioꝛ fuit iudęoꝛũ populus pᷣcedit .
gen eumu Horn . duum ani,. pPaor uit iideorn Salutẽ ſuã hic ante con⸗
iwhon lud quod ſcriptum eſt: In medio duum ſequit᷑ chꝛiſtianus. Salutẽ ſu
. na qr . oui vel ſequiæ cꝛiſtianus. S ſt doꝛſum. Hic ob/
alesinuſi maliũ cognoſceris:id eſt in medio nouiv : ſpectũ ſuum gerit:ille po
malmg cognolcene dixit: In medio: ſpectũ ſuums ötemptum. Ideo et de iu/
mushent 91 vetens teſtamẽti. autẽ dixi o / ſequiũ ſfert: ille cõtem k oculi eoꝛũ Pz. s8.
erent ic intelligenduũ eſt: ꝙ chꝛiſtus inter ne s ꝓpheta teſtatur: bſcurent᷑ oci
– Non ſie intellige u ſic fuerit medius dęis ꝓph lloꝛum ſemꝑ incurua.
güberrotin uum et vetus reſtamentũ ſic inerek. Nõ ne videãt: et doꝛſum ill ite ſina. Hie
de n õõ eteri contineret᷑. Nõö ſi ſacro faſce oꝛdine ſuo.hhi.
omiceid yt nec in nouo nec in ve ir. Ir ncedunt duo ol Sef
cgin nn medio duuma 6 ris teſtamẽ- ꝓximit if: iudeus ſolo onere
medio veteris teſtamẽ go pᷣſenti munere fruit᷑: iudę darse
ettint. tiendum eſt Xſir in interioꝛi 2 ſpi / ergo pᷣſenti munere cut credenti ſalꝰ:
hi :7 ꝛid intus in interioꝛ ſgrauat᷑: Quia chꝛiſtus ſicui credenti ſa
nadtglon ti:⁊ in medio noui: „ 3 uę non ſoluʒ Rgraua ⁹ 72 d nti Judęis enim ille
ierisciohe Corl.ʒe ritali intellectu:non in littera q 1 tita onus eſt non credenti. Ju icti etͤ:
ubgliae . . ſed eti omnes cõſueuit n ſciatus:de quibus dic
Ziecnton tiam hęereticos ſpecialiter annũciatus:de erũt: Sact? Yob. 1.
ntgiann ueoa lede in ſpiri mnes chꝛiſtianos ſpe it: ⁊ ſui eum nõ receperũt: Factꝰ 3
urigrin occidere: ſed in ſpiritu qͥ omn In ſua venit: ⁊ ſui eu idali: &t quẽ Ro.5.
unit: e . viuificat. Hoc eſt 1 ſiõis ⁊ petra ſcãdali:Et q
Erun ſpiritaliter intelligentes viu : b eis lapis offenſlõis ⁊ petr it. EꝑEt
emie. Ett . . imaliũ cognoſceris: E eis lapi it: gentiũ ſides recepit.E
nusetn ergo in medio duum anim iſrael non cognouit:genti. ſuã ſub oculis
gunnie in⸗ iſiue veteris teſtamen ilraeln k iſte:ſed ſpem ſuã ſub ocu
in interioꝛe ſenſu noui ſit ideo poſt ſequit᷑ . g. dit᷑ ſ
tenmſan a nerio⸗ ua a duobus. Iſti aſt bens antecedit ⁊ pꝛoſicit:ille pᷣoꝛ grae
on D ti.Exhibita eſt ergo v pꝛomiſſionis afferre habens antecedit ⁊ pꝛoſicit: dẽ chꝛiſtü in ie,
igunnn de terra repꝛomiſſionis affe deſerit recedit. Poꝛtat quidẽ chꝛiſtũ
1 duo qui vuã de terra rep: poſſunt intel deſerit ⁊ recedit. Poꝛtat q- ſterijs poꝛtat
h ‚ſicut iam diximus: poſſunt inte iudeus: ſed a gra quã in myſterijs pe
ultux ligi etiaʒʒ duo pꝛęcepta dilectionis: id e auerſus eſi: quia quẽ dicatiõe
akclil. ligi erdz 5 dg e pximũ. Heniq; conſi- aucrſas⸗ it incredul: ⁊ quẽ vnus aſper·
ed MWatt.22., liges deum 7d ges Pximu. ctus:coꝛde ꝑdic ine
tb. 22. lig cut illi duo pendentẽ c
geii derate fratres: quia ſicur illl duor

nist⸗

3

S —rr

. b- —☛ ⸗ I.
Ber. CI. Feria tertia py quartã do.ĩ.xL. Ger.iI .
natur in lege: alter mirat᷑ in coꝛpoꝛe. Vnde noꝛ et imperiũ cum patre et ſpirituſancto in en
amboꝛũ dñs ⁊ redemptoꝛ nr̃᷑ ab hoc adoꝛãte ſecula ſeculoꝛũ: Amen. m laupin
geſtat᷑:ab illo ſe auerſãte ſuſpẽdit᷑: Ac ſic im Sodem die: De ſerpente eeo: Numeri. 21. 1 Nend
pꝓletũ eſt i iudęis: Poſuerũt ad me doꝛſa: et BGermo II Sermo. Cl. —
D nõ facies ſuas. Et qꝛ chꝛiſtũ dũm quẽ pꝛioꝛ lectione quę nobis recitata ẽ fra/A nanir
pplus indęoꝝ ⁊ poſt doꝛſum reliquit ⁊ cruci- tres chariſſimi: audiuimꝰ ꝙ eo tẽpo tunn ien
ſixit: nos poſtea veniẽtes adoꝛare ⁊ poꝛtare e quo ꝓpter ſuꝑbiã iudęoꝛũ ⁊ mur/ ſule ens
Corj.s. Meruimꝰ:pm illud qð aplus ait: Gloꝛiſicate murationẽ eoꝝ cõtra dñm a ſerpentibꝰ regu hſen ſe
⁊ poꝛtate deũ in coꝛpoꝛe veſtro:quãtũ poſſu lis: id eſt baſiliſcis ĩ deſerto płlus vaſtabat᷑: usſtn
mus cũ ipſius adiutoꝛio laboꝛemꝰ: ne a cer- ßceperit dũs moyſivt ſerpentẽ eneũ faceret: Numerl ar. ummn
uicibus nf̃is tã ſanctã ſarcinã malis operibꝰ eũq; in ligno ſuſpẽderet:quẽ ꝑcuſſi reſpiciẽ
deponamꝰ. Sarcina em̃ chꝛiſti:leuare cõſue- tes ab mſteritu ſanarent᷑. Serpens iſte frẽs Naliſtlg
Matth.ii.uit nõ ſmere.Sic ⁊ ipſe ĩ euãgelio dixit: Ju/4 dilectiſſimi:licet hoc ſatis mirũ eſſe videat᷑: ouſin
gũ meũ ſuaue eſt:⁊ onus meũ leue. Si eni, tamẽ figurauit incarnationẽ dñi.DLurũ foꝛ⸗ itmrr
iugũ chꝛiſti ſubdita ⁊ humili ceruice ſuſcipi te alicui videri poterat iſta ſigniſicatio: niſi mmumtü
mus:magiſ nos poꝛtat q; a nobis poꝛtetur. hocipſe dñs in euãgelio ſuo dixiſſet. Sic em̃ ngennt
Siẽ em̃ iugũ ſęculi ſemꝑ pᷣmit:ita iugũ chꝛi/ ait:Sicut moyſes exaltauit ſerpentẽ ĩ deſer/ Zob.. NNan
E ſti leuare conſueuit.Et qꝛ oĩis hõ aut chꝛiſtũ to:ita exaltari opoꝛtet filiũ hominis.Suſpẽ ſtkkf
poꝛtando erigit᷑:aut iugum ſęculi ſuſtinẽdo ſus eſt & tũc ſerpens ęneus in conto: qꝛ chꝛi⸗ 1 omieni
ad inferioꝛa depꝛimit᷑: attendat vnuſquiſq; ſtus ſuſpendẽdus erat ĩligno. Lũc em̃ qui⸗ tom ed
cõſcientiã ſuã:⁊ ſi ſe ſanctis cogitatiõibus cũq; fuiſſet a ſerpẽte ꝑcuſſus:ſerpentẽ ęneũ ianui
bonis oꝑibus iugũ chꝛiſti poꝛtare cognoue/ reſpiciebat ⁊ ſanabat᷑:nũc vᷣo humanũ gen⸗ ſpagin,
rit: gaudeat ⁊ deo gr̃as agat: ⁊ cũ grãdi ſol qðs a ſpiritali ſerpente diabolo ꝑcuſſum fue/ Mrönnka
licitudine vel timoꝛe ꝑſeuerare contendat. rat:chꝛiſtũ credendo reſpicit et ſanat᷑. Qui/ homüdehen
Qui vo luxurioſis cogitatiõibꝰ ⁊ malis ope cũq; ꝑcuſſus ſerpentẽ illũ ęneũ nõ vidiſſet: gi ſapennd
ribꝰ duriſſimo mũdi huiꝰ iugo ſe nimiũ gra / moꝛiebat᷑. Ita eſt fratres:niſi quiſq; in chꝛi⸗ beagooii
uari cognoſcit:oꝛatiõibꝰ: ieiunijs vel elemo ſtũ crediderit cruciſxũ: diaboli veneno pꝛe/ ſotackdcbe
ſynis ꝓijciat iugũ diaboli:vt mereat᷑ excie mit᷑.Tunc em̃ vnuſquiſq; reſpiciebat ſerpẽ/ Wlenndach
iugũ chꝛiſti:⁊ de omnibꝰ malis actibus ſuis tẽ moꝛtuũ: vt poſſet euadere viuũ: Nũc vo ſhennenl
s.u. cũ ꝓpheta ſideliter dicat: Dirüpumꝰ vincu / qvult diabolivitare venenũ:chꝛiſtũ reſpici/ Enääben
la eoꝛũ:⁊ ꝓijciamꝰ a nobis iugũ ipſoꝝ. Lũc at crucifixũ.Et qꝛ moꝛs a moꝛſu nomẽ acce· B elhiaütain
em̃ de illa ſpiritali vua de qua nobis vinũ pit:⁊ generi humano moꝛſus antiqui ſerpẽ⸗ ütnihog
lęticię plũ crucis expᷣſſit:cũ ſecura cõſcientia tis acciderat:⁊ moꝛs niſi a moꝛte ſuꝑari non Ruprüh
bibere poterimꝰ: ſi nos nec luxuria ſoꝛdida / poterat: ideo moꝛtẽ chꝛiſtus ſuſtinuit: vt in zupoele,
uerit: nec iracũdia cõbuſſerit: nec inflauerit iuſta moꝛs iuſtã vinceret moꝛtẽ: et liberaret littigz
ſuꝑbia:nec auaricia obſcurauerit:nec iuidia reos iuſte dũ ꝓ eis occidebat iniuſte.Quic/ fanben
vipereo veneno ꝑcuſſerit. Omnia em̃ iſta de quid em̃ diabolꝰ in adam exercuerat: quaſi Seſnz. laßficn
coꝛde ſuo debet expellere:qui ad altare deſi/ iuſte videbat᷑ egiſſe in homie: qui ſe vnius lenſiein
derat vel optat accedere. Et qꝛ ſpirital vin- arboꝛis delecratiõe vẽdiderat. In adã Sſi ilkcii⸗
demia: id eſt paſchalis ſolẽnitas ĩminet: in in ꝓpꝛio ſeruo iure ſibi dño dominiũ vendi/ feſinh
q̊ feſtiuitate botrus ille de quo ſuꝑius dixi- cauit:in paſſiõe aũt chꝛiſti in q̊ peccati macu Wuln
mus ꝑ iniuriã vel pondera crucis expᷣſſus ẽ: lã nõ iuenit:iniuſte mala oia pꝑpetrauit.Sic ſii
de tanta ac tali vua accepturi calicẽ ſaluta- ⁊ipſe dũs in euãgelio dixit: Ecce venit pꝛin Job. 14. inn
ris ⁊ vinũ lęticię bibituri: exceptoꝛia coꝛdis ceps huiꝰ mũdi:⁊ in me nihil inuenit. Quid lin
yel pectoꝛis nf̃i cũ grãdi nitoꝛe ac diligẽtia: eſt nihil inuenit: Nullũ oĩno peccatũ.Et in teg drin lul
ieiunijs:vigilijs:oꝛatiõibus:elemoſynis:et pſalmis:Qusę nõ rapui inqͥt tunc exoluebã. Nõ.ss. nſegt.
e ungGrde 4 non A a Mcee
pcipue caſtitatis nitoꝛe mũdemꝰ: Cõtra nul Qõ g iuſte debebat adã:chꝛiſtꝰ iniuſte moꝛ/ legnni
lũ hominẽ odiũ in coꝛde ſeruãtes:et nõ ſolũ tẽ ſuſcipiẽdo ꝑſoluit. Ille expãdit manũ ad ſagluur⸗
amicos ſed etiã inimicos ⁊ aduerſarios dili / pomoꝝ dulcedinẽ:iſte ad crucis amaritudi/ ule
gẽtes:cũ ſecura cõſcientia in oꝛatione domi nẽ. Ille arboꝛẽ necis:iſte ſalutis oñdit. Ale neten
MWatth.s. nica dicamꝰ: Dimitte nobis debita nf̃a: ſiẽ ſe coͤtra deũ erexit ⁊ cecidit:chꝛiſtus ſe humi W
anos dimittimus debitoꝛibus noſtris: pꝛię liauit vt oẽs erigeret. Adã moꝛtẽ vniuerſis Aunllu
ſtante domino noſtro ieſu chꝛiſto:cui eſt ho/ intulit:⁊ chꝛiſtꝰ vitã omnibꝰ reparauit. Re/ chln

he B er. CII. Feria quarta ppe quarta Ddo.i. xL. B er. I
ſpiciebat ̊ vnuſquiſq; ad ſerpentẽ eneũ:⁊ a iubet᷑ moyſes eleuare virgã: et mare cogno/
ene Bumerl. 21. venenatis ſerpẽtib ſanabat᷑. Serpẽs eneus ſcene venturi ligni ſiguram: moxiter popu/

in ligno poſitus venena viuoꝝ ſerpentiũ ſu lo pandit inſuerũ. Si ad aquã myerbęama- Exo. 15.
Drinig perauit:⁊ chꝛiſtꝰ in cruce ſuſpẽſus et moꝛtuꝰ rã venit᷑: niſi lignũ in ſe ſuſceperit nõ dulce/
iumeg; * antiqua diaboli venena reſtrinxit:⁊ oẽs qui ſcit.Quę res erat indicio: amaritudinẽ gen/
iufein Cab eo ꝑcuſſi fuerant liberauit. Quare tñ ſer· tiũ ꝑ lignum crucis iĩ vſum dulcedinis qñii
–R pẽs ille nõ de auro:nõ de argẽto ſᷣ de ęramẽ eſſe vertendam. Si autẽ nõ habet aquã po/ Exo. 17.
atanhe to fuerit factus videamꝰ. Hhoc mihi videt ꝙ pulus vnde bibat: perra ligno ꝑcutit᷑:et dat
W duas ſigniſicationes hfe poſſit. Unã ꝓpter P gratiã qð nõ habuerat ꝑ naturã. Si ama/ Abi g.
ni nk diuturnitatẽ: qꝛ vaſa ęnea durare diutiꝰ ſo / lech ſeuus hoſtis occurrit: ieſus filius naue
uealcti lent.Aliã ꝓpter vocis claritatẽ:nã inter oia virgã tenere manu iubet᷑: ⁊ mopſes bꝛachia

kkfi metalla vaſa erea maioꝛẽ tinnitũ rêaddere er ſua in modũ crucis extendere: ac ſic ꝑ ſigurã

mmücſenief longius ſonare ſolent. Doctrina non in vna crucis vincit᷑ inſuperabilis inimicꝰ. Sed nec E
ri duii, tm̃ gente iudęoꝛũ innorteſcere:ſed ꝑ vniuer / heliſeus ligni huiꝰ myſtici virtutẽ penitus 4. Reg.s.
lgnienati ſum mundũ claro ſalutiferę ſdicatiõis ſono ignoꝛauit:qui ſecurim de manubꝛio in gur⸗
wdle i poterat ꝑuenire:ideo ſerpens ille eneus effi · gitem lapſam miſſo in flumine ligno de ꝓ/
ſanmio, Clitur: vt doctrina chꝛiſti in vniuerſo mundo fundo euocauit: ſigniſicans vtiq; dura coꝛ⸗
idonntsi clariꝰ ſdicet᷑: ſm illud qð de aplis ſcriptũ ẽ: da et ferreas hominũ ceruices de pꝛofundo
Sncng⸗ Ps.i8. In omnẽ terrã exiuit ſonꝰ eoꝝ: ⁊ in ſines o: emerſas erroꝛe:⁊ ligno crucis eſſe in poſterũ
1. g bis terrę verba eoꝛũ. Et tñ frẽs etiã ſm me/ ſubiugandas.O crux cuius tantus ac talis
:ſeimi dicoꝛũ carnaliũ diſciplinã quibus de moꝛte decerpit᷑ fruectus. Fructus aũt crucis: gloꝛię
wbnmig ſerpẽtis cõtra viuoꝛũ ſerpentiũ venena ſalu eſt reſurrecrio. hic fructus ligni huius:vere 5.1.
Nolunſ bꝛia pᷣparant᷑ antidota:non eſt incõgruũ:vt plantatꝰẽ ſecus decurſus aquaꝝ. Semp em̃
naſnni A⸗ moꝛtuũ debeat ſerpentẽ intendere:quia vi/ cruci baptiſma iũgit᷑. Dedit h̊ lignũ fructũ ĩ
Neün iſt uoꝛũ ſerpentiũ venenis deſiderat liberari. tꝑe ſuo: dedit fructũ interi dñi reſurrectiõe:
igaigni Hec ergo oia ideo diximꝰ:vt quoſcũq; ſervẽ dabit ⁊ cũ aparuerit de celis ille qͥ viſus eſt
Hoünen tis:id eſt diaboli ⁊ angeloꝛũ eius venena ꝑ / ſup terrã: cũ pᷣcedẽte ipſo crucis ſigno iã ful-
ſiccrl⸗ cuſſerint: ad chꝛiſtũ qui ĩ ſilitudine illiꝰ enei gido venerit de ſuxnis: tũc reſurgent coꝛpa
eyuui fic ſerpentis in ligno ſuſpẽſus eſt ſideliter aſpi / ſepultoꝝ:tũc exultabũt ſancti in glia:tũc in g. i49.
ð ciãt: vt cũ beato paulo apło dicere poſſint: ſuis cubilib letabunt᷑: ꝗ nic de ſui regis ac
Ncrüonid 5 HGak.6. ibl Bar aoſt Sloriert uen in aee doinN dni cruce nõ ↄfundunt᷑:ſ potiꝰ gloꝛiant᷑.
smnnaeed u chꝛiſti: ꝑ quẽ mihi mũdus crucinxus eſt 5 eod die Pomolig 508
Ee D ⁊ ego mũdo. Et qꝛ de beatę crucis myſterio Ae o6* die omelig deeo 8
nurienn ego müdo e reliquas ei? ſcriptũ ẽ ſm Johannæe: Jã die feſto qotz..
Cteuens diuti loqui ⁊ dulce ẽ et ſalubꝛe:reliquas ei diãte: aſcẽdit iefus in templũ
. ſignificatiões bꝛeuiter ſi iubetis chariratis Mecdlate: aſce gin tempu et
Ntkglen gnincatdes bꝛeuiter ſi iubetis charitatis docebat ⁊c̃. ueg habet᷑ in expoſitio⸗
uixd vfrę auribꝰ intimamꝰ.Quid em̃ dulciꝰ:quid ne doctoꝛis Abidem.
l“ fſuauiꝰ vel cogitari vel dici põt qᷓ ſanctę cru⸗ ä
. Uleniu cis myſteriũ:ꝑ quã non ſolũ ab inferis reuo/ eris quarta poſt quarta dñica in
ie u cari: ſed etiã in celos eleuari meruimꝰ. Quia quadrageſima: De eo ꝙ ſenioꝛ po⸗
ſine vlla dubitatione vbi caput noſtrũ chꝛi ꝰ pulusg i deſerto mortu? e: et iunior
* ſtum aſcendiſſe credimꝰ: mẽbꝛa iliꝰ ſecutura i terra repꝛomiſſiots ingreſſus efft:·
un eſſe cõſidimus. Ligni crucis etiãẽ vmbꝛa vel)· Dermo — 111— Sermo. CIl.
uenn 6ꝑNM ſigurę:in veteri quoq; teſtamẽto plurimum ¶ Cireet intelligere debemus fratres A
nm valuerũt. Nullü moyſes ſignü ſine ligni ſaa dilectiſſimi:quia ſenioꝛ populꝰiudę Numeri.14.
innan 4 Exo.a⸗. cramẽto ꝑegit. Vt em̃ ſigna ⁊ ꝓdigia ĩ egyy, oꝛũ qui ꝓpter incredulitatẽ in deſer
an % pꝛo faceret virgã accepit a dño: et ad ſigna / to moꝛtuus eſt:ſigniſñcauit pꝛioꝛem populũ
unech Aꝗquęq; diuinit audiebat ⁊ dicebat᷑ ei: Eleua Cudęoꝛũ: paruuli vᷣo eoꝛum:id eſt iunioꝛ po/
ikinln virgã tuã. Non vtiq; deus virgę auxilio in/ pulus ſigurauit populũ gentiũ.Sicut enim
iumnn digebat: ſed erigebat᷑ vt ſcire poſſimus quã/ ſenioꝛe populo moꝛtuo: iunioꝛ terram repꝛo
Nnn tum eſſet illud futuri ligni myſterium: cuius miſſionis accepit: ita repꝛobato iudęoꝛũ po
— fuerat vmbꝛa figuratũ virgę illius ſacramẽ- pulo:iunioꝛ populus chꝛiſtianoꝛũ gratiã di/
ninich Axo. 14, tum. Soꝛte ſi rubꝛum mare diuidendum eſt: uinę benedictionis obtinuit. Tom es
noiN
muu

.
9 RZ
. . . “

. .èr f. ͥk̃

Bancti luguſtini de tempoꝛe

chariſſimi non tranſitoꝛie vel negligenter:ß

cum ingenti tremoꝛe conſiderandũ eſt:quia

Numeri.i⸗. de ſexcentis milibus duo tm̃ terram repꝛo/

miſſionis ingreſſi ſunt.hoc ergo audiant: qꝗᷣ
ita dominũ miſericoꝛdẽ eſſe volunt:vt iuſtũ
eſſe non credant. Si enim diligenter atten/

dimus fratres chariſſimi:⁊ erga illa ſexcenta

milia quę in heremo moꝛtua fuerãt deus no
ſter miſericoꝛs fuit:⁊ circa illos duos qui ter
ram repꝛomiſſionis intrarunt iuſtus appa/
ruit: Quomodo nõ fuit miſericoꝛs: qui eos
ꝑ quadraginta annos reſeruauit ⁊ expecta/

uit ad pęnitentiã: ⁊ nõ ſolum conuerti nolu/

erunt:ſed etiam frequenti rebellione contra
dominũ murmurantes: ad peccatoꝛũ ſuoꝛũ
cumulum grauioꝛem ſemꝑ ſarcinam addide
runt: Quomodo nõ eſt miſericos: qui nos
tanto tempoꝛe expectat vt coꝛrigamur?: Hũ/

quid tam ꝓlixa miſericoꝛdia poteſt deo au/

ferre iuſticiã? Quanto em̃ diutius expectat:
tanto grauiꝰ vindicat. Quãdo em̃ pꝛolixis

tempoꝛibus peccamus:⁊ nihil mali a domi/

no ſuſtinemus: patientia eſt non negligen-
tia. Non ille potentiã ꝑdidit:ſed nos ad pę/
nitentiã reſeruauit.Ergo ⁊ in illis qͥ in here/
mo moꝛtui ſunt miſericoꝛs fuit: quos tanta
longanimitate ſuſtinuit: et in illis duobus
ꝓmiſſa compleuit: quos fidei merito in ter/

B rã repꝛomiſſiõis induxit. Sed dicit aliquis

ꝙ etiam ſi egiſſent pęnitenti terram repꝛo/
miſſionis intrare non potuiſſent:quia deus

Abi.S. diffinitã illis dederat ſententiã dicens: Mõ

intrabitis terram ꝓ qua iuraui patribus ve
ſtris: ſed in ſolitudine iacebunt cadauera ve
ſtra. Mon ita eſt fratres chariſſimi: Atq; vti/

nam tam cito peccatoꝛ hõ reſurgat ad pęni/

tentiã: q;cito etiã deus diffinitã vult muta/
re ſententiã. Audi ipſum dominũ ꝑ ꝓphetã
ſpem maximã humano generi pꝛomittentẽ.

Hiere.2 6. Repẽte inqᷣt loquar ad gentẽ:vt ꝓ peccatis

ſuis faciã eis malũ: et ſi ꝓ iniquitatibꝰ ſuis
egerit pęnitentiã: et ego pgnitentiã agã ſuꝑ
malo qð cogitaui vt facerẽ eis:⁊ nõ faciam.
Vigete frẽs quanta ſit circa nos pietas dei
noſtri:⁊ agnoſcite vtrũ velit negare miſeri⸗/
coꝛdiã:qui de cõuerſione noſtra ſuã dixerat
mutare ſententiam. Conuertamur ergo fra/
tres chariſſimi: nec emendationẽ noſtrã ad
extremũ vitę noſtrę tempus differrevelimꝰ:

Ecẽi.s. ſed audiamꝰ ꝓphetã dicentẽ: MHolite tarde

conuerti ad dominũ:nec differatis de die in

Pꝛouer. ꝛ27. diem: quia neſcitis quę ſuꝑuentura pariat

dies. O homo quare differs de die in diem:

foꝛte hodie habiturus vltimuʒ diem?: Sem/

per ergo fratres chariſſimi cum ingenti ti/ C
moꝛe atq; tremoꝛe ad memoꝛiã reuocemus:

ꝙ tanta ſit apud dominũ noſtrũ iuſticia: vt

ſicut iam ſupꝛa dictũ eſt de ſexcẽtis milibus
duo tm̃ terrã repꝛomiſſiõis intrauerint.hhec

ſi humili ⁊ cõtrito coꝛde aſſidue cogitare vo/

lumus:ſalubꝛẽ nobis metũ incutiẽtes:medi

camẽta nobis de alienis vulneribꝰfacimꝰ:⁊
alioꝛũ moꝛs ꝓficit ad noſtrã ſalutem. Iterũ

atq; it Cum rogo vos fratres ⁊ admoneo vt

iſtam ſeueritatem ⁊ iuſtum iudiciũ dei quo
ſenioꝛ ille populus ꝓ peccato murmuratio/

nis in deſerto ↄſumptus eſt: cũ grandi ſem-

per metu ⁊ ſollicitudine cogitemꝰ:⁊ ſicame/
mus dei miſericoꝛdiã:vt tamẽ iuſticiã time/
amus. Parcit modo et tacet: ſed non ſemꝑ

tacebit. Modo em̃ ꝓ ineffabili pietate ſuas
non ſolum nos admonet:ſed etiaʒ rogat vt
nos a peccatis moꝛtiferis reuocemuſ.Audi⸗/
amus illũ dum rogat: ne nos poſtea nõ au/

diat ille dũ iudicat. Audiamꝰ eum ꝑ ꝓphe/

cens deo.Quid ad hęc reſpõdebit humana

fragilitas? Deus te rogat vt tui miſerearis:

⁊ nõ vis.Cauſam tuã apud te agit:⁊a te nõ

poteſt impetrare. Et quomodo te audit ille

in die iudicij ſuplicantẽ:cũ tu eum ꝓ teipſo

tã dicentẽ: Fili inqᷣt miſerere animę tuę pla. Ecei.ʒo.

nolueris audire rogantẽ? Quis em̃ nõ expa P

ueſcat et metuat frẽs chariſſimi: ꝙ pꝛo qua/
draginta dierũ ſpacio:annis qdraginta po/
pulus iudęoꝝ pęnã reciꝑe meruit ĩ heremoꝛ

Si em̃ ꝓ vnius diei culpa vniꝰ anni ſpaciũ
recõpenſandũ eſt pena:nos qͥ tanta quoti/
die peccata cõmittimus: ſi elemoſynarũ vel
pgnitẽtię nõ ſᷣuenerint medicamẽta: timeo
ne nobis nõ inferant᷑ tempoꝛalia ſed ęterna
ſuplicia.Et qꝛ calidis vulneribꝰ ſolẽt medi-
camẽta celerius ſubuenire:quotiẽſcũq; pec/
cauerimꝰ nõ expectemꝰ moꝛtifera ſecuritate
vulnera ipſa putreſcere:nec iterum vulnera
vulneribꝰaugeamꝰ:ſed cõtinuo ad ſpiritalẽ
medicũ recurrẽteſ:ſalutẽ recipere feſtinemꝰ.

Et ideo quõ qñ in coꝛꝑe vulnus accipimꝰ:ſi

ſtatim medicamẽta reqͥrimus: cito ſanitatẽ
recipere poterimꝰ:ita ſi moꝛã fecerit: neceſſe
eſt vt tardius ad ſanitatem plaga ipſa rede/
at:aut aliqua fęda cicarrix in coꝛpoꝛe noſtro
remaneat.Si hęc in coꝛꝑe facimꝰ:quãtoma⸗

gis ĩ animę vulneribꝰadhibere debemꝰ: vbi
ad imaginẽ et ſimilitudinẽ dei facti ſumus? SGeb.

4

noc
h u
popinee

Guhenlscete
4 Gnßui

tli⸗Suen
tlam Ar

lunuteis

afienfa
nami
Chrrpdeni
mguun
pefunnoe

Iuenaa

ſenclſnltuc
cohanesch
Uſtanen⸗
ſobieindienea
disutieje

Mpbusounar

hoagaen⸗
Arllitedont
WMarinpen
Uſalgſeeuo

ht

Hubentire
ſenbiii
lirüri

Armieſtm
meiicinne
enſeinminn

aiznern
wnu. Ad⸗
Gsoſtendöt⸗
wang be⸗

ruinemede i

ttuimia
leagruen
Ndoteauchi⸗
weunee
seilöant
limngpog

Sidngien

hentſdaon
mnbͤemniſhul
itune i
enofnut
lcami N
b'Clinci

Ber.CIII. Feria quĩta pꝰ quartã

Si tantã curã impedimus coꝛpoꝛi qð veli /

muaus nolimus in puluerem redigendum eſt:
gqujWuãtam ſollicitudinẽ ⁊ curã erga ſalutẽ ani/
mę debemus awonere:vt ſicut dicut aplus:
Eph.ꝭ. ſine macula vel ruga mereamur ante tribu/
nal ęterni iudicis awparere?: Me foꝛte ſi multł
peccatoꝛũ vulneribꝰ lacerati et vitioꝛũ pan-
mnmieis ſoꝛdẽtibus inuoluti ad illud nuptiale cõ
uiuiũ venerimꝰ: dicatur nobis illud qð ipſe

WVWoanß. 22. ſponſus celeſtis in euangelio dixit: Amice

quomodo huc intraſti: non habenæg veſtem
nuptialẽ: Auertat a nobis deus illud quod
ſequit᷑. Cum em̃ hęc peccatoꝛ ille audiẽs ob/
muteſceret: dixit paterfamilias: Ligate illi
E manus ⁊ pedes ⁊ ꝓij cite in tenebꝛas exteri⸗
oꝛes:ibi erit fletus et ſtridoꝛ dentiũ.Ecce q̃
lem ſententiã accepturi ſunt qui maioꝛẽ de

üſecei. coꝛpoꝛe qᷓ; de aĩia ſollicitudinẽ gerunt:⁊ pluſ
40

cogitant qualiter caro ſua paruiſſimo tem/
poꝛe viuat in oculis hominũ:qᷓ; quomõ ani/
ma ſua oꝛnata bonis operibꝰ ad beatitudi/
nẽ vel ſimilitudinẽ perueniat angeloꝝ. hęc
eergo fratres chariſſimi: ſicut ſuꝑiꝰ ſuglica-
ui: ſi attentiꝰ voluerimus cogitare:remedia

nobis in die neceſſitatis acquirimꝰ: vt cum

dies iudicij venerit: nõ cum impiüis ⁊ pecca/
toꝛibus puniamur:ſed cũ iuſtis ⁊ deũ timẽ/
tibus ad ęterna pꝛeęmia fęliciter veniamus:
auxiliãte domino noſtro ieſu chꝛiſto: cui eſt
honoꝛ ⁊ imperiũ cum patre et ſanctoſpiritu
in ſęcula ſęculoꝛũ: Amen.

¶ Item eodem die Homelię deeo

gngd ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
305.5, Johannẽ: Pꝛęteriens ieſũs vidit
hominẽ cęcum a natiuitate ⁊c̃.quę
habent᷑ in expoſitiõe doctoꝛis Ibĩ⸗
dem: Eti libꝛo Quinquaginta ho-

* ℳ₰

meliarũ.xliij.

Seria quinta poſt quarta domi/
Humeri.⁊2. Nicã in quadrageſima: de Balaam
Ser. Clll. et Balach: Sermo i
A Ectio quę nobis hodie recitata eſt
fratres chariſſimi dicit:qð ꝓfecti ſi/
ij iſrael collocauerũt caſtra ad occi/

⁊ vidit balach filius ſephoꝛ:⁊ reliqua omnia
quę de balaam ⁊ aſina ſcribit hiſtoꝛia plena
negocijs. Interioꝛ vᷣo intellectus multũ ne/
gocioſioꝛ eſſe põt:vel ipſas tantũ hiſtoꝛię ex
planari facit ſententias: deo tamẽ donante

dentẽ moab iuxta ioꝛdanẽ contra hiericho:

bꝛeuiter ꝗ̊ poſſumꝰ enarramus.hic balaam
famoſiſſimꝰ erat in arte magica: ⁊ i carmini⸗/

do.i. XL. Ber. I

bus noxijs ſᷣpotens. Non em̃ habebat po
teſtatẽ vel a ſe verba ad bñdicendũ: ſed ha,

bebat ad maledicẽdũ. Dęmones em̃ ad ma⸗
ledicendũ iuitant᷑: nõ ad bñdicendũ: ⁊ ideo
quaſi exꝑtus in talibꝰ: opinioni erat omibꝰ

qui erãt in oꝛiente. MNHiſi em̃ expimẽta pluri /

ma ſceſſiſſent:ꝙ frequẽter maledictis hoſtẽ
vertiſſet armatũ: nõ vtiq; ſᷣſumpſiſſer rex H
poſſe fieri ſermonibꝰ:qð ferro ⁊ acie vix poſ/

ſet impleri. Certus & balach de hoc ⁊ frequẽ

ter exꝑtus: omiſſis omnibus inſtrumẽtis et
auxilijs bellicis: mittit ad eum legatos di⸗

cens: Veni nũc maledic populũ hunc qꝛ foꝛ

tioꝛ hic eſt q́ᷓ; nos: ſi foꝛte poſſimus aliquos
pcutere ex eis:⁊ eijcere eos de terra.Et addi

dit: Scio inqͥt ꝙ quos bñdixeris:benedicti

erunt: ⁊ quos maledixeris maledicti erunt.
Ego non credo: quia ſciret ꝙ quibus bene/

dixerit benedicti ſint: ſed videt᷑ mihi adulã/
di gratia hęc dicere:vt artem eius efferens ?⁊

extollens: ꝓmptioꝛẽ reddat ad facinꝰ. Sed
tamẽveniũt ad balaam legati. Venerũt em̃
inquit ſenioꝛes moab ⁊ ſemoꝛes madian:et

diuinacula in manibꝰ eoꝛũ. Igit᷑ balaã diui

naculis acceptis:cũ ſolerent dęmones ad ſe

venire: fugatis quidem vidit adeſſe domi/

num. Venit ergo ipſe domins ad balaam:

non dignus eſſet ad quem veniſſet deus:

ſed vt fugarent᷑ illi qui ad maledicendum et
ad malefaciendum adeſſe conſueuerunt. Et
dixit deus ad balaam: Hõ eas cum eis neq;
maledicas populum: Eſt enim benedictus.

Deus ire balaam atq; iuocare demones ad

maledicendum pꝛohibet: ſi tamen a cupidi/
tate ceſſaſſet. Sed quia perſiſtit in deſiderio
pecunię:indulgens deus arbitrij voluntatẽ
rurſus ire ꝑmiſit. Aſcendit ergo aſinam ba/
laam: occurrit ei angelus qui excubabat ꝓ
iſrael: de quo ſcriptum eſt dicente domino
ad moyſen: Angelus meus ibit tecuʒ. Per-
tendens autem ire compꝛimit᷑ in via:conte/
ri᷑ ab aſina.Sed magus dęmones vidit:aſi
na tamẽ angelũ videt:non ꝙ digna eſſet vi/⸗

Exo. 52.

dere angeluʒz: ſicut nec loqui digna erat: ſed

vt ↄfutaret᷑ balaam:vt ait ſcriptura in quo/
dam loco: Mutũ animal humana voce re/
ſpondens argueret ꝓphetę dementiã. Heęc
aſina:id eſt eccleſia pꝛius poꝛtabat balaam:
nunc autẽ chꝛiſtũ ex quo ſoluta eſt a diſcipu
lis: ⁊ a quibꝰ innexa erat vinculis relaxata:

Bancti eᷣluguſtini de tempoꝛe

vt filius dei ſederet ſuꝑ eam:et cum ipſa in ⸗/
grederet᷑ ſanctã ciuitatẽ hieruſalẽ: ſicut ſcri
Matthᷣ.⁊iI. ptum eſt: Holi timere ſilia ſion:ecce rex tuuſ
Zob.12. venit tibi mitis:⁊ ſedet ſuꝑ ſubiugalẽ:id eſt
aſinam. Aſinam:credentes ſine dubio ex iu
dęis dicit: ⁊ pullum nouellũ eos ꝓfecto qui
ſunt ex gentibꝰ credẽtes in chꝛiſtũ. Balaam
Chic qui interpᷣtat᷑ populꝰ vanus: videt᷑ mihi
habere ꝑſonam ſcribarum et phariſęoꝛũ iu/
daici populi. Balach vo qͥ excluſio vł deuo⸗/
ratio interpꝛetat᷑: et ipſe habere ꝑſonam in/
telligendus eſt vnius alicuiꝰ mũdi huiꝰ con/
trarię poteſtatis: quę excludere et deuoꝛare
cupiat iſrael. Pꝛimũ ergo omniũ de ipſo ba
laam requiramꝰ: cur in ſcripturis nũc vitu
perabilis ẽ:nũc laudabilis ponit᷑. Mã vitu/
perabilis eſt cũ ędiſicat aras ⁊ victimas im/

ponit dęmonijs ⁊ aparatu magico poſcit di

uina conſulta. Cuipabilis eſt: cum conſiliũ
peſſimũ dat vt populꝰ decipiat᷑ ꝑ mulieres
madianitas: ⁊ cultum idoloꝛũ. Rurſus lau/
dabilis eſt:cum verbũ dñi ponit᷑ in oꝛe eius:
cum ſpũs dei ſfit ſuꝑ eũ:cum de chꝛiſto ꝓphe
tat:cum iudęis ⁊ gentibꝰ de aduentu chꝛiſti

myſteria futura ꝓnunciat:cũ ꝓ maledictio/

nibus:benedictionẽ populo largit᷑:et nomẽ
iſrael ſuꝑ viſibilẽ gloꝛiã myſticis excolit elo/
D quijs. Heęc fratres chariſſimi pauca de pluri
mis ꝓ tempoꝛe vobis dicta ſufficiãt:ſed oĩa
in coꝛde diligentiſſime retinete:et coꝛda vf̃a
ſemꝑ ad ſpiritalia agnoſcenda cõuertite: vt
quia omniũ ꝓphetiã iam ꝑ euãgeliũ nobis
dñs reuelauit:ad illud gaudiũ ꝑuenire me/
reamur:qð pie ⁊ iuſte viuentibus dñs repꝛo
miſlit: Jpſo adiuuãte qui viuit ⁊ regnat cum
patre ⁊ ſpũſancto in ſecula ſęculoꝝ: Amẽ.

tem eodem die Homelięeg de eo
quod ſcriptum eſt in euangęelio m
do.5F. Jopanne atermengvnvmoc
õoõperat᷑ ⁊ ego operoꝛ ⁊c̃.que habẽ⸗/
tür in expoſitione doctoꝛis Ibidẽ:
Et in libꝛo Quinquaginta Home/
liarum. xxij.
N¶ ¶ Jeria ſexta poſt quartã dominicã
Jobd.ri. in quadrageſima: De ſuſcitatione
Ser. CiiI’I. Lagari: S
AUlltis quidẽ ſignis ac virtutibꝰ dñs
iaA ſaluatoꝛ noſter chꝛiſtꝰ ieſus diui⸗
mtatis ſuę potentiã declarauit: ſed
ĩ laʒari moꝛte: vt in p̃ſenti lectione

audiuit dilectio veſtra: oſtẽdens ſe eſſe de qͥ
ſcriptũ erat:Oñs virtutũ nobiſcũ:ſuſceptoꝛ Nõ. 4 .
noſter deus iacob. Quas tamẽ virtutes do
minus ac ſaluatoꝛ noſter duplici genere ope
ratus eſt:⁊ coꝛpoꝛaliter ⁊ ſpiritalit:id eſt vi⸗
ſibiliter ⁊ inuiſibiliter: vt ꝑ viſibile opus in/
uiſibilẽ virtutẽ oſtẽderet. Suꝑius cęcũ a na
tiuitate lumine oculoꝛũ illuminauit viſibili Jov.9.
opere:vt inuiſibili illa virtute cecitatẽ iudę/
oꝛum cognitionis ſuę lumine ũluſtraret: In .
pᷣſenti Vvo lectiõe laʒaro moꝛtuo vitã dona/ goh.i.
uit vt iũcredula coꝛda iudęoꝛũ de moꝛte pec
cati ſuſcitaret in vitaʒ. Deniq; multi iudęo⸗
rum ꝓpter laʒarum chꝛiſto dño crediderũt.
Cognouerũt em̃ in reſurrectiõe laʒari mani-
feſtã ſilij dei potentiã: quia moꝛti poteſtate
ꝓpꝛia imperare nõ eſt cõditionis humanę:
ſᷣ diuinę naturę.Legimꝰ quidẽ ⁊ apoſtolos Acu.9.et. ꝛ0
moꝛtuos ſuſcita ſſe:ſed illi vt ſuſcitarẽt dũm
oꝛauerũt.Suſcitauerũt autẽ nõ ſua virtute:
nec ſua poteſtate:ſed inuocato nomie chꝛiſti
qui moꝛti ac vitę dñat᷑: filius aũt dei laʒarũ
virtute ꝓpꝛia ſuſcitauit.DHeniq; vt ait dñs: B
Laʒare exi foꝛas:ſtatim ille egreſſus de mo⸗ J0d.ij.
numẽto eſt:neq; moꝛs tenere poterat:quem “
vita vocabat. In naribus humoꝛ ſepulturę
erat: Caʒarus viuꝰ aſtabat. Mõ erpectauit
moꝛs iteratã vocẽ ſaluatoꝛis audire:qꝛ vᷣtu⸗/
tẽ vitę ferre nõ poterat: ſed ad vnã vocẽ dñi

moꝛs ⁊ coꝛpus laʒari de monumẽto et aiam

dimiſit de inferno: ⁊ totus laʒarus de monu
mẽto viuꝰ ꝓceſſit:qͥ totus ibi nõ fuerat.Lar
dius qᷣs de ſomno ſuſcitat᷑ q; laʒarꝰ de moꝛ/
te. Humoꝛ coꝛpis adhuc erat i naribꝰ iudęo
rũ:et laʒarꝰ viuus aſtabat. Sed iã caput le/
ctionis ipſiꝰ videamꝰ.Ait & dñs ad diſcipu⸗C
los ſuos: vt audiuit ĩ pᷣſenti lectiõe dilectio

vfa: Amicꝰ inqͥt nr̃ laʒarus doꝛmit: ſᷣ vado

vt a ſomno ſuſcitẽ eũ. Bñũ dixit dñs: amicꝰ
nf laʒaxus doꝛmit:qꝛ vere de moꝛte velut ð
ſonmo erat ſurrecturꝰ.Sed diſcipuli ignoꝛã
teſ cur h̊ dñs dixiſſet:aiũt ad illũ:Dñe ſi doꝛ
mit ſanꝰerit. Tũc rũdens ait illis manifeſte:
Laʒzarus moꝛtuꝰẽ:ſᷣ gaudeo ꝓpter vos vt
credatis:qꝛ nõ ibi erã. Sed ſi gaudere ſe diẽ
hic dñs ꝓpter diſciplos de laʒari moꝛte: dd
eſt ꝙ poſtea fleſſe refert᷑ in laʒari moꝛte? S
aduertamus rationẽ gaudij:et lachꝛymaꝝ.
Gaudebat dñs ꝓpter diſcipłos: flebat ꝓpt
iu dęos. Pꝛopter diſcipulos gaudebat:qꝛ ꝑ
reſurrectionẽ laʒari cõſirmari habebat ſideſ

ipſoꝛum in chꝛiſto. Pꝛopter iudęoꝛuʒ flebat

iß e.

mari ſuan
goe:urt
Vundipel
Cermasd
Gediderun
Counde
(s metes
glennleen
Pous ulriquizg
ſtingaun
gigaudia
P masfudit
jedeamus
losſuos:
luus eſt:
guia noͤen
liumn:qao
Mmn . Cume
luuseltef
dit. Heq
ſenaullo⸗
Quomoc
Eßſenst
Wtius mu
Ledhicg
ſchamen
dlit Hons
Euinitatenr
venilerd
ſyarupn
ſuiſtiseu
poſuse
lzanun,
Mieſtate
„Meric

uußllteran

Wieet:
atumſan
oſetpe
Cain: Vb
Peſco.
(reointen
ricicic
al. Deni
eſuse
citns eſt⸗
Cniſte

Ber. CIII. J

–M 4 incredulitatem: quia nec reſurgente laʒaro
Kyüntsn chhꝛiſto domino fuerant credituri. Aut foꝛte
igenee idcirco fleuit dominꝰ:vt lachꝛymis ſuis mũ

ltitein Matthᷣ.ꝛb. qi peccata deleret.Si petrus potuit lachꝛy/⸗

Plecten marũ ſuarum fuſione ꝓpꝛia peccata abſter/
Wl gere: cur non credimus lachꝛymis domini
huntſbi mundi peccata deleta fuiſſe? Deniq; poſt la
R5Z chꝛymas domini multi ex populo iudęoꝛuʒ
llin i crediderunt. Vicit ex parte incredulitatẽ iu/
* li⸗ Aeoꝛum dominicę pietatis affectus: diſcoꝛ
D NKes mẽtes eoꝛũ molliuit pꝛima fuſio Jachꝛy/
ent marũ. Et idcirco foꝛte vtrũq; de domino in
nlgüte⸗ pᷣſenti lectione refertur: ꝙ ⁊ gauiſus ſit ⁊ fle/
hocrüitni. Põ.i25. uit:quia qui ſemiat in lachꝛymis:vt ſcriptũ
elnnn eſt:in gaudio metet. Lachꝛymę ergo domi/
Wlpockt ni gaudia mũdi ſunt:quia idcirco uᷣle lachꝛy
nis hunng O mas fudit: vt nos gaudia mereremur. Sed
nipoſuik redeamus ad oꝛdinem.Ait ergo ad diſcipu/
uſatmidin los ſuos: Amicꝰ inquit noſter laʒarus moꝛ⸗
0 ſuunim tuus eſt: ſed gaudeo ꝓpter vos vt ſciatis
hnomiechti quia nõ eram ibi. Aduertamus ⁊ hic myſte/
zütdeilazui rium:quomodo nõ ſe illic dominus fuiſſe di
GNainh Zoh. 1I. cit. Cum em̃ dicit manifeſte: Laʒarus moꝛ/
Geſusdeno tuus eſt:pᷣſentem ſe illic fuiſſe euidẽter oſtẽ/
poteangen dit. Heq; enim hoc dicere dominus potuiſ⸗
morlepllun ſet:nullo ſibi nunciante niſi pꝛęſens fuiſſet.
Böepeaut Quomodo em̃ in loco vbi lazarus moꝛtuus
udiregrin eſt pᷣſens nõ erat dominus: qui omnia loca
1wni wedi totius mundi diuina poteſtate circũuenit:
unitoettin Sed hic quoq; dominus ac ſaluatoꝛ noſter
gmus denon ſacramentũ in ſe carnis ac diuinitatis oſten
höftennt u dit. Hon erat ibi ᷣm carnem:hic erat ſm di/
gnenn E uinitatem: quia deus vbiq; eſt. Cum ergo
nanb'i⸗ veniſſet dominus ad mariã ⁊ marthã ſoꝛoꝛẽ
cdïatt laʒari:videns turbam iudęoꝛũ ait: Vbi po/
z1 dlichh ſuiſtis eum:? Mũquid neſciebat dominꝰ vbi
e dlent poſitus eſſet laʒarus:qui abſens moꝛtuum
— laʒarum ꝓnũciauerat:⁊ qui diuinitatis ſuę
tdis:n⸗ maieſtate vbiq; erat? Sed hoc dominus ex
memut veteri cõſuetudine fecit. Nam ⁊ ad adam ſi/
aliii Seu 3. Militer ait: Abi es adam: mhõ quia neſciret
ſnn vbi eſſet adã:vᷣ idcirco interrogauit: vt pec/
– . catum ſuum adam oꝛe ꝓpꝛio confiteret᷑: vt
lonan 4 poſſet peccati veniã ꝓmereri. Interrogat ⁊
ppie⸗ 4 SGeñ.· cain: Vbi eſt frater tuus abel?: Et ille dixit:
glen i Meſcio. Mon quia neſciret vbi eſſet abel:id
uinan⸗ circo interrogaret cain: ſed cum ille negaret
gninone parricidiũ eius argueret qð in fratre cõmiſe/
lulnn rat. Deniq; adam quia interrogãti domino
6: ſehnhi ↄfeſſus eſt peccatũ quod cõmiſit: venię red/
uietn ditus eſt: cain qꝛ negauit parricidium quod
nn cõmiſit:ęterna pęna damnatꝰ eſt: Sicut hic
wu⸗

eria ſexta pꝰ quartã do.ĩ.xL. S

cum dicit dominus: Abi poſuiſtis eum: nõ
idcirco interrogat quia neſciret vbi poſitus
eſſet laʒarus:ſed vt turba iudęoꝛũ ad moruu
mentũ laʒari ſequerent᷑:vt videntes diuinã
chꝛiſti potentiã in laʒari reſurrectiõe:ipſi ad
uerſus ſe teſtes exiſterent:ſi tantę virtuti nõ

crederẽt. Dixerat em̃ illis ſuꝑius dñs:Si mi Jołᷣ.10.

hi nõ creditis:vel operibꝰcredite:⁊ cognoſci
te qꝛ pater in me eſt:⁊ ego in illo.Heinde cũ F
veniſſet ad monumentũ: ait ad circũſtätes
iudęos: Tollite hinc lapidẽ. Quid dicimꝰ? Jobᷣ.iI.
Mũquid lapidem dñs a monumẽto pᷣcepto
remouere non poterat: qui inferni clauſtra

ꝓpꝛia virtute remouit: Sed qð ab homibꝰ

ſieri poterat homies facere ſcepit:qð aũt di
uinę virtutis erat:ſua potẽtia demõſtrauit.

Lapidẽ em̃ a monumẽto reuocare humanę

virtutis ẽ:animã vo ab inferno reuocare:ſo
lius diuinę potẽtię eſt. Verũ facile ſi voluiſ/
ſet ſola iuſſione verbi remouere a monumẽ/
to lapidẽ potuiſſet:qͥ verbo mundũ creauit.
Cum Sremouiſſent lapidẽ a monumẽto:ait ᷓ

magna voce:Laʒzare veni foꝛas: oſtendens

ſe eſſe de quo ſcriptũ erat: Vox dñi in virtu s. 28.
te:vox dñi in magniſicẽtia.Et iterum: Ecce
dabit virtuti ſuę vocẽ virtunt. Virtutis pla⸗Rs.7.
nę ⁊ magnificẽtię vox iſta eſt:quę ſtatim la/
ʒarũ de moꝛte ad vitã reuocauit:⁊ ante ani/
ma coꝛpoꝛi reddita eſt q; ſonum vocis miſe/
rat.Licet alibi eſſet coꝛpus:alibi aia:tamen
vox iſta dñi ſtatim ⁊ anim coꝛꝑi reddidit:?:
coꝛpus aĩię repᷣſentauit. DPeterrita em̃ moꝛs
eſt:audita voce tantę virtutis. Mec mirũ ſa⸗
ne ſi ad vnã vocẽ dñi reſurgere lazarus po/
tuit:quãdo omnes qͥ in monumẽtis ſuntad
vnã vocẽ ſolã reſurrecturos in euãgelio ipſe
declarauit dicẽdo: Venit hoꝛa quãdo om̃s Job.⸗

qui in monumẽtis ſunt audient vocem fili
Ddei: ⁊ reſurgent. Vnde ſine dubio tũc moꝛs

audita voce dñi oẽs moꝛtuos a ſe potuiſſet
dimittere: niſi ꝓpꝛie vocatũ laʒarũ cogno⸗
uiſſet. Vt ait ergo dñs:Laʒare exi foꝛas:ſta H
tim ille exiuit ligatis manibꝰ ⁊ pedibꝰ: ⁊ fa⸗ Jebili

cies eiꝰſudario erat cooperta. Quid ⁊ hic di/

cemꝰ? Nũquid dñs in lazaro ſepulturę vin/
cula rũpere non poterat:qͥ moꝛt¶ vincula di-
ruperat? Sed hic dñs ac ſaluatoꝛ nr̃ duplicẽ
virtutẽ in laʒaro ſuę oꝑatiõis oſtẽdit:vt vel
ſic incredulitati iudęoꝝ fidẽ credulitatis in/

funderet. Mõ em̃ minoꝛis admiratiõis ẽ la/
ʒarum ligatũ pedibus ambulare potuiſſe qᷓ;
a moꝛtuis reſurrexiſſe.

Bancti aluguſtini de tempoꝛe

¶¶ Eodem die iuſto dei iudicio fi
lij iſrael terrã repꝛomiſſiõis recepe/
Sermo.Cv. runt:Sermo I
Nlectionibus ꝗᷓ nobis recitatę ſunt

Wtuo moyſe:ieſus ſuſceperit pꝛincipa
tũ:⁊ trãſito ioꝛdane expulſis vel interfectis
gentibus chananęis:terras eoꝛũ filijs iſrael
tradiderit poſſidendas. Quotiẽs lectiones
iſte fratres chariſſimi: de teſtamento veteri
recitant᷑:ſolent pagani:⁊ vel maxime immũ
diſſimi manicheęei: oꝛe ſacrilego blaſphema/
re ⁊ dicere: quia iniuſticia dei fuit: vt filios
iſrael per violentiã de terra ęgypti tolleret:
et poſtea expulſis chananęoꝛũ gentibꝰ: ter/
ras eoꝛum eis tradiderit poſſidẽdas.Vnde
ne foꝛte ſimplices quoſq; vel imperitos iſta
murmuratio ꝓphana decipiat:quãtũ poſ/
ſum bꝛeuiter deo auxiliãte ſanctitati veſtrę
demonſtrare cupio:ab antiquis patribꝰ tra
ditam veriſſimã rationem:⁊ oſtendere quia
deus noſter:non ſolũ miſericoꝛs ſed ⁊ iuſtus
eſt: ⁊ iudicia eius plerũq; ſunt occulta:nun/
B q; tamẽ iniuſta. Tradunt maioꝛes nf̃i:ꝙ qñ
Señ 1o0. filij noe omnẽ terrã inter ſe inuicẽ diuiſerũt:
terra iſta quę dicit᷑e chananęoꝛũ:in diuiſione
oꝛbis:ſenioꝛi filio noe:id eſt ſem:in poſſeſſi-

Joſt uc. I.

4

onem obuenerit: ⁊ eam tempoꝛe non paruo

poſſederit. Poſtea vᷣo increſcẽtes ppli chana
SGSeñ.9. nęi:de illo vtiq; filio qui a patre fuerat male
dictus:venerũt ad loca illa: ⁊ ꝑ violentiã ex
pulſis fratribus ſuis:id eſt filjs ſem:terram
eoꝛum moꝛe barbarico poſſederũt. Et quia
Geñ.iI. beatꝰ abꝛahã:de genere ſem legit᷑ fuiſſe: fili
eius:id eſt populi iſraelitę:nõ alienam terrã

tradente domino ꝑuaſerunt: ſed ſuam pꝛo/

pꝛiã quã ꝑ violentiã patres eoꝛũ ꝑdiderant
receperũt. Et qͥa chananęi:excepto illo pec/
cato:ꝙ poſſeſſionẽ alienã inuaſerant:multa
nefanda ⁊ inaudita crimina committebãt:
intantũ vt quãdo dominꝰ ſodomã ⁊ gomoꝛ
Señ.i5. ram ſubuertebat:dixiſſe legat᷑: Necdum em̃

cõpletę ſunt iniquitates amoꝛręoꝛũ:⁊ expe⸗/

ctabat dominꝰ: vt aut cõuerterent᷑ ⁊ agerẽt
penitentiã: aut certe ſi conuerti nollent: cri/
mina criminibꝰ cumulãtes:⁊ peccandi men/
ſurã implentes:iuſtiſſimã dei ſententiã ſuſti
nerent. Quia ergo eos dupliciter iuenit re/
os diuina cenſura:pꝛo eo ꝙ ⁊ terras alienas
inuaſerant:⁊ poſtea ſcelera ⁊ crimina inaudi
ta cõmiſerant:iuſto iudicio puniunt᷑:⁊ iſrae/⸗

fratres chariſſimi: audiuimꝰ ꝙ moꝛ

litico populo antiquoꝛũ patrũ poſſeſſio re⸗

foꝛmat᷑.Et quidẽ ſᷣm litterã:ſicut in ſcriptu/C
ris ſanctoꝝ ſcptũ inuenimꝰ:charitati veſtre
ruſtico ⁊ ſimplici ſermone quem toti intelli
gere poſſent: inſinuãda credidimꝰ:vt habe/

N2

atis qð reſpondere poſſitis ꝑditis ⁊ ſacrile/
gis manichęis: quia ſicut iam dictũ eſt: filij

iſrael antiquoꝝ parentũ ſuoꝝ terrã recipiũt
non alienã quaſi ꝑ iniuſticiã tollunt. Et hec
quidem ſᷣm litteram: iuſto dei iudicio geſta

reſerug: ſed quia ſicut dicit apoſtolus:om/ i.c

nia in ſigura contingebant illis:ſcripta ſunt
aũt ꝓpter nos:in qͥs fines ſęculoꝛũ deuene/
runt: Quid etiã ſpiritaliter iſta ſigniſicẽt:ſi
diligenter ſicut deo inſpirante conſueſtis at
tenditis: ratione euidẽtiſſima cognoſcetis.
Terra repꝛomiſſiõis quã totiẽs deꝰ dicit la⸗/
cte ⁊ melle manantẽ:nos fuimus anteq; pec
caret adam:quãdo in nobis nihil aliud erat
q́ᷓ; quod miſericoꝛdia contulerat conditoꝛiſ.
Poſtq; autẽ in adam omnes moꝛiunt᷑:⁊ ite/
rum oẽs eunt in cõdemnatione ꝑ tranſgreſ/

ſionẽ pꝛimi hominis: terraʒ repꝛomiſſionis

chananęi cęperant poſſidere. Voluntas em̃

domini poſſeſſionẽ coꝛdis noſtri:non vitijs
ſed virtutibꝰnaturaliter deputauerat.Quę
poſt ſᷣuaricationẽ adę inſoleſcentibꝰ vitijs
tanq; populis chananęis a ꝓpꝛia regione:

id eſt ab intellectu vel mẽte rationabili vir/

tutes ſanctę depulſę ſũt:⁊ vitia remãſerũt.
Cum virtutibus rurſum ſi ꝑ dei gratiã poſ/
ſeſſio animę nr̃e recepta fuerit:nõ tam alie/
nas occupaſſe terras qᷓ; ꝓpꝛias videbimur
recepiſſe.Cum em̃ auxiliante domino:a po/

pulo virtutibus cõtra ſe dimicãtibus: vitia

fuerint ſuperata:locũ quẽ ſibi ĩ coꝛde noſtro
cõcupiſcẽtię vel foꝛnicationis ſpiritus reten
tabat:deinceps caſtitas occupabit:quẽ fu/
roꝛ cępit:ſapientia poſſidebit:queʒ triſticia
moꝛtẽ operans inuaſerat: ſalutaris ⁊ plena
gaudlij lęticia obtinebit:quem deſidię tepoꝛ
vel negligẽtię vaſtabat:humilitas honeſta⸗
bit:quem cupiditas obſcurũ fecerat:miſeri/
coꝛdia ad claritatẽ pꝛiſtinã reuocabit:quem
inuidia veneno ſuo ꝑcuſſerat:benigna ſim/
plicitas adoꝛnabit. Ita ſingulis vitijs ex/
pulſis:eoꝝ loca:id eſt affectus:virtutes ecõ
trario poſſidebunt. Ipſe tamẽ virtutes:filij
iſrael:id eſt animę videntis deum nõ imme-/
rito nuncupant᷑: ⁊ cum vniuerſas deo auxi/
liante coꝛdis ſui expulerint paſſiones: non
tam alienas poſſeſſiones ꝑuaſiſſe q; ꝓpꝛias

orl. 10.

gr.

msreupen
zunefing
giutohi
elegelutr
erlegen yetea
ſcehorenmea
ſopopnio ſe
Maner Phü inan
ſonapople⸗
guingentes
gnlapeceut
nnponnſn

((ducepotue

an odian hen
ertſſteis⸗
und.Siat
0Ddbolono⸗
ſ gucnn
ſencodizdolo
ſes lit Ethoeftat
Miſionisnön
cdaniskuun
Cuiaa ſpinir
Cnſcentän
Mptſmnipen
ſelisifceine
ningve pobi
ſnüvelurmu
s mnne So
ln nglirtcaſt
ubthonne
0nis. Quons
luignininn
nliut
kterguxue
nu llcc⸗
heſtonesbui
Cafn Pr euenb
Nonnno vent
Mnnen
lagnnpn
hpäimng
lennepen
noeni
ſemoſumu
lisdiunf
öunglien
1 Diezenu

WSW WH,
hlisſopeſn

6sſealoidatn⸗
g iaſgniͤi
Emmteconſueen
limognts

inonisdealtn

Sfumnsanti
dbisnihliuden
Uulen wndtot.

Nmes nonuntl.

mnonepaunge
mizconlion

Ger. Donnsti

snoſinnſn
uem
nacſennbe'nt⸗
61 utgen
ir minhi,
tnuummini
lodagnie
iuent tötmai⸗
uus itch
Amtedonioee

— SS=S

Dimncäcbcade .

ſbüigtenn
onisſhinuen

Nt glii
cbrectaſrfi

Ber. Cv. Feria ſexta pꝰ quartã do.ĩ.xL. Ger

E terras recuperaſſe credẽdę ſunt.Et illud ad/

uertite frẽs: qð ſpecialiter ad donum gratię
ptinere cognoſcit᷑. Mõ enim lege naturę:nec
per legẽ litterę: quia non per moyſen: id eſt
per legem veteris teſtamenti: ſed per ieſum
ſucceſſoꝛem moyſi terra repꝛomiſſionis iſrae
lico populo refoꝛmat᷑.Sic enim ⁊ apoſtolus
heb.⁊. ait: Hihil inquit ad perfectum adduxit lex.
Non ergo ꝑ legis litteram: ſed ꝑ euangelicã
gratiã:gentes crudeles ⁊ peſſimę: id eſt oꝛi/
ginalia peccata vel actualia crimind de ter/
ra repꝛomiſſiõis:id ẽ de chꝛiſtianoꝛũ coꝛdibꝰ
ieſu duce potuerũt effugari:ſicut ipᷣe in euã/
Matth.i2. gelio dicit:Nemo poteſt domũ foꝛtis intra/
re ⁊ vaſa eius diripere:niſi pꝛius alligauerit
Job.is. foꝛtem. Et iterum:Conſidite: quia ego vici
mundũ.Sicut enim vetus adam cõſentien/

do diabolo nos de terra repꝛomiſſiõis exclu

ſit: Ita ecõtrario nouus adam chꝛiſtus reſi/
ſtendo diabolo ad antiquã patriam reuoca-
Joſue ꝗ. uit.Et hoc fratres attẽdite: quia terra repꝛo
miſſionis nõ recipit᷑: niſi pꝛius regnãte ieſu
ioꝛdanis fluuius tranſeat᷑. Ita eſt fratres:
quia ad ſpiritalẽ terram repꝛomiſſionis: id
conſcientiã puram:non niſi per ſacramentũ
baptiſmi peruenit᷑. Deniq; per ipſuʒ fluuiũ
F ieſus iſraeliticũ populum tranſire fecit.lheęc
enim quę vobis ſuggeſſimus fratres charilſ/
ſimi: velut munda animalia ſpiritaliter ru/
Apocj.ʒ. Minate.Scriptũ itaq; ẽ: uos deus amat:

Ecẽi 27. arguit ⁊ caſtigat. Et vaſa figuli pꝛobat foꝛ/

nax: ⁊ homines iuſtos temptatio tribulati-
onis. Quotiẽs domino diſpenſante tribu/

lari ꝑmittimur:vel aliquas aduerſitates cõ/

tra iuſticiã ſuſtinemus:parienter et ęquani/
miter auxiliante domino ſufferamus: ꝓpter
Ro. S. illud qð apoſtolus ait: Non ſunt condignę
paſſiones huius tempoꝛis: ad futurã gloꝛiã
1. Corj.i. quę reuelabit᷑ in nobis. Cum tribulamur a
domino coꝛripimur: vt non cum hoc mũdo
damnemur. Magis timere debemus ſi aut
nullas aut paruas tribulationes in hoc ſecu
lo patimur: quia ſi deus flagellar omnẽ ſiliũ
quem recipit: ſine dubio quem nõ flagellat

non recipit. Si pꝛo terrenis bonis tanto la-
boꝛes ⁊ tam grauia pericula homines e’quo

animo patiuntur:quare pꝛo fide ⁊ theſauro
ęterno ſumus pigri? Quare ſumꝰ timidi ꝓ
illis diuitijſ:quas nec naufragia nobis poſ/
G ſunt auferre: Juſtus eniʒ naufragus euadit

Zob. 1. diues ⁊ nudus.hhis diuitijs plenus erat ſan
ccus iob. Hibil in domo remanſerat:omnia

vno ictu perierunt quibus opulentus pau/

loante videbat᷑: ſubito mendicus in ſterco
re ſedet: a capite vſq; ad pedes vermibus

ſcatens. Quid iſta miſeria miſerius? Quid

interioꝛe fclicitate fęlicius? Perdiderat om-
nia illa quę dederat deus: ſed habebat ipᷣm

qui omnia dederat deũ. Nudus inquit exi-

ui de vtero matris meę: nudus reuertar in

terram. Dominus dedit: dominus abſtulit:
ſicut domino placuit ita factũ eſt:ſit nomen

domini benedictũ in ſecula. Certe pauꝑ eſt:

certe nihil habet.Si nihil remanſit: de quo
theſauro iſte gemmę laudis dei pꝛoferunt᷑e
Poſtea temptatoꝛ ad carnem acceſſit:omni
bus ſublatis temptatricẽ vxoꝛem reliquit.
Euam dimiſit:ſed adam ille non fuit.Et ibi
qualis inuentꝰ eſt:quomodo reſpondit vxo

II

ri blaſphemiã ſuggerenti:? Locuta es inquit Job. 2.

q̃ſi vna ex inſipientibꝰ mulieribꝰ. Si bona
ſuſcepimꝰ de manu domimi: mala quare nõ
ſuſtineamus?:O virum putrem ⁊ integrum:
O fędum ⁊ pulchꝛum: OQ& vulneratum et ſa/
num:Q in ſtercoꝛe ſedentẽ:⁊ in cęlo regnan/
tem. Si amamus imitemur: vt imitemur la/
boꝛemus. Adiuuat certantem: qui certamẽ
indixit. Non te ſic expectat deꝰ in agone cer
tantem vt populus aurigam. Clamare em̃
nouit:adiuuare non nouit: Coꝛonę veniam
parare poteſt:vires ſubminiſtrare non põt:
hoc em̃ non deus.Et foꝛte dũ ſpectat:plus

laboꝛat ſedẽdo qᷓ; ille luctando. Deus quã/
do ſpectat certatoꝛes ſuos: adiuuat eos in,
uocãtes. Nam vox athletę ipſius eſt in pſal/

mo:Si dicebam motus eſt pes meus: miſe/ Ns.⸗93.

ricoꝛdia tua domine adiuuabat me. NMon &
pigri fratres mei quęramus:petamus:⁊ ꝑul

ſemus.Qui quęrit iuenit:qui petit accipit: LZucj.ii.

⁊ pulſanti aperniet᷑:pꝛęſtante domino noſtro
ieſu chꝛiſto: cui eſt honoꝛ ⁊ imperiũ cum pa-
tre ⁊ ſpirituſancto in ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ.

¶ Item eodem die Homelię deeo
339 ſcriptum eſt in euangłelio ſᷣm
ohannẽ: Erat qnidam languens
Lazarus ⁊c̃.quę habent᷑ in expoſi⸗
tione doctoꝛis Ibidẽ:Et inter ſer/
mones de Uerbis domini.xliiii.et

lij. Et in libꝛo.lxxxiii.quęſtionum:

quęſtione.lxv.
abbato poſt quartã dominicã

Job. 11.

in quadrageſima:de eo quod ieſus Joſue.i.

pꝛeęcepit populo vt parati e ent ad

Ber. c.vI. Sabbato pe quartã do.ĩ.xL. Ger.⸗

tranſeundũ ioꝛdanem: Et de Raab
Zoſue.s.: meretrice: Et ſubuerſiõe Hiericho:
Ser.C.v.. Sermo

Icut frequẽter charitati veſtre ſug/
geſſimus frẽs chariſſimi:moyſes nõ
ſolũ typũ chꝛiſti ſed etiã figurã legis
ntelligit᷑ habuiſſe.DPeniq; in mõte vbi dſis
trãſfiguratꝰ eſt: moyſes ⁊ hellas loquebant᷑
cũ eo. Et in illis duobꝰ lex ⁊ ꝓphetia ſigni/
ficatę ſunt. Moꝛtuo & moyle ieſus ſuſcepit

imperiũ:⁊ ceſſante lege dñũs noſter verus ie/

ſus totius mũdi obtinuit pncipatũ. Jeſus
ergo ille qui typũ dñi ſferebat: veniens ad
ioꝛdanẽ dixit ad populũ: Parate vobis ci/
bos ad diem tertiũ.Diem tertiũ frẽs charil/
ſimi:trinitatis agnoſcimus eſſe myſterium.
Quos ergo cibus pᷣparare debemus: vt ad
diem tertiũ veniamus: Videt᷑ mihi ꝙ cibuſ
iſte fides intelligi debeat. In chꝛiſtianis em̃

fides eſt ꝑ quã in trinitatẽ credit᷑:⁊ ad ſacra⸗

mentũ baptiſmi puenit᷑. Qð ergo tũc ieſus
ulle dixit lo ſuo:hoc nũc ⁊ verus ieſus ꝑ mi
niſtros ſuos dicit lo chꝛiſtiano. Quid eſt
gJoſue.I. em̃ aliud dicere: Parate vobis cibos ad diẽ
tertiũ: niſi trinitatis ſuſcipite ſacramentũ:
B Poſt hec ioꝛdane tranſito quaſi baptiſmi cõ
JZoſue.ʒ. pleto myſterio:lus iſrael terrã repꝛomiſſi/
onis ingredi᷑. Verũ eſt fratres chariſſimi:
Niſi quis ꝑ baptiſmi ſacramentũ tranſierit:
terrã verę repꝛomiſſionis: id eſt ęternã bea/
Zoſue.a. titudinem non videbit. Aittit tamẽ ieſus
duos exploꝛatoꝛes ad ciuitatem hiericho:et
ſuſcipiunt᷑ a meretrice. Jeſus duoſ mittit ex
ploꝛatoꝛes:qꝛ verus ieſus daturus erat duo
ſcepta dilectionis.Quia ⁊ reuera qͥd nobis
aliud qͥs mittit verꝰ ieſus niſi vt diligamus
deſ:diligamꝰ ⁊ ꝓximũ?: Dixit & ieſus: Pꝛę/
parate vobis cibos: ⁊ eſtote ꝑati ad diẽ ter⸗
tiũ. Sicut em̃ tũc pꝛeparatis cibis die tertio
ventũ eſt ad ioꝛdanẽ fluuiũ:ita ⁊ nũc in eccle
ſia catholica aſſumpti ſpiritalibꝰ cibis ſidei:
ſpei ⁊ charitatis: puenit᷑ ad trinicatis myſte
Crniũ ⁊ ad baptiſmi ſacramentũ. Tulit aũt ie/
goſue.ꝗ. ſus duodeciʒ lapides:⁊ poſuit i ioꝛdane.Ex
ipᷣo ioꝛdane tulit alios duodeci: ⁊ flxit ĩ loca
caſtroꝛũ.Illi duodeci qͥ miſſi ſũt in ioꝛdane:
vident᷑ mihi typũ habuiſſe priarcharũ.Illi
vo q leuati ſunt de ioꝛdane: figurã habuiſſe
aploꝛũ. Poſt moꝛtẽ em̃ moyſi ſepultis patri
archis:apli ſurrexerũt.Sic et in pſalmo legi

Ns. aa. mus: Pꝛo patribindqt tuis nati ſunt tibi ſ⸗

lij: cõſtitues eos pᷣncipes ſuꝑ omnẽ trã. Sic nua,
ſepulti patriarchis apli naſcunt᷑:quõ ſepul⸗ ai
to ſenioꝛe plo: iunioꝛ lus ieſu duce in ter/ l hee
ram repꝛomiſſiõis inducit᷑. Senioꝛ ille łus ea
typũ habuit iudęoꝛũ:iunioꝛ vᷣo figuram ho- e
buit gentiũ. Ille wlus ſenioꝛ trãſito mari ru lus — .
bꝛo ſepelit᷑ t heremo: iunioꝛ vᷣo plus ad hoc icen
tranſijt ioꝛdanẽ fluuiũ vt acciperet regng. ſin 6
Verũ eſt fratres. Nemo beatitudinẽ renen muna
cęleſtis accipiet:niſi pꝛius ꝑ baptiſmi ſacra- e
mẽta taſierit. Mã de illo ſenioꝛe nõ ampliꝰ gent Gn
q́ᷓ; duo meruerũt terrã repꝛomiſſiõis ĩtrare: ublegenl
⁊ in ipſis duobꝰ alidd flguratũ eſſe cognoſci inn Qus
muſ. Sicut em̃ ſupꝛa dictũ eſt: duo ſunt pe-· ſodnih
cepta dilectiõis: ꝗᷓ chꝛiſtiani łm inuitart ſllulii
vt vitam ęternã accipiant: Ita illi duo fue⸗ Msnibümn
runt qui iudęoꝛũ ꝓpło conſiuiũ dabant gqð ſi enthültzbi
in deũ crederẽt: fęliciter terrã repꝛomiſſiõis P luonenoci
introirẽt. Poſt hęc ad ciuitatẽ hiericho ven/ J ue. frinleusſon
tũ eſt:⁊ muri eius ad clamoꝛẽ populoꝝ ⁊ ſo/ . clapacator
no tubarũ vſq; ad fundamẽta deiecti ſunt. ltorpene
Hericho frẽs typũ habuit mũdi huiꝰ.Sicut ſegalennt.
em̃ tũc canẽtibꝰ tubis muri illi ceciderũt: ita cſenondudi
⁊ nũc opoꝛtet vt ciuitas mũdi: id eſt ſuꝑbia mporstub
cũ ſuis turribꝰ:auaricia ſcilicet inuidia atq; Nusöhbun
luxuria ſimul cũ ppus id ẽ omnibꝰ cõcupiſcẽ⸗ ſeoqoen
tijs malis:aſſidua ſacerdotũ ſdicatione de, oauttenn
ſtruat᷑ atq; diſpereat.Hõ & opoꝛtet vt ſacer / vententüe
dotes in eccleſia taceãt: ſed audiãt dñũm di / enimaures
centẽ: Clama ne ceſſes:quaſi tuba exalravo Eſa.S58s. emlunen
cẽ tuã:⁊ annũcia plo meo ſcelera eoꝛũ.Cla⸗-/ wmünunsa
mare ergo iubemur: et vehemẽter damare. ſießdatot
Ne parcas inqͥt: id eſt peccatoꝛis iniquitati Gruonten
ne tacendo pereas:⁊ dũ verecũdię eius con- ſaeſpcsſe
ſulis nõ cõſulas ſanitati:ne vulnera illius ꝗᷣ Nttaptin
clamado reſecare poteras:reticẽdo in peius⸗ atopapll
enutrias. Clamare & iubemur: ⁊ ne qͥs ſenö cqylicits
audiſſe dicat aut quẽqᷓ; vox lateat ſacerdo- ſcolrata
tis:vehemẽter clamare.Et ne foꝛte hoc ipᷣm ue nne Anen
nõ ſufficeret: addidit dicens: Sicut tuba ex/ mnlee
alta vocẽ tuã. Scitis ꝙ tuba non tam oble/ icln
ctationis eſſe ſoleat qᷓ; terroꝛis:nõ tam dele/ deinkͤ
ctationẽ pꝛęferre: qᷓ; inferre foꝛmidinẽ. Tu/E Piſcun
ba itaq; peccatoꝛibus neceſſaria eſt: quę nõ teſnüif
ſolum aures coꝝ penetret:ſed ⁊ coꝛ ↄcutiat: mmän
nec delectet cantu: ſed caſtiget auditu:a ſtre ſnſrn
nuos quoſqʒ hoꝛtet᷑ in bonis:⁊ remiſſos ter- eAeudin
reat pꝛo delictis. Hã ſicut in pꝛęlio tuba foꝛ/ Neſuſin
midoloſi militis mentẽ deijcit: ⁊ animũ foꝛ/ anae⸗
tis accendit: ita ⁊ ſacerdotalis tuba mentez lnge
peccatoꝛis humiliat: animos viri ſancti coꝛ ſun i
roboꝛat: Nec parcit voci:vt parcat ſaluti:et undin
9

1W

iemtitis

lnkig

veicn uin
ennlete

—

Gobeptini

ſeneſn
Pochisin
Mudtſecgn
tickdabſinr,
münbun
1. Jalliuin
llädebengtl
mi eponlis
atihiancpm,

.
we oploeth

mans daea in.
mädbud Sn
miAigateirn
nideidcäſtgrr

daiandog

onnid lagit
tüdtcandten⸗
zoponantin
dauditdin
aſinbzcun
ſcceneni
tmninanmm,
untsniglin
italsin

neniad

Mur: e 6 ſ
arluutſumt
rbunebeeſt
vGltnii
tenrncht
nsnuͤmn,

Bermo c. vII. Dñica in paſſõe di

vno eodemq; ſono iſti ad hoꝛtationem dat
quẽadmodũ ſit foꝛtioꝛ ad vincendũ: illi ter⸗
roꝛem incutit quẽadmodũ ſit tardioꝛ ad pec
candũ. hęc enim cõſuetudo tube eſt: vt de/
linquẽtium opera diſſipet: et ſanctoꝛũ facta
JZolue.s. cõſirmet. Deniq; ſacerdoralibus tubis hie⸗
richo muri qui intra ſe cõtinebant peccato/
rum populũ coꝛruerunt. Mon illos pulſauit
aries:non expugnauit machina: ſed qð mi⸗
mm eſt ſacerdotalis ſonus aut tubę terroꝛ
cuertit. Muri qui aduerſus ferrumanexpu⸗-
gnabiles extiterant:ſacra tubarũ voce colli/
ſi ſunt.Quis em̃ non ſtupeat in illo facto ſa⸗
xa ſono dirupta: fundamenta clangoꝛe eſſe
quaſſata:⁊ ita vniuerſa collapſa:vt cum vi/
ctoꝛes nihil manu lęderent:apud aduerſari-
os nihil ſtabile remaneret:? Sʒ qᷓ;uis muros
illos nemo cõtingeret:expugnabant᷑ tamen
foꝛinſecus ſono iuſtoꝛũ:intrinſecus habita/
cula peccatoꝛũ. Sic enim ęquo dei iudicio ⁊
iuſtis aperuerũt viam: et defenſionẽ ꝑfidis
negauerunt. Sed bec omnia in figura facta
FGeſſe non dubiũ eſt: Nam ſacerdotales illius
tempoꝛis tubas quid aliud pſſiguraſſe credi/
mus q; huius tempoꝛis ſacerdotũ ſdicatio⸗
nes:ꝑ quas non ceſſant peccatoꝛibꝰ terribili
ſono auſterum iudiciũ nũciare:triſtẽ gehen/
nę interitũ hdicare:et quodã cõminationis
ſtrepitu aures delinquẽtium verberare? Si/
cut em̃ tunc tubaꝝ clangoꝛ deſtructis cemẽ-
toꝛũ muris ad populi interioꝛa peruenit:ita
nũc pᷣdicatio ſacerdotũ deſtructis pꝛauis co
gitationibꝰ ad animę nuda pꝑtrãſit. Et ſicut
ſacrę vocis ſonus contumacẽ populũ deſtru
xit ⁊ captiuauit:ita ⁊ nunc lacerdotalis pᷣdi/
catio populũ peccatoꝛẽ ſubiugat. Septem
ergo diebus ſicut ſcriptura dicit: muri hie/
ifiilcho ſacerdotalibꝰ tubis circũdanti cecide/
..Corl.2. runt. Unde nos ſpiritalibus ſpiritalia com⸗
parantes: dicimus ꝙ hoc ſeptenario nume-/
ro nũc ꝑ ſacerdotes dei non tamvna ciuitas
deſtruit᷑:qᷓ; totius mũdi iniquitas diſſipat᷑.

Nʒã ſicut in ſingularis vꝛbis nũcupatiõe vni

uerſi mũdi habitus ſigurat᷑: ita ſeptem die/
rum circulo totius mundi ſpacia diſtingunt᷑
ꝑ quę ſacerdotaliũ ſdicationũ tubę ipſi ſecu
lo excidium annũciant ⁊ iudiciũ cõminant᷑:
i1. Job.2. ſicut ſcriptum eſt: Quoniã mundus peribit
⁊ omnia quę in mundo ſunt. Qui autẽ facit
voluntatẽ dei manet in ęternum:ſicut ⁊ chꝛi
ſtus in ęcernũ manet:Cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia
cum patre et ſpirituſancto in ſęcula ſeculo/

rum: Amen.

¶ĩ Item eodem die Homelia deeo
Ju94 ſcriptum eſt in euangelio m
Johannẽ: Ego ſum lux mündi 2c. Joß. .
ug habet᷑ in expoſitione doctoꝛis

Abidem.
(Hominica in paſſione domini:de
Samſone: Sermo 1 Ser. C. VIl.

Nlectione iſta quę nobis recitata ẽ A
fratres chariſſimi:multa⁊ nimia ob
Uura diuina myſteria continentur.
Quę qͥa non poſſunt bꝛeuiter explicari: hac
ſola ex ce ſa pſalmos matutinos temperi·
voluimus cõſummare: ne vos ſermo ꝓlixi/
oꝛ fatigaret.Et quia hoꝛa ↄſuetudinaria de
eccleſia exituri eſtis: ea quę dicẽda ſunt ſᷣm
veſtram conſuetudinẽ cum ſilentio ⁊ quiete
attento animo audite. Samſon fratres dile
ctiſſimi qualem foꝛtitudinẽ habuerit de gra
tia dei non de natura pꝛopꝛia iam audiſtis.
Nam ſi foꝛtis eſſet natus:cum ei capillus di
minueret᷑:foꝛtitudo non adimeretur.Et vbi
erat illa potẽtiſſima foꝛtitudo: niſi in eo qð
ſcriptura dixit: Incedebat cum ilio ſpiritus
domini: Ad domini ſpiritũ ꝑtinebat illa foꝛ
titudo. In ſamſonvas erat:in ſpiritu pleni/
tudo erat. VUas impleri et exinaniri poteſt.
Videamꝰ ergo allophylis qualem parabo/
lam ſamſon ꝓpoſuit. De manducante inqᷣͥt
exiuit cibus: et de foꝛte eſt egreſſa dulcedo.
Pꝛodita eſt hęc parabola: delata ẽ ad ami/
cos:ſoluta eſt:victus eſt ſamſon.hhic ſi iuſtꝰ
eſt latet valde:et in pꝛofundo eſt viri huius
iuſticia. Mam et qð legit᷑:victus blanditis
muliebꝛibus: ⁊ ꝙ ad meretricem intrauerit:
videte huius meritũ vacillare minus intel/
ligentibus ſecreta veritatis. Requiramus
fratres chariſſimi quid ſigniſicauerit victuſ:
quid figurauerit virtus: quid ſigniſicauerit
cedens blanditijs muliebꝛibus: quid ſigni/
ficauerit ꝓdens ſecretum parabolę:quid ſi/
gnificauerit intrans ad meretricem:quid ſi/
gniſicauerit vulpes capiens: et percaudas
vulpium quibus ignem alligauit inimicoꝝ
fructus incendens. Quos quidem fructus
de compendio incendere potuit:ſi nõ in vul
pibus myſterium cogitaret. HNũquid ſtipu/
lia arida ardere nõ potuit: niſi ignem ꝑ eam
vulpes traxiſſent:? Intelligamꝰ ergo fratres
0 2

Indicj.i4

Judicj.5.

charifſiimi grandia hic latere myſteria ꝗ̊ vi⸗
D derat.Samſon fratres dilectiſſimi chꝛiſtum
ſigniſicabat. Lerum mihi dicere videoꝛ:ſed
continuo occurrit cogitantibus: Et chꝛiſtus
vincetur blanditijs muliebꝛibꝰ? Et chꝛiſtus
quomodo intelligit᷑ ad meretricẽ intrare po
ctuiſſe? Deinde ⁊ chꝛiſtus capite nudat᷑:capil
lo raditur:virtute ſpoliatur:alligat᷑:excęca⸗/
tur: illudit᷑? Euigila ſides: attende quid ſit
chheiſtus: non ſolum quid fecerit: ſed etiam
quid paſſus eſt chꝛiſtus. Quid fecit?: Oèpera
lus eſt vt foꝛtis: paſſus eſt vt infirmus. In
vno intelligo vtrũq;: video foꝛtitudinẽ fili
dei:video infirmitatem filij hominis. Acce/
Ait ⁊ aliud:quia chꝛiſtus totus quomõ eum
Epvð.ꝭs.ſcriptura cõmendat:⁊ caput ⁊ coꝛpus eſt.Si
cut ecdleſię caput eſt chꝛiſtus: ita chꝛiſti coꝛ/
pus eccleſia eſt. Habet ergo eccleſia in ſe foꝛ/

tes:habet infirmos.habet iuſtos: habet et

iniuſtos. Modo em̃ coꝛpus chꝛiſti qð iuſtis
Nr, area eſt: poſtea hoꝛreũ erit. Lamẽ cum area
MWattð.1ʒ. eſt:nõ recuſat paleas ſuſtinere. Cum tempꝰ
aduenerit reponet triticum: ⁊ a paleis ſegre
Cgabit. Quędã ergo fecit ſamſon ex ꝑſona ca
pitis:quędam ex ꝑſona coꝛpoꝛis:totũ tamẽ
ex ꝑſona chꝛiſti. In eo enim ꝙ virtutes ⁊ mi
rabilia operatus eſt ſamſon: caput eccleſię
chꝛiſtũ ſigniſicabat:in eo auteʒ ꝙ pꝛudenter
fecit:illoꝛũ qui ĩ eccleſia iuſte viuunt: imagi⸗/
nem geſſit. Vbi foꝛte ſuentus eſt:⁊ incaute
egit:eos qui in eccleſia peccatoꝛes ſunt ſigu
rauit. AMeretrix quã ſamſon ĩ cõiugium ſu/
mMit eccleſia eſt: quę ante agnitionem vnius
dei cum idolis foꝛnicata fuit: quã poſtea ſi/
bi chꝛiſtus adiunxit. Poſtq; ab eo illumina/
ta fidem ſuſcepit: etiã hoc meruit vt ꝑ eum
ſalutis ſacramenta cognoſceret:⁊ ab eodem
reuelarent᷑ ei myſteria cęleſtium ſecretoꝛum.
Nã queſtio ipſa quę cõtinet:De edente exi/
uit cibus:et de foꝛte ẽ egreſſa dulcedo:quid
aliud ſigniſicat qᷓ; chꝛiſtum a moꝛtuis reſur/
ʒoõ. 6. Gentem? De edẽte vtiq;: id eſt de moꝛte quę
cuncta deuoꝛat atq; conſumit exiuit cibus
ille qui dixit: Ego ſum panis viuus qui de
cCcoglo deſcendi:quẽ humana exacerbauit ini/
Aqruitas: eiq; aceti ⁊ fellis amaritudinem pꝛo
pinauit:atq; ab eo plebs gentium vitę dul/
cedinẽ cõuerſa ſuſcepit:ac ſic de moꝛtui leo/
nis oꝛe:id eſt de chꝛiſti moꝛte qui accubans
doꝛmiuit vt leo:apum: id eſt chꝛiſtianoꝛum
Judiet ⁊i ·.· pꝛoceſſit examen. Quod autẽ dicit: Mõ in/

ueniſſetis pꝛopoſitionem mes:niſi araſſetis

AA „eNWCů —
in vitula mea:heęc vitula:id eſt eccleſia reue⸗ enn ⸗
lata ſibi a viro ſuo ſecreta fidei myſteria tri/ opontn
nitatis:reſurrectiõis:iudicij pariter ⁊ regni: ſrbau⸗
in fines terrę apoſtoloꝛũ ⁊ ſanctoꝛum doctni/ Umuntiad ſe⸗
na ⁊ pſᷣdicatione vulgauit: ⁊ intelligentibus ſlenytmo
atq; cognoſcentibus ęternę vuę pꝛemia re Agls enen
pꝛomiſit. Sequit᷑ autem: Iratus eſt ſamſon ſlencheun
quia duxit ſodalis eius vxoꝛem eius. So/ in ſecueffcren
dalis iſte omniũ heęreticoꝛũ figuram geſſit. Atociebant
Magnum ſecretũ eſt fratres mei. Nam hę/ cuumapen
retici qui ecdeſiã diuiſerunt: vxoꝛem domi/ pemt.
ni ſui ducere ⁊ abducere voluerũt. De eccle/ ſeodittqul
ſia enim ⁊ de euangelijs exierunt:qui impie nounekA
tatis adulterio eccleſiam: id eſt chꝛiſti coꝛpꝰ ſauirqviain
in partem ſuam conantur inuadere. VUnde ſlscklolt
ſidelis ille ſeruus ⁊ amicus dominicę ſpon/ dlſagtelunen
ſe loquitur:Deſpõdi enim vos vni viro vir / 2. Corj. n. muutomnes
ginem caſtam exhibere chꝛiſto. Nideamus Ooueütten
myſteriũ: iſte ſamſon quid fecerit offenſus. onvots
Ceępit enim vulpes:id eſt adulterãtes ſoda/ Judic.15. gſeni Quid
les: de quibus dicitur in canncocanticoꝛũ: emnoinen
Capite nobis vulpes paruulas exterminã/ Cantiꝛ. mg ſenited
tes vineas. Quid eſt capite:? Id eſt compꝛe ſſuschrltul
hendite:cõuincite:confutate: ne exterminẽ/ rtincaum
tur eccleſiaſticę vineg. Quid ẽ aliud vulpes u mntunenſe
capere: niſi hereticos diuinę legis auctori/ Alten get
tate reuincere: et ſanctarum ſcripturarum Soefene
teſtimonijs velut quibuſdam vinculis alli/ ſcntonbab
gare atq; conſtringere? Uulpes capit: liga- hatnenant
tis caudis ignem awonit. Quid ſibi volũt llbhes 4
caudę vulpium colligatę? Caudę vulpium worienn
quid ſunt:niſi poſterioꝛa hęreticoꝛũ:qui pꝛi/ Gn ſanlanh
ma habent magna et blanda et deceptoꝛia Mneno
opera: poſterioꝛa ligata:id eſt damnata: et lonbe
ignem in fine trahentia: vt eoꝛum fructus ⁊ Re
acta cõſumant: qui ſuis ſeductionibus acq⅛ ti .
eſcunt?cc&ρ autem intrauit ad meretricem:ſi E Alin
ſine cauſa fecit quicũq; fecit: ummũdus eſt. Judicj.i. “ ll
Si non ita intrauit vt cõcumberet:myſterij “ Ken
cauſa foꝛtaſſis intrauit. Sed cõcubuiſſe nõ heſie
legimus.Sequit᷑: Inimici vᷣo expectabant lacrbl
ad poꝛtas ciuitatis vt compᷣhenderent eum un tts
cum de meretrice ad quaʒ intrauerat fuiſſet 4 D
egreſſus. Ille autẽ doꝛmiebat. Videte quẽ- ee gii
admodum nõ ſcriptum eſt: quia mixtus eſt ntanſnx
meretrici:ſed ſcriptum: qͥa doꝛmiebat. Abi W
ſurrexit inqͥt media nocte exijt: abſtulit po ueneit
tas ciuitatis ipſius cum ſeris: ⁊ eaſdem poꝛ läian
tas in cacumine mõtis poſuit. Ab allophy⸗ unt.5
lis teneri non potuit:poꝛtas ciuitatis quibꝰ latugrfi
ad meretricem intrauit abſtulit: et in montẽ Ungen
leuauit.Quid eſt boc? Infernum ⁊ amoꝛem Nrouer „% al

e Ber. C. vIII. Feria ſcẽ

mulieris:vtrũq; ſcriptura cõiungit. Inferni
ignem tenebat domus meretricis. Pꝛo infe
ris ponitur domus meretricis. Recte ꝓ infe
ris ponitur:quia neminem repellit: omnem
intrantẽ ad ſe trahit. Agnoſcimus hoc loco
redemptoꝛis noſtri opera. Poſtqᷓ; ſynagoga

ad quã venerat a ſe per diabolũ ſeparata ẽ:

poſtea qᷓ; eum decaluauit:id eſt ĩ loco calua⸗

Ber. I

litate cęcati chꝛiſtũ nec virtutes operantem
nec aſcendentẽ ad celeſtia cognouerunt.Cę,
citas ergo ſamſon quam intulerunt: cecita-
tem iudęoꝛum ſigniſicabat. Chꝛiſtus autem
a iudeęis ⁊ compꝛehẽſus eſt ⁊ occiſus.Addu/
xerunt eũ inimici vt illuderent ei. Jam hic
imaginem crucis attendite. Expanſas eniʒ
manꝰ ad duas colũnas quaſi ad duo ligna

iln Pattb. 27. rie cruciſixit: ad inferna deſcendit: et inimici crucis extendit: ſed aduerſarios ſuos inter/

Nsne. hand⸗ cuſtodiebant locum doꝛmientis:id eſt ſepyul emptus oppꝛeſſit: et illius paſſio interfectio
muwennen cchhꝛum: ⁊ capere volebant quem videre non facta eſt ꝑſequẽtium. Et ideo ſcriptura con-
Nuit Necc⸗ F poterant. Ille autem doꝛmiebat vi.hoc cdudit: Plures moꝛtuus occidit:qᷓ; viuus oc
Nenglini ideo dixit:quia vere moꝛtuus erat.Et quod ciderat. Mam hoc myſterium in domino no

ückenſten dictum eſt: Media nocte ſurrexit:hoc ſigni / ſtro ieſu chꝛiſto impletũ eſt: Redemptionẽ
– ficauit: quia in ſecreto ſurrexit. Aperte enim noſtrã quam ipſe viuens minime celebꝛaue
paſſus eſt:ſolis autẽ diſcipulis ⁊ certis qui- rat:moꝛtuus ↄſũmauit:Cui eſt honoꝛ ⁊ glo⸗

— buſq; reſurrexiſſe manifeſtus eſt. Ergo ꝙ in / ria in ſęcula ſeculoꝛũ: Amen.
m⸗ trauit omnes viderunt: ꝙ ſurrexit pauci co —
ini gnouerũt:tenuerunt ⁊ palpauerunt. Tollit 4 3 tem in eadem dominica Home⸗
8 . tamen poꝛtas ciuitatis: id eſt aufert boꝛtas lia de eo quod ſcriptum eſt in euan-
. ik inferni. Quid eſt poꝛtas inferni tollere: niſ gelio m Johannem:Quis arguet ↄob.8.
Snugatä moꝛtis imperiũ remouere? Recipiebat em: me de peccato ⁊c̃.quę habet᷑ iĩ expo
ls enii e non remittebat. Quid autẽ fecit dominus ſitione doctoꝛis Ibidem.
e Ackonge ieſus chꝛiſtuſę Ablatis poꝛtis moꝛtis:aſcen/

urnm Acrj.1. dit in cacumen montis. Houimus enim eũ E. eria ſecũda poſt dominicã paſ-⸗
ilule Iudic. 16. T reſurrexiſſe: in celos aſcendiſſe. Quid eſt ionis Dñi:de Gedeon:Sermo ISer. C. VII.

elegsun auutem ꝙ et in capillis virtutem habebat?
n ſpumm Et hoc fratres diligenter aduertite. Virtu/ Odierna die audiuimus fratres: ꝙꝓ A
n Mhalsl tem non habuit in manu:non in pede:nõ in h cum ſub arboꝛe quercus Gedeon ſi- Judicj..
lescannle⸗ pectoꝛe:non in ipſo capite:ſed in capillis:in lius Joas triticeã meſſem virga ceę⸗
Qis irri crinibus. Quid ſunt capilli:quid comę: Et ngelo pꝛomittente audire meruit: ꝙ
auce mhun nos videmus:⁊ interrogatus apoſtolus re / ipſe a poteſtate inimicoꝛũ in libertatem dei
cunlin 1. orj. 11. ſpondet nobis: Coma velamentũ eſt. Et in populũ vindicaret. Hec mirum ſi electus ad
aa eee velamento chꝛiſtus habebat virtutẽ: quan / gratiã:cum ſub vmbꝛa iam tunc ſanctę cru/
Sckdannitd do vmbꝛę veteris legis eum tegebant. Co/ cis ⁊ venerabilis ſapientię ſdeſtinato incar
roguunfucne ma ergo ſamſon in velamento erat: quia in nationis futurę myſterio cõſtitutus feracis
Uanminlt chꝛiſto aliud videbat᷑:et aliud intelligebat᷑. ſegetis ſenſibilia de latibulis frumenta pꝛo
ðü Quid ſibi autem vult ꝙ pꝛoditum eſt ſecre gduceret:eleccionemq; ſanctoꝛũ a purgamen
Pimnniclsch tum: et decaluatus eſt ſamſon: Cõtempta ẽ tis inanis paleę ſequeſtraret: qui tanq; vir/
Gbernnſten lex:⁊ paſſus eſt chꝛiſtus.Chꝛiſtũ em̃ non oc ga veritatis exercitati:ſuꝑflua veteris homi
cabulen ciderent: ſi legem non cõtempſiſſent. Nam nis cum actibus eius deponentes: quaſi in
mochenhhnl nouerant ⁊ ipſi quia cis chꝛiſtũ non licebat toꝛculari ita in eccleſia congregant᷑.Eccleſia
nlaem Zob. 18. occidere. Hicebant iudici: Nobis non licet em̃ toꝛcular eſt fontis ęterni: in qua cęleſtis
mrti occidere aliquem. Decaluatus eſt ſamſon: vitis fructus exundat. Gedeon vo cum au⸗ H
nrelch reuelata ſunt condenſa: remotũ eſt velamẽͤ giſſet ꝙ ꝑ eum dominus plebem ſuã a mul-
. ed tum:⁊ chꝛiſtus qui latebat aparuit. Capilli titudine hoſtium liberaret:obtulit in ſacriũ
na autem rediuiui caput iterum veſtierunt: qda cio hedum capꝛarũ: cuius carnem ſᷣm pꝛece/
n iudęi nec reſurgentem chꝛiſtũ agnoſcere vo- pta angeli ⁊ aʒyma ſupꝛa petram poſuit: ⁊ ĩ
utins S luerunt. Fuit quidem in molendino:ſuit cę eam ius ꝑfudit. Quę ſimul virge cacumine
gile⸗ lr, catus: fuit ĩi domo carceris. Domꝰ carceris quã gerebat angelus dei cõtigit:et de petra
4 Ab 4 vel molendinũ laboꝛ eſt huius ſeculi. Excę ignis erupit: atq ita ſacriſiciũ quod offere/
— catio auteʒ ſamſon illos indicat: qui inſide batur abſumptum eſt. Per quod indicium
iten 0° 3
R—Rã

declaratum videt᷑: ꝙ petra illa typum habu
T. Cor.lo. ęrit coꝛpoꝛis chꝛiſti:quia ſcriptum eſt:Bibe
pant autẽ de ſpiritali cõſequente eos petra:
petra autem erat chꝛiſtus. Qð vtiq; non ad
diuinitatẽ eius ſed ad carnem relatum eſt:ꝗ̊
ſitientium coꝛda populoꝛum penni riuo ſui
ſanguinis inundauit. Jam tüc igitur in my
ſterio declaratũ eſt: quia dominus ieſus in
carne ſua totius mundi peccata cruciſixus

aboleret: nec ſolum delicta factoꝛũ:ſed etiiö

cupiditates animoꝛũ. Caro em̃ hedi ad cul/

pam facti refert᷑: ius ad illecebꝛas cupidita⸗/

Numeri.li. tum:ſicut ſcriptum eſt: Quia cõcupiuit po/
pulus cupiditatẽ peſſimã:et dixerũt: Quis
Judicꝭ.s.nobis dabit carnem? c& igitur extendit an/
gelus virgam et tetigit petram:de qua exi⸗/
uit ignis:oſtẽdit ꝙ caro domini repleta ſpi⸗
ritu diuino:peccata omnia humanę cõditi/
Zncj.i⁊. onis exureret. Vnde ⁊ dominꝰ ait: JIgnem
Cveni mittere in terram. Aduertit igitur vir
doctus ⁊ pᷣſagus futuroꝛũ ſuꝑna myſteria:⁊
ideo ᷣm oꝛacula occidit vitulum a patre ſuo
idolis deputatum: ⁊ ſeptennẽ alium imola/
uit deo. Quo facto manifeſtiſſime declara/
uit: poſt aduentũ domini omnia abolenda
eſſe gentilitatis ſacriſicia: ſolumq; ſacriſiciũ
deo dominicę paſſionis ꝓ religione populi
deferendum. Etenim vitulus ille erat in ty/
po chꝛiſti. Septem autem annoꝛũ erat:quia
Eſa.iI. in chꝛiſto ſeptem ſpiritaliũ plenitudo virtu/
Se.S. tum:vt Elaias dixit:habitabat.hunc vitu
Job.s. lum abꝛahã obtulit:quãdo diem domini vi
dit ⁊ gauiſus eſt.Hic eſt qui nunc in hedi ty/
po:nunc in ouis:nunc in vituli offerebatur:
Hedus qðs ſacrificiũ pꝛo delictis ſit:ouis qð
volſũtaria hoſtia:vitulꝰ qð imaculata ſit vi⸗
ctima. Pꝛęuidit ergo myſteriũ ſanctus Ge/
D deon. Deniq; elegit trecentos viros ad pꝛę/
Judicj.s. lium:vt oſtenderet non in numero multitu/
dinis: ſed in ſacramento crucis mũdum ab
incuriu grauiũ hoſtium liberãdum.Trecen/
ai em̃ in gręca.ſ.tau ſimilitudinẽ crucis oſtẽ/
dunt. Et licet foꝛtis eſſet et ſidens:plenioꝛa
adbhuc de domino futurę victoꝛię documen/
ta quęrebat dicens:Si ſaluas in manu mea
iſrael quẽadmoduʒ locutus es domine:ecce
ego pono lanę vellus in area: ⁊ ſi ros factus
fuerit ſuꝑ vellus et ſuꝑ omnẽ terrã ſiccitas:
cognoſcã quia in manu mea ᷣm ꝓmiſſa tua
populũ liberabis.Et ita factũ eſt. Sed adie
cit poſtea vt rurſus ros ꝓflueret per totam

terram: ⁊ ſiccitas eſſet in vellere: et ita com/

mpoꝛe

pletum eſt. Ros enim in vellere ſides erat in E

iudęa:quia ſicut ros verba dei deſcendunt.
Vngde et moyſes ait: Expectet᷑ ſicut pluuia Deuti.ʒ2.
eloquium meũ:⁊ ſicut ros verba mea.Ergo

quando totus oꝛbis infructuoſo ęſtu genti⸗
lis ſuperſtitiõis arebat: tunc erat ros ille ce⸗

leſtis viſitationis in vellere: id eſt in iudęa.
Poſtea vo qᷓ; oues quę perierant domus Mattb. 5.

iſrael: vnde puto ſigura iudaici velleris ad⸗
umbꝛatã: oues inqua illę fontem aquę viuę-

negauerunt:ros fidei exaruit in pectoꝛibus

iudęoꝛũ?meatuſq; ſuos fons ille diuinus in
coꝛda gentiũ deriuauit. Inde eſt ꝙ nunc fi-
dei roꝛe totus oꝛbis humeſcit: at vero iudei
ꝓphetas ſuos ⁊ cõſiliarios ꝑdiderunt. Hec
mirũ ſi ꝑfidię ſubeunt ſiccitatem: quos do⸗/
minꝰ deus ꝓphetici imbꝛis vbertate pꝛiua/
uit dicens: Mrandabo nubibus ne pluant Eia. 5.
ſuꝑ vineam iſtam. Eſt enim ꝓpheticę nubis
pluuia ſalutaris: ſicut dauid dixit: Deſcen/ Ps.ai.
det ſicut pluuia in vellus: et ſicut ſtillicidia
ſtillantia ſuper terrã. Hanc nobis ſcripturę
diuinę totius mundi pluuiam pollicebant᷑:

quę ſpiritu diuini roꝛis rigaret oꝛbem ſub

domini laluatoꝛis aduentu. Venit ergo iaʒ
ros:venit ⁊ pluuia: venit dominꝰ ſtillicidia
ſecum celeſtia deferens:⁊ ideo iam nos bibi
mus qui ante ſitiebamus: ⁊ diuinum illum
ſpiritũ hauſtu interioꝛe potamus.hoc ergo
puidit ſanetus Gedeon:quia verum ⁊ ſpiri-
talem roꝛem etiã gentes nationeſq; erant ſi-
dei ꝑceptione bibuurę. MHec tunc ocioſe Ge/⸗
deon vellus nec in campo poſuit nec in pꝛa/

to: ſed poſuit in area vbi meſſis eſt tritioeiic.
Meſſis autẽ multa operarij vo pauci: eo ꝙ Matth.9.

ꝑ ſidem domini ĩ eccleſia futura eſſet meſſis
fęcunda virtutum. Hec illud ocioſum eſt ꝙ
exiccauit vellus iudaicũ:et roꝛem eius miſit
in peluim vt replere᷑ qua: non tamen ipſe
ex eo roꝛe pedes lauit:Alij debebat᷑ tanti pᷣ⸗

rogatiua myſterij.Expectabat᷑ chꝛiſtus:qui

ſoꝛdes omniũ ſolus poſſet abluere.Hõ erat
tantus gedeon:qui hoc ſibi myſteriũ vendi,-

.

caret. Hon enim gedeon ſed filius hominis Mat:.no.

yenit nõ miniſtrari: ſed miniſtrare. Aliquo/ F

tiens ea que dicunt᷑: rogo vos fratres vt nõ
moleſte accipiatis: quod pꝛopter tardioꝛes
quoſq; ⁊ ſimplices bꝛeuiter replicamꝰ. Qui
em̃ litterati ⁊ docti ſunt:deo ꝓpitio ſine la-
boꝛe intelligũt quę dicunt᷑:reliquis vo idio/
tis atq; ſimplicibus niſi bꝛeuis recapitula/
tio ſacta fuerit: timeo ne ex his quę dicunt

„

2

N. 0

S

zunmger
linihn
lanaenn

Auutiratune

loun pop,
Cuietgvonm
lumauds 1
e diaboli
nele terebat
teſelſpun
critunupog
ſenschuit,
leſlcapnle
ganuit hir
gipleintpr

Awen ſub

(ucenſgnii
oguigeie
erat⸗LSicenin

umn enrchlins.

Nnnügenus
Ounngeus
gnis tcöſun
cſtumet:
crötchanta
Uconlompe

aux chtiſtusinen

lgeintenan
Tuns do
Ouadenqut
nioblamse
ſepiploen

ſormtſg

aeapoſuit
lereſers
Aare leun
meintoe
Upopalän
hopeläomn
lheſosyer
üdus n
woinyelen
ſoquͤchit
heraſton
lenanſttin
n loram
donmnes
Nuunye
nerum
egenn
tganre⸗
huuge

Garktige
nnin. Zecapltulatio parum capere poſſint. Sedeon fratres dile/

ia du⸗ ctiſſimi typum geſſit domini ſaluatoꝛis. Et
enͤ quia trecenti ſᷣm gręcũ computũ crucem fa-
teg. ciunt:ita tunc SGedeon in trecentis viris iu/
* . dęoꝛum populũ de crudeliſſimis gentibus
rdaci⸗ eripuit:quomodo poſtea chꝛiſtus per myſte
leird den rium crucis totum genus humanũ de pote/
Nensth. ſtate diaboli liberauit. Toꝛcular enim vbi
W. meſſẽ terebat:ꝓpter aſſiduas tribulatiões
lutbs eccleſię typum geſſit. Meſſis quę cedebat
Wunen chꝛiſtianũ populũ ſigniſicanit: quem adue/
Nnunef. niens chꝛiſtꝰ virga diſciplinę vel baculo cru
oilde cis ſuę:a paleis: id eſt a peccatis omnibꝰ ſe/
mt. her parauit. Hã ⁊ angelus ille quivenit ad euʒ:
guosdo⸗ et ipſe in typum domini ſaluatoꝛis accipit᷑.
Ne en Arboꝛem ſub qua ſtetit ⁊ virgã quã tenuit:
hepluant en crucem ſigniſicaſſe manifeſtũ eſt. Petra illa
ſcenubis ſuꝑ quã gedeon obtulit holocauſtũ: chꝛiſtꝰ
Deſten din erat. Sic enim ait apoſtolus: Petra autem
ſtilidda . 1. Corj. 10. erat chꝛiſtus. edus ille qui oblatus eſt:hu
ſanptur⸗ manũ genus peccatis obnoxiũ deſignauit.
lcebank: Q angelus virga ſua tetigit petram ⁊ exijt
ahenſab ignis ⁊ cõſumpſit hedum illum: crux tetigit
nergoiq; chꝛiſtum: et de petra que erat chꝛiſtus ignis
ſtüliadie exijt charitatis: qui humani generis pecca/
nnosbbi ta conſumpſit. De ipſo enim verus gedeon
lum Aunn Lucj.iꝛa. chꝛiſtus in euãgelio dixit: Ignem veni mit/
boceng⸗ tere in terram: ⁊ quid volo niſi vt accendat᷑:
unthni⸗ Taurus vo quem occidit: ⁊ ipſe dominũ ſi-
Gennß⸗ gurabat:qui ꝓ redemptione generis huma
gecſeßbe ni oblatus eſt. autẽ ſeptem annoꝛũ erat:
geenpnn ſeptẽplicem gratiã ſpirituſſancti quę in chꝛi
et nno⸗ BG ſto venit ſigniſicaſſe videtur. Vellus qð in
haucitog r area poſuit ⁊ rogauit dominũ vt in ſolo vel/
etnels lere eſſet ros ⁊ ĩ omni terra ſiccitas: ⁊ factũ ẽ
ſunet ita:⁊ iterum rogauit vt vellꝰ remaneret ſic⸗
RM cum: ⁊ in tota area eſſet ros:vellus ſigniſica
umnerhhe uit populũ iudęoꝛũ:area autẽ in toto mũdo
nirui, populũ omniũ gentiũ. Et quia pꝛimo tem/
l poꝛe ros verbi dei in ſola iudęa fuit: ⁊ totus
Pen mũdus in ſiccitate remanſerat: ideo pꝛimũ

e ros in vellere venit et area ſicca fuit: poſtea
cnüye ts vo quãdo iudęi chꝛiſtũ dominũ occiderunt:
shonm per paſſionis iniuriã expꝛeſſum eſt vellus:⁊
r. Blcno⸗) remanſit iudęoꝛũ populus aridus et ſiccus:

mtuii ? in totam aream:id eſt vniuerſum mũdum
rndios ad omnes gentes:non ſolum ros:ſed etiam
an, pluuia verbi dei ⁊ apoſtoloꝛũ flumina ꝑue/
D nerunt. DNeniq; in vniuerſa terra quaſi area
onplih rore gratię ꝑſeuerante in nobis ſpiritalis ir-
ruplli, rigatur eccleſia: ⁊ infelix ſynagoga ab omni
glediun humoꝛe vel pluuia diuini verbi ſicca reman/

Ber. C.x. Feria tertia pꝰ do.paſſõis

ſit et arida. AUt hęc ſpiritalis pluuia et ros qh

diuinę gratię ꝑſeueret in nobis: omnia quę

pꝛędicant᷑ ſalubꝛiter cogitando ⁊ nobis inui
cem colloquẽdo velut mũda animalia rumi
nemus: vt vtilem ſucũ vnde anima noſtra
in ęternũ poſſit viuere habere poſſimus: et

talibus delitüs ſatiati cum pꝛopheta dicere

merea mur: & dulcia faucibꝰ meis eloquia Ps. us.

tua domine.Sed tunc in nobis dulcedo ver

bi dei poterit ꝑmanere: ſi hoc etiã alijs ple/
na et ꝑfecta charitate frequẽtius referendo
voluerimus ingerere:vt nõ ſolum de noſtra
ſᷣ etiã de alioꝛũ ſalute lucra nobis ſpiritalia
poſſimus ꝓuidere: auxiliante nobis domi/
no noſtro ieſu chꝛiſto: cui ẽ honoꝛ ⁊ imperiũ

cum patre et ſpirituſancto in ſecula ſeculo/

rum: Amen.

¶tem eodem die Homelia deeęo
uod ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
ohannẽ: Miſerunt pꝛincipes et ↄvob. .
pᷣhariſei ⁊c̃.que habet᷑ in expoſitio
ne doctoꝛis Jbidem.

Feria tertia poſt dominicã paſſi /
onis:de illo vſu pſalmi: Sicut de/ As. sn.
ficit fumus deficiant ⁊c. Sermo I Ser. C. X.

Vgdiuimus ⁊ cõtremuimus quod in A

poce pſalmi eſt ꝓphetatũ. Ait em̃:

Sicut deficit fumus deſiciant: ſicut Nõ.o.
uit cęra à facie ignis: ſic pereãt peccatoꝛes
a facie dei. Hon dubito fratres chariſſimi ꝙ
omniũ veſtrũ coꝛda cõcuſſa ſint: nec cuiuſqᷓ;
cõſcientia ſub his verbis intrepida ſteterit.
Quis enim gloꝛiabit᷑ caſtum ſe habere coꝛ: Mꝛouer.20.
aut quis gloꝛiabi᷑ mundũ ſe eſſe a peccatiſe
Ac ꝑ h̊ cũ ſcpᷣtura dicit: Siẽ fluit cera a facie
ignis:ſic pereãt peccatoꝛes a facie dei: quis
non cõtremiſcat: quis non pauibũdus exi⸗
liat? Quid ̊ faciamus: aut quę ſpes nobis
eſt? Heq; enim fruſtra hec cantant᷑. Aut vo B
cum heęc dicit pꝛopheta optat ea hominibꝰ:
ac non potius ventura pꝛeęuidet? In verbis
quidem ſigura optantis apparet ſed intelli/
gitur pꝛęſciẽtia nũciantis. Sicut em̃ quędã
in ſcriptura ꝓpherarũ tanq; in ſteritũ facta
narrant᷑ cũ futura pdicant᷑: ita quędã tanqᷓ;
voto dicunt᷑ optantis. Sʒ qui recte intelli⸗
gunt qð audiũt:viſionẽ ᷣnunciantis agno⸗/
ſcũt.Longe autẽ ante natiuitatẽ dominicę
incarnatiõis:iſti pſalmi dicti atq; conſcripti

Bancti cluguſtini de tempoꝛe

ſunt. Non ante deũ chꝛiſtũ:ſed ante natum mini voluntas.Huũquid ergo quia dixerüüt·· ngi
ex virgine maria chꝛiſtũ. Nam ꝓfecto pater iat voluntas dei:optauerunt apoſtolo vt uanna
abꝛahã longe ante dauid regẽ cuiꝰ tempoꝛe talia pateret᷑:ac nõ potius mentẽ ſuam ſub/ ten ho
hi pſalmi cantati ſunt:fuit.Dñs autẽ dixit: limi et diuino ſtatuto deuotiſſime ſubdide/ apiner
Joh. 8. Ante abꝛahã ego ſũ. Ipſe eſt em̃ verbũ dei runt:Sic ⁊ ꝓpheta cum dicit: Sicut fluit cę Ps. s7. ſo⸗ enea
Job.i. ꝑ qð facta ſũt oia:ſed ipſe implẽs ꝓphetas: ra a facie ignis: ſic pereãt peccatoꝛes a facie ſein fn
in carne ſe eſſe venturũ ꝑ eos ſᷣdixit. Ad eiꝰ dei:videt hoc certiſſime peccatoꝛibus immi ſe lano
aũt incarnationẽ ꝑtinet paſſio. Neq; em̃ po nere:⁊ placet ei qð deus ſtatuit:ne deo ipſe ell l
tuit pati illa ꝗᷓ in euãgelio ſcripta ſunt niſi ĩ diſpliceat. Quid ergo facimus fratres: niſi D thz
carne moꝛtali ⁊ paſſibili quã gerebat.Et ibi vt dum tempus eſt vitam mutemus:⁊ faca ndi gne
vtiq; legit᷑: quẽadmoduʒ dño cruciſfixo hi noſtra ſtqua ſunt coꝛrigamꝰ: Vt quod ſine ſaln n⸗
Job.i9. crucifixerũt eũ veſtimẽta eius diuiſerũt ſibi: vlla dubitatione venturũ eſt peccatoꝛibus: nau
⁊ cũ inueniſſent in eis tunicã deſuꝑ textam: nos non inueniat ſuꝑ quos veniat: non qa ſin aun
noluerũt eã ↄſcindere: ſed ſoꝛtẽ ſuꝑ eã miſe nõ erimus: ſed vt nõ tales inueniat qualibꝰ lor,⸗
runt: vt ad quẽ ꝑueniret integra ꝑueniret: venturũ eſſe pdictũ eſt. Pꝛopterea ſe iudex uuten⸗
qua ſigniſicabat᷑ charitas:ꝗ̃ diuidi non põt. venturum minat᷑:vt nõ inueniat quos pu lutcgnib
Heęc ergo cũ in euãgelio iam facta narrant᷑: niat cum venerit. Pꝛopterea illud cantant nmck⸗
longe ante multos annos ĩ pſalmo cũ futu pꝓpherte vt coꝛrigamur: Si damnare vellet Gndcoc⸗
ra ᷣnunciarent᷑: tanq; geſta ⁊ trãſacta narra taceret.Nemo volens ferire: dicit:obſerua. ſoantnieit
Ns.au1. ta ſunt. Foderũt inqͥt manus meas ⁊ pedes Xotũ fratres qð audiuimꝰp ſcripturaſ: vox nount tant
meos:et dinumerauerũt oia oſſa mea. Ipſi eſt dei dicentis: Obſerua. Et totũ qð pati- mmotllud
vo cõſiderauerũt ⁊ inſpexerũt me:diuiſerũt mur tribulatiões in hac vita:flagellũ dei eſt nuque dee⸗
ſibi veſtimẽta mea:et ſuꝑ veſtẽ meã miſerũt coꝛrigere volentis ne damnet in fine.Quaſi mwenn
ſoꝛtẽ.Omnia tanq; ſᷣterita dicunt᷑: ⁊ futura dura ſunt:moleſta ſunt:hoꝛrent quãdo nar/ ſgüntgei
pdicant᷑. Sicut ̊ in verbis ſᷣteriti tempoꝛis rant᷑. Quę quiſq; grauia valde patit᷑ in hac Quandodi
futura facta ſigniſicant᷑:ſic in ſigura optãtis vita:in comparatione autẽ ęterni ignis non wmotbent
ſᷣnunciantis mens intelligẽda eſt. Sic ⁊ de parua ſed nulla ſunt. Siue ergo nos flagel/ blkaulns
iuda domini traditoꝛe tanqᷓ; optat ei ꝓphe / lemur: ſiue cũ alij flagellant᷑: admonemura ohrepte
tai:qð venturũ eſſe pdicit:Et de ipis iudęiſ: dño. QOia iſta fratres ꝗᷓ in hac vita infligunt᷑ unctbent
NxS. 68. Fiat inquit menſa eoꝛũ in laqueũ:⁊ in vena a domino:admonitiones ſunt ⁊ ſtimuli coꝛ/ m Munckte
tionem et in ſcandalũ. Quod de his pꝛedi/ rectionis noſtrę. Veniet autẽ ignis ęternus E Wonnesg
ctum eſſe ſine dubitatione exponit: ſicut de de quo dicet᷑ illis qui ad ſiniſtrã cõſtituendi cheben
ck. iuda quę ſub eadem figura pᷣnunciata ſunt ſunt: Ite in ignem ęternũ qui parat ẽ dia/ Watth.25. ne ſetee
ꝙ& apoſtolus petrus cõmemoꝛat. Mec ſine cau/ bolo ⁊ angelis eius.Lunc acturi ſunt quidẽ ewicenat
ſa ⁊ quę futura ſunt tanq; tranſacta dicunt᷑. pęnitentiã. Nam ſcriptum eſt in libꝛo quo/ geſunate
Deo enim ſic certa ſunt: vt iam ꝓ factis ha / dam ſapientię:Dicent intra ſe penitentiam Sap.s dolbadte
beant᷑:⁊ tanqᷓ; optans videt᷑ dicere ꝓpheta: agentes: ⁊ pꝛę anguſtia ſpiritus gementes: nmannh
qð certum pᷣuidet eſſe venturũ: nihil aliud Quid nobis ꝓfuit ſuperbia:⁊ quid diuitia/ nirunen
quãtum mihi videtur oſtendens:niſi nobis rũ iactantia cõtulit nobis:? Tranſierunt oĩa tetiefn
non debere diſplicere cognitã ſententiã dei illa tanq; vmbꝛa. Erit em̃ ibi pęnitẽtia: ſed ſeglcbent
quã fixam immobilẽq; cõſtituit. Et ideo in infructuoſa.Erit ibi pęnitẽtia ſed doloꝛẽ ha beleneng
actibus apoſtoloꝝ: cum quidã ꝓpheta no- bens:medicinã non habens. MNunc eſt fru/ hoe ſuent
mine agabus ſdiceret apoſtolũ paulũ ĩ hie· cctuoſa pęnitẽtia quãdo coꝛrectio libera:pę/ Aunos chn
roſolyma a iudęis multa eſſe paſſurũ ⁊ vſq; niteat te ad vocem ſcripturę. Nam ad vocẽ achnciin
ad vincula ꝑuenturũ: cũ hoc audito fratres ſp̃ſentis iudicis:ſine cauſa pęnitebit te.Lũc W
reu ocare ⁊ retinere vellẽt ne illuc ꝑgeret: qͥd iam ille ſententiã dicturus eſt:Et nõ erit qð innefe
Actj.⁊i. facitis inquit cõturbantes coꝛ meũ?Ego em repꝛehendas quãdo ſententiã dicturus eſt. Raſtis
nõ ſolum alligari ſed etiã moꝛi paratus ſum Mon enim tacuit ante ſententiã. Hon em̃ te endl
pꝛo nomine domini noſtri ieſu chꝛiſti. Atq; diſtulit niſi vt coꝛrigeres te:quãdoquidẽ la⸗ —
ita cum viderent fratres immobilem viri ad troni in cruce pendenti ſe mutare permiſt. Kns⸗
oĩs ꝑferenda conſtantiã dixerunt: Fiat doę Tunc em̃ latro pendens cum domino credi/ Zucj.2

Ber. C. Qx. Feria tertia pj do.paſſõis O

ggocnigdee
– dit in chꝛiſtũ: quando de illo diſcipuli titu/ niet: Vſq;adeo ſumus duri ⁊ lapidei coꝛdis
nmniſine bauerũt.Cõtempſerũt iudęi moꝛtuos ſuſci vtlegamus ſcripturas:et videamus omnia
deſineibte tantẽ: non cõtempſit latro ſecũ in cruce pen pꝛoꝛſus ad litterã eueniſſe quę ſcripta ſunt:
drgeiin dentem. Hon eſt ergo qð in ſine dicak domi ⁊ de his quę remanent deſperemus⸗ Qua/
= no: Mõ me ꝑmiſiſti bene viuere:aut dilatio / tũ eſt em̃ qð remanet: ad ea quę iã nobis ex
NRWr nem coꝛrectionis non mihi dediſti: aut non hibita videmus: Tam plura deus oſtendit
MM Im oſtendiſti quid apeterẽ: quid vitarem. VUi/ ⁊z⁊ de reſiduo nos fraudaturꝰ eſt: Veniet iu/
ud dete quia non tacet: videte quia differt: vi/ dicium redditurum pꝛo meritis: Bonis bo⸗
— nunſih dete quia blandit᷑:hoꝛtat᷑: minat᷑. Coõſtituit na: malis mala. Poni ſimus ⁊ ſecuri iudi /)
lerſen verbũ ſuuʒ in ſublimitate: per totũ mundũ cem expectemus. Fratres mei maxime nũc &
Au recitat᷑ vniuerſo humano generi.Mõ eſt qui dicentem me audite:Holo tecum computa
. Vaunhe iã dicat: Heſciui: nõ audiui. Implet᷑ qð di/ re pꝛęterita.Ab hodierna die te muta: cras
Syrnunmn Ps. 18. ctum eſt in pſalmo: Mec eſt qui ſe abſcõdat te alterũ inueniat. Hos aũt ꝑuerſitate no
mmenatgniſß a caloꝛe eiꝰ. Modo & caloꝛ eiꝰ in verbo ei ẽ. ſtra ſic volumus deum eſſe miſericoꝛdẽ: vt
pterleia Abputare modo a caloꝛe eius:et non deflues non ſit iuſtus.Alij rurſus quaſi pꝛeſidentes
Genmn os, GFdſicut cęra ab igne eiꝰ.Nam illud fratres mei de iuſticia ſua: ſic volunt iuſtum vt nolunt
miüldann venturũ eſt aliquãdo qð modo ridẽt impij: miſericoꝛdẽ. Vtrũq; ſe exhibet deuſ:vtrũq;
idannar e qð modo cõtemnũt deriſoꝛes: qð putãt fal / pꝛęſtat: nec miſericoꝛdia eius pᷣſcribit iuſti/
Eedicnoblan. ſo cantari aliquãdo venturũ eſt. Si non ve/ cię:nec iuſticia eiꝰ aufert miſericoꝛdiã. Mile
Plopane nerunt tanta quãta pꝛędicta ſunt: deſpere/ ricoꝛs eſt:et iuſtus eſt. Vnde miſericoꝛdem
Ewtüga⸗ mus ⁊ illud aliquãdo venturũ.Si autẽ om / pꝛobamus: Parcit modo peccatoꝛibꝰ: dat
Aſugelideit nia quę de eccleſia futura pꝛenũciata ſunt: veniam conſidentibus. VUnde pꝛobamus
inine QAd iam videmus exhibita et cęcoꝛũ etiã oculos quia iuſtus eſt: Quia venturus eſt dies iu/
rmtgritont feriunt: quid dubitamus etiã illa ventura? dicij quem modo differt: non aufert. Et cuʒ
Aepakbe Quando dicebat᷑ eccleſia chꝛiſti futura ꝑ to⸗ venerit redditurus eſt pꝛo meritis. An hoc
mniglem tum oꝛbem terrarũ: dicebat᷑ a aucis ⁊ ride vultis vt reddat auerſis qð reddetur cõuere
aworvstnne bat᷑ a multis. AModo iã impletũ eſt qð tan / ſis: Fratres: iuſtum videt᷑ vobis vt ibi pe/
kadnonenu to ante pꝛędictũ eſt: Diffuſa eſt eccleſia ꝑ to / natur iudas vbi poſitus eſt petrus: Et ipſe
eniainfian tum oꝛbem terrarũ. Ante milia annoꝛũ pꝛo / ibi poneretur ſi ſe coꝛrexiſſet: Sed de venias ⁊

deſperans: potius ſibi collum ligauit qᷓ; re / Matth.27.

rtſinue Ben⸗12, et. 22. Miſſum eſt abꝛahę: In ſemine tuo benedicẽ- delpe
gis clementiã ſupplicaret. Itaq; fratres ſi/ qh

iinugmut tur omnes genteſ. Venit chꝛiſtus ex ſemine lementia 3
ſricöfneni abꝛahę:benedictę ſunt in chꝛiſto iã oẽs gen / cut dicere cęperam: non eſt vnde repꝛehẽda
– tes. Pꝛedicta ſunt ſciſmata:et hereſes futu / mus deum. Quid cõtra illum dicamus: nõ
Guniſunrgti rę: videm ꝰilla. Pꝛedictę ſunt ꝑſecutiões:fſa/ erit cum venerit iudicare. Cogitet vnuſqᷣſq;
Külbon ctę ſunt a regibus colentibꝰidola. Pꝛo ipſis peccata ſua: æ modo illa emendet cum tem-
Enmirmmi idolis aduerſus nomẽ chꝛiſti repleta eſt ter / pus eſt. Sit fructuoſus doloꝛ: non ſit ſterilis
ep⸗ ns ra martyꝛibus. Sparſum eſt ſemen ſangui / pęnitudo.Tanq; hoc dicit deus:Ecce indi/
wegret⸗ nis: ſurrexit ſeges eccleſię. MNec fruſtra oꝛa- caui ſententiam: ſed nondum pꝛotuli. Pꝛę- He pe.diſ.
uoln⸗ uit eccleſia ꝓ inimicis ſuis. Crediderunt ⁊ q dirxi:non fixi.Quid times quia dixi: Si mu nouit.
unnne ꝑſequebant᷑. Pꝛeędictũ eſt etiã quia ipſa ido / taueris:mutatur. Nam ſcriptum eſt: ꝙ pę/ Señ.s.
— la euertenda eſſent per nomẽ chꝛiſti. Ram æ niteat deum. Nũquid quomodo hominem
ſclda hoc inuenimus in ſcripturis: Ante paucos ſic pęnitet deum?: Ham dictum eſt: Si pęni/ Hiere.18.
Funrfin annos chꝛiſtiani illa legebãt ⁊ nõ videbãt: tuerit vos de peccatis veſtris: pęnitebit et
giolbeng⸗ adhuc futura illa expectabãt: et ſic abierũt: me de omnibus malis quę facturus eram
ſunad non illa viderunt: ſed tamen credentes qd vobis. Nunquid quaſi errantem pęnitet
ittin futura eſſent cum fide abierunt ad dominũ. deum? Sed pęnitentia dicitur in deo mu/
Enocn⸗ Noſtris tempoꝛibus etiam ipſa cernuntur. tatio ſentẽtię. Non eſt iniqua:ſ iuſta. Qua
joinuch DOmnia quę ante pꝛedicta ſunt de eccleſia: re iuſta? Mutatus eſt reus: mutauit iudex
ji onti videmus impleta. Solus dies iudicij nõ eſt ſententiã. Noli terreri.Sentẽtia mutata eſt
dogici, venturus? Ipſe ſolus pꝛenunciat᷑ ⁊ non ve/ non iuſticia. Juſticia integra manet:qꝛ mu-
e nll °% 5
ion H

Bancti Aluguſtini de tempoꝛe

gemo

ſcirtz
tato debet parcere qui iuſtus ẽ. Quõ ꝑtina ⸗/ neſcit ⁊ diſperit:quando ſe multũ extulerit. llocſel
ci non parcit: ſic mutato parcit. Ipſe rex eſt Quia ergo ſuperbus ſic ſe erigit cõtra deũ: numa
indulgentiarũ:qui datoꝛ eſt legis. Miſit le quomodo fumus contra cęlum:reſtat vt ita nennu
gem:venit cum indulgentia. Reum te fece/ deſiciat ⁊ tanq; in ventos ſuę vanitatis ela- naſainn
rat lex: abſoluit te qui dedit legem. Immo tione diſſipatus intereat quẽadmodum diil/ guklgei
non abſoluit. Nam abſoluere eſt innocentẽ perit fumus elatus: tumida non ſolida ma/ Ppane
iudicare. Donat potius peccata conuerſo. gnitudine inflatꝰ. Sic eſt em̃ fumus. Vides biiu
Omnes em̃ ſunt rei qui peccatis ſuis inuo / magnã molẽ:habes quaſi qð videas:⁊ non Arore:dl
luti ſunt. Nemo ſe optet abſolui. Om̃s ve- habes quod teneas.Talem ergo pęnã fra/ m Pin
niã depᷣcemur. Venia vᷣo datur mutato.Et tres ante omnia deteſtamini: nec defenda- Enalane
PS.67. erimꝰ ſecuri cum audierimꝰ: Sicut fluit cera tis peccata veſtra.Et ſi adhuc facitis:nolite manlad,
a facie ignis: ſic pereant peccatoꝛes a facie defendere. Subdite vos deo: et ſic tundite lsinne
J dei.Certe fratres modo pereunt peccatoꝛes pectoꝛa veſtra: vt ⁊ ipſa quę remanſerũt nõ anarermne⸗
⁊ nõ pereunt peccatoꝛes. Si incipiant iuſte ſiant. Conamini non facere: et ſi fieri poteſt ſtum pgenia
viuere ꝑibunt vtiq; peccatoꝛes:ſed nõ peri/ nulla facite: ſi autem fieri non poteſt vt nul/ gaticuc
25, . 4 duo,. bunt homines. homo peccatoꝛ:duo nomia la faciatis:maneat tamen illa pia confeſſio. tanentume
. ſunt:homo vnũ nomen eſt: et peccatoꝛ vnũ Erit enim reſpectus miſericoꝛdię ipſius: vt noramur⸗
nomen eſt. In his duobus nominibꝰ intel / te conante omnia perimere ⁊ quãtum adiu/ ſoes Hüͤn
ligimus quia vnũ hoꝛum deus fecit: alterũ uerit perimente:de reliquis quę tibi reſtant ſmnoviuont
hoꝛũ homo fecit.hHominẽ em̃ deus fecit:pec in itinere in vento ⁊ in conatu compꝛehenſo ſuceederente
catoꝛẽ ſe ipſe hõ fecit. Quid ̊ contremiſcis? facile ignoſcat: Tantũ ꝓficere affecta: non etmaterecd
Quando tibi dicit deus: Pereant peccato/ delicere.Si non te inuenit dies vltimus vi / eantauten
res a facie mea:hoc tibi dicit deus: Pereat ctoꝛem:inueniat vel pugnantẽ:non captũ ⁊ ernilunt.
in te qð tu feciſti:⁊ ſeruo qð ego feci. Et mõ addictum. Eſt autẽ miſericoꝛdia abundan/ ir achiſto vit
ardet ignis in caloꝛe verbi: res eſt in feruoꝛe tiſſima ⁊ larga eiꝰ beniuolẽtia: qui nos ſan/ ti eſth
ſpirituſſancti:ſicut diximus iamdudũ:quia guine filij ſui redemit: cum pꝛopter peccata Uinpaſſus:
NPöʒ.18. ſcriptum eſt ĩ alio pſalmo: MNec eſt qui ſe ab- noſtra nihil eſſemus.MNam ipſe aliquid ma/L hgelinten
ſcondat a caloꝛe eius. Spiritũ autẽ ſanctũ gnum fecit:cum hominẽ ad imaginẽ ⁊ ſimi⸗ Señ.i. Aacpitteſur
Bo. 12. eſſe caloꝛem dicit apoſtolus:Spiritu feruen litudinem ſuaʒ creauit. Sed quia nos nihil honineace
tes.Ergo ꝓ facie dei:tibi pone interim ſcri / feri voluimus peccãdo: ⁊ traducem moꝛta / incönnt
pturã dei.Liqueſce ab illa: pęniteat te cum litatis de parentibus duximus:⁊ maſſa pec Gun. Qin
audis hęc de peccatis tuis. Cum autẽ te pꝓę cati: maſſa irę facti ſumus: placuit tamẽ illi tmgenan
nitet: ⁊ cũ teipſum excrucias ſub caloꝛe ver / per miſericoꝛdiã ſuã redimere nos tanto pꝛe fonzaſten
bi:cum etiã lachꝛymę currunt: nõne cęrę ta- cio:dedit ꝓ nobis ſanguinẽ vnici ſui inno/ pan
beſcenti ⁊ tanq; in lachꝛymas currenti ſimi/ cẽter nati:ĩnocẽter viuentis:innocẽter moꝛ/ nan, Ahe
lis inueniris: Modo ergo fac qð in poſterũ tui. Qui nos tãto pᷣcio redemit:nõ vult pe/ Alncgp
times:⁊ non habebis qð in poſterũ timeas. rire quos emit. Mõ emit quos ꝑdat:ᷣ emit nſint. e
Tantũ non ſicut fumus deſiciãt.Nã vtrũq; quos viuifſicet. Si peccata noſtra ſuperant ltumee
ibi habes poſitũ: foꝛte non ſine cauſa:quia nos:pꝛeciũ ſuum non contemnit. Deus pꝛe RKũjK
eſt etiã diſtãtia peccatoꝛũ. In ipſo vno ver / ciũ magnũ dedit:nec tñ nobiſ tantũ de ipſi niclle⸗
bo:vtrũq; poſuit pſalmus:Sicut deſieit fu / miſericoꝛdia blandiamur:ſi nõ fuerimus co trigt
muus deſiciãt:et ſicut fluit cera a facie ignis: nati aduerſus peccata noſtra: nec ſi aliqua daanne
RR ſic pereant peccatoꝛes a facie dei. Qui ſunt maxime capitalia fecerimus ſperemus ita ſun⸗ 8
qui ſicut fumus deſiciunt:? Qui ſunt niſi ſu/ futurã eſſe miſericoꝛdiã vt ei ↄiũgat᷑ iniqui/ ini n
perbi:non cõſitentes peccata ſua ſed defen- tas. Nunqͥd em̃ ⁊ eos qui nihil egerũt quẽ/ die bi
dentes? Quare fumo cõparati ſunt: Quia admodũ coꝛrecti viuerẽt:ſed in pertinacia ⁊ ment
fumus erigit ſe:extollit ſe tanq; in celuʒ:ſed duricia animi ꝑmanſerũt:accuſauerũt etiazʒ Rau
quanto ſit ſuperioꝛ:tanto facilius euaneſcit deũ defendendo peccata ſua ibi conſtitutu/ mi
⁊ diſperit. Rurſus conſiderate qð dixi:So/ trus eſt vbi cõſtituit ſanctos apoſtolos:pꝛo/ Linih
lidioꝛ eſt ſumus igni ꝓximus:et terrę pꝛoxi / phetas: patriarchas ⁊ fideles ſuos bene de md
mus. MNondũ ſic euanuit:nondũ ſic eſt diſʒ/ ſe meritos: ſibi ſeruientes: ambulantes in gusn
ſus in ventos.Quãdo autẽ attenuat᷑ ⁊ eua/ caſtitate:modeſtia:humilitate:elemoſynas H

—Bermo C. X. Feria

mapppgife
an necdeiend⸗
hueknansnie⸗
dehraſincte
erenanieittt
naſiſeidor
orpoleknu
apincnecr.

deignon
Letquitund n

sgge whincten
knconprhen⸗
iagesſeannon
diesylrintsi
Entegoncti
rdiscbunctn

r gniinsinn

wenehenn
iſerigndul

Ainsgnetſ ti

Ctananrethi
Tuducenpadd
musmdlipt
egaaithnil

enostantohe.

ie miiſitnd
srimnocaun

mitnoh.

os Aurfeni

Noin em

A

vitam. MParentes qui nos genuerũt ad moꝛ

faciẽtes:ignoſcẽtes qð a quoq; ꝑpeſſi ſunt:
Talis eſt enim via iuſtoꝛũ:talis eſt via ſan⸗

ctoꝛũ tenẽtiũ deũ patrẽ:tenẽtiũ eccleſiãẽ ma /
trem:nec illum parentẽ:nec iſtam offenden/

tes:ſed in amoꝛe vtriuſq; parentis viuẽtes:
et ad hęreditatem ęternam ꝓperantes:non
lęſo patre:nõ lęſa matre: datur vnicuiq; hę/
reditas. Quia duo parentes nos genuerũt
ad moꝛtẽ: duo parentes nos genuerunt ad

tem:adam eſt ⁊ eua. Parentes qui nos ge/

nuerunt ad vitam:chꝛiſtꝰeſt ⁊ eccleſia.Et pr̃
meus qͥ me genuit ad moꝛtẽ adã mihi fuit:
et mater mea eua mihi fuit.Nati ſumus ᷣm
iſtam ꝓgeniem carnis ex munere quidẽ dei:

quia ⁊ iſtud munus nõ eſt alterius ſed dei:⁊

tamen fratres quomõ nati ſumus? Certe vt

moꝛiamur.Pꝛeceſſoꝛes genuerũt ſibi ſucceſ⸗
ſoꝛes: Nũquid genuerũt ſibi cum quibꝰ hic

tem eodem die DHomelia de eo
quod ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
Johannęe: Ambulabat ieſus in ga-
lleam ⁊c̃.ꝗuę habet in expoſitione

doctoꝛis Jbidem.
Feria quarta poſt dominicã paſ⸗

ſiõis:de illo verſu pſalmi:Tibi de/
relictus eſt pauper ⁊s 1
Antauimus dño ⁊ diximꝰ: Tibi de/
relictus eſt pauꝑ: pupillo tu eris ad
iutoꝛ. Qugramus pauperem: quęra

mus pupillũ. Hec mirũ ſit qo admoneo vt
quęramꝰ quos ſic abundare cernimꝰ et ſen⸗

timꝰ. MHõne pauperib plena omnia? Hõne
pupillis plena ſũt omina:Et tamẽ inter om
nia quęro pupillũ. Ac pꝛius oſtendendũ eſt

charitati veſtrę: id qð putamusnõ hoc eſſe

ſempꝑ viuant: Sed tanq; deceſſuri: qui illis

ſuccederent genuerũt ſibi. DPHeus autẽ pater

et mater eccleſia: non ad hoc generant. Ge⸗

N

J

nerant autem ad vitam ęternam:quia ⁊ ipſi

gterni ſunt.Et habemus heęreditatẽ ꝓmiſſã
a chꝛiſto vitam ęternam: ſᷣm qð verbũ caro

factũ eſt: ⁊ habitauit in nobis. Nurritus cre

uit:paſſus: moꝛtuus et reſuſcitatus accepit
heęreditatem regnũ cęloꝛũ. In ipſo homine
accepit reſurrectionẽ ⁊ vitam ęternã: In ipᷣo

homine accepit: in verbo autẽ non accepit:

qa incõmutabiliter manet ab ęterno in ęter/

quod quęrimus. Qui enim dicunt᷑ paupe/
res ⁊ ſunt:in quos a deo mandatę elemoſy/
nę ſiut:de quibus fatemur ſcriptũ: Include
elemoſynam in coꝛde pauperis:⁊ ipᷣa oꝛabit
pꝛo te dominũ. Abundat quidem hoc genꝰ

hominũ: ſed altius intelligendꝰ eſt iſte pau

num. Quia ergo accepit reſurrectionẽ ⁊ vi/

tam ęternam: caro illa quę reſurrexit ⁊ viui/
ſicata aſcendit in c-lum:hoc nobis ꝓmiſſuʒ
eſt. Ipſam hęreditatẽ expectamꝰ:vitã ęter⸗

—

per de quo dictum eſt: Beati pauperes ſpũ
quoniã ipſoꝛũ eſt regnum cęloꝛũ.Sunt pau

.
.

Joh. 7. D

P5. 9.
A

.
7

Ecẽi.29.

Mattß. 5.

S

peres non habentes pecuniã:victum quoti
dianũ vix inuenientes:alienis operibus mi
ſericoꝛdia ſic indigentes vt etiã mendicare
non erubeſcant:Si de his dictum eſt: Tibi
derelictus eſt pauper:nos quid facimuſ qui
hoc non ſumus? Ergo nos qui chꝛiſtiani ſu/
mus: non ſlumus deo derelicti? Et quęalia
nobis ſpes eſt:ſi nõ ſumus illi derelicti: qui
nos nõ dereliquit: Diſcite ergo eſſe pauꝑes

nam.Adhuc enim non totũ coꝛpus accepit:et deo relinqui o cõpauꝑes mei. Diues eſt:
quia caput in ceęlo eſt:membꝛa adhuc in ter⸗. ſuꝑbus eſt. Mam et in diuitijs iſtis ꝗ̊ vulgo

ra ſunt. Nec caput ſolum accepturũ eſt here

ditatem:⁊ coꝛpus relinque᷑᷑. Lotus chꝛiſtuſ
accepturus eſt hęreditatem. Lotus ᷣm ho/
minẽ: id eſt caput ⁊ coꝛpus. Mρα mbꝛa ergo
chꝛiſti ſumus:ſperemus heęreditatẽ: quia cũ
iſta omnia tranſierunt: hoc bonũ accepturi
ſumꝰ qð non trãſibit:⁊ hoc malũ euaſuri qð

nõ trãſibit: ęterna ſunt em̃ vtraq;. Mõ enim

Si qõ pꝛomiſit non amamus:ſaltem qð mi

aliqd nõ ęternũ ꝓmiſit ſuis:⁊ aliqd tꝑale mi
natꝰẽ impiſjs.Quõ vitã: btitudinẽ: regnũ:
heęreditatẽ ſempiternã ſine ſine ꝓmiſit ſan/
ctis:ſic ignem ęternum minatus eſt impijs.

natus eſt timeamus.

apellant᷑ diuitię:quibꝰ eſt contraria vulga/
ris iſta pauꝑtas:in diuitüs ergo iſtis nibiẽ
ſic cauendũ q; ſuꝑbię moꝛbꝰ.Qui em̃ nõ ha
bet pecuniã:nõ habet ampliſſimas faculta/
tes:non habet vnde ſe extollat.Si ergo qui
nõ haber vnde ſe extollat:non laudatur pꝛo
eo ꝙ non ſe extollit: qui habet laudetur ſi ſe

P 3,9.

non extollit. Quid ergo laudo humilẽ pau-
perem? Vnde ſuperbiat non habet. Quis

aũt ferat ⁊ inopem⁊ ſuperbũ? Lauda diuitẽ
humilẽ:lauda diuiteʒ pauperẽ. Tales vult
apłus paulꝰ: qͥ ſcribẽs ad Timothęũ dicit:
Pꝛecipe diuitibus huius ſeculi nõ ſuꝑbe ſa/
pere. Moui qᷣd dicã. Hoc illis ſᷣcipe.habent
diuitias intrinſecꝰ ſuꝑbiã ꝑſuadẽtes: habẽt

1. Timoth. 6.

Ser. C. X.

Bancti aluguſtini de tempoꝛe

diuitias in quibus laboꝛent eſſe humiles.
Zudj.19. DHa mihi Zachęũ habentem magnas diui⸗
tias:pꝛincipem publicanoꝛũ:confeſſoꝛẽ pec/
catoꝛum:ſtatura bꝛeuem: animo bꝛeuioꝛeʒ:
aſcendentem lignum:vt tranſeuntẽ videret
qui ꝓ illo pendebat in ligno. Da mihi dicẽ/
tem: Dimidiũ rerum mearũ do pauperibꝰ.
Sed multũ diues es o zacheę: multũ diues
es.Ecce dimidiũ dabis: Dimidiũ q̃re reſer/
uabis? Quia ſi cui aliqͥd abſtuli:quadruplũ
araike ait mihi quiſq; mẽdicus:debili⸗

ate feſſus:pãnis obſitus:fame languidus:
Sreſpondit mihi ⁊ dixit: Mihi debet᷑ regnuʒ
Lud.i6. cęloꝛũ: ego enim ſimilis ſum illi laʒaro qui
iacebat vlceroſus ante diuitis domum: cu/
ius canes lingebant vlcera: et quęerebat de
micis quę cadebant de menſa diuitis: Ego
illi ſimilioꝛ ſum inquit. Moſtrum genus eſt:

cui debet᷑ regnum cęloꝛũ: non illi generi qui

induunt᷑ purpura ⁊ byſſo:et epulant᷑ quoti/
die ſplendide. Talis enim erat ille ante cu/
ius domũ iacebat pauper vlceroſus. Et vi/
dete exitus amboꝝ.Contigit enim moꝛi in/
opem illum: et auferri ab angelis in ſinum
abꝛahę. Moꝛtuus eſt diues:et ſepultus eſt.
Nam pauper foꝛte nec ſepultus.Et quid
poſtea? Cum apud inferos diues ille in toꝛ
mentis eſſet:leuauit oculos ſuos:vidit pau
perem quẽ contempſerat in abꝛahę gremio
quieſcentẽ. Deſiderauit guttam: a quo ille
micam. Est quoniam dilexit opulentiã: non

et aliud non attendis. Quid inquit atten/

do? Lege ſcripturas:⁊ inuenies quod dico.
Laʒzarus pauper fuit:in cuius ſinum leuatꝰ
eſtdiues fuit.Contigit inquit moꝛi inopem
illum:⁊ auferri ab angelis. Quo? In ſinuum
abꝛahe: id eſt in ſecretum vbi erat abꝛahã.
Nolite enim carnaliter intelligere:qð velut
in ſinum tunicę abꝛaheęe leuatus ſit pauper.
Sinus erat: quia ſecretũ erat. Vnde dicit᷑:
Redde vicinis noſtris in ſinum eoꝛũ:id eſt NPõ.⁊s.
in ſecreta eoꝛũ.Quid eſt: Redde in ſinũ eo/
rum? dꝛque conſcientiã eoꝛum. Lege:aut
ſi legere nõ potes:audi cũ legit᷑ ⁊ vide abꝛa/ Señ.iʒ.
ham opulẽtiſſimũ fuiſſe in terra auro: argẽ⸗
to:familia: pecoꝛe: poſſeſſione: et tñ diues
iſte pauper fuit:quia humilis fuit.Humilis
aũt fuit: Credidit abꝛahã deo:⁊ deputatũ ẽ Seũ.is.
illi ad iuſticiã. Juſtiſicatus eſt gratia dei nõ
pꝛopꝛia ſſumptione. Fidelis crat:bene ope
rabat᷑. Filium iuſſus eſt ĩimolare: neq; cun/ Seſ.2ꝛ2.
ctatus eſt ei offerre qð acceperat a quo acce/
perat. Pꝛobatus eſt deo:conſtitutus eſt ex/
emplũ fidei. Jam deo notus erat:ſed nobis

monſtrandus erat. Hon eſt inflatus quaſi i

operibꝰ bonis ſuis:quia pauper erat diues
iſte.Et vt ſcias quia nõ eſt inflatus tanq; in
bonis operibus ſuis. Sciebat enim qꝛ quic/
quid habebat:a deo habebat:⁊nõ i ſemet⸗
ipſo:ſed in domino gloꝛiabat᷑. Audi paulũ
apoſtolũ:Si enim abꝛahã ex operibus iuſti Bo.4.
ficatus eſt:habet gloꝛiam ſed non ad deum.

inuenit miſericoꝛdiã. Voluit ſubueniri fra/ Vladeris:aula cum abundent pauperes:re/ E

tribus ſuis:ſemper vęcoꝛs: ſero miſericoꝛs.
D Nihil omnio qð poſtulauit:accepit.Diſcer/
namus ergo inqᷓ; mihi pauperes et diuites.
Quid me ad alia intelligenda exhoꝛtaris:
Aperti ſunt pauperes: aperti ſunt diuites.
Audi ergo me de hoc quod ꝓpoſuiſti domi/
ne pauper. Cum illum ſanctũ vlceroſum te
eſſe dicis:timeo ne ſuꝑbiendo non ſis quod
dicis: Moli contẽnere diuites miſericoꝛdes:
diuites humiles.Et vt citius dicam qð pau
loante dixi:Niuites pauperes noli contem/
nere o pauper.Eſto ⁊ tu pauper: pauper:id
eſt humilis. Si enim diues factus eſt humi/
lis:quantomagis pauꝑ deber eſſe humilis:
Pauper non habet vnde inſletur:diues ha/
bet cum quo luctet᷑. Audi ergo me:Eſto ve/⸗
rus pauper:eſto pius:eſto humilis. Mam ſi
de ipſa pannoſa ⁊ vlceroſa pauꝑtate gloꝛia⸗/
ris: quia talis fuit ille qui ante domũ diui/
tis inops iacebat: attendis qꝛ pauper fuit:

te quęrimus pauperem. In turba quęrim⸗
et vix inuenimus. Occurrit mihi pauper et
quęro pauperem. Interim tu manũ poꝛri/
ge pauperi quem inuenis. Ex coꝛde queris
quem quęris. Tu dicis pauper ſum ſicut la/
zarus: diues iſte meus humilis nõ dicit di/
ues ſum ſicut abꝛaham.Ergo tu te extollis:
ille ſe humiliat. Quid inſlaris et non imita/
ris? Ego inquit pauper leuoꝛ in ſinum abꝛa/
hę:Non vides:quia diues ſuſceptoꝛ eſt pau
peris? Si enim ſuperbis contra eos qui ha/
bent pecunia: negas eos ad regnum ceęloꝛũ
ꝑtinere:cum in eis foꝛtaſſe inueniatur humi
litas quę in te nõ inuenit᷑. Mõ times ne tibi
cũ moꝛtuꝰ fueris dicat abꝛahã: Recede a me
quia blaſphemaſti me? Admoneamꝰ & diui/

tes nros qð apłs admonuit: Mõ ſuꝑbe ſape 1. Cimotb.s.

re: neq; ſęare i incerto diuitiarũ. Admoniti F
ſumꝰ. Diuitię ille ꝗs putatis plenas eẽ deli
tiarũ:plenioꝛes ſũt ꝑiculoꝝ. Pauper erat:⁊

ſabeioluen
hcbitſeino

ide eo

rke ienm. Aud

muoinhücn
oſunus

Ptanen

olen na
amdrleu
Nesininten

fmaloun

ſoafiepen
ſbts multe
beuuntetint

Cuivolun

umibi lle
dllesſfienir
ultdives f
ur Auciarl
lan. Dicat

(minccdiei

iſtülnen
lein Vus
luderdeſe
Wegunrbo
kaltater
lepelpen
Nlfenic
Mdedonie
immns,)
ſannopalt

Uitne de
Mämonn
Nchet.

ben

ulktig⸗
lgenn

itatten
is ſecurioꝛ doꝛmiebat.Sic nãq; aliꝰ accedebat
Amnpen
Nüſinmn te ſecuritati pauperũ. Sed audiat diues iſte
tatnhi. 1. Funoth. 6. vt non ſuperbe ſapiat: neq; ſperet in incerto
göpeln diuitiarum. Atatur mũdo tanqᷓ; nõ vtens.
puper Stclat ſe viam ambulare: et in has diuitias
ſledick: tanqᷓ in ſtabulo intraſſe. Reſiciat:viatoꝛ ẽ:
Nel:igeſt in reficiat ſe ⁊ tranſeat. NHon ſecum tollix qð in
lſinüͤ eo⸗ ſtabulo inuenit. Alius viatoꝛ exit ⁊ iple ha/
Legent debit: ſed non auferet. Omnes hic selicturi
deibin hi Job.I. ſunt:quod hic acquiſierunt. Nudus inquit
:ags exij de vtero matris meę:nudus reuertar in
ttidiles 1⸗Tüimoth.6. gerram. Audi alium pauperem: Mihil intuli
bunls mus in hũc mundũ: ſed nec auferre aliquid
Putatüe bai poſſumus. Victum ⁊ tegumentũ habentes
nadeind his contenti ſimus. Nam qui volunt diul/
beneope tes fleri: incidunt in temptationẽ et deſide/
eg ann/ ba ria multa ſtulta ⁊ noxia:quę mergunt homi⸗-
Noage, nes in interitũ et ꝑditionem. Radix eſt om/
isekter⸗ niũ maloꝛum auaricia: quã quidam appeten
Adnobis tes a fide gecrauerunt:⁊ inſeruerunt ſe dolo/
1quaßl ribus multis. Qui ſunt iſti quia fide ꝑerra/
tn dinen uerunt et inſeruerunt ſe doloꝛibus multis:
tnnn QAui volunt diuites fieri. Modo reſponde-
nnun at mihi ille pannoſus. Videamꝰ ſi nõ vult
iſenen diues ſieri: videamꝰ: interrogemus eũ ſi nõ
diprli vult diues fleri. Reſpondeat:non mentia/
dusiuſi k tur. Audiat linguam: ſed interrogo conſciẽ/
Adeun⸗ tiam. Dicat ſi non vult ſieri: ſi autem vult:
— iam incidit in temprationẽ ⁊ deſideria mul/
gugm ta: ſtulta ? noxia. Hon enim opes: ſed deſi/
du 4 deria. VUnde? Quia vult diues fieri. Quid
napge inde: Heſideria multa ⁊ ſtulta et noxia:quę
ni ei mergunt homines in interitũ æ ꝑdirionem.
keann Vigdes vbi ſis: QAuid mihi oſtentas nullas
nlak⸗ facultates:cum ergo vincã tantas cupidita
lade tes? Ecce iam compara duos. Iſte diues ẽ:
enolis ile pauper. Sed iſte diues eſt: iam eſt: non
onimſ vult fleri: iſte diues eſt: aut de parentibus:
nabu⸗ aut de donis et hereditatibus. Ponamus:
pc faciamus. DNiues eſt etiam de iniquitatibꝰ:
Sl ,
n Gn limitem cupiditati:iam coꝛde militat pieta⸗
urtbun ti. Diues inquis. Reſpõdeo:Hiues eſt. Ite
leesnenbi rum tu accuſatoꝛ reſpondes ⁊ dicis: De ini/
Aelesnt quitate diues eſt. Quid ſi facit amicos de
weg mãmona iniquitatis? hHominꝰ nouerat qð
gbeſne dicebat. AUtiq; non errabat: quando ſcipie
lnmm Zucd. 16, bat: Facite vobis amicos de mamona ini-
gcil quitatis: vt ⁊ ipſi recipiant vos in taberna-
aai culaęterna. Quid ſi hoc facit iſte diues: Jã

Ber. C.x. Feria quarta pj do.paſſõis Ger.I

finit cupiditatem: exercet pietatem. Tu ni⸗

ad duram terram: q́; ad lectum inargenta hil habes: ſed diues vis feri: incides in tem
tum. Attendite curas diuitum: et compꝑsra/ prationẽ. Sed foꝛte inde factus es pauperri

mus ⁊ egentiſſimus: quia neſcio quid habe
bas paternum quod te ſuſtentaret:⁊ calum/
nia aliqua competitoꝛis abſtulit. Genꝰ au /
dio: tempoꝛa accuſas. Quod genus ſi poſ/
ſis facis. An non videmus:an non quotidi/

anis exemplis plena ſũt omnia:Heri geme⸗

bat quia ꝓꝑdebat ſua:hodie pergens ad ma?
ioꝛem rapit aliena. Inuenimus verum pau „„
perem:inuenimus pium:humilẽ: non de e
ſidentem: pauperẽ virum: membꝛũ paupe/
ris: qui pꝛpoter nos pauper factus eſt cum 2. or..
diues eſſet. Uide diuitem noſtrũ:qui ꝓpter
nos pauper factus eſt cus diues eſſet. Vide
illum diuitem. mnia per ipſum facta ſunt Job.1.
⁊ ſine ipſo factũ eſt nihil. Plus eſt aurum fa
cere q; habere. Diues es auro:argento: pe/

coꝛe:familia:fundis:fructibus:tibi iſta crea

lam nõ vult addere: impoſuit modum:ſixit/Hramꝰ pupillũ:qꝛ in pauꝑe reqrendo fatigati

re non potuiſti. Vide illum diuitem: Om/
nia ꝑ ipſum facta ſunt. Vide illum paupe/
rem: Verbũ caro factum eſt:et habitauit in
nobis. Quis digne cogitat diuitias eius?
Quomodo faciat qui nõ fit: quomodo cre-
et non creatus:ſoꝛmet non ſoꝛmatus:muta
bilia manẽs:tẽpoꝛalia ſempiternus? uis
digne cogitat diuitias eiuss Paupertatem
cogitemus: ne foꝛte pauperes vel ipſam ca/
piamus. Concipitur vtero virginali: inclu/
ditur viſceribus matris. O paupertas. In
anguſto diuerſoꝛio naſcit᷑: inuolutus infan⸗/
tilibus tegumẽtis in ſſepio ponit᷑. Fit ciba
ria iumẽtis pauꝑibꝰ:deinde celi ⁊ terre dñs.
Creatoꝛ angeloꝛũ:omniũ viſibiliũ et inuiſi/
biliũ effectoꝛ ⁊ conditoꝛ:fugit:vagit:nutri?:
creſcit:tolerat ętatem: occultat maieſtatem.
Poſtea tenet᷑:cõtemnit᷑:flagellat᷑:illudit᷑:cõ
ſpuitur:colaphiʒatur:ſpinis coꝛonat᷑:ligno
ſuſpenditur:lancea perſoꝛat᷑.O paupertas.
Ecce caput pauperũ s requiro:cui pauꝑis

Tuch. 1 et. De

MWattd. 27. G

—

mẽbꝛu inuenim virii pauperé. Bacuiter a/ J

ſumꝰ. Dſñe ieſu:pupillũ ꝗro. Fatigat ꝗro ci
to reſpõde vt inueniã. Ne vobis dicat inde
patrẽ in terra: Inuentꝰ eſt pupilłꝰ iſte. Oꝛet
pupillus iſie. Audiamus eũ:⁊ imitemur eũ.
Qusę eiꝰ ẽ oꝛatio? Qm̃ pater meꝰ ⁊ mattmea Nẽs.⁊c.
dereliquerũt:dſñis autẽ aſſũpſit me.Si ergo
beati pauperes ſpiritu qm̃ ipſoꝛũ eſt regnũ MWattð.5.
cęloꝝ:tibi derelictus eſt pauꝑ.Si pater meꝰ Nẽ..
⁊ mater mea dereliquerũt me:dũs aſit aſſũ⸗

B er. C. XI. F eria quĩt

oſit me: pupillo tu eris adiutoꝛ.

P

ſitione voc

tem eodem die Homelia deeo
modriprumen i euangelio ſᷣm

gJob.o. Johannem: Facta ſunt encenia in
zieroſolymis ⁊c̃.quę habeĩ in expo

toꝛis Iidem.

¶ Jeria auinta poſt dominicã paſ/
ſionis: De aduerſitate tempoꝛali:
erma 1 —VB
ANotiẽs fratres chariſſimi aliquę ad
uerſitates veniũt:quotiẽs aut hoſti
litas aut ſiccitas aut moꝛtalitas iu/

ſto dei iudicio nobis fuerint irrogata: non
eiꝰ iniuſticię nfis q̊ peccatl imputare debe

mus. Qnuia ſiẽ dicit apłs:Mõ iniqueſt de qͥᷣ
infert irã. M.-ultoꝝ em̃ malis moꝛibꝰ atq; cla
moꝛibꝰexagitat ẽ mũdꝰ.Et vt hoc oẽs intel
ligere poſſint: apertiꝰ chantati vre inſinuo
ſic ſunt boni ⁊ mali: quõ ſi duo vaſa ſint ple

na:⁊ vnũ habeat putredinẽ:⁊ alið aromata

pcioſa cũ vno ventilabꝛo ventilata. Illud
vas vbi fuerint aromata odoꝛẽ deſiderabi-
lem:aliud autẽ fctoꝛẽ intolerabilem reddit:
Ita ſimul boni atq; mali indiſcrete quidem
turbati:ſed alto dei iudicio ſeꝑati.QAuotiẽs
aliqua tribulatio ĩ mũdũ venerit qͥ boni ſũt
velut ſancta vaſa gfas agũt deo qͥ eos caſti /
gare dignat᷑. Illi vᷣo qͥ ſunt ſuꝑbi:luxurioſi:
cupidi: blaſphemant ⁊ murmurãt ↄ deũ di⸗

centes:O deus qͥd tanti mali fecimꝰ vt talia

patiamur. Vñ ſępe ſit vt infęlices iſti amo/
re huiꝰ vitę obligati: nec iſtã tenere poſſint:
⁊ illã ſempiternã de qua fugiet doloꝛ ⁊ gemi
tus amittãt.Et qð peius eſt nec iſta mala pſᷣ/
ſentia poſſũt euadere: ſᷣ ad illa ꝗ̊ ęna mala

ſũt eoꝛũ crimia eos faciũt puenire. Hõ inſul

Apocie2.

tans ſᷣ gemẽs ⁊ dolens hęc dico.Ecce ſicut ĩ
eo qͥ ſuꝑbo ⁊ rebelli ſpũ emẽdare ſe noluerit:
implet᷑ illud qð ſcriptũ eſt: Qui i ſoꝛdibꝰ eſt
ſoꝛdeſcat adhuc. Juſtus aũt iuſtioꝛa faciet:

ſanctus ſanctioꝛa. NHon em̃ ſpes bonoꝝ in

RBo. S.

Vos alloquit᷑ veritas dilectoꝛes mũdi: vbi

iſto eſt mundo poſita. Spes em̃ ꝗ videt᷑:ait
apłus:nõ eſt ſpes:cam̃ ⁊ ipſa ſpes mũdana
ã videt᷑ in amaritudine vera eſt. Amarã em̃
potionẽ mũdus ſuis dilectoꝛibꝰꝓpinat.iO
infglicitas generis hũani. Amareſt mũdus
⁊ diligit᷑:putas ſi dulcis eſſet q̃liter amaret᷑:

eſt qð amaſtis: vbi eſt qð ꝓ magno teneba/
ns:vbi eſt qð dimittere nolebatis:vbi ſunt

tot regiones:vbi tantę ſolẽdidiſſimeę ciuita/
tes.Lugẽdo poti iſta dicta ſunt qᷓ; inſultan

do. AMagno affectu iſta deputarent᷑ ſi tantũ

mõ audirent᷑.At cũ oculos nr̃os dira calami

tas ⁊ obſidionis ꝑcuſſerit:æ nunc te moꝛta-

litatis affligat moꝛtuoꝛum hoim ſepeliẽdis
coꝛpoꝛibus: vix illi qͥ remanerevidebant᷑ oc/
currerent. Conſiderãtes etiã illa mala ꝗᷓ iu-
ſto dei iudicio illata ſunt: quando totę pꝛo/

uincię in captiuitatẽ vuctę ſũt:ſuſtinuimus

matreſſa milias abductas: pꝛęgnãtes abſci/
ſas et nutrices auulſis e manibus paruulis
atq; in vias ꝓiectis: nec viuos ipſos filios
retinẽ: nec moꝛtuos ꝑmiſerũt ſepelire. Cr.

ciatus magn z doloꝛ: timoꝛ et hoꝛroꝛ toꝛto⸗

2*

res coꝛdis pariter inſiſtebãt: maxime cuma

talibꝰſeminis hoc impia barbarica exigebat

potennia: vt quę ſe ſciebat multoꝝ mcipio/
rũ ſuiſſe dominã:barbaroꝝ ſe ſubito ſinevl⸗
lo pᷣcio lugeret ancillã.Sic impletũ eſt i nopſᷣ

illud qð dictũ eſt ꝑ ꝓphetã dauid: Uendi/ Nã 4.

diſti populũ tuũ ſine pꝛecio: ⁊ nõ fuit multi-
tudo in cõmutatiõibꝰ eoꝛũ. Dura a delicatt
et a nobilibus mulieribus ſeruitia ſine vlla

miſeratione humanitatis a barbaris exacta

ſunt. Strepitus clamoꝛis huius in auribus
noſtris vrget:dum talia audimus atq; vide
mus. Mũquid ferreę ſunt carnes hominũ:
etiã ſi ſeruus ferreus ĩ aliquibus inueniat?
NQuis iſta audiẽs vidẽſq; nõ doleat? Unde

cum ꝓpheta dicere poſſumus: Quis dabit Hiere 9.

capiti meo aquam aut oculis meis fontem
lachꝛymaꝝ:⁊ ploꝛabo die ac nocte intfectos
filię gli mei? HNõ ſolum moꝛtẽ coꝛpoꝛũ:verũ
etiã aĩiaꝝ.Chꝛiſtianis loqmur: multos cog/
uimus in iſta vaſtatione ſine ſacramẽto ba/
ptiſmi ex ipſa vita fuiſſe ereptos atq; inter
vaſa irę relictoſ. Quis luctus idoneoꝛ: quis
planctus celſioꝛ inueniri poteſt:quando ſic
exarſit ira omnipotentis vt repelleret etiam
tabernaculũ ſuum in quo habitauit ĩi homi/

nibus?Et ille etiam qui vnico filio ſuo non Ro.s.

pepercit: ſed ꝓ nobis omnibꝰ tradidit ülũ:
nec pꝛeciũ tanti ſanguinis attenderit: nulli
eccieſię:nulli clero:nullę ſacratę virgini:nul

li parcere ciuitati. Nos vᷣo fratres chariſſi / D

mi quibus dominꝰ non pꝛo noſtris meritis
parcere: ſed adhuc ad pęnitentiã reſeruare
dignat᷑:nõ ſine grãdi timoꝛe debemꝰ cõſide/
rare ꝙ hęc omibꝰ nobis ſbent᷑ exempla.Et
ideo illoꝝ moꝛs ꝓſiciat ad nfaʒ ſalutẽ: eoꝛũ
tribulatio ſit nfa coꝛreptio. De alioꝝ plagiſ

lucen

Bo. 9

4 iihnh⸗

ſchoednatin

tailuegt⸗
Geäceinu
Ubonitndan
nspoltſere
Asleteddicimn

Allicimin
Dthnn

Ulucibee h
Adeuuetuc
ſpentrſielie
lchusyfisdun

cuiugi crikli
ln netenfna

liesincgll:

eiratier vos

Pbepeedi

Gnende
Wſ
ar ſoge
ienign
Muonsdo
Satſere
ſiedeſue

nehgeden

eta
Nltee

Matſſinn
ienenitden
paven

halntdi

Cſchter

) — νισαſndn ſNere ſpe Ode anes Ax vrj ßn. 2 Nt 88 .

441

Feria ſexta pꝰ do.paſſiõis Ber.I

Cktutn aciamus medicamenta vulneribus noſtris. ſit vera ſciẽtia: veraq; ſapientia: qꝛ ſapien i Cor! .

— Et ſemper timeamus quod dominꝰ in euã/ tia huius ſeculi ſtulticia eſt apud deũ. Sciẽ
RD Lucj.iʒ. Selio dixit: Putatis ꝙ hi galilei pꝛę omni/ tia vera eſt a diaboli ſeruitio qð ſunt pecca-
— dus pctõꝛes fuerint quoniã talia paſſi ſunt: ta recedere: ⁊ ſapientia perfecta eſt deſ cole
*MW Non dico vobis ſed niſi penitentiã egeritis reſcõm mandatoꝝ illius veritatẽ: qꝛ in his
ile omnes ſimilit᷑ peribitis.Et ideo qui ſolebat duobus vita beata acquirit᷑:ſicut pſalmiſta V
ntoe eſſe luxurioſus ſit caſtus: qui ſuꝑbus ſit hu/ ait: Diuerte a maloꝛ fac bonũ.MNec etiã ſuf/ Nõ.ʒ.
malgin milis:qui erat inuid ſit benignꝰ:qui ꝑ frau/ ficit cuiq;; mala nõ facere niſi etiam bona fa/
note g des vel calunias ſolebat res alienas rapere: ciat: nec bona facere niſi etiã mala omittar.
fiuums incipiat de ſuis largioꝛes elemoſynas dare. Om̃is ergo qui ſic ſapiens eſt: pꝛoculdubio
esabſc Nimis delicatũ eſt qð a nobis requirit dñs beatus erit in ęternũ.Beata ſiquidẽ vita ẽ:
hanuls noſter frẽs chariſſimi:nõ dixit nobis ieiuna cognitio diuinitatis.CLognitio diuinitatis:
ſostlie⸗ ge plus q; poteſtis:⁊ pluſ q; vires veſtrę ſuf/ virtus boni operis eſt: virtus boni operis:
ie n ferunt vigilate. Mõ nobis dicit:a vino vel a fructus eſt erernę beatitudinis. Adhucergo B 6
mtlono⸗ carnibꝰabſtinete.Hõ a nobis iſta requirũt᷑: onũ habemus ſolatiũ diuinarũ lectionem
meams ſed hoc dignat᷑ iniungere qð oẽs hoĩes poſ J ſcripturaꝝ:qꝛ ſacraꝝ lectio ſcripturaꝝ diui/
neugebat ſunt cũ ipſius gra ſine grãdi laboꝛe cõplere. njç eſt pꝛęcognitio non parua beatitudinis.
mäapio⸗ Sed qð peſſimũ eſt:młti ſunt qui duriſſimũ In his em̃ quaſi in quodã ſpeculo homo ſe⸗/
ſtoſterl ⁊ amariſſimũ auaricię iugũ cũ multis labo / ipſum conſiderare poteſt qualis ſit: vel quo
Getitoeh rimꝰ volũt ferre:⁊ dulce iugũ chꝛiſti ⁊ onus, tendat.Cectio aſſidua puriſicat om̃ia: timo
Denci pig eius leue:diſſimulãt hũeris ſuis imponere: Sem incutit gehennę:ad gaudia ſuperna coꝛ
ultmulr⸗ Malũt cũ multis peccatis ſub ſarcina gra ainſtigat legẽtis. Qui vult cum deo ſemper
delen WMatth. 11. ui ſuccubere q; iugũ chꝛiſti qð eos poteſt in elſe:frequẽter debet oꝛare ⁊ legere. Nam cũ
3üney⸗ cęlũ eleuare ſuſcige. Uos vᷣo frẽs nobiſcum oꝛamus:ipſi cum deo loquimur: cũ vo legi⸗
nsctag ſapient᷑ ⁊ ſideliter cogitãtes dirũpatis a cer/ ns ͤdeus nobiſcum loquit᷑. Seminũ con-
zaunbus uicibus vfis durũ ⁊ aſperũ auaricię iugum:⸗ert donũ lectio ſanctarũ ſcripturarũ:ſiue
rqz te et iugũ chꝛiſti ſuauiſſimũ vfis humeris im/ Jintellectũ mentis erudit: ſeu qꝛ a munch va-
honmini: Nbiłʒ. ponẽtes: ſᷣm apim: conuerſationẽ veſtrã le nitatibus abſtractũ hominẽ ad amoꝛem dei
nuenick: uãtes in cęlũ: vt cũ chꝛiſtus aparuerit vita pducit.Caboꝛ honeſtus eſt lectionis:⁊ mul/
Ande Colł.ʒ. veſtra tũc ⁊ vos cũ ipſo apareatis ĩ gloꝛia: tũ ad emundationẽ animi pꝛoſicit. Sicut em̃
isdabit bin qð ipſe pꝛeſtabit in ⁊c. ex carnalibꝰ eſcis alitur caro: ſia ex diuinis
ſolten — eloquijs interioꝛ homo nutrit᷑ ⁊ paſcit᷑: ſicut
gifeans ¶ Item eodem die: Homelia de eo pfſalmiſta ait: &W dulcia faucibus meis elo/ Nsz. ns.
—MZ nodg ſcriotum eſt in euangelio m , quia tua dſe:ſuꝑ mel æ fauum oꝛi meo. Sed
oohß Lucj.7. L ucã: Rogabat ieſum RurgPh Ale beariſſim eſt qui diuinas ſcripturas ver
nüobe⸗ riſęus ⁊c̃.quę babet᷑ in libꝛo Quin. ꝭtit in opera. Omnes plane ſcripturę ſanetę C
giten quaginta bomeliarũ.xxiij. ad noſtrã ſalutẽ ſcripturę ſunt: vt ꝓficiamus
nb ¶ Feria ſexta poſt dominicã paſſio eie ventatagttone eſen ,nn,
nooſe I dit q; vidẽs: ſic ignoꝛãs legẽ dei ſepiꝰ igno/
rant᷑ peccat q; ille qͥ ſcit. Siẽ cęcꝰ ſine ducto/

nis: De ſtudio ſapiẽtig meditatio/

detun Ser. C. XI. ne legis dei: Sermo

tibom

re:ſic hõ ſine doctoꝛeviã rectã vix gradit᷑ Er
ideo frẽs chariſſimi quicũq; ex vob lectiões

ſiotot sq¹ Poꝛtet frẽs chariſſimi vt mũdo coꝛ/ imi ꝗ ex vob
aitui o de ⁊ caſto coꝛpoꝛe ſapientiã diuinẽ ſacras legere et intelligẽ poſſint:ĩ his ſtudiũ
nuli V diſcere diligatis: et intelligere abe impẽdãt:vt eaꝝ frequent meditatõe vtant᷑.
nüit tatis:qꝛ ipſa cognitio dei ſe ſideliter ꝗrenti · Qui vo ſenſum locutiõis ſacrę ex lectiõe nõ
bus et inſtanter meditãtibꝰ tribuit. Cogni/ poſſint ꝑcipere:attentiꝰ audiat interpᷣtantẽ:
chan 5 tione aũt dei nihil meli eſt:qꝛ nihil beatius vt recipiãt ſaltẽ inde ędiſicatiõʒ.Eũ vᷣo ma-
ma eſt:⁊ ipſa vera beatitudo eſt. Vnde ⁊ ſalua/ giſterio celeſti inſtructi quid faciendũ:qᷣd ve
an ↄohᷣ.iꝛ toꝛ ad patrẽ ait: Heęc eſt aũt vita ęterna: v vitandũ ſit dilectiſſimi accipiatis:nõ ſit mo
c cognoſcãt te vnũ verũ deũ: ⁊ quẽ miſiſti ie- ra in faciẽdo:qð intꝰ ſapiatis intelligẽdo:qꝛ
lr „ſũ xpᷣm. huiꝰ ſapiẽtię noticia aliter adipi- yt beatus paulus aplus ait: Hõ auditoꝛes Ro. 2.
i 2 ſcat audite. Pꝛimo oim ãqrendũ eſt homini legis iuſti ſũt apud deũ: ſed factoꝛes legis.
zMes 0

esnitn mdtale eal. wech. Se veß. 6& Br Pgst, griene Nxy „

Ser. CxIII Babbato pe dnicã paſſiõis Ger.1 le⸗
Lucj.2. Et ipſa veritas ait:Seruus qui ſcit volũta / ſicut dicit pꝛopheta: diligat videre dies bo / Ps. zʒ. ſen

tem domini ſui ⁊ non facit: vapulabit mul/ nos. Nam in diebꝰ malis moꝛs potius op⸗ baune:
JZacobi.. tis. Item alibi ſcriptũ eſt: Scienti bonum æ tatur q; vita.Nonne audiuimus⁊ vidimus H ne lihi⸗
non facienti: peccatũ eſt illi. Ytaq; omni dili homines in aliquibꝰ tribulationibꝰ ⁊ angu/ habe
gentia ſtudete vt cognoſcatis voluntatem ſtijs: cõfliccationibus ⁊ ęgritudinibus dum 1 biͤen⸗
dei.Poſtq; aũt cognoueritis voluntatẽ eiꝰ: ſunt cõſtituti ⁊ vidẽt ſe laboꝛare:nihil aliiud ie
ſummo niſu cõtendite:vt hanc faciatis im/ dicere: HNeus mitte mihi moꝛtẽ: accelera di,· o nic
plẽtes mandata illius:⁊ inſtanter depoſcite es meos?Et quãdo venit ęgritudo: currit᷑: nn don
vt in hoc ꝑſeuerantes ꝑueniatis ad ꝓmiſſa adducunt᷑ nelieieſolichi munera ꝓmittun W. ſone
illius. Ad qð nos adiuuare dignet᷑ ipſe qui tur. Dicit tibi ipſa moꝛs:Ecce aſſum quam Drone
ꝑ ſuam bonitatem nos vocauerat:⁊ ꝑ ſam pauloante a domino petebas: Quid mihi ennie
gratiq liberauerat: quiq; bene certantibus modo fugere vis: Inueni te falſatoꝛẽ et mi/ de⸗
cęleſtia regna ꝓmiſerat ieſus chꝛiſtus domi/ ſerę vitę amatoꝛẽ. De his aũt diebus quos (E.
nus noſter: qui viuit et regnat cum deo pa- agimus apoſtolus ait: Redimẽtes tempus Epb.ʒ. * cn
tre ⁊ ſpũſancto:ꝑ oĩa ſecula ſculoꝝ: Amẽ. quoniã dies mali ſunt. Non ergo ſunt mali 3 nnau
. . dies quos agimus in coꝛruptela huius car/ 7 nidein
Item eodem die Homelia de eo nis i tanta vel ſ tanta ſarcina coꝛruptibilis ine 1
uod ſcriptum eſt in euangelio ſm coꝛpoꝛis: inter tantas temptatiões: int tan/ Anſindiſ
Job. u. Johannẽ: Lollegerunt pontifices tas difficultates: vbi falſa voluntas: nulla ſünhumtd
æt phariſęi conſiliũ aduerſus ieſum ſecuritas gaudij: timoꝛ toꝛquẽs: cupiditas unk
⁊c̃.quę habet᷑ in expoſitione docto auida:triſticia arida? Ecce q́ malos dies et unilton
ris Ibidem. nemo vult ſinire ipſos dies malos:multũ Muin tten
—— . hinc rogant homines deum vt diu viuant. uſe ſhgtt
¶ Sab bato poſt dominicã paſſio/⸗ AQuid eſt autẽ diu viuere: niſi diu toꝛqueri? mnidſnent
nis: Devita moꝛtali et immoꝛtali: MWtuid ẽ aliud diu viuere q; malos dies ma iAlepon
Ser. CII. Germo 1 8 lis diebus addere:Et cuʒ creſcunt pueri:q̃ſi ehkeutal
. — B cabccedunt illis dies:et neſciunt qꝛ minuunt᷑: Mnnbuscen
A Ixit dñs cuidã adoleſcenti: Si vis et ipſa eſt falſa cõputatio.Creſcentibus em̃ ctiſtueon
— venire ad vitam ſerua madata. NHõ decedunt dies potius qᷓ; accedunt. Conſti/ Aleppdei
Matth.19. NQ dixit: Si vis venire ad vitã ęternã:5 tuit alicui homini nato: verbi gratia: octo Muhetglini
ſi vis venire ad vitam: eam deſiniens vitã ginta annos: quicquid viuit de ſumma mi/ Aaenanobis
quę fuerit ęterna vita.huius ergovitę amo nuit: ⁊ inepti hoĩes gratulant᷑ plurimis na- hd ſtes,
rem nos pᷣmitus cõmendemꝰ. Etenim amat᷑ talicijs:tam ſuis q; filioꝛũ ſuoꝛum. virum C euchindii
et qualiſcunq; vita iſta:⁊ ipſam qualẽcunq; pꝛudentẽ:ſi tibi vinum minuat᷑ in cuppa tri/ intbnotgen
erũnoſam: miſerã finire homines timent et ſtaris:dies ꝑerdis ⁊ gaudes? Mali ergo ſũt neininen:
pꝓꝓpaueſcunt. hinc videndum eſt: hinc cõſide- dies:⁊ eo peioꝛes:qꝛ diligunt᷑. Sic blandit Smuhnrofrnn
4tandun eſt quẽadmodum amanda ſit ęter· hic mundus vt nemo velit finire erůònoſam Algmmei
na vita:quando ſic amat᷑ miſera iſta:⁊ qñ; vitam. Vera em̃ vita vel beata hęc:cum re hkeaonn.
finienda vita: conſiderate fratres quãtum ſurgimus ⁊ cum chꝛiſto regnabimus. Nam . yolebono
amãda ſit vita vbi nunqᷓ; finies vitã. Amas ⁊ impij reſurrecturi ſunt:ſed in ignem ituri. Nbeigtdun
ergo iſtam vitam: vbi tantũ laboꝛas:curris: Vita itaq; non eſt niſi beata.Et beata vita diglintei
ſatagis:anhelas: et vix enumerant᷑ quę ne/ eſſe nõ poteſt niſi ęterna: vbi ſũt dies boni: mianenn
ceſſaria ſunt in miſera vita:ſemingre:arate: nec muiti: ſed vnus. Ex cõſuetudine huius ligen
nouellare: nauigare: molere: coqũere: texe / vite apellati ſunt dieſ. Dies ille neſcit oꝛtũ: ſni .
re:⁊ poſt hęc om̃ia finire habes vitã. Ecce ꝗ neſcit occaſum. Illi diei non ſuccedit craſti/ W Kiinnn
pateris in miſera iſta quã diligis vitã:⁊ pu/ nus:quia eum non ſcedit heſternus.hhunc Peizs
tas ee ſemꝑ victurũ ⁊ nunqᷓ; moꝛiturũ. Cem diem vel hos dies ⁊ hanc vitam ⁊ verã vitã akinn den
plxea: marmoꝛea: ferro plũboq; conſoli / in ꝓmiſſis habemus.Alicuius ergo operis uten
dara tamen cadunt:⁊ homo ſe nunq; putat merces eſt. Si enim mercedem amamus:in WD geann gu
moꝛiturũ: Diſcite ergo fratres querere eter / opere non deſiciamus ⁊ in gęternũ cum chꝛi / i d
nam vitã:vbi iſta nõ tolerabitis:ſed in ęer ſto regnabimus. i ſüen
B num cũ deo regnabitis. CAui em̃ vult vitã: Ketscift

Maſnhn

s od⸗
ltinns
zang⸗
1odun
☛
lendin
cumt:
nitrun
quam
Enbi
ketmi⸗
Squos

empus 6,ö

ntmalt
lscar⸗
nbilis
nttan⸗
ulla
ſcitas
les et
llüq
want.
gueri⸗
esmna⸗
enq
uunt:
s eß
Lonſti
ocko/
mam⸗
nis na⸗

nunt

n
roſit
Mandi
noſam
unte⸗
PBanm
nitur.
lavin
gbonti
ehuius
tond:
cati
,bun
nin
opens
nusin
ncen

Bel Ber. (

esbo Ne

Ser. C. xiiil paſſione domini: Sermno

Dmonet vos fratres chariſſimi ad

¶ Item eodem die Homelia de eo
Poaͤſeriptn eſt in euangelio vᷣm
ohannẽ: Subleuatis ieſus ocu/
lis in cęlũ dixit: Pater venit hoꝛa
⁊c̃.que habet᷑ in expoſitiõe docto⸗
ris Jbidem. ðDͤͤ

Dominica in Ramiſpalmarũ de
I

Dſolennitatẽ dominicę paſſionis:ipᷣe
in quo eam nec muta elementa ta-
cuerunt. Celebꝛet eam lux fidei linguis ho/
minũ quã cõclamauerunt etiã ſilentia tene/
bꝛarũ.Hodie dñs noſter i ſtatera crucis pꝛę
ciũ noſtrę ſalutis apendit:⁊ vna moꝛte vni/
uerſum mundũ ſicut omniũ cõditoꝛ:ita om/
niũ reparatoꝛ abſoluit. Indubitanter enim
credamus ꝙ totum mundum redemit: qui
plus dedit qᷓ; totus mũdus valeret. M⸗eri/⸗
tum enim redemptę mercedis dignitas inſi-

gnis pᷣcij ſuꝑgreſſa eſt. Inter redemptũ ⁊ re/

dimentẽ diſpenſatio fuit: compenſatio non
fuit.Qui ergo non habebat peccata ꝓpꝛia:
digne deleuit aliena. Solus hic pia victima
ꝓ omnibus cecidit:vt omnes leuaret.Et qꝛ
debitũ ſolus non habuit:recte fſcnus miſeri/
coꝛdię pꝛo debitoꝛibus erogauit. Perpende
inter hęc qui talẽ pꝛo nobis dedit pecuniaʒ:
qualem a nobis ſit exacturus vſurã. In hac
itaq; die fides ꝓpheticę annũciationis im/

Eiſa. So. pleta eſt:ita dicẽtis: Coꝛpus meũ dedi ꝑcu/

tientibus ⁊ genas meas vellẽtibus: faciem
meã nõ auerti a feditate ſputoꝛũ. Suſcepit

B mala noſtra:vt tribueret bona ſua.hhinc in⸗

telligamus quãtũ hominẽ diligere dignatꝰ

ſit ante culpam: quẽ ſic diligit poſt ruinam.

Agnoſce homo quãtum valeas:et quãtum
debeas:⁊ dum tantã redemptiõis tuę ꝑſpi-

cis dignitatẽ:ipſe tibi indicito peccandi pu-

doꝛem. Ecce pꝛo impio pietas flagellat᷑:pꝛo

ſtulto ſapientia illudit᷑: pꝛo mẽdace veritas
necat᷑. Damnat᷑ iuſticia ꝓ iniquo:miſericoꝛ/
dia afficitur ꝓ crudeli. Pꝛo miſero repletur

ſinceritas aceto:inebꝛiat᷑ felle dulcedo. Ad/
dicit᷑ innocẽtia ꝓ reo:moꝛit᷑ vita ꝓ moꝛtuo.
Expauit ſcelus hominũ natura rerũ: ⁊ queʒ
creatura rebellis non agnoſcit: eum mundi
dominũ tremens terra teſtat᷑: et celi regẽ ſol
fugiens cõſitet᷑. Chlamyde coccinea induit᷑:
quia ſanguine martyꝛũ ſuoꝛũ eccleſię coꝛpꝰ

XIIII. Dñica in ramis

one ſymboli: Sermo 1

oꝛnat. Coꝛona ſpinea capiti eius imponit᷑:
quia punctio peccatoꝛũ noſtroꝛũ quoꝛũ re/

almarũ Ber. I

miſſione redemptoꝛis gloꝛia ſtruitur: aridis

tribulis comparat᷑. Studeamꝰ nunc e diuer/
ſo:vt membꝛoꝝ vita capitis ſit coꝛsona.Qð
vo ſitire ſe ĩ cruce poſitus dicit: fidem incre/
dulę gentis concupiſcit. Sed ecõtra acetum

deo acceperaãt peccando coꝛruperãt. Velum

Obſeruatio antiqua diſſoluit᷑: eccleſię vni/
tas pᷣmonſtrat᷑. AMonumenta aperiunt᷑: qͥa
moꝛtis iura iure ſuperant. Laxata ſede tar/

tarea a domino rerũ ꝓfundęnoctis clauſtra
reſerant᷑: ⁊ quẽ homines nõ recipiunt: inferi
deũ eſſe cognoſcũt. autẽ triginta argen⸗

teos iudas venditoꝛ ꝓphanꝰ refudit:indica

Videamus quid hoc refuſo pꝛecio emptũ

eſſe eloquia diuina teſtant᷑. Emerunt inquit
ex eo agrũ ſiguli in ſepulturã ꝑegrinoꝛũ. Fi/
gulus chꝛiſtus eſt:ager chꝛiſti eccleſia:acqui

ſitio peregrinoꝛũ populus gentiũ. Suꝑeſt
chariſſimi vt agri huiꝰ quotidiani atq; per/

petui ſtudeamus eſſe cultoꝛes:ſeminemus ĩ
eo frugem bonę cõſcientię: vt cum tempus

meſſis:id eſt cõſummationis ⁊ dies redden/

dę rationis aduenerit: cum ſecuritate ⁊ exul

malicię poꝛrigunt:quia vinũ ſapientię qð a

tteumhpli ſcindit᷑: qa ſynagoga honoꝛe nudat᷑.

bat nihil ſibi chꝛiſti pꝛeciũ ꝓfuturũ: ſed ſalu
tis beneficiũ ſcelere ſuo alijs conferendum.

tatione bonoꝛũ operũ manipulos repoꝛte

mus:⁊ poſt cõtritionem ieiunioꝛũ pꝛeſentis
quadrageſiimę laudabiliũ actuum candoꝛe
veſtiti ⁊ indumẽto caſtitatis oꝛnati:ad feſta
futura ꝓcedamꝰ:⁊ paſcha illud ęternũ pioꝝ
inſerti concilijs cclebꝛemus: pᷣſtante domi/
no noſtro ieſu chꝛiſto qui cum patre ⁊ ſpiritu

ſancto viuit ⁊ regnat i ſecula ſeculoꝝ: Amẽ.

¶ In eadem dominica: De traditi⸗

VYmbolũ qð vobis tradituri ſumus
fratres chariſſimi cõpꝛehenſio eſt ſi-
dei nfr̃e atq; ꝑfectio. Simplex: bꝛe/
enũ:vt ſimplicitas conſulat audientiũ

ue: p

ctrinę. Qð enim gręce ſymbolũ dicit᷑: latine
collatio noĩat᷑.Collatio itaq; deo:qꝛ collata
in vnum totius catholice legis fides ſymbo/
li colligit᷑ bꝛeuitate.Cuiꝰ textũ vobis modo
deo annuente dicemꝰ. Petrus dixit: Credo

in deuũ patrẽ omnipotentẽ. Johanes dixit;

P

A

uſticitati:bꝛeuitas memoꝛię:plenitudo do/

Ber. C. xv. Dñica i in Kamis palmarũ⸗

ieſtatis aduentũ:neceſſ e fuit vt dumahgi in⸗
firmitati diuinũ adeſſet auxiliũ. Sancta efri

Creatoꝛem cęli ⁊ terrę. Jacobus dixit: Cre/
do ⁊ in ieſum chꝛiſtũ fllium eius vnicum do/
minũ noſtrũ. Andreas dixit:Qui cõceptus
eſt de ſpirituſancto: natus ex maria vᷣgine.

Philippꝰ ait: Paſſus ſub pontio pilato:cru/

cifixus: moꝛtuus et ſepultus. Thomas ait:
Deſcendit ad inferna: tertia die reſurrexit a
moꝛtuis. Bartholomeus dixit: Aſcendit ad
celos ſedet ad dexteram dei patris omni-
potentis. Mattheus dixit: Inde venturus
iudicare viuos? moꝛtuos. Jacobus alphei:
Credo et in ſpiritũſanctũ ſanctam eccleſiam
catholicam. Simon ʒelotes:Sanctoꝛũ com
munionẽ: remiſſioneʒ peccatoꝛũ. Judas ia-
cobi:Carnis reſurrectionẽ. Matthias com/
B pleuit: Vitam ęternam amen. Audite ergo
fratres chariſſimi redemptoꝛis noſtri vocẽ

Vs.5z. per ꝓphetam dicentem: Venite filij audite

me:timoꝛẽ domini docebo vos. Fllios vo-
cat: quos ĩ gremio eccleſię collocat. Mec em̃
poteſt mater vocari: niſi filios pꝛocreauerit.
Ergo chariſſimi ad ꝑenne pꝛęmiũ vos inui-
tari cognoſcite:qui ſideliter cum dei adiuto/
rio lauacrum aquę vitalis accepiſtis vel qui
expetitis: vt cum ad ſacrum fontem vel ve/

ram pęnitentiã pueneritis: per ſpiritũſan⸗/

ctum ſalutaris ⁊ cęleſtis vos vnda ꝑfundat.
Igeoq; chariſſimi huius myſterij ſacramen/
tũ ſicut fide cõcepimus ⁊ coꝛde credimus: p/-
g fectis vocibus declaremus. Credo in deum
patrem omnipotentẽ: ⁊ reliqua ſi cut ſupꝛa.
Ergo dilectiſſimi hec verba non humana
ſed domini ſunt cęleſtia ſacramenta: quę in
yveſtris coꝛdibus ipſius miſericoꝛdia Hſtante
reſideant:vt gratiã domini incoꝛrupta im/

maculatã vſq; ad finem ꝑcipiatis. Repeti/

mus adpucchariſſimi ſymvolſi: vt aun my⸗

ſterio cõueniat trinitatis. Lredo in deũ.Cre

dendũ nobis eſt fratres chariſſimi in deum
patrẽ:ita ⁊ in ieſum chꝛiſtũ filiũ eius. Pater
ſine filio credi nõ poteſt: quia licet diſtincta
ſit in eis ꝑſonarũ ꝓpꝛietas: tamẽ vna eſt et

indiſcreta maieſtas.Sicut totũ ergo potuit
ſemꝑ pater:ita totũ poteſt ſemꝑ filius.Aui

cõceptus eſt de ſpirituſancto: natus ex ma/
ria virgine. Sacramentũ hic ſuſcepti coꝛpo⸗
ris demonſtrat᷑:vt quẽ ante ſecula pater ge/
nuit:in ſine iã ſeculi maria virgo ſpirituſan/

cto inſpirante cõcepit.Et ideo de ipſa domi
Lucj.i. ni matre angelus gabꝛiel dicit: Spirituſſ an
ctus ſuꝑueniet in te:⁊ virtus altiſſimi obum
bꝛabit tibi. Ad excipiendũ em̃ dominiceę ma

libus baptizatis admonitio noſtra cõueni/

maria vt virgo peperit: ita virgo concepit.

Qualiter hęc aut quomodo ſalua virginali

integritate ꝑfecta ſit:credere magis qᷓ; enar⸗
rare poſſumꝰ. Fidei in his plurimũ licet:ſer⸗
moni parũ. Paſſus ergo ſub pontio pilato:
cruciſixus: moꝛtuus ⁊ ſepultus. Deſcẽdit ad

inferna:tertia die reſurrexit a moꝛtuis. Aſcẽc

dit ad cęlos ſedet ad dexterã dei patris. Se/

dere ad dexterã patris dicit᷑: nõ vt dicat᷑ ma-
ioꝛ: ſed vt oſtẽdat᷑ qualis.hec omnia teſti/
monia ſunt dominiceę paſſionis:vt dominũ
ielum chꝛiſtũ ſicut vere paſſum et vere moꝛ/
tuũ:ſic vere reſurrexiſſe ⁊ triumphaſſe. ecreda
mus. In quo nobis chꝛiſtus dominus reli/
quit exemplũ:vt ſicut eum non dubitamus
natũ ⁊ moꝛtuũ ⁊ reſurrexiſſe et viuè:ita nos
quoq; ſicut natos ⁊ moꝛtuos eſſe nouimus:
ſic poſt moꝛtẽ reſurrecturos et in ęternũ eſſe
victuros noſcamus. Sequit᷑: Inde venturꝰ

iudicare viuos et moꝛtuos. Credo et in ſ pi⸗/

ritũſanctũ: Vtiq; vt ęqualis credulitas dei

patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti ęqualem oſtẽderet

poteſtatẽ. Credo ſanctã eccleſiã catholicaʒ.
Bene ſymbolũ eccleſiam catholicã nomia/
uit ⁊ ſanctã:quia multę eccleſię hereticoꝛum

ſunt:ſed quę non eſt catholica nec ſancta di⸗
ci poteſt. Sequit᷑: Sanctoꝛum cõmunionẽ.

Credentes ergo ſanctã eccleſiam catholicã

ſanctoꝛũ habentes cõmunionẽ:quia vbi eſt

fides ſancta:ibi eſt ⁊ ſancta cõmunio:crede/
re vos quoq; in coꝛpoꝛe reſurrectionem ⁊ re/
miſſionẽ peccatoꝛũ opoꝛtet.Omne ſacramẽ
tum baptiſmi in hoc conſtat: vt reſurrectio/⸗
nem coꝛpoꝛũ ⁊ remiſſionẽ peccatoꝛũ nobis
a deo pᷣſtanda credamus.Supꝑeſt vt cuiꝰau/⸗

diſtis paſſionẽ: audiſtis aſcenſionẽ:audiſtis

iudiciũ: quotidie expectetis aduentũ. .

Anſcequag

ſſpiſgan

gui nuc
Ea vtchiſ
Frdn Eenini
otchnoneo⸗
kaſvelzan
gitisdiedsr
ſauennncon
e msbono
gekenertis,
(bacüciam
Ncolſeoge

Nie goeſenim: D

ſatevosdin
lbocineof
lheetnißgn
Nuindinirrn
Gel ſent Dae
Dimineurpob
ſonmnſein
Uedenco
ſaltnosdin
ſtmcnpen
iniocdiobed
ſennsſin
Mhrininun⸗

Mperfunti

ſeralariant
Vell .

En eadem dominica: Ad compe/ germo iutie

tentes Dermo III

Odie fratres charilfimi ſpecialiter
ad cõpetentes hũilitatis noſtrę ſer⸗/
mo dirigit. Et q;;uis omibꝰ etiã fide⸗

at:⁊ vnuſquiſq; qui de animę ſuę ſalute ſol/
licitudinẽ gerit vnde ꝓficere poſſit:credimꝰ

2

ꝙ in iſta humili ſuggeſtione noſtra reperiat:

peculiariter tamẽ eos qui nunc baptiſmi ſa-

cramenta deſiderant volumus admonere.

intg
n neſio
ul ſkeoet
noqlaone
lrgalfent
e lideyt
N Gofunn un.
lleantſ
mnadit
n aſlio

rhin
in
nrpang
llnnntgt

=
=☛ =

„

Nötdickn,
beconnaneti
nis ytdonni
umetyeenen

umpbaſegk

domninus e,

on dabimns

teinas

eſſenouins
aingenicke
Zudeyenun
Lchetnhhi
Ccclltusde
mlenokilan
Aſäcatholcz.
olici nonin
ſeheaetamn
necſancad⸗
ncönunn.
ſun aaholci
negluwie
nunocet
regionentie
Onnelaam
ptteſeneg⸗
Cutaui nob
ckrroltn
ſnienucſi⸗
Cuenth.

Adconpe
ll
—

niſtuin
is nottſi
nih aiſit⸗
orrconen
ſeſluſ,
doircetn
Ntunnete
lbmiul
S

—
S ——

— L—

. —

=

—

Pꝛimũ ergo competentes iſti:quare hoc no
mine vocent᷑ agnoſcant. Competentes di/
cunt᷑ ſimul petentes: quomodo conſedẽtes
nihil eſt aliud niſi ſimul ſedẽtes:⁊ colloquẽ/
tes nihil aliud eſt:niſi ſimul loquentes:con/
currentes ſine dubio non intelligunt᷑:niſi ſi/
mul currentes: ita ⁊ competẽtes nõ poſſunt
aliud intelligi niſi ſimul petentes. Ecce iam

quare hoc nomen cõpetentes habeant: di⸗

dicerunt. Nunc vo iſti qui ſimul petunt:de⸗-/
bent ſcire quid petunt.Quid ergo ꝑgetunt qͥ
baptiſmi ſacramenta deſiderant? Quid vti/
q; niſi vt qui erant vaſa diaboli mereantur
effici vaſa chꝛiſti? Lotum in nobis ſpiritali/
B ter implet᷑ miniſterijjs angeloꝛũ. IJdeo rogo
vos ⁊ cõmoneo omnes competentes:⁊ con/
teſtoꝛ ſimul ⁊ annũcio:vt cum dei adiutoꝛio
in iſtis diebus vſq; ad paſcha:diligenter ꝑ/
ſcrutemini conſcientias veſtras: ne foꝛte ſit
vel vnus homo contra quem odium in coꝛ/
de teneatis. Si enim ille qui baptizandus
eſt: iracũdiam vel odium in coꝛde reſeruat:
neſcio ſi ĩ eo gratia diuina pꝛoſiciat. Dictu/
Matthᷣ.õ. rus eſt enim: Dimitte nobis debita noſtra:
ſicut et nos dimittimus debitoꝛibꝰ noſtris.
Et ſi hoc in eo futurum eſt qð ipᷣe oꝛat: quid
ſupereſt niſi quõ ipſe dimiſerit:ſic ei iuſticia
diuina dimittat? Scõm illud quod dominꝰ
LZucj.õ. ipſe dixit:Date ⁊ dabit᷑ vobis: Dimittite:⁊
dimittetur vobis. Ac ſic qui non dimiſerit:
ipſe contra ſe ianuã diuinę miſericoꝛdię clau
dit:dicendo: Dimitte nobis debita noſtra:
ſicut ⁊ nos dimittimꝰ. Pꝛimo ergo hoc ſpe/
cialiter competentes attendant:ne vllũ ho⸗/
minẽ odio habeant.Secũdo interrogent cõ
ſcientias ſuas:⁊ ſi alicui vt euenire ſolet fece
runt iniuriam:cito veniam petant.Tertio ſi
aut per furtũ aut per falſum teſtimoniũ aut
per aliquã calliditatem aut per ſtateras do/
loſas vel menſuras duplices cuicũq; aliqͥd
Aud.19. abſtulerũt:ſi ſcõm exemplũ Zachęi nõ poſ/
ſunt in quadruplum: vel ſimplo reſtituant.
Nam neſcio qua fronte gratiã diuinę miſe/
ricoꝛdię ſe credit poſſe accipere:qui res alie/
nas quas male abſtulit diſſimulat refoꝛma/
Cre.Sed foꝛte hoc etiã opoꝛtet competentibꝰ
obſeruare:vt ſi agnoſcunt ſe ꝑſuadente dia/
bolo furtum: homicidiũ: aut adulterũ com/
miſiſſe: aut ſi aliqua mulier competens po/
tiones diabolicas aliquãdo ad aboꝛſum ac/
cepit: et filios ſuos adhuc in vtero poſitos

aut etiã natos occidit: quia ſatis graue pec/

ñica in Ramis palmarũ Ber. III

catum eſt: ꝓ omibus his cum gemitu ⁊ com
punctione dei miſericoꝛdiã quęrant:⁊ ad ba
ptiſmi ſacramenta ꝑ pęnitentiã mundati ꝑ/
ueniant. Et hoc ante omnia quicũq; ſe has

culpas habere vident: obſeruent vt caſtita/

tem ⁊ ante baptiſmũ cuſtodiant:et poſt ba⸗/
ptiſmũ non paruo tempoꝛe ſe a voluptate
cuſtodiant. VUenenũ inuidię fugiant:ne imi
tatoꝛes diaboli eſſe videant᷑: de quo ſcriptũ
eſt: Inuidia diaboli moꝛs intrauit in oꝛbem Sap.2.
terrarum: imitantur autem eum qui ſunt er
parte illius. Superbiã etiam per quam ipſe
diabolus cecidit vitare contendant: quia
chꝛiſtus quem ſequi deſiderant: mitis fuit ⁊ Matth.ii.
humilis coꝛde. Et ſatis timendum eſt illud
quod ſcriptum eſt: Deus ſuꝑbis reſiſtit:hu/ Jacobi.4.
milibus autẽ dat gratiam. Mendaciũ etiaʒ
de oꝛe ſuo nõ ꝓferãt: ꝓpter illud qð ſcriptũ
eſt: Perdes omnes qui loquunt᷑ mendaciũ. Ns.ð.
Et iterum:Os quod mentit᷑:occidit animã. Sapᷣ.i.
Nec ſolum a ꝑiurio ſed etiam a iuramento
abſtineant: quia non mentit᷑ qui dixit: Vir Ecẽi.25.
inultũ iurans implebit᷑ iniquitate: ⁊ nõ diſ/
cedet de domo illius plaga. Vinum vᷣo et D
iſtis diebus parum accipiãt: ⁊ cum dies pa/
ſchę venerint:cum grandi ſe cautela a crapu

la vel ebꝛietate cuſtodiant: ne foꝛte quod ꝑ

ſacramentũ baptiſmi mundatũ vel illumi-
natuʒz fuit: ſi crapula ſurrepſerit ꝑ intempe/

rantiã obſcuret᷑. Et ideo etiã ſi aliquis eos

per inimicã anicitiamad bibendum cogere
voluerit:omnino refugiãt ⁊ nunqᷓ; penitus
acquieſcant: ſed quod decet et expedit chꝛi/
ſtianis in cibo vel in potu ꝑcipiant.Et quia

omnes competentes vterus matris eccleſię
chꝛiſto inſpirãte concepit: nihil iniuſtũ aut

inhoneſtum exerceant: ne foꝛte male agen-
do viſcera materna cõcutiant:et ante legiti/
mũ partum velut aboꝛſum eos mater ſan⸗/
cta ꝓnjciat: ſed magis omnes competentes
benigni ſint:humiles:mãſueti:ſobꝛij: vt ad
ſalutaris baptiſmi ſacramentũ oꝛdine legi/

timo cõuenientes: de hedis conuertant᷑ ad

agnos:de ſiniſtra tranſferant᷑ ad dexteram:
cum illis qui ad dexteram erunt: illam deſi /·
derabilẽ vocẽ fęliciter audituri: Venite be/ Mand.
nedicti patris mei:percipite regnum qð vo/

bis paratũ eſt ab oꝛigine mũdi. Si ſᷣm con /
ſuetudinẽ ſuam charitas veſtra diligẽter at/

tendat: agnoſcere poteſtis admonitionẽ no

ſtram:licet ad cõpetentes dicta ſit: poſſe ta/
men omnibꝰ baptiʒatis fidelibus cõuenire.

P 2

BGer. C.xvII. Feria ſcdᷣa pꝰ do.palmarũ Ge. MN

E Et ideo nos qui iam ante multa tempoꝛa in diſpergent᷑ oues gregis. Triſtis erat: quia incn

chꝛiſto renati ſumus: iſtis qui baptizandi nos paruulos relinqᷓbat. Anima triſtis erat glmm
ſunt exemplũ ſanctę cõuerſationis in omni / nõ pꝛo ſua paſſione: ſed ꝓ noſtra diſperſio/ ianubi
bus ſbeamus: vt ſi nos imitari voluerint: ne. Pꝛoditoꝛẽ oſculo libenter ſuſcepit: non iranizon
Mattð.⁊. non ꝑ latam et ſpacioſam viam trahant᷑ ad quia deus dei filiuſ moꝛtẽ timebat:ſed quia tncu eig
moꝛtẽ:ſed per artam ⁊ anguſtã ꝑuenire me/ nec malos ꝓ ſe perire volebat. Juda oſculo nl̃ tind⸗
reantur ad vitam. Et ideo non ſolum exem / filiuʒ hominis tradis? Fungebaris diſcipli / len. ope
plis ſed etiã verbis eos ad omne opus bo/ na virtutis:⁊ diſcipulus factus es cõſilij ini⸗ Cupeninnt
num admonere debetis:hſᷣcipue tamẽ qui f gquitatis. Officio ſanguinem fundis:pꝛo pi/ cpoutmmn
lios aut filias exciꝑe religioſo amoꝛe deſide/ gnoꝛe amoꝛis vulnus infigis:pacis argumẽ P nuners Ac
rant:⁊ anteqᷓ; baptiʒent᷑ ⁊ poſteaqᷓ; baptiza to moꝛtlem imittis: ſeruus dominũ tradis: Nenſtonenon
ti fuerint de caſtitate: de humilitate: de ſo diſcipulus magiſtrũ pꝛodis. Vtilioꝛa ſunt Pꝛouer. 27. narninc. .
bꝛietate vel pace eos admonere vel docere vulnera amici qᷓ; voluntaria oſcula inimici. an tldvehtiat
nõ deſinant:⁊ agnoſcant ſe fideiuſſoꝛes eſſe Signo dato:ab his qui cum fuſtibus vene/ lcitenpi
ipſoꝝ. Pꝛo ipſis enim reſpõdent:ꝙ abꝛenũ / rant detinet᷑. Inijcit manus turba: nectunt᷑ Matb.2c. Urnredernt
cient diaboli pompis et operibus eius. Et vincula: detinet᷑ iuſticia et tradit᷑ ab iniuſti / Ne Ceiusta
ideo tam illi qui excipiunt qᷓ; qui excipiunt᷑: cia. Percuſſit ergo petrus aurem pueri pꝛin/ auu Coonan
id eſt tã patres qᷓ; filj pactũ qð cũ chꝛiſto in cipis. Quare petrus? Quia ipſe accepit re/ geles aoune
baptiſmi ſacramento conſcribunt cuſtodire gni cęloꝛum claues:⁊ ſoluendi ligandiq; ipᷣe Wn Ur
contendant:nec vnq; aliqͥd de diaboli pom adeptus eſt poteſtatẽ. Abſciſa eſt pueri au- (cuidast
pis vel mundi iſtius luxurioſis oblectatio/ tricula male audientis: aure interioꝛe chꝛiſtũ altanacendit
nibus cõcupiſca t: vt deo adiuuante et illi male intelligentis: qui paſſus non eſt ſe pꝛo/ woteentt
qui filios ſuſcipiũt ſi caſte aut iuſte vixerint: phetam eſtimari: ſed dei filium docuit ſideli ſcnnt nntun
⁊ illi qui excipiuntur ſi eos imitari voluerint cõfeſſione ſignari. Limus ſuum agnoſcit o igti Ven
ſicut credimus pariter ad pꝛęmia ęterna per / operatoꝛẽ: ⁊ caro ſuam ſequit᷑ operatricem. exbonusren
ueniant: pᷣſtante domino noſtro ieſu chꝛiſto Jubere potuit: operari maluit qͥ e limo ter- Ppelsqui dn
qui cum patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat rę coꝛpoꝛis membꝛa foꝛmauit:qui hoſtes ſu- lieheſanas
in ſęcula ſęculoꝛũ:Amen. o.s nõ paſſus eſt vulnerari. Illi iuſto moꝛtẽ thiezcien
è ZM inferebant: ꝑſecutoꝛũ vulnera iſte ſanabaot. urbeteigttn
ten in eadem dominica deeo/ Petr ſequebat᷑ a longe. Neq; enim negare ſcolle
dem alius ſermo: qui habeĩ i libꝛo potuiſſet:ſi xo dño adheſiſſet.Ter me inqᷣt llunttesde
Nuinquaginta Homeliarũ.xlix. negabis. In domo pᷣ̈ncipis ſacerdotũ ignis muh.
”ců e uauargdebat: vbi petrus occultus ſedebat. Fri/ —
¶ Item in eadem dominica aliug gus erat vbi chꝛiſtus nõ erat. Petrus ab an dbinntin
ermo de ꝑpꝛimo verſu pſalmi viceſi alla ꝓditus negat. Mallem petrũ dominũ iuitinn
s. F. Mipꝛimi: Deus deus meus reſpice negaſſe q; iuã dominũ vendidiſſe. Inter⸗ —
in me:qui ſumit᷑ ex expoſitione do/ rogatus petrꝰ: Et tu inquit ex illis es qui cũ ſurinnr
ctoꝛis Jbidem. 5. galileo erant. Hon em̃ erat quia iĩ pꝛincipio inine
— 2 eerat:hominẽ negauit: hominũ conſoꝛtiũ re⸗ s
CD eeodem etiã pſalmo tractat᷑ in futauit. NHon em̃ hominis erat apoſtolꝰ: qui kitna
libꝛo de gratia no teſta.ad honoꝛa fuerat chꝛiſti diſcipulus.Ergo fleuitama: 4 l
tum.ca.uj.et ſequẽtibus. maluit ipᷣe ſuũ accuſare peccatũ: vt iuſtiſica/ uchnd
rr . ret᷑ fatendo qᷓ; grauaret᷑ negando. Lachꝛx/ nitt
¶ Feria ſecũda poſt dominicã Dal mas lego:ſatiſfactionẽ nõ lego. Petrus ne/ W
Sermo marũ:De paſſione domini et Juda gauit in nocte: ſed confitet᷑ in die. Habebat nannin
C.xvII. traditoꝛe:Sermo IHhachꝛymas petrus quas pio fundebat affe/⸗ ikd
cctu:non habebat ꝓditoꝛ fletus quibus cul/ nſonſ
A AVſcepit dominus triſticiã noſtram pam ablueret:vt dum reus ſuo iudicio dam Wznel .
vt nobis largiret᷑ lęticiam ſuam. Et nat᷑: ſpontaneũ facinus expietur. Peccaui u lfanms
veſtigis noſtris deſcendit vſq; ad inquit: ꝙ tradiderim ſanguinem iuſtum. Et ſtupenl
oꝛtis erumnã: vt nos ſuis veſtigijs reuo/ iudęi:QAQuid ad nos: Tu videriſ. Pertinaci/ Bninlliae
1 caret ad vitam. Percutiã inquit paſtoꝛem ? bus ſtudijs funeſtã ſibi vendicãt ſanguinis wihun
Z en

nBe
ven
Anii
n dibeſ
ſct
dadſetgi
Julroglie
Mnsdſa
escſlin⸗
ndtspo
Nsargune
nini mdts
Diin ſun
ſalainine.
uſthusdene t
Ebadennt d
Cäabinuch
enpoenpen
Nſeacteptn
ligancigß⸗
Zektpueinn
lenorechiſi
onetſege⸗
ndocritial

mgeſeten

openmum.

rqelno⸗

uibeſtefn
i iuſonan

liſteſenea .

geninnegnr
ceotiſhi
M
uhn
Gdona
le zwt
liscguii
luipincpe
jconotü
1poſtobeq
⸗Niuchin
900⸗ Ut
,Ponte
die hite
ndchtii
gutebl
iucio⸗ 4
u. Peun
nfunß
pemmn
ilnpun⸗

Ser. C.xvIII. Feria ſcdᷣa p' do.

auctionem: cum refunderet venditoꝛ ſacrile
gij quãtitatem. Pꝛeciũ ſanguinis a iudęo/
rũ gaʒophylacio ſeparat᷑: et ager ſiguli chꝛi/
ſti pecunia comparat᷑: locus humandis pe/
regrinoꝛũ reliquijs ꝓphetię teſtimoniũ ad/
implet᷑: ⁊ ſurgentis eccleſię myſterium reue/
latur. Ergo pꝛecio ſanguinis emit᷑ mũdus:
Venit enim vt ſalue᷑ mundus. Non enim
cognouit mundus eum qui fuerat in mũdo
D mundus. Accuſat᷑:et tacet. Bene tacet qui
defenſione non eget. Ambiant defendi:qui
timent vinci. Non vt reus excuſat ſe tacen/

Matt. 27. do: ſed deſpicit falſidicos refellendo . Ma/

nus quidem pilatus lauit:ſed facta ꝓbauit.
Vxoꝛ verberat᷑ in nocte: admonet virum in
die. Veritas fatigat᷑: ⁊ a ſeruo dominꝰ iudi/
catur. Coꝛonam de ſpinis annexã compun/
gentes caput eius coꝛonant: et illudentes
adoꝛant. Vt rex ſalutat᷑: vt victoꝛ coꝛonat᷑:
T quaſi deus ⁊ dominus adoꝛatur. Pulchꝛe
crucem aſcendit:iudiciovictoꝛ aſſiſtit. Lalis
ergo aſcendit qui ſęculũ vincere parat. Po⸗
ſuerunt titulum ſcriptum: Hic eſt ieſus rex
iudęoꝛũ. Vermis in cruce:ſcarabeus in cru/
ce.Bonus vermis qui hęſit ligno:bonꝰ ſca/
rabeus qui clamauit eligno. Quid clama/
uit? He ſtatuas illis hoc peccatũ. Alis vtiq;
petebat veniam a quibꝰ accipiebat iniuriã.

Zacj.23. Hodie inquit mecũ eris in paradiſo. Nec mi

rum ſi conuerſo culpam ignoſcebat: qui in/
ſultantibus veniam relaxabat. Potauerũ
eum aceto. Bene ad cõſummanda un

coꝛruptio ſinceritatis haurit᷑. IJtaq; acet n
bibitur: vinum cum felle non bibit᷑. Sine
ritati nõ debuit amaritudo miſceri: quia ꝓ
nobis dominũ ſine peccato decuit cruciſigi.
Pater inquit:in manus tuas cõmendo ſpi/
nitũ meũ. Bene tradidit qui nõ amiſit.Spi/
rfitus patri cõmendat᷑ vt peccatoꝛũ vincula
EFE reſoluant᷑. Sol occidit ſacrilegis vt ſpecta/
culum obumbꝛaret funeſtis. Findunt᷑ petrę
⁊ iudęoꝛũ coꝛda durant᷑.Elementa fugiunt:
terra concutit᷑. Judęus arguit: miles cuſto/
dit:monumẽta reſerant᷑: ⁊ iudęoꝛum ꝑſidia
denudat᷑.Diſcipuli vigilant:⁊ fletibus ocu/
los męſtos ſomnus inuidus captat. Judęi
qd curioſi eſtis:vbi caro cruciſixa remanſit:
Paniel.ʒ. In flammis cuʒ tribus pueris aparuit: qui
Lucj.2. poſtea paruulus dignatus eſt naſci.Stabãt
tamẽ mulieres hęc videntes:ſtabat ⁊ mater
dñi ſuo filio teſtimoniũ perhibente. Joſeph
Job.is. æ Ricodemus chꝛiſtũ ſepeliũt:vnus iuſtus:

valmarũ Ber. II
alter in quo dolus non erat. NHam ſi apoſto.
li ſepelirent: dicerent non ſepultũ:quẽ iudei
nũciauerant raptum. Nicodemus nocte ve/
nit ꝓpter metum iudęoꝛũ. Simplicitas em̃
quęrit᷑: non ambitio deſiderat᷑. Quomodo
iuſtus latebꝛas periculi timeret: qui coꝛpus

non timuit ſepelire? Ideo occulte poſtula-

uit vt coꝛpus celaret:non vt periculũ pᷣcaue

ret. Mulieres de longe ſtabant quę diligen/ Mattð. 27.

ter locum ſeruabant. Sexus innutat: deuo⸗/
tio calet.Et cum diſcipuli fatigarentur:ſole
tamẽ ab angelo ne timeant admonent᷑.Ho/ Joſᷣ.20.
li me inquit tangere: nondum enim aſcendi
ad patrem meũ.Nondũ tibi aſcendi quę vi/
uentem cum moꝛtuis quęris.Quare pꝛimũ
mulieri:? Per mulierẽ moꝛs antea eſt nuncia
ta: per mulierem vita hominibus reparat᷑.

AMulier quid ploꝛas? Mulier chꝛiſtũ vide⸗

bat:ſed hoꝛtulanum putabat. Deus eſt qui
adoꝛatur:homo eſt qui tenebat̃. Mõ renuit
tangi a femina: qꝛ non omnes poſſunt chꝛi/
ſtum tangere reſurgentẽ quem tetigerant in
coꝛpoꝛe cõmemoꝛantem.

¶ In eadem feria de paſſiõe domi/ Sermo
nier Suſanna Dermo II C. xvI.

ꝛſitan mirum videt᷑ nobis fratres
cur dominus apud pſſidem pilatum Matthᷣ. 22.
a pꝛincipibus ſacerdotũ accuſet᷑:nec
liquem iam eoꝛum reſponſione cõuincat:

Icum vtiq; ingratã accuſationẽ nõ niſi repel-

lere ſolet ſubſecuta defenſio. Mrum inquũã
ſit fratres qð arguat᷑ ſaluatoꝛ ⁊ taceat. Laci
turnitas enim negat qð obijatur: cum non
vult reſpondere qð quęritur. Accuſationem
ſuam dominus tacendo non firmat: ſed de⸗
ſpicit non repellendo. Bene enim tacet:qui
defenſionem nõ deſperat. Ambiat defendi
qui metuit ſuperari. Feſtinet loqui: qui ti/
met vinci. Chꝛiſtus aũt cũ cõdemnat᷑ exupe
rat: cum iudicat᷑ vincit: ſicut ait pꝛopheta:
Vr iuſtiſiceris in ſermonibus tuis ⁊ vincas zs. 5o.
cũ iudicaris. Quid ergo opus erat ei loqui
ante iudicium:cui ipſum iudiciũ erat plena
victoꝛia? Vicit ergo cum iudicatur chꝛiſtus:
quia ſic innocens apꝛobat᷑. Vnde ait pila⸗G

tus: Innocens ego ſum a ſanguine huiꝰ iu/ Mattö.2 7.

ſti. Melioꝛ eſt igitur cauſa quę non defendit᷑
⁊ pꝛobatur: plenioꝛ iuſticia quę non verbis
aſtruitur: ſed veritate fulcit᷑. Laceat lingua
neceſſe ẽ:vbi ipſa veritas ſibi adeſt. Taceat

p 3

OO

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

lngua in bono negocio:quę ⁊ in malis cau/⸗

ſis obticere conſueuit. Molo ſic defendi iuſti

ciam:ſicut ſolet iniquitas excuſari.Qð vin/
cit chꝛiſtus:nõ rationis eſt ſed virtutis.Sci/
uit enim ſaluatoꝛ qui eſt ſapiẽtia quomodo
tacendo vinceret: quomodo non reſpondẽ/
do ſuperaret:atq; ideo cauſam ſuam maluit
compꝛobare q; dicere. Ad vincendum foꝛ⸗
taſſe metus eum cogeret ne ſalutem ꝓderet
niſi qð ipſa erat tota cauſa victoꝛi. Suam
enim ſalutem pꝛodidit vt ſalutem omniũ lu
craretur. In ſe vinci maluit vt victoꝛ eſſet in
Cciuũctis.Sed quid de deo chꝛiſto loquar? Su

SBsniet.iʒ: ſanna mulier inimicos ſuos tacuit et vicit.

Non enim apud danielẽ in ſermone tuitio ẽ
ſed in ſancta femina tacente lingua pꝛo ea

caſtitas loquit᷑. Caſtitas em̃ ſuſannę affuit

Seſ.ʒ. in iudicio: quę euę defuit in paradiſo. Ibi
enim pudoꝛi eius conſuluit: hic ſaluti. JIbi

ne macularetur pudicitia: hic ne innocentia

damnaret᷑.Caſtitas enim ſuſannę ⁊ pᷣbbyte/
ros impudicos conuicit in paradiſo: ⁊ in iu/
dicio falſos accuſatoꝛes obtinuit: biſq; vi/

ctrix reos facit teſtimonij: quos reos facit

adulterij:atq; tandem iudicem meret᷑ caſti/
tas danielem puerũ iunioꝛem: necdum pu/
beſcentis ętatis. Multũ igitur de deo pudi
citia conſequit᷑: cum iudicem virginẽ ꝓme⸗/
retur. Secura enim eſt de victoꝛia caſtitas:
cui eſt iudicatura virginitas. Pudicitię aũt
cauſas:niſi vir pudicus audire non debuit.

Tale enim arbitriũ meret᷑ caſtimonia:apud

D quem non periclitet᷑ verecundia. Cognito
igitur daniel ſuſannę negocio:cum eam fal/
ſis accuſationibꝰ vellet plebs imperita dam
Danieł.iʒ. nare:ait idem: AMũdus ego ſum a ſanguine
huius.Quo dicto:peccantis populi reuoca
uit erroꝛem. Hac ergo voce circa ſuſannam

daniel vtit᷑:qua circa dominũ vſus eſt pila/
MWattp.ꝛ7. tus.Ait enim pilatus: Mundus ego ſuma
ſanguine huius iuſti. Eadem igit᷑ ſententia

abſoluit᷑ pudicitia:qua eſt et abſoluta iuſti/
cia. Sed daniel melius q; pilatus. Ille eniʒ
pudicum ſanguinẽ nec cõdemnat et liberat:
hic autem iuſti ſanguinem confitet᷑ ⁊ tradit.
Quid em̃ ꝓfuit teſtimoniũ ꝑhibuiſſe inno/
centię: ⁊ velut reum addixiſſe nequicię: niſi
qð grauius peccatũ eſt vnũ eundẽq; ⁊ ꝓnũ/
ciare iuſtũ ⁊ tradere criminoſis? IOpſe enim
iniquitatis ſuę teſtis eſt: qui oꝛe abſoluit et
coꝛde cõdemnat. Cauerit licet manus pila⸗

us:tamẽ ſua facta non diluit.uis abſter

gere ſe putauerit iuſti ſanguinẽ de ſuis mẽ- ſhin
bꝛis:eodem tamẽ ſanguine mens eius tene/ “” Poltee⸗
tur infecta. Ipſe enim occidit chꝛiſtum qui bencsnd
eum tradidit occidendũ. Judex enim bonꝰ tinci
⁊ conſtans: ne ſanguinem innocentis addi/⸗ N gfis
ceret: nec inuidię cedere debuit: nectimere. . ue in
Daniel ergo melius qᷓ; pilatus. Ille peccan/ n. ſctotn
tis populi reuocauit erroꝛem: hic autẽ furen ſtau gütecl
tis ſynagogę ſacrilegiũ cõſirmautt. ** er
s eadem feria de Symbolo: Sermo an

C.xx.

„ — Pyfspe
Embolum eſt bꝛeuiter complexa re⸗ A +—
gula fidei:vt mentẽ inſtruat nec one nnn 1
Jret memoꝛiã:paucis verbis dicatur lliſn
vnde multũ acquiratur. Credo in deum pa- m c
trem omnipotentem. Vide q; cito dicit᷑: et Cinaft
quãtum valet. DHeus eſt:et pater eſt. Deus unln
poteſtate:pater bonitate.e&α fęlices ſumus ſam Ernd
qui dominũ noſtrũ patrem inuenimus. re uitinnobis.
damus ergo in eum: ⁊ omnia nobis de ipſiꝰ unckſeüren
miſericoꝛdia ꝓmittamus.QAuia omnipotẽs uiſolisſen
eſt: ideo in deum patrem omnipotentẽ cre/ Cpolutthe
dimus. Nemo dicat: nõ mihi poteſt dimit/ e ubon
tere peccata.uomodo nõ poteſt omnipo/ Müͤmmer:
tenſ? Sed dicis:Ego multũ peccaui.Et ego niebisgui
dico:ſed ille omnipotens eſt.Et tu: Ego ta/ Penoeninpe
lia peccata cõmiſi: vnde liberari et mundarni · bswias
non poſſum. Reſpondeo:Sed ille omnipp/ ipſundede
tens eſt. Videte quid ei cantetis in pſalma. mnſciln
Benedic inquit anima mea domino:et noli Ps.ſo-n. ſunnen
obliuiſci omnes retributiones eius.Qui ꝓ/ Noieſalin
pitius fit omnibus iniquitatibꝰ tuis:qui ſa/ Aiulencone
nat omnes languoꝛes tuos. Ad hoc nobis Lnphopelis
eſt eius omnipotẽtia neceſſaria. Mam vni/ Gucftmone
uerſę creaturę ad hoc erat neceſſaria vt crea- Vius don
retur. Omnipotens eſt ad facienda maioꝛa Midodſ
⁊ minoꝛa. Oipotẽs ẽ ad celeſtia et terreſtria. hreebͤſe⸗
Omipotẽs eſt ad faciẽda ĩmoꝛtalia ⁊ moꝛta nctogiu
lia.Omipotẽs eſt ad faciẽda ſpiritalia ⁊ coꝛ/ ſe Aennag
poꝛalia. Omipotẽs eſt ad faciẽda viſibilia ⁊ Aninin
inuiſibilia:magnus in magnis: nec paruus feotencit⸗
in minimis. Poſtremo omnipotens eſt ad ncin
facienda omnia quę facere voluerit.Hã ego ſicttce
dico quanta non poſſit. Mõ poteſt moꝛi:nõ ſennnt
poreſt peccare:non poteſt mentiri: non po/ tlanlati
teſt falli. Lanta non poteſt: quę ſi poſſet:nõ fihin
eſſet omnipotens. Credite ergo in eum ⁊ cG ſtinen⸗
fitemini. Coꝛde enim creditur ad iuſticiam: Ro.10.
oꝛe autem confeſſio ſit ad ſalutem. Jdeo cũ ictin

credideritis opoꝛtet vt cõfitesmini. Quan/·

Ber. (C. xIX. Feria ſcðᷣa

do ſymbolũ redditis: accipite modo qð te/

neatis:⁊ poſtea reddatis:⁊ nunq; obliuiſca/

B mini. Poſt hoc quid: Et in ieſum chꝛiſtum.

Credo dicis in deum patrem omniporentẽ:
⁊ in ieſum chꝛiſtũ ſilium eius vnicum domi/
num noſtrũ.Si filiũ vnicũ:ergo patri ęqua/

lem. Si flliũ vnicum: ergo eiuſdem ſubſtan/

tię cuiꝰ eſt pater. Si ſiliũ vnicum: ergo eius
omnipotẽtię cuiꝰ eſt pater. Si filium vnicũ:
ergo patri coęternum. hoc in ſe ⁊ apud ſe et

nhol & Lud.i.et.2. ꝗpud patrem. Pꝛopter nos quid:? Ad nos

conplen⸗4

ſmnunaone
ebdisdicn
dindanr
Sckodichg
terel. Dar
flicsſum
eninns e
noboodeſp⸗
nonmniootis
lorentie
portkdint

Neſtonn.

caui Ceg⸗
tEen

iermunde

lleonnpo⸗

ginglin
nimganni

islp
misgin
a boenobs

1 Bonn

u,
mon
tuantſti.
latpan
inglatee⸗
nnn
heepe
—K
ni, Hich
eſt on

quid: Qui cõceptus eſt de ſpirituſancto: na

tus ex vᷣgine maria.Ecce qua venit: Quis:
Ad quos. Per virginem mariã: in qua ope
ratus eſt ſpirituſſanctus: non homo mari⸗-
tus:qui fecundauit caſtam et ſeruauit inta/
cxam. Sic ergo carne indutus eſt dominus
chꝛiſtus: ſic factus eſt homo qui fecit homi/
nem:aſſumendo quod non erat:nõ ꝑdendo
Job.i. qð erat. Verbũ enim caro factũ eſt:et habi⸗/
tauit in nobis. Hon verbum in carnem ver⸗
ſum eſt:ſed verbum manens carne accepta.
Inuiſibilis ſemper:factus eſt viſibilis quã/⸗
do voluit ⁊ habitauit in nobis. Quid eſt in
nobis? In hominibus. Factus vnus ex ho/
. minũ numero:vnus ⁊ vnicus. VUnicus pa/

tri. Nobis quid: Et nobis vnicus ſaluatoꝛ.
NMNemo enim pꝛęter ipſum ſaluatoꝛ noſter: ?z

nobis vnicus redemptoꝛ. Hemo enim pꝛę/
ter ipſum redemptoꝛ noſter: non auro: non
argento:ſed ſanguĩe ſuo.Ergo ipſa vbi em/

pti ſumus eius cõmertia videamꝰ.Cũ enim

dictũ eſſet ĩ ſymbolo:Qui cõceptus ẽ de ſpi
rituſancto:natꝰ ex virgine maria: iã quid ꝓ
CZnobis paſſus eſt ſequit᷑: Sub pontio pilato
cruciſixus moꝛtuꝰ ⁊ ſepultus. Quia filiꝰ dei
vnicus dominus non crucifixus: filius dei
vynicus dñis noſter nõ ſepultꝰ eſt:hHomo cru
ciſixꝰ ẽ:hõ ſepultꝰ ẽ: deus nõ eſt mutatꝰ:deꝰ
non eſt occiſus: ⁊ tamẽ ᷣm hominẽ occiſus.
.Corj.2. Si enim cognouiſſent:ait apoſtolus:nunqᷓ;
dominũ gloꝛię crucifixiſſent.Et dominũ glo
rię oſtendit:⁊ cruciſixum confeſſus eſt: quia

ſi quis etiã tuam tunicã illęſa carne tua con

ſcindat:tibi facit iniuriã: nec ſic clamas pꝛo
veſte tua vt dicas:conſcidiſti tunicã meam:
ſed conſcidiſti me: fila de me feciſti. Loque⸗/
ris iſta integer:⁊ verum dicis:⁊ de carne tua
nihil detraxit qui lęſit.Sic et dominus chꝛi⸗
ſtus cruciſixus eſt: dominus eſt:vnicus pa/
tri eſt: ſaluatoꝛ noſter eſt: dominus gloꝛię

do. palmarũ Ber. III
eſt: tamen crucifixus eſt: ſed in carne: et ſe/
pultus in ſola carne. Ham vbi ſepultus eſt:

et quando ſepultus eſt: tunc ibi nec anima
fuit. Sola caro in ſepulchꝛo iacebat: ⁊ tamẽ
confiteris ieſum chꝛiſtum filium eius vnicũ
dſim noſtrũ:Qui cõceptus eſt de ſpirituſan

cto: nat ex virgine maria.Qui ieſus chꝛiſtꝰ
vnicus ſilius dei dominus noſter ſub pon/

tio pilato cruciſixus:Qui ieſus chꝛiſtus vri

cus dei filius dominus noſter et ſepultus.
Qui ieſus chꝛiſtus vnicus dei filius domi⸗
nus noſter: ſola caro iacet: et tu dicis: Do/
minus noſter. Dico:plane dico: quia veſtẽ
intueoꝛ ⁊ veſtitum adoꝛo.Caro illa ilius ve
ſtimentum fuit: quia cum in foꝛma dei eſſet Nhit.2.

non rapinam arbitratus eſt eſſe ſe equalem

deo: ſed ſemetipſum exinaniuit foꝛmam ſer-
ui accipiens:non foꝛmam dei amittens: In

ſimilitudine hominũ factus ⁊ habitu inuen

tus vt homo. Mon cõtemnamus ſolam car/
nem: quando iacuit: tunc nos emit. Qua/
re nos emit: Quia non ſemper iacuit: Ter/ D
tia enim die reſurrexit a moꝛtuis.hoc ſequi Matthᷣ.28.
tur in ſymbolo:Cum confeſſi fuerimus eius
paſſionem: cõſitemur ⁊ reſurrectionem. In
paſſione quid egit: Docuit quid toleremꝰ.
In reſurrectione quid egit: Oſtendit quid

ſperemus. Hhic opus: ibi merces. Opus in

paſſione:merces in reſurrectione. Nec quia
reſurrexit a moꝛtuis hic remãſit. Sed quid

ſequitur:? Aſcendit in celum. Et modo vbi

eſt? Sedet a dexterã patris. Intellige dex/
teram:ne quęras ibi ſiniſtram. Dextera dei
dicitur eęterna fęlicitas. Dextera dei dici /
tur ineffabilis:ineſtimabilis:incompꝛehen/
ſibilis beatitudo atq; pꝛoſperitas.Hhec eſt
dextera dei. Ibi ſedet. Quid eſt ibi ſedet?
Ibi habitat. Sedes em̃ dicunt᷑ vbi quiſq;

habitat. NHon enim qnãdo illum vidit Ste/

phanus ſanctus:mentiebatur qui dicebat:
Sedet ad dexteram patris: Quomodo em
dicit Stephanus: Ecce ego video cęlũ aper Actj.7.
tum ⁊ filium hominis ſtantem ad dexteram
dei . Quia ille vidit ſtantem: mentiebat᷑ foꝛ/
te qui dicebat tunc:Sedet ad dexteram pa/

tris? Sedet ergo dictũ eſt: manet: babitat.

Quomodo: &τπι nomodo tu. Quo ſtatu?ꝰ
Quis dicet: Dicamus quod docuit: dica /
mus quod nouimus. Quid? Inde ventu-
rus iudicaturus viuos et moꝛtuos. Conſi/
teamur ſaluatoꝛem: ne timeamus iudicem.
b 4

4

Qui eniʒ modo in eum credit ⁊ ſᷣcepta eius
facit ⁊ diligit eum:non timebit quando ve/
niet iudicare viuos ⁊ moꝛtuos:nõ ſolum nõ
timebit: ſed vt veniat optabit. Quid enim
nobis fęlicius q; quando venit quem deſi/
deramus? Quando venit quem amamus:
Sed timeamus quia iudex noſter erit: qui
modo eſt aduocatus noſter: ipſe tunc erit iu

. Joh. 1. dex noſter. Audi Johannẽ: Si dixerimus

quia peccatum non habemus: noſipſos ſe-
ducimus ⁊ veritas in nobis non eſt. Si autẽ
confeſſi fuerimus peccata noſtra: dixit: ſi/
delis eſt et iuſtus qui dimittat nobis pecca/

u1. Job.ꝛ2. ta: et mundet nos ab omni iniquitate.hęc

ſcripſi vobis vt non peccetis.Et ſiquis pec-
cauerit: aduocatuʒ habemus apud patrem
ieſum chꝛiſtũ iuſtum: ⁊ ipſe eſt exoꝛatio pec/
catoꝛum noſtroꝝ. Si haberes cauſam apud
aliquem iudicem agendam:⁊ inſtrueres ad/
uocatum:eſſes ſuſceptus ab aduocato:age/
ret cauſam tuã ſicut poſſet:⁊ ſi non illã finiſ-
ſet: ⁊ audires illum iudicio venturũ:quantũ
gauderes quia ipſe potuit eſſe iudex tuus:
qui fuit pauloante aduocatus tuus:cEt mõ
ipſe pꝛo nobis oꝛat:ipſe pꝛo nobis interpel/
lat. Aduocatũ enim habemus ⁊ iudicem ti/
meamus: Immo quia aduocatuʒ p̃miſimꝰ*:
E ſecuri iudicem venturum ſperemus.Tranſi/
tum eſt in ſymbolo qð ꝑtinet ad ieſum chꝛi-
ſtum filium dei vnicum dominũ noſtrum:

Sequit᷑: Et in ſpiritũſanctũ: vt cõpleat᷑ tri⸗

nitas:pater et filius et ſpirituſſanctus.Sed

de filio multa ſunt dicta: quia filius ſuſcepit

hominẽ:ſfilius verbũ caro factum eſt:nõ pa/
ter:non ſpirituſſanctus:ſed carnem filij tota

trinitas fecit. Inſeꝑabilia enim ſunt opera

trinitatis.Sic ergo accipite ſpiritũſanctum
vt non credatis minoꝛem eſſe qᷓ; filium: et

minoꝛem eſſe qᷓ; patrem. Pater enim ⁊ filius

et ſpirituſſanctus tota trinitas vnus deus.
Nihil ibi diſtat:nihilvariũ:nihil defectiuũ:
nihil alteri cõtrariũ:ęquale ſemper:inuiſibi/
le ⁊ incõmutabile pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſan

ctus.Liberet nos trinitas a młtitudine pec/

ECücatoꝛũ. Jam qð ſequit᷑ ad nos pertinet. In
ſanctam eccleſiam. Sancta eccleſia nos ſu/
mus: ſ nõ ſic dixi:nos:quaſi ecce qui hicſu/
mus:qui me modo audiſtis.Quotquot hic
ſumus deo pꝛopitio chꝛiſtiani ſideles in hac
eccleſia:id eſt in iſta ciuitate:quotquot ſunt
in iſta regione: quotquot ſunt in iſta ꝓuin/

Bancti Auguſtini de tempoꝛe

cia: quotquot ſunt et tranſ mare:quotquot

oꝛtu vſq; ad occaſum laudat᷑ nomen domi⸗
ni. Sic ſe habet eccleſia catholica mater nr̃a

ſunt in toto oꝛbe terrarum: quoniam a ſolis Nõ. 49.

vera:vera illius ſponſi cõiunx:honoꝛemus
eã quia tanti domini matrona eſt. Et quid

dicam? Magna eſt ſponſo et ſingularis di/
gnatio: meretricem inuenit:virginem fecit.
Quia meretrix fuit non debet negare:ne ob
liuiſcat᷑ miſericoꝛdiã liberantis.Auomodo
non ergt meretrix: quando poſt idola et dę/
monia foꝛnicabatur? Foꝛnicatio coꝛdis in
omnibus fuit. In paucis carne: in omnibuſ
coꝛde.Et venit et virginem fecit. Eccleſiam
virginem fecit. In fide virgo eſt. In carne
paucas habet virgines ſanctimoniales: In
ſide om̃es virgines debet habere ⁊ feminas
2 viros. Ibi enim debet eſſe caſtitas ⁊ puri/
tas et ſanctitas. Nam vultis noſſe qᷓ; virgo
ſit? Apoſtolũ paulum audite: amicũ ſponſi

audite zelante ſponſo nõ ſibi: Aptaui vos 1 Corl.r.

indqᷣt vni viro.Eccleſię dicebat. Et cui eccle/
ſię: Quocũq; litterę illę ꝑuenire potuerunt:

pens euam decepit aſtutia ſua. Serpẽs ille
nũquid coꝛpoꝛaliter concubuit cum eua:Et
tamẽ virginitatem coꝛdis eiuſ extinxit.hhoc
timeo dicit: ne coꝛrumpant᷑ mentes veſtręa

.

Aptaui vos vni viro virginem caſtam expi
bere chꝛiſto. Timeo autem dixit:ne ſicut ſer/

caſtitate queę eſt i chꝛiſto. Virgo ẽ ergo eccle

ſia: virgo eſt: virgo ſit. Caueat ſeductoꝛem

ne inueniat coꝛruptoꝛeʒ. Virgo eſt ecdeſia.

Dicturus es mihi foꝛte: Si virgo eſt:quo/

mõ parit filios? Aut ſi non parit ſilios:quo
modo dedimus nomia noſtra vt de eius vi

ſceribus naſceremur: Reſpondeo: Et virgo
eſt ⁊ parit. AMariã imitatur quę dominũ pe/

perit.NHũquid non virgo ſancta maria ⁊ pe

perit ⁊ virgo ꝑmanſit:? Sic ⁊ eccleſia⁊ parit ⁊

virgo eſt. Et ſi cõſideres chꝛiſtũ parit: quia
membꝛa eius ſũt qui baptiʒant᷑. Vos eſtis i. Conl.i. Min le iglie

inquit apoſtolus coꝛpus chꝛiſti et membꝛa.
Si ergo membꝛa chꝛiſti parit:marię ſimilli/

ma eſt. In remiſſionem peccatoꝛum. hęc in S

eccleſia ſi non eſſet: nulla ſpes eſſet remiſſio
peccatoꝛũ. Si in eccleſia non eſſet: nulla fu/
turę vitę ⁊ liberatiõis ęternę ſpes eſſet.Gꝛa/
tias agimꝰ deo: qͥ eccleſię ſuę dedit h̊ donũ.
Ecce venturi eſtis ad fontẽ ſanctũ:diluemi⸗
ni baptiſmo ſalutari lauacro regeneratiõis.

Renouamini:eritis ſine vllo peccato:aſcen/

*
erelolus
un
aͤ
olſtl .

unwosnn
Pnrun Quot
Gnſſaclnsu
t dſer lo
Runit etaſt
Anemnae
Gts wntena
nehoe
Nuhieore
Pulnonele
ouiledomit
d desaccep
geel roridia
Ee eadci
NemeSar
bmiſinipecen
Pemtlanen
Guesgammi⸗
ſahmnsrelu
enmnglüüno

lnnscui
Cinuhr
. lshoſtra

nte
lurtgged
Ginte
nntngr,

glire

nrginn dẽtes de illo lauacro. Oia ꝗᷓ nos ſterita per/
onuntſt “ ſequebant᷑:ibi delebunt᷑:Egyptus inſequẽ/
onne tibus iſraelitas ſimilia erant veſtra peccata
dlamun, Exo.iX· perſequentibus: ſed vſq; ad mare rubꝛum.
urdemen Quid eſt vſq; ad mare rubꝛum? Uſq; ad
wuch Hi fontem chꝛiſti cruce et ſanguine conſecratũ.
haſnglund Quod enim rubꝛum eſt rubet. Non vides
tnproneniet quomodo rubeat pars chꝛiſti: ĩterroga ocu/⸗
danegmr los fidei. Si crucem vides: attende et cruo/
ns QAn rem. Si vides qð pendet:attende qð fudit.
otin. Yob. 19. Lancea pfoꝛatũ eſt latus chꝛiſti: et manauit
nendale pꝛecium noſtrũ. Ideo ſigno chꝛiſti ſignatur
Menonnih baptiſmus: id eſt aqua vbi tingimini:et qſi
nſec Sden in mari rubꝛo tranſitis. Peccata veſtra:ho/⸗
hoel Nan ſtes veſtri ſunt. Sequũtur: ſed vſq; ad ma/
nunnonueg re. Cum vos intraueritis euadetis: illa de/
hubaetimin lebuntur: Quomodo euadentibus per ſic/
ſeſtsten cum iſraelitis:aqua cooperuit ęgyptios:Et
nstoſezic quid dixit ſcriptura? Unus ex eis non re-
lun mcihn manſit. Peccaſti multa:peccaſti pauca: pec,
R caſti magna: peccaſti parua: quod eſt minꝰ
rl. Kaictt ex eis non remanſit. Sed quoniam viuituri
Mnirgenanr. ſumus in iſto ſęculo vbi quis non viuit ſine
enalnet peceto:ideo remiſſio peccatoꝛũ nõ eſt in ſo/
–WM la ablutione ſacri baptiſmatis: ſed etiam in
lu Sblit⸗ oꝛatione dominica ⁊ quotidiana: qu ʒ poſt
RK octo dies accepturi eſtis. In illa inuenietis
aemimibe quaſi quotidianũ baptiſmũ veſtrũ: vt aga,
inangſenn tis deo gratias qui donauit hoc munus ec·
nand 6 deſię ſuę: qð cõſfitemur in ſymbolo. Vr cum
mich di erimꝰ: Sanctã eccleſiã:adiũgamus: Re/⸗
S hh mi ſionẽ peccatoꝝ. Poſt hęc: Carnis reſur-
chl ractionẽ. Iſte iam finis eſt. Sed ſinis ſine fi/
Ancten ne erit reſurrectio carnis: Sʒ erit poſtea nul-
zmüſint la moꝛs carnis: nullę anguſtię carnis: nulla
tanNdle fames⁊ ſitis carnis:nullę afflictiões carnis:
nien uni nllła ſenectꝰ ⁊ laſſitudo carnis. Noli & hoꝛre⸗
Aurdont e r carnis reſurrectionẽ. Bona eius vide:ma
mammnd la o biuiſcere. Pꝛoꝛſus quicquid querelarũ
tuleluſlnt ẽ carnaliũ modo:tunc ibi nõ erit.Eterni eri-

iimi mu Watt. 22. Mus: ęquales angelis dei. Unã cũ angelis

mani:S

ni⸗Doe ſanctis ciuitatem habebimus: a dño poſſi-
fietnentn debimur: hereditas eius erimus:⁊ ipᷣe hęre
tnnteſ . Aitas noſtra erit:quoniã ipſi dicimꝰ modo:
nun br Nẽ. 15. Hoinnne pars hęreditatis meę. Et de nobiſ
geſan/ Wö. 2. Vlctü eſt filio iiꝰ: Poſtula a me 1 dabo tibi
eſeeſlii gentes hbeęreditatẽ tuã. Poſſidebimꝰa poſſi
penllthh bimur:tenebimus⁊ tenebimur. Quid dica⸗
deltbol Colimur ⁊ colimꝰ. Sed colimus vt deũ:coli
gauvinn mur vt ager. At ſciatis qꝛ colimur: dominũ
Joh. 15. gudite: Ego ſum vitis vera: vos eſtis ſarmẽ
gaunn

„ .

ta: pat er meus agricola. Si ag ricola dicit᷑:

agrum colit. QAuem agrum? Colit nos. Et

agricola terrę huius viſibilis arare poteſftt:·
fodere poteſt: plãtare poteſt: rigare ſwi aqduã

inuenerit poteſt: nunquid poteſt incremen·

tum dare:germen educere in terrã: radicem

figere: in auras ꝓmouere: robur addere ra/

mis:fructibus onerare:folijs oneſtare: Muũ

quid agricola poteſt: Agricola tamẽ noſter

deus pater omnia iſta poteſt i nobis. A s

re? QAuia credimus in deum patrẽ omni po/

tentẽ. Ergo tenete qð et ꝓpoſuimus vobil:

? quomõ deus dare dignatus ẽ expoſuimꝰ.

tem eodem die alius ſermo de

eodem: qui habet᷑ in libꝛo Quin

—

quaginta Homeliarũ.xlij.

Wiem eodem die Homelia deeo

*

guod ſcriptum eſt in euangelio yjm

Johannẽ: Ante ſex dies paſche ve⸗
ñiit ieſug Bethaniam ⁊c.que habet᷑
in expoſitiõe doctoꝛis Jbidem.

marũ: De reparatione generis hu⸗
ermo 1

itaq; nobiſcum vixit in carne vt pꝛęferret ex-

MRequenter audiuimus fratres dile/
ctiſſimi beatum Paulum apoſtolũ
Ddicentem: Deus erat in chꝛiſto:mũ/
dum reconcilians ſibi: id eſt diuinitas ope⸗/
rabatur in coꝛpoꝛe. Aparebat in fragilitate
hjumanitas: et in virtute maieſtas. Ad hoc

Job. 12.

¶ Feria tertia poſt dominicã Dal

2. Cor J. F.

ſubijt: vt conferret munera ſalutis ęternę·.
HhHominẽ ad hoc induit vt erudiret: ad hoc

tradidit vt redimeret: ad hoc reſumpſit vti
deum ſumeret. Vitam ad hoc depoſuit vt

donaret: moꝛtem ad hoc ſuſcepit vt vince.

ret: cui tamen moꝛtis ſᷣſumptum dominiũ

redditur: ⁊ quaſi ſeruus quidem ſuccubuit:

ſed quaſi dominus imperauit. Siquidem

nec animã inferni poꝛta: nec coꝛpus tenere

potuit ſepultura:ꝗ per illud triduũ nequaqᷓ;

carnẽ moꝛtali coꝛruptione violabat:quia in

inferno ſub eadẽ moꝛa regnũ moꝛtis aia de

ſtruebat. Quid reribuemꝰ dño ꝓ muneribꝰ
tantę dignitatis:De plenitudine cęleſti pꝛso

nobis in facturã ſe ſuam factoꝛ exinaniut::

Bancti cluguſtini de tempoꝛe

ſigulus in figmentũ ſuum tranſijt:et rex cęli ſingularis et q; ſtupenda deuotio. Sub illo llatn
homini militauit. Ailitauit dixi: Crux eĩ tempoꝛe credidit reus quo negauit electus. tan unt
pugnantem indicat:reſurrectio ttumphan⸗ Laudabiliꝰ hoc itaq; in latrone ac magniiſin ꝗ Nob
5, tem. Quis tantã poſſit narrare pietateʒ: A centi- fuit qð hoĩem addictũ et int extrema chumne
ſummo celo eius egreſſio: et vſq; ad inferni deſicientẽ ſupplicia deũ credidit:qᷓ; ſi int vir/ G nsttn
ꝓfunda deſcenſio. In vna eademq; ꝑſona tutum opera credidiſſet. Hon itaq; ſine cau lunn in
q́ᷓ; bene manifeſtant᷑ humana pariter et di/ ſa tantũ meruit. Aduertamus plenius quo mne⸗ .
uina. Nam ſedem tartari penetraturus ho/ tempoꝛe dominũ confitet᷑. Feruebat impie/ ſoen mn
minẽ ſe cõfeſſus eſt dum deſcenderet: deum tas ꝑſequẽtiũ:exultabat impietas blaſphe⸗/ ltn
ſe ꝓdidit dũ rediret. Vt redimeret impios: mantiũ:cõtritio:liuoꝛes ⁊ vulnera ſolũ chꝛi/ Gytt
ſicut ait ſermo diuinꝰ: vt redimeret iniquos ſtum hgminẽ demonſtrabãt.Sacrarũ ma⸗ neunun
Zudj.22. et.23. inter iniquos reputatus ẽ: inter duos quos nuũ in ligno crucis extenſio ⁊ reuerẽda con/ nennnci
⸗ dextra leuaq; legimus pependiſſe. Seipſuʒ fixio:quę cõdemnabat adę ⁊ euę manus ad lip linenn
cõfuſioni ⁊ oppꝛobꝛio crucis tradidit: vt la/ interdictũ ligni cibũ ingemiſcẽda ſęculi traſ/ S
tronem gloꝛiſicaret. Sed ſi bene reſpicimuſ: greſſione poꝛrectas.heęc inqᷓ; confixio ꝑx om/ ngtin hin
non illi ſoli hoc ſtitum eſſe dephendimus. nia infirmitatẽ hominis aſſerebat. Ylli ſe . ipllianltin
Nam dum tantũ reũ benigne relaxat: dum latus lanceę tremẽda ꝑcuſſio quãtum oſten Urſmntonn
tanto debitoꝛi refundit ĩimanis debiti cau/ debat hoĩem: tantũ abſcõdebat deũ. Apo/ mirtpolen
tionem: humano generi ↄſcripſit ſecuritatẽ: ſtolis poſt diuina miracula deſperãtibꝰ: ſo/ utinmnen
vt cõſolatio ac ſpes fieret totius populi ab/ lus hic nõ acquieſcit ſcandalo crucis ⁊ moꝛ/ ſnegmnnpe
ſolutiovnius deſperati:⁊ pꝛiuatũ donum in tis.Solus hic teſtis eſt maieſtatis:qui ſociꝰ Mcdenteeg
publicũ creſceret beneſiciũ. CAuare indubi- pꝛobat᷑ doloꝛis. Et ideo adhuc iĩ latrocinijs betgaport
tanter credendũ eſt: vt qð latroni illi ad cõ/ poſitus: inuiſibilem deũ angelicis iam ocu/ Müegtenunn
mendationem fidei ſuę venerat: etiaʒ cau lis videt. Illuminarat credo naſcentẽ idem MSsCnartidd
ſpei noſtrę et vtilitatis acceſſerit. Imment lateri iam credentis in chꝛiſtũ ꝓpius ceꝛpo/ ſlerſomur
enim dei noſtri bonitas libẽter tribuit: quę re admota diuinitas: quę ſe largiꝰ ſub mo/ Nbecnasneun
etiaʒ generaliter ꝓfutura pꝛęnoſcit.Et ideo mẽto illo ꝓ ꝑagenda redẽptione infude/at. Genüpoliin
iuxta ſiduciam tantę clementię: ſi quis nrmm p. Videamus autẽ qualis fuerit ipſa depᷣcatio ſongcapusſui
crimina ſua pꝛobabili cõuerſatione damna//conſitentis: M0n*emento inquit mei domine alcpeweus
uerit: ⁊ chꝛiſtũ toto coꝛde crediderit:etiã cuʒ ( Ocum veneris in regnũ tuũ. Non dixit:ſi deꝰ unnotbusſri
latrone in ſemetipſo ingreſſũ paradiſi abe⸗ es de ſůſenti ſuplicio eripe me:ſed magis q: apeſtonedon
ruiſſe ſe nouerit. Quaãtum autẽ ſit in ſpe ſa / vere de es: de futuro iudicio libera me. & Aunrbntlr
lutis humanę magnitudo ſidei: et altitulo cito eum repleuit ſanctiſpiritꝰ eruditio: ger —æũ
diuitiarũ miſericoꝛdię dei: et patientię ma/ quã futuri examinis diẽ cogitans:⁊ ſi intole nkeigerun
gnitudo oſtendit᷑: cum hominẽ in ſceleribuſ rabile pꝛobat eſſe qð ſentit: grauiꝰ tamè . Altmii
inuolutũ:pęna miſit ad innocentiã:⁊ offen / telligit eſſe ꝗð metuit. Pꝛędicat ſeculis iu di Len haal
ſa perduxit ad gloꝛiam. Quem ſaluti culpa cem regẽq; ſeculoꝝ nondũ vocatus eriã ele/ ronidnin
ꝑdiderat: ꝑditio inuenit: cruciat abſoluit: ctus:nondũ famulus etiã amicus:nondum S
damnatio conſecrauit. Sed non ſine cauſa diſcipulus etiã magiſter atq; ex latrone con Anintkin
Ctantũ meruit. Videamꝰ quo tempoꝛe ſide/ feſſoꝛ: quia ⁊ ſi pena cęperati latrone: nouo ☛⁊æ
Ais apparuit. Ecce inter ſigna atq; virtutes genere cõſummat᷑ in martyꝛe. Memẽto in / 1uniee
( airelſent vus miraculis acclamãtibus:ali quit mei dñe.De ligno crucis clamat:ſed iã fulenc⸗
ñquotiẽs in diſcipulis mens iam robuſta ti/ tẽpoꝛa retributiõis cogitat. Videau quid nitange
tubauit:⁊ nũc chꝛiſti ſuplicjs quodãmodo inter iſta reſpondeat diues ⁊ larga dei bori/ nunied
cõtradicentibus in latrone ſides nouella cõ tas:que ſicut excedit vota:ita gratiã adiuſi/ V l
ualuit. Sub ipſo paſſionis tempo:e ab an/ gir ad merita. hHodie iquit: tanq; ſi diceret: rlint dn
Mattð.26. cilla interrogatus vnus ex diſcipulis bea 3 HAQuid me inquit o fideliſſime comes et vmi/ wiſc ge
petrus: peculiarius chꝛiſto cognitus: ita r cus tanti teſtis triumphi:quid me tantop nebtine
ſpondit: Mon noui hominẽ iſtum. Et iſte ꝗ re exoꝛandũ putas:vt die iudicij mei memi/ inan⸗ n
Lucj.aʒ. ante non nouerat exclamat: M.n emento mei neri tui: Quid me ad pᷣſentẽ retributiõʒ pa üimn m.
dominẽ cum veneris in regnum tuum. tiũ in tꝑa tã longa diſſimulaſ:Quid i futura Agne

Ne

Ludcj.25.

Beß. 5

ſecula fldem in te ꝑfectam fatigas? hodie
mecum eris in paradiſo. Ergo tanqᷓ; heredi/
taria et paterna ſedes: quę expulſo adam:
quę expulſis duobus clauſa eſt: innumeris

populis te introeunte reſerabit᷑. Ingredere
illuc pꝛimus: ſed ingreſſu fęlicioꝛe q; pꝛimꝰ.

Intra paradiſum:nequaq; vltra cum adam
viſurus infernũ. Nullũ illic cibum lętalem:

nullã iam legem: nullã arboꝛem ꝑtimeſcas.

Ego tibi illic ero victus ⁊ vita:⁊ ne foꝛte ve/

moꝛe: ne antiquus ille latro inſidiet᷑: poſſeſ/
ſio tibi illic me introducente firmabit᷑. Rece

E

nhloenem.

jungelcsimnde⸗
Monaoniidn
niti pus
neſebig'lud
Hroneinfhe
nantiple ean)
Noni maidenn
eneſetni
it ndtog
gimatlint
Arralin
zmicdene
4 rlenont

scanttſtn
nh

dat ergo inſidelitas quę deum ⁊ hominẽ nõ
recognoſcit. NHam ſicut diabolus eſt qui de
padiſo expulit:ita deus eſt qui reducit. hheęc
chariſſimi ꝑ omnẽ geſtoꝛũ oꝛdinem:deũ ſub
homine agnoſcamus operantẽ. Poſitus in
patibulo verus arbiter in medio damnato/
rũ:negantem rexpulit:ſuſcepit confitentem.

Hunc deputat regno:illũ relinquit inferno.

Per hec ergo credamus in maieſtate iudica-

turũ: quem iam in cruce ⁊ miſericoꝛdiã vide

xiũ faciat natura vlł gratia. Agnoſcat homo

quantũ ab illo expectet deus: ⁊ quem tanta

dignatiõe habuit charum:qᷓ; velit eſſe in c⸗
uerſatione pᷣcioſum. Agnoſcat homo quãtũ
valeat ⁊ quãtum debeat: et dum pꝛeciũ ſuũ
cogitat: vilis ſibi eſſe deſinat:⁊ potius vicẽ
muneris ſaluatoꝛi ex ipſo bono ſuo:id eſt de
cõſeruata ſalute reſtiuat. Cuſtodiamꝰ ergo
ſollicite qð tanti ſui cruoꝛis cõmertio chꝛiſtꝰ

nguinis chꝛiſti:qͥ violat et cõmaculat ani/
mam chꝛiſti ſanguine et paſſione mundatã
blaſphemus:homicida:caſtitatis pꝛoditoꝛ.
Hec tria capitularit occidunt. Conteſtamur
charitati veſtre cauſas ęternoꝛũ maloꝛum.
Blaſphemus:homicida:pꝛoditoꝛ caſtitatis
ſuę:expugnatoꝛ alienę:id eſt qui legitimi cu
bilis iura tranſgredit᷑:qui extra coniugẽ ſuã
ꝑ moꝛtiferos errat amplexus:reus erit ęter⸗
nę moꝛtis:quia vilem in ſe habuit ſanguinẽ

redemptoꝛis. Et qͥa clamat apoſtolꝰ: Neq; ti. Corj.é.

rapaces neq; adulteri regnum dei poſſide/
bunt:abſtineamus manus ab alienis: ocu/

mus exercere⁊ iudiciũ.Credamus inq; deũ: los ab aliena fcmina caueamus: ne coꝛpoꝛi

vel ex ſola virtute patientię:qui dum ab ho

mine crucis neci traditur: ſic quoq; homini
gloꝛiã pollicet᷑:qui illas ipſas iniurias ⁊ pla

gas in coꝛpus ſuũ cõuertit in pꝛeciũ noſtrũ.
Sed ⁊ ipſa totius mũdi irrationabilis crea/⸗
tura:motibus ſuis deũ loquit᷑. Mam in me/
dia paſſione domini ſaluatoꝛis:cęleſtia ⁊ ter
rena turbant᷑: lux cum nocte miſcet᷑:elemen/
ta quatiunt᷑:et ab antiquis miniſterijs effa/

gant᷑.Apte rerum natura ꝑſpicit᷑ cõmoueri:
yelut in vindictã auctoꝛis ſui velit armari.

Terra ipſa cõcuſſa a fundamẽtis ſuis quaſi

quę crucẽ domini vix ſuſtineat:tanq; ad ſce/

lus ꝓpꝛium cõtremiſcit. Dhies refugo lumie

quomõo poteſt ſumit lamentũ:⁊ fuſco triſtiũ

tenebꝛarum habitu moꝛe lugentis induit᷑:⁊
vt tota cęli facies dominicę natiuitatis glo/
riã noua luce teſtat᷑: ita crucis iniuriã nouis

tenebꝛis deteſtat᷑.Et quę duricia coꝛdis hu/

mani: Vg eis qui int᷑ iſta non credunt:quã/

doquidem creatura irrationabilis quę reſpi
cere nõ poteſt credulitatis affectũ: dat tamẽ
deo cõfeſſionis obſequiũ:et cum ꝓ ſolo ho⸗/

mine chꝛiſtus moꝛtuus ſit: ꝑhibet ei tamen
etiã pars illa mundi teſtimoniũ diuinitatis
ad quã non ꝑuenerunt beneſicia paſſionis.
SNQAQuseę cuz ita ſint chariſſimi: agnoſcat homo

— —

quãtum valeat: ⁊ qustum illum deo obno/

illi qð de noſtro chꝛiſtus aſſumpſit: iniuriaʒ

faciamus in noſtro coꝛpoꝛe. Caueamus ita

peccatis ⁊ criminibus vitam pꝛodere: vtad
nos nõ reſpiciat ꝓphetia illa terribilis: Mõ Ns. 9.

eſt inquit deus in conſpectu eius: polluunK+
vię eius in omni tempoꝛe: auferunt᷑ iudicia
tua a facie eius. Irremediabile periculũ eſt:
ſic aliquem vitijs ⁊ cupiditatibus frena la/

xare vt ſe rationem deo non meminerit red

diturũ. Puto qꝛ magna ſit iã peccati pęna:

metum ac memoꝛiaʒ futuri ꝑdidiſſi e iudicij.
Mon nobis ita dulcia ſint pauperũ ſpolia:

poſtmodum nimis amaricatura. Mihilomi/
nus ſicut dictum eſt:refugiamus carnis ali/

enę abominanda contagia: vitemus obſce/
na inimicę voluptatis incendia. Meęc qͥ agit

chariſſimi: de ſtipula ac lignis iniquitatum
perpetuos ſibi ſuccendit ignes:et nunq; ex/

tinguendos concinnat vapoꝛes. Hon tanti

eſt vita ſi ad h̊ viuat homo vt in paucis hu/
ius vitę annis cõſummandeę ęternas et ſub
bꝛeui fine congreget ſibi pęnas ſine ſine mã

ſuras. Sed ne foꝛte chariſſimi aliquem ni/ G

mis ſecurum faciat aut remiſſum tam noua
fęlicitas credulitatis: ne foꝛte dicat aliqs in
coꝛde ſuo:Mõ mevſq;adeo ↄturbet ⁊ cruciet

rea ↄſciẽtia: nõ me vſq;adeo cõtriſtet culpa,

bil vita: video ſõ momẽto: video ſõ exiguo

:rnete redemit. Reus itaq; erit non parui pᷣci: ſeld
rearis ne tibi aliquis hoſtis in illo beato N

Ber. C.xxXI. Feria tertia ꝑꝰ do.

ſpacio latroni crimina ſua donata: et mihi
reſoluta mente cõcipiunt᷑: Pꝛimũ conſide/

Zucj.ꝛ3. randũ in latrone illo: nõ ſolum credulitatis

cõpendiũ: ſed deuotio: ſᷣ tẽpoꝛis illiꝰ ſub qͥ
hęc agebant᷑ occaſio:qͥ iuſtoꝝ legit᷑ titubaſ-
ſe ꝑfectio. Deinde ante mihi fidem latronis
oſtẽde:⁊ tũc tibi latronis btitudinẽ pollicè.

Immittit diabolꝰ ſecuritatẽ vt inferat ꝑdi/

tionẽ: neq; dinumerari poſſint: quãtos hęc
inanis ſpei vmbꝛa deceꝑit. Deterreant q̃ſo
nos ab hac ꝑſuaſione:innumerabiles popu
li ſub tali ſecuritate nudi et vacui bonis: et
malis pleni ex hac luce pꝛepti. Quotidie ex/
paueſcenda tranſitus noſtri ⁊ cõmigratiõis
incerta:quę et modo vel inſperata vel ſubi/
ta ſunt:et in ęternũ remedijs caritura ſunt.
Pꝛeueniendus eſt dies: qui ſuenire cõſue/
uit. Ipſe ſe ſeducit: ⁊ de moꝛte ſua ludit qui

hoc cogitat: poteſt mihi extremi tẽpoꝛis in /

dulgentia ſubuenire.Mõ eſt hoc: Pꝛimum:
quia pꝑiculoſiſſima eſt in vltimũ diem pꝛo/
miſſa ſecuritaſ: Deinde ſtultiſſimũ ẽ vt cau/
ſa quę de neceſſitatibus agit᷑ ęeternis:in uti-

litatibus vitę deſicientis cõmittatur extre/

mis. Odibile eſt apud deum: quãdo homo
ſub fiducia pęnitentię in ſenectutẽ reſeruatę
liberius peccat. Credite chariſſimi: difficile
ẽ vt callida diſſimulatio oꝛdinãdę ↄſumma/
tionis obtinere digna ſit facultatem. Apud
illum coꝛdis interpꝛetẽ:ars non admittetur

h ad ſalutem. Ille auteʒ de quo locuti ſumus

beatus latro: beatꝰinquã nõ iam iuxta viã
inſidias tendens:ſed viam ipſam in chꝛiſto
tenens:ac vitę pꝛędã ſubito rapiens:imuta
to genere: ⁊ noua ſpolia de moꝛte ꝓpꝛia re/
poꝛtans: ille nec ſalutis tempoꝛa ſciẽs diſtu
lit: nec remedia ſtatus ſui in momenta vlti/

ma infęlici fraude poſuit:nec redemptionis
ſuę ſpem in deſperatiõis nouiſſimũ reſerua

uit: nec religionem ante nec chꝛiſtum ſciuit.
Qõ ſi ſciſſet:fuiſſet foꝛſitan inter apoſtolos
non poſtremus in numero: qui pꝛioꝛ eſt fa/
ctus in regno. Ergo etiaʒ ex hoc in extremo
placuit deo:quia ad conſequẽdã fidem:non
fuit extrema hoꝛa illa ſed pꝛima. Opus eſt g̊
vt ſibi homo quotidiano actu ꝓuideat:⁊ ꝓ/
curet cõſummationẽ: opus eſt vt tota vita
noſtra talis ſit in cõuerſatione:vt liberi me-/
reamur eſſe in fine. Inceſſabiliter diẽ tranſi/
tus noſtri ⁊ tempus iudicij cogitantes: nos

quoq; cũ latrone iugiter ꝓclamemus: MÆe/

mento mei domine cum veneris in regnum

¶ An eadem feria de paſſione domi

Anes inquit dominꝰ ieſus ſcanda 3
lum patiemini ĩ hac nocte. Diſcipuli
terrent᷑ tali auditu:⁊ iudam non ter/

ret tanti ſceleris cogitatus. Conſulite apo/

tuum.

ni⸗Sermo II

—

—

ſtoli dominũ:interrogate diſcipłi magiſtrũ.
Qui mecũ inquit mittit manũ i parapſide:
ipſe trꝗditurus eſt me. O induratã frontem
talia de ſe audire: et adhuc delectat᷑ accum/
bere. Videt publicari ſuam cõſcientiã:et ad

huc manũ poꝛrigit ad buccellã. Nũquid ego

ſum rabbi? O iuda cui dicis:nũquid ego ſũ

rabbi? iam dic ego ſum. Mõ eſt obliuio neſci

entis:ſed pietas miſerantis.Tu iuda quem
poſſedit cupiditas: omnia in te nouit diui/
nitas: ſed vę tibi in quo ſemel perijt huma/

nitas. Omnes inquit ſcandalũ patiemini i

—

hac nocte.Et petrꝰ: Et ſi omnes ſcãdaliʒati
fuerint in te:ego tamen non ſcandaliʒaboꝛ.
Cęperunt altercari medicus ⁊ ęgrotus. Ille
ſine ęgritudine ſe eſſe putabat: ille futuram
acceſſionẽ videbat.Cui dominus ait: Pau/
lulum ſequeſtremur: donec rei exitũ cõpꝛo/
bemus.Et iudas: Quẽ oſculatus fuero ipᷣe
eſt:tenete eum. O ſignũ ſacrilegum:o placi/
tum fugiendũ: vbi ab oſculo incipit᷑ belluʒ:
⁊ pacis indiciũ pacis rumpit᷑ ſacramentũ.

Venerũt ad hoꝛtũ qui iam antea ꝑdiderãt

paradiſum:quęrẽtes dominũ ieſum chꝛiſtũ.
Egrediunt᷑ querentes qͥ ante ſᷣuenerant ve/
nientes. Stat ieſus ⁊ dicunt: Jeſum quęri/
mus.Aſpicit eos ipſe ſaluatoꝛ:quos pſᷣcede-

bat iudas tenebꝛoſus ducatoꝛ. Ducatũ pꝛę

bebat ⁊ magiſtrũ nõ videbat:nõ quia ieſus
mutabilis erat. Erat qð erat. Lucẽ in tene/
bꝛis quęrebant:ſed lucem tenebꝛę non com-/
pᷣhenderunt. Sed audiamus vocem lucis:

qͥd dicit tenebꝛis venientibꝰ cum laternis:

Quem quęritis: Illi dixerunt: Jeſum. Re⸗
ſpondit ieſus:Ego ſum. Audita voce abie/
runt ꝓſtrati in faciem cęcitatis. Sed quia
lucet lux ĩ tenebꝛis:excitat eliſos a moꝛtuis.
Iterum dicit eis: Quẽ quęritis? Jeſum in/
quiunt.Et ait illis:Ego ſuʒ.O inſenſati iu/
deęi:interrogaſtis ⁊ cecidiſtis: leuati eſtis:et
ingrati eſtis.Qua vos cõcutiemini cõmina
tione vel terroꝛe:qui ad ſolam cecidiſtis ſim

plicẽ vocem: Dic iſrael: Veniſti tenere me:
da ego defendi te a ꝑſequẽtibus te: Vtins

palmarũ Ber.

netsn
ars

Holt⸗

Ser. C.xx
MWatth. 26. lake
unue
ns arhotüp
faberen
anbular⸗
piodomi
ſtütcenan
ibillinin
nncgpite
lemuusch
poſturi.
(gualgan
asſotnnn
tnus. Au
pulusdon
ponderen
gcluuarer
docnindre
lͤſubitot
thocke ne
nithei l
Nin mec
cheymari.
güſuune
Wenter
Curitatenmn
pimedin
on video
theotuo⸗
poſtumny
mhonſttin
dominus.
mslach
u Galio⸗
norinfug
nbrpe
Ahon
eutur.

B

Joh. 18.

Job. 1.

Jo b. 18.

Agt, T.
lmnito
Plllorer
lehatur
ieds dle⸗
porckii
Auſtt

iel Ber. C. xXI. Feria tertia pe do. palmarũ Ger. II

Exo.IA· teneres me:⁊ non ꝑderes te. In aquis pari/

medont etes conſtruxi: faculam columnę micantis
Se erexi:ęgyptios cecitate ꝑcuſſi: tota nocte ꝓ
sſencn te pugnaui. Factũ eſt mane: et tranſiſti in/
eDlchid columis mare. Amale me aueritis:ices ceci/
mnontn diſtis. Ecce qualiter cadunt:qui male domi
ſleo. gob s, um quęrũt.Tenet᷑ interea dominus ad ſa/
5.1s, cerdotũ pꝛincipẽ pducendus: æ cum viſcipu/
rnſte li laberent᷑: petrus ꝓmiſſoꝛ egregius cępit
RKWH ambulare longinquius:peruenit ad punci/
Ckaan pis domũ: ⁊ quia petrũ frigus vꝛgepat: ca/
mian liefaciendus ſollicitus aſiſtebat. Ecce ille qui
j 4 nihil inſirmitatis ſe putabat habere: paula/
nule tim cpit ad verba medici peruenire. Megat
ucth territus chꝛiſtũ:qui ſe ꝓmiſerat animã ꝓ eo
Uluoeſt poſiturũ. Pꝛoſtrauit eũ anicula decrepita:
ndigen gquaſi grauis febꝛicula. Pꝛeſſit eũ lethargi/
nouno cus ſomnus:⁊ cępit eum pco impiger matu/
enitbunn tinus. Audit gallũ cantantẽ:⁊ vidit ſe diſci/
enin pulus dominũ offendiſſe. Sub ancilla cępit
ſigilhei pondere vergi atq; demergi. Non erat qui
dalzzbo. adiuuaret niſi de interioꝛibuſ ſtoꝛij petrum
votns Ne dominꝰ reſpexiſſet.Cuʒ nox media declina/
lefunumn tũ ſubito teneret incurſum:gallus cantauit:
Saitehen ⁊ nocte naufragus reſpirauit. Contũ inue/
ii cine nit ſidei liberaleʒ quouſq; impelleret nauẽ:
g fueroiße vt in medio ſcopuloꝛũ poꝛtum quęreret la/
m:oplac⸗ chꝛymarũ. Vidit nauim coꝛdis ſui ſine mer/
ikbelig cibus nudam:flere cępit amare: quia domi/
gunenti. nũ ſuum cępit amare.Jeſus pelago nauiga
1 icein5 toꝛem terrebat:⁊ petrus de gubernatoꝛe ſe-
unchiti. curitatem ſperabat. Domine inquit petrus
nerantwe⸗ vbi me dimiſiſti? Lumẽ tuũ video:te adhuc
un gugn Nn non video. Lauiſti pedes meos: terſiſti lin-
RZ theo tuo:lumie tuo aperi oculos meos. Qñ
Mcatügre. poſſum videre te: niſi reſpexeris me:? Ita ꝑ/
ninienls manſit in amaritudine lachꝛymarũ quouſq;
Eintene⸗ dominus de poꝛtis erumperet inferoꝛũ. Pe
noncon⸗ trus lachꝛymas fudit confeſſionis: et iudas
enuas: D oſculũ poꝛrigit falſitatis.Oꝛate inquit diici
ſieme. MVatth. 26. pulis: ne intretis in temptationẽ. Inquieta

ſun. Re N nox in fugam cõpulit piſcatoꝛes. Paſtoꝛ te/

werthe netur: ⁊ petrus turbatur. Ipſe paſtoꝛ triſtis
geigli erat:anima eius turbat᷑:diuinitas incõcuſſa
atts. letatur. Oꝛat ſemel: oꝛat et iterum: tertioq;
ſunin pꝛecat᷑. Lanq; aquila tegebat nidum ſuum
ſi velamẽto pennarũ:⁊ ſollicitus cum oꝛat ad
n⸗ pullos reuertebat᷑: ꝓpter quos triſticiã pa/
ni tiebatur. Obtulerunt iudęi triginta argen-
iche teos. Ille tali pᷣcio debet comparari:cui nõ
– poteſt aliquid eſtimari. Bene ſynagoga tri/
nini ginta ſtateres argenti penſaſti:vũ dei ſiliuʒ

ſuſpendiſti. Abijt ergo iudas: et laqueo ſe Mattõᷣ.27.
ſuſpendit. Vide iudas ſententiã diuinema·
ieſtatis: quę re puniri noluit manibus alie-
nis. Pendes in laqueo:⁊ argentum iacet in
templo. Hullus gratulat᷑ de tali cõmertio:
quia ſacrilegum pꝛonũciat pꝛeciũ. Hon licet
mitti in coꝛbonan:quoniã pꝛeciũ ſanguinis
eſt. Ecce iudęoꝛũ impꝛobitas cõdemnat ad/

miſſum:⁊ nõ cõdemnat ſacrilegiũ. Si tolle/

re nõ licet pꝛeciũ:cur implere feſtinas homi/
cidium? Aut pꝛeciũ innocentis ſanguinis in
coꝛbonan non licebat mittere: ipſum inno/
centẽ licebat occidere? Emerũt inquit agrũ
in ſepulturam peregrinoꝛũ. Inuenit tandẽ

mens cęca remediũ. Ad requiem peregrino/

rum: ſaluatoꝛis deputant pꝛeciũ.Licet non
agnoſcant:implet᷑ tamen myſterij ſacramen
tũ. Interrogauit pilatus ieſum: Tu es rex E
iudęoꝛũ:Et ieſus: Tu dixiſti. Qui ait vul/
go: Quem vultis dimittam vobis: barra/
ban an ieſum? Uulgus clamat: cruciſigat᷑.
O inoꝛdinata nequicia iudicantis. Pꝛonũ/
ciat innocentẽ:⁊ eligendi tribuit facultateʒ.
Multa enim ſum paſſa ꝓ iuſto iſto hac no⸗
cte:eius mulier mandat. In natiuitate mun
di:vxoꝛ ducit virum ad moꝛtem:in paſſione
chꝛiſti vxoꝛ ꝓuocat ad ſalutem. Alic ſerpen/

tis ſubtilitas ſcipitat: hic terroꝛ angelicus
reuocat:vt inde inciperet venia:vnde vidẽ/

tur ꝓꝛupiſſe peccata. Aqua manus lauat di
cens: Innocẽs ſum a ſanguine huius iuſti.
Illuminat᷑ per aquę myſterium iudicis ſen/

ſus:⁊ chꝛiſtũ pꝛonũciat iuſtum vt populum
faceret reum. Magnũ tibi delicti vendicas

pꝛincipatũ. Ecce iudex ſaluatoꝛis ſe amoꝛe
excuſat:⁊ traditoꝛ ſe cum iudęis ꝓpꝛia voce

condemnat. Omnia ſunt elementa ꝑmota:
cęlum non eſt quietũ: cum caput dominicũ

colaphis verberat᷑. Mon curia ceęleſtis celo
cõtenta ꝑmanſit:quia in cõmotione fuerũt.
Celi luminaria còturbant᷑: ⁊ de ſtationibus
ſuis ſtellę ſulphureę cadũt in lapſum. Ligni
cuſpide rumpit᷑ golgatha: reſonant mallei
ſecureſq; cedentes: ſcindunt᷑ montis ſacrati
petrę: ille ſolus petrus qui fuerat ſuꝑ petrã
tanq; in mollem tenuemq; arenam ſolueba-
tur ex petra. Catro veniã petiüt: deitate lar/
giente percepit. Ille ſui meminiſſe rogauit:
ſaluatoꝛ in paradiſo ſecũ veniſſe ꝓmiſit.

¶ In eadem feria: Sermo III

Mattð.⁊2. totius mũdi facinoꝛe in cruce pependit dſs

IZlectiſſimi fratres: dominus noſter
ieſus chꝛiſtus nobis ſalutem exhi/
buit:diuinę vo naturę nihil minuit.

SGtꝛatias ergo agamus pietati eius:qui inſir

mitati noſtrę de homine ſuo vitale compo/

ſuit medicamentũ. Magniſicemus eũ:quia

nullũ diuinę virtutis dum nobis ſubuenit
fecerat detrimentũ. Vere piꝰ:vere ſaluatoꝛ:

qui intantũ dilexerit opus ſuum:qui intan/
tũ reputauerit ſeruũ ſuum:id eſt humanum
genus vniuerſuzʒ:vt culpam eius ſuo verbe⸗/
re expiaret:vulnera eius ſuo liuoꝛe ſanaret.
Deniq; ille peccat:h̊ vapulat. Ille ſᷣuarica/

tur:iſte cruciſigi᷑. Quis hoc exiſtimet:et qͥs

cogitet: Quis compenſet dominũ ꝓ ſeruis
moꝛi dignatũ:Et hoc ꝓ quibꝰ: Pꝛo ſcelera

tis:ꝓ impijs.Quid tibi dñe retribuet opus

tuũ bonũ a te factũ: ꝓpꝛia volũtate ꝑuerſũ:

ſed tua miſeratiõe reparatũ? Quid ab eo ꝓ
tantis bñficijs expetis: Nũquid aliquid eiꝰ

eges:aut ab eo qð ei non dediſti reqᷣreſ: An
foꝛte imo h qris vt aptũ facias cui miſerea/
ris:vt dignũ cõſtituas quẽ ĩmoꝛtalitatl tuę
pticipẽ reddas:vt facias bonũ quẽ coꝛones

in ęternũ: Sed qͥd a nobis vt hoc retribue/

B res accepiſti? Nihil certe:an aliquid: Indul
geat dñs terrę miſerę:ſi quippiã terra ⁊ cinis

hſumpſerit dicere. Non repudiar inſipientẽ
ſed reſpiciat confitentẽ. Dicat terra domino
ſuo:dicat homo factoꝛi ſuo. Nempe accepi/

ſti aliquid ex me:qð non habuiſti in te. No/
lens em̃ ſubuenire terrę:ſed excedere nolens
modũ iuſticię: moꝛtalẽ moꝛte tua redimere
cogitabas: ᷣ vnde moꝛi poſſes ex te nihilo/
minus non habebas.Tu omnipotens:ego

egens. Tu imoꝛtalis:ego moꝛtalis. Accepi⸗
ſti ex me ęggeſtatẽ pulueris: ſumpſiſti de me

moꝛtẽ carnis. Fudiſti ꝓ me pꝛeciũ redẽptio/
nis.O pᷣcioſum pꝛeciũ ꝑditoꝛũ. Dicant nũc

qui redempti ſunt a dño: quos liberauii de

Ns.106. manu hoſtis: Cõſitemini dño quoniã bonꝰ:

quoniã in ſęculũ miſericoꝛdia eius. Dicat ei

terra redempta: terra irrigata: redẽpta ſan/

guine:irrigata baptiſmate: Magna miqui/
tas mea:ſed maioꝛ eſt redẽptio tua. Audiat

ergo vocẽ dñi mei humani generis aduerſa/

rius:⁊ nihil iam ſibi applaudat elatus:qꝛ ꝓ

Job.i2. noſter ieſus chꝛiſtus. Nũc inquit iudiciũ eſt

mũdi:nũc pꝛinceps huiꝰmũdi mittet᷑ foꝛas.
Et ego cũ exaltatus fuero a terra:omnia tra
ham ad meipſum. O q; bene te tuo impe/

tu diabole ꝑcuſſiſti: Crudelitas tua tibi exi⸗

tium:nobis attulit cõmodũ. DLum nulli par

cis:teipſum tandẽ interimis. Per vnius de/
lictum omnes captiuaſti:ꝑ vniꝰ iuſticiã oẽs
nihilominꝰ amiſiſti. Si illũ qui tibi cõſenſe⸗
rat inuaſiſti:iſtũ in quo nihil inueneras cur

Ber. C.xxII. Feria tertia pꝰ palmarũ Ger.II

Sermo

indebite occidiſti: Effudiſti innoxiũ ſangui /
nẽ:redde damnatã ꝓgeniẽ. Tu certe illees

qui tibi diuinitatis ſimilitudinẽ arrogabas

elatus: nũc ab homie diuino ꝓſterneris ſu/
peratug. Et quid mirũ ſi te vtpote creaturã
ſuã virtꝰ diuina viciſſet? Sed hoc ẽ magnũ
atq; mirificũ vt de puluere aſſumeret: vnde
tuã nequiciã ꝓſterneret atq; cõtereret: vt qͥ

ſupꝛa ſydera ſuꝑbus erigebaris:nüc a carne
ſuꝑeris. Ille igitur ſanguis quem effudiſti
te vicit:me redemit.Heniq; illũ bibo:et ve/D

neni tui ꝑniciem ſaluatus vltra non timeo.

Pꝛęualuiſti in paradiſo:ſed victus es de pa

tibulo.QAuid mihi circumiectã ꝑadiſo igneã
rhomphęam owonis?Ecce exaltati cruciſixi

pꝓfluẽs vnda reſtinxit verſatilẽ flammã. Jã

iam patet hũano generi ꝑadiſus: in quo la⸗
tronẽ conſitentẽ reduxit dñs ieſus chꝛiſtus.
O q; grande myſteriũ. Paradiſus qui clau/

ſus fuerat huaricatoꝛi:iã reſerat᷑ latroni. An
foꝛte ⁊ in hoclatrone totũ hominẽ:vel illum
etiã pꝛimũ generis hũani parentẽ aduerte/

re cõuenit:? Si em̃ is qui alüs inſiciẽdo intu /

lerat moꝛtem latronis accepit nomẽ: quãto
magis qui ipſam moꝛtẽ quę non erat peccã/
do inuenit: latronis nõ iĩmerito crimẽ incur/

rit? Chꝛiſtus autẽ ait latroni: Hodie inquit Lucj.ꝛʒ.

tarda videat᷑ eſſe conuerſio:cũ latronis iam
pendẽtis: iam moꝛiẽtis nõ fuerit repudiata
cõfeſſio:O ampla dñi miſeratio:obliuiſcẽt!

iniuſti crimẽ:ſuſcipientis pęnitẽtis fidẽ:pꝛo

ſcelere damnatũ faciẽtis electũ:moꝛtis debi

mecũ eris ĩ ꝑadiſo. Cui aliquãdo chariſſimi E

ctoꝛẽ reddẽtis ęternitatis vitę participẽ. S

plane huiꝰ latronis extrema quidẽ ſed non
minima ſides:qui dſim tunc nõ ſuſcitantem

moꝛtuos:ſed moꝛientẽ ꝓ peccatoꝛibꝰ pꝛope
modũ agnoſcere ⁊ cõſiteri ꝓmeruit. Solus
deniq; petrus paſſionis timoꝛe perterritus:

quaſi hominẽ denegat: latro cruciſixũ ado/

rat. Sed petrum dominus coꝛrexit reſpici/
endo:latronem vᷣo beatiſicauit in gloꝛia aſ-

ſumendo. O latronem laudabilem: mirabi-
lem: imitabilem: ſęuientem gladio: violen/

tum cęlo: rapinis inhiantem: fide feruentẽ.

Sed bhęc mutatio dexterę excelſi eſt:vtveriã Po. 76.

. (Nℳ
ſten tliae
atinon
tvatetbſl
emneneni
ſnenen del
ſitnigeſ,⸗
NesMunam
ſo wlenust
inuſt
gonmd han
Glnonsfen
Oulmnst
icusaoto⸗
Nauortaud
mnn eet
eoui dis
Nean wainol
fonenapobe
ſos ladorn
niene Pe
(lolftotoe
novata ſ
tepontüſt
ſunhevcat c
Gpinptsin

Allinlie

aen
W Gnboli
E*
0 Puünd
a.6

ſimmgeor
Petiuitpie

u nirtoli⸗

4 Aiterts
igi polvens
mepaun. 6
Nibabest⸗
fenglinef
toneone
lensgeu⸗
Gntine
Nüponiotr
ltenon
elcͤſte,
dingmnin
Neenddene
Maeniͤten
core,

—., 2

tusud

Gäöteeet⸗

mnsnüczan
Scnen eunt

Aäbihoeed

anonnne.
nausezen
nigacloige
lnnionuf

liſunni A

üringeol⸗
gieſnschnine.
Aalusgricln
Galurvni
Mmineſelun
nentgdu⸗
zinſaöͤthin
tnoni gi
onani
nnoainetan

botenuti

litotmint

alunonsin
Uant ndun
oeobluſck
timane

tchi

gniſetſel
goſuſauinmn

G⸗aed pẽdentẽ de pęnali ligno redemit. Etem̃ fra

Sermo

vicem redderet diabolo chꝛiſtus: videlicet
vt quẽadmodum diabolus pꝛimũ depꝛauã/

do hominẽ abſtulerat de paradiſo:ſic chꝛiſtꝰ

latronem confitentẽ erueret de inferno. Iille

ſᷣſumentem de interdicto ligno decepit: iſte

tres aſſumamꝰ ⁊ nos vocem latronis huius
ſi nõ volumus eſſe latrones. Dicamꝰ ⁊ nos:
Memẽto noſtri domine cum veneris in re/
gnum tuũ.hanc ergo confeſſionẽ illius ſan/⸗
cti latronis fratres chariſſimi quã dęcantan
do ꝓtulimus ⁊ reſpondendo ꝓpꝛia voce fe/
cimus:deuotione certiſſima ꝓferamus:⁊ ſic
dicamus vt audiamur:ſic cõſiteamur vt ſal/

uemur. SFide ergo dicamus:coꝛde clamemꝰ.

Ipſe autẽ dñs noſter ieſus chꝛiſtus audiet
ꝓfecto vocẽ noſtri clamoꝛis: ſi integrã deuo
tionem appꝛobauerit mentis. Ipſe perducat
nos ad arboꝛem vitę: qui eruit nos de lacu
miſerię. Ipſe aperiat nob ianuas paradiſi:
qui confregit poꝛtas inferni. Ipſe populum

ſuum eruat a flageilo: qui ſe cõtineri ꝑmiſit

ante pontiũ pᷣſidem pilatũ. Ipſe in regnum
ſuum ꝑducat cõſitentes:qui pati dignatus
eſt ꝓ impijs innocens:vt ſit nomen domini
benedictũ in ſecula ſęculoꝝ:Amen.

n ead m feria: De expoſitione
C.xII. Symboli:Serm IIII

Ag MDoꝛtet attendere fratres chariſſimi
0 uãta dei pietas ſit erga hũanũ ge-
nus. Omnipotẽs deus creatoꝛ ⁊ cõ/

ditoꝛ angeloꝝ ⁊ hominũ:oĩs creaturę viſibi
lis ⁊ inuiſibilis patrẽ ſe voluit vocari ab ho

Geñ.2. mine ⁊ ꝓ filijs habere quos fecit ex limo ter/

E. Si ̊ credis deo:dęmonẽ relinque:ſi deũ
equi volueris:quicqͥd deo nõ placeat deui/
tare ꝓcura. Gaude ⁊ exulta:qꝛ vnũ eundẽq;
deũ habes ⁊ patrẽ:ipſũ cole:ipſũ dilige:ipᷣiꝰ

fac volũtatẽ. Hihil de idoloꝛũ cultu vel ſup/

ſtitionibꝰ paganoꝛũ cogites: qꝛ deꝰ eſt omi/

potens qͥ oia ꝗ tibiꝓmittit potẽs ẽ reddere.
Et in ieſum chꝛiſtũ fliũ eius vnicũ dñm no/

ſtrũ.Niſi em eundẽ dei ſiliũ:eundẽq; chꝛiſtũ

filiũ homis tota mente abſq; vlla hęſitatiõe
credideris atq; cõfitearis:nec patrẽ tibi pꝛo/

derit cõſiteri. Crede ergo filiũ dei vnigenitũ

ab ingenito deo patre:vità a vita:verũ deũ
de vero deo:coęternũ ⁊ coeſſentialẽ: coomi/
potentẽ ⁊ coęqualẽ ꝑ omnia patri:⁊ ad ęter/
na cũ eo ⁊ cũ omibꝰ ſanctis eius gaudia me/

Ber. C. xXIII. Feria tertia p' do. palmarũ Ger. IIIi

reberis puenire. Qui cõceptus ẽ deſpũſan/ B
cto:nat᷑ ex maria vᷣgine. Cũ ſpm̃ſanctũ mi/ Xud.iꝛ.et.2.

niſtratoꝛẽ tantę natiuitat audieris:nullate⸗
nus dubites virginẽ potuiſſe cõcipere. Cur
nõ credis eum in vtero incoꝛruptę virginis
potuiſſe hoiem ſigurare: quẽ credere debes

hoĩem feciſſe de limo terrę? Mec dubites ma

ria virginẽ manſiſſe poſt partũ: qᷣa qualiter
h factũ ſit non hũanꝰ ſermo neq; ſenſus põt
cõpꝛehendere: qm̃ deus pater voluit ſiluum

ſuũ coęqualẽ ſibi ꝑ omnia in nulloq; diſſimi

lem humanã ꝓ homnibꝰ ſuſcipere carnẽ: vt
omnibꝰſibi credẽtibus eiuſq; obſequẽtibus
voluntati ęternã vitam largiret᷑ ⁊ gloꝛiã: vt
hominẽ ad imaginẽ dei factum et ꝑ inuidiã
deceptũ diaboli atq; a regno expulſum ęter/

no:ꝑ vnicũ filium ſuum carnem aſſumendo

et humanã naturã ſuſcipiẽdo erueret a dia/

bolo ⁊ regno reſtitueret ęterno.QAui paſſus Mattᷣ.27.

eſt ſub pontio pilato:cruciſixus:moꝛtuus et

ſepultus.Qui ꝓpter te humanę carnis acce
pit coꝛruptionẽ:ipſe ꝓ tua redemptiõe ⁊ ſa/

lute in hũanitate quã accepit crucis pertulit

paſſionẽ: qꝛ paſſio illiꝰ noſtra eſt vira: moꝛs

illiꝰ eſt liberatio noſtra. Tertia die reſurrexit
a moꝛtuis.Si te triduana domini ſepuiltura
cõturbet:reſurrectio gloꝛioſa ↄfirmet.Quic9
quid em̃ infirmitatis audis in chꝛiſto:noſtrę
hoc neceſſitatis:noſtrę redẽptiõis eſt cauſa:
quicquid gloꝛię:eius eſt pꝛopꝛię poteſtatis.
Qui ideo moꝛtuus eſt vt nos reuiuiſceret:
ideo reſurrexit vt nos ad vitam reſuſcitaret
ęternam. Aſcendit ad cęlum ſedet ad dexte/
ram dei patris omnipotẽtis.Si tibi magnũ

C

Marci.I6.

et pᷣcioſum videt᷑ ꝙ ꝓ te filius dei pependit

in cruce:illudq; ſublune ꝙ aſcendit in celuʒ:
illud te multomagis ſtupere opoꝛtet ꝙ ꝓ te
moꝛtuus eſt ⁊ ſepultus. Quia ad hoc deſcẽ/
dit vt ea quę humansę diſplicent inſirmitati
ꝓ tua ſalute ſufferret:et te ad ęternã ⁊ ad cę-

leſtem gloꝛiã ſecũ ꝑduceret. Inde venturus 2. Cimoth. 4.

eſt iudicare viuos ⁊ moꝛtuos. Ipſe qͥ ab ini/

quis ⁊ impijs iudicatus eſt ad moꝛtem:ipſe

omnes bonos et iuſtos iudicaturus eſt ad
gloꝛiam: omneſq; impios detruſurus ad pę-

nam.Et in ſpiritũſanctum.Sicut credidiſti D

deum patrẽ omnipotentẽ ⁊ filium eius vni/
genitum: pari fide et veneratione crede ſpi/
ritũſanctũ vnũ deũ eſſe patri filioq; coęqua
lem in omnibus: in nulloq; diſſimilẽ. San⸗
ctã ecchiã catholicã: ſanctoꝝ cõmunionẽ:re/

miſſionẽ pctõꝝ. In qua omnis qui renatus Job. ⸗.

q 2

C.
fuerit ex aqua ⁊ ſpũſancto ęternã omniũ ꝑci
piet indulgẽtiã peccatoꝛũ:extra quã omnes
iniqui ⁊ impij ad ſuplicia deputant᷑ ęterna.
Carnis reſurrectionẽ ⁊ vitã ęinã. Qð ĩ chꝛi⸗
ſti gloꝛioſa reſurrectiõe audiſti cõpletũ: hoc
in te oĩno in futuro iudicio crede eſſe cõplen

dum: Et camis tuę reſurrectio te reparet in

gternũ. Niſi enim credideris reparandũ te
eſſe poſt moꝛtẽ:ad pſᷣmiũ vitę ętxernę ꝑuenire

nõ poteris.Si autẽ credideris:ęternis gau⸗/

dijs inſeraris: Per chꝛiſtũ dominũ noſtrum

viuentẽ ⁊ regnantẽ cũ patre ⁊ ſpũſancto nũc
⁊ ſemꝑ:⁊ in omnes ęternitates ſęculoꝝ ſęcu/

S merig guart poſt dominicã Dal⸗
CKXIII. marũ: De paſſione oni:Sermo 1

Manb, 26. lis ſuis:

ſterno die recitata eſt frẽs chariſſimi
audiuimus dominũ dixiſſe diſcipu/
mnes vos ſcandalũ patiemini in

*

ac nocte ꝓpter me. Cui beatus petrus ait:

Etiã ſi omnes ſcãdalizati fuerint:ego nunqᷓ;

ſcandalizaboꝛ. Sed dñs inſpectoꝛ coꝛdis re/
ſpondit ⁊ dixit:Amen dico tibi anteq; gallꝰ
cantet ter me negabis. Ille autẽ dixit: Etiã
ſi me moꝛi opoꝛtuerit pꝛo te:non te negabo.
Videte frarres chariſſimi verꝰ ⁊ cęleſtis me/
dicus venam coꝛdis inſpexerat: et qua hoꝛa
temptatiõis pondus vel infidelitatis friguſ
venturũ eſſet dixerat. M ομicus pdicabat
otus negabat. Sed vbi ad hoꝛã ventũ
eſt: falſuz fuit qð ꝓmiſerat homo:⁊ verũ ap/

paruit qð pᷣdixerat deus.Quid enim homo

ſine dei gratia poſſit: timoꝛ beati petri apłi
euidenter oſtendit. Per ſolũ enim liberum
arbitrium nõ addito etiã dei adiutoꝛio pꝛo/
miſerat ſe ꝓ domino moꝛiturũ. Sed quid ẽ
homo ſine gratia dei:niſi qð fuit petrus cuʒ

Eſa.40. negaret chꝛiſtũ:⁊ niſi qð ait ꝓpheta: Omis

Matth. 16.

caro ſenum?: Et ideo beatũ petrum paululũ
dominus ſubdeſeruit:vt in illo totũ huma/

Rlectione euãgelica quę nobis he/

—

num genꝰ poſſet agnoſcere: nihil ſe ſine dei
gratia pꝛeualere:et vt eccleſię rectoꝛi futuro

ignoſcendi peccãtibus quędã regula pone/
ret᷑.Credendę enim erant petro apło claues
eccleſię: ĩmo creditę ſunt ei claues regni cęlo

rum.Credenda quoq; ei erat populoꝝ innu

mera multitudo ꝗᷓ eſſet ꝓ ſuę naturę vitijs:
paſſionibus:culpis inuoluta atq; peccatis.
Deniq; ſic ad eum ſaluatoꝛ dicit: Tibi inqͥᷣt
dedi claues regni cęloꝛũ. DNeinde ſequit᷑ di/

ob chꝛiſti iniuriam ſerui pꝛincipis ſacerdotũ
declarat auricula. Hic igit᷑ tam durus tanq;

eſt ſeruus:non liber:non phariſęus: nõ ſcri/

XXIIII. Feria quarta p? do. palmarũ Ber.I N

cens: Quęcũq; ligaueris ſuꝑ terrã eruntli⸗
gata ⁊ in cęlo: videlicet vt ĩ clauibus fidelis
lanitoꝛ:in ſententiuᷣs eſſet clemẽtiſſimꝰ diſpẽ
ſatoꝛ.Erat enin reuera hic petrus paulo du/
rioꝛ ⁊ ſeuerus: ſicut eius auſteritatẽ trücata

ſeuerus ſi dono nõ peccãdi a dño fuiſſet in/

deptus:quę venia cõmiſſis populis dono⸗ niſcn
ret᷑: Sed idcirco diuinę ꝓuidẽtię ſecretũ ita nin
temperauit atq; ꝑmiſit vt pꝛimꝰ ipſe laberet e len
ac rueret in peccatũ:quo erga peccantes du⸗ . u
rioꝛem ſententiã ꝓpꝛuj caſus inruitu tempe/ gnan
raret.Quãtum igit᷑ diuini muneris erga ſa- manten
lutem hominũ:quantũ curę quãtüq; ſollici/ Gninurfud

tudinis impendat᷑ aduertite. Zotius coꝛpe Auutlnit

ris moꝛbum in ipſo capite curat eccleſię:⁊ in lmote
ipſa vertice cõponit membꝛoꝛũ omniũ ſani/ ennen
tatẽ: in ipſa cõfeſſionis chꝛiſti crepidine: in liugnoti
ipſo ĩmobilis ſidei fundamento:in petro ſcʒ bidalaoegt

illo qui dixerat: Etiã ſi me opoꝛteat moꝛi te/ Watth.26. Moſouien

cum non te negabo.hic eſt petrus qui diui/C. Domiſein
na reuelatione pꝛioꝛ omniũ veritatẽ meruit Aullidocn
cõſiteri dicẽs: Zu es chꝛiſtus filius dei. hic Matth. rs. umade⸗
tantus ⁊ talis venit ad illã noctẽ in qua dñs ecoödonat
tradebat᷑: ⁊ cũ ſe calefacere veller ad pꝛunas Johᷣ.is. AConſcenn
acceſſit ad eum puella ⁊ dicit ei:Et tu heſter- Alisfieni
no die cũ homie hoc eras.Art ille mox reſbõ⸗ hßutmnad
dit:Heſcio hominẽ iſtũ. Quid agis o perre Mtitaracl
futurę rectoꝛ eceleſię:quid loqueris? Intue- lancentie
re quid ſis interrogatus:vel quid interogã lplumſpen
ti reſponderis. Vox tua repente mutata eſt. koſuben
Hoc eſt omne illud quod cito: ſed nõ cauto pobamg
ſermone ꝓmiſeras? Hoc eſt totũ qð etiã om nonnin'n
nibus negãtibus te vſq; ad moꝛtẽ ꝑſeuern,⸗·ͤ- fesgeſpen
re iuraueras:? Hondum ſidem tuam aliquis (Aulenyi
temptauit atq; diſcuſſit:nondũ te ob chꝛiſti fumicante
negationem aduerſarius traxit ad publicũ: kummlg

nõdum es apud reges ⁊ pꝛeęſides ꝓpter no/
men eius exhibitus: non tibi flagella: non/
dum ſunt admota toꝛmẽta. Quis poꝛro eſt
qui te interrogat: ꝙ tam cito negaſti? Ron

nſg⸗
M. Ne
le⸗

Ne ue
4 ſe

ba:non ſacerdos: non miles:non centurio:
non ſpicularoꝛ: nullus poſtremo eoꝛum qui
auctoꝛitate ſua poſſet foꝛmidinem incutere

conſtenti. Mulier te ſimplici voce inteno- aan
gat:⁊ foꝛtaſſe nec ꝓditura cõfeſſum. Nec vo lnngte
tantũ mulier ſed puella: æ non ſolum puella ſllenne
ſed oſtiaria:vile ꝓculdubio abiectũq; man⸗/ ſge
cipium. O res ſtupenda. Puella accedẽs ſi/ finin
dem petri diſcuſſit:⁊ mirũ ſi ſoliditatẽ petri nirnn

Be

wnl⸗
facs
v
Ulodr
tüntn
Ndot
gtangg
ler Ś”ÿM
feiina
loberet
nes du⸗
tenpe
agaſt⸗
ſollc,
po⸗
ſeain
lüſani⸗
nnerin
etoſq;
norite, Wat

nidini⸗A.

meruit

gladis

ubeſen
rtelo⸗
0pene
nenogs
neatnent
hnocauto
etäo
Maa⸗
aligois
bchuti
hublch:
pterno⸗
la:non/
gordeb
uhn
noͤſan
nunt:
otunm au⸗
inaee
einten⸗
Bete⸗
nn
ſon
Celisl
Aien

Ber.

non turbo:nõ imber:ſed roꝛis leuiſſima gut
ta trãſfixit. Petrus labia puelleę nõ ſuſtulit:
ſed vbi locuta eſt:ille turbat᷑. Pꝛoceſſit ſer/
mo puellę:⁊ imobilis columna concuſſa eſt.
NVlirũtamẽ inſtabat illa interrogans ⁊ dice⸗
bat:Et tu heſterno cũ homine hoc eras? Pe
trus autẽ eo magis opꝛeſſus foꝛmidine:ho/
minẽ ſe ſcire negauit.Quẽ reſpiciens chꝛiſtꝰ
ſuoꝛũ fecit recoꝛdari ſermonũ. At ille intelli⸗

gens factũ:cõuerſus ad pęnitentiã amariſſi

me fleuit.Agnouit em̃ ſibi vt homigi pecca/
ti irrepſiſſe ꝑniciem: qð totum hacłenus vt
memini diuinitus ꝓcuratũ eſt. Videte ergo
„ fratres chariſſimi quẽadmodũ exiguę culpę
ꝑmittitur ſubiacere tantus apoſtolꝰ:vt emẽ
datus elatiõis vitio atq; coꝛrectus: integro
veſtia᷑ moderatiõis ⁊ clementię indumẽto.

Jam enim eruditus es et edoctus in petro:

quẽadmodũ eũ dñs tui cauſa patit᷑ circũſcri

bi delicto: quẽadmodum illum ſidei pieta-

tiſq; ſigniferũ: ⁊ generis humani columnaʒ
permiſerit metu dominãte quaſſari: vt po/
puloꝛũ doctoꝛibus et magiſtris eſſet exem-/
plum:a deo ſibi non peccandi gratiã mini/⸗
me cõdonatã:ſicut dicit apoſtolus paulus:
ᷣat.s. Conſiderans te ne ⁊ tu tempteris: cum foꝛ/
te quis fuerit in eccleſia delicto pꝛęuentus:
nõ ſtatim abijciat: nõ condemnet:ſed com-
patiatur ac lugeat:conſolet᷑ ⁊ reuocet:cõmo
det iacenti affectum:poꝛrigat manũ: erigat
lapſum:ſpem ei diuinę dementię repꝛomit/
tẽs:ſub q̃ etiã ſeruire exemplo tantoꝝ com/
pꝛobat magiſtroꝛũ. hęc aũt nos vt ſupᷣ me/
moꝛauimꝰ nõ iuſtos culpando:ſed peccato/
res ad ſpem erigendo pꝛotulimus: et pꝛimo
quidem virtutes eius extulimus: vt ⁊ iuſtis
foꝛmã cautelę: ⁊ peccatoꝛibus ſalutis mon/
ſtraremus exemplũ.

Serno Aneaae feria:de expoſitiõe Sym
oli:Sermo II

C XXV.

Redimus in vnũ deum patrem om
nipotentẽ:et in vnigenitũ filiũ eius
ieſum chꝛiſtum deum ⁊ dominũ ſal/
uatoꝛẽ:⁊ i ſpiritũſanctũ deũ.Hõ tres deos:
ſed patrem ⁊ filium ⁊ ſpiritũſanctũ vnũ deũ
colimus ⁊ cõfitemur. Mon ſic vnũ deũ qua/
ſi ſolitariũ: nec eũ deniq; qui ipſe ſibi pater
ſit ipſe ⁊ filius:Sed patrem verũ qui genuit
filium verum: id eſt deũ ex deo:lumẽ de lu/
mine:deum verũ de deo vero:omnipotentẽ

poteſtatis. Pat filiũ genuit:nõ volũtate:nõ

C.XxXV Feria quarta do.pꝰ palmarũ GBer.II

de omnipotẽte:vitã ex vita:perfectũ ex per/

fecto: totum a toto: plenũ a pleno: Mõ crea/

tum ſed genitũ: non ex nihilo ſed ex patre:
vnius ſubſtantię cum patre:qð gręce dicit᷑
homouſion. Spiritũ vo ſanctũ deũ non in-

genitũ:neq; genitum:non crearum neq; fa/

ctum: ſed de patre ꝓcedentẽ et filio: patris
et ſilij ſpiritũ: ſemꝑ in patre et filio coęternũ
coęqualem ⁊ cooperatoꝛẽ cõſitemur et ve/
neramur. Ideoq; in nomine patris et filij et
ſpirituſſancti vnum cõñtemur deũ:qꝛ deus
nomẽ eſt poteſtatis nõ ꝓpꝛietatis. Pꝛopꝛiũ

nomen eſt patri pater: et pꝛopꝛiũ nomen eſt

filio filius:⁊ pꝛopꝛiũ eſt ſpirituiſancto ſpirit

ſanctꝰ.hãac trinitatẽ vnũ deũ credimus. Et

vnũ eſſe deũ patrẽ:et ex vno patre ſiliũ qͥ eſt
vniꝰcũ pf̃e naturę vniuſq; ſubſtãtię:⁊vnius

neceſſitate ſed natura. Filius vltimo tẽpoꝛe S
ꝑ quẽ omnia facta ſunt:quę in cęlis ⁊ quę in cołꝛ.
terra:viſi bilia ⁊ inuiſibilia ad nos ſaluãdos
et adimplendas ſcripturas venit a patre: qͥ
nunq; deſijt eſſe cum patre: quẽ credimꝰ cõ/
ceptũ de ſpirituſancto ⁊ natũ de virgine ma
ria:verbũ carnem factum: non demutatuʒ:
ſed deum ꝑmanentẽ: hominẽ natũ non pu/
tatiue ſed vere: Hon aeriũ ſed coꝛpoꝛeũ:nõ
phantaſticũ ſed carneũ:oſſa:ſanguinẽ: ſen/
ſum et anunã habentẽ:hoc eſt ꝑfectũ homi/
nem:verum hominẽ:⁊ verum deum intelli/
gimus:vt verum deũ verum homine fuiſſe
nullomodo ambigamꝰ. Nõ enim amiſit qoð
erat:ſed cępit eſſe qð nõ erat:vt ꝑfectus ſit iĩ
ſuis:et verus ſit in noſtris. Nam qui deus
erat homo factus eſt:et qui homo natus eſt
operat᷑ vt deus:et qui operat᷑ vt deus vt hõ
moꝛit᷑:et qui vt homo moꝛit᷑ ſurgit vt deus.
Qui deuicto moꝛtis imperio:cum ea carne
qua natus ⁊ paſſus ⁊ moꝛtuus fuerat reſur,
rexit. Aſcendit ad patrẽ ſedetq; ad dexterã Marel.16.
eius in gloꝛia quã ſemꝑ habuit habetq;. In
eius moꝛte ⁊ ſanguine credimus nos emun/
datos:et ab eo reſuſcitãdos die nouiſſima i
hac carne in qua nunc viuimus ⁊ quã habe/
mꝰ cõſecuturos nos aut vitã ęternã ꝓ pſᷣmio
boni meriti:aut penas ꝓ peccatl ęterni ſup/

Lucf. 1. et. 2.

plicij. Heęc retinete: huic fidei animas vfas

ſubiugate: a chꝛiſto domino pꝛęmia cõſecu/
turi regni cęloꝛum: Amen.

¶ In eagem feria: De oꝛatione do⸗
minica: Dermoa III
q 5

xXxvI. Feria quarta pꝰ do. palmarũ: Ger. III. N
NANoniã dſio gubernãte iam eſtis in cia tollit᷑:⁊ humane vitę inſinuatur incertũ: ſunin
ſm illud: MHolite ſolliciti eſſe ĩ coaſtinũ. Ve⸗ Mattb.s M M
re em̃ incõueniens eſſet eũ in multos annos

regia cõſtituti:⁊ pꝛope eſt dies quo
ad ceęleſtis regis veluti cõſiſtoꝛiũ ve/

niatis:moneo vos chariſſimi vt pᷣcem legiti ⁊ tꝑa vel certe in aliũ diẽ neceſſaria poſtula- Giingonn
mã patri et deo offerendã ante diſcatis. Mã re: cui foꝛte ſub nocte eſſet vita flniẽda. Sic Lucj.i⸗ ſeopeen
qꝛ ſtupida mens hoim ⁊ ignara cęleſtiũ: nec em̃ ⁊ ille auariſſimꝰ diues qͥ reſtruct hoꝛreis gentn
ſcire nec inuenire poterat quẽadmodũ deũ ⁊t repletis dixerat ad alazʒ ſuã:habes multa naerſditn
digne pcaret:ipſe verus dñs ⁊ magiſter oſtẽ bona in annos multos: epulare: audiuit a ſcputhen
dit ⁊ docuit. Per ſe quidẽ ſanctos apłlos: ꝓ dñio:Stulte:hac nocte repetũt aĩaʒ tuã:quę Nortflutl

pᷣparaſti cuiꝰ erunt?Cõpetenter &oꝛamꝰ pa/ na.
nẽ noſtsũ quotidianũ hodie nobis dari: qᷣa
craſtinus dies qͥd pariat ignoꝛamꝰ. Dicimꝰ* D
deinde: Dimitte nobis debita nr̃a. Debita Matthð.s,.
fratres peccata intelligunt᷑. Hã debitũ con-⸗
trahit᷑ quotienſcũq; delinquit᷑:Quod debi⸗/
tũ quãdoq; ſolui in gehenna neceſſe eſt. Et
qꝛ hũanę fragilitati nõ deeſt quotidie vnde
delinquat: ideo petimꝰ vt debita nobis dũ

illos autẽ nos quõ debeamꝰ oꝛare. Sic inqͥt
Matth̊.s. oꝛabitiſ: Pater nr̃ qui es ĩ cę-lis:Sancctiſicet᷑
nomẽ tuũ:Adueniat regnũ tuũ: Fiat volũ/
tas tua ⁊c. O vere cęleſtis oꝛatio: ꝗᷓ tota eſt
oꝛatio. Hã ſi ſingula vᷣba ꝓut ſunt latiꝰ tra/
De vᷣbis diii ctare voluerimꝰ:dies anteq; ſermo defſiciet.
Sr.28,5, Attamẽ breuiter peurram Dicim: Hater
meliag. 2.a r qui es ĩ cęlis. Sic incipiẽdo:bonitatẽ dei
⁊ gratiã ꝓteſtamur. Ham qñ nos terreſtres
⁊ miſeri ⁊ imbecilles ⁊ inutiles ſerui audere/

mus vultũ leuãtes ad celũ dicere: Pater nr̃:

niſi ipſe ꝑ ſuũ nobis vnigenitũ hanc ſiduciã

ſumus in coꝛpoꝛe dimittant᷑: ne vſq; ad no/ Matth..
uiſſimũ quadrantẽ deſudemꝰ. Bñ autẽ ad/

iũ git᷑: DPimitte nobis debua nr̃a:ſicut⁊ nos
dimittimꝰ debitoꝛibus nr̃is. Vides chariſſi

Job.ꝛ. ſtitiſſet: Sicut ſcriptũ eſt: Quotquot eum les ch
receperũt dedit illis poteſtatẽ filioſ dei fieri: me quãta nos cõditiõe diuinꝰ ſermo ꝑſtrin/
his qui credunt in nomie eius. Accepta igiẽ gat.Dimitte & vt dimittat᷑ tibi. habes ali-
SBo. S. Poteſtate patrẽ vocamꝰ deũ:quia ꝑ ſidẽ ſpi - quẽ debitoꝛẽ qͥ in te peccauit:qui foꝛte iniu⸗ loelenls in
ritũ adoptiõis accipimus:vt nos factos dei riã fecit:dimitte illi roganti:indulge poſcen Enesthobi
B filios gratulemur. Deinde dicimꝰ: Sanctiſi ti:parce pęnitenti:nedũ denegas pietatem lecedeigg
cet᷑ nomen tuũ.hoc actiogratiaꝝ eſt:veluti fratri:tibi claudas indulgentiã. Jã vᷣo vti/E eſnacun
ſi dicat᷑: Sanctũ ſit ⁊ benedictũ nomen tuſ. liſſimo ſine oꝛatio ſacra complet᷑:oꝛando cõ/ uſiunpen
Decet ̊ gratias agere qui gratiã meruerũt. tra tẽptationẽ ⁊ malũ.Dicimꝰ em̃:Ne indu⸗ riblee
Adueniat regnũ tuũ.HNon vtiq; vt incibiat cas nos ĩ temptationẽ:ſ libera nos a malo. icitino,
ille regnare cuius regnũ eſt omniũ ſęculoꝝ: Inducit deꝰin tẽptationẽ hoĩem:cũ tẽptari “ Nnen
ſed hoc optamꝰ* vt finẽ nr̃is faciat malis: et pꝓmittit vt ꝓbet:nõ vt ꝑimat᷑. Temptat aũt –
veniẽs de cęlo nos aſſumat in regnum. Hoc non quaſi mentiũ neſcius humanaꝝ:ſed vt din
em̃ dicto admonemur vbi vitã noſtrã ⁊ ſub/ ſuos ſideles faciat in ſęculo manifeſtos: ſicẽ A i
ſtantiã ⁊ regnũ ſperare debeamꝰ. Similiter ſcriptũ eſt: Vaſa figuli ꝓbat foꝛnax:homies ecei.ꝛ. i
dicimꝰ: Fiat volũtas tua ſicut in cęlo ⁊ĩ ter- aüt iuſtos tẽptatio tribulationis. Sic abꝛa/ ranus
ra. Quis em̃ obſtat deo:quo minus ſiat vo / ham temptauit in filio ⁊ honoꝛauit: ſic Job ſe haent
luntas eius vbiq;:? Sed hoc oꝛamꝰ: vt ſitut dando ĩ tẽptationes varias ꝓbauit:ſic ſan- uedhe
in celo ſit voluntas dei vbi nullus offendit: ctos apłos:ſic beatiſſimos martyꝛes ꝑ ignẽ nueg⸗
ita virtutẽ nr̃is animis tribuat: vt eius voę quoq; et gladios coꝛonauit.Ex quo awaret ano
lũtatẽ nos qui ſumꝰin terra facere ⁊ implere a deo tẽptatiões huiuſmodi ꝓuenire: ⁊ dia/ leno
poſſimꝰ. Vel certe cũ dicimꝰ: Fiat volũtas bolum nihil ſine dei ꝑmiſſione valere.Ergo W
tua:docemur ſemꝑ ad dei nõ ad noſtrã reſpi deus ſolus adoꝛand“ eſt:qui põt educere de Marnrani
cere voluntatẽ:qꝛ in nr̃a volũtate aliquoti- temptatiõe.Educit vo cũ liherat a malo.A gerſei
ens cõtraria ſunt: in dñi autẽ volũtate vita malo aũt liberat:quãdo ſuꝑ id qð poſſumꝰ luthud
Cueſt ſemꝑ ⁊ bonitas. Cõſequẽter iã poſt cele· nõ nos ꝑmittit tẽptari.habetis fratres oſtẽ SF gikit⸗
ſtia etia terreſtria poſtulamꝰ*: ſed tñ neceſſa, ſum:⁊ quẽ debeatiſ oꝛare:⁊ cui gratias age/⸗ krſöhide
ria.Mã dicimꝰ: Panẽ noſtrũ quotidianũ da re:⁊ cuiꝰ cupere regnũ vel expectare volun/ naſcnneg
nobis hodie. ſapiẽtia vera ⁊ diuina ꝓui/ tatẽ:Deindecõtra tẽptationes et malũ cuiꝰ fuctſen

dentia:ꝗᷓ docuit ⁊ panẽ ſolũ petere:et hodie

nomiare. hHoc em̃ dicto:⁊ auiditas cũ auari/

ſit auxiliũ ſſtolandũ.Ecce in paucis oia:⁊ i

bꝛeuitate cõpleta ſunt.QAuia g non difficile

leitsdei
ſnnenn
agimn

übebeenln
luealtui⸗
Maüzmin
hrgda
bisden

oan. Dap

ℳ

„.

tunkn Dunh

Hidchticon
iQuosde⸗
Ahecelech e

„
1

ebiea nobod

eneyſcotntd

. Biuids
ninattnos
Vieschanli
Pſamopiin⸗
. bebesd⸗
griſoteno⸗
nllgepeſen
gas picaen

ni. Fizon

ſckorunchc
Pen⸗ Beinir
nnsan
ſencätchen
Tenpmuadt

Jo. . Johannẽ:
Sermo ve
gnotdenge cXXEI

managſat

nanitelonſe

Gmarbonies ti

H
altſtſn⸗
nmes ih

nis tbnn i⸗

men

diſcitur: immo facile retinet᷑: omnes hoꝛtoꝛ

tam viros q; feminas diſcite retinere:vt cuʒ
fueritis gratiã domini quam cupitis conſe/

cuti: inter omnes ſanctos hanc pꝛecem oꝛe
conſono ꝓferre poſſitis: et coꝛde mũdo dili/

gere:vt chꝛiſtus ſedens ad dexteram patris

in oꝛe vro vᷣba ſua videns et ĩ coꝛde vro ſua

ſcepta:⁊ hic vos cuſtodiat:⁊ futuro ęuo di⸗

gnos efficiat. Ipſi gloꝛia in ſecula ſeculoꝛü:

Amen.
G —

¶ Feria quinta In cęena domini:de

eo quod ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm
it a cena et ponit

. Sur
ſtimẽta ſua ⁊c. Serio I

S&Addie fratres chariſſimi audiuimus
euangeliſtã dicentem: Quia cũ ſur/

nenta ſua ⁊ ſcinxit ſe lintheo:⁊ cępit lauare
pedes diſcipuloꝛũ. Quid nos dilectiſſimi in
hoc loco dicturi ſumus?:Quã excuſationem
ſᷣtendere poterimꝰ:qui dedignamur impen
dere peregrinis:qð ille dignatus eſt impen/
dere ſeruis ſuis: Sed ſũt foꝛte aliqui viri po
tentes ⁊ nobiles:ſunt aliquę delicatę matro

nę quę dedignant᷑ ſe inclinare vſq; ad veſti /

gia ſanctoꝛum in hoc mũdo peregrinantiũ:

hoſpitum pedes nõ ſolum ipſi nõ dedignã/

tur abluere:ſed nec ſuoꝛũ quidem cuiqᷓ; vt ꝓ
ſe faciãt imꝑare.Erubeſcũt foꝛſitan nobiles
delicatis manibꝰ viri vl mulieres chꝛiſtianę
in hoc mũdo ſanctoꝛũ contrectare veſtigia:
quia hoc natalium pᷣꝛogatiua non patitur.
Mala nobilitas: quę ſe per ſuperbiã apud
deũ reddit ignobilem. Erubeſcũt ergo nobi
les ⁊ potentes ſanctis ⁊ peregrinis abluere
pedes in hoc ſęculo: ſed ſi ſe nõ coꝛrexerint:
plus habẽt erubeſcere ⁊ dolere cum ab illo⸗/

rum cõſoꝛtio ſeparati fuerint in futuro. Lũc

ſine vllo pęnitentię remedio affligent᷑: cum
illos quos deſpexerant ꝓpter humilitatem
viderint accipere regnum:ſe ꝓpter ſuperbiã
meruiſſe ſupliciũ. TCimeamus ergo fratres
illud quod beatꝰ petrus aplus timuit quã/
do audiuit dominũ dicentẽ: Si non lauero
te:nõ habebis partẽ mecũ: Et dum petrus
recuſat:negat illi chꝛiſtus regnum niſi acce/

piſſet obſequiũ:ne foꝛte et nos ſi ſanctoꝛum

pedes dedignamur abluere: partẽ cum illis
non mereamur habere. Inclinemus nos po

tius ad ſanctoꝛũ vel peregrinoꝛũ veſtigia:

rexiſſet a cęna dominꝰ: poſuit veſti -

quia cũ hoc ſancta humilitate complemus:
illoꝛum quidẽ pedes manibꝰ noſtris tangi /
mus: ſed animarũ noſtrarũ ſoꝛdes et macu/
las ꝑ ſidem ⁊ humilitatẽ abluimus:et nõ ſo/

lum m inuta ſed etiã capitalia peccata pur/

gamus. Gaudete ergo dilectiſſimi ⁊ exulta/B
te in dño:qui nobis in hac die ſalutiferę con
ſolationis myſteria cõſecrauit. Vnde a uteʒz
cõmendauit dominus coꝛpus ⁊ ſanguinem
ſuũ? Vnde niſi de humilitate ſua? Niſi em̃
eſſet humilis: nec manducaret᷑: nec bibere.
Reſpice altitudinẽ ipſius: In pꝛincipio erat Job.i.
verbũ. Ecce qualis eſt cibus ſempiternuus..
Sed manducant angeli:mãducant ſuperng
virtuteſ: maducant celeſtes ſpiritus. Man/
ducant ⁊ ſaginant᷑:et integrũ manet qð eos
ſatiat ⁊ lętiſicat. Quis autẽ homo poſſet ad
illum cibum aſcendere? Quia ergo ad illum
panem homo nõ poterat aſcendere: digna/
tus eſt panis ipe deſcendere ad hominẽ. Et
hoc cum ineffabili pietate factum eſt: quia
opoꝛtebat vt mẽſa illa angeloꝛũ lacteſceret:
ad paruulos ꝑueniret. Sic ergo fecit ſapi/

entia dei:ſic nos ꝑ carnis aſſumptionem pa

uit pane cęleſti:Quia verbũ caro factũ eſt ⁊
habitauit in nobis. Vide ergo humilitatẽ:
quia panem angeloꝛũ mãducauit homo:id
eſt verbũ illud vnde paſcunt᷑ angeli ſempi-
ternum quod eſt ęqquale patri manducauit:
homo.Et ideo fratres chariſſimi:qꝛ nos do C
minus noſter patientia docuit:pęna libera⸗
uit:moꝛte redemit:ſperemus ſemꝑ in dño:⁊
nihil ſine eius voluntate ⁊ adiutoꝛio ᷣſuma
mus. Hoſtis em̃ quid temere beatuſ petrus RM
ꝓmiſerit chꝛiſto:Et ſi omnes inqͥt ſcandali-Mattb.6.
ʒati fuerint in te: ego nunq; ſcandaliʒaboꝛ.
Dñs qui nouerat fragilitatẽ humanã:⁊ ſcie,.
bat nõ eſſe in ꝓmiſſione ſed in cõſummatio/
ne virtutẽ: Amen inqt dico tibi ꝙ in hacno/
cte anteq; gallus cantet ter me negabiſ. DHi/
cit ei beatus petruſ:Etiã ſi me moꝛi opoꝛtu/
erit tecũ:non te negabo. Videte fratres re/
ſponſionẽ diſcipuli: ⁊ intelligite dilectionis
eſſe qð dixit.Sed qꝛ ꝑ ſolum ſui amoꝛis ſtu/
dium nõ addito etiam adiutoꝛio dñi voluit
eſſe ꝓmiſſum:ſtare nõ potuit ꝑ hominẽ:qð
ſub diuinitate pendebat. Fuit quidẽ in vo/
luntate:ſed nõ fuit in virtute: ſicut ipſe dñs
dicit: Spiritus ꝓmptus eſt:caro autẽ infir, eabi.q
ma.Et iterum: Sine me nihil poteſtis face/ Jołᷣ.15.
cere. Vſq; ad moꝛtẽ ꝓmiſit: ⁊ i timoꝛe nega/
uit.hHabuerat confeſſionẽ mirabilem: ſi ha/
gq 4

Ber. C.xxvIII. Feria quinta in cena dñi: GBer. II N.
D buiſſet in cõſummatione virtutẽ. Vnde di/ culoꝛum: Ammmhmen. I. D nuſe
lectiſſimi fratres rogo et admoneo vos: vt 4ðððJM .

i v zodem die de Juda ſcariothb: mago
vnuſquiſq; recurrat ad teſtem idoneũ:id eſt Eode ee Zud vrd Sermo nſefi

olſcientiã ſuam: ⁊ ſi ibi aliqua vulnera inue/ — C-XXVII ioeis
nerit peccatoꝛũ:confugiat ad remedium la⸗ Etinet ſanctitas veſtra fratres nos A ne
chꝛymarũ. Peniteat ſe feciſſe qð fecit: inci·¶ xr. vobis hoc ꝓxima dominica pꝛedi⸗- iugtn
piat vigilantiſſimo coꝛde ſterita curare:pieꝛ· caſſe: ꝙ iudas ſcarioth ꝓpꝛia ſenten Manb.27. flulere
ſentia vitare:futura ꝓſpicere:⁊ deo auxiliã ctia cõdemnatus:ad phariſęos dominici ſan i Fitci
te omnia mala repellere: quia q;diu quis in guinis mercedem repoꝛtaret:et actus pęni- afane
hoc ſęclo viuere poſſit ignoꝛat:nec licet eua- tentia refuderit venditionis pꝛeciũ:ſed con- tune u
dere niſi pęnitentia pꝛęcurrente. Alud ante ſcientiaſuę nõ reſoluerit ſcelus.DHeniq; poſt kin ne
onmnia dilectiſſimi fratres qð ſpecialiter per redditum pꝛeciũ laqueo ſe ſuſpendit:vt qui uu n⸗
tinet ad fideles:pia ſide et tota animi deuo/ ſe multauerat pecunia: multaret ⁊ vita. In/ *
uotione cogitate. Acceſſuri ad altare domi/ telligens enim quãtum ſcelus admiſerit:nö A Nein
ni dei noſtri inſpicite vniuerſa latibula coꝛ/ ſuffecit ei ſacrilegij carere mercede:niſi caree nſunſun
dis veſtri: ne foꝛte ſint ibi aliqua peccata ꝗᷓ ret ⁊ ſalute.DPignum enim ſe moꝛte iudicat e(fummll3
nõdum curata ſint elemoſynis atq; ieiunis: ꝙchꝛiſtum vitam omniũ tradidiſſet. Sęue- ß Aeitinneg
1. Corj. I. Z timete illud apoſtoli: Qui manducauerit riſſimus igitur iudas ſui iudex:vel in vlciſcc· Cmſdn
coꝛpus domini ⁊ biberit ſanguinem eius in - do confitet᷑: quem negauerat in tradendo. nonnſeqn
digne:reus erit coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis domi- Reſtituit ergo pecuniam phariſęis: ſed nec Eicnibuen
ni. Pꝛobet autẽ ſeipſum homo:et ſic de coꝛ; phariſeęi eam libenter accipiunt. Dicunt em̃ nicenng
poꝛe illo edat ⁊ de calice bibat. Nullꝰ ex vo / illicitum ſibi eſſe in ſuis eam habere theſau/ yſluzinis⸗
bis contra vllum hominẽ odium reſeruet in ris. Vide igitur quãta vis dominice ſit pe/ pineck
coꝛde ſuo: vt ſecuri poſſitis dicere: Dimitte cunię quã inde iudas reijcit:hinc phariſei in Pp Gaſduaßh
nobis debita noſtra:ſicut ⁊ nos dimittimuſ loculos nõ recludunt. Juſti enim ſanguinis bngoren
debitoꝛibus noſtris. Caſtitatẽ aũt ante olia pꝛeciũ ꝑtimeſcit iniquitas poſſidere: conſi⸗ lid non beb
cuſtodite:gulam refrenate:ebꝛietatem fugi- liũ tamen ineunt phariſei:vt ex ea ager ſigu alennuaf
te:pauperibus ſᷣm quod vires ſupetunt ele li comparet᷑:in quo ꝑegrinoꝛum coꝛpoꝛa col/ (emaluc)
moſynas date. Et hoc ante omnia rogo fra- locent᷑.Qð quidẽ ꝓuidentia dei factum pu⸗/G limitocor⸗
tres chariſſimi:vt gaudiuʒ quod nobis huc to:vt pꝛecium ſaluatoꝛis non peccatoꝛibus ſtosſingrlon
uſq; de veſtra deuotione feciſtis:in die cra- ſumptũ pꝛębeat:ſed pereginis requiem ſub/ Aosſcleuat
ſtina:id eſt in paſſione domini compleatis. miniſtret:non ſacrilegis ſit ad luxũ: ſed de/ Uerehnſtiin
Mattb.io· Non enim qui cęperit ſed qui perſeueraue/ functis ſit ad ſepulchꝛũ:vti iam exinde chꝛi/ cienn
. rit vſq; in finem: hic ſaluus erit. Et ideo ſic ſtus ⁊ viuos ſanguinis paſſione redimat:et Obeenies
agere debetis: ne per vnius diei negligen, moꝛtuos pcioſa poſſeſſione ſuſcipiat. Pꝛe/ elitenr.
tiam perdatis:quod per totam quadrageſi/ cio ergo dominici ſanguinis ager figuli com Pbpoleſiotbe
mam acquiſiſtis. Sic eſt enim tota quadra / parat᷑.Legimus in ſcripturis ꝙ totius gene iprr
geſi ma abſtinere:oꝛare vel pſallere:⁊ in paſ/ ris humani ſalus redempta ſit ſanguine ſal/ . uonſinoo
ſione domini: id eſt in paraſceue de eccleſia uatoꝛis:ſicut ait apoſtolus petrus: hoc ſci/ 1· Petri. · Alentbi,
ſe ſubtrahere: quomodo ſi aliquis cum grã/ entes quia non coꝛruptibilibus auro vel ar/ nninn
di laboꝛe ſtudeat terram colere:⁊ meſſem nõ gento redempti eſtis de vana veſtra cõuer/ ülnti
mereatur accipere.Et ideo rogo vos vt nul- ſatione paternę traditionis: ſed pᷣcioſo ſan / Unnen
lus ſe de eccleſia ſubtrahat: niſi foꝛte quem guine quaſi agni immaculati ⁊ incõtamina/ llarun
aut coꝛpoꝛis infirmitas:aut grandis ⁊ publi ti ieſu chꝛiſti. Igitur ſi pꝛeciũ vitę noſtrę ſan ietndn
ca neceſſitas tenuerit occupatum. Ipſe em̃ guis eſt domini: Vide ergo quia illo non tã tnihn
in paſchali ſolennitate legitimum gaudium redempta ſit agri terrena fragilitas: qᷓ; totiꝰ iſ ſen
poterit celebꝛare:qui in paſſione domini ſe mundi incolumitas ſempiterna. Ait namq; Ene
noluit de eccleſię conuentu ſubtrahere.AQui euangeliſta: Hon enim venit chꝛiſtus vt iu/ JYob̃.5. mi W
me in hac ſuggeſtione libenter audierit: con dicet mũduʒ: ſed vt ſalue᷑ mũdus ꝑ ibſum. ſhaſei

fido ꝙ illi deus et in hoc ſęculo et in futuro

Vide inquã ne pecunia illa nõ tam compa/

otelsd

„ — „ „» 1 „ „ . 4 „ — * N
gloꝛioſa pꝛęmia recõpenſabit: qui cum pa⸗/ rati ſit agri parua poꝛtio:qᷓ; totius mũdi co/ numn
tre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat in ſęcula ſę/ pioſa poſſeſſio:ſicut ait dauid ꝓpheta:Po/ Ps.2. eun n

5,

“

2
E

fnmse
unicrpet⸗
ODpr ſanen 1
dodinaen
shgl⸗
üͤtſesen⸗
Daliggl

Dendei

fatpin
Adniſemd.
leceniſan⸗
nortelucier
Cila Sa⸗
nyeliani.
inmadente
nleis:lalte
1. Dionten
Abegethetuh
hninceſtpe
inepomin
ninſanguns
ſicen coſ⸗
reaageſo
ncopornl
eifnnnzb
geccancbes
regtienſi⸗
utieſcde
nerintechn
geſelinae
piu. pe

–—
=

ſtula a me et dabo tibi gentes hereditatem

tuam: ⁊ poſſeſſionem tuam terminos terrę.
ChAger ergo iſte mundus hic totus eſt:in quo
nos diſperſi et diſſeminati domino fructum
voni operis germinamus. Sed ſi foꝛtaſſe ꝑ/
quiras a me: ſi ager mũdus eſt:quiſ nam ſit
figulus qui mũdi poſſit habere dominatũ:
MNMöBiſi falloꝛ:ipſe eſt figulꝰ:qui vaſcula coꝛpo/

ris noſtri fecit ex limo: de quo dicit ſcriptu/

Seſ.2. fa:Et fecit deus hominẽ de limo terrę. Ipſe

eſt ſigulus qui carnium noſtrarũ ænoſum

lutum vapoꝛe ſui ſpiritus animauit: ⁊ mate-

riam fluidam atq; terrenam igneo caloꝛe de/
coxit. Ipſe inquã eſt figulus qui nos ꝑ ma/
nus ſuas foꝛmauit ad vitam:per chꝛiſtũ ſuũ
refoꝛmauit ad gloꝛam: ſicut ait apoſtolus:

2. Corj. 3. Ad eãdẽ imaginẽ refoꝛmamur de gloꝛia ad

gloꝛiam: ſcilicet vt qui a pꝛioꝛe factura pꝛo/
pꝛijs vitijs coꝛruimus: in ſecnuda natiuita/
te figuli huiꝰ materia reparemur:hoc eſt qui
per adę tranſgreſſionẽ in moꝛtem cecidimꝰ:
per ſaluatoꝛis gratiam denuo reſurgamus.
Ipſe plane eſt ſigulus: de quo dicit beatus

Ro.9. apoſtolus: Hũquid dicit ſigmentũ ei qui ſe

finxit: quare me feciſti ſic:Et iterum: Mun/

quid non habet poteſtatem ſigulus luti ex

eadem maſſa facere aliud quidem vas in ho

noꝛem: aliud vo in cõtumeliam? Ex eodem

enim luto coꝛpoꝛis noſtri deus tamen ꝓ me⸗
ritis ſinguloꝛum alios cuſtodit ad regnum:
alios reſeruat ad pgnam. Juſte itaq; figuli
ager chꝛiſti ſanguine emptus eſt:peregrinis
inqᷓ; qͥ erant ſine domo ⁊ patria:⁊ his qͥ toto
oꝛbe exules iactabant᷑ reqͥes chꝛiſti ſangui-
ne ꝓuidetur. Et quibus non eſt in mundo

D poſſeſſio: his in chꝛiſto fit ſepultura. Iſtos

autẽ peregrinos quos eſſe dicimus: niſi de/
uotiſſimos chꝛiſtianos: qui renũciantes ſę/
culo:⁊ nihil poſſidentes in mundo:in chꝛiſti
ſanguine requieſcũt. Chꝛiſtianus enim qui
mũdum nõ poſſidet hic: totum poſſidert ſal/
uatoꝛem. Ideo autem peregrinis chꝛiſti ſe/

pultura pꝛomittit᷑:vt qui ſe a carnalibus vi/
tijs tanq; peregrinũ et alienum cuſtodierit:
is chꝛiſti requiem mereat᷑. Sepultura enim

chꝛiſti quid eſt aliud niſi requies chꝛiſtiani:
Mos ergo peregrini in hoc mundo ſumus:⸗
tanqᷓ; hoſpites ĩ hac luce verſamur: ſicut ait

2. Cor.S. qpoſtolus dicẽs:Etenim dum ſumus in coꝛ/

poꝛe ꝑegrinamur a domino. Peregrini inq;
ſumus:et nobis ſaluatoꝛis empta eſt ſepul⸗

Ro. s.tura.Conſepulti enim ſumus:ſicut ait apo/⸗

il Ber. C. xXIX. Feria quinta in cena dñi: Ger. III

ſtolus:cum illo per baptiſmum in moꝛtem.
Baptiſmus igitur chꝛiſti nobis eſt ſepultu/
ra:in quo peccatis moꝛimur: criminibus ſe/
pelimur:⁊ veteris hominis conſcientia reſo/
luta in alteram natiuitatem rediuiua infan/
tia reparamur. Baptiſmus inquã ſaluato/
ris nobis eſt ſepultura: quia ibi perdidimuſ
qð ante viximus:et ibi denuo accipimus vt

viuamus. AMagna igitur ſepulturę huiꝰ eſt
gratia: in qua nobis ⁊ vtilis moꝛs infert᷑: et

vtilioꝛ condonat᷑. M.agna inquã ſepulturę
huius gratia:quę ⁊ puriſicat peccatoꝛem: et
viuiſicat moꝛientem. L

¶ Eodẽ die: De fide recta: Ser. ill Sermo

⁊ hanc vnam eſſe diuini nominis trinitatẽ:
patrem nõ eſſe filium:ſed habere filium qui
pater non ſit:filium nõ eſſe patrem:ſed filiũ
dei eſſe natum: ſanctũ quoq; paraclitũ eſſe

q̃ nec pater ſit ipſe nec flliꝰ:ſed a patre filioq;
ꝓcedat. Eſt ergo ingenitus pater: genitꝰ fli /
lius: nõ genitus ꝑaclitus: ſed a patre ⁊ filio

ꝓcedens. Pater eſt cuius vox hęc eſt audita

a patre exiui et veni in hunc mundũ. Para/

clitus eſt ipſe de quo ſiliꝰ ait: Miſi abiero ad Abis

patrẽ paclitꝰ nõ veniet ad vos. Hhãc eſſe tri-

nitatẽ ꝑſonis diſtinctã: indifferentẽ. Pꝛęter

illam nullã diuinã eſſe naturã vel angeli vel

ſpũs vel virtutis alicuiꝰ ꝗᷓ deus eſſe credat᷑.

Hhüc igit᷑ filiũ dei deũ natũ a patre:⁊ eſſe pᷣn/

cipiũ: Patrẽq; illũ ſanctiſicaſſe in vtero ma/
rię virginis:atq; ex ea vnũ hoĩem ſine viri ſe
mine generatũ: Id eſt:ſuſcepiſſe dũm noſtꝰ

ieſum chꝛiſtũ nõ imaginariũ coꝛpus: aut foꝛ
ma ſola cõpoſitũ:vᷣ ſolidũ:Atq; hũc ⁊ eſuriſ-

ſe ⁊ ſitiſſe ⁊ doluiſſe ⁊ fleuiſſe:et oĩa coꝛpoꝛis
exercitia ſenſiſſe. Poſtremo cruciſixũ: moꝛ/ Mattß. 27.
tuũ ⁊ ſepultũ: Tertia die reſurrexiſſe:cõuer et.28.

ſatũ poſtmodũ cũ diſcipulis: Quibꝰ ſanctũ
paclitũ miſit dũ ad cęlos aſcẽdiſſet.hhunc ſi/

lium homiĩs nũc vocari.Reſurrectionẽ verã
humanę credimus carnis. Animã hominis
non diuinam eſſe ſubſtantiã vel dei patris:
ſed creaturã diuina voluntate ꝓlapſam. Si B

quis ergo dixerit atq; crediderit a deo om-
nipotente mũdum hunc factum non fuiſſe:
ag 5

Regimus in vnũ deum patrem ⁊ fi- C·
lium ⁊ ſpiritũſanctũ:viſibilium ⁊ in-
iſibilium factoꝛem: ꝑ quem cretta
ſunt omnia in celo ⁊ in terra. hũc vnũ deũ:

de celis: Hic eſt filius meus dilectus:in quo Matth. z.
mihi bene cõplacui. hic ſilius eſt qͥ ait: Ego Job.16.

4

Bancti luguſtini de tempoeꝛeꝛ·

thema ſit.Si qͥs nõ dixerit pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpũſ/

occaſiõe ſalutis erecta eſt.hhęc em̃ crux inuu
merabiliũ nobis bonoꝛuʒz extitit cauſa.hęc

. eecnil
atq; eius omnia inſtrumenta: anathema ſit. ſanctivnam diuinitatem: parem maieſtatẽ· ennsll
Si quis dixerit atq; crediderit deum patrey potentiã: vnam gloꝛiaʒ: dominationẽ:vnũ cpugnune
eũdem filium eſſe vel paraclitũ: anathema regnum atq; vnam voluntatem: anathema (ciitude
ſit. Si quis dixerit atq; crediderit deum ſi/ ſit.Si quis tres perſonas non dixerit veras Mtrden
lium eũdem eſſe patrem vel paraclitũ: ana patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti ęquales:ſemper inicnni
thema ſit.Si quis dixerit atq; crediderit pa viuentes:omnia cõtinentes viſibilia ⁊ inui⸗ nmmii
raclitũ ſpiritũ eſſe patrem ſeu ⁊ filium:ana/ ſibilia:omnia potentes:omnia iudicantes: urunti
thema ſit. Si qͥs dixerit atq; crediderit ho/ omnia viuiſicantes: omnia facientes: omia miubmn
minem ieſum chꝛiſtum a fllio dei aſſumptũ queę ſaluanda ſunt ſaluantes:anathema ſit. ümiͤc
nõ fuiſſe:anathema ſit.Si quis dixerit atrc Si quis non dixerit adoꝛandum ſpiritũſan)/?q dttcte
crediderit filiũ dei deum paſſum fuiſſe:ana ctum ahomni creatura ſicut filium ⁊ patrẽ: oenit
thema ſit.Si quis dixerit atq; crediderit ho anathema. ſit. Si quis de patre et filio bene edin
minẽ ieſum chꝛiſtũ hominẽ impaſſibilẽ fuiſ/ nmſenſerit: de ſpiritu auteʒ ſancto nõ recte ha/ hnel aß
ſe:anathema ſit. Si quis dixerit atq; credi-/ buerit: hęreticus eſt. omnes hęretici de uhinn .
derit alterum deum eſſe pꝛiſce legis alteruzʒ filio dei et ſpirituſancto male ſentientes: in Menſhein
euangelioꝛũ:amathema ſit. Si quis dixerit ꝑfidia iudęoꝛũ ⁊ gentilium inueniunt᷑. ſi e
atq; crediderit ab altero deo mundũ fuiſſe quis patiatur deum patrem et deum filum ngün t
Señ.ᷣi.factum qᷓ ab illo de quo ſcriptuũ eſt: In pn / ⁊ deum ſpiritumſanctũ deos dici ⁊ non den ippmamnk
cipio fecit deus cęlum ⁊ terram:qui ſolus ve ꝓpter diuinitatem ⁊ potentiam vnam quã ngkegen
rus deus eſt: anathema ſit. Si quis dixerit credimus eſſe ⁊ ſcimus patris et filij ⁊ ſpiri- ℳsfuanſfnl
atq; crediderit coꝛpa hũana nõ reſurectura tuſſancti: anathema ſit. Si quis ſubtrahẽs unneg
poſt moꝛtẽ:anathema ſit.Si qͥs dixerit atq; aut filium aut ſpiritũſanctuzʒ:ita ſolum exi⸗ (Atiſeznie
crediderit animã humanã dei poꝛtionẽ vel ſtimet eſſe deum patrem dici aut credi vnũ (glüigntel
dei eſſe ſubſtantiam:anathema ſit. Si quis deum:anathema ſit. Mrpſni
aliquas ſcripturas pꝛęter eas quas catho/ ⸗ Mlauemſa
lica eccleſia recepit: vł auctoꝛitatẽ habẽdas ¶ Item in eadem feria: Homelia de naoumbine
eſſe crediderit:vł fuerit veneratꝰ:anathema eo quod ſe/ criptum eſt in euangelio Eetcungin
Cſit. Si quis non dixerit ſemꝑ patrem: ſemꝑ m Johanne⸗Andee diem feſtum pa zos. . zmoenie
fllium ⁊ ſempꝑ ſpiritũſanctũ eſſe: anathema ſchęſciens ieſus ⁊c̃.quę habetur in volinsek
ſit. Si quis non dixerit filium natum eſſe de expoſitione doctoꝛis bidem. Cthrnaltiuc
patre:id eſt de ſubſtãtia paterna:anathema UGMdUʒ Eücſbuiege
ſit.Si quis non dixerit verbũ dei filium dei tem eodem die alius ſermo de ſe. Ppeen
eſſe et deum patrem eius:et omnia poſſe:et ſalmo ſexageſimotertio:Exaudi Poͤ. 63. ucifnann
omnia noſſe:⁊ patri ęqualeʒ: anathema ſit. deus oꝛationem mea ⁊c̃.qui ſum⸗/ Plerofid
Si quis dixerit ꝙ in carne conſtitutus ſiliuus ptus ẽ de expoſitiõe doctoꝛis eiuſ- Mkofnan
dei cũ eſſet in terra ĩ cęlis cũ patre non erat: dem pſalmi. ð Rphenme
anathema ſit. Si quis dixerit ꝙ in paſſione 38 tosglier
crucis doloꝛem ſentiebat filius dei deus et 1 Item eodem die alius ſermo fa⸗ fiekrrnde
VYbil.2. non caro cum anima qu induerat foꝛmam ctus ad fratres i heremo: qui inter ealen
ſerui quã ſibi acceperat: ſicut ait ſcriptura: ſermones ad eoſdem habẽt.xxviij. haſtüche
anathema ſit. Si quis non dixerit ꝙ in car/⸗ Ga Aheſted
ne quam aſſumpſit ſedet in dextera patris eria ſexta In paraſceue:de cru/ Sermo Gne Serid
in qua venturus eſt iudicare viuos et moꝛ ce et latrone:Sermo I C. XXX peanntes
tuos:anathema ſit.Si quis non dixerit ſpꝛi ½Sä/ “OèGM MM Peginn
ritũſanctũ de patre eſſe vᷣe ac ꝓpꝛie ſicut filiꝰ Odierna die dominꝰ noſter fratres A futſiate
de diuina ſubſtantia: ⁊ deum verũ: anathe/ pependit in cruce: et nos epulamur Wattb.27. Abei ſ
ma ſit.Si quis dixerit ſpiritũſanctũ facturã diſcatis qm crux chꝛiſti ferię ſũt e n
D aut per filium factuʒ:anathema ſit.Si quis nũdinę ſpiritales.Antea nãq; crux nomẽ cõ hetn
non dixerit omnia per filium ⁊ ſpiritũſanctũ dẽnatiõis erat: nũc vᷣo facta ẽ res honoꝛis.
patrẽ feciſſe:id eſt viſibilia ⁊ inuiſibilia: ana Pꝛius in dãnatiõe maledicti ſtabat: nũc in tl

Uin NKoncgin
Vbhoeſe
MRerezdon

.

Natnondei
mangi
aflitton⸗
isſuboth
uuſolunet⸗
uci

vonelede
euungelo
gfeſtunpe
babeweln
biden.

ſemod

oEudi

guiſun,
worss el⸗

ſenmo ſn
gniihen
häi

Ber. C.xxx. Feria ſexta in paraſceue:G

nos de erroꝛibus liberauit: hecnos ſedẽtes
in tenebꝛis illuminauit: hęc nos ex diabolo

expugnatoꝛe recõciliauit deo: ⁊ ex alienatis

reſtituit in domeſticos: De longinquis ꝓxi/
mos fecit:de ꝑegrinis reddidit ciues.hheęc ẽ
inimicitiarũ interemptio:pacis firmamẽtũ:

⁊ omniũ nobis bonoꝝ theſaurus. Pꝛopter

hanc iam nõ erram in ſolitudinibꝰ: viã em̃

veritatis agnouimꝰ*:nec iam extra regnũ ſu/

JZoh. I0.

B

1.Cor. 5.

Pös. 117.

mus: ianuã em̃ regis intrauimꝰ. Jam igni/
tas diaboli ſagittas non timemꝰ. Vntẽ em̃

viteę quo extinguerent᷑ inuenimus. Pꝛopter
hanc iã in viduitate nõ ſumus:ſponſum em

recepimus. Nõ expaueſcimꝰ lupũ:qꝛ bonũ
paſtoꝛẽ inuenimꝰ.Ego em̃ ſum ait paſtoꝛ bo
nus. Pꝛopter hanc nõ foꝛmidamꝰ tyꝛannũ:
regi em̃ adhęremꝰ. Pꝛopter hanc diẽ feſtum
agimus:crucis memoꝛiã celebꝛantes. Ita ⁊

magiſter gentiũ docet ꝓpter crucẽ annua fe

ſta conſtitui.Epulemur inquit nõ in fermen
to veteri:neq; in ſermẽto malicię ⁊ nequicię
ſed in aʒymis ſinceritatl et veritatl. DPeinde
cauſã agendę ſolẽnitatis adijciens ait: &m̃
paſcha noſtrũ ꝓ nobis imolatus ẽ chꝛiſtus.
Vbi autem ſacriſicium:ibi ⁊ interẽptio pec/
catoꝛum:ibi reconciliatio dei fiet. Nox lęti/

cigę ⁊ ſalutis:in tabernaculis iuſtoꝛũ.Sed et
oñimnis terra letetur: paſcha noſtrũ ꝓ nobis

Heb. 9.

imolatus eſt chꝛiſtꝰ. Et vbi ĩmolatꝰ eſt: Di/

cito:in alritudine crucis. Mouũ eſt altare ſa
criſicij huiꝰ:qm̃ ⁊ imolatio noua ⁊ admirabi
lis. Ipſe em̃ ⁊ hoſtia erat ⁊ ſacerdos.hoſtia
quidẽ ſᷣm carnẽ:ſacerdos vo ſᷣm ſpm̃. Idem
ipſe ⁊ offerebat quidem ſe ſᷣm ſpiritũ:offere/⸗

bat᷑ vo ᷣm carnẽ. Audi igit᷑ nic quõ vtra;

hęc manifeſtauerit paulus.Omnis inqͥt ſa/
cerdos qui ex homibꝰ accipit᷑: ꝓ homĩb cõ/
ſtituet᷑: vnde neceſſariũ eſt:vt ⁊ ipſe habeat
qð offerat.Ecce ipſe offerebat ſeipſum.Ali/
bi dictũ eſt: QAm̃ dñs ſemel oblatꝰ eſt ꝓ ob/
latione ſui: deinceps vt multoꝝ auferat pec
cata. Secũdo vo ſine peccato videbit᷑ his:qͥ
expectant eũ in ſalutẽ. Ecce iſtic oblatus ẽ:

Cibi ſeipſum obtulit. Vidiſti quõ ſimul ⁊ ho/

Eſa. S5ʒ.

Zucj. 22.

Heb. 13¾⸗

ſtia ⁊ ſacerdos factus ẽ:⁊ altare erat crux.Et
cuiꝰ rei cauſa nõ in templo offert᷑ hec hoſtia:
ſed extra ciuitatẽ ⁊ extra muros:vt illud ad/
impleret᷑ qð ſcriptuʒ eſt: Am̃ inter iniquos
deputatꝰ eſt. Cuiꝰ igit᷑ rei cauſa in altitudi⸗

Hb hoc ſcilicet vt aeris naturã mũdaret: ꝓ/
pterea non in altari:nec tecto ſuꝑpoſito:ſed

ne crucis ĩmolat᷑:et nõ ſub tegmine ędiſicij-

ſub celo. Aer em̃ purgabat᷑: cũ in altitudine
imolaret᷑ ouis. Terra etiã purgabat᷑:qꝛ ſtil⸗

er.J

labat ſanguiſ dñi ſuꝑ eã: Ideo nõ ſſ tegmie

neq; in templo iudęoꝝ: vt nõ ſubtraherẽt ſa

criſiciũ ſalutare iudęi. Neq; exiſtimes ꝓ illa
tantũmodo gente hanc hoſtiã offerri. Pꝛo/⸗
pterea em̃ extra ciuitatem ⁊ extra muros:vt

intelligas qm̃ cõmunis eſt hoſtia ꝓ genere
humano oblata:⁊ ideo cõmunis eſt puriſica

tio: non ex aliqua parte quẽadmodũ fuerat

in iudęis. MNã iudeis ideo pᷣcepit deus relin/
quere vniuerſam terrã: ⁊ in vno loco offerre

ſacriſcia ⁊ vota reddere: qm̃ ĩmũda erat tũc
vniuerſa terra fumo ararũ nidoꝛe buſtoꝛũ:
cęteroꝛũq; coinquinatoꝛũ: eoꝛũ quę de pꝛo/

phanis gentiliũ ſacrilegijs inferebant᷑ ſuper

eã. Nobis vo iã quõ chꝛiſtꝰ adueniens vni/
uerſam terrã expiauit:oĩs locus oꝛatoꝛiũ fa/
ctũ eſt:Et idcirco beatꝰ paulus hoꝛtat᷑ ⁊ ſci/
pit ſine intermiſſiõe oꝛare vbiq; dicẽs: Vo⸗/
lo oꝛare viros in omni loco leuãtes manus

ſanctas. Vides quõ mũdatus eſt oꝛbis ter/

rarum. Et ideovbiq; ſanctas manus leuare
poſſumꝰ: qm̃ vniuerſa terra ſanctiſicata eſt:
vt ſanctioꝛ ſit qᷓ; illa quę ĩ interioꝛibꝰ templi
veteris erãt ſanctaſanctoꝝ. Ibi nãq; irratio
nabile aĩal ouis offerebat᷑:hic aũt ſpiritalis

eminẽtioꝛ ſãctiſicatio:idcirco feſtiuitas epu⸗/
lationis eſt crux chꝛiſti. Vis diſcere et aliud
crucis beneſiciũ? Paradiſũ ante quinq; mi/
lia vel ampliꝰ fere annos clauſum:hodie no
bis aperuit. In hac em̃ die ⁊ in hac hoꝛa la/
tronem introducẽs chꝛiſtꝰ:duplex beneficiũ
oꝑatus eſt: vnũ quidẽ qꝛ ꝑadiſum aperuit:
aliud vo qꝛ latronẽ introduxit. odie reddi
dit nobᷣ patriã pᷣncipalẽ: hodie reduxit nos
in ciuitatẽ paternã: ⁊ ęternã domũ redona⸗
uit cõmuni hoĩm naturę. Hodie mecũ eris ĩ
ꝑadiſo.Quid dicis?:Crucifixꝰ es:⁊ clauis cõ
fixus: ⁊ ꝑadiſũ ꝓmittis? Ita inqͥt vt in ipſa
crucevirtutẽ meã agnoſcas:qm̃ res heęc triſti
cię videbat᷑: vt nõ in crucis lignũ attẽdas:vᷣ
virtutẽ eiꝰ qͥ cruciſixꝰ ẽ diſcas. In cruce hoc
miraculũ oꝑatus ẽ: vnde maxiĩe potẽtiã ſuã
declarat ompᷣs. Mõ moꝛtuũ reſuſcitãs: non
mari ⁊ ventis imperãs:nõ dęmones eijciẽs
cruciſixꝰ ⁊ cõſputat i facie: clauiſq; cõſixꝰ:
cũ iiurias ⁊ maledicta ſuſciꝑet: deriſus atq;

cõtemptꝰmalignã illã atq; longo ſceleꝝ vſu

obduratã latronis mentẽ ĩimutare ᷣualuit:

D

oblata eſt. Et quãto maioꝛ ẽ oblatio: tãto ⁊

E

Lucj.23.

vt ex vtroq; virtutẽ eiꝰ inſpicias. In eodem

Bancti luguſtini de tempoꝛe

em̃ tempoꝛe paſſionis cruciſxus vniuerſam
creaturã turbauit: et ſaxa dirupit: durioꝛem
vo lapidibus animã attraxit pariter ⁊ hono

Lucj.23. rauit dicens:hodie mecũ eris in ꝑadiſo. Et

F certe cherubin cuſtodiuit ꝑadiſũ:ſed hic etiã

Señ.ʒ cherubin dñs eſt. Flãmea rhomphęa obuol

uit᷑:ſed ipſe ⁊ flammę ⁊ gehẽnę ⁊ vitę ⁊ moꝛ/
tis poteſtatẽ habet. Et quidẽ nemo regum
aliquando paſſus eſt latronẽ homineʒ: aut
quẽq; alium eiuſdẽ naturę conſeruũ ſecum
aſſumens ita ĩ ciuitatẽ introducere:ſed chꝛi/
ſtus hoc fecit qui moꝛtis ⁊ diaboli victoꝛ:et
ſacratiſſimã ingrediens patriã ſecum latro/
nẽ introducit:nõ cõculcans paradiſum iſtiꝰ
pietatis opere ſed honoꝛans: neq; ↄfundẽs
latronis introitu illuſtrãs.HHonoꝛ nãq; ꝑa
diſi eſt:talẽ dominũ habere qui etiã latronẽ
dignũ facere poſſet paradiſi delitiaꝝ.Eteni
cum publicanos et meretrices introduceret
in regnũ cęloꝛũ: non confudit ſed extulit re/
gnum cęloꝛũ:neq; deiecit ſed potius hono/
rauit ꝑadiſum. Honoꝛ enim vt dixi eſt para/
diſi talem habere dominũ: qui et latronem
dignũ facere poſſit delitijs ⁊ poſſeſſione pa/
radiſi. Lalis eſt em̃ domini regnũ cęloꝛũ:vt
⁊ meretrices ⁊ publicanos ita ꝓbabiles red
dat:vt digni apareãt gratia et gloꝛia ꝗ̊ illic
eſt.Quẽadmodũ enim medicũ tũc maxime
admiramur: cum viderimus eum difficiles
hominũ valitudines curantẽ:moꝛtiſq; peri/
cula medendi arte vincentẽ:ita ⁊ chꝛiſtũ ad/

mirari iuſtum eſt:quãdo inſanabilia vulne/

ra in coꝛpoꝛibus ⁊ mentibus curat: quando
publicanũ ⁊ meretricẽ ad tantã ſanitatẽ per
ducit:vt etiã celo dignos oſtendat.Et quid
tali dignum quiete egerat latro:vt poſt cru-
cem quã meruerat: repẽte paradiſo dignus
iudicaret᷑i Vis bꝛeuiter dicam virtutẽ fidei
eius? Quãdo petrus negauit deoꝛſum: tũc
ille cõfeſſus eſt ſurſum. Et hęc non vt accu⸗
ſans beatiſſimũ petrũ locutus ſũ: qð abſit:
ſᷣ latronis magnanimitatẽ oſtẽdere volẽs.
Nam ille diſcipulꝰminas abiectę puellę nõ
ſuſtinuit: latro vᷣo multitudinẽ totiꝰ populi
vidẽs circũ ſtantẽ:⁊ clamantẽ inſanas blaſ/
phemias ⁊ owꝛobꝛia atq; maledicta iaculã-
tem:nõ attẽdit illis:nõ cogitauit viſibilẽ ab
iectionẽ eius qͥ cruciſigebat᷑: ſed oculis fidei
hec cũcta trãſcurrens:⁊ vt abiecta ⁊ leuia ve
ritatis ipedimẽta pᷣteriẽs ⁊ reliquẽs:cogno⸗/

Lucj.23. uit dñm cęli:⁊ ait dicens: M0nmẽto mei dñe

in regno tuo.Ne ergo bꝛeui cõmemoꝛatione

dimittamꝰ latronẽ iſtũ:neq; ↄfundamur do
ctoꝛẽ accipere:quẽ dñs nr᷑ nõ erubuit pꝛimũ

in ꝑadiſũ introducere: He inq; erubeſcamꝰ

magiſtrü habere hoiem: qui ante omnẽ ge/
neris humani naturã meruit dignus haberi

regno cęloꝛũ. Sed ſingula intentiꝰ diſquira
mus vt virtutẽ crucis agnoſcamꝰ. Nõ dixit
ad eũ dñs quẽadmodũ ad petrũ: Veni poſt Matth. 4.
me faciã te piſcatoꝛẽ hominũ. Nec dixit ad
eum quẽadmodũ ad duodecim diſcipulos:
Qm̃ ſegebitis ſuꝑ duodecim thꝛonos:iudi⸗ Mattb.19.

cantes duodecim tribus iſrael:ſed ne quale-
cũq; verbũ dignatꝰ ei dicere:nullũ miracu/

lü oſtẽdit:nõ moꝛtuũ reſuſcitatũ: nõ demo

nẽ expulſũ:nõ mare obediẽs:nõ deniq; ali-
quid aut de regno cęloꝛũ ei locutus: aut de
gehẽna cõminatꝰ eſt:⁊ pꝛioꝛ omniũ latro cõ

feſſus eſt eũ:⁊ hoc alio expꝛobꝛãte fecit. Im/
pꝛoperat ei ⁊ ille alius latro. Audiſti latronẽ

⁊ latronẽ:ambos in cruce:ambos cõuerſati/
one latronũ: ambos ex eadem malignitate
veniẽtes:ſed iã nõ ambo in hiſdẽ mẽtibus
⁊ meritis ſunt cõſtituti.Mã aliꝰquidẽ regnũ
adipiſcebat᷑:alius vᷣo in gehennã mittebat᷑.
Ita ⁊ pꝛidie in diſcipulis ſile diſcrimen fuit.
Nã ⁊ iudas quidẽ diſcipulus fuit vt illi vn/
decim: ſed illi quidẽ dicebant dño: AVbi vis

paremꝰ tibi paſcha mãducare: iſte vᷣo ſe ad

tradendũ dñm pſparabat et dicebat: Quid
vultis mihi dare:et ego vobis eũ tradã: Et

illi quidẽ ad miniſteriũ diuinũ ſe ſ̃parabãt:

bic aũt ad tradendũ feſtinabat. Ita⁊ in hoc
loco latro ⁊ latro:ſed vnꝰ quidẽ impꝛopera/
bat:alius adoꝛabat. Alius blaſphemabat:

alius laudabat:⁊ blaſphemantẽ coꝛripiebat

dicẽs: Nec times dñim tuũ? Vidiſti ſiduciã
latronis: vidiſti liberam volũtatẽ in cruce.
Audiſti philoſophiã in tribulatiõe: ⁊ reuerẽ
tiã diuini timoꝛis in ſuplicio. Qm̃quidẽ in

ſemetipſo erat et clauis cõfixus:nõ ſaucium

intellectũ neq; cõſixũ ſenſũ habebat. Quis
nõ admiret᷑ ⁊ cõpungat᷑: Hõ ſolum em̃ qð in
ipſo erat:ſᷣ ⁊ ea ꝗ̊ circa ſeipᷣm erãt relinquẽs:

de alto curã gerebat ĩ cruce:doctoꝛ effectꝰ:et

coꝛripiẽs ⁊ dicẽs:Hec times dñm tuũ? Noli
inquit attendere iudicio huic qð deoꝛſũ eſt:
alius iudex inuiſibilis eſt. Me ergo conſide/
res:qꝛ deoꝛſum a iudice moꝛtali cõdemnatꝰ
eſt:non enim talia ſunt ſuperna iudicia.hic
aũt in terreno iudicio:⁊ iuſti cõdemnabunt᷑:
? iniuſti effugiũt:⁊ rei dimittunt᷑:⁊ innocen/
tes puniunt᷑. Volẽtes nãq; ⁊ nolẽtes multũ

Anbun

nunglutn
untenclen
lttinhi
otonbit
ſialotmß
tusneg M⸗
nur deni
eountans
ſ helpeete
tonogene
Cruprotune⸗

Pemeludcin

loricliiore
Toalldecn

ligoüiſti⸗
Cesncrnqn

geudencöten

Pameteik.
Pneteyiun;

WVlleñs
Colgeſapſu

Ciineunna;
usopobart
ghinctinpto

pororniſae

ſeäſiehöͤn

obleotende

Nnnendtsce
ſent dimc
Cunosgliie
geecimine

66 Mikgron

nngninluig

1 Penoin

ſelllguut
Alläüted
ſblinaigeſt
o Höckan

gizoch

lipenati
ſtconieſio
leſugen
Ndeledvenn
Aitaopdone
mhilhre⸗ D
Geggnoe
Gockedane
Cpipann
gad igrl
uunnge

.

Dincnnn
delltmn
ncenheen
ameonni,
tdigusdihn
hunpnign

n inn
cüAer⸗

Bentn
ndſchlen

hNthonesiute

elſed gecte
tanienödenn
8Nodenigl⸗

lanms de —. .

ommniülgndch
dritefenn n
Audiſtilnoni
nboschvanten
en mulgnine
nbilce gäubus
tanidingi⸗
Nenni ninc,
edlainenfin.
sfuitytin
rdio TDie
eririoſet
lebat Al

seüadeen

üſeipedi
u. Zanübe
ideingopen
huſohenahn
metonen

Didifiiiſ

fötatiſnane,
ride n
Qügutin
monöſwcun
Nchl C
imati
grittelnge⸗
vantichi
düͤn nicht

errant qui iudicãt. Ignoꝛãtes em̃ iuſticiã ſe/
ducunt᷑: vel certe ſciẽtes ꝑ auariciã coꝛrum/
punt᷑ vt ſanguinẽ inocentẽ vendãt. In ſuꝑ/
nis vo nihil taie. Judex em̃ iuſtus eſt:⁊ iudi
ciũ eius tanq; lumẽ ꝓdijt non habens tene/
bꝛas neq; ignoꝛantiã. Vt & nõ diceret: qm̃
damnatꝰ deoꝛſũ in terris: ⁊ abiudicatꝰ ẽ pę/
ne: ꝑduxit eũ ad iudiciũ ſuꝑnũ: cõmemoꝛa/
ult tribunal üllud hoꝛribile tantũ nõ dicens
ſibi: Reſpice te et nõ poꝛtabis ſententiã dã/
nationis ęternę: nec ſtabis in ſoꝛte ndicum
coꝛruptoꝛuũ: reſpiciens ad ſalutẽ futurã in ſu/
R pernis iudicium. Vidiſti philoſophiã latro/
nis:vidiſti intellectũ ⁊ doctrinam: ſubito in
ictu oculi de cruce in cęlũ tranſiliuit:ita iã ex
abundatia receptę iuſticię ꝓximũ illũ vel ſo
ciũ quõdã ſuũ arguens vr diceret ei: Mõ ti-
mes inquit qm̃ in ipſo iudicio ſumus: id eſt
in eadem cõdemnatione? Bõne inqᷣt ⁊ tu in
ipſa cruce es? & obꝛẽ in quo ſociũ increpas
penę:teipſum ꝓ illo reum ſtatues?: Quẽad/
modũ em̃ is q in peccatis eſt:ſi alios audeat
accuſare:ſeipſum ante illos accuſat:ita et is

qui in erumna poiſtus eſt:ſi alijs eã ſui obli/

tus expꝛobꝛat:ſibi ante illoſ dicir opꝛobꝛiũ:
qm inqᷣt in ipſo iudicio ſumus.Quid agis o
latro? Satiſfacere incipiẽs:ſocium tibi dũñm
feciſti: Nõ inqᷣt emẽdo hãc de me opinionẽ
in ſubſequẽtibus. Nam neeſtimes ꝙ ꝓpter
damnatiõis cõſoꝛtiũ criminis quoq; cõſoꝛtẽ
fecerit dñm: ſubtexuit emẽdationẽ dicens:
Et nos quideʒ iuſte: digna em̃ patimur bis
quę cõmiſimus. Vidiſti cõfeſſionẽ ꝑfectam:
Eſa. 4. Vldiſti quõ in cruce ſe exuit a peccatis. Dic
inquit ni iniquitates tuas pꝛioꝛ vt iuſtiſice-
ris.MNemo cõpulit: nemo vim fecit: ſed ipſe
ſe diuulgauit: ipſe cõdẽnauit dicẽs: Et nos
quidẽ iuſte digna factis recipimus: hic aũt
nihil mali geſſit:Memẽto mei dñᷣe in regno
tuo. Mõ eſt auſus ante dicere: memẽto mei
deus: qᷓ; ꝑ cõfeſſionẽ iniquitatis pterite ſar/

cinã peccatoꝛũ deponeret. Vides quãta res

ſit confeſſio.Lõfeſſus eſt et paradiſum ape/
ruit:ↄfeſſus eſt ⁊ tantę fiducię robur accepit

vt de latrocinio regnũ depoſceret: ↄſiderãas

quãtoꝝ bonoꝛũ nobis cauſa ſit crux. DLicito
mttſhi latro regnũ petens: quid in eo tale vi/
des ex quo petis? Dhic mihi:nã qð in conſpi/
cuo eſt: clauos et crucẽ cernis. Sed hęc inqᷣt

crux:iplſa regni inſigne eſt: ⁊ ꝓpter eã ieſum

regem awello: quia video cruciſixuũ. Opus
enim regis eſt vitam luam ꝓ his quibus re-

gnat opo !
nus animã ſuam ponit ꝓ ouibus. Igituret H

nere. Vnde ⁊ ait: Ania paſtoꝛ bo/ Jobao

rex bonus animã ſuam ponit ꝓ his quoꝛũ
pꝛinceps eſt. m̃ igit᷑ animã ſuam poſuit:
ideo eum regẽ cognoſco:et dominũ awello:
Aemẽto mei inquit domine in regno tuo. LZud.a3.
Cõſideraſti quomõ et regni inſigne ſit crux.
qð ſi aliunde vis dicere:hocipſum: non reli/
quit eum ſolũ ſuꝑ terrã: ſed attraxit in cęlo.
AVnde hocipſum ſcire potes:quia pariter cGd·4⁴h
ipſo veniet in ſecũdo ⁊ gloꝛioſo eius aduen/
tu: vt diſcas quõ vera et magniſica eſt cux.
Vngde et gloꝛioſam eam dixit:in ea gloꝛiãte
aplo. Sed videamus quõ cum cruce veniet.
Hieceſſariũ eſt em̃ ⁊ hocipſum oſtendere. Si Watth. 24.
dixerint inquit ecce ĩ ꝓmptuarijs eſt chꝛiſt:

ecce in ſolitudine eſt:nolite credere: de ſecũ/

da pſſentia ſuę gloꝛię dicens:pꝛopter pſeudo
chꝛiſtos:et pꝛopter fallos ꝓphetas:pꝛopter
antichꝛiſtũ:ne aliquis erroꝛe ſuentus in fai-
ſos incidat chꝛiſtos:qm chꝛiſti ſaluatoꝛis ad
uentũ pꝛeęueniet antichꝛiſtus. Ideo ſollicite
hſᷣcauendũ eſt:ne quis paſtoꝛẽ quęrens lupũ
inueniat. Ob hoc ſdico tibi:vnde dinoſ caos
veri paſtoꝛis aduentũ. HMã q mus aduen/
tus eius latent᷑ factus ẽ: ne eſtimes quoniã
ſecidus aduentus eius talis erit: hoc dedit
ſignũ. hHęc em̃ fuit volũtas eius vt pꝛimus
aduẽt latẽter fleret et quęreret qað periemat:
Secũdus vᷣo aduẽtus: nõ ita ſimplicit: au: J
Quẽadmodũ inquit fulgur exiens ab oꝛien Matts. 24.
te aparet in occidente:ita erit aduentus fili
homis.Subito omibꝰ awarebit:nec erit in/
digens quiſq; inrerrogare: ſiue hic: ſiue illic
eſt chꝛiſtus.Quẽadmodũ em̃ cũ fulgur emi/
cuerit: nõ egemus inqrere ſi facta ſit coruſca
tio:ita cũ reuelatio ſſentię eiꝰ effulſerit non
indigebimꝰ interrogare an venerit chꝛiſtus.
Sed qð queęrit᷑: ſi cũ cruce veniet:nec em̃ ꝓ/a⸗
miſſę expoſitiõis oblitus ſum. Audi igit᷑ ſubd
ſequẽtia. Lũc inquit quãdo venturꝰ eſt: ſol abi. s.
obſcurabit᷑: ⁊ luna nõ dabit lumẽ ſuũ. Lan/
ta enim erit eminẽtia ſplẽdoꝛis in chꝛiſto:ꝛvt
etiã clariſſima cęli lumiaria ̊ fulgoꝛe lumis
diuini abſcõdant᷑.Tũc ſtelle cadent: quãdo
aparuerit ſignũ filij hoĩs i cęlo. Cõſideraſti
quanta virtus ſit ſigni: hoc eſt qucis. Sol
obſcurabitur: luna non dabit lumen ſuum.
Crux vᷣo fulgebit:⁊ obſcurabit luminaria cę
li:delapſiſq; ſyderibus ſola radiabit: vt dil⸗
cas quoniam crux: ⁊ luna lucidioꝛ:⁊ ſole eit
pclarioꝛ: quoꝛum ſplendoꝛẽ diuini luminis

E .
l „.
. . ——= 5
. * 4 2 * V .
5 . .

Alluſtrata fulgose ſuperabit. Quẽadmoduʒ
enim ingrediente rege in ciuitatẽ:exercitus
antecedit:pſ̃ferens humeris ſigna atq; vexil
la regalia: et ambitu ſparationis armiſonę
annũciat regis introitũ:ita domino deſcen/
dente e cęlis ſcedet exercitus angeloꝛũ: qui
ſignum iullud:id eſt triumphale vexillũ ſubli

mibus humeris pferentes diuinũ regis cęle/

ſtis ingreſſum:terreſtriũ mẽtibꝰ nunciabũt.
MWatthᷣ.2a 4. Tunc inquit cõmouebunt᷑ virtutes cęloꝛũ.
De angelis dicit: Tremoꝛ em̃ illos apꝛehben
det et timoꝛ magnꝰ.Cuius igit᷑ rei cauſa dic
mihi? Quia tũc tã terribile erit iudiciũ illud

vt etiam ab angelis timeatur. Omnis enim

natura generis humani incipiet iudicari: et
aſtare terribili iudici. obꝛem g̊ tũc angeli
cõtremiſcent:⁊ vnde tremoꝛ appꝛehẽdet eoſ:
Non em illi habent iudicari:Sed quẽadmo
dum pꝛincipe iudicante:non ſolum rei ſed ⁊
officia quę nihil ſibi cõſcia ſunt: timoꝛe ⁊ tre
moꝛe compꝛehẽdunt᷑ ꝓpter iudicis terroꝛẽ:
ita ⁊ tunc cũ genꝰhumanũ iudicabit᷑ etiã cę/
leſtes miniſtri pauebunt:⁊ terribili apparatu
de iudicis intuentis hoꝛrenda foꝛmidine cõ/
N tremiſcent. Sed quare crux aparebit tunc:
⁊2 quã ob cauſam in eius pſᷣlatu dominus ad/

ueniet:ratio ꝑſpicua eſt:vt agnoſcant conſi/

liũ iniquitatis ſuę qui dominũ maieſtatis
cruciſixerũt. Per hoc enim ſignũ impudens
iudęoꝛum redarguit᷑ impietas:et quomodo

ꝓpter hocipſum habens crucẽ veniet: audi

Abi.s. lpſum in euãgelio ꝓteſtantẽ: Quia tũc plã/
gent omnes tribus terrę videntes accuſato/
rem ſuum:id eſt ipſaʒ crucẽ:⁊ ipſo arguente
cognoſcẽt pctm̃ ſuũ ſero: et fruſtra fatebunt᷑
impiã cęcitatẽ. Quid aũt miraris ſi crucẽ af/

Zacharie.i⁊. ferẽs veniet:vbi ⁊ ipſavulnera oſtẽdet: Tũc

Joh.iꝰ. videbũt inquit in quẽ compunxerũt. Quẽ/

admodũ enim in thoma fecit: volens incre⸗/

dulitatem diſcipuli coarguere erroꝛẽq; coꝛri

gere ꝓ multoꝛũ ſide:⁊ ingerens oſtendit illa

ſigna clauoꝛũ:⁊ ipſa de dauis vulnera et di/
Joðdᷣ.⁊0. xit: Mitte manũ tuã: ⁊ vide qm̃ ſpũs oſſa ⁊
uqᷣ. carnẽ nõ habet quẽadmodũ me videtis ha/
bere:tũc oſtẽdet vulnera ⁊ crucẽ manifeſta/
OQ bit: qm ipſe eſt qui cruciſixus eſt. Mõ ſolum
aũt de cruce:ſed de verbis ipſis quę in cruce
habuit: ĩmenſã pietatem eius poſſumꝰ con/
ſiderare. Hã cũ adhuc in cruce confixus eſſet

Lucj.⁊ʒ. dicebat: Pater dimitte illis peccatum: non

em̃ ſciunt quid faciũt.Et cruciſixus ꝓ illis qͥ
cruciſxerant oꝛabat:⁊ quidẽ illi e diuerſo di/

cti Rluguſtini de tempoee

cebant: Si filius dei es: deſcende de cruce.
Sed ꝓpter hoc nõ deſcendit de cruce:qm fi/
lius dei eſt. Pꝛopter hoc em̃ venit vt cruciſ/
geret᷑ ꝓ nobis. Deſcende inquiũt de cruce:
⁊ credimus ĩ te.hęc verba ſunt ⁊ occaſionis
et incredulitatis. Hã plus fecit qᷓ; ſi de cruce
deſcẽdiſſet.Aultũ em̃ maius fuit lapide ad
monumentũ appoſito reſurgere qᷓ; de cruce
deſcẽdere.Laʒaꝝ etiã quatriduanũ iam fu/ Joh.n.
nere fctidũ de ſepulchꝛo reſuſcitaſſe magis
fuit q; ge cruce deſcendere.Et illi quidẽ dice
bant:Si filius dei es:ſalua temetipſũ.hhęc
autẽ omnia faciebãt: ⁊ impꝛoperabãt ei pa //
riter. Dimitte inquit illis peccatũ. Vtiq; di/
miſit ſi vellent pęnitere.Si em̃ nõ dimiſiſſet
illis peccatũ: nõ vtiq; ſtatim poſt aſſumpti/ Acij.2ꝛ· et. 4.
onẽ ei tria milia ⁊ quiq; milia credidiſſent:
AQm̃ inquit multa milia iudęoꝝ crediderũt.
Audi quid dicunt Paulo apoſtolo: Vides Acij.ar.
inquiũt frater: quot milia ſunt iudęoꝛũ qui
crediderũt? Imitatoꝛes ergo dñi eſe debe / P
mus:⁊ ꝓ inimicis oꝛare exemplo ipſius:qui Lucl.23.
cũ eſſet cruciſixus ꝓ cruciſigẽtibꝰ ſe patrem

poſtulabat vt dimitteret illis pctm̃.Et quõ
indqs poſſuʒ dñm imitari? Si volueritis:po/

teritis. Si enim impoſſibile erat imitari eꝗä:
quõ dicebat: Diſcite a me qm̃ mitis ſum et Mattb.ii.
huũilis coꝛde? Mã ſi impoſſibile eſſet imitari
eũ nũq; paulꝰ dixiſſet: Imitatoꝛes mei eſto/ 1. Cor.4·
te ſicut ⁊ ego xpᷣi. & ſi dñm imitari nõ vis:
imitare ſeruũ eius ſtephanũ:quẽ ⁊ aplm di/
co: nã ille dñm imitatꝰ eſt.Et quẽadmoduʒ
chꝛiſtꝰ inter cruciſigẽtes ſe relinquẽs crucẽ:
relinquẽs ꝓpꝛiã ꝑſecutionẽ: ꝓ cruciſigẽtibꝰ
ſe depᷣcabat᷑ patrẽ:ita ⁊ ſeruꝰ eius int᷑ lapidã
tes ſe ſuſcipiẽs iacula ſaxoꝛũ et doloꝛes qͥ ex
ipᷣis fiebãt dicebat: Dñe:ne ſtatuas illis pec
catũ B. Audiſti quõ ſᷣm dñm locuteſt ſeruꝰ.
Ille ait: Pater dimitte illis peccatũ:neſciũt Lucj.ꝛʒ.
em̃ qͥd faciunt.At iſte dicit: Dñie ne ſtatuas
illis q̊ pctm̃. Et vt diſcas qm̃ cũ omni ſolli-
citudine oꝛauit: Poſitis inqͥt genibꝰ oꝛabat Aci.7.
dicens: Dſie:ne ſtatuas illis hoc peccatũ:qᷣ
viuis ⁊ regnas in ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ.

. Eodem die:De expoſitiõe Sym/ Sermo
oli ad Gpetentes Bermo II C. XxXXI.
Veſo vos frẽs chariſſimi vt nobis AR
reſerãtibꝰ expoſitionẽ ſymboli attẽ/
tius audiatiſ.Quę doctrina ſymbo
li virt eſt ſacramẽti:illumiatio aĩę:plenitu/
do credẽtiũ:in eo qð docet᷑ aut diſcit᷑ et vni/

Act. 8.

nsonoßf
6ſtonl dtnc
oestfenpen

lopmnors⸗

oittsAuic⸗

Itnanuan

Kaneria
Cgetuogterd
&1
ſchieneibon
Ldpninrien
eulerunao⸗

(aopanercöfte
Enmſinichlen
(tsnſctenün

fpfſrdoli oe

ſcnanin
Gaunpanen
lmpthieſean
NMürofrüign

Ms rmans
Muonanchpn
Uenurte
Mndtadgl

Mbonmoaten

Mostmotu

ſngiereſen

mlenilint

mnenonin

Enabisdlen
ltaane

wweimnnn
Ueniepoli

hinineciftt

ſbciſgen

tgſndbelne

Wnlsſe
ulniglen

letisden
RE
Ulanee

ndeemn

Nanre

Pntauß

Mitdene

traanign
aröldenng
diulgt
Nri Nan
nniinin
ſarſeng⸗
iigucide
menpie
pendiree
nödiniſe
poſtaſunpn
iagetidſen
opgeicoi.
oſtolo. Taa e
n deig
pdi eiedehen
pbpſusni
iiſepanm
spamn. Si
lvands,
ntimtaned
ünisined⸗

lecſeiniun

Wrsniiei
mitanröns
gitannnn
gtangnen
dcs

ngräien
hcuiſſth
ausirli⸗
adolnagid⸗
vatekle
Acti ait⸗

tas trinitatis:et trinitas diſtincta ꝑſonis:et

opulẽtia creatoꝛis:⁊ redẽptio paſſiõis.hhoc

nexus inſidelitatis abſoluit᷑:hoc vitę ianua
pandit᷑:hoc gloꝛia ↄfeſſiõis oſtendit᷑. Sym⸗/

boluũ dilectiſſimi bꝛeue ẽ verbis:ſed magnũ

eſt ſacramẽtis. Paruũ oſtendẽs iĩminutione

latitudinis:ſed totum cõtinens compendio

bꝛeuitatis.Exiguũ ẽ vt memoꝛiã nõ obꝛuat
ſed diffuſum vt intelligentiã ſuꝑcedat: cõſir
mans omnes ꝑfectione credendi: deſiderio

cõſitendi:ſiducia reſurgendi.Digne q̊ ⁊ attẽ
tioꝛes ⁊ frequẽtioꝛes:et ꝓ ratione tempoꝛis

ipſius purioꝛes ad audiendũ ſymbolum cõ/

ueniſtis. Quicquid em̃ ſſiguratũ eſt in pa/

triarchis: quicquid nunciatũ eſt ĩ ſcripturis:
quicquid pꝛędictũ eſt in ꝓphetis vel de deo

ingenito:vł ex deo dei vnigenito:vel de ſpi

rituſancto:qᷓ;uis latenter oſtenſum ſit:vł de
ſuſcipiendi hominis ſacramẽto:vel de moꝛ/
te domini reſurrectiõiſq; myſterio: totũ hoc
bꝛeuiter iuxta oꝛaculũ ꝓpheticũ ſymbolũ in
ſe continet cõſitendo. Lenendo ergo fratres
chariſſimi collationem ſidei ⁊ gratiã: ꝓfeſſi/

onis myſteriũ memoꝛię cõmodatũ: iam ad

iſtiꝰ ſymboli ꝓfeſſionis ſacramentũ textũq;

„. . ..

veniamꝰ:Qð in hunc modũ incipit: Credo

in deum patrem omnipotentẽ creatoꝛẽ cęli

⁊ terrę:⁊ in ieſum chꝛiſtũ filiũ eius vnicũ do/

minũ noſtrũ:qui cõceptus eſt de ſpũſancto:
natus ex maria virgine: paſſus ſub pontio

pilato:cruciſixus:moꝛtuꝰ⁊ ſepultꝰ.Deſcẽdit

ad inferna: tertia die reſurrexit a moꝛtuis.

Aſcendit ad cęlos:ſedet ad dexterã dei pa/
mis omnipotentis: inde venturus iudicare

viuos ⁊ moꝛtuos.Credo in ſpiritũſanctum:
ſanctã eccleſiam catholicã:ſanctoꝛũ cõmuni

onẽ: remiſſionẽ peccatoꝛũ: huius carnis re

ſurrectionẽ: vitam ęternã amẽ. Repetẽdus

eſt nobis dilectiſſimi ſermo ſymboli huius:

qualiter ea quę dicimus veſtris ſenſibꝰ me/
lius inſeramꝰ. Credo in deũ patrẽ omnipo/
tentẽ:creatoꝛẽ cęli ⁊ terrę. Tertia igitur vice
repetitur: vt ad reliqua capiẽda fideli curſu
ꝑuenire poſſimꝰ. Et quia lex ſidei noſtrę in
trinitate cõſiſtit: vt ipſe numerus repetitio/

nis cũ ſigno veniat trinitatis: tertia vice oꝛ/
do ſ ymboli recenſendus eſt. Impꝛimis dile⸗
ctiſſimi qᷓlis ſermo ſit in capite ſymboli dili/

ſollicitius pertractate. Ergo in piimo habet

genter aduertite: et quali pꝛincipio inchoet᷑

Credo. Vide ꝙ dominus noſter nõ nos iu/

bet diſcutere diuina iudicia ſed credere: nec

rationẽ requirere: ſed fidẽ ſimpliciter ⁊ imo/

XXXI. Feria ſexta in paraſceue Ger. II

biliter exhibere. In deũ patrẽ. Aduertite
cum dei patris nomẽ in cõfeſſione cõiungit:

ſtea pater:ſed ſine vllo initio ⁊ deus ſemꝑ et

oſtendit ꝙ non ante deus eſſe cęperit et po/

pater eſt. Quia ergo ſemꝑ fuit pater: ſemꝑ

habuit ſilium cui pa ter eſt. O&mnipotentem
vo ideo dicit:quia omnipotens eſt:cuiq; ni/

hil impoſſibile eſt: qui cęlum: terram:mare:

homines:atq; omnia animalia ⁊ reptilia nõ
aliquo operis actu ſed ſolo verbi creauit im
perio: Et ideo nõ nob veniat in cogitationẽ
quomodo hoc aut illud potuit fieri:qui om/

nipotentẽ pꝛęcipimur confiteri. Creatoꝛem
ceęli ⁊ terrę.hoc ait quod ſuperius dixi:quia

omnia ſola verbi poteſtate perficit. Credo ⁊

in ieſum chꝛiſtum filium eius. Aduertite ꝙ
gquomodo in patrem: ſic et in flium creden⸗

dum ſit. Et quia cum patre ęqualis eſt ma/
ieſtate: tantũ ipſi quãtum et patri honoꝛis

nos debere nouimus⁊ ſeruitutis obſequiũ.

Jeſum chꝛiſtũ. Jeſus ſaluatoꝛ interpꝛetat᷑:
chꝛiſtꝰ vo a chꝛiſmate dicit᷑: quia ſicut anti⸗
qui reges a ſacerdotibus oleo ſacro ꝑfunde/
bant᷑:ſic dominus noſter ieſus chꝛiſtus ſpiri
tuſſancti infuſiõe repletus ẽ. Qui cõceptus

eſt de ſpirituſancto. Non poterat aliunde qᷓ;

de deo cõcipere: quę deum meruit ꝓcreare.
Natus ex maria virgine. Non potuit nõ ta/
lem habere conceptũ:quę virgo erat ꝑman/

ſura poſt partum. Paſſus ſub pontio pila / Mattð. 27.

to. Iſte pilatus iudex erat ĩ illo tempoꝛe ab
imperatoꝛe poſitus in iudęa:ſub quo domi/
nus paſſus eſt:cuius mentio ad tempoꝛis ſi
gniſicationẽ:nõ ad ꝑſonę illius ꝑtinet digni
tatem. Cruciſfixus eſt ⁊ ſepultus. Crucẽ illã
in qua ille cruciſixus eſt ĩ coꝛpoꝛe:nos geſta/
mus in fronte. Sepultus eſt. Sicut in veri⸗
tate natus:ita in veritate moꝛtuus ⁊ ſepul/

tus.Tertia die reſurrexit. Triduanę ſepultu

Xucj. Le⸗

Lucf.

rę moꝛa euidenter oſtendit: ꝙ dum coꝛpus

in ſepulchꝛo iacuit:anima illa de infernis tri

umphauit.Aſcendit ad cęlos:id eſt conditi/ Marci.ic.
onem naturę noſtrę quam de homine matre Actſ. 1

natus aſſumpſit: ſuper cęlos in dexterã dei

patris collocauit. Inde venturus iudicare
viuos et moꝛtuos. In ipſo coꝛpoꝛe ventu⸗

rus eſt ad iudicium:in quo aſcendit ad celũ.
Chꝛiſtianos iudicat ⁊ paganos:iuſtos ⁊ pec
catoꝛes:fideles ⁊ impios. Credo⁊ in ſpmſan
ctũ. Aduertite ꝙ ſicut in patrẽ:ita et in ſiliũ
et ĩ ſpmſanctũ ſit ccedendũ.Hã qͥ vel invnã

Ber. C.xxXII. In vigilia Paſche Ber.

de trinitate pſonam non crediderit: in dua/
bus illi credidiſſe non ꝓderit.Sanctã eccle
ſiam catholicã.Sciendũ eſt ꝙ eccleſiã crede/

re non tamen in eccleſiã credere debeamus:

quia eccleſia nõ eſt deus:ſed domus dei eſt.
Catholicam dicit toto oꝛbe diffuſam: qꝛ di-
uerſoꝛũ hęreticoꝛũ eccleſię ideo catholicę nõ
dicunt᷑:quia ꝑ loca atq; ꝑ ſuas quaſq; ꝓ
cias continent᷑: hęc vo a ſolis oꝛtu vſq; ad
occaſum vnius fidei ſplendoꝛe diffunditur.
Sanctoꝛũ cõmunionẽ:id eſt cũ illis ſanctis
qui in hac quã ſuſcepimus ſide defuncti ſũt:
ſocietate et ſpei cõmunione teneamur. Re/
miſſionẽ peccatoꝛũ. Opoꝛtet enim vt poſt
remiſſionẽ quę nobis pꝛeſtat᷑ munere redem
ptoꝛis in baptiſmo:plenę credulitatis tene/
amus affectum. Carnis huiꝰ reſurrectionẽ.
Carnem quã in hac vita ſub moꝛtali condi/
tione poꝛtamus: reſurrecturã eſſe immoꝛta/
lem ac rationalẽ rediturã ꝓ animęconſoꝛtio
credamus. Vitam ęternam. Abſq́; vlla du/
bitatione fatemur vos vitam ęternã conſe⸗
cuturos:ſi hęc quę vobis exponimus ſacra/⸗
mẽta fideliter teneatis:ac bonis actibus cõ/
ſeruetis. hunc bꝛeuem ſermonẽ de vniuerſo
ſymbolo vobis debitũ reddidi.Quod ſym/
bolum cum audieritis: totum iſtum ſermo/
nem noſtrũ bꝛeuiter collectũ recognoſcetis:

ngec vt eadem verba teneatis vllo modo ſcri

bere debetis:ſed audiẽdo ꝑdiſcere:⁊ memo/
ria ſemꝑ tenere atq; recolere. Quicquid em̃
in ſymbolo audiſtis iam: diuinis ſcripturaꝝ
ſancrtarũ litteris continet᷑. Cõmemoꝛatio ſit
ꝓmiſſionis dei: vbi ꝑ ꝓphetam ꝓnunciãs

Hiere z1. teſtamentũ nouũ dixit: hoc eſt teſtamentũ

quod oꝛdinabo eis poſt dies illos dicit do/
minus:dans legem meã in mente eoꝛũ: ⁊ in
coꝛde eoꝛũ ſcribam ea.huius rei ſigniſicãdę
cauſa: audiendo ſymbolũ non in tabulis vł
in vlla materia:ſed in coꝛdibus ſcribit᷑: Pꝛę/
ſtabit ille qui vos vocauit ad ſuum regnum
vt eius gratia regeneratl vobis etiã ſpiritu

ſancto ſcribat᷑ in coꝛdibus veſtris: vt quod
Sał.S. creditis diligatis: ⁊ fides in vobis ꝑ dilecti/

onem operetur: ac ſic domino deo largitoꝛi
bonoꝛũ omniũ placeatis:nõ ſeruiliter timẽ/
do pęnam: ſed liberaliter amãdo iuſticiam.
Hoc ergo ſymbolum quod vobis ꝑ ſcriptu/
ras ⁊ ſermones eccleſiaſticos inſinuatũ eſt:
ſub hac bꝛeui foꝛma fidelibus confitendum
ꝓpfitendum eſt.

¶ Sabbato in vigilia paſchę: De

a Dilato ⁊c. Sermnmo 1

chꝛiſti ⁊ reſurrectiõe in qua fidei no⸗
ſtrę omnis ſumma conſiſtit:emergit
uidam ioſeph olim quidem amatoꝛ ⁊ dilſci
pulus domini:⁊ qui ꝓ ratiõe tẽpoꝛis defun/
cto exequias occultas impendat:quia ⁊ no
ti miſexicoꝛdiã furoꝛ ꝑſequentiũ ꝓhibebat.

Quocd factũ:ita iohãnes euangeliſta narra⸗

Joſeph qui coꝛpus domini petijt Sermo
C. XKXXII.

Eracta paſſione domini noſtri ieſu A

nighabe⸗

ngſunroln

uit. Rogauit inquit pilatum ioſeph occulte Job.19.

ꝓpter metũ iudęoꝛũ:⁊ petiuit coꝛpus ieſu:⁊
ꝑmiſit pilatus.Cum in animo religioſo me/
tus cum deuotiõe certaret:excogitat ſtatim
qð ⁊ fidei ſatiſfaceret ⁊ timoꝛi:et occulte po/
ſtulans vt ⁊ humo mãdaret occiſum:⁊ decli/
naret inſaniam iudęoꝛũ. Judex vo eundem
ſeruans animũ moꝛtuo quem impendit au/
dito:nam quẽ coactus dederat penę:libens
tradit ſepulturę. Poſtqᷓ; vᷣo coꝛpus ieſu hu/
matũ eſt:ſtatim potentiã ſuam repetit:qua

venerat reditura maieſtas. Mam cuiꝰ nati

uitas hominis oſtenderat filiũ: moꝛs pꝛodi/

dit deũ.Cum em̃ maria magdalenę veniſſet Job.a0.

ad monumẽtũ quã memoꝛẽ ſaluatoꝛis amiſ

ſi ſida deuotio in lachꝛymas cõpellebat: vi /
dens reuolutũ a foꝛibus lapidem: cum non

inueniſſet in ſepulchꝛo dominũ:cępit acriuſ
dolere qð ꝑdiderit ⁊ defuncrũ. M.ox aũt ad
petrũ eius diſcipulũ ꝑuolat:quem ꝓ meriti
qualitate vel fidei:maioꝛ de eius obitu cura
tangebat. Nunciat inane ſepulchꝛũ: quęrit᷑

coꝛpus ablatum. Petrus vᷣo reſurrectionis G

filij dei ⁊ ante crucẽ cõſcius quã pdixerat ipᷣe
paſſurus:ſub tali nũcio nõ fleuit aut doluit
ſed moꝛẽ ſuũ in diuinis virtutibꝰ ſeruãs:/
perat experiri quod credidit. Ad ſepulchꝛũ
itaq; domini celeri curſu feſtinat:letioꝛ redi/
turus ſi nõ inueniret quẽ quęrebat. Beatus
autẽ euãgeliſta ⁊ ex cõſequẽtibus ꝓbat po/

Cuziinn
tnettcut
ginminuint
uicuſizon
dinponds
Pnunpguntgu
naonodannn
tütiicnit
orenalaleti
nena lchrmas
Cuispensaut
renecenela

feailepicho⸗

Gifchaneecc
Ponoconlcn

Mpentehnd

ebisalogik⸗
uqricgnse!

DPAoouuola

m ſEogendie
ſcen

ſtegiguens⸗

mcogneſcis:d

enaruin
nteünchitä
henegenunn

1t ſedoſte

4 annn
1e

üypruſvat

(oſpelilena

tentiã reſurgentis. Venit inquit ſimon pe/ Abi.s.

trus ⁊ introiuit in monumentũ. Et cum nõ

inueniſſet dominũ: vidit lintheamia poſita

⁊ ſudarium qð fuerat ſuꝑ caput eius. Nam
manifeſtius deus ꝑlaturus quẽ viuiſicaue/⸗
rat in cęlũ: ⁊ moꝛtẽ vacuat ⁊ ſepulchꝛũ.Nã
lintheamine quo funꝰ tegebat᷑ expoſito: re/
liquit terrę exuuias:vitali iam coꝛpoꝛe indu
ta maieſtas. Petrus igitur videns reſurre⸗
ctionẽ quã dei filius ꝓnunciauerat implets:

Mmsfien.
ſoſtitlichih
tl ketlgi
harntiuſtca⸗
lutoſpun
Ulled nun⸗
Mmnoretin
etögtin,
unnnarbi

(ahinne

Afconln
noſtgſante
Nnöpe

inntitſ
luſceino⸗

Ser. C.xxXXIII. In vigilia paſche: Ber. II

tna tamẽ reſurrectionis ignara non ceſſat la⸗

ort dſ

os defun,
kquiztno⸗
Ppbibehat.
lſanan,
ephocellte en
Ppusieſuer
ligioſo ne,/
Natſtatin
Ncultepo
umerdecli
deunden
penditan,
nerlibens
gieſuhu⸗
petin eus
ncuina⸗
lotsptod⸗
leveniliet Ku
torisannil
llebat: r
amnon
Mlmnil
rküted
npnert
bitucun
itgugii
mecnonis bö
treutthe
i dolult
uas: /
epulchii
tioꝛred⸗
Beats
pbat po/

Sermo Eodem die: De ſepulchꝛo domi⸗/
C. xxxiiii ni: Se II

Joh. 1

ſnonpe a

tnno
ſiapoſtss
us. Ham
iuitcaue⸗
cnu. NR
oſto:te⸗
pcreilcn
6 ſciune
ipia

qui ſollicitus venerat: ſecurꝰ abſceſſit. Ma/

chꝛymas fundere: neſciens hanc eſſe domi/

nici coꝛpoꝛis gloꝛiã quã putabat iniuriam.

Cuius inanes męroꝛes angelus magis pꝛo/
hibet q; conſolat᷑:vt euangeliſta teſtat᷑:a
ria inquit quid ploꝛas? Si ſpiritali pꝛudẽtia
intẽtionẽ diuini ſermonis intelligas: lachꝛy
marũ cauſaʒ non tanq; ignarus interrogat:
ſed impoꝛtunos fletus dolentis obiurgat.
Aaria inquit quid ploꝛas:cũ vacuaso mo/

numẽto nõ damno funeris: ſed merito reſur
gentis ieſu chꝛiſti coꝛpus virtus ſibi nõ faci-

nus vendicaſſet: Culpat eodem tempoꝛe a
maria lachꝛymas fũdi quo debuit gloꝛiari.
Quid ploꝛas:aut quẽ quęris? Angelus in/
ſtruit neſcientẽ ſano cõſilio:ne viuentẽ quę/
reret ĩ ſepulchꝛo. Quę mulier quia reuixiſſe
quẽ flebat nec coꝛrecta cognouit:a ſuꝑfluis

poſtmodum lachꝛymis reuocatur: vocibus
reſurgentis ſimilibus. Etenim ieſus mariã

verbis alloquit᷑: Mulier inqͥt quid ploꝛas:
aut quẽ quęris? Hhoc eſt dicere:me iã viuẽte
ꝓ quo moꝛtuo lachꝛymas fundis:aut me p̊/
ſente quẽ quęris? At ula ieſum ſecũdo appel
lata cognoſcẽs:diuinę maieſtatis operante
potentia viuũ inuenit:quem quęrebat occi/
ſum ieſum chꝛiſtũ dominũ noſttũ: cui ſemꝑ
in patre gloꝛia in ſecula ſęculoꝝ: Amẽ.

rmo

Ideamus fratres de domini coꝛpo/⸗
re poſtea qᷓ; de cruce deponit᷑ qͥd ge/
Accepit illud Joſeph ab arima/
thia vir iuſtus:ſicut ait euãgeliſta:⁊ in nouo
ſuo ſepeliuit monumẽto:in quo nondũ qͥſq;
poſitus fuerat. Beatũ ergo coꝛpus domini
noſtri ieſu chꝛiſti: qð cũ naſcit᷑ ex vtero virgi
nis gignit᷑:cum recedit iuſti tumulo cõmen/
dat᷑. Beatũ plane coꝛpus qð virginitas pe/
perit: ⁊ iuſticia cuſtodiuit. Cuſtodiuit enim
illud ioſeph tumulo incoꝛruptũ: ſicut ſerua
uit illud marię vterus illibatũ. Sicut enim

pollutione ibi nõ tangit᷑: ſic moꝛtis coꝛrupti

one nõ lęditur. Vbiq; beato coꝛpoꝛi defert᷑
ſanctitas: vbiq; vᷣginitas. HNouus illud ven
ter cõcepit: nouus tumulus cõcluſit. Dñica
Set vᷣgo vulua: ⁊ virgo eſt ſepultura:AQuin
potiꝰ ipſam ſepulturã vuluã dixerim:eſt em̃
ilitudo nõ parua. Sicut em̃ dñs de matris

vulua viuus exiuit: ita et de ioſeph ſepultu/
ra viuus ſurrexit: Et ſiẽ de vtero tũc ad pᷣdi/
candũ natus eſt:ita ⁊ nũc ad euãgeliʒandũ
renatus eſt de ſepulchꝛo: Miſi ꝙ gloꝛioſioꝛ ẽ

iſta q; illa natiuitas. Illa enim coꝛpus moꝛ/

tale genuit:hęc edidit imoꝛtale. Poſt illam

natiuitatẽ ad inferos deſcẽdit᷑:poſt hanc re/
meatur ad celoſ.Religioſioꝛ eſt plane iſta qᷓ;
illa natiuicas. Illa em coꝛpꝰ moꝛtale genuit

totius mũdi dñm nouẽ mẽſibꝰ in vtero clau
ſum tenuit: hęc autem triduo tantũ tumuli

gremio cuſtodiuit. Illa cũctoꝛũ ſpẽ tardius
ꝓtulit: hęc omnuũ ſalutem citius ſuſcitauit.

Foꝛtaſſe qͥs dicat de pꝛioꝛi dñicę natiuitatis B

ſdicatione:in qua ſdicauimꝰnõ minoꝛẽ eſſe
gloꝛiã ꝙ tumulus Joſeph ſuſcitauerit dñm
q; ꝙ euʒ ſanctę marię vterus ꝓcrearit: QAuę
cõparatio ventris ⁊ tumuli:cũ ex intimis vi

ſceribus illa ediderit filiũ:hic aüt ſolũmodo

locũ ſſtiterit ſepulturę? At ego dico: nõ mi/
noꝛem ioſeph affectũ fuiſſe q; marię. Siqui⸗
dem illa vtero dñm:hic coꝛde concepit. Illa
ſaluatoꝛi membꝛoꝝ ſuoꝝ ſecretũ pſtitit: hic
ſecretũ ſui coꝛdis nõ negauit. Illa dominũ
pannis inuoluit cũ natus eſt:hic lintheis cũ
receſſit. Alla ꝑunxit beatũ coꝛpus oleo: hic
aromatibus honoꝛauit. Cõueniũt ergo ſibi
obſequia:cõuenit ⁊ affectus: Inde neceſſe ẽ

ertis meritũ conuenire:niſi ꝙ mariã ad obſe/

quiũ angelꝰ admonuit: ioſeph autẽ iuſticia

ſola ꝑſuaſit. Igit᷑ ioſeph ĩ ſuo ſepulchꝛo po/

ſuit dominũ. Legimꝰ ĩ ꝓpheta:Sepulchꝛũ C·
patẽs eſt guttur eoꝝ.Si ergo ſepulchꝛũ pa/⸗/ Nõ.ð. et iz.

tens ẽ guttur hominũ:vide ne foꝛte ſᷣm hãc
ſimilitudinẽ dñm ioſeph nõ tã i terrena po/
ſuerit ſepultura qᷓ; in monumẽto ſui coꝛdis
collocauerit:⁊ cuſtodiendũ illum ſuſceperit:
non tã memoꝛia fragili moꝛituroꝝ q́; memo
ria ſancta virtutũ.HhHeęc em̃ virtutũ fidelis eſt
memoꝛia: quę intra ſe cõtinens chꝛiſtũ:lędi
eũ hereticoꝛũ coꝛruptiõe non patit᷑. De qua
memoꝛia in ſacramẽtis dñs dicit: Quotiẽſ/
cunq; feceritis hęc: in memoꝛiã mei facietis

donec veniã. Quotiẽſcũq; em̃ chꝛiſtũ loqui/

mur:totiens eũ ſanctioꝛi memoꝛię cõmẽda-
mus. Sepulchꝛũ patens: guttur hominũ
recte plane dicit ꝓpheta. Sepulchꝛũ enim
chꝛiſti patẽs eſt euãgeliſtaꝝ beatũ guttur:ꝑ
qð illud ętno lr̃aꝝ theſauro cõdiderũt. Pa/
tens aũt ſepulchꝛũ iõ dicit᷑: qꝛ qͥ vult ad xpᷣi
ꝑuenire myſteriũ: non ingredit᷑ ad illud niſi

ꝑ euãgelicę ſcripturę ſecretũ. In litteraꝝ em̃

T

1. Cor. 11

Ber. C. xxXIIII. In vigilia paſche: Ser. III

ſecreto quaſi quodã nouo vaſculo cõmẽda/
tus eſt dñs. QAulſq; igit᷑ illum videre deſide
rat:ibi ⁊ paſſiõis eius ſacramentũ inueniet:
⁊ reſurrectiõis gloꝛiã recognoſcet. Patens S̊
guttur ſanctoꝛũ eſt. Unde aplus ad Coꝛin/
2. Corj. s. hios ait: Os noſtrum patet ad vos o coꝛin/
thij:inuitans eos vt ꝑ pᷣdicatiõis ſuę aꝑtam
ianuã:ingrediamur chꝛiſti ſecreta myſteria.
Inn hac igit᷑ pectoꝛis memoꝛia collocat᷑ oñs
AZuej.9. a ioſeph:vt in iuſticię ſede requieſcat: et ha⸗
H beat fllius homis vbi caput reclinet. Videa
mus igit᷑ quare ſaluatoꝛ in aliena ſepultura
ponat᷑: ac ſuam nõ habeat ſepulturã. IJdeo
in aliena ſepultura ponit᷑:qꝛ ꝓ alioꝛũ moꝛie/
bat᷑ ſalute. Moꝛs em̃ iſta nõ illi accidit: ſed
nobis ꝓſicit. AMoꝛs iſta nõ illi illata eſt:ſed
nobis delara. VUt qᷣd ergo ei ꝓpꝛia ſepultu/
ra:qui in ſe moꝛtẽ ꝓpꝛis nõ habebat?:ct qͥd
illi tumulus in ternis:cuiꝰ ſedes manebat in
cęlis? Vt quid illi ſepultura:qui tridui tan/
t tempoꝛis ſpacio nõ tam in ſepulchꝛo moꝛ
tuus iacuit:qᷓ; veluti i lecto cõquieuit? Ipſa
em̃ tempoꝛis bꝛeuitas declarat potius ſom/
nũ fuiſſe q; moꝛtẽ.Sepulchꝛũ aũt moꝛtis eſt
habitaculũ. Neceſſariũ ergo nõ erat moꝛtis
habitaculũ chꝛiſto qui vita eſt:nec opus ha/
bebat ſemꝑ viuens habitaculo defunctoꝛiſũ.
Recte aũt hanc vitã nos ĩ noſtro ſepulchꝛo
cõdimꝰ:vt viuificet moꝛtẽ noſtrã: vt cũ ipſo
E a moꝛtuis reſurgamus. Vnde et illa maria
magdalenę ꝗᷓ dñũm int᷑ cęteros defunctos in
Luejſ.2 4 ſepulchꝛo reqᷣrebat arguit᷑:⁊ dicit᷑ illi: Quid
Aq̃+LQusris viuentẽ cum moꝛtuis?: hoc eſt quid
quęris in tumulo:quẽ adoꝛare debes ĩ cęlo⸗
Quid queęris apud inferos: quẽ rediſſe iam
cõſtat ad ſuperos?Quẽ illa adhuc nõ intel/
ligens nec cognoſcẽs: reſpondit illi:hũñe:ſi
tu ſuſtuliſti eum:dicito mihi:vbi poſuiſti eſũ
⁊ ego eum tollã.Eſtimabat em̃ eum ſicut di/
cit ſcriptura hoꝛtolanũ eſſe.Sancta &̊ ⁊ ſim/
plex fęmina chꝛiſtũ reqͥrit a chꝛiſto: ac deuo/
tione mentis ꝓphetat ⁊ neſcit.Ait em̃ domi
Job.⁊o. no de ſemetipſo:Si tu ſuſtuliſti eum: dicito
mihi. Recte interrogat: ſi tu ſuſtuliſti eum.
Ipſe em̃ tulit coꝛpus ſuũ: qui illud pꝛotulit
de ſepulchꝛo. Ipſe tulit coꝛpus:qui illud ia/

cens ⁊ doꝛmiẽs ſua aſpiratiõe collegit. Ipſe

tulit coꝛpus ſuũ:qui illud diuinitatis virtu/
te geſtꝗs poꝛtauit ad cęlos: Atq; ideo muli/
er ſapiẽter interrogat ⁊ requirit:Si tu ſuſtu/

liſti eum dicito mihi vbi poſuiſti eum: hocẽ

ſi ilud auferens de ſepulchꝛo ad paradiſum

e

1
tmaſtuliſti. Audierat em illi dicentẽlaron: mn
Hodie mecum eris in ꝑadiſo. Aur certeſi de Tucſ. „ al ſ hl
inferno in patris dexterã collocaſti:ſicut ait D ſeſten
aplus:Auę ſurſum ſunt quęrite: vbi chꝛiſtꝰ cor-. M lugt
eſt in dextera dei ſedens. Beatus & qui ita nd la ſ
quęrit chꝛiſtũ dominũ:vt credat eũ et in ꝑa⸗ Amsn
diſo conſtitutũ ⁊ in celeſtibꝰ collocatũ.Naʒ ne
qui eum in inferno requirit aut ĩ tumulo: di/ Auur!
citur ei:Quid quęris viuentẽ cũ moꝛtuis? nugen
¶Item eodem die alins ſermo de an
eodem de quo ſupꝛa:qui habet᷑ in ulektchl
libꝛo Quiñnquaginta Homeliaru: mutlmtcl
Homelia.xxxvi. DũU Pau
2 W uiſplee
¶ Eodem die de eo quod ſcriptum guak
eſt in Beneſi: In incigio creauit in
deus celum et terrã ⁊c.· Ser. III Senno zleen
Vlta ſunt ⁊ magna veneranda pa/ ſlbrn,
ſchę myſteria quę diuinis libꝛis ſüt mnnacog
cõſecrata:⁊ ĩ antiquis iudęoꝝ archi/ 1 dens:
uis fuerant reſeruata: quoꝝ admirabilis ra/ glan.
tio ⁊ mira: fides pura: religio ſincera veluti Uetisg
quodã velamie tecta ſuã ſanctitatẽ in abdi/ ſuit
tis ocu lebant:⁊ pꝛiſci antiſtites adumbꝛata Aauparllt
cernebant: ⁊ ſacriſicia cruenta munerib offe ſdfait
rebant.Hanc artifex non terrenis coloꝛibus ſofſtnhece
ſed cęleſtibꝰ virtutibꝰ clypeo deuotiõis au/ lufſofuct
ro coꝛuſcante depinxit: ⁊ animũ tenaciter di in ſlherabf
ligens in ipſo teinplo humam coꝛꝑis dedica Muas. Sl
uit: integris ⁊ acerrimis ſenſibꝰ officia diſtri Hplinnot
buit:⁊ amoꝛẽ in eius coꝛde cõcluſit. Et cum Midelse
ille clarus rectoꝛ aſtroꝛum:poli genitoꝛ: dux hiius
diei:luminis imperatoꝛ:intiectoꝛ germinis: Mmelliget⸗
autũni temperies anni curſuʒ ⁊ quadriꝑtita onnnis ſo
tempoꝝ ſpacia cõpleuerit:diei huiꝰ ſolẽnita deidictus
tem nos docuit celebꝛare.Quãta nobis bo/ tesdeir
na dñiicę paſſionis admirabiles triũphi con daihien
tulerint:moꝛtali ⁊ humana voce nec ſdicare (Mginarius
nec memoꝛiter valeo numerare.Ex illo iaick munlete
beneſicioꝝ aceruo quę celeſtis muniſicentia lrsquan
humano generi largita eſt: vnũ granũ fſidei mnlih
qð in ſe cõtinet multiplicẽ vitę rationẽ ĩ gre/ mnfuge
mio ſapientię collocabo: vt in ipſo pꝛudẽtię unſo
ſulco coaleſcat diuini ſermonis imbꝛe ſatũ: slncie,
magnaq; ⁊ admiranda ex modica pſᷣbeat ſtir uusſpi,
pe:⁊ oꝛatiõis opacitate exuberantia pꝛęſtet. Mbeky
In pᷣncipio inquit fecit deus cęlum ⁊ terrã. S Aidens
Excluſit omniũ infęliciũ erroꝛes:vnũ impe/ donin⸗
ratoꝛẽ deũ patrẽ oſtendit: vnũ conditoꝛem u
vniuerſitatis ſilium indicauit. Fiat lux. Er u

BGer.C.xxxv. In vigilia paſche: Ber. IIII

facta eſt lux.Et vidit deus lucem quia bo/ tus. Fecit ergo in pꝛincipio cęelum ⁊ terram. D

Dern

Nälanent
— na eſt: non ꝙ deus lucem ante nõ noſſet qus Celum ſpiritũ: terram carnem: hoc eſt homi
nan non niſi viſam laudaret:cũ ſit lux ſolus om / nem ſpiritalẽ. In pᷣncipio:hoc eſt in chꝛiſto.
ſchf⸗ ZJo5. 8. niu ipſe: ſicut euangeliſta teſtatur: Ego ſum Interrogauerũt eum iudęi: Quem re diciſ·
ign 1. Timotb.s lux mundi: Et apoſtolus: Qui habitat lucẽ Reſpondit: Pꝛincipiũ:qui ⁊ loquoꝛ vobis. Josd.8.
kigte inacceſſibilem: quã nemo hominũ vidit nec Terra inquit inuiſibilis ⁊ incõpoſita: c Auia
Natd hr videre poteſt.Hhanc lucem dixit in ſęculo:qꝛ: carnem hominis chꝛiſtus aſſumere diſpone
umllad, bona eſt m hominẽ: non m deum. Heus bat: incompoſita dicebat᷑. Compoſita nec
mornise enim non tantã hanc lucem tribuit quã po/ dum erat:quia necdum gabꝛielis angeli an/
terat ipſe largiri: ſed quãtum moꝛtalis ocu- nunciatione compoſita: necdum aſſumpti-
ſemno de lus capere potuit: Hec qui vniuerſũoꝛbem one domini viſibilis facta: necdum virtutũ
habetin illuminat tribueret ſplendoꝛẽ: niſi quẽ moꝛ frugibus plena. Diuiſio aquarum: iudęoꝛũ
mella. Ses. u. talitas cape aut ſuſtinere vtiq; poſſet. Ter· populoꝛũ ⁊ chꝛiſtianoꝛũ: ſicut apocalypſis:
ra erat inuiſibilis ⁊ incompoſita. Sed terra Aquas quas vidiſti populi ſunt z natiöes. Apocj.17.
inuiſibilis eſſe non poterat:Cui ergo inuiſi- Cum aquas dicit ſuꝑ celos impoſitas: chꝛi
ſctiptun bilis erat? Si angelis: vbi tanta moles ab/ ſtianum populũ nunciat. Tertia die germi/ Señh.1.
ogeall, ſcondi poterat: Si hominib: adhuc homo nat terra herbam pabuli m ſuum genus: et
r. Ul gg Ws. 1555. non erat. Deus quippe fundauit terram ſuꝑ ommne lignum faciens fructum. Cum igitur
aquas:⁊ medietatẽ aquarũ ſuper cęlos im terram germinare iubet:in eccleſia cathecu/
uncn o, poſuit: ⁊ medietatem abyſſis demerſit: et in mini ſunt quaſi herbę. Cum credunt:velut
iollbꝛolit maria cõgregauit: ⁊ ſic terra aparuit. Et di in culmo ſe erigunt. Fideles quoq; in ſpice
Ceoparchi xit deus: Fiat firmamentũ inter aquam et maturi accreſcunt: vnde et ſanctoꝛũ grana:
iubeisre aquam. Et vocauit deus firmamentũ cęlũ. in hoꝛreis celeſtibus recondunt᷑. Lignũ em̃
een weln Videtis quia aquam ſuꝑ firmamentum cęli fructiferum:diuerſa ſunt genera ſanctoꝛum.
Ms nab impoſuit: ⁊ ꝑ ſeparationẽ aquarũ arida ter · Quas arboꝛes nec turbineſ cupiditatũ poſ-
dunbu ra aparuit: ⁊ recedentibus aquis viſibilem ſunt euertere: nec ardẽtis libidinis flammę
mnerid'ofe ſigniſcauit. autem inuiſibilis et incom / exurere. SFiat inquit luminare marin incho
stololb⸗ poſita: necdum fuerat oꝛdinata: necdum di/ atione diei: ⁊ luminare minus in inchoatiõe
Votsed ¶C¶uerſis fructibus plena. Tenebꝛeę inquit erãt noctis.Sol chꝛiſtus eſt. Luna eccleſia in oꝛ/
end Señ. . ſuper abyſſos: ſpiritus dei ferebatur ſuper be completa: ſolis claritate quotidie illuſtra
modele aquas. Si enim faculam ĩ tenebꝛis inferas: ta. Stellę quoq; lucentes: ſanctoꝛũ ſunt mi/
ofosdict continuo illuminant᷑ vniuerſa: quotomagis lia:id eſt apoſtoli: patriarchę:martyꝛes:vir/
l. Kan ybi deus erat: tenebꝛę eſſe nõ poterant: hic gines: ſacerdotes: cuncti iuſti pariter ⁊ fide-
nirdl ſpiritus quidẽ res eſt dei:non tamẽ ipſe deꝰ les virtutũ ſuarum flãma radiantes.Quin/
Gemins intelliget eſſe. Mam etſi ſpiritus dici: non ta die fetus ſuos piſces ⁊ aues factum eſt vt
8 ucſi omnis ſpiritus deus eſt. Sic enim ſi piritus ꝓducerent. In comparatiõe piſciũ ſa anctos
ſn dei dictus eſt: quomodo ⁊ angelus dei:hoc dicimus qui in aqua baptiſmatis viuunt.
ebo eſt res dei: non tamẽ ipſe deus qui ſpiritus Ideo piſces benedictionẽ pꝛimo conſequi
1nd hicnt dei. Hic ergo ſpiritus qui ſuꝑferebat᷑ aquas meruerunt:quia ſideles in ſacramento bap/
mu enr ſeminarius eſt animandę cõditionis. Vnde tiſmatis benedici potuerunt. Sexta vᷣo die
necg i ⁊ aquę ⁊ terrę mox iuſſu dei emerſerũt: quia fecit deus hominẽ ad imaginem et ſimilitu/
idn nec aqua nec terra viueret aut aliquid gene,-· dinem ſuam. ” H H
nmin raret: niſi hoc dei ſpiritꝰ animaret. Nndet
igmni terra fruges: ⁊ aqua pꝛoduxit piſces. HDHuos Eodem die: De expoſitione oꝛa/ Sermo
nan autem ſpiritus eſſe: vnum dei: alterum huiꝰ tiois dominicę poſt redditũ Sym/ C.xxxv
Nle LCEorj. a, Mundi apoſtolus dicit: Hos iam non habe- bolum:Sermo IIII
inneſti mus ſpiritũ huius mũdi:ſed ſpiritum qui ex andl
Caßben deo eſt: vt oſtenderet alium eſſe ſpiritũ dei Eddidiſtis qð creditis: audiſtis qð A
ntape⸗ qui deus eſt: alterum ſpiritũ huius mundi oꝛetis:quomõ inuocare nõ poſſetis
luntlcſ i⸗ quo animant᷑ vniuerſa. Amos pꝛopheta di /· in aus non credidiſtis: apoſtolo di⸗
lim cit: Qui ſolidat tonitruũ: et cõdidit ſpiritü: cente: Quũomodo inuocabũt in quẽ nõ cre/ Go. 10.
nuing eum vtiq; qui deus dici nõ poterat genera / diderunt: Ideo pᷣus ſymbolũ didiciſtiſ:vbi
ulr. Nr 2

eſt regula ſidei veſtrę bꝛeuis ⁊ grandis. Bꝛe/
uis numero verboꝛũ: grandis pondere ſen/
tentiarũ. Oꝛatio autem quam hodie accepi-
ſtis tenendam:et ad octo dies reddẽdam ſi/
cut audiſtis cum euangeliũ legeret᷑: ab ipſo
domino dicta eſt diſcipulis ipſiuſ:⁊ ab ipſis
Ss. 18. puenit ad nos: quoniã in omnẽ terrã exiuit
ſonus eoꝛum. Ergo nolite inherere terrenis
qui patrem inueniſtis in cęlis. Dicturi enim
MVattð.s. eſtis: Pater noſter qui es ĩ ceclis. Ad magnũ
De vbis dñi Genus pertinere cępiſtis.Sub iſto patre fra-
Ser. 28. a. tres ſunt dominus et ſeruus: ſub iſto patre
In li. So.ho/ fratres ſunt imperatoꝛ et miles: ſub iſto pa/
mer. 42. a. „
Tam gre fratres ſunt diues ⁊ pauper. Omnes chꝛi
ſtiani fideles diuerſos ĩ terra habẽt patres:
alij nobiles: alij ignobiles: vnum vo patrẽ
inuocant qui eſt in cęlis. Si ibi eſt pater no/
ſter:ibi nobis ſparatur hęreditas.Talis eſt
autem iſte pater: cum quo poſſideamus qð
donat. Dat enim hęreditatem: ſed non mo/
riens illam no bis derelinquit. Hon em̃ ipſe
Diſcedit:ſed ille ꝑmanet vt nos accedamus.
Quia ergo audiuimus a quo petamus:ſcia
mus ⁊ quid petamus:ne foꝛte talem patrem
mala petendo offendamus. Quid ergo nos
docuit dominus ieſus petere a patre qui eſt
B in celis? Sanctiſicet᷑ nomen tuũ. Quale be/
Watth.s. neſiciũ eſt cum petimus a deo:vt ſanctiſicet᷑
nomen dei? Semper ſanctũ eſt. Quare ergo
petimus vt ſanctificet᷑: niſi vt nos ꝑ ipſum

ſanctificemur? Qõð ergo ſemꝑ ſanctũ eſt: vt

in nobis ſanctifice᷑ oꝛamus. Sanctiſicatur

in nobis nomen dei: quando baptiʒamini.

Ai quid hoc oꝛabitis cũ baptiʒati fueritis:
niſi vt qð accipitis perſeueret in vobis? Se/
quit᷑ alia petitio. Adueniat regnum tuum.
Siuc petamus:ſiue non petamus:venturũ
eſt regnum dei.Quare ergo petimuſ:niſi vt
veniat ⁊ nobis quod venturũ eſt omnibus
ſanctis: vt et nos deus in numero ſanctoꝛũ
ſuoꝛũ habeat: quibus venturũ eſt regnum
eius? Dicimus tertia petitione:Fiat volun/
tas tua ſicut in celo ⁊ i terra. Quid eſt hoc?:
Vt quomõ tibi ſeruiũt angeli in cęlo:et nos
tibi ſeruiamus in terra. Angeli ipſiꝰ ſancti
obediunt illi: non illum offendunt: faciunt
iuſſa amando eum. Hoc ergo oꝛamus: vt et
nos pſᷣceptum dei charitate faciamus. Iterũ
verba iſta et aliter intelligunt᷑. Fiat volun/
tas tua ſicut in cęlo ⁊ in terra. Cęlum in no/
bis anima eſt:terra in nobis coꝛpꝰeſt.Quid
eſt ergo:fiat volũtas tua: Sicut ⁊ nos audi⸗

iſta vita tranſierit: nec panem illum queri/

uimus pſcepta tua: ſic nobis cõſentiat caro
noſtra:nedum cõtendũt caro ⁊ ſpiritus:pꝛe/
cepta dei minus implere poſſimus. Sequit᷑ C
in oꝛatione: Panem noſtrũ quotidianũ da
nobis hodie.Siue exhibitionẽ coꝛꝑi neceſſa
riam petamus a patre: in pane ſigniſicãtes
quicquid nobis eſt neceſſariũ:ſiue quotidia
nũ panem illum intelligamus quẽ acceptu/
ri eſtis de altari:petimus bene vt det nobis

eum. Quid ẽ enim qð oꝛamus: niſi ne male

aliquis admittamus:vnde a tali pane ſepa/
remur? Et verbũ dei qð quotidie ſdicatur
panis eſt. Hon enim quia nõ eſt panis ven/
tris:ideo non eſt panis mentis? Cum auteʒ

mus quẽ quęrit fames:nec ſacramentũ alta
ris habemus accipere: quia ihi erimus cum
chꝛiſto: cuius coꝛpus accepimus: nec verba

iſta nobis dici habent quę dicimus vobis:
nec codex legendus eſt quando ipſum vide/

bimus qð eſt verbũ dei:ꝑ qð facta ſunt oia: Job.r.

quo paſcũt᷑ angeli:quo illuiant᷑ angeli:qͥ ſa/

piẽtes fiũt angeli:nõ ꝗrẽtes verba locutiõis
amfractuoſę:ſed bibentes vnicum verbum:
⁊ inde impleti ructant laudes:et nõ deſiciͤTl
in laudibus. Beati em̃: ait pſalmꝰ: qui ha / Nõ. dʒ ·
bitant in domo tua:in ſęcula ſeculoꝛum lau/
dabunt te. Ergo in hac vita petimus qð ſe/
quit᷑:DHimitte nobis debita noſtra ſic ⁊ nos D

dimittimus debitoꝛibus noſtriſ. In baptiſ/ MWatth..

mo oĩa debita: id ẽ pctã pꝛoꝛſus dimittunt

nobis. Sed quia nemo hic poteſt viuere ſi⸗

ne peccato:⁊ ſi non magno crimine vnde ſe/

paret᷑ ab illo pane: tamen nemo poteſt ſine

pctis eſſe in hac terra:⁊ nõ poſſumus acciꝑe
niſi vnum baptiſmũ:ſemel in oꝛatione acci/
pimꝰ:vnde quotidie lauemur vt nobis pec/
cata noſtra quotidie dimittant᷑: ſed ſi facia ,/
mus qð ſequit᷑: Sicut ⁊ nos dimittimꝰ debi
toꝛibus noſtris. Itaq; fratres mei moneo

vos i dei gratia filios meos: ⁊ ſub illo patre
fratres meos moneo vos:vt quãdo aliquis

offendit ⁊ peccat in vos: ⁊ venit ⁊ confitet᷑ ⁊

petit a vobis veniam vt ignoſcatis illi: ⁊ cõ
tinuo ex coꝛde dimittat: ne vobis a deo ve/

niam venientẽ ꝓhibeatis. Si enim non di /
mittitis vos:nec ille dimittet vobis.Ergo ⁊
hoc in iſta vita petimꝰ: quia ⁊ hic poſſunt di

mitti vbi poſſunt haberi peccata. In illa au

tem vita non dimittunt᷑: quia nec habent. .
DHeinde petimus:dicẽtes: NHe nos inducas E

in tẽptationẽ: ſed libera nos a malo.Et boc

e6

uebeele,

in ſchunee
uiſe

lriunudl
inmmhnen
Crsnbern
necesltehe

ſcivonenun
ieboe ehnt
ſotttcorin
colclenuds
Pininencbis
Katnltgln
icaenöͤſen⸗
hietmeii
Ccede'on;
cgtam⸗

.„

ſiuenſned
nethüine
(Nercode
endeg
oſunn
lisdeve

(Ndieſa
atdo

lüiposnech
ſiennihnd
gnesgee
anerlani
leumtien
lnolverürar
egicnice⸗
ſcrocnnnni
ncliceit

Enlancbin

Noogliſet
Vonarar
Monnlide
ffehnn
tundelen

.

ſsdäſiig

otſiinen
linls gn
iqnorttnin
ecopinute
Pneſglia
lfuegune
D
enetderwti
nus:niitente
eanaloneic⸗

uondeegnn
nöekanen

Nnet umnun
nenilongen
ſucummitn
ulbiaimsan
imus: naratn
ediamnuswos

ndoiptennit

Sfacalumein N

iani angelcſ
Gpebaloanis
wmiamyeder.
les:anoentit

pbantguibv
ſealguna

petinuso
noſna ſend
triJoby
eusdimien
dpoteſue
imine me
onopotek
oſumshe
noranotenh
Urytrobiſe⸗
Mirſeuſſ
Dinitin'de
les nei one
iſibſlopn
cligo nn
enittanſe
oletsi
D
Sienintonn
tnetuli⸗

—

4

— =

— —
–––
—
SS. —

— — —

— —

17

6

=
= S
— —

— — —

1bicpoln

NO

n

in iſta vita nobis neceſſariũ eſt petere:ne in/
feramur in temptationẽ:qꝛ hic ſunt tẽptati/
ones:et liberemur a malo:qꝛ hic ẽ malũ.Ac
ꝑ boc oẽs iſte petitiões ſeptẽ:tres ad vitam
MWattb.s. ternã ꝑtinẽt:q̃ttuoꝛ ad vitã pſentẽ.Sancti
·ʒficct nomen tuũ: ſemꝑ erit. Adueniat regnũ
tuũ: hoc regnũ ſemꝑ erit. Fiat volũtas tua
ſicut in cęlo ⁊ in terra:ſemꝑ erit. Panẽ noſtꝝ
quotidianũ da nobis hodie:non ſemꝑ erit.
Dimitte nobis debita nr̃a:nõ ſemꝑ erit.Ne
nos inducas in temptationẽ:ſed ligera nos
a malo:nõ ſemꝑ erit.Sed vbi eſt temptatio
⁊ vbi eſt malũ: ibi neceſſariũ eſt vt petamꝰ.
Vnde deꝰ omps ita a nobis oꝛandus eſt:vt
quicqͥd hũana fragilitas cauere ⁊ vitare nõ
hualet:hoc ille ꝓpitius nobis ↄferre dignet᷑
ieſus chꝛiſtus dñs nr̃ qui viuit ⁊ regnat cum
patre ⁊ ſpũſancto in ſęcula ſeculoꝝ: Amẽ.

tem eodeʒ die alij ſermones de

eodem de quo ſupꝛa:qui habent᷑ in

libꝛo Quinquaginta Homeliaru
rlij· Et de verbis domini.xxviij.

[UIn die ſancto Paſche: de eo qð
vss.n. ſcriptum eſt aſalmo es en dies

„

qua fecit dominus ⁊c.Sermo

.

te cõcipio oꝛe ꝓferre:⁊ coꝛdis mei lę/
iitciã lingua nõ explicat. hoc aũt nõ
ſolũ egopatioꝛ qͥ cupio narrare ꝗᷓ ſentio: ſed
etiã vos mecũ patimini plꝰexultantes in cõ
ſcientia qᷓ; in eloquio ꝓferẽtes. Videt᷑ mihi
hec dies ceteris diebeſſe lucidioꝛ:ſol mũdo
clarioꝛ illuxiſſe:aſtra quoq; oĩa vel elementa

lętari:⁊ ꝗ̊ͥ patiẽte dño ꝓpꝛiũ lumẽ retraxerãt

⁊ noluerũt creatoꝛẽ ſuum aſpicere cruciſixũ:
ecce nũc victoꝛẽ illũ et ab inferis reſurgentẽ
nouo claritatis ſuę venerant᷑ obſequio. Cre
dit cęlũ:credit terra:⁊ ſagena ꝗ̊ totũ mundũ
Ps.i7. piſcata eſt:iudęos tenere nõ potuit.heęc eſt
dies quã fecit dñs:exultemꝰ⁊ letemur in ea.
AQuõ maria virgo mater dñi inter oẽs muli⸗
eres pᷣncipatũ tenet: ita ⁊ inter cęteros dies
bęc omniũ dierũ mater eſt. Rem nouã dico:
ſed ꝗ̊ ſcripturarũ vocibus cõpꝛobat᷑.heęc di⸗
es vna de ſeptẽ:⁊ extra ſeptẽ eſt. hec dies ꝗ̊ᷓ
Nõð. 5. et. 1. appellat᷑ octaua. VUnde ⁊ ĩ quibuſdã pſalmo/
fi titulis ſuꝑſcribit᷑ ꝓ octaua.hec eſt in qua
.— ſynagoga finitur: ⁊ eccleſia naſcit᷑.hec eſt in
Ged.7. cuiꝰ numero octo animę ſeruatę ſunt in arca
noe.Et quid mihi neceſſe eſt inſinita repli⸗

Ber. C.xXxxXXVI. In die ſctõ paſche: Ber. I.

care: Dies me deſiciet:ſi voluero omne diei
iſtius exponere ſacramentũ hoc rantũ dico
vniuerſa ſabbati gfa ⁊ antiqua illa feſtiui

tas ppli iudęoꝝ diei iſtiꝰſolẽnitate mutata ẽ. B
Illi in ſabbato non faciebant opus ſeruiule:
nos in die dñica: hoc eſt in die reſurrectiõis
opus ſeruile nõ facimus:qꝛ peccatis ⁊ vitijs
nõ ſeruimꝰ*. Qui em̃ facit pctm̃:ſeruꝰẽ pecca Joð.S.
ti. Illi ð domibꝰ ſuis nõ egrediebant᷑: ꝛ ngo
de domo chꝛiſti nõ egredimur. Sumꝰ em̃ in

Exo. 20.

eccleſia. Illi nõ accẽdebãt ignẽ in die ſabba/
ti:nos ecõtrario accendamꝰ in nobis ignem

ſpũſſancti:⁊ om̃e vitiũ excoquamus pctõꝝx.

De quo igne dñs ait: Ignẽ veni mittere in LZucj. 12.

trã: ⁊ qͥd volo niſi vt ardeat? Dheſiderat dñs

iſtũ ignẽ ardere in nobis: m apłm: ſpiritũ Ro. 12.
ſctm feruere: vt nõ refrigeſcat charitas dei. Matth.24.

Illi ꝑ diẽ ſabbati nõ ambulãt in itinere:ꝑdi

derũt em̃ eũ qͥ dixit:Ego ſũ via: Mos aũt di Job..4.

cimꝰ: Beati imaculati ĩ via:qͥ ambulãt in le Ns. us.
ge dñi. Et iterũ: Viã veritatis elegi:⁊ viam

iuſtifſicationũ tuarũ doce me. Illi de ſpinis Matth.27.

dñim coꝛonauerũt:nos aũt ſi fuerimus lapi/

des pᷣcioſi: noſtrũ dũm coꝛonabimꝰ. Caput
imꝑatoꝝ ſeculi iſtiꝰ oꝛnant diademata: nos
ideo in capite nr̃i regis imponimur vtoꝛne/

mur a capite. Illi non receperũt chꝛiſtum:et
On queo fratres chariſſimi qð men

ſuſcepturi ſunt antichꝛiſtũ:nos recepimꝰhu

milẽ filiũ dei vt habeamꝰ poſtea triũphãtẽ.
Et ad extremũ nr̃ hyꝛcus ante dñm imolat᷑ ĩ
altari:illoꝝ hyꝛcus antichꝛiſtꝰ cõſputꝰ ⁊ ma/ Leuit16.
ledictus ꝓijcit᷑ in ſolitudinẽ. Noſter latro cũ Zud..a5.
dño ingreſſus eſt ꝑadiſuʒ: illoꝝ latro:homi/

cida atq; blaſphemus moꝛit᷑ in ſuo peccato.
Illis barrabas latro dimittit᷑: nobis chꝛiſtꝰ Mattð.2⸗.
occidit᷑. Pꝛo quibꝰ vniuerſis fratres chariſſi
mi cõſona pariter voce cantemꝰ: hęc ẽ dies Põ.i7.

quã fecit dñs:exultemꝰ ⁊ lęremur ĩ ea. Igni/C.

eã illã rhompheęã ⁊ ꝑadiſi ianuã quã nullus Señ.ʒ.

potuit effringere: hodie chꝛiſtus cũ latrone

reſerauit. Hodie dixit chꝛiſtus ad angelos:
Aperite mihi poꝛtas iuſticię:ingreſſus ĩ eas NPs.i17.
cõſiteboꝛ dño.Quę cũ ſemel aꝑta ẽ:nũqᷓ; re
dẽtibus claudit᷑. Ex eo tꝑe qͥ paſſus eſt dñs
vſq; ad pᷣſentẽ diẽ:hęc poꝛta clauſa ẽ ⁊ reſe/
rata. Clauſa eſt pctõꝛibꝰ⁊ incredulis:reſera⸗/

ta eſt iuſtis ⁊ credẽtibꝰ. Per hãc ingreſſus ẽ

petrꝰ: ꝑ hãc ingreſſus ẽ ⁊ paulꝰ:ꝑ hãc oẽs ſci
martyꝛes intrauerũt:ꝑ hãc quotidie de toto
mundo iuſtoꝝ aię ingrediunt᷑. Duę em̃ ſunt
poꝛtę:poꝛta padiſi:⁊ poꝛta ecclięg. Per poꝛtã
ecclię intramꝰ in poꝛtã ꝑadiſi. Ita &O debemꝰ

ras a beſtjs deuoꝛemur: quas ĩ alio loco ꝓ/
Pz. 75. pheta foꝛmidans cõmemoꝛans ait: He tra-
das beſtis animã cõſitentem tibi.Ecce nũc
dominus ſtans in paradiſi ianua loquitur
4 ad nos qui ſumus in domo ipſius cõgrega/
Pöõ.I7. ti et dicit:hęc eſt poꝛta domini: iuſti intra/
bunt ꝑ eam.

Sermo n eodem feſto:de deſcenſu chꝛi
C.xxxvIi ſti ad inferos Sermo II

Aſſionẽ vł reſurrectionẽ dñi ⁊ ſalu

ctus euidẽter oſtẽdit dicens: Deus vltionũ
dñs:deꝰ vltionũ libere egit. Solꝰ etenĩ ipſe
libere egit:qͥ nobis hodie oſtẽdit qͥd egerit.

N——.

Nõ.S7. ꝓphetatũ:qꝛ factus ẽ ſicut hõ ſine adiutoꝛio
inter moꝛtuos liber. Vultis tñ audire quid
egerit? Audite qͥd fecerit. Nulla neceſſitate

ſed ꝓpꝛia volũtate in ligno ſe ſuſpendi ꝑmi/

ſit:clauis coꝛpus ſuũ ꝑfoꝛari nõ renuit: ani/
Warci.27. mã ponẽdo moꝛtẽ ſuſtinuit: carnẽ in ſepul/
chꝛo poſuit: et comitãte ſecũ aĩa ad inferna
B deſcẽdit.Per hanc electi qͥ q;uis in trãquilli
tatis ſinu tñ apud inferni clauſtra tenebãt᷑:
ad ꝑadiſi amęna reducti ſunt. Qð ante paſ/

ſionem dixit: in reſurrectione ſua dominus
Jobõ. 12, impleuit: Si exaltatus fuero inquit a terra:

omnia traham ad me. Omnia etenim traxit
qui de electis ſuis apud inferos nullum reli/
quit.Omnia abſtulit:vtiq; electa. HNeq; em̃

inſideles quoſq; ⁊ pꝛo ſuis criminibus ęter/

nis ſupplicijs deditos ad veniam dominus
rreſurgendo reꝑauit: ſed illos ex inferni clau/
ſtris rapuit: quos ſuos in fide ⁊ actibus re/
Oſee.iʒ. cognouit. Vnde recte etiam per Oſee dicit᷑:
Ero moꝛs tua o moꝛs: ero moꝛſus tuus in/
ferne. Id nãq; quod occidimus:agimus vt
penitus non ſit. Ex eo autem qð moꝛdemꝰ:
partem abſtrahimuſ:partemq; relinquimꝰ.
Quia ergo in electis ſuis funditus occidit

moꝛtẽ:moꝛs moꝛtl extitit.Quia vo ex infer/

no partẽ abſtulit ⁊ partẽ reliqͥt:nõ occidit fũ
ditus:ſed momoꝛdit infernũ. Ait ergo: Ero
moꝛs tua o moꝛs. Ac ſi aꝑte dicat: Quia in
electis meis te funditꝰ perimo. Ero moꝛſus
tuus inferne:qꝛ ſublatis meis te in ꝑte trãſ/⸗

toꝛis nir̃i frẽs dilectiſſimi licet oĩa ve
teris teſtamẽti volumia multo ante
Hdixerint:tñ etiã ꝑ os dauid ꝓphetę ſpũſſã/

Liibere em̃ egit: de quo multo antea fuerat

4

—
——ð
. 7

Ber. C.xxXVII. In die ſancto paſche: Ger.l.

viuere ne eijciamur de domo illa: ⁊ eiecti fo/

figo. Tũc etenĩ dñs nr̃ ieſus chꝛiſtus illũ te/
nebꝛaꝝ ⁊ moꝛtis pᷣncipẽ colligauit:legiones
illius ꝑturbauit: poꝛtarũ inferni vectes fer⸗
reos cõfregit:oẽs iuſtos qͥ oꝛiginali peccato
aſtricti tenebant᷑ abſoluit: captiuos ĩ liber·
tatẽ pᷣſtinã reuocauit: peccatoꝝ tenebꝛis ob
cęcatos ſplẽdida luce ꝑfudit. Ecce audiſt ꝙ C
defenſoꝛ nr̃ vltiõis dñs libere egiſſe deſcri, Ns. 3.
bit. Poſtq; em̃ exaltatꝰ:id eſt a iudeis ĩ cru⸗
ce ſuſpẽſus ẽ:vt hęc bꝛeuiter cũcta ꝑſtringã:
mox via piritũ reddidit: vnita ſuę diuinitati
aia ad inferoꝝ ꝓfunda deſcẽdit.Cũq; tene/
bꝛarũ terminũ q̃ſi quidã depſᷣdatoꝛ ſplẽdidꝰ
ac terribilis attigiſſet:aſpiciẽtes eũ impię ac
tartaricę legiones: territę ac tremẽtes inqui
rere cęperũt dicẽtes:Quiſ nã ẽ iſte terribilis
⁊ niueo ſplẽdoꝛe coꝛuſcus? Hunq; nr̃ talẽ ex/
cepit tartarus: nunq; in noſtrã cauernã talẽ
euomuit mũdꝰ. Inuaſoꝛ iſte nõ debitoꝛ:ex/
actoꝛ eſt nõ peccatoꝛ. Judicẽ videmꝰ nõ ſup
plicẽ. Venit iubere nõ ſuccũbere:eripere nõ
manere. Vbi iã ianitoꝛes nr̃i doꝛmierũt:cũ

— —

iſte bellatoꝛ clauſtra vexabat? hic ſi reus eẽt

tã potẽs nõ eſſet.Si eũ aliqua peccata fuſca
rent:nunq; nr̃a tartara ſuo diſſiparet fulgo⸗
re.Si deus:vt qͥdvenit: Si homo:qͥd ſflum
pſit: Si deus:qͥd in ſepulchꝛo facit: Si hö:
quare peccatoꝛes ſoluit: Mũquid cũ actoꝛe
nr̃o fędus cõpoſuit: aut foꝛte cõgreſſꝰ ⁊ iᷣjm
vicit:⁊ ſic ad nr̃a regna aſcendit: Certe moꝛ/⸗

ſciuit: quã hic ſtragẽ ꝓcuraret inferno crux
illa: fallens gaudia nr̃a:parturiẽs dana nf̃a.
Per lignũ ditati ſumus:ꝑ lignũ euertimur.
Perit poteſtas illa:ſemper pplłis foꝛmidata.
Nullꝰ h̊ viuus iutrauit:nemo carnifices ter/
ruit: nunq; huic cęnolẽto loco et nigra ſemꝑ
caligine cęcato iocũdũ lumen apparuit.Aut
foꝛte ſol de mũdo migrauit:Sʒ nec celũ nu/
bes aſtraq; aparẽt:⁊ tñ infernꝰ lucet.Defen
dere contra ipſum cuſtodiam carceris noſti
non valemus. Male intrauimus:lumen ob
tenebꝛare nequiuimus:inſuꝑ ⁊ de noſtro in/
teritu foꝛmidamꝰ. Vnde eſt iſte tam ſplẽdi/
dus:tã foꝛtis:tam pᷣdlarus:tanq; terribilis?
Aüũdus ille qͥ nobis ſubditus fuit:ſemꝑ no
ſtris vſibꝰ moꝛtis tributa ꝑſoluit:nunqᷓ; no/

bis talẽ miſit: nunq; talia inferis munera de·

ſtinauit. Quis & iſte eſt ꝗ ſic itrepidus nr̃os
ſines ingredit᷑: ⁊ nõ ſolũ nf̃a ſuplicia nõ ve)
ret᷑: inſuꝑ ⁊ alios de vinculis nfis abſoluit

enlemtg
6
nen 8

chiu

Annſtn
Aumtſne

Glerhil
ai
ſili

llihee

Pnet lfebi

nntitt
(keoNMMe

(le⸗
ſglunit⸗

ſos ſrteron

uſoſtitn
fegtcupru

aseouming⸗

ſbnisſen
Vrtnoboodege

ſlmnfin
gbiirnon

ſigtoenire

meteitde

Crnugsal
agieritcar
Cinpsni

Ucensgead

lii Pentoi

cutatu

goigiouse

Pppeggen
Aüiponidne
tuus erat:certe illuſus erat. Pꝛęliatoꝛ nr̃ ne-

gescallin
alicogroren
ſuchneell

osotidſin
(annlüre
(Fldonnnniet,
Göfnaiſanr

ſhlesſanan
Cpeinnſlat

(ypnuabllei

Manen Zen
Mlignedeſ
u gphete⸗
loingelgent
nunſfe
ligenpeſo
Gimadin

beenſien

2

—ℳ 8
Putign
fent Neced
dnnln
tiogilbe,

ncnc

l B e

kautggi .
rginr.
lurini
r lünn

sciimhen
Memisnt
ſeſſetenbis
lunönftnie
nicnenin
Hödehlrer
iden naa
bereenperens
ſdormicircd
hiclltassi
upettaatt
liparrtò
bonotöin
vhcr
guidci oe

cögeen

ieenene.,
alunn
Ainteno au
nisdintin
Müetetim .
ſosfornidn.
amniiceste/
detnigiſn
3zneeqluſu
luea Dein
Atensten
uslunad
1denofro⸗
fennſin
cnndii
fliſene

„

LicnutöOH

nmpcunn

An foꝛte ipſe eſt ille de quo pᷣnceps nr̃ paulo

uunnte dicebat: ꝙ ꝑ eius moꝛtẽ totiꝰ mũdi acci
peret poteſtatẽ:? Sed ſi iſte eſt: in ↄtrariũ eſt
nf̃i ſliatoꝛis verſa ſentẽtia:⁊ dũ ſibi vincere
viſus eſt:ipſe potius victus atq; ꝓſtrat eſt.

O pnceps nr᷑: hic ne eſt ille de cuiꝰ tibi ſemꝑ

futura moꝛte plaudebas: Ipſe ne eſt in cuꝰ

cruce omnẽ mũdũ tibi ſubiugandũ eſſe cre/

debas? AIpſe ne eſt in cuiꝰ exitu nobis tanta

ſpolia ꝓmittebas:?: Quid ẽ qð egiſti: Quid

qͥ ſub nr̃is ſolebãt ſuſpirare toꝛmẽtis:inſul/

res fregit:captiuos eiecit: ligatos ſoluit: lu/

eſt qð facere voluiſti: Ecce iã totas tibi tene
bꝛas ſuo ſplẽdoꝛe fugauit:⁊ oẽs tuos carce/

ctus eoꝛum in gaudiuʒ cõmutauit.Eccei

tant nobis de ꝑceptione ſalutis: ⁊ nõ ſolũ iã

nihil verent᷑: inſuꝑ ⁊ minant᷑. Nunq; hic ita

ſupꝑbi erãt moꝛtui:nec aliqũ ſic potuerũt lęti
eſſe captiui. Vt qͥd huc iſtũ adducere volui/

ſti: quo veniẽte oẽs ſunt lęticię reſtituti qui

ante fuerãt deſperati: Hullus hic iã ſolitus

eoꝝ mugitus audit᷑: nullꝰ reſonat gemitus.
Factũ ẽ aũt captiuis redẽptiõis cõmertiũ.

OQpᷣnceps ni: illas tuas diuitias qᷓs pꝛimũ
acqſieras ꝑ ꝑadiſi amiſſionẽ: nunc ꝑdidiſti ꝑ

crucẽ. Perit oĩs lęticia tua: in luctũ cõuerſa

ſunt gaudia tua. Dũ tu chꝛiſtũ ſuſpẽdis ĩ li⸗/
gno:ignoꝛas quãta damna ſuſtineas ĩ infer
no. Pꝛęuidere nõ poteras:qꝛ euerſoꝛẽ regni
tui ĩ moꝛtẽ ſine reatu aliquo ꝑducebas: At/
tẽderes cauſã: reqreres culpã. In quo nibii
mali cognoueras:quare eũ ad noſtrã patriã
5F ꝑducebas: Libeꝝ huc adduxiſti: ⁊ tot obno

os ꝑdidiſti. Poſt iſtas crudeliũ miniſtroꝝ

ainfernaliũ voces:ſine aliqua moꝛa ad impe/
A

riũ domini et ſaluatoꝛis noſtri omnes ferrei
cõfracti ſunt vectes. Et ecce ſubito innume⸗
rabiles ſanctoꝛũ populi qͥ tenebant᷑ ĩ moꝛte

captiui:ſaluatoꝛis ſui genibus aduoluti:la/

dicentes: Adueniſti redemptoꝛ mũdi:adue-

chꝛymabili eũ voce cũ obſecratiõe depoſcũt

niſti quẽ deſiderãtes quotidie ſperabamus.

Adueniſti quẽ nobis venturũ lex nũciaue-
rat ⁊ ꝓphetę. Adueniſti donans in carne vi/

uis indulgentiã peccatoꝛibꝰ mũdi:ſolue de/

functos inferni. Veniſti poſt longas lachꝛy

mas: eripe ſolus qͥ paſſus es ꝓ nobis. Ceęli

cõditoꝛ:ad inferos intrare dignatus es. Te
enim noſtra vocabãt ſuſpiria:te larga requi
rebant lamenta. VUnde ſpes deſperatis:vn⸗
de conſolatio in toꝛmẽtis: In aduentu tuo

catena noſtra cecidit:nox effugit. Vita veni
ente moꝛs moꝛitur:nec toꝛtoꝛ inſtat:nec per/
cuſſoꝛ.Damnati vota capiunt:creatoꝛ impe
rat non inuaſoꝛ. In tyꝛanno catena innecti⸗

tur: et toꝛtoꝛ noſter pęna toꝛquet᷑. Solue re/
demptoꝛ mundi: defunctos captiuos infer-

ni. Deſcendiſti ꝓ nobis ad inferos:noli no/
bis deeſſe cuʒ fueris reuerſurus ad ſuperos.

NPHoſuiſti titulũ gloꝛię in ſeculo: pone ſignũ
victoꝛię in inferno. Hec moꝛa poſtqᷓ; audita

eſt poſtulatio atq; allegatio innumerabiliũ

captiuoꝛum: ſtatim a domini iuſſu omnes
antiqui iuſti iura poteſtatis accipiunt:atq;
ſi in ſuos toꝛtoꝛes ipſi pꝛotinus toꝛmenta con

uertunt: humili ſupplicatione cum ineffabili

gaudio clamantes domino atq; dicentes:
Aſcende domine ieſu ſpoliato inferno:⁊ au/
ctoꝛe moꝛtis ſuis vinculis irretito:redde iaʒ
lęticiam mundo. Jocundent᷑ in aſcenſu tuo
fideles tui: aſpicientes cicatrices coꝛpoꝛis
tuleecit hoc cpentue ſicut iam ſuperius di/
ctum eſt: Sacta pꝛeda in inferno:viuus exijt
de ſepulchꝛo. Zple ſe ſua potentia ſuſcita/
uit: et iterum ſe immaculata carne veſtiuit.
Diſcipulis ſuis apparuit vt dubitationem Joh.20.
auferret incredulis. Clauoꝛunm vulnera de./
monſtrauit: vt nullã ſuſpitionem relinque⸗
ret manichęis. Manifeſte manducauit ⁊ bi/
bi:poſtea vo in conſpectu multoꝛum appa/
ruit. Per nubem ceęlos aſcẽdit: in ſede ſuam
carnem ad patris dexteram vnde nunq; ver
bum dei diſceſſerat collocauit.Exultẽt ergo
populi chꝛiſtiani: ꝓ quibus ſanguis effuſuus
eſt chꝛiſti. Jocundemur in domino: qui re/
ſurrectionem carnis ſolenniter celebꝛamus
in chꝛiſto. Omnis per totum mũdum catho
lica gratuletur eccleſia: quia chꝛiſtus domi/

nus ⁊ de ſua diuinitate nihil minuit:⁊ homi

nem quem creauerat liberauit. Unde exul/
tantes voce humili ſuplicemus:vt pꝛo qui/
bus iſta pertulit cum venit in mũdum:libe/
ratos nos de manu inferi attollere ſecum di
gnetur in cęlum: cui eſt gloꝛia in ſęcula ſecu/

loꝛum: Amen.
¶ In eodem feſto:de Reſurrectio/
neiSermo III

Augete fratres chariſſimi:qꝛ redem
g ptionis noſtrę p̃cium ꝑſolutum eſt.
Nõ modica quãatitate cõſtamus: ꝓ

„ .

r. C. XxXXVIII. In die ſancto paſche: Ber. III

—
.

r.

Act TI.

Sermo

C.XXXVIII

Bancti aluguſtni de tempoꝛe.

quibꝰ ipſe HactuseR pᷣciũ qui redemit.Chꝛi⸗/
ſtus em̃ dñs ⁊ ſaluatoꝛ ideo natus eſt vt do/

ceret:ideo moꝛtuus eſt vt ſanaret. Crux fuit

moꝛtifera chꝛiſto: ſed ſalutifera chꝛiſtiano.

Surrexit ſaluatoꝛ chariſſimi cunctis diuini/

tatis ſuę manifeſtus indicijs. MHãa ſecutę ſũt
eum ſtelle poſt vterũ: gloꝛia poſt ſepulchꝛũ.
Regreſſum cuſtodit angelus:qui nunciaue/

rat naſciturum. Reddunt inferna victoꝛem

et ſuperna ſuſcipiunt triumphantẽ. Suſtu⸗/
lit erroꝛem natꝰ:moꝛtẽ calcauit occiſus. Re/
uocauit ab inferis quẽ creauit: in illius cru/
ce pᷣcium noſtrũ pependit ⁊ regnũ. Redit in
lucem creatura cum domino. Lumen enim
ex lumie ſuſcipere meruiſti: qð cum chꝛiſtus
oculos clauderet ꝑdidiſti. Pꝛoijciant ſuperi
tenebꝛas: quas ſaluatoꝛ inferis denegauit.
Cõgaudeant hic elementa quę planxerant:
quia chꝛiſtus de ſua maieſtate nihil ꝑdidit:
B ⁊ hominẽ quẽ fecerat liberauit. Judęi tamẽ
MWattb.ꝛ7. pꝓſidi monumẽti lapidem ſignauerũt: vt nõ
haberet chꝛiſtus egreſſum.Sed ſicut eũ mũ/
dus nõ capit:nec ſepultura cuſtodit. Tenet
ibi:ſed vbiq; regnat.Difficile ſurgeret:ſi nõ
anteq; reſurgeret regnaret. NHam quomodo
de ſepulchꝛo exire nõ poſſet: qui ex incoꝛru/
LZucj.2. ptis matris viſceribꝰ ſalua virginitate pꝛo/
ceſſit? Fefellit cuſtodeſ:exiliuit ð ſepulchꝛo:
awaruit diſcipulis ianuis nõ apertis. Inde

clauſus exijt:huc excluſus intrauit. Immẽſe

maieſtatis arcanũ: fecit etiã in moꝛte mini/
ſteriũ. Cruciſixꝰ redit ab inferis et triũphat.
Job.20. Infer manũ tuam thoma lateri ſaluatoꝛis
tange vulnera quę noſtra peccata fecerunt.
Scrutare vnde ſanguis effluxit:vt nobis ſa
nitatis poculum ꝓpinaret. Intuere thoma
pᷣciũ noſtrũ:ſigna clauoꝝ diligẽter attende:
⁊ in ipſis vulneribus medicamentũ vel the/
ſaurũ humani generis recognoſce. Niſi hoc
ligno figeret᷑:ligni illius ſᷣuaricatio minime
tolleret᷑. Sed ideo ſe ille ꝑcuti voluit:ne nos
diutius peccata ꝑcuterent. Innocentẽ tradi
dit: vt reum abſolueret. Quis tantã digne
poſſit eloqui pietatem? Innocẽs affligit᷑: vt
noxiꝰ liberaret᷑. At redimat᷑ ſeruus: occidit᷑
filius. Vtitur pij et foꝛtiſſimi regis officio:
dum cicatrices quas ꝓ ſalute populi ſui ex/
Cucepit:oſtendit. Aſpicite phariſęi vacuũ mo/
numentũ:⁊ impietatis veſtrę cognoſcite ſa/
crilegiũ. Clauos quos fixeratis agnoſcimꝰ:
⁊ quem occidiſtis adoꝛamus. Videte quem
compunxiſtis. Poterat fixuras clauoꝛũ dñs

reſurrectione ſua cõponere: ſed ideo reſera,
uit vt qui hoc ſacrilegiũ cõmiſerant videant
et confundant᷑.O crudeliſſimi phariſęi:im⸗/
pios vos videtis ⁊ perſidos. Vni moꝛs da⸗/

ta eſt vt omnibus tolleret᷑. Sed chꝛiſtus do/

minus quãdo moꝛtẽ ſuſcepit: ita coꝛruptio/
nẽ non ſenſit:quomodo quãdo natus eſt in /
tegritatẽ marię virginitas non amiſit. Pꝛo/
perate diſcipuli:⁊ accepta poteſtate ꝑ om̃es

gentes excurrite. Renaſcant᷑ in ſpiritu: qui

naſcun?᷑ in carne. Salutare lauacrũ diluat:

quicquid pᷣuaricatio ſoꝛdidauit. Baptiʒent᷑ WMatth. 28,

omnes gentes in nomie patris ⁊ filij ⁊ ſpiri/
tuſſancti: vt impleat᷑ illud quod ſcriptũ eſt:

ginpoono⸗

deutih

Niſi quis renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ ſpirituſan- Job.ʒ.

cto:non poteſt intrare in regnum dei. Nos
vo chariſſimi qui nullis ſᷣcedentibꝰ meritis
de inferni carcere et de tenebꝛis ęternę noc-
tis meruimus liberari:ita ſobꝛie:caſte ac pie
viuere ſtudeamus:vt ſtolã baptimi ſine ali/
qua luxurię macula integrã illibatãq; ſeruã/
tes:ad ęterni ſponſi thalamũ ⁊ ad illud cele
ſte ac nuptiale conuiuiũ charitate ſplẽdidi:
bonoꝛũ margaritis operum oꝛnati feęliciter

veniamus:ipſo adiuuante qui cum patre et

ſpirituſancto viuit ⁊ gloꝛiat᷑ deus: Per om /
miaa ſęcula ſeculoꝛũ: Amen.

¶ In eodem feſto de Reſurrectiõe Sermno
coꝛpoꝛũ cõtra gentiles Ser. IIII C.xxxX
Er hos dies ſiẽ recolit charitas ve⸗
ſtra fratres ſolenniter legunt᷑ euan/
gelice lectiones ad reſurrectionẽ do/
mini ꝑtinẽtes. Omnes em̃ euangeliſtę quat
tuoꝛ:neq; de paſſione domini:neq; de reſur/
rectione tacere potuerũt. NMam qͥa multa fe/
cit dominus ieſus: nõ omnes oia cõſcripſe/
runt:ſed alius iſta:alius illa:ſummatũ con/
coꝛdia veritatis. Multa etiã cõmemoꝛat io⸗
hãanes euãgeliſta facta eẽ a dño ieſu chꝛiſto

q a nullo alioꝝ ↄſcripta ſũt.Tãta facta ſũt:

quãta tũc fieri debuerũt. Tanta ſcripta ſũt
quãta nunc legi debuerunt. Vt autẽ oſten/
dant᷑ euangeliſtę omnes quattuoꝛ in eo qoð
ſimł oẽs dicũt ⁊ nõ ſtermittũt:id eſt de paſ/
ſione vel de reſurrectione chꝛiſti non inter ſe
dixiſſe cõtria:valde operoſus eſt laboꝛ. Mõ

nulli em̃ putauerũt eos int᷑ ſe eſſe cõtrarios:

cum eſſent contrarij aię ſuę.Et ideo data eſt 2. Retrac.16.
opera ab eis qui potuerunt adiuuante do/
mino vt oſtenderent᷑ inter ſe non eſſe con /
trarij. Sed ſicut dixi ſi hoc vobis oſtendam

toutavent
nnctidol
ſv Kouf
ſtne euane
igenm.
atdoctio
hafucultan
betfacll
ngencifi
nezgelne
nusctnere
fnloneen
ſonisvel
ſendonn
fscltati
nnegonon

ubo tamentüͦ⸗

ſmisopus

lypequen

hore:ccon

oneſtoon
üllus in

ſtſcrenu

Unelvan

ndiſputa

lter.Qui

ſgenrius
Allen inſ
Contrgani
leneismot
llporytn
etavefi
Nico⸗Dar

uinbip⸗

demonäiſ
nſotents
nbotents
Cecisegn
biodeiſo

ri ſuic

fideroge
W
tenei
liaterſt
Ptiontba
dors. 9
eltaze
ſihern
Kcnrrn

d ſaitick

atſpntind

nunde Hos
entbenents
isgene
lecaſeaeht
Pptimiſrerin
batigſeni
140lludge
luate gitc
dmnatifflcte
maneee
ens: Poon

eſrectege
Ger. Illor

tcharine
leguntcuen

Grectiotedo

ngelitecen
neqzdeſein
gamnlut⸗
giacoleide⸗
ummnatico
zmemorato
9 ieinchin

inbuen an
niſchnſ
ltauteoſes

mor ncpt
idetdene
inoninne

ſtlebe.N

ſecönn 4

ideodann
nuund
on eſen

— .

et in populo velim iſta tractare: multitudo

audientiũ pꝛius obꝛuitur tedio q; reueletur

ſcientia veritatis. Sed ſcio fidem veſtram:

id eſt ſidem huius totius multitudinis:⁊ eo/

rum qui hodie hic non ſunt: et tamẽ ſideles
ſunt. Moui ſidem eoꝛum ſic eſſe certã de ve/
ritate euangeliſtarũ vt expoſitione mea no
indigeant.QAui nouit quomodo iſta defen/
dat: doctioꝛ eſt nõ fidelioꝛ. Habet ſidem: ha/
bet facultatem defendendi fidem. Alius nõ

habet facultatem ⁊ copiam ⁊ doctrinam de/

fendendi fidem: ſed habet ipſam fidem. Ille

autez qui nouit defendere ſidem: titubanti/
bus eſt neceſſarius non credentibus. In de⸗
fenſione enim fidei curant᷑ vulnera dubita/
tionis vel inſidelitatis. Qui ergo defendit
fidem: bonus eſt medicus. Sed in te non eſt

infidelitatis moꝛbus. Quãdo ille nouit cu/

rare qð non habes. Mouit ille ponere medi/

Mattð.9. camentũ: ſed in te non eſt vitium. Mon eſt

ſanis opus medicus:ſed male habentibus.
Tamẽ queę poſſunt expeditius dici pꝛo tem/
poꝛe: et comodius audiri: ſubticere vobis

B non eſt conſilij. De ipſa reſurrectione domi⸗
ni cuius in ſeipſo dominus pmiſit exemplũ

vt ſciremus qð etiam in coꝛpoꝛibus noſtris

in fine ſeculi ſperare debeamus: multi mul/
ta diſputant: aliqui fideliter: aliqui infide/
liter. Qui ſideliter diſputãt:ſcire volunt di/
ligentius qͥd reſpondeant inſidelibus.Qui
autem infideliter diſputant: argumentant᷑
contra animas ſuas:diſpurantes contra po
tentiam omnipotentis:dicentes: VUnde ſie/
ri põt vt moꝛtuꝰ reſurgat: Dico ego: Deus
eſt quę facit:⁊ tu dicis fieri non poteſt. Non
dico: Da mihi chꝛiſtianũ:da mihi iudęũ:ſed
da mihi paganũ multoꝛũ idoloꝛũ cultoꝛem:

dęmonũ ſeruum:qui non dicat deũ eſſe om/

nipotentẽ. Megare chꝛiſtũ põt:negare om/
nipotentẽ deum non poteſt. Quem tu ergo
credis:quaſi pagano loquoꝛ. Quem tu cre⸗
dis deũ omnipotentẽ: ipſum ego dico moꝛ/

tuoꝛũ ſuſcitatoꝛẽ. Si dixeris: MNõ poteſt fie-

ri:derogas omnipotenti.Si autẽ credis illũ
omnipotentem:me quare reſpuis iſta dicen/
tem?: Si diceremꝰ carnẽ reſurrecturã: vt eſu/
riat et ſitiat: vt ęgrotet:vt laboꝛet:vt coꝛru/
ptionibus ſubijciat᷑: merito credere non de/
beres. Habet enim modo caro iſta has ne/
ceſſitates vel calamitates.Et h̊ vnde? Cau/
ſa peccatũ eſt. In quo peccauimꝰ: et omnes
ed coꝛruptionẽ nati ſumus. Maloꝛũ omniũ

noſtrũ cauſa peccatũ eſt. Mon enim ſine cau
ſa homines mala iſta patiuntur. Juſtus eſt
deus: omnipotẽs eſt deus: nullo modo iſta
pateremur ſi nõ mereremur. Sed cũ eſſemꝰ
in pęnis:ad aquas venimꝰ de peccatis. Do/⸗
minus noſter ieſus chꝛiſtus voluit eſſe in pę
nis noſtris ſine peccatis ſuis: ſuſtinẽdo ſine

culpa pęnam: culpam ſoluit ⁊ pgnam. Cul

pam ſoluit peccata donando: pęnam ſoluit

a moꝛtuis reſurgendo:Moc ꝓmiſit:⁊ nosin

ſpe ambulare voluit: ꝑſeueremus et ad rem

BGer.C. xXXIX. In die ſctõ paſche: BGer. IIIi

ꝑueniemus. Caro reſurget incoꝛruptibiliss

caro reſurget ſine vitio: ſine defoꝛmitate: ſi/
ne onere ac pondere.Auãa nũc tibi facit toꝛ/

mentũ: poſtea tibi erit oꝛnamentũ. Ergo ſi

bonũ eſt habere coꝛpus incoꝛruptibile:qua//
re hoc facturũ deũ volumꝰ deſperare? Phi⸗

loſophi ſęculi huiꝰ qui magni fuerunt et do⸗/

cti et ceteris melioꝛes:animã humanã ĩmoꝛ/
talem eſſe ſenſerunt. Nec ſolum ſenſerunt:

ſed quãtis potuerũt argumẽtationibus de/

fenderunt:et ipſas defenſiones conſcriptas
poſteris reliquerũt.Sũt libꝛi: legunt᷑. YJdeo
iſtos philoſophos dixi alijs fuiſſe melioꝛes

in cõparatione peioꝛum: quia fuerunt philo
ſophi qui dicerent homini cũ moꝛtuus fue/

rit: nullã vitam poſtea remanere. Talibꝰ illi
vtiq; ponendi ſunt.Et in quo illi melioꝛes

erant qᷓ;uis in multis a veritate deuiantes:

tamẽ in quo erant iſtis ſuꝑioꝛes:veritati fu/
erant ꝓpinquãtes.hi ergo qͥ ſenſerunt atq;

dixerunt animas humanas immoꝛtales:de

malis hominũ: de erumnis erroꝛibuſq; moꝛ
taliũ quęſierũt cauſas quãtum homines po
tuerũt:⁊ dixerũt ſicut potuerũt pᷣceſſiſſe ne/
ſcio quę ĩ alia vita peccata: quoꝛũ peccatoꝝ
merito iſta coꝛpoꝛa velut carcerẽ animę me/⸗

rerent᷑. Deinde quęſitũ ẽ ab eis ꝙ poſtea cũ

fuerit homo moꝛtuꝰ qd erit: in hoc contriue/
runt ingenia ſua et laboꝛauerũt quãtum in/

genia potuerũt reddere hominibꝰ rationem

vel ſibi vel alijs: Et dixerunt animas homi/

nũ male viuentiũ immũdas peſſimis moꝛi/

bus:cũ exierint de coꝛpoꝛibꝰrurſus cõtinuo
reuolui ad alia coꝛpoꝛa:⁊ pęnas hic luere q̊s

videmus: eas vero animas ꝗ̊ bene vixerũt:
cũ exirent de coꝛpoꝛibꝰ: ire ad ſuꝑna cęloꝛũ:
requieſcere ibi in ſtellis ⁊ luminibꝰ iſtis con/
ſpicuis vel quibuſcũq; cęleſtibus abditiſq;

ſecretis: obliuiſci omniũ ſteritoꝛũ maloꝛũ.
Et rurſus delectari: redire ad coꝛpoꝛa et ve/

nire iterũ ad iſta patiẽda.hoc ergo intereſſe

Ber. C. x. Feria ſcdᷣa paſche: Ber. .

voluerunt inter animas peccatoꝝ ⁊ animas
iuſtoꝛum:quia peccatoꝛũ animas de ꝓximo

ſtatim cũ exierint de coꝛpoꝛibꝰ: dicũt reuo

ui ad altera coꝛpoꝛa: iuſtoꝛum autẽ animas
diu eſſe in requie nõ tamen ſemper: ſed rur/⸗
ſus delectari coꝛpoꝛibus:et de ſummis cęlis
poſt tantã iuſticiam ad iſta mala facere rui-
E nam. Hhoc dixerũt valde magni philoſophi
mundi huius:de quibus dicit ſcriptura no/
1.Corj.Ii ſtra: Stultam fecit deus ſapientiã huiꝰ mũ/
di. Si ſapientiã: quantomagis ſtulticiam?:
z. Corj.5. Si ſapientia mũdi ſtulticia eſt apud deum:
ſtulticia mundi qᷓ; longe eſt a deo? Eſt tamẽ
quędam ſtulticia mundi huius: quę ꝑuenit
1. Corj. I. ad deum. De qua dicit apoſtolus: Quoniã
in ſapiẽtia dei non cognouit mũdus per ſa/⸗
pientiã deum: placuit deo per ſtulticiã pdi/
cationis ſaluos facere credentes. Et dicit:
Judei ſigna petunt: et gręci ſapientiã quę/
rũt: Nos aũt ſᷣdicamꝰxpᷣm crucifixũ:iudeis
quidẽ ſcandalũ: gentibus ſtulticiã:ipᷣis aũt
vocatis iudęis ⁊ gręcis chꝛiſtũ dei virtutem
7 dei ſapientiã. Venit dominus chꝛiſtus ſa/
pientia dei:ęlum tonat:ranę taceant.cQð
dixit veritas:verũ ẽ. Qð dixit ĩ malo quidẽ
eelſſe genꝰ humanũ cauſa peccati: manifeſtũ
eſt. Sed qui crediderint in mediatoꝛem qui
conſtitutus eſt medius inter deum et homi/
nes: inter deum iuſtum ⁊ homines iniuſtos
medius homo iuſtus:hũanitatẽ habens de
imo:iuſticiã de ſũmo:⁊ ideo mediꝰhinc vnũ
et vnum inde:quia ſi vtrũq; inde ibi eſſet:ſi
vtrũq; hinc nobiſcum iaceret: medius non
eſſet.Aui ergo crediderit in mediatoꝛẽ:⁊ fi /
deliter ac bene vixerit: exit quideʒ de coꝛpo⸗
re ⁊ erit in requie: poſtea vᷣo recipiet coꝛpus
non ad toꝛmentũ:ſed ad oꝛnamentũ ⁊ viuet
cum deo in ęternum. Mon eſt qð eum dele /
ctet vt redeat:quia ſecũ habet coꝛpus.Ergo
chariſſimi qui ꝓpoſui vobis hodie quid di/
cant etiã philoſophi mũdi huius:quoꝝ deꝰ
ſapiẽtiam tanq; veram ſtulticiam repꝛsoba⸗
uit:craſtino adiuuãte domino exponere po/
terimus.

¶ Item in eodem feſto alius ſermo
de Reſurrectione domini et canta/
tione Alleluia: qui habet᷑ in libꝛo
Quinquaginta homeliarũ.xvj.

EC. eria ſecũda paſchę:de eo quod
ſcriptum eſt in euagelio ᷣm Lucam:

D.oc wih PiſeæC „ α Pn canoνeα Practatn 2

Duo ex diſcipulis ieſu ibant ⁊c· AZud.24.
BGermo 1 SBer. C. XI.
Eſterno die: id eſt nocte lecta eſt ex A
euangelio reſurrectio ſaluatoꝛis.Le .
ta eſt autem ex euangelio 'm Mat Watth. 28.
thęum. Hhodie vo ſicut audiſtis ꝓpnunciare
lectoꝛem: recitata eſt nobis domini reſurre/
ctio: ſicut Cucas euãgeliſta conſcribit. Qð QZucj. 24.
ſepe admonendi eſtis ⁊ memoꝛiter tenere de
betis. Mõ vos debet mouere qð alius euã-
geliſta dicit ſi quid alius pᷣtermittit: quia et
ille quhtermittit qð alius dicit: dicit aliqd

quod ille termiſerit. Aliqua vo ſinguli di-

cũt alij tres non dicunt:aliqua duo dicunt
alij non dicunt: aliqua tres dicunt et vnus
non dicit. Auctoꝛitas autẽ tanta eſt euange
lij ſancti:vt quia in eis loquebatur ſpiritus
vnus:verum ſit etiam qð dixerit vnus.hoc
ergo quod modo audiſtis: qͥa dominꝰ ieſus
poſtea qᷓ; reſurrexit a moꝛtuis:inuenit dues
in via ex diſcipulis ſuis colloquẽtes inui/
cem de his quę contigerãt:⁊ dixit illis:cui aabis
ſunt ſermones iſti quos loquiminivobiſcũ:
⁊ cętera:ſolus dicit Lucas euãgeliſta. Bꝛe/

uiter hͥ attigit Marcus: QAuia apparuit duo/ Marcl.1.

bus i via: ſed quid illi dixerint domino: vel
quid eis dixerit dominꝰ pꝛętermiſit. Quid B

ergo iſta lectio contulit nobis? M0.n agnũ ali/
quid ſi intelligamus. Awaruit ieſus: vide/
batur oculis et non agnoſcebat᷑. Magiſter
ambulabat cum illis in via:⁊ nõdum illi am
bulabant in via. Inuenit em̃ eos exoꝛbitaſ/
ſe de via.Quando em̃ cum illis fuerat ante

paſſioneʒ:omnia pᷣdixerat paſſurũ ſe fuiſſe: Matthᷣ.20.

moꝛiturum:tertia die reſurrecturũ. Omnia
pꝛędixerat: ſed ſermo illius illoꝛum obliuio
fuit:ſic ꝑturbati ſunt quando eum viderunt
in ligno pendentem. Mos inquiũt ſperaba/ LZuej.24.
mus quia ipſe erat redempturus iſrael. O&
diſcipuli ſperabatis: ergo iam nõ ſperatis?
Ecce chꝛiſtus viuit:ſpes moꝛtua eſt i vobis.
Pꝛoꝛſus viuit chꝛiſtus.AMoꝛtua diſcipuloꝝ
coꝛda inuenit: quoꝛum oculis apparuit et nõ
apparuit:et videbat᷑ ⁊ abſcondebat᷑.Nam ſi
non videbatur:quomodo illum interrogan
tem audiebant: interroganti reſpõdebant:
In via cum illis tanqᷓ; comes ambulabat:⁊⸗

ipſe dux erat. VUtiq; videbant:ſed nõ agno/
ſcebant.Tenebantur oculi eoꝛum:ſicut au/

diuimus: ne eum agnoſcerent. Eia fratres: E
vbi voluit dominus agnoſci?: In fractione
panis. Securi ſumus: panem frangimus:

Har
Conini⸗
bipeopter
cameert

Aulauss

Cittanus
ſteaauſsi
Auncret
geobſent
nliet an
Cehilnee
gogedebe
henden
bantmoetu
in.Coll
Gcuosnone
irtacd
oſalcepen
longinqus
tuih venen

1A4, un zun

ſeendi
ſuuore,

obtruin

fecnonep
dilate vbi
gidomi⸗
göelin
Mouerunt.
gnltieſt
pmedunm
ſentaukle
Gſteincgli⸗
flgöne
gönovit⸗
lkſiesre
nnus. Len
nenigt. R
ggado
Gyendun
lerſes
eünen⸗
☛
lesdee
linerver
lanimno.
Gnoge

kſupt
Konaen

1..

dltti

Mhirſun

terteneede

dallsani
uun ine
dict ali
ofoghlid⸗
duodicunt
untetpnus
deſtenange
ur ſpinns
Vnus, bor
dmindſeins
lentduos
leles inui/
llis⸗Quien
nipobicc̃:
liſ. Dee⸗
Mnitdro r
minoee.
ilt.Qud .
Negnüeli
ſus: pide
Daglen
umnilianm
crorbirt⸗
lennt ante
Iſeſiſe Nnn
.‚Onnie
noblui⸗

D

/

Sg. Qxl. Feria ſvà paſche:

X dominũ agnoſcimus. Noluit agnoſci niſi
ibi pꝛopter nos:qui non eum viſuri eramus

in carne:et tamen maducaturi eius carnem.

Quiſquis & fidelis es:quiſquis nõ inaniter

chꝛiſtianus vocaris:quiſquis eccleſiam non

ſine cauſa ingrederis: quiſquis verbum dei
cũ timoꝛe ⁊ ſpe audis:conſolat᷑ te fractio pa/
nis:abſentia dſñii nõ eſt abſens.Ha beto ſidẽ
⁊ tecũ eſt quẽ nõ vides. Illi qñ cũ eis dñs lo
quebat᷑ nec fidẽ habebant:qꝛ eũ reſurrexiſſe
nõ credebant:nec reſurgere poſſe ſpsrabãt.
Perdiderant fidẽ:ꝑdiderant ſpem:ambula/

bant moꝛtui cũ viuente: ambulabãt cũ ipſa

vita. Cũ illis ambulabat vita:ſed ĩ eoꝝ coꝛ/
dibus nondũ erat vita. Tu vo ſi vis habere
vitã:fac qð fecerũt vt agnoſcas dñm:hoſpi/
tio ſuſceperũt.Similis em̃ erat dñs ranq; in
longinqua ꝑgenti:uli vo tenuerũt eũ. Poſt
ea q; venerunt ad locũ quo tendebant dixe/
runt: Jam hic nobiſcũ mane: declinauit in
veſperã dies. Lene hoſpitẽ:ſi vis agnoſcere
ſaluatoꝛẽ. Qð tulerat inſidelitas: reddidit
hoſpitalitas. Dñs ergo pᷣſentauit ſeipſuʒ in
fractione pãnis. Diſcite vbi dñm quęratis:
diſcite vybi habeatis: diſcite vbi agnoſcatis
quãdo mãducatis. Noꝛũt em ſideles aliqͥd
qð meliꝰ intelligũt in iſta lectione qᷓ; illi non
nouerunt. Dñs his cognitus eſt:⁊ poſtea qᷓ;
cognitꝰ eſt nuſq; cõparuit ab eis. Affuit coꝛ/
poꝛe:dum tenebat᷑ ſide. Ideo em̃ dñs nr̃ ab/
ſentauit ſe coꝛpoꝛe ab omni eccleſia ⁊ aſcen/
dit in cęlũ vt fides ędificet᷑. Si em̃ non noſti

niſi qð vides:vbi eſt ſides? Si autẽ credis ⁊

qð nõ vides: cum videris gaudebis. Ediſi-

cat᷑ ſides:qꝛ reddit᷑ ſpecies: veniet qð vide-

Wattb. 21.

mus. Veniet fratres veniet: vide quõ te in⸗

ueniat. Ham veniet qð dicunt homies:vbi

eſt:quãdo eſt:quomõ eſt:quãdo erit:quan/
do venturũ eſt.Certus eſto veniet:non ſolũ

veniet:ſed ⁊ ſi nolis veniet. Vę qui nõ credi

derũt: ⁊ magnũ gaudiũ eis qui crediderũt.
Gaudebũt ſideles:cõfundent᷑ infideles. Fi/
deles dicturi ſunt: Gfas tibi dñie:vera audi
uimꝰ: vera credidimꝰ: vera ſperauimꝰ:vera
cernimꝰ. Infideles aũt dicturi ſunt: Abi eſt

qð nõ credebamꝰ: vbi eſt qð illa ꝗ̊ legebant᷑

mẽdacia putabamꝰ? Ita fiet: vt cõfuſiõi red
dat᷑ ſupliciũ. IJbunt enim illi in cõbuſtionẽ
ęternã:iuſti aũt in vitã ęternam.

Ser. CxII Eodẽ die: dereſurrectiõe: Ser. I

er. II

EEſurrectio domini noſtri ieſu chꝛiſti
r ex moꝛe legit᷑ his diebus ex omnibꝰ
nis anen euãgelij. In hac lectiõe

animaduertimꝰ quomodo diſcipulos ſuos

pᷣma membꝛa ſua hęrentes lateri ſuo obiur/
gauit dominus ieſus: quia quem dolebant

occiſum fuiſſe:nõ credebãt viuũ eſſe patres

ſidei:nõdum ſideles magiſtri: vt crederet to

tus oꝛbis terrarum qð pſdicaturi fuerant: et
ꝓpter quod fuerant moꝛituri:nõdum crede/
bant. Quem viderãt moꝛtuos ſuſcitaſſe nõ
credebãt reſurrexiſſe. Merito ergo obiurga/
bant᷑: oſtẽdebant᷑ ſibi vt innoteſcerẽt ſibi q
eſſet ꝑ ſeipſos: quid futuri eſſent ꝑ illũ. Sic

etiã petrus demõſtratꝰ eſt ſibi quàdo deum Mans. 26,

iminente paſſiõe ſᷣſumpſit: et veniente ipſa

paſſione titubauit. Vidit ſe in ſe: doluit ſeĩ
ſe:fleuit ſe in ſe:cõuerſus eſt ad eum qui fece
rat ſe.Ecce iſti nõdum credebant. Qualis il
liꝰ dignatio qui nobis dedit credere qð nõ/
dum videmus:mon credimus verbis eoꝛuʒ:

illi non credebant oculis. Reſurrectio auteʒ

dñi noſtri ieſu chꝛiſti noua vita:⁊ vita eſt cre
dentiũ in ieſum:et hoc ſacramentũ eſt paſſi/
onis ⁊ reſurrectionis eius: qð valde noſſe ⁊
agere debetis. Non enim ſine cauiſa vita ve
nit ad moꝛtẽ. Nõ ſine cauſa fons vitę vnde
bibit᷑:bibit hũc calicẽ qͥ ei non debebat᷑.Nõ
enim chꝛiſto debebatur moꝛi. Vnde venerit
moꝛs:oꝛiginẽ ipſius queramus. Pater moꝛ
tis peccatũ eſt. Si enim nunqᷓ; peccaret᷑: ne⸗/
mo moꝛeret᷑. Legẽ dei:hoc eſt pꝛęceptũ dei

cum conditione homo pꝛimus accepit: vt ſi

ſeruaret viueret:ſi coꝛrũperet moꝛeret᷑. Non

D

ſeſe credendo moꝛiturũ fuiſſe qð dixerat qui

legem dederat: inde moꝛs: inde laboꝛ: inde
miſeria: inde etiã poſt moꝛtem pꝛimã moꝛs

ſecũda eſt: poſt moꝛtem tempoꝛalem: moꝛs

ſempiterna.huic ergo traditioni moꝛtis ob

noxius:his legibus inferni obſtrictus naſci
tur omnis homo: ſed pꝛopter illum hominẽ

deꝰ homo factus eſt ne periret homo. NHon
enim legibus obſtrictus venit: ideo dicitur
in pſalmo: Inter moꝛtuos liber. Queʒ ſine
concupiſcentia virgo concepit: quem virgo
peperit ⁊ virgo permanſit: qui vixit ſine cul
pa:qui eſt moꝛtuus pꝛopter culpã nõ ſuam:
Nam moꝛtuus eſt pꝛopter noſtram. Pęna
culpę moꝛtis dominus ieſus chꝛiſtus moꝛi
venit:peccare non venit:cõmunicando no⸗

biſcum ſine culpa pęgnam et culpam: ſoluit

Bancti aluguſtini de tempote.

oCX.

etn
⁊ penam. Pęna quã ſoluit quę nobis debe/ nitatẽ et quęritis mendaciũ?: Qð mendaciũ letume
bat᷑ poſt iſtã vitam. Ergo cruciſixus eſt:vti quęriti? Mn Fngdu. Beati eſſe vultl: ſcio. Da Nterlusde
cruce oſtenderet veteris homis noſtri occa⸗ mihi hominẽ latronem:ſceleratũ:foꝛnicato-) uenensnn
ſũ.Et reſurrexit:vt in vita ſua oſtẽderet no/⸗ rem:maleſicũ:ſacrilegũ:omnibꝰvitijs inqui ſeiaude
ſtrę vitę nouitatẽ. Sic enim docuit doctrina natũ:omnibꝰ flagitijs ſeu facinoꝛibꝰ obꝛutũ gitritn
apoſtolica: Lraditus inquit eſt ꝓpter pecoaa qui nõ velit beatã vitã viuere. Scio omnes . ſingai
ta noſtra: et reſurrexit pꝛopter iuſtiſicationẽ vultis beate viuere: ſed vnde homo beate —
Cnoſtrã. Huius rei ſignũ circũciſio data erat viuat:hoc nõ vultis quęrere.Queris aurũ: us⸗
Seſ.i. patribus: vt octaua die circũcideret᷑ omnis quia putas te de auro beatũ futurũ: ſed au/ ſanci
Joſue.. maſculus.Circũciſio ſiebat ex cutellis petri /⸗ rũ te non facit beatũ.Quare quęris menda ſ aie
1. Corj.io. nis:qꝛ petra erat chꝛiſtꝰ. In iſta circũciſione ciũ?iare vis eſſe in iſto ſęculo ſublunatꝰ: ldee
ſigniſicabat᷑ expoliatio carnalis vitę octaus Quia honoꝛe hoim et pompa ſeculi putas Igknun gi
die ꝑ chꝛiſti reſurrectionẽ: Septimꝰ em̃ dies te beatũ futurũ:ſed pompa ſeculi nõ te facit madb) ge
hebdomadiſ ſabbato cõplet᷑. Sabbato dñs beatũ.Quare quęris mendaciũ?Et quicqͥd ule 8
iacuit in ſepulchꝛo: octauo aſit die reſugẽdo hic aliud ꝗ̃ris cũ ſecularit queris: cũ amãdo ſoken
nos innouauit. Hos ergo octauo die reſur/ terrã quęris: ꝓpterea ꝗris vt ſis beatꝰ. Sed eli
gendo circũcidit: nos in ipſo ſpe viuimus. nulla res terrena te faciet beatũ. Quare nõ fundht. 4
cor. ʒ. Audiamus apłm dicentẽ: Si coꝛeſurrexiſtis ceſſas quęrẽdo mendaciũ? Vnde ergo eris oritlin⸗
cü chꝛiſto. Quãdo reſurgemus qui nodum beatus? Filij hominũ vſq;quo graui coꝛde? Ns. 4 Cutnchſm
moꝛtui ſumus? Quid eſt ergo qð voluit di· Mõ vultis eſſe graui coꝛde:qui terreno men nemmiaſt
cere apłus:Si cõꝛeſurrexiſtis cũ chꝛiſto?: Nũ dacio oneratis coꝛ veſtrũ: Quouſq; fuerunt 1rCenigs
quid ille reſurrexit:niſi pꝛius moꝛtuꝰfuiſſet? graui coꝛde homies? Anteq; veniret chꝛiſtꝰ: Nü ggam
Viuẽtibus loquebat᷑: nõdum moꝛiẽtibꝰ iã anteq; reſurgeret chꝛiſtꝰ: fuerũt hoĩes graui Gunſenone
reſurgentibꝰ. Quid ſibi vult? Videte quid coꝛde.QAuouſq; graui coꝛde: vt qͥd diligitis Nechenosam
dicat:Si reſurrexiſtis cũ chꝛiſto:quę ſurſum vanitatẽ ⁊ ꝗritl mẽdaciũ: Volẽtes beati eẽ: ulornon vu,
ſunt quęrite vbi chꝛiſtꝰ eſt in dextera dei ſe- eas res ãritis vnde miſeri ſitis. Fallit vos tum ne.T.
dens: quę ſurſum ſunt ſapite:nõ quę ſupꝛa qð ãꝗritis: mẽdaciũ eſt qð ꝗqritis. Beatꝰ vis Rocozaunt
terrã. Moꝛtui em̃ eſtis. Ipſe dicit:Hõ ego: eſſe? Oſtẽdo tibi ſi vis. Unde habes beatꝰ Mnsmoni mu
Ps. u5. ſed tamẽ verũ dicit:Et ideo dico ⁊ ego:Ere/ eſſe:? Sequit᷑ ibi: AUſq;quo qui coꝛde:vt qͥd E zmoreinoe
didi ꝓpter qð locutus ſum. Si bene viuimꝰ diligitl vanitatẽ ⁊ qritis mẽdaciũ? Scitote. ian nönar
moꝛtui fuimꝰ ⁊ reſurreximꝰ.Qui aũt nondi Quid?: QQm̃ dñs magniſicauit ſanctũ ſuuʒ. Clsglivent
moꝛtuꝰ eſt:nec reſurrexit:male adhuc viuit. Venit chꝛiſtꝰ ad miſerias noſtras: eſuriuit: MSsquiner
Et ſi male viuit:nõ viuit:Moꝛiat᷑ ne moꝛia ſitiuit:fatigatꝰ eſt:doꝛmiuit:mira fecit: ma/ DRDW!
tur. Quid eſt moꝛiat᷑ ne moꝛiat᷑: Mn tet᷑ ne la paſſus eſt:flagellaxꝰ eſt:ſpinis coꝛonatus (Eocen
Coł.ʒ. damnet᷑.Si reſurrexiſtis cũ chꝛiſto:verba re eſt: ſputis illitus: alapis cęſus:ligno flxus —
peto apli: quę ſurſum ſũt quęrite vbi chꝛiſt eſt:lancea vulneratus eſt:in ſepulchꝛo poſi/ 1Ml

eſt in dextera dei ſedens:quę ſurſum ſunt ſa tus: ſed tertia die reſurrexit: Finito laboꝛe:

pite:nõ ꝗ ſuꝑ terrã. Moꝛtui em̃ eſtis:⁊ vita
veſtra abſcondita eſt cum chꝛiſto in deo.Cũ

moꝛtua moꝛte. Ecce ibi oculuʒ habete in ei⸗
reſurrectiõe:qꝛ ita magniſicauit ſanctũ ſuũ

niüs
Uran

letemog
enim chꝛiſtus aparuerit vita noſtra: tunc et vt reſuſcitaret eum a moꝛtuis:⁊ daret ei ho/ ſtig
nos cum illo aparebimus ĩ gloꝛia: hhęc ſunt noꝛem in cęlo ſedenti ad dexterã ſuã.Oſten hnttlien
verba apoſtoli. Et qui nondũ moꝛtuus eſt: dit tibi quid debeas ſapere ſi vis beatꝰ eſſe. ttcinſi
dico vt moꝛiat᷑.Et qui adhuc male viuit:di/ hic em̃ beat eſſe nõ potes:qꝛ nemo hic bea ſehentbe
co vt mutet᷑.Si em̃ male viuebat:⁊ iam ma/ tus eſſe poteſt.Bonam rem quęris: ſed ter⸗ enn
le nõ viuit:reſurrexit. Sed quid eſt bene vi⸗ ra iſta nõ eſt regio eius quã quęris.Quid ꝗᷓ/ ſintg
uere: Quę ſurſum ſunt ſapere:nõ quę ſuner ris? Beatã vitam. Sed nõ eſt hic.Aurum ſi ſenrin
Geñ.ʒ. terrã.diu terra es:i terrã ibis:diu lin / quęreres ĩ illo loco vbi nõ eſt: ille qui nouit: gigec
gis terra? Amando terrã:lingis vtiq; terrã: qꝛ non eſt ibi:nõne diceret tibi:qͥd fodis:qᷣͥd deg 8
⁊ efficieris eius inimicus:de quo dicit Pſal. terram ſollicitas? Foſſam facisq̃ᷓ deſcẽdas: nonl
Nð. 71. Et inimici eius terrã lingent. Quid erratis nõ vbi aliquid inuenias: quid es reſpõſurꝰ bnee
Nð. 4. filij hominũ? Quid eſtis ſilij dei? Filij homi admonenti te: Aurũ quęro.Et ille:Mõ tibi ne⸗ W.
nũ vſq; quo graui coꝛde:vt quid diligitis va dico: Nihil eſt qð quęris: ſed non eſt ibi qð ai

3

fontnn
prſsnnt
boduni

Scdones

homno bente
uganti⸗
ur:ſedat,
lens mend
bſublunar⸗
euliputn⸗
lnöteſnat
Cgu
:amid
beat. get
Quaren
eeigoens

auicorder die

menonen
ſefuennt
etcheiſk:
diesgal
aͤdiligins
obeatiee⸗
fallt vos
Beat vis
es ben⸗
denrce?
Bauote.
aüſuuz.
cunur.
feal: ma⸗
oonatus
ohs
ho pol
lobore:
neine
auſuü
eteibo⸗
Oſten
ohiehan

ul ſe Nn.

Ber. C. XxLII. C. XLIII.
S qWuęris. Sic ⁊ tu quando dicis: Beatus eſſe
volo:bonam rem quęris:ſed non eſt hic.Si
habuit illud hic chꝛiſtus: habebis ⁊ tu in re/
gione moꝛtis tuę.Quid ille inuenit hic attẽ
de:veniens de alia regione: et quid inuenit
niſ qð hic abundat? Æanducauit tecũ: qð
abundat in cella miſerię tuę. Acetum hic bi/
bit:fel hic habuit.Ecce qͥd in cella tua inue/
nit. Sed ad magnã mẽſam ſuam te inuita/
uit: mẽſam celi:mẽſam angeloꝛũ:vbi ipᷣe pa
nis eſt. Deſcẽdens ergo⁊ iſta mala iueniẽs

4

in cella tua:et non dedignatus eſt talẽ men-

ſam tuam: ꝓmiſit ſuam. Et quid nobis di/
cit: Credite credite vos venturos ad bona
menſę meę: quãdo nõ ſum dedignatus ma/
la menſe veſtrę. Malũ tuum tulit:⁊ bonuti
ſuum dabit. Vitã ſuam ꝓmiſit nobis. Sed
incredibilius eſt qð fecit. Moꝛtẽ ſuam pᷣꝛo/
gauit nobiſ:tanqᷓ; diceret:Ad vitam meam
vos inuito:vbi nemo moꝛit᷑:vbi nemo deſi/
cit. Ecce ad qð vos inuito: Ad regionẽ an/
geloꝛũ: ad amicitiã patris et ſanctiſpũs:ad
cgnam ſempiternã: ad fraternitatem meaʒ:
poſtremo ad meipſum. Ad vitam meã vos
inuito:non vultis credere:quia dabo vobis
vitam meã. Tenete pignus: moꝛtem meaʒ.
Mogdo g cum in iſta moꝛte coꝛruptibiliviui/
Uð mus:moꝛũ mutatione cũ chꝛiſto moꝛiamur:
a moꝛte iuſticię cũ chꝛiſto viuamus:beatam
vitam nõ accepturi niſi cum ad illũ veneri/
mus qui venit ad nos:⁊ cum illo eſſe cęperi/
mus qui moꝛtuus eſt ꝓ nobis.

Ser. CxLI Eodem die Serma III

Alutis humang fratres chariſſt immi 1
müdi rediuiua libertas nõ modica
taxatione requit᷑: ſed chꝛiſti ſangui/
hetemꝑat. Sed quãtũ venerabilis diei hu/
ius o fficiũ credentibꝰ cõtulit gaudiũ: tantũ
incredulis interitũ poꝛtauit ⁊ luctũ. Cõfert
lęticiã chꝛiſtianis ex ſide:ingerit pęnã iudęiſ
deſpantib ex cruce. Illis iiuria filij dei ęter/
nam contulit moꝛtẽ:nobis ad perpetua ꝓſi/
cit ſalutẽ.Quis rogo diuinę pietatis exceſ/
ſus eſt: vel quanta amoꝛis amplitudo mon/
ſtrat᷑: Ad hoc deus pꝛopter hominẽ perditũ
de celo voluit deſcẽdere:nõ vt honoꝛẽ in mũ
do accepere videret᷑:ſed vt ſuſpẽderet᷑ in eu
ce. Et dũ voluit deceptũ laqueis moꝛtis exi
mere:ipſaʒ ſubire nõ dedignatus eſt moꝛtẽ.
Et qualẽ moꝛtẽ:Quę deteſtabilioꝛ omi moꝛ

Eodẽ die: Ger. III IIII

te extitiſſet. hoc aplus aſſeruerat dicẽs:hhu Nbil. .

miliauit inqt ſe vſq; ad moꝛtẽ:moꝛtẽ autem
crucis. VUnde poſt moꝛtẽ victrix reſurrectio
parabat᷑.Dicamꝰ fratres:lheęc eſt dies quaʒ Bs.i17.

fecit dñs:gaudeamus ⁊ epulemur in ea:hoc

teritũ redit:hoc voluit᷑ in futurũ.

¶ Eodem die ſermo:de Reſurrecti⸗

eſt paſcha qð colimꝰ: ĩ hoc pegrinamur:hoc

one coꝛpoꝛum contra infideles: Sermo
Sermo IIII C. XIII

—

NRopꝛia fides eſt chꝛiſtianoꝛũ: reſur/A
rectio moꝛtuoꝛũ. Hhanc in ſeipſo: id
Neſt reſurrectionẽ moꝛtuoꝝ caput no/
ſtrũ chꝛiſtus oſtẽdit. Et exemplũ ſidei nobis
pſtitit:vt hoc ſperẽt mẽbꝛa in ſe qð pſᷣceſſit in
capite. Heſterno die vobis inſinuauimꝰ ſa⸗
pientes gentium quos philoſophos dicunt
ipſos qui in eis excellentiſſimi fuerunt ſcru/
tatos fuiſſe naturs: ⁊ de operibus artiſicem
cognouiſſe:pꝛophetã non audierũt:legẽ dei
non acceperũt:ſᷣ eis deus quodãmodo ſilẽs
ipſis mũdi operibus loquebat᷑:et ad eos ad

quęrendũ artiſicẽ rerũ:mũdi ſpecies inuita-

bat. Nec potuerũt in animũ inducere: celuʒ

⁊ terrã ſine auctoꝛe conſtare. De his beatus

paulus aplus ita loquit᷑: Reuelat᷑ inquit ira Bo.r.
dei de cęlo ſuꝑ omnẽ impietatẽ.Quid ẽ ſuꝑ
omnẽ:?: Mõ ſolũ ſuꝑ iudęos q dei legẽ acce/
perunt et legis datoꝛẽ offenderũt: verũetiã
ſuꝑ impietatẽ gentiũ reuelat᷑ ira dei de cęlo.

Et neaulſc aicezet: quare cũ ipſi legem nõ

acceperint?lecutꝰ adiunxit:Et iniuſticiã eo/
rum qͥ veritatẽ dei in iniquitate detinẽt. Jã
tu reſponde: Quã veritatẽ? Mõ em̃ accepe/
runt legem: Hõ em̃ audierũt ꝓphetã. Audi
quã veritatẽ. Qm̃ qð notũ eſt inqͥt dei: ma⸗
nifeſtũ eſt in illis. VUnde manifeſtũ? Adhuc
audi:DHeus em̃ illis manifeſtauit.Si adhuc
ãris:quõ manifeſtauit quibꝰ legẽ nõ dedit:
Audi quõ: Inuiſibilia em̃ eius a cõſtitutiõe
mũdi ꝑ ea ꝗᷓ facta ſunt intellecta ↄſpiciunt᷑.

Inuiſibilia em̃ eius: hoc eſt inuiſibilia dei a

cõſtitutiõe mũdi: id eſt ex quo cõſtituit mũ/

dũ ꝑ ea ꝗᷓ facta ſunt intellecta ↄſpiciunt᷑: illa

ꝑ heęc intellecta cõſpiciunt᷑. Sempiterna q:
verba apłi dico:ipſa attexo: Sempiterna q;
virtus eius ⁊ diuinitas ſubaudis:intellecta
cõſpiciunt᷑ vt ſint inexcuſabiles. Quare in/
excuſabiles?Quia cognoſcẽtes deũ non ſiẽ
deũ głiſicauerũt aut gras egerũt.HNon dicit
₰

ôêc
* . 5 .„
3 .
. .

. Dechαρν⅜ʃh ä— dei P cacaa

BGancti dᷣluguſtni de tempoꝛe.

neſciẽtes deum:ſed cognoſcẽtes. Vnde co⸗

— Ex his ꝗᷓ fecit. Introga pulchꝛi/

2 wm

tudinẽ trę: Interroga pulchꝛitudinẽ maris:

Introga pulchꝛitudinẽ dilatati ⁊ diffuſi ae/
ris: Introga pulchꝛitudinẽ cęli: Introga oꝛ/

dinẽ ſydeꝝ: Infroga ſolẽ fulgoꝛe ſuo diẽ cla

riſicantẽ: Interroga lunã fulgoꝛe ſuo ſequẽ-/

tis noctis tenebꝛas tẽꝑantẽ: Interroga ani⸗/

malia ꝗ mouent in aquis: in terris: ꝗ volãt
in aere latẽtes aias: ꝑſpicua coꝛꝑa:viſibilia

regẽda:inuiſibiles regẽtes: Interroga iſta:
Reſpõdẽt tibi oia:Ecce vide pulchꝛa ſumꝰ:
pulchꝛitudo eoꝝ: ↄfeſſio eoꝝ ẽ. Iſta pulchꝛa

mutabilia quis fecit:niſi incõmutabilis pul

B cher in ſeipſo: Peniq; homiesvt poſſent in/
telligere ⁊ cognoſcere deum vniuerſi mundi
creatoꝛem

iĩipſo homie interrogauerũt hec
duo: coꝛpus⁊ animã: hoc interrogabãt qð ⁊
ipſi geſtabant:videbant coꝛpus:animã nõ

videbant. Sed coꝛpꝰniſi de aia nõ videbãt.

Videbãt em̃ ꝑ oculũ:ſed intus erat qui ꝑ fe
neſtras aſpiciebat. Deniq; diſcedente habi
tatoꝛe iacet domus:Diſcedẽte qui regebat:

cadit qð regebat᷑.Et quoniã cadit: cadauer

dinẽ imaginis coꝛruptibilis hois. Zdola di⸗
cit.Et parũ erat facere idolũ ad ſpeciẽ homi

nis:⁊ ad ſui oꝑis ſimilitudinẽ addicere arti/
ficem:paꝝ fuit hoc.Sed inſuꝑ quid?Et vo⸗

lucrũ ⁊ quadruplũ ⁊ ſerpentiũ. Omnia qͥe

iſta quaſi muta animalia et irrationabilia

illi quaſi magni ſapientes deos ſibi fecerũt.

NRepᷣhendebam quãdo adoꝛabas imaginẽ
hominis:qͥd tibi faciã quãdo adoꝛas imagi
nẽ canis:imaginẽ colubꝛi:imaginẽ crocodi/
li?ꝰ Pevienerũt vſq; ad iſta.Quãtũ ꝗrentes

An ſuꝑna euecti ſunt: tantũ cadentes in ima

demerſi ſunt. Altius em̃ mergit᷑ qð de alto
cadit.Hi ergo ſicut hodie vos cõmonui quę
ſierunt qð poſtea:id eſt qð poſt hanc vitam
ſit futurũ. Quęſierũt ſicut homines: ſed qñ
inuenirent cũ homines eſſent: doctrinã dei
non habuerũt: ꝓphetas non audierũt: non
potuerũt inuenire:ſuſpicati ſunt. Retuli he/

ri vobis ſuſpitiones illoꝛum. Excunt animę D

malę inquiũt: et quia immũdę ſunt: conti/
nuo in alia coꝛpoꝛa reuoluunt᷑. Exeunt ani/
meę ſapientiũ atq; iuſtoꝛũ: ⁊ quia bene vixe/
runt:volant ad cęlũ. Age bene:bñ inueniſti

iſta duo:coꝛpus qð videt᷑:⁊ animã quę non

vocat᷑. HNonne ibi oculi integri:Et ſi pateãt illis locũ:volantes ad celũ ꝑuenerũt.Et qd
nihil vident. Aures aſſunt:ſed migrauit au/

ibi? Ibi erunt inquiũt:⁊ requieſcent cũ dijs:
ditoꝛ. Linguę oꝛganũ manet:ſᷣ abſceſſit mu Sedes eoꝛũ erunt ſtellę. Nõ malũ habitacu
ſicus qui mouebat. Interrogauerunt ergo lũ illis inueniſtis: vel ibi illas dimittite:no⸗
lite illas deijcere.Sed inquiũt: Poſt tẽpoꝛa

videt᷑: ⁊ inuenerũt melius eſſe illud qð non
videt᷑ qᷓ; illud quod videt᷑:maioꝛem eſſe ani/
mã latentẽ: deterioꝛẽ carnẽ awarenteʒ. Vi/

derüũt iſta:intuiti ſunt: diſcuſſerũt vtrũq;: ⁊

inuenerũt vtrũq; mutabile in ipſo homine.
Mutabile coꝛpus ꝑ ętates: ꝑ coꝛruptiões:
ꝑ alimẽta:ꝑ refectiões: ꝑ defectiões:ꝑ vitã:
ꝑ moꝛtẽ.Tranſierũt ad aĩiaʒ quã vtiq; cõpꝛe
hẽderãt melioꝛẽ ⁊ inuiſibilẽ mirabant᷑: ⁊ in
uenerũt et ipſam mutabilẽ:modo velle:mõ

nolle: modo ſcire: modo neſcire: modo me
miniſſe: modo obliuici: modo timere:mo⸗

do audire:modo ire in ſapientiam:modo in

ſtulticiam deſicere. Viderunt ⁊ ipſam muta
bilẽ:trãſierũt et ipſam. Quęſierũt em̃ aliq ð⸗

imutabile.Sic ergo ꝑuenerũt ad cognoſcen

Cdum deũ qui fecit per iſta quę fecit: Sed nõ

Bo.i. ſicut deũ honoꝛauerũt aut gratias egerunt:

vt ipſe dicit aplus: Sed euanuerũt in cogi/
tationibus ſuis:⁊ obſcuratum eſt inſipiens
coꝛ eoꝛũ:dicẽtes ſe eſſe ſapientes:ſtulti facti
ſunt.ſEt quo ꝑuenerunt: Et imutauerũt in/

quit gloꝛiam incoꝛruptibilis dei:in ſimilitu/

longa facta penitus obliuione veterũ miſe/
riarũ incipiũt velle reuerti ad coꝛpoꝛa: 1 de/

lectabit eas venire: Et rurſus veniũt ad iſta

patiẽda: ad iſta toleranda: ad obliuiſcendũ
deũ:ad blaſphemandũ deum:ad ſequẽdas
coꝛpoꝛis voluptates:ad pugnas contra libi

dines. UVeniüt ad iſtas miſerias:vnde et eꝛ

Dic mihi quare:? Quia obliuiſcunt᷑:bliui⸗

ſcunt᷑ ⁊ delectatõeʒ carnis:hoc ſolũ mali ſui

meminnerũt vnde ruerũt. Veniũt.Quare?
Auia delectat eos rurſus in coꝛpoꝛibus ha/
bitare. Vnde delectat eos: niſi ꝑ memoꝛiã:

qꝛ ibi aliqñ hitauerũt? Dele totã memoꝛiã:

⁊ foꝛte reſiduã facies ſapiẽtiã. Mihil fmane/
at qð reuocet. Et hoꝛruit qͥdã auctoꝛ ipſoꝛũ
cui demonſtrabat᷑ vel qui inducebat apud
inferos demõſtrantẽ patrẽ ſilio ſuo. MHoſtis
em̃ ꝓpe oẽs hęc:atq; vtinã pauci noſceretl.

Sed pauci noſtis in libꝛis:multi i theatris:

qaꝛ gneas deſcẽdit ad inferos: et oſtendit illi
pater ſuus aias romanoꝛũ magnoꝛũ ventu/

Peneiusne
nberoensſu
leſcitoohu
lelregiigco⸗

laroiradie

meſmnes
beblemni dics
ncheboto
Gtranſauntt
lſusbudvite
Cwelvens.S
lenns:auö
ocogrtes:
ſeſuntate:
naneſcünn
lügnigenück
nimttent
Nanis Sineſa
micoſüden

Munani

nelbumzene
Ulgteßflin
leeeſedof

pnsfi

nenrede
ſſeſontngy

edluc de

ntentüe
uleſioquis⸗

ras in coꝛꝑa:expauit ipſe ęneas ⁊ ait:O pat᷑ Air.ene.i.⸗ Nenfinte

an ne aliquas ad cęlũ hinc ire putandũ eſt:

„

Umagnne

.

8cis⸗ Prge
nidtcenn
ſpglg
i Q

ainntongg.

dehsſbiiei

hcdusilge
dondengn n

mmagnnigon,
Qäiins
ladentufi

Negigöein

woscönonnigt
poſtbneſun
hommnen ugi
enn daentid
audicitn
iſun, Heulte
üdekauncon⸗

i,Eratoꝛ

agabeteſit

enedäͤinueiti

uenit G⸗
chenini
omaläbettag
1dimniaten⸗
ünpokt⸗
one einl⸗
acopon

snenitgtſkt

cbluleni

mit Quu
apatblsſn

nigneden
enotinnene

7

Dtdini,

duccbn 4
iouo.

imgaie⸗

Ber. C. Xx.III. Feria
Sublimes aias iterũq; ad tarda reuerti Coꝛ
poꝛa. Sentiendũ ne ẽ inquit ꝙ eant ad celũ

pido. Meliꝰ filiꝰ intelligebat qᷓ; pater expo/
nebat. Repᷣhendit cupiditatẽ aĩiaꝝ rurſus ĩ
coꝛꝑa redire volẽtiũ. Dixit dirã cupiditatẽ:
E dixit eas mileras:nec erubuit eaſ.Ad G̊ pꝛhi
ꝑduxiſtis:vt purgẽt᷑ aię:ꝑueniãt ad ſummã
mũdiciã:⁊ ꝑ ipſã mũdiciã obliuiſcant᷑ oia: ?
ꝑ obliuiões miſeriaꝝ redeãt ad miſerias coꝛ
poꝛũ.Dicite obſecro:nõne etiam h& ſi vera
eſſent inquã ꝗᷓ ſine dubio falſa qꝛ fęda ſunt:
nõne melius neſcirent᷑: An foꝛte dicturꝰ es
mihi: nõ eris ſapiẽs ſi iſta neſcieris. AVt qͥd
illa ſciã: poſſum ne eſſe mõ melioꝛ qᷓ; tũc ero
in cęlo: Si ĩ cęlo qñ ero melioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ:ob/
liuiſcar oĩa ꝗ̊ hic didici:⁊ hęc ibi melioꝛ neſci
turus ſum? Sine modo illa neſcire. In cęlo
habitantẽ dicis omnia obliuiſcentẽ:ſine in
terra eſſe hoꝛũ omniũ neſcientẽ. Heinde ro/
go te: an ſciant ſe iſtę aię ĩ celo paſſuras eſſe
rurſus huiꝰ vitę miſerias: an neſciũt:? Elige
qð volueris.Si ſciũt ſe paſſuras eſſe tantas
milſerias:quõ ſunt beatę miſerias ſuas futu
ras cogitãtes: Quomõ ſunt beatę:vbi ſunt
ſine ſecuritate?: Sʒ video qͥd eligas: Dictu/
rus es:neſciũt:Laudas & ibi hanc ignoꝛan⸗
tiã quã me nũc habere nõ ſinis: docẽdo me
in tra: qͥd me neſciturũ dicis ĩ c‚lo: Meſciũt
inquis.Si neſciũt ⁊ ſe non putant paſſuras
errãdo ſũt beatę.&α em̃ paſſurę putaãt ſe nõ
paſſuras:qð falſũ putare:qͥd ẽ aliud qᷓ; erra-
re:Erunt & erroꝛe fęlices:erũt beatę nõ ęter/
nitate ſᷣ falſitate. Liberet nos vᷣitas vt bea
tii vere eſſe poſſimꝰ:qm̃ nõ vacat ſermo redẽ
ↄJopᷣ.s. Płoꝛis nr̃i: Si vos filiꝰ liberauerit:tũc ve li/
beri eritis. Ipſe em̃ dixit: Si mãſeritis ĩ ver/
bo meo: vere diſcipuli mei eritis:⁊ cognoſce
F tis veritatẽ: ⁊ veritas liberabit voſ.DPHeinde
audite aliud peius:aliud dolendũ vel poti
irridendũ: hic ſapiẽs:hic phᷣus:hoc eſt ĩ ter/
ra:verbi gra:pythagoꝛaſ:plato:poꝛphyriꝰ:
et neſcio quis alius ipſoꝛũ.QQuare philoſo/
pharis? Pꝛopter indt beatã vitã. Qñ habe
bis iſtã beatã vitã? Cũ hoc coꝛpus inqͥt reli/
quero ĩ terra:mõ ergo miſera vita gerit᷑: ſed
ſpes eſt beatę vitę: ibi beata vita gerit᷑: ſed
ſpes eſt miſerę vite. Ergo ſi ſpes nię infelici
tatis eſt flix: ⁊ felicitas infclix: abijciamus
hęc:⁊ vel rideamꝰ qꝛ falſa ſunt: vel doleam⸗
qꝛ magna exiſtimant᷑. Sunt em̃ iſta frẽs mei
mag:magnoꝝ delyꝛamẽta doctoꝛũ.Quãto

? iterũ redeãt: Quę lucis miſeris tã dira cu/ .

ſcdᷣa paſche:Ger.IIII
melius tenemꝰ magnoꝝ ſacramenta docto/
rũ? Amoꝛe coꝛpoꝝ dicũt redire aias purga /
rasmücatas ſapiẽtes:purgatas aias amo/
e coꝛpoꝛũ redire ad coꝛꝑa. Ergo aia purga/
ta ſi ſic amat:nõne amoꝛ iſte magnę ſunt ſoꝛ
des? Sed coꝛpus eſt ome fugiendũ: magn“ G
eoꝝ poꝛphyꝛiꝰ philoſophus: fidei chꝛiſtianę i. Getrac.4.
acerrimus inimicus:qꝛ iã chꝛiſtianis tpibus
fuit: ſed tñ ab ipis delyramẽtis erubeſcẽdo:
a chꝛiſtianis ex aliqua parte coꝛreptꝰ: dixit.
Coꝛpus eſt om̃e fugiendũ: Omne dixit: q̃ſi
omne coꝛpus vinculũ erũnoſum ſit animę.
Et ꝓꝛſus ſi coꝛpus qualecũq; eſt fugiendù:
nõò eſt vt laudes eius coꝛpus et dicas: Quõ
deo docẽte fides noſtra laudat coꝛpuſ:quia
⁊ coꝛpꝰ qð mõ habemꝰqᷓ;uis habeamꝰ hinc
de peccato pęnã:⁊ coꝛpus qð coꝛrumpit᷑ ag⸗/Sapᷣ.ꝰ.
grauat anima: tñ habet coꝛpus iſtud ſpecis
ſuã:diſpoſitionẽ mẽbꝛoꝛũ:diſtinctionẽ ſenꝰ
ſuũ:erectã ſtaturã: ⁊ cerera quę bñ ↄſideran/
tes ſtupẽt: Verũtamẽ illud oino icoꝛrupti
bile:oino imoꝛtale: oino ad mouendũ agile
et facile erit.Sed ait poꝛphyriꝰ: Sine cauſla
mihi laudas coꝛpus. Qualecunq; coꝛpus:ſi
vult eſſe beata aia: coꝛpꝰ eſt om̃e fugiendũ.
Hoc dicũt philoſophi:ſed errant:ſᷣ delyrãt.
Cito pꝛobo: nolo diutius diſputare: libꝛos
veſtros lego:qꝛ illa ꝗ̊ͥ dicata ſũt:debẽt ha/
bere ſubditũ.Duo em̃ ſunt inuicẽ ſibi cõne/
xa:hſdicata ⁊ ſubdita.Suꝑat oia deus:huic
cũcta ſũt ſubdita.Et aia ſi habet aliquẽ ho⸗
noꝛẽ apud deũ:debet habere aliqͥd ſubditũ.
Sed nolo hinc diutiꝰ diſputare:libꝛos vr̃os
lego:mũdũ iſtũ animal dicitis:id eſt cęlũ et
terrã:maria: oĩa quę ſunt ingẽtia coꝛpoꝛa:⁊
imenſa vſq;quaq; elementa. Lotũ hoc vni/
uerſum coꝛpꝰ qð ex his elemẽtis omnibꝰ cõ/
ſtat dicitis eſſe animal magnũ:id eſt habere
anim ſuã:ſed ſenſus coꝛpis non habere:qi.
extrinſecus nihil eſt qð ſentiri poſſit:habere
tñ intellectũ:hęrere deo:⁊ ipſam animã mũ⸗/
di vocari iouẽ vel vocari hecatẽ:id eſt quaſi
animã vniuerſalẽ mũdũ regentẽ:⁊ vnũ qð/
dꝗ aĩial facientẽ:Eundẽq; mũdũ ęternũ eſſe
dicitis ſuꝑfuturũ ſinẽ nõ habiturũ. Si ergo
ęternꝰ eſt mũdus:⁊ ſine ſine manet mũdus:
⁊ aial ẽ mũdus: aĩa iſta ſemꝑ tenet᷑ ĩ mũdo:
certe coꝛpꝰ eſt omne fugiendũ.Quid eſt qð
dicebas: Coꝛpꝰ eſt omne fugiendũ?: Ego di/
co beatas aias incoꝛruptibilia coꝛpoꝛa ſem/
per habituras.Tu q dicis:coꝛpꝰomne fugi/
endũ:occide mũdnm. Tu dicis:vt fugiã de

22. de Ciui/
tate dei. ca. 26.

Bancti luguſtini de tempoe.

carne mea: fugiat iupiter tuus de celo ⁊ ter/ eria tertia Paſchę: Sermo I Sermo lnerui

pꝛeeparate.

—

Jꝗ ra. q; inuenimꝰ eundẽ platonẽ magiſtrũ Ce.e. Xl.A AM eelmit
iſtoꝛũ omniũ in libꝛo quodã ſuo quẽ ſcriplit ·yEſurrectio domini nii ieſu chꝛiſti et AR mehnit
de cõſtitutiõe mũdi: inducere deũ factoꝛem r hodie recitata eſt:ſed de altero libꝛo . ocsubien
deoꝛũ:facientẽ ſcilicet deos ceęleſtes: ſtells eceeuangelij qͥ eſt ᷣm Lucã. Pꝛimo em̃ AVletirAn
omnes:ſolẽ ⁊ lunã.Dicit ergo deũ opiſicem lecta eſt ̃m Matthęũ: heſterna aũt die ſm Watth.ꝛ28. ſmutant
deoꝝ cęleſtiũ: dicit ipᷣas ſtellas habere aaas Marcũ: hodie m Lucam. Sic habet oꝛdo Marci. 75. hencch
intellectuales ꝗᷓ intelligũt deũ ⁊ coꝛpoꝛa vi / euãgeliſtaꝝ.Sic em̃ paſſio ipſi ex omnibus Lucj.ꝛ . chelieclin
ſibilia ꝗᷓ cernunt᷑. Dico vt intelligatis: Sol eudgeliſtis cõſcripta eſt: ſic dies iſti ſeptẽ v cpacſomt.
iſte qͥ videt᷑: nõ videret᷑ niſi coꝛpꝰ eſſet. hoc octo durant ſpaciũ: vt ſᷣm om̃s euãgeliſtas litopſeiel
verũ eſt. Stella vlla vel luna nõ videret᷑ niſi reſurreetio recitet᷑. Paſſio aũt qꝛ vno die le/ i honioel
1. Corj. 15. coꝛpꝰ eſſet: verũ dicit. IJdeo dicit ⁊ apłs: Et git᷑: nõ ſolet legi niſi ſm matthęũ. Voluerã Cliesgiens
coꝛpꝑa cęleſtia: et coꝛꝑa terreſtria. Et ſequit᷑: aliqñ vt ꝑ ſingulos annos ſᷣm om̃s euageli/ gethetn
Alia gloꝛia cęleſtiũ:alia ⁊ terreſtriũ. r rur / ſtas etiã paſſio legeret᷑:factũ ẽ: nõ audierũt loer pben
ſus dicẽs de gloꝛia cęleſtiũ coꝛpoꝛum aplus homies qð cõſueuerũt ⁊ ꝑturbati ſunt.Qui rnlcnio
agiunxit et ait: Alia gloꝛia ſolis: alia gloꝛia autem amat lr̃as ⁊ nõ vult ſemꝑ eſſe idiota: cit Pire
lunę: alia gloꝛia ſtellarũ. Stella em̃ a ſtella oia nouit: ⁊ oĩa diligẽter inquirit. Sed ſicut Ro.ꝛ. 1 jiſtent
Differt in gloꝛia: ſic et reſurrectio moꝛtuoꝛũ. cuiq; a deo parata eſt menſura ſidei: ſic qͥſq; ſkiaalt
Vligdetis qꝛ ꝓmiſſa eſt ſanctoꝛũ coꝛpoꝛibus ꝓficit. Nũc attendamꝰ qð hodie cũ legeret᷑ Vasi
claritas: ⁊ diuerſa ſpẽs claritatis qꝛ diuerſa audiuimꝰ. Nãaã qð heri cõmendaui charitati elll
ſunt merita charitatis. Sed illi qͥ dicũt:ſtel · veſtrę expᷣſſimus: hodie audierimus inſide/ un n
lę iſtę quas videtis coꝛpoꝛa ſunt quidẽ: ſed litatem diſcipuloꝛũ:vt intelligamꝰ quãtum r
habeẽt ſuas aias intellectuales ſunt dij ite eius beneſicio nobis pſtitũ eſt. Si credam⸗ a l
R rũ de coꝛpoꝛibꝰ qꝛ coꝛꝑa:verum dicũt. Sed qð nos audiuimꝰ:vocauit eos:iſtruxit eos: nehas a
väy3⸗trtrũ habeant aias ſuas: vt qð diſcutio mõ vixit cum eis in terra: fecit ante oculos eoꝛũ mnnnmn⸗
veniamus ad rem. Inducit᷑ deus a platone.tata mirabilia vſq; ad moꝛtuos ſuſcitãdos. thunnan
ipſo alloqui deos quos fecit de coꝛꝑali ⁊ in /· AMoꝛtuos reſuſcitauit: carnẽ ſuam nõ crede fikuezpen
coꝛpali ſubſtãtia: atq; int cetera dicere illis: bat reſuſcitare. Venerũt mulieres ad monu B nilcſinei
Qm̃ eſtis oꝛti imoꝛtales eſſe ⁊ indiſſolubieſ mentũ:coꝛpus in monumẽto nõ inuenerüt: taſgan.
nõ poteſtis. Jam ad iſtã vocẽ illi intremiſce reſurrexiſſe dominũ ab angelis audierũt:ſę briglgigt⸗
re poterãt.Quare?QAQuia ĩmoꝛtales eſſe cu/ minę viris nũciauerũt. Et quid ſcriptũ eſt:· ücſangu
piebant ⁊ moꝛi nolebant.Ergo vt eis aufer· qͥd audiſtis? Viſa ſũt iſta ante oculos eoꝛũ Aucl.24. nennktinch
ret timoꝛẽ: ſecutꝰ adiũxit atq; ait: Hõ tamẽ quaſi delyꝛamẽta. Magna infidelitas con/ (6P Banch
diſſoluemini: neq; vos vlla moꝛtis fata peri ditiõis humanę. Qnñ locuta eſt eua qð dixe Sef. 5. Enn Mnſuhn
ment: nec erũt valentioꝛa qᷓ; cõſiliũ meũ:qð rar ſerpẽs:audita eſt: cito mulieri creditũ ẽ: MWhlopith
maius ẽ vinculũ ad ꝑpetuitatẽ veſtrã qᷓ; ila fęminis vera dicẽtibꝰvt viueret chꝛiſtꝰ minꝰ ſlitan
quibꝰ colligati eſtis. Ecce deus ſecuritatem creditũ ẽ᷑. Mã h̊ eſt qð egit dñs ieſus chꝛiſtꝰ: ,. ledonthen
dat dijs a ſe factis: Securitatẽ illis dat im· vyt pus illud ſexus femine nũciaret.Quia g (hairtn,
moꝛtalitatis: Securitatẽ illis dat ꝙ nõ relin ꝑ ſexũ fęmineũ cecidit hõ:ꝑ ſexũ femineũ re ſlntilare
quãt globos coꝛpoꝛũ ſuoꝛũ. Certe coꝛpus ẽ paratꝰẽ hõ:qꝛ virgo chꝛiſtũ peꝑit: fęmia re- thiügnbe
omne fugiendũ. Quãtũ exiſtimo rñſum eſt lſurrexiſſe nũciabat:per feminã moꝛs:ꝑ fęmi lihmodede
illis: ſicut intelligere poteſtis:ſicut ⁊ nos lo/ nãvita.Sed nõ crediderũt diſcipuli qð dixe alttguren
qui poſſ. umꝰ: quãtũ hoꝛa ſermonis ꝑmittit: rant fęminę:delyꝛare putauerũt: qñ verita/⸗ Pognedeff
quãtũ capacitas noſtra ſinit: reſponſum eſt tẽ nũciabãt. Ecce alibi:Duo ambulabãt in ſeber n
eis. Jam vo qð ⁊ ipſi dicãt de reſurrectione via ⁊ loquebant᷑ ſecum de his ꝗ acciderãt in Misſelpere
coꝛpoꝛu qſi acute: et non eis ſicut arbitran᷑ hierłm: de iniqͥtate iudęoꝝ:ð moꝛte chꝛiſti: “ waelſachan
etiã nos reſpõdere poſſumus: multũ eſt vðt ambulabãt fabulãtes:⁊ quaſi moꝛtuũ dolẽ/ „ ioſcpler
Hogie vobis dicã. Sed qꝛ ſemel ꝓmiſi vob: tes:reſurrexiſſe neſcientes. Apparuit ⁊ ip̃is: ddnisfug
ꝑ iſtos dies iſtã de reſurrectione carnis ꝗſti/ factus eſt tertiꝰ viatoꝛ: miſcuit cũ eis amica ahllop
onem eſſe verſandãa: ad ea quę reſtant adiu/ colloquia: oculi eoꝛum tenebant᷑ ne agno/ uneh
uante domino: ⁊ aures ⁊ coꝛda in craſtinum ſcerent eum. Opoꝛtebat enim vt melius coꝛ dlntken
inſtrueret᷑. Cognitio differtur:quęrit ab eis ſis tnenhe

4

Gane 1 quid inter ſe loquerent᷑: et qð ipſe neſciebat
. Cilli faterent᷑.Et ꝙ audiſtis:mirari ccperunt:
fiſuchike qꝛ de re dara ⁊ tam maniteſta velut a neſci⸗

eilmn Zucl.24. ente interrogabant᷑: Lu ſol inquiũt pegri⸗

uci Pinde nus es in hieruſalẽ:et neſcis ꝗᷓ ibi geſta ſũt:
Maitdende At ille dixit: Quę? De ieſu naʒareno qͥ fuit
Abihel. pPppheta potens factis ⁊ dictis. O diſcipuli:
Reronnbus u. ꝓpheta erat chꝛiſtus dñs ꝓphetarũ: iudici
Nesſilgter nomen pᷣconis imponit:ad alienigenaꝝ ver
is aigis ba deuenerant. Quid eſt qð dixi? Recolite
lgmoele MWattt. 16, quãdo ipſe ieſus ait diſcipulis ſuis: Quẽ
hei Alri. dicũt homies eſſe filiũ homis: Reſpõderũt
moßscligl opiniões alienas: Ali dixerũt ꝙ helias es:
ienödtee alij qꝛ iohes baptiſta: alij qꝛ hieremias: aut
tbanfun vnus ex ꝓphetis. Verba iſta alienoꝝ erãt:
myeleit non diſcipuloꝝ. Ecce ad iſta verba diſcipuli
nin, Setfa venerũt. Nüũc ergo vos quẽ me eſſe dicitis:
nſcenſtic Reſpõdiſtis mihi opiniones alienas:fidem
glecilrt veſtrã volo audire.Tũc petrꝰvnus ꝓ omni
Utatichnini bus: Tu es chꝛiſtus ſiliꝰ dei viui. Mon qui/
d cũq; vnꝰex ꝓphetis:ſᷣ flliꝰ dei viui:adimple
inmusnite⸗ , 5
antgunn toꝛ ꝓphetaꝝ: creatoꝛ angeloꝝ. Z.l es chꝛiſt
a. Darhm filius dei viui. Audiuit qð decuit eum audi/
intoe re ex hac voce ⁊ tali voce: Beatus es ſimon
lemesi bariona:qꝛ nõ tibi reuelauit caroꝛ ſanguis:
licnin ſed parer meus qui in cęlis eſt. Et ego dico
8 nr tibi: Tu es petrus ⁊ ſuꝑ hanc petrã ędiſica-
enſi ut bo eccdleſiã meã: ⁊ poꝛtę inferi non ſualebũt
lgeb guin aduerſus eam. Tibi dabo claues regni cęlo
nante ruũ: ⁊ quęcũq; ſolueris ſuꝑ terrã: ſoluta erũt

um, ⁊ in cęlo: ⁊ quęcũq; ligaueris ſuꝑ terrã liga⸗
nitſaiticke ta erunt ⁊ in cęlo. Fides hoc meruit audire:
eoaloznl ns hõ. Ham ipe homo quid erat niſi qð ait
hitdiddi Ps. 15. pſalmiſta: Omnis homo mendax: Deniq;

Kteugd cõtinuo poſt hęc verba denũciauit eis paſſi
leicttli onẽ ſuã ⁊ moꝛtẽ: Expauit petrꝰ et ait:Abſit
uchnſen . a te domine: nõ ſiet iſtud. Tunc dominus:
elsc: Mat: 6, 16. Redi poſt meſ. athanas. Petrus ſathanas:
eunt Al vbi ſunt illa verba: Beatus es ſimon bario/
tüfgnnche na:?: Hũquid beat ſathanaſe? Beat de deo:
ehiefent⸗ ſathanas de homie. Deniq; ipſe dominꝰ ex/
incsi poſuit quare illũ dixerit ſathanã. Mõ enim
Cpricöen ſapis quę dei ſunt:ſed ꝗᷓ ſunt homis. VUnde
iregi in tũc beatꝰ:? Quia nõ tibi reuelauit caroꝛ ſan/
Unbabän guis:ſed pater meus qui eſt in cęlis. Vnde
acitaiit poſtea ſathanas? Hon ſapis quę dei ſunt:ꝗᷓ
notectit quãdo ſapueras beatus eras:ſed ſapis quę
omiO D homis ſunt.Ecce quomõ alternabat anima
gunttiß diſcipuloꝝ quaſi ex oꝛtu ⁊ occaſu:modo ſta/
cicome bat: modo iacebat:modo illuminabat᷑: mo/
t enmn Qdo tenebꝛabatr᷑: q; de deo illumiabat᷑:de ſuo
endlun Ps.3ʒ. tenebꝛabat᷑. Unde illumiabat᷑: Accedite ad

Ber. C. XL. IIII Feria tertia paſche: Ger.

eũ ⁊ illuminami. Unde tenebꝛabat᷑: Qui lo Jod.s.
quit᷑ mẽdaciũ de ſuo loquit᷑. Flliũ dei eũ di/

xerat et timebat ne moꝛeret᷑ cũ ſiliꝰ dei eſſet.
Miſi ille veniſſet vt moꝛeret᷑:nos vnde viue

remus? VUnde nos habemꝰvitã:inde illeba
buit moꝛtẽ: Ipſũ euãgeliũ attende: In pn/ Zob..
cipio erat verbũ:⁊ verbũ erat apud deum:⁊
deus erat verbũ. Quęre ibi moꝛtem?: Ubieę
Vnde: Quomõ: Erat verbũ: verbũ apud
deũ:deus verbũ.Si inuenis ibi carnẽ ⁊ ſan
guinẽ:inuenis moꝛtẽ: Ergo ille verbũ. Vñ
illi moꝛs? A nobis hominibus in terra poſi-

tis: moꝛtalibuſ:coꝛruptibilibꝰ: peccatoꝛibꝰ.
AVnde vita?: Nõ erat illi vnde haberet moꝛ/

tem: non eramus nos vnde haberemꝰ vitã:
Accepit ille moꝛtẽ de noſtro:vt daret nobis
vitã de ſuo.Quomõ ille moꝛtem de noſtro?

NVerbũ caro factũ eſt ⁊ habitauit in nobis.
Accepit hinc a nobis qðs offerret pꝛo nobiſ.

Vita autẽ vnde nobis?:Et vita erat lux ho/
minũ. Ipſe nobis vita: nos illi moꝛs. Sed
qualis moꝛs: Dignatiõe non cõditione:qa
dignatꝰ ẽ:qꝛ voluit: qꝛ miſertꝰ eſt: Poteſta/Job.io.
tem habeo ponẽdi animã meã:⁊ iterũ ſumẽ
di eam. Hęc petrꝰ neſciebat:qñ audita moꝛ/
te dñi expauit. Sed ecce iã dixerat dominꝰ
moꝛituꝝ ſe ⁊ reſurrectuꝝ tertia die: Sactum
eſt qð pᷣdicabat:⁊ nõ credebãt qð audierãt.
Ecce iam triduũ eſt ex quo iſta facta ſunt:et E g.2
nos putabamꝰ⸗ ꝙ ipſe erat redempturꝰ iſrr. . 4.
Sperabatis: iã deſperatis: de ſpe cecidiſt::

leuat vos qui vobiſcũ ambulat. Diſcipuli

erant:ipſum audierant magiſtrũ: nouerant
ipſuʒ: ab illo inſtructi erant ⁊ non potuerũt

imitari ⁊ habere fidem latronis pendentis

in cruce. Sed foꝛte aliqui veſtrũ neſciũt qͥd
dixi de latrone:nõ audiendo paſſionem ſᷣm
omnes euangeliſtas. Iſte enim euangeliſta LZucj.23.
lucas narrauit qð dico: quia duo latrones
cruciſixi ſunt cũ chꝛiſto:dixit ⁊ hoc matthęꝰ:
Sed vnus eoꝛum latronũ qui inſultauit do⸗
mino:⁊ alter eoꝛuʒ qui credidit chꝛiſtũ:mat/
thęus nõ dixit: lucas dixit. Recolamus fidẽ Matth. 27.
latronis quã nõ inuenit chꝛiſtus poſt reſur-
rectionẽ in diſcipulis ſuis. Pendebat in cru
ce chꝛiſtus:pendebat ⁊ latro. In medio ille:
illi a lateribus. Inſultat vnus: credit alter:
iudicat mediꝰ ille. IOlle enim qui inſultabat
H dixit: Si filiꝰ dei es libera te.Et alius ad
illum: Lu non times deum. Si nos pꝛopter
facta noſtra merito patimur:ipᷣe quid fecit?
Et cõuerſus ad eum: Memento inquit mei Zucj.a25.

Bancti Aluguſtini de tempoe

domine dum veneris in regnũ tuum. Maα Quid vobis dicam? Laudo vos:in hocnõ in
gna fides: huic ſidei qͥd addi poſſit ignoꝛo. laudo: ſed gemo ⁊ plango. Et quid faciim 8 ſinit
Titubauerũt qui viderunt chꝛiſtũ moꝛtuos fratres:ĩmutate vitam in melius. Mutate: dis .
ſuſcitantem:credidit ille quem videbat ſecẽ quia finis incertus eſt. Omnis homo cum –
in ligno pendentẽ. Quãdo illi titubauerũt: caſu ſuo ambulat.Quid differtis bene viue 8. igtintuin
tunc ille credidit. Qualẽ fructum chꝛiſtꝰde re:cum putatis quia longa erit vita? Lõgã De vbis dſi icnotu
arido ligno ꝑcepit: Quid em̃ dominus dixe vitam putatis:⁊ moꝛtem ſubitaneam nõ ti / Ser.16. g. nn guſuaini
rat: Amen dico tibi hodie mecũ eris in pyra metis.Sed ecce longa ſit:Et quęro vnũ pe,/ nn
diſo. Lu differs te: ego agnoſco te.Quãdo nitentem:⁊ nõ inuenio. Quãdo melius bo⸗/ A obonieg
hoc ſperaret latro:adductus de latronicino na longa qᷓ; mala vita erit?: LCõgam cęnã ma uu c
ad iudicem:a iudice ad crucẽ: de cruce ad pa lam feræ nemo: longã vitam malaʒ omnes
radiſum. Deinde ipſe attendens merita ſus habere volunt. Vtiq; ſi grãde quod viuimꝰ⸗ nu
non dixit: Memento mei vt liberes me ho / bonũ ſit ipſum grande.QAuid enim vis ma/ —
die:ſed cum veneris in regnũ tuum:tũc me/ li dic mihi in oĩbus actibus tuis:cogitatio⸗ r .
moꝛ mei eſto:ſi mihi toꝛmenta debent᷑:vel à nibus:cupiditatibus: In terrã nõ vis ſege- nuu
uſq; veneris in regnũ tuũ.Et ille:non ſic in- tem malã:non vis vtiq; malam ſed bonam lit
uaſiſti regnum cęloꝛũ:vim feciſti:credidiſti: arboꝛem:equum:ſeruũ:bonum amicũ: bo⸗ Maͤſi
rapuiſti:hodie mecũ eris in paradiſo.Nõ te num ſilium:vxoꝛem bonã. Et quid hęc ma/ Kran
differo. Tantę flidei hodie reddo qð debeo. gna cõmemoꝛem:quando nonvis veſtẽ ma (NEn
Latro dicit: AMemento mei dñie cum vene/ lam habere: ſed bonam: caligam poſtremo Glifulen
ris in regnũ tuũ:Non ſolũ credebat reſurre/ ipſam non vis niſi bonam? Aut da mihi ali/ numnſi
ctionẽ: ſed etiã regnaturũ: Pendenti cruci · quid te velle qð malũ eſt: nec te velle aliqᷣd uelioins⸗
ſixo cruenti ligno hoꝛrenti:cuʒ veneris int bonum: Puto villam malã non vis:ſed bo/ (etdei
in regnũ tuum: et illi:nos ſperabamꝰ. Ubi nam:ſolã animã malaʒ vis? Quid te offen/ eh Eae
Flatro inuenit:diſcipulus ꝑdidit.DPeinde iazʒ diſti? Quid de te tuipſe male meruiſti? Int Phlescan
chariſſimi magnũ ſacramentũ qð cognoui/ bona tua non vis eſſe malum niſi te ſolum. walgib
Qucj.24. Mus: audite. Ambulabat cum illis:ſuſcibitẽ Puto:quia dico qð ſoleo:et facitis qð ſole/ litchih
hoſpitio:panem frangit ⁊ cognoſcit᷑.Et noſ tis. Ego coꝛam deo excutio veſtimẽta mea. Aſcotidig
nõ dicamuſ:qꝛ chꝛiſtũ non cognouimꝰ: No⸗/ imeo ne mihi imputet᷑ quia nõ dico: offi/ Aanmndt
uimus ſi credimus. Verũ eſt: NHouimꝰ ſi ore cium meũ impleo: fructum veſtrũ quęro:de Alcetnai
dimus: habemus ſi credimus. Habebãt illi bonis operibus veſtris gaudiũ habere vo/ riuntun
chꝛiſtũ cõuiuio:nos intus in animo. Plus ẽ lo:non pecuniã. Non em̃ qui bene viuit di/ ſoem Slenge
chꝛiſtũ habere in coꝛde qᷓ; in domo. Coꝛ em̃ uitem me facit:et tamẽ diuitię megę non niſi Picketö
noſtrũ interius nobis eſt q; ſit domꝰ noſtra. ſpes veſtra ẽ: in chꝛiſto gaudiũ meũ:ſolatiũ ſfocbieiſoi
Jam vo vbi debet eum fidelis agnoſcere? meũ:⁊ reſpiramentũ periculoꝛũ in his tem/ ron Qne
Agnoſcit qui ſidelis eſt:qui autẽ cathecumi ptationibus nullũ eſt niſi bona vita veſtra. (EylſtäTuE
nus eſt ignoꝛat. Sed ianuam cõtra eum ne· Obſecro vos fratres ſi obliti eſtis veſtri:mi/ öunelue
mo claudat:vt nouerit.hHeſterna die admo⸗/ ſeremini tamẽ mei. “ igödice
nui charitatẽ veſtrã: quia reſurrectio chꝛiſti ⸗ ogtfunceni
elt in nobis ſi bene viuamuſ. Si vita noſtra Eodem die:de Reſurrectiõe do/ germo uid
S mala moꝛiat᷑: ⁊ quotidie noua ꝓfciat. Abũ/ mini:Serme I C. XLV. ͤſtſtis⸗
dant hic pęnitentes.Quando illis imponit᷑ .?.ͦ.èů . (Etßflſe
manus:ſit oꝛdo longiſſimus.Oꝛate penitẽ/ E reſurrectione dñi qðò ſequebat᷑ in AR ies
:? eunt oꝛare pęnitentes. Quomõ pęni euangelio ſᷣm Cucam:hodie ternmiu·· ☛
tet qð ſit:ſi pęnitet non fiat.Si autẽ ſit:ꝛnon natum eſt: vbi audiuimꝰ apparuiſſe nenen
nomẽ erat: crimẽ manet. Aliqui ipſi ſibi pę dominũ in medio diſcipuloꝛũ ſuoꝛũ diſcre/ nneſo
nitentię locũ petierunt: aliqui excõmunicati pantiũ et non credentiũ. Lam vᷣo inopina/ acnl
a nobis in pęnitentię locũ redacti ſunt: no / tum fuit ⁊ incredibile: vt nec videntes vide/ fortntcig
lunt inde ſurgere:quaſi electus ſit locus pę rent. Videbant enim viuũ quẽ planxerant ns,
nitentiũ. Qui debet eſſe locus humilitatis: moꝛtuũ:videbant in medio ſui ſtantem quẽ i ng
ſir locus humilitatis. Vobis dico qui voca- doluerant in cuce pendentẽ. Videbãt ergo u n
mini pęnitentes et non eſtis: Nobis dico. ⁊ quia ſuis oculis non credebant:vt verum Eein

wsne

Etaucse
us n

4

n⸗ dreſſen

eittn lie

ngeromi
i⸗
engin
nnagen
eqtodruir
Gtennnenn
sigtnin
ninöneſer
lanſelbonn
mamcid,.
quidbene
nnsrelem
Sunpoſbenn
idanhiah
liereleu
mnisſeld
Qud eoſtn
lenenik N

Dnidteſn.

ſtcinsſ⸗

Fehiniand.

iunöicgoß
eſnügogode

ü baberſo

ibeneruutd⸗
ienetonni
iͦ neitſalni
ni ubiolen
ania ſehn

.

AKseIhn

ſecnoe do
1

eeuchn⸗

eholelan,
innanli⸗
ſon oin
1Sonni
identes ii⸗

Lucl.ꝛ4. viderẽtifalſũ putabant.Eſtimabãt ſicut au

diſtis ſe ſpm̃ vidè. Qð poſtea crediderũt de
chꝛiſto peſſimi hęretici: pᷣus hoc crediderũt
titubãtes apli.Sũt em̃ hodie qui nõ credũt
carnem habuiſſe chꝛiſtũ:qꝛ ⁊ partũ virginis
deſtruüt ⁊ nolũt eũ natũ ex fęmina credere.
Job.i. Verbũ caro factũ eſt: Pꝛoꝛſus a ſua ſide vel
potius a ſua inſidelitate: totã iſtã diſpenſa/
tionẽ ſalutis noſtrę:ꝙ facius eſt hõ ꝓ inue/
niendo homie qui deus fecerat hominẽ: to/
tum boc qð chꝛiſtus in remiſſionẽ pęccatoꝝ
noſtroꝛũ verũ nõ falſum ſanguinẽ fudit: et

got:.a. de vero ſuo ſanguie chirographũ peccatoꝝ
noſtroꝝ deleuit: hoc totũ hęretici damnabi

les euacuare conant᷑: totũ hoc manichęi nõ
credũt.Ecce loquit᷑ ⁊ euangeliũ: Stabat do
minus inter diſcipulos ſuos:nondũ creden
tes ꝙ reſurrexerat. Videbãt eum ⁊ putabãt
ſe ſpiritum videre. Si nihil mali eſt credere
chꝛiſtũ fuiſſe nõ carnem:ſi nihil mali eſt: di/
mittant᷑ in iſta opinione diſcipuli. Attẽdite
vt intelligatis qð volo dicere:heus autem
donet vt dicam: vt ſic dicã: quõ vos audire
B expedit. Ecce hocipᷣm repeto.Aliqñ ipſi de/
teſtabiles carnẽ dereſtãtes:⁊ ᷣm carnẽ viuẽ/
tes:aliqñ h̊ dicunt ⁊ ſic decipiũt:Qui meliꝰ
credũt ð chꝛiſto:illi qͥ dicũt qꝛ carnẽ habuit:
an nos qui dicimus:deus erat ſpũs:et ocu/

lis hominũ nõ coꝛpus ſed deus aparebat⸗

AQuid eſt melius:caro an ſpiritus: Quid re/
ſponſuri ſumus: niſi ſpiritũ carne eſſe meli/
oꝛem: Si ergo dicis: Conſiteris qͥa ſpiritus
melioꝛ eſt q; caro. AMeliꝰ ergo de ſpiritu ſen/
tio:qui eũ ſpm̃ fuiſſe dico:nõ carnẽ.O infe/
lix erroꝛ.QAuare ergo ſpm̃ ⁊ carnẽ dico fuiſie
chꝛiſtũ?: Tu dicis ſpiritũ:ego ſpm̃ ⁊ carnem.
Mõ tu melius dicis: ſed minꝰ dicis. Audi ꝙ
totũ qð dico ego:id eſt catholica fides:⁊ qð
dicit fundatiſſima ſides et ſereniſſima veri/
tas.Tu qui dicis ſpiritũ tm̃ fuiſſe chꝛiſtum:
qð eſt ⁊ ſpũs noſter:id eſt aia noſtra:hoc di/
cis tm̃ fuiſſe chꝛiſtũ. Audi quid dicas:Dico
qð dicas. Erat ipſe ſpiritus ex ea natura ex
ſubſtantia vnde ⁊ nr̃ eſt ſpũs. Quãto minꝰ
dicas:attende.Erat ibi verbũ:Tu dicis hu
manus ſpiritus ſolus. Ego dico:verbũ ſpi/
ritus coꝛpus deus et hõ.Si duo nolo dicere
iſto vtoꝛ cõpẽdio: Deus ⁊ hõ:⁊ verus deꝰ ⁊
verus homo.Sed de ipſo homie ſi quęris a
me.Duo iterũ dico:Anima hũana:caro hu⸗
mana. Tu homo es pꝛopter animã ⁊ carnẽ:

ille chꝛiſtus ꝓpter deum ⁊ hominẽ.Ecce q

Cnon explico:fatigoꝛ hęſico:ſuccũbo:nõ poſ/⁊ dee pa Pak
Frrc

er. II.
dico. Sed tu melius te dicere putas: quia
dicis:ſpũs erat:ſpũs aparebat:ſpũs vide-
bat᷑:ſpũs ĩ homie ↄuerſabat᷑.Hoc dicis:hoe
dixi:hoc putabãt et diſcipuli.Si nihil malũ
dicis: ſi bonum eſt quod dicis: bonum erat
qð diſcipuli putabãt:Si dominꝰ eos dimit/
tit vt ſic putent: dimittendus es et tu. Hoc
em̃ credebat qð ⁊ tu: ſi bonũ ẽ qð tu credis:
bonũ erat qð illi credebant.Sed nõ erat bo
nũ: Ait illis dominꝰ: Quid turbati eſtis:et Lud.24.
cogitationes aſcenduũt in coꝛ veſtrũ: Cogita
tiões iſtę terrenę ſunt. Si em̃ ceęleſtes eſſent
deſcenderent in coꝛ:non aſcenderẽt. Quare
enim dicit᷑ nobis:Surſum coꝛ veſtrũ:niſivt
terrenę cogitatiões nõ ante ſe inueniant coꝛ
noſtrũ qð ſurſum poſueramꝰ: Ergo qͥd tur/
bati eſtis:⁊ cogitatiões aſcẽdũt in coꝛ vim?ę
Videte manus meas ⁊ pedes meos:palpa/C
te ⁊ videte. Parũ ẽ vobis attendere: Manꝰ
mittite: ſi parũ eſt attẽdite.Nec ſufficiat at/
tendere:palpate: Nec rãgere ſolũ dixit: ſed
palpate ⁊ cõtrectate. Pꝛobent ſibi manꝰvfę
ſi mẽtiunt᷑ oculi veſtri:palpate ⁊ videte:ocu
lios ⁊ manus habete. Quid palpate: ⁊? quid
videte:quia ſpiritus carnẽ ⁊ oſſa non habet
ſicut me videtis habere.Errabas cũ diſcipu
lis: Coꝛrigere cum diſcipulis. Humanũ eſt:
cõcedo. Putatis ſpiritũ chꝛiſtũ:hoc ⁊ pettrꝰ:
hoc ⁊ cęteri qui ſpiritũ putauerũt ſe videre:
ſed in iſto erroꝛe non remanſerunt: vt ſcias
pꝛoꝛius hoc fuiſſe in coꝛdibus eoꝝ:medicus
nõ dimiſit: acceſſit: medicamẽtũ adhibuit:
vulnera ĩ coꝛdibꝰ videbat: et vnde vulnera
coꝛdiũ curaret in coꝛpoꝛe cicatrices ferebat.
Si ergo credamus: ſcio quia creditis ſic:ſed
ne foꝛte in agro iſto domini ſit herba mala:
etiaʒ eos alloquoꝛ quos non video. Nemo
credat de chꝛiſto: niſi qð de ſe credi voluit
chꝛiſtꝰ: Anteq; nobis expedit vt credamus
qð credi de ſe voluit:qui nos redemit: qͥ ſa⸗
lutem noſtrã quęſiuit:qui pꝛo nobis ſanguia
nem ſuũ fudit: qui pꝛo nobis qð nobis non .
debebat᷑:attulit: hoc credamus qð chꝛiſtus
eſt filius dei:verbũ dei.Auid eſtverbũ dei? DO
Q Ziccre 2⁵ poteſt verbũ Hampelr hocẽ Pe uts ge
verbũ dei.Quęris a me:quid ſit verbũ dei? SPe vbis dut
Si tibi vellem dicere quid ſit verbũ homis: Se 3, c. Aehev .

»
.:

ſum explicare vim verbi hũani.Ecce anteq́; Pijora
dicam vobis: quod volo dicere iam verbũ
eſt in coꝛde meo:nondum a me dictum eſt:⁊
apud me eſt: Dicit᷑ a me ⁊ ꝑuenit ad te et nõ

Bancti dᷣluguſtini de tempoꝛe.

Job. 10.

JZob. 1.
E

recedita me: Intẽditis vt audiatis verbũ a
me: mentes veſtras paſco cũ loquoꝛ.Diui/
deritis inter vos cibũ ſi afferrẽ ventribꝰ:nec
totꝰ ꝑueniret ad ſinglos. Sed quãto plures
eſtis: tanto in plura fruſta qð ponerẽ diui⸗
deretis:⁊ tanto minꝰquiſq; acciperet:quãto
maioꝛ eſſet multitudo accipientiũ. AModo
autẽ cibum attuli mentibus:Dico accipite:
ſumite ⁊ comedite.Accepiſtis:comediſtis:⁊
non diuiſiſtis. Quicqͥd loquoꝛ:et omnibus

totũ eſt: ⁊ ſingulis totũ eſt. Ecce quomõ nõ

poteſt ſatis explicari quãtam vim habet ho
minis verbũ:et dicitis mihi:quid eſt verbũ

dei? Verbum dei paſcit angeloꝝ tot milia.
Mente em̃ paſcunt᷑:mente replent᷑. Implet

angelos:implet mundũ:implet vᷣginis vte/

eſt verbum dei? Ipſe bꝛeuiter de ſe dicit:ſed
magnũ eſt qð dicit: Ego ⁊ pater vnũ ſumꝰ.
Nolo murmures vᷣba apẽde.Quid g: Plu
ra verba de vno verbo nõ ſufficiũt explicã/

do verbũ. Ergo qð nõ poteſt explicari ver/

bum: caro factum eſt et habitauit in nobis.
Suſcepit totũ quaſi plenũ hominẽ: animã
et coꝛpus hominis. Et ſi aliquid ſcrupulo/

ſius vis:animã ⁊ camnẽ habet ⁊ pecus.Cum hocipſum alijs verbis dixit:ſed ab eadẽ ſen

dico animã humanã ⁊ carnem humanã: to/

Marci. 16.

Sermo
C.XLVI.

cutũ e

tam anim humanã accepit. Fuerunt enim
qui hinc hęreſim facerent ⁊ dicerent: qꝛ ani/
ma chꝛiſti nõ habuit mentẽ: nõ habuit intel

lectũ:non habuit rationẽ: ſed verbũ dei illi
fuit ꝓ mente ⁊ ꝓ intellectu ⁊ ꝓ ratione.No/

lo ſic credaſ. Lotũ redemit qui totũ creauit:

totum ſuſcepit: totũ liberauit verbum. Vbi

mens homis ⁊ intellectus:ibi anima viuiſt/

cans carnẽ. Caro vera ⁊ integra erat ibi:pec

catum ſolum nõ erat ibi.
Egodem die: de eo quod ſcriptum
hec autem duobus ex his am
mo M
. Odierno die iam ecce tertio audiui/

h mus ex euangelio dñi noſtri reſurre/

ctionẽ: quẽadmodum me vobis lo/

vt ſᷣm omnes euãgeliſtas reſurrectio domi-

ni recitet᷑. Marci euangeliũ eſt:qð modo cũ
legeret᷑ audiuimus. Marcus autem meruit

iſtam diſpenſationẽ: cuʒ in numero illoꝛum

duodecim non fuiſſet: quẽadmodum ⁊ Lu⸗

eſt in euangelio 'm Marcu: 4
bu a.
„Be

e meminiſtis: quoniã hoc moꝛis eſtt

.

buͥs apparuit in alia efigie⸗

7

cas. Nam cũ ſint quattuoꝛ euangeliſtę:mat
thęus:iohannes:marcus et lucas:duo ſunt
ex illis duodecim apoſtolis:id eſt mattheus
iohannes. Sed illoꝛũ pᷣceſſio infęcũda nõ
fuit:vt conſequẽtes comites non haberent.

AMarcus ⁊ lucas apoſtoloꝛũ non pares: ſed

ſupares fuerunt. Ideo iam voluit ſpũſſan/
ctus etiã ex his qui inter duodecim non fue/
rũt eligere ad euangeliũ cõſcribendũ duos:
ne putaretur gratia euangeliʒandi vſq; ad
apoſtolos perueniſſe:et in illis fontem gra/
tię defeciſſe. Eum enim dicat dominus de

ſpiritu ſuo: ⁊ de verbo ſuo: qð ſi quis pcepe/ Job. A

rit digneq; habuerit: fiet in eo fons aquęſa/
lientis in vitam ęternã: fons vtiq; manãdo

iniſnaci e‚ſe indicat: nõ remanando. Per apoſtolos ꝑ/
rum: nec ibiſpaciat᷑: nec hic anguſtat᷑. Quid uenit gratia ad alios:et miſſi ſunt euangeli /
ʒzare:quoniã qui vocauit pꝛimos:ipſe voca⸗

uit ſecũdos:ipſe vocauit etiã vſq; ad nouil/
ſimũ tempus coꝛpus vnigeniti ſui:id eſt ec
cleſiã toto oꝛbe diffuſam. Auid ergo audiui
mus marcũ dicentem? &Æμ awaruerit domi/

B

nus in via duobus:ſicut dixit ⁊ lucas:cuius

duobus in via in alia effigie. Lucas autem

tentia nõ deuiauit. Lucas enim quid dixit:

Tenebant᷑ oculi eoꝛum:ne eum agnoſcerẽt.

Marcus quid dixit? Apparuit eis in alia effi

gie.Qð ille dixit: Cenebant᷑ oculi eoꝛum ne
eũ agnoſcerẽt: hoc iſte dixit: In alia effigie.

euangeliũ heri audiuimus. Aparuit inquit WMarcſels.

lusineigede

Alia enim effigies viſa eſt:retẽtis oculis nõ
apparẽtis. Quid ergo fratres:quoniã lucas
dixit: qð credo vos de leccione heſterna re/

centiſſime meminiſſe: qð cum benedictũ frã
geret panem: aperti ſunt oculi eoꝛum? Ergo
clauſis oculis in via cum illo comitabant᷑:⁊

poterant ſcire vbi greſſus ponerent: ſi caau⸗

ſos oculos haberẽt? Aperti ſunt ergo ad co/
gnitionem:non ad viſionem. Dominꝰ itaq;

noſter ieſus chꝛiſtus:ante panis fractionem

ignotus loquit᷑ cum hominibus: in panis
fractione cognoſcit᷑: quia ibi percipit᷑ vbi vi

ta ęterna percipit᷑ hhoſpitio ſuſcipit᷑: qui do C

mum parat in cęlo. Ait enim ſᷣm euangeli⸗

ſtam iohannẽ: Multę maſiones ſunt apud Job.i4.

patrem meũ: alioquin dicerem vobis: ibo
parare vobis locuʒz. Sed ſi iero ⁊ parauero:
iterum veniens aſſumã vos.hoſpes in ter/
ra eſſe voluit dominus cęli: peregrinus in
mundo: per quem factus eſt mundus. hho⸗

ſpes eſſe dignatus eſt:vt tu haberes ſuſcipi-

lbeheberett
Magenszain

genetdi

ufllumnm⸗
hucdconiun
Cun Hepon
emmanintait

b lunen

letckonen
Peteclut ſa
Uplacemolei
Gnendum
Muäniendun
ſatbelaunita
Ehonsoleir
Loluperutt.

woſciprun
Gquospote
Cennesztinn
bangniden
Penoſge
fushalgesf
cpiets:din
gpiebatan
loaidaba

(coltperdi

ler nödicn
El Egofut
Genſſape
Ueinnre.,
Munigi
uctecpin

icet deus

us wbi N
ii
Cnigtueen
Rucergn

ſguisgepe N

Mignnicn

1

Dſonsegleu

BGer.C.XxL.vI. Feria tertia paſche: Ger.III

De v̈bis dñi

Ser. 26. 9.

endo benedictionẽ: non quia ille indigebat:

cum hoſpes intrabat.Heliam ſanctũ famis
tempoꝛe per coꝛuum dominus paſcebat: et

quem ꝑſequebant᷑ homines: ei ſeruiebant
aues. Afferebat ſeruo dei coꝛuus mane pa/
nes:ad veſperam carnes. Hon indigebat g

ille quem deus miniſtris auibus paſcebat:

apoſlt .

luntangt
nostioſennen
Vſcgadorl
niſniigcke⸗
idaponuclis
gawendont

⁊ tamẽ q;uis helias non indigeret:mittit᷑ ad

viduam ſareptanã:et dicit᷑ ei: Nade:illa vi⸗/
dua paſcet te. Defecerat ei deus: vt ad vidu

am mitteret᷑: Sed ſi deus ſeruo ſuoſine hu/

mano miniſterio ſemꝑ pberet paneʒ: vidua

vnde haberet mercedẽ? Mittitur ergo non

indigens ad indigentẽ: non eſuriens ad eſu
rientem: et dicit ad eam: Vade ⁊ affer mihi

puſillum vt manducem. Illa modicũ habe/

bat qð conſumptura erat:⁊ moꝛiendo defe /
ctura. Reſpondit:quãtum haberet:ꝓphetę
intimauit:⁊ ait illi ꝓpheta: Vade pus affer

mihi. Illa non dubitauit ſed obtulit. Obtu

lit refectionem: ſed meruit benedictionem.
Benedixit ſanctus helias hydriam farinę:
capſacem olei. Illud in domo repoſitũ erat

tlnasne
antingtnn.

Luasaneen
dabetie

ingritn.

eisin diueh

Nculieotunde

Naluefe
insollsſ
guoniildes
ebeſeni
chun

nib,c

enulch⸗

D

cõſumendum: ⁊ illud oleum in palo pende/
bat ſiniendum. Acceſſit benedictio: et vaſa

illa theſauri facti ſunt. Laguncula olei facta

eſt fons olei: farina parua vberrimas ſege⸗
tes ſuperauit.Si helias non indigebat:chꝛi
ſtus indigebat: Ideo fratres mei admonet
nos ſcriptura ſancta:quia plerũq; ſeruos ſu

os quos poteſt paſcere deus:ideo facit indi

biar:quia dat pauperi:chꝛiſtuſ pauper fuit.
HNemo ſuperbiat:quia hoſpitẽ ſuſcipit: chꝛi

regde

Donin ſag

Gfciecn

us:in
gch kwhn
ſcli. ſe

mnaumgi
cs unt 4

nwohoth

lgnun

nchs. H
unzliß⸗

geghs

gentes: vt inueniat operantes. Nemo ſuꝑ/

ſtus hoſpes fuit.Melioꝛ eſt ſuſceptus q;ᷓ ſu/
ſcipiens: ditioꝛ accipiens qᷓ; tradens. Qui
accipiebat cuncta poſſidebat:qui dabat ab

illo cui dabat acceperat quod dabat. Hemo
ergo ſuperbiat fratres mei quãdo dat pau/
peri:nõ dicat in animo ſuo: Ego do:ille ac /
cepit. Ego ſuſcipio:ille indiget tecto. Foꝛte
quem ſuſcipis iuſtus eſt: ille indiget pane:
tu veritate. Ille tecto: tu ceclo. Ille indiger

pecunia: tu iuſticia. Fgneratoꝛ eſio: eroga

iudicet deus. Pꝛoꝛſus eſto feneratoꝛ: ſed
deus tibi dicit: Quid vis? Fęnerari vis.
Quid eſt fenerari? inus dare ⁊ plus acci/
pere.Ecce mihi da:ego accipio minus:⁊ do
plus. Quẽ queęris cui des: vnde creſcat pe
cunia tua:hominẽ quęris: quando accipit
gaudet:quando reddit ploꝛat. Vt accipiat

quod recipias: noli timere: ne te fgneratoꝛẽ

pꝛecat᷑: ne reddat calumniat᷑. Da quidem et
homini: ⁊ noli te auertere ab eo qui mutuũ

petit.Sed tu dediſti:nõ ploꝛat cui dediſti:⁊

ſi hocipſuʒ quod daturus eſt:vel quod acci/

pit exigit᷑:foꝛte ad manũ nõdum habet:per
tuliſti petentem: expecta habentẽ: cum ha/
buerit reddet tibi. Sed auarus es:dicit tibi
deus: Me cõueni:ego filium diuitem: pau⸗
perem ꝓpter te feci. Pꝛopter nos em pauꝑ

factus eſt cũ diues eſſet. Aurum quęris:ille

E

1. Corſ. 8.

fecit. Familiã ꝗris:ille fecit. Pecoꝛa quęriſ:
ille fecit. Poſſeſſiões ꝗqris: ille fecit. Argen,·
tũ queris: ille fecit.CQuid quęris tantũ quę

fecit:? Ipſum accipe qui fecit:cogita quẽad/

modum te dilexit. Omnia per ipſum facta
ſunt:⁊ ſine ipſo factum eſt nihil.Omnia per

ipſum:⁊ ipſe inter omnia.Qui fecit hominẽ

factus eſt homo:factus eſt quod fecit:ne pe
riret quod fecit. Qui fecit omnia: factus eſt
inter omnia. Attende diuitias:
eo ꝑ quem facta ſunt omnia?Et tamẽ ille cũ

Quid ditiꝰ

diues eſſet: moꝛtalem carnem accepit ĩ vte⸗/

ro virginis. Infans natus eſt:pannis inſan

tilibus inuolutus eſt: in ᷣſepio poſitus eſt:

patienter expectauit ętates: patienter tem/

poꝛa ꝑtulit: ꝑ quem facta ſũt tempoꝛa. Su/
xit:vagiuit:infans aparuit.Sed iacebat et

nũciabat᷑:⁊ ſtella fulgente declarabat᷑. Ta/

les diuitię:talis paupertas: diuitię vt crea⸗/

reris:paupertas vt reſtituereris. Quod ille
ergo pauper ſuſceptus ẽ hoſpitio quaſi pau

per:dignatio fuit ſuſcipientis: non miſeria

egentis. SFoꝛte dicis tibi: beati qui meru/
erunt chꝛiſtũ ſuſcipere.Si ego tunc fuiſſem:
O ſi vnus fuiſſem de duobꝰ illis quos inue
nit in via Tu eſto in via:non deerit hoſpes
chꝛiſtus. Putas enim iam non tibi licere ſu/

ſcipere chꝛiſtũ:? Unde inquis licet?: Jam re,

ſurgens manifeſtatꝰ eſt diſcipulis ſuis:aſcẽ-

regnabai:a matre nutriebatur:⁊ ab angelis

,

Zucj. 24.

dit in cęelum: ibi eſt ad dexteram patris:non
eſt venturus niſi in vltimo ſęculo ad iudicãa

dum viuos ⁊ moꝛtuos. Venturus eſt auteʒ
in daritate:nõ in infirmitate:daturꝰ regnũ:

nõ ã̃ſiturus hoſpitiũ. ñ dabit regnũ:exci

cidit tibi qð dicturꝰẽ: Cum vni ex minimis Matth.25.

meis feciſtis: mihi feciſt? Ille diues:egẽs ẽ
vſq; i finẽ ſeculi.Eget ꝓꝛſus:nõ ĩ capite ſᷣ in

le qͥd me ꝑſequeris:Obſequamur chꝛiſto.

Nobiſcũ eſt i ſuis:nobiſcũ eſt ĩi nob:nec fru⸗

mẽbꝛis ſuii: vbi dolebat qñ dixit: Saule ſau Acj..

ſtra dixit: Ecce ego vobiſcũ ſũvſq; ad ↄſum/ Mattd.28,

s 5§

*

ſum in bonis operibus: nõ coꝛpoꝛe ſed coꝛ-/
de:non oculis carnis ſed oculis ſidei. Quia/⸗
yvidiſti:credidiſti: ait cuidã diſcipulo ſuo in/

J0. 20.

Sermo

C.XxLVII oꝛu c

A/NV Zebus his ſanctis reſurrectionẽ dñũi uit ⁊ reliqas dedit eis. DNicit᷑ em̃ nob: Si coꝛ
d dedicati: quãtum donãte ipſo poſ/ ruptio coꝛꝑis nõ reſurget: quare mãducauit

Zucj.24· Quid turbati eſtis:et cogitatiões aſcendũt poteſtatis ſuit nõ neceſſitatis.Sic reſurger
in coꝛ veſtrũ? Putauerũt enim ſe ſpiritũ vi/

B

rinen⸗ homines. Quid em̃ aliud face

. 9

ſeculi. hec ſa

ciẽdo agnoſcimꝰ chꝛi⸗

credulo:qͥ dixerat: Non credo niſi tetigero:
Veni tange: ⁊ noli eſſe incredulꝰ. Tetigit ⁊
clamauit: Dominꝰ meus ⁊ deus meꝰ.Quia

vidiſti credidiſti:ipſa eſt tota ſides tua:quia

credis qð vides: laudo eos qui non vident
⁊ credunt:quia cum viderint gaudebũr.

odem die: de Reſurretione coꝛ⸗
õtra gentiles: Sermo IIII

ſumus de carnis reſurrectiõe tracte/
mus.heęc em̃ fides eſt nra: hoc donum i dñi
noſtri ieſu chꝛiſti nobis carne ꝓmiſſum eſt:
⁊ in ipſo pſᷣceſſit exemplũ. Voluit em̃ nobis
qð ꝓmiſit in fine nõ ſolum pꝛonũciare: ſed

eætiã demonſtrare. Illi quidem qui tunc fue-

runt cum illũ viderẽt: ⁊ cum expaueſcerent:
⁊ ſpiritũ ſe videre crederẽt:ſoliditatẽ coꝛꝑis
tenuerũt. Locutus eſt em̃ nõ ſolũ verbis ad
aures eoꝛum:ſed etiã ſpecie ad oculos eoꝝ:
parũq; erat ſe ᷣbere cernendũ:niſi etiã offer
ret ꝑtractandum atq; palpandũ. Ait enim:

dere. Quid turbati eſtis inquit ⁊ cogitatio/

meas⁊ pedes meos:Palpate ⁊ videte:quia
ſpiritus oſſa et carnem non habet ſicut me
videtis habere. Contra iſta

1 euidentiam

rent homines qui ea quę ſunt hominũ ſa-

piunt:qᷓ; ſic diſputare de deo contra deum⸗

Pẽ̃. 9ʒ.

Ille em̃ deus eſt: iſti homies ſunt. Sed de⸗
nouit cogitationes hominũ qm̃ vanę ſunt.

ↄſu
dunt: qð nõ ſolent non credunt. Pꝛeter cõ/⸗
ſuetudinẽ facit deus miracula: qꝛ deus eſt:
Aaioꝛa quidẽ miracula ſũt tot quotidie ho
mines naſci qui non erant: qᷓ; paucos reſur⸗
rexiſſe qui erãt:⁊ tamẽ iſta miracula nõ con⸗/
ſideratione compᷣhenſa ſunt:ſed aſſiduitate
viluerunt. Reſurrexit chꝛiſtus:abſoluta eſt

MWatthᷣ.⁊7. res. Coꝛpus erat:caro erat:pependit in cru⸗

:emiſit animã: poſita eſt caro ĩ ſepulchꝛo.
Exhibuit illã viuã:qui viuebat i illa: Qua/
re miramur:? Quare nõ credime Deus eſt qͥ

In homie camnali tota regula intelligẽdi ẽ:
o cernẽdi. Quod ſolent videre cre/

„
. 4
. . „
— . ,
4 . 4 .

fecit. Cõſidera auctoꝛẽ:⁊te
Queęrunt ergo homies: vtrũ coꝛruptio iſta

in relurrectione moꝛtuoꝝ? Dicimus non fu/
turam. Reſpõdent nobis: Si coꝛruptio non
erit:quare mãducabit᷑? Aut ſi non mãduca/
bit᷑: quare poſt reſurrectionẽ dominꝰ mãdu/
cauit? odo euangeliũ cum legeret᷑ audiui
mus:qꝛ cum exhiberet ſe viuũ oculis mani/

tolle dubitationẽ.

oꝛpoꝛis quã ſentiüt in carne ſua: futura ſit

buſq; diſcipuloꝛũ ſuoꝛũ: parũ illi viſum eſt

ad demõſtrãdã euidẽtiã coꝛꝑalẽ:ᷣ addidit:

lerũt ei ꝑtẽ piſcis aſſi fauũ mellis:mãduca/

dñs chꝛiſtus? Legiſtis qꝛ manducauit:nun/

Jad legiſit: qꝛ eſunuit? maducauit ieſus:

poteſtatis fuit: non egeſtatis. Si deſidera/

ret mãducare: egeret. Rurſus ſi manducare

nõ poſſet:minus valeret. NMũquid ⁊ angeli Señ.rs.
qñ ſuſcepti ſt hoſpitio a patribꝰnfis nõ mã / Tobie. .

ducauerũt:⁊ tñ coꝛruptibileſ nõ fuerũt: Rur
ſus dicunt: Reſurgẽt vitia ꝗᷓ erãt in coꝛpoꝛe
ſano cũ quib?ꝰmoꝛit᷑ homoe Reſpondemꝰ:
Nõ reſurgent vitia. Et dicit᷑ nobis: Quare

3 ergo dñs cum ſuoꝝ vulnerũ cicatricibus re/

ſurrexit?Quid adhuc dicimus: niſi qꝛ ⁊ hoc

*

voluit:ſic voluit quibuſdam dubitantibus

exhibere in illa carne cicatrices vulneris:vt

ãꝗt ⁊ quęrũt a nobis: Paruuli qui moꝛiunt᷑:
paruuli reſurrecturi ſunt an ętas erit plena
reuiuiſcentiũ quoꝛũ erat parua moꝛientiũ:
Hoc quidẽ in ſcripturis deſinitũ nõ inueni/
mus. Incoꝛruptibilia coꝛꝑa ⁊ imoꝛtalia re/
ſurrectura ꝓmiſſa ſũt.Sʒ ſi parua ętas red/
dit᷑:ſi ſtatura puſilla rcuocat᷑:nũquid ⁊ pꝛo/
pterea infirmitaſ reuocat᷑: Si parui erũt:nũ

gquid iacebũt ⁊ ambulare nõ poterunt: Cre⸗

dibiliuſ tñ accipit᷑ ⁊ ꝓbabilius ⁊ rõnabilius
plenas ętates reſurrecturas: vt reddat᷑ mu/
nere qð acceſſurũ erat tꝑe. Nec em̃ redditu/
ri ſumꝰ ſenectã reſurrecturã anhelã ⁊ curuã.
Poſtremo coꝛreptiõeʒ tolle: ⁊ qð vis adde.
Sed inqs:Quõ erit terrenũ coꝛpus in celo:
Philoſophi eniz gentium illi valde magni:
uoꝛum vobis iam vel inſanas certe vel hu
manas ſententias intimaui: quęſierũt qpe
iſta non ſpiritu dei ſed cõiectura coꝛdis hu/
mani. Hhinc maxime faciunt quęſtionẽ: tra/
ctant ſubtiliter de momẽtis pondeꝝ ⁊ oꝛdi:

Habetis hic aliquid qð mãducet᷑: Et obtu/ Zucſꝛ4.

nes aſcendunt in coꝛ veſtꝝ? Videte manus a vulnꝰ incredulitatis. Adhuc diſpu

mnannit
ſcſenſ⸗
lfut⸗ austl⸗
Elange .
otcAu
iheluni,
ſeronenüch
Gin.⸗Senn
ewouaniau
Cettenere in
Lrcniundepen
Mnoerntrbive
ſhus, Ban

ecltpeponde
l

(aetinumsde

H
Pekioaungus
(eclngti⸗
nile Moroſtizgu⸗

iduregte

ltabebꝛetſ⸗
ginus Quilter
Cuidoninus
lbeshomine.
hidei alih
loſetquanen
Uncstcopue
EChoncerade
Ns ſebünon
linepenenno
ehltenüdn
Kunncuniie
Gendllnc

s dſchliein

oſaanen
labge in

yiſode

ANeponſtutäe
itenennis
Aikſonpoe
ndauntd
Mlügpzgn
a üelin
Aa nlelegte
tſccl Alo⸗
ſerneiſol
ltkintteh
fubngcis
unnte

.

pdoit
Nfuuuntt
Gnae
lupgonon
nidln
Rekandii
ulsman,
iylunet
addd :
LCoben lucne
midacan
ob⸗icor⸗
Nöducauit
auitinun⸗
uutleſus:
deliders⸗
anducare
it angeli baͤn

—

jsömi’ Nen

aüte Bur
nnce
vonden“
6:Quare
laahot
reine
anäbis
neniecdte
noriunt:
plena
olentiü⸗
Ginueni⸗
lalia /e⸗
gaste/
dapro/
erüt:nu
nte Cie⸗
nabiius
daima⸗
eantu/
16 4002.
zng5
mo.
evelbu
nutape
disbi⸗
one: ns/

7

. 4 udi

ne elementoꝛũ:⁊ dicunt ꝙ etiã videmus mũ
dum ſic eſſe diſpoſitũ: vt ima ſit terra tanqᷓ;
in fundo eius:ſecũda aqua ſuperfundat᷑ ter/
rę:tertius aer veniat: quartus ęther cuncta
cooperiat. Illud elementũ ſupernum quod

ether apellant:ignem dicunt eſſe liquidum

⁊ purum: inde ſydera eſſe foꝛmata: ibi nihil

poſſe terrenũ:quoniã oꝛdo ponderũ non ad

dere enim debemus talia coꝛpoꝛa nos habi /

E

Marci.16.

mittit. Si dicamus eis noſtra coꝛꝑa in terra
eſſe noua victura ⁊ in celo non futura: auda

citer ⁊ temere ĩmo inſideliter dicimus. Cre/⸗

bile eſt. Nam quid eſt aliud:nõ poteſtis eſſe

imoꝛtales: ſed vt non moꝛiamini ego facio:
niſi ⁊ qð fleri non põt ego facio? Volo tamẽæę
aliquid etiã de diuerſitate diſputare. Rogo F
dic mihi: Terra terra eſt: Aqua aqua ẽ: Aer
ger eſt: Ether eſt celum: Et ignis ille liquidꝰ
cęlum eſt. Quattuoꝛ nempe iſta grauida q̃ſi
cõſtruxerunt ⁊ ediſicauerũt mũdum: hoc eſt
ex his quattuoꝛ ędiſicatus ẽ mũdus.Quod
in imo ſit:terra eſt. Qð deſuꝑ:aqua.Quod

Cre ſuꝑ aquam: aer eſt. Qð ſuꝑ aerem:celuʒ eſt:

turos:vt vbi velimus quando voluerimus
ibi ſimus. Nam ſi reſpondemꝰ abſoluendã
de oꝛdine ponderum quęſtionẽ:in terra nos
eſſe victuros:de ipᷣo coꝛꝑe domini nobis eſt
quęſtio cum quo aſcẽdit in c-lum. Audiſtis

.

gð de euangelio modo recens ſonuit in auri

bus noſtris:quia eleuatis manibus ſuis be/

nedixit eis: ⁊ factũ eſt vt benediceret eis:re/⸗
Leſſit ab eis:et ferebat᷑ in cę-lum chꝛiſtus do/

minus.Qui ferebat᷑ icelum? Dñs chꝛiſtus.
Qui dominus chꝛiſtus: Quid enim ſeꝑatu
rus es hominẽ a deo:⁊ facturus es alia per/
ſonã dei: aliã hominis:vt iam non ſit trini/

tas ſed quaternitas?: Quomõ tu homo ani/

ma es ⁊ coꝛpuſ:Et ſicut anima ⁊ coꝛpus vnꝰ
eſt homo: ita deus ⁊ homo vnus eſt chꝛiſt?.

Sed verbũ non receſſit a patre:⁊ ad nos ve

nit:⁊ patrem non deſeruit: et in vtero carnzʒ

Zud. 24,

accepit ⁊ mũdum rexit.Quid ergo leuatum
eſt in celũ:niſi qð ſumptum eſt de terra? J

diſcipulos ait:Palpate ⁊ videte:qꝛ ſpiritus
oſſa et carnem non habet ſicut me videtis
habere.Credamus hoc fratres:et ſi argumẽ
ta philoſophoꝛũ difficile ſoluimus:illud qðᷣ
demonſtratũ eſt in domino ſine difficultate
ſidei teneamus. Illi garriant:nos credamꝰ.
Sed non poteſt inquiũt eſſe terrenũ coꝛpus
in cęlo.Quid ſi hoc velit deus? Reſpõde cõ
tra deum ⁊ dic:non poteſt deus. Noõne et tu

quicũq; paganus: dicis omnipotentẽ deũ:

22. de Ciuita/
te dei.ca.26

Nõne in libꝛo platonis qð heſterno die de⸗
claraui: legit᷑ dixiſſe deus non factus dis a
ſe facti: QAuoniã eſtis oꝛti: ĩmoꝛtales quidẽ
eſſe ⁊ indiſſolubiles nõ poteſtis:nõ tñ diſſol
uemini:neq; vlla vos moꝛtis fata perimẽt:
nec erũt valentioꝛa qᷓ; conſiliũ meũ: qð ma/
ius eſt vinculũ ad ꝑpetuitatem veſtrã qᷓ; illa
quibus eſtis colligati? Totũ ad voluͤratem
ſuam redegit deus: qui poteſt ⁊ qð impoſſi/

7

cther eſt. Qð coꝛpoꝛa ſolida ꝗᷓ tenent᷑ atq;
tractantur: non humida dico quę labunt᷑ et
fluunt:coꝛpoꝛa dico. Tractabilia vnde lũt:
Terrę deputanda ſunt:an aquę:an aeri: an
eri? Reſponſurꝰ es:Terrę.Terrenũ ergo
coꝛp⸗ eſt lignũ? Plane terrenũ. In terra na/
cit᷑: in terra alitur:in terra creſcit. Tractabi/
le eſt nõ fluxibile. Redi mecũ ad illũ oꝛdinẽz
ponderũ.Terra eſt in fundamento. Oꝛdinẽ
ſequere.Quid ſuꝑ terram: Aqua. Quareli
gnũ natat ſuper aquã: Terrenũ eſt coꝛpus.
Si reuoces ad illum oꝛdinem ponderũ: ſub
aqua eſſe debuit non ſupꝛa. Inuenimus in
terra ⁊ liguum aquam mediã: ſubter terram
aquam:⁊ ſuper aquã iterum terram: quãdo
quidẽ lignũ terra eſt. Perdidiſti illum oꝛdi/
nem:tene fidẽ. Ergo terrena coꝛpoꝛa inuen/
ta ſunt ſuꝑ elementũ qð ſecundũ eſt in oꝛdi-
ne elementoꝛum quando natant ligna neq;
mergunt᷑. Attende aliud qð plus mireris.

Aorpa ipſa grauiſſima et tamẽ terrena mox
eſt caro illa: coꝛpus illud: de quo loquẽs ad

vt dimiſſa fuerint ſuper aquaʒ: cõtinuo de/
mergunt᷑ et ad ima ꝓfunda ꝑueniunt: ſicur
ẽ ferrũ:poſtremo ſicut ẽ plumbũ. Quid em̃
plũbo grauius? Accedit tamẽ manus artiſi /
cis ad plumbũ: facit inde aliquod vas con/
cauũ: ⁊ natat plumbũ ſuꝑ aquã.Ergo nenõ
deus dabit coꝛpoꝛi meo: qð dat artifex plũ
bo: Deinde aquam ipſam vbi ponitis? Re/G
dite ad oꝛdinem elementoꝛũ. Certe reſpon/
debitis:ꝙ aqua ſit ſuꝑ terram. Auare ergo
anteq; in terram currat: pendẽt in nubibus
flumina? Reuoca nũc ↄſiderationẽ tuam et
cogitationẽ ad ea ꝗᷓ dicturꝰ ſum:ſi dño adiu
uãte explicare potuero.Quid faciliꝰ moue/
tur:quid velocius agitat᷑: grauiꝰ coꝛpus an
leuius? Quis non reſpõdeat leuius: Leui/
oꝛa enim coꝛpoꝛa facilius mouent᷑:velocius
aguntur: grauioꝛa difficilius atq; tardius.
Certe regulam fixiſti: certe conſideraſti: et
circũſpectis omnibꝰ reſpondiſti: qꝛ facilius

Bancti aluguſtini de tempoꝛe.

mouent᷑: et agunt᷑ velociꝰ coꝛpoꝛa leuioꝛa q tiam in remiſſionẽ peccatoꝛũ ꝑ omnes gen/ Aun
grauioꝛa. Ita eſt dicis. Reſpõdę ergo mihi: tes: incipientibus ab hieroſolymis. Illud naenumnn
QAuare leuiſſima aranea tarde ſe mouet: er non vidimus: ſed hoc videmus. Quando ſünen
grauis equus velocit᷑ currit? De ipᷣis homi/ iſta ꝓmittebant᷑:nõdum videbant᷑. Apoſto tenplön
nibꝰ loquar: maius coꝛpꝰ homis grauiꝰ eſt: li chꝛiſtum ſſentem videbant:ſed toto oꝛbe ,Noort Cen⸗
brꝛeui⸗ coꝛpꝰ qð min habet põderis leuiꝰ?. terrarũ diffuſam eccleſiam non videbant. ni Apen
Ita vo eſt: ſed alius poꝛtet. Si autem ipſe Videbant caput:⁊ de coꝛpoꝛe credebãt:ha ſitonuncdi
homo coꝛpus ſuum poꝛtat: validus currit: bemus vices noſtras:habem gratiã diſpẽ/ cauznun
macer languoꝛe vix ambulat. Awende ma/ ſationis ⁊ diſtributiõis noſtrę ad credendũ Paniumu,
crũ ⁊ robuſtũ hominẽ:illũ languoꝛe vix pau certiſſimis documẽtis:tempoꝛa nobis ivna Ylolnite
cas libellas appendentẽ: illũ ſalubꝛitate coꝛ fſide ſuꝑt diſtributa. Illi videbant caput et ſcogectelle
poꝛis multa pondera in carne ſua gerente. credebant de coꝛpoꝛe:nos videmus coꝛpus ſeiendua
Tempta tu ambos tollere: grauis eſt vali- credamus de capite. ſcidedveno
dus:leuis eſt macilẽtus. Recedat poꝛtatoꝛ: . S crhasl
axareat ambulatoꝛ: ipos dimitte ſibi:ferãt vFerie quarta Paſce:dę eo quod R
coꝛpoꝛa ſua: video validũ robuſtũq; currẽ⸗? ccriptu eſt ĩ eu gelio m Johannẽ: lichikii⸗
tem. Si hoc valet ſanitas: imoꝛtalitas quid Manifeſtauit ſe iterũ ieſus ad ma- Serma i rict
vꝛalebit: Dabit ergo deus mirã facilitarem: re tyberiadis ⁊c. Sermo C.xLVIII u ſunis
hN mirã leuitatẽ. Mõ ſine cã illa coꝛꝑa ſpirita⸗ XT hodie lectio recitata eſt de bis ꝗ (mtiſmunl
lia nũcupata ſunt: nõ iõ dicta ſũt ſpiritalia: a ſunt poſt reſurrectionẽ dñi:ſᷣm airlin
da erũt ſpũs non coꝛꝑa. MHã iſta ꝗ modo ha - euãgeliſtã iohannẽ. Audiuit nobil/ Yob ar. niachen
bemꝰ dicunt᷑ aialia coꝛꝑa:et tñ aię nõ ſunt s cüũ charitas veſtra dominũ ieſum chꝛiſtũ ad öncn
coꝛpoꝛa:ſic illa ſpiritalia dicunt᷑:ſed nõ ſunt mare tyberiadis oſtẽdiſſe ſe diſcipulis ſuis: nrdſaͤpl
ſpiritus: niſi qꝛ ad nutũ ſpũs ſeruiẽt. Nihil Et qui eos iã fecerat piſcatoꝛes hoĩm:inue/ me hocgomn
c⸗ tibi contradicit ex te: nihil in te rebellat ad / nit eos adhuc piſcatoꝛes piſciũ. Per totam in iuion
See. s. uerſus te:nõ ibi erit quod aplus gemit: Ca/ noctem nihil cęperunt: viſo aũt dño ⁊ eo iu/ n
ro cõcupiſcit aduerſus ſpiritũ:ſpiritᷣ aduer/ bente:retia mittentes cęperũt quãtũ nume/ neſrtiln!
Ro.. ſus carnẽ:nõ ibi erit: Video aliã legẽ in mẽ/ rũ audiſtis.Nunqᷓ; hoc dominꝰ iuberet:nilſ . nan
bꝛis meis repugnantẽ legi mẽtis meę. hec aliquid ſigniſicare vellet: qd nobis noſſe ex/ nd 4
bella ibi nõ erũt:pax tibi erit: pax ꝑfecta ibi pedirer. Quid & pꝛo magno potuit ad ieſũ dhchdz
erit. Vbi volueris:eris: ſed a deo non rece / chꝛiſtũ ꝑtinere:ſi piſces caperent᷑:aut ſi non l hai
des. Vbi volueris eris:ſᷣ quocũq; ieris deũ caperent᷑: Sed illa piſcatio:ſigniſicatio no/ Ulgeſenne
tuũ habebis.De quo beatus eris:ſemꝑ cuʒ ſtra erat. Recolamus & vobiſcũ duas iſtas ikenntn
illo eris. Hemo & fallat: nemo argumentet᷑: piſcatiões diſcipuloꝝ factas eſſe iubẽte dño Uniſunen
nemo ſua ſuſpitiõe delyꝛet: Quid nobis ꝓ/ ieſu chꝛiſto: vnam ante paſſionẽ:alterã poſt Muupeſeol
milit deus? ventun eſſe certiſſime teneamꝰ. reſurrectionẽ. In bis &̊ duabꝰ piſcationibꝰ rgni,En
J Quãdo videbat᷑ chꝛiſtus frẽs mei:qñ ſpiri / tota ſigurat᷑ eccleſia:⁊ qualis mõ: ⁊ qlis erit mnenſen
tus putabat᷑: vt ſe coꝛpus eſſe ꝑſuaderet: nõ in reſurrectione moꝛtuoꝝ. Modo habet em̃ muckllt
ſolũ ſᷣbebat oculis videndũ: ſed etiã mani ſine numero multos bonos ⁊ malos:poſt re innuneun
bus cõtrectãdũ.cQuibꝰ ad exhibendã ſidei ſurrectionẽ aũt habebit certo numero ſolos D
veritatẽ in coꝛpoꝛe: dignatus eſt etiã nõ ne· bonos. Recoꝛdamini ergo pꝛimã piſcatio/- cocemonu
ceſſitate ſᷣ poteſtate cibũ ſumere.Tñ adhuc nem: vbi videamus eccleſſaʒ qualis eſt iſto oeſeafen
illis ſ̊ gaudio trepidãtibus:firmamẽtũ coꝛtempoꝛe. hHominꝰ ieſus inuenit diſcipulos Lud. j. Engoletin
.Y dis adhibuit de ſanctis ſcripturiſ:⁊ ait illis: ſuos piſcantes:quando pꝛimũ eos vocauit nkrina
Lud.⁊4. Hec ſunt verba quę locutꝰ ſum ad vos cum vt ſequerent᷑ eum. Tunc tota nocte nihil eę⸗ geütinngn
adhuc eſſem vobiſcũ:qm̃ neceſſe eſt impleri perunt:Eo autẽ viſo audierunt ab illo:mit/ la Mhlsdeiſl
ia quę ſcripta ſunt in lege moyſi ⁊ ꝓphetis tite retia. DHomine inquiunt per totam no/ Wingrngntn
⁊ pſalmis de me. Tũc aperuit illis ſenſũ:ſiẽ cxem nihil cępimus:ſed ecce i verbo tuo mit ittmnen⸗
euãgeliũ loquit᷑ qð mõ lectũ eſt: vt intellige timus.Miſerũt:iubẽte omnipotẽte.Quid mmiͤefeſnne
rẽt ſcripturas:⁊ dixit eis: Quia ſicſcriptũ ẽ: potuit aliud ſieri:niſi qð ille voluiſſet?: Sed ideſclig
⁊ ſic opoꝛtebat chꝛiſtũ pati ⁊ reſurgere a moꝛ tñ codẽ ipᷣo facto:aliqͥd nob vt dixi qð noſſe nnenisgit
tuis die: ⁊ Rᷣdicare in nomie eiꝰ penitẽ expediat ſigninicare dignatus ẽ. Milſſa ſüt Klunn⸗

hns retia. Adhuc dñs nondũ erat paſſus: nõdũ
n Aen reſurrexerat:miſſa ſunt retia: cęperũt tantũ
cent P piſciũ vt duo nauigia implerent᷑: ⁊ ipᷣa retia
nſaltne⸗ eadem piſciũ multitudine ſcinderent᷑. Cunc
mrin. WMarci. 1. llis dixit: Uenite ⁊ faciã vos piſcatoꝛes ho
rcrlaet,· udl.5. minũ. Acceperũt ab illo retia verbi dei: mi/
Vgninſß ſerũt in mundũ tanqᷓ; in mare ꝓfundũ:cępe
d Kotiec runt quãtaʒ multitudinẽ chꝛiſtianoꝝ cerni/
Gunchein mꝰ et miramur. Duo aũt illa nauigia: duos
WWRrl populos ſigniſicabant: iudęoꝝ ⁊ gentiũ:ſy/
ſensc nagoge et eccleſieę:circũciſionis et peeputij.
Illoꝛũ em̃ duoꝝ nauigioꝛũ tanqᷓ; duoꝛũ pa/
rietũ de diuerſo venientiũ: lapis angularis
decogol cſt chꝛiſtus. Sed quid audiuimꝰ:? Ibi ſᷣme-
Jobaonn. boanf nauigia pꝛę multitudine: ſic ſit modo:
ä multi chꝛiſtiani qui male viuũt eccleſiã pꝛę/
o. I mäüt. Parũ eſt quia ᷣmunt: et retia dirum/
Gcfiit punt. MHam ſi nõ eſſent retia ſciſſa: ſciſmata
minegiis. Cnon eſſent cõmiſſa.Trãſeamus ergo ab iſta
Zutiltti N piſcatiõe quã toleramꝰ: ⁊ ad illaveniamus.
innliüi Argdenter optamus: ? ſideliter exoptamus.
Ceiete Ecce dñs moꝛtuꝰ eſt:ſed reſurrexit: aparuit
nlchluu ad mare diſcipulis ſuis: iubet eos retia mit/
s niuu tere. IHô quomodocũq; intendite. Nam in
ni. haun Zob. 21. pma piſcatione nõ ulis dixit: AMittite retia
didt in dexterã aut ſiniſtra. Me ſoli mali vel ſoli
mnaünne boni ſigniſicarent᷑ ſi diceret:in dexterã:ideo
nellbenn nõ dixit: vel in ſiniſtrã: quia ꝑmixti erãt ca⸗
hobisſoſeg piendi boni cũ malis. Jam mõ poſtreſurre/
otuttd ctionẽ qualis erit eccleſia audite:diſcernite:
laufſon gaudete:ſperate:cõpꝛehẽdite.Mittite inqͥt
ignifatoſoO retia i dexterã partẽ. Jam dexteri capiunt᷑:
ſn dusſu nulili mali timeant᷑. Scitis em̃ qui dixit ſeſe
ſeibirdi paratunꝝ eſſe oues a dexteris:dicturũ: Acci/⸗
Nilnimt pite regnũ: Ecce vnde mittit retia? In dex⸗
lannt terã partẽ miſerũt:cęperũt:certꝰeſt numerꝰ:
ot nemo eſt ibi ſuꝑ num erũ. Modo aũt quãti
oℳohbeten ſuꝑ numerũ accedũt ad altare:qui in popu/
mnospoſte lo dei vident᷑: ⁊ in libꝛovitę nõ ſcribunt᷑. Ibi
nunaolip⸗ ergo certus numerꝰ eſt.De quibꝰ piſcibus ⁊
imi land vos eſſe affectate:non audiẽdo tantũ ⁊ lau/
tlgetn dando:ſed intelligẽdo ⁊ bene viuẽdo.Ałit/
r oics tunt᷑ &retia: capiunt᷑ piſces magni. Quis ẽ
eawe Watth. 22. em ibi tunc paruus: quando erunt ęqquales
ocentl. z50 D angelis dei: Capiunt᷑ & piſces magni:centũ
tablen r. quinquaginta ⁊ tres. Dicet mihi aliquiſ.Et
enn O. tot erũt ſancti? Abſit a nobis:vt tantã pau/
otonr citatẽ eſſe ſanctoꝛũ et in illo regno futuroꝛũ
“ etiã de ſola iſta eccleſia ſuſpicemur. Certus
iſctol numerus erit: ſed milia miliũ erunt de popu
u ie Abocl. 14, lo iſraelitico. Yohanes ſanct?i Apocalypſi
lun de ſolo pplo iſrael duodecies duodena milia

Ber.C.XxLvVIII. Feria quarta paſche: Ger. I.

dicit futuros: qui ſe cum mulieribus nõ co⸗
inquinauerũt:virgines em̃ ꝑmanſerunt.At
vo de cęteris gentibus venire dicit cũ ſtolis
albis tanta milia hominũ:quę numerare ne
mo poteſt. Aliquod ergo ſignũ vult iſte nu/

merus:⁊ anniuerſaria ſolennitate ſermonis

huius cõmemoꝛare vobis debeo: qð omni
anno ſoletis audire. Centũ quinquaginta ⁊
tres piſces:numerus eſt ſigniſicãs milia mi/

liũ ſanctoꝛũ atq; ſidelium. Quare ergo iſto
numero tot milia quę futura ſunt in regno
celoꝛũ:dominꝰ ſigniſicare dignatus eſt: Au

dite quare. Scitis legem datã eſſe ꝑ moyſen E

populo dei: ⁊ in ipſa lege pᷣcipuũ cõmemoꝛa
ri decalogũ:id eſt decẽ ſcepta legis: Quoꝝ

eſt vnũ pᷣceptum de colendo vno deo: ſecũ/ Exo. 20.
dum pᷣceptum de obſeruatione ſabbati: qð

chꝛiſtiani ſpiritaliter obſeruãt:iudęi carna/

liter violant. Iſta tria ᷣcepta ad deum ꝑti/

nent:reliqua ſeptem ad homiĩes: ꝓpter duo H
illa pꝛincipalia: Diliges dominũ deũ tuum MWat:5.22.
i toto coꝛde tuo:⁊ ex tota anima tua:⁊ ex to/
ta mente tua:et diliges ꝓximũ tuũ tanq; te
ipſum. In his duobus mandatis: tota lex

pendet ⁊ pꝛophetę.Quia ergo duo ſunt iſta

Scepta in illo decalogo:tria ꝑtinent ad dile-

ctionem dei:⁊ ſeptem ad dilectionẽ ꝓximi.

Qusę ſunt ſeptẽ ꝑtinẽtia ad hominẽ:hHono/
ra patrem tuum ⁊ matrẽ:nõ męchaberis:nõ
occides:nõ furaberis:nõ falſum teſtimoniũ

dixeris:nõ cõcupiſces vxoꝛem ꝓximi tui:nõ

cõcupiſces rem ꝓximi tui. Heęc decẽ pᷣcepta
nemo implet viribus ſuis: niſi adiuuet᷑ gr̃a
dei. Si ergo legẽ nemo implet viribus ſuis:

niſi deus adiuuet ſpũ ſuo: iam recolite quẽ=⸗/
admodũ ſpũſſanctus ſeptenario numero c
mendat᷑: ſicuti ſanctꝰ ꝓpheta dicit: implen/ gſa. iu.
dũ hoĩem ſpũ dei:ſapiẽtię ⁊ intellectus:cõſi

lij ⁊ foꝛtitudinis:ſciẽtię ⁊ pietatis:ſpũ timo/
ris dei. Iſte ſeptẽ oꝑatiões cõmẽdãt ſepte/

nario numero ſpmſanctũ: qui qſi deſcendẽs

ad nos:incipit a ſapiẽtia: finit ad timoꝛem:
Nos aũt aſcẽdẽtes incipimꝰ a timoꝛẽ: ꝑfici/
mur in ſapiẽtia. Initiũ enim ſapiẽtię timoꝛ
pſii. Si ſpũ opus eſt vt lex poſſit impleri:

.

„

accedãt ſeptẽ ad decẽ:fit numerꝰ decem ⁊ ſe/

ptẽ. Si cõputes ab vnovſq; ad decẽ ⁊ ſeptẽ:
fiũt centũ quiq̃ginta et tres. Hõ opus ẽ oĩia
annumerare: apud vos nũerate:ſic cõputa/
te: vnũ ⁊ duo ⁊ tria et q̃ttuoꝛ ſũt decẽ. Quõ
ecẽ ſt vnũ ⁊ duo ⁊ tria ⁊ q̃ttuoꝛ: ſic adde cę⸗

teros nũeros vſq; ad decẽ ⁊ ſeptẽ:⁊ inuenis

Ber. C.XxLIX. Feria quarta paſche:

numerũ ſacratum fidelium atq; ſanctoꝛũ in
cęleſtibus cum dño futuroꝛũ.

em die: Serma I1

Odgie terminatũ eſt de his quę nar/
h erat Johãnes:quomõ apparuerit do/
minus poſt reſurrectionẽ diſcipulis
is. Lompellauit ergo apoſtolũ petrũ illũ
hfhflſumptoꝛẽ ⁊ negatoꝛem cum loqueret᷑: et iã
Joð.ai. viuus moꝛte deuicta et dicebat: Simon io/
hannis. Sic enim awellabat᷑ petrus: Amas
me. Reſpõdebat ille qð erat in coꝛde ipius.
Si petrus reſpõdebat qð in coꝛde habebat:
dominus quare quęrebat qͥ coꝛda videbat:
Deniq; ipſe etiã petrus mirabat᷑:⁊ cum quo
dam tedio audiebat quęrentẽ quẽ nouerat
oĩa ſcientẽ. Semel dictũ eſt: Amas me. Re/
ſponſũ eſt: Diligo te tu ſcis.Et iterũ: Amas
me: Dñe tu oĩa noſti:tu ſcis qꝛ diligo te.Et
tertio: Amas me:Contriſtatꝰ ẽ petrꝰ.Quid
contriſtaris petre? Quia reſpondes amoꝛẽ:
oblitus tuũ timoꝛẽ. Sine interroget:inter /
roget te dominus:medicus eſt qui te inter/
rogat:ad ſanitateʒ ꝑtinet quod interrogat.
Noli tedio affici. Expecta:implet᷑ numerus
dilectionis vt deleat numerũ negationis:
vbiq; tamen idem in ipſo ternario numero
interrogationis ſuę dominus ieſus reſpon /
denti amoꝛẽ cõmendat agnos ſuos: ⁊ dicit:
Paſce oues meas:tanq; diceret: Quid retri
bues:quia diligis me:dilectionẽ oſtende in
ouibus?: Quid mihi pᷣſtas:quia diligis me:
quãdo ego tibi pꝛęſtiti vt me diligeres?: Si
dilectionẽ tuã erga me habes:vbi oſtendas
habes vbi exerceas: paſce agnos meos.
B Quatenus autẽ eſſent paſcendę agni domi
nici oues:tanto pᷣcio comꝑatę:quãta eſſent
dilectione paſcendę:in cõſequẽtibꝰ demon⸗
ſtrauit. Poſtq; enim petrus impleto legiti/
mo numero trinę reſponſiõis: ꝓfeſſus eſt ſe
eſſe domini dilectoꝛẽ: cõmendat ſibi ouibꝰ
eius:audit de ſua futura paſſiõe hic demõ/
ſtrauit dñs ſic diligendas oues ſuas ab eis
AIgbus eas cõmendat vt ꝑati ſint moꝛiꝓ eis.
3. Joh.s. Sic idem iohãnes in epiſtola ſua ait:Sicẽ ꝓ
nobis chꝛiſtus animã ſuam poſuit:ſic ⁊ nos
debemus ꝓ fratribus animas ponere. Re⸗/
ſpongderat ergo dñio petrus ꝑ ſuperbã qua-
Job.iʒ. daʒ ſᷣſumptionẽ:qñ ei dixerat: Animã meã
pꝛo te ponã. NMondũ vires acceperat quibꝰ
impleret ꝓmiſſũ. Modo iã vt poſſit hoc im
plere: charitate implet᷑. Jdeo dici᷑: Amas

„

liſta: ipᷣe qͥ ſcribit de quo dictũ eſt h: Sic euʒ

me. Et reſpõdet: Amo:qꝛ hoc nõ implet niſi
charitas. Quid eſt ergo petre:? QAñ negaſti
quid timuiſti? Lotũ quod timuiſti:hoc erat

moꝛi. Viuꝰ tecũ loquit᷑ quẽ moꝛtuũ vidiſti:

noli iã timere moꝛtẽ: in illo vita ẽ quã time
bas. Pependit ĩ cruce:cõſixus ẽ clauis: ſpi
ritũ reddidit: lancea ꝑcuſſus ẽ: in ſepulchꝛo
poſitus.hoc timuiſti qñ negaſti: ne h̊ pate/
reris timuiſti:moꝛtẽ timẽdo vitam negaſti.

Aodo intellige: ñ timuiſti moꝛi tũc mo.
tuus es. Moꝛtuus eſt em negando: ſed ſur,
rexit ploꝛando. Quid deinde ait illi? Seq̃re Job.ꝛ.

me: ſciẽs eiꝰ maturitatẽ.Si em meminiſtis:
imo meminerũt qͥ legerãt. Dixit petrus:Se⸗

quar te quocũq; ieris. Et dñs ad illũ: Non Job.iz.

potes me ſequi modo:ſequeris aũt poſtea.

Abpodo inqͥt nõ potes: ꝓmittis: ſed ego vi/

deo vires tuas. Ego venaʒ coꝛdis inſpicio:
⁊ qð verũ eſt ęgroto renũcio: Mõ potes me
mõ ſequi:ſeqris aũt poſtea. Sʒ iſta renũcia

tio nõ eſt deſperatio. Adiũxit ⁊ ait:ſequeris

aũt poſtea. Eris ſanus ⁊ ſeãris me iã. Quia
vidit qͥd agat᷑ in coꝛde ipſiꝰ:et vidit ꝙ donũ
dederit dilectiõis aĩę ipſius. Dicit ei:Seq̃re
me.Ego certe dixera: Mõ potes mõ:ego mõ
dico: ſequere me. Reſpexit petrus ad diſci/ Job.au.

pulũ quẽ diligebat ieſus:id eſt ad ipᷣm iohã/

nẽ qui euãgeliũ hoc ſcripſit: et ait dño:Dñe
iſte qͥd? Scio qꝛ diligis eũ:quõ ego ſequoꝛ ?⁊
iꝑſe nõ ſequit᷑: Ait dñs:Sic eũvolo manere
donec veniã:tu me ſequere. Ipſe vᷣo euẽsge,·

volo manere donec veniã:ſecutus adiunxit
verba ſua in euãgelio ⁊ ait:natã fuiſſe famã
inter fratres pꝛopter hoc verbũ:qꝛ diſcipulꝰ
ille nõ eſſet moꝛiturꝰ. Et vt tolleret iſtã opi/
nionẽ adiunxit: Mõ aũt dixit eũ nõ eſſe mo/
riturũ:ſed tm dixit:Sic eũ volo manere do/
nec veniã:tu me ſequere.hhanc ergo opinio/
nem qua putabat᷑ iohãnes non eſſe moꝛitu/
rus:abſtulit ipſe iohãnes verbis ſuis conſe/
quẽtibus:ne hoc credat᷑:et ait:HNon hoc di/
xit dominus:ſed hoc dixit.Quare autẽ hoc
dixerit: iohãnes nõ exponit: ſed nobis reli
quit: pꝛopter qð pulſamus ſi foꝛte aperiaf᷑
nobis: Quãtum mihi dominus donare di/
gnat᷑:quãtum mihi videt᷑. Videt᷑ autẽ ⁊ me/
lius melioꝛibus:ſic puto iſtam ſolui quęſtio⸗
nem duobus modis: aut de paſſione petri
dixit dñs qð dixit: aut de euãgelio iohãnis
qð ẽ de paſſiõe:vt hoc:ſeq̃re me:ſit patereꝓ
me:patere qð ego.Cruciſixꝰ eſt em̃ xpᷣs: cru/

utheanabe

xlatanhar
ineleltensg

NNE

tichinssmuirt

cP gedlir
(ſornmmnſa

Gnnegenmrärg

(ſerca Fapdin

miledei:e
pncpioapue

Qus vide

lſchurquss
wrleligtan
Awonanere

Mkpenettoe

hne
(oclotptur

Ugolnare?

Aintha
1 Neingun

Ber. C. L. Feria quinta paſche: Ber. .

fure verevs eſtaαπ⁵ aſtede ſ 2escde

mgr flixus eſt et petrus. Expertus eſt clauos:ex ſionis patefecit. Iſte eſt inquã qui ſimul vi/
miſge pertus eſt cruciatus. Johãnes autem nihil ctima ⁊ ſacerdos: omnẽ veteris ſacerdotij ⁊
nid Zob.11. hoꝛum expentus eſt: hoceſt: Sic eum volo ſacriſici vmbꝛã dlara luce reuelando ſiguris
ſu⸗ manere:ſine vulnere:ſine cruciatu:doꝛmiat ⁊ gnigmatibus finem impoſuit:nouo auteʒ
Legnimm⸗ et expectet me:tu me ſeq̃re. Patere qð ego: eccleſię populo nouum ſacerdotiũ ⁊ nouum
icaliuſn ſanguinẽ fudi ꝓ te: funde ꝓ me. VUno ergo ſacriſiciũ initiauit: vt videlicet nouũ vinum Mattð.9.
ünſgnen iſto modo exponi poteſt qð dictũ eſt:Sic eũ in vtres nouos mitteret᷑. Quod ſi granũ fru Job.ꝛ2
Aſtrzenp volo manere donec veniam: tu me ſequere. menti cadens in terrã ⁊ moꝛtuũ tam mirabi
hlanent Nolo vt ipſe patiat᷑: tu patere. Scom autẽ liter omnia inouauit: multomagis in ſeipſo
Einaitͤtne, euãgeliũ Johãnis:h̊ modo videt᷑ intelligi: rediuiuũ cum fructu multiplicato reſurgẽs
gmnanſtſe t. qð petrus ſcripſit de dño:ſcripſerũt et alij:b cuncta fęcundauit: et non ſolum ſpiritali⸗
keitlligiſe e ſcripta eoꝝ magis circa hũanitatẽ dñi vidẽ bus rationabilis terrę incrementis: ſed etx
enneninike tur occupata.Dñs em̃ chꝛiſtꝰ et deꝰ eſt ⁊ hö. ipſis quoq; terrenis ſeminibus hoc tempo/
Nntpansn. Quid eſt hõ? Anima ⁊ caro.Quid aũt chꝛi / re amplioꝛẽ ꝓuentũ dedit. Vnde modo in
is dli N ſtus eſt: Verbũ:aia ⁊ caro. Sed qualis aias germina erũpentis terrę tota hilarioꝛ facies
s airpeln. Naʒ ⁊ pectoꝛa habẽt aias. Verbũ: rationa / vario ſuoꝛum fructuũ oꝛnatu omnẽ hactenꝰ
mis:ſelecpnn lis aia ⁊ caro:hoc totũ chꝛiſtuſ. Sed de diui / quaſi moꝛtuã rerum naturam reſurgẽti ſuo
isiipn nitate in litteris petri nõ aliud: In euãgelio domino cõꝛeſuſcitat: vbi arboꝛum ⁊ herba/
Pöporane auüt iohãnis multũ memini: In pᷣncipio erat rum grata venuſtas:diuerſo quidem germi
Gziſaſei v̈bũ. Ipſe dixit: Trãſcẽdit nubes:⁊ tranſcẽ nũ munere pari tamẽ geſtu lęticię:ſingulari
ttaitſtgnns dit ſydera:tranſcendit ⁊ angelos:tranſcẽdit huic ſolennitati feſtiua occurrit. De cęli aüt B
nei Qui omnẽ creaturã: ꝑuenit ad verbũ ꝑ qð facta nunc vſq; quodãmodo triſti: tandẽ vᷣo lęta
4 engdon Job.i. ſunt ola. In pꝛincipio erat verbũ:⁊ verbum facie quid dicã: quę aliquãdiu iam denſa ca
Dictargeſe erat apud deũ: et deus erat verbũ:hoc erat ligine nubium adoperta aeris huius ſpaciũ J
Eöndaeãrki.dd in pꝛincipio apud deũ:omnia ꝑ ipſum facta omne turbauit: Et ecce repente quaſi iuſti/Ns. s4.
demsunid ſuunt. Quis videt:quis cogitat: quis digne cia de cęlo in terram ꝓſpiciente mira ſereni/
tntintti ſuuſcipiat: quis digne ꝓnunciet: Lũc huncq tas mũdo arridet: ⁊ in vnã lęticiã celi ⁊ terrę
taldiein bene intelligit quãdo chꝛiſtus venerit: Sic vota cõcurrunt:vt deũ ⁊ hominẽ chꝛiſtũ cõ⸗
RH cũ volo manere donec veniã: expoſui ſicut muni exultatione excipiant: qui cõmunem
polomener potui: poteſt ipſe melius in coꝛdibꝰ veſtris. vtriſq; pacem afferre venerat:⁊ mediũ pari/
ſezoait⸗ — —„B etem macerię ſoluẽs:fecit vtraq; vnũ. Hinc
eibren ¶ Item eodem die Homelia de eo aſtroꝛum omniũ fomes:ſplendoꝛ ille ſolaris
n uod ſcriptum eſt in euangelio m ſuam frontẽ admodũ rugata iam iamq; ex/
m Bob,ar. Pobanne⸗Wanlteſkaitte iterũ ie / purgat:⁊ quaſi rex cõſpicuus in diademate
iſ le us ad mare TCyberiadis ⁊c̃.que ha capitis ſui:in die deſponſatiõis ſuę:⁊ in die
igdan bet in expoſitione doctoꝛis Jbidẽ leticię coꝛdis ſui cęteris ſtellis velut comiti/
lanin prus ſuis largioꝛa luminis ſui dona impen/
ndin Ser. C. L. ¶Feria quinta Daſchę: Sermo I dit. Luna em ab ipſo oꝛtus ſui die ſempꝑ in

oanerede

quodam ſui diſpendio poſita: ad paſchalia

cgoopind W Gnus ille legalis cuius imolatione gaudia pleno ſe lumine parat. Et vt cuncta
Beſenae Exo.12 antiquus hebꝛęoꝛũ populus ęgyp / bꝛeuiter ꝑſtringã:ſicut omne quod in rebus
ſisſniscte tie ſeruitutis iugum abiecit:quomõ ſubſiſtit diuina diſpenſatione hominis im.
onben ultimodis ſacramẽtis verioꝛẽ ſanctę eccle perio ſeruit: ſic de ſalute humana omnibus
rnliin ſię hoſtiã in ſigura ſui contineat: tunc potiſ Eyna exultatio incumbit. Cum igitur ꝓ ho/
mntel, 1orl-5. ſimu ipſa rerum veritate ꝓbatum eſt: quan- mine omnis creatura tãtis indicijs ſua gau/
ſott dQo paſcha noſtrũ iĩmolatus eſt chꝛiſtus: qui dia monſtret: cõſequens eſt vt ab hominibꝰ
sdenmt Ela. 53 ſicut ouis ad occiſionem ductus eſt: et ſicut ipſis teſtimonia tali leticię nõ deſint. Pꝛe/C
letautit⸗ agnus coꝛam tondente ſe ſine voce: ſic non figurata eſt in ꝓtoplaſto adam chꝛiſti reſur/
oligf aperuit os ſuum. Iſte eſt agnus qui in alta- rectio:quia ſicut ille poſt ſopoꝛem ſurgens: Geũñ.2.
aſoneh ri crucis hoſtia viua deo patri pꝛo nobis in euam de latere ſuo fabꝛicatam agnouit: ita
i⸗ chind odgoꝛem ſuauitatis oblatus: tranſitũ nobis chꝛiſtus a moꝛte reſurgens ex vulnere late /
ſtnnan de regione vmbꝛę moꝛtis ad terrã repꝛomiſ/ ris ſui ędiſicauit eccleſiam. Noe quoq; vir Señ.9.
i s

Bancti Auguſtini de tempoꝛee.
agricola cum plantaſſet vineã: ⁊ inebꝛiatus
vino obdoꝛmiſſet:⁊ diſcooꝑtus iaceret in ta
bernaculo ſuo: expergefactus a ſomno filio
ſuo verecũdiã ſuã nõ celanti maledictũ per/
petuę ſeruitutis imponẽs: chꝛiſtũ ſigniſica/
uit: quivineã ſuam fecit eccleſiã:cuiꝰ amoꝛe
poculo paſſiõis inebꝛiatꝰ:⁊ aſſumptę carnis
tegmine nudatus a moꝛtuis reſurrexit:ſicut
Cantl.S. ipſe ait i canticiſ:Expoliaui me tunica mea:
quomõ induar illa? Jonas vᷣo qualiter ⁊ ipe
in ſe dñi moꝛtẽ ⁊ reſurrectionẽ expᷣſſerit:euã/
D gelicus ſermo aꝑte declarat. Quia igit᷑ fra⸗
tres omnis creatura quodã charitatl officio
noſtrę ſaluti cõgaudet: noſtrũ eſt ex hoc no⸗
bis in vſum viuendi aliquid trahere: ne cõ/
munis omniũ lęticia ius ſuũ in nobis amit/
tat: quos cauſę totius ſumma in capite ſpe/
ctat:et pᷣmũ quidẽ velut oues paſcuę dñi in
Ro. ꝛz ara coꝛdis igne charitati aſſati: noſmetipᷣos
offeramꝰ hoſtiã viuentẽ:ſanctã:deo placen⸗/
Cotł.ʒ. tẽ:⁊ aʒ ymis cõtinentię:moꝛtiſicata iã habẽ/
tes membꝛa noſtra quę ſunt ſuꝑ terrã: id eſt
foꝛnicationẽ:immũdiciã:⁊ cętera vitioꝛũ er/
gaſtula declinemus:⁊ in ſtatione virtutũ ſe/
dem nobis aptemus: moꝛtuis quoq; operi/
bus abꝛenũciantes: fructum optimũ vr ter/
ra bona afferamus:exemploq; bonę arboꝛiſ
in omni bonitate et iuſticia fructiſicemꝰ. Ne
vo ⁊ claritas ſolis noſtrę deſit cõuerſationi:
Watth̊.S. Luceat lux noſtra coꝛã hominibꝰ vt videãt
opera noſtra bona:⁊ gloꝛiſicẽt patrẽ noſtrũ
qui in cęlis eſt.Si igit᷑ ita agentes vltimus
nos dies inuenerit:erit nobis qñũq; in ᷣmio
Cotł.ʒ. jpſa quoq; coꝛpoꝝ reſurrectio:vbi cũ chꝛiſtꝰ
apparuerit vita noſtra:tũc ⁊ nos agparebimꝰ
cũ ipᷣo in gloꝛia: qui viuit ⁊ regnat deus per
omnia ſęcula ſęculoꝛũ: Amẽ.

mala: ſperamꝰ bona. Hoc facit miſericoꝛdia
eius qui creauit nos. Sed tempoꝛe miſenię
noſtrę ⁊ ſicut ſcriptura loquit᷑: diebus nati/
uitatis noſtrę noſſe debemus vnde debeat
eſſe ipſa triſticia. Triſticia em̃ ſiceſt:quomõ
ercus. Stercus nõ loco ſuo poſitũ unmũ⸗
icia eſt. Stercus nõ loco ſuo poſitũ:immũ⸗
dam facit domũ:loco ſuo poſitũ fertilẽ facit
agrum. Videte ſtercoꝛis locum ab agricola

ficet: niſi qui cõtriſtatur ex me?Et alio loco:

tem impęnitenda operat᷑.Qui ſᷣm deum tri
ſtis ẽ: in pęnitẽtia triſtis ẽ de peccatis ſuis.
Triſticia de iniquitate ꝓpꝛiã iuſticiã partu/
rit. Pꝛiꝰ tibi diſpliceat qð es vt poſſis eẽ qð
non es. Queę ſᷣm deũ eſt inquit triſticia:pęg/
nitentiã in ſalutẽ impęnitends operat᷑. Peę/
nitentiã inquit in ſalutẽ.Qualẽ ſalutẽ:? JIm
pęgnitendã. Quid eſt impęnitendã? Cuiꝰ te
omnino pęnitere non poſſit.habuimus em̃
vitã cuiꝰ nos debuimus pęnitere: habuimꝰ
vitã pęnitendã: ſed non poſſumus ꝑuenire
ad vitam impęnitendã niſi ꝑ malę vitę pę
nitentiã.HNũquid fratres vt dicere ccperam
in maſſa tritici purgata iuenies ſtercus:? Lñ
ad illum nitoꝛem:ad illam ſpeciẽ et pulchꝛi/
tudinẽ ꝑ ſtercus ꝑuenit᷑: reipu blicę fſditas
via fuit. Merito etiã dominꝰ dicit in euan/

trienniũ eſt ꝙ venio ad eam: et fructũ in ea
non inuenio: ſcidam illam: ne mihi agrum
impediat. Intercedit colonus: Intercedit
iam ſecuri ĩminente infructuoſis radicibus:
⁊ pene feriente: intercedit colonus: quomõ
interceſſit deo moyſes. Intercedit colonus
Tꝓ dicit: Domine dimitte illam et hoc anno:
Circũfodio ei ⁊ adhibeo cophinũ ſtercoꝛis:
ſi fecerit fructũ bene:ſi quo minus:pꝛęcides
eam. Arboꝛ iſta genus eſt humanũ. Viſita/⸗
uit iſtam arboꝛẽ dominꝰ tꝑe patriarcharũ:
quaſi pᷣmo anno. Viſitauit eam tꝑe legis et
ꝓphetarũ:quaſi ſecũdo anno.Ecce in euan
gelio tertius annus illuxit. Jam quaſi ſcidi
debuit:ſed interpellat miſericoꝛs miſericoꝛ/
dẽ. Qui em̃ ſe volebat exhibere mi᷑icoꝛdẽ:
ipᷣe ſibi opoſuit interceſſoꝛẽ. Dimittat᷑ inqͥt
hoc anno:circũfodiat᷑ ei foſſa: lignũ eſt hũi/
litatis:adhibeat᷑ cophinus ſtercoꝛis:ſi foꝛte
det fructũ:imo qꝛ dat fructũ:ex ꝑte non dat
fructũ: veniet dñs eiꝰ⁊ diuidet es. Quid eſt

Ser.C.. ¶ Eodem die Sermo II

1 Ic ſe habet fratres chariſſimi: Sic
NVabet miſeria noſtrę ↄditionis ⁊ dei
W miſeratio: vt tempus męſticię: tem/
pus lęticię pꝛęcedat: id eſt vt pꝛus ſit tem/
pus męſticię: poſterius tempus lęticię. Pꝛi⸗
ſit tempus laboꝛis:poſterius quietis:pꝛius
ſit tempus calamitatis:poſterius fęlicitatl.
Sic ſe habet miſeria noſtrę cõditionis vt di
ximꝰ⁊ diuina miſeratio. Lẽꝑus em̃ męſticię
laboꝛis miſerię peccata nf̃a nob repererunt.
Tempus vo lęticię quietis fęlicitatis:nõ ve
nit de meritis noſtris:ſed de gra ſaluatoꝛis.

Aliud meremur: aliud ſperamꝰ. MÆ.eremur

pꝓuiſus. Ait aplus: Et quis eſt qui me lęti/ 2. corj.2.

gelio de quadã arboꝛe infructuoſa. JIs ecce LZucj.iʒ.

ge

itcl uuſt
uonir octn
ſtun⸗Ann
Cioloasofott
liatliſi
ſisetegnueni
(rilevlocung

ſenpercic n

XTriſticia inquit ſᷣm deũ pęnitentiã in ſalu/ 2. Con..

WyKafenstuln

ſinüdimon?op
Uetdnzgnapn
Ndgaudiſen
vebigickenun
Pgenenteßent?
loeunquero.
eyeiiperit

ſſiboneſtoniic

MWrgo Aud⸗
ugoten won

fſcunplouram
tlafuewsn
olulgipruns:

ℳbNinacitinme

neccati.
0hſentorante

(.Putendian

niens Egodini
umnini nei gep

6oldegri⸗
ſ Ponolocbe⸗

flcunpemnt

uſeneſtcget

ſreebütni

Pdetatoiüngd

leninia

ſenppennllnen
Nimmhann

Phrgucngn

uuhlmani
nanirgt

Unktbo de

hlsdeolnte

Aftſinodio

wiinl
nefllidzeſe
uthihenne
uunil
MIundadel,
ni Al

====
Se.

rap.
fuctnlenng
Kuenpen
guidech

S

=
☛

usndedn

chlckenn;
ſu Doſtüinri⸗
ſu⸗ doltitnni⸗
oltüfniehe
aun begi
ncktelimeke⸗
Xerltiohe
Aolenänli
„Qufnmnn
e depetenslie
i utcigann
esſetis⸗
inguitofrrg,

Anf.ias
Qualsſuietire

—

n houngei
eninedihin
voſfunnsgeene

Ulemaenir

rnertent

eniss ſtemel
ſpenict tn
publig fii
nin dicrinann
uaneſr ea
meafudine
nenenhtin

nns: ield

ols aru
hcolones: en
Nteretr n
lamaboeme
vpbini ns
omniaus
unmi bt

ne Pamimndn .
Teintheet

=

. .
—

Ber.

doiuidet: Quia ſunt boni ⁊ ſũt mali. Mo0do
autem in vno cętu tanqᷓ; in vno coꝛpoꝛe ſunt
conſtituti. Ergo fratres mei vt dixi: Ster⸗/
coꝛis locus opoꝛtunius dat fructum:impoꝛ/
tunius autẽ locũ facit immundũ.Neſcio qͥs
triſtis eſt?· Inueni neſcio quẽ triſtem: Ster/
cus video:locum quęro:dic amice vnde tri-
ſtis es?: Perdidi inquit pecuniã. Locꝰ imun

2. Con.7. dus: fructus nullus:audiat apoſtolũ: Triſti

cia mũdi moꝛtẽ operat᷑.Non ſolũ fructꝰ nul
lus: ſed magna ꝑnicies. Sic ⁊ de cęteqʒis re/
dus ad gaudia ſęcularia ꝑtinentibus:quas
res longũ eſt enumerare. Uideo aliũ triſtã/
t᷑ẽ: gementẽ flentẽ: Multũ ſtercoꝛis video:
⁊ ibi locum quero.Et cum viderem triſtem:
ſlenteʒ: inſpexi ⁊ oꝛantẽ. Oꝛans neſcio quid
mihi bonę ſignificatiõis ingeſſit. Sʒ adhuc
locũ quęro. Quid eniz ſi iſte oꝛans: gemẽs:
magno fletu moꝛtẽ roget inimicis ſuiſ: Etiã
ſic iam ploꝛat:iam rogat:iam oꝛat:locus im

alltenliller· mMũüdus: fructus nullus. Plus eſt qð inueni/

mus in ſcripturis: Rogat vt moꝛiat᷑ inimic
Võ.ios. ipſiꝰ:incidit in maledictõeʒ iudę.Oꝛatio eiꝰ
fiat in peccatũ. Inſpexi aliũ rurſus gemen⸗
tem:flentẽ:oꝛantem:ſtercus agnoſco:locuʒ
quęro. Intendi autẽ oꝛationi eius:⁊ audito

Põ.40. dicentẽ: Ego dixi domine miſerere mei: ſa/

na animã meã qꝛ peccaui tibi:Gemit pecca/
tũ:Agnoſco agrũ:expecto fructũ:Heo gra/
tias. Bono loco eſt ſtercus: non ibi vacat:
fructum parturit. hoc eſt vere tempus fru/
ctuoſe meſticię:vt conditionẽ moꝛtalitatis
noſtreę: abũdantiã temptationũ: ſurreptio/
nes peccatoꝛũ:adũſitates cuꝑiditatũ:rixas
cõcupiſcentiarũ contra bonas cogitationes
ſemꝑ permultuantiũ doleamus: hinc triſteſ
D ſimus.hoc tem

ſerie noſtreet gemit⸗ itue Hꝛerogatu eſt illi
noſtri: quadraginta dies illi ſigniſcãt ante retribuã dño. Quid e :quid retribuã? Re⸗/

paſcha.Leęticia vᷣo quę poſterioꝛ erit:quiet:

fglicitatis: vitę ęternę:regni ſine fine:qð nõ/ ,

dum eſt: his diebus quinquaginta quibus/
Dieiebus deo laudeſ dicunk igniſtcat. Signi/
ficant᷑ em nobis tempoꝛa:vnũ ante reſurre/
ctionẽ domini:alterum poſt reſurrectionem
domini. Vnũ in quo ſumus: alterũ in quo
nos futuros eſſe ſperamus. Tempꝰmęroꝛis
qð ſigniſicãt dies quadrageſimę: ⁊ ſigniſica
mus ⁊ habemꝰ.Tempus autẽ lęticię ⁊ quie/
tis ⁊ regni qð ſigniſicãt dies iſti:ſigniſicamꝰ
ꝑ alleluia: v nõdũ habemꝰ laudes. Sed nũc
ſuſpiramꝰ ad alleluia. Quid ẽ alleluia? Lau
date deũ. Sed nõdũ habemꝰlaudes iĩ eccle-

a.I. Feria quinta paſche: Ger. I

ſia frequẽtant᷑ laudes dei poſt reſurrectõeʒ:
quia nobis erit ꝑpetua laus poſt reſurrecti/
onem noſtrã.Domini paſſio tempus noſtri
ſigniſicat in quo nũc flemus. Flagella: vin/
cula:cõtumelię:ſputa: ſpinea coꝛona: vinũ
fellitũ:in ſpongia acetum:inſultatiões: op/
pꝛobꝛia: poſtremo ipſa crux: in ligno mem/
bꝛa ſacra pendentia:qͥd nobis ſigniſicãt niſi
tempus qð agimus: tempus męroꝛis:tem/
pus moꝛtalitatis: tempus tẽptatiõis? IJJeo
fędum tempus: ſed fęditas iſta ſtercoꝛis ſit
in agro:non in domo. AMgroꝛ ſit de peccatiſ
non de cupiditatibus fraudatis. Fędũ tem
pus:ſᷣ ſi bene vtat᷑:ſidele tempus.Quid fę/
tidiꝰagro ſtercoꝛato? Pulchꝛioꝛ fuit ager an
teqᷓ; cophinũ ſtercoꝛis haberet: perductꝰ eſt
ager ad fęditatem vt veniret ad vbertatem
fidei. Ergo feditas huiꝰ tẽpoꝛis ſignũ eſt: 5
deamus ergo cũ ꝓpheta quid dicat: Vidi/
mus eum. Qualẽ:? Hon habentem ſpeciem
neq; decoꝛẽ. Quare: Aliũ ꝓphetã interro⸗

ga:Dinumerauerũt omnia oſſa mea.Hinu/ Ns. 21.

merata ſũt oſſa pẽdentis. Fęda ſpecies:cru⸗/
cifixi ſpecies: ſed iſta feditas pulchꝛitudinẽ
parturit. Quã pulchꝛitudinẽ? Reſurrectio⸗/

nis: Quia ſpecioſus foꝛma pꝛę filijs hoim. z. 44.

Laudemus ergo fratres dominũ:quia eius E
fidelia ꝓmiſſa retinemus:nondũ accepim.
NParũ putatis:quia pꝛomiſſoꝛem tenemus:
vt iã debitoꝛẽ exigamꝰ: Pꝛomiſſoꝛ deus de.
bitoꝛ factus eſt bonitate ſua: nõ ſꝛiogantia
noſtra. Quid ei debemus vt eum debitoꝛẽ

teneamus? An foꝛte qo audiſtis in pſalmo:
Quid retribuã dño. Pꝛimo qñ dicit: Quid Pö. 1 5.

retribuã domino: verba ſunt debitoꝛis: nö
debitü exigentis. Pꝛerogatũ eſt illi:Quid

pendã. Pꝛo qua re? Pꝛo omnibꝰ ꝗ retribui
mihi.Quid retribuit mihi:? Pꝛimo nihil er? ¶
fecit me: ꝑieram ꝗſiuit me:quęrẽs inuenit
me:captiuum redemit me: emptũ liberauit
me: de ſeruo fratrẽ fecit me. Quid retribuã
dño? Non habes qͥd retribuas.Quãdo ab
illo totũ expectas:qͥd habes retribuere?Sʒ
expecta. Heſcio quid vult dicere. Cur ꝗqrit?
Quid tribuã dño ꝓ omnibus quęretribuit

mihi: Circũſpiciens vndiq; quid retribuat:

q̃ſi inuenit. Quid inuenit: Calieẽ ſalutaris
accipiã. Retribuere cogitabas: adhuc acci/
pere qrebas. VUnde rogo? Si adhuc acciꝑe

quęris:adhuc debitoꝛ eris quando retribu/

t

nobis ſit iſta fęditas tempꝰ fertilitatis. Vli/ Ela. 55. H

)

Ber. C.LII. Feria ſexta paſche: Ber. I.

toꝛ. Si ergo ſemꝑ debitoꝛ eris: quãdo retri / Johannẽ:Maria ſtabat ad monu/ ↄob.a0.

bues?: Mon inuenis qð retribuas:niſi quod
dederis non habebis. Vide quando dice⸗/
pas.: Quid retribuã:ad illud ꝑtinet qð dixi/
5Hſti:Omnis homo mẽdax. Qui em̃ voluerit
dicere:quia retribuet aliqͥd deo: mẽdax eſt:
(Omnia ab illo ſperanda ſunt:a nobiſipſis
hter illũ nihil niſi foꝛte peccatũ) et mẽdaciũ
de ſuo loquit᷑. Vere plene de ſuo abundat
homo:mendaciũ oino hic habet ⁊ theſaurũ
mendacioꝝ:coꝛ ſuũ mentiat᷑ quãtum poteſt
nõ deficit: ſingat quicqᷣd poteſt:mentiat᷑ qͥc-
qd põt.Quare? Quia qð grat habet:de ſe
habet:nõ illud emit.Qñ venit᷑ ad veritatẽ:
ſi verax vult eſſe:nõ erit de ſuo. Mdax pe-
trus de ſuo. VUbi mẽdax: Pꝛęmiſit nob dñs

Mattb.iõ. paſſionẽ:⁊ dic: Abſit a te:nõ ſiat illud.Oĩs

Ps. 5. homo mẽdax. VUnde mẽdax? Ipſum domi/
nmnũ audi: Hon ſapis queę dei ſunt: ſed ꝗᷓ ſunt

homis. Verax autẽ petrus. Quãdo? Tu es

chrꝛiſtus ſiliꝰ dei viui. Vnde iſta veritas ho/
mini mẽdaci:? Ecce homo diẽ: Tu es chꝛiſt
AHiiliꝰ dei viui. Quis dicit? Petrꝰ.Quid erat
petrus?: homo qui dixit verũ. Certe omnis
homo mẽdax.Ecce:ecce lingua eiꝰ: ecce lin/
gua de lingua eius. Quomõ omnis homo
mmmBendax: Audi:qꝛ omnis homo mendax:qꝛ
de ſuo. Ergo vnde petrus verax? Audi ipſã
veritatẽ: Beatus es ſimon bariona. Unde
beatus? De ſuo: Abſit: quia tibi nõ reuela/
uit caro ⁊ ſanguis:ſed pater meus qui in cę/
S lis eſt. Laudemus ergo dominũ fratres cha
riſſimi:laudemus deũ:dicamus alleluia. Si

gniſicemus iſtis diebꝰ diem ſine fine.Signi

ffiicemus locum imoꝛtalitatis: tempus imoꝛ-
NPõ. 33. talitatis. Feſtinemus ad domũ ęternã. Be/
ati qui habitant in domo tua:in ſęcula ſęcu/
loꝛum laudabunt te. Lex dicit: ſcriptura di⸗
cit:veritas dicit: VUenturi ſumus ad domũ

dei quę eſt in cęlis. Ibi non quinquaginta Auali die .
mit:ſides me tangit. Videt᷑ ergo iſta maria
cui dixit dñs: Holi me tangere: nõdum em̃ J0ö.r⁰%.%.

diebus deum laudabimuſ:ſed quẽadmodũ
ſcriptum eſt: In ſecula ſeculoꝝ. Uidebimꝰ:
amabimus:laudabimus.Mec qð videbimꝰ
Ddeficiet:nec qð amabimus ꝑpibit:nec qð lau
dabimꝰ tacebit.Sempiternũ totũ erit: ſine
ſine erit. Laudemꝰ:laudemꝰ: ſ̊ nõ ſolis vo/
cibus:laudemꝰ ⁊ moꝛibꝰ: laudet lingua:lau
det vita:ſed habeat charitatẽ inſinitã cũ vi/
ta ieſum chꝛiſtũ dominũ noſtrũ:qui ⁊c.

Item eogdem die: Homelia deeo

quod ſcriptum eſt in euangelio m

doctoꝛis Jbidem.
¶ Feria ſexta Daſchę Sermo I Ser. CIj

oñis ieſus mulieri quęrẽti coꝛpus eius: et eũ

dum em̃ aſcendi ad patrẽ meũ.Dixi aũt vo/
bis ⁊ meminiſſe debetis:non omnia omnes

credendi eſſent:ſed abſit cõtentio:⁊ aſſit pie
tas intelligẽtis. Ham ſicut legit᷑ apud euã/
geliſtã matthęũ:poſtea q; reſurrexit occurrit Mattb.a,
xit eis:Auete. Illę autẽ acceſſerunt ⁊ tenue-
runt pedes eius:⁊ adoꝛauerunt eũ.Et vtiq;
ad patrẽ nõdum aſcenderat. Quomõ huic
dicit᷑: Moli me tangere: NMondũ em aſcennſnii
ad patrẽ meũ: Sic enim verba iſta videnrk
ſonare:quaſi tunc eũ poſſet tangere maria:

ero. Fide tetigit: ⁊ ſanitas ſubſecuta eſt quã

be te cõpꝛimũt:⁊ dicis qͥs me tetigit?Et ille:

tũc ĩ chꝛiſtũ credidit: cũ aſcẽdiſſet ad patrẽ.

go eccleſiã toto oꝛbe terrarũ diffuſam: cuius
ꝓſona erat i vna femina: ⁊ vna voce mihi re⸗

bene nõ tetigerũt:qꝛ nõ bñ crediderũt.Vis

mentũ ⁊c̃.

uę habet in expoſitiõe

Arrationẽ reſurrectiõis dñi nr̃i ieſu A
chꝛi ᷣm euangeliſtã Jobannẽ hodie
lectam ſcitis: ⁊ cõmendauerã vobis
im omnes quattuoꝛ euãgeliſtas iſtis diebꝰ
reſurigctionẽ dñi recitari. De his ergo ꝗ au/
diſtis illud tantũ ſolet moueri:quare dixerit

iam viuũ agnoſcenti: Holi me tangere: nõ- Job. 20.

dicere:ſed dici ab alijs quę ab alijs ſᷣtermil/
ſa ſunt:non tamen ita vt inter ſe repugnare

duabus mulieribꝰ:in quibꝰ ⁊ iſta erat:Et di
qñ aſcẽdiſſet in celũ. Si in terra poſitũ non

tangit:in cęlo ſedentẽ quis moꝛta liũ poteſt
tangere? Sed ille tactus:fidẽ ſigniſicat.Ta/

git chꝛiſtũ: qͥ credit in chꝛiſtũ. NHa æ illa muli/ Qud. .
er ꝗᷓ fluxũ ſanguinis patiebat᷑:apud ſeipſaʒ

ait: Si tetigero ſimbꝛiã veſtimẽti eiuſ:ſalua
hᷣſumpſit. Deniq; vt nos ſciam qd ſit vree
tangere: dñs continuo dixit diſcipulis ſuis:
Quis me tetigit: Et dixerũt diſcipuli:Tur/

Tetigit me aliqᷣs.Quaſi diceret: Curba pꝛę

aſcẽdi ad patrẽ meũ: ecclłię geſtare ꝑſonã:ã

Ecce vos interrogo qñ credidiſtis: interro/

ſpõdet.Tüc credidit cũ ieſꝰ aſcẽdiſſet ad pa/
trẽ. Quid ẽ tũc credidi:niſi tũc tetigi? Mul/

9

benetan
Cogternn
nibüom
mn
homsſ
Lunon
ſeyiuin

aAA Nctii

ſeyeni
Auie
ſctobt⸗
ſthotmt
ſalunti
nobioll
nouime
ſuuregen
greetel
pogblce
gtanone
laoco
oidpan
honeltü⸗
fmbaik
guid cogt
dentua
T
ſhüͤente;
büroßßs⸗
Mlegep
Plenierür
gnnon
Ptul
Rötblen
Meritub
oinnine
ledecel
blglagt
los plus:
Uptioznn
nolaneee

Dhulchny

mbieAn
di ſtan
esluneſa
lchunk
cloneno⸗
hrepaſc
inbecen

ti carnales chꝛiſtũ tmmõ hoĩem putaucrũt:
diuinitatẽ in illo latentẽ nõ intellexerũt:⁊ iõ

ül
tapaſtie

—

isdfitfiil!

Wannihocr
Cuneri ode
olſis dieß
hr agog u
gluredte
useinorctel

etungee d

Dinaüre⸗
onnigonnes
alishtemt
fſeſepugnare
Mio:talitpie
git apud eui⸗/

mentoccnnt hMe.

ſigenttdi
unrttenne.
tei Errng
Quonobee
üci endi

baiſtn idee

ingerenmn
Tupoſtüton
otniͦ oetk
ſgiaki
—
mlaſap
itiauitin u
ſeuunctgi
W uime
ſuſr
nigteki
an
ſame
ind
nſu

ſet dpun,
iſis: tono⸗

ſamaun⸗
an
ciſee Nin
nnen h
len nini
ui⸗

Ber. C.LIII..Feria ſexta paſc

vene tangere? Intellige chꝛiſtü vbi eſt patri
cogternus: ⁊ tetigiſti. Si aũt hoiem putas ⁊
nihil amplius putas: tibi nondũ aſcẽdit ad
patrẽ. Adhibuit & dñs ieſus ſpeciẽ coꝛpoꝛis
bomis ſenſibꝰ: ad cõſirmandã carnis reſur/
Crectionẽ. Mihil nos docere voluit oſtẽdẽdo

ſe viuũ in coꝛpoꝛe poſt reſurrectionẽ ſuã:niſi

1 orj.4. vt credat᷑ a nobis reſurrectio moꝛtuoꝛũ: do/

nec veniat dñs ⁊ illumĩet abſcõdita tenebꝛa

rũ. AQAuid eſt hoc? Audi qð ſequit᷑:Et mani/
feſtabit cogitationes coꝛdis.Coꝛ videre dei
eſt:hominũ aũt nõ eſt:niſi de his qmanitfe/
ſta ſunt iudicare. Modo & cogitationes nr̃e
nobiſipſis ſingulis quibuſq; in luce ſunt: qꝛ
nouimꝰ eas: ſed ꝓximis noſtris in tenebꝛis

ſunt:qꝛ nõ vident eas. Ibi qð noſti te cogi/
tare:et alter ſciturus eſt. Quid times? Mõ
vis abſcondere: modo times publicare co/
gitationes tuas. Foꝛte em̃ aliquid mali ali/
quãdo cogitaſ:foꝛte aliquid turpe:foꝛte ali/
quid vanũ.MNihil ibi niſi bonũ:nihil ibi niſi

honeſtũ:nihil ibi niſi verũ: nihil ibi niſi pu/
rũ:nihil ibi niſi ſincerũ. Quando ibi fueris:

quid cogitabis: Quomõ vis videri mõ fa/

Qiem tuã: ſi tunc voles videri coſcientiã tuã:
MNã ⁊ ipſa agnitio chariſſimi: nõne oĩm no/

ſtrũ erit: Ibi erit inuicem agnitio. Sicvide
bũt om̃s ⁊ multo excellẽtiꝰ:quomõ hic ſolẽt
videre ꝓphetę.Hiuine videbũt: qñ de deo
pleni erũt: nec qð offẽdat erit:nec qð lateat

cognitoꝛẽ. Erũt ergo ibi mẽbꝛa integra:etiã

hic pudenda: ibi tamẽ pudenda non erũt.

Nõ ibi erit ſollicitũ integritatis decus: vbi

nõ erit libidinis dedecus. Ecce etiã hic vbi
omniũ noſtroꝛũ operũ neceſſitas mater eſt:

quę neceſſitas tũc nõ erit: tamẽ inuenimus
aliqua quę deus poſuit in coꝛpoꝛibꝰ ad nul/
los vſus:ᷣ ad ſolũ decus. Nulla ibi erit coꝛ/
ruptio:nulla defoꝛmis pꝛauitas:nulla erum
noſa neceſſitas:ſed interminatę ęternitatis

D pulchꝛa veritas: ſumma fęlicitas. Sed dicis
mihi: Quid acturus ſum? Mulla actio tibi

videt᷑ ſtare:videre:amare:laudare:Ecce di/
es ſunt ſancti:qui poſt reſurrectionẽ dñi ce/

lebꝛant᷑:ſignificant futura vitã poſt reſurre/

ctionẽ noſtrã.Sicut em̃ quadrageſimę dies
ante paſcha ſigniſicauerũt laboꝛioſam vitã
in hac erumna moꝛtali:ſic iſti dies lęti ſigni/
ſicant futurã vitã vbi erimus ſine ſine cum
domino regnaturi. Vita quę ſigniſicat᷑ qua
drageſima ante paſcha modo habet᷑: vita ꝗ̊ᷓ

ſigniſicat᷑ quinquaginta diebus poſt reſur/

rectionem non habet᷑ ſed aa, 2ſ perando

amat᷑.Et in iſto amoꝛe deus qui ꝓmiſit iſta

laudat᷑: ⁊ ipſe laudes alleluia ſunt. Quid eſt
enim alleluia: Nerbum eſt hebꝛeũ. Alleluia

laudate dominũ: Alleluia laudate deũ. Po
namus et inuicẽ nos excitemꝰ ad laudandũ
deũ: nec nõ coꝛdibus melius q; cith
dis dicimus laudes. Deo canamꝰ alleluia:

et cũ cantauerimꝰ: ꝓpter infirmitatẽ recedi/
mus vt coꝛpoꝛa reficiamus. Quare reficdimꝰ
niſi qa deſicimus: Deinde tanta eſt inſirmi/

ras carnis:tanta huiꝰ vitę moleſtia: vt que/
libet magna res veniat in faſtidio.Quomõö

deſideramus iſtos dies ad annũ venturos

cũ modo abierũt:⁊ quãta auiditate ad illos
venimus ꝑ tempoꝛis interuallũ? Si diceret
nobis ſine ceſſatione dicite alleluia: excuſa/
remus. Quare excuſaremus? Quia laſſi nõ
poſſumus:qꝛ ⁊ ad ipſum bonũ faſtidio fati/
garemur: vbi nullus eſt defectus:nulla faſti
dia. State:laudate qui ſtatis in domo dñi: Pö. 135.
in atrijs domus dei noſtri. Quid quęris: dad
ibi facturus ſis? Beati ait qͥ habitant in do/ Ns. 8ʒ.
mo tua:in ſ⸗ eeula ſeculoꝛũ Dudabht te.

Eodem die Serno II Ser. C. LIii

E.

Acramentũ dilectiſſi imi dfice reſur/ A
rectionis diuina voluit ꝓuidẽtia va
js ſiguris rerũ ⁊2 ꝓphaꝝ oꝛaculł ali-

quotiẽs Eſignari: quaten ꝑ oẽs ſęculi labẽ-

tis ętates oĩs ſanctoꝛũ ſpes ad illũ tenderet
ſolũ qui eſt expectatio omniũ gentiũ. VUnde
ilud q5 iipſe o mũdi naſcẽtis exoꝛdio mater SGeñ̃.2.

omniũ viuentiũ eua de coſta viri doꝛmiẽtis

eſt ꝓducta:matrẽ credentiũ eccleſiã ex late/
re chꝛiſti in cruce moꝛiẽtis monſtrat exoꝛtã:
ſicut in actu euigilatis adę figura eſt dñi re/
ſurgẽtis a moꝛte. Vnde dicit aplus: Factus 1. Corj. 15.
eſt pᷣmus hõ in animã viuentẽ:ſecũdꝰ homo
in ſpm̃ viuiſicantẽ. Noe vxo q in opere arcę Señ.5.
⁊ ipſo ſuo nomie requiẽ dei in ſanctis ſigni⸗/
ficat:in eo vel maxime redemptoꝛis nr̃i ſfluua
rã reßſentat: qð cũ eſſet agricola vineã pian
tauit:⁊ vini poculo ebꝛiatus:in ſuo taberna

culo eſt denudatus. Qusę res ad illum pꝛo/

pꝛie ſpectat: qui calice paſſiõis adeo factus
eſt ebꝛius:vt ipſo tegmine coꝛ poꝛis nudare/
tur ad tempus: ⁊ ſtatim in reſurectione eui/
gilans:illis daret benedictionẽ qui in myſte
rio venerant᷑ eius paſſionẽ:irriſoꝛibus autẽ

ſuis dignam maledictionem. De quo calice

xk 2

Ber. C.LIIII. Feria ſexta paſche: Ber. Ii

S. 22. dicit pſalmiſta: Calix meus inebꝛians:qᷓ; ⸗
Jobᷣ.18. carus eſt. Et in euangelio dominus: Calicẽ
quem dedit mihi pater: non bibam illum?:
B Virga quoq; moyſi in terram pꝛoiecta et in
Exo.⁊. dꝛaconẽ conuerſa:cum teneret᷑ ꝑ caudam re/
dijt iterum in virgam: quia illa poteſtas di ⸗/
uinę maieſtatis de celo deſcendens ad terrã
ꝓ nobis voluit eſſe moꝛtalis:ſed poſt ꝑactã
carnis aſſumptę diſpẽſationẽ:recepit ſe ad
Jone. 2. paternę dexterę ſedem. De iona quem ab/
ſoꝛptũ piſcis euomuit illęſum in aridã: eui/
dentem habemus ipſius domini ſententiã:
MWattb.i⁊. ꝙ ſicut ille fuerit ĩ ventre ceti tribus diebꝰ et
triibus noctibus: ita foꝛet hominis ſilius in
coꝛde terrę. Extant ⁊ alia q; plurima de hac
ſolẽnitate ſolennitatũ ſancta ſconia: qͥbus
onmnib aſtipulat᷑ et ipſa tempoꝛũ ratio quę
paſchalem terminũ vernali dedicauit ęqui/
noctio: expectato dũtaxat ſequẽte pꝛimi mẽ
ſis plenilunio: vt ſicut ab inferioꝛibꝰ ſol i al-
tum ꝓficiens: pꝛimo nũc adęquat longitu/
dine noctes: luna etiã ꝑ diurna ſuę lucis in
crementa videt᷑ eſſe pleniſſima: ita reſurgẽs
ab inferis ſol iuſticię: eccleſiã eatenus in te/
Cenebꝛis conſtitutã ſuo illuſtraret lumine.hhęc
ſunt ſacroſancta huidiei paſchalia gaudia:
hec ſeculis omnibus deſiderata ⁊ pꝛędicata
ſolennia: ꝗᷓ nos ſemꝑ animo venerari:ſemꝑ
opere ꝓ modulo noſtro iuſtum eſt imitari:

.. Job.2. ſicut dicit apoſtolus iobhannes: Qui dicit ſe

in chꝛiſto manere:debet ſicut ille ambulauit
⁊ ipſe ambulare.Et ille quidem ꝓ nobis ad
ud.9. tempus crucifixus eſt: nos quotidie crucem
„ tollere ⁊ ipſum ſequi opoꝛtet. Moꝛtẽ ille ad

Coł.ʒ. hoꝛam guſtauit:nos ſemꝑ debemus moꝛti⸗

ficare membꝛa noſtra quę ſunt ſuper terraʒ:

foꝛnicationẽ:ĩmundiciã: et cętera. Reſurre/

xit ille a moꝛtuis: reſurgere nos iubemura

Ep h.ð. vitijs:dicente apoſtolo: Surge qui doꝛmis

et exurge a moꝛtuis: et illuminabit te chꝛi/

ſtus. Qõ ſi modo carnem noſtram pꝛo chꝛi-

ſto cum vitijs ⁊ cõcupiſcentijs cruciſixerimꝰ
Bo.s. complantati etiam ſimilitudini moꝛtis eius
moꝛtiſicatione vitioꝛũ fuerimus: cum chꝛi/
Cohʒ. ſtus apparuerit vita noſtra: tunc ⁊ nos appa-
rebimus cum ipſo in gloꝛia:qui cum patre ⁊

ſpirituſancto viuit ⁊ regnat in ſęcula ſeculo/ X

rum: Amen.

Ser. C. LIIII Eodem die: Serma II
/d Eus milericoꝛdię ⁊ iuſticię hodie re/
üQlurrexit a moꝛtuis ꝑ potẽtiã pfis:vt

paul. ait: Qui ſuſcitauit eũ a moꝛtuis. Et Sat..

ꝓpheta: Inter moꝛtuos liber eſt. In quo et Nõ. 87.

nos omnes poſt reſurgemus et viuemus.
Quia enim pꝛeſtitit nobis ducatũ ad regnũ
ſuũ:iubemur et nos ſparare viam dño:hoc

eſt humilitatẽ: dilectionẽ dei ⁊ ꝓximi:iuſti /

ciam:bonitatem:integritatẽ:patientiã:cha

ritatem:prudentiã: pietatem ⁊ innocenti...

Hec omnia pᷣcepit nobis dominꝰ per ſemet/

ipſum exemplis qui per agnuʒ ſigniſicatur.

Qugęrit᷑ ergo: quare agn iſte nõ die ſed ad

veſperm iĩmolet᷑: hHęc cauſa maniteſta eſt.

Dominꝰ em̃ noſter ac ſaluatoꝛ in cõſumma/

tione ſeculoꝛum paſſus eſt:vt iohannes ait:
Filioli mei nouiſſima hoꝛa eſt. Hodie fides

eccleſię cõfirmata eſt in chꝛiſto: et in ſemine
abꝛahe omnes gentes benedicunt᷑:ac ſalua-

toꝛ mũdi innotuit: ⁊ plenã ſuꝑnis ciuibus et
hominibꝰ lericiam cõtulit:cum viuũ ſe poſt
paſſionem ſuam ſbuit iuxta ꝓmiſſum ſuũ.

1. Yo . 2.
Señ.22.

Bene quoq; dominicꝰ ſermo ac reſurrectio B

domini ↄiungunt᷑. Venerabilis ẽ hec dies:

qui dñicus dies:⁊ dies pꝛimus atq; ꝑfectus

eſt: et dies clarus:in quo viſa eſt pꝛima lux. Señ.r.
In quo tranſgreſſi ſunt ſilij iſrael mare ru⸗ Exo. ꝛc.

bꝛũ ſiccis pedibus: ⁊ in qͥ pluit manna filijs Exo.i6.
iſrael in deſerto: et quo dominꝰ baptizatus Matth.z.

eſt in ioꝛdane: Quo vinũ de aqua in chana Job. 2.

galileę factum eſt. Quo benedixit dominus Matth. a.
quinq; panes quibus ſatiauit quinq; milia
hominüũ. In quo reſurrexit domina moꝛte.
Quo intrauit dominꝰ ĩ domos clauſas vhi

erant diſcipuli congregati pꝛopter metũ iu/

deęoꝛum. In quo ſpirituſſanctus deſcẽdit in Actl.x.

apoſtolos. Et in quo ſperamus dominũ no
ſtrũ ieſum chꝛiſtũ ad iudiciũ venturum. In

quo die omnis creatura refoꝛmabit i meliꝰ:
vt ſol ⁊ luna ſeptuplũ lumẽ accipiant:⁊ ſan⸗

cti homines vitã eternã ꝓpter merita bonę

obedientię recipient a deo.

Sabbato poſt diem ſanctũ p

ſchę: Sermo

enim euangeliũ ſᷣm Johannẽ:audi/
uimus quę in alijs libꝛis euangelij nõ audi/
eramus. Omnibus quidẽ cõmunis eſt pꝛę
dicatio veritatis: ⁊ de fonte vno omnes bi/

bderunt. Sed in pꝛędicatiõe euangelij: ſicut
ſeępe cõmonui charitatẽ veſtrã: alia omnes:

NTTybhodie reſurrectio domini recitata
eſt de ſancto euangelio.Lectum eſt

Joh. 20.

A

ſcnar
umeaoneſi
Ctarunſun

601.

iu restals
iaueſn

2

urlatablen
Cndiet gee
ſcdenücannt
Pleuntdonn
Cntircunpenn
ciſchlnt⸗
imaanhoe
ainiapwmn
Arnainvidi
huſcnpcurss
izae Eg
hoegeuttr
Apnmtelpe

Pffienerpeun

laelegoreme

neveglgen
nenngeerna

Peyiteamns
Mcundt.

Nenondüen
och

Nunteum dila

msdetunr

Unglle⸗⸗
Drieſsget
nigguonoc
Aopnne
nuſmn
mgrreinten
baoſcten
mopore⸗
mherne

Nern

t iet

4

oninlne⸗
Nhzſgün
ſerödeſctn
amuniche
Mincäſnnn
Miobmmestt

det botefig

loralniete
cicnniſ⸗
gnscudss
un muiſenc
gniſunti
nonr einent
hisihedie
nloaggns
ckanal ti
ſac nren lu
nir broihmub⸗
engnaincnu
alrtdontuub
uitquinaolt
donittnor
gosdaulsd
oyernriſt

cusdeidtnO

nusdonnün
Ivenunn /
anabiind
hint
tervanmd.

— £

—
=S SS

alia tres: alia duo: alia ſinguli poſuerunt.
Mogo ergo quod audiuimus ᷣm Johannẽ
euãgeliũ:quia maria vidit dominũ:et dixit
ad eam dominus: Noli me tangere: nondũ
enim aſcendi ad patrẽ:ſolus euangeliſta io/
hannes cõmemoꝛat.Hinc ergo loquendum

JZob.ꝛo. eſt ſanctitati vrę. Viſis em̃ lintheaminibin

ſepulchꝛo:dominũ non reſurrexiſſe credide/
rant:ſed ablatum eſſe. Ipſe iohãnes ſeipᷣm
enim dicit quem diligebat ieſus:cum audil⸗/
ſet denũciantibus mulieribus et dicẽtibus:
Tulerunt dominũ meũ de monumènto:cu/
currit cum petro:⁊ atttendit in monumẽtũ:
vidit ſola lintheamia: ⁊ credidit nõ quia re/
ſurrexerat:hoc ſequentia verba teſtant᷑. Sic
enim ſcriptum eſt quod modo audiuimus.
Atrendit:vidit ⁊ credidit:nõdum enim ſcie/
bat ſcripturas:qꝛ opoꝛtebat eum a moꝛtuis
reſurgere.Ergo qui credidit qð fidei nõ erat
hoc credidit: credidit: ſed fallum credidit.

Apwaruit ei poſtea dominus: fugauit falſũ:
inſeruit verum. Tamẽ illud quod ſolet mo⸗

uere lectoꝛem et auditoꝛem non incurioſum
neq; negligentem:quomodo ſit dictũ:MNoli
me tangere:nõdum enim aſcendi a patrem:
lic videamus quid domino ipſo adiuuãte

dDdictum ſir. Mouert em̃ hoc quidẽ: MHoli tan/

gere:nondũ enim aſcendi ad patrem. Qua/
do em̃ aſcendi ad patrem? Sicut indicant

Actj. 1. Actꝰ apoſtoloꝛũ: quadrageſimo die voſt re⸗
ſuurrectionẽ ſuam: quem diem in nomie ipſiꝰ

celebꝛaturi ſumus:tunc aſcendit ad patrem:
tunc eum diſcipuli qui manibus tetigerunt

oculis deduxerũt.Zũc ſonuit angelica vox:
Viri galilei:quid ſtatis aſpicientes in cęlũ:

hic ieſus qui aſſumptus eſt a vobis: ſic ve/
niet quomodo eum vidiſtis euntem in ceęlũ.
Si ergo tunc aſcendit ad patrem:quid dici/
mus fratres mei? Maria non poterat eum
tangere in terra ſtantem:et poterat tangere
in cęlo ſedentẽ? Sic hic non poterat: quãto
miaus porerat ibi? Quid eſt ergo:Moli me
tangere:nõ enim aſcẽdi ad patrem? Sic em̃
ſonant verba tanq; diceret:tũc me tange cũ

aſcendero:anteq; aſcendam noli me tãgere.

O domine hic es ⁊ nõ tango: cũ aſcenderis
tangã? Deinde ſi anteq; ad patrẽ aſcẽderet
tactum hoꝛrebat humanũ:quomodo ſe dil⸗

cipulis non ſolum videndũ:ſed etiã contre
Zucj.2 4. ctandũ ſbuit quando ixit: Quid cogita⸗

tis in coꝛdibus veſtris: Videte manꝰmeas
⁊ pedes meos:palpate ⁊ vide:quia ſpiritus

Ger.CcLv. Sabbato p diẽ ſanctũ paſche:Ger.l.

carnem non habet ſicut me videtis habere.
Incredulus etiã ille diſcipulus thomas teti
git latus ꝑfoꝛatum ⁊ exclamauit:Hominus
meus ⁊ deus meus. An foꝛte aliquis inſipi/
ens dixerit: anteq; ad patrem aſcẽderet: vi-
ri eum poterant tangere:mulieres autẽ non
poterant niſi cum ad patrem aſcẽderet. Ab-⸗
ſurda eſt iſta cogitatio: ⁊ peruerſa ſentẽtia.
Pꝛoꝛſus quod audiuit maria: audiat eccle⸗¶
ſia.Hoc omnes audiant:deum intelligant:

omnes faciant. Quid ergo eſt: Holi me tan Joh. 20

gere:nõdum enim aſcendi ad patrem? αιο +G&
me vides hominẽ ſolum putas:patri ęqua/
lem eſſe adhuc neſcis: noli me tangere talẽ:
noli in hominẽ ſolum credere: ſed verbum
ęquale genitoꝛi intellige.Quid ergo ẽ: Mo/
li me tangere:? Noli credere. Quid noli cre/
dere: Quia hoc ſolũ ſuʒ qð vides. Aſcendã
ad patrem: et tunc tange.Tibi aſcendo: qñ
intellexeris e’qualem. Quãdo me putas mi⸗
noꝛem: nondum aſcendo tibi. Tangere aũt
credere eſſe puto:quia facile poſſumus intel
ligere de illa muliere quę tetigit fimbꝛiam
veſtimenti chꝛiſti: ⁊ ſalua facta eſt. Recoꝛda

mini euangeliũ:Dominꝰ ieſus chꝛiſtus ibat᷑ Tucj.dᷣ

ad viſitãdam archiſynagogi filiam:quę pꝛi/
mo nunctata fuit infirma: poſtea moꝛtua.
Illo pergente:ecce mulier de tranſuerſo ve⸗/
nit quę fluxũ ſanguinis patiebat᷑ ꝑ duode/
cim annos: ⁊ in medicis fruſtra curantibus
⁊ non ſanantibus omnia ſua cõſumpſerat:
dixitq; in coꝛde ſuo: Si tetigero fimbꝛiã ve/
ſtimenti eius:ſalua ero.hocipſum dicere iã
tangere fuit. Deniq; audi ſententia: cũ ſal/
ua facta eſſet ſm ſidem ſuam: ait dominus
ieſus chꝛiſtus:Tetigit me aliquis: Et diſci-
puli: Turbe te compꝛimũt:⁊ dicis: quis me
tetigit:Et ũlle.Tetigit me aliquis:nam ego
ſcio virtutem exiſſe de me. Gꝛatia ſceſſit vt
illa ſanaret᷑: nõ vt ille minueret᷑. DPicũt ergo
diſcipuli:Pꝛęmunt te turbę:⁊ tu vnum aut

vnam ſeuſiſti. Et ille: Tetigit me aliquis:

illę pꝛeęmũt:iſta tetigit.QAuid eſt illę pꝛemũt
iſta tetigit? Judęi aſſtigũt: eccleſia credidit.
Scoðm hunc ergo intellectũ quoniã videmꝰ 2
mulierẽ tetigiſſe quod eſt credidiſſe:ſᷣm hoc
ergo dictum eſt ad mariã: Moli me tangere:

aſcedam ⁊ tange. Lunc enim tange quiddo

cognoueris: In pꝛincipio erat verbũ:? ver/ 3
bum erat apud deũ:et de erat verbũ. Ner-
bum quidẽ caro factum eſt:verbum incõta⸗
minatũ: imaculatũ: ĩimutabile manet inte⸗
1 3

grum. Sed quia tu hominẽ ſolũ vides:ver/
bum nõ vides: nolo credas in carne ⁊ relin/
quas verbum: totus chꝛiſtus tibi apareat:
quia ęqualis eſt patri in verbo. NHoli ergo
inquit modo tangere:ſcio quia nondum vi/
des quid ſim. Eccleſia ergo cuius ſiguram
maria gerebat:audiat quod audiuit maria.
Tangamus omnes ſi credamus:iam aſcen/
dit ad patrem: ſedet ad dexterã patris. Con
ſitetur hoc hodie vniuerſa eccleſia: Aſcẽdit

in cęlum: ſedet ad dexteram patris. oc au/

diunt qui baptiʒant᷑: hoc credũt anteq; ba/
ptizent᷑. Quando ergo credunt: maria tan/
git chꝛiſtum. Intellectus obſcurus ⁊ ſanus:
incredulis clauſus: ſide pulſanti eſt apertꝰ.
Ipſe ergo dominus ieſus chꝛiſtus:⁊ ibi eſt:
nobiſcum eſt:⁊æ cum patre eſt:⁊ ĩ nobis eſt:
2a ab illo non recedit:⁊ nos non deſerit:⁊ oꝛa
re docet vt magiſter:⁊ cum patre exaudit vt
filius.

7

Ser C. VI ¶ Eodem die: Sermo II

A DIggne fratres chariſſimi pijs ſtudijs
4 exultemus in chꝛiſto ſub ſſenti ſo/
lennitate:in qua nobis inferoꝛũ do/
minus diues ſpolijs redditus eſt: in qua re/
dijt celſitudo de ꝓfundis: lux de renebꝛis:
vita de moꝛtuis.Ecce quãtuzʒ ꝓ ſalute ouiũ
perditarũ benigna pij paſtoꝛis ſollicitudo
diſcurrit. Sub vno eodemq; tempoꝛe et ho/
minẽ vſq; ad paradiſum reuocare dignat᷑: ⁊
moꝛtẽ vſq; ad inferna perſequit᷑: gloꝛioſius
captiuandaã in regno ſuo: ⁊ magniũcentius
in ſuis ſedibus triumphandã. Ad deſcenſũ
itaq; ceęleſtis domini ꝓfundum inferi pan/
ditur: peregrinũ ſibi lumen inferri nox ęter-
na mirat᷑. Expauit ergo nox ſubito non ſuũ
moꝛtuũ: immo expauit moꝛtẽ ſuaʒ. Aderat
enim ille qui dudum per ꝓphetam ſuũ dixe

Eſee.13. rat: O moꝛs ero moꝛs tua: ero moꝛſus tuus
inferne.Et ideo non ſolum in eo inuenire nõ

potuit quod teneret:ſed eos quos antea re/
tinebat reuocari ad ſuperos ſe nolente con/
ſpexit:⁊ quem debitoꝛem ſuum putabat: ex
actoꝛẽ potius experta eſt. Et quem quaſi ca
ptiuum inferni vinculis aſtringendũ eſſe cre

debat:quaſi liberatoꝛem cum recepta capti-

uitate redire mirata eſt: ac ſic quem deſcen/
ſione hominẽ iudicauerat: deum regreſſiõe

B cognouit. Potuerat quidẽ dominus noſter

fratres chariſſimi hoſtem humani generis
ſola maieſtate ꝓſternere ſine incarnationis

tam. Y

humilitate: ſine certamine paſſionis:ſed hõ
qui pꝛopꝛio tranſgreſſionis crimine tenebat᷑
obnoxius:qui ꝑ culpam ſuam incurrerat ſer
uitutem:non violentia liberandus fuit:ſed
miſericoꝛdia redimẽdus.Et quia deus ęqui

tas ⁊ iuſticia eſt:ipſe ſibi lex eſt.Et qꝛ homo

Ber.o.LvI. Gabbato pꝰ diẽ ſanctũ paſche: Ger.ij

iudicij ⁊ iuris ſui ac liberi arbitri ſᷣditus vo

luntate:quivoluntarius ruerat:iniuſtũ erat

vt erigeret᷑ inuitus.Equius ⁊ ſalubꝛius fuit

vt qui ꝑ ſuperbiã a diabolo ꝑſuaſus fuerat
ad moꝛtẽ:a deo ꝑ humilitatẽ ſolidaret᷑ advi
ſto ergo oꝛdine qui ꝑ calliditatẽ ma
liuoli ſerpentis non impulſus ſed ſeductus

fuerat ad perditionẽ:rurſum ꝑ ſapientiã be/

niuoli redemptoꝛis nõ compellit᷑: ſed ducit
ad ſalutem. Et qui cum ſua voluntate coꝛ/
ruiſſe videbat᷑:cum ſua rurſus voluntate re/
pararet᷑ vt eſſet virtuti ac remunerationilo/
cus. Non em̃ piipit eum per violentiã ſuaʒ:
ſed potius ꝑ iuſticiam et beniuolentiã ſoli/
dat ⁊ eruit ad vitam:quia benignitas ꝓuo/

cantis etiam meritũ deſiderat acquieſcẽtis:

⁊ dignantiſſimi medici ſtudium: infirmi re/
quirit aſſenſum. Cuius ineffabilem ad eru/
endos nos dignationẽ:etiam pſᷣiſens euãge/

lij lectio declarauit. Ait enim ficut audiſtis: C
Cum eſſet ſero die illo vna ſabbatoꝝ:venit Job.20.

ieſus ianuis clauſis:⁊ ſtetit ĩ medio diſcipu⸗
loꝛũ ſuoꝛum. QAQuid mirũ ſi domin ad diſci/

pulos gloꝛiſicatũ coꝛpus clauſtris ſtupenti ·ꝰ&
bus intromiſit: qui illeſo materni pudoꝛis Lud.2.

ſignaculo:ianuã mundi huius intrauit: Cu-
ius oꝛtũ naturę neſciunt: nõ dubites ſi potẽ
tiã exercere videas triumphantẽ: quẽ tã ſtu

penda ꝑſpicis egiſſie naſcentẽ. Quid hic re/ Matth.27.

ſpondebũt iudęi ſepulto dño deſcẽdentes ⁊
ſignãtes lapidẽ cũ cuſtodibus? Quę cũ ita
ſint:quomõ eũ repellere potuit obiectus re-
paguli:quẽ nõ coercuerat põdus ſepulchꝛi⸗
Immo quõ eũ obſerata domꝰ excludere po
tuit:quẽ includere moꝛtis poꝛta nõ potuit⸗
Quid mirũ ſi ſubſtantiã coꝛꝑis nr̃i ꝑ dauſa
oſtia tranſmiſit: cui etiã penetralia ſuꝑnoꝛũ
⁊ ſolis angelis familiare ſecretũ patere con/
ſueuit: Cũ & dixiſſent alij diſcipuli:vidi

dſim: rũdit thomas ⁊ dixit eis: MHiſi videro Zoh.20.

inqᷣt in manibꝰ eiꝰ fixurã clauoꝝ:⁊ mittã di⸗
gitũ meũ in locũ clauoꝝ:⁊ mittã manũ meã
in latus eiꝰ non credã. bona ignoꝛãtia ꝗᷓ
erudiuit ignaros:ꝗ inſtruxit incredulos.ρ
bona inſidelitas: ꝗ ſęculoꝛũ ſidei militauit.
Niſi videro inqᷣt in manibꝰ eiꝰ flxurã dauo/

imuſ D

]

A

e

i ſul
oedictdoen
leancddt
uunkutyu

Nitnineit

ennn
lbitunonis
ſfQ⸗
ſenwuins
gonsnoͤe
Gnbugr,
Cursin
ncio. Cke

(AWnidenme

ſſoctanci
gengnno
nettntercog
Cſonrauent.
Gttpomast
Hoogencre
9benrtehine
Clnentücozg
ſcheltomntra

Ehonandei

Alitanin
ntentcopo⸗
ſgonsauan
golcacite

an uuns ppheti⸗

lartniugn

Mlinnuin

Aerckine
eiüſtenſon
llſclane
wenonug
konlsſpon
Nlaſarin
legurtſoiir
tiͤ ſelinee
asing
nicſconpe
fak ni
flguboni
enüguid⸗

BGer.C.LvII. Dñica in octa.paſche: Ger.I.

Daſioni . .
— ruũ. Vox iſta inquirẽtis eſt: nõ negãtis. Dũ
unianntt hoc dicit doceri voluit:conſirmari deſidera/
emnilzfii uit: et ideo ad eum dñs ita ait: Infer digitũ
llneng tuum huc ⁊ vide manus meas:⁊ affer manũ
gekninn tuã ⁊ mitte in latus meũ. Dũ benignũ pᷣbet
dinzing veritas moderata reſpõſum: in aplo ſuo nõ
untiiin⸗ dubitationis vitiũ ſᷣ ſollicitudinis inſtruxit
Btlittt affectũ. Quia ergo illo in tempoꝛe tantimy-
6 „ in ſterij nouitas verſabat᷑:merito curioſę ꝑſcru
. R tationis nõ eſt: ſed vtilitas excluſa accedit:
oelicni qð in his apoſtoli verbis mũdi vtilixas agi/
ſatlann tur. AUnius interrogatio: vniuerſit ttis ẽ in/
ulcas ſtructio. Oſtendit ergo manus ⁊latus. He/
moſimii⸗ ceſſariũ enim erat vt manifeſtarũ pᷣſens ex/
npcdiſlnk p̃ſſio cicatricũ cruciſixi coꝛꝑis faceret ſidem:
uW q: ſplendoꝛ nouę lucis pꝛiſtinam obduxerat
tliozoennn veritatẽ:⁊ cognitionẽ quodãmodo claritas
vemnanitid obſcurauerat. Viſis ergo cicatricibꝰ:reſpon
ernicenüſg dit thomas ⁊ dixit: Dñs meus ⁊ deꝰ meus.
Nninglani Nouo genere veſtigia vulnerũ diuinitati ꝑ/
benignuns an hibent teſtimoniũ: quia templũ erat dei in/
a cgeits dumentũ coꝛꝑis vulnerati. Duas hoc loco
Kiun:ämi⸗ in chꝛiſto mirare ſubſtantiaſ. Fixurã ꝑſpicit
lefeplendten E coꝛpoꝛis:⁊ deũ pdicat maieſtatis. Abi ſunt
nuniſasgi qui dicũt animas nouis in quibꝰ antea non
inſantutin viyxerũt coꝛpoꝛibꝰ induendas?: Ecce in reſur/
ſobbamrent rectionis auctoꝛe hocipᷣm video reſurrexiſſe
timedtodichr quod cecidit: æ ideo moꝛtui doꝛmire dicunt᷑:
riAH Ds. 40. iuxta ꝓphetã: Mũquid qui doꝛmit nõ adij/
Euitiöſprn ciet vt reſurgat:Quare moꝛtẽ ſomno aſſimi
naueni uinnl lauit:? Quia in vno eodẽq; homie: Mũquid
usinmuul, alter eſt qͥ in ſomno reſoluit᷑: alter vᷣo qui in
olpusſi eiuſdem ſomni ſtupoꝛe ad vigilandi officis
unle iin ſuſcitatur? Non vtiq;: ſed ipſa abſq; dubio
Autttt “ membꝛa euigilaſſe credenda ſunt: ꝗᷓ doꝛmi⸗/
onetidann tionis ſtupoꝛe laxata ſunt. Ita moꝛs coꝛꝑis
. Audͤn qð in puluere ↄfectura ſuſceperit:idem ipᷣm
– diſcuſſa reſtituit: nec rude ſed rediuiuũ vas
lce cognatꝰ ſpiritꝰrecognoſcit.Et ꝓpterea my⸗/
Ncen nn ſteriũ reſurrectionis etiã de minimis expo⸗/
– nens: ita aplus loquit᷑:reſurrectionẽ grano
wn, Con. 15. tritici comparãs. Etenim tu qꝗð ſeminas nõ
Man 4 viuiſicat᷑: niſi pus moꝛiat᷑. Si qñ vt moꝛis ẽ
nemit fruges botri ſulcis agricola fenerante credũ
nieii tur: nũquid aliud eſt qð ſepelitur in ſemia:
lihllir eGN aliud qð vireſcit ĩ germina:? Sed ſingula qꝗq;
csl coꝛꝑa nõ de nihilo ſᷣ ſui oꝛigine ꝓducunt᷑:et
ngilnn recẽtia de veteribꝰ innouant᷑. Cũ aũt de re⸗
nirimmni ſurrectiõe loqueret᷑ aplus dicẽs:Qð ſemias
vntheii nõ viuiſicat᷑:niſ pus moꝛiat᷑:vides qꝛ moꝛs
vumn qð ſuſceꝑit: hoc refundit: Et vnicuiq; inqͥt
n ſeminũ ꝓpꝛiũ coꝛpꝰ. Mõ vtiq; a genere ſuo
1

Pannẽ: Una ſabba
lenę venit mane ⁊c̃.quę habet in ex

alienũ:ſᷣ naturę ſuę ꝓpꝛiũ:et de materię ſuę
qualitate reꝑatũ. Reuocabit᷑ &̊ in cõtuber/
niũ pᷣſtinũ aię ⁊ coꝛpis vnitas:⁊ nullis vnqᷓ;
ſeculis diſſocianda germanitas. Noſtrũ eſt
gra auctoꝛis ⁊ redẽptoꝛis inniti:vt ad illoꝛũ
numerũ ꝑtinere videamur: de quibꝰ aplus
dicit: Simul rapiemur obuiã chꝛiſto in aera 1. Theſſalł.4
7 in nubibꝰ:et ſic ſemꝑ cũ dño erimꝰ.Nignũ
em̃ eſſe iudicauit vt germana coꝛpoꝛis aĩęq;
ſubſtantia cũ chꝛiſto ſimul regnet in celis: q
chꝛiſto ſeruiuit in terris.

tem eodem die Homelia dee
ſcriptum eſt in euangelio m Jo

ati maria magda-Job. 40.
poſitione doctoꝛis Ibidem.

Itẽ eodẽ die aliꝰ ſermo de Epla:
quũi habet᷑ in libꝛo Quinquaginta
homeliaꝝ. xx.
¶ Dominica in octauis paſchę:ad
competentes: Sermo I Ser. C. LVII
Aſchalis ſolẽnitas hodierna feſtiui A
p tate cõcludit᷑:et ideo hodie neophi⸗/
toꝝ habitꝰ cõmutat᷑:ita tñ vt cãdoꝛ
qui de habitu deponit᷑:ſemꝑ ĩ coꝛde teneat᷑.
In qua quidẽ pꝛimũ nobis agenduʒ eſt: vt
qꝛ paſchales dies ſunt:id eſt indulgentię ac
remiſſiõis:ita a nobis ſanctoꝝ dierũ feſtiui⸗
tas agat᷑: vt relaxatiõe coꝛpoꝝ puritas non
obfuſcet᷑:ᷣ potiꝰ abſtinẽtes ab oiĩ luſu:ebꝛie
tate:laſciuia:demꝰ operã ſobꝛię remiſſiõi ac
ſanctę ſinceritati: vt qͥcqᷣd mõ coꝛꝑali abſti/

nẽtia nõ acqͥrimꝰ:mẽtiũ puritate ꝗramꝰ.Ad

oẽs quidẽ ꝑtinet ſermo:quos cura nr̃a com··
plectit᷑: verũtñ hodie termiata ſacramẽtoꝛũ
ſolennitate:vos alloqmur nouella germina
ſanctitatꝭ: regenerata ex aqua ⁊ ſpũſancto:
germẽ piũ:examẽ nouellũ.Flos nr̃i honoꝛii
⁊ fructus laboꝛis:gaudiũ ⁊ coꝛona mea:oẽs Nhil. 4.
qᷣ ſtatis ĩ dno. Aplicis vᷣbis vos alloqᷣꝛ: Ec/ B
ce nox pᷣceſſit:dies autẽ appꝛopinqbit: Abij Bo. 13.
cite oꝑa tenebꝛaꝝ: ⁊ induite vos arma ludl:
ſiẽ in die honeſte ambulemꝰ.MNõ in comeſſa
tiõibꝰ ⁊ ebꝛietatibꝰ:nõ in cubilibꝰ ⁊ impudi⸗/
ciths:nõ in ↄtentiõe ⁊ ęmulatiõe:ſᷣ induimi
dñm ieſũ chꝛiſtũ.Hhabemꝰ inquit certioꝛẽ ꝓ/ ⁊· Neeri.i.
pheticũ ſermonẽ:cui bñfacitis:intendentes
tãq; lucernę ĩ obſcuro loco:donec dies luceſ-
cat: ⁊ lucifer oꝛiat᷑ ĩ coꝛdibꝰ vfis. Sint glũbi Xud.i⸗.
4

Bancti aluguſtini de tempoꝛee

veſtri accincti ⁊ lucernę ardẽtes: ⁊ vos ſimi/
les hominibꝰ expectãtibus dñim ſuũ quãdo
reuertat᷑ a nuptijs. Ecce dies adueniunt:in
Joh.16. quibns dominꝰ dicit: Puſillũ inquit ⁊ non
videbitis me:⁊ iterum puſillum ⁊ videbitis
me. Meęc eſt hoꝛa de qua dixit: Vos triſtes
eritis:ſęculũ auteʒ gaudebit:id eſt vita iſta
temptationibꝰ plena: i qua ꝑegrinamur ab
co.Sed iterum inquit videbo vos:⁊ gaude
bit coꝛ veſtrũ:⁊ gaudiũ veſtrũ nemo tollet a
vobis.Cuiꝰ ſpei tam gratũ et tam gratuitũ

2. Corj. et. S. etiã pignus ſanctũſpm̃ accepimꝰ:qui in coꝛ⸗

dibus noſtris inenarrabiles gemitꝰ operat᷑
Eſa.⁊ꝛ6. ſanctoꝝ deſiderioꝛũ.Cõcepimus enim ſicut
ait Eſaias:parturiuimus ſpiritũ ſalutis.Et
Job.is. Mulier cũ parturit:ait dñs: triſticia eſt illi qͥa
venit dies eius:ſed cum peperit fit gaudiũ:
qm̃ natus eſt hõ in ſęculo. hoc eſt gaudiuʒ
quod nemo aufert a nobis:quo in ęternę vi
Emce ex hac fidei cõceptiõe trãſfundimur.
ſc ergo ieiunemꝰ ⁊ oꝛemus:cũ dies partu
Critionis eſt. Hoc totũ coꝛpus chꝛiſti in toto
oꝛbe diffuſum: id eſt tota hęc agit eccleſia:⁊
NPöẽ.6o. illa vnitas quę dicit in pſalmo: A finibꝰ ter/
te ad te clamaui:dum anxiaret᷑ coꝛ meũ. Uñ
iam nobis elucet:cur quadrageſima inſtitu/
ta ſit huiꝰ hũiliationis ſolẽnitas.Qui enim
a flnibus terrę clamat cum anxiaret᷑ coꝛ eiꝰ:
a quattuoꝛ oꝛbis terrę partibꝰ clamat:quas
frequẽter etiã ſcriptura cõmemoꝛat: oꝛiente
⁊ occiduo:aquilone ⁊ meridie.Per hoc totũ
ille decalogus legis iam non ꝑ litterã tanrũ
modo metuendꝰ:ſed ꝑ gratiã charitatis im
plendꝰ indict* eſt. Unde quater multiplica-
tis decẽ:videmus quadraginta cõpleri. Sʒ
adhuc in laboꝛe tẽptationis cum venia deli
Exo.⁊o. cxcoꝛum.Quis em̃ ꝑfecte implet: Mõ concu/
piſces? Vnde ieiunandũ ⁊ oꝛandũ eſt:a bo/

no tamẽ opere nõ ceſſandũ.Cui laboꝛi mer/

ces illa redditur in fine: quę denarij numeri
nücupatur. Sicut autẽ ternarius a tribus:
gq uaternarius a quattuoꝛ:ita denarius a de/
cem nomẽ accepit. Qui cõiunctus eſt qua/
dragenario tãq; merces laboꝛi reddit᷑. Qui/
quagenarij numeri figura tempus illiꝰ gau/
dij ſignificat:qð nemo auferet a nobis.Cu/
ius in hac vita nondũ ꝑfectionẽ habemus:
ſed tamẽ poſt ſolennitatẽ dñicę paſſionis a
die reſurrectiõis eius ꝑ dies quinquaginta
gquib ieiunia relaxamus: hoc in dominicis
laudibus ꝑſonante alleluia celebꝛamꝰ. Nũc

itaq; in ꝑſona chꝛiſti vt nõ poſſideamur a ſa

S Meoliuiüe
thana:exhoꝛtoꝛ vos dilectiſſimi vt quotidi/ gteſicolan⸗
anis ⁊ largioꝛibꝰ elemoſynis:frequẽtioꝛibꝰ lusanigialn
oꝛationibus dominũ ꝓpitiemur. Nũc tem- itnptnn
pus eſt vt vnuſquiſq; abſtineat ſe nõ tm̃ ab ttegaſions
illicitis:ſed etiã a quibuſdã licitis:⁊ oꝛatiõi/ i tartogun
be atq; ieiunijs vacet: Euis et ꝑ totũ annũ noets
certis diebus hoc facere debeat:⁊ quãto cre eemmnoms
bꝛius:tanto vtiq; meliꝰ:qꝛ et qͥ cõceſſa imo/ itertene
derate apetit:eũ qͥ cõceſſit offendit.Oꝛatio u annison
quippe ſpiritalis res eſt:⁊ ideo tanto eſt acce laniedden
griorꝛquaromant ſuę naturę implet affectũ. icidcene
Tantomagis aũt ſpiritali oꝑe fundit᷑: quã⸗ Glchlle

tomagis animus qui eã fundit a carnali vo

luptate ſuſpẽdit᷑. Quadraginta dies ieiuna Exo.4.

quanta religione nos opoꝛtet accipere hec

us gihahatif n

uit moyſes legis adminiſtratoꝛ: qdraginta 5. Regl.19. –
helias ꝓphetaꝝ excellẽtiſſimus:q̃draginta Mattb.4. N tit dei
ipſe dñs:teſtimoniũ habẽs a lege ⁊ ꝓpheti. . mante
Baptiſmꝰ ille ponit᷑. Johannes em̃ bapti/E i in
zauit chꝛiſtũ:cum ſe chꝛiſto ꝓfiteret᷑ minoꝛẽ. Mattb.ðs. ſnan .
Chꝛiſtus autẽ baptiʒauit chꝛiſtianũ: qui ſe ſukfundun
oſtẽdit ⁊ iohãne eſſe maioꝛẽ:ſicut circũciſio/ Mintn
ne carnis: q́;uis eam ⁊ cheiſtus accepit ⁊ ne/ Lucd..2. ſtnmunna
mo chꝛiſtianꝰ accepit. Melius eſt ſacramẽ/ ncſnndb
tum reſurrectiõis chꝛiſti: qð ad expoliandãa ſPmnbcft
carnalẽ hãc veterẽq; vitã coꝛde circũcideret᷑ leeni⸗
chꝛiſtianus:vt audiat apoſtolũ dicentẽ:Si/ RBo.õ. ſſßhoninü
cut chꝛiſtus ſurrexit a moꝛtuis per gloꝛiã pa- Nammen
tris:ſic ⁊ nos in nouitate vitę ambulemꝰ:ſ:ẽ iß pdacgut⸗
ipſum vetus paſcha qð agni occiſione cele· Etrelgn
bꝛare ſceptum eſt:nõ ideo quia hoc cũ diſci/ bengudre
pulis celebꝛauit chꝛiſtus:iam melius eſt pa/ 1. Corj.X“. rßſenuinn
ſcha noſtrũ qð imolatus eſt chꝛiſtus. Perti/ atinllede
nuit em̃ ad pᷣbendum nobis humilitatis et ſerpunes⸗
deuotionis exemplũ:vt illa etiã ſacramen/ WWegeingss
ta veniens ſuſcipere dignaret᷑:quibus ven/ Ogosrennur
turus ipſe pꝛęnunciabat᷑:vt hinc oſtendeet srlcirc,

e Gluſir,

ſacramẽta:quibus iam veniſſe nunciat᷑. Rõ engtnöi
ergo quia chꝛiſtus poſt acceptum baptiſimũ ſiucieit
continuo ieiunauit tanqᷓ; regulã obſeruati/ Gititſed⸗
onis dediſſe credendꝰ eſt:vt poſt ipſius chei ölleer
ſti baptiſmum acceptum continuo ieiunare fng Auiſan
neceſſe eſſet: ſed plane illo exemplo docuit mlugen
ieiunandũ eſſe:quãdo foꝛte acrioꝛe luccami/ 44 ian
ne cum temptatoꝛe confligit᷑. Ob hoc enim ulesden
et chꝛiſtus qui ſicut homo dignatus ẽ nalci: ſickre V
nõ reſpuit ſicut hõ temptari: vt chꝛiſtianus ⸗ tniine⸗
magiſterio ei inſtructꝰ: nõ poſſit a tẽptatiõe naden
ſuperari.Siue ergo cõtinuo poſt baptiſmũ: –
ſiue quolibet interuallo tẽpoꝛis interpoſito e⸗
quãdo ſimile pꝛeliũ tẽptationis infert᷑ homi Kr. amn
ni ieiunandũ ẽ:vt ⁊ caro impleat de caſtiga/ nine

henne hien
netſein
unnti
Nigtümmi
deungitn
addgſtinn
tofentl n⸗

teo lanoctie.

einplgtfci

ditscmiite

tione militiã: et anima impetret de humili/

lgate victoꝛiam. In illo ̊O dominico exemplo

illius cauſa ieiunij nõ ioꝛdanis tinctio:ſᷣ dia

FS holi temptatio fuit.Cur autẽ nos ante ſolẽ/

nitatẽ paſſionis dñi ieiunemꝰ:⁊ illa ieiunio/
rũ relaxatio quinquageſimo die ꝑficiat᷑:hęc
ratio eſt. Ois qͥ recte ieiunat:aut animã ſuã

in gemitu oꝛatiõis ⁊ caſtigatiõe coꝛpoꝛis hu
mili ⁊ ex ſide non ficta affligit: aut ab illece/

bꝛa carnis inopia aliqua ſpiritali veritatis

⁊ lapiẽtię delectatiõe ſuſpẽſa:ad famẽ ſitiq;
ſitiendã deſcendit. Interrogãtibꝰ phariſeis

cur diſcipuli eiꝰnõ ieiunarẽt: Mã de illo pᷣmo

Gndisſenn Watth. 9. q habet aię humiliationẽ: Hõ poſſũt inqͥt

oröͤcngtn
nusdngm

aleget e,

mnescidne
Pitareiniwe be

hnifini gii
ſantctriaſ⸗

kusaceenetle

Uusekliame⸗

Padepponndi.

Rleainiotet

lünieniN
noheghie
remörlered
Nigealnecc⸗

gubordſdi

nneltgcf

cheikus. Pen⸗
humnlatse
aiiſacamen
gubs ſe⸗
bincoſkende
e acapee
ſenunan i
undiniti
gli odſenan

goſtoſtsci

ünuoannne

H

oan⸗
iniun
blaem
V Ciſiumn

iralhhni

vakbinit⸗

goirrinn

nirthon
ohtnihen
—RZ

lugere ſilij ſponſi q;diu cũ eis ſpõſus eſt:ſed

veniet hoꝛa qñ auferet᷑ ab eis ſponſus ⁊ tũc

ieiunabũt. De illo aũt altero qð habet epu-
Abi.õ las mẽtis ita cõſequẽter locutus eſt: Memo
aſſuet pannũ nouũ veſtimẽto veteri:ne ma/
ioꝛ ſciſſura fiat:neq; mittunt vinũ nouum in
vtres veteres ne rumpant᷑ ⁊ vinũ effundat᷑:
ſed vinum nouũ in vtres nouos mittunt:et
ambo cõſeruabunt᷑. Pꝛoinde qꝛ iam ſpõſus

alifilis hominũ:cuiꝰ diffuſa gra in labijs eiuſ.
Inter manus ꝑſequẽtiũ nõ habuit ſpeciem
Eſa.ʒ. Neq; decoꝛẽ: et ablata eſt de terra vita eius.
Et recte lugemꝰ: ſi flagramꝰ deſiderio eius.
Beati quibꝰ eũ licuit ante paſſionẽ tũc ha/
bere ſſentẽ: interrogare ſicut vellent:audire
ſicut audire deberẽt. Iilos dies cõcupierũt
vigere patres ante aduentũ eius neq; vide/
runt:qꝛ in alia diſpenſatiõe fuerãt oꝛdinati:
ꝑ quos venturꝰ annũciaret᷑:nõ quibꝰ veni/
ens audiret᷑. De his em̃ aplis loquit᷑ dicẽs:

WMatth.13. Multi iuſti ⁊ ꝓphetę voluerũt videre ꝗᷓ vi/

detis ⁊ nõ viderũt: et audire quę auditis et
nõ audierũt. In nobis aũt illud impletũ eſt
qð idẽ ipſe dicit: Nenient dies qñ deſidera/
bitis videre vnũ de diebus iſtis: ⁊ nõ pote/
ritis. Qui ſancti deſiderij flãma vꝛit᷑:quis h̊
non lugeat: quis nõ laboꝛet in gemitu ſuo:
NS. 41. quis nõ dicat: Factę ſũt mihi lachꝛymę meę

proanes die ac nocte: dũ dicit᷑ mihi quotidie:

S vbi eſt deus tuꝰ: Credimꝰ quipe eũ iam ſe⸗/
2. Corj.S. dentẽ ad dexterã patris:ſed tñ q;diu ſumus
in coꝛꝑe ꝑegrinamur ab eo:nec de eo dubitã
tibus vel negantibꝰ ⁊ dicẽtibus:vbi eſt deꝰ
tuuſ:valemus oſtẽdere.Merito aplus eius
Phil.i. concupiſcebat diſſolui ⁊ eſſe cũ illo: manere

autẽ in carne nõ ſibi optimũ dicebat ſed ne/

ablatus eſt: vtiq; nobis filijs illius pulchꝛi
S. 44. ſpõſi lugendũ eſt. Specioſus em̃ foꝛma pꝛę

Ber. C.LvII. Dñica in octa. paſche: Ber. I.

ceſſariũ ꝓpter nos: vbi cogitatiões moꝛta
lium timidę et incertę ꝓuidentię noſtrę: qm̃
depꝛimit terrena inhabitatio ſenſum multa Sap.9.
cogitantẽ:inde temptatio ẽ vita hũana ſuꝑ Job..
terrã: ⁊ in hac nocte ſeęculi circuit ſicut leo q/ 1. Netri.5.
rens quẽ deuoꝛet. Mon leo de tribu iuda rex Apoc.5.
noſter:ſed leo diabolꝰ aduerſariꝰnr̃. Ille em̃
qᷓttuoꝛ aialiũ de Apocalypſi iohannis figu/podj.2.
rã in ſe vno expꝛimẽs:natus vt homo: ope/
rat᷑ vt leo: imolatus vt vitulus: volauit vt
aquila. Volauit ſuꝑ pẽnaſ ventoꝝ:⁊ poſuit Ns.i7.
tenebꝛas latibulũ ſuũ. Poſuit tenebꝛas ⁊ fa Ns.ioʒ.
cta eſt nox:in qua ꝑtranſeũt oẽs beſtię ſiluę.

Catuli leonũ rugientes: temptatoꝛes vide/

licet ꝑ quos diabolꝰquęrit quẽ deuoꝛet.Hõ i. Netri. .
quidem habẽtes poteſtatẽ:niſi in eos quos
receperint:quia ⁊ in pſalmo ipſo ita ſequit᷑:
Quęrẽtes a deo eſcam ſibi. In tam ꝑiculo/
ſa ⁊ tẽptatiõibus plena huiſęculi nocte:qͥs
nõ timeat: quis nõ medullis omnibꝰ cõtre/

miſcat: ne dignus iudicet᷑ qui deuoꝛandus

dimittat᷑ i fauces tã crudelis inimici?: Unde q

Lieiunandũ ⁊ oꝛandum eſt: ⁊ tanto potius:

tanto inſtantius: quanto ꝓpinquius ⁊ ipſa
dominicę reſurrctiõis ſolẽnitate paſſioniſq;
celebꝛitate anniuerſaria: quodamodo nobiſ
eiuſdẽ noctis memoꝛia reſculpit᷑ ne obliuio/
ne deleat᷑: ⁊ nos nõ coꝛꝑe ſed ſpiritu doꝛmiẽ/
tes ille rugiens deuoꝛatoꝛ inueniat.MNam et
ipſa dñica paſſio quid nobis aliud in capite
noſtro ieſu chꝛiſto: q; ipſam vitę huiꝰ tẽpta/
tionẽ maxime cõmendauit? Vnde aduenie⸗
te iã moꝛtis ſuę tꝑe petro dixit: Poſtulauit Zud.22.
ſathanas vexare vos ſicut triticum: et ego
rogaui pꝛo te: ne deſiciat ſides tua. Vnde ⁊
tu confoꝛta fratres tuos.Et plane confoꝛta/
uit nos ꝑ apoſtolũ: VUnde cum his duobus
in mõte ſe oſtendit. Nos autẽ quia tam lon

gum ieiuniũ perpetrare non poſſumus:vt ꝑ

tot dies et noctes nihil alimentoꝛũ ſicut illi
accipiamus: ſaltem quãtum poſſumus faci/
amus: exceptis diebus per quos certis de
cauſis mos eccleſię ꝓhibet ieiunare: Domi/
no deo noſtro vel quotidiano vel crebꝛo ie /
iunio placeamus.Sed nũquid ſicuta cibo ⁊
potu abſtinẽtia:per tot dies non poteſt eſſe

continua? Quãdoquidem tempus humili/ 3

andę animę quãtum potui maxime cõmen/
daui:tamẽ ꝓpter hominũ erroꝛes qui ꝑ va⸗
niloquas ſeductiões ⁊ pꝛauas cõſuetudines
nobis moleſtã ꝓ vobᷣ curã inferre nõ ceſſat:
tacere non poſſumus.Sunt quidã obſerua⸗/

Ber.c.LvIII. Dñica in octa. paſche: Ger. Al

na eſt:debitum relaxare conſeruo:vt tibi re⸗
laxet᷑ a domino. Vtrũq; opus bonũ celeſtis
Zucj.s. magiſter diſcipulis cõmendauit dicens:Di/

homies. Quid em̃ aliud facerent homines
qui ea quę ſunt hominũ ſapiunt q; ſic diſpu/

tare de deo contra deũ? Ille enim deus eſt:

toꝛes q̃dra geſimę delitioſi potiꝰ qᷓ; religioſi: mittite ⁊ dimittet᷑ vobis: Date ⁊ dabit᷑ vo/ vfinimei
exquirentes nouas ſuauitates:magis qᷓ; ve bis. Mementote ſerui illiꝰ cui omne debitũ Mattð.1. matii
teres cõcupiſcentias caſtigantes: qͥ pcioſs dominꝰ eius qð donauerat replicauit: quia nan
copioſiſq; apparatibus fructuum diuerſoꝛũ cõſeruo ſibi debenti centũ denarios mileri⸗ nuttatt
quoꝛũlibet varietates ⁊ ſapoꝛes ſuꝑare con coꝛdiã nõ rependit:quã de talentoꝛũ decem Cunonſ⸗
tendunt. Vaſa in quibus coctę ſunt carnes milibꝰ quę debebat accepit. In hoc genere Plefude
tanqᷓ; immũda foꝛmidant:⁊ in carne ſua vẽ/ operis boni nulla ẽ excuſatio:vbi ſola volũ/ Honguil
tris ⁊ gutturis luxuriã nõ foꝛmidant. Jeiu/ tas tota facultas eſt. Poteſt quiſq; dicere: Gnltuniſi
nant nõ vt ſolitã tẽperando minuant edaci /· Me ſtomachus doleat ieiunare nõ poſſum. mſeclicin
tatem: ſed vt imoderatã differendo augest Poteſt etiã dicere: Volo dare pauperi:ſed (ſcentonel
auiditatem. Nam vbi tempus reficiẽdi ad, vnde non habeo:aut tantũ habeo vt timeã etlleun
uenerit:optimis menſis tanq; pecoꝛa pꝛeſe / egere ſt dedero: q; ⁊ in his operibꝰ excu/ ſck lopu
pibus irruũt:ventreſq; diſtendũt: artiſicio⸗ ſationes pleriq; ſibi homies falſas faciunt: ecenitan
ſis et peregrinis cõdimentoꝛũ diuerſitatibꝰ q́s veras inueniũt:verũtamẽ quis equideʒ cputilan n
tantũ capiunt manducãdo:quãtum digere ꝑ dicat:ideo nõ ignoui veniam petenti:qꝛ me nnmu
re non ſufficiũt ieiunãdo. Sunt etiã qui vi / valitudo impediuit:aut qꝛ manus qua poꝛ Aſtar n
num ita non bibunt:vt alioꝛũ expᷣſſione po/ rigerem non fuit: Dimitte vt dimittat᷑ tibi. Zud. s. ſicheugi
moꝛũ alioſq; ſibi liquoꝛes nõ ſalutis cauſa ß Coꝛdis hoc opus eſt: nullum vel carnis ſuę ſcctpons
iocunditatis exquirant: tanqᷓ; nõ ſit quidra membꝛũ in adiutoꝛiũ animę aſſumit᷑ vt hoc figieiunee
geſima pię humiliatiõis obſeruatio:ſed no / impleat qð rogat᷑. Volũtate agit᷑: volunta/ ſtmtun. Rel
uę voluptatis occaſio. Quãtũ em̃ honeſtiꝰ teꝑficitur. Fac ſecurus: nihil in coꝛpoꝛe do/ ſcitune
1. Timotb.5. eſſet:vt qͥ ꝓpter infirmitatẽ ſtomachi aqua lebis: nihil in domo minus habebis. Jam Clcdbiigua
potare non poterat:vino vſitato et modico So fratres videte quid malũ ſit vt pęnitenti uncucaute
ſuſtentaret᷑. Quid autẽ abſurdius qᷓ; tempo fratri nõ ignoſcat:cui ſᷣceptũ eſt vt inimicũ Maneivinu
re quo caro artius eſt caſtiganda:tantã ſua/ adhuc diligat. Quę cũ ita ſint:⁊ cuʒ ſcriptfũ galonanid
uitatẽ carni ꝓcuret:vt ipſa fauciũ cõcupiſcẽ ſit:Sol nõ occidat ſuꝑ iracundiã veſtrã:cõſi Epb.A. ißpunet
tia noller quadrageſimã pᷣterire? Quid incõ derate fratres vtrũ chꝛiſtianus ſit dicẽdus: Uuns tporleſes
ueniẽtius q; diebus humilitatis quãdo pa qui aut his diebus inimicitias nõ vult fini / Cuocnuncn⸗a
un victus onenib⸗ initandu eſt viuere re:quas nunqᷓ; debuit exercere. ſtorſirfuu
vt ſi toto tẽpoꝛe ſic viuat᷑: vix poſſint victũ ſcrusdedit
panimonis uſtincree anete iſa vllectil⸗ (Sadem dominica: Sermo II Semo ene
Ecẽi.is. mi:cogitate quid ſcriptum eſt: Poſt concu/ Vantũ dño donãte poſſumꝰ:de car A donninec
piſcentias tuas nõ eas. Quod ſaluberrimũ nis reſurrectiõe tractemꝰ.hec eſt em̃ nücit
pᷣceptum ſi omni tempoꝛe obſeruandũ eſt: ſdes nfa: hoc donũ in dũi nĩi ieſu ulitieie
quãto amplius his diebus quãdo ita turpe chꝛiſti nobis carne ꝓmiſſũ ẽ:⁊ in ipſo pſᷣceſſit Sdelgen
eſt: ſi cupiditas nr̃a ad vſitatas relaxet᷑ ille, exemplũ. Voluit em̃ nob qð ꝓmiſit in fine d ninanen
cebꝛas: vt merito culpet᷑ qui nõ reſtrinxerit nõ ſolũ ꝓnũciare:ſᷣ etiã demõſtrare. Illiqͥ‚ 3glttungt
K vſitatas? Pꝛęcipue ſane pauperũ memẽto / dem q tũc fuerũt cũ illũ viderẽt:⁊ cũ expaue cunibs
te:vt qð vobis parcius viuẽdo ſubtrahitis: ſcerẽt:⁊ ſpm̃ ſe videre crederẽt:ſoliditatẽ coꝛ R
in celeſti theſauro reponatis. Accipiat eſuri / poꝛis tenuerũt.Locutꝰẽ em̃ nõ ſolũ vᷣbis ad irtei
ens chꝛiſtus qð ieiunans minꝰ accepit chꝛi- aures eoꝝ: ſ̃ etiã ſpecie ad oculos eoꝝ. Pa/ 18 boßn .
ſtianus.Caſtigatio volentis: ſiat ſuſtẽtatio rũq; erat ſe pᷣbere cernendũ:niſi etiã offerret Onſonn
non habentis.Copioſę voluntatis inopia: ꝑtractãdũ atq; palpãdũ.Ait em̃:Quid tur⸗ l
fiat neceſſaria inopis. Lopioſa ſit etiã in ani bati eſtis:⁊ cogitatiões aſcẽdũt ĩ coꝛda vr̃a: –
mo placabili ⁊ humili miſericoꝛs ignoſcẽdi Putauerũt em̃ ſe ſpm̃ videre. Quid turbati Eucj.: plt 1
facilitas. Petat veniã:qui fecit iniuriã. Det eſtis inqᷣt:⁊ cogitatiões aſcẽdũt in coꝛ vrẽs nil
veniam:qui accepit iniuriã: vt nõ poſſidea⸗ Videte manꝰ meas ⁊ pedes meos:palpate Ulln
mur a ſathana: cuius triũphus eſt diſſenſio ⁊ videte:qꝛ ſpũs carnẽ ⁊ oſſa ñ habet ſiẽ me . en
chꝛiſtianoꝛũ.Et hęc em̃ magni lucri elemoſy vigetis hr̃e. Cõtra iſtã euidẽtiã diſputabãt B .

hehe
idab⸗

9,
omengiin

Etchlaling
denans i
hlengiden

.Aübeeenn

noepdiſcuni
taignn
narehieſin.

De aloelſl

übebeoſtüni
bchaſpen
Esſalis taune

miagisegnig

Wmpetenngne
emanrscrpe

eVtdimnz:nd
mmanse

neoſtuminde
leage ohnn
blincopoed⸗
habebis Jin
lüſntpenuem
ü cknrnind,

„

ſuntaz ſoye

Undiä eniclle

nusſt detis
tusnölin
.

.
ven heete!

Undüti
tiniſoien

pnirnin

nöta.
nirtcüct⸗

olctnäin

oſolihibi

„,4

jibabaſin

Põ.93. iſti homines ſunt.Sed dominꝰnouit cogita
tiones hominũ:quoniam vanę ſunt. In ho
mine carnali tota regula eſt intelligendi:cõ/
ſuetudo cernẽdi. Qð ſolent videre credunt:
q uod non ſolent nõ credunt. Pꝛeter cõſue/
tudinẽ facit deus mirabilia: quia deus eſt.
Maioꝛa quidẽ mirabilia ſunt: tot quotidie
homines naſci qui nõ erant:qᷓ; paucos reſur
rerxiſſe qui erant. Et tamẽ iſta mirabilia non
cõſideratione comp̃henſa ſunt:ſed aſſiduita
te viluerunt. Reſurrexit chꝛiſtus: abſoluta
res eſt. Coꝛpus erat: caro erat: pependit in
cruce:emiſit animã:poſitus in ſepulchꝛo:ex/⸗
hibuit illam viuã:qui viuebat in illa.Qua/

re miramur?: Quare nõ credimus? Deus eſt

qui fecit. Conſidera auctoꝛẽ: ⁊ tolle dubita/
Ctionẽ.Quęrũt ergo homies:vtrũ coꝛruptio
iſta coꝛpoꝛis quã ſentiũt in carne ſua futura
ſit in reſurrectione moꝛtuoꝛũ. Dicimus non
futuram. Reſpondent nobis.Si coꝛruptio
nõ erit:quare manducabit᷑: Aut ſi non man
ducabit᷑:quare poſt reſurrectionẽ dominus
manducauit? Modo cum euangeliũ legere/
tur audiuimus:quia cum exhiberet ſe viuũ
oculis manibuſq; diſcipuloꝛũ ſuoꝛũ:parum
illi viſum eſt ad demonſtrandã euidentiam
Ludj.24. coꝛpoꝛalẽ:ſed addidit: habetis hic aliquid
q luod manducet᷑: Et obtulerunt ei partẽ pi-
ſcis aſſi:⁊ fauum mellis. Aanducauit:⁊ re/
liquias dedit eis. Dicit᷑ em̃ nobis:Si coꝛru/
ptio coꝛpoꝛis non reſurgit:quare manduca/
uit dominꝰ chꝛiſtus: Legitis quia mãduca/
uit: nũquid legitis quia eſuriuit? Quod mã
ducauit ieſus:poteſtatis fuit non egeſtatis.
Si deſideraret manducare egeret: rurſus ſi
1. manducare non poſſet: minus valeret.Hũ/
quid ⁊ angeli quando ſuſcepti ſunt hoſpitio
aa patribus noſtris non manducauerũt? Et
tamen coꝛruptibiles non fuerunt. Rurſus
Dicũt: Reſurgunt vitia: Et reſpondet᷑ a no/
bris.: Hon. Quare ergo inquiunt dominus
cum ſuoꝛum vulnerum cicatricibus reſurre/
xit:Quis adhuc dicimus:niſi quia ⁊ hoc po
teſtatis fuit non neceſſitatis? Sic reſurgere
voluit:vt quibuſdam dubitantibus exhibe
ret in illa carne cicatrices vulneris.⁊ ſanaret
vulnus incredulitatis.

CNX. (Eadem dominica: Sermo III

Ectio euangelica fratres chariſſimi

quę nuper auribus noſtris inſonuit

X. Dñica in octa. paſche: Be

continet magnum miraculum. uis vbiq;

ZZM
„ .
„
.
.
—
.
.

ſit dominus:ipſius miraculum continet be/

neficium in quo acceperũt diſcipuli ſpiritũ

ſanctũ. Miraculũ eſt ꝙ dominꝰ noſter ieſus Jobᷣ.20.

chꝛiſtꝰ in carne vera intrauerit ad diſcipuloſ

ꝑ oſtia clauſa. Requiris a me foꝛſitan ratio/

nem: ⁊ argumentũ requiris. Si vera inqui/

es caro fuerat ꝗ̊ᷓ reſurrexit: quõ ipſa clauſis

ianuis ad diſcipulos introiuit? Ita ne vero

inquies cuiuſpiã capit auditus: qð non ob/

ſeruat opus:et intrare quiſq; limen in coꝛpo
re potuit: Redde mihi inquit rationẽ. O hGö
ſi rationẽ a me poſcis:nõ erit mirabile. Exx

emplũ quęritur: non erit ſingulare. Credis

☛

nempe dominũ chꝛiſtũ ſuꝑ aquas maris fir/ Mattb.14.

mis greſſibus ambulaſſe: Credis vtiq;.Di⸗
cis igitur mihi: Si per oſtia clauſa chꝛiſtus
intrauit:vbi eſt coꝛpoꝛis pondus? Recedar
pauliſper modus et pondus. Ille heęc fecit
cui nihil im poſſibile eſt:chꝛiſtus qui carnem
ſuam potuit de ſepulchꝛo ꝓducere:non po/
tuit clauſis ianuis ad diſcipulos introire?
Quando audis miraculũ:ſerua ſidem:non
inquirat animus rationẽ.hinc eſt qð ⁊ tho/B
mas diſcipulus titubauit nec credidit: ſed
eum dominus poſtea cõſirmauit. Dixerant
enim ⁊ cõdiſcipuli eius: Vidimus dominũ. Job.20.

Ille autẽ:niſi videro inquit in manibꝰ eius

fixurã clauoꝛũ: et mitta digitũ meũ in latus
eius nõ credã. Sciebat em̃ clauis in cruce cõ

fixũ:ſciebat lancea latus ꝑcuſſuʒ.hęc ſigna

Arebat:iõ nõ credebat.Manꝰ ꝗrebat:⁊ latꝰ

⁊ dũ curioſus exiſtit in vulnere:moꝛtẽ incur
rerat in fide. O beate apoſtole: ante oculoo
tuos chꝛiſtus laʒarũ potuit ſuſcitare:et ipſe Job.ii.

non poterat de ſepulchꝛo ſurgere? Quęris

loca clauoꝛũ: ⁊ oblitus es miracula tanta ſi /

gnoꝛũ?: Mõne ante oculos tuos cęcos illumi
nauit:palyticos ſanauit:lepꝛoſoſ mũdauit?:
Sic ꝑdidiſti in triduo memoꝛiã magiſtri: vt
potentię nõ crederes chꝛiſti?: AMos chꝛiſti in
carne:vita tua debet eſſe iĩ fide. Vidiſti qui/
dem pcutientẽ lancea: ᷣ diuinã nõ penetra/
uit potentiã. Ecce iterum venit dñs:ne peri

. .

ret diſcipulus:⁊ dicit thomę: Infer digitum Job.ꝛ0.

tuũ huc:⁊ vide manus meas: et affer manũ

tuã ⁊ mitte in latus meũ:⁊ noli eſſe incredu/

lus ſed fidelis. O pietas ſaluatoꝛis quę non
dedignat᷑ locũ oſtẽdere cicatricis. Reſpõdit
nmwwhomas ⁊ dixit: Dñs meus ⁊ de meus.M 5
eſt dñs ⁊ deꝰ tuus:qꝛ voluit vt videres: neĩ

incredulitate aiaʒ ꝑdideres. Merito ad eo

Ber. C..x. Dñica in octa. Paſche: Ger.III M

dyiñ̃ʒs ſic loquit᷑: Quia vidiſti me credidiſti:be altera ad nouitatẽ. Nam quos videtis rec⸗ itmun
ati qͥ nõ viderũt et crediderũt.Ecce diſcipu/ tes a partu:veteres naſcunt᷑. Vetus homo ummni
lus trepidauit: ecce eccleſia quod non vidit noſter dictus eſt adam ex quo naſcimur: no ufiidi
credidit. Beatũ meritũ noſtrũ fratres: ſi in uus homo chꝛiſtus ꝑ quẽ renaſcimur. Iſti G pugtuntn
eccleſia catholica teneat᷑ acceptum. hHicacci ⁊ noui ſunt:⁊ renati ſunt ad aliam vitã:⁊ eſt un
pitur merces:vbi vera tenet᷑ et cognoſcit᷑ fi iillis ſi dici poteſt quãdo naſcunt᷑ noua ve⸗ C. gennin
des.hHanc igit᷑ eccleſiã chꝛiſtꝰ ſua reſurrecti tuſtas.Ecce miſcent᷑ hodie fidelibus infan/ ſettwslun
one cõſtituit: in hac ęterna pᷣmia collocauit. tes noſtri:⁊ tanqᷓ; de nido volant. Neceſſe ẽ teten
Credite fratres: ille ſperet requiem qui non ergo vt parturientes eos alloquamur. Sic Ner clifu
diſceſſerit a radice: cui eſt honoꝛ et gloꝛia in em̃ recolitis fratres mei:hyꝛundinũ vel do/ negennbonu
ſecula ſęculoꝛum: Amen. meſticoꝛũ paſſerũ pullos quando volare de nini hon
nigdo cęperint: matres cum ſtrepitu circũůuo- lebt⸗Diaun
Ser C.Lx ¶ Eadem dominica:Sermo IIII lant: ⁊ vocibus pijs teſtant᷑ pericula filioꝛũ. (nn Etbie
Stcimus ergo multos qui awpellant᷑ ſideles neco wlmna
1A PNVUgiuit charitas vfa cũ ſanctũ euã/ male viuere: ⁊ gratię quã acceperũt moꝛibꝰ nusſum:no
ZJob.20. geliü legeret᷑: dñm et ſaluatoꝛẽ no/ ſuis non cõuenire:laudare deũ lingua:blaſ/ bicet hone
ſrüũ ieſum chꝛiſtũ poſt reſurrectionẽ phemare vita. Scimus aũt alios inter iſtos Penedeg
ſuã clauſis oſtijs introiſſe ad diſcipłos ſuoſ. multos tanq; inter multã ⁊ abundantẽ pa/ hbapthenu
Ahpagnũ miraculũ:ſed mirari deſinis:ſi deũ leã velut grana gementes in tritura:ſed ſi pe Genhnncnit.
cogitaueris. Mirum em̃ eſſet ſi ſolus homo horꝛrei ſe collocãtes. Duo iſta genera homi⸗ Adapehkegt
hoc feciſſet. Refer ad omnipotentiã: nõ ad nü ſcimus eſſe in eccdleſia. Aream dominicã ets Ciits
phantaſiã.Oſtijs clauſis intrauit. Reſpon/ eccleſiã nouimuſ:ventilationẽ in die iudicij ſepchekont
deo tibi vt ſcias quia vera caro fuerat:cica/ ſperamus:maſſam frumenti in reſurrectiõe fagandie
trices tangendo monſtrauit. Sed ſicut non deſideramus: hoꝛreũ in vita ęterna ſumere i nebabe
eſt inquis naturę coꝛpoꝛalis ꝑ ianuam clau- cupimus. Ibi nulla palea erit:ſicut in gehẽ⸗ Mldetgle
ſam intrare:ſic non eſt naturę coꝛpoꝛalis ſu/ na nullũ granũ erit. Nunc ergo fratres mei ig ißatguuit
,per fluct maris ambulare. Intrauit ꝑ clau/ cum ſciamus duo iſta genera hominũ eſſei eiegtünd
ſa oſtia: reſponde mihi:da mihi ſoliditatem eccleſia: pioꝛũ ⁊ impioꝛũ:bonoꝛũ ⁊ maloꝛũ: elitterge
Mattb.4. carnis. Ambulauit ſuꝑ aquas maris:da mi timentiũ ⁊ cõtemnẽtiũ:quibꝰcõiungant᷑ iſti Pcöſtenss⸗
hi ⁊ tu pondus carnis. Vis noſſe hoc omni-/ neſcimus.Qð autem velimus ⁊ ipſi ſciunt: Gattckd
potentisę fuiſſe: Et petro dedit.Qui qð vo/ vtrũ deillis vota noſtra compleant᷑:thuma⸗ se ligitedo
luit dedit: qð ꝓpꝛiũ erat ſibi ſeruauit. IJlle na ignoꝛãtia ſollicitudine fatigat᷑ aliquãdo fnantn .
em̃ viuens per clauſas ianuas intrauit: qui ⁊ falſis ſuſpitionibꝰ agitat᷑. Ex his diſcit in futres 4
Aucj.a2. naſcendo integritatem matris nõ violauit. hac terra:vbi ſine tẽptatione nõ viuit᷑. Ad/D dann
EErgo fratres admirati credamus: credẽtes moneo ergo vos ſancta germina: admoneo ſonn,
obaudiamus: obaudiẽtes ſperemus ꝓmiſ/ vos nouellę in agro dominico plantę:ne de ſn
ſa:ſi facimus iuſſa:qꝛ vt faciamus iuſſa:ipſe vobis dicat᷑ qð de vinea domus iſrael dictũ n knd
Peadiuuat a quo ſperamus pꝛomiſſa. Hhodie eſt: Expectaui vt faceret vuas:fecit autẽ ſpi ſa.s. deend
octauę dicunt᷑ infantiũ:reuelanda ſunt capi nas. Botrũ in vobis iueniat:qui botrus ꝓ dltn⸗
ta eoꝛum:qð eſt indicium libertatis.habet vobis calcatus eſt. Vuam ferte: bene viui⸗ Alsdedt
em̃ libertatẽ iſta ſpiritalis natiuitas: ꝓpꝛie te. Fructus em̃ ſpiritꝰ eſt:ſicut dicit apoſto/ Gal.. hewdn
autem carnis natiuitas ſeruitutẽ. Duę ſunt lus:charitas: gaudiũ: pax: longanimitas: naunei
vtiq; homis natiuitates:naſci ⁊ renaſci.tNta benignitas:bonitas:manſuetudo:ſides:cõ Muſgüde
ſcimur ad laboꝛem:renaſcimur ad quietem. tinentia:caſtitas. Quando ad nos venerit undee
.: Naſcimur ad miſerias: renaſcimur ad ęter- agricola noſter cuius nos operarij ſumꝰ:ille (töpat
nam fęlicitatẽ. Ham illi pueri:infanteſ:par- qui intus dat incrementũ:nam nos foꝛinſe/ ſablann
uuli: lactentes: maternis vberibus inberen cus plantare nouimus ⁊ rigare:ſed ait apo⸗ uis heſir
tes: ⁊ quãtum in eos gratię referat᷑ neſcien / ſtolus: Heq; qui plantat eſt aliquid: neq; qͥ 1. Corl... mninua
tes:vt ipſi videtis quia infantes vocant᷑: et rigat:ſed deus qui incremẽtũ dat: Qui mwoũöo . füincnn⸗
ipſi habent octauas hodie.Et iſti ſenes: iu/ videt quomodo audiatiſ:qui modo inſpicit Ooubitdo
uenes: adoleſcẽtuli: omnes infantes. na quomodo timeatis:aut iam cõtinere incipi / uſecllor
quippe illoꝛũ infantia ꝑtinet ad vetuſtatem: gtis:cum ad vos ille agricola venerit:inue DZ

i NntxNbil. 4. niat in vobis qð dixit aplus: Gaudiũ meu Eitinet ſanctitas veſtra fratres ſupe &
omſär E ⁊coꝛona mea: omnes qui ſtatis in dño. Fra ⸗ r noꝛẽ tractatũ:ĩ quo ſcripſimꝰ ſanctu
tres: filij dulciſſimi: filij chariſſimi: imitami Thomã apoſtolũ ad cõſirmandã fi,·
broeonos:cauete malos. Scio enim qꝛ venturi dem omniũ poſt reſurrectionẽ dñici coꝛꝑis
ſulunt ad vos homines mali:⁊ ꝑſuaſuri vobi membꝛa palpaſſe:⁊ ad repellendã ambigui/
Pin vinolentiã: ⁊ dicturi ſũt vobis. Quare: Nõ tatẽ vniuerſoꝛũ vulnerũ eius cicatrices ſcru
ne ⁊ nos ſumꝰ fideliſſimi? Scio:inde doleo: tari voluiſſe. Mon em̃ ꝓpter ſe tm̃ hoc ope/
ingde timeo. Jam tu ſi dixeris cõſtanter frat ratus eſt beatus aplus:ſed qð ſibi geſſit:cũ⸗
nec te vellẽ facere qð facis: ſed ſi te nõ poſſũ ctis ꝓficit.Cũ ſuã em̃ exercuit ſollicitudinẽ:
ducere in bonũ meũ: vel noli me trahere ad ſidẽ omniũ cõſirmauit. Quis em̃ ex hoc du/
mBalũ tuũ.hHominibiſtis vt fieri ſolgt caput bitet rediſſe a moꝛtuis ſaluatoꝛẽ: cuius poſt
polebit. Dicturus eſt tibi vicinus tuus aut inferos pᷣſentiaʒ agnoſcat oculus: attrectet
vicina: Eſt hic incantatoꝛ: eſt h remediatoꝛ manus:digitus ꝑſcrutet᷑: uis igit᷑ modi/

taliosines

tabuntninn
inmmnſte
tngenenben⸗
Beandontti
bgindjeintc

inteſenare

⁊ neſcio vbi mathematicus.Tu dicis:Chꝛi

ſtianus ſum:non licet mihi.Et ſi ille dixerit
tibi:q̃re? Mõne ego chꝛiſtianꝰ ſũ? Lu dictu/

rus es: Sed ego ſidelis ſum. Et ille tibi: Et
ego baptizatus ſum. Fiunt angeli diaboli:
membꝛa chꝛiſti. Quia ipſum poſſidet inimi/
cus: trahere quęrit ⁊ aliũ. Inueniat vos pa /
ratos: qui iſta vobis ſꝑpauit. Ideo loquoꝛ:
ideo cõteſtoꝛ: ideo nõ taceo: ideo veſtimẽta
mea excutio:ideo in tribunali dei mei excu/

cę ſidei homo: q́;uis imbecillis ingenij chꝛi⸗

ſtianus:nunq; ſollicitudinẽ ſuã inquiſitioni
thomę ęqparare potuiſſet. Nunq; em̃ poſt
agnitionẽ ae ↄuerſationẽ loquela auſus eẽt
petere:vt etiã tactu chꝛiſtũ ꝑſcrutaret᷑ in chꝛi

ſto: ⁊ in ipſo homine quẽ cerneret hominis

coꝛpus inqreret: ⁊ reſurrectionẽ eius non tã

mirabiliũ gloꝛia crederet q; paſſiõis iniuria
cõpꝛobaret. Thomas ergo cum eſſet ſanctꝰ
figdelis et iuſtus:hęc omnia ſollicite requiſ/

namſm ſatũ me habeo. Dicã deo meo: Homine nõ uit:nõ ꝙ ipſe aliquid dubitaret: ſed vt oẽm
cnlalni taciu:dñe talentũ qð mihi dediſti nõ abſcõ, ſuſpitionẽ incredulitatis excluderer. Nam
mpfmigi Watt. 25. di: erogaui: lpoc poterit mihi dicere: Ser/ ſuffecerat illi ad fidem ꝓpꝛiã vidiſſe quẽno/
1 dniüch ue nequã:tu dares:ego exigerem. Ecce dñe uerat:ſed nobis oꝑatus eſt:vt tangeret quẽ
maitnini deldi:tu exige. Et ſi foꝛte vos vet titillaue xigdebat: vt ſi foꝛte diceremꝰ deluſos eẽ ocu/⸗
öingil rit cõſuetudo: habetis quem interpelletis. los: nõ poſſemus dicere manus illius fuiſſe
notilluur AHaioꝛ eſt adiutoꝛ q; oppugnatoꝛ. Ideo ge fruſtratas. In reſurrectiõis em̃ manifeſtati/
npeentbent Watth.d. Mitis:ideo oꝛatis:ideo dicitis: He nos in/ſe one de aſpectu ambigi poteſt: de tactu non
igttlglit FS Nras in temptationẽ. Obſeruate illud etiam poteſt dubitari. Cõſtat enim veritatis ipſi/B
ibisdliln fratres mei qð ſupꝛa dicitis: DHimitte nobis us teſtimonio rediſſe ab inferis ſaluatoꝛem.

eno ind, 3 Ddebita noſtra:vt faciatis qð ſequit᷑: Sicut ? Quis nõ ſpem ſuã in chꝛiſto collocet? auis

nnazdnonts

Goplentetekde.

nus irdlnn

nos dimittim debitoꝛibus noſtris.Elemo/

nõ ſidem ſuã ponat in dño: vt dũ illũ credit

ignoſcet᷑ tibi. Erogas:erogabit᷑ tibi. Deum

ab inferis:ipſe reſurgat a moꝛtuis: DHicit be

atus aplłus:Si em̃ moꝛtui nõ reſurgũt:neq; i.Corj.i5.
audi dicentẽ: Dimittite: et dimitte᷑ vobis: chꝛiſtus reſurrexit. Quia ergo ſurrexit chꝛi/
Date:⁊ dabit᷑ vobis. In mente habete pau ſtus:ſuſcitabunt᷑ et moꝛtui: quia reſurrexii
peres. Omnibus dico: Facite elemoſynas dñs: et ſeruuli reuiuiſcent. Ipſe em̃ eſt ſicut ot.r.

grſeckadhi 4
tcnibenehn . — d⸗
nerbeneru/

nctepdin
onganinlat
nnco:ſtand
Auos fenni
nnifun
mnos ſini
ered

ictit ießi⸗

Dir⸗Quin
noconnincn

fratres mei:facite ⁊ nõ ꝑdetis. Deũ credite.

Non ſolũ dico vobis: non ꝑditis qð facitis

em̃ eſt apud ſuperos idem pꝛimogenitus in

cum pauperibus: ſed plane dico vobis:pboc

ſolũ nõ ꝑditis: cętera ꝑditis. Ecce videamꝰ

ſi exhilaratis pauperes hodie: hoꝛrea ipſo/

rũ vos eſtis:vt det vobis deus vnde detl:⁊

cula ſeculoꝛũ: Amen.

ait aplus: pꝛimogenitus ex moꝛtuis. Sicut

multis fratribꝰita ⁊ ab inferis eſt pmogeni

tus ex defunctis. Pꝛimogenit aũt dicit᷑ qs

ex eo qð ſecuturis alus pꝛimus gignit᷑. Pꝛi/

mogenitus ergo chꝛiſtus vocat᷑ ex moꝛtuis:

Ecci. ꝛ9. dimittat qð foꝛte peccatis. Includite eilemno
ſynaã in coꝛdibus pauperũ: ⁊ ipſa pꝛo vobis
cxoꝛabit dominũ: cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia ĩ ſę⸗

qð pꝛimũ illum ex inferni tenebꝛis in lucem

yſui renaſcat᷑. Mariuitas em̃ reſurrectionis

treſurrectionis partus edidenit. Partus em̃
tartari legibus moꝛit᷑: vt rediuiuo coꝛpoꝛis

tinaendht
enenenne/

apud ſuperos moꝛs quędam inferoꝛum eſt.
S H G *

Ser. C. LxI ¶ Esdem dominica Sermo. v

Vnde ipſa moꝛs moꝛtẽ quodãmodo patit᷑:
dum ei inuite defunctoꝛüũ multitudo ſubtra

1.Corj.iʒ5. hit᷑. Mam ſic beatus apoſtolus dicit: Mouiiſ/

ſima autẽ inimica deſtruet᷑ moꝛs.Et iterum:

Abſoꝛpta eſt moꝛs iĩ victoꝛia. Cũ ergo abſu/

mit᷑ moꝛs in victoꝛia:defectionis quadã ſuę

internitione deſtruit᷑. Defectionẽ autẽ patit
cum poteſtas eius cunctis reſurgẽtibus va-

cuat᷑. Uideamus autẽ quid ſit qð ait: Mο
tem in victoꝛia eſſe cõſumptam. Cõſumpta

eſt plane moꝛs in victoꝛia ſua: dum chꝛiſtũ

inferni legibus ſubijciens:ipſa ſe cũ eũ vin/

cit obtriuit. In eo enim in quo illum quem
ſe ſuperaſſe credebat poſſedit: ab eo victa ẽ

Chcum reſurrexit.Lotam ergo ſidẽ noſtram in
reſurrecrionis gloꝛia collocare debemus: et
in futura mag vita ſperare de dño. Sic em̃

Abi.s ait ſanctus apoſtolus: Si in hac vita tantũ
in chꝛiſto ſperamus: miſerabilioꝛes ſumus

om nibꝰ hominibꝰ. Miſer ergo eſt qui ĩ hac
tantũ vita ſperat ĩ domino. Miſer plane ẽ:

quia cito ſpes eius ſubducit᷑: dum cito hęc
bꝛeuis vita finitur. Ham ſpes illius caduca

efficitur:dum tempoꝛali tranſitu dulcedinis
eius voluptas elabit᷑.De tali enim ſpe dicit

Ro. S. qpoſtolus: Spes autem quę videt᷑ non eſt
ſpes. In futura igitur vita ſperemus in do/
mino: quę ſolida eſt atq; ꝑpetua:vt non mi/
ſerabilioꝛes cunctis hominibus: ſed melio/

res eſſe poſſimus.

VI

de reſurrectione coꝛpoꝛũ ꝓmiſſa veritas:dqᷣa
veritas quę mentiri non nouit: totũ neceſ
eſt vt impleat qð pꝛomiſit.hanc em̃ reſurre/
ctionẽ coꝛpoꝛũ:vt futurã certiſſime noueri/
mus: ipᷣe dominus nobis in ſuo coꝛpoꝛe di/
gnatus eſt demonſtrare. Reſurrexit chꝛiſtꝰ
vt reſurrecturũ ſe non dubitet chꝛiſtianus.
Qõ em̃ ſceſſit in capite: ſequet᷑ in coꝛpoꝛe.

B Noſſe em̃ debemꝰ dilectiſſimi fratres:duas

eſſe moꝛtes:⁊ duas eſſe reſurrectiões. Dicit᷑
em̃ moꝛs pᷣma: dicit᷑ et ſecũda. Poꝛro pꝛimę

moꝛtis duę ſũt partes. Vna q̃ peccatrix aia

culpã diſceſſit a creatoꝛe ſuo. Altera qua

Ger. C. LxII. Dñica in octa. paſche: Ger. vI.

iudicante deo:excluſa eſt per pgnam de coꝛ/

—¶
.
ðð
„

poꝛe ſuo.M oꝛs autẽ ſecũda: ipſa eſt coꝛpo-

ris ⁊ animę punitio ſempiterna. Per moꝛtẽ

vo ſecundã anima ſolius mali hominis in
ęternũ cuʒ coꝛpoꝛe ſuo cruciat᷑. Utraq; ergo

moꝛs omnẽ hominẽ tenebat obſtrictũ:quia

naturę tranſgreſſio vnũquẽq; peccatis pꝛo/
pagat obnoxiũ. Venit autẽ dei filius imoꝛ

talis ⁊ iuſtus vt moꝛeret᷑ ꝓ nobis:in qua car

ne quia nullũ potuit habere peccatũ:ſine re/

eis ęternam beatitudinem largiat᷑. Reſuſci

ſurrexerimus coꝛpoꝛe: mereamur cũ chꝛiſto
ſaluatoꝛe ſine ſine regnare. Tüũc abſoꝛbebit᷑
moꝛs in victoꝛia. Tunc dabit᷑ fidelibus vera

¶ Eadem dominica:de Reſurrecti - croꝛia. wer
M vilta: veraq; lęticia. Tunc deus pꝛo meritis

Ser. C. XIl one: Sermo
Ertiſſima eſt fiducia chꝛiſtianoꝛũ di
uinitus ꝓmiſſa:reſurrectio moꝛtuo/
D rũ. Hanc em̃ veritas ipſa pꝛomiſit.
Veritas em̃ mentiri nõ poteſt. Alioquin ve ¶
ritas nõ eſt: ſi mẽtiri poteſt. Vera eſt igitur

.

ectio moꝛtuoꝛũ: teſtimoniũ reſurrectionis

atu pesꝶulit peccati ſupliciũ.Secundã itaq;

pꝛi mę moꝛtis partem: id eſt ſolius coꝛpoꝛis

moꝛtẽ: dei filius ꝓ nobis accepit:per quã a
nobis ⁊ dominationẽ peccati ⁊ penam ęter
ne punitionis excluſit.lhoc ergo chꝛiſtus in
ſuis fidelibus miſericoꝛditer operat᷑: vt hic
eos pᷣmo in anima reſuſcitet:donans fidem
vt recte credant:tribuẽs charitatẽ vt bonis
operibus libẽter inſiſtant. In nouiſſimo o
die ad hoc eis coꝛꝑa reſuſcitare dignabit᷑:vt

tati ergo in anima per fidem dilectiſſimi fra/
tres: cuzʒ iuſticia viuamus vt etiam coꝛpoꝛe
ad ęternam lęticiam reſurgamus. Diſceda/
mus ab operibus malis quę moꝛtiſicãt ani
mã:etiã dum viuit coꝛpus:vt in ęternis bo,)
nis ⁊ anima noſtra mereat᷑ eſſe ⁊ coꝛpꝰ.Ser/⸗
uemus pꝛimę reſurrectionis munus:qð no⸗/
bis per ſidem largitus eſt chꝛiſtus: vt cũ re⸗

figdei atq; bonoꝝ operũ dabit ſuis fidelibus

regnum cęloꝛũ: Qui viuit ⁊ regnat cum pa/
tre ⁊ ſpirituſancto in vnitate deus ⁊c.

Aſcha chꝛiſti dilectiſſimi regnum eſt A
gli:ſalus mũdi: vita credentiũ: o½
caſus inferni: gloꝛia ſuꝑnoꝛũ:reſur/

diuinę: pꝛecium redemptionis humanę:co⸗-
gnitio moꝛtis abolitę.Qusę feſtiuitas dei ſa

crata myſterio ⁊ cognita ſacramento:virtu/
tẽ dominicę reſurrectionis ꝑ angelos indi-
cat:per apoſtolos manifeſtat:per coꝛda cre/
dentiũ bona multiplicat. Hic igitur eſt dies Ps. 7.
Dilectiſſimi quem fecit dominus:vt audiſti/

celſioꝛ cũctis: lucidioꝛ vniuerſis: in quo do/

. adem dominica: Sermo I CLX

lein

har.
tiltctr⸗
unn ſug
ltoneheſt⸗
uciſiden
ſabnnnoct
enitnnscan
ſotolocatina

nuntbnadil

Menushotie
efime ein
wdennall
lonlitkrrtei

Ptarniuei

1. Con. 15. 1; enenonel

4

minus reſurrexit:in quo ſibi nouam pleber

liiſe⸗

eonoſre
Cſtemiare
ſeſpeteniam
upand genus
Gotenumen
Cosetwuncde
ſkuipoſtind
morelcona
fnte atate.
Uemepuncna
guioln nchen
poſuarncids
ſdemandtse
ligohzoraai
Umnittack⸗
ſemn. LTusn
Clgims an

Duunan. B
degudiac
önkalunze
penemelaus
paluci, zn
nlaminan
lnononence

hifame
nulamn
„ugudonin
akilm
i Neatſinty
opinqi
Cofonteft
ulanſep
dſſe tice
ſchanans

–D vt ipſi videtis regenerationis ſpiritu cõqui/
rn ſiuit: in quo ſinguloꝛũ mentes gaudio et ex
ldonn ultatione perfudit. hic ergo dies reſt urrecti/
n ſen onis chꝛiſti: vefunctis vita: peccatoꝛibꝰ ve/
nden nia: ſanctis eſt gloꝛia. Si quidem operatio/
6 ꝰR ne virtutis eleuat de imis: ſuſcitat de terre/
iunn nis: collocat in excelſis: conſũmat iuſtos: fir-
en Bmatr dubios: damnat increduloſ. Adhoc em̃
laa ᷑dominus hodie reſurrexit: vt imaginem no
San bis futurę reſurrectiõis oſtenderet: Et ideo
ean hodie vt vitali lauacro reſurgens de popu/
Alsagn lus ad inſtar reſurrectionis eccleſiam noſtrã
Mhegi⸗ ſplendoꝛe niuei candoꝛis illuminet: gratias
Nigunc agere deo noſtro debemꝰ: ꝙ dum ſancti pa/
mchlu ſchę ſolennitatem colimus:futurę reſurrecti
porehe nis ſpeciem iam videmus: reſurrecturũ eſſe
donunken. humanũ genus in ſęculi conſũmatione poſt
ume moꝛtem:nunc reſurgit in baptiſmo: ſuſcitã⸗
Mouiſtn dus eſt tunc dei populus poſt ſopoꝛẽ: nunc
edgeee ſuſcitat᷑ poſt inſidelitatẽ: liberandus eſt tũc
ii iin a moꝛtali conditione: nunc liberat᷑ ab igno/
Nlalinifs rantię cęcitate: renaſciturus eſt ad ęterni/
aunapee tatem: nunc naſcit᷑ ad ſalutem. Omnes em̃
nus Dicdr qui olim in chꝛiſto baptizati aſſumere non
gorhcä poſſunt candidam veſtem: conuerſationem
ngenso. ſaltem candidam nõ relinquant. Solet ſub
ece nigro habitu aia ſat pura latitare: nec mul⸗
nusaeꝛ Go. tum interelſt: ſi quis non habet candidã ve/
dus:adſ⸗ ſtem. Talis latro fuit ille qui in euangelio
nurchcit cruciſixus cum ſaluatoꝛe clamaſſe dicitur:

idſebe A Zuc. 23. Memento mei domine dum veneris in re/

iclbreren gnum tuum. Attendite ergo chariſſimi ⁊ vi/
Sponenu dete:quid fidelis obtinet: quid meret᷑? Re/
us icai gnum laluatoꝛis latro poſcit in cruce: ⁊ duʒ
tann penę multitudinẽ patitur: ad pꝛęmia eterna
W perduci᷑. Imitamini ergo eius deuotionẽ:
imuamini amare regnũ chꝛiſti:quod poſcit
o latro moꝛiendo:vos deſiderate beneviuen/

do. Illiꝰ credulitati paradiſus aperit᷑: ⁊ no/

epunct ſftræ ſpei eternoꝝ monſtrat᷑ firmitas pꝛęmio/

eni rum. Letemur ergo ⁊ exultemus in hac die:
D in qua dominus reſurgens intulit pacẽ: in/
in Ze 5 tulit ſalutem. Hoc itaq; admoneo fratres
nne Decide.dil. dilectiſſimi: vt quotiens paſchalis ſolenni/
nmn tas venit:quicũq; viri:quęcũq; mulieres de
utu⸗ 4 ſacro fonte ſilios ſpiritaliter exceperunt:co⸗
ſnte gnoſcant ſe pro ipſis ſideiuſſoꝛes apud deũ
ges 9, extitiſſe: ⁊ ideo ſemper illis ſollicitudinẽ ve/
gud⸗ 4 ręcharitatis impẽdant: et admoneãt vt ca/
i ſtitatẽ cuſtodiant:virginitatem vſq; ad nu/
n ptias ſeruent: a maledicto vel periurio lin/
nſn

7

Ber. C.LxIII. Dñica in octa. paſche: Ger. vII.

guam refrenẽt: cantica turpia vel luxurioſa

ex oꝛe non ꝓferant: nõ ſuperbiant: nõ inui/
deant: iracundiã vel odium in coꝛde non te/
neant: auguria non obſeruent: philateria ⁊

characteres diabolicos nec ſibi nec ſuis ali⸗
quãdo ſuſpendãt:incantatoꝛes velut mini/

ſtros diaboli fugiant: ſidem catholicam te/
neant:ad eccleſlam frequẽtius currant:con/
tempta verboſitate lectiones diuinas attẽ/

tis auribus audiant: peregrinos accipiant:
et ſcm ꝙ ipſis in baptiſmo dictum eſt: bo.
ſpitum pedes lauent: pacem ⁊ ipſi teneant:

diſcoꝛdes ad concoꝛdiam reuocare conten/

dant: ſacerdotibus et parentibus honoꝛem
amoꝛeverę charitatis impendant.heęc ergo
oinnia et his ſimilia ſi ſilios ⁊ filias veſtras

admonere contenditis: cum ipſis ad ęrernã

beatitudinẽ feciliter puenietis. Nemo ſe cir/

cũueniat fratres chariſſimi: nuilꝰ homo ſibi

ſolũmodo viuat: Et ſicut frequẽter ſuggeſ/
ſi:quãtoſcunq; aliquis exemplo ſanctę vitę
ędiſicauerit: cum tantis et pꝛo tantis merce/
dem beatę vitę retributionis accipiet: Et
quatiſcunq; exemplum male conuerſatio/

nis etiam ſi non eum illi ſequant᷑: ᷣbuerit:

ꝓtantis ſe malis rationẽ nouerit redditu⸗
rum. Et ideo ſicut iã ſupꝛa ſuggeſſi:neophi⸗
tis noſtris auxiliante domino exemplũ bo/

nęe cõuerſationis quãtum poſſumus debe/
mus oſtendere: vt non ꝓ illoꝛum deſtructi/
one pęnam recipere:ſed potius ꝓ ędiſicati/
one ad indulgentiã peccatoꝛũ mereamur ꝑ/
uenire:hſᷣſtante dno noſtro ieſu chꝛiſto.

¶ Eadem dominica: ad haptizatooꝛ
eſia imi/ Sermo
lI C. LXIII
Odierna die qᷣ baptiʒzati ſunt ixpᷣo A

vt bonosg nõ malos in ece
tentur: Sermo v

⁊ regenerati:alloqmur eos ⁊ vos in
is 1 ipſos in vobis. Ecce facti eſtis

milis tibi. Non enim digne cogitari poteſt
illa dignatio dei. Deſecit omnis ſermo ſen/
ſuſq; humanus veniſſe vobis gratuitã gra⸗

tiam nullis meritis pꝛecedentibus. Ideo et
gratia dicit᷑: quia gratis dat᷑. Quã gratiã:

Vrt ſitis mem bꝛa chꝛiſti filij dei:vt ſitis frẽs

vnici. Si ille vnicus:vnde vos fratres: nii

qꝛ vnicus natura: vos gratia fratres facti?

=
M

. ꝛiſti. Si cogitet quid facti eſtis:
ommia veſtra oſſa dicent: Domine quis ſi/

Ber. C.LXIIII. Dñica in octa. paſche: Ger. viI

AQuia ergo mem bꝛa chꝛiſti facti eſtis:admo/⸗/
neo vos: timeo de vobis: non tantũ a paga
nis: non a iudęis:non ab hęreticis: quãtum
a malis catholicl. Eligite vobis de populo
dei qͥs imitemini. Nam ſi turbã imitari vo⸗
lueritis:int paucos anguſtã viã ambulãtes
nõ eritt. Abſtinete vos a foꝛnicatiõe:a rapi/
nis:a fraudibꝰ:a ꝑiurijs:ab illicitis rebuſ:a
iurgijs. Ebꝛietas repellat᷑ a vobis. Adulte/⸗

rium ſic timete quomodo moꝛtem: moꝛtem

non quę animã ſoluit a coꝛpoꝛe:ſed vbi ani/
B ma ſemper ardebit cũ coꝛpoꝛe. Fratres: Fra

tres mei:ſilij mei:filię meę:ſoꝛoꝛes meę: ſcio

agere diabolũ partes ſuas:nec quieſcere lo/
qui in coꝛdibus eoꝛum quos obligatos ſuis
vinculis tenet: Scio foꝛnicatoꝛibuſ:adulte/
ris qui contenti nõ ſunt coniuge ſua: dicere
diabolũ in coꝛdibus eoꝛum: nõ ſunt magna

carnis peccata. Lontra hanc diaboli ſuſur /
rationem debemus habere chꝛiſti incarna- gitimat
eſt illa: iam dixi: meretrix eſt. Sʒ ſeruat tibi

tioneʒ. Hoc eſt vnde chꝛiſtianos decipit ini-
micus per carnis illecebꝛas: cũ eis facit leue
quod graue eſt: leue quod aſperum eſt:dul/

ce quod amarum eſt. Sed quid ꝓdeſt quia

ſathanas facit leue: quod chꝛiſtus oſtendit
graue: Hũquid nouum aliquid facit diabo/

lus dicere chꝛiſtianis ſidelibus: nibil graue

eſt qð facis in carne tua peccans:? Rundqd in
ſpũ facile delet᷑ carnis peccatũ: facile a deo
venia dat᷑? Quid facẽ magnũ?: Artiſiciũ ſuũ
Señ.5. facit: qð ⁊ i ꝑadiſo dixit: Mnα£ducate ⁊ eritis
ſiẽ dij:nequaqᷓ; moꝛiemi. Deꝰ dixerat: Qua
die maducaueritis: moꝛte moꝛiemi.Monet
inimicus ⁊ ait:Mon moꝛiemini:ſed aperien-

tur oculi veſtri et eritis ſicut dij. Dimiſſa eſt
iuſſio dei: ⁊ audita eſt pſuaſio diaboli.Cũc
inuenta eſt vera iuſſio dei: et falſa deceptio

diaboli. Nũquid pꝛofuit obſecro vos: quia
dixit mulier: Serpens deduxit me? Mũquid

valuit excuſatio? Si valuit excuſatio:quare
Cuſecuta eſt damnatio? Ideo vobis dico fra⸗

tres mei: fllij mei qui habetis vxoꝛes:vt ni/

hil aliud noueritis: ⁊ qui non habetis et du

cere vultis: integeri vos ad eas ſeruate: ſi/

cut integras vultis inuenire. VUos qui con-

tinentiam deo vouiſtis: nolite retroſpice/
re. Ecce dico vobis: ecce clamo vobis: ego
me abſoluo: Erogatoꝛẽ me poſuit deus:nõ
exactoꝛem:ſed tamẽ vbi poſſumus:vbi da/
tur locus: nõ ceſſo:vbi ſcimus:coꝛripimus:
obiurgamus: anathematizamus: excõmu/

nicamus: ⁊ tamen non coꝛrigimus. QAuare:
Quia neq; qui plantat:aliquid eſt: neq; qui

rigat:ſed qui incrementũ dat deus. Modo

qui loquoꝛ: quia moneo: quid opus eſt niſt

exaudiat me deus pꝛo vobis: hoc eſt in coꝛ/

dibus veſtris? Bꝛeuiter dico:et vobis com/
mendo:⁊ fideles terreo:et vos ędiſico.Mẽ-/

membꝛa meretriciſ? Sed dicit aliquis:Me⸗/

retrix ron eſt quam habeo: concubina mea

bꝛa chꝛiſti eſtis: nolite me:ſ apoſtolũ audi,·
te: Tollens inquit membꝛa chꝛiſti: faclam 1. Cor.s.

eſt. O ſancte epiſcope:meretricẽ feciſti cõcau⸗/

binã meã. NMũquid ego dixi: Apls damatr:⁊

ego icurri calumniã? Ego volo te eſſe ſanũ:
quare in me furis ſicut inſanus?: Habes vro
rem qui hoc dicis.Habeo inquiſ. Bene: ve
lis nolis ulla quę pꝛęter vxoꝛem tecum doꝛ/

mit: meretrix eſt. Ecce vade et dic ei qᷣa iniu/
riam tibi fecit epiſcopus.habes vxoꝛem le⸗
gitimã tuam: ⁊ alia tecum ꝛmit: quęcũq;

vxoꝛ tua fidẽ:nec nouit aliũ niſi te ſolũ:⁊ nõ

viſpoſuit ſe noſſe alteꝝ.Cũ & üla ſit caſta:tu

ꝗ̃re foꝛnicaris? Si illa te vnũ: qre tu duas?
Sed dicis:ancilla mea cõcubina mea ẽ: Nũ
qͥd ad vxoꝛẽ alienã vado? Nũquid ad mere-
tricẽ vado publicã? An nõ licet mihi facere
in domo mea quę volo? Dico tibi: Mõ licet.
In gehennã vadunt qui hoc faciũt:in ſem/
piternũi ignem ardebunt. Vel hic liceat mi/

hi loqui 1 dicere: Coꝛrigant ſe qui tales ſũt
dum vinunt: ne poſtea velint et nõ poſſint:

quia ſubito venit moꝛs et non eſt qui coꝛri/

gatur: ſed vt in ignem mittat᷑. Nam quãdo

veniat illa nouiſſima hoꝛa neſcit᷑ et dicitur:
coꝛrigo. Quando coꝛrigis: quando muta/

ris? Cras inquis. Ecce quotiens dicis:cras

cras:factus es coꝛuus.Ecce dico tibi cum fa
cis vocem coꝛuinam:occurrit tibi ruina. Haã

D

4

ille coꝛuus cuius voceʒ imitaris: exijt de ar/ Señ..
ca ⁊ non redijt. Tu autem frater redi i eccle/
ſiam quam tunc illa arca ſigniſicabat. Sed

vos me audite: O baptiʒzati audite me:per

ſanguinem chꝛiſti qui eſtis renati: Obſecro
vos ꝑ nomẽ quod ſuꝑ vos inuocatũ eſt:per
illud altare ad quod acceſſiſtis: per ſacra/
menta quę accepiſtis: per iudiciũ ſuturum

viuoꝛum ⁊ moꝛtuoꝛũ. Obſecro vos:obſtrin

go vos ꝑ nomẽ ieſu chꝛiſti: vt nõ imitemini

eos quos infideles eſſe cognoſcitis: ſed iluꝰ

ſacramentũ maneat in vobis qui de ligno

—
õ * R1

00

getol
en

ere
deeoquo
raga
nna⸗
enewot

cmn ſponinie

4
4

Ulſceepec

Nolseuen
degs nden⸗
enieunus.
Naso camusnos
neyedäde
hetgſcye
ſenaumiegen
ſangtan⸗
Aluabt ipe
fntiamusp
aperg
n

n ſeſclos Büͤn

Gröſepaſch
tulneſtqun

ſpſoopeſan

eſivelaſin
nnonea
fumrann

MMoqne⸗

bchlinie

Nange
ltgoroſ,
nnsn
ſärguigen

thegetnnn
uninoet
ge

Ger.C.Lxv. Dñica pᷣma voc.

Den paſche: Ber. I.

deſcendere noluit: ſed voluit de ſepulchꝛso dimus deo de vita noſtra:ſumus etiam pꝛę/
tdas reſurgere: Amen. poſiti: vnde rationẽ reddimus deo de diſpẽ/
* 1 ßMUDVä Aſaltiõe noſtra. Ad hoc iſtam difficultatẽ pꝛo/
* en (Ziem in eadem dominica: Home ponimus: vt cõpatientes nobis: oꝛetis pos
rnin is de eo quod ſcriptum eſt in eugn nobis. Venit em̃ dies quo cũcta adducunt᷑ Ecẽs.12.
Pei, 23oß. 20. gelio 'm Johanne: Cum ſero eſſet in iudiciũ. Et ule dies ſi ſculo longe ẽ: vni-
ites die illa vna ſabbatoꝛũ ⁊c̃.quę ha/ cuiq; homini vitę ſuę vltim ꝓpe eſt.Lamẽ
a l bet in expoſitiõe doctoꝛis IJbidẽ · vtrüũq; latere deus voluit: ⁊ quando veniat
i Akan —R finis ſęculi: ⁊ quando ſit in vnoquoq; homi
Sermo ¶ Dominica pma poſt octauas pa/ ne huius vitę ſinis. Vis non timere diem
nn C. LXV ſchęg: De paſtoꝛibus: Sermo I occultum: quando veneritinueniat te para/
nüſthic tum. Cum ergo pꝛeępoſiti ad hoc ſint vt eis
bum A Pes tota noſtra quia in chꝛiſto: et quibus ſſint conſulant: in eo ꝙ pꝛęſunt nõ
õ quia omis vera ⁊ ſalubꝛis gloꝛia no vtilitatem ſuam attendant: ſed eoꝛum qui
nechedeen ſtra ipſe eſt: non nunc didicit pꝛimũ miniſtrãt. ſi quis ita pꝛępoſitus eſt:vt in
gulſ barn ſcharitas veſtra. Eſtis enim in eius grege:qᷓ eo ꝙ pꝛępoſitus eſt gaudeat: ⁊ honoꝛem ſuũ
nunde intendit ⁊ paſcit iſrael. Sed quoniã ſunt pi quęrat:⁊ cõmoda ſua ſola reſpiciat:ſe paſcit
1dhr ſtoꝛes qui paſtoꝛü nomine gaudere volunt: non oues dei. Videte quẽadmoduʒ vos ſe-
basoent paſtoꝛis autem officiũ implere nolũt.Quid curos fecerit deus.Qualeſcũq; ſunt qui no/
Nnit gaui ad eos ꝓpheta dicat: ſicut lectũ audiuimꝰ: bis pꝛęſunt:qualeſcunq; nos ſumus nobis.
Glnutct recenſeamus. Audite vos cum intentione: Securitatem dedit qui paſcit iſrael. Nam

ilteſclien

Aſtelen ad me verbũ domini dicens: Fili hominis: pęnas debitas luent:⁊ oues pꝛomiſſa perci/⸗
Piſen Ane ꝓphetiʒza ſuper paſtoꝛes iſrael.hanc lectio-⸗ pient. Videamus ergo quid loquat᷑ paſto/ C
numnüͤfi nem cum legeret᷑ audiuimus. hinc cum ve nibus ſeipſos paſcentibus: non oues:ſermo Ta.j.
guididne⸗ ſirę ſanctitati aliquid loqui decreuerimus: domini nemini palpans. Lac conſumitis: ⁊ Eʒecv.34.
nhiht aciuuabit ipſe vt vera dicamꝰ: Si nos no- lana vos tegitis:⁊ qð craſſum ẽ interſicitis:
abi öla. ſtra dicamus:paſtoꝛes erimus: paſcẽtes nõ ⁊oues meas non paſcitis.Quod inſirmatũ
cürtnien oues ſed nos. Si autem illius ſunt quę dici- eſt non confoꝛtaſtis:⁊ quod ęgrotat non co⸗
lbielceunig mus.:per quelibet ipſe nos paſcet.hhoc dicit roboꝛaſtis: et qð contribulatũ eſt non colli⸗
Clirid B dominꝰ deus: Veę paſtoꝛibꝰ iſrael qͥ paſcunt gaſtis:⁊ quod errabat non reuocaſtis:et qð
RKH Ca. 2. ſe ſolos. Nũquid oues paſcunt paſtoꝛes: id perijt non inquiſiſtis:⁊ qð foꝛte fuit confeci/
RK eſt nõ ſe paſcũt paſtoꝛes ſed oues:? hhęc pᷣma ſtis:Et diſperſę ſũt oues meę:eo ꝙ nõ ſit pa
Pimauin cauſa eſt quare arguant᷑ paſtoꝛes iſti: quia ſtoꝛ. Dicunt᷑ enim paſtoꝛes paſcentes ſemer
icdun ſeipſos paſcunt non oues. Qui ſunt qui ſe· ipſos non oues:qui diligunt:qui negligũt.
mignm Pbil.a. ſipſos paſcunt:? De quibꝰ dicit aplus: Om̃s QAuid ergo diligũt: Lac cõſumitis:et lanis
dlsen em̃ quę ſua ſunt quęrũt: nõ quę ieſu chꝛiſti. vos tegitiſ. Apoſtolus dicit: Quis plantat
ethtana Nam enim quos in loco iſto de quo pericu/ vineã:⁊ de fructu ei nõ ſumit? Quis paſcit
ui loſa ratio reddit᷑:dominꝰ ſi non digniratem gregem:⁊ de lacte gregis non ſumit? Inue/
– ſuam:ſi non meritũ noſtrũ conſtituit:habe / nimus ergo eſſe lac gregis quicquid a plebe
uc⸗ mus duo quędam plane diſtinguẽda. VUnũ dei tribuit᷑ ſpoſitis ad ſuſtentandũ victum
n t ꝙ chꝛiſtiani ſumus: Alterum ꝙ pꝛępoſiti ſu/ tempoꝛalẽ. Inde enim loquebat᷑ apoſtolus
ſichn mus. Illud ꝙ chꝛiſtiani ſumus pꝛopter nos cum hec diceret quę cõmemoꝛaui.Et ꝙ apo
uinu eeſt. Qð autem pꝛepoſiti ſumus pꝛoptervos ſtolus q;q; eligeret manibꝰ ſuis laboꝛare:et
mn g eſt. In eo ꝙ chriſtiani ſumus attendit᷑ vti / nec ipſum lac ꝗqreret ab ouibus:tamẽ lactis
alidnn litas noſtra. In eo ꝙ pꝛępoſiti: non niſi ve/ poreſtatẽ pcipiendi habere ſe dixit: ⁊ ſic do/
ſsit E ſtra. Sunt autẽ multi chꝛiſtiani ⁊ non ppo minum expoſuiſſe: vt qui euangeliũ annũ⸗
iaß n ſiti: qui ꝑueniunt ad deum facilioꝛe foꝛtaſſe ciant᷑: de euangelio viuant. Er dicit alios
ath . itinere:⁊ tanto expeditius ambulãtes: quã, coapoſtolos luos vſos fuiſſe hac poteſtate:
iumm/ to minoꝛẽ ſarcinam poꝛtant. Nos autem ex/ nõ vſurpata ſed data: Plus llle fecit vt nec
nti cepto ꝙ chꝛiſtiani ſumus: vnde rationẽ red/ gquod debebatł᷑ acciperet. Ipſe ego A⸗

Eʒee.4. qudiamus nos cum tremoꝛe. Et factum eſt

deus non deſerit oues ſuas:⁊ mali paſtoꝛes

Bancti dluguſtini de tempoꝛte

uit et debitum: ſed alius non exegit indebi/ nunciant vnde viuant.Si enim ſic vendũt: onen
tum. Ille plus fecit. Foꝛtaſſis enim ipſum magnam rem vili pꝛecio vendunt. Accipiãt utont
Lud.i0. ſignificabat: qui ęgrum cum adduceret ad ſuſtentatiouem neceſſitatis a populo: mer- mig anͤ
ſtabularium dixit: Si quid amplins eroga cedem diſpenſationis a domino. NHon enim Untetert
ueris: ĩ redeundo reddam tibi. De his ergo eſt idoneus populus reddere mercedemii⸗-⸗ “ 4 eieuch⸗
dui non indigent lacte gregis:quid plura di lis qui ſibi in charitate euangelium ſernaii··· ne
camꝰ: Mliſericoꝛdioꝛes ſunt: vel potius ipſi unt: non expecrent illi mercedem niſi vnge –—
miſericoꝛdię officium largius impendunt. etiſti ſalutem. Quid ergo iſti increpantur: nagiſimnn
Hoſſunt enim: ⁊ quod poſſunt faciũt.Lau⸗ vnde arguantur:qui cum lac ſumerent:æ l⸗ lu- mane:
dentur hi:neq; damnentur illi. Nam et ipſe nis ſe tegerent:oues negligebãt: Sua ergg ᷣ iſeun
apoſtolus qui hoc nõ quęrebat: fructuoſas tantũ quiæ querebant non quę ieſu chꝛiſti. Rbil. . kan obl
tamen oues eſſe cupiebat: non ſteriles ſie Sed quoniam diximus quid ſit lac ſumere: ſau d
lactis vbertate. Itaq; cum eſſet quodã tem quęramus quid ſit lanis ſe tegere.Qui pꝛę Ce. 4. d .
poꝛe in magna indigentia victus in confel bet lac: victum pꝛebet:qui pꝛebet lanambo utfern
ſione veritatis: miſſum eſt illi a fratribus noꝛem pꝛębet. Iſta ſunt duo quęa populis gunnaſtun
vnge neceſſitati ⁊ indigentię miniſtraretur. quęrunt: qui ſemetipſos paſcunt non oueſ. ſennunt
Reſpondit autem ullis:gratias agens et di / CLõmodum ſupplendę neceſſitatis: et fſauoꝛ Kepacunu
xit: Bene feciſtis cõmunicare neceſſitatibus honoꝛis et laudis. Etenim veſtimentũ pꝛoo⸗ 4 wnſen⸗
Pbit. . meis. Ego enim didici in quibus ſum ſuffi/ pterea bene intelligitur in honeꝛe: quia nu⸗ e atlwni
caens eſſe. Scio ⁊ abundare: ⁊ penuriam pa itatem tegit.Etenim vnuſquiſq; homo in/ nmnunond
ti. Omnia poſſum ĩ eo qui me cõfoꝛtat. Ve/ firmus:⁊ quid eſt quiſquis vohis pꝛęeſt:ni/ ſnglallun
rütamen vos bene feciſtis vſibus meis mit ſi quod vos eſtis: Carnem poꝛtans moꝛtta⸗ (d fens.
tere. Sed vt oſtenderet in eo qð illi benefe / lis eſt: manducat: doꝛmit:ſurgit: natus eeſ: caunnNpe
cere: ꝙ non ipſe quęreret: ne inter illos eſet moꝛiturus eſt. Si ergo cogitatis quid ſit: ee feeonni
qui ſeipſos paſcant non oues: non tam ſuę ipſe homo eſt:tu tamen honoꝛando eum ve Wan dedi
gaudet ſubuentum neceſſitati: q; illoꝛũ gau lur angelum contegis quod infirmum eſt. uongepebi
debat fecũditati. Quid ergo ibi querebat? Huiuſmodi indumentum acceperata bona Eiimgui
Non requiro inquit datum ſed requiro fru / dei plebe. Idem paulus cum diceret: Sicix Neunsnonn
cctuũ.Mon ergo inquit vt explear:ſed ne vos angeilum dei ſuſcepiſtis me:teſtimoniũ vo/ Sal. 4. lnns⸗ Qoͤ
inanes remaneatis. Qui ergo non poſſunt bis perhibeo: quia ſi fieri poſſer oculos ve⸗ myedache
facere qð paulus:vt in mambus ſuis tranſ/ ſtros eruiſſetis:et dediſſetis mihi.Sed cim Cnnspeſten
igant: accipiant de lacte ouium: ſuſtentent tantus honoꝛ exhibitus eſſet: nunquid pꝛ (icndutg
ſuam neceſſitatem:nõ hoc ſibi quęgrant tan / prer ipſum honoꝛem ſibi exhibitum: ne fo p ſcitſtiate
q; cõmodum ſuum: vr ex neceſſitate ſuę pe- te cum argueret negaret᷑:et minus ipſe apo/ Uuennno
cunię videant᷑ñ annunciare euangelium: ſed ſtolus laudaretur pepercit errantibus? Hiaʒ ueshepan
hominibus illuminandis pꝛebeant lucem ſi hęc feciſſet: eſſet inter illos qui ſeipſos pa/ bopeiuts.
verbi veritatis. Sint enim tanq; lucernę: ſi ſcunt: non oues: diceretapud ſeipſũ: Quid nuneedei
Rud.i2. cut dictum eſt: Sint lumbi veſtri pꝛecincti:? ad me pertinet? Quiſq; quod velit agat: nunenle
Wansßb. 5. lucernę ardentes: Et nemo accẽdit lucernã: victus meus ſaluuſ erit:⁊ lac ⁊ lana ſatis eſt Nentsti
et ponit eam ſub modio: ſed ſuper candela- mihi:eat quiſq; q põt: Ergo integra tibi ſüt nsnmnanmn
bꝛum:vt luceat ominibus qui i domo ſunt: omnia: ſic eat quiſq; quo põt: nolo te gᷣpo/⸗ Aalent
ſit luceat lumen veſtrũ coꝛã homibvt vide/ ſitũ facere: vnum te conſtituo de ipſa plebe: natdente
ant bona oꝑa vfa ⁊ gloꝛiſicẽt patrẽ vrm q¶ in Si patitur vnũ membꝛ:ũ compatiunt᷑ om/ n.cona. Adltag
cęlis eſt. Si ̊ tibi lucerna accẽderet᷑ idomo: nia membꝛa. Pꝛoinde ipſe apoſtolus cum elyendon
nõne adijceres oleu ne extingueret᷑?e Poꝛro eos cõmemoꝛat quales fuerint erga illum: AUffuin
ſi lucerna accepto oleo non luceret: non erat Me quaſi oblitus eoꝛum honoꝛiſicentia vi⸗ iißt nentie
plane digna quę in candelabꝛo poneretur: deretur: et teſtimoniũ perhibet: ſicut ange/ iſnd
ſed quę continuo frangeret᷑. AUnde enim vi/ lum dei ſuſceperunt eum: et ꝙ ſi fleri poſſet n.
uitur: neceſſitatis eſt accipere: charitatis eſt oculos ſuos vellent eruere ⁊ illi dare: Et ta/ Rdn n⸗
pꝛebere: HNon tanq; venale ſit euangeliũ vt men accedis ad ouem languidam: ad ouem iiune
iſtud ſit pꝛecium eius quod ſumunt qui an / putridam: ſecare vulnus: non pacere pune u

“

un dini. Ergo inimic factus ſũ vobis verũ
delate pꝛedicans? Ecce ⁊ accepit de lacte ouiũ:
dinhe, ſicut pauloante memoꝛauimus:et indu
renenin, mBentũ ex lanis ouium: ſed tamen oues
WK Pbil.a2, non neglexit. Non enim ſua quęrebat:
Zl ſed quę ieſu chꝛiſti. Abſit ergo vt dica/
Rinmn mus vobis: Viuite vt vultl: ſecuri eſto/
tünnnt te: deus neminem perdit: tantũmodo ſi
RMWH dem chꝛiſtianam tenete: Hõ perdet ille
Ninn n quod redemit: non perdet pꝛo quibus
Uülinnz ſanguinẽ ſuum fudit. Et ſi ſpectacslis
kar volueritis oblectare animos veſtros:
S ite:QAuid mali eſt: Et feſta iſta quę cele
Plund bꝛant᷑ per vniuerſas ciuitates in lęticia
— conuiuantium et publicis menſis ſeip/⸗
W ſos vt putant iocũdantium: reuera ma/
ansciun gis pereuntium: ite celebꝛate: magna
hniſe eſt dei miſericoꝛdia: quę totum igno⸗
ner uun SBaß. 2. ſcat: Coꝛonate roſis vos anteq́; marce/
uighemt ſcant: in domo dei veſtri quando volu/
hepetn eritis cõuiuamini: implemini cibo ⁊ vi/
umns a⸗ no cũ veſtris. Ad hoc enim data eſt iſta
Grns creatura vt perfruamini. Non enim im/
sgoſte pijs et paganis eam dedit deus:ſed vo/
mnchanen bis eam dedit. ſhęc ſi dixerimus: foꝛ/
Ginud te congregabimus turbas amplioꝛes.
Hausbe Et ſi ſunt quidam qui nos ſentiant hoc
ennSa dicentes non recte ſapere: paucos oſtẽ/
ſinoniio dimus: Qð ſi fecerimus: nõ verba dei:
lls non verba chꝛiſti dicentes:ſed noſtra:⁊ꝛ
tiSalan ſumus paſtoꝛes noſmetipſos paſcenteſ
—R E non oues.Cum autem dixiſſem quę di/
RK Ca. 5· ligãt iſti paſtoꝛes: dicã et quę negligãt.
Gusec itia enim ouium late patent. Craſſe
RK oues perpauceę ſunt: id eſt ſolidę in ci⸗
iſareehe bo veritatis: vtentes paſcuis bene de
cſitui munere dei. Sed mali illi paſtoꝛes non

parcunt talibus. Parum eſt ꝙ illas lan-
guentes ⁊ inſirmas ⁊ errantes et perdi/
nguthiin tas non curant: ſed iſtas foꝛtes et pin/

gloteſr⸗ gues necant quãtum ĩ ipſis eſt. Illę vi/
Pſaper uent de miſericoꝛdia dei: tamẽ quãtum
en u ad paſtoꝛes malos attinet occidũt ma/
— le viuendo: malum exemplũ pꝛębendo.

u An fruſtra dictum eſt ſeruo dei eminẽti
eLſus. 2. in membꝛis ſummi paſtoꝛis: Circa om̃s

–— teipſum bonoꝛum operum pꝛębe exem-
ſnͤ plum: et foꝛma eſto ſidelis? Attendit
ſion enim ouis etiam foꝛtis plerũq; pꝛępoſi
2 tũ ſuum male viuentem:ſi declinet ocu

ninſ B er. C. LXV. Důnica pma pe 0 c. paſche: .

los a regulis domini: etintendat in ho/
minẽ: incipit dicere in coꝛde ſuo:Si pꝛę/
poſitus meus ſic viuit: ego quid ſuʒ qui
non faciam quod ille facit? Si foꝛtem er/

go occidit ouẽ: iam de cęteris quid faci⸗

et: qui illud quod non ipſe foꝛtiſicaue/
rat: ſed foꝛte aut robuſtũ inuenerat ma/
le viuendo interſicit: Dico charitati ve/
ſtrę et ſi viuunt oues:⁊ foꝛtes ſunt oues
in verbo domini: et tenent iſtud qucd
audierunt a domino ſuo: Quę dicũt fa/ MWattb. 5
cite:quę autem faciunt:facere nolite: ta
mẽ qui in conſpectu domini male viuit:
quãtum in illo eſt eum a quo attenditur
occidit.Non ſibi ergo blandiat᷑:quia il⸗
le non eſt moꝛtuus: ſed homicida eſt:
quomodo cum laſciuus homo intendit
in mulierẽ ad concupiſcendũ eam: Ecce
illa caſta eſt: er męchus eſt iſte. HPomi

ni em̃ vera ⁊ aperta eſt ſententia.QAuil. Wattb. 5⸗

quis viderit mulierem ad concupiſcen/
dum eam:iam męchatus eſt eã in coꝛde
ſuo: NHNon peruenit ad illiꝰ cubiculũ:⁊ in
terioꝛe iam ſuo cubilivolutatur. Sic om
nis qui male viuit in conſpectu eoꝛum
quibus pᷣpoſitus eſt:quãtum in ipſo eſt
occidit et foꝛtes oues. Qui ergo imita⸗
tur pꝛepoſitum malum moꝛitur: qui nõ
imitatur viuit: tamen quãtum ad illos
pertinet ambos occidit.Et qð craſſum Ezcchᷣ.ʒ
eſt interficitis: et oues meas non paſci⸗
tis. Jam audiſtis qui diligant: audite
qui negligant. Quod infirmum eſt non Ta.s.
cõfoꝛtaſtis:⁊ quod tabuit nõ coꝛꝛoboꝛa/
ſtis:⁊ quod contribulatum eſt:id eſt cõ/
fractum non colligaſtis:⁊ quod errabat
non reuocaſtis: ⁊ quod perijt non inqui
ſiſtis: ⁊ quod foꝛte fuit confeciſtis: id eſfr
interfeciſtis⁊ occidiſtis. Infirmũ quime

animũ gerit ouis:quando temptatiões

ſibi pꝛofuturas non credit. Paſtoꝛ enim
negligens: quando ſic credit talis inſir/

mus:nõ illi dicit: Fili accede ad ſeruitu⸗ Ecẽi.a.

tem dei: ſta in iuſticia ⁊ timoꝛe: et pꝛepa
ra anim tuam ad temptationem. Qui
autem hoc loquit᷑: cõfoꝛtat infirmum:⁊
ex infirmo facit firmum:vt non eum cre
diderit pꝛoſpera huiꝰ ſeculi ſperare. Si
autem doctus fuerit ſperare pꝛoſpera
ſęculi:ipſa pꝛoſperitate coꝛrumpit᷑:Su/
B V 4.

Bancti aluguſtini de tempoꝛe

peruenientibus autẽ aduerſitatibꝰ ſau/
Matthᷣ.. ciat᷑: aut foꝛtaſſis extinguit᷑. Hõ & eum
ędificat ſuꝑ petrã qͥ ſic ędificat: ſed ſuꝑ
1.Corj.io. arenã. Petra aũt chꝛiſtus ẽ. Chꝛiſti aũt
paſſiões imitãdę ſũt:nõ chꝛiſtiano deli/
tię cõquirendę.Cõfoꝛtat᷑ inſirmus cũ ei
dicit᷑: Spera quidẽ temptatiões huius
ſeculi: ſed ab ominibus eruet te domi/
nus:ſi ab illo non recedet retro coꝛ tuũ.
NMNam ad confoꝛtandum coꝛ tuum venit
ille pati:venit ille moꝛi:venit ille ſputis
Mattðᷣ.22. liniri:venit ſpinis coꝛonari: venit oppꝛo
bꝛia audire: venit poſtremo ligno con-
figi. Omnia hec ille pꝛo te: tu nihil pꝛo
illo ſed pꝛo te. Quales autem ſunt qui
timent eos ledere quibus loquuntur:

non ſolum non pꝛęparant ad imminen/

tes temptatiões:ſed etiã ꝓmittunt fęli/
citatem huius ſeculi:quã deus ipſi ſecu
lo nõ ꝓmiſit. Ille pꝛędicit laboꝛes vſq;
in finem venturos ipᷣi ſęculo:⁊ tuvis ab
iſtis laboꝛibus exceptuʒ eſſe chꝛiſtianũ:
quia qui chꝛiſtianꝰ eſt aliquid plus paſ/
ſuurus eſt in ſeculo. Etenim ait apoſto/
Timotb.ʒ. lus: Oẽs qui pie volunt in chꝛiſto viue/
re:ꝑſecutionẽ patientur: Tu dicis ſi vo⸗
lueris in chꝛiſto pie viuere:abundabũt
tibi omnia bona:et ſi filios non habes:
ſuſcipies et nutries omnes. Nemo tibi
moꝛitur:heęc em̃ eſt ędiſicatio tua. Attẽ/
de quid facias:vbi ponas: ſuper arenã
eſt quod cõſtituis: venturus eſt imber:
influxurus eſt fluuius:flaturus eſt ven/
tus:⁊ impingent in domum iſtam: ⁊ ca/
det:⁊ fiet ruina eiꝰmagna.Leua de are⸗
na ⁊ pone ſupꝛa petrã: in chꝛiſto ſit quẽ
vis eſſe chꝛiſtianum. Attẽde ad paſſio/
nes chꝛiſti. Attẽde ad illũ ſine vllo pec/
PS.õs. cato:quę non rapuit exoluentem. Attẽ/
Heb.i2. de ſcripturam dicentem: Flagellat au⸗
tem omnem filium quem recipit:Et pa/
ra te flagellari: aut certe non queęras re/
cipi. Flagellat autem omnẽ inquit filiũ
quẽ recipit:Et tu foꝛte exceptus a paſſi/
one flagelloꝛum: exceptus a numero ſi/
lioꝛum. Ita ne inquies: flagellat omnẽ
filium vt vnicum?Et vnicus ille de pa-
tris ſubſtantia natus: ęqualis patri in
foꝛma dei:verbum:per quem facta ſunt
omnia: non habebat vbi flagellaretur:
ad hoc carne indutus eſt vt ſine flagello

Yoh. 1.

non eſſet.QAui ergo flagellat vnicũ ſine
peccato: nũquid relinquit adoptiuum
cũ peccato: In adoptionẽ vocatos nos
eſſe:apoſtolus dicit: Adoptionem ſilio/ Sał. X.
rum accepimus:vt eſſemus vni cohęre/
des:eſſemus etiam hęreditas. Poſtula z. 2.
a me ⁊ dabo tibi gentes hęreditatẽ tuã:
Exemplũ nobis pꝛopoſuit in paſſioni /
bus ſuis. Sed ne futuris temptationi-
bus deficiat infirmuſ:nec falſa ſpe deci/
piedus: nec erroꝛe frangendus ſit: dic
ei:Pꝛepara animã tuam ad temptatio/ Ecci.2.

nẽ. Sed foꝛte incipit labi: cõtremiſcere:

nolle accedere: habes aliquid: Fidelis
de qui non vos ſinit temptari ſupꝛa qᷓ;
ferre poteſtis. Illud autem pꝛomittere
et pꝛędicare futuras paſſiones: infirmũ
ↄfirmare ẽ. Timenti aũt nimiũ ⁊ exhoc
deterrito cũ polliceris miſericoꝛdiã dei:
nõ qꝛ tẽptationes deerũt: ᷣ qꝛ nõ ꝑmit/

I.Corj.lo.

tit tẽptari ſupꝛa qᷓ; poteſtis ferre: fractũ

colligare eſt. Sunt em̃ qui cum audie/
rint venturas tribulationes: armant ſe
magis:⁊ quaſi potum ſuum ſicut paruã
ſibi eam putant fidelium medicinam:
Sed queęrẽt martyꝛis gloꝛiam. Sũt alij
qui auditis futuris ⁊ neceſſario venien /
tibꝰ temptationibꝰ:quas pꝛopꝛie opoꝛ/
tet venire chꝛiſtiano: quas nemo ſentit
niſi qui voluerit eſſe vere chꝛiſtianus.
Imminẽtibus ergo ſibi aliquibus:fran
gitur ⁊ claudicat:affer conſolationis al/

ligamentum: alliga quod fractum eſt:

Dic ne timeas:nõ deerit i temptationi/
bus ille in quem credidiſti: Fidelis deꝰ Abi.s.
qui non ſinit te temptari ſupꝛa qᷓ; potes
ferre. Mon hoc a me audis:Apoſtolus

dicit: qui etiam dicit: An vultis experi/ 2.co

mentũ eius accipere qui in me loquitur
chꝛiſtus? Hoc ergo cum audis ab ipſo
chꝛiſto:audiſ ⁊ ab illo paſtoꝛe qui paſcit
iſrael. Ili enim dictũ eſt: Potabis eos Nõ.· 79.
in lachꝛymis in menſura. Quod enim
ait apoſtolus: Mon ſinit temptari vos
ſupꝛa qᷓ; poteſtis ferre:hoc ait ꝓpheta:
In mẽſura tm̃.Tu noli dimittere coꝛri/
gentem:adhoꝛtantẽ:trementem: ⁊ con/
ſolantem: ⁊ ſanantem. Quod infirmuʒ S
eſt inquit non confoꝛtaſtis: paſtoꝛibus Ta.7.
malis dicit:paſtoꝛibꝰ falſis: paſtoꝛibus
ſua quęrentibus:non quę ieſu chꝛiſti:ex Rbil.2.

4
glol cönd

NC1.

6nogobecns
ontioonch
ebebutno
Gckronftm.
gotun 6
Piinetine
oſnnbee
ſepolums
itngveret:
Cisplener
Uinsrabe
ioloner N
toluun fun
Cnsuteian
nrapidrue
Uancrvioden
ende o
Mltaelantt⸗
us Goneos
bonabeore.
lanſrmirate
honglunt:lee
QAliago vid
Noſosimmit
olerautnon
oliapia
cbipſsbon
Uoriäleteg
lngucretan

Mdaſtt
n ganiſtigsi

fenenong
legun gpen
Unizſinan
unopens
Mini pant
onenbes
reborogan
Klungtene
Liagodito
ictparini
elſcun
hoektien
Pocalns
ſpnt
benegli
Auin

lendr ten

gencnsſd

nadtenprngot,

Ecötentee

laui c

nyeniign
en gonio
lones nini
niwtütahe

lenconciäde

esgenögri
ſͤſene fini
icun uge⸗
önman.

unſatnmi.
n Dedaon .

un. i
ſanoyenten
Noprie ⸗
8nemo ſaur
echnitunas⸗
iqublsfn
ſolbnonisdr

iunc .

enplanot⸗

eciedeb

rncho
Aool

sthen 4

veloquan
ls bipe⸗

enigai
otmppen

Quodan
empten ſo⸗
it e
niraeann
em:Lch⸗

eten
ſrin

dnnce,
hus

cõmodo lactis ⁊ lanę gaudẽtibus:oues
omnino non curantibus. Et quod ma/
le habuit nõ coꝛroboꝛaſtis:aut inſirmũ:
id eſt non firmum. Mam dicunt᷑ infirmi
etiam ęgrotantes: ſed inter infirmum
et ęgrotum: id eſt male habentem: hoc
mihividet᷑ intereſſe.Etenim iſta fratres
que diſtingere vtcunq; conamur:foꝛte ⁊
nos poſſumus maioꝛe diligẽtia melius
diſtinguere:⁊ alius peritioꝛ vel lumine
coꝛꝑis plenioꝛ: interĩ ne fraudemi quã/
tum ad verba attinet ſcripturę qõ ſen-
tio loquoꝛ. Infirmo ne accidat tempta/
tio ⁊ eum frangat:timendum eſt. Lan/

guens autẽ iam cupiditate aliqua ęgro⸗

tat: cupiditate aliqua impeditur ab in⸗/
tranda via dei:a ſubeundo iugo chꝛiſti.
Atltendite illos homines volẽtes bene
viuere:iam ſtatuẽtes bene viuere:⁊ mi/

nus idoneos mala pati ſicut parati ſũt

bona facere. Pertinet auteʒ ad chꝛiſtia/

nam firmitatem non ſolum operari quę

bona ſunt: ſed ⁊ tolerare quę mala ſũt.
Qui ergo vident᷑ feruere in operibꝰ bo/
nis:ſed imminentes paſſiones tolerare
nolle: aut non poſſe: infirmi ſunt. Qui
vo aliq̃ cupiditate mala amatoꝛes mũ/

Aii ab ipſis bonis operibus reuocantur:

languidi et ęgroti iacent: quippe in ipſo
languoꝛe tanq; ſine vllis viribus nihil
boni poſſunt operari. Lalis in anima
Marci.2. paralyticus ille fuit quem cum domino
inferre non poſſent qui eum poꝛtabant:
tectum aperuerunt ⁊ depoſuerũt: id eſt
tanq; ſi in anima hoc velis facere vt te/
ctum aperias:⁊ deponas ad dominum
animã paralyticam: diſſolutam omni/
brvus membꝛis:⁊ vacantem ab omni ope
re bono:grauatam vtiq; peccatis ſuis:
et languentem moꝛbo cupiditatis ſuę.
Si ergo diſſoluta ſunt membꝛa omnia:
⁊ eſt paralyſis interioꝛ: vt peruenias ad
medicum. (Foꝛte enim latet medicus:
hoc eſt iſte verus intellectus in ſcriptu/
ris occultus)eſt aperire tectum ⁊ depo/

nere paralyticum.Qð qui nõ faciunt:⁊

facere negligunt:audiſtis quę audiant:
Quod male habuit nõ coꝛroboꝛaſtis:⁊

Szech. 3 44 quod cõtribulatum eſt non colligaſtis:

iam hinc diximus. Fractus enim erat
terroꝛe temptationis. Accidit aliquid

Dñica pᷣma p' oc. paſche: T

er. I

vnde quod fractum eſt colligetur conſo
latiõe illa: Fidelis deus qͥ nõ vos ſinit · Cor.i0.
temptari ſupꝛa qᷓ; poteſtis ferre: ſed fa-
ciet cum temptatione etiam exitum vt
poſſitis ſuſtinere.Et quod errabat non hh
reuocaſtis: Ecce vnde inter bęreticos a. S.
ꝑiclitamur.Et quod errabat non reuo
caſtis: et quod perijt non inquiſiſtis.

Hainc inter manus latronum: et dentes

lupoꝛum furentium vtcumq; verſamur.
Et ꝓ his periculis noſtris vt oꝛetis oꝛa/
mus.Et cõtumaces oues quia quęrunt᷑
errantes:alienas ſeſe a nobis dicũt: er/
roꝛe ſuo ⁊ ꝑditione ſua dicunt:quid vos
vultis: quid vos quęritis?quaſi nõ ipᷣa
cauſa ſit vt quęrere eos velimꝰ.Et qua/
re quęrimꝰ? Quia errant ⁊ pereunt.Si
in erroꝛe inquit ſum: ſi in interitu: quid
mevis?quid me quęris?:? Quid in erroꝛe
es? Reuocare volo: qꝛ periſti: inuenire
volo. Sic volo errare:ſic volo ꝑire. Sic
vis errare:ſic vis perire:quanto melius

ego nolo: Pꝛoꝛſus audeo dicẽ: Impoꝛ/

tunus ſum. Audio enim dicentem apoo
ſtolum: Pꝛeędica verbuzʒ: inſta opoꝛtune 2. Timothᷣ.4.
impoꝛtune.Quibꝰ opoꝛtune:quibꝰ im/
poꝛtune? Opoꝛtune vtiq; volentibus:
impoꝛtune nolẽtibus. Pꝛoꝛſus impoꝛ/
tunus audeo dicere:tuvis errare:tu vis
perire:ego nolo. Mon vult poſtremo il/
le qui me terret. Si voluero:vide quid
dicat: vide quid increpet: Quod erra/ Sʒech. 34.
bat non reuocaſtis:⁊ quod perijt nõ in/

dqſiſtis. Te magis timebo qᷓ; iÄßm? Opoꝛ ꝛ. Cor.5.

tet nos omnes exhiberi ante tribunal
chꝛiſti. Mõ te timeo:non em̃ potes euer-/
tere tribunal chꝛiſti. Reuocabo erran/
tem:requiram ꝑditum. Et ſi me lanient
inquirentẽ vepꝛes ſiluaꝝ:ꝑ oia anguſta
me coartabo: oẽs ſepes excutiã quantũ
mihi viriũ dñs terrens donat: oĩia pera⸗/
grabo:reuocabo errãtẽ:requirã ꝑeuntẽ:

timeo negligentẽ:etiã qð foꝛte ẽ occidã.

Vigde em̃ qð ſequit᷑:Et qð foꝛte fuit ↄfe/ Eʒecb.ʒ4.
ciſtiſ. Si neglexero errantẽ atq; ꝑeuntẽ:
et eũ qui foꝛtis eſt delectauit errare atq;
perire. Cupio lucra exterioꝛa: ſed timeo
plus damna interioꝛa. Si indifferenteʒ
habuero erroꝛem tuũ: attendit qui foꝛ/
tis eſt: putat ire in bęreſim quando ali⸗
quid cõmode ſęculo reluxerit vnde imi/
v* 5

Banti Auguſtini de tempoꝛe

tetur: ſtatim mihi dicit foꝛtis ille peritu
rus:cuʒ te perditũ nõ requiro:⁊ via hac
deus eſt: quid intereſt? homies inter ſe
litigantes hoc fecerunt: vbicũq; colen/
dus eſt deus. Si foꝛte illi dxerit aliquis
donatiſta: non tibi do filiam meam ni/
ſi fueris de parte mea. Ille opus eſt vt
attendat et dicat: ſi nihil mali eſſet eſſe
de parte eoꝛum: non contra illos dice/
rent tanta paſtoꝛes noſtri: pꝛo illoꝛum
erroꝛe ſatagerent. Si ergo ceſſemus et
taceamꝰ:contraria locuturuſ eſt:vtiq; ſi
malũ eſſet eſſe ĩ parte donati loquerent᷑
cõtra: redarguerẽt eos: ſatagerẽt lucra/
ri illos:ſi errant reuocarent illos. Mon
fruſtra ergo cum iam dixiſſet ſuperius:
Quod craſſum eſt interfeciſtis: Ipſa eſt
enim repetita ſententia:niſi ex his quę
ſupꝛa dixit nata eſt: Qa errabat non re-/
uocaſtis:et quod perijt non requiſiſtis:
et hoc faciendo quod foꝛte eſt interfeci/
J ſtis. Pꝛoinde audi quid ſequitur de iſta
Ca.9. negligentia maloꝛum:ĩmo falſoꝛum pa/
Eʒecð.34. ſtoꝛum:Et cum diſperſę ſunt oues meę:
eęe wwnõ ſit paſtoꝛ:et factę ſunt in come/
ſturã omnibꝰ beſtis agri: Furant᷑ lupi
inſidiantes:rapiunt leones frementes:
cum oues non hęrent paſtoꝛi. Ham pꝛę/
ſens eſt paſtoꝛ:ſed male agentibus non
eſt paſtoꝛ:et inherent paſtoꝛibus nõ pa/
ſtoꝛibus: ſeipſos nõ oues paſcentibus:
et lętalis erroꝛ cõſequit᷑. Eunt in beſtias
depꝛędãtes ſe:et de eoꝛum moꝛte ſatiari
cupientes. Lales em̃ ſunt omnes qͥ gau
dent de erroꝛibus alienis:beſtię ſunt pa
ſtę moꝛſibus diſperſarum. Et diſperſę
ſunt:et errauerunt oues meę in omnem
montẽ:et in omnẽ collem altum. Viam
montibus et collibus:tumoꝛ terrenus ⁊
ſuꝑbia ſeculi extulit. Suꝑbia donati fe⸗
cit ſibi partẽ ſubſequẽtẽ cũ parmenianꝰ
illi cõſirmauit errorẽ. Illle mons eſt:ille
collis eſt. Sic oĩs cuiuſlibet auctoꝛ erro/
ris terrena elatiõe intumeſcẽs: pꝛomit/
tit ouibꝰrequiẽ:bona paſcua:et aliquã/
do inueniunt ibi oues paſcua de pluuia
diei:non de duricia montis. Habent em̃
et ipſi ſcripturas: habent ſacramenta:
non ſunt iſta montium: ſed cum inueni/
untur in montibus:male remanent in

montibus. Errando enim in montibus
et in collibus deſerẽdo gregem: deſerũt
vnitatem: deſerit vnitas cohoꝛtes con-⸗
tra leones et lupos. Inde ergo reuocet

deus ipᷣe: Reuocet modo:audietis ipſũ

reuocantem. Errauerunt inquit oues
meę in omnẽ montem:et in omnem col/
lem altum:hoc eſt ĩ omnẽ tumoꝛem ter/

rę. Sunt enim ⁊ montes boni. Leuaui Ns. 120.

oculos meos in montes vnde veniet au
xiliam mihi.Et vide:qꝛ non tibi a mon/
tibus ſpes eſt. Auxilium inquit meuʒ a
domino:qui fecit cęlum ⁊ terram. Noli
putare iniuriam facere te montibus ſan
ctis: quando dixeris: Auxilium meum
non in montibus: ſed a domino qui fe/
cit cęlum et terrã. Ipſi montes hęc tibi
clamant. Audio in vobis ſacramentum

ſum pauli: ego apollo: ego cephe: ego
autem chꝛiſti. Leua oculos in iſtũ mon/
tem: remaneas. Audi enim quid ſe/
quatur: Nunquid paulus crucifixus eſt
ꝓ vobis? Ergo poſtea qᷓ; leuaueris ocu/

los in mõtes:vnde venit auxilium tibi:

id eſt in auctoꝛem ſcripturarum diuina/
rum: Attende omnibus medullis ſuis:

omnibus oſſibus clamantem: Domine Põ. 82.
quis ſimilis tibi:vt ſecurus ſine vlla in/
iuria montium dicas: Auxilium meum NPs. 120.

a domino qui fecit celum ⁊ terram: Rõ
ſolum tunc tibi non ſuccenſere montes:
ſed tunc amabũt:tunc magis fauebũt.
Si in ipſis ſpem tuã poſueris: cõtriſta⸗
bunt᷑. Angelꝰ multa diuina ⁊ mira oſtẽ/
dens homini ab homine adoꝛabatur:
tanqᷓ; leuantem oculos in montem: ait

ille ſe reuocans ad dominum: Noli in/ Apocj.22

quit facere: illum adoꝛa.Nam ego con/
ſeruus tuus ſum ⁊ fratrum tuoꝛum. In

omnem montem:⁊ in omnẽ collem:⁊ in

omnem faciem terrę lucẽt: Ipſi amant:

ipſi diligunt: volunt moꝛi vt abſcon/

datur vita ipſoꝛum in chꝛiſto ſuper om/
nẽ faciem terrę et dilectionẽ terrenoꝛũ.
Et quia errantes oues ſunt ſuper omnẽ
faciem terrę:ſed tamen hęretici per totã
faciem terrę:alij hic:alij ibi: nuſq; tamẽ
deſunt:ipſi nõ nouerũt.Alia ſecta ĩ afri

ca:alia hęreſis in oꝛiẽte:alia in ęgypto:

fleri: vt vnuſquiſq; veſtrum dicat: Ego ·Corj.1.

nu linittpo

malui

raſegue
ſen aocater

ſauninerere
lasgegergue
fagreuocane

algnmue

llnunuepate
honfacenten
ſiferetſdin

Eoroiti
uln

uodeig il
euu
niusan
us, Auid
Musdals,

4

Ger.C.Lxv.Dñica pᷣma pꝰ oc.paſche: Ber.I.

wünenn
an alia ĩ meſopotamia. Aerbi gratia: Diuerſil
zabengn locis ſunt diuerſę: ſed vna mater ſuperbia
– om̃es genuit: ſicut vna mater noſtra catho/
R lica omnes chꝛiſtianos fideles toto oꝛbe di,/
* fuſos. Mõ ergo mirum ſi ſuperbia parit diſ /
men ſenſionem: charitas vnionem: tamẽ ipſa ca/
ein ng tholica mat et ipſe paſtoꝛ in ea vbiq; querit
enn errantes: confoꝛtat infirmos: curat langui-
nlauß dos: alligat confractos: alios ab iſtis: alios
lemman ab üllis nõ ſe inuicem ſcientibus. Sed tamẽ
mnthiunn ulla om̃s nouit: qͥa cũ omibus fuſa eſt. Ver/
huuglinar⸗ bi gratia: Eſt in africa pars donati: Euno/
tenn. lld. miani non ſunt in africa: ſed cum parte do /
enonndelrn nati eſt hic catholica. Sunt in oꝛiente euno/
unlunnan miani:ibi auteʒ non eſt pars donati:ſed ibi
donmoguif⸗ eſt catholica. Illa ſic eſt tanqᷓ; vitis creſcen/⸗
vonesne do vbiq; diffuſa:illic ſunt tanq; ſarmenta in
Sſacmmam utilia agricolę falce pꝛeęciſa merito ſterilita/
wumden tis ſuę:vt vitis putaretur: non amputaret᷑.
cgocehbe Sarmenta ergo illa vbi pꝛęciſa ſunt:ibi re
hstitinon manſerũt. Vitis autem creſcens in omnia:
nin guie ⁊ ſarmenta ſua nouit:quę in üla manſerũt:
Pancine et iuxta ſe quę de illa pꝛęciſa ſunt. Inde ta
aung x men reuocat errantes: quia et de ramis fra
uunlun. KRo. nm. (tis dicit apoſtolus: Potens eſt enim deus
Naun diunn iterum inſerere illos: ſiue dicas oues erran-
Petulss ii⸗ tes a grege:ſiue dicas ligna pꝛęciſa de vite:
ten. Donemh necad reuocandas oues: nec rurſus inſeren
noſneſetb . da ligna minus idoneus eſt deus: quia ille
– ſummus paſtoꝛ:ille verus agricola:⁊ in om/
enubi nem faciem terrę diſperſę ſunt: ⁊ nõ fuit qui
loenon redqreret: ſed in malis illis paſtoꝛibꝰnon fuir
ſuchit ER homo qͥ requireret. Pꝛopterea paſtoꝛes au⸗
. dite verbum vomini: Tliuo ego vicit domi/
ias⸗ nuß nus deus. Videte vnde cępit: tanq; iuratio
en eſt dei teſtiſcatio vitę. Viuo ego dicit do⸗
talahl minus: moꝛtui ſunt paſtoꝛes: ſed ſecurę ſunt
mli oucs. Aiuit dominus. Viuo ego dict do⸗
un. K minus deus:quia autẽ paſtoꝛes moꝛtui ſũt
ſunchhl, quęrentes non quę ieſu chꝛiſti. Erunt ergo
hncun ) ⁊ inuenient᷑ paſtoꝛes:non quę ſua ſunt quę/
üclenin rentes ſed ieſu chꝛiſti.Erunt plane ⁊ inueni/
Plamm entur plane:nec deerunt:nec deſuerunt.Ai
nir dhen deamus ergo quid dicat dominus qui ſe di/
ſtoſuye ct viuere: AUtrum dicat ablaturum ſe oues
Ni enand, a paſtoꝛibus malis paſcentibus ſeipſos nõ
tſeogoon oues: et daturum ſe eas paſtoꝛibus bonis
encee Ezecb 534. Paſcentibus oues nõ ſe. Viuo ego dicit do⸗
Hhuißn minus deus: quia pꝛo eo ꝙ factę lunt oues
aſcni mee in comeſtura omnibus beſtijs campi:
luugh ęo ꝙnon eſſet paſtoꝛ: Rurſus paſtoꝛem di⸗

cit ⁊ pauloante:⁊ nũc non ait: ſᷣ ex eo ꝙ non
ſint paſtoꝛes.QOuibus enim talibus male er
rantibus: male pereuntibꝰ non eſt paſtoꝛ:2
ſi ſᷣſens ẽ paſtoꝛ:⁊ ſi ſſens ſit paſtoꝛ:qꝛ et cũ
Hſens ſit lux. Et nõ ꝗſierunt paſtoꝛes oues
meas:⁊ pauerũt paſtoꝛes ſeipos:oues autẽ
meas non pauerunt: Pꝛopter iſtud paſto/
res: audite verbũ domini. hęc dicit domi⸗
nus deus:Ecce ego ſuper paſtoꝛes:⁊ inqui/
ram oues meas de manibus eoꝛuzʒ. Inqui/
ret moꝛtem eoꝛum. Dicit enim alio modo ꝑ
eundem pꝛophetam: Fili hominis ſpecula/ Ezecb. z. et 35.
toꝛem dedi te domui iſrael: ⁊ audies ex oꝛe
meo ſermones: et pꝛęmonſtrabis eis ex me
in eo cuʒ dixero peccatoꝛi:Mhoꝛte moꝛieris:
⁊ non fuerit locutus vt caueat impius a via
ſua: ille facinoꝛoſus in ſuo facinoꝛe moꝛie/
cur: ſanguinem autem eius de manu ma re⸗
quiram. Tu autem ſi ̊ᷣnunciaueris facino⸗
roſoviam eius vt auertat᷑ ab ea:⁊ non fuerit
auerſus a via ſua:ille in facinoꝛe ſuo moꝛiet᷑:
tu animã tuam liberabis.Quid eſt fratres?

Aigdetis q; ſit tacere periculoſum: Moꝛitur

iile ⁊ recxe moꝛit᷑ in impietate ſua:et peccato
ſuo moꝛitur. Negligentia enim eius occidit
gum. Nam paſtoꝛem inueniet viuentẽ:quia
ait: Vlius ego dicit dominus deus: ſed cum
fuerir negligens non admonente illo quiad
hoc eſt pꝛepoſitus et ſpeculatoꝛ vt admo⸗
neat: ⁊ ille iuſte moꝛitur:⁊ iſte iuſte damnat᷑.
Si auteʒ dixeris inquit impio: moꝛte moꝛi-
eris: cui ego ſuero gladium cõminatus: et
ille neglexerit vitare iminentem gladium: ⁊
venerit gladius ⁊ interfecerit eum:ille i pec/
cato ſuo moꝛietur: tu autem animam tuam
liberaſti. Pꝛopter hoc ad nos quideʒ perti/

ner non tacere. Ad vos autem et ſi non tace

amus: de ſcripturis ſanctis verba paſtoꝛis
audite. Videamus ergo:quia ſic pꝛopoſue/ X
ram: vtrum auferat oues a paſtoꝛibus ma/ Ca.

us. Doc enim dicit dominꝰ: Ecce egoipᷣe ſuꝑ Ezech..

paſtoꝛes:et inquiram oues meas de mani/

bus eotũ: et auertam ab eis vt non paſcant

oues meas: nec paſcant amplius paſtoes
ſemetipſos: Quæ dicunt facite:quę faciunt Mattb. 25
faci ce nolite:tanq; diceret: mea dicũt:ſua fa
aut. Si diceret: facite ſecuri qð faciũt:ipſos
damnabo male viuentes:vobis autẽ parcã
qui ſecuti eſtis pꝛępoſitos veſtros. Si hoc
diceret: vederar malis paſtoꝛnbus paſcen-
tibus nõ oues:ſed ſe. Sed quonis terret nõ

Bancti ᷣluguſtini de tempoꝛe

ſolum cęcum ducẽtem ſed cecum ſequẽtem.
Neq; enim ait:Cadit in foueam ducens: et
Watth.15. non cadit ſequens: ſed ceæcus cęcum ducens
ambo in foueã cadunt. Admonuit oues et
ait: Quę faciunt facere nolite. Cum em̃ non
faciatis quę faciunt mali paſtoꝛes: non vos
ipſi paſcunt. Cum autem facitis quę dicũt:
ego vos paſco: Mea dicunt em̃ ⁊ nõ faciũt.

Securi inquiũt ſeqmur epiſcopos noſtros.

Dicũt hoc ſępe hęretici quãdo veritate ma-
nifeſtiſſima cõuincunt᷑:nonne oues ſumus:
Illi de nobis reddent rationẽ:reddent pla-
ne mala de moꝛte noſtra: de moꝛte eius ma/
ligna reddit malus paſtoꝛ malam rationẽ.
Nũquid ideo viuit ouis:quia deſignat᷑ pel/
lis ipſius? Increpatur paſtoꝛ quia neglexit
ouem errantẽ: et ꝓpterea in fauces lupi ir/
ruit vt deuoꝛaret᷑.Auid illi ꝓdeſt: qͥa affert
pellem ſignatã? Paterfamilias vitam eius
inquirit. Sed ecce malus paſtoꝛ attulit pel/
lem:reddat de pelle rationem: vere menti/
turus eſt. Videbit deſuper qui poſtea iudi/
cat: cui verba:ille facta numerat:cogitatio/
nes inſpicit: Reddat paſtoꝛ malus rationẽ
pellis ouis moꝛtuę: Clamaui ei verba tua ⁊
ſequi noluit: dedi operã vt a grege nõ aber/

raret:⁊ nõ obtemperauit:plane ſi hoc dicat:

et verum dicat: Mouit autẽ ille vtrum verũ
dicat: reddat bonam rationem de oue ma-
la. Si autẽ inſpicit deus quia neglexit erran
tem:qͥa non quęſiuit pereuntẽ:Quid ꝓdeſt
qð inuenit pellem quam referret: ipſam re/
uocaret ne pellem moꝛtuę demonſtraret.Si
ergo non bonam rationem reddit: quia non
quęſiuit errantem: qualem facit qui fecit er-
rantem: hoc eſt qð dico: Si in catholica cõ/
ſtitutus epiſcopus non bonam rationẽ red/

dit de oue:ſi non quęſierit errantem de gre/

ge dei:qualem rationẽ redditurus eſt hereti
cus:qui non ſolũ nõ reuocabit ab erroꝛe:ſed

etiã compulit in erroꝛem? Sed videamusvt

dixi:quomodo reuocet deus oues a paſtoꝛi/
MWattðb.⁊z. bus malis: Jam cõmemoꝛaui:Qusę dicũt fa
cite:quę autem faciunt facere nolite.iEt non
ipſi vos paſcũt ſed deus:quia velint nolint
paſtoꝛes vt ꝑueniant ad lac ⁊ lanam: verba
Bo.⁊. dei dicturi ſunt.QAui pꝛędicas non furandũ
furaris:dicit Aplłus ad eos qui bona dicũt:

⁊ mala faciunt.Tu audi ſdicantem ne fure

MWatth. 7. ris:qᷣa fieri nõ poteſt de ſpinis legere vuam.
Maitb.aʒ. Et rurſus dixiſti mihi: ꝙ quęcunq; quę di⸗

tuam et veni: vt ſaluos facias nos: Plane Ca. i5.

cunt facite:quę autem faciunt facere nolite: inn⸗
AAuomodo vis de ſpinis me colligere vuã nna n
verbi:Cui reſpõdebit᷑: Non eſt illa vua ſpi/ –— Pon
narum: ſed aliquando increſcens ſarmentũ lontor nin
implicat ſe in ſepe:⁊ pendet vua inter denſa ii50 ue
ſpinarum:ſed nõ ſurgit de radice ſpinarum. ud lg
Zu ſi eſurieris ⁊ aliud nõ habes vñ ſumas: b
caute manũ mitte ne lacereris a ſpinilſ: id eſt etlblni,t
ne facta imiteris maloꝛũ: ⁊ lege vuam inter sdeehil .
ſpinas pendentẽ:ſed de vite naſcẽtem. At/ꝛM atenn⸗
tende:veniet botri alimentũ: ſpinis ſeruat᷑ Ca. 12. Gfunhin
ignis toꝛmentoꝛũ.Extrahã inqt oues meas gutannun
de manibus eoꝛũ: et non erunt eis adhuc in Eʒec. 34. olmline
cibũ. Hoc ⁊ i pſalmo dicit᷑: Mõne cognoſcẽt Ns. 8. (ihnilenn
omnes qͥ operant᷑ iniquitatẽ: qui deuoꝛant Hi. Aſunen
populũ meũ vt cibum panis:? Et non erunt cgtunt ne⸗
eis adhuc in cibũ.Quoniã hęc dicit domin Cenaunancn
deus: Ecce egoipſe abſtuli a malis paſtoꝛi/ onilocnate
bus oues:monendovt dixi:ne qð faciũt ma berninig
li paſtoꝛes faciant incaute negligẽtes oues. tapoluu
Et quid ait:cui dat quod illis abſtulit:foꝛte clie Clblini.
bonis paſtoꝛibus: Hõ hoc ſequet᷑.Et qͥd di / Alanensde
cemꝰ fratres:nõne ſunt paſtoꝛes boni: Mon Aponibetin
ne alio loco ſcripturarũ dicit᷑:Et conſtituam hiere.ʒ. aptlmes!
ceis paſtoꝛes ſ̃m coꝛ meum:et paſcent eas de nötes its
diſciplina?: Quomodo ergo oues quas ma/ laum Zoipe
lis paſtoꝛibus tollit:non dat bonis:bᷣ tanqᷓ glilingeaudl
omnino nuſq; remãſerint boni: DNicit: Ego Glcguidern⸗
paſcam: Petro dixerat: Paſce oues meas. Job. 2r. dal. uluer⸗
Quid ergo faciemus:cuz petro cõmendant᷑ Anontsſan
oues?: Non ibi dixit dominus: Ego paſcam Clitspehib
oues meas:non tu: Sed petre amas: paſce Uunnpbenun⸗
oues meas: an foꝛte quia modo nõ inuenit᷑ leſnegeſ
petrus? Jam enim aſſumptus eſt in requiẽ nonibeh

apoſtoloꝛũ ⁊ martyꝛum:non eſt cui dicat ſe⸗
curus dominꝰ ouium: Paſce oues meas: et ing onstnnngei
quodãmodo quaſi neceſſitate deſcendit ad .Dluscoun
officiũ paſcendi oues ſuas:non babens qaum imeil ſi
bus cõmendet nec tamen deſerens.hHoc em̃ ſigboi
videt᷑ ſequi.hoc enim dicit dominus deus: DEiumſtabul.

Goosoftendin

Ecce egoipſe: cui dicebamꝰ: Qui paſcis iſił Nö. . atir
intẽde:qͥ deducis tanqᷓ; ouem Joſeph popu Gnarſtli
lüũ in ęgypto cũſtitutũ: Jam diffuſus in gen tninſe
tibus iſrael:ipſe eſt ioſeph. Moſtis em̃ qꝛ mi RKR
grauit ioſeph in ęgyptu: vendentib fratri/ gefs. mlin
buſ. Factũ eſt: vendiderũt chꝛiſtũ iudeęi ſine ſtnn

cauſa:⁊ inter apoſtolos ipſe iudas venditoꝛ Manb. 6. ſiin Ninkengte
fuit. Cępit eſſe chꝛiſtus in gentibus:ibi bo i iin
noꝛatus eſt:ibi creuit populus eius:nõ eum M
deſerit paſtoꝛ eius. Excita inquit potẽtiam mm ſgnen

igs ner

A4 Ber. C. LXV.

ein facit ⁊ faciet. Ait enim: Ecce egoipſe inqui/
teklue ram oues meas: ⁊ viſitabo eas ſicut viſitat
insſinc paſtoꝛ gregem ſuum. Hon curauerunt ma-
innngg li paſtoꝛes. Non enim ſuo ſanguine redime-
Nteſn rũt. Sicut viſitat inquit paſtoꝛ gregem ſuũ
Refiſne in die. In qua enim die: Cũ fuerit nimbus
Prſtüc et nubis: id eſt in plunia et nebula. Pluuia
kenn II nebula erroꝛ ſeculi huiꝰ: caligo magna ſur⸗
lanng gens de cupiditate hominũ: et nebula cõte-
ein rens terram: Et difficile ẽ vt nõ errent oues
ſPpnsſmid ex iſta nebula:ſed paſtoꝛ non deſeritsas:in/
ntcunma quirit eas:penetrat nebulam oculis acutiſſi
uncsilunt mis:non impedit᷑ caligine nubiũ: videt vn/
himraglii diq;: errantem reuocat:ti ſiat qð in euange
lddan oß. 1o. lio: Qug ſunt oues meę: audiunt vocẽ meã:
eEnmmenn 2 ſequunt᷑ me. In medio ouium diſperſarũ:
Kdlden ſic inquiram oues meas: et educam eas ab
1malsitnn omni loco quo diſperſę ſunt. Illic in die nu/
neqͤfrün bis ⁊ nimbi quando difficile eſt eas inueni/
Glgikslla. n.. Tüc ego inueniam: craſſa nebula eſt: pin/
Sahſulndn Ezech.34. Slis nimb . Oculos em̃ eiꝰ nihil latet. Et
glck Gitdn educam eas de gentibus: ⁊ colligam eas de
trsbenefn regionibꝰ:et inducam eas in terram earum:
Gonkiune et paſcam eas ſuper montes earum. Conſti/
uplontsde. muit mõtes iſrael: auctoꝛes ſcripturarũ diui/
olcsclignn⸗ narum: IObi paſcite vt ſecure paſcatis: quic/⸗
tbonitftuih quid inde audierit: hoc vobis bene ſapiat:
gi Diorey quicquid extra eſt:reſpuite ne erretis in ne/
eolesbee ⸗ bula. Auditevocem paſtoꝛis: Colligite vos
R ad montes ſcripturę ſanctę. Ibi ſunt delitie
sepllan coꝛdis veſtri: ibi nihil venenoſum: nihil alie/
nramait num: vberrima paſcua eſt: vos im̃ ſane ve-
onötnnt nite: ſane paſcimi. In mõtibꝰ iſrael ⁊ i riuis
nuch unli ꝛ in omni habitatione terrę. A montib em̃
etaidttt quos oſtendimus: manauerũt riui pdicati/
seean .1, Onis euangelice:cum in omnẽ terram exiuit
nhdn ſonus eoꝛum: Et facta eſt omnis habitatio
mg Eʒech.ꝭa terrę ad paſcẽdas oues lęta atq; fecũda. In
nn te paſcuis bonis paſcam eas:⁊ in mõtibus ilił᷑
cſcen eerunt ſtabula. Erunt illic:hoc eſt vbi requi/
enn f eſcant: vbi diſcant. Verum eſt: manifeſtum
ne . eſt: non fallimur. In gloua dei requieſcent
“ . tanq; in ſtabulis ⁊ doꝛiient: hoc eſt: requi/
diflinen eſcent ĩ delitijs bonis: ⁊ ĩ paſcua pingui pa/
fuſuc ie ſcent᷑ ſuper montes iſrael. Jam dixi: mõtes
ntend ſ iſrael:montes bonos quo leuamus oculoſ:
hii, Ys. 110. vt inde nobis veniat auxilium noſtrũ a do/
e mino qui fecit celum ⁊ terram: Ideo ne veli
muhel mõtibus bomis eſſet ſpes noſtra: cum dixiſ-
clzlin ſet: Paſcam oues meas ſuper mõtes iſrael:
uti Rurſus ne tu ſpem poneres in montibus:
1M² 7

Dñica pma py oc.paſche:?F

ſubiecit ſtatim: Ego paſcam oues meas. Le

ua oculos tuos in montes: vnde veniet au /
xilium tibi. Sed attende dicentem: Ego pa/ Eʒecb. 54.,

ſcam. Auxilium enim tuum a deo: qui feclcit

cęlum ⁊ terram. Ego requieſcere faciam eas

dicit dominꝰ deus. Sed vt requieſcere faci
atr:pꝛimo curauit:poſterius dicit:hic eſt do⸗

minus deuſ. Pꝛimo quod perierat requirã.

gqs errauit reuocabo: ⁊ qdð imminutũ eſt col/

ligabo: et qð exanime eſt confoꝛtabo: etx qð
pingue eſt cuſtodiam. Quod non faciebant

mali paſtoꝛes ſeipſos paſcentes non oues.
Non ait dominus:Cõſtituam alios bonos
paſtoꝛes qui faciant hoc: ſed ego inquit pa/

ſcam oues meas: nulli cõmittâ: Securi vos
fratres:ſecurę vos oues: Nobis videt᷑ timẽ

paſcit cum iudicio. Quis enim homo iudi⸗
cat de hoĩie? Lemerarijs iudicijs plena ſunt

omnia: De quo deſperauim ſubito cõuer/

titur et ſit optimꝰ: De quo multũ p̊ſumpſi-

mus: ſubito delicit et fit peſſimus. Hec ti⸗

dum: quas idem paſtoꝛ bonꝰ daudit ſic: Ex &
paſcam eas cum iudicio. Uide quia ſolus Ca. 14.

moꝛ noſter certus eſt:nec amoꝛ noſter certus

eſt. Quid ſit hodie quiſq; homo:vix nouit
ipſe homo: tamen vtcunq; ipſe quod hodie
quid aut oues:nec aut ipſe paſcit.Ergo cuʒ
iudicio diſpertientis pꝛopꝛia pꝛopꝛijs :hęc

iſtis: illa illis: debita eis quibus debet᷑ hoc
aut illud. Houit enim quid agat: cum iudi/
cio paſcit: quos iudicatus redemit. Paſcit
ergo ipſe cum iudicio. In ꝓpheta enim hie/
remia ait: Clamauit quidem perdix: cõgre-
gauit quę nõ peperit: faciens diuitias ſuas
nõ cum iudicio. Paſcit iſte paſtoꝛ cum iudi⸗

cio: Quare ille ſine iudicio: Quia cõgrega/

uit quę nõ peperit.QQuare iſte cum iudicioę-ꝛ

quia fouet qð peperit. De paſtoꝛe tamẽ bo⸗/

no loquit᷑. Paſtoꝛes boni aut non ſunt: aut

larent. Si enim non ſunt: quid agimus? Si

latẽt: qͥd de eis tacet᷑: Perdix quidem illa a
quibuſdã maioꝛibus: ⁊ ante nos ſcripturas
tractãtibus diabolꝰ intellectus eſt: congre/

gans quę non peperit. Mon enim ille crea/

toꝛ: ſed deceptoꝛ eſt: faciens diuitias ſuas
non cum iudicio. Non enim ad eũ pertinet
q iſto aut illo modo erret:oẽs errantes vult

quibuſlibet erroꝛibus: q; diuerſę ſunt hęre/

ſes: q; diuerſi erroꝛes. Ille enim in omni⸗/
bus vult errare homines: Non dicit diabo/
lus donatiſtę ſint:non ſint arriani: ſiue illic

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

ſit ſine iſtic:ad eum pertinet congregantem
ſine iudicio. Idola inquit adoꝛet:meus eſt:
iudęoꝛũ ſuꝑſtitione remaneat:meus eſt:de⸗/

ſerta vnitate in illam vel in illam hereſim
pergat:meus eſt. Congregat ergo ſine iudi

cio faciens diuitias ſuas.Sed quid faciens
ſequat᷑ in dimidio dierum eiuſ: derelinquet
eas:⁊ in nouiſſimis ſuis erit inſipiens. Ve/

nit ule congregans oues ſuas in dimidio di

erum eius:puſqꝙ; ſperabat: anteqᷓ; putabat
derelinquet eas: et erit inſipiens in nouiſſi-
mis eiuſ. Quare in pꝛimis ſuis ſapiẽs erat:
vt in nouiſſimis ſuis ſit inſipiens? Audite

fratres: dicit᷑ aliquando in ſcripturis ſapien

tia ꝓ ſtulticia abuſione verbi: non ꝓpꝛieta/
1. Cori.. te. EUnde enim dicit᷑: Ubi ſapiens: vbi ſcri⸗
ba:vbi conquiſitoꝛ huius ſeculi? Mõne ſtul/
ticiam fecit deus ſapientiã huius mũdi?: Et
iſte perdix: id eſt dꝛaco: id eſt tanq; ſemꝑ ſa/
piens erat:et non adam per euam decepit:
Vtrum dicere putas eſt bonum conſilium
dare exiſtimatus eſt contra deum creditus
eſt. Qð non dicit᷑ ſapientia abuſiue verbi et
in malo conſuetudine quidem ſcripturarum
veſtrarũ: Mam quẽadmodum loquunt᷑ au/
ctoꝛes mundi:quid ad nos?habes in eodeʒ
Geñ.ʒ. libꝛo: Erat ibi ſerpens ſapientioꝛ omnibus

beſtijs: aſtutus ⁊ acut ad decipiendũ agno/
ſcitur:nõ poſtea ei credit᷑. Et dicit᷑ ei:Renũ/⸗

ciamus tibi: ſufficiat ꝙ incautos pꝛimo de-
cepiſti. Ergo ita erit in nouiſſimis ſuis inſi⸗
Hiere.17. piens: qui congregauit quę non peperit: et

fecit diuitias ſuas nõ cum iudicio:paſcit cõ⸗

tra illum redemptoꝛ noſter cum indicio. Et
exiſtat aliquis hęreticus:⁊ ſi non frater dia/

boli: certe adiutoꝛ et ſilius:⁊ ipſum dixerim
ꝑdicem cõtentioſum animal: hoc eſt anima
vt aucupes noꝛunt etiaʒ contendẽdi ſtudio

capit᷑. Contendunt iſti contra veritatẽ:⁊ cõ/

tendere ex quo ſe diuiſere modo dicunt:con

tendere volumꝰ:qꝛ iam capti ſunt nolo con/
tendere.OQ capte aliquando tu eras qui pꝛi/-
mis tempoꝛibus ſeditionis tuę traditoꝛes

arguebas: innocentes damnabas: iudicio

imperatoꝛis: iudicio epiſcopoꝛũ non conſen
tiebas victus: totiẽs appellabas apud ipᷣm:

i patrẽ ſtudioſiſſime litigabas: cõgregabas
ſ nõ peperiſti. Ubi eſt nunc ceruix tua: vbi

lingua tua:vbi ſilius tuus: Certe in nouiſſi⸗
mis tuis factus es inſipiens:pauiſti ſine iu/

dicio. Hon enim verũ vis vei de erroꝛe tuo:

vel de veritate iudicare: paſcit contra chꝛi⸗

ſtus cuʒ iudicio: diſcernit oues ſuas ab oui⸗

bus nõ ſuis. Quę ſunt oues meę inquit:au/ Job.io.
diunt vocem meam:⁊ ſequũtur me.hhac in⸗
uenio omnes paſtoꝛes bonos in vno paſto/ Ta.ꝛj.
re. Mõ enim vere paſtoꝛes boni deſunt: ſed

in vno ſunt: multi ſunt: qui diuiſi ſunt. hHic De vbis dfi
vnus pꝛędicatur: quia vnitas cõmendatur. er. o b.

Neq; enim vere modo ideo tacent᷑ paſto
res et dicit᷑ paſtoꝛ: quia non inuenit domi/
nus cui cõmendet oues ſuas: Tunc autem
ideo cõmendauit:quia petrum inuenit:imo
vðo ⁊ in ipſo petro vnitatẽ cõmẽdauit.aMul/

ti erant apoſtoli:⁊ vni dicit᷑: Paſce oues me Joh.ꝛi.
as. Abſit vt deſint modo boni paſtoeeꝛ:

abſit a nobis vt deſint: abſit a miſericoꝛdia
ipſiꝰ vt nõ eos gignat atq; cõſtituat: Vtiq;
ſi ſunt bonę oues:ſunt ⁊ boni paſtoꝛes. Nã
de bonis ouibꝰ fiunt boni paſtoꝛes:ſed om/
nes boni paſtoꝛes in vno ſunt. Vnũ illi pa/
ſcunt. Chꝛiſtus paſcit. Nõ enim vocẽ ſuam Jobᷣ.ʒ.
dicunt amici ſponſi:ſed gaudio gaudent p·
pter vocem ſponſi. IJdeo ergo ipſe paſcet

cum ipſi paſcent. Et dicit: Ego paſco: qua

in illis vox ipſius: in illis charitas ipſius.
Nam ⁊ ipſum petrum cui cõmeudauit oues
ſuas:quaſi alter alteri vnum ſecũ facere vo⸗
lebat: et ſic ei oues cõmendaret vt eſſet ille
caput: ille ſiguram coꝛpoꝛis poꝛtaret: id eſt
eccleſię:Et tanq; ſponſus ⁊ ſpõla eſſent duo
i carne vna. Pꝛoinde vt oues cõmendaret:
quid illi pꝛius dicit: ne illi tanq; alteri com-
mendaret:? Petre amas me. Et reſpondit:
Amo. Et iterum: Amas me. Et reſpondit:
Amo. Et tertio: Amas me. Et reſpondit:
Amo: ↄfirmat charitatẽ vt cõſolidet vnita/
tem. Jpſe ergo paſcit vnus in his: et hi in
vno: et tacetur de paſtoꝛibus.Sed non ta/
cetur de illis ouibus. Gloꝛiantur paſtoꝛes:

ſed qui gloꝛiant᷑ in domino gloꝛientur: hoc uCorj.r.

eſt ĩ chꝛiſto paſcere:et cũ chꝛiſto paſcere:pꝛę
ter chꝛiſtũ non paſcere:neq; vota impia pa/

ſtoꝛum tanq; iſta futura mala tẽpo:a ꝓphe/

ta pꝛędiceret: dixit: Ego paſco: non habeo
cui cõmendem:etiam cum ipſe petrus erat:
cum adhuc ipſi apoſtoli erant in hac car⸗
ne et in hac vita:tüc ait ille vnus in quo vᷣo
omnes vnum: Habeo alias oues: quę non Joh.10.

ſunt de hoc ouili: opoꝛtet me et has addu/
cere: vt vnus ſit grex: et vnus ſit paſtoꝛ. Q

Sint ergo omnes in paſtoꝛe vno:⁊ audiant Ca.is.

.C

eengrfons
ſhuniptart
cmun Eton
6 atoltalis ſ⸗
wefunes l
ſntwbieſl
Ponniainun
lantoues:
onen Auſi

nttluunt
zinn bebesn⸗
Eickakcuistt

caiEunnpneen

labus anchet
ningegerdea
Crtroſesge
hnaiunns
Uiſtmpern
Gleinpuzore
lmguenge
ſlaumminen
ſcerduvel
nssdokun.
gegenluumit
lonnmazen

MGmooſtan

ſorus Quse
Cchecumin'ſt
Hondincach,
ſuſteſponit
ſtlenato

ſcepobran
Vinanerilt

dun derindiniai

danfanae
Mancoun.
ulfanes A
Kinurfcuce
1sQumno⸗
goſetoggn
bisleeckti
kenrsliguun

(lanandiet

Aauncct
cuuncoelne
ſgleſothe
Noſuo.Fli⸗
ſng hi
lfunusec
ſinpente
birnmnee
Kintgete

–RM vocem paſtoꝛis vnam: quã audiant oues:?
ſequant᷑ paſtoꝛem ſuum: non illum aur illũ:
innedtn ſed vnum. Et omnes in illo vnam vocem di
wüm h i.Corl.i. cant: diuerſas voces non habeat. Obſecro
ndin vos fratres vt idipſum dicatis oẽs: et non
– ſint in vobis ſciſmata. Hanc vocem liquatã
MRKK ab omni ſciſmate:purgatam ab omni hereſi
—N audiant oues: ⁊ ſequant᷑ paſtoꝛem ſuum di⸗
— os.i0. centem: Quę ſunt oues meę: meã vocem au
n Nn diunt ⁊ ſequunt᷑ me. Mam vis noſſe heretice
Win q́ᷓ non habes vocem paſtoꝛis: et peculoſe
Wuggtign te ſequat᷑ ouis:tectũ indumento ouiũ ⁊ intꝰ
l Wattb. 7. lupum rapacem: audiat vocem tuam. Vli /
Pienk geamus an chꝛiſti eccleſiam quęrit inſirma
donietue ouis a grege aberrans: neſciẽs vbi ſit grex:
kanmletada quęrit quo ſe aggreget:quo intret edem:vo
tinn cem audiamus an chꝛiſti ſit: Audiamꝰ vtrũ
nipafons. agni ſit an perdicis. Ouis dei gregem ſuum
Atorgſcten quęrit:puta ouem de oꝛiente veniſſe in afri:
nr. Duälin cam:quęrit gregẽ ſuum:incurrit in te:in ba⸗/
nin ociſtuunN ſilicam tuã intrare vult: cõmoueris ignota
iogaulet, facie: vel tu vel miniſter tuus ſtans vel ſe⸗
ago iehee dens ad oſtium: interrogat ouem quęrentẽ
Egoprte gregem ſuum: immo gregem dei cum grege
chuntz hus lſuuo intrare vult:ibi eum eſſe putat.Quęris
Snenduutens paganus ſit an chꝛiſtianꝰ? Reſpondit:Chꝛi
niſiced ſtianus. Ouis eſt enim dei.Queris ne foꝛte
Urerytelgie cathecuminꝰ ſit ⁊ irruat in ſacramẽtis: Re/
pontanni ſpondit: SFidelis. Quęris cuius cõmuniõis
Hölneſuk ſit: Reſpondit: Catholicus:chꝛiſtianus.Si
net fidelem catholicũ repꝛobas:tenes:ita vᷣo p/⸗
Möalenen. icere pꝛoba:a te repꝛobatus chꝛiſto pꝛobat᷑.
Eerirttr Vtinam et illi qui ſunt apud te cognoſcant
cmt Diere. 17. e: T in dimidio dierũ derelinquẽt te. Qui/
rmd dam fratres noſtri heſterno die ierunt ad ba
liann ſilicam eoꝛum: ⁊ ſi ad malos fratres: tamen
betir aag fratres. Attẽdite fratres mei quid inter-
eeſn ſit inter ſiduciam veritatis et timoꝛẽ falſita/
4 iner tis. Quando aliquos eoꝛum in hoc populo
r RM agnoſcitis:quomodo gaudetis:quia in vo/
Cenmn bis ille eſt qui quęrit quod perierat? Sugge
fonſaeſt retur aliquando nobis vt vos audiat ⁊ diſ/

votinpuſp cedat:audiet et irridebit:audiat et irrideat.

inun Al/iquando ſapiet: aliquãdo cognoſcet:ali/
Goenonk quando relinquitur populo ſuo:remanet in
ſehenuen coꝛde ſuo: Renũciat erroꝛi ſuo: gratias agit
minbt, deo ſuo. Illi autẽ qͥd? Qui eſtis?: Chꝛiſtiani
lsingpin HM ſumus. Hõ:ſed exploꝛatoꝛes.Et illi:Catho
enrclein lici ſumus: conati ſunt iniuriare melioꝛi con
ahnotit ſilio: Pęnitet eos:atq; vtinã ſic pęniteat:et
SNA ibi remanere pgnituit eos qui ingreſſi ſunt
onu iniuriare: tamẽ quos ꝓiecerunt chꝛiſtianos:

Ber. . xxv. Dnñica pma p' oc. paſche: Ser. I.

ſideles: catholicos:quos tenuerunt nolo di

cere: quos pꝛoiecerunt video: quos tenue/

rũt chꝛiſti dicant.Dicant ergo vocem ſuam:
videamus an chꝛiſti ſit vox: an paſtoꝛis ſit
vox quã ſequant᷑ oues: ſiue ꝑ bonũ ſit vor
iſta:ſiue per malum hominẽ: vtrum ſit vor
attendamus. Quęrit infirmus eccleſiam: B

XTu quid dices? Partis donati eſtis.Eccle/ a.17.

ſia: Ego vocem paſtoꝛis inquiro: lege mihi
hoc de pꝛopheta:lege mihi de pſalmo: reci/
ta mihi de Eſaia:de lege:de euangelio reci/

ta:recita de apoſtolo. Inde ego recito eccle/⸗
ſiam toto oꝛbe diffuſam:⁊ dominũ dicentẽ:

QAuę ſunt oues meę: vocem meam audiunt Job.10.

⁊ ſequũtur me.Quę ẽ vox paſtoꝛis:Et hᷣdi/ Lucl.ꝛ4.
caturi in nomie eius pęnitentiam ⁊ remiſſi/

onem peccatoꝛũ:per omnes gentes incipiẽ/
tibꝰ ab hieruſalẽ. Ecce vox paſtoꝛis: agno/

ſcis eã ⁊ ſequeris ſi ouis es:Sed illi codices
tradiderũt:ac illi thus idolis poſuerunt.Et
ille:Quid ad me de illo⁊ illo? Si fecerũt:nõ
ſunt paſtoꝛes. Tu vocem paſtoꝛis edicito:
quia nec de illis vocẽ paſtoꝛis annũcias:tu

accuſas:nõ euãgeliũ tu accuſaſ:nõ ꝓphetã:

nõ apłm. De illo credo: alijs nõ credo. Sed

acta ꝓfers:acta ꝓfero: Credamꝰtuiſ:erede ⁊

tu meis. Hon credo tuis:noli credere meis.

Auferant᷑ chartę hũanę: ſonẽt voces diuię.
Ede mihi vnã ſcripturę vocẽ pꝛo parte do/

nati. Audi innumerabiles ꝓ oꝛbe terrarum:

quis eas enumerat? Quis eas terminat?
Tamen vt pauca cõmemoꝛemus:legem at -
tende: pꝛimũ dei teſtamentũ.In ſemie tuo g. 22.
benedicent᷑ omnes gentes. Et in pſalmo:

Poſtula a me ⁊ dabo tibi gẽtes hęreditatẽ ʒ.
tuam:⁊ poſſeſſionem tuam terminos terrę.

CLõmemoꝛabunt᷑ et conuertent᷑ ad dominũ Ps. 21.

vniuerſi fines terrę. Et adoꝛabunt eum in

conſpectu eius vniuerſę patrię gentiũ:Qm̃

ipſius eſt regnũ ⁊ ipſe dominabit᷑ gentium.
Cantate dño canticũ nouũ: cantate domi⸗/ Nz. 95.
no ois terra. Et adoꝛabũt eũ omnes reges Nõ. 71.
terrę: omnes gentes ſeruiẽt illi. Quis enu-/
merare ſufficiat?: Pꝛope omis pagina nihil

aliud ſonat qᷓ; chꝛiſti eccleſiã toto oꝛbe diffu

ſam:Sine aliquo dubio ꝑitura ſuiſſe dicũt:
Peritura pdicta eſt tot teſtimonijs manſu-·
ra? HNec vna vox iſta ꝑ legem:per ꝓphetas:
ꝑ cantica:paſtoꝛis eſt. Nec em̃ illi verũ dice/
re ſine verbo dei potuere qð ẽ chꝛiſtꝰ. Audi
vocẽverbi:miratus ſidẽ Centurionis: Amẽ Mattð.s.
inquit dico vobis:nõ inueni tantã fidem in

õ

iſrael. Pꝛopterea dico vobis:quia multi a

oꝛiente ⁊ occidẽte veniẽt. Ecce ecclia chꝛiſti:
ecce grex chꝛiſti. Tu vide ſi vis eſſe: Mõ em̃

te latet grex qui vbiq; eſt: nõ habebis quid
reſpõdeas iudicio tuo: quẽ non vis eſſe pa/

Ps. 18.

deas iudicio tuo.Neſciui:non vidi:non au/⸗
diui. Quid eſt quod nõ ſciſti: Mec eſt qui ſe

abſcondat a caloꝛe eius. Quid eſt qð nõ vi/

diſti? Viderũt om̃es ſines terrę ſalutare dei

exiuit ſonus eoꝛũ: ⁊ in fines oꝛbis terrę ba

eoꝛum. Sed recte nobis. Quare vox chꝛiſti:

Ca. 18.

cti amoꝛis: ſanctę charitatis:ſanctę dulcedi/
nis. Plane volo inde audire vocẽ paſtoꝛis:

Cantj.i.ſum: Annũcia mihi quẽ dilexit oia mea:vbi

vox paſtoꝛis quã oues audiant et ſequant᷑⸗

Non inuenitis quid dicatis: vocem paſto/
ris nõ habetis:Audite ⁊ ſequimini. Dimit/

tite vocem lupi: ſequimini vocem paſtoꝛis.

Damus inquit audiamus. Damus et nos

vocem paſtoꝛiſ. Audiamus:In canticis in/
quiunt canticoꝛũ:loquit᷑ ſpõſa ad ſponſum:

eccleſia ad chꝛiſtũ. NHouimꝰ cantica cantico/
rum: ſancta cantica: amatoꝛia cantica: ſan/

vocẽ dulciſſimi ſponſi eccleſię. Si aliqͥd ha/
bes:audiamꝰ.Sponſa inquiũt dicit ad ſpõ/

paſcis:vbi cubas.Et ille inquit reſpõdit:in
meridie. M. anifeſta tibi teſtimonia ꝓferebã

3. 2. quẽadmodũ interpᷣtareris. Poſtula a me et

dabo tibi gentes hęreditatẽ tuã:⁊ poſſeſſio⸗

nem tuã terminos terrę. Cõmemoꝛabunt᷑ et

cConuertent᷑ ad dominũ vniuerſi fines terrę.

4 „

7

deus vt videatis ibi ſanũ intellectũ: Pꝛimo
ꝙ ab omib imperitis facillime iudicat᷑:vba
ipſa male diſtinguũt:nüc audietis:nũc pꝛio

T babitis.Eteni ſic ſe habet textus ipſe lecti/

Quid eſt qð mihi de canticis canticoꝝ pꝛo/
fers:qð foꝛte nõ intelligis? Eteni illa cãtica
ęnigmata ſunt: paucis intellligẽtibus nota

ſunt: paucis pulſantibꝰ aperiunt᷑. Lenebo

te:accipe aperta:vt merito tibi pandant᷑ ab/
ſcõdita. Quomodo eris penetratoꝛ obſcuro

rum:cõtemptoꝛ manifeſtoꝝ? Ecce tñ vt poſ⸗
ſumus fratres hęc verba diſcutiamꝰ. Aderit

Ca. 19. onis: Sponſa loquit᷑ ad ſponſum: Annũcia
Cantj.i. mMihi quẽ dilexit anima mea:vbi paſcis:vbi

cubas. Quid ſpõſa ſponſo dicat:? Quid ec/
cleſia chꝛiſto dicat? Mec nos dubitamꝰ*: nec

ili:ſed omnia verba ſponſę. Audi verbum:
AQAuare qð adhuc ſponſę eſt: vis tribuere iã

ſyonſo? Audi omnia quę dicit ſponſa: ctũc

Sancti Auguſtini de tempoe
ab reſpondebit ſponſus. Audi euidẽtius hane
diſtinctionẽ quã dicturus ſum:nõ inuenies
aliquid plus: Annũcia mihi quẽ dilexit ani
ma:vbi paſcis: vbi cubas in meridie? Ipſa

adhuc dicit: VUbi paſcis:vbi cubas in meri/

die:Et inde qꝛ adhuc ipᷣa dicit. Sequit᷑ em:
Ne foꝛte fiam ſicut oꝑta ſuper greges ſoda/
liũ tuoꝝ: Puto omnes peritos imperitoſq;
diſcernere genus maſculinũ et femininum.
Operta quero cuius generis ſit?: Ab omni
homiye quęro: maſculini eſt aut fcminini.
Annuncia inquit mihi quẽ dilexit aia mea:
quẽ cum dicit: maſculũ alloquit᷑: ſponſũ al
loquit᷑.Quia vere fęmina virũ alloquit᷑:cõ/
ſequẽtia vᷣba indicãt: Annũcia mihi vbi pa

ſcis: vbi cubas ĩ meridie: ne foꝛte fiam ſicut
operta ſuper greges ſodalium tuoꝛuʒ. Huc

uſq; verba ſpõſę. Jam incipiũt verba ſpõſi
de manifeſto: Miſi cognoueris temetipſam.

Agndſce viriliter fęmina: teipſaʒ inquit nõ
cognoueris.Audi reliqua: Opulenta inter
mulieres: niſi cognoueris temetipſam. &ρ
pulchꝛa inter mulieres exi tu ĩ veſtigijs gre/
gũ:⁊ paſce hedos tuos in tabernaculis pa/
ſtoꝛũ:nõ i tabernaculo paſtoꝛis. Vide quo/
modo cõminetur ſponſus:vide qᷓ; in pericu/

lo q́;uis ille dulcis abſtulit de medio blan/

dimẽta: qᷓ; blande illa: Annuncia mihi quẽ
dilexit anima mea:vbi paſcis:vbi cubas in

meridie:? Veniet enim dies medius quãdo
ad vmbꝛaculũ concurrant paſtoꝛes: et foꝛte
latebit me vbi paſciſ:⁊ vbi cubas i meridie:

⁊ volo mihi annũcies ne fiam operta: id eſt
ſic occulta et nõ cognita.Ego em̃ manifeſta
ſum:ſed ne ſicut occulta ⁊ ſicut celata incidã

ſuper greges ſodalium tuoꝛum. Omnes eim
beretici a chꝛiſto exierunt: omnes qui facti

ſunt paſtoꝛes mali: hñtes greges ſuos ſub

nomine chꝛiſti: illiꝰ ſodales fuerunt:illiꝰ cõ/

uiuiũ accipere. Sodales enim dicunt᷑ tanq;
vniꝰ conuiuij.Latina em̃ lingua ſic dicti ſũt
quaſi ſimul edales:eo ꝙ ſimul edant. Audi
illum in pſalmo arguentem ſodales malos:

id eſt vniꝰ cõuiuij:Si inimicus maledixiſſet Nõ.· 5·

mihi: abſcondiſſem me vtiq; ab eo: et ſi ſuꝑ

me magna locutus fuiſſet: tu vo vnanimis
⁊ notus meus qui ſimul mecum dulces ca/

piebas cibos. Ergo multi ſodales ingrati

menſeæ dominicę exierunt foꝛas: mali ſoda/

les fecerũt ſibi menſas ſuas ⁊ erexerũt.Et ſi
putas quia meridies africa eſt: q;q; poſſem

obtinere magis mũdi meridiem eſſe pates

cWaWS1 dotetgnllent

ſealuscn
Purcgntn
mwernetius
unihuuſni
i ſinus⸗
tupbllen
ſe Sdun tce
gigeconſen
t ſocles ne
aun oun
uteenetinuoc
Plucareaudi⸗
euuciorcbeg
iwasniaud

anbicuezdin
ſtiabesiuwen
Eeeit
Hgene Tumt
–
naor ncn
gütwponaela
ſeiniitebapt
lecicönend.

ußs tol ſi

ſcnobanguim
mlennrſcuen
(hlen ſotſed omgnn
moinguten
ſgts lcue
Vntengoer
nnpuguy
söpalnin
llan. neg
clonocogec

Mn ſoctlaczenti

eeyſgneoun
cgs ginn
ſülogoen
Dtitäſpet
Wanlei
ſuniſtee
lanmune
Agtocriein
ſidiingen
tentnhin

licanbian

de.

güntt
biadwin
dt. Segf
nruih

nslte e

lictzufnnn
edlaitune
logni ſei
AMileni⸗

müczntntn

mneſeuefinſn

Mlunnnhn
Ctütrehneeit

gensneneſn
tepleziugr⸗
1 Cprlenuire
tenetn.
nu ipecigsoe
nubenzals
llons Darnn

=
=

eiecinenn

deneio n
nnumganbige
srbiahet

eseduscti
etors dfne

absiuente
iunopotut
Epciönnei
ſatcdanne
gun. Qnns
,onnesci

2

Se
*

☛SG

1

=

grtſitiſ

=

gierunt.
gindiantt

noufeok
.

—
=n n,æ =

–

4

=

—
S=
——

ęgypti:⁊ illas exuſtas ſole regiones vbi plu
uia non awaret: quia ipſa eſt meridies vbi
fernet medius dies. Vbi autẽ heremus ple/
na milibus ſeruoꝛũ dei? Vnde ſi ad meridiẽ
locoꝛũ velimus aduertere:quare non ibi pa
ſfſccat magis ille:⁊ ille requieſcat:quãdo ante
Põ.Io6. dictum eſt: Aberrauernut deſerta heremi:
Ded ecce conſentio:africa ſit meridies. Hhic
ſunt ſodales mei. Eccleſia tranſmarina in

aliquoꝛũ ſuoꝛum nauigante: in africa ſollici

ta ne erret:inuocat ſponſum ſuũ: et dicit ei:
Abungdare audio hereticos in africct abun/
dare audio rebaptizatoꝛes ĩ africa.Eſſe aũt
ibi vos minꝰ audio:⁊ illud audio: ⁊ hoc au/
Canij.i. dio:ſed qui ſunt tui a te volo audire.Annũ/
cia mihi queʒ dilexit anima mea:vbi paſcis
vbi cubas in meredie. Audio duas partes

herentẽ: Tu mihi dic quo eam: ne foꝛte ve/
lut operta: id eſt ignota ſuper greges ſoda/
lium tuoꝝ: incurrã in greges hęreticoꝛũ:co/
nãtes ponere lapidẽ ſuꝑ lapidẽ qͥ deſtruat᷑:
ne irruã ĩ rebaptiʒatoꝛes. Annũcia mihi.Et
ille qui cõmendat vnitatẽ paſtoꝛis in hac le-
Secb. 54. ctione dixit: Ego paſcam. Paſtoꝛes autem
. repꝛobat:qui multi eſſe voluerũt:vnitatem
amiſerunt:ſeueriſſime non blande reſpõdẽ/
Cantj.ie xis:ſed ꝓ magnitudine periculi:MNiſi cogno
ueris inquit temetipſam o pulchꝛa inter mu
lieres. Pulchꝛa es int mlieres:ſed agnoſce.
AVbi te agnoſces? In toto oꝛbe terrarũ. Si
enim pulchꝛa vnitas eſt ibi:vbi diuiſio fędi/
tas:nõ pulchꝛitudo. Niſi cognoueris temet
ipſam. In me credidiſti: agnoſce te. In me
gquomodo credidiſti? & uomodo et illi mali
Job.i. ſodales cõſentiũt verbum carnẽ factũ: natũ
ex virgine: cruciſixum:reſurrexiſſe: aſcẽdiſſe
in ceęlos. Si talẽ me credidiſti: talem ⁊ illi ſo/
nãt.Cognoſce te:⁊ me in cęlo:te ĩ toto oꝛbe.
Vtrũ quẽlibet ex ecclłia tanq; eccleſiã chꝛiſtꝰ
alloquit᷑: HNã quomõ eccleſia quęrit: Eccle/

ſia ſᷣm ipſos loquit᷑: Annũcia mihi quem di/

lexit aĩs mea: vbi paſcis:vbi cubas. Quid
quęris eccleſia: Et ille tanqᷓ; oſtẽdens eccle/
ſiã dicit: In meridie:ſicut ulli volũt.Reſpõ⸗
deeant mihi:quomõ ecclia ꝗqrat eccleſiã: An/
nũcia mihi quẽ dilexit aia mea? Quę loquit᷑
eccleſia? Quid ſibivoluit annũciari:vbi pa/

ſcis:vbi cubas in meridie:id eſt vbi ſit eccle

ſiia loquitur: ⁊ interrogat vbi ſit eccleſia? Et
reſponder ille vt putanr in meridie. Si in ſo
la meridie eſt:vt dicũt iĩ africa:et quęrit quõ

eſſe:Vnam donati: alterã vniuerſo tuo co/

er. C. LxXvV. Dñica pᷣma pꝰ oc.paſche: Ber. I.

ipſa interrogat vbi ipſa ſit: an vo poꝛtio ec/
cleſię tranſmarine bene interrogat de meri/
die ne ille erret. Et alloquit᷑ vnũquodq; mẽ-
bꝛoꝛũ ecclię ſuę chꝛiſtus tanq; ſuã eccleſiã:et
dicit: Hiſi cognoueris te o pulchꝛa int᷑ muli/
eres exi.Exire hęreticoꝛũ eſt. Aut cosgſce te:
aut exi: Aut ſi te non cognoueris exitura qͥ:
in veſtigijs gregũ ſequendo malos greges:
ne foꝛte putes qꝛ obeſſe queris ſi exis: audi
quid ſequit᷑:Exi tu in veſtigis gregũ: ⁊ pa-
ſce hedos tuos iaʒ nõ oues. Moſtis fratre
vbi erũt hedi? Ad ſiniſtrã erũt oẽs qͥ exierũt Marts.25.
ab eccłia. Manẽtibꝰ Petro:paſce oues me- Jop.21.
as: exeũtibꝰ hęretico paſce hedos tuos.Eſt ᷑
inquiũt ⁊ aliud teſtimoniũ nihilominꝰ con/ Ca. 20.
tra te. Dic vt audiamꝰ: Erit ſic cõtra te:quõ
hoc qð putabis pꝛo te. Si meridiẽ inquiũt
interpᷣtaris ęgyptũ: Multis quideʒ modis
interpᷣtamur meridiem: ⁊ ęggyptũ poſſumus

ad locum mũdi: ⁊ ipſam africã ſic intelligã.

Audi quid intelligam ꝑ meridiẽ: Intelligo

feruoꝛẽ ſpiritaliũ:flagrantẽ igne charitatis:

ſplendentẽ lumine veritatis. Nam dicif in
qͥdam pſalmo: Dexterã tuã notã fac mihi:⁊ Nz. S9.

eruditos coꝛde ĩ ſapiẽtia: Ipſi ſũt ĩ meridie.

Vngde dicit᷑ a ꝓpheta: Et tenebꝛę tuę ſicut Eſa.5s.
meridies erunt. Multis modis poſſumꝰ in-
telligere meridiem:ſed pꝛoꝛſus africã intelli⸗
go:accipio a te aliquid foꝛte melius qᷓ; ſape/
rẽ niſi a te cõ memoꝛarer.Africa ſit meridieſ:
Timet eccleſia trãſmarina incidere ĩ rebapti
zatoꝛes: timet incidere tanq; ignoꝛata ĩ gre/
ges ſodaliũ: quęrit ab ſponſo ſuo vt annũ/
ciet illi vbi paſcit: vbi cubat in meridie. In
alijs paſcit:in alijs nõ paſcit:in alijs cubat:
in alijs nõ cubat:audiat conſiliũ:veniat ad
catholicã eccleſiã: nõ incurrat in greges ſo/
daliũ:nõ paſcat hedos ſuos.Sed dic aliud
qð te dicebaſ eẽ dictuꝝ. Pꝛopheta inqᷣt aitt:
Deꝰ ab africo veniet.Alterũ chꝛiſtũ i africa Abachuc.ʒ
naſci:⁊ ire ꝑmũdũ hęretici annũciãt.Rog
qͥd ẽ: Ab africo deꝰ veniet: Si diceretl:Neꝰ
in africa remanſit: vtiq; turpiter diceretis.
Nuüc aũt etiã ab africa veniet dicitis chꝛiſtꝰ:
Vbi natus chꝛiſtꝰ: vbi ſit paſſus: vbi in cę⸗
lum aſcẽderit: vnde diſcipulos miſerit: vbi
eos ſpũſancto repleuerit: vbi ꝑ totũ mũdũn
euãgeliʒzare iuſſerit: ⁊ obtemꝑarint ei:adim
plet᷑ oꝛbis terrarũ euãgelio:et tu dicis: Deꝰ
ab africa veniet.Ergo tu mihi inqͥt expone:
q̃d eſt:deus ab africo veniet.Dic totũ:⁊ foꝛ⸗
taſſis intelliges:deus ab africo veniet:⁊ ſan

S

Bancti dluguſtini de tempoꝛe

ctus de monte vmbꝛoſo. Tu mihi expone: ſi

iam ab africo:quomodo de mõte vmbꝛoſo?
De numidia nata eſt pars donati:ipſi miſſi
ſunt pꝛimi in diſſenſionẽ ⁊ tumultũ et ſcan/
dalum quęrentes ingensvulnus. NHumidię
miſerunt:ſedens igiſitanus miſit. AVbi ſit
tigiſi notũ eſt:qui miſſi ſunt clerici extra cõ/
gregauerũt: ab eccleſia ad clericos carthagi
nis accedere voluerũt:viſitatoꝛẽ poſuerũt:
a lucella ſuſcepti ſunt:auctoꝛ totiꝰ huiꝰ ma⸗/
li numida heęreticus fuit in numidia: vnde
ventũ eſt huc cũ tanto malo viſcariũ vix in/
uenit᷑:cum cupſonibꝰ habitant.Quomodo
mons vmbꝛoſus numidia?: Dic mihi ergo:
noli hucuſq; recitare:Deus ab africo.Exigo
ſententiã: et ſanctus de mõte vmbꝛoſo. Sʒ
oſtende mihi partem donati a numidia de
monte vmbꝛoſo venire: Inuenis nuda oĩa:
pingues quidẽ campos ſed frumẽtario: nõ
oliueti fertiles:nõ cęter nemoꝛibꝰ amęnos.
Vngde ergo mons vmbꝛoſus ĩ numidieę par/

&XT tib?: Unde hoc ſcandalũ:? Tu mihi inquis:
Ca. 21. Ergo expone quid ẽ: DHeus a libano veniet:

⁊ ſanctꝰ de monte vmbꝛoſo? Vide facile ex/
ponã.Pꝛimo illud audi qð ait dñs:Opoꝛte

Ancj.⁊4.bat chꝛiſtũ pati:⁊ reſurgere tertio die:⁊ pᷣdi/

Act. Ie⸗

cari in nomie eius pęnitentiã ⁊ remiſſionem
pctõꝝ ꝑ oẽs gentes: incipiẽtibꝰ ab hierim.
Vigde vtiq; ſe in ſanctis ſuis ad alias gẽtes
venturũ pdixit eẽ.Lege diuiſionẽ trę ſilioꝛũ
iſrael in omnibꝰ tribubus:in libꝛo ieſu naue
vbi aperte dictũ eſt:hiebus ab africo veni/
et: quę eſt hieruſalẽ.Lege:quęre:inuenies.
Vtinã cũ inueneris:credas:vtinã animoſi/

Zoſue.18. tatẽ deponas.hiebus ab africo quę eſt hie/

ruſalẽ:et dominꝰ incipiẽtibus ab hieruſalẽ:
hoc eſt:deus ab africo veniet. Quomõ ergo
a mõte vmbꝛoſo: euãgeliũ iam lege:de mõ/
te oliueti chꝛiſtus aſcẽdit in cęlũ.Sequere ⁊
qͥd lucidiꝰ: Audiſti de monte vmbꝛoſo:legẽ

recitamꝰ:euãgeliũ recitamꝰ. Audiſti incipi/

entibꝰ ab hierim: audiſti ꝑ oẽs gentes: Per

eũ ꝓphetã ſeq̃re vᷣba illa ꝗᷓ ↄtempſiſti: Deꝰ
ab africo veniet: et ſanctꝰ de monte vmbꝛo/
ſo:Cooperiet montẽ vmbꝛa eiꝰ:et gloꝛia eiꝰ
plena eſt terra. Per omnes ergo gentes in⸗
cipientibus ab hieruſalẽ:deus ab africo ve/
niet:⁊ ſanctus de monte vmbꝛoſo ⁊ cõden/
ſo:id eſt a mõte oliueti vbi aſcendit in celũ:
vnde miſit diſcipulos ſuos: vbi etiã aſcen/

Abi,õ.ſurus ait: NHon enim veſtrũ eſt ſcire tempoꝛa

quę pater poſuit in ſua poteſtate:Sed acci/

pietis virtutẽ ex alto:et eritis mihi teſtes in
hieruſalẽ ⁊ in iudęa ⁊ ſamaria ⁊ vſq; iu totã

terrã.Ergo deo veniente chꝛiſto:⁊ nomẽ eiꝰ
⁊ pᷣdicatio euangelij eius ab hieruſalẽ:id eſt

ab africo et monte vmbꝛoſo: id eſt a monte
oliueti ꝑ omnes gentes diffamatũ eſt euan/ Nõ. 77
geliũ. Operuit mõtes vmbꝛa eius: id eſt re

frigeriũ eius:ꝓtectio eius:⁊ laude eius ple//

na eſt terra. Cantate ergo cũ tota terra can/ Pz. .

ticũ nouũ:non canticũ vetus cũ angelo ter/

rę. Dicunt ⁊ aliud: Cyꝛeneus inquit quidaʒ
ſimon engariatus eſt vt tolleret crucem: le/ Ca. 22.

gimus: ſed quid te adiuuet volo ſcire. Cme⸗/
neus inquit afer eſt:quare ipſe angariateſt

qui crucẽ tolleret: Vbi ſit cyꝛene ne foꝛte ne-

ſcis libya eſt:pentapolis eſt: cõtigua eſt afri
cę:ad oꝛientẽ magis ꝑtinet: vel in diſtribu/

tione ꝓuinciarũ. Imperatoꝛẽ cognoſce:im /

peratoꝛ oꝛiẽtalis mittit ad iudicẽ ad cyꝛenẽ:

Bꝛeuiter reſpõdebo:vbi eſt pars donati nõ

inuenit᷑ cxꝛenẽ: vbi eſt cyꝛene nõ inuenit᷑ ꝑs
donati. Manifeſta veritas cõuincit erroꝛẽ.
Det mihi cyꝛenẽ vbi eſt pars donati:det mi
hi partẽ donati vbi ẽ cxꝛene. Manitfeſtũ eſt
em̃ fratres in pentapoli eccleſiã eſſe catholi⸗
cã: partẽ ibi donati nõ eſſe:ſed ſecuri irridea
mus flendos:⁊ fleamus irridẽdos.Quid di
cis: meritũ cyꝛenẽſis huiꝰ magnũ cõmemo/
ras qꝛ tulit crucẽ dñi: ⁊ afrum dicimꝰ:oꝛien-
talis eſt. Libya em̃ duobus modil dicit᷑: vel
iſta quę ꝓpꝛie africa eſt: vel illa oꝛiẽtalis ꝑs
quę cõtigua eſt africeę: et oino collimitanea.
Sed afer fuit cyꝛenenſis: beatũ putas ꝙ an/
gariatus crucem tulerit: quãto melius foꝛte

diceret quis in arimathia remanſiſſe eccleſfiiu
chꝛiſti: qꝛ ioſeph ille diues ab arimathia ha/ Wand.27.

bens ante oculos regnũ dei:non angariatꝰ:

non coactus venit ad crucẽ dñi: de ligno de /
poſuit:obſecutus eſt funeri:in ſepulchꝛo cõ⸗

didit:laudatus eſt in euãgelio.Quia vᷣo de
arimathia fuit iſte pius tm̃ exhibens oble/
quiũ coꝛpoꝛi domini:in arimathia remanſſit
eccleſia? Aut ſi magis vos delectat angaria/⸗
tus: id eſt qui cogit tollere crucem: Recte
faciunt imperatoꝛes catholici: qui vos co/

gunt ad vnitatem.

¶ Item in eadem dñica: Homelia

Job. 10.

de eo quod ſcriptũ eſt in euangelio
ſm Johannẽe:Ego ſum paſtoꝛ bo-
nus ⁊c̃.que habetur in expoſitione

Pr Setaauitdi

n ei tiue
nendinl
ſclensvolun

Ddshoniben

ell:donsi

sgleſitt

.

red.

ltgriescni
lermaneed
tschie
aſegentdie
Coruprat
onamenmirs

066 Deaipdala:

lvodainnppit
(girwonyul
enpon,
faseſecͤten
ndeſflosee
ſfeetonecö
bmsnend
nietdeiſce⸗
niguistf
bentinpert
ſepieni,
Cpenanpen
Eunc Fit
ubelnpe⸗
Men Mi
ſungzaen
nocktanen
Napeher
dlegösn
ndgte
lronger
lepiſbinäi
Mckonto
daſſata
Popläan

ulckinh

nunnſun
hlnenmi

bbienltii
diid —

kmictn
RKH”õü

üumnt
nöchengt⸗

nonngntg

Negaumbt

tyobſirln
Plengnr

laaan eerns in omibinuenire. Hanc ſuis hęreditatẽ

Nndſin
deognolrid

did

taodguni
lenönreni

öinctene. .

Donaddan
e. Cmictick
gcſäcſeath
ſedleaniinta
Gicos Auti
Gni nen
dicn den
noclin
Auoꝛitls

1ocolinttn .

Ai atnse
inneluutt
nuniletui

bennuhut

onmngnnt
diideln

BGer.c.LxvI. Dñica ſcdᷣa ꝑꝰ oc.paſche: Ber.

Sermo ¶ Dominica ſecũda poſt octauas
C.Lxvl. paſchę:De pace et vnitate:Ser.

Egimus in euãgelio frẽs chariſſimi
ꝙ ſaluatoꝛ ⁊ dñs noſter cũ awꝛopin.
guaret paſſiõi:⁊ tranſitũ ſuũ de hoc
mundo ad patrẽ diſcipulis inſinuaret:inter
alia verba quę ob ſui cõmemoꝛationẽ dile/
ctis comitibus ſuis impẽderat: maxime pa/
cis bonũ ⁊ vnitatis quaſi ſpeciale munꝰ illiſ
ZJoh̃.14. cõmendauit dicẽs: Pacẽ meã do vobis:pa/
cem meã relinquo vobis. Ac ſi dicet: In
pace vos dimiſi: in pace vos inueniã. Pꝛo/⸗
ficiſcens voluit dare: quę deſiderabat redi⸗

deldit: dona oiĩa ſuę pollicitatiõis ⁊ ᷣmia:in
pacis ↄuerſatione ꝓmiſit. Atq; ideo fratres
ſi hęredes chꝛiſti eſſe voluerimꝰ: ĩ eius pace
eſie ⁊ manere debemꝰ*. Pacẽ nobis ſicut au/
diſtis chꝛiſtꝰ dedit:cõcoꝛdes atq; vnanimes
eſſe pᷣcepit:dilectiõis ⁊ charitatis fędera in/
coꝛrupta atq; iuiolata mãdauit. Cuiꝰ pacis
oꝛnamẽta mirabilit alio oſtẽdit loco dicens:
Mattð.S. Beati paciſici:qm̃ ſilij deivocabunt᷑.Et ſi fi/⸗
lius dei incipit vocari qui paciſicus eſſe iam
cgpit: non vult ſili dei dici qui pacẽ nolue-
rnit amplecti. Hegat deũ ſibi patrẽ:qui paei/
ficus eſſe cõtemnit. Paciſicos ergo eẽ opoꝛ/
tet dei filios:coꝛde mites:ſermõe ſimplices:
affectione cõcoꝛdes: ſideliter ſibi vnanimi/
B tatis nexibꝰ cohęrẽtes. Sed hęc pax cũ bo/
nis ⁊ dei ſᷣcepta ſeruãtibꝰ cuſtodiẽda eſt:nõ
cũ iniquis ⁊ ſceleratis:qui pacem inter ſe ha
bent in peccatis ſuis. Pax chꝛiſti ad ſalutẽ
ſempiternã ꝓſicit:pax quę in diabolo eſt ad
ꝑpetuam venit ꝑditionẽ. Pax cũ bonis: et
dellum cũ vitijs ſemꝑ habenda eſt: mala ſi/
quidẽ impioꝝ hominũ odio habenda ſunt.
MNam homies ipſi q́;uis mali ſint: amandi
ſunt:qꝛ creatura dei ſunt. Pax vᷣo quę in bo
nis eſt:concoꝛdiã fratrũ ⁊ charitatẽ copulat
ꝓxioꝝ: Pax ſpm̃ ſpecialit dei ꝓmeret᷑: Pax
dilectiõis mater eſt: Pax indiciũ ẽ ſanctita/
Tacharie.S. tis:de qua dñs ꝑ ꝓphetã ait: Pacẽ ⁊ verita
tem diligite. Pax plebis ſanitas: gloꝛia ſa/
cerdotis:et patrię lęticia:et terroꝛ hoſtiũ ſi/
ue viſibiliũ ſiue inuiſibiliũ. mnibꝰviribus
pax eſt cuſtodienda frẽs:qꝛ ſemꝑ in dño ma/
net qui in pace ſancta manet:et cum ſanctis
Cdei ſocietatẽ habet. Sacerdotis eſt in pace
populũ admonere quid debeat agere: Po⸗/

puli eſt in humilitate audire ꝗᷓ monet ſacer/

dos. Quicquid nõ licet paſtoꝛis eſt ꝓhibere
ne ſiat: Plebis eſt audire ne faciat:atq; vni/
taris vinculũ omnes debent ſᷣlati ſimul et
ſubditi in ſide ⁊ dilectione ꝑ oia ſeruare: da
ſine pace non ſuſcipit᷑ ſacerdotis oꝛatio: nec
plebis oblatio. Si ergo volum⸗ velociter a
deo exaudiri: ⁊ gratanter munera noſtra ab
eo accipi: debemꝰ vtiq; i pace cõuerſari. DOQe
qua nos ipᷣa veritas inſtruere dignata ẽ: Si Mattö. 5
offers inqͥt munus tuũ ad altare:⁊ ibi recoꝛ/
datus fueris:qꝛ frater tuus habet aliqͥd ad/
uerſuʒ te:relinque ibi munꝰtuũ ante altare:
⁊ vade pᷣus recõciliari fratri tuo:⁊ tunc veni
ens offeres munus tuũ.QAuia & vnitatẽno/
ſtrã ⁊ concoꝛdiã deus deſiderat: oſtẽdit ipſe
ſaluatoꝛ in euãgelio ad patrem ita loquenſ:
Pater inquit ſancte ſerua eos in nomie tuo JZobv.r⸗.
quos dediſti mihi:vt ſint vnũ ſiẽ ⁊ nos. Vñ
⁊ aplus fideles hoꝛtat᷑ dicens: Obſecrovos 1. Cori.i.
frẽs:vt idipſũ ſapiatis: ⁊ vnũ dicatis om̃s.
Et item: Hõ ſit indt inter vos zelus er con/ i. cori.5.
tentio. Ois amaritudo ⁊ ira ⁊ indignatio et goꝑ. 4.
clamoꝛ ⁊ blaſphemia tollat᷑ a vobis cũ omi
malicia. Itẽ alibi ait: Suſtinentes inuicẽ in Abi.z.
charitate:ſolliciti ſeruare vnitatem ſpũs in
vinculo pacis. Vnũ coꝛpus et vnꝰ ſpũs:ſii
vocati eſtis in vna ſpe vocationis vrę.lhec D
itaq; vnanimitas ſub aplis olim fuit. Sic
nouꝰ credentiũ pplus dñi mandata cuſtodi⸗
ens:charitatẽ ſuã tenuit:pꝛobat ſcriptura ꝗᷓ
dicit: Turba autẽ eoꝝ qui crediderant: vna Actl.2.
anima ⁊ mẽte agebãt. Et iterũ: Et erãt ꝑſe/ect.i.
uerantes oẽs vnanimes in oꝛatiõe:cũ muli/
eribus⁊ maria ꝗ fuerat mater ieſu:⁊ fratribꝰ
eius.Et ideo efficacibꝰ pᷣcibus oꝛabãt: ideo
impetrare cũ ſiducia poterant quodcũq; de

dci miſericoꝛdia poſtulabant. In nobis vo
ſic vnanimitas diminuta eſt: vt et largitas

oꝑationis infracta ſit.OHomos tũc venüda/
bant:⁊ theſauros ſibi in cęlo reponẽtes: di⸗
ſtribuẽda in vſus indigentiũ pᷣcia apłis offe
rebant. At nüc de patrimonio nec decimas
damꝰ. Et cũ vendere iubeat dñs:emimꝰ po
tius ⁊ augemꝰ*.Sic in nobis emarcuit vigoꝛ
fidei: ſic credentiũ roboꝛ elanguit. Et idcir/
co dñs tempoꝛa nr̃a reſpiciẽs: in euangelio —
ſuo dicẽs ait: Filius homis cũ venerit: pu/ Zuq.i8.
tas inueniet fidẽ in terra? Videmus ſfieri qð
ille pꝛedixit: in dei timoꝛe:in lege iuſticię: in
dilectiõe:in opere ſides eſt. Nemo futuroꝛü
metũ cogitat.Diẽ et iram dñi:et incredulis
ventura ſupplicia: ⁊ ſtatuta ꝑſidis ęterna toꝛ⸗
x 2

menta nemo cõſiderat:quę metueret cõſciẽ/
tia nr̃a ſi crederet:qꝛ non credit oĩno nõ me/

tuit. Si auteʒ crederet ⁊ caueret:ſi caueret ?⁊

E euaderet.Excitemꝰ nos quãtũ poſſumꝰ dile
ctiſſimi frẽs:⁊ ſomno inertię veterl abꝛupto

ad obſeruanda ⁊ gerenda dñi ſᷣcepta vigile/

mus.Simus tales quales nos eſſe ipſe ſᷣce/
Lucj.i⁊.pit dicẽs: Sint lũbi vfi ſᷣcincti ⁊ lucernę ar/
dẽtes: ⁊ vos ſimiles homibꝰexpectãtibꝰ do/
minũ ſuũ qñ reuertat᷑ a nuptijs: vt cũ vene/
rit ⁊ pulſauerit aperiãt ei.Et beati ſerui illi:
quos adueniẽs dũs ĩuenerit vigilãtes. Ac/
cinctos nos eſſe opoꝛtet:ne cũ expeditionis
dies venerit:impeditos ⁊ implicatos appꝛe/
Matth.5. hendat.Luceat in bonis oꝑibus noſtrũ lu/
mẽ ⁊ fulgeat:vt ipſũ lumẽ nos ad lucẽ dari/
tatis eęternę de hac ſeculi nocte ꝑducat: quo
cũ chꝛiſto ꝗᷣ eſt verę pacis auctoꝛ:⁊ cũ ſanctiſ
angelis eius eterna pace ⁊ ꝑpetua feęlicitate

Depac tjele nt— pP-rene XW aαα Iherrno Sßhmone lvy eudkis e E, o Prae n etteE

Dñica tertia pꝰ oc.paſche: Ber.r.

macia ergo ẽ:crimẽ ẽ qð iubet᷑ cõtẽnere:qoð
hcipit᷑ nolle fieri:qð imꝑat᷑ declinare.Quid
tibi cõmune cũ diſcoꝛdia chꝛiſtiane? Quid
ſimultates amaſ:ꝗ̊ auctoꝛi placẽ nõ poſſũt?⸗
Quid exerces inimicitias? Qui eas pᷣmus
inuenit:? In initio nãq; inimicitias in ꝓtho/
plaſtũ dũ ſerpens exerit: interficit: dũ homi Señ̃.5.
inuidet ipſe ꝓſternit᷑: dũ ada cupit deciꝑe:
ipſe pꝛimus iugulat᷑.Quare aut chꝛiſti cha/
ritatem amplectere chꝛiſtiane:aut diſcoꝛdię
auctoꝛi de ſimilitudine operum parẽ te ipſ⸗
cognoſte. j

Eadenm ominica: edileci on Serno
2. e: H Aiece een

R diuinis voluminib⸗ ,fcs chariffi⸗ A
mi:ita diſpenſauit ſpũſſanctus vt⁊
anis oꝛnamẽta ⁊ ęgrotis ſi piritalia

fruamur:pᷣſtante dño noſtro ieſu chꝛiſto qui/ medicamta deeſſe nõ poſſint.Quã rẽ ego

cum patre et ſpũſancto viuit ⁊ regnat deus
der omnia ſecula ſculoꝝ: Amẽ.

Item in eadẽ dñica: Homelia de
quod Eripru eſt in euangelio obin
Joß.s. obank⸗ MWod ca et iam videbi
mne 2. nęe ha bet᷑ in expoſitione oo
ctoꝛis Bidem.

Sermo O Dñica tertig poſt octauas Da⸗
C. LxVII. ſche:de pace: Sermo 1

Ox domini ẽ fratres cor Mmie Pa
cem meã do vobis: pacẽ meã relin⸗
vobis. De pace dicturi pꝛius ꝗᷓ
pacis ſint cõmoda videamꝰ. Eſt pax ſereni/
tas mẽtis: tranquillitas aĩę:ſimplicitas coꝛ/
E& dis: amoꝛis vinculũ: ↄſoꝛtiũ charitatis. Hec
= =ðð paæ eſt ꝗ̊ ſimultates tollit:bella cõpeſcit:compꝛi
S iß eſvaſ r* mit iras: ſupbos calcat: hũiles eleuar: diſcoꝛ
P d e Se α☛ des ſedat: inimicos cõcoꝛdat. Eüctis eſt pla
nn o ſeu = cita: non Arit alienũ: nihil deputat ſuũ. Do-

ℳ οτι νιςνυ. ’. ſſ ,
Areen er E cet amare ꝗᷓ odiſſe nõ nouit. Meſcit extolli:

S.
„ ſt 2

4 P ſe de;

,e&* neſcit inflari. Hanc &SD qui accipit teneat: qui
: =S ꝑdidit reparet: qui amiſit exquirat: qm̃ aat
S AI4 Fey. R in eadé nõ fuerit inuẽtꝰ: abdicat᷑ a patre:ex/
. 1.-— as&ιiſονα.1 hgredaf a filio: nihilominꝰ a ſpũſancto alie-
1 aenreſe ERr nus efficit᷑. Reſpuit em̃ munꝰ oblatũ qͥ datę
. o e alen FTlegise cõtempſerit bonũ:nec poterit ad heęre-
Bracat al .aa e & Qitatẽ dñi puenire qͥ teſtamẽtũ noluerit ob/
ſ eruare. Hõ põt cõcoꝛdiã habere cũ chꝛiſto:

r⸗ 2ad gui dors polert eſſe cũ chꝛiſtiano.Cõtu/⸗

2—.

dño donante cognoſcens:vnde aiaꝝ reme/
dia poſſitis accipere: ſpiritalia antidota ſtu
dui ꝓuidere.Collegi ergo quãtũ potui pau
cos de amęniſſimis ſcripturaꝝ mõtibus fio
res:vnde ſicut iam dictũ ẽ:et ęgrotis medi/
camẽta cõſicerẽ:⁊ de theſauro cęleſti pcioſiſ⸗
ſimas margaritas a pctõꝝ coꝛruptiõe libert
oꝛnamẽta cõponerẽ. Pꝛimũ medicamentũ
eſt aieę ęgrotãti plena⁊ ꝑfecta dilectio:x quã
poſſit nõ ſolũ amicos ſᷣ etiã inimicos dilige
re. QAuã rem qualit᷑ ſideliſ chꝛiſtian credere:
tenere ⁊ obſeruare debeat: ð veteri ac nouo
teſtamẽto: ꝓut potuimꝰ vnicũ ac ſingulare
remediũ aiaꝝ ꝓ amoꝛe inimicoꝝ: pauca ca/

pitula excerpſimꝰ:ꝗ̊ vnuſ. qſe q; ſi nõ diſcutiẽ/

do ̊ credẽdo ſuſceꝑit:⁊ pctõꝝ ſuoꝝ indulgẽ
tiã accipiet:⁊ ad ęt᷑nã beatitudinẽ deo auxi/

liãte pueniet. In pᷣmis ↄſiderandũ ẽ quata BP

in beato Jacob fuerit charitas vt odientẽ ſe Heß.18.
fratrẽ ſuũ maluit in longinqꝗᷣs regionib fu⸗
gere q; vicẽ odij repẽſare:quẽ ſievitare ſciuit
ita odiſſe neſciuit.Et reuerſus multis mune

ribus vt eũ ſibi placatũ faceret honoꝛauit.

— —

Deinde attendendũ ẽ q; benigna fuerit etiã
erga inimicos antiquoꝝ ſanctoꝝ charitas.
Na beatꝰ ioſeph: ꝓ parricidij crimie impis
⁊ inimic fratribꝰ ſuis nõ odij amaritudinẽ:

fſFSKecharitatis dulcedinẽ repenſauit. Oſcula/ Seſ45

bat em̃ ſingulos: et ꝑ ſingulos flebat:qͥbus
nõ ſolũ nihil mali repẽdit: ſᷣ oia bona retri /
buens tã viuo qᷓ; moꝛtuo patre germano ſx
amoꝛe dllexik. Peatus quoq; moylſes cũ fre

. Lerti— ved g* alcα StS. eddec R vnrale . ſſe E.e „ οτνποàν

. 1 io

01.
⸗

iaunt
nenoris

zrtſettdce
aen nede
üdetett
aii

iualh Et leni:

rocty⸗ li Etiten
ceutellut
Cuoboe⸗
nüinin

ar nugoho

Niohed⸗
ſaverie
ſteltern
wbnn ued del
ſninicim
nuli ve
dauihe
llitiel

denas Cloinin

ſmalec
(Crelen
iñn no fu
1baha ptios
(osocci
msipſa
Pen anento⸗
diinctr
loabin
coani
ſienar
gucat.
deinin
odiüin
domen
geſuo
wallle

Cade
1alert
lhu

. Lii48, lent 3

homir
hien
(caro
de

lent
ſenten

Nar

Megze

nusilptn

ahit Nehe
urcheitichr

udſltt

npatepl

Nlegicnet⸗
I

fischerii⸗.4

andust
is ſpintnia
Quitieg⸗
letig ene⸗
aneidotahr
üponipa
zmötbusſo
Gotsetß
leſizcol⸗
nptöelbe
leccamend
lectoglii.
micosdige
tan gedee.
Ceriacnoto

neſingeerr

eauach
nodlltd,
vopiulig
needel
diegin
tocleniſt

gond O

vltuelon
ultismue
hoouul.
fuenuene
4 chanlis.
nie inps

7

Ber. C. LXVIII. Dñica tertia p' oc. paſche: Ger. II.

Ktoͤſi

quẽter eũ populꝰrebellis nõ ſolũ cõtemnere
ſed etiam lapidare vellet: diuinę charitatis
memoꝛ:ita ꝓ illis dño ſuplicabat vt clama⸗/
Exo.32. ret ⁊ diceret: Si nõ dimiſeriſ peccatũ ꝓpli tui
dele me de libꝛo tuo quem ſcripſiſti. In ipſo
em̃ veteri teſtamẽto legimꝰ ſcriptũ: Itinera
eoꝛũ qui iniuriã retinẽt malefacti in moꝛtẽ.
Leuiti.I9. Et iterũ: Ne memoꝛ inqᷣt ſis iniurię ꝓximi
Exo.⁊ʒ. tui.Et iterũ:Si videris aſinũ inimici tui ia/
centẽ ĩ luto: nõ pſteribis niſi pᷣus alleues eũ.
Quo loco diligẽter vnuſqͥſq; cõſideret: ꝙ ſi

aſinũ inimici nõ licet in luto dimitia: quãto

Geñ.i. magis hõ ad imaginẽ dei factus non debet
odio haberi nec negligi. Beatus quoq; iob
ita verã et ꝑfectã charitatẽ etiã cũ inimicis
ſideliter retinebat:vt gaudẽs⁊ libera cõſciẽ/
Job.ʒi. Lia ad deũ diceret:Si gauiſus ſum ad ruinã
inimici mei: ⁊ exultaui in eo ꝙ inueniſſet eũ
Cmalũ:vel ſi in coꝛde dixi:bene? Beat quoq;
dauid licet virtutibꝰ multis fuerit exoꝛnatꝰ:

nilła tñ eũ actio familiariꝰ deo cõiũxit q; dile

2. Beg'.16. ctio inimicoꝝ ſuoꝝ. Cui cũ inimicꝰ ſuus ĩ fa-

ciẽ malediceret: maluit tñ parcere ⁊ dei iudi/

cio reſeruare:qᷓ; ſuę iracundię ſatiſfacẽ.Et in
tm̃ nõ fuit ſimulata nec vł falſa dilectio ſua:
2. Begj.I. vt ipᷣos etiã adũſarios ſuos fleret:et i illis qͥ
eos occidere ſᷣſumpſerãt vindicaret. Jõ ſecu
rus ĩ pſalmo dicebat illud qð oẽs hoiĩes ſat
P?.. attento⁊ tremẽti aio dicere debẽt:Si reddi/
di inqᷣt retribuẽtibꝰ mihi mala:decidã meri/
to ab inimicl meis inanis. Perſequat᷑ inimi
cus animã meam ⁊ compꝛehẽdat: ⁊ cõculcet
ĩ terra vitã meã: ⁊ gloꝛiã meã in puluerẽ de/

de inimicis diligendis dei ſᷣcepta cõtemnẽs
odiũ in coꝛde uare nõ metuit. Vñ cõſiderã/⸗
dum eſt q̃ fronte vel q̃ ↄſcia verſiculũ iſtũ ex
oꝛe ſuo ꝓferre poterit qͥ inimicis ſuis malaꝓ
malilſ retribuit. Per ſalomonẽ q; ſpũſſanctꝰ
NPꝛouer.⁊ 4. clamat et dicit:Cũ ceciderit inimicꝰ tuus:ne

⁊ auertat iracũdiã ſuã ab eo: Et vtiq; cũ ab
illo auerterit: ad illũ dirigat qui de inimici
NPꝛoner. 17. ruina gaudebat.Scðm illud: Qui in ruina
Eccẽi.⁊S. lętat᷑ alteriꝰ:nõ erit ipunituſ.Itẽ ibi.homo
homi reſeruat irã: ⁊ a deo ꝗ̃rit medelã:?Et in
Hoiem ſilem ſibi nõ habet miſericoꝛdiã. Ipᷣe
cũ caro ſit reſeruat iram ⁊ ꝓpitiationẽ ꝗrit a
deo:qͥs exoꝛabit ꝓ delictis ipſiꝰ DNicit᷑ qͥdeʒ
Leuiti.i9. in veteri teſtamẽto: hiliges ꝓximũ tuum ⁊
Mattð.5.odio habebis inimicũ tuũ.Sed ꝗ ſano intel
lectu ſcripturę diuinę ſenſũ agnoſcere cupit:

ſententia iſta B mõ intelligit: vt diligat om/

ducat. Ecce q̃li maledicto ſeipᷣm cõdẽnat:q

gaudeas:ne foꝛte videat deꝰ⁊ diſpliceat illi:

nẽ hominẽ ꝓximũ ſuũ:odio habeat diabolũ

inimicũ ſuũ.Qð etiã in vno homie malo im

pleri põt. In ipſo em̃ vno qͥ malꝰẽ ⁊ ꝓximũ
habes et inimicũ. Nã ꝙ hõ eſt ꝓximꝰ tuꝰ ẽ:
ꝙ malꝰẽ:nõ ſolũ tuꝰ ſed etiã ſuus inimicꝰẽ.

Dilige &̊ in eo carnẽ ⁊ aiaʒ:hoc ẽ ꝓximũ tuũ

quẽ deꝰ fecit:et odio habe maliciã quã ipſo
ↄſentiẽte diabolus itromiſit. Qð cũ ſancto
et pio alo feceris:vices cęleſtis medici agis

odio habẽs moꝛbũ et diligẽs egrotũ. Item D

ꝑ ſalomonẽ loquit᷑ ſpũſſanctꝰ: Si eſurierit Mꝛouer.25.
inimicꝰ tuꝰ ciba illũ: ſi ſitit potũ da illi:hoc Ro.i2.
em̃ faciens: carbones ignis cõgeres ſuꝑ co⸗
put eiꝰ. Hoc loco cũ grãdi diligẽtia obſer/

uandũ eſt: ne foꝛte dũ eũ bñ nõ intelligimꝰ:

de medicamẽtl nobis vulnera faciamꝰ.So⸗/

lent em̃ nõnulli h̊ ſceptũ q̃ſi ad ſatiãdũ furo

rẽ ſuũ aſſumere. Dicũt em̃ apud ſe: Ecce ci-
bo inimicũ meũ vt ardeat ĩ ęternũ. Auertat
de ?ꝰHmõi intelligentiã ab ais nr̃is.Qualit᷑ g̊
accipi debeat locꝰ iſte: ſancti ⁊ antiqui prfes
reuelante ſpũſancto diffinierũt:Si eſurierit
inimicꝰtuꝰ:ciba illũ ⁊c̃. H̊ em̃ inqͥt faciẽs car/
bones igniſ cõgeres ſuꝑ caput eiꝰ.Caput in
hoiĩie ſenſꝰ rõnalis ĩtelligit᷑. Qui ſenſus cũ a
feruore charitat recedẽs factꝰ fuerit frigidꝰ:

Vñ ſcriptũ ẽ: Quia abũdauit inidtas refri- Maits.24.

geſcit charitas młtoꝝ: neceſſe ẽ vt qð obeſt
ſaluti ↄriũ ſapiat:vt cui deberet eẽ amicus:
inimicexiſtat.Ad ſanandũ talẽ freneticũ:
hoĩes ſanctos⁊ charitatis igne ſuccẽſos hoꝛ
tat᷑ ſpũſſanctꝰ dicẽs: Carbones ignis cõge/
res ſuꝑ caput eiꝰ.Cũ em̃ inimico tuo pio aio
frequẽtiꝰ bñ feceris qualibet ſit impiꝰ ⁊ cru-
delis:barbarꝰ⁊ cruẽtꝰ:tñ tandẽ aliqñ erube-
ſcet ⁊ dolet ⁊ penitè incipit qð admiſit. Nã
cũ pęnitẽtiã cęperit agere:ſenſus rõnalis:G
ẽ caput ip̃iꝰincipit charitat: igne ſuccẽdi:⁊ qͥ
pᷣus quaſi frigidus ⁊ freneticꝰ õ te ↄſueuerat
iracundiã retinere:ſpiritali caloꝛe de tua bo⸗
nitate ſuccenſus incipit toto coꝛde diligere.
Ecce quõ ſãcti pr̃es hũc ſcpᷣturę locũ intelli-
gẽdũ eẽ dixerũt.Hã abſit a ſenſu catholico
vt eo aio qͥſq; boni aliqͥd inimico ſuo conet᷑
ipẽdere: vt eũ ꝓ h̊ bñſicio velit ętno incẽdio
cõcremari. Vñ cũ grãdi cautela ð pace ſidei
ↄſiderãdũ ẽ: ⁊ timẽdũ ne ſeq̃mur lr̃aʒ occidẽ
tẽ:ſᷣ magl ſpm̃ viuiſicantẽ diligamꝰ. Et illð E
frẽs chariſſimi cũ grandi tremoꝛe cõſiderare
debemꝰ qð in pſalmo terribilit ſpũſſanctus
dixit: Cũ em̃ illã cęleſtẽ hierlm: id eſt cögre,
gationẽ oĩm ſanctoꝝ ꝗᷓ cũ chꝛiſto ẽ regnatu·
ra ad laudandũ dñm ꝓuocaret:cũ dixiſſet: x 3

Zer. C. xIX. Dñica in Bogatiõib

her.

NPõ.I47· Lauda hierim dñm: addidit: Qui poſuit fi,· apud deũ ↄſciaʒ meã. Et qꝛ nullꝰ vnq; erit qͥ ſuſucn
nes tuos pacẽ.Ergovt ipivideti: hierm illa ſei vᷣitate valeat excuſare ꝙ verã pacẽ ⁊ ve/ nn norptie
ccleſti muros de pace ↄſtructos habet. Qui rã charitatẽ tenere nõ poſſit:totis viribꝰmi⸗ ilian
em̃ talẽ pacem ⁊ talẽ charitatẽ habet:vt oẽs ſericoꝛdiã dei depᷣcemur:vt nob illã charita⸗ A auſi⸗
hoies diligat: ⁊ ꝓ bonis oꝛet vt melioꝛes fi/ tẽ ſine q nullꝰ vnq;; deũ videbit inſinuare et i avocn
ant: pꝛo malis ſupplicat vt cito ſe coꝛtigant: donare dignet᷑:vt nullꝰnec toꝛmẽtis nec dã⸗/ . —
de ã pte voluerit intrare illiꝰ celeſtis hierlrm nis ac pſecutiõib ab illiꝰ dilectiõe vl dulce/ fdiſi
poꝛtas aꝑtas merebit᷑ inuenire. Qui aũt nõ dine ſeꝑet᷑.Si iubetis iã nõ ẽ opus vt ꝓlixi / gina tin
vult hr̃e talẽ charitatẽ q̃lẽ ⁊ chꝛiſtꝰ ſᷣcepit et oꝛi vos ſermone diutiꝰ fatigemꝰ. Et ideo is ggna le
abplus docuit: ex omi ꝑte hierim poꝛtas clau iſta ꝗᷓ ad pſᷣſens dicta ſunt vfę charitati ſuffi- ſeſcgue
ſas iueniet. Et qꝛ oleũ charitatl hr̃e noluit: ciãt:dũ hęc deo placito ꝗᷓ accepiſt ſanct co⸗ ſünnſacll
QLaauſis ianuis ſpõſi cũ illis fatuis vᷣginibus gitatiõsbꝰ velut mũda aialia aſſidue rumia/ hmni hn
Vattbᷣ./25. illã metuẽdã audietvocẽ: Amẽ dico vob:ne/ tis:⁊ qliter ea cũ dei adiutoꝛio poſſitis adim uglleroin
ſcio vos vñ ſitis. Quõ em̃ illis qᷣnq; vᷣginibꝰ plere ĩvfis ais diffinit::ea ꝗᷓ ſequũt᷑ ð amoꝛe angtdent
Acharitat oleũ habuerũt: illa celeſti hierlrm inimicoꝝ:aut die craſtino:aut certe die dñi/ mntglſt,n
aꝑiet ianuas ſuas vt intrẽt ĩ gaudiũ dñi ſui: co abſqʒ aliqua laſſitudine coꝛꝑis opoꝛtuniꝰ Pgly ſenit⸗
ſic illis ecõtrario q ſine charitate veniũt clau audietis. ſeidoobn
det: ⁊ ętna a ſe ſepatõe repellet: ⁊ iplebit᷑ il“ü0 01[Ü[Ü[DÜ[HnnY MM hleſſid
qð in pſalmo dicit᷑ de hierm: Qm̃ inqͥt ↄfoꝛ ¶ Itẽ in eadẽ dñica: Homelia deeo EEtniiitiße
ſirmatis ſeris nũq; exiet amic: nunq; intra- nẽ: Tado ad eu qͥ me miſit zc.ꝗ ha- Jor, Alllans
re poterit inimicꝰ:qꝛ ſic iuſtus nunq; erit eri bet in expoſitiõe doctoꝛis IJbidez. hligope
turꝰ a glia:ita ⁊ pctõꝛ nũqᷓᷓ poterit liberaria Et int᷑ mones de Ulerbis dni.lxj. (rgödlic⸗
pęna. Et iõ ſi volumꝰ vt ab iſtis malis nos ¶ Pñ - Sermo Medoaat⸗
dignet diuina pietas liberare ⁊ felicit ad ilã Dñica in Rogatiõibus: de pace: c Xx urdiins
even Hienm mereamn n rate totiviſlb. MSerno 1 E fulingvo,
llalaboꝛem vt ĩ nobis impleat᷑ illud qð apzlus / PEl ices pacifici:qm ſilij dei vocabun A mnnunsde
ZRo. 8. drrin ul nos ſenahit achaitare chini⸗ Ktur. Meritũ chꝛiſtianę virtutis vi/ MWanh.. npſmiß
mes: an nuditas: s⸗ n Diecul oren a lefſcit in cunctis ſi vnitatẽ nõ haber (Kudinto
es:an nuditas: an ꝑiculu: an gladiꝰ? Et il · pacis:nec ꝑuenit ad vocabulũ filij niſi ꝑ no/ 6acedosdit
lud: Cert ſũ em̃ qꝛ neq; moꝛs:neq; vita:ne⸗/ mẽ paciſfici.Pax eſt ꝗ̃ expoliat hoĩem ſerui⸗ ſfſſcisvoluird
q; ãgeli:neq; pᷣncipatꝰ:neq; ptãteſ: neq; a ti tute:dat nomẽ ingenuũ: mutat cũ cõditide cmuunbeluen
tudo:neq; ꝓfundũ:neq; iſtãtia:neq; futura: ꝓpſonã: ex famulo liberũ: filiũ facit ex ſeruo: ontipſczs
neq; creatura aliqͥ potit nos ſepare a charita deũ patrẽ vocat ⁊ cõmutat ſeruũ ĩ filio: ami M D
5§ te dei:ꝗᷓ eſt ĩ xpᷣo ieſu dño nr̃o.Ecce ſicut au/ cuũ facit ex deo:patrem reddit ex dño. Sic ſic (dalsti
diſtis:beatũ apłm et aplicos viros:tanta ac facit:qͥ nõvult ꝑire qð facit: Fgliceſ paciſici: lacua
tã tribilia a charitate dei ſegare nõ poterät. qm̃ filij deivocabunt᷑.En ſilius dei eſſe inci/ . ltepe ne
Vñ nimis dolẽdũ ẽ: ꝙ cũ illi a charitate dei pit:qͥ paciſicꝰ eſſe cępit. Hõ vult filiꝰ dici:qꝗ nbi zn
nec toꝛmẽtiſ poterat ſeꝑari:nos interdũ oci- paciſicꝰ noluerit inueniri. Hegat ſibi patr ihen⸗
oſis fabulis ſeparamur: ⁊ nõnunq; ob ꝑuiſ- deũ qui heres pacis eſſe nequiuit. Seuerũ ichl
ſimũ cõuitiũ ⁊ cuiuſcũq; miſeri homis detra ſenſurus eſt deũ: quem clementẽ blandũq; ſice
ctionẽ:ita dereliquimꝰ charitatẽ: vt nõ ſolũ dedignatꝰ eſt patrẽ. Fglices paciſici:qm ſilij e aln
cũ eo multis diebꝰ ſ̊ etiã mẽſibꝰ foꝛtaſſis et dei vocabunt᷑.Gaudeamꝰ hoc noie qſi filij 6e d lkcl
annis nec loq nec ad conuiuiũ ꝑuenire veli- heredes dei:cohęredes aũt chꝛiſti. Quãta ⸗ innun
mus: Et non attẽdimꝰquia dum nos inuicẽ hui pacis retributio: hereditatẽ poſſidẽ ee, uuß in
odio habemus: ita muros ciuitatis hierlrm cchꝛiſto:ſubſtãtiã pfis hf̃e cũ filio: cęleſte re, n ick
tra nos claudimꝰ vt nullꝰ nobis aditus re· gnũ pticipari cũ dſio:⁊ in cõſoꝛtiũ ꝑpetuita/ otän
maneat ꝑ quẽ intrare poſſimus. Et qͥa ciui/ tis admitti cũ dũo? Queę ſit hęc pᷣuitaſ moꝝ ing
1.05, 4 tas illa bhabitatoꝛẽ deũ habet: dicente Johße iuidere melioꝛibꝰ atq; ĩ ſoꝛdioꝛibꝰ inhęrere: W
4 euãgeſta: De charitas ẽ: ꝗq charitatẽ hfe no adoptati victoꝛiazʒ ꝑdere:ac nolle hęredita-⸗ ſihcheth
luerit:q̃ frõtevel qᷓ ↄſcia ad dñm qͥ ẽcharitaſ tẽregnoꝝ cęleſtiũ poſſide? Etem̃ filiũ ſe dei ſtcnnetz
ſemie accedere: heęc oia frẽs chariſſimi dũ ⁊ cohęredẽ denegat chꝛiſti:qͥ recuſauerit pa- ngtnge
vob pfna pietate freqnter inſinuo: abſoluo tris regimie gubernari. Pax acoꝛdia fratrũ: B 4 nun Snn

E ae e Passt a derl.

DBaAE. dr Pje .

P K- .☛ veNe de

.,Be

Ber. C. Lxx. Dñica in Rogatiõibe: Ber. II

un Ecẽi·25· ſicut ſcriptũ ẽ: In trib placuit ſpũi meo que Plebis eſt: audire qð admonet. Quicquid
tmsihn ſunt ꝓbata coꝛã deo ⁊ homibꝰ: Cõcoꝛdia fra nõ licet: paſtoꝛis eſt ꝓhibere ne fiat: Gregis
slicn trũ: ⁊ amoꝛ ꝓxioꝝ: ⁊ vir ⁊ mulier ↄſentiẽtes eſt audire vt faciat. Vtraq; cõueniat: ⁊ vni/
tdriſnn ſibi. Cõcoꝛdia & fratrũ: volũtas dei eſt: iocũ uerſa ſaluata ſũt: Hec deus inuenit ĩ plebe
MBF 4 ditas chꝛiſti: pfectio ſanctitat::iuſticię regu- qð puniat: nec ſacerdos põt habere qð do⸗
— la: materia doctrinę: moꝛũ cuſtodia atq; kre/ leat. Seruem mãdata que vitę ſunt: teneat E
i⸗ le bus omnibꝰ laudabilis diſciplina. Pax ſuf/ ſe ꝓfunde pacis nexibꝰ colligata fratnitas:
7 W “ fragiũ pcũ ẽ: ſupplicationũ facilis atq; ipetra ⁊ ſalutari vinculo charitatl: mutua ſe dilecti
Kn Cini bilis: qꝛ deſiderioꝝ oim cõpotens ẽ plenitu/ oneↄſtringat:qꝛ dilectio magnanimũ facdtt.
fhmmſt⸗ do: ſiẽ ſcriptũ eſt ĩ apło: Pax cõuẽtiõis ama / Suauis eſt dilectio: non zelat᷑:non ęmulat᷑.i· Cori.iʒ·
pſtſnln bilẽ deo facit ĩ fratribꝰ: ꝗᷓ charitat idicat te· Dilectio nõ eſt falſiloqua:nõ inflat᷑:nihil de
Kuaſttemnin ſtimoniũ. Pax S dilectiõis mat eſt:oõcoꝛdie decoꝛis admittit:nõ quęrit quę ſua ſunt:nõ
goppſterdt vinculũ ac purę mẽtis indiciũ manifeſtũ:qꝛ exacerbat᷑:non cogitat malũ:non gaudet in
iſanüideme ſibi exigit de deo qð velit:qᷣcqͥd voluerit pe iniuſticia: cõgaudet autẽ veritati. Oia cre⸗
uanedeni Ctat:⁊ quicqᷣd voluent ſumat. Pax ſᷣcept re dit:omnia ſperat:oĩa ſuſtinet. Dilectio ergo
u Zoh. 14. galib oſeruãda eſt: dño chꝛiſto dicẽte: Pacẽ omnibꝰvotis ac deſiderijs amplectẽda eſt: q
meõã do vob: pacẽ meã relinquo vob. Qui tot bona põt habere:qͥt hmia. Cuſtodienda
diſcipulꝰ xpᷣi ẽ:chꝛiſti ᷣcepta ſeruat. Serua / omnib“ viribꝰ pax eſt: qm̃ deus ſemꝑ in pa-
onelu et re mãdatũ:ẽ pacẽ in oibꝰ cuſtodire.Hã diui ce eſt. Non habeat locũ quo obꝛepat inimi/
liofm Job dere vnitatẽ:nõ eſt magiſtꝝ ſeqͥ: eius mãa/ cus: ne in tritici ſegetẽ valeat ʒiʒania ſemi/
Uittee e datũ calcare. Sequi em̃ chꝛiſtũ:ẽ hr̃e pacẽ: nare:et ſecuro iam ruſtico ſpe longi laboris
dtis nõ ſequi qð pacis ẽ:hoc eſt:hoc hr̃e in mgfo eluſus ſpectatus: in ipſa meſſis maturitate
rbos dicn Ex pte qð diligas: ⁊ ex ꝑte qð dãnes. IJllud ẽ ſubducat᷑: Aut vinũ vetuſtate ſuauiꝰ:ĩ acri⸗
4 aunmare doctoꝛẽ: doctoꝛis mãdata in oibꝰ cu / oꝛi ſubito ꝑſidia demutatũ in effuſe fecis ſe
blgdepec⸗ I ſtodire:dicẽtis: Pacẽ meã do vobis:pacem ꝑmixtiõe cõiungat: Aut inter dulcia mella:
meã relinquo vobᷣ. Licet frẽs in pace ꝓtra/ fellis venena amarioꝛa ſuffundat: Aut inter
Uidewan?! here moꝛas:delectat h̊ dixiſſe frequẽter:⁊ ite vernantes floꝛibꝰ copos ac pꝛatozu vanieta-
meyumms r rũ atq; iterũ pconari. Pacẽ meã do vob:pa/ te gemiatos: tribuloꝝ interiectiõe aĩas gra/
itatsöbd cẽ meã dimitto vobiſ.In pace vos dimitto: ti odoꝛis occidat. Pꝛocul cõtentiones: ꝓcul
— in pace vos dimiſi:in pace vos iueniã. Pꝛo/⸗ lites ⁊ odia: ꝓcul maledicta mutant᷑: ⁊ qꝛ la/
a ctſccgvalult enre: gu dendersbattedieng ourngmeriatlingna:ſunto neh uinguis
utdcni in omibꝰ inuenire.Cõſultũ voluit eẽ cui de pareat aię ſueę ne in ſuppliciũ ſuü vincula ſi/
iiarertien derat: vſq; ad regreſſuʒ ſuũ fuare gqao Hſti/ bi moꝛtis adducat. Amate pacẽ:⁊ tranquil/
mniiilnen terat imꝑabat. QAuid ꝗ facturꝰ eſt hõ:cũ ve/ la ſũt oĩa: vt ⁊ vos ſᷣmia ⁊ nob gaudia reſer/
trninbtl nerit deus ⁊ ꝗſitũ nõ inuenerit qð donauit? uetis: vt electa dei vacis vnitate füdata: pfe
i MZ . Qua excuſ⸗ atiõe vſurꝰ: 4 pacẽ ſ⸗ eruare nõ po cta teneat diſciplina: * ieſũ chꝛiſtü dñm no/
Pcci tuit? Pacẽ meã do Vobis pace meã dimitto ſtrũ:cui eſt gloꝛia in ſecula ſeculoꝝ: Amẽ.
eii vobis. In pace vos dimiſi: in pace vos in- .. . eet
un o deyhi mãdatũ ſ. ruatetdigla voy. E: Eadem dominica: De dilectione germo
n ſeui D Inueniã qð dimiſi. Plantare pacẽ:radicitꝰ inimico Sermo H (C. IXx
vun. dei eſt: euellere penitus inimici. Amoꝛ fratt·· MNrengdite fratres mei ad charitateʒ A
an⸗ ani ex deo eſt:odiũ ex diabolo cõſtat. Pꝛopt᷑ qð quam ſic laudat ſcriptura diuinavt
Mafgn 1· Job.5. damnãda ſunt odia:qꝛ ſcriptũ eſt: Qui ode- ¶ niuhil ei coęquet. Cum nos moneat
Cntreiſin rit fratrẽ ſuũ homicida eſt. Cohibeamꝰ iraz: deus vt nos inuicem diligamus: nunquid
it A: Wattß. 5. qꝛ ſcriptũ eſt: Qui iraſcit᷑ fratri ſuo:reus erit hoc tantum monet vt diligas diligentem
ſci iudicio. Amãda eſt pax ⁊ diligẽda cõcoꝛdia. te? hec eſt mutua dilectio hoc non ſufficit
p cn Iſta ſunt quę generãt charitatẽ:et ſcitis hjm̃ deo: Peruenire enim voluit vſq; ad inimi/

nnügen r. Joh. 4 gplin: ꝙ deus charitas eſt. Sine deo eſt: q cos diligẽdos dicens: Diligite inimicos ve/ Mattb. 5.

ezninin nõ habet charitatẽ. Paternus affectꝰnõ põt ſtros:benefacite eis qui oderunt vos:⁊ oꝛa/
Nbelbgaen. nõ amare qð docet. Pax plebis gloꝛia ſacer te pꝛo eis qui vos perſequuntur:vt ſitis fſilij
oleteneib dotis: ⁊ parentũ leticia: ꝑfecta charitas ſili · poatris veſtri qui in cęlis eſt: qui ſolẽ ſuũ oꝛi/
rifleim aoꝛum. Sacerdotis eſt: qð debet admonere: ri facit ſuꝑ bonos ⁊ malos: qui pluit ſuꝑ iu/
vel
ln

Bancti luguſtini de tempoꝛe

.

ſtos ⁊ iniuſtos. Quid diciſ:Diligis inimicũ
tuũ? Reſpõdebis foꝛte ꝑ infirmitatẽ: nõ poſ
ſum. Sed ꝓſice ⁊ age vt poſſis:maxie qꝛ oꝛa
turꝰ es iudicẽ: quẽ fallere nemo põt:qͥ actu/
rus ẽ cauſã tuã. Interpella & hũc iudicẽ:vbi
nullus tabellariꝰcõturbat: nullus officialis
remouet: nullꝰ emit᷑ aduocat: qͥ poſſit ꝓ te
ſᷣces effundere:aut verba dicere:ꝗᷓ nõ didi/
ciſti: Sed ipſe filius dei vnicus ęqualis pfi:
ſedẽs ad dexterã patriſ:illiꝰaſſeſſoꝛ:tuus iu/
dex eſt:docuit te pauca vᷣba q̃ quiuis idiota
poteſt tenere et dicere: et in eis cõſtituit tibi
cauſam tuã:docuit te ius cęleſte quõ pᷣceris.
Sed foꝛſitan reſpondebis: Per quem peto:
per me:an ꝑ aliũ? Qui te docuit oꝛare:ipᷣe ꝓ

te allegat pᷣcẽ: qꝛ tu reus eras. Saude qꝛ ille

erit tũc iudex tuꝰ:qui mõ aduocat tuus eſt.
Jõ ̊ᷣ qꝛ oꝛaturꝰes:acturꝰ es cauſã tuã:paucl

Matth.õ. Ybis venturꝰad illa ba:Dimitte nob debi

ta nr̃a:ſic et nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ nufis.
Dicit em̃ tibi deꝰ:QAuid mihi das:vt ego di
mittã tibi debita tua?: Quale munꝰ offers:
quale ſacriſficiũ cõſciẽtię tuę imponis altari/
bus meis: Cõtinuo docuit te:quid petas:⁊
quid offeras. Petis:Dimitte nobis debita
nr̃a.Et tu offers.Quid: Sicut ⁊ nos dimit-
timus debitoꝛibꝰ noſtris. Debitoꝛ es ei qui

Se vbis dñi falli nõ põt. Habes ⁊ tu debitoꝛẽ: Dicit tibi

Ser.I5S. b.

Oſee.6.
Matthᷣ.9.

deus: Tu debitoꝛ meus es:ille debitoꝛ tuꝰ:
hoc facio ergo tibi debitoꝛi meo:qð tu fece/
ris debitoꝛi tuo. Inde offers mihi munus:
vnde peꝑceris debitoꝛi tuo. Rogas me pꝛo
miſericoꝛdia tua:noli eſſe piger in miſericoꝛ/
dia.Attẽde qͥd ſcriptura dicit:Miſericoꝛdiã

volo magis q; ſacriſiciũ. Moli offerre ſacriſi/

1

ciũ ſine miſcðia: qꝛ nõ remittunt᷑ tibi pecca/
ta tua niſi offeras cũ miſcðia. Sed foꝛte di/
cis:Hõ habeo peccata. Quãaãtũ vis cautꝰ ſis
frater: tamẽ in carne viuens in ſeculo: agis
inter ſſſuras ⁊ anguſtias:⁊ int᷑ numerabilia
tẽptamẽta verſaris:nõ poteris eſſe ſine pec-
cato.Certe dicit tibi deus: Securus eſto de
peccato:noli dimittere ſi non habes qð ego
tibi dimittã:ſed magis exige ſi nihil debes.
Si auteʒ debitoꝛ es:magis gratulare te hf̃e
debitoꝛem:in quo facias qð ſiat in te.Audi
me: et diſcute te:qꝛ vel de paucis ꝓdeſt qui
poſſint veracit᷑ oꝛare:oꝛationẽ dñicã veracit᷑
dicẽ: Dſñie dimitte mihi:ſicut ⁊ ego dimitto.
Nõ fallaciter: non ficte ex coꝛde vero fac: vt
et in te verũ fiat.Si em̃ qui te lęſit: qui in te
peccauit:petit a te veniã:⁊ ignoſcis:iam po
tes ſecurꝰ dicere: Dimitte nobis debita nr̃a

ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ nf̃fis. Nam
ſi reſiſtis roganti:ↄtemneris ⁊ tu cũ rogaue/
ris. Clauſiſti ↄtra pulſantẽ: clauſũ inuenies
cũ pulſaueris. Hã ſi aꝑueris viſcera indul/
gentię roganti te: aꝑiet ⁊ tibi deus cũ roga/

ueris eum. Aõ em̃ illos alloquoꝛ qui petũt C

veniã a fratribus ſuis chꝛiſtianis:⁊ nõ acci/

piũt:Ecce tu ſi cõceſſeris:ſecurꝰoꝛabis. Ille

vo ſi te rogauerit:⁊ ſi nõ cõceſſeris quõ ſecu
rus eris?:Quiſqͥs em̃ es qͥ peccaſti:⁊ veniam
nõ meruiſti:noli timere:interpella deũ ipſiꝰ
⁊ tuũ:aebita em̃ ſunt. Nũquid poterit debi

ta exigere ſeruus:ꝗ donauerit dñs: Si foꝛte

nõ te rogauerit qͥ in te peccauit:ſi veniã non

depcat᷑: ſi peccauerit iſuꝑ adhuc ⁊ iraſcit᷑: tu
qͥd facies? Dimittis an nõ dimittiſ:Ecce nõ

dimiſiſti. Quare:Quia nõ rogauit.Si pꝛo/
pterea nõ dimiſiſti qꝛ nõ rogauit: noli titu-
bare in dñicã ofonẽ:ſecurꝰ illã dic.Hon tibi
pectus ꝑcutias: qꝛ nõ roganti nõ dimiſiſti.
Ergo ille qͥ ũ rogauit remãſit.Exigit᷑ ꝓꝛſus:
exigit᷑ ab illo: Verũtamẽ in te ſit ꝑfecta cha/
ritas:roga ꝓ nõ rogante:qꝛ rogas ꝓ multũ

ꝑiclitante. ic iam attende magiſtrũ ⁊ dũm D

tuũ:nõ in cathedra ſedentẽ:ſed in ligno pen

dentẽ: circũſpectis vndiq; turbis inimicoꝛũ

et dicentẽ: Pater ignoſce illis qꝛ neſciũt qͥd Zud.ꝛ.

faciũt. Vide magiſtrũ:audi imitatoꝛẽ.Nũ/
quid tunc dñs chꝛiſtus ꝓ rogantibꝰ rogauit
⁊ nõ potius ꝓ inſultãtibus ⁊ interficiẽtibꝰ:
MNuũquid deſeruit medicus officiũ ſuũ: quia

frenetic ſęuiebat:? Dic em̃: Ignoſce illis: qꝛ

neſciunt quid faciũt. Saluatoꝛẽ occidũt:qͥa
ſalutem nõ quęrũt. Ecõtra et tu foꝛſitan di/
cturꝰ es:Et qñ ego h̊ poſſuʒ qð dñs potuit?:
Quare h̊ dicis? Attẽde vbi hoc facit:attẽde

qꝛ in cruce h̊ fecit:nõ in celo. Semꝑ em̃ deus

in celo cũ patre:in cruce aũt pꝛo te hõ vbi ſe

imitandũ pſᷣbuit omnibꝰ. Pꝛo te enim miſit

ipſam vocem: vt ab omnibꝰ audiret᷑. Mam

potuit pꝛo illis oꝛare in ſilentio: ſed tu non
haberes exẽplũ.Sed ſi multũ eſt ad te dñs:

non ſit ad te multũ ſeruus. HNon potes imi /

tari dominũ tuũ cũ penderet in cruce: Ste/
phanũ ſeruũ eius cũ lapidaret᷑ attende.Pꝛi

mum ait tanq; ſeruus ad dominũ: Dñe ieſu A

accipe ſpiritũ meũ:⁊ poſt hęc genu flexo ait:
Dne ne ſtatuas illis hoc peccatũ:⁊ cum hoc
dixiſſet obdoꝛmiuit ĩ requie dilectiõis.Pa/
cem pinguiſſimã inuenit: qͥa pacẽ inimicis

optauit.Nũquid et ipſe tunc ꝓ rogantibus
rogauit:⁊ non ꝓ ſeuientibus: pꝛo lapidãti/

bus ⁊ interſiciẽtibꝰe habes exemplũ: diſce:

hunf,
in hoet⸗
ltht hin,
t lie
ceneniſoß
citenad
gomniutnde

6Spſahe
clerk
nen
önanesn

ſſen ſnen

Veblecnone

Plbtoſhen

Nonined
Gos ſun
A Phenne A
ilperi
choſtoner
Gei ſccic
Neeocͤſ
ur Dom ſnt

mnd unti Ger⸗
W./,

Gents Beyc
Naänödesen
nffrensthenie
notirpe
urkuih de
uonl Folede
n Een
Ro⸗ dobenin t
llntonnne
klſienur⸗

bontloſei
all. 7.

Mutopentnn
luti h
imun
hbei nͤn
anantuge
Ponini
utidi

Cherian
6 nucänngn⸗
duinn

ine
bidansii
enngita

Nansrthech⸗

n hdl N

Neſensgtiie
tltſtetpnnen

iapelie

guitormde
distiſer
unſzenätet
chuctmnſchn

dinin⸗Eed

wgrt io
auit:nola⸗

HiderBede

niinöindt.
1. Euges
eſitptenchr
nwgs nnli
enughninin

rbisininian

Nsgniuii

liniunifi
Cnnyngl
innefcabe

ofcüüſria

olellag

õ
atufolend⸗

3isgout
ticrti
Senhei dau
golttiffe
teinnin
duei. un
nnorſeiunn
elatedi
Ponponuin

Ber. C. LxxXI. Feria ſcdᷣa in Roga. Ber. I.

vide quomõ ꝓ ſe ſtans oꝛauit:⁊ ꝓ illis genu
flexit. Putamꝰ fratres qꝛ plus eos diligit qᷓ;
ſeipᷣm? Pꝛo ſe vᷣo ſtãs tanq; iuſtus facile ex/
audiebat᷑. Ham ꝓ iniquis genu figendum
erat. Oſtendite ergo dilectionẽ vſq; ad ini-
micos veniã rogantes. Ergo fratres ꝓpter
ſecuritatẽ dñicę oꝛatõis:rogãtibus ex coꝛde
dimittite: vt et dominꝰ vobis veſtra pecca/
ta dimittat in hoc moꝛtali coꝛpoꝛe et futuro
vſq; in ſęcula ſęculoꝛũ: Amen.
7

Item in eadem dñica alius fermo

De pace:qui habet᷑ inter ſermones

ad fratres in heremo.ij.

C Item in eadẽ dñica alius ſermo
De dilectione inimicoꝝ: ꝗqui habet

rum .VP *

¶ Item in eadẽ dñicã: Homelia de
eo quod ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm
Zob. 16. SQObhannée: Amen amen dico vohis
Si quid petieritis ⁊c̃.quę habet᷑ in
expoſitione doctoꝛis Ibidem.
CFeria ſecũda in Rogationibus:
de eo að ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm
Zud.n. Lucam: Quis veſtru habebit ami-
Sermo cum ⁊c̃.Sermo 1
C.U QAauis dñis et mitis frẽs chariſſimi
habet ianuã pietatis:nec repellit in/
de pulſantes:ſed culpat potiꝰ negli/
gentes. Heq; em̃ aliqͥd petit᷑ qð nõ habeat:
vt cũ nõ dederit erubeſcat. Piues ẽ ⁊ pius:
affluens ⁊ benignus:dat et nõ impꝛoperat:
Immo tüc thelauri domꝰ eius triſticiã pa/
tiunt᷑:quãdo deſũt delectabilia faſtidia pe/

titionũ. Ipſe dñs dicit: Vſq; mõ nihil peti/

Lud.iI. ſtis: Petite ⁊ accipietis: pulſate ⁊ aꝑiet᷑ vo/
Job.io. bis.Ego ſuzʒ oſtiũ ⁊ ianua. Quare trepidat
pulſando manꝰ vr̃a:⁊ doꝛmitat in mẽdicita
te cõſcientia vfa:Ego ſum ianua vitę.Mon
hoꝛreſco ſoꝛdidũ pulſatoꝛẽ:non pauperẽ re/
pudio petitoꝛem: tantũ nemo ſuã negligat
pauꝑtatẽ. Pulſate et aperiet᷑. Stant angeli
ad ianuã vt introducãt non vt repellãt: vt
ſuggerãt nõ vt terreãt. Nulla eſt pompa in

ianua mea: Ego ſuʒ ianua:qͥ ſuſtinui crucMis
ignominiã. Quare timeãt petẽtes ęgentiã:
cũ nilłi aliqũ denegauit miſericoꝛdia? Quis

ſperauit in dño ⁊ confuſus eſt:? Si pulſant qͥ

in libꝛo Quinquaginta Homelia/

deſiderãt caſtitatẽ:dat eis cõtinuo gratiã et
ſanctitatẽ: ⁊ dicit eis:Nolite ambulare pol/
luti:nolite incedere maculoſi.Sancti eſtote Leuiti.19.
qꝛ ego ſancxꝰ ſũ.Si accedat pupillꝰ ꝑua ma,⸗
nu pulſare ianuã paternã: nũciant eũ ange/
li dño: Pupillꝰ pulſat: defẽiõis pietatẽ ex/
pectat: Reſpẽ ĩe illi dñe: Tibi em̃ derelictꝰ s.
eſt pauꝑ:pupillo tu eris adiutoꝛ. Reſpõdet
illi q́ͥ diues eſt: miſericoꝛdia plenꝰ:qͥ miſeris
pater eſt: Ego ſũ iudex viduarũ: ⁊ pater otꝛ
phanoꝛũ. Hemo ledat qs ego ſuſcipio: ne-

mo expoliet quos ego defendo. Et qͥ acceſſe

rint ad ipſã ianuã: q;uis diuidãt vocẽ diſpa
ris pᷣcis:tñ ab vnius diuitis patriſfamilias
domo oẽs accipiũt pietatẽ.Hhoc amat ianua
ſaluatoꝛis:vt pulſatoꝛibꝰſemꝑ abũdet opoꝛ
tunis:ipoꝛtunis. Pꝛopterea ipſe dñs vidẽs
ianuã ſuam a petitoꝝ voce:a pulſantiũ cla/
moꝛe ſilere:ĩuitat om̃s ad oꝛationẽ:oitꝰ pa⸗/
ratus tribuere pietatẽ. Petite:⁊ ſi non acce/
periti adhuc petite:⁊ ꝑſeuerate pulſare.Mo/
lite deſficere: qꝛ non necat deus fame animã
iuſti.caui tamẽ voluerit eſſe dulciter humi⸗
lis ⁊ benignus:ſecurꝰ tanq; in tutiſſimo poꝛ
tu cõſiſtit. Opponit g ꝑabolã cuiuſd hoĩs
cuiꝰ hoſpes impꝛouiſus aduenit: et hoſpes
hoſpitẽ excepit.Paſſus eſt verecũdiã:abijt
cõtinuo ad domũ diuitis magnã. Mon ſine
ſacramento tres petit panes:qꝛ vnꝰ hoſpes
erat gra pietatis:ſed ſubᷣa trinitatis. Möne
vnꝰ hoſpes erat in tribꝰ qui venit ad patrẽ
abꝛahã? Hoſpes ⁊ amicus: pꝛãſoꝛ ⁊ mãſoꝛ:⁊
oia illi in trinitate ſunt exhibita hũanitatis
obſeqᷣa:qꝛ trinitatis gloꝛia refulget.Trimũ
attulit vitulũ pr:tres menſuras ſimilaginis
cõſperſit futura mat:paritura filiũ ꝓ quo pr
mactaret agnũ:⁊ ipſa coꝛpꝰchꝛiſti ĩ trinitate
iã fecerat ſacramẽtũ. Ita ⁊ iſte amicꝰ veniẽ/
te hoſpite ꝑgit ad domũ diuitiſ:⁊ triũ panũ
allegat neceſſitatẽ. Pulſat et nullꝰ rũdet de
ianitoꝛibꝰ qꝛ oẽs tenuerat ſomnꝰ.Mõ ãgeli:
nõ archangeli: nõ ꝓphetę:nõ miſtri. Et ille
pulſat:q;uis nemo rñdeat.Aſiq; paterfami
lias ad ipoꝛtunitatẽ pulſantis rñdit illi de
interioꝛibꝰ ſacris:de thꝛono quietis:qͥd pul /
ſas ſine tꝑe:qui piger fuiſti cũ tꝑe:Dies fuit
⁊i lumie nõ ambulaſti.Hox ſuꝑuenit:⁊ pul/
ſare cepiſti. Excuſat tẽpus qð ipꝛobus ꝗrit
affectus. Jᷓ pueri quieſcũt:⁊ non eſt dignũ
vt ꝓpter te iniuri patiant᷑. Anteq; venires

Heñ. 18.

diutiꝰvigilauerunt:modo ꝓ tẽpoꝛe quieue⸗/

ruut: nõ eſt qui poſſit tibi dare reſponſũ.Er

Ber.C.LxXxXII. Feria tertia in Roga. Ber. I

QZucf. 1 Ie
Zob. 10.

ille: Dſie a te peto:ad te pulſo:ĩmo te pulſo:
tu es ianua: tu ſurge: da mihi miſericoꝛdiã

Señ.2. qui nõ es dedignatꝰ de luto limi foꝛmare vi

P3. 120
Mattb.iI.

Apocj. 1.

*

PS. 117.

MNMP ö. 35.

P

Jo. 20. ſis oſtijs in tribulatiõe venit:nõ ſperatꝰ ſed

Apocj.ʒ.

ſcera mea. Miniſterio nõ indiges: quia oĩa
potes.Sed ſi pueri tui doꝛmiũt: tu nõ doꝛ/
mis qui cuſtodis iſrł. Sꝛatis peto: ſbᷣ gratia
mẽdico:non ſub lege ſſumo.Sed ſi lex ⁊ ꝓ/
phetę vſq; ad iohannẽ:ſed tua gratia nõ ha
bet ſinem. Quo euenerũt pueri tui:ꝓphetę
tui:⁊ ego noui.Sed tu dñie qui es initium et

fſinis: pꝛimꝰ ⁊ nouiſſimꝰ: noli ad me tediare

nouiſſima hoꝛa noctis perentem: qui nocte
media captiuã duxiſti captiuitatẽ.Quid fa/

ciet paterfamilias tãti ꝑſeueratoꝛis voce cõ

ſtrictus? Non excitat ꝓphetam: nõ imittit
angelum:nõ archangelũ:ipſe ſurgit ⁊ dabit

illi quãtum deſiderat. Bene ꝑtinax ille peti9

toꝛ ⁊ nocturnus mendicatoꝛ ad hoſpitẽ pꝛo/
pꝛium repedauit: diues factus refecit: nec
hoſpes ab hoſpite irrefectuſ diſceſſit. Quis
eſt iſte hoſpes rogo vos fratres qui in nocte
venit:⁊ imparatũ hoſpitẽ inuenit:ĩmo ideo
nocte venit hoſpes in ꝑpetua et deſiciente
pauꝑtate: In nocte venit hoſpes: gratia in
ſũma ignoꝛantia: in magna ęgentia:imittit
triſticiã:quãdo dicit nocturnus petitoꝛ: In
tribulatione inuocaui dominũ:⁊ exaudiuit
me in latitudine.Et iterum: Multę tribula/
tiones iuſtoꝛũ:et de omnibus his liberauit
eos dñs:qm̃ ꝓximus eſt. Ideo hoſpes ſuꝑ/
uenit impꝛouiſus ſubito:cum quiſpiã tedio
afficitur pſſurarũ. Suꝑuenit illi oꝛandi deſi/
deriũ:flẽdi arripiẽs votũ. Illa hoꝛa hoſpes
venit gratia vt cõpungat conſcientiã: ne in
ſua moꝛiat᷑ ggentia.Sed eat ⁊ petat ad diui
tem:nõ ſuis meritis: ſed merit hoſpitis ve/
nientis: et accipiat tres panes:vt in patre ⁊
filio ⁊ ſanctoſpũ poſſit ⁊ ipſe paſcere cęteros
indigẽtes.Quicqͥd boni cogitauerit homo
ſubito coꝛde ꝑcuſſus: ſciat qꝛ hoſpes ille ve/

nit de cęlo:et bñ venit qͥ nocte venit. In tri /

bulatiõe ſi ubuenit: nõ ingerens tediũ pᷣ affe/⸗
ctũ. Et qꝛ dñs chꝛiſtꝰ ad diſciplłos ſuos cla

optatus:lalutauit ĩ pace:⁊ hoſpes hoſpites
ſuos refecit i pace. HNõne eſt iſte hoſpes qui
diẽ: Ecce ſto ⁊ pulſo:ſi qͥs aperuerit mihi:in/
trabo et cęnabo cũ illo:ego ⁊ pater meꝰ: c&

bona domus:vbi pater ⁊ filius ingredit᷑ ho/
ſpes amicꝰ:qͥ ⁊ ſpũſſanctꝰ. Ipſe ibi exhibet ĩ

domo pauꝑis:in hoſpitio puritatis diuerſa

pulmẽtaria: ꝓpter cęnã dñicã. Quę ſüt iſta

pulmẽtaria:?: GSaudiũ:longanimitas:cõtinẽ⸗ iiimn
tia: fides: caſtitas. Lantũmõ nõ pigeat ho mintepin
ſpitem ſuſcipere dñm:ipſe ſecũ poꝛtat dulce nfinnet
dines delitiarũ: vt paſcat ibi lętantes exer⸗ 4 —
citus angeloꝝ.Cũ illo hoſpite pax eſt ⁊ iocũ igindishe
ditas: qui venit ad hoſpitẽ ſuũ nõ toꝛquere ggiſnlecl
ſed paſcere:nõ expoliare ſed veſtire:nõ pcu ſſerdetpeſun
tere ſed ſanare. Ipſuʒ hoſpitem ſemꝑ aꝑtis nluetn e
coꝛdis nr̃i ianuijs ſuſcipiamꝰ:⁊ nunq; nobiſ leläere⸗
dominet᷑ tyꝛannꝰ inimicꝰ: ⁊ ĩ omnibꝰ chꝛiſto mieig
donãte eius mãdata ſeruemus. Poonena
„ ?V uin fue
ten eadem feria: Homelig de tuin 1
eęodẽ de quo ſupꝛa: quę habet᷑ int R –
ſermones de Uerbis domini. xxix. mgltone
Et libꝛo.ij.de queſtionibꝰ enange/ enrelgſt,
lioꝛũ.ca.xxi.et.xxij. endogi
¶ Item eadem feria alius ſermo de Whc
Epiſtola diei:qui habetur in libꝛo nſene
QAuiĩqua ita homelia.xij.et.xlvi. Tain,
et. xlvij.Et ad frẽs in heremo.xxx. Umsdeten
Eeris tertia in Rogationibus: Sermo minedſl
ermo I C. LXXII (Hifmnu bun
Vomõ ieiunioꝛũ tẽpus eſt frẽs cha⸗ A inleſte
riſſimi: de ieiunio cũ ſanctitate vr̃a Aliäſtii
tractandũ ẽ: vt ſciatis quẽadmodũ ihilanabe
ieiunetis. Jeiunia em̃ chꝛiſtianoꝝ ſpiritalit hrtſtriänn
potiꝰ qᷓ; carnalit obſeruãda ſunt. Fñ a pec unnicani
catis nr̃is pᷣncipalit ieiunemꝰ:ne ieiunia v/ſra nnnfengr
ſiẽ iudęoꝝ ieiunia a dño reſpuant᷑. Quale Afrgmane
em̃ vt a cibis qͥs dñs creauit neſcio qͥs impo uundlanüit
ſtoꝛ abſtineat: et pctõꝝ ſagina pingueſcat: heunaunte
Nõ tale ieiuniũ ego elegi diẽ dñs. MNã ſi fle/ Eſa. s. Gazene
ctas inqᷣt vt circulũ ceruicẽ tuã:ciliciũ auteʒ Heclgelen
⁊ cinerẽ ſubſternas:nec ſic vocabis inqᷣt ieiu ei Aeße
niũ acceptũ.Sed quid? Solue inquit omnẽ oapeiin
nodũ iniqtatis: ⁊ obſtinationẽ maloꝛũ.Di/ ſPefapentage
mitte cõflictos in requiẽ: et omnẽ cõöuentio⸗ Aintherin
nẽ diſſipa. Parũ eſt em̃ ieiuniũ abſtinere tã/ ngkenin
ſmodo a peccatis niſi addamus et bona. Alemritife
Frange eſuriẽti inqͥt panẽ tuũ: ⁊ ęgenũ ſine Abi.s. Uipcners
tecto induc in domũ tuã. Si videris nuduʒ Ulyelra
veſti. Poꝛro aũt ieiunüs vfis etiã illð opoꝛ⸗ ſicenenid
tes accedere:qð dñs in euãgelio pſᷣcipit:Cuʒ Mattb. s. lſle ci
ieiunatis inqᷣr: nolite ſieri ſicut hypocritę tri e Mröliet
ſtes. Exterminãt em̃ facies ſuas vt apareãt Kgelignnt
hominibꝰ ieiunãtes. Amen dico vobis: re⸗ üiſiege
perũt mercedẽ ſuã. Vos aũt cũ ieiunati vn⸗ telienie⸗
gite capitavra: ne apareat hoĩbꝰieiunãteſ: ſnaneſ
? pater veſter qͥ videt ĩ abſcõſo: reddet vob giigt⸗

d Ber. C. LXXIII. In vigilia aſcẽſiõis: Ger. I.

Ree
miningsi „* e
in palã. Quare fratres nõ pᷣuidet ſanctitas iniquitatis ⁊ obſtinationẽ maloꝛũ.Dimitte
ſeienn veſtra aliter ieiunia acceptari non poſſe:niſi quaſſatos in requiem: et omnẽ iniquã con/
bi u contigerit legaliter ieiunare? Scom apli di / uentionẽ diſſipa. Frange eſurienti panem
n ed⸗ Nhil. ʒ. ctum: fratres me quidẽ hec eadẽ vobis dice tuũ:⁊ egenos ſine tecto induc in domũ tuã.
ſid A B re nõ piget:vobis aũt tutiſſimũ. Sed dñs Si videris nudũ veſti: et domeſticos ſemis
inndn MWattb.Iʒ. euãgelio:Ois inquit ſcribadoctus in regno tui ne deſt picias.Tũc erumpet tempoꝛaneũ
W Mem cęloꝛũ:ſimilis eſt homini patrifamilias:qui lumẽ tuũ:⁊veſtimẽta tua cito oꝛient᷑:⁊ hibit
cine. pꝛofert de theſauro ſuo noua 7 vetera. VUt & ante te iuſticia: et claritas dei circũdabit te.
4 uſßt ſciat ſanctitas veſtra fratres:non ſolũ noua Xiũc inuocabis ⁊ dñs exaudiet: dum adhuc DWUU
onncn dicẽda: ſed ⁊ verera repetẽda:legimus ſom̃ loqueris dicet:Ecce aſſum. Hhęc ſũt em̃ qui/
nus. ſanctũ ꝑ Eſaiã ꝓphetã taliter ꝑfectos incre· bus homo ⁊ refectꝰ cibo frequẽter impetrat
Eſa.I. pantẽ: Heomenia veſtra ⁊ ſabbatum: dies qð exoptat:⁊ ieiunãs maioꝛa ſmia cõſequi /
Dorndee magn“ nõ ſit in eo dicit dñs: Jeuiniũ eſt q tur ſanctitat. Tale ieiuniũ delectat chꝛiſtũ: E
e habein ꝓbat altiſſimꝰ: nõ ſolũ intermiſſa coꝛꝑis re ali deniq; delectat᷑ cũctipotẽs:quẽ ad ieiu
dönini m fectio: verũetiã a maliſ actibꝰfacta diſceſſio. nandũ non imaniũ delictoꝛũ frequẽs reat
nibbcunnge Itaq; ſi neq; mens tua grauet᷑ oppᷣſſa pecoca impellit: ad quẽ nõ deniq; adipiſcendę glo/
tis:neq; animꝰtuꝰvitioꝝ illecebꝛis delectet᷑: rię tẽpoꝛalis vel cumulãdi patrimonij cupi/
digna deo exoluiſti ieiunia. Ceterũ ſi top ditas inanis aſcendit:ſed vꝛget ſemꝑ religi-
noſemnode tuũ ieiunia longa cõſumpſerint atq; illi ſub onis affectꝰ ⁊ deuota ſinceritas.Quã cũ fu/
ewrinico traxeris cibũ cũ non detrahis vitia in malis erint comitata plena pietatis officia:quãtũ
ntäerth. perſeuerans: magis hoꝛres qᷓ; placeas deo. ille valebit: tantũ ille ꝓficiet. Taliter agẽdo
creno. Tunc erũt deo accepta ieiunia: ſi operibus merebit᷑ ſtatim pᷣſentẽ dñm ꝓpitiũq; ſenti/
⸗ ſanctis fuerit expiata cõſcientia. Cur em̃ coꝛ re. Imple ergo miſeratiõis officia:⁊ ſanctiſi
onidas on prus fame diſcutias: cui turpiter peccando caſti ieiunia. Sagina pauperũ viſcera: ⁊ aia
l Cblãdiris? Pꝛincipaliter ergo animꝰ ieiunet tua muneribꝰ ſanctitatis pingueſcit. Veſti
ocktiscn a malis:et ſic coꝛpus ſubeat exercendo ieiu/ nudũ:⁊ tua peccata cõtecta ſũt. Peregrinũ
ſanaineft niea. Hã cũ ſit ieiuniũ animę hũiliatio: qua / hoſpitio tuo cõtende ſuſcipere: vt ⁊ te deus
alinmi le ẽ hũiliari cibo ⁊ augeri peccato? Qui igi᷑ in cęloꝛũ regna ſuſcipiat: Per omnia ſęcula
urhr Ccospoꝛi ſuo ieiunta deuot indicit: pꝛincipa/ ſeculoꝛum: Amen.
. Sie liter renuciet viths. Cupiditatũ fomites cõ ́”MUyÿ& . M
eielnire prꝛimat: frangat impet mẽtis: libidines vin ¶ Item in eadem feriga: Homelia de
ui Au (cat: faces auaricięg ardẽtes extiguat: latiuſc eo quod ſcriptum eſt in euangelio
totpih vim dilectiõis extẽdat:atq; in alimẽtis pu bm Mattheũ: Nolite ſanctum Ddare Manß..
R perum abꝛupti aparatus ſtipendia largiat?. canibus ⁊c̃.quę habet in libꝛo.j.de
is Fütd„ Dia eniʒ coꝛpis nefanda peccata animi vir/ſermone domii in mõte ca· xxiij.et
1 dicüun tute calcent᷑:vt ⁊ aia ſanctitate coꝛꝑis adiu- ſequẽtibus.Et inter ſermones de
l es uc en r inperan patertt ͦoprarin UVerbis domini.v.
de⸗ caſto coꝛge aioq; deuoto ici ta⸗ . c
engnndmnm ris vlenaprura obfernortdio aiſoyin/ ¶ In vigilia Aſcenſionis domini: Sermo
enlii cedat.hhęc ſunt quę diuinã cõmouent pieta⸗ M
micuann tem:quę ad impetrandã pᷣcibus ſanctitateʒ Kire debemus et intelligere fratres A
jablinert D ſemꝑ aditũ faciũt.Cęterũ ſi caput ſſſternas chariſſimi:qꝛ dies cõpuctiõis ⁊ pęni
Necbin atq; cineres deſuper ſpargas:ſi deniq; collũ titit?ᷣẽtię celebꝛamꝰ: ⁊ ideo nõ nos opoꝛ:
tegeniii tuũ velut circulũ toꝛqueas: atq; ad exoꝛan/ tet nimio riſu vel in aliquo minus cauto et

ing dãa clementiã dei largos ſletus effundas:ni- cõgruo cachinno diſſolui: timentes illud qd

uſpe 4 hil ꝓſicis. Cõmouere em̃ diuinã nõ poreris dñs in euangelio dixit: VUe vobis qͥ ridetis: Zud.s.
bfhthis⸗ pietatẽ:qui circa ꝓximos tuos debitam ne / qꝛ lugebitis ⁊ flebitis. Et illud qð alibi ſcri ·
bſpeeoꝛ n Elſa. 58. glexiſti charitatem. Scriptũ eſt em: Hõ tale ptũ eſt: Extrema gaudij luctꝰ occupat. NHec Mꝛouer.t .
gin ieiuniũ ego elegi:dicit dñs. Nec ſi flectas vt aliquibuſ durũ eſſe videat᷑: quod magis ad
oben circulũ ceruicem tuã:ciliciũ autẽ ⁊ cinerẽ ſub triſticiã vel planctũ q; ad lęticiã vos ꝓuoca/
tinuiſt ſternas:nec ſic vocabo inqͥt ieiuniũ accepta,/ re videmur. Si enim diligenter attenditis
= bile. Sed quid:? Solue inquit omnẽ nodum fratres:in omnibſcripturis hoc dũs hoꝛtat᷑
nena⸗

Ber. C.LxxXIIII. In feſto Alſcẽſiõis dñi:Ger.I.

⁊ admonet:vt ſic in hoc ſeculo debeamꝰ eſſe

ſolliciti: vt in futuro poſſimus eſſe ſecuri:ſi/

Vs.125. cut ait pſalmiſta: Qui ſeminãt ĩ lachꝛymis:
Mattð.s.in gaudio metent.Et in euangelio: Beati qͥ

Mattð.ꝛ.lugent:qm̃ ipſi cõſolabunt᷑.Quia arta ⁊ an

guſta via eſt quę ducit ad vitam: lata ⁊ ſpa/
cioſa ꝗ̊ᷓ trahit ad moꝛtẽ: Meliꝰ ẽ nobis poſt
paucas anguſtias ad ęternam beatitudinẽ
ꝑuenire:qᷓ; poſt bꝛeuẽ lęticiã ad inferni pꝛo/
funda deſcẽdere. Vnde totis viribus elabo

Zucj.is. rare debemus: vt pęnam prupurati diuitis

poſſimus euadere:⁊ ad beatitudinẽ paupe/
ris laʒ ari ꝑuenire.Quid em̃ illi ꝓfuit ſuper/
bia diuiti: ꝙ hic paruo tempoꝛe luxurioſus
paſcebat᷑ delitis ſuis:⁊ nũc ſine vllo termi/
no inferni flãmã paſcit medullis ſuis? Æne
lius eſt gvt vos paruo tẽpoꝛe ad ſalubꝛẽ tri/

ſticiã ꝓpuocemus: et poſtea vobiſcũ ad ęter/

nam lęticiam puenire mereamur q; ſi vobis
ad tempus falſam dulcedinẽ velimus inge/
rere:et poſtea vobiſcũ ꝑpetuã amaritudinẽ

B ſentire.Et licet omni tẽpoꝛe fratres chariſſi/

mi vobis opoꝛteat dei miſericoꝛdiã coꝛpoꝛe
cõtrito ⁊ coꝛde cõpuncto requirere: ⁊ ab illo
indulgentiam peccatoꝝ fideliter poſtulare:
nũc tamẽ ꝓpter iminentẽ peccatis noſtris
debitã ⁊ grauiſſimã ſęueritatem: cum ingẽ/
ti rugitu vel gemitu aſſiduis oꝛationibꝰ et
largioꝛibꝰ elemoſynis debemus dei miſeri/
coꝛdiã imploꝛare:vt ipſe nobis miſericoꝛdiã
et bñdictionẽ aquarũ cęleſtiũ tribuat: pacẽ
reddere dignet᷑:peccatoꝛũ indulgentiã dare
⁊2 ꝓſpera dignet᷑ ꝓ ſua pietate cõcedere. In
bis pᷣcipue diebus ocioſis fabulis ſinem co/
nemur imponere:⁊ quãtum vires ſuwetunt
oꝛare ſtudeamꝰ ⁊ pſallere. Et ſi pacem tem-/

poꝛũ deſideramꝰ accipere:nõ diſſimilemus
pacem cum ꝓximis cuſtodire. Si em̃ in ve/

ritate vis vt vincat᷑ diabolus inimicꝰ tuus:
cito tibi recõcilie᷑ pximus tuꝰ. Cõtra nullũ

hoieʒz deſęuiat ira tua:⁊ cito a te indignatio

diuina ceſſabit:ſᷣm illam ꝓmiſſionẽ domini

MWattb.6, z ſaluatoꝛis: Si inquit dimiſeritis homibꝰ

C

peccata eoꝛũ:dimittet et vobis pater veſter
cęleſtis peccata veſtra. NHullus ſibi de indu-
ſtria aliquas occupatiões inquirat: ꝑ quas
ſe de eccleſię cõöuentu ſubducat.Sine dubio
peccatoꝛũ ſuoꝛũ vulnera diligit:qui in iſtis
tribus diebus ieiunando:oꝛando ⁊ pſallen/

do medicamenta ſibi ſpiritalia nõ requirit.

Abundant ⁊ nimiũ abũdant negligẽtię:q̃s
ꝑ totũ anni ſpaciũ cõgregauimus: ⁊ ideo vł

in iſtis tribus diebus qð ad nitoꝛẽ vel pur/ iuſin
gationẽ animę ꝑtinet agere ſtudeamus.No honm⸗
lite vos de eccleſię conuentu ſubtrahere: qᷣa gelucen
nõ tam longo ſpacio fatigamur:vt hoc ſuſti Gononn
nere nõ valeamus.Sicut qui in iſtis ſex ho-⸗ ntſal⸗
ris de cõuentu eccłię nõ ſubducit ſe:magnũ H luneel
remediũ animę ſuę noſcit᷑ ꝓuidere:ita econ lſfh
trario qui aut ꝑ cupiditatẽ:aut ꝓ alia quali venbuin
bet minus neceſſaria occupatione adeſie no uſtset
luerint: inde ſibi faciunt crudelia vulnera: ermmd
vnde habere potuerant medicamenta ſalu/ Cunuin
bꝛia: vende ſe grauant vnde ſubleuare po-⸗ Aſuni
tuerãt. Sed credo de dei miſericoꝛdia qð ita man dil
vobis inſpirare dignabit᷑: vt non negligen- ems nue
tiã peccatoꝛũ acquirere:ſed magis ꝑ cõpun/ ſeyosche
ctionem ieiunãdo:oꝛando:pſallendo et ele/ cletſnn
moſynas faciẽdo ad remediũ poſſitis indul ſelsqbed
gentię ꝑuenire: ſſtante domino noſtro ieſu autle⸗
chꝛiſto:cui eſt honoꝛ et gloꝛia in ſecula ſęcu/ Quisno⸗
loꝛum: Amen. letle
S=Sèð Connralu
(Item in eadem vigilia: Homelia MMus
De eo quod ſcriptum eſt in euunge olus
lio im Jobannẽ: Subleua ieſus Joß. . l
oculis ⁊c̃.ꝗuę habet in expoſitione non
Ddoctoꝛis Ibidem. Lulapt
¶ In feſto Aſcenſionis domini: gemo Aluct
Berm 1 En lgord
.oꝛiſicatio domini noſtri ieſu chꝛi⸗/ A 1dicenr
☚ ſti reſurgendo ⁊ aſcendendo cõpleta inn eike
eſt. Reſurrectionẽ ipſius paſchę do/ uuse
minico celebꝛ auimꝰ: Aſcenſionẽ hodie cele/ Node
bꝛamꝰ. Feſtus nobis dies vterq;. Ideo em̃ A aſcendt
reſurrexit vt nobis exemplũ reſurrectionis nnliis, ſeuͤhoc
oſtẽderet.Et ideo aſcendit:vt nos deſuꝑ ꝓ/ Act.. inligne
tegeret.abemus ergo dominũ ⁊ ſaluatoꝛẽ gculsse
noſtrũ ieſum chꝛiſtũ pᷣus pendentẽ in ligng: iltisf
nüc ſedentẽ in celo. Pꝛeciũ noſtrũ dedit cuʒ Matrb27. gun
penderet in ligno:collegit qð emit cum eſſet z ,ſ
in cęlo. Cum em̃ omnes collegerit qͥs vtiq fin
ꝑ tẽpoꝛa collegit:ĩ fine tẽpoꝛis veniet:⁊ quuöö denen
ſcriptũ eſt: Deus manifeſtꝰ veniet: nõ quẽ/ Ns. “. ont
admodũ pꝛimitꝰ venit occultus:ſed ſicut di eſt
ctũ eſt: manifeſtus. Occultũ em̃ opoꝛtebat musz
eũ venire vt iudicaret᷑:maniteſtꝰ aũt veniet 8
vt iudicet. Si em̃ pᷣus maniſeſtus veniſſet: in⸗ P
iudicare manifeſtũ qs auderet?: Qñquidenm Ge
dicit apłs paulꝰ: Si em̃ cognouiſſẽt: nunq; Corl. ſine
dñm gloꝛię cruciſixiſſent. Sed ſi ille nõ occi-B ſut

deret᷑:moꝛs non moꝛeret᷑.Trophęo ſuo dia⸗

Miten

ntniien

acms

munptherſlc
ulmnitisſrtn
Catſemngi
Mderelan

n pelng
Anonesgeſeng

dclanlnen
Gicnmennld
e ſublaune do
ſeitalacdl
Etnonnegigen
magispcipen
Pſallncoate
üpoſinisintn

ninonoſhe ee

ginſccuaſen⸗

i: Ponel

na

bleyat ieſcs

erpoltone

s domini g
voci ech 4

dencocople
lus paſchedo
onehoſech⸗
enqy. epen
reſunecnond
tnosdeilht
mni ſoluaad
geneinloo⸗

oKrüdedechc.

enttaneſch
gent iii
henien a
enieteol
nsſckſunn
eß ghultt
ſaittmi
hnos in
dliſenuf
ſleticu
hgohon

bolus victus eſt. Exultauit em̃ diabolus qñ
hominẽ pꝛimũ ſeducendo deiecit in moꝛtẽ.
Seducendo pꝛimũ hominẽ occidit: occiden
do nouiſſimũ pꝛimũ de laqueis ꝑdidit. Fa-⸗
cta eſt ergo victoꝛia dñi noſtri ieſu chꝛiſti cũ
reſurrexit ⁊ aſcendit in cęlũ:⁊ impletũ eſt qð
Apocj.S. qudiſtis cũ Apocalypſis legeret᷑: Vicit leo

de tribu iuda. Ipſe leo dictus eſt: ipſe agnꝰ
occiſus eſt. Leo pꝛopter foꝛtitudinẽ: agnus
ꝓpter innocentiã. Leo quia inuictus: agnꝰ

quia mãſuetus. Et ipſe agnus occiſus moꝛ/
te ſua vicit leonẽ qui circuit querẽs huẽ de/
Uoꝛet. Dictus eſt em̃ diabolꝰ leo: feritate nõ
1. Petri. 5. virtute. Apoſtolꝰquixpe ait petrus: Vigila/
re vos opoꝛtet aduerſus temptatiões: quia
aduerſarius inquit veſter diabolꝰ circuit:ꝗ̊-
rens quẽ deuoꝛet.Sed quomõ circuit dixit:
Sicut leo rugiẽs circuit ꝗrens quẽ deuoꝛet.
AQuis nõ incurreret ĩ dentes leonis huiꝰniſi
viciſſet leo de tribu iuda? Contra leonẽ leo:
contra lupũ agnus. Exultauit diabolus qñ
moꝛtuus eſt chꝛiſtus:et ipſa moꝛte chꝛiſti eſt
diabolus victus:tanq; in muſcipula eſcã ac-
cepit. Gaudebat ad moꝛtẽ: quaſi ſᷣpoſitus
moꝛti. A quo gaudebat:inde illitenſum eſt.

Muſcipula diaboli crux dñi: eſca qua cape

ret᷑ moꝛs domini.Et ecce ſurrexit dñs noſter
ieſus chꝛiſtus: Abi eſt moꝛs quę pependit ĩ

ligno? Vbi eſt inſultatio iudęoꝛũ? VUbi eſt

typus et ſuꝑbia:caput ante crucẽ agitantiũ
7 dicentiũ: Si filius dei eſt deſcendat de cru

Matth.7. ce: Ecce plus fecit q; illi inſultãdo exigebãt.

DPllus em eſt de ſepulchꝛo reſurgere: q; de li⸗
C. Sno deſcẽdere. Jam vᷣo quãta gloꝛia eſt qð
Actj.i. aſcendit in cęlũ:qð ſedet ad dexterã patris:
Marci.is. ſed hoc oculis nõ videmus:qꝛ nec pendentẽ
in ligno vidimus. Lotũ hoc fide tenemus:
oculis coꝛdis intuemur. hodie em̃ ſicut au/
diſtis fratres: dñs ieſus chꝛiſtus aſcendit in
cęlum: aſcẽdat cũ illo⁊ coꝛ noſtrũ. Audiamꝰ
Cobł.ʒ. ꝗpoſtolũ dicentẽ:Si cõſurrexiſtis cũ chꝛiſto

quę ſurſum ſunt quęrite: vbi chꝛiſtus eſt in

dextera dei ſedens. Quę ſurſum ſunt ſapite
non quę ſuꝑ terrã.Sicut em̃ ille aſcendit nec
receſſit a nobis:ſic ⁊ nos cum illo ibi iam ſu/
mus:qᷓ;uis nondũ in coꝛpoꝛe noſtro factũ ſit

qð pꝛomitti᷑ nobis. Ille iam exaltatus eſt

ſuꝑ cęlos. Neq; em̃ ꝓpterea nobᷣ deſperãda
eſt ꝑfecta ⁊ angelica cęleſtis habitatio:qꝛ di/
Yoð.ʒ. Eit: Hemo aſcẽdit ĩcelũ niſi qͥ deſcẽdit de cę-
lo filiꝰ homis qᷣ eſt i cęlo:vᷣ hoc dictũ ẽ ꝓpter
vnitatẽ q̃ caput noſtrũ eſt: et nos coꝛpꝰ eiꝰ.

er. C. LxXV. In feſto Aſcẽſiõis dñi: Ger. II.

Cum aſcendit in cęlũ:nos ab illo nõ ſepara-
mur. Qui de ceęlo deſcẽdit:nõ nobiſ inuidet
cęlũ: ſᷣ quodãmodo clamat: Mea membꝛa
eſtote ſi aſcendere vultis ĩ celũ. In hoc ergo
ipſi interim roboꝛemur: in hoc votis omibꝰ
ęſtuemur. Hoc meditemur in terris:qð com
putamur in cęlis. Tunc exuituri carnẽ moꝛ
talitatis:nunc exuamus animi vetuſtatem.
Facile coꝛpus leuabit᷑ in alta cęloꝝ:ſi nõ pꝛe·

mat ſpiritũ ſarcina peccatoꝛũ.

in eodem feſto: Sermo II Sermo
Aluatoꝛ noſter dilectiſſimi frẽs aſcẽ A V
dit in cęlũ. NHõ ergo turbemur i ter⸗
ra. Ibi ſit mens: et hic erit requies.

Aſcendamꝰ cum chꝛiſto interim coꝛde: cum

dies eiꝰ ꝓmiſſus aduenerit: ſequemur ⁊ coꝛ-
poꝛe.Scire tamẽ debemus fratres: quia cũ
chꝛiſto nõ aſcendit ſuꝑbia: nõ auaricia:non
luxuria:nullũ vitiũ noſtrũ aſcendit cũ medi/

co nr̃o. Et ideo ſi poſt medicũ deſideramus

aſcendere:debemus vitia vel peccata depo-
nere. Omnes em̃ quaſi quibuſdã cõpedibꝰ
nos ſmunt: et peccatoꝝ nos retibus ligare

cõtendũt:et ideo cũ dei adiutoꝛio ᷣm qð ait

pſalmiſta: Dirũpamꝰ vincula eoꝝ: vt ſecuri Ns.2.
poſſimꝰ dicere dño: Dirupiſti vincula mea: NMs. 15.
tibi ſacrificabo hoſtiam laudis. Reſurrectio B

domini ſpes nfr̃a eſt: aſcẽſio dñi gloꝛiſicatio

noſtra ẽ.Aſcẽſiõis hodie ſolẽnia celebꝛamꝰ.
Si ergo recte:ſi ſideliter:ſi deuote:ſi ſancte:

ſi pie aſcenſionẽ dñi celebꝛamꝰ*: aſcendamuſ

cũ illo: ⁊ ſurſum coꝛda habeamꝰ. Aſcendẽ/
tes autẽ nõ extollamur:nec de noſtris quaſi
de ꝓpꝛijs meritis ᷣſumamus. Surſũ auteʒ
coꝛda habere debemꝰ ad dominũ. Surſum
em̃ coꝛ ad dominũ:nõ ſuꝑbia vocat᷑. Surſũ
autẽ coꝛ ad dominũ refugiũ vocat᷑. Videte

frẽs magnũ miraculũ. Altus ẽ deus: erigis

te:⁊ fugit a te.humilias te:⁊ deſcẽdit adte.
Quare hoc?: Quia excelſus eſt ⁊ hũilia reſpi z. 157.
cit:⁊ alta de longe cognoſcit.hũilia de ꝓxi/
mo reſpicit vt attollat: alta: id eſt ſuꝑba de
lõge cognoſcit vt depꝛimat. Reſurrexit em̃

chꝛiſtꝰ vt ſpem nobis daret: quia ſurgit hõ
qui moꝛit᷑:ne moꝛiendo deſperaremꝰ:⁊ vitã

noſtrã i moꝛte finitã putaremꝰ:ſecuros nos
fecit. Solliciti em eramꝰde ipᷣa aĩa:⁊ ille no/
bis reſurgẽdo de carnis reſurrectiõe ſiduciã

dedit. Crede & vt mũderis. Prius te opoꝛ/
tet credere:vt poſtea ꝑ fidẽ deum merearis

*

Ber. C. LXXVI. Infeſto

Matth. 5. aſpicere. DPeũ em̃ videre vis:audi ißm. Bea
ti mũdo coꝛde:quõ ipſi deũ videbũt. Pꝛius
Scogita ð coꝛde mũdãdo:qᷣcqͥd ibivides qð
dDdiſplicet deo: tolle. Venire ad tevult deus:
Job.14. audi ipᷣm dicentẽ: Ego ⁊ pr̃ veniemꝰ:⁊ mãſi/
onẽ apud eũ faciemꝰ. Ecce qͥd ꝓmittit deꝰ:
Si ego qualiſcunq; fragilis hõ venturũ me
ad domũ tuã ꝓmitterẽ:ſine dubio mũdares
eã:ſuꝑflua ꝓijceres:ꝗᷓ erãt neceſſaria pᷣpara
res: Deus ad coꝛ tuũ venire vult: ⁊ piger es
ei domũ mũdare: QOia vitia iimica ſũt deo:
⁊ ideo ipo auxiliãte ꝓijce illa:ſi vis excipere
deu. Mon em̃ amat deꝰ habitare cum auari/
cia ĩimũda:ſoꝛdida⁊ inſatiabili:cui inſideles
ho miĩes ᷣuire nolũt:⁊ deũ videre cupiũt.Et
tu ꝙ mũda coꝛ tuũ.Si potes id age: id oꝑa/
re:vt chꝛiſtꝰ mũdet vbi maneat: Roga:ſup/
Jacobi.ꝗ. pplica: hũiliare. Audi ſcripturã dicentẽ:Dhe⸗
1. Netri. ſuꝑbis reſiſtit. Eſto hũilis: vt in te reqᷣeſcat
deus. Idẽ ipſe chꝛiſtus tibi eſt via ⁊ patria.
Scõm hoiĩem via: ſᷣm deũ patria. Si fidelit
curris:ꝑ ipᷣm vadis:⁊ ad ipᷣm ꝑuenieſ.Etem̃
tibi ęterna via aſſũpſit qð nõ erat:nõ amiſit
qð erat. Jpſiꝰ & miſcõiã depᷣcemur:vt nobiſ
fidẽ rectã ⁊ intellectũ ſibi placitũ ad exercen/
da oꝑa bona cõcedat: Qõ ipe pᷣſtare dignet᷑
Aä viuit ⁊ regnat ꝑ oia ſęcula ſeculoꝝ: Amẽ.
C. LXxVI ¶An eodem feſto: Sermo III

in hoc mũdo ſub fragilitate nr̃a mi/
racula edidit:nobis ꝓficiũt: qui dũ
hũanã cõditionẽ ſyderibꝰ impoꝛtauit:credẽ
tibꝰcęlũ patere poſſe mõſtrauit:⁊ dũ victoꝛẽ
moꝛtis ĩ cęleſtia eleuauit: victoꝛibꝰ qͥ ſequãt᷑
oſtẽdit.Aſcẽſio &̊ dñi catholicę fidei cõfirma
tio fuit:vt ſecuri in poſterũ ctederemꝰ mira/
culi illiꝰ donũ: cuiꝰ iã in ᷣſenti ꝑcepiſſemus
effectũ: et ſidelis qͥſq; cũ iã tanta ꝑceperit:ꝑ
ea ꝗᷓ cognoſcit pſſtita:diſcat ſperare ꝓmiſſa:
ac dei ſui ſteritã pſᷣſentẽq; bonitatẽ quaſi fu/
D turoꝝ teneat cautõeʒ. Suꝑ excelſa & celi ter
renũ coꝛpꝰ imponit᷑:oſſa intra ſepulchꝛi an/
guſtias pauloante cõcluſa angeloꝝ ceętibus
inferunt᷑: in gremiũ iĩmoꝛtalitatis moꝛtalis
natura tranſfundit᷑:⁊ ideo ſacra aplicę lecti-
Acij i. onis teſtat᷑ hiſtoꝛia. Cũ heęc dixiſſet inqͥt vi⸗
dentibꝰ illis eleuatꝰ eſt. Pũ audis eleuatũ:
agnoſce militię cęleſtis obſequiũ. Vnde ho
dierna feſtiuitas homis nobis⁊ dei ſacramẽ
ta manifeſtauit. Sub vna eadẽq; ꝑſona ĩ eo
dQ eeleuat diuinã potentis: in eo aũt qͥ eleuat

Ania chariſſimi ꝗᷓ dñs ieſus chꝛiſtꝰ

Aſcẽſiõis dñi: Ber.III.
humanã cognoſce ſubſtantiã. IJdeoq; omni
modis deteſtãda ſunt venena oꝛiẽtalis erro
ris: q impia nouitate pſumit aſſerere filium
dei ac filiũ homis vniꝰ eſſe naturę. In alter/
utra em̃ ꝑte vel qͥ ſolũ hominẽ fuiſſe dixerit:
negabit cõditoꝛis gloꝛiã: vel qͥ ſolũ deũ:ne⸗/
gabit miſcðiaʒ redẽptoꝛis. Quo genere nõ
facile arrianꝰ euãgelicã poterit habere veri/

—

tatẽ:vbi filiũ dei nũc ęqualẽ legimꝰ:nũc mi/

noꝛẽ. Qui em̃ vniꝰ naturę ſaluatoꝛẽ noſtrũ
moꝛtifera ꝑſuaſione crediderit:ſolũ hominẽ
aut ſoli deũ coget᷑ dicere crucifixũ. Sed nõ
ita eſt. Moꝛtẽ em̃ nec ſolus deꝰ ſentire: nec
ſolus hõ ſuꝑare potuiſſet. Nos ꝙ nouerimꝰ C
in chꝛiſto duplicẽ geminãq; ſubſtantiã. He
patre cęleſtẽ: de matre terrenã. Quã vtrãq;
in vno eodẽq; redẽptoꝛe ſuis ꝓmptũ eſt te-
ſtimonijs explicare.Quaſi hõ dicebat:quia
pater maioꝛ me eſt:ſed idẽ quaſi deꝰ ꝓnũcia Joꝶ. 14.
bat:Ego ⁊ pater vnũ ſumꝰ. Quaſi hõ dice/ Johᷣ.ro.

bat: Triſtis ẽ aia mea vſq; ad moꝛtẽ: ſ̊ qua/ MWatth.26,

ſi deꝰ fiducialit᷑ loquebat᷑: Poteſtatẽ habeo Zobᷣ.io.
ponẽdi aĩaʒ meã:⁊ poteſtatẽ habeo iteꝝ ſu/

mẽdi eã. Quaſi hõ in cruce pendebat: vᷣ q̃ſi Tucſ.ꝛD3.

deus regnũ cęleſte donabat. Arriani aũt cõ/
fuſa mẽte diſtinctas ſubſtãtias penitꝰ nõ vi
dẽtes:ꝗ̊ᷓ erãt homiĩs ad deũ impie retulerũt:
credentes qð minoꝛ loqueret᷑ diuinitas:vbi
iũcta deo homis demonſtrabat᷑ infirmitas.
Nullã itaq; facientes inter cęleſtia ⁊ terrena
rationẽ:dũ int᷑ deũ et hoĩem diſtinguere ne⸗

ſciũt:dei ſubſtãtiã diuiſerũt:⁊ dũ ad ſola ho

minis vba reſpiciũt:deũ ſine intellectꝰlumi
ne ꝑdiderũt. HNos vᷣo vt ſfati ſumꝰ:dei ꝛho
minis duplicẽ ſubſtãtiã:ſed ſimplicẽ noueri
mus eſſe ꝑſonã. Ille etiã erroꝛ valde refugẽ/D
dus eſt:qͥ impie aſſerit qð beata maria ſolũ
deũ peperit:eo qð ſibi ſaluatoꝛ ni celeſtẽ ne/⸗
ſcio quã carnẽ intraviſcera matna ꝑfecerit:⁊
ita trãſierit ꝑ virginis vterũ:q̃ſi ꝑ coꝛpꝰ alie,/

—

nũ.Sʒ cũ dicat ꝑ ꝓphetã ſermo diuinꝰ: De Ns. 109.

toꝛrẽte ĩvia bibet:ꝓpterea exaltabit caput:
ſi nõ eſt coꝛpꝰ nr̃m:quõ eſt caput nrᷣm?Et cũ
alio loco ꝓpha cõmemoꝛat: Paruulꝰ natꝰẽ Eſa.⸗ʒ.
nobis:Mõ nobis natꝰ ẽ:ſi nihil ſũpſit ex no⸗
his. Si nihil de nf̃o ſuſcepit:nihil nobis pſᷣſti
tit. Pꝛoinde chariſſimi ſi nõ in nr̃a carne dia
bolũ triũphauit:ſe exercuit: nõ nobis vicit.
Si nõ in nr̃o coꝛꝑe reſurrexit: cõditioni nr̃e
reſurgẽdo nihil cõtulit.hhęc qᷣ dicit:ſuſceptę
⁊ aſſũptę carnis nõ intelligit rationẽ:cõfun⸗
dit oꝛdinẽ: euacuat vtilitatẽ: ſi nõ in noſtra

ſdritanose
dawadcele
1tencätn
B
Gerauſbiſu
ſarczioſoſd
ſtgonciſe
fmmnfnns⸗
anal Maß⸗
oentſchait
ſbong lun
fapokpunurd
ſerirhzmrare
Cokſlnme
syilners uf
wpirobſe
nitedlickr

Asdauclun

Gfarücap⸗
Ainiteipin

e
ſintng⸗

P

agies A
es upn
ſocacſen
unoſneſai
munnin
Gwib?gobes⸗
Nunni

enoblcl
mnptin
önonedit
che
NWiwbi

B

er. C. LxxvVII. C. LxXXxVIII. 5

n eodẽ fe.ſer. IIII v

ä 5: – cõtri/
Rir ad patrẽ:⁊ eõt
öͦ meẽ. Aſcenſu ec ſe dixit ad pe oema deſe⸗
edicinã. Solã & ex hoie naſcẽ⸗ me ſer li eos coꝛpoꝛali ſoꝛm d pa-
git medicinã. Solã ex hoĩe ſtati lũt diſcipli: eos ce 5: vado ad po2ę2
— Ae elinnnts Meccdata Kaa we ſenetrani errorrgalſan diligeretis Ablẽ.
enctiie di elegit iniuriã. Ree ro eſt qð apendit: de trẽ: triſticia ipleuit coꝛ veſtrü: d patrem: ⁊d.
“ culoſa ꝑſuaſio. De nro eſt qõ an ð cecidit trẽ:triſticia ip vtiq; qꝛ vado ad patrem: qꝭ
lneri iculoſa ꝑſuaſio.De nf. ſtoꝛ eſſe qõ c auderetis vtiq; qꝛ vad ret: ideo ſub-
H vicu! 5 82 uit. Meũ teſtoꝛ eſſe qð e öila meg ioꝛ me eſt: Hoc eſt ſi diceret:id 320.
ename Pnn⸗ ſuo ẽ qõ donauit it. Meũ teſtoꝛ eẽ qꝛ pat maioꝛ me eſt: Hoe erui foꝛmã in qᷓ pr ma
z42r V i reſurrexi Ern. ſcẽdit ĩ cę/ parm „ zlis iſtã ſerui foꝛm 1fozꝛma re,
Meſüſentn⸗ “ vt meũ ſit qð lũ:vt meũ ſit qð aſc iſti ctraho vfis ocu 16 Mka le rnis ſerui foꝛma re/
dqſcliei. cuit intra tumulũ: vt ris coꝛꝑe nos chꝛi ioꝛ me eſt: vt ab oculis carnis⸗ ſſitis. Ergo et
Qgtern E lü. In illo ita; :os reſurrectio erexit: no mota dñm ſpiritalit vic ſuſceperat verũ
. cauit: nos ꝛiginis coꝛ ã foꝛmã ſerui quã omie ma/-
ſmübiheng, moꝛs viuiflcauit: illo noſtrę oꝛiginis Ppter vera foꝛmã ſerui tiq; homie ma.
m . uit. In illo ne ditiõis im/· ꝓpter ver me eſt: qꝛ vtiq; hom
Eleirtnicn aſcẽſio cõſecta is arrã nf̃e conditiõ dixit: Pat maioꝛ me eſt ma vei in d yma⸗ 16
Riie it. Elaboꝛ em Scharilſim d ſaꝑna cõ tcũ patre verũ dixit: Ego 2 5 erat: ſed B
cirſgienti poſuit. Elaboꝛer nr̃o cũ coꝛꝑe a Enet cũ patre Eꝑ id qð hõ erat:
lhapſi in hac die nfo cũ ce oſſumꝰ ſpe aſcẽ s. Aſcẽdit &ad patrẽ ꝑid qð h carne ad
cßti. Sele aü dñs oſt illũ quõ p it S id qð deserat: qꝛ in carne a0
“ ſcẽdit:ita nos poſt ſo affectu par 5 atre ꝑ id q t. Aſcẽdit ind
sde'ſenire ſcẽau:i ſe uamur. Jpl 3 . Te mãſit in pa ⁊a pfe nõ receſſit. Aſcẽc F. i.
ni damꝰ et coꝛde ſeq lluͦ: et ia p vitia ac maſit ſſit: æa pfe nõ receſſit.⸗ habita- JYobß.
Bospolait damꝰ et Edamus poſt illũ: ſub / nos pꝓceſſit: ⁊ a ð caro factũ eſt vt he .
ſteng⸗ fectu aſcẽda ſqſq; noſtrũ ſu ad patrẽ verbũ qð caroſ niſit dicens:
Gin pamioes gagn Rara laſelas ſtare nhe⸗ ncl faon is: Elus hlenna Sro⸗ ad cöſfüͦ Wattb.a.
X gere eas ibi ſtude⸗ du conſtruit: quo po Ecce ego vobiſcũ ſũ o z ſerui diẽ de illo
hödichetgi ſcat:exi cõſcendere. Eleua lã nobis fa / mationẽ ſecul Ypſe ẽ verus de: ⁊ vi D
aldesginng rint infra nos. De vitij ã cũ bonitat au foꝛmã dicit t: nõ ta pinã ar/ £
4 rint infra ne 7. 9, Hã cũ bo Scõoöm dei * : nõ rapina a
Quai bödir N 1 :ſi vitia ipᷣa calcamꝰ. lio virginis na. cũ in foꝛma dei eſſet: nõ ioſin⸗
Anonifn cnd 2m) ſcẽdit malicia: qauã aſcendũt vi/ 97 ſe ęqualẽ deo: ſed ſeme m fo
a⸗ toꝛe nõ a ia. Hõ inquã a ſ: binrat eſt eſſe ſe equalẽ de ns. Scm foꝛ
Mteknihde — luxuria. Hõ inqu ſt iuſtũ: ei à ſerui accipiens. Scðt ſi ſu Joᷣ.io.
a libido atq; luxuria. :peccata po exinaniuit foꝛma ſerui :Ego 2 pater vnſ ſit Jo/io0.
ibabeniaſ tiia poſt virtutũ parentẽ: peccal ire p'medi/ exinani⸗ ſe de ſe loquit: Ego ⁊ pe mea vſq; Wartbi26.
u trtaa poſt virt oꝛbi poſſũt ir *: msõ dei ipſe de ſel⸗ Triſtis ẽ ala mea vſch
pendchanfe. nec inſirmitateſ aeme edici regnũ volum ⸗ us:ſᷣm foꝛmã dicit: ia: vñ iſta foꝛmido?
ig S . ñ iſta fo e
Amnuniücauh k ſi intrare ipiꝰ m inem? 2 cuſto- m de illa fiducia: vñ iſte ſe: iſta H0o
ls nbeſif pᷣus vulnera nfa ven, ſubſtatie: ne ani- vtiq; vox ex ꝓpꝛietat te. ec S
npieſeniein diamꝰ ĩ novᷣ ſtatu re is poꝛtionẽ tartar x ꝑticipatiõe inſirmitatis aſſum ſcriptur:
e NiozS& omis p celo ſan ex ꝑticipatiõe in telligẽtes de ſcriptur
inining mã nobilioꝛẽ vtiq; h iß ſecũ potiꝰ cęlo ſan iſſimi pꝛudẽter intelli⸗ :ſed dũ diſcer-
me infenioꝛ: lecũ poti? celo ſo chariſſimi pꝛuc diſcermamꝰ:ſed dũ diſcer⸗
Nkinfmins pars deuoluat infe a gloꝛioſioꝛ: ipſo anctis: dſi legim diſce intellectuͦ ab iyſo
tuumn lniſtcati ei geckre gnatin izruls ſenloy. ncgte⸗valeſ enemus ellertl in ſe⸗
ngterl⸗. adiuuãte qͥ viu oſtulemus:c 2
ialiin Incodem feſto: Sermo IIII na waalotum: Benen Senno v Serno
iuelecl Sermo ¶ In eodem feſto: Sern ,ð t = em feſto:Sermo . ES
n di VIO õis dñi nfi ieſu chꝛiſti ſanc ¶Ine cenſionis ergo dſücę inclytũ etre. A
npleinuoain C. LXXVII.— ſiõis d ie⸗ ͤexulte/ onis ergo dñ⸗ a⸗
„—„ . 65 le nis dies hodie inrute deſcẽ Sie nenenigachentns derralen 7
iri eelon⸗ iocudemur ĩ eo. Chꝛiſt? de , gale m. lũ.Canit etiã totꝰ mũdu⸗ ir Bs. 112.
nan b mus ⁊ io ür. Chꝛiſtꝰ aſcẽdit: ſupi ⸗ O — it ad cęlũ.¶ hos dñi ſui: qꝛ erexit K“D
gin dit: inferloꝛa patu inronlcbi⸗ mẽtiani feſt: agit gauahs eſonteer aaaute paupe
iugient oꝛa damerdt. Ch ui inferno: viſiten kai Re a terra inopẽ erar Peree QAuiil igit᷑ nnr töt
nnayi cuſtodes. ꝛcredãt oẽs gentes. Jpſ. ẽ: euq; leuauit ad patrẽ.u tranſire: miſi ule
ſnune 4 1 iſt? in cęlo: credã is: qᷣ eſt largi · rẽ:e 20s demones tran rrux illa
eßß⸗ tes. Chꝛiſt“ i ſermonis: q eſt lar⸗ ſcẽdere: ⁊ aereos demon it hfe? Crux ula
tahe 8 debet eſſe auctoꝛ nf uo aliqͥd loqᷣm ſolus aui peccatũ nõ pon bis chꝛiſt' vicit:
luabaecty. ſalutis. NHã de quo aliqᷣ loqbak lolus qu d ꝓfuit: qꝛ ⁊ no lcheg:
negd toꝛ noſtrę ſal llo qᷓ mõ ex euã gelio 0 5 obfuit ſed ꝓf it. Hon ſepulchꝛa:
unin⸗ 4 vobis: niſi de illo ꝗqͥ mõ ex rẽ:dicebat nõ ob en n5 potuit. Won kepn Edix
6 . . . atrẽ:diceba ille in ea ſugꝑarin e carnem: expẽd
anulen vobig:! is: Aſcẽſur em ad patrẽ:x YZme in ea! cẽ domuere carnem: e E vo⸗
irſit Jo5. 14. fmelnsete⸗ taanr, ariafaner⸗ au⸗ 4 inbomie godocrenerar: rn ananiz
hlunten vobiſcũ. Paraclitꝰ aũ docebit ola: de Elidentes h ſſentes a ctoꝛe pauidi:
ei,ti Tsmoneir vorois ankcha Buiisguin ſemeribm n:onns mepicleclegunnt vo⸗
iginit ccõmonebit q; foꝛmidet. Audit is guns mente cõſuſi:ocuj 2
Gdn pert coꝛ veſtrũ neq; foꝛmid ſ: qꝛ pr maioꝛ
erſce bet coꝛ ve do ad patrẽ meũ: q
SSl dixi vobis:vado
ohehfnx
Niunn

nec vltra ſolutã nubẽ ſerena dies excipet: et Recepit igit᷑ ſe intra velamia diuina c crr, , eAlu
fulgoꝛe coꝛuſco vallatũ hũanis ↄſpectibꝰoc ne maieſtas didicit cęlũ poꝛtare hoĩem:atq; iler
cultaret.Cũ & eũ diſcipuli tanto lumie ꝑcul/ ſub pedibꝰchꝛiſti famulãtia ethera iacuerüũt. lt⸗ gapi⸗
ſi nõviderẽt:⁊ curioſos oculos iubar rubidũ Ecce iã poꝛta patet quã clauſerat adã: cau uen⸗
coꝛuſcis ictibꝰ euitaret:cõfeſtim ex victoꝛibꝰ ſtrũ qð ceęlo iniqͥᷣtas inflxerat repararũ ẽ. Si –
angeli directi duo:metu ⁊ doloꝛe pꝛoſtratos qͥs ſe ad chꝛiſtũ tenuerit ⁊ vniꝰ ſubſtãtię pa/ t der
Actj.i. aplłos vbis talibꝰↄſolant᷑: Aliri galilei quid trẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpm̃ſanctũ cõfeſſus fuerit:cęli ia nctil
nans aſhicietes i celu: Iſte ieſus daſuor⸗ nuas ꝑ ipᷣm ſecurꝰ intrabit: mẽ. 5 linen
eſt a vobis in cęlũ:ita veniet quẽadmodum pæ SH E— SBeno owel
vichihige euntb inceld. Sie vemterinulur (n eodem feſto: Germo V Crx. ua
manifeſtuſ:quẽadmodũ nũc tollit᷑ ſuꝑ aſtra ⸗ Vantis oꝛnatibꝰ gaudioꝛũ refulſit 22 niſrmut
darꝰ:⁊ poli ſecreta ſuſcipiũt quẽ refundat: chodie aula celoꝛũ? Angeli em̃ vota ellisho
ſanctiſica diuino comitatu:imenſus aer:ꝛet lua ſperata diutiꝰ receperũt ex hym/ nioncenn
ols illa volitãs turba ꝑ auras chꝛiſto aſcẽdẽ/ nũ dixerũt. In alleuatiõe poꝛtarſ lux i cęlis lenbsfle
te traſtringit: pauet ome cęlũ:mutant᷑ aſtra: ſplẽdoꝛ in ianuis: qꝛ chꝛiſtꝰ rurſũ aſcẽdit:ꝓ/ N·A. inodel
cõcurrit cõfeſtim fulmineꝰ ille militię cęeleſtis cedens de thalamo ſuo:aſcenſurꝰ in thꝛono ithiten
exercitꝰ: Vidẽt regẽ ſuũ viuę carnis manu/ ſuo. AVſi ſanctꝰ dauid poſuit oꝛganũ ſuũ in Nmpemaee
bias repoꝛtare:atq; hoſte debellato hoiem ĩ foꝛibꝰ cęloꝛũ:cantãs canticũ nouũ:m̃ qui munigenar
ſuꝑna cõſcẽdere:agnoſcũt i cicatncibꝰ ſigna deſcẽdit:ipſe eſt q aſcẽdit ſuꝑ oẽs Aos Ar. Epb. Pidenatn
belloꝝ: adoꝛat i carne vulnera iã ſanata: vbi tioꝛibꝰ & fiſtulis oꝛganũ tangẽs reſultat ⁊ di gil coatug
nihil peccati macula extinxerat: nec quipiã cit pꝛotoferũ ęterni cõſulis cernens nõ auro ſumpoeo
ſua virulentia grauidꝰ ille veneni dꝛaco vo gẽmiſq; decoꝛũ: F̊ nubiũ glacie candidatũ: Fitllntſu
muerat. Serpẽs em̃ veſtigiũ in petra nõ fl· Qui ponit inqt nubẽ aſcenſũ ſuũ q ambu/ Ns. io. e
gebat. Plauduũt agmia: tubę ſonãt: lętis ſe lat ſuꝑ pẽnas ventoꝛũ. Jã em ſuꝑ aſpidẽ et Ms. 90. an Noode
miſcẽs blanda modulamina choꝛis fundit᷑. baſiliſcũ ambulauit:⁊ cõculcauit leonẽ ⁊ dꝛa H) Pea
Ecce céſeſtim ſplẽdidus ille ſenatꝰ cęleſt ex conẽ: Pede moꝛti: planſu reſurrectõis. Mi⸗/ d sn
regnis ſolnit᷑. HMãq; in imis poli lęta carmi / rabilis in oculis nr̃is clariſicatꝰ coꝛuſcat aſcẽ
nibꝰ regia ampla dei reſerat᷑: vndiq; ſyderei ſiõis virtutibꝰ:ſedens ſuꝑ nubẽ leuẽ:cõpla/ enſie
repagina cęli atq; aſtriferi oꝛbis arcana ſo- ens aplos pacis hęreditate et teſtamẽtarea =W
luta penit? cõpage pateſcũt. Receſſit in ge· chariate: Pacẽ indqt meã do vobis: pacem Job.14. güthaten
mina arcẽ diuiſuſ aer:⁊ lati ardua cęli latera relinqͥ vobiſ.Ad hc melodiã ſonaãtiü oꝛga/ B Tuancn
conciſis marginibꝰ dependerũt. SFit vnꝰ ibi noꝝ afi aulã regiã cęloꝝ iuican ſequũt᷑ apłi lenner,
ſine cęlo dies et clarl titubat fulgoꝛibꝰ:⁊ tůc bñdictiõis gratiã petituri: gradunt᷑ cũ dño Rl
alternis int ſe ita reſonãt obſeqͥa lęta carmi/ flij ſpõſi pignꝰ accepturi ſpũſſancti. LCeuus D
Ps. az. Nibꝰ: Tollite poꝛtas pᷣncipes vr̃as ⁊ eleusmi aũüt manꝰ ſuas bñ̃dixit eos:dedit eis arram u ichi i
Cpoꝛtę ętnales ⁊ introibit rex glię. Aſcẽdebat ſponſalẽ muner pᷣcioſã: nõ ex auro gẽmiſe di
em̃ cruoꝛis ruboꝛe ꝑfuſus a tropheis victri/ diſtinctã:ſ charitatis anſulis contextã cat hen 4
cibꝰ laureatꝰ. Videruũt cęlites cũcti ſpecioſũ nã: q̃ alligati ſequãt᷑ eũ ad ſponſã agni hie/ ez
vulneribꝰ chꝛiſtũ:ſpolia caſtris tyꝛanicis re- ruſalẽ patriã ſempiternã.DLñe inquiunt q̃re n chſtr
poꝛtata:⁊ admirãtes fulgẽtia diuinę vtutis nos derelinqᷣs aſcendẽs: qͥ nos elegiſti in ri⸗ H
vexilla:talib ↄcrepũt hymnis:deducũtq; lę pa ſcedens:? Lñe qñũ ſum⸗ vba tua ſuꝑ mel ulc nude
tãtes: Quis ẽ inquiũt iſte rex glię? Et aiũt: ⁊ fauũ eminꝰ ꝑcepturi: ⁊ ſtillãt: roꝛãtiſq; gfę can
Pſis vᷣtutũ ipſe ẽ rex glię.hic ẽ ille cãdidꝰ ?⁊ balſamũ de tuis labijs ac faucibꝰ libaturi: ſilked
roſeus cõpunctꝰa młxitudine:hic ẽ ille qͥ nõ Aut inſtrue quo aſcẽdis:aut ne deſeras cuʒ ginen
habuit ſpeciẽ neq; decoꝛẽ:infirmꝰin laqueo: aſcẽdis: q̃ſi ſcuto benignitat tuę remãſimꝰ glighe
foꝛtis in ſpolio:vilis in coꝛpuſculo: armatꝰi in aꝑto nudati tanq; pupilli matris ample/ 6llani⸗
ſlio:fſędus ĩ moꝛte:pulcher ĩ reſurrectiõe:cã⸗ ccẽtis pẽnarę velamie deſtituti.vañ venies Olmrchin
didus ex virgine:rubicũdꝰ i cruce: fuſcus in ad nos:q redemiſti nos? Moꝛs tua fuit pec/ Unaſe
oppꝛobꝛio:clarus in cęlo.QAñ id quiſpiã frẽs catũ noſtrũ:ſit aſcẽſus tuꝰ pignꝰ ntᷣm:ne ni/ ulclücin
noſſet vt delateret i carne:maieſtas habira mis abſoꝛpti męroꝛe mergamur: qͥs eleuaſti thgetes
ret in coꝛꝑe: ⁊ ita ĩ mũdo gereret pᷣliũ vt ißm de gemitibꝰ inferoꝝ.Aſcẽdens & dñs alũno Wnbi
coꝛpus poſt ſepulchꝛa mox leuaret ad celu? rũ ſuoꝝ triſticiã excelſa de nube ſuſpiciens: uu
Murncg
Neng

nbſungin
.
6 R

Wägi rii

Wgkleiſfen

ccithn

uniiet

ſiiinn

mirigtpoe
launl tun
oli it

escnalot

feilltaerd
Wensnöun

de andidh

ſi ande Nn

ſugthgice e

uitleonetd
ſunegdis.

cntd

elaicp

Autaninn
wNgu mOH

ſnitiag5
uſeguütepk
duiciti⸗
ſunci Laig
icom
rauginlg
coeni
nlizgnihi⸗

„

uguiuntqe

na leni
winſag
cbilboaun

e deſnech

netenin

Ginsanhe
. cni⸗

uſfli

nened

riylac

wis

llgn

H Zucj.24.

emittit cõſolatoꝛes męroꝛis nũcios aſcẽden
Acti.i. tis ⁊ iudices reuertẽtis. Viri inquiũt galilei
Ig ſtatis aſpiciẽtes i celũ:hic ieſus qͥ aſſum⸗
ptus ẽ a vobis in celũ:ſic veniet quẽadmo/
dũ vidiſtis eũ euntẽ i celo. Sic veniet: na
erit euectio: vna lęticia nubifera: vna ſpẽs8
mhſueta:ſᷣ iuſtis clariſica ⁊ pctõꝛibꝰ metuen
da. Mõ vos terrebit aduẽtus q̊s cõſolat᷑ eiꝰ
aſcenſus. Sic veniet:clauoꝛũ vulnera illęſa
demoſtrans ⁊ foꝛaminũ cruẽta monilia. No
bis fſilijs ſponſi cũ coꝛonã ceęleſtis kxhibebit
imꝑij crucẽ:vulnera nõ mutabit:qꝛ ſignũ fi-
lij homis fulgebit. Accepto & apłi aſcẽdẽtis
mãdato deſuꝑ venturo ſanctiſpũs pignoꝛe
pᷣcioſo:ĩ templo erãt vnanimes collaudãtes
dfſim: vtvna eos ſueniret coꝛona ignea aduẽ
tantiũ gratiaꝝ. In tẽplo & frẽs ſemꝑ vnani⸗/
mmmDes demoꝛemur: ⁊ in domo dñi ambulãtes
PxS. 28. cũ cõcoꝛdia pacis eius ſperemꝰ aduentũ: et
itemplo eiꝰ oẽs dicamꝰ gloꝛiã:vt etiã ignis
gfę inſidat ſuꝑ nos: Amẽ.

In eodem feſto: Sermoa vi
Electat aſpicere xpᷣm dſim poꝛtato
rijs nubibꝰaſcendentẽ cũ reſurgẽs a
moꝛtuis reuerti cępit ad cęlũ: vnde
venerat ſaluare genꝰ hũanũ.Qui ſunt qͥ ex/
pectãt aſcẽdentẽ:qͥ viderũt reſurgentẽ:fugi
erüt pendentẽ:⁊ ſequunt᷑ oculis aſcẽdentẽ:
Timoꝛ in cruce: amor ĩ nube:vilus delecta/
bilis in aere. O dulcis deſcẽdẽtis affectus:
O delectabilis euolãtis aſpectꝰ. Facit vale
2 bſidicit in pace. Illi ſe cõmẽdant:⁊ ille bñ/
dictiõis gratiã relinquit. Bñdicit eos exten
ſis manibꝰ: ⁊ parati i occurſũ imponit᷑ nu-
bibus. Finit eloquiũ ⁊ iã repetit celũ. Can/
dida em ſubito aparuit nubis euectio para
ta in cęlo. Aparuit nubes: intrauit iĩ eã:qui
Nõ.i34. educit nubes ab extremo erę:vt oblectaret
oculos eoꝝ nubis amęnitas:⁊ irroꝛaret eos
afcẽdẽtis de celo ſuauitas: ne ſola deſiderã/
tiiũ inanis remaneret anxietas.Ecce ĩ dipeo
actuũ apłoꝝ pendentiũ viuũt picta lumina
piſcatoꝛũ:adeſt cõſolatoꝛ qui aſcẽdit ſalua/
B toꝛ: AMHittit cõtinue duos ceęleſtes pᷣtoꝛes vt
Alünos ſuos ſecuros redderet metuẽtes:et i
gaudiũ cõuerteret lachꝛymãtes.Opoꝛtebat
eim ceęleſtes mitti cõſolatoꝛes ne remanerent
trepidi piſcatoꝛes. Ma ⁊ cũ imꝑatoꝛ de vꝛbe
trãſit ad vꝛbẽ c eius nüciat᷑ aduẽtus:nõ mit
tũtur niſi domeſtici pꝛętoꝛes ac palatini: vt
nücient ꝓuincialibꝰ ꝙ eſt regis aduẽtus aut

ſitione Symboli Sermo 1

litarib?

reditꝰ: Ita ⁊ dño aſcẽdente pſtoꝝ celeſtiũ tur
ba reſplẽduit decantantiũ vt tanq; ꝓuinci/
aliũ reſpirare facerẽt a timoꝛe coꝛda paſton:
qñ etiã patit᷑ ac reſurgit domeſtici angeli de
ſtinãt᷑ vt a nube ac ſᷣtoꝛio monumẽti reſurre

xiſſe nüciarent dñm celi:⁊ nũc cũ aſcẽdit:de

choꝛo ſcedentiũ poteſtatũ:de multitudine
cantantiũ in aere caſtroꝛũ duo palatini cęle/
ſtis imperij dirigunt᷑: vt ⁊ flebilia reqᷣeſcerẽt

lumina piſcatoꝛũ:hymnũ cęleſtem recitant:

Piſcatoꝛes viri inqunt galilei qͥd aſpicitis ĩ Actj.:.i
ieſũ euntẽ in celũ:ſic veniet quẽadmodũ vi //

diſtis eũ euntẽ in cęlũ. Pꝛofectꝰ eſt deſidera C
bilis:nõ veniet vob tribił:nubes i occurſu:
nubes ĩ reditu. VUulnera poꝛtauit: ipᷣa iterũ
repoꝛtabit.Crucẽ retulit cũ triũpho:ſignũ ſi
lij hoĩs vobis parebit ĩ cęlo:Sic veniet ĩ ipo

coꝛpꝑe:in ipſa nube:in ipᷣa veritate: vobisin
amoꝛe:impijs i tremoꝛe.Beati qͥbꝰve dicik:
Sic veniet quẽadmodũ vidiſtis eũ euntẽ in
cęlũ.Nũquid ſic veniet oculis pctõn? ꝓpſa

erit veritas:ᷣ nõ ipᷣa erit ſecuritaſ. DHies erit

tremẽdi iudicij:deſcẽſꝰ angeloꝝ:reſurrectio
moꝛtuoꝝ. Aſcendent angeli ⁊ quodã digito
tubę ſonãtis tangẽt ſepulchꝛa terrę tremẽtii
vt pignoꝛa reſtituãt thꝛono igneo iudicãtiſ.
Aſcẽdent angeli ad ſepulchꝛa ꝓph̊aꝝ ⁊ ipᷣo/

rũ aploꝝ oimq; ſanctoꝝ: ⁊ dicẽt eis:icce eiit
Q ſic iterũ redit quõ aſcẽdit. Hos diximꝰ:qa

ſic veniet quõ eũ vidiſtis euntẽ in celũ:q de-
duxiſtis euntẽ:ſuſcipite redeuntẽ. Iſta allo⸗·
cutio nõ eſt linguaꝝ ſeptuaginta:ſed paren/
ter nubes dicunt᷑ pluuiales vt occurrãt ĩro⸗
re ⁊ refrigeroſa amęnitate qͥ ↄſcię nõ cõtinẽt

Aſtionẽ. Petamꝰ & a dño deo nf̃o vt ſic ho-

die aſcẽſiõis celebꝛamꝰtẽpus ⁊ diẽ:ita reuer
tẽtis mereamur matutinã ſuſciꝑe pietatez:
vt dicamus ei: M0. ane adoꝛabo dñe: mane łes. 5.
aſtabo tibi ⁊ cõtemplaboꝛ te. M
n vigilia Pentecoſtes:de expo Sermo
2 C. KKXXI
Otũ eſt dilectiſſimi charitati vre«l
n nwmilites ſęcłi bñficia tpalia a tꝑalibꝰ Pꝛefatto
dſiis accepturi: crat ni⸗

us ſacramẽtis mi/
bligant᷑: ⁊ dñjis ſuis fidẽ ſe ſeruatun
ros ꝓfitent᷑: Quãtomagis & ęterno regiii
litaturi ⁊ ęterna ſmia ꝑcepturi: debẽet ſacra⸗
mẽtis cęleſtibꝰ obligari:⁊ fidẽ ꝑ quẽ ei placi,·
turi ſũt publice ꝓfiteri. Dicit em̃ apłus: St/ bevᷣ.1i.
ne fide impoſlibile eſt placere veo. Mhancin
coꝛdibus noſtris agnoſcit qui ſcrutat᷑ renes s m

Ber. CLXXXI. In vigilia pentecoſtes: Ger.I.. cctt
Aꝓ ⁊ coꝛda.Sed ꝓpter cõ eruandã eccłięg vnita,/ et hecſaluti nee ſint. Aliud eiñ eſt ete⸗ eiudhot
tẽ diſpẽſationi hui tꝑis cũ fide orlonercl, ere lui anin GKriart gdd en er de —— *
eſt vn

Ro. 10. ſaria eſt oꝛis cõfeſſio: Quia coꝛde credit᷑ ad de cre SSEE gtsecpirch
orednedfeſfio nradialurenotstad dereilc; edere wiple⸗ den A rrwtudt nuitu
„ Shdicatoꝝ etiã auditoꝝ. Hõ em̃ alit frat de diligere illl.Eteaceke awſe l uten
ratre ſentiret:nec pax ecclię fuaret᷑:nec aliũ ti ⁊ mali poſſunt Znca eſeidlkmn . nunihli
eoocere aut ab alio diſcere ſaluti neceſſari A Fe e F . Sſeenipptert
õ 20 3 Dnecenaria lunt ea facere ſua: qꝛ ad hoc pedũ pigri ſũt cſegtippten
poſſet:niſi qð in coꝛde haber:ſignis vocũ tã dere aut ipſũe pedu pigri ſur. muliettein
et. Eſt ergo fides coꝛde ſerusda ⁊ oꝛe pꝛo q diligüũt illi: qͥ nõ ſolũ noie chꝛiſtiani ſunt aind⸗
mẽda. Fides nãq; oim bonoꝝ ẽ fundamẽtũ ſed gũt illũ:qͥ nõ ſolũ noie chꝛiſtiani ſunt: Mrkrhnon
e ei. ſed ⁊ facłis ⁊ vita:qꝛ ſine dilectiõ ina. apnusetde
zhuͦang ſalut inttin. Sine bacnemo ad nu- nis eit⸗Cui dilecriot ſides ccrioe ſſes ina⸗ eg
7 , unem. Sinebaen 1nu- nis eſt. Cũ dilectiõe ſides chꝛiſtiani: Nsbolusu
merũ filioꝝ dei poterit puenire:et ſine ipſa i lectione ſides dęmoni ghriſtiani:ine di⸗ ee
ſeclo nec iuſtificatiõis ↄlequit᷑ grazʒ: neci fu/ ectione fides dęmonis. Qui nõ volũt cre Onoclein
e fg graʒ: nec i fu / dere chꝛiſtum:adhuc nec demones imiran. llnaoll
turo vit poſſidebit etnã. Et ſi ds ũ ãbulaue Ja credit chꝛiſtũ:s ec demones imitant.
f v EKrie e Eerli deh abut credit chꝛiſtũ:ſᷣ odit chꝛiſtũ:habet cõ ochn
ritg ſidẽ ſ pueniet ad ſpeciẽ. Hocattẽdetes ſionẽ ſideli timo: Kͤhabct coſeſ lini
ſacti apli: certã regulã fidei tradiderũt: quã lonẽ ſidei ĩ timoꝛe pęnę: nõ i amoꝛe coꝛonę. llenenagan
. radiderũt:qua MHã ⁊ illi puniri timebãt.Heni
ſᷣm numeꝝ aplicũ duodeci ſentẽtijſ cõpꝛehẽ cũ dñ puniritimebãt. DHeniq; beat petrꝰ Erſer
erynitate:“ egreticã couince re vident᷑ ex oꝛe: ſ ill io qꝛ cũ odie eAlixent
B rent pꝛauitatẽ. Symbolũ &ᷣ tali rõne inſti k ex oꝛe: illoꝝ confeſſio qꝛ cũ odio Peuipenid
N-tũ maioꝛes nir̃i raihrekaet arerrſig enteri 6. theceſt anata en. Nlt ä Niünn
aſcenſionẽ dñia ſaluatoꝛis nfi ad patrẽ: cũ ꝑ m ne remunerate iõe ꝓceſſit: eterna beatitudi Urnſiitl.
D nent ſpũſſancti diſcipuli eius innamal V greſtlg vei fum⸗ ickcoede eg varn B.. li
linguis oim loqrent᷑ ad ſingulas qſq; natio⸗ 1 lo: Credo in deũ patrẽ nö
Sõ 0 ung ic; na omnipotentẽ: hoc eſt ſic ei cedamꝰvt ei pe/ Ageten
nes: vt dei verbũ p̃dicarẽt ituri ac d —ommpore amꝰvt ei per amunseſtn
ab iniuicẽ noꝛmã usſibt fru e ieenn Rertioneaahercam . Aanel parrzomut⸗ Ihgllif,
cõmune ſtatuerũt: ne localit ab inuicẽ diſce⸗ in cöͤeſſiör coͤu⸗ tite ꝙ cuͦ dei patris nomen mrd
dẽtes: diuerſũ vel diſſonũ ſdicarẽt his qͥ ad eſſe oe coun gitrotekaet En arre deus ttmn
ſtdechuſtiinuitabank O7igik in vnii voll uns ſemn de ſeate nr B gtmun, andlet Ablin
ti ⁊ ſpũſãcto repleti bꝛeue ſũt ſdicatiõis in⸗ bat eſn. Patre aut eum audis: Mtüſec
diciäf oferzdo in vnii . in⸗ agnoſce qð habeat ſiliũ Fanz sð
diciũ ↄferẽdo in vnũ qoð ſenti 8 dis 9⁰ qð habeat ſiliũ veracit᷑ genitũ:quõ dey
2 iebat vnuſqᷣſq; poſſeſſoꝛ dicit᷑ qͥ ali heopn
cõputabat:atq; hãc ita credẽtibꝰdan dz dieit qͥ aliqᷣd poſſidet: et dñis q ali/ laſcena
reaul inſtirorſ ãᷓ eſſe cui dñat᷑.HNeus &̊ pater ſecreti ſacramẽti vo- ſcha.
regulã inſtituerũt.Symbolũ at. Deus & pater ſecreti ſacramẽti vo- (eſvoeat
ulninuertt. Symbgidſ baenee sbie cabulieitrut vereſllßeverviWerduert ü
ramẽtis. Quicqᷣd em̃ ſ̃figu- quomõ genuit filium: A (chnhoſ
ratũ eſt in patriarchis: quicqͥd denũciatũ in pheti . * ſum:qs er angell neſeiunt: ſtipdin
ſcibeuris:anliecſd pdictũ ẽ in ꝓphis:vl deo Leherigel mnc getel in il dictuz in nuuusdene
ngenito: vel ex deo in deũ nato: vel de ſpã diſcutẽc bit⸗ Heca nobits Eſa. 5§. Danso
ſãcto: vł de ſuſcipiẽdo omiĩ ſa ometoei dilcnde due eſt deus credẽdus Sed vtbee —
morceoſitieſin aenſcgemnſehm ſe, atenis luticit nob eue e genuit ſux liſnen
a rendentg q; eiuſq; myſterio:to⸗/ ſplẽdoꝛẽ.O entẽ vo.i liſen
tũ bꝛeuit h̊ ſymbolũ ↄtinẽ ſplẽdoꝛẽ.Qmipotentẽ vo ideo dicit:qꝛ om- dN
dꝛeu ↄtmet ⁊ ↄtinẽdo hab nipotens eſt: lbi äüͤ hacrne
ð Warerbomieoraich ola dnali ertent⸗ elle
oꝛa geſtãtiũ ĩ baptiſmo: c ad annos intel lia nõ aliqͥ opi ꝛatq; oĩa aialia et repti/ g Mind
ligibiles venerit. Ja ad iſti ſynboll vkellt. lia no alidonis actu ſed ſolo ybiimgioes arh
Conis ſacr̃jm textũq; qð in hũc modũ incipit. it. Et ideo nõ nobis veniat in cogitationẽ cie eddl
a. · Redo in d eum pa trẽ ge modi mncple quõ hoc aut illud potuit ſieri q omnipoten/ enind
AIire Gnpmis dnecauimianis monrtipn, as uren s . de. . luin
boli capite diligẽter attẽdite.E enicũ dſim nr̃m. Aduertite quõ in patrẽ: ſic Ca. 2. ſnmnok
Edite. Ergo in pᷣm in fuliũ credendũ eſt. Et qꝛ cũ ignaf⸗
habet credo. Vide ꝙ d 1 ũ credendũ eſt.Et qꝛ cũ patre equalilI Naddhd
vil. 59 Side &! non nos iubet eſt maieſtate:tantũ ipſi quaãtũ uae Aladibe⸗
diſcutere diuina iudicia ᷣ credere:nec rõnez ri ſta te: tanti ipſt quatũ ⁊ patri hono iadinde
reqᷣrere ſᷣ fidẽ ſimplicit et imobiliter exbibe⸗ Zeſns⸗ debere nouimꝰ et fuitutt obſequiũ. u ſir
re. Nõ dicit credo deũ: vel credo deo:qᷓ;uis di i antẽ ſaluatoꝛ interpꝛetat᷑. Jeſus aũt mnd
ehent icit qð ſaluet populũ. Chaſtꝰ a cbꝛiſmate

toen

Aleßet

Atenteed⸗

iinüie .

onesidtu.
zibebtitß
engreanone.
gben'en
GSchiteflugde

/

7 .
7

*.. —

2

dicit᷑:qꝛ ſi antiqui reges oleo ſacro ꝑfunde/
bant᷑:ita dñs nr̃ ieſus chꝛiſtꝰ ſpũſſancti infu
ſione replet eſt. Vnicus ideo:qꝛ nec cõpara
tionẽ recipit cũ creaturis: nec ſilitudinẽ:qͥa
oĩm rerũ ſummꝰ ipᷣe creatoꝛ eſt.homies aũt

—

ſilij dei vocant᷑ ꝑ gratiã:ille ſolus filiꝰgenitꝰ

ꝑ naturã. Oſtẽdunt iſta in eũ iure credendũ
eſſe:qui ꝓpter hoc qð ęqualis pfi eſt ſalua/
toꝛ nr̃ eſt redimẽs nos:et chꝛiſtꝰeſt rex regẽs
nos:⁊ vnic dñs noſter ſpoliato antiquo ho

epe oε Oh Pe feſd r. Prone

quare dñs ĩ patibulo ſe pati elegerit? Ad qð
triꝑtita ratio reddit᷑. Pꝛima vt chꝛiſtꝰ ꝓ rea/

—-

tu mũdiredemptio daret᷑:et antiquꝰ hoſtis

velut hamo crucis caperet᷑:ſcʒ vt quos ab/

ſoꝛbuerat euomeret: nõ potẽtia victus ſᷣ iu/

ſticia. Secũda cauſa eſt:vt ſecutoꝛibꝰ hoibꝰ

vitę magiſteriũ pᷣberet. Ad hoc em aſcẽdit i

crucẽ vt nobis paſſiõis et reſurrectiõis ſbe/
ret exemplũ.Tertia cauſa eſt ſuſceptę crucl:
vt ſuꝑbia ſęcli ⁊ inflata ſapiẽtia:ꝑ cruc ſtul⸗

Ruqj.i. ſte ſingulari dominio ſuo aſciſcẽs nos.Qui tã vt putat᷑ pdicationẽ: hũiliata coꝛrueret:

cõceptus eſt de ſpũſancto:id eſt cułꝰ cõcepti

onis ſolus auctoꝛ fuit ſpũſſanctꝰ. Sicut em̃

vermis calefaciẽte ſole ð puro limo foꝛmat᷑:

*

ſic ſpũſancto illuſtrante ⁊ ſanctiſicãte coꝛ vir

ginis: caro chꝛiſti de ſola carne virginis nul
la ſemẽtiua carnis oꝛigine operãte concepta
eſt. Vnde ſe vermi cõparans:ꝑ pſalmiſtã di

demonesae LXZucj. 2. Ceptus moꝛe hũano. Hatus ex maria vir

ſioctcdot

ndl e

Mmabennind
doptone g

4

Abr.
Nkon
lechc
luettenn
ingoce

cogtann.

onnnipote/

n
e
koblegul⸗
0 ii

DTels

londelen

39 .

ſe. Qui veniebat inueteratam peccatis h

mzminũ renouare naturã:nouã legẽ voluit ha/
bere naſcẽdi. Vnigenitꝰ igit᷑ dei factꝰeſt ho/

minis filiꝰ:vt qͥ creatoꝛ mũdi erat:ſieret ⁊ re/
dẽptoꝛ.Qð vo maieſtatl deus de maria in/

carnatus eſt: nõ eſt ſoꝛdidatꝰnaſcẽdo de vir, ni mici verſue
gine: qui nõ fuit pollutꝰ hominẽ cõdens ex nimur.Hoc em̃ ſigno crucis coõſecrat coꝛpus
puluere.Deniq; ſol aut ignis ſi lutũ tangat: dominicũ:ſanctiſicat᷑ fons baptiſmatis:ini/

qð tetigerit purgat:⁊ ſe tñ nõ inquinat.Nec
ſuit deo iniuria cauſa miſericoꝛidię: neq; ſit

incredibile qð ipſe natꝰ de virgine:qui adã

de virgineo puluere ⁊ pᷣmã mulierẽ potuit ð

coſta foꝛmare. Deus filiũ ſuum quẽ ſolũ de
coꝛde ſuo ęqualẽ ſibi genitũ ranq; ſeipſũ di/

E

ligebat: ipſuʒ dedit marię vt naturalit eſſet
vnꝰ idẽq; cõmunis fllius dei ⁊ marię.Omis
natura a deo creata eſt: ⁊ deꝰ eſt ex maria na
tus. Deus oĩa creauit:⁊ maria deũ genera/
uit.Deus qͥ oĩa fecit:ipſe ſe ex maria fecit:et

ſic oĩa ꝗᷓ fecerat refecit. Qui potuit oĩa de ni

hilo facere:noluit ea violata ſine maria reſi/

Cruciſixus.hhinc multa ꝓphetę ſᷣdixerũt:q
liter cruciſixus in cruce in cõſpectu li mali/
gni manibꝰ extẽſis pepẽderit: Tamẽ vt bꝛe/

⁊ ſciret id qð ſtultũ eſt dei ſapiẽtiꝰ eſſe homi/

Jnib?. Sed adhuc videndũ eſt:quare dñs ta/

NPõ.ꝛ1. cit: Ego ſum vermis ⁊ nõ homo:id eſt nõ

le genꝰ moꝛtis elegerit.Legimꝰ em̃ in euan/
gelio qð phariſęi voluerũt eum pcipitare de
monte: At ille trãſiens:ꝑ mediũ illoꝝ ibat.

vt iacerẽt in eũ:ipſevo abſcondit ſe:⁊ exiuit
e templo. Quare noluit dñs pᷣcipitari:aut
apidari: vel etiã gladio truncari? Vtiq; cau
ſa nf̃e ſalutis hͥ fecit. Moꝛs em̃ chꝛiſti ſignũ
eſt noſtrę ſalutis. Moluit & lapidari aut etiã
gladio ꝑcuti:qꝛ videlicet nos ſemp nobiſcũ
lapides aut ferrũ ferre nõ poſſumꝰ qͥbus de/

fendamur: elegit vo crucẽ: ꝗᷓ leui motu ma/

—

nus expᷣmit᷑:qꝛ ⁊ cõtra inimici verſucias mu

tiant᷑ etia pᷣſbyteri ⁊ ceteri gradꝰeccłliaſtici:⁊
ola quęcũq; ſanctiſicant᷑:hoc ſigno dñicę cru
cis cum inuocatiõe chꝛiſti nomis cõſecrant᷑.

—

& De mſui αα aαπνα. cdb,a
r leTfe = .A V wk ere rz.

Etecoſtes: Ber. J.

1. Corj. i.

Lucl. 4.
Alibi quoq; legimꝰ ꝙ iudei tulerũt lapides Jobᷣ.S.·

ã a ipſa aur magni in ſemyſteni cotinet

cuiꝰ poſitio tũc eſt vt ſuꝑioꝛ ꝑs celos petat: Za-

uiter dicat᷑:in cruce ſuſpẽſus eſt:vt nos a dã

natiõe lignivetiti diſſolueret.⁊ a moꝛte libe/

raret/Sed quęrit᷑ qd ſit crucis ſigniſicatio:2

inferioꝛ terrę inhęreat: fixa in internoꝛũ ima
cõtingit: latitudo aũt eius ꝑtes mũdi axpe-/
tat. Qua ⁊ chꝛiſtꝰ ꝑ paſſionẽ crucis angelis
ꝓfudit i celo: quoꝛũ numerus qꝛ ꝑ apoſtatã
angelũ iminut fuerat: ex aiabꝰ fideliũ quo⸗
tidie adimplet᷑: ⁊ nobis qͥ ſumꝰ i terra: ⁊ illis
qͥ ꝓpter oꝛiginale peccatũ derinebant᷑ apud
inferos:ſᷣ ⁊ ipſis qͥ in diuerſis mũdi ꝑtibꝰha

bitabãt, Jacẽs vo crux quattuoꝛ mũdi par/

cere. Paſſus ſub pontio pilato: cruciſxus:
, mgiruns et ſepultus. J e pilat? iudex erat

——

tes apetit: oꝛientẽ videlicet ⁊ occidentẽ:aq/

n illo tpe ab imꝑatoꝛe poſitꝰ in iudęa:ſub à lonẽ ⁊ meridiẽ:qꝛ ⁊ chꝛiſtus ꝑ paſſionẽ ſuam
dñs paſſus eſt. Cuiꝰ mentio ad tꝑis ſigniſi/ 2s 201 bi iuge
cationẽ nõ ad ꝑſonę illiꝰ ꝑtinet dignitatem. iuxta qð ipſe ſurgens a moꝛtuis dicit: Data MWatth. a8.

oẽs gentes ad ſe trahit: ⁊ oĩa ſibi ſoiugauit:

eſt mihi oĩs poteſtas in cęlo ⁊ in terra.Cõti⸗
net᷑ etiã in hac crucis figura altius ſacramö⸗

tũ:qð quãto eſt altius: ranto attẽdendũ di/

ligẽtius. Intelligi᷑ nãq; in latitudine cruciſ He vxbisapli.

dilectio ꝓximi: ꝗ nõ tantũ vſq; ad amicos:
ſed etiã extẽdenda eſt vſq; ad diligẽdos ini/
d

Ser.. b

In li. 50. ho/

S H”” 4 s aaaaaa
4 . . .ẽꝭẽ⅞t
.

Bancti dluguſtini de tempoe
micos. Intelligit᷑ quoq; in eiuſdẽ longitudi ſtras foꝛmauit.HNec ĩmerito vno die et du⸗/
ne longa ⁊ ꝑſeuerans laboꝛum ⁊ ꝑſecutionũ bus noctibꝰ iacuit in ſepulchꝛo: qꝛ videlicet
ſuſtinẽtia: quã patient᷑ ferre debet ad patriẽ lucẽ ſuę ſimplę moꝛtis: tenebꝛis nr̃e duplę
ſuſpirãs nr̃a ꝑegrinatio: tã ꝓ dilectiõe ꝓxi moꝛtis adiũxit. Venit em̃ ad nos qͥ in moꝛ/
moꝛũ qᷓ; pꝛo exhibitiõe oim bonoꝛũ operuʒ. te carnis ⁊ ſpũs detinebamur: et ſuam vnã
Figurat᷑ ſili rõne in altitudine eius eminen- moꝛtẽ carnis detulit:duaſq; nr̃as ſoluit.Si
tia ſpei:penetrãs vſq; ad interioꝛa velamis: em̃ ipe vtrãq; ſuſciꝑet: a niła nos liberaret.

vbi viſione pacis ꝑfruent᷑ ꝗͥ hic a ciuibꝰ baK/q Sepultꝰ eſt: vt ad cõſolationẽ ſepultoꝝ be/ qh Suniden
bylonię multiplicit rercentvoncein ubert, nedictionẽ coꝛꝑis eiꝰ ⁊ terra ſuſciꝑet. Inſir, Ea: ů. nndt
tatẽ guię ſilioꝝ dei a ſeruitute coꝛruptiõis hů ma incarnati vᷣbi cõmemoꝛant᷑:de qᷣbꝰ apls üinmnai .
ius liberent᷑. Attẽdenda eſt etiã crucis ꝓfſun dicit: Qð infirmũ eſt dei:ſoꝛtius ẽ homibꝰ. i. Corlr. Ietoldeſcen
ditas:qꝛ ꝓfundũ eſt myſteriũ crucis:in quo Matus!᷑ſt ex virgine:vt nos naſceremur ex Zud.ꝛ. eutnde
multoꝝ qᷣ ſapiẽtes dicunt᷑ ingenia defecerũt/eccleſię ↄginis vtero.Temptatꝰc:vt a tem/ Matt. A. iblu d
qð hoc auſi ſũt rephendere qð nõ potuerũt ptatiõe liberaret.Zentuſ:vt dimitteremur. Matth.26. Mlgttlole
hũana rõne cõpꝛehẽdere:videlicet cur vᷣbũ Ligatus:vt nos a nodo maledictiõis abſol 4 in ſnestupſin
deo parri coęternũ oĩò cõtinẽs: oĩa implẽs: ueremur. Illuſus eſt: vt nos ab illuſiõibus uy ſiftſanipe
iin aſſumpto homie totũ ſe cõcluſit:⁊ tñ totũ dęmonũ liberaret. Nenũdatus eſt: vt nos alenen
mundũ regere:cõplere ⁊ cõtinere non deſie- redimeret. huũiliatus eſt: vt nos exaltaret. Ea ad der
rit. Nulla g ſit nobis de cruce chꝛiſti cõfuſio: Capt? eſt:vt nos a captiuitate demonũ au· ((cdgriudci
Gqꝛ habemꝰ de eiꝰ paſſiõe victoꝛiã. Sicut em̃ ferret.Spoliatꝰ eſt: vt nuditas pᷣmi homis ceguonnhllt
Ca.5. ſempitern dei filiꝰ nõ ſibiſed nobis natus: ꝑ quã moꝛs ingreſſa ẽ tegeret᷑. Spinis coꝛo/ iuamntür
ita imaculatꝰ dei agnus nõ ſibi ̊ nobiſ paſ- natus eſt:vt nos liberaret a ſpinis peccato-) A gepenturusiiu
ſus eſt.Quis autẽ nõ miriſicũ aduertat eſſe rũ:vel potiꝰ vt mõſtraret ſe cũ eis coꝛonan/ ocepore
myſteriũ vbi ipſe hõ ſdicat᷑ qͥ deus eſt:⁊ vvi dũ:illoſq; caput ⁊ coꝛonã ecclię futuros:qui MU eitauceii
idẽ dũs annũciat᷑ qͥ aſcribit᷑ cruciſ̃xus: Nec ſpinoſi erãt amãdo vitia. Aceto eſt potat: Aagnln iltos
incogitata ei qð ꝑemptuſ eſt: aut impꝛouiſa vt nos inebꝛiaret dulcedine cęleſtis deſide/ us Cisefe ſtait
res accidit qͥ diuinitatis ſuę conſilio idcirco rij ⁊ ęterni gaudij. Poſtremo in altare cruc iIcritt
ſuſcepit hoĩem vt ꝓ hoĩe poſſet occidi. Sup ſacrificatꝰ eſt:vt totiꝰ mũdi peccata deleret. ougat
pliciũ aũt crucis elegit:vt ſublimioꝛẽ victo⸗ AMoꝛtuꝰ eſt: vt moꝛtis captiuaret imperiũ. ALiſmcti
riam pararet pęna deterioꝛ: ⁊ d vniuerſitatꝭ· Seꝑultꝰc:vt ſepulturę ſanctoꝝ bũdiceret: uns fisde
bono patiebat᷑:q̃ſi in cõſpectu mũdi in altiẽ ⁊ vt nos ſibi vitijs ⁊ cõcupiſcẽtijs ſepeliret. eunniſt
ſublatus occũ beret: ſimul vt qᷣ cruciſixũ vi/ heęc & infirmitas chꝛiſti ſupauit omnẽ infir/ in diee
Aebant mirabilia cernerẽt cruciſixi. NHa ſatꝭ „ mitatẽ mũdi. Deſcẽdit ad inferna: vt adam ꝗ antene
abundęq; gloꝛiã patigtis oſtẽdit repentina/⸗ pꝛotoplaſtũ: et patriarchas: ⁊ ꝓphas: oẽſq; E.7. .
ſolis obſcuritas: tremoꝛ terraꝝ:ſaxoꝛũ diui/⸗ uſtos qͥ ꝓ oꝛiginali peccato ibidẽ detinebã⸗ hecin P
Lucj.23. ſio:reſurrectio moꝛtuoꝝ. Illud aũt quãti eſt tur liberaret:⁊ vt de vinculis peccati abſolu n
teſtimonij ꝙ etiaz pariter cruciſixꝰ latro me- tos de eadem captiuitate et inferni loco:ſuo lhin
. moꝛiã ſui in celeſti regno ſieri a ſoꝛte ſuplich ſanguine redemptos ad ſuꝑnã patris: erald 1 u pe
pᷣcabat᷑.hHinc eſt chariſſimi ꝙ üluſiones ⁊ ꝓ ppetuę vitę gaudia reuocaret. Reliqui d ſu/ Kencüe
bꝛa ꝗᷓ ꝑtulit chꝛiſtꝰ: crucẽ moꝛtẽq; eius non pꝛa oꝛiginale peccatũ pᷣncipalẽ culpã cõmiſe euü
ſuſpirijs ingemiſcimꝰ: ſᷣ cõtinuis celebꝛamꝰ rũt:vt aſſerit ſcptura:ĩ penali tartaro rema/ –
audibꝰ. Moꝛtuug. Moꝛs dñi nfi ieſu chꝛi- ſerũt:ſicut in ꝑſona chꝛiſti dictũ eſt ꝑ ꝓphe/⸗ Magnl
O ſti nõ fuit in aia: ſed in ſola carne : moꝛs Ho taã: Ero moꝛs tua o moꝛs: id ẽ moꝛte ſua chꝛi⸗ Oſee. 1· ſhlchende
nfr̃a non ſolũ in carne ſed etiã in aia. In aia ſtus hũani generis inimicã moꝛtẽ interfecit: umu mi⸗
ꝓpter peccatũ:in carne ꝓpter pęnã peccati. ⁊ vitã dedit. Ero moꝛſus tuꝰ inferne. Parti Mgienn
1. Petri. 2. Ille vo qꝛ peccatũ nõ fecit:nec habuit i aia: momoꝛdit infernũ ꝓ parte eoꝝ qs liberauit: benali
nõ eſt moꝛtuus niſi carne tm:⁊ hoc ꝑ ſiimili- partẽ reliqᷣt ꝓ ꝑte eoꝝ qͥ ꝓ pᷣncipalibꝰ crimi /G hoſtutt
Bo.S. tudinẽ carnis peccati quã de adam traxit. nibꝰ in toꝛmẽtis remãſerũt.Tertia die reſur Mattb.a. cpiyri
Igit᷑ ſimpla eius moꝛs pꝛofuit duplę moꝛti ert a moꝛtuis. Si credidiſti de chꝛiſto qõ nehotöſin
nfeę: et ſimpla eius reſurrectio:reſurrectioni dedecoꝛis eſt:crede qð głię eſt. Si credidiſti echgiten
alisę et coꝛpis. Reſurrectio quipe eius dues qð moꝛtis eſt:crede qðo vitę eſt. Sicut em̃ in uuſinise
moꝛtes nr̃as ſoluit:⁊ duas reſurrectiões no/ paſſiõe myſteriũ pietatis Eꝛita ĩ reſurrectiõe —

Ber.C.LxxXI. In vigilia Pentecoſtes: B

dnntann Bob. 10. oꝑatio poteſtatis:vt ipſe ait: Poteſtatẽ ha/ illa ipſü ante ſe hominẽ cõſtituendũü:et ibpſã
Ctnsen heo ponẽdi animã meã:⁊ iterũ ſumẽdi eam. ſibi vitã in coꝛdis ſpeculo demonſtrandã:et
Unang Warcl. 16. Aſcgdit ad cęlos: id eſt cõditionẽ naturę no teſtes cõtra eã nõ defoꝛis aliqñ ſed intus de
nmnaſung Actʒie Nrę quã ex hbomie matre nat aſſumpſit: ſup ipſa aia ꝓferendos. Adijcienda erut nõ ali
Eligſoui Acelos in dextera dei patris collocauit.Aſcẽ/ peregrina:ſed nimiũ nota teſtimonia: id eſt
undslbamnm — damꝰ ⁊ nos cũ xpᷣo interim coꝛde:vt cũ dies opa ſua. Oꝛdinabunt᷑ ante infeęlicẽ aiaʒ pec/
S eius ꝓmiſſus aduenerit ſequamur et coꝛpe. cata vel crimia ſua: vt eã ⁊ couincat ꝓbatio:
1itan inaa Saretñ debem ſres:qꝛ cũ chꝛiſto nõ aſcen· ⁊cõſundat agnitio: ſjm illud qð ſcniptũ etſif:··
Ni dit ſupbia: no auaricia: no luxuria: nullũ vi· Arguã te ⁊ ſtatuã cõtra faciẽ tuã. Quicũq; Wo. 45.
takiniͤ ti nim aſcẽdit cũ medico nfo: gdeo ſipoſt ſemõ vu licet emẽdare neglexerit: ante illuz.
Griimmel medicũ veſideram aſcendere: veb m vitia celeſtẽ populũi pᷣmũu exceptur ent decõſuſi⸗
Wrenmnte Vl peccata deponere. Oẽs em̃ qſi buſdam one ſupliciũ: æ aia ꝗͥ mõ p penitentiã cõpen
nnninnu cõpedibus nos pᷣmunt ⁊ peccatoꝛũ retibus dioſã traſactas pctoꝝ ſuoꝛũ putredines cu⸗
gieg „;: nos ligare cõtendut: zx ideo cũ dvei adiutoꝛio rare diſſimulat: ante illud tribunal metuen⸗
osrhiliäine Ns. v. ſm qð ait pſalmiſta: Dirũpam vincula eo / dũ ſine vllo remedio in ꝑpetuo tartaro ma
Cauchnn Nõ.i5ð. rũ:vt ſecuri poſſumus dicere dño:Dirupiſti 7½ nebit. Quę cum ita ſint:bñ nobiſcũ ageret᷑:

ensgan. vincula mea: tibi ſacriſicabo hoſtiã laudis. ſi iam nüc ſic pęniteremꝰ ſuꝑ malis nfis quõ Ca.5.
unsc⸗ Seget ad dextera dei patris omnipotẽtis. tuũc ſine vllo remedio pęnitebimus:ſi fędita
ar ntſi . Saie iudicãtis eſt:Et qꝛ redẽptoꝛ nr̃ aſſũ/ tes ⁊ cõfuſiões nr̃as quẽadmodũ tüc viſuri
An ni m. . (Vptus in cęlũ: æ nũc oia iudicat: ⁊ ad extremãa ſumꝰ:ſic iam eas nũc videre ⁊ hoꝛrere poſſe/
N. MNc RmpR iudex omniũ veniet: ſedere deſcribitur. In/ mꝰ. O ſi iã nũc faciẽ peccatrict aĩę liceret ocu
bnegund cs. S. de venturus iudicare viuos ⁊ moꝛtuos. In lis coꝛpis intueri:⁊ ↄſciẽtię nr̃e vultũ in ocu⸗
= pio coꝛpoꝛe venturus eſt ad iudiciũ: in quo loꝛũ ſſentiã ꝑmitteremur adducere:qð ſi li-
l innagl aſcẽdit ad cęlũ: chꝛiſtianos iudicaturꝰ ⁊ pa ceret: nec dici põt quãto ſtudio: quãto metu
Nuncg : ganos: iuſtos ⁊ pctõꝛes: ſideles et impios. vꝛgeremur fędata componere: maculata ter
negetsſea 2.,or. 5. Oẽs em̃: vt ait apłlus: aſtabimꝰ ante tribu/ gere:vulnerata curare. Ideoq; qꝛ nõ poſſu/

ninnent nal chꝛiſti: vt referat vnuſquiſq; ꝓpꝛia coꝛ mus oculis coꝛꝑis: inſpiciamꝰ nos inquaãtũ
ieuradelt poꝛis ſui ꝓut geſſit ſiue bonũ ſiue malum. poſſumꝰ oculis coꝛdis:et vnuſqͥſq; cõſciẽtiã
uum inpeni. Quã rem etiã dñs in euãgelio denũciat di / ſuã ante cõſpectũ interioꝛis homĩs ↄſtituat:
aor bidam WMattb. 26. cens: Filius homis venturꝰ eſt in gloꝛia ſua ipſi noſmetipſos caſtigemꝰ*: ipſi nobiſcũ ra-
leins ſocin. cum angelis ſuis: et tũc redder vnicuiq; ᷣm tionẽ de ſtilane cõuerſatione ſaciamꝰ:ipſi
Mutonliffn oꝑa ſua.Hiligẽter quęſo attẽdite frẽs:⁊ me/ nos accuſemꝰ quoridie iudici nro:⁊ dũ ĩ car/
ninnznann cũ pariter expaueſcite:qꝛ nõ dixit:vt reddat ne ſumꝰ cõtra ipſã carnẽ auxiliãte dno quo⸗
1banih“ vnicuiq; 'm miſericoꝛdiã ſuã: ſed im opera. tidie dimicemꝰ. Qα5 q fecerit: ab auditu ma-
vibidennehi Hic em̃ eſt miſericoꝛs:ibi iuſtus.Nã qð non lo liberabit᷑. Qui aũt cõtemnit: qͥd faciet inn·
elnnthdl ſtatim in pctõꝛes vindicat: patiẽtia eſft non illo metuẽdo iudicij die: cum tremẽte mũdo Maud.25.
tnſenio negligẽtia. Mo ille potentiã ꝑdidit: ſed nos dñs pcinẽtibus angeloꝝ buccinis in fllo ma
wrihumud⸗ ad pęnitẽtiã reſeruauit. VUnde valde timen ieſtatis ſuę thꝛono circũdatꝰ cęleſtis milttig *
. Raaudl⸗ dũ ẽ:ne quãto diutiꝰ ſpectat vt coꝛigamur: luce cõſederit: ibiq; de trę gremio ⁊ antiquo
ichichle tanto grauiꝰvindicet ſi emẽdari noluerimꝰ. puluere ſuſcitato hũano genere:aſtate teſti/
Mliunmdreb Scire et intelligere debem frẽs chariſſimi: monio cõſciẽtię ſinguloꝝ:poſitis in ↄſpectu
icick ee nihil eſſe nobis ſalubꝛiꝰ qᷓ; vt damnatis oim peccatoꝝ pęnis iuſtoꝛũq; ᷣmijs:rationẽ vi/
inctelutit⸗ hßlſentiũ rerũ voluptatibꝰ: id potius cogite· tęcęperit poſtulare:⁊ plus ia iuſtus q;; miſe/
tenerm mus qñ̃ erimꝰ de hoc ſeculo traãſituri: vel qm ricoꝛs ſeueritate iudicis cõtempte miſericoꝛ;
⸗ 1. tabernaculũ coꝛpis vltimo die ſupueniente dię:reos cęperit accuſare ⁊ dicere:xgo tehö
nieſbemm depoſituri: ⁊ iterũ illud reſurrectiõis tꝑe re/de limo manibꝰ meis feci: ego terrenis artu Señ.2.
⸗ . . cepturi:vt cũ eodẽ recivbiamꝰ ꝓut geſſimus bus infudi ſpm̃:ego tibi imaginẽ noſtrã ſili/
na⸗ S ꝙ ſiue bonũ ſiue malũ.Et ideo rogo frẽs vt / tudinẽq; cõferre dignatꝰ ſum: ego te int ꝑa/
age tidie cogitemꝰ: quales erimus in die iudicij diſi delitias collocaui:tu vitalia mãdata cõ-
ecn puriſſimis angeloꝝ ↄſpectibꝰofferẽdi:⁊ ęter temnẽs:deceptoꝛẽ ſequi qᷓ; deũ maluiſti.Cũ
n no iudici rationẽ de libꝛis aicię reddituri:re- expulſus de pꝑadiſo iure peccati moꝛtis vin/
denne motis omnibꝰ ꝓbatiõibus. Certũ eſt in die culis tenereris: virginalẽ vterũ ſine diſpen⸗
aiſcnc, * 5

iutoꝛio in poteſtate nr̃a eſt:cõſideremꝰ cõſci/
entias nr̃as:et ſi aliqua crimina vel peccata
capitalia: necdũ elemoſynis et oronibꝰ pur/
gata nobis adhuc dñari cognoſcimꝰ: poꝛtũ
pęnitẽtię deuictis peccatoꝛũ fluctibꝰ chꝛiſto

1

cta ſunt intellecta cõſpiciunt᷑: ⁊ p crearuram
creatoꝛ intelligit᷑ fm has cõparatões ⁊ alias

ꝙ; plures. Sol: candoꝛ ⁊ caloꝛ: ⁊ tria ſunt vo-
cabula: ⁊ tria vnum. Qð candet hoc calet: 2
qð calet hot candet: tria hęc vocabula: res

Bancti dluguſtini de tempoꝛee Vxl
uqd·. dio vginitatis pariẽdus introiui. Inſſepio iuuante feſtinemus intrare. Et ſi quidi na, nime⸗
expoſitus: æ pannis obuolutus iacui:infan / uicula anime nr multis tempeſtatibꝰ pec· nnſte
tie cõtumelias hũanoſq; doloꝛes qbus tibi catoꝛũ fluctibꝰ: aut ꝑ ſupbiã fractũ: aut per ſſteſat.
ſimilis fierẽ: ad hoc ſcilicet vt te mihi ſimilẽ auariciã ruptũ: aut ꝑ luxuriam reſolutũ eſſe hafuiu⸗
Mattb.27. facerẽ ꝑtuli: irridentiũ palmas ⁊ ſouta ſuſce cognoſcimꝰ:cõponere vel repare bonis ope⸗ funnun
pi: acetũ cũ felle bibi: flagellis ceſus: vepꝛi- nibus feſtinemꝰ. Studeam iugiter vitioꝛi iſnan
bus coꝛonatꝰ: cruci affixꝰ: vulnere ꝑfoſſus: exhaurire ſentinã. Hõ em̃ nocẽt peccata ſte ꝰ ſariohonn
yt tu eripereris moꝛti:anima in toꝛmẽtis di⸗rita:ſi nõ placent ſſentia. Sicut em̃ nulli iu. otaane
miſi. En clauoꝝ veſtigia quibꝰ affixus pep ſtoꝛũ ſufficit iuſticia ſua ſi non pſeuerauerit lbns in
. di:en pfoſſum vulnerib latus. Suſcepi do/ v—ſq; in finẽ: ita nulli peccatoꝛũ nocere pote- igeſai
loꝛes tuos:vt tibi gloꝛiã darẽ:ſuſcepi moꝛtẽ rit iniage ſua ſi anteqᷓ; de coꝛpoꝛe iſto diſce gtilu
tuã vt in eternũ viueres. Conditus iacui in datad emoſynarũ remedia vel ad penitẽ/ n u
ſepulchꝛo: vt tu regnares in cęlo. Cur qð ꝓ tię medicamẽta cõfugerit. Sed quia qũ vel fſibtün
te ꝑtuli ꝑdidiſti? Cur ingrate redẽptiõis tuę q̃ hoꝛa de hoc ſeculo rapiamur ſcire nõ po/ Anſunpt
munera renũciaſti? Hõ te ego de moꝛte tua ſumus: ſine vlla dilatiõe vl moꝛa de ſiniſtra laſtiEtli
Nætande Eie quęro:redde mihi vitã tuã ꝓ qua meã dedi. fugere feſtinemꝰ ad dexterã. Hõ ſanitatiꝛnnõö⸗ ninſii
Redde mihi vitã tuã: quã vulneribꝰ pctõox ętati credendum eſt. Hõ in remediũ ſalutis ſienyadoꝛ
indeſinent᷑ occidiſ. Cur habitaculũ qð mibi ſuęſemꝑ ſinis tardãdus eſt: qͥ vite ſue ſe in⸗ lanktan
in re ſacraueram: luxurię ſoꝛdibus polluiſti? certus eſt:qꝛ qui nos ſecuros facit dicendo: ofenii
Eur coꝛpus meuũ illecebꝛaꝝ turpitudine ma- Peccatoꝛ in q die ↄuerſus fuerit:oẽs iniqui/ Eʒech. z.et:3 ſoleshi
culaſti: Cur me grauioꝛe criminũ tuoꝛũ cru/ tates illiꝰ obliuioni tradunt᷑:ipſe nos etim ſerolae
ce: q; illa in qua quõda pependerã afflixiſtie cautos eſſe voluit dicens: Molite tardare Eci. ũODpD. ſutirne
Hꝛauioꝛ em apud me peccatoꝝ tuoꝛũ crux ẽ? conuerti ad dominũ:nec differatis de die in ingelg
in qua inuitus pendo: q; illa in qua tui mi- diem. Cõuertamur & ad melioꝛa: dũ in nr̃a ſiſtczetli⸗
ſertus moꝛtẽ tuã occiſurus aſcendi. Cũ eſſẽ ſint poteſtate remedia. hic extinguamꝰ mo-ꝛ Nbricn
impaſſibilis ꝓ te pati dignat ſuzʒ:ſed tu de/ tem moꝛiendo peccatis: hic viã viteę meritis Altt fti
ſpexiſti in homie deũ:in infirmo ſalutẽ:⁊ da acquiramus. heęc & frẽs dilectiſſimi ſapiẽter ntnten
poſt oia mala tua ad medicamẽta pęnitẽtie ac ſideliter cogitãtes: ad penitẽtię remedia etntzegt
cõfugere noluiſti: ab audito malo nõ mere- cõfugere feſtinemꝰ: ⁊ ꝑ caſticatẽ vel hũilita/ WMRZ
Mattð.25. beris liberari.AQui tüc erit ſtridoꝛ dentiũ:cũ tẽ:ꝑ opera iuſticię ac miſericoꝛdię ęterna no Saneien
ſanctoꝝ multitudine ad dexterã regis et ad bis apud deũ cõparem. Sed vt ad id redea Pacnlumt
gloꝛiã ſegregata: peccati ꝓlus ĩ ꝓfundo rar, mus vnde digreſſi ſumꝰ: ſequit᷑ i hoc ſancto ins Plpflb
tari ſine vlla miſeratiõis ac venię ſpe demer ſymbolo. Mredo in ſi mſanctũ.Aduertite ꝙæ N An ann
ſus:excludi ſe tenebꝛis ſuis a beata ſanctoꝝ/lſicut in patre: ita ⁊ in filiũ ⁊ in ſpm̃ſanctũ ſit ca.ꝛn. u Aunn
Iluce viderit: ⁊ in ꝓfundi ſinũ ſine ſine deſce⸗ credendũ.NNã qui vel in vnã de trinitate ꝑ nu ndli
NPs. 6s. dens vꝛgẽte os ſuũ puteo ęterna ſuplicia ? ſonã nõ crediderit:in duabꝰilli credidiſſe nõ andi i
ppetuã moꝛtẽ nõ moꝛiturus aſpexerite ru / ꝓgerit. Fides nãq; catholica hec eſt: vt vnũ . Klih
. ſtra aũt a pauꝑe quẽ in hac vita deſpexit mi deiü in trinitate: ⁊ trinitatẽ in vnitate vene/ ſguan
Zuej.ic. ſericoꝛdi poſtulabit:fruſtra extremũ laʒari remur: credamus ⁊ colamꝰ ⁊ cõſiteamur. Et Wephenit⸗
digitũ quo ardens refrigeret᷑ ardentibus la- in hac trinitate nibil pᷣus aut poſteri: quia N Wem P
bijs rogabit apponi. vellet miſer cũ pau ſicut nunqᷓ; pater ſine filio:nec filius ſine ꝑpa/ Pinen
perũ gloꝛiã viderit duris quondã pauperta/ tre:ſic ⁊ nunq; fuit pater et ſilius ſine ſpiritu tutne
2 tis ſubiacuiſſe laboꝛibꝰ: illa vita ꝗᷓ cum vi/ ſancto. Coeęterna ergo eſt ſancta trinuas: er W
ta moꝛeret᷑ mala poꝛtaſſe: ne ad illa ęterna inſeꝑa bilis vnitas: ſine initio ⁊ ſine ſine.Hi lieran
OContr Al mereret᷑ ſuplicia ꝑuenire. Vt gtã dura er ta hil maius aut minus. Equalitatẽ ꝑſonarũ Nnenep
. Ca. 1o. rerribilia añ illud tribunal ęterni iudicis nõ dicit:qꝛ ſancta trinitas ęqualis eſt:æ⁊ vna erk Uhlboie
mereamur audire: dũ adhuclicet ⁊ cũ dei ad deitas:aplo dicẽte atq; docẽte: Per ea ꝗ fa⸗ VBe. 1. ſopſelcrn

ubhͤn

„
.

6/ 4 end
HAär
usdez,

u. Ber. C. LXXXI. In vigilia Pentecoſtes

— . 4 — 2 — —
ontanatnone o& ee MM ν α ℳ πnας

Prra

Ber. I.

etprn vna cognoſcit᷑: Ita pater ⁊ filꝰ ⁊ ſpũſſancrꝰ tinent᷑: hec vo a ſolis oꝛtu vſq; ad occaſum
tunn tres ꝑſone in deitate vnũ ſunt et indiuidua vnius ſidei ſplendoꝛe diffundit᷑. Nullę ſunt
nick⸗ vnitas recte credit᷑. Item de terrenis:vena: Znalazer diuitię:nulli theſauri:nilli honoꝛeſ:
Aebonizenn fons:fluuius:tria hęc vocabula: et tria vnũ qnulla huiꝰ mũdi maioꝛ ſuba q; ẽ catholica ſi/
ore ini tin ſua natura: ita triũ ꝑſonarũ patris et ſiij des: ꝗᷓ pctõꝛes hoiĩes ſaluat: cecos illumiat:
hgungr ſpuſſancti ſubſtãtia ⁊ deitas vnũ eſt. Neq inſirmos curat: cathecumios baptizat:ſide/
entullin patris ꝑſona neq; ſpirituſſancti:ſed ſola ſilij les iuſtiſicat:pęnitẽtes repat:iuſtos augmẽ/
1Mamnut ſuſcepit carnẽ.Et vt hoc intelligas cõparati tat:martyꝛes coꝛonat:clericos oꝛdinat:ſacer
Unoegedete onibus vtar. Certe vt intelligas ex creatura dotes conſecrat:regnis cęleſtibꝰ pᷣparat ⁊ in
Weiodice c(eatoꝛẽ:i aia ẽ ⁊ ratio: Et cũ ſint vnũ:aliud eterna hęreditate cũ angelis ſancti cõmuni⸗
ntlateni⸗ agit aia:aliud ratio. Anima viuinm:ratione cat.Quiſqᷣs ille eſt ⁊ q̃liſcũq; ille eſt:chꝛiſtia⸗
igugit ſapimꝰ. Ita pr̃ ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctꝰ cum ſint nus nõ eſt qͥ i chꝛiſti ecclia nõ ẽ. Sola we ẽ
rſrnd⸗ vna ſubſtãtia:tora trinitas oꝑata eſt hoĩieʒz: ꝑ quã ſacriſiciũ dñs libent accipiat:ſola
ndeſſin quẽ aſſumpſit nõ tota trinitas ſed ſola ꝑſo/ errãtibꝰ fiducialit intcedat. Vñ eriã de agni
ölmntnni na filij. Et licet ipſe dei filiꝰ deus ⁊ hõ eſſet: boſtia dñs pᷣcepit dicẽſ: In vna domo come Ero. a.
R— hõ tĩ paſſiõi ſubiacuit.Sicut verbi gratiag: deti:nec efferet de carnibꝰeiꝰ foꝛas. In vna ⁊4. q.ꝛ.qᷣ·
wuſuſge⸗ vigdemꝰ arboꝛem ſplendoꝛẽ ſolis in ſe habẽ nãq; domo agnꝰ comedit᷑: qꝛ in vna catholi ex ſola
rnntr tem: Er cum incidit᷑: videmꝰ q: ictus ferien / ca ecclia vera hoſtia redẽptoꝛis imolat᷑. De
dbit tis feri ſplẽdoꝛẽ ſolis excipit huſq; ptinga? cul camib diuia iuſſio effem ſoꝛas phibet:
Nünean lignſi: H ſplendoꝛ cu ibi ſt: nõ põt nec incidi ꝛ dari ſanct canib vetar. Sola ẽ in à opꝰ Wattö. 7.
rtna necca dolete ſeparari: Sic etia diuinitas nec boni fructuoſe pagit: vnde mercedẽ dena/ MWartd.20.
muekNet ſepari põt nec incidi: Yllud aũt paſſiõi ſia, tij nõ niſi qͥ intra vineã laboꝛauerãt accepe/
iniiui cuit: qð ſiẽ lignũ ⁊ ligari poſſit ⁊ teneri. Igit rüt.Sola eſt intra ſe poſitos valida chanr
– ſiẽ i pr̃eʒ ⁊ ſiliũ:ita ⁊ i ſomſanctũ credẽ debe/ tatis cõpage cuſtodit. VUñ ⁊ aqua diluuij ar Seß.7.
nuh· m'. Hecchariſſimi loſfenſa regula vitatis: cã quidẽ ad ſublimioꝛa ſuſtulit: om̃s aũt
inivi äy39f„lttt quoꝝ vnũ eſt ⁊ vnũ ſunt:a nobis non ſe / extra arcã inuenit extinxit.Sola eſt in my/⸗
nin mi⸗ parent᷑ in terris. Mã ſicut diuinitati nibil de ſteria ſuꝑna veracit ↄtẽplemur. Vñ ad mopy
creaturis ęquari põt: ita omnẽ diuiſionẽ et ſen dñis dicit:Eſt locꝰ apud me:⁊ ſtabis ſupᷣ Exo.ʒʒ.
Eebe “Hr inęqualitatem natura diuinitatis excludit. petrã.Et paulo poſt:Zollã manũ meã ⁊ vi
dgenen Scom em̃ euãgelicã veritatẽ: ſiẽ filiꝰ a parre debis poſterioꝛa mea. Quia em̃ ex ſola ca/ 2 4. q. i.qꝛ
itihrte Zo .16. exiuit:ita ⁊ ſpũſſanctꝰ a pfe ꝓcedit:⁊ ſiẽ vni/ tholica ecclia vᷣitas cõſpicit᷑:apud ſe eẽ locũ exſo
linmſim Zob. 15. genit⸗ flli dei eſt: ita 2 ſpuſianctꝰ dei ẽ: et ſi dñs pꝛohibet de qͥ videat᷑. In petra moyſes
aliam i Exo.33. Pf cui vult miſeret᷑: ? flliꝰ cui vult patrẽ reue ponit᷑ vt dei ſpeciẽ ↄtemplet᷑:qꝛ niſi qs ſidei
Hͤlnciht⸗ rd⸗ ir. lat:ita etiã ſpũſſãctꝰ ⁊ iſpirare legi ꝓut vult ſoliditatẽ tenuerit:diuinã pſſentiã nõ asſcit.
denmulateh dona ceęleſtiũ graꝝ diuidere ꝓut vult. Uñ q Auelle inqᷣt radiũ ſolis a coꝛꝑe:diuiſionẽ lu⸗
ordcſelkéd Eſa.ii. bſi eiuſdẽ ſpũs gr̃a ſeptifoꝛmis a ꝓpha de 2/· cis vnitas nõ capit. Frange ramũ ab arbo,.
ecknmn ſcribit᷑:quia nimirũ ⁊ ꝑ eiꝰ inſpiratõezʒ ad re/ re:fractus germiare nõ poterit.AA fonte pᷣci/ „.ͦ)
ineſche quiẽ ꝑuenit᷑:⁊ in eiꝰ plena ꝑceptiõe ac viſiõe de riuſi: pᷣciſꝰ areſcit. In his Cvpꝛiani vᷣbis
iamur. reqes vera poſſidet᷑. De quo recte ꝓmittit᷑: intelligimucẽ nõ cape diuiſionẽ:niſi in ſan
Nſer gus Joðd.iꝙ. IYpſe vos docebit oĩa: qꝛ niſi iſdẽ ſpũs coꝛdi ctis regno dei ſdeſtinatis:qͥ diuidi ab ecclia
ueſle⸗ aſſit audiẽtis:ocioſus ẽ ſermo doctoꝛis.He⸗/ nullo mõ poſſũt:⁊ nõ germiare ramũ fractũ
1sſpehhrin mo docẽti homi tribuat:qð ex oꝛe docẽti in / ſalutiſ ęternę germie accipimꝰ: Ariditatẽ vᷣo
nimun telligit: qꝛ niſi intꝰ ſit qͥ doceat:doctoꝛis lin riui a fonte pᷣciſi:in eo ꝙ ſpũſancto vacuank
ineinen gua exteriꝰ inuacuũ laboꝛat. Vñ qꝛ ſine eo q; abvnitate ſepant᷑:agnoſcimꝰ.Saãctoꝝ cõ⸗/P
tti onun nihil boni agè poſſumꝰ:ipſo opitulãte tales/ munionẽ: id eſt cũ illis ſanctis qͥ in hac quã s. 13.
ckumd nos reddamus ad qͥs ſpũſſanct? aduenire: uſcepim ſide defuncti ſunt: ſocietate ⁊ ſpei
beaſi⸗ O in qbꝰ habitare dignet᷑. Sanctã eccliã catho cõmunione teneamur. Si igit᷑ cũ ſanctis in
geuum ca:n. licã.Sciendũ eſt ꝙ ecclia credere:nõ tũ in ec· eęterna vita cõmunionẽ hfe volumꝰ: de imi⸗
cstii⸗ = Aleſis credere debemꝰ: qꝛ eccłia nõ de: do/ tatiõe eoꝝ cogitem Debẽt em̃ iĩ noð aliqᷣd
nulurni mus dei ẽ. Catholicã diẽ toto oꝛbe diffuſã: recognoſcere de ſuis virtutibꝰ:vt pꝛo nobis
orgiei qꝛ diuſoꝝ hereticoꝝ ecclię iõ catholicę nõ di dignent᷑ dño ſupplicare. Si em̃ toꝛmẽta quę
Ntln cunt᷑:qꝛ ꝑ loca atq; ꝑ ſuas qſq; ꝓuincias cõ, ſancti ꝑtulerũt ferre nõ poſſumꝰ:vłõ malas

* 6

cõcupiſcẽtias ipſis intercedẽtibus repugne⸗/
mus. Hã nec abꝛahã nec iſaac nec iacob occi
ſi ſunt: et tñ fidei ⁊ iuſticię meritis honoꝛati
int pfiarchas pᷣmi eẽ meruerũt. Ad qͥꝝ cõui/
uiũ cõgregat᷑: qͥſqͥs fidelis ⁊ iuſtꝰ ⁊ laudabit᷑/
inuenit. Vñ et nos frẽs chariſſimi etiã ſi ni.
tale ꝑpetiamur:ſi nõ vincula:nõ vᷣbera:non
carceres:nõ ſupplicia coꝛꝑis alia:nullã hoĩm
ꝓſecutionẽ ꝓpt᷑ iuſticiã toleramꝰ: ſocietateʒ
tamẽ ſanctoꝝ obtinere valebimꝰ:ſi caſtiga/
re coꝛpus noſtrũ ⁊ ſeruituti ſbᷣjcere curamꝰ:
ſi in ſpũ hũilitatis et in aĩa cõtrita dũo ſupſ/
plicare aſſueſcimꝰ:ſi illatas a ꝓximo contu/
melias placida mẽte ſuſcipere ſatagimꝰ: ſi ꝰ
os q nos odio habẽt qui iniurias nobis in/
ferũt:diligere:his bſñfacere: ⁊ ꝓ hoꝛũ vita ⁊
ſoſpitate gaudeamꝰ exoꝛare:ſi cũ virtute pa
tientię bonoꝝ quoq; operũ fructibꝰ adoꝛna

Bo. 12. ri cõtendimꝰ. Lalit etem cõuerſantibꝰ nobᷣ:

⁊ coꝛꝑa nf̃a: iuxta aplivocẽ:hoſtiã viuentẽ:
ſanctã: deo placentẽ exhibentibꝰ: celeſti di/
gnatiõe donabimur:vt cõmuni cũ eis qͥ mẽ/
bꝛa ſua in moꝛtẽ ꝓ dño dederũt gloꝛia remu
neremur:qꝛ ſicẽ moꝛs illoꝛũ: ſic et vita noſtra

Vs nz. pcioſa ſit in ↄſpectu dñi: diruptiſq; vinculis

4
„ 1.

carnis ⁊ ipſi atria ſuꝑnę ciuiat intrare atq;
inter choꝛos beatoꝝ martyꝛũ vota gratiarũ
. Tedẽptoꝛi nfo reddere merebimur. Hec ſunt
2α veſtigia ꝗ nobiiſ ſcti qͥq; reuertẽtes in patriã
„ reliquerũt: vt illoꝛũ ſemitis inherẽtes ſeq̃re/
mur ad gaudia. Cur nõ ꝓperam ⁊ currimꝰ:
vt patria noſtra videre poſſimꝰ? Magnus
illic charoꝝ numerꝰexpectat:parentũ:frat-
filioꝝ frequens nos ⁊ copioſa turba deſide⸗
rat:iã de ſua incolumitate ſecura: adhuc de
nr̃a ſalute ſollicita. Ad eoꝝ cõplexũ ⁊ cõſpe⸗/
ctũ venire: quãta illis ⁊ nobis in cõmune lę/
ticia ẽ? Illic aploꝛũ gloꝛioſus choꝛꝰ: Illic P/

Sancti Tuguſtini de tempoe

his cito eſſe:⁊ cito nos ad chꝛiſtũ ↄuenire cõ
tingat: ad eũ quẽ huiꝰ itineris ducẽ habea-
mus ſalutis auctoꝛẽ:lucis pᷣncipẽ: lęticię lar
gitoꝛẽ. Remiſſionẽ pctõꝝ.Credenda eſt ſᷣci Q
bue frẽs pctõꝝ remiſſio: qͥa h̊ vnũ remediũ Ca. 14.
eſt:qð hoĩm genꝰ a ſnia ꝑpetuę moꝛt abſol/ x
uat. Idcirco vnigenitꝰ altiſſimi dignatus ẽ
carnẽ aſſumè: ↄtentꝰ eſt cruce:vt te qͥ cimnia
tua euadẽ nõ potas:indulgẽtia faceret ino/
centẽ. Ideo imaculatꝰ occiſus ẽ agnꝰ:vt eiꝰ
cruoꝛe hnᷣani generis macula tergeret᷑. Mi⸗/
roꝛ aũt qſdã ſic obſtinatos eſſe vt dandã nõ
putẽt lapſis pęnitẽtiã:aut pęnitẽtibꝰ exiſtię
mẽt veniã denegandã:cũ ſcnptũ ſit:emẽ Abpoel.2.
to vnde excideris ⁊ age pęnitentiã:⁊ fac po⸗
ra oꝑa. Vtiq; ei dicit᷑:quẽ cõſtet excidiſſe:et
quẽ dñs hoꝛtat᷑ ꝑ oꝑa rurſus exurgẽè: qꝛſcri⸗

ptũ ẽ: Elemoſyna a moꝛte liberat:Et nõ vti/ Tobie.

q; ab illa moꝛte quã ſemel xpᷣi ſanguis extin
xit ⁊ aqua nos ſalutaris baptiſmi et redem/
ptoꝛis nr̃i gr̃a liberauit: ſᷣ ab ea ꝗ̊ᷓ x delicta
poſtmodũ ſcpᷣſit.Mã cũ ſcptũ ſit: Dñs moꝛ/
tẽ nõ fecit: nec lętat᷑ in ꝑditiõe viuoꝛũ: vtiq;
qui neminẽ vult ꝑire: cupit pctõꝛes pęnuẽ/
tiã agere:⁊ ꝑ pgnitẽtiã denuo ad vitã redire.
Ideo ⁊ ꝑ iohei ꝓphᷣaʒ clamat ⁊ dicit:Et nũc
dicit dſis deꝰveſter: Reuertimi ad me ex to/
to coꝛde vfo: ſimulq; i ieiunio ⁊ fletu et plã⸗
ctu:⁊ ſcindite coꝛda vr̃a ⁊ nõ veſtimẽta vfa:
⁊ reuertimi ad dũm deũ vfm:qꝛ miſericoꝛs ⁊
pius ẽ ⁊ patiẽs ⁊ multę miſeratiõis: ⁊ qͥ ſen-
tẽtiã flectat aduerſuſ maliciã irrogatã.Dſs
q; in euãgelio pietatẽ dei pr̃is oſtẽdens ait:

Quis ẽ ex vobis hõ quẽ ſi petierit filiꝰ eius Matð.

panẽ:nunqd lapidẽ poꝛriget ei: Aut ſi piſcẽ
poſtulauerit: nũquid ſerpentẽ illi poꝛrigit ??
Si ergo vos cuʒ ſitis mali:ſcitis bona data
dare filijs vris: quãtomag pfr vf de cęlo da⸗

phetaꝝ exultãtiũ numerꝰ iſignis: bimar⸗ bit ſpm̃ bonũ petẽtibꝰ eũ? Cõ arat hic dſis
tyꝛũ plus inumerabilis ob certaminũ victo⸗ Hcarnalẽ patrẽ: ⁊ dei pfis ęternã largãq; pieaas
riam coꝛonat᷑. Alic clariſſima virginũ turba tτι. Qð ſi iſte in terris nequã pf offẽſus gra⸗

letat᷑: illic etiã ↄfeſſoꝝ foꝛtitudo laudat᷑. Sʒ
Eetiã illoꝝ remuneratio cenſet᷑:qͥ ſ̃cepta dni-/

ca ſeruates: ad celeſtes theſauros trena pa-

trimonia trãſtulerũt. Quę aũt lingua dice⸗
re:vel qᷣs intellectꝰ caꝑe ſufficit illa ſuꝑnę ci/
uitatis quanta ſint gaudia:angeloꝝ choꝛis
intereſſe cũ heatiſſimis ſpiritibꝰ: glię ↄdito/
ris aſſiſtere: ſſentẽ dei vultũ cernẽ᷑: incircũ⸗
ſcriptũ lumẽ videre:nllo moꝛtis metu affici:
incoꝛruptiõis ꝑpetuę munere lętari:Ad hoſ
electos dei auida cupiditate ꝓperemꝰ:vt cũ

uiter a filio peccatoꝛe ⁊ malo:ſi tñ eũ poſtmo
dũ viderit refoꝛmatũ: ⁊ depoſitis pᷣoꝛis vitę
delictis: ad ſobꝛios ⁊ bonos moꝛes: ad ino/
centię diſciplinã pęnitẽtię doloꝛe coꝛrectum
gaudet ⁊ gratulat᷑:⁊ ſuſceptũ quẽ ante ꝑdi/
derat cũ voto patnę exultatiõis amplectitii:k·
quãtomagis vnꝰ ille ⁊ verus pf bonꝰ: miſe /⸗
ricoꝛs: pius: imo ipſa bonitas et miſcðia et
pietas:letat᷑ ĩ pgnitẽtia filioꝝ ſuoꝝ: Nec irã
pgnitẽtibꝰ aut plangẽtibꝰ et lamẽtãtibꝰ nec
pęnã cõminat᷑: ſᷣ veniã magis et indulgẽtiã

Atin

Gruntd gert ſi⸗

Johel. z

lics
Ccellsi
famaor⸗
gbonop
fucenel

garudias
Uugosdon

pundl
penentin,
sckdeh
niünet
ennoſniut
jecedil
Göuenſse
zoſloat
nlcktöc
leluinich
liablcee:

mindb dio
dieſuen⸗
mierninn
wulcire
weibisz
Pniſonen
wllegrtt
ſunidehen
finm audi
ff. Berze
mepaor
finsaie

“ Erdegſa

eenleref
Wnngss,
ruge
lihn. ugügtn
äͤlting

RM pollicet᷑: Si em̃ tantũ potuit diabolusvt de ſi cũ lamẽtatoꝛes coꝛpoꝝ moꝛtiſq; cõmunis
na excelſis virtutũ faſtigijs in ꝓfundũ te duce- tã dure ⁊ tq vehemẽter hoc faciãt:cũ ſciant ?
nlcitg ret maloꝝ:quãtomagis poterit de te ad ſů / certi ſint nihil ꝓdeſſe fletus ſuos ad vitam
iactt mũ bonoꝝ verticẽ reuocare:⁊ non ſolũ in id defuncti: nos nihil tale ꝓ aię lamẽtatiõe fa⸗
N fieuocare qð fuiſti: ̊ ⁊ beatioꝛẽ multo q; pus ciamꝰ q reſtitui in ſtatũ ſuũ ꝑ pęnitẽtiã no
N RR vigdebaris efficere: Tantũ ne cõcidaſ animo uerimꝰ. Scimꝰem̃ plures ꝓlapſos ab itinere G
dga Ca.ʒ. neq; ſpem tibi abſcidas bonoꝝ: ne ꝗſo acci recto ⁊ pcipitatos ab ingreſſu vię anguſtę:⁊ Ca. 16.
ſonn dar tibi qð impijs ſolet. Mõ em̃ pctõꝝ multi ita rurſus reꝑatos eſſe: vt poſterioꝛibꝰ poꝛa
uerin, tudo adducit in deſꝑationẽ ſᷣ᷑ ipietas.Et ꝓ/ trãſierit: atq; ad palmã ꝑuenerint ⁊ coꝛonã:
ginc NHaꝛouer.18. prerea ſalomon nõ dixit: quia oĩs qͥ venerit numeroq; rurſus ⁊ choꝛo aſcripti credant᷑ eẽ
i. NH in ꝓfundũ maloꝛũ cõtemnit: ſᷣ imviꝰ inqᷣt ſi ſanctoꝝ.Et nolo putes:qꝛ de his ſermo mi /
unmti venerit in ꝓfundũ maloꝝ ↄtemnit. Impio/ hi ſit tantũ qui in paucis ⁊ leuibus peccaue-.
AE rũ & eſt deſpare ſalutẽ ⁊ cõtemnere cũ in pꝛo / runt: de illo loquoꝛ qͥ oibꝰ ſuccubuit malis:
iſt Geni fundũ venerit maloꝛũ:nõ pctõꝝ. Impietas qͥ imanitate ſcelerũ viã ſibi excluſeritr reoni
uütſahn em̃ nõ ſinit eos ad deũ reſpicere:⁊ illuc redi / ceęloꝝ: ⁊ nõ de inſidelibꝰ ſᷣ de fidelibꝰ fuerit:
addſen re vnde dilapſi ſũt. Iſta Scogitatio ꝗͥ ſpuem et ex his qͥ pus placuerũt deo: poſt hęc autẽ
e gcccx cõuerſiõis abſcidit ab impietate deſcẽdit: er ceciderũt:vel in adulteria: vł in oẽs impudi/Eov. 2.
1ENid O lſicut lapis grauiſſimꝰ ceruicibꝰ aię incũbẽs: citjas:ꝗ vt aplus ait: turpe eſt dicere. Nũqᷓ;
ngiscn ſſeumpꝑ eã deoꝛſũ in trã cogit aſpicere: ad deũ/ em̃ ſpernit pęnitentiã ſi ei ſincere ⁊ ſimplicit:
hletkrien vo ſuũ oculos nõ ſinit leuare.Sʒ virilis ani ʒofferat᷑: ſuſcipit:libẽter accipit:amplectit᷑:fa
Ndda. mi eſt ⁊ ᷣclarę mẽtis deicere a ceruicibꝰ aię cit oĩa q̃tenus eũ ad pꝛioꝛẽ ſtatũ reuocet:qð
Diste e ſuę inimicũ pondꝰ:imo depᷣmentẽ ſe diabo / qꝛ eſt adhuc pᷣſtantiꝰ ⁊ eminẽtiꝰ:etiã ſi qs nõ
füning lũ abucere: ⁊ imꝑare alę ſuę vt canẽs verba potuerit explẽ oẽm ſatiſfaciẽdi oꝛdinẽ:quã⸗
ſagii⸗ Nõ.1a22. ꝓphetica dicat ad dnm: Sic oculi ſeruoꝝ in tulacũq; tñ ⁊ q̃ibet bꝛeui geſtã non reſpuit
R maniboſioꝝ ſuoꝝ: ⁊ ſiẽ oclłi anculę ĩi manibꝰ pęnitẽtia: ſuſcipit etiã ipſam nec patit᷑ q;uis
iubti dññj ſuę: ita oculi nri ad dñm deũ nrᷣn: done? exiguę auerſiõis ꝑire mercedẽ.hoc em̃ mibi
umratn milereat᷑ nri. Miſerere nri dñe miſerere nfi: videt᷑ indicare Eſaias: vbi de pplło iudęoꝛũ
ien ali gaꝛ multũ repleti ſumꝰ deſpectiõe. Pꝛęclara quędã talia ait: Pꝛopter peccatũ modice cõ Eſa. 54.
R—Kõq vere ĩ his vᷣbis ⁊ celeſtt phię doctrina ẽ. Re/ triſtaui te:⁊ ꝑcuſſi te: ⁊ auerti faciẽ meã a te:
R pleti ſumꝰinqᷣt deſpectõe: H ẽ qð docere nos ⁊cõrriſtatus es:⁊ ambulaſti triſtis:⁊ cõſola/
ertſc voluit: qꝛ ⁊ ſi pctõꝝ nr̃oꝝ młtitudine repleti ꝙ tus ſũ te. ec igit hñtes exempla peęnitẽtie
—KH ſum⸗/deſpectõe atq; opꝛobꝛijs cooꝑti: oculi non ꝑſeuerem in malis:nec deſpemꝰ recõci-
ſihnetn tñ nfi ad vñm deũ nr̃m ſint donec miſereat᷑ liationẽ ̊ dicamꝰ: Etiã nos redeamꝰ ad pa-
uniren nr̃i. Nec pus ab obſecratiõe ceſſemꝰ: qᷓ; ixe- trẽ ⁊ apꝛoximemꝰ deo. Nuq; crede mihi ad/
aufii trare pctõꝝ vemã mereamur. hoc em vere ũülſabit᷑ ad ſe cõuerſũ. Ipſe em̃ dic: Deꝰ apꝛo
ipenet cõſtatis aĩę eſt ⁊ pꝑtinacis:vt nequaq; repel piãs ego ſũ:⁊ nõ de de lõge.Et iteꝝ ꝑ eůdẽ
4 6 na luat de pſeueranda poſcendi deſꝑatõe impe· ꝓphetã: Peccata inqͥt ſeꝑant int me ⁊ vos. Eſa. 59.
ah trãdi: ̊ pſeueret ac ꝑſiſtat i obſecratiõibꝰ do Si & peccata ſũt ꝗᷓ nos ſeꝑant a deo:aufera/
n ene nec miſereat᷑ ei. Et ne ſoꝛte arbitreris te off?ᷣ mus mediũ iſtud obſtaculũ:a nihil ẽ qð nos
Nanch ſam magis ↄtrahere apud deũ ſi cũ nõ mere ꝓhibeat ↄiũgi deo. Pꝛoptea em̃ creauit nod
nis aris audiri impoꝛtunꝰ ꝑſiſtas in pᷣcibꝰ: recoꝛ deꝰ:⁊ eſſe nos fecit qͥ nõ eramꝰ:vt ęrna ĩ nos
ifing⸗ dare euãgelij ꝑabolam:⁊ ibi inuenies ꝙ ꝑſe-· ↄferat bona:⁊ ſᷣſtet regna cęloꝝ.Nõ em̃ nos
icn Eucj.i. Vveraãtes ⁊ impoꝛtunos pcatoꝛes dñs nõ ſibi ad hoc fecit vt gehennę nos tradat ignicd xx
is nngti oſtẽdit ingratos. Ait em̃: Et ſi nõ dabit ei ꝓ petuo. Regnũ cęloꝝ ꝓpt᷑ nos:gehenna ꝓpt
atset) pter qð amicꝰ eiꝰ ẽ: ꝓpter ipꝛobitatẽ tñ eius diabolũ facta cẽ.Et hęc ita eẽ ex euãgelijſ do
rumg, ſurget:⁊ dabit ei qutũ opus habet. Intelli ceã. Jpᷣe em̃ dñs diẽ his qͥ a dextris ei erüt:
nimti ge chariſſime &̊ qꝛ ꝓpterea diabolꝰ deſꝑati· Venite bñdicti patris mei ꝑcipite regnũ qdð Maus.a2.
is e onẽ ſubijcit impetradi:vt ſpẽ bonitatis dei vobis paratũ eſt ab oꝛigine mũdi.Illis aũt
tai i nobis abſcidat:q̃ ẽ dux itineris qͥ itur ad c· quia ſiniſtri eius erũt: dicet: Diſcedite a me
S lũ.Sicut aũt ꝓ moꝛte cõmuni philoſophicũ maledicti iĩ ignẽ ęternũ 4 parat ẽ diabolo er
on:hun eſt a lachꝛymis temꝑare:ita in aię moꝛte cõ⸗ ãgelis eiꝰ. Si gehẽna ignis ꝓpt᷑ diabolũ:
maunt ſolationẽ reciꝑe et inſipiẽs et irreligioſũ du / ꝓpt hoieʒ aſt regnũ cęloꝝ a aſtitutõe mudi
– co.Quinimo ⁊ ignauię nos arguẽdos puto v1 7

Bancti aluguſtini de tempoee· gnl⸗

Sbparatũ eſt: Lantũ eſt ne noſmetipſos ab rint reſediſſe: ita ⁊ diues ille ãſi ſomniũ ha/ nnn
ingreſſu bonoꝛũ:pſiſtendo in malis ꝑtinaci/ buit huiꝰ vitę: vbi diſceſſit nihil cũ l⸗ n iin
ter excudamus. Donec enim ſumus in hbac ßteritoꝛũ pęnitudo a pſentiũ pgna pmanſit. En
vita quãtacunq; nobis acciderint peccata: Heęc recoꝛdare: et ignẽ illi gehenne his qᷣſe I an
poſſibile eſt omnia ablui ꝑ penitentis. Cum nuũc exagitant flamis libidinis ⁊ cupiditatis Ta.. nhen
aũt abducti fuerim ab hoc ſeculo:ibi iã etis opone. Ignis hic qͥ in ſenti ẽ vita abſumit ge
ſ pęnitebit nos: Valde em̃ nos pęnitebit:b cũcta ꝗᷓ recipit:ille vo quos ſuſcepit ſꝑ cruc· hi⸗ .
nita erit vtilitas pęnitẽtię. Et licet ſit ſtrido: at:⁊ pęnę ſuę ſꝑ integros ſeruat. Pꝛopterea ſnnd
dentil: licetvlularus t flerus: licet ſundamꝰ em ⁊ inextinguibilis dicit: nõ ſolli qꝛ ipſenõ i
pᷣces ⁊ inumeris obſecratiõib ꝓclamemus: extinguit᷑:ſed qꝛ nec eos quos ſuſceꝑit extin uhiſu
nemo audiet: nemo ſubueniet: nec extremo guet autvimet. Scriptura etenĩ dicit: quia innni
q̃dẽ digito aquã qᷣs infundet linguę nfe po / ⁊ pctõꝛes induãt icoꝛruptionẽ: ſcʒ nõ ad ho⸗ nmeſi
ſitęi flãmis: ᷣ audiem illud ꝗð diues ille au noꝛẽ vitę: ad diuturnitatẽ ſupplicij ꝓfutu/ emmun
ucj.is. diuit ab abꝛahã:Quia chaoſ magnũ ſirma rã.Huiꝰ aũt pęnę ⁊ ignis illiꝰ potentiã: nul⸗ wuak
tũ eſt inter nos ⁊ vos:⁊ neq; hinc illuc trãſi/ la vox exponeè᷑:nullꝰ poterit ſermo explana/ W
„ Z te ds põt: neq; inde huc. Heſipiſcamꝰ gtan/ re. Nihil eſt em in rebus coꝛruptibilibus qd bhſtert
A a. . dé: 2 recoꝛdemur qd ꝓfuerit illis qͥ in luxuria cõferri poſſit incoꝛruptibilibꝰſiue bonis ſiue ſülui
D coꝛpꝑis et ſentis vitę voluptatibus vſq; ad malis. Ibi qͥd agemꝰ: Quid reſpõdebimꝰ: fnorun
diem vltimũ pmaſerũt. Antuere nüc ſepul · Rihil enit niſi ſtridoꝛ dentiſ: niſi vlulatus ? Mattb.s. Ml il
chꝛa eoꝝ: a vide ſi eſt in eis aliquod iactãtię fletus:⁊ ſera pęnitẽtia ceſſantibꝰ vndiq; au/ lut
ſueę veſtigiũ:ſi aliqua diuitiaꝝ vel luxurię ſi/ xilijs: et vndiq; inualeſcẽtibus pęnis: Sed nenmnpo⸗
gna cognoueris. Require nũc vbi veſtes et ſolatiũ quidẽ nullũ. MNullus ibi occurret ocu nuußthiu
odoꝛamẽta pegrina: vbi ſpectaculoꝝ volup lis nr̃is:niſi ſoli pęnarũ miniſtri: ⁊ facies di/ uußae
tas: vbi aſſeclarum turbę: ⁊ conuiuioꝝ ceſſit ꝙ ra toꝛtoꝛũ. Verũ bas pęnas:hos cruciatus Se
opulentia: riſus: iocus ⁊ imoderata atq; in nõ ſolũ euadere: etiã ęternã beatitudinẽ: ſ . nd
effrenata leticia quo abijt: q abſceſſit. Abi moõ de malis nf̃is pęnitentiã agimꝰ: poſſu/ m Ctcs
illa nuc: et vbi ipſi. Quis ſinis vtroꝛũq;. In mus acqrere. Tides quãta eſt virtꝰ pęniten Sen.
tuere diligẽtius: ⁊ accede ꝓpius ad ſingulo/ tię:? Vides quãtũ meriti cõuerſſo reparauit? ⁊ N
rũi ſepulchꝛa. Uide cineres ſolos:et vermiũ Coꝛrumpit᷑ autẽ pęnitẽtia: ſi eiſdẽ s ꝓ qbꝰ Ca. i9. be
ſętidas reliquias:⁊ recoꝛdare hũc coꝛpoꝝ eẽ ↄſitet᷑:murſus inuoluat᷑ malis. Vnus em̃ in/ Ecẽi. · Nt
nẽ: etiã ſi in delitijs ⁊ leticia: ſi in laboꝛe et quit ędificans ⁊ alius deſtruẽs: qͥd cõſequẽ- kinmande
cõtinẽtia trãſegerintvitã.Hã ſi res ois oiſq; tur niſi laboꝛẽ: Et qͥ baptiʒat᷑ a moꝛtuo:⁊ iilt cnennert
caulſa vſq; ad cineres veniret ⁊ vermes:par/ rũ tangit moꝛtuũ: qͥd ꝓſicit in lauacro ſuo: tinitn
ua penderent᷑ hęc damna: ⁊ facile poſſit ex Ita ⁊ hõ q ieiunat ꝓ peccatis ſuis:⁊ iterrum lunnih
cuſare naturę cõditio: Nũc aſt cõuerte tuoſ vadit ⁊ eadẽ agit: oꝛationẽ eiꝰqͥs exaudiet: uupinat
oculos ab iſtis cineribꝰ ⁊ ſepulchꝛis: ⁊ reuo/ Et iterũ dicit: Qui redit a iuſticia ad pecca/ liupih
ca cogitationẽ tuã ad illud diuini iudicij tri- tũ:dñs ſcipitat eũ in gladiũ. Et ſicut canis Nꝛouer. 25. Nuſiͤeet
bunal hoꝛrendũ:qs ardens ſluuius flãmeis cũ reuertit᷑ ad vomitũ odibilis ſit:ita⁊ ſtult ſertonn
Mattb.ꝛ5. ambit fluentis: vbi fletus et ſtridoꝛ dentiũ: cij reuertit᷑ ad peccatũ ſuũ.Sed nũc qͥd dica iinn
Fn.Sg. vbi tenebꝛeę exterioꝛes: vbi ille vᷣmis ↄſcię us auſculta. Sępe accidit vt ꝑ pgnitentiiõ cann
o:· nunq; moꝛit᷑: et ignis qui nunqᷓ; extingue. qs multa ⁊ magna coꝛrexit:int hęc tñ bona gii⸗
Recoꝛdare ꝑabolã laʒari:et diuitis illiꝰ qui ꝑ penitentiã coꝛrexit ⁊ peccata cõmiſit:Et n
Aucj.is. opſ tantaꝝ dñis: qͥ purpura indutꝰ ⁊ byſſo: hoc eſt qð maxie deſpationẽ inducit aiĩo:qͥa rinen
vnã nüũc aquę gutta inuenire nõ potuit: cuʒ vigdet᷑ h̊ deſtruxiſſe qð ędiſcauerat: ⁊ oẽs i hbnine
eſſet in ardoꝛis neceſſitate cõſtitutꝰ.DNicſſo los laboꝛes inanii eſudiſſe:Et hęcẽ cogita⸗ künin
te qd plus habet vita iſta q; ſomniũ? Sicut cio ꝗᷓ ſcipue aię pondꝰ deſpatõis iponit.Sʒ aunie
cm hi q in metallis cõſtituti vel cõdemnati: illo rurſus opoꝛtet cogitari: ꝑ qð peſſima et anin
vel in alia alibet pęna poſiti:cum foꝛte poſt inimica vitę nfę cogitatio iſta repellat᷑:quia 8
multũ durę vitę paululũ relaxati fuerint in illa bona ꝗ̊ᷓ egimus ⁊ emendatio illa q ꝑ pę/ Riſs ho lini
ſomniũ: et vidẽt ſe inter plures dapes poſi/ nitentiã queſita eſt niſi fuiſſet ⁊ velut cotra⸗ V
tos: epulis copioſiſſimis ꝑfrui:vbio ſurre/ riũ pond ponderi huic qð ex peccato nobis gind
xerint: nihil ſibi gr dilectiõe ſomnij inuene/ i1introductũ eſt obſtitiſſet: nihil fuerat quod lin

bemtühr
Mci ſnn
Guhnant

aumebinſe

apctu

rpand
Pohter
lapen⸗
legtenn

nidngei

ſgnöasbe⸗

Pplcd r

otennänl⸗
wehi
lblcsd
nebonisſe

hodebine
lnst
Penid .

Penis:el
iocanada
i thtocsd
osancuns
ennmane
Gne doſ
ninggin
ſonpanun

=

is 6 H

ccdean⸗
wanoete
laoſe
lietiamn
Ga ales

Siume⸗

irtnſ
nntalmn
)
e
nahnli
Cucrnot⸗
antoi

Ghictage
Weblne

fvfvh M ðẽðẽÿ . 2
——W 8 ””M 5

—e⸗ PeE απσυnm de aa— ſeva ꝗααιυ Pr rmon rij * ½¾Paſr Prene j

in ꝓfundũ maloꝛũ nos decidere phiberet.
Niuc aut ſicut foꝛtis quędãa loꝛica iaculũ gra
ue ⁊ amarũ non ꝑmiſit vſq; ad vitalia viſce/

3 er. C. LXXX II. In vigilia 8

-.222 .
Bẽtecoſtes: Ber. II.
id eſt ꝑſeuerare: ſiẽ ꝑ eundẽ pſalmiſt de eil/
dẽ dicit᷑: Quia caro ſũt ſpũs vadẽs ⁊ nõ redi Ns. 7.
ns.Ald hanc & reuerſionẽ ſiue reſurrectionẽ H

.

e
rũ penetrare:ſed vim lętalis teli maximã fre Miccciſania fuit medicinalis gra redẽptoꝛis:q

git. Certũ eſt em̃: qꝛ qui fert ſecũ illuc plura
opera bona ⁊ plura oꝑa mala:in ipſis pęnis
habebit aliqͥd refrigerij:qui aũt bonoꝝ ope/

rũ nihil habet: maloꝛũ aũt ſecũ multã copiã

defert qͥd eũ maneat non opus ẽ dicere.Erit

em ibi ſine dubio cõpenſatio bonoꝛũ malo-

rũq; ⁊ velut ĩ ſtatera poſita vtraqpps. Quę
dejmerſerit illa ſibi eoꝝ quo momẽetũ vergit
operariũ vẽdicabit.Si ́ maloꝝ multitudo
ſuꝑauerit: oꝑariũ ſuuʒ ꝑtrahit ad gehennã.
Sivo maioꝛa fuerint opa bonoꝝ:ſumma vi

obſiſtent ⁊ repugnabũt malis:atq; oꝑatoꝛẽ

ſuũ ad regionẽ viuoꝛũ ex ipſo etiã gehennę
cõſinio reuocabũt.heęc S frẽs chariſſimi ſi at
tentiꝰ voluerimꝰ cogitare:remedia nobis in
Die neceſſitatis acqramus: vt cũ dies iudicij
venerit nõ cũ impijs ⁊ peccatoꝛibus punia/
mur:ᷣ cũ iuſtis ⁊ deũ timẽtibꝰ ad ęterna pꝛę
mia fęliciter veniamus: Amẽ.

In eadem vigilia: De expoſitiõe

AVVo ſunt chariſſimi ꝗᷓ pncipalit᷑ attẽ/
Aere deber huũana circũſpectio: ? di/
gnitatẽ ſuę cõditiõis:⁊ excellẽtiã ſuę
refoꝛmatiois. DPignitatẽ ſuę ↄditiõis:vt pec
care timeat:excellentiꝗ redẽptiõis:vt gratię
redimẽtis ingratꝰ* nõ exiſtat. Sola qͥe vo//
lũtate redẽptoꝛis hõ de terrę vilitate ſuble
uatꝰẽ:⁊ ad dei ſilitudinẽ puilegio rõnis ſub
limatꝰẽ.hanc miſer hõ ꝑdidit:cũ diabolica
pſuaſiõe ſeductꝰ:a cõditoꝛis ſui inſtituto ſu/
ꝑbiendo receſſit.QAuẽ lapſũ pſalmiſta ↄſide

P õ. 48. rans: ꝗᷓſi dolendo dicebat: Hõ cũ in honoꝛe

eſſet no intellexit: cõparat eſt iumẽtis inſi/
piẽtibꝰ ⁊ ſilis factꝰẽ illis. De ſumma erecti⸗

one ꝓpꝛio arbitrio coꝛruens:merito vltima
deiectiõe damnatꝰ ẽ: qͥ ꝑ ſe cadere potuit: F

. ſe reſurgere nõ valuit.hhũc caſum plãgere
habet qͥtidianis lamẽtis hũana fragilitas:

quatenꝰ eo redeat ꝑ quotidiana lamẽta: vñ

coꝛruit ꝑvana oblectamẽta:⁊ ꝗᷓ cecidit pede

ſupꝑbię: reſurgere ſtudeat pede obedienti-.

Ns.ʒʒy. HPoc attẽdens pſalmiſta dicebat: Nõveniat
mihi pes ſuꝑbię:⁊ ibi ceciderũt qͥ oꝑant᷑ ini/
quitatẽ: expulſi ſunt nec potuerũt ſtare. Ex/
pulſi ſũt ab intima qete:nec potuerũt ſtare:

ermo atiõigs dominicęg adneophitos:
C.LXXXII Dermo II .

anaret huilitate qð coꝛruptũ fuerat elatiõc

ſuꝑbię. Aſſumpſit &̊ verbũ dei foꝛmã ſerui i
qua poſſet cõſeruos vᷣbo inſtruere:⁊ ad exẽ/
plũ vitę ſuę moꝛũ diſciplina infoꝛmare.hhu/
militatẽ quipe ⁊ obediẽtiã vᷣbo et exemplo
inſinuabat: qñ diſciplis exhoꝛãdo dicebat:
Tollite iugũ meũ ſuꝑ vos: ⁊ diſcite a me da MWattd.ii⸗
mitis ſũ ⁊ hũilis coꝛde. Jugũ em̃ meũ ſuaue
eſt: ⁊ onus meũ leue. Jugũ i em̃ eiꝰ obediẽtię
merito ẽ ſuaue:cui ſeruire ẽ regnare:et onus
Rceptoꝝ leue:qð nõ ᷣmendo grauat:ſed ad
implẽdo ꝑ gratiã adiuuat. Inſinuauit etii⸗
vᷣbo ſobꝛietatẽ:vbi dixit:Mon grauent᷑ coꝛ⸗ Qucj.at.
da vfa in crapula ⁊ ebꝛietate. Hocuit exeblo
ui turbã ſe comitantẽ nõ refecit ſumptuo/ JYob.s.
ſis delitijs: ſᷣ panibꝰ oꝛdeaceis.DNocuit etiã
intẽtionẽ noſtrã ad interna bona diriges ꝗ/
liter eẽt ieiunãdũ qũ dixit:Cũ ieiunatis no⸗ Mattð.s.
lite ſieri ſiẽ hypocritę triſtes. IJllos notans
luctuoſis ſoꝛdibꝰ rigoꝛẽ ſimulãt abſtinẽtię :·
vt videan?᷑ bomibꝰ ieiunãtes. Qualit etiz
ſit facienda elemoſyna:ſilẽtio ſᷣterire noluit
vbi dixit: Lũ fadl elemoſynã:neſciat ſiniſtra Abi.s.
tua qd faciat dextera tua. Hoc documẽto in/
ſinuans: qꝛ elemoſynã et ome opus miſcðię
dõ facimꝰ nõ venãdo laudes hoim: ᷣ ꝓpter
intẽtionẽ vitę ęternę:ꝗͥ ꝑ dexterã ſigniũcat:
facere admonemur. Qualiter q eſſet oꝛãdũ C
monuit vbi aut: Tu auũt cũ oꝛauerl intra ĩ
cubiculũ: id eſt habeto coꝛ qᷣetũ ⁊ ab omi tu/
multu extxerioꝛũ liberũ:et clauſo oſtio: id eſt
excluſa fantaſmatũ turba: oꝛa pfeʒ tuũ.Ec⸗
ce dictũ eſt qliter ſit oꝛandũ:addit etiã quid
ſit oꝛandũ:ita ſubiũgens: Sic aũt oꝛabitis: Mattb.s.
Pater noſter qᷣ es in celis ⁊c᷑. hęc oꝛatio c⸗⸗
pendioſis verbis: id eſt ſeptem petitionibꝰ
om̃s ſpecies oronis cõpꝛehendit:quibꝰ deũ
interpellamꝰ: aut ꝓ awetẽdis bonis: aut ꝓ
vitadis malis: aut ꝓ delẽdis cõmiſſis.haꝝæ
ſeptem petitionũ tres pᷣus poſitg ꝑtinentad
gtrternitatẽ: quattuoꝛ ſequẽtes ad vitę pᷣſent
neceſſitatẽ.Nã nomis dei ſanctiſicatio ⁊ ad
uentũ eius q̊ in claritate venturꝰẽ: ⁊ cõpleta
volũtate eiꝰ ſiẽ in cęlo ⁊ in terra:ſiue iuſtos ⁊
pctõꝛes:ſiue aĩazʒ ⁊ coꝛpꝰ:ſiue xpᷣm ⁊ eccliã in
telligamꝰ:q;uis ab hũili aduetu xpᷣi exoꝛdiũ
ſumant:tamen non niſi ſęculi terminatione
complebunt᷑: Et omnis tria i ęternũ mane·

Bancti luguſtini de tempoeꝛ

bunt. Reliqua autẽ quattuoꝛ ad hanc vitã
tempoꝛalẽ ptinere vident᷑:quia ⁊ panis quo
tidianus ⁊ ſpiritalis licet ſit ſempiternꝰ: ad

hoc tantũ tempuſ pꝑtinet inquãtũ miniſtra
animę quibuſdã ſignis ⁊ dictis vel ſcriptis:
1 ideo panis dicit᷑:quia laboꝛando ⁊ diſſerẽ/

do diſcit᷑: ⁊ ita quaſi mandendo glutit.Nũc
quoq; peccata dimittunt᷑ nobis ⁊ nos dimit
timꝰ alijs: quę ẽ inter quattuoꝛ ſecũda peti/

tio: ⁊ nũc temptatiões vitam noſtram infe/

ſtant: ⁊ ipſa liberatio a malo ad hanc vitam
ꝑtinet:quia dei iuſticia moꝛteʒ incurrimus:

vnde ipſius miſericoꝛdia liberandi ſumus.
AQuę cũ ita ſint:ipſaꝝ petitionũ verba dili/
gentiꝰ ꝑtractãda ſunt:vt intellecta ⁊ maioꝛẽ
generẽt coꝛdis affectũ:⁊ qð petit᷑ advelocio/

D rẽ ꝑducat᷑ effectũ.Dicamꝰ : Of nf:cui nõ ti
MWatthᷣ.s. moꝛe ſᷣ amoꝛe famulamur. Nõ hoc pplo poꝛi
dDictũ eſt vt patrẽ oꝛaret: ᷣ dñs inſinuatꝰ eſt

eis:cui nõ filiali obediebant amoꝛe:ſᷣ ſeruili

ſubijciebant᷑ timoꝛe. Admonent᷑ aũt h̊ vᷣbo
diuites ⁊ nobiles:cũ chꝛiſtiani facti fuerint:
q̃tenꝰ ſe nõ extollãt aduerſus pauꝑes⁊ igno
biles:qm̃ ſił dicuut Pr nr̃:qð vere ac pie di/⸗
cere nõ poſſũt niſi ſe frẽs eẽ cognoſcãt. hoc
noie et charitas excitat᷑: qꝛ filijs nihil chariꝰ
debet eſſe q; pater:⁊ ſupplex affec cũ hoĩes

dicũt Pf nr̃:⁊ ꝗdã impetrãdi pſᷣſumptio qð

petit᷑:cũ etiã ante petitionẽ tam magnũ do
nũ accepimꝰ: vt poſſimꝰ dicẽ Pr̃ nr̃. Quid
em̃ iã nõ det filijs petẽtibꝰ pat:qͥ iã hocipſũ
dedit vt eſſẽt filij? Poſtremo quãta cura ani
mum eius tangit qͥ dicit Pr nr̃:vt tantopfe
nõ ſit ĩidignꝰ. Utat᷑ & łs noui teſtamẽti vo⸗
ce: pplus nouꝰ ad ęternitatẽ vocatꝰ Pat᷑ nr̃.
QOꝛatio fraina eſt:nõ dicit: pr᷑ meꝰ tanqᷓ; pꝛo
ſe tm oꝛãs:ſed Pf nr̃:oẽs videlicet vna oꝛa/
tiõe cõplectẽs qͥ ſe in chꝛiſto frẽs eſſe cogno/
E ſcũt.Qui habitas in cęlis:id ẽ in his quoꝛũ
Nhil.ʒ. ↄuerſatio ẽ in cęlis. Et accõmodatiſſima eſt
iſta ſilitudo: vt tãtũ ſpiritalit diſtare credat
int iuſtũ ⁊ peccatoꝛẽ:quãtũ diſtat coꝛꝑaliter
Geſ.ʒ. int᷑ cęlũ ⁊ terrã. Peccatoꝛi em̃ dictũ eſt:Ter/
ra es ⁊ ĩ terrã ibis.Cuiꝰrei ſigniſicãdę gfa cũ
ad oꝛandũ ſtamꝰad oꝛientẽ vᷣtimur vnde cę/
lũ ſurgit:nõ ideo ꝙ ibi ſit deus tanqᷓ; cęteris
mũdi ꝑtibꝰ relictl:ſᷣ vt admoneat᷑ animꝰ ad
excellentioꝛẽ naturã ↄſurgere:id eſt ad deũ.
Mattð.o. Jq qͥd petendũ ſit:Attendamꝰ.Sanctiſicet
nomẽ tuũ.Qð non ſic petit᷑ qſi nõ ſit ſanctũ
dei nomẽ:ſᷣ vt ſanctũ habeat᷑ ab hoibꝰ:⁊ita

—

inoteſcat illis deꝰ vt exiſtiment aliqᷣd ſancti

nõ eſſe magis timeãt eũ offendẽ:qꝛ iuſtũ ẽ

nomẽ dei ſãctiſicare ⁊ deũ timere:de qͥ dicit᷑:
Dñs nomẽ illi.hic timoꝛ pᷣmo gradu ẽ inter Amos.⸗.
beatitudines:de qͥ dicit᷑: Initiũ ſapientię ti/ Ecei.i.
moꝛ dñi.Et alibi:TZimoꝛ dñi ſanctꝰ ꝑmanẽs Ns.is.
i ſęculũ ſęcli. Sequit᷑: Adueniat regnũ tuũ: Matth.s.
id eſt manifeſtẽmũdo.Sicut pᷣſens lux ab/
ſens ẽ cęcis:ita dei regnũ qᷓ;uis vbiq; ſit:de/
eſt tũ ignoꝛãtibus: Vel ita:vt tu in nobis:⁊
nos in te:te donãte regnemꝰ.eęc petitio ad

pietatẽ exinet: ꝗᷓ eſt ſecũdo gradu int beati/
tudines. Sic em pietas ẽ:q̃ beati ſũt mites. Matth.ʒ.

Petamꝰ vt veniat regnũ dei ĩ nos:id eſt mi/
teſcamus ⁊ nõ reſiſtam*.Sequit᷑: Fiat volũ/ SF

tas tua ſiẽ in cęlo ⁊ ĩ tra: id eſt ſic in angelis: Mattð.s.
ita in homibꝰ:⁊ ſicut in iuſtis:ita ⁊ in pctõꝛi/
bus:vel ita cõſentiat caro tuę voluntati: ſiẽ
ↄlſentit ſpũs.hheęc petitio ad ſciẽtiã ꝑtinet:ꝗᷓ
tertio gradu ẽ int᷑ beatitudines. Hã ſic ſcien
tia eſt:q̃ beati ſunt qͥ lugẽt.Oꝛemꝰvt fiat vo Matth.5.

lũtas dei ſiẽ in celo:ita ⁊ ĩ tra: id eſt vt cõſen⸗
tiat caro ſpũi:qꝛ nõ aliũde tantũ doloꝛẽ ha/
bet hũana miſeria:quãtũ inde ꝙ caro cõcu / Gat.s.
piſcit aduſus ſpm̃:et ſpũs aduůſus carnẽ:vt
cũ aplo exclamare cogamur: Infęlix ego hõ Bo.7.
qͥs me liberabit de coꝛpe huiꝰ moꝛtis? Seqᷣ᷑

quarta petitio: Panẽ nr̃m qtidianũ da nob
hodie. Põt ⁊ ſimplicit intelligi de coꝛꝑali ci⸗/
bo:⁊ ſpiritalit᷑ de pane diuinivbi.Si de coꝛ/

poꝛali agit᷑:nõ extẽdit petitionẽ ſuã ĩ longũ
iſte oꝛatoꝛ: ̊ ſᷣceptũ ſequit᷑ euangelicũ: vbi
dicit᷑: Holite cogitare de craſtino. Craſtin Mattð.s.

em̃ dies:ipſe cogitabit ſibi.Sic ⁊ beat'apls

monet:hHabẽtes victũ ⁊ tegumẽtũ:his con/ i. Timoth.s.

vl ipᷣm chꝛiſtũ intellige qͥ eſt ſuꝑſubſtãtialis
aieę panis:qꝛ omnẽ ſuꝑat ſubſtantiã:qͥ de ſe/
ipſo ait: Ego ſum panis viuus qͥ de celo de / Job. .
ſcẽdi: Vel ipſũ intellectũ vᷣbi diuini qͥ nobii
neceſſariꝰ eſt ad reſiciẽdas ruinas aię:donec
cognomiat᷑ hodie. heęc petitio ad foꝛtitudi/
nẽ ꝑtinet:ꝗᷓ quarto loco ponit᷑ aſcẽdẽtibꝰad

ſummã beatitudinẽ. Sic em̃ foꝛtitudo eſt:q̃

beati fiũt qͥ eſuriũt ⁊ ſitiũt iuſticiã. Oꝛandũ Matth.ð.
nobis ẽ vt det᷑ nobis iſte panis quotidianꝰ:
quo cõfoꝛtati ad illã perfectã ſaturitatẽ ve/
nire poſſimꝰ. Sequit᷑: Et dimitte nobis de/ GjHS
bita noſtra. Foꝛte peccauit in te aliquis: di/ Wattb..
mitte illi veniã a te petẽti:ne dum fratri ne⸗
gas miſericoꝛdiã:tibi daudas patris indul/
gentiã:dicente Jacob apoſtolo: Judicium Jscobi.a.

em̃ ſine miſericoꝛdia ei qui non fecit miſeri/

1

ebe⸗

Uuhs

otüi beuu
inſoopon
glei lie
Pininan 5
ſecen'ton
Cetatianp
eninniicin
ikinene
ſepanansho⸗
tͤnnpenſ
teinccdhe
naannosde
gufiscarch
ltueePenn
ſaoloeopon
cintcleg'e
pegnabrb
Dempvöind
dapeerconky
Secli⸗edl
Scapo
ſonequopact
elnonicögr
uulnesobt
baniironaß
ſiscoglroin
wbislbere
lolbes no⸗
Goptionisde
Ktindspern
1diochſenig

bgüßmmtne
nloinrrltdä
abtniin

Mstnin

naenun⸗
ſnicsͤlit
ntgenenaa
Kooruptioni
Nletipan
Engſan

nicdek

Cheisconi
Richogeß
tlnngne

gecitſtenn

8
1

lecniguos
Pugcrpo⸗
ncap'
lete⸗ he

dgtigi

dei d⸗

Pslrit
Sbigitde
wünobese
bahenthn
Amiben⸗

nits e

MoSitee

R iuni

ſinnge .

ntinpais
wnnit
tign
,Biſſien

mentferhe
Matth. 6. Segquit᷑: Sed libera nos a malo:nõ tantũ in

dcktacen
üdoee
egtrocib d
ene

iitati

ornaedet
imimng
jvecrpal
dSdecn
iſi
e 06

etbete

ſai ibisco⸗

uagnlii⸗

nfinl
müN

zwl

Ber. C. LXXXIII. In feſto

coꝛdiã. Petitio hęc refert᷑ ad conſiliũ: quod
quĩto loco ponit᷑ inter gradus beatitudinũ.

Mattð. 5y. Sic em̃ ↄſiliũ eſt: qͥ beati ſunt miſericoꝛdes.

Matth. . Dimittamꝰ ̊ debitoꝛibꝰ nf̃is debita ſua: et
ſic oꝛemꝰ vt dimittant᷑ nobis debita nr̃a: id
peccata nr̃a: ꝓpter ꝗ differimꝰab impetrãda

quit᷑: Et ne nos inducas in tẽptationẽ:id e

6

purgant medicina: qꝛ ſiẽ facin nocuit pxio:
ſic elemoſyna ꝗᷓ extra nos eſt ⁊ ꝑ coꝛpꝰ tamẽ
dat ꝓdeſſe debet ꝓxio. Flagicia vo cõgrue

medicinali mundant᷑ parſimonia:qꝛ ſic caro

lęta traxit ad culpam: ſic afflicta reducere de
bet ad veniã. Si qͥ vo ſunt qᷣbꝰ hęc medica/

poſſunt ꝓpter nimiã pauꝑtatẽ:aut ieiũnare

venia niſi eã acceleret fratrũ ruendde Aẽta nõ cõgruat: vt vel elemoſynã dare nõ

ne epatiaris nos induci ĩ tẽptationẽ. Aliud
em̃ temptari ſine quo nullꝰ ꝓbatus eſt iuſt?:
aliud in temptationẽ induci:id eſt a tempta
toꝛe induci. Hoc eſt ergo qð oꝛamus vt non

1. Cor. 10. ꝑmittat nos deus tẽptari ſupꝛa id qð poſſu/
mꝰ: ſ̊ faciat cũ tẽptatiõe ꝓuentũ vt poſſimꝰ

ſuſtinere. Petitio hęc ꝑtinet ad intellectũ:qͥᷣ
ſexto loco ponit᷑ ĩ numero beatitudinũ. Sic

MWatth. . em̃ intellectꝰ ẽ:qͥ beati ſũt mũdi coꝛde: id eſt

q purgatũ habẽt oculũ mẽtl terreno pulué.
ꝛemꝰ nõ induci ĩ tẽptationẽ:id eſt nõ hr̃e
duplex coꝛ: ſᷣ vnũ et ſimplex alpetere bonũ.

qð induci poſſumꝰ: vᷣ etiã ab illo in q̊ͥ inducti
ſ um: quo ꝑacto nihil reſtabit lugẽdũ. huic
petitioni cõgruit ſapiẽtia:ꝗ ſeptimũ int᷑ bea
titudines obtinet locũ. Maã ſic ſapiẽtia eſt:q̃
MWatth.5. beati ſüt paciſici: id eſt qͥ oꝛdinatis moꝛibus
ſuis cogũt oĩa ſeruire ſpuũi.Orandũ eſt itaq;
nobis vt libercmur a malo. Ipſa em̃ libera/
Ro.S. tio liberos nos facit: id eſt ſilios dei: vt ſpbũ
adoptionis clamemus: abba pater. Amen
aũt in his petitionibꝰ ſigniſicat indubitcãte
a dño cõferri qð petit᷑:ſi vltimę cõditiõis pe
hHl ctũ firmit᷑ tenea. Hęc tria remedioꝛũ gene
ra ſpiritalit cõmẽdauit nobis celeſtis medi/
4, cus: elemoſyna videlicer ⁊ ieiuniũ ⁊ ofohẽ:q
bus tanqᷓ; medicinalibꝰ antidotis poſſemꝰ
inueterata mala cufare:pſentanea pellere:⁊
ſeruãdo ſalutẽ futura cauere.Et cõgrue tria
ſunt genera curationis:ſic tria Bcedũt gene⸗
ra coꝛruptionis. Om̃e em̃ pctm aut fit in aia
ꝑ ↄſenſũ pꝛauę ſuggeſtiõis ad violandũ dei
templũ: aut ſit male vtẽdo coꝛꝑe ad ledẽdũ
ꝓximũ qð eſt facinoꝛoſũ:aut fit male vtẽdo
coꝛꝑe ad coꝛrũpendũ ſeipᷣm:qð ẽ flagicioſũ.
en em̃ licet ꝑ coꝛp fiãt:q̃lia ſũt homi/
cidia:rapinę: furta: nõ tũ coꝛpꝰ faciẽtis affi/⸗

1. Corj. 6. ciut vel Lcoꝛrupũt. De qᷣbꝰ dixit aplus: ODme

peccatũ quodcũq; fecerit hõ extra coꝛpus ẽ.
Flagicia vo ⁊ ꝑ coꝛpꝰ fiũt: ⁊ coꝛpꝰafficiũt et
inficiũt. De dbꝰ dicit apłus: Qui aũt foꝛni/
caf in coꝛpꝰ ſuũ peccat. AMerito facinoꝛa ꝗᷓ 4

extra copus ſüt: deinol vna kanch exrtentori .

ꝓpter ſtomachi imbecillitatẽ:habent tertiũ

gen⸗ medicinę a quo ſe excuſare nõ poterit:

niſi qͥ moꝛbos aĩię ſuę ſanare cõtẽpſerit.hoc
5̊ medicamẽto qð nulli ſane mẽti deeſſe pot
ſtudioſe ⁊ pie frequẽtemꝰ:iplẽtes illud apli /
cũ pᷣceptũ: Sine intermiſſiõe oꝛate. hoc em̃
antidotũ ita omibꝰ moꝛbis occurrit: vt aſſi/
duatũ moꝛbos oẽs depellat:et oĩa coꝛrupta

integritati reſtituat:pᷣſtante dño noſtro ieſu
chꝛiſto:cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia i in ſe Leuls ſ⸗ cculo

rum: A en.

¶ Itẽ in eadẽ vigilia aliug ſermo de

eodẽ qui habet᷑ in libꝛo Quinqua-
inta homeliarũ.xlij.

ſcriptũ eſt iñ euagelio pᷣm Jo/
hanne: Si diligit me madata m̃ea
ſeruate: aue habetur in expoſitione
doctoꝛis 3 bidem.

n feſto Pentecoſtes:de miſſiõe
ſouſſancti: Sermo 1

Anctitati veſtręe chariſſimi votoꝝ iã
nora debet eſſe feſtiuitas.Quid em̃
Qqua ratiõe curemus: ex ipſa annua
cele
iterũ reuoluit᷑ trãſacta ſolẽnitas: doctioꝛes
efficimur dũ eã ſepius celebꝛamꝰ. Penteco⸗
ſten agamꝰ hodie:hoc eſt quinquageſimũ
diẽ a reſurrectiõe dñica:nõ ꝙ hac die ſic ple/

entecoſtes: G er. I.

1. Theſſat. S.

Item in eagẽ vigilia: Hom elia de
eõ ꝗað!

E 95. 14.

Sermo

C. LXXXIII

2

bzitate cõdiſcimꝰ. Hã cũ in veſtigia ſuas

riq; putant: ad cęlos ſaluatoꝛ aſcẽderit. Hmä⸗

poſt reſurrectionẽ cũ aplis cõuerſatꝰ: q̃dra/
geſima die ad dei patriſ dexterã remeauit:ſi
cut lucas euãgeliſta ait: Quibꝰetiã exhibuit
ſeipim viuũ pꝰ paſſionẽ ſuã: ꝑ dies qdragita

aparens eis. Quadraginta 86 tempoꝝ curri
culo cõuerſationẽ ſuã diſcipulis ſuis ſalua/

toꝛ exhibuit: ſcʒ vt tanto numero reſurrecti/⸗

onis eius gratia letaremur: quanto ⁊ paſſi/

onis eius iniurias fleueramus:totidẽq; tem
poꝛum ſpatio eo reſiceremur pᷣſente: quo ie-

iunauimus abſente. Mõ igit᷑ hodie chꝛiſtus

aſcendit ad cęlũ:ſed chꝛiſti ſpiritus deſcẽdit

Ber.C.LxXXIIII. In feſto Pentecoſtes: Ger. II.

Job.c. de celo:ſicut ipſe dũs ꝓmittens ait:Cũ aũt
aſcẽdero ad patrẽ: mittã vobis ꝑaclitũ ſpm̃

B veritatis:⁊ ipſe vos docebit omĩa.Mnagna

plane gra: duplex gaudiũ:qð abeuntẽ chꝛi⸗
ſtũ nõ amiſimꝰ:et venientẽ ſom̃ poſſidemꝰ.
Nã illũ retinemꝰ fidei merito:hũc ſanctiſica

tionis acceſſu.Cũ abiero inqͥt ad patrẽ: mit

tã vobis ꝑaclitũ. Credimꝰ em̃ ad patrẽ per-
ueniſſe filiũ: cũ videmꝰ ad aplos deſcẽdiſſe
ꝑaclitũ. Credimꝰnãq; eũ regnare ĩ cęlis:quẽ
cernimꝰ munera ſancta donare ĩ terris:ſicut
Nõ.s. ſcriptũ ẽ ꝑ ꝓphetã:Aſcẽdens in altũ capti/
uam duxit captiuitatẽ:dedit dona homibꝰ.
AUVliuctoꝛ vtiq; munerat᷑: victoꝛ dona largit᷑.
Vnde ⁊ ſaluatoꝛvictoꝛ diaboli:cũ poſt triũ/
phũ diſcipulos qͥs liberauit a captiuitate:
etiã bñdictione ditauit. Liberauit aũt nos

cũ ad reſurgendũ ꝑ ſeipᷣm tartara nobis ape

ruit:ditauit nos cũ ad regnandũ ꝑ ꝑadlituʒ

nobis cęleſtia reſerauit. Quibuſdam em̃ qᷓſi

ꝓfectuũ gradibꝰtũc de moꝛte ad vitã didici
mus remeare:mõ autẽ de terris ad cęlos do
Joh.iꝗ. cemur aſcẽdere: ſiẽ ſcriptũ eſt: Ipſe vos do⸗

Ccebit oia.Quid docet ſpũſſanctus? Vtiq; B

nouit docere qð ſanctũ eſt.Quid docet nos
poaclit*: Illud vtiq; docet qð dicit ſaluatoꝛ:
Job.i6. Multa habeo vobis dicere:ſed nõ poteſtis
poꝛtare mõ:Cum venerit ille ſpũs veritatis
ipſe vos docebit oĩa. Bonꝰ itaq; magiſter ẽ

paclitꝰ:qꝛ dicit ꝗ̊ chꝛiſtus dicenda ſeruauit.

Hoc em̃ docet ſpũſſanctuſ:qð dñs docendũ
hfre ſe dixit. Bonꝰ plane magiſter ẽ qui ſᷣce/
ptoꝛũ executoꝛ ẽ ſaluatoꝛis. MNeceſſe eſt igit᷑
vt vniꝰ ſit ſubſtãtię natura cũ chꝛiſto:quem
videmꝰ vniꝰ cũ chꝛiſto eſſe doctrinę.Et ideo
chariſſimi mũdemꝰ nos ab omĩ inqͥnamẽto
carnis:vt ſpm̃ſanctũ ꝓmereri ⁊ acciꝑe poſſi
mus.Si hũc mundũ relinquimꝰ:nos ſimilẽ
ꝑaclitũ ſicut apli:id eſt ſom veritatis quem
Bo.2. mittet nobis pf accipiemꝰ:QAm̃ nõ ẽ ꝑſona/
rũ acceptio apud deũ patrẽ:ſᷣ ꝓmiſſa apło/
rfũ nobis ꝓfſiciũt: ſi oꝑa ⁊ deſideria et actus
Põ.i8. gerimꝰ qͥs apli fecerunt.Si vᷣo legẽ dñi ĩima
culatã ⁊ cõuertentẽ aias implendo mãdata
eius ꝑficiamꝰ: noſmetipſos hęredes dñi et

coheredes chꝛiſti ad hęreditatẽ ſempiternã

7 ad cõmoꝛationẽ angeloꝝ cũ gratia chꝛiſti
cõmittimus:qð ipſe pᷣſtare dignet᷑:quiviuit
⁊ regnat in ſecula ſęculoꝝ:Amẽ.

Sermo In eodem feſto:de miſſione ſpiri/
C.LXXXIIII tuſſancti: Serno II De

Nceſſurꝰ e mũdo iſto er aſcẽſurus in A Aducuͦn
celũ dñs nr̃ atq; ſaluatoꝛ frẽs chariſ/ ſi tee
ſimi: ꝓmiſit aplis ſuis ꝙ ſom̃ſanctũ Nun i.
ad eos mitteret qñ ad deũ patrẽ ipᷣe remeaſ/ mlleſie
ſet.Sic em̃ vt nũc audiſtis ad diſcipulos ſu/ ile
os locutꝰẽ dicẽs: Cum auũt venerit paclitus Job.. le ſi
auẽ ego mittã vobis ſpm̃ veritatis qͥ a pf̃e D ninnen
ꝓcedit:ille teſtimoniũ ꝑhibebit deme. Im/ giliein
pleta eſt chariſſimi frẽs ꝓmiſſio ſaluatoꝛis. i in
Aſcẽdit dñs ieſus chꝛiſtꝰ:deſcendit ſpũſſan/ i e⸗
ctus: Supeſt vt vtrũq; h̊ impleat᷑ in vobis: Angi⸗
id eſt v habeatis ſpm̃ſanctũ qui deſcẽdit: ſenilli
⁊ ꝑ bonã vitã chꝛiſtũ ſequamiĩ qͥ aſcẽdit. DOi ſbrnoh
ſit &̊ nobis ſaluatoꝛ ſpmſanctũ:ſicut diſcibu ntns bt
lis ſuis ipſe ꝓmiſit dicẽs: Expedit vobis vt (nlgt
ego vadã.Si em̃ nõ abiero:paclit'nõ veniet Joð i.. ptpennnül /
ad vos:Si aũtabiero:mittã eũ ad voſ.Q ðd B chmothe
dixit mittã eum:ne foꝛte aliquis veſtrũ cogi Gltottons
tet ꝙ quaſi de inferioꝛe dixerit mittã: vel ſicẽ ſtuumiel
heęretici dicũt: ꝙ ſpũſſanctꝰ quaſi ſubiectus ſnsnegain
ac ſeruiens deo:pareat imperãti. Abſit avo (pſeplün
bis iſta ſuſpitio. In trinitate em̃ nõ minus lcibüanisd
aliquid aut maius: qꝛ ſi in deo aliqd minus Wons:
dicit᷑:imꝑfecta diuinitas accuſat᷑. Vnde ob/ Vppecnliani
ſecro vos frẽs chariſſimi: vt ſide itegra vnũ (Gllerbemit
deũ in trinitate:⁊ trinitatẽ in vnitate creda/ lt iteantod
tis: ne pedes veſtroꝛum ſenſuũ daudicent: laigfesen
aut oculi parũ videant:aut manus aridę ſi- tsdalsinſt
ant. Omnis em̃ qui fidẽ catholicã nõ bñ ſe- ſentiernie
quit᷑:pedes debiles habet.Qui veritatis lu 6pſiſena
cem nõ videt:oculoꝛũ caliginem patit᷑.Qui iſntir⸗
miſericoꝛdię fructũ nõ habet: manuũ aridi/ llſteſeſiͤ
tate ſiccat᷑. Id & agite: id elaboꝛate: ne alid (lid
membꝛoꝝ veſtroꝝ poꝛtio hac debilitate vi/ then ſnriſtnt⸗
tietur: ne aut gula in vos hoꝛreat:aut aua/ üöſotedh
ricia diſpliceat:aut inſidelitas langueat: vt lielidehi
emundati penitus ac puriſicati: habitaculũ . –
dei efficiamini: et ſpu ſſanctq deſcendife in euand
aplos hodie legit᷑:i vobis ſemꝑ eſſe dignet: guͤgeu
ſſtante domio noſtro ieſu chꝛiſto: qui viuit ugb
et regnat in ſecula ſęculoꝛum: Amen. nnn
Itẽ ĩ eodẽ feſto:de eo qð ſcriptũ ẽ ucdlinn
in euagelio 'm Johannęe: Si qs di Job4. iüidmnin
ligit me ſermone meũ ſeruabit ⁊c..,., u Deitzft
habet ĩ expoſitiõe doctoꝛis Ibidẽ. aeimnin
eria ſecũda Dentecoſtes demiſ/ Sermo aſetche
ſioue ſpirituſſancti: Sermo I C.XXXV Moſvon
ſt illã ſingularẽ inſignẽq; victoꝛiã Mkümniſ
q̃ public ppugnatoꝛ mũdo ⁊ miliita unteline
uit ⁊ vicit:poſtq; fragilitatẽ cõditio⸗ unonorin
js nf̃e non ſolũ de inferis eruit: ſ̃ etiã in re. RN
ghi ſui excelſa ſubuexit:in bac die iuxta vᷣbũ iine
Nenin
uinet

R

rtiinin
Munnfiz

S=

☛n

nogſie

Adleplte⸗

Ber.O.Lxxxv. Feria ſcdᷣa pentecoſtes:E

Joh. 14.

Nenenmgiin N

nlioſiunns
nhei nwebie
iggidti

agd expectationẽ tanti muneris ſparata:illũ

ninden.

Ehetirchon

Nrclrtörene ke

nieüih
griseſriog
nini⸗ paſe
1 an abies
rin. Abterd
Mecind nuns
deotatginns
clli. Vutecb⸗
Ntüteirgeni
n mieuegetn

nlöchuden

4mmnusenceß⸗

bolciröbe.

Qlirananela

Gnunninnil
Pbonteheli
haedebllaten
herezuautas
nolanghen,

anebabiandd

auſen
mytlenge.
gaborurui
1An.

iutiſir
ii in
ceeun

4
C

QLucf. 12.

Deut. 4.

dabit vobis. Aliũ vtiq; nõ minoꝛẽ:aliũ ꝑa/

Da pfe mittẽdꝰ.QQuãta ⁊ q; ineffabilis pietas

E pleau vobiſcũ ſit in ęternũ. Affuit & in hac

opꝑatiõis:ſᷣ ꝑ ipſã pᷣſentiã maieſtatis:atq; in

Jã quidẽ chꝛiſtũ ꝑ vniuerſa poterãt pſᷣdicare
ſᷣ adhuc ꝓ chꝛiſto vſq; ad moꝛtẽ certare non
poterãt: vſq;adeo vt nullũ ex diſcipulis co-
ronauerit palma martyꝛij ante aduẽtũ ſpũſ⸗
ſancti. Pꝛęterea iã receſſerat ex oculis eoꝛũ
dñs ieſus qͥ eos ſᷣdicatione viſibili os ad os
loquẽs coꝛroboꝛabat: ⁊ virtutũ miraculis ĩ/

niſſet: verũ deũ eẽ cognoſceret.Et aliũ indt ſtruebat:⁊ dũ cũ eo erãt:facile credebãt ꝗᷓ vi
debãt. Fides adiuuabat᷑ aſpectibꝰ:pᷣſentibꝰ

ꝑaclitũ: Aaieſtatis intellige ſociũ:quẽ ma⸗ H
ieſtati ꝓſpicis cõparatũ. Et ego rogabo in / ↄfirmabat᷑ opꝑibꝰ:ſigniſ ac vtutibꝰpaſceberk.
qͥt patrẽ:⁊ aliũ ꝑaclitũ dabit vobiſ. bene Voſtq; vo dñjs ieſus ſublatꝰ ex oculis eoꝛũ Acti.ii⸗
ſub titulo ꝓmiſſionis:diſtinctionẽ applicuit receſſit in cęlũ:nõ ſufficiebãt atronite ac tre
trinitatis. Pat᷑ eſt qͥ indicat᷑ rogãdus: filius pide eoꝝmentes:non ſufficiebant vt dignũ
eſt qͥ intelligit᷑ rogaturꝰ:ſpũſſãctꝰ qͥ ꝓmitti erat celeſtia ⁊ ęterna cogitare: nec ualebãt
adhuc poꝛtare anguſta eoꝝ pectoꝛa diuino⸗
rũ ſenſuũ magnitudinẽ vt poſſent intelliggs
chꝛiſtũ: quõ erat verbũ deꝰ apud deũ: ſic eis Job.i.
ipe dñs adhuc ĩ coꝛpe cõſtitutꝰ euideni inſi/
nuat dicẽs: Multa habeo vobis dicere: ſed gos. 16.
nõ poteſtia ea poꝛtare modo:cũ aũt venerit
iterũ hũanis diuina miſcent᷑: id eſt vicanus ſpũs viitatis ipſevos docebit omnẽ vᷣitatẽ.
redẽptoꝛis: vt bñficia ꝗᷓ ſaluato: dñs incho · Tides ꝙ poſt diſceſſionẽ adoꝛandę ſũmęq;
auit: peculiari ſpũſſancti virtute cõſũmet: et virtutis diſcipuloꝝ pectoꝛa dilatata ſũt: ad
qð ille redemit:iſte ſanctiſicet: qð ille acqᷣſi ſuſtinẽdã magnirudinẽ diuim lumis:⁊ inteil
uit: iſte cuſtodiat: ac ſic vnitas deitatis per ligentiã vitatis? Deꝰ itaq; ẽ qͥ põt poſt mu/
vnitatẽ gre ac muneris apꝛobat᷑:vt ſpũſſan niſicenti ſuã accumulare gratiã: augere ſa⸗/
ctus deus in ſuba vnꝰ: in ꝑſona aliꝰ: ęquali piẽtiã: ↄfirmare cõſtantiã. Videamꝰ añ vi/E
miſeratiõe vnicꝰ:ęquali reuerẽtia ſit colẽdꝰ**G ſitationẽ cęleſil cõſolatoꝛis:quãtũ eiſ de ma
Ergo ſpũſſanctꝰ i hac die ad ſꝑata ſibi aplo gnanimitate: quãtũ de ꝑfectõe defuerit. HlG·
rũ ſuoꝝ tẽpla: velut imber ſanctiſicatiõis i pmũ cũ eũ ſupᷣG tumẽtia maris doꝛſa vidiſſẽt Mattb.i4.
lapſus eſt: Mõ iã viſitatoꝛ ſubitꝰ:ſᷣ ꝑpetuus ſubſtratis fluctibus ambulantẽ: et cum aq̃/
cõſolatoꝛ: ⁊ cohabitatoꝛ ęternꝰ. Na ſicut de rum iter inſtabile ſp diuinis ſolidaret vnda
ſemetipᷣo aplis ſuis dixerat: Ecce ego vobiſl- famula veſtigſjs: turbati ſũt dicẽtes: Fan/
cũ ſũ oibꝰ diebꝰ vſq; ad cõſũmationẽ ſęculi: taſma eſt:⁊ ̊ timoꝛe clamauernut.Poſt in-
ita etiã de ſpũſancto:ꝑaclitũ inqᷣt dabitvob fuſionẽ vo ſpũſſãcti iã nõ dicũt qꝛ fantaſfma
eſt:ſ in pᷣncipio erat verbũ:⁊ bũ erat apud vob.i.
Deũ:⁊ deꝰ erat vbũ. Et iterũ: Erat inqͥt lux
vera:ꝗ illumiat omnẽ hoiem venientẽ i hũc
mũdũ.Et apfus dicit: Quia ipſe ẽ ante oẽs cołi.
⁊ oĩa ꝑ ipſũ cõſtãt. Vnꝰ aũt ex diſciplis po
tius oꝛbiſ impleret᷑: ⁊ apꝛopinquãtes ad eo- mas nõdũ hui⸗ muner bñdictiõe ditatꝰ: cũ
rũ doctrinã dei flerẽt capa ces atq; ꝑticipes. in coꝛꝑe iã gloꝛiflcato:in coꝛꝑe iã cęleſti ꝑ car
Sedit &̊ ſuꝑ ſingłos q̃ſi ignis: de qͥ ſaluatoꝛ nis vulnera deũ ꝗreret:⁊ ad credendã incoꝛ/
nf̃ teſtatur: Ignẽ veni mittere in rerrã.De q̊ ruptibilẽ diuinitatẽ fixuris clauoꝛũ ⁊ cicatri
dictũ eſt: DPeꝰ nr̃ ignis cõſumẽs ẽ. Ipſe ita cũ teſtimonijs indigeret: MNiſi videro inqᷣt ĩ Joh.ꝛ0.
apłos ſuos viuę luci fonte ꝑfudit:vt ipi poſt manibꝰ eiꝰ fixurã clauoꝝ:⁊ mittã manũ meã
modũ vniuſũ mũdũ tãq; duodeci ſolis radij iĩlatꝰ eiꝰ:nõ credã.Aliꝰvo iã ſanctiſpũs eru/
ac totidẽ lãpades vᷣitatis illuminẽt: ⁊ inebꝛi ditiõe repletꝰ:conſidẽter exclamat:Qð erat · Joh.I.
ati nouo vino repleãt atq; irrigẽt ſitiẽtia coꝛ ab initio: qð audiuimꝰ:qð vidimus oculis
da pploꝝ. Indramꝰ B; loco poſt reſurrectionẽ noſtris: quod ꝑſpeximus: et manus noſtrę
vł aſcẽſionẽ dñi:qͥd adhuc adijci poſſit aplo⸗ palpauerunt:de verbo vitę:et annũciamus
rũ ꝑfectioni ꝑ ꝑticipationẽ ſpũſſancti. Erat vobis vitã ęternã:quę erat apud patrem:et
quidẽ in eis fides: ᷣ ſiducię cõſtãtia deerat. axaruit nobis.Et iteꝝ alio loco paulꝰapls

ſuũ ſanctũſpm̃ donauit:de quo iã aplis ſuiſ
dixerat:Et ego rogabo patrẽ: ⁊ aliũ ꝑaclitũ

clitũ:id eſt ſilis glię vel naturę eiuſdẽq; ſub/
ſtantię:vt diſcipuloꝝ ſides veridica ſpõſiõe

quẽ ſibi a dño in locũ dei ꝓmiſſũ eſſe memi/

redẽptoꝛis? Hominẽ poꝛtauit ad cęlũ:⁊ deũ
miſit ad terras. Quãta eſt auctoꝛi cura pꝛo
inſtauratiõe facturę ſuę? Ecce iterũ noua de
ſuꝑnis medicina mittit᷑: ecce iterũ infirmos
ſuos ꝑ ſeipſã maieſtaſ viſitare dignat᷑.Ecce

le fidelibꝰ ſuis nõ iã ꝑ gratiã viſitatiõis et

vaſa nõ iã odoꝛ balſami:b ipa ſuba ſacri de/
fluxit vnguẽti:ex cuiꝰ fragrãtia latitudo to/

7

Bancti Aluguſtini de tempoꝛe N

i hoc itaq; muſtd ſpiritales aię inebꝛiatę: et

penitus cõmutatę:abſtinẽtiã delitijs: vigi⸗

pleamur iocũdis pᷣcioſiſq; odoꝛibꝰ caſtitat:
ſidei ⁊ cõpũctiõis incẽſo:balſamo beniuolẽ/

zmate
der ntnign
. „ ſzg. . 2 ſiglent⸗
2. orl. 5. tante maich Et eaplerat Alarnn: Käucls lias dulcibi ſomnis: pauptatẽ diuitiis ane ntun⸗
rpteſtat᷑: Et ſi cognouimrm carnẽ xpᷣm: ponũt.Arduũ ↄtra vitia laboꝛẽ iocſidiſſimãũ rgzgtod
G ß nũc iã nõ nouimꝰ. Beatꝰ petrꝰ dñi paſſise cõputant voluptatẽ. DLulceſcũt eis vilia: frnt
iã ꝓxima:nõdũ diuina ꝑacliti inſpiratõe fůũ ꝗpᷣus fuerãt pᷣcioſa vileſcũt. DNiligũt inimi⸗ gauſnen
Matth.⁊6. datus:nolẽs a ſe chꝛiſtũ coꝛpalier ſepari:in cos ſuos:⁊ bñfaciüũt his qͥ ſe oderũt:nõ con/ uulun
traditoꝛẽ ⁊ gladiaroꝛes gladiũ ſtrigit: ⁊ vim uicunt᷑ indignãtibꝰ: nõ irtitant ĩ opꝛobꝛijs: n ſicii
eſnmarepllenda. Seeran autẽ plenꝰ nõ frangunt᷑ in iniurijs: pꝛſus hoꝝ nihil ſen Gnn
ſpũſancto: iã nõ in tra chꝛiſtũ reqrit: ſᷣ apꝑto tiũt ppter feruoꝛẽ ſpũſſancti:⁊ ꝓpter ęternã g, (pdendie
clo viit gloua veiꝛnec ia ve vindicra cogi retributiõʒ. Hoc ſyintali mero calebar mar⸗ nifrenen
Acnl.7. Pß. ed ſecutoꝛibſuis exoꝛat ⁊ ſupplicat: tyꝛes: qu abijciẽtes ⁊ poſt ſe iactãtes oiaſe⸗ I gm
Pnene ſtarussilie b pe. Unte aduentů culi biandimẽta: ibãr ad paſſiöes: obliuiſe55 Mhen
Wattb. 26, 2 ancti ſo ipſo crucis dñicę tꝑe: alij ex tes facultates ⁊ affectiões:pfimonia ac ma/ in
diſcipulis effugant᷑:alij vniꝰ ancillę voce ter trimonia ſua:⁊ vincẽtes armatã ↄtra ſe par/ 4 Mec
rent᷑: ⁊ metu coꝛda trepida penetrãte: dim uuloꝝ pignoꝝ fletib pietatẽ: vociferãtes qᷣ ſtullintin
ſuü negare cogunt᷑:poſt illuſtrationẽ vo ſpi dem parẽtes:puluerẽ mittẽtes ĩ capita ſua: nunta; Nl
Aar rituſſancti æ coſirmationẽ: cuſtodijs exeruci z matres facies ſuas auulſis crinibdilacerã all ct
Act.5· ati:verberibꝰ afflicti:ibant gaudẽtes:qꝛ di / tes.Sed illi hęc oĩa tanqᷓ; ebꝛij nõ videbãt: lektölutt
gni eſſent ꝓ chꝛiſti nomie ↄtumelis pati.Et nec cosſcebant ſuos:qꝛ infuſo ſcoꝛdijs ſuis Nuteguunit
Mattb.26. qui ante negauerãt cũ iuramẽto: qꝛ nõ noui ſpũſancto ad doloꝛes: ad ſupplicia tanq; ad thnlic
mus holĩem iſtũ: nũc ꝓpt᷑ eũ in ſuplicijs gio cõſolatiões ⁊ ad ſmia feſtinabãt. Itaq; an⸗/ J n Nbciſi
riant᷑:æ oꝑante in ſe ſpũſancto:parũ putant niuerſariũ quidẽ diẽ celebꝛamꝰ de aduentu mn paltee
eſſe q ꝓ chꝛiſti amoꝛe patiunt᷑. Et qui ante ſpuũſſancti: ſed nos ita agamus: vt quotidie inmnhül
verhis deterrebant᷑: nũc pęnis ⁊ cruciatibuſ eũ ad nos caſtis oꝑibꝰ caſtis pectoꝛibꝰ inui ndtbie
roboꝛant᷑:⁊ chꝛiſtũ dñũm nõ ia vocibꝰſ̊j moꝛi temꝰ. Ita em̃ puri atq; purgati ſenſibꝰ ? co⸗ Dnit) nntpeneian
bus cõſitent᷑:ac dilectiõis magnitudinẽ: ſan gitatiõibꝰ eſſe debem: ita nos opꝛotetoꝛi izuſt
guinis effuſiõe teſtant᷑: Et int bęc calefacti ? coꝛdi adhibere cuſtodiã: vt nos dignos eiꝰ Mr ieſaiii
Bo. S. accenſi mero dñicę charitatis exclamãt: Hõ viſitatiõe ⁊ illumiatõe faciamꝰ: æ videamur MWEl
8 ſunt cõdignę paſſiones huiꝰ tuis ad futurã liberi eſſe ab omni imundicia cogitationũ: ſhönirbe
gloꝛia ꝗ reuelabit᷑ ĩ nob.Ergo beati apli illo qꝛ vt dixi: Peruerſę cogitatiões ſeparant 4 Saß. 1. Nnoei
Aucj.12. ſidei igne feruẽtes: de à ipſe dñjs dicit: Ignẽ deo.Studeamꝰ liberi eſſe ab omni obtrecta uig iegdnte
geni mittere in terrã: ⁊ qͥd volo niſi vt accen tione omniq; malitia:qꝛ in maliuolã animã ickni
. at: ab impia multitudine putabant᷑ ebꝛij ⁊ nõ ingredit᷑ ſapiẽtia: nec habitat in coꝛpo ſen gicnin
Acij.ꝛ. muſto pleni.Et dicebãt ad inuicẽ: qꝛ muſto ſubdito peccatl.Per irã ac ſuꝑbiã:aię negli/ Nin motclias
pleni ſunt iſti. At vo nouo viuo repleti erãt gentiũ:ſpũſſancti cuſtodia ? ꝓtectõe nudã⸗ iilin
Wares qꝛ ſpũſancto iã fuerãt innouati:⁊ aparebat tur. Non ꝑ hmõi paſſiões cõtriſtemꝰſpm̃/ Pſftan Pi
Mattb.9. ĩ eis qð ipe dñs dixerat: Nouũ vinũ i vtres ſanctũ:ſᷣ potiꝰ eũ ad ſedẽ coꝛdis nr̃i iã glicigt
nouos mirtedũ eſt. Iſtud vᷣo nouũ vinũ nõ hũilitatis et pacis mälnetalneaicer es Ut i
putem ſolos tũc aplos ſuſcepiſie.hoc mu/ letiſicemus eum oꝑibus ⁊ ꝓfectibꝰ noſtris: –
ſto inflaman?᷑: ⁊ hoc ſclaro poculo quotidie quia ipſe dicit: Suꝑ queʒ requieſcã:niſi ſuꝑ eſa.⸗ Nrtirf,
inebꝛiant etiã coꝛda ſideliu: æ aię ↄuertẽtiũ. bumilẽ ⁊ quietum: et trementem ſermones e. aſr
E5. frequẽter ſieri videmus: qi ꝓ deſideris meos: Si ergo ꝓmereri cupimꝰ tanti viſita/ hcn
ſalutis ſuę parẽtes ⁊ patriã ſuã fugiũt.Exe/ toꝛis ingreſſũ:mũdemꝰ pꝛimũ domũ ai ſolee
unt nullo cõpellente de tra ⁊ de cognatione ab indignis carnalis cõcupiſcẽtię paſi S Reine⸗
ſua: ⁊ moꝛtui huic mũdo:alioſ ſpiritalit aia. nals cocupicene pantol: nanoef
ta: æ⁊ moꝛtui huicmũdo:alioſ ſpiritalit aia/ a ſupbię dñatiõe: a fetoꝛe iactãtię: a tepoꝛs boptinſi⸗
ru inquirut paretes: ⁊ liberi ſõ iugo veniũt: hoꝛroꝛe:de qͥ ipſe dñs dicit: AVtinã inqᷣt fri Apod. dingen
⁊ pauloante elati atq; ſublimes hũilia affe gidus eſſes aut calidꝰ: nũc vo qꝛ tepidꝰ es: H lie we
ctant: ſuꝑba faſtidiũt: ⁊ cupiũt eſſe qð ante incipiã te euomere ex oꝛe meo:id ẽ ex vilceri mii
deſpexerãt: a odiſſe incipiũt qð fuerat. Pꝛę/ b⸗= mei itimi coꝛdis expuè. Pꝛeparemꝰite udginx
Rnd heſpucs:inturo v ametikoeg: cterna hãc domũ qͥtidie ad ſacri retis adlusellecses uß n
patriã cõtẽpta paliũ falſitate ſuſpirãt. diuſis ꝓbabiliũ moꝝ floꝛibꝰ adoꝛnemꝰ. Re/ ſonitn

blaceri
ldebi
is ſuis
Mihed

duenun
notidie
einvi
ſbeeco⸗
Ntetonl ?
gosel
deamur
Mrants Si
obneca
cepoe
ieneg.,
en'ſomnn
oens
cena
Koſtns:
nillog e44
mmones
i
icoanOu
epi i⸗

c. LxxXVI ſanct

a3 H

2 vᷣtutibꝰ inſertis:deſtructa ĩ noð habitatõe
diaboli: muremur in templũ dei: vt tã beat
hoſpes nitido delectatꝰ hoſpitio: ſtabilẽ ac

ecm ad nos ille deſcẽdit:vt nos ad illũ poſſi
mus aſcendere:cui eſt gloꝛia cũ pr̃e ⁊ ſpũſa
cto in ſecula ſeculoꝝ: Amen.

Re
Ogdlierni diei ſolennitas dñidei ma/
gni ⁊ magnę gratię ꝗ̊ ſuꝑfuſa eſt ſuꝑ
2 nos recoꝛdationẽ facit. Deo em̃ ſolẽ/
nita ꝛat᷑: ne qð ſemel factũ ẽ:de memo
ria deleat᷑. Solẽnitas em̃ ab eo qð ſolet ĩ an
no:nomẽ accepit:cQuõ ꝑennitas flumis di/
cit᷑: qꝛ nõ ſiccat᷑ ęſtate ſᷣ ꝑ totũ annũ fluit:iõ
ꝑenne: ꝑ annũ:ſic et ſolẽne qð ſolet in anno
celebꝛari. Celebꝛam?ꝰhodie aduentũ ſpũſſã/
cti. Dũs em̃ ſpmmſanctũ de cęlo miſit quẽ in
terra ꝓmiſit: ⁊ qꝛ ſic ꝓmiſerat de cęlo eẽ mil⸗
ſurũ:non põt ille venire ait:niſi ego abiero:
dũ aũr abiero mittã illũ ad vos: Paſſus ẽ:
moꝛtuꝰ ẽ:reſurrexit:aſcẽdit: reſtabat vt iple
ret qð ꝓmiſit. Hoc expectãtes diſcipuli eiꝰ:
Actj.i. gĩię vt ſcriptũ ẽ centũ viginti decuplato nu/

Sermo Eodem die: de aduentu ſpirituſ⸗

mero aploꝝ. Duodeci em̃ elegit ⁊ cẽtũ vigin

ti ſpm̃ miſit.hhoc & ꝓmiſſũ expectãtes ĩ vna
domo erãt. Oꝛabãt:qꝛ deſiderahãt:iaʒ ipſa
MWattð.. flde:qð ipᷣa ofone:ipſo ſpãli deſiderio:vtres
noui erãt: vinũ nouũ de cęlo expectabat᷑ e

ia ſcðᷣa pẽtecoſtes. B

tie: thimiamate charitati:vt ãputatis vitijſ

. .

gra nouitas ẽ.Quãtocũq; hõ in meliꝰ fuerit
inouatꝰ:tanto amplius capit:qð veꝝ ſapit.
Bulliebat muſto:⁊ muſto bulliẽte linguę gg
tiũ

3Dat ⁊? mõ. Quare & nemo loquit᷑ liguis oim
gentiũ:ſicẽ loqᷓbat᷑ qͥ tũc ſpũſancto iplebat᷑:
Quare? Quia qs illud ſigniſcabat impletũ
eſt.Quid ẽ illud? &α celebꝛauimꝰ qdrageſi⸗-
mã:recolite:qꝛ cõmẽdauimꝰvob dũim ieſum
xpᷣm eccliã ſuã cõmẽdaſſe ⁊ aſcẽdiſſe. Quę⸗
rebãt diſcipuli: Añ erit ſinis ſeculi? Et ille: ANetj.i.

Nõ eſt vrjm ſcire tꝑa vłmomenta quę pater
poſuit in ſua poreſtate. Adhuc ꝓmitebat
qð hodie cõpleuit.Accipietis virtutẽ ſpũſſã
cti ſuꝑueniẽtis in vos:⁊ eritis mihi teſtes in
hierim: ⁊ i tota iudęa ⁊ ſamaria: ⁊ vſq; i ſined
erę.Ecclia tũc ĩi vna dvomo erat: accepix ſom̃
ſanctũ: in homib paucis erat:in linguis to/
tus oꝛbis erat. Ecce qð tendebat modo.
HNaʒ ꝙ ülla ecclia parua: linguis oim gentiũ
loqbat᷑:qͥd ẽ ꝙ ecclia iſta magna a ſolis oꝛtu
vſq; ad occaſuʒ linguis oim gentiüũ loquit᷑e
Abõ implet᷑ qð tũc ꝓmittebat᷑. Audiuimuſ:
videmus.Audi ſllia ⁊ vide:ipſi reginę dictũ Nz. 44.
eſt: Audi filia ⁊ vide. Audi ꝓmiſſũ:vide cõ/
pletũ:nõ te fefellit deꝰ tuꝰ: nõ te fefellit᷑ ſpõ/
ſus tuus:nõ te fefellit qͥ ſuo ſanguie te dora
uit:nõ te fefellit qͥ de fęda pulchꝛaã:de ĩmũda
virginẽ fecit.Lu tibi ꝓmiſſa es:ſᷣ ꝓmiſſa in
paucis:implet⸗ i multis. Hemo & dicat: Ac-
epi ſpmſanctũ re non loquoꝛ linguis oim

venit. Jã em̃ fuerat magn“ botrus ule calc Senhin vultis hr̃e ſpm̃ſanctũ:intendite

Job.7. tus ⁊ gliſicatꝰ.Legimꝰ em̃ ĩ euãgelio:Spũs
em̃ nõdũ erat datꝰ:qꝛ ieſus nõdũ fuerat glo
D rificatꝰ. Jã qͥd rũdit:audiſtis magnũ mira-
culũ:Os qui aderãt vnã linguã didicerat.
Venit ſpũſſanctꝰ:impleti ſunt: cperũt loqͥ
liguis varüs oiĩim gentiũ qs nõ nouerãt nec
didicerãt:iᷣ docebat ille qͥ venerat:intrauit:
ipleti ſunt:fudit.Et tũc h̊ erat ſignũ:quicũ/
ꝙᷓꝛu aſpiciebat ſpm̃ſanctũ ſubito implet ſpũ:
liguis oĩm loq bat᷑:nõ illi ſolũ centũ viginti.
Docẽt nos lę ipᷣę: poſtea crediderũt hoies:
baptiʒati ſũt: acceperũt ſomſanctũ:linguis

oĩm gentiũ locuti ſũt. Expauerũt qͥ aderãt:

alij admirates: alij irridẽtes: ita vt dicerent:
Iſti ebꝛij ſunt: muſto pleni ſũt. Ridebant ⁊
aliqdveꝝ dicebãt. Impleti em̃ erãtvtres no

Matth.9. uo vino.Audiſtis cũ euangeliũ legeret᷑: Me/

mo mittit vinũ nouũ in vtres veteres:ſpiri/

talia nõ capit carnal. Carnalitas vetuſta ẽ:

frẽs mei: Spũis nr qͥ viuit ois hõ:ala vocat᷑:
ſpũs nr q̊ viuit ſingulꝰ qͥſq; hõ:aia vocat᷑:et
videtis qͥd facit aĩa in coꝛꝑe.Oia mẽbꝛa ve⸗
getat:ꝑ oculos videt:ꝑ aures audit:ꝑ nares
olfacit:ꝑ liguã loquit᷑:ꝑ manꝰ oꝑat᷑:ꝑ pedes
ambulat:oibꝰſił adeſt mẽbꝛis vt viuãt:vitã
dat oĩbꝰ: officia ſinglis.Hõ audit oculꝰ: nõ
videt auris:nõ videt lingua:nec loquit᷑ aur
⁊ oculꝰ tñ viuit:viuit auris: viuit lingua:
officia diuſa ſi:vita cõis. Sic ẽ ecclia dei: in
alijs ſanctis facit miracula:in alus ſanci lo/
quit᷑ vitatẽ:ĩ aljs ſanct cuſtodit vᷣginirxatẽ:
i alijs ſctis cuſtodit pudicitiã ↄiugalẽ:i alijs
hoc:in alijs illud:ſinglłi ꝓpꝛia oꝑant᷑:Fᷣ ꝑiter
viuũt.Qð aũt ẽ aia coꝛꝑis hois:hoc ẽ ſpũſ⸗/
ſãct coꝛꝑis xpᷣi qð ẽ eccłia:hoc agit ſpũſſãctꝰ
i tota ecclia:qð agit eccłia ĩ oĩibꝰ mẽbꝛisvniꝰ
coꝛꝑis.Sed videte qͥd caueatl:videte qͥd ob
ſeruetis:videte qͥd timeatis.CLõtingit vt in

boſpes!: etat/hoſpi pfluebãt. Nũquid mõ frẽs nõ dai ſpui⸗ E Prr
ꝑpetuã ĩ nobis faciat mãſionẽ. Pꝛopter Ditens Aintidane eſt dignd acci

BGer. C.LxxxvVII C. LXXXVIII. Fe. III. III pẽ. ſer. .

—.

coꝛpe hũano: imo de coꝛpe aliaõ ſcidat᷑ mẽ itaq; dono ſpſſancti ꝓꝛſus alieni ſũt:q ode N ſucic
bꝛũ: manꝰ: digit : pes:nũquid pciſũ ſequi rũt gratiã:qͥ ſocietatẽ nõ retinẽt vnitatt.Ci/ bttlb
ala:Ciũ in coꝛꝑe eſſet viuebat: pᷣciſũ amittit cet em̃ etiã ipi hodie ſolẽnit᷑ cõgregent᷑: licet . Feleren
vitã. Sic ⁊ hõ chꝛiſtianꝰ catholicus eſt dũ in iſtas audiãt lectiões:qᷣbꝰ ſpũſſãctꝰꝓmiſſꝰ⸗ ſin ni tenn
coꝛpoꝛe viuit:pᷣciſus heęreticꝰ factꝰ eſt mẽbꝛũ miſſꝰẽ:ad iudiciũ audiũt:ñ ad pᷣmiũ.Quid fecnis
amputatũ:nõ ſequit᷑ ſpiritꝰ. Si ergo vultis em̃ eis ꝓdeſt ꝑcipere auribꝰqð coꝛdibꝰreſpu/ u fielie
viuere ð ſpũſancto: tenete charitatẽ:amate unt:⁊ eius diem celebꝛare cuiꝰlumẽ oderũt: nu nl
veritatẽ: deſiderate vnitatem: vr ꝑueniatis Vos aſit frẽs mei:mẽbꝛa coꝛꝑis xpᷣi:germĩa . wrl
ad eternitatem: amen. eriraeisꝛſitt pacis:hunc diẽ agite lęti:cele/ achl
————— ꝛate ſecuri.Hoc em̃ in vobis implet᷑ qð illis Nt⸗ d⸗
Stẽ gogẽ die: Homelig de eo ꝗð diebqñ venit ſpäſtancr'plignabak. Be em̃ iiccnl
ſerxriptũ eſt i euãgelio im Jobannẽ: tũc quaſpmſanctũ pcipiebat etiã vnꝰ hõ lin inann
gob.ʒ. Dic deꝰ dilexit mnũdũ ⁊c̃.ꝗᷓ ſumꝑta guis oibloqbat᷑:ſic ⁊ nũc ꝑ oẽs gentes oibꝰ Pduunins
eſt de expoſitione doctoꝛis Ibidẽ. linguis ipſa veritas loquit:in q̃ ↄſtituti ſpm ſteni
Sermo eria tertia pentecoſtes:De miſ/ nſanctũ habetis qͥ chꝛiſtũ ecclia loquẽte omi/ Fiſman
CLXRXX ſioneſ üſtancit: erino arſan i bus linguis vobis ſciſmate diſcidetis. ike
4 NJes nobis frẽs gratꝰ illuxit qͥ ſancta e&A . mlia uld
NA ecchia fideliũ fulget aſpectib feruet i re eode die: 0 melg oogaan lngnson
¶coꝛdib. Celebꝛamꝰ quipe iſtũ diẽ nitu e enagelio em zobannes: rdl
A aAEze . Ammen améẽ dicovobis q̊ nõ intratꝑ 7os. 10. chari.
dñs ieſus chꝛiſtꝰ reſurrectiõe:aſcẽſiõe gloꝛi⸗ oſtium c. que habet᷑ i fiti neochu⸗
ſicatus miſit ſpm̃ſanctũ. Sic em̃ ſcriptũ eſt doctoꝛis I e e in erP0 enos P Ensdeld
Job.7. in euangelio cum diceret:Si qͥs ſitit veniat de erbi 81 e. E rltter erm es imocli
ad me ⁊ bibat: Qui credit in me: flumia flu,· Oe Cerbis domini. xlix. . in1
ent de ventre eius aquę viuę.Euãgeliſta ſe/ Fera Quarta pentecoſtes: de miſ/ Sermo. c. Mhie
cutus exponit ⁊ ait: hoc aũt dicebat de ſpũ ſione ſpuſſancti:Serma I LxXxXXVII Pegit
quẽ accepturi erãt credẽtes in eũ. Nõdũ em tres chariſſimi hodierna die an/A Ponnden
erat ſpũs datꝰ: qꝛ ieſus nõdũ fuerat gliſica⸗¶ mmuerſaria ſolẽnitas agitur: qua die Huſanctu
tus. Reſtabat & vt clariſicatio ieſu cũ reſur ·½ VWdñs noſter ieſus chꝛiſtus ſpmſanctũ Mholen
rexit a moꝛtuis ⁊ aſcẽdit ad c-los:iam darek Waclitũ miſit quẽ diſcipulis ante ꝓmiſit.DOi ligrin
ſpũſſanctꝰ ab eo miſſus a qͥ ꝓmiſſus: ſicur æ/ verat em̃: Hõ põt ille venire niſi ego abiero. Joh.16. ſnguelo⸗
factũ eſt. Quadraginta em̃ dſis poſt reiurrè uadrageſimo itaq; die pꝰ reſurrectiõʒ ſuã fücaladͤ
ctionẽ diebcũ diſcipulis cõuerſatꝰ:aſcẽdit ĩ/ cui⸗ſolẽnitatẽ añ decẽ dieſ egimꝰ:aſcẽdit ĩ c ilecden
cclũ: et die qͥngeſimo quẽ hodie cęlebꝛamꝰ lũ: nec ĩmemoꝛ pollicitatõiſ ſuę:hodie miſit Act. ·ißg bleti eſt
Actj.x. miſit ſom̃ſanctũ:ſiẽ ſcriptũ ẽ: SFactꝰẽ ſubito ſpm̃ſctm̃:qͥ ipleti ſũt pᷣus cẽtũvigiti:qᷣ ſi X·frftue euiiitpin
ſon“ꝰ de cęlo: q̃ſi ferret᷑ flat vehemẽs:et viſę rãt cõgregati:eandẽq; dñi ꝓmiſſionẽ fldelit nouumin
ſũt illis linguę diuiſę ſiẽ ignis:qͥ inſedit ſup expectabãt. Scniptũ eſt em̃:Subito de cloo uul. ah⸗
vnũquẽq;: ⁊ cęperũt linguis oĩbꝰ loqui qu? ſonꝰ factꝰ ẽ:q̃ſi ferret᷑ ſlatꝰ vehemẽs ⁊ vilę ſe n gihuolo
B ſpũs dabat eis ꝓnũciare. Flatꝰ ille a caDarna/ illis liguę diuiſę ſic ignis qͥ ⁊ inſedit ſuꝑ vnũ üſunt,)
li palea: coꝛda mũdabat. Ignis ille fenũ ve· quẽq; illoꝝ ⁊ cęperũt linguis oĩibꝰloqui quõ iitg
teris ↄcupiſcẽtię ↄſumebat. Linguę illę qbꝰ* ſpũſſanct dabat eis ꝓnũciare. Flatus illea Hiſancho
loqbant᷑ a ſpũſancto impleti: ꝑ oim gentiũ carnali palea coꝛda mũdabat:igniiſ ille fenũ eit
linguas futurã eccleſiã deſignabãt. Siẽ em̃ veteris cõcupiſcẽtię cõſumebat. Itaq; qwe gufin
Señ.ii. poſt diluuiũ impietas ſuꝑba hoim turrim tũc placuit ſpũſſancti ſigniſicari hᷣſentiã: vt ſotuet⸗
dlfſim ędiſicauit excelſ: qñ ꝑ liguas diuerſas qui eum accepiſſent linguis omibꝰ loq̃rent᷑ lniſei
diuidi meruit genꝰ hũanũ:vt vnaquęq; gẽs Pꝛius itaq; videamꝰ bꝛeuit᷑ qre dixit qñ eũ ſaltszlin
lingua ꝓpꝛia loqᷣret᷑ ne ab alijs inteligerek: ꝓmiſit: Mõ põt ipſe venire niſi ego abiero. nugdĩ
Sic hũilis fideliũ pietas eaꝝ linguaꝝ diuer Meq; em̃ ſeꝑabilẽ a filio dei ſpũſſãctꝰ:aut i/ buynt
ſitate ecclię cõtulit vnitatẽ: vt qð diſcoꝛdia porẽs erat eo pſſente venire a qͥ nõ põt oino iaz
diſſipauerat:colligeret charitas:⁊ huani ge- diſcedẽ.Sʒ qm̃ diſciplis adhuc inſirmis foꝛ/ bgrir⸗
neris tanq; vnicoꝛpis mẽbꝛa diſꝑſa ad vnũ mã ſerui dnñs demõſtrabat:in ᷓ vᷣbũ caro fa/ hn
caput chꝛiſtũ cõpaginata redigeret ⁊ ĩ ſancti ctũ eſt et habitauit inobis: Cauſã vo ſerui: H
coꝛꝑis vnitatẽ dilectiõis igne cõflaret. Ab q̊ id eſt carnẽ dñi etiã carnaleſ poterãt intuen: niin

.ẽfẽW Eg Ten Sb. A Ortauag rirs heren

õ

er. C. LXXXIX. In feſto ſancte Trinitatis: Bei

ni
nüntt 4Pbil. Foꝛma autem dei in qua nõ rapinam
aMl X. arbi
Gn tratus eſt eſſe ſe equalẽ deo: annnaen nida Ranmiu⸗ entib csſtnutierbocen erctie
finc ſpiritalibus cogitari: pꝛopterea dixit: Mon A ſi wmembeie coꝛhio ehꝛiſtiꝛſponle⸗ chꝛili⸗
Knüg Zob. 16. põt ille venire niſi ego abiero: Tãqᷓ diceret: ſiud 3 du ſe⸗ Sufferetes inuicẽ in dilectide Ep;. 4.
candſin q́;diu circa meã carnẽ occupat᷑ veſter carna/ Pacſe Gicerege vnitatem ſpuͦs in vinculo
– lis affectus: tamdiu meã diuinitatẽ nõ ſuſci mulck:ihi ſe q; vbi ſcepit vt ſuſtineamus
Neiign pit ſpiritalis veſter obtutus. Hono em̃ ſpiri vnitatis: bi⸗ ir dilectõez: vbi ſpm noiauit
agieicd tuſſancti ꝓmiſerat eos introducẽdos in om domus dei endit vincull vaeis. Pec en
innii tsle Atctj. 15 nẽ veritatẽ: ſicut ſcriptũ eſt: Fide mũdans talẽ patrẽfe rinis lapidibꝰ fabꝛicata: in d
R Wattö. . coꝛda eoꝛũ. Beati aut mũdo coꝛde: qm ipſi ecuibs ẽfamilias delectat habitare: cuius
— deoeii Vigebuͦt Apſectti it itaq; coꝛꝑalis foꝛma zuius diuiſiõis nõ debet offendere.
dñi a coꝛꝑalibꝰ oculis eoꝛũ: vt ꝑ ſt 1
dsgentese vt ꝑ ſpmſanctũ .
inn . B diuinitas dñi inſinuaret᷑ coꝛdibꝰ eoꝛũ. Mũc cri ke⸗ eoge die: Momelig de eo as
lgtiän deinde videamꝰ qre cũ h erat ſignũ ſᷣſentie u eſt in enãgelio m Johannẽ:
RKZ 4 ſpũſſancti: vt qui eũ accepiſſẽt: linguis om -⸗ in . kolen eſt venire ad me niſi pat᷑ goß.s.
AVatj.a. niũ loquerent᷑. Heq; em etiã nũc cum datur ſu g milt nie arexit eu ⁊c. quę
ludeto x ſpüſſanctus: qui eum accipiũt: nõ loquunt᷑ i e deexp oſitione doctoꝛis
cone linguis omnibꝰ: quo euideti miraculo ſe illo Zbic E. Sier ſer monib? de erbis
nimnng. reddeb danöltabar lglen intelligendũ ẽ fra/⸗ (i nin V5.
ecoſan chariſſimi: hũc eẽ ſomſanctũ: quo cha/ n feſto ſancte Trin
imn S Bo. 5. fitas dei diffundit᷑ ĩ coꝛdibꝰ nr̃is:⁊ quo cha/⸗ ebꝛa⸗ Dñnica in Fllltatie auod
ritas eccliã dei ↄgregatura fuerat toto oꝛbe Kes: de ſancta Lrinitate: Sermo Sermo
H irarũ: ⁊ 9 tüc etiã vnꝰ hõ potat vt ſomſctem̃ /LVdio frẽ de LXXXIX.
Dhsn cccipiẽs linguis oĩm loqret᷑: nũc ſpũſancto tant: esg quidaz inter le diſpu⸗
1 agregata ipa vnitas ecclię liguis oibꝰ lol. anci⸗ . refgte meu n ſeritut
mnden! Pꝛoinde ſi qſq;ᷓ dixerit alicui nrjm: Accepiſti ſtis ex qusſtione r Vlide-
de Pötanernane nõ linguis omibꝰ loqris A Qutu vas ſict E denienloſa ir diſpuratio.
ksſidi. Reſpòdere debet: Loquoꝛ ſane omnibꝰ . vas ictuc Pecreatorc viſpurar: z ad
Nne mir 4 ⸗ narurg ſuę rõneʒ nõ põt ꝑuenire:
3 ant Earandid⸗ 60 ien chril coꝛꝑe:hoc eſt ĩ eccle rit ſcire de myſterio tr inikatſead engeltäg. ,
iepthe O quit᷑ omnibꝰ linguis. Quid im
rünmigfſti tüc aliud ſigniſicat deꝰ ꝑ ſpũſſancti pſentciã an paſuut. Qni em dicſir angelt in
lin niſi eccleſi ſuã li uis ẽ iſte rex glię: dñs virtutũ ipe eſt Lé.23.
uã linguis omibꝰ locuturã? ꝓm
edoleni Matth.9. pletũ eſt itaq; qð ꝓmiſerat dnminꝰ: Nemo rergaeeSilei n Ziele⸗ Auiseiͦ iſte lez.
Fntiſr mittit vinũ nouũ in vtres veteres: ſed vinũ Vid Id vieat. om candida veſtimeta eſ⸗
niſoniſci nouum i vtres nouos mittit ? vtraq; ſerua/ lc id diefie: pulchitu din Pdicant: re
natura tacent: Ergo ⁊ nos ſimplicit dicamꝰ.
biptegn bunt᷑. Merito ergo cũ audirent᷑ linguis om/ Dis ſene natura, vei puctt dicam.
nm cti.2. nibus lo qui:nonullt icebat: Hl muſto ple is ſcire naturaʒ dei: hoc ſcito qð neſcias:
nec in h cõtriſteris qꝛ neſcias
ſcrihnl ni ſunt. Jam em̃ facti fuerãt vtres noui ſan/ ſi. iqꝛ vL angeli ne,
e cierũt ⁊ ſilr oẽs creaturę.Sʒ diẽ aliqͥſ:QO
hugen ctitatis gr̃a renouati: vt vino nouo: hoc eſt Scredo qð . Sz diegticltQus *
neſcio? Quõ chꝛiſtianꝰſum:qͥ
Emale ſpũſancto repleti: linguis omnibꝰ loquẽdo ſcio qus l chꝛ An
. iſtianꝰ?: Dicã ſimplicit ant
igileſei feruerẽt:⁊ eccleſiã catholicã ꝑ oĩm gentiũ lin aliq de ſcri c
pturis ꝓferã. O chꝛiſtiane q tibi
1 gch⸗ guas futurã euidentiſſimo illo miraculo pꝛie vigerj nihil ſcire: ſi ſ.
Ag ſignarẽt: Ac p h ę viger nihil ſcire:ſi ſcias hocipᷣm qð neſcias:
niſenän Et: Ac ꝑ hoc recte credunt᷑ hęretici ſpi,· none mag' plus videris a ceteris ſcire:G
ſbibit. ritũſctm̃ nõ hr̃e qͥ diuidũt᷑ a coꝛꝑe:qð ꝑ oms tilis hõ videt lapidẽ: eris lenee Ben⸗
en pidẽ:⁊ deũ putat: Philoſo⸗
ertgic gentes linguis omibꝰ meruit pꝑſonare. Hũc phi vidẽt celũ:
Oe⸗ itaq; diẽ dilectiſſimi ſic celeb elũ: a deũ putant. Alij videt ſolẽ:
jegothe⸗ ccelebꝛate tanq; mem 2d .
n be Fir clis cheiſ. Ho⸗ em̃ fruſtra ce/ ess Puri edarlants e eo Zol
vrenn oc eſtis qð celebꝛatis:illi eccleſie deꝰ
iiun coherẽtes quã dũs implens ſpũſancto toto zi eogs 5ötoltenn ſund in T ire⸗
tiant n gte ei te cagnon cit ſuã ⁊ agnoſcitur a tileſ aũt iĩ eo qð ſe dicũt ſcre:neſeiüt: ar falla
imin . puis: 6 nr na! vanl am Aobis Ppt ſunt ꝗ ꝗᷓ nouerũt: Silłq; cõſidera ꝙ voceris fi/
riue enam. Vobis em̃ delis nõ rõnal. Deniq; accepto baptiſmo h

BGer. C. xC. In feſto ſancte Trinitatis: Ger. II.

dicimus: Fidelis factus eſt:ſiue factus ſum:
credo qs neſcio: ⁊ ꝓpterea ſcio:quia me ſcio
neſcire qð neſcio. Sed dicit aliquis.hoc nõ
eſt exponere: ſed erpoſitionẽ fugere.Et nos
ſciebamus ſcire qð neſciebamꝰ:tu nos dice/
pas ſcire qð ignoꝛamꝰ. Nonne meũ eſt pie
ignoꝛantiã conſiteri:qᷓ; temere mibi ſcientiã
vendicare? In die iudicij nõ damnoꝛ qꝛ dicã
neſciui naturã creatoꝛis mei:Si aũt aliquid
temere dixero:temeritas pęnã habet: igno/
B rantia veniã ꝓmeret᷑. Dicamus aliquid de
ſcripturis non rationẽ ſequẽtes:ſed auctoꝛi/
tatẽ dñi ſaluatoꝛis.Chꝛiſtꝰ em̃ dicit aſcenſu/
rus in cęlum ad apoſtolos loquens:quibus
ſdicat vt magiſter ⁊ dominꝰ. NHemo em̃ no/
uit ſic de natura ſua dicere quõ ipſe qui deꝰ
eſt: Mobis aũt ſufficiat ſcire de trinitate:qð
dominꝰ exponere dignatus eſt. & ergo di/⸗
Wattð.28. cit ad apoſtolos: Ite ⁊ baptiʒzate om̃s gen/⸗
tes in nomie patris ⁊ fllij ⁊ ſpũſſancti: Tria
nomia audio: ⁊ vnum dicit᷑ nomẽ. Non em̃
dixit in nominibus ſed in nomine.Tria no/
mina dicit: et quomodo vnũ ponit? In no/
mine patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti vnum eſt:ſed
trinitas eſt nomẽ qð dicit᷑:in nomine patris
dei:in nomie filij dei:in nomiĩe ſpirituſſancti
dei:pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus vnũ nomen
eſt diuinitatis. Sed requis a me quomodo
vno nomine tres apellant᷑: Heſcio et libere
me neſcire ꝓfiteoꝛ:qð chꝛiſtus voluit indica/
re hoc ſolũ ſcio:qꝛ in hoc chꝛiſtianus ſum:qꝛ
C vnum deum in trinitate cõſiteoꝛ. Si autem
dixero vnam ꝑſonam eſſe patris ⁊ filij ⁊ ſpi-
rituſſancti:ſabellianus axelloꝛ:⁊ incipio nõ
eſſe chꝛiſtianus ſed iudęus: quia et iudęus
vnũ deũ dicit: et qꝛ patrẽ neſcit ⁊ filiũ ⁊ ſpm̃

ſed natura ſociant᷑. Nidete:hocipſum ſcan-
dalum:philipus quõdam aplus ſuſtinebat

quãdo dixit ad ipſum dominũ: Dñe oſtẽde Johᷣ.14.

nobis patrem. Cui reſpõdens dũs ait:Phi
lippe tanto tempoꝛe vobiſcũ ſum ⁊ nõ igno/
uiſtis me.Quividet me videt ⁊ pr̃eʒ.Quid
ipſe pater eſt:ipſe filius: hoc impiũ eſt dice/
re:ſed hoc dicit: in eo ꝙ filiũ vides intellige
patrẽ. Non em̃ poteſt apellari filius niſi ba/
buerit patrẽ.Qñ dicit᷑ pater:nõ dicit᷑ niſi ha
buerit filiũ. Multa ſunt quę dici poſſunt:sᷣ D
ſufficiant fidelibus pauca de myſterio trini/
tatis audiſſe. Rogovos:hoc maius int᷑ nos
certamen ſit quomõ aduerſariũ ſuperemuſ:
quomodo ieiunemꝰ: quomodo peccata nr̃a
plangamꝰ: quomõ ꝓ tanto ſcelere ſatiſfaci/
amus:quomõ elemoſynis inſiſtamus:quo/
modo cogitatio nr̃a nõ nos captiuos in libi
dinẽ trahat: quomõ contra omnẽ iniuriam
patientiã habeamus: quomõ fratri iniuriã
facienti nõ reſiſtamꝰ:ſed vincamꝰ eum in hbu
militate:quã a chꝛiſto didicimꝰ:qui cum pa / i. Metrl.2.
teret᷑ nõ cõminabat᷑.QAñ venerit cogitatio⁊
ꝓpoſuerit quid ẽ deus:⁊ quę eſt ratio trini⸗
tatis:nobis ſufficiat credẽ qꝛ eſt:⁊ nõ teme/
re rationẽ quęrere trinitatl:ſed timere ⁊ oꝛa/
re dominũ ſemꝑ debemꝰ: et ſibi ſoli ſcientiã
noſtrã in hac parte expibeamꝰ:vt diebei ac
noctibus laudes canamus: Cui ſit gloꝛia in
ſecula ſeculoꝛũ:Amen.

—==— “
¶ In eodem feſto: de eo quod ſcci
ptum eſt: Splendoꝛ eſt enim lucig gas.r.

terne et imago inuiſibilis dei c.
gternę et imago inuiſibilis e Serme
C. XC.

Bermo,

ſanctũ: ꝓpterea myſteriũ nõ nouit trinitatt.
Ergo ſi ſic dicimus vnum deũ vt patrem et
filium ⁊ ſpiritũſanctũ excludamꝰ a myſterio
trinitatis:iudei efficimur. Ergo libere dico:
non ex me ſed ex ſentẽtia ſaluatoꝛis:ſcanda/
lum eſſe qð in animo naſcit᷑ auditoꝛis: quo/
modo tres vnũ ſint:quomodo pater ⁊ filius
⁊ ſpũſſanctus nõ diuidant᷑ in diuinitate:ſed
in ꝑſonarũ qualitate.QAuandocũq; ꝑſonas
appello:rogo vos ne me putetis ꝑſonas ho⸗/
minũ dicere:ego ꝑſonas in patre ⁊ filio ⁊ ſpi
rituſancto non dico quaſi ꝑſonas hominũ:
ꝑſonam patris dico qꝛ pater eſt: et filij qꝛ fi-
lius eſt:⁊ ſpũſſancti qꝛ ſpũſſanctus eſt. Nõ
eſt pater filiꝰ: nec filius pr: nec ſpũſſanctus
pater aut filius.Diuidunt᷑ em̃ ꝓpꝛietatibus

II
Poſtoli lectionẽ mecũ pariter audi/ A
„* ſtis dilectiſſimi. Ait em̃ de dño ieſu
chꝛiſto: Splendoꝛ eſt em̃ lucis ęter / Saß. 7.
nę zimago iuiſibilis dei: eo ꝙ imago ſolis Sobi·
lux ſua ſit quę de eo ſole ꝓcedit.Quippe cu,ʒ

conſtet lumen iſtud diuinitatis eſtimari:cõ/

pꝛehendi ⁊ diffiniri non poſſe:ideo ſᷣmoneo
vt tm̃ de vnitate ſubſtãtię ſpiritaliter creda⸗
tis:⁊ filium verũ de vero patre cognoſcatiſ.
De qualitate autẽ rei quęrere non debetis:

quia deus credi ſe voluit: nec examinari: qa

quãtus ſit ſciri non poteſt.hoc em ꝓphete:
hoc apoſtoli ſᷣdicauerũt.Deniq; ꝓ captu: ꝓ
viribus: ꝓ fide nr̃a intueamur: deus qͥd ſit:
2z videamꝰan aliquid poſſit ei comꝑari.Cer/B
te boc eſt deus:qð ⁊ cuzʒ dicit᷑ nõ poteſt dici:

hrenzstre

nzdgewcsdul

iniruorola
medihut
Uncdhurcht
wuigeſon. Re
eloynpener
Aairguntatſkea.

witoispotete

Mipclei:crno⸗
Wntlardesa
kien Bachi
ra Erg
lisdbei, T
Weihrediun

(rnueld

Clnepiciod⸗
—
„ Nchſhugi
Ee Ackinznn
hnuginge

nödakniſh

nedaeſuns

denien.
Nemansnte

tlnüſpennte
nocoheantt
toſcclgeſnſec
niſkumns
slpnuosnt
Tomne inunun
möfaminii
mcamannn

unegriange en

nmandogtn
echmonn⸗
eckttutn⸗

ledancetr

eſbiſollarri

. ie . ri
n . Corj. 2. ſine eo iuſſit aut fecit. Virtus dicit᷑:qꝛ ꝓpꝛie

. Cuiſgun

rcnglosſi
tlinlness
ſbblls da
1

1

=—

Kihninid

kaaniͤ
aga eker
Ntinagolcltt
dAuſe⸗
gnockinunh
ſeidoiponn

õ
–

enondtkan.
ti M
nahun
rdausctſ⸗
tumnl!
iud

cum eſtimat᷑ non poteſt eſtimari: cũ compa⸗
ratur non poteſt comꝑari:cum diffinit᷑ ipſa
Egſa. 40o. diffinitiõe creſcit: qꝛ cęlũ manu ſua cooꝑit:
pvpvrugno oẽm mũdi ambitũ claudit:quẽ totũ
omnia neſciũt:⁊ metuendo ſciunt.Luiꝰ no/
mini ⁊ virtuti famulat᷑ hic oꝛbis: et ipſa ſibi
elementoꝛũ ſuccedentiũ momẽtanea viciſſi/
tudo ſeruiendũ teſtat. Videte ergo ſi aliqͥd
eſſe poſſit:cui pater et ſilius poſſit cõparari:
quia talis eſt filius qualis et pater. Non em̃
ʒoõb.io. ipſe cũ patre vnũ ſe diceret:niſi talẽ ſe de pa
tre qualis ẽ pat᷑ ſciret. Ratio quidẽ qᷓ apud
ero⸗ logos nũcupat᷑: inter patrẽ vel filiuʒ
ꝑſonas vel vocabula diſtinguit: qꝛ ⁊ ipſe fi/
lius ratio dicit᷑:quę tamẽ ratio multis nomi
nibus appellat᷑modo verbũ:mõ virtus:mõ
ſapiẽtia: modo dextera: modo bꝛachiũ:mõ
margarita: modo theſaurus: modo retia:
modo aratrũ: modo fons: modo petra: mõ
lapis angularl:modo hõ: mõ agnus:modo
vituluſ:modo aquila:modo leo:modo via:
mogo veritas ⁊ vita:cũ ſit deus oĩa in omi/
bus:vt ꝑ hęc vocabula diuinarũ diſpoſitio/
nũ myſteria cognoſcant᷑:nõ vt ipᷣa maieſtas
filij dei ꝓpꝛię diffinita monſtret᷑. hHoc enim
fllius dei qð pater eſt nõ aliud:id eſt ꝑ quem
Job.i. omnia facta ſunt.Nam ⁊ hoc verbũ nuncu/
C pat᷑:qꝛ ſemꝑ in patre ⁊ ð patre: ⁊ nihil pater

Abi. ;. de deo ⁊ ois poteſtas in ipſo cõſiſtit. Sapi
entia apellat᷑: qꝛ non aliũde q; de patre ve/
niens credentibus arcana cęleſtia reuelauit.
Dextera nũcupat᷑: qͥa ꝑ eũ oĩa diuina opera
Eſa.Sʒ. Nſecta ſunt. Bꝛachiũ dicit᷑: quia ab ipſo oĩa
Manto. 1z. Cõtinent᷑. Margarita appellat᷑:vt nihil eo pᷣ/

Abi.S. cioſius habeat᷑. Theſaurꝰ dicit᷑: quia ĩ ipſo
omnes opes:diuitię cęleſtiũ regnoꝝ recõdi/

Mantb.iʒ. te cognoſcunt᷑. Retia dicit᷑: qꝛ ꝑ ipſum et in
ipſo de mari ſęculi diuerſaꝝ gentiũ multitu/
do moꝛe piſciũ ꝑ baptiſmũ in ecdleſia cõgre/
gat᷑: vbi bonoꝛũ maloꝛũq; diſcrimen agno⸗
Lucj.9. ſcit᷑. Aratũ nũcupat᷑:qꝛ ſigno crucis eius du
ra pectoꝛa ſubiugãt᷑ vt neceſſario ſemini pꝛę
Job.4. parent᷑. SFons aquę viuę apellat᷑:quia ex eo
ſitientia coꝛda cęleſtis aquę gratia irrigant᷑.
1. Corj.io. Petra dicit᷑: quia credentibꝰ foꝛtitudinẽ:in/
Eph.⁊. credulis duriciam pꝛęſtat.Lapis angularis
Dicik᷑: quia vtroſq; parietes noui et veteris
teſtamẽti: ip̃e vnus ⁊ mediatoꝛ in ſemetipſo

.· continens copulauit. Agnus aſpellakꝛvt in⸗

nocentia 2 paſſio chꝛiſti demonſtret᷑. Hhomo
digik: quia ſm carnem pꝛopter nos homies

Ban Ber. C. XCI. In feſto ſancte Trinitatis: Ber. III

naſci dignatus eſt. VNitulus dicit᷑: quia pꝛo⸗
pter noſtrã ſalutem imolari ſuſtinuit. Rqui⸗
la dicit᷑: quia poſt venerabilẽ reſurrectionẽ
ad patris ſui reuolauit ſedem. Leo eſt dictꝰ: Apocj.5.
quia ipſe eſt rex regũ:qui moꝛtẽ ac diaboluʒ
virtutis ſuę poteſtate cõminuit. Via eſt:qͥa Job. 14.

per ipſuʒ ad patrẽ acceſſus eſt. Veritas eſt:

quia mendaciũ neſcit. Vita eſt: quia dat vi
tam: Ypße vnuuerſa ſigniſicat. Eſt ergo pat: H
deus imenſus: ęternus:incõpꝛehẽſibilis:in⸗
eſtimabilis. Eſt et ſilius deus et dñs noſter
tantus quãtus eſt pater: ſed non aliunde ;
de patre:quia ego inquit de patre exiui:hoc Jod.is.

eſt lumen de lumie. Sed ne ex eo occaſionẽ
aliquã hęreticus capiat: cum duo nomia vł
duas ꝑſonas:id eſt patriſ ⁊ filij ſtatuo:quaſi
duos ex diuerſitate conſingã:nos patrẽ ⁊ ſi/
liũ ita nominamꝰ vt vnũ deũ in his ꝑſonis
⁊ in o mnibꝰ aſſignemꝰ. Poꝛro pater ⁊ filius
⁊ ſi duę ꝑſonę credunt᷑ rõne tamẽ ⁊ ſubſtãtia
vnũ ſunt:quia inęqualiũ ſocietas melioꝛis
offenſa eſt: ⁊ iniuria eſt eiꝰ qui verus eſt deꝰ
ſi non verus alius comꝑet᷑. Deũ em̃ qui in⸗
iuſte comꝑat:violat.Cum autẽ ego patrẽ et
filiũ ſtatuo: vnitatẽ generis aſſigno:⁊ ſi ullã
in pſonis diuido:diſcretionẽ tamẽ ꝑſonarũ
rurſum eadem nomia in vnitatis ſui natura
lis ſęderis lege cõſigno.

n eodem feſto: De ſancta Trini
tate cõtra Arrianos: Sermo III ger. C. xc

AUlra quidẽ ⁊ frequẽter auſi ſunt ar,
riani hęretici aduerſus ſeruos dei qͥ
fſidem rectã et catholicã cuſtodiũt ꝑ
terinã doctrinam aſſerere ⁊ oꝛtodoxos
ꝑſequi tẽptauerũt. Intantũ aũt nunc exur/
rexerũt cõtra fidem: ita vt multos ex nobis
polluerint ⁊ aures nf̃as cõmouerint vt aias
laniarẽt.Sceleratę aũt hęreſis ſuę ꝑfidiã te-
gunt: ſed nõ diutius hic vel facere ꝑmiſſum
eſt.Eſt em̃ gubernatoꝛ eccleſiarũ ſuaꝝ dñs:
qui ꝓ omiĩbꝰ nobis moꝛtẽ ſuſtinuit.Et ideo
indeſiciẽs nobis eſt oꝛatio dilectiſſimi frẽs:
Pꝛimo:vt ſãcta dũñi ⁊ catholica ecclia diſpẽ
ſationibꝰomnibꝰ ⁊ hęreſibus carẽs:vnitatẽ
ſpũs ĩ vinculo charitatis vbiq; ↄſeruet:quã Eps.4.
ꝑ ſidẽ rectã et vitã imaculatã tenere:ample-,
cti: ſeruare: cuſtodire omnibꝰ inuocãtibus
dominũ: eſt quidem iuſtũ ſcipue epiſcopis
qui eccleſijs ſſunt.Secũda: vt eccleſię regu
la ſanctaq; patrũ traditio atq; iudicis i per⸗

Bancti luguſtini de tempoe·

petuum firma ſolidaq; ꝑmaneant. Eſt autẽ
BG patrũ noſtroꝛũ fides hęc: Credimus in deũ
patrem omnipotentẽ: cunctoꝛũ viſibiliũ et
inuiſibiliũ conditoꝛem. Credimus et in do/
minũ ieſum chꝛiſtum: per quem creata ſunt
omnia:verum deum vnigenitũ: verum dei
filium: nõ factum aut adoptiuũ ſed genitũ:
vnius cum patre ſubſtantię:qð gręci dicunt
homouſion: atq; ita ꝑ omnia ęqualẽ deo pa
tri: vt nec tẽpoꝛe:nec gradu:nec poteſtate eẽ
poſſit inferioꝛ.Lantũq; eſſe cõſitemur illum
qui eſt genitus: quantus eſt ille qui genuit.
NRNon aũt quia dicimus genitũ a patre filiũ:
diuinę ⁊ ineffabili generationi aliquod tem
pus aſcribimus: ſed nec patrẽ dicimus ali/
quando cępiſſe nec ſlium. Non em̃ poſſumꝰ
aliter conſiteri ęcernũ patrem: niſi confitea/
mur etiam et filium coęternũ. Ex filio pater
dicit᷑:⁊ qui ſemper pater fuit: ſemper filium
Chabuit. Credimus ⁊ in ſpiritũſanctũ deum

verum ex patre ꝓcedentem: ęqualem ꝑ om-

nia patri ⁊ filio:natura:volũtate:poteſtate:
ꝑgternitate:ſubſtãtia. MNec ẽ pꝛoꝛſus aliquis ĩ
trinitate gradus:nihil qð inferiꝰ ſuꝑiuſq; di
ci poſſit. Ideo tota deitas ſua ꝑfectiõe ęqua
lis eſt:vt exceptis vocabulis quę ꝓpꝛietatẽ
ꝑſonarũ indicãt:quicquid de vna ꝑſona di/
citur: de tribus digniſſime poſſit intelligi.
Atq; vt cõfutantes Atriũ:vnam eandemq;
dicimꝰ trinitatis ſubſtantiã eſſe:⁊ vnũ in tri
bus ꝑſonis fatemur deũ: Ita impietatẽ ſa-
bellu declinantes:tres ꝑſonas expꝛeſſas ſui
ꝓpꝛietate diſtinguimꝰ: nõ ipſum ſibi patrẽ:
ipſum filium:ipſum ſpiritũſanctũ eſſe dicen
tes:ſed aliam patris:aliam filij: aliam ſpiri/
tuſſancti eſſe ꝑ ſonam. Non em nomina tan/
tũ modo: ſed etiã nominũ ꝓpꝛietates: id eſt
ꝑſonas conſitemur. Nec pater filij aut ſpiri/
tuſſancti ꝑſonam aliquãdo excludit:nec rur/
ſus filius aut ſpũſſanctus patris nomẽ ꝑſo/
namq; recipit:ſed pater ſemper pater:ſilius
ſemꝑ ſilius:ſpũſſanctus ſemꝑ ſanctus:itaq;
ſubſtantia vnũ ſunt:perſona ac nominibus
D diſtinguunt᷑. Ipſum autẽ dei filiũ: qui abſ/
q initio cum patre et ſpirituſancto eſt: dici/
mus in fine ſęculoꝛü ꝑfectum naturę noſtrę
hominẽ ſuſcepiſſe ex maria ſemꝑ virgine:et
verbũ carnem eſſe factũ: ſed aſſumendo ho⸗-
minẽ non ꝓꝑmutando deitatem. Nec vt qui/
dam ſceleratiſſimi opinant᷑ ſpmſanctũ dici/
mus pꝛo ſemine fuiſſe: ſed potentia ⁊ virtu/

te creatoꝛis operatũ.Sic autẽ conſitemur in

chꝛiſto vnam filij eſſe ꝑſonam vt diſcamus
duas atq; integras eſſe ſubſtantias:deita⸗/

tis ſcilicet ⁊ hũanitatis quę ex anima cõſtat

⁊ coꝛpoꝛe: atq; vt cõdemnemꝰfotinum: qui
ſolum ⁊ nudum hominẽ confſtet᷑ in chꝛiſto:

ita anathematiʒzamus apollinarẽ et eius ſi⸗

miles:qui dicunt dei filium minus aliquid
de humana ſuſcepiſſe natura: ⁊ vel in carne
vel in anima vel in ſenſu aſſumptũ hominẽ
his ꝓpter quos aſſumptus eſt fuiſſe diſſimi

lem: quomodo abſq; ſola peccani maculad

naturalis non eſt:nobis cõſitemur fuiſſe cò/⸗
foꝛmem. Illoꝛum quoq; execramur ſimiliter
blaſphemiã:qui nouo ſenſu aſſerè conant᷑:a
tempoꝛe acceptę carnis omnia queę erant di⸗
uinitatis in homine demigraſſe:⁊ rurſũ quę
humanitatis erant in deũ eſſe tranſfuſa: vt
qð nulla vnq; hereſis auſa eſt dicere:vincat᷑
hac cõfuſione vtraq; exinanita eſſe ſubſtan/
tia:⁊ deitatis ſcʒ et hũanitatis: ⁊ amiſſo ꝓp⸗/
pꝛio ſtatu in aliud eſſe mutata:vt qui tã deũ
ꝑfectũ in filio q́; hominẽ cõſitemur: nec deũ

vere nec hominẽ temere credamꝰ. Nos autẽ E

ita dicimꝰſuſceptũ a dei filio hominẽ:vt de⸗
tñ impaſſibilis ꝑmaneret. Paſſus eſt eteniʒ

Ddei fllius non purtatiue ſed vere omnia quę

ſcriptura teſtat᷑:id eſt eſuriem:ſitim: laſſitu⸗/

dinem: doloꝛem: moꝛtẽ:⁊ cętera huiuſmodi:
ſed ſ'm illud paſſus eſt qð pati poterat: non
ſm ülam ſubſtantiã quę aſſumpſit: ſed ſm

illam quę aſſumpta eſt. Jpſe enim dei filius
ſᷣm deitatem ſuaʒ impaſſibilis eſt vt pater:
incoꝛruptibilis vt pater.Et qᷓ;uis ꝓpꝛie per/
ſona fui: id eſt dei verbũ ſuſceperit paſſibi/
lem hominem: tamẽ eius inhabitatione ſᷣm
ſuaʒ ſubſtantiã deitas vᷣbi nihil paſſa eſt vt
tota trinitas quã impaſſibilẽ eſſe neceſſe ẽ.

Moꝛtuus ꝭ eſt dei filius eadẽ natura carni/
in qua natus ẽ ⁊ paſſus: in qua ⁊ reſurrexit.

Nõ enim exinanita eſt humanitatis ſubſtã⸗

tia: ſed gloꝛificata i ęternũ cum deitate mã⸗

ſura. Venturus eſt ad iudicandũ viuoꝛum ⁊
moꝛtuoꝛum: vt ⁊ iuſtos remuneret ⁊ puniat
peccatoꝛes. Reſurrectionẽ carnis ita credi/
mus:vt dicamꝰ nos i eadẽ in q̃ nũc ſumꝰve/⸗
ritate mẽbꝛoꝝ eẽ reparãdos: qualeſq; ſemel
poſt reſurrectionẽ fuerimꝰ effecti:ĩ perpetuũ

manſuros. VUnam eſſe ſanctoꝛũ vitam om-

niũ:ſed pꝛęmia pꝛo laboꝛe diuerſa: et econ/
trario pꝛo modo delictoꝛũ peccatoꝛũ quoq;

eſſe ſupplicia. Gaptiſma vnum tenemus:qð &

ijſſdem ſacramẽti verbis infantibus quibus

pushomin

diteton

N
ehra

ueleſtbſten
unusengen
GGcnneſinn
ſitannt. Erea
cun uidicun

eſeßceptu

gstſtaboſ
iguipinzsn
ſicoclcat⸗
nutzanus eti
Utamismen
nprübommi
egerolur,
mem quidie
Wmnnam. Ho⸗
ſftutes ussb
Unſtconſten

lenperindi

kegiaunman
Unnaenon
ſnoeleunt
Uegeütol

ſeoſerpen
beetſie

(czdidio

imgttce
mmnpopole

—

Yuquo
lodeüeſe
Mepoeund
Nthipndoii
Mogvens
Nensinte
ſarſtcurſe
alenk, .

— —
=
—

— = —
EE S S=

Dlaum

hllsdel,

*

innceen

Ein B
Leteils,,
lgiie
Nnane
Mübonti
ledilini

rfuiſeec,
Erlndbe
kconant

inſcuſg⸗
Nerpincn
eſubſtan⸗
miſo
unidei
rherdeß
Bosaus ⸗
naytde
eſtaeng

nun

mero quem ſancteę eccleſię catholice tradit

mitterent᷑. Execramur etiam blaſphemiam tem fatebit᷑: cum hęc ipſa qᷓ; facile operatur
eoꝛum qui dicunt:impoſſibile aliquid homĩ· ſi aguerit: Pꝛopheta loquit᷑ in pſalmo: IJpᷣe
a deo eſſe ᷣceptum: ⁊ mandata dei nõ a ſin/. dixit ⁊ facta ſunt:ipſe mãdauit ⁊ creata ſũt:

nni e.
elaſim,

uſmnoct
rat:gon

eifiluus
tpae:
ptieper⸗
paſſcbi
lonefmn
el
teſe i.
ami
neut
ubſti⸗
leni⸗
gumt

zſed ſin.

ne etiã maioꝛibus dicimus eſſe celebꝛandũ:
hominẽ ſi poſt baptiſmũ lapſus fuerit: pꝛi-
mo per reconciliationẽ: deinde per pęniten/
tiam credimus poſſe ſaluari. Nouum ct ve/
tus teſtamentũ recipimus in illo libꝛoꝛũ nu/

auctoꝛitas. Animas a deo dari credimus:
quas ao ipſo factas dicimꝰ: anathematiʒã⸗
tes eos qui animã quaſi partẽ dei diuinę di

cunt eſſe ſubſtantię. Eoꝛum quoq; condem/

namus erroꝛem:qui eas ante peccaſſe vel in
cęlo conuerſatas eſſe dicunt qᷓ; in Poꝛpoꝛa

C.xCII. In feſto ſancte Trinitatis: S

cõſidentia: cuʒ agnoſcunt illum omnia pſi-
ſe quẽ credunt. Oèmnipotentẽ ergo dominũ
ac deum noſtrum ipſa eius in pꝛimis opera
teſtant᷑ qui fecit hunc mundũ totum de ni⸗
hilo: et totam quę magna eſt pulchꝛitudinẽ
tanq; ſpecioſas rerum foꝛmas:⁊ nulla mate
ria extante compoſuit. De ipſo em̃ dicit ſcri
ptura diuina: In pꝛincipio fecit deus cęlum Señ̃.r.
⁊ terram. Et rurſus:Quoniã ipſius eſt mare Ns. 94.
⁊ ipſe fecit illud. Quis ergo neget omnipbo.
tentẽ eſſe quem tam clara cognoſcit opera/
tum? Sed multomagis eum eſſe omnipotẽ

gulis: ſed ab oĩbꝰ in cõmune poſſe ſeruari:·¶ Abſq; vllo laboꝛe: abſq; difficultate aliqua

vel qui pꝛimas nuptias cum manichęo:vel
ſecũdas cũ cathaphꝛigis damnãt. Anathe⸗/
matiʒzamus etiã illos qui dei filium neceſſi/
tate carnis mentitũ eſſe dicunt: ⁊ tũc ꝓpter
aſſumptũ hominẽ non omnia facere potuiſ/
ſe quę voluit. Jouiniani quoq; damnamus
erroꝛem: qui dicit nullã in futuro meritoꝛuʒ
diſtantiam: Hos quoq; eas habituros eſſe
virtutes quas hic habere negleximꝰ: Libe⸗
rum ſic confitemur arbitriũ:vt dicamus noſ
dei ſemper indigere auxilio:⁊ tam illos erra
re qui cum manichęo dicunt hominẽ pecca-
tum vitare non poſſe: qᷓ; illos qui cum ioui/
niano aſſerunt hominem nõ poſſe peccare.
Vterq; em̃ tollit arbitrij libertatẽ.Nos vᷣo
dicimus hominẽ ſemꝑ et peccare ⁊ non pec/

verbo res condidit:quicquid ratio hbumana
mirat᷑ non laboꝛe deus ſed iuſſione refoꝛma/
uit. Imperio eiuſ extiterũt omnia:quę ante
non fuerant cum ex nihilo tanta pꝛocedunt:
omnipotentẽ loquunt᷑ auctoꝛem. Neq; vᷣo B
a deo iſta ſola creata ſunt quę videmus: ſeld
maioꝛes potentię diuinę diuitias inuiſibilia
eius opera teſtant᷑. Si quidem ab ipſo crea/
te ſunt om̃es angelicę poteſtates: quę q;uis
non videant᷑ a nobis: tamẽ vt ex ſcripturis
diuinis agnoſcimus:deo militant ⁊ ipſi ſer/
uiunt:thꝛoni:dominatiões ac virtutes om⸗/
nes ⁊ ſpiritalis ſubſtantię poteſtates. Qui Ns. 1o3.
facit angelos ſuos ſpiritus⁊ miniſtros ſuos
ignem vꝛentem. Vnde vꝛentem tanti regis
exercitũ ꝓpheta deſcribens: Milia inquit Haniel.

care poſſe: vt nos liberi cõfiteamur eſſe arbi milium miniſtrabant ei:⁊ decies milies cen/

nuimus ⁊ tenemus:quã credimus ⁊ a nobiſ
deinceps poſſe teneri.

Ser. C. xCII

trij.hec eſt ſides dilectiſſimi fratres quaʒ in
catholica didicimus eccleſia:quãq; ſemꝑ te/

¶ In eodem feſto: De ſymholo ac
Deitate et omnipotetia patris:S
mo IIII

Stendimus fratres dilectiſſimi vt
veſtra certe dilectio recoꝛdat᷑:deum
in quo vos credere ꝓmiſiſtis: ⁊ cre/
ditis verũ eſſe deum: ita etiã verũ patrem:
hunc vᷣo eundẽ etiã omnipotentẽ.hic enim

oꝛdo ſymboli monſtrat᷑ eſſe. Nam licet hoc

ipſo ꝙ verus deus eſſe ꝓbat᷑:ſine dubio om⸗

nipotens intelligat᷑: tamen magis hoc ſidei
pꝓficit:ſicut ſcripturis ſanctis omnipotentia
eius aſſerit᷑. Magna enim credentibus oꝛit᷑

tena milia aſſiſtebãt ei.Certe ſi bꝛeuit agno⸗
ueritis ex creatione iſta viſibiliũ et inuiſibi/
lium omnipotentiã dei: nunc ⁊ eandeʒ eius
virtutẽ ex adminiſtratiõe cognoſcite. Cum
enim toto ſub noe peccante mundo diluuiũ geñ.⸗.
induxit:cum ſodomam ⁊ gomoꝛram pluuia geñ.19.
ignis exurit: cum populo ſuo de ęgyptioꝛũ Exo. 14.
Jeruitute liberato ſiccam in mari pꝛębetvis:
quid aliud q; ſe omnipotentem teſtatur:⁊ ſe
ipſum qui mare fecit: qui illud etiaʒ ſiccauit
ex ea parte qua voluit? Cum vᷣo ipſum po⸗/
pulum per quadraginta annos ĩ ſolitudine
cibauit: id eſt manna: ineffabilẽ virtutẽ ſuę Exo.ic.
diuinitatis aſſeruit: vt oſtenderet quia non
in ſolo pane viuit homo: ſed in omni verbo Zeutj..
quod pꝛocedit de oꝛe dei. Et vt innumeras
virtutes dei pauca cõmemoꝛando pꝛętereã:
oſtendit etiã nunc omnipotentiã ſuam deꝰ:
cum filium ſuum quẽ ̃ᷣm hominẽ u vo⸗
2

Bancti aluguſtini de tempoꝛe

Actj.⁊. Iuit: pꝛo ſalute noſtra ſolutis inferni legibꝰ
a moꝛtuis ſuſcitauit:vt in chꝛiſto oſtenderet
ſe eſſe a quo moꝛtales homines ſunt creati:
qui etiã ĩmoꝛtalem fecit ex moꝛtuo.Ad ipſiꝰ
omnipotentię virtutẽ pertinet vt iſtũ mun/
dum quẽ aliquãdo fecit ex nihilo: in fine ſę/
Eſa.ʒ4. culoꝛum diſſoluat. Vnde pꝛopheta: Cęlum
inqͥt plicabit᷑ reuolutũ vt liber:⁊ omia ſyde/
ra cadent vt folia devite:⁊ ſicut folia cadent
Mattðᷣ.24. de ſicu.Et ſaluatoꝛ in euãgelio:Quia cęlũ ⁊
tra trãſibũt:vba aũt mea nõ trãſibũt.Eadẽ
omipotẽtia oẽs homiĩes qͥ ſũt moꝛtui: quiq;
moꝛient᷑ ĩ ſinem: ad diẽ iudicij ſuſcitabit: vt
s. 61. ꝓpheta dicit: Reddet vnicuiq; iuxta opera
ſua.Et alios quidem in cęloꝛum regno con/
ſoꝛtio copulabit angeloꝛum: alios vero in
D gehennę ſupplicio diabolo iunget. In hunc
credentes deũ dilectiſſimi fratres: omnipo/
tentẽ: iuſtum:ſęuerum:⁊ his tamẽ benignũ
qui hic ſeueritatem eius timẽdo peccata vi/
tauerunt. In hunc inquã credentes deũ:cũ
Pbik.⁊. omni timoꝛe et tremoꝛe: vt ait apoſtolꝰ: ve/
ſtrã ſalutem operamini: ⁊ ab omni peccato:
⁊ ab omnibꝰcriminibus ⁊ vitijs recedentes:
ad ſola opera iuſticię feſtinate: ambulantes

Joh.i2. ſicut ſaluatoꝛ ait:in luce dum habetis lucem

ne tenebꝛę vos compᷣhendant.Cauete a ma
loꝛũ conſoꝛtijs atq; colloquijs ⁊ ad ſola ver/
ba dei audienda fidelium pparet᷑ auditus:⁊
ad res ſanctas ſolas loquendas lectoꝛũ lin-

gua moueat᷑:vt auditũ bonum ⁊ ſermonem

bonum bona opera ſubſequant᷑.Qð domi/
nus noſter ieſus chꝛiſtꝰ i nobis ſᷣm bonę vo⸗
luntatis ſtudiũ ꝑſicere dignetur: Cui eſt ho/

noꝛ ⁊ gloꝛia cum patre et ſanctoſpiritu in ſe

cula ſeculoꝛum: Amen.

¶ Ineodem feſto: De dominoieſu

chꝛiſto ꝙ ab initio ſit cum patre ſᷣm
Ddeitatem̃ qui ̃m hominem nobis a
Sermo certo initio natus eſt ex virgine:
C.XxCII Sermo V—

Vcuſq; fratres dilectiſſimi de deo
patre in quẽ creditis locuti ſumꝰ:
vt ꝙ̈ipſe ſit verus deus: ꝙ verus
pater: ꝙq omnipotens diuinarum ſcriptura/
rum auctoꝛitate monſtrat᷑: Nunc vero iuxta
oꝛdinem ſymboli trãſimꝰ ad filium. Poſtqᷓ;
dixerimus in ſymbolo: Credo in deum pa-

trem omnipotentẽ. Sequit᷑: Et i ieſum chꝛi/

Zucej.⁊. ſtũ ſiliũ eius: Qui natꝰ eſt ex maria virgine

cõceptus de ſpiritu ſancto. hic iã ſollicitus

auditoꝛ attẽdat: vt ſciat vnam filij dei ean/

demq; ꝑſonam iuxta ſuſcepti hominis veri·

tatem. Hic enim cum dicimus credere nos

in chꝛiſtũ filium dei: qui natus eſt ex maria
virgine:non eo modo dicimus: vt in homi⸗

nem tm̃ verum nos fideʒ habere fateamur:
ſed in deũ verũ qͥ ſuſcepit hoĩem verũ. Vnꝰ
em̃ et idẽ eſt dñs nr̃ ieſus chꝛiſtꝰ:qui ⁊ verbũ
dei eſt:⁊ ſine initio genitus eſt ex patre:⁊ hõ

verus in fine ſeculoꝝ natꝰex virgine. Gemi⸗
na enii in hoc loco hęreſis contrarjs nos

nititur impugnare ſententijs. Inde apolli⸗
naris: hic arriꝰ qͥ ſic in chꝛiſto hominẽ perfe/
ctum ſuſcipit:vt deum illum neget eſſe per/
fectũ: dum ipſum dei verbum pꝛincipio ip/
ſi conatur includere: et eum non creatoꝛem

ſed creaturam fatetur. Apollinaris vᷣoita

dei filium econtrario perfectũ credit eſſe deũ
vt ei verum hominẽ timeat copulare: dum
metuit ne ſuſcipientis dignitatẽ ſuſcepti ho
minis obfuſcet infirmitas. Hos autẽ catho/
lici contra vtrũq; diuinarum ſcripturarũ au/
ctoꝛitate muniti:aduerſus arrium veram et
perfectãverbi diuinitatem:aduerſus apolli/

narem perfectã hominis in chꝛiſto defendi /

mus veritatem. Itaq; ſicut contra arriũ ſu/
perioꝛe tractatu perfectionẽ deitatis in chꝛi/
ſto aſſeruimuſ:ita nunc contra apollinarem
perfectũ hominẽ cõpꝛobabimꝰ. Vnde luci-

diſſima ꝓ nobis eſt apli auctoꝛitas dicẽtis:
Abiſit deꝰ filiũ ſuũ factũ ex muliere. In pꝛi/ Sal.4·

mis dicẽdo:factũ:diſtinguit humanã aver⸗
bi diuinitate ſubſtantiã. SFactũ em̃ vel cre⸗
atum dei verbũ dici omnino nõ poteſt: per

quod omnia facta ſunt:ſicut beatus iohan / Job.r.

nes ait: Omnia per ipſum facta ſunt: ⁊ ſine

ipſo factum eſt nihil. Miſit inquit deus ſi/ Gal.4.

lium ſuum factũ ex muliere.Cum ergo dicit
factum:oſtendit ſe hic non de diuinitate tra
ctare.Cum autẽ addidit:ex muliere:ſubſtã/
tiam veri hominis expᷣſſit: vt hęc ſit natura
facti hominis:quę fuit ipſius vnde facteſt:
id eſt vt ea credat᷑ eſſe natura chꝛiſti: qui eſt
factus ex virgine: quę fuit natura virginis
ex qua chꝛiſtus foꝛmatus ⁊ natus eſt. Inde

eſt qð alibi ideʒ apoſtolus de dei ſilio dicit:
Qui factus eſt ei ex ſemine dauid ᷣm carnẽ. Ro..
Nam etſi non interceſſit ſemen hominis in

conceptione virginis: tamen quia ex carne
chꝛiſtus foꝛmatus eſt quę cõſtat ex ſemine:

dicit᷑ factus ex ſemine.Quẽadmodum ergo

arpwpne no

(nurliſtin

rckigbumanita
barbun⸗
MniNerentate

Mhänaeerye

Acäuinnit

Mgpnſnn
mnobunden
ſſcckentelunau
Ulaklen unnn
Pdet Peng
iin ſpun. lenn
„. Neſtlumtrwen
fhrcquogzer
lrllschnten
Wnuenie d
ſginobis
nenſnni
Agimniein
nriſteſegele
ſhllns.
utart
iſtepeten
Ehuniue

=
E
=☛-
S

—
=2
Se
—
—
S
=
S
E

☛
= = D22
☛ =
EEa =S =ẽ
= = —
S= SEE

— =ͤ —
☛E
——
☛
ER

lallins
de den
syer,
lerees
kenan
Ninbonmn⸗
ſatenma
veni Dr⸗
ryerbä
Danenho
Ine Gent⸗
taris nos
nde gpoll⸗
minepare
lteſſeher
Wapoip
entoren
ans foln
alteſſedei
Nlare dun
ſulcepabo
Autecatho⸗
Dnurarüarn
n verane
ninsapeli
ſo deienci

mn män.

nsinchi
pollinaren
Vncelua⸗
tus dicene

ne. Jupe

nmnne
en w
poeſke⸗

msioban N

ſunt:eſe

tdeus /

nagodic
ininten⸗
geſubſti
ſitnamn
leiug
inn
an
iilode
linani
vonnins

etlanmn

dune

ſim diuinitatem vna eſt patris ⁊ filij natura:
ita etiã iuxta humanitatẽ eadem eſt matris
⁊ filij:id eſt marię chꝛiſtiq; natura:ex vtraq;
ſubſtantia ⁊ diuinitatis ⁊ humanitatis vnꝰ

atq; idẽ eſt dei filiꝰdominꝰ noſter ieſus chꝛi⸗

ſtus:vt deus verus:ita etiãẽ homoverus:at/

Ro.ð. teſtante apoſtolo atq; dicente: Ex quibus

chꝛiſtus ᷣm carnem:qui eſt ſuꝑ omnia deus

1. Cimot.2. benedictus in ſęcula.Et alibi: VUnus eſt em̃

Eſa.7. ſignum:

deus:vnꝰ eſt mediatoꝛ dei ⁊ hominũ:homo
chꝛiſtus ieſus: Vnũ ergo atq; eundẽ domi⸗/
nũ noſtrũ ieſum chꝛiſtum:cũ ex alij Rtum ex
his apoſtolicis ſentents ⁊ deũ verum com

LCpꝓbauimꝰ ⁊ hominẽ.Qui cũ eſſentiã ęqualẽ

impaſſibilem et imoꝛtalem cum patre poſſi/
deat:pꝛopter noſtrã tamẽ ſalutẽ paſſibilem
atq; moꝛtalẽ ſuſcepit hominẽ:non vt ꝑmu/
taret᷑ in humanitatẽ diuinitas:ſed vt diuini

tati ſociareẽ᷑; humanitas. Scðõm ergo huius

hominis veritatẽ:dei filius ad redemptionẽ
noſtrã natꝰ ẽ ex vᷣgine:cõcept ð ſpũſancto.
Sic em̃ ad mariã in euãgelio angelus loqui

And.1. tur: Spirituſſanctus ſuꝑueniet in te et virtꝰ

altiſſimi obumbꝛabit tibi:⁊ pꝛopterea quod
naſcet᷑ ex te ſanctũ vocabit᷑ filius dei. Quã
mirabilem natiuitatẽ olim Eſaias ꝓpheta
pꝛedixit. Ipſe inquit dominus dabit vobis
ce virgo in vtero concipiet ⁊ pa/
riet filium: ⁊ vocabit᷑ nomen eius emanuel:

Wanth.I. Qõ interpᷣtat᷑ ab euãgeliſta: Nobiſcũ deuſ.

Hã hoc quoq; ex effectu rerum dominꝰ no/
ſter ieſus chꝛiſtꝰ nomẽ acceptat: qui aſſum/
pto naturęnr̃e homie nobiſcũ eſſe dignatꝰ

eſt: qui ꝓ nobis fecit omnia: paſſus eſt oia:

eſuriem:ſitim:laſſitudinẽ:ſletum:doloꝛem:

ad extremũ etiam moꝛtẽ: qui a pontio pila /
Mattð.27. ro pᷣſide flagellatus atq; cruciſixus: moꝛtuꝰ

eſt ⁊ ſepultus. Condemnatꝰ eſt enim iuſtus
pꝛo imuſtis: ⁊ pgnam quę peccatoꝛibus de/
bebat᷑ ſine peccato ipſe ſuſcepit: vt illoꝛũ ꝓ
quibus punitus eſt ⁊ pgnam auferret ⁊ pec/
cata deleret. Moꝛtuus eſt moꝛte bꝛeui ac tẽ/
poꝛali:ne nos moꝛtem ſubiremus ęternam.

D Sed vſq; ad hanc rerum ſeriem i chꝛiſto na/

turę hũanę inſirmitas intelligat᷑: MNã qͥ fuit
paſſibilis vſq; ad moꝛtẽ:ĩcoꝛruptiõis gloꝛiã
et ipſe moꝛtiſ imꝑiũ accepit.Siquidẽ hoc iã
in carne chꝛiſti pꝛeciũ ꝙ iuxta dauid ꝓphe/
tiã: caro exanimis et vſq; ad tertiũ diem ſe/

pulra:tamẽ incoꝛrupta permanſit. Sic enim
ecerx ꝑſona chꝛiſti legimus in pſalmo dicentis
Ns.15. ad patrem: Quoniã non derelinques in in-

2

er. C. x CIII. In feſto ſancte Trinitatis

ferno animã meã:nec dabis ſanctũ tuum vi
dere coꝛruptionẽ. Vnde et beatus petrus:

Er. V.

Jeſum inquit naʒarenũ virum appꝛobatum Actj.2.

a deo in vobis: in virtutibus:ꝓdigijs et ſi/
gnis quę ꝑ illum fecit deus in medio veſtri
ſicut vos ſcitis: hunc deſinito conſilio ⁊ pꝛę/⸗
ſcientia dei traditũ in manus iniquoꝛũ affi/
gentes interemiſtis.Quem deus ſuſcitauit
ſolutis doloꝛibus inferni:iuxta qð impoſſi⸗

bile erat teneri illum ab illo. Moꝛtuus eſt
ieſus chꝛiſtus pꝛo nobis: et die tertio reſur/
rexit.Ham ſi moꝛs quoq; eius pꝛo nobis fa-

cta eſt: quãtomagis eius vita ꝓ nobis eſt⸗
Qui poſt reſurrectionẽ accepta a patre omi

poteſtate:diſcipulos cõſolatur ⁊ dicit: Ecce Matthᷣ

data eſt mihi omnis poteſtas in cęlo ⁊ in ter

.28.

ra. Et alibi: Euntes inquit in mũdum vni- Marci.16.

uerſum:pꝛedicate euangeliũ omni creaturę:
Qui crediderit et baptiʒatꝰ fuerit ſaluꝰ erit:

qui vᷣo non crediderit cõdemnabitur. Poſt E

heęec ꝑ quadraginta dies inter diſcipulos eſſe
dignatus eſt ⁊ imoꝛtalis: moꝛtaliũ tamẽ nõ
eſt aſpernatus habere conſoꝛtium: Vriq; vt
docendo apoſtolos: fide ⁊ veritate comple/
ret:quę ad nos illoꝛum quoq; teſtimonio ꝑ⸗/

uenirent. Confirmatis vᷣo diſcipulis:eleua / Actj.i.

tus eſt in celum:et tam de peccatis q; etiam
de moꝛte ad patrem victoꝛ aſcendit:qð ma/

nifeſte in euangelio legimus: Et dominus Mareci.16.

quideʒ ieſus poſtq; locutus eſt eis:aſcendit
in cęlũ: et ſedet a dexteris dei. Quo ſermo⸗
ne non humana in deo membꝛa ſigniſicant᷑:
ſed honoꝛ quo chꝛiſtum pater ſuſcepit expꝛi
mit᷑. Vnde illum deſcenſurũ eſſe credimus
ad viuoꝛum moꝛtuoꝛũq; iudicium: non in
infirmitate quã habuit:ſ in ſlimitate quã
poſſidet. Qui enim in infirmitate venit vt
redimeret:in poteſtate venturus eſt vt iudi/
cet. Sic enim legimus in actibus apoſtolo/

rũ: Cũq; intuerent᷑ in cclum euntem illum: Act.1.

ecce duo viri aſtiterunt iuxta illos in veſtibꝰ
albis:qui ⁊ dixerũt: Viri galilei quid ſtatis

aſpicientes in celum:hic ieſus qui aſſumptꝰ

eſt a vobis in cęlum: ſic veniet quẽadmodũ
vidiſtis eum eũtem in celum. Ad hunc ergo
aduentum domini noſtri ieſu chꝛiſti parati

ſimus fratres dilectiſſimi:et timeamꝰ ne ille

nos non tales inueniant quales voluit inue
nire:qui omnia pꝛo nobis eſt paſſuſ:vt nos

inueniret rales quibuſ non ſupplicia inferret

ſed ſmia redderet ſempiterna. Ad quę nos
dominꝰ ac deus gratia ſua ncius dignet᷑
3

Ber. C. xCIIII. In feſto ſancte Trinitatis: Ber. vI. . e

adducere:cui eſt glia ĩ ſecula ſeculoꝝ: Amẽ. ſanctũ: nõ remittet᷑ ei neq; hic neq; i futuro. inctn
MhMieicc eſt ſpũſſanctus quẽ dñs aſcenſurus ad 1n5 in
=ð ¶ In eodem feſto:He ſymbolo et patrẽ diſcipulis ſuis repꝛomittit dicens:Ciũi Joh.iðõ. nuun ner
ſpoirituſancto: eiuſdẽ ſit ſubſtãtię autẽ venerit ꝑaclitus quẽ ego mittãa patre pib er
Sermo acq; deitatis cuius eſt pater et filiꝰ: ſpm̃ veritatis qui a patre ꝓcedit: ipſeteſti⸗ n ſeun
XCIII. Bermo VI moniũ ꝑhibebit de me: De quo ſuperiꝰ ait: ttnuuſer
= 2 Paraclitꝰ autẽ ſpũſſanctus quẽ mittet pat Job.i4. cnni onnr
NRdinem ſymoli fratres dilectiſſimi in nomie meo:ipſe vos docebit omnia. Ipᷣe oſtennicate.
in quo totius fidei noſtrę ſacramẽta ergo ſpũſſanctus:quẽ mittet pater ĩ nomie gugentoſ
S cõſiſtunt:nos adiuuante deo ſtatui · meo:qui ex patre ꝓcedit:oſtendit᷑ vniꝰ cum Nansdes:
mus abſoluere. Et qð bene vos meminiſſe patre ⁊ filio eſſe ſubſtãtię.Et diligẽter atten mhnnne
arbitroꝛ quid de patre deo ſentire:quid etiã dite ꝙ àd diſcipulos ſuos rurſus idẽ domi/
de fllio ęque deo ſentire debeatis:quãtũ in / nus ait:Expedit vobis vt ego vadã. Nam gcoden
ſtructioniveſtrę:vtputa opus eſt:ſufficiẽter ſi non abiero:ꝑaclitus nõ veniet ad voſ.Si (Gen.

oſtendimus.Hüc reſtat vt etiã de ſanctiſpi⸗

ritus deitate dicamus.hic em̃ eſt oꝛdo ſym/

boli:vt poſt patris ⁊ filij ꝑpſonam ſpũſſancti
confeſſio ſubſequat᷑. Tũc em̃ pꝛodeſt in pa/
trem⁊ filium credidiſſe:cũ etiã ſpiritũſanctũ

autẽ abiero:mittã eũ ad vos.hoc qð dicit᷑:

Aittã:nõ minoꝛẽ:qð abſit indicat ſpm̃ſan/

ctũ:ſᷣ ſimplicit᷑ abſq; adulatiõe vnitatẽ atq;
concoꝛdiã indicat volũtatis.Attendite aũt

gð dixit: Expedit vobis vt ego vadã. Ham Job. 16.

ES

ngei
E
l

eadem ſidei veneratione credideris.hhanc ſi ſi nõ abiero:paraclitus non veniet ad vos. ſci benerſ
quidẽ ſanctę ſidei noꝛmã ipſe dominꝰ noſter Quomõ expedit diſcipulis vt ab illis chꝛi/ ſimedifn
ieſus chꝛiſtus inſtruxit:⁊ nemo niſi impiꝰ de ſtus aſcendat ad patrẽ:ſi minoꝛ eſt ille quiꝓ ſiſnc A⸗
ea fidei catholicę regula dubitat quã ille di / chꝛiſto ad diſcipulos eſt mittẽdus? Sed ex⸗ (ſlinnalin
ctauit:cui fides ipſa debet᷑. Ipſe ergo domi pedit diſcipulis vt ab eis chꝛiſtus aſcendat: ßeſtint
nnus noſter ieſus chꝛiſtus: cũ iam gloꝛiſicatꝰ quia ęqualis eſt patri et filio ſpũſſanctus qͥ ſiſisfeſn
reſurrexit a moꝛtuis: in celuʒ aſcenſurus ad ad diſcipulos venturus eſſe pꝛomittit᷑. c Eritinſin
patrem:heęec ſacramẽta fidei diſcipulis:id eſt autem ꝑaclitus dicit᷑ ſpũſſanctus:ꝓpꝛietas cteetu
MWattð.aS. apoſtolis dereliquit.Ait em̃:Euntes bapti/ patiõis eiꝰexpᷣmit᷑. Paraclitꝰ em̃ gręce:lati or i⸗ in
zate omnes gentes:in nomie patris ⁊ filij et Rdickk cõſolatoꝛ.Et bñ ipᷣe ꝓ chꝛiſto ad dil⸗ i 4
ſpirituſſancti: docẽtes eos ſeruare quecũq;cipulos mittit vt eos conlolet int oẽs tnibu- ton
mãdaui vobis. Rerum ipſaꝝ docet effectus lationes quas ipſi erant cõfeſſione paſſuri. in nitdſ
vt in vna deitate ꝑſonarum potentiã creda/ his ergo frẽs dilectiſſimi diuinarũ ſcnptu/ In ut
mus: ⁊ quẽadmodum pater in cuius nomie rarũ teſtimonijs inſtructi:ſpm̃ſanctũ deum Raaſbler
baptiʒzamur deus eſt: ita etiam ſpũſſanctus elſſe ęqualẽ patri et filio tota fidei ꝑfectione ſellenani
in cuius nomine baptiʒzamur deus eſt.DPe ̊ fatcamur. Quia enim deũ patrẽ:deuʒ filiũ: ſinſſätled
certe beatus petrus apoſtolꝰ abſolutiſſime deum ſpm̃ſanctũ in ſcripturis diuinis legi/ üban
Acij.S. ꝓnunciauit dicens ad ananiam: Cur tem/ mus:quẽadmodü non poſſumꝰ de patris ? aſgubgicki⸗

ptauit ſathanas coꝛ tuũ:mentiri te ſpũiſan/
cto?Et paulopoſt:MNõ es mẽtitus homi ſed

ſilij:ita nec de ſanctiſpũs deitate dubitare.
Abſit autẽ longe a chꝛiſtianis mẽtibus pol/

(Mrncloscl ane
le ebgrtiegg

deo. Aptiſſime quẽ ſpm̃ſanctũ dixerat: hũc lata gentilis erroꝛis impietas: vt triũ ĩ vna ugfamrenn
1. Cori.i2. poſtea deũ nomĩauit.Et beatꝰ paulus apo/ ↄfeſſione ꝑſonarum:tres deos videamur fa lalrnßfi
ſtolus: HNemo põt dicere dñs ieſus niſi ĩ ſpũ teri.Abſit hoc inq; ⁊ ꝓcul a pioꝛũ mentibus bllätort
ſancto. Diuiſiões graꝝ ſunt: idẽ vero deus excludat᷑. Et nos em̃ iuxta ſcripturę ſancte Euntcnide
qui operat᷑ omnia in omnibꝰ. Hic quoq; q́ᷓ auctoꝛitatẽ nominũ tantũmodo ac ꝑſona Pkfignlt
euidẽtervas electiõis:quẽ ſpm̃ſanctũ noue/ diſtinctionẽ in trinitate facimus:deitatẽ vᷣo lkaltlittd
rat: eundẽ eſſe deũ dixit ac dominũ operan · vnã indiuiſibilẽ cõſitemur: ipſa eſt in patre: Airenen
B tẽ ex ꝓpꝛia poteſtate qð vult. hic eſt ſpirit ipſa in ſilio: ipſa in ſpũſancto:vna et ꝑfecta ſterge
ſanctꝰ ĩ quẽ peccare adeo ſacrilegũ ẽ: vt nec diuinitas. Non ergo tres deos dicimus: qꝛ tilneine⸗
hic: nec ĩ futuro iudicio remittat᷑. Sic em̃ iße vnã deitatẽ fatemur.Non em̃ obliti ſumus A be ſhiſh .
domin noſter ieſus chꝛiſtus in euãgelio io/ diuinam ſcripturã dicentẽ: Audi iſrael:dñs Deun. 9. (lllaltltft
Mattb.ꝛ2. quit᷑: Quicũq; dixenit verbũ ↄtra filiw homi deus tuus vnꝰẽ. Et rurſus: Dſis deus vnꝰ Neui. illlitite

nis: remittet᷑ illi: Qui autẽ dixerit ↄtra ſpm̃

bic eſt in cęlo ſurſum et in terrs deoꝛſum: et

non eſt alius niſi ipſe. o inq; obliti ſumus
ſuns vnũ deũ eſſe:quẽvtiq; ſcpᷣtura dicẽte cogno
lengſl zi uimꝰ. Sed inter duos erroꝛes ⁊ maxime he⸗/
tapare. reticos ad ſidei veritatẽ dirigimꝰ: vt nec cũ
ſſetetl⸗ gentilib numeꝝ ĩ deitate faciamꝰ:nec cũ iu/
peat dxis myſteriũ in trinitate negemꝰ: ſed exiſte
inn ai n re patrẽ: exiſtere ſiliũ: exiſtere ſpiritũſanctũ
nnig 55e in pſonarũ ꝓpꝛietate credentes vnitatẽ dei⸗
ri nomie tatis in trinitateveneremur:id eſt vt tres ꝑ/
vniaun ſonas patris ſcʒ et ſilij ⁊ ſpũſſancti vnũ eſſe
Geratn dicamꝰ deũ: Cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia in ſecula
ledond feculoꝛum: Amen. d
Bag Zer. C. xCV Weoem feſto:De fide catholi-
nin Oso ⁊ admoneovos frẽs chariſſimi
nditegit vt quicũq; vult ſaluꝰ eſſe:ſidẽ rectã
dö,Ban i ac catholicam diſcat. Ita & opoꝛtet
tadpos. ynicuiq; obruarevt credat pr̃eʒ ⁊ ſiliũ ⁊ ſom̃
ilischi⸗ ſactũ. Pr deꝰ: filiꝰ deus:ſpũſſanct deꝰ: tñ
tlegtip nosõ tres dij ſᷣ vnꝰ. Qualis pr: talis filiꝰ:talis
Sclo füſſanct“. Attamẽ credat vnuſqſq; fidelis
aſcndat ꝙ fili ęqualis ẽ patri ſᷣm diuinitatẽ:⁊ minoꝛ
– elſt pfe ſim hũanitatẽ carnis quã de nr̃o aſſũ/
nt, pſit: ſpũs vᷣo ſanctꝰ ab vtroq; ꝓcedens. Cre
nan. dite &chariſſimi in deũ patrẽ omnipotentẽ:
aa⸗ credite ⁊ in ieſum chꝛiſtũ ſiliũ eiꝰ vnicũ dũm
grli. Lucj.i.et. 2. noſtrũ:credite eũ cõceptũ eſſe de ſpũſancto
ſpiü⸗ ⁊ natũ ex maria virgine.Quę vᷣgo ante ꝑtũ

ſemp fuit:⁊ abſq; cõtagionevel macula pec-
nſin. QCcati pꝑdurauit. Credite eum ꝓ nr̃is peccatis
ſe? Wattb. 22. paſſum ſub pontio pilato:credite cruciſixũ:

naüdaum credite moꝛtuũ ⁊ ſepultũ:credite eũ ad infer
iofenone nũ deſcẽdiſſe:diabolũ obligaſſe:⁊ aĩas ſan/
dez ſli. ctoꝛũ ꝗᷓ ſub cuſtodia detinebant᷑: liberaſſe:
inis legn eaſq; ad celeſtẽ patriã ꝑduxiſſe.Credite eum
depan Act;. 1. in cęlis cũ carne quã de nr̃o aſſumpſit: aſcẽ/
dubſtꝛoc. Warci. 16. diſſe. Eredite ꝙ i dextera ſedet patris:credi/
abusol te venturꝰ ſit iudicare viuos et moꝛtuos.
ttuipne Credite in ſpm̃ſanctũ: credite ſanctã eccliazʒ
ſdeumurtn catholicã: credite ſãctoꝝ cõmunionẽ: credi/
menubu⸗ te remiſſionẽ peccatoꝛũ:credite vitã ęternã.
mure lnc⸗ B Igit ſi qs vult diſe cipulꝰ chꝛiſti eſſ e: mãdata
ac onan ſua cuſtodiat: humilitatẽ diſcat: vt ipſe ait:
delae“Wattb.II. Diſcite a me qꝛ mitis ſũ ⁊ hũilis coꝛde. Deũ
nnpane coꝛde roget. multi ſunt qͥ foꝛis vident᷑ ſe
nnetpiea⸗ hũiliare:intus aũt pleui ſunt tumoꝛe ſuper/
ſeinlsg VNihk. a. big. Chꝛiſtus ꝓ nobis humiliauit ſe: foꝛmã
giilinu ſerui accepit: factus eſt obediẽs vſq; ad moꝛ
inuniin, tẽ:moꝛtẽ aũt crucis.Pꝛo nobis: frẽs:vt pec
deusm
mniun

n feſto ſancte Trinitatis: B

eudãgelio dicit: S

8

er. VII.
cata nfrᷣa deleret carnẽ hũanã aſſumpſit. Ma Zucj.2.
tus eſt ex virgine:poſitus in pᷣſepio:pannis
inuolutus:a iudęis repꝛobatꝰ: ab ipſis ꝑſe/
cutus: coõpꝛeheſus: flagellatus: ſputis ſoꝛdi/ Matth. 26.
datus: ſpinis coꝛonat:clauis cruciſixus:lã/ ei.27.

cea ꝑfoꝛatus:cruci appenſus:Aceto cuʒ felle
potatus:⁊ inter iniquos reputatus.Ad hoc
oĩa chariſſimi totũ ſuſtinuit:vt nos de fauci
bus inferni liberaret. Ergo fratres chariſſi -
mi dũ tanta ⁊ talia dũs ꝓ nobis ſuſtinuit:ſi
ad eum volumꝰ ꝑuenire:veſtigia eius debe
mus ſequi: exempla ſanctoꝝ imitari. DHDns
uãgelio quis vult poſt me venire Zucj. 9.
abneget ſemetipſum: ⁊ tollat crucẽ ſuã et ſe·
quat᷑ me.Et alibi dicit: Nade vende omnia Matib.i9.
quę habes ⁊ da pauperibꝰ et veni ſeqre me.
Sancti martyꝛes frẽs chariſſimi ſecuti ſunt
veſtigia illiꝰ:⁊ calicẽ quẽ ipſe bibit biberũt.
Petrus aplus ꝓ nomine chꝛiſti cruciſixus ẽ:

paulus decollatꝰ*: ſtephanꝰ lapidat“*: reliqᷓ Aectj.7.

qᷓ; plures ꝓ nomie ipſius ſic paſſi ſũt. Ergo
fratres cruciſigite ⁊ moꝛtiſicate mẽbꝛa vr̃a ꝗ Coł.ʒ.
ſunt ſuꝑ terrã: vt poſſitis placere illi qͥ vos

creauit. Qui fuit ſuꝑbus:ſit hũiliſ. Qui fuit

incredulus:ſit ſidelis. Qui fuit luxurioſus:
ſit caſtus. Qui fuit latro:ſit idoneus.cQui
fuit ebꝛioſus:ſit ſobꝛius. Qui fuit auar⸗: ſit
largus.Qui fuit bilinguis:ſit beniloquus.
Qui fuit detractoꝛ aut inuidioſus:ſit puruſ
⁊ benignus.Qui aliqñ ad eccleſiã tarde ve/
niebat:frequẽtiꝰ ad eã currat.Elemoſynaꝝz ·
copia vnuſqᷣſq; ſe redimat: qꝛ ſicut aqua ex/ Ecẽi.ꝭ.
tinguit ignem:ita elemoſyna peccatũ. Heci
mas annis ſingulis de omni fructu qð colli/
gitis eccleſijs ⁊ pauꝑibus erogate. Jeiunii
amate: voꝛacitateʒ ⁊ crapulã vini deuitate.
Eſuriẽtes paſcite:ſitiẽtes potate:nudos ve/ Manuh⸗
ſtite:⁊ qͥ poſiti ſunt in carcere requirite:infir
mos viſitate.Hoſpites in domos vr̃as colli
gite et pedes eoꝝ lauate: lintheo extergite:
oꝛe exoſculamini:et lecta ipſoꝛum pᷣparate.
Non homicidiũ vllus faciat:non furtũ:nõ gxo.20,
adulteriũ:non ꝑiurium:non falſum teſtimo
nium dicat:honoꝛet patrem ⁊ matrem vt ſit
longeuus ſuper terrã. Diligat deum pluſq;
ſe: amet pꝛoximũ ſicut ſeipſum. Quicunq;
de his ſupꝛadictis cõmiſit:cito emendet:cõ/
feſſionem donet:veram peęnitentiã agat: et

remittuntur ei peccata ſua. Si hęc quę ſug⸗

geſſi fratres implere volueritis:remiſſioneʒ
peccatoꝛũ ꝓmerebimini:⁊ vitã Keiug.

Potem in eodem feſto alius ſermo
Dẽ in

vnitate: incipiens: Sancta et dini⸗
na eloquia egul ſumptꝰ eſt ex ſer⸗
monibus de Uerbis apli.j.
¶ Item in eodem feſto alius ſermo:
mnapiss: Exoꝛſiſti mi dilecte fili ⁊c̃.
q ſũpt eſt ex libꝛo cõtra fęlicianũ.

co ds ſcriptũ eſt in euãgelio m Jo⸗
Zohᷣ./ʒ. hannẽ: Erat homo ex phariſeis Ni

. .
*

YB Seſ 2⸗

. 7 2„

¶NItem in eodẽ feſto:alia Homelia
do eo qðsð ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm
Job.15.· Johannẽ:Cum venerit paraclitus
quẽ ego mitta vobis ⁊c.ꝗᷓ ſumpta
eſt de expoſitiõe doctoꝛis Ibidẽ.

Bominica pʒima poſt feſtum ſan
Sermo cte Trinitatis: De auaricia vitãda:
C.xCVI. Berm I

E2) Vi deü timetis:nõ dubito qͥn vᷣbũ
eiꝰ cũ timoꝛe audiatis:⁊ cũ hilarita/
te faciatis:vt qð ꝓmiſit mõ ſperetl:
proſt aecipiatis. Dominũ modo audiuimus
Scipientẽ nobis chꝛiſtũ ieſum filiũ dei. Pꝛę⸗
cepit nobis veritas ꝗ̊ᷓ nõ falli᷑. Audiamus:

—„

„ .

qt vobis:abſtinete ab omni auaricia. Quid
eſt ab omni? Quare addidit:ab omnie Põt

ad eum vt adderet ab omi ⁊ diceret: Cauete
ab omni auaricia. Quare hoc dixerit velut
occaſio ipſa:vnde natꝰẽ ſermo awaret i ſan/
cto euãgelio. Interpellauit em̃ eũ quidã cõ/
tra fratrẽ ſuũ qͥ totũ primoniũ abſtulerat:et
fratri ſuo partẽ ſuã nõ reddebat.Quã bonã
Scauſam habuerit interpellatoꝛ iſte aduer/
titis. Hõ em̃ rapere ꝗrebat aliena:ſed ſua a

micũ fratrẽ:ſed iuſtũ iudicẽ inuenerat cõtra
inimicũ fratreʒ. Deberet ꝑdere in tã bona
cauſa iſtꝗ occaſionẽ: Aut quis diceret fratri

diuidua trinitate ⁊ inſeꝑabili

¶Item in eodẽ feſto: Pomelia de

gCcogdemus nomie⁊c̃.quę ſumpta eſt
AOS fer o— De expoſitione doctoꝛis Ibidẽ. Et
De ex ſermonib? de Uerbis apli xiiij.

ucdj. u2. timeamꝰ:caueamꝰ. Quid && p̃cepit:Nico in /

* em̃ ⁊ ſic dicẽ:Cauete ab auaricia. Pertinuit

parẽtibꝰ ſibi derelicta ꝗrebat:⁊ ipſa dño in,
terpellato ⁊ iudicãte poſcebat.habebat ini

eius: redde partẽ ſuam fratri tuo: ſi chꝛiſtus
nõ diceret: Ale iudex hoc dicturus erat quẽ
foꝛte frat᷑ ditioꝛ et raptoꝛ ſᷣmio coꝛrũpebat:

Aiſer ergo et paternis opibus deſtitutus:

tali ac tanto iudice inuẽto accedit:interpel/
lat:rogat:cauſã ſuã bꝛeuiſſime exponit. Vt
qͥd em̃ opꝰ erat cauſã ꝓtelare:quãdo ei loq/

bat᷑ qui coꝛ poterat et videre:? Dſie inqᷣt:dic

fratri meovt diuidat mecũ hęreditatẽ. Non

ei dixit dñs:veniat frater tuus:ſed nec miſit

vt adeſſet: aut cum affuiſſet interpellatoꝛi
dixit: woba quod dicebas. Petebat dimi⸗/
diam hęreditatẽ. Petebat in terra dimidiã:

in cęlo dominus offerebat totaʒ. Plus dũĩs

dabat q; ille poſtulabat. Dic fratri meo: vt
diuidat mecũ heęreditatẽ. Cauſa iuſta:cauſa

p' feſtũ trinitatis: Ger. I.

Abi. Z.

bꝛeuis. Sed audiamꝰ⁊ iudicantẽ ⁊ docentẽ.
Homo ait: homo. Qui em̃ ꝓ magno habes B
iſtã hęreditatem:qͥd es niſi homo: Volebat
illũ facere aliquid pluſq; eſt hõö. Quid plus
illum volebat facere: cui volebat auariciam
tollere? Quid eũ plus volebat facere? Dico
vobis: Ego dixi dij eſtis et ſilij excelſi om̃s. Ns. 81.
Ecce qͥd eum volebat facere. Inter deos nu
merare:qui auariciã nõ habẽt. hHomo quis Lud.i2.
me cõſtituit diuiſoꝛem inter vos:Et paulus
aplus ſeruus ipſiꝰ qñ dicebat: Obſecro vos
fratres vt id ipſuʒ dicatis om̃es:⁊ nõ ſint in
vobis ſciſmata: nolebat eẽ diuiſoꝛ.Denicha
doluit eos qͥ ad ipſiꝰ nomẽ currebant:⁊ chi /
ſtũ diuidebant. Unuſquiſq; vrm dicit: Ego Abi..
ſuʒ pauli: ego apollo:ego cęphe:ego chꝛiſti.
Diuiſus eſt chꝛiſtꝰe Mũquid paulꝰ ꝓ vobis
crucifixus eſt: aut in nomie pauli baptizati
eſtis? Videte & qᷓ; mali ſunt homies qvolũt
eſſe diuiſi. Qui noluit eſſe diuiſoꝛ: quis me
inqᷣt cõſtituit diuiſoꝛẽ inter vos? Petis bñ/

1. Corf. I.

ficiũ:audi cõſiliũ. Ego dico vobis: Cauete

ab omi cupiditate. Foꝛte inqs: Tu auarũ ?
cupidũ diceres: ſi quęreret aliena. Ego aüt
dico: Cupide ⁊ auare non appetas nec tua:

hoc eſt ab omni. Cauete inqᷣt ab omni aua/

ricia. AMagnũ pondus. Si foꝛte hocpõdus
infirmis imponit᷑: roget᷑ vt qͥ imponit vires
dare dignet᷑. Mõ em̃ leuiter habendũ eſt fr⸗
tres mei: qñ dñs noſter: redemptoꝛ noſter:
ſaluatoꝛ noſter: qui moꝛtuus eſt ꝓ nobis:qͥ
ſanguinẽ ſuũ pᷣciũ dedit vt redimeret nos:
aduocatꝰ ⁊ iudex noſter:nõ eſt leue qñ dicit:

Cauete.Nouit ille quãtũ mali ſit: nos non

nouimꝰ. Illi credamꝰ. Cauete inqt. Quid:

Mayruui

60ℳ

4
N.

fgrüe du

unitumid
emdicav

öldeusde

Ponuctnise
Ecenogote;
eetenats;
Uscruminar

hpßaptideien

lolitepelo⸗
linncke⸗
Utolnboreae
Ditaitvirn
Reistolon
Nehlundiven
Uana. Cſe
flenitlbber

Adineſole
ſepgens
lewhopnian
lcug ſan
Ehatur.
nielatton
unindes
Mhalsnut
ntbe nen

-

. Dnihmm

unanyie⸗
iin Ai⸗
Uarnink
Hondto di
Nlegzteb

zu dmrenn

toen

enonππαα.h Rπιροα Dar 92 Feta we xxx. oec.

B er.X Dfica pma pyfeſt. trinitatis: B er. II.

imo.
— Vnde?: Ab omni auaricia.AMeũ ſeruo: non mino placuit ita factum eſt: Ergo ſit nomen
iochri alienũ tollo.Cauete ab omni auaricia. NHon domini benedictũ: Nudus exij de vtero ma
s inn ſolũ auarus eſt qui rapit aliena: ſed ille aua tris meę:nudus reuertar in terrã. Nudus fo
wiriun rus eſt qui cupide ſeruat ſua. Sed ſi ſic cul / ris:intus veſtitus. Nudus foꝛis a pannis
ehnli pat᷑ qui cupide cõſeruat ſua:quõ iudicaturꝰ putribilibus pannis: intus veſtit. Unde: Ps. 51.
egliie rr eſt te: cũ nõ ſoluʒ ſeruas tua ſed etiã quęris Sacerdotes tui induant᷑ iuſticia. Sed quid enze.
Dirninned aliena? Da mihi hoĩeʒ qͥ cũ timoꝛe audiuit: ſi dicat:cum contempſeris ea quę poſſides: D
Krüni Caue ab omni cupiditate:et nõ mihi dicat: quid ſi dicat:occido te? Reſponde illi ſi chi⁊ꝝ
* ſhn Ego homo pauꝑ ſum: plebeius:mediocris: ſtum audiſti: ccidis me? Melius tu carnẽ
nanſt gregalis: quando me ſpero ante iudicem fu/ meã:qᷓ; ego ꝑ linguam falſam animã meam.
lnenclun turum: non timeo iſtam temptationẽ: cuuus Quid facturus es mihi:? Occiſurus es car/
ach dn / periculũ ante oculos poſuiſti. Ec dico et nem: Exiet anima libera in finem ſeculi: eet
lemdinicii pauperi:qð timere debeat. Vocat te diues ipſam quam contempſit carnem receptura.
uz Plsdls ⁊ potens:vt pꝛo illo dicas falſũ teſtimoniũ. Quid ergo mihi facturus es? Si autem fal/
äung Auid facturus es? Modo dic mihi:hHabes ſum teſtimoniũ dixero ꝓ te de lingua mea:
uſtilte us bonuʒ peculiũ:laboꝛaſti:acquiſiſti:ſeruaſti. occido me:⁊ non in carne occido me.Os em̃ Sap̃.i.
metdocenti Exigit ille: Dic ꝓ me falſum teſtimoniũ: et quod mentit᷑:occidit anima. Foꝛte hoc non
nughobebeb tantũ ⁊ tantũ dono tibi.Tu qui non quęris dicis. VUnde non dicis? Viuere vis. Vis vi
ono⸗ Voch aliena: dic abſit a me: nõ quęro quod mihi uere: cũ deꝰ hͥ limitẽ viuẽdi cõſtituit?: Certe
hö.Qtitah noluit deus dare: non accipio: recede a me. caue ab omi auaricia. hucuſq; deus voluit
cbatanunceon Hon inqt vis acciꝑe qð do: qð habes tollo. vt viuas:quouſq; iſte ad te acceſſerit. Foꝛte
Afer⸗ Dio Ecce modo te ꝓba: mõ te interroga. Quid occiſurꝰ ẽ te vt martyꝛẽ faciat. Noli habere
Miecell os, bin me attendis: Intus attende:intus vide:in / cupiditatẽ viuendi:⁊ non habes eternitatẽ
Aedevsn tus examina: ⁊ conſtitue te ante te: ⁊ in ecu/ moꝛiendi. Videtis quia vbiq; auaricia illa
i. bonogeis ue lio pᷣcepti dei extende te:⁊ timoꝛe toꝛque te: cum plus volum q; opus eſt: facit nos pec/
ſosetpals et noli te palpare. Reſpõde tibi: Ecce ſi hoc care. Caueamus ab omni auaricia: ſi voli⸗
t quiſqᷓ; minet᷑ qd facies? Credo tibi:qꝛ qð cũ mus frui eterna ſapientia.

zegthönri tanto laboꝛe acquiſiſti minime perdere vis.

diiin.Deig Abinat᷑ tibi:MHiſi pꝛo me falſum teſtimoniũ (Iee adem dominica: De Dauid Sermo
RWL dixeris tollo illud: Sʒ ſi pꝛo me falſum teſti/ et Enatreſn ſuo et de Holiad ſpu⸗ CXCvWI.
vindier monium dixeris: do illud. Cauete ab omni rio: ermno 11

eehei. auaricia. Oſerue meus dicit tibi de: quem
aud e redemi ⁊ liberũ feci: quem de ſeruo fratrem
ull haplh adoptaui: quẽ in coꝛpoꝛe meo mẽbꝛũ poſui:
niuhtl audi me:Tollat qð acqſiſti: me tibi nõ tollit
ſce:glieome ne pereas. Seruas tua: Hõ tibi dixi: Caue⸗
werPaubti te ab omni cupiditate:? Ecce turbaris: ecce

Uſ. cripturis diuinis fratres charil .
ſimi hęc eademq; ꝑſona pꝛout tem/
pus ⁊ locus fuerit:diuerſam ſigniſi/
habere poteſt. Ham beatus iſaac Señ.22.
optime nouit ſanctitas veſtra: quando

neilan fluctuas.Coꝛ tuum quaſi nauis tempeſtati- a patre oblatus eſt: chꝛiſtum dominũ ſigu⸗ .
–— Wartß. bus quatitur. Doꝛmit chꝛiſtus:Excita doꝛ/ rauit:cum v⁊o filio ſuo iacob benedixit: ⁊ ad Señ.24.
6 pi . mientẽ:⁊ non patieris tempeſtatẽ ſeuientẽ. accipiendam vxoꝛem in meſopotamiam mi
Ipſum excita qui nihil hic habere voluit:ꝛet ſit:iacob typũ habuit chꝛiſti:et iſaac dei dei pa⸗
liur totum habes:qui vſq; ad crucem ꝓ te perue tris imaginẽ geſſit. Iterũ beatus iacob qui
aponn. nit: cuius nudi atq; pendentis oſſa ab inſul typum chꝛiſti habuit quando vxoꝛem acce,
— tantibꝰ numerata ſunt:⁊ caue ab omni aua / pit: dei patris figuram geſſit. Quando em̃ Ses z7 „
mance ricia. Parum eſt auaricia pecunię: caue ab beatum ioſeph plus omnibus filijs dilige⸗
dendi 4 D auaricia vitę.Hhoꝛrenda auaricia:metuenda bat: et tunicam ei polymitam fecit:incarna/
mprn e auaricia. Aliquando homo cõtemnit qð ha tionẽ domini ſaluatoꝛis ſigniſicauit. Quo/
tnnihe bet:⁊ dicit: Hon dico falſum teſtimonium. moce ergo tunc factum eſt fratres chariſſi/
cüinan io⸗ Non dico dicis mihi? Tollo quod habes. mi in beatis patriarchis: in Iſaac videlicet

et in Jacob: ita in Iai patre Dauid figu.
ratum eſſe cognoſcimus.Quãdo enim Iſai 1. Regl.17.
Dauid ſilium ſuum mittebat vt requireret

5

4 Tolle qð habeo:non tollis qð intus habeo.
lrnd NMon enim pauper remanſerat qui dicebat:
ob. I. Hominus dedit:dominus abſtulit:ſicut do

Bancti luguſtini de tempoꝛe

ꝓphetã ex ꝑſona dñi ſuplicantẽ: Erue a fra Ns. 21.

fratres ſuoſ:typũ dei patris habuiſſe videt᷑.
Ilai miſit dauid vt reqreret frẽs ſuos: ⁊ deꝰ

pr̃ miſit vnigenitũ ſuũ:ex cuiꝰ ꝑſona ſcriptũ

PS. 21. eſt: Marrabo nomẽ tuũ fratribꝰ meis. Ad re/

qͥrẽdos em̃ frẽs ſuos venerat chꝛiſtꝰ: qñũ dice

Matth.i5. pat:Mõ ſũ miſſus niſi ad oues ꝑditas domꝰ

B iſrł.Dixit &̊ iſai ad dauid ſfiliũ ſuum: Accipe

1. Begj.I7. ephi polẽtę ⁊ decẽ foꝛmellas caſei:⁊ vade re/

qre frẽs tuos.Ephi:triũ modioꝛũ mẽſura ẽ:
Et tribꝰmẽſurl:myſteriũ intelligit᷑ trinitatt.

Bñ nouerat hoc myſteriũ etiã ⁊ beatꝰ abꝛa/

Señ.is. ham.Deniq; qñ ſub ilice mãbꝛeę in tribꝰ ꝑſo/

nis ſacramẽtũ videre meruit trinitatis: tria
ſata ſimile miſceri ſᷣcepit.Tria ſata:tres mẽ
ſurę ſunt.hãc ̊ mẽſurã ⁊ iſai dedit ſilio ſuo.

In decẽ foꝛmellis caſei:intelligit᷑ decaloguſ

veteris teſtamẽti. Venit ̊ dauid cũ tribus
mẽſuris ⁊ decẽ foꝛmellis caſei vt frẽs ſuos ĩ

nlio poſitos viſitaret:qꝛ venturꝰ erat chꝛiſtꝰ

cum decalogo legis ⁊ mſtyerio trinitatis:vt
genus humanũ de poteſtate diaboli libera⸗

C ret. Veniẽte aũt dauid: vnꝰe fratribꝰ incre
1. Regl.17. Pauit eũ dicens: Quare dimiſiſti pauculas

oues illas: ⁊ veniſti ad hſliũ: Frater iſte ſeni/
oꝛ qui dauid typũ chꝛiſti gerentẽ ꝑ maliciã

increpauit:ſigniſicauit pm iudęoꝝ:qui per

inuidiã chꝛiſto dño qui ꝓ ſalute hũani gene
ris venerat detraxerunt: ⁊ multis frequẽter
iniurijs affecerũt. QAuare inqͥt dimiſiſti oueſ

illas ⁊ veniſti ad pᷣliũ:Quaſi non tibi videt᷑

ꝑ os eiꝰſaluti hoim inuidens diabolꝰ loqui:

Mattb.i8. tanqᷓ; ſi diceret chꝛiſto: Quare dimiſiſti no/

.
——

. 1

naginta ⁊ nouẽ oues ꝗᷓ nõ errauerũt:⁊ veni/
ſti vt vnã requireres ꝗᷓ ꝑierat:et eã de manu
ſpiritalis golię: id de poteſtate diaboli per
crucis baculũ liberatã ad ouile ꝓpꝛiũ reuo-
cares? Quare inqᷣt dimiſiſti paucas oues il/
las?: Malo quidẽ ⁊ ſuęgbo animo:ſed tamen
veꝝ dicebat:qꝛ ieſus:ſic iã dictũ eſt:dimiſſu
rus erat nonaginta ⁊ nouem oues:vt ꝗreret
vnã:⁊ ad ouile ꝓpꝛiũ: id eſt ad angeloꝝ cõ/

D ſoꝛtiũ reuocaret. Pꝛius tñ q; veniret dauid
1. Regl.16. cũ iã vnctus eſſet a beato ſamuele: ſiẽ ⁊ ipſe

1. Begl. 17.

ſauli regi ſuggeſſit:⁊ leonẽ ⁊ vꝛſũ ſine armis
occidit.Sed ⁊ leo ⁊ vꝛſus ambo typũ diabo
li ᷣferebãt.Qui ꝓ eo qð de ouibꝰ dauid ali/
qͥd iuadere auſi ſunt:ipſiꝰ dauid virtute ſũt
ſuffocati. oc totũ frẽs chariſſimi qð tũc in
dauid legimꝰ figuratũ:ĩ dño nr̃o ieſu chꝛiſto
cognoſcimꝰ eſſe completũ.Zũc em̃ ⁊ leonẽ ⁊

vꝛlſũ ſtrangulauit:qũñ ad inferna deſcẽdens:

om̃s de eoꝝ faucibꝰ liberauit. Deniq; audi

mea aiaʒ meã:et de manu canis vnicã meã.
Libera me ex ote leonis.Et qꝛ vꝛſus i manu
foꝛtitudinẽ habet ⁊ leo in oꝛe: in iſtis duabꝰ

beſtijs idem diabolꝰ figuratꝰẽ.hhoc & ex ꝑpſo

na chꝛiſti dictũ eſt:vt vnica eiꝰ eccłlia dema/
nu:id eſt de poteſtate:vel de oꝛe diaboli tol /
leret᷑. Venit dauid ⁊ inuenit iudęoꝝ łm i E
valle terebinthi poſitum vt allophylos di i. Reg..r.

micaret:qꝛ venturꝰ erat verꝰ dauid chꝛiſtus
vt de cõualle pctõꝝ ſiue lachꝛymarũ hũanũ
genꝰ erigeret. Stabãt aũt ĩ valle õ̊ allophy/
los. In valle erant:qꝛ eos pctõꝝ pondꝰ op/

p̃ſſerat. Stabant em̃ ⁊ pugnare q aduſarios
nõ audebãt.Quare nõ audebãt: Quia da/

uid qui typũ chꝛiſti gerebat nõdũ venerat.

Verũ ẽ frẽs chariſſimi.Quis em̃ ↄ diabolũ

pugnare poterat:anteq; chꝛiſtꝰ dñis genꝰhu
manũ ð poteſtate diaboli liberaret? hauid

em̃ interpᷣtat᷑ manu foꝛtis. Quid eo foꝛtius

frẽs qͥ vniuerſũ mũdũ vicit:armatꝰ nõ ferro
ſed ligno? Stabãt & filij iſrł ↄ aduſarios qua

draginta diebꝰ. Quadraginta dies: ꝓpter

qttuoꝛ tꝑa:⁊ q̃ttuoꝛ ꝑtes oꝛbis trę vitã ſſen

tẽ ſigniſicãt:in q̃ cõtra goliad vł exercitũ eiꝰ:

id eſt ↄtra diabolũ ⁊ angelos eiꝰ: chꝛiſtiano⸗
rũ pplus pugnare nõ deſinit. Mec tñ vincere
poſſet:niſi verꝰ dauid chꝛiſtꝰ cũ baculo: id ẽ
cũ crucis myſterio deſcẽdiſſet. Ante aduẽtũ

Veniẽs chꝛiſtꝰ fecit de eo qð in euãgelio di/

vaſa eiꝰ diripere:niſi pꝛius alligauerit foꝛtẽ.

Venit & chꝛiſtꝰ ⁊ alligauit diabolũ.Sed diẽ
aliqs:Si alligatꝰ ẽ:quare adhuc tantũ pſᷣua/

let? Verũ eſt frẽs chariſſimi: qꝛ multũ pua/

let:vᷣ tepidis ⁊ negligẽtibus:⁊ deũ in vᷣitate
nõ timentibꝰ dñat᷑.Alligatꝰ eſt em̃ tanqᷓ; iin
nexus canis catenis:⁊ neminẽ põt moꝛdere
niſi eũ qͥᷣ ſe illi moꝛtifera ſecuritate ↄiũxerit.
IJã videte frẽs qᷓ; ſtultꝰeſt hõ ille:quẽ canis ĩ

catena poſitꝰ moꝛdet.Tu te illi ꝑ volũtates

⁊ cupiditates ſeculi noli cõiungere:et ille ad
te nõ pᷣſumit accedere.Latrare poteſt: ſolli/

citare poteſt: moꝛdere omnino non põt niſi

volentẽ. Mõ em̃ cogendo ſed ſuadendo no

cet: nec extoꝛquet a nobis cõſenſum ſed pe/
tit. Venit ergo dauid ⁊ inuenit iudęoꝛũ po/
pulum contra diabolum pꝛeliantem: ⁊ cum
nullus eſſet qui pꝛęſumeret ad ſingulare cer

5

eñrm̃ chꝛiſti frẽs chariſſimi ſolutꝰerat diabolꝰ:

ctũ eſt: Nemo põt intrare in domũ foꝛtis et Mattb.iꝛ.

tamen accedere:ille qui figuram chꝛiſti gere

bat ꝓceſſit ad ſlium: Luut baculũ in manu

crtin
baiag
lune en
gonn ſin
eroluge
n⸗ Gder

ninua⸗
Cpübabunn
ſisetoit

ngrentepee

Gockincpur

Ptoitafct
Annenii!
Etioreguic

(uicenitine
ungetären

daucpeſurin
boltosfuinu

teſcl

liaularsspec

s badeſnaarm

kinqurechibe
Alintspeceat
Ultchiſusi
gidonusdi⸗
tenplädeie
ſnnosinchet
klgrolck

gintarapoſtolus
Unheoſiſen

founnoshan

pfladeſgn

bontzuneſis

Kueſaiglondd

hneneposinn
ſllonenbe

nig
nsnnii
Lns
Eniſis
übarz
9 , u.

—
—
—

„

E
S

= *
—
=SSSS
E

=
=

——
—

——
EE
=—
= £
☛

.

eduebo

—
=

= S=
=
=

—E
S

—
Se
.
—

—.

„

daicchn
marühän
ad⸗ Noncho⸗
Nezacülnig⸗
di⸗ QAn
Uöcüan,
Genduboli
ibdisgerhe
denee Daud
Aigeoſetis
nna höfen
atiſanosge
nnnden opte
Noteſliſen
Aglermatich
Gehechuſun⸗
Rertipiner
dübealeit⸗

— Se

1. Auenlai

tigadisbol⸗

Znaiglodn
donüſans

liguentut

Huenmniiu
emulifus
.rdeön un

.

Akeändt-

i

Msdirt⸗

ni oenotde

nturzimt.
legianie
Uig wöͤtue
ngeealen

Ber. C.xCVIII.
hãm⸗a: ⁊ exijt cõtra goliad. Et in illo quidẽ tũc
figuratũ eſt:qð in domino ieſu chꝛiſto com/
pletum eſt. Venit em verus dauid chꝛiſtus:

qui contra ſpiritalem goliad: id eſt contra

diaboluũ pugnaturus crucem ſuam ipſe poꝛ
SG tauit. Videte fratres vbi dauid goliad pꝛę/

1. Regl. 17. cuſſerit: In fronte vtiq; vbi crucis ſignacu/

lum non habebat.Sicut em̃ baculus crucis

typũ habuit:ita etiã ⁊ lapis ille de quo per/
cuſſus eſt:chꝛiſtũ dominũ ſigurabat. Ipſe ẽ

Ps.iI. enim lapis viuus:de quo ſcriptũ eſt: Lapi⸗
dem quem repꝛobauerũt ędiſicanteꝑ: hic fa/
cQLctus eſt in caput anguli. Qð autẽ dauid nõ
1. BRegl. 7. habens gladiũ aſcendit ſuꝑ goliad:⁊ ſuo eũ
ꝓpꝛio interfecit gladio: deſignatũ eſt: ꝙ in
aduentu chꝛiſti ſuo gladio diabolus victus
eſt:qui ꝑ nequiciã ſuam ⁊ iniuſtã ꝑſecutionẽ
quã exercuit in chꝛiſto:omniũ in eum credẽ/
tium ꝑdidit pꝛincipatũ. Qð aũt arma golię
dauid poſuit in tabernaculo ſuo: arma dia/
boli nos fuimus.Sic enim dicit apoſtolus:
eo. 6. Sicut em̃ exhibuiſtis membꝛa veſtra arma
iniquitatis peccato:ita ⁊ nunc exhibete mẽ/
Abi.5g. bꝛa veſtra arma iuſticię deo.Et iterũ: MNoli/
teę inquit exhibere membꝛa veſtra arma ini/
quitatis peccato. Arma enim inimici noſtri
miſit chꝛiſtus i tabernaculo ſuo:quãdo nos

qui domus diaboli fueramus:ꝑ ipſius gra-/

tiã templũ dei eſſe meruimus. Mam ⁊ vicil/
ſim nos in chꝛiſto:⁊ ĩ nobis chꝛiſtus habita/
re cognoſcit᷑.Qð aũt chꝛiſtus in nobis habi
Epbᷣ.ʒ.ſat: apoſtolus pꝛobat dicens: In interioꝛe
homine ꝑ fidem habitare chꝛiſtũ.a auteʒ
iterum nos habitemus in chꝛiſto:idem apo

Sal.z. ſtolus deſignat dicẽs: Quotquot in chꝛiſto

baptiʒati eſtis:chꝛiſtũ induiſtis.Et dominꝰ
Johᷣ.i4· ĩ euãgelio ad diſcipulos ſuos: Ego in patre
h meo: ⁊ vos in me:⁊ ego in vobis.Qð vᷣo nõ
in alio membꝛo: ſed ĩ fronte ꝑcuſſus eſt: hoc
ſigniſicat: quod modo in noſtris competen-
tibus exercet᷑: quia quando cathecuminus
in fronte ſignat᷑:ſpiritalis goliad percutit᷑:⁊
diabolus effugat᷑.Et quia de coꝛdibus nr̃is
ꝑ gratiã chꝛiſti diabolũ effugatũ eſſe cogno/
ſcimus:pariter ⁊ ſentimuſ:quãtũ poſſumus

cum ipſius adiutoꝛio laboꝛemus: ne malis
operibꝰ noſtris ⁊ impijs vel luxurioſis cogi/

tationibus iterũ eum in nobis inuitare veli
mus:vt eo inſpirãte ad ęterna pᷣmia fęliciter

venire mereamur. Q ipſe pꝛeſtare dignet᷑:
qui cũ patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ regnat in ſe/

cula ſeculoꝛum: Amen.

ODñica ſcöa p' feſt gtis:
¶ʒ Item in eadẽ dñica alius ſermo
de eodem: qui habej in libꝛo Qui-
quaginta homeliarũ.xxxj.

¶ Ntem in eadem dñica: Homelia

xxiiii.et.xxv.Et i libꝛo Quiquagin⸗/

aliquã poſſidere videbat᷑ in hierlm: qꝛ licet

grũ delerent᷑. Rex & ille paganꝰ: plm gẽtiũ

nõ inuẽtus ẽ locus dignꝰ vbi altare dñi po/

—

de eo qað ſcriptum eſt in euangelio
ſm Luca: Homo quida erat diues Zud 16.
et induebat᷑ purpura ⁊c̃.quę habet᷑
inter ſermones de Terbis dðomini

ta homeliarũ.vij.Et li.ij.de quęſtit⸗··
hu ein⸗ gelioꝝ.xxxviij. & r at, &Wπwν eſlif )l
PDñica ſecũda poſt feſtum ſancte Serno
Trinitatis: de plaga dei: Ser. I CXCVII.
m regdũ lectio legeret᷑: audiuimus A
ꝙ cũ dei plaga ſęuiret in populo iu/
ęoꝛum: angelus dñi qui ꝑcutiebat 2. Regj.24.
ſteterit iuxta areã areuna hiebuſęi. Et dixit
dñs ad angelũ:Extende manũ tuã ſuꝑ hie/
ruſalẽ:vt diſperdã eã. Cũq; extendiſſet ma/
nũ angelus: miſertꝰ eſt dñs ſuꝑ afflictionẽ:
⁊ ait angelo ꝑcutiẽti plm:Sufficit nũc:cõti⸗
ne manũ tuã.Et ceſſauit plaga a wło.Areu
na frẽs chariſſimi rexerat hiebuſęoꝝ: ⁊ ꝑteʒ

oẽs in circuitu natiões ſubditę fuerint regi
dauid: nõ tñ ꝑmiſit deꝰ vt hiebuſxi ad inte/

figurabat. Aduertite frẽs:qꝛ in iudęoꝛũ t᷑ra

neret᷑: ſed in terra gentiũ locus eligit᷑: vbi et
angelꝰvidet᷑:⁊ dñii altare cõſtruit᷑:⁊ ſic ira oĩ/
potẽtis dñi mitigat᷑. Jam tũc figurabat᷑ qð
in iudęoꝛũ coꝛdibꝰ ad offerendas ſpiritales
hoſtias locus dignꝰ non poſſit inueniri: ſed
gentiũ terra:id eſt chꝛiſtianoꝝ ↄſciẽtia eligi/
tur:vbi templũ dñi collocet᷑. Quã rem apls 2
euidẽter oſtẽdit: dũ iudęos increpat dices·
Vobis inqͥ t opoꝛtuit loqui pᷣmũ verbũ dei: Acti.iʒ.
ſed qꝛ vos indignos iudicaſtis ęternę vitę:
ecce conuertimur ad gentes:hoc eſt dicere:
Quia chꝛiſtũ repuliſti ⁊ dignũ locũ nõ pᷣpa/
raſtis in q̊ altare dñi poneret᷑:in tra gentiũ:
id eſt ĩ coꝛdibꝰpploꝝ altare dñi collocabimꝰ.
Et inde ẽ qð nobii idẽ aplus clamat:Tẽplũ 1. Corl.ʒ.
dei ſanctũ eſt:qð eſtis vos.Et ideo attẽdite
frẽs chariſſimi:qꝛ tũc gẽtilis regis tra eligit᷑:
qñ lus iudęoꝝ dei plaga ꝑcutit᷑:Qð ĩ paſ/
ſiõe dñi videmꝰ eſſe cõplẽtũ. Nã qñ iudęoꝝ
populꝰ cruciſigẽs dñm repꝛobat᷑:tũc in area
gentiũ:id eſt i omi terra altare dño cõſecrat᷑.

Bancti aluguſtini de tempoꝛe

Angelus ergo domini in area regis gentilis pigre ad certamẽ deo adiuuãte ꝓceſſimus: 4 leni fenia
ſtetit: ⁊ verus angelus:id eſt chꝛiſtus gentũ Adiutoꝛiũ noſtrũ a domino qui fecit cęlũ er Rõ.iꝛ. cepeaſunn
B populũ viſitauit.Rex ergo ipſe obtulit bea/ terrã. DHonabit certanti victoꝛiã: qui certãti Gemmtentine⸗
2. Begl. 24. to dauid aream et boues ad holocauſtũ:ſed dedit audaciam. Hõ nos hoſtiũ turba: non ktrſindur
rex dauid accipere noluit:niſi pꝛius pꝛecium bellantiũ reuocet foꝛma:nõ quaſi vitrea ful/ ſetmanupene
daret. Et hoc in aduentu domini ſaluatoꝛis gẽtia terreãt arma: Soliã magnũ: robuſtũ: . Reg r. in lpnisſhefole
impletũ eſt: qui gentiũ coꝛda ſibi aſſumere armis terribilibus ingentiq; turba munitü Gorhosnenst
noluit: niſi pꝛius ꝓ eis pcioſum ſanguinem dauid ſolus puer paruus atq; inermis:vno eenclee in
daret. Quid ergo dedit:Quinquaginta in/ lapidis ictu ꝓſtrauit: totaq; allophyloꝝ ca/ ſſoglenoſe
quit ſiclos argenti. In quinquagenario nu ſtra turbauit atq; fugauit. QAuid autẽ aliud tiunlu
mero ⁊ gratia ſpirituſſancrti intelligit᷑:⁊ pec / petra contra goliã miſſa:niſi chꝛiſtũ contra üonnn fons
Acij.2. catoꝛũ remiſſio deſignat᷑. Nam quinquage/ diabolk ex ſemine dauid venturũ eſſe ſigni/⸗ Consdenznin
ſimo die ſpirituſſanctꝰ apoſtolis mittit᷑:Et ĩ ficauit: Aggrediamur iam:cęteroꝝ quę dixi leeletoenrne
Leuitj.25. veteri teſtamẽto quinquageſimꝰ annus:re/ mus quinq; genera ꝓponamus. Pagani di Zaranl inccurn
miſſioni ⁊ indulgentię conſecrat᷑ DHauid qui/gunt: Quid eſt ꝙ nos exhoꝛretis atq; abijci/ erthun
dem ille argentũ dedit:noſter vᷣo dauid i Hiotanch multos colentes deos: Ecce ⁊ vos ſesaungee
ille trypum tenebat: pcioſum ſanguinem fu/ deum quem pdicatis colendum: flium ha⸗ ſnmr
dit. Ergo vt aream pagani regis dauid eme bere dicitis: ⁊ ſine alterius cõmixtione ſexuſ Aüver
ret: ſidlos quinquaginta obtulit: ⁊ verus da natum eſſe cõſingitis. Judęi dicunt: Quo- Judi nn 4
uid chꝛiſtus vt in area gentiũ altare ſibi con odo vnum colitis deum:quãdo ⁊ hominẽ .R rl
ſtrueret: quinquageſimo die gratiã ſpirituſ( quẽ patres noſtri cruciſxerut: deũ dicẽtes: Abchicn
ſancti ⁊ peccatoꝛũ indulgẽtiã dedit.Et ideo hominib extoꝛquetis vt tanqᷓ;ᷓ filiũ dei vo- Auacgatn
fratres quia in nobis et de nobis templũ ſi/ hiſcũ venerent᷑ ⁊ colant: Manichei dicunt: Wanichel n
bi dignatus eſt facere: in domo ſua non pa/antaſiam eſſe ꝙ dicit᷑ dominũ ieſum chꝛiſtũ aun A
tiat᷑ iniuriam: quia ſi de peccatis noſtris in/ꝭ yfemineo poſſe naſci ex vtero. Non enim di⸗/ nlamhtt
iuriam ꝑtulerit: cito diſcedit:⁊ vę miſerę ani gnũ eſt inquiũt: vt tanta maieſtas ꝑ ſoꝛdes mmkanugn
mę de qua ille diſceſſerit. Sine dubio enim qualores fęminę tranſiſſe credat᷑. Sabel/ Sabelllann urmgum
qui a lumie deſerit᷑: a tenebꝛis occupat᷑. Ita/ liani dicunt: id eit Patripaſſiani: vnus eſt nfunan
ergo cum ipſius adiutorio agere ſtudeamꝰ 2 deus pater ⁊ filius: quoniã qui pater ipſe et ,inſthaf
vt ram pium dominũ non ſolũ hoſpitem re¶ ſilius.NHam ſi aliter dixerim: dicemur mul⸗ uni Au⸗
cipere: ſed etiã perpetuũ habitatoꝛẽ habere colę. Arriani dicunt: Alius eſt pater: alius Arriani ingnine
mereamur: ſſtante eodem domino nfo ieſu/jeſt filius: ſed minoꝛ eſt ſilius: Quomõ enim nimatn
chꝛiſto:cui eſt honoꝛ cum patre ⁊ ſpirituſan/. flieri poteſt vt genitoꝛi genitꝰ extet ęqualiss n olLum
ccto in ſecula ſęculoꝛũ: Amen. Ecce ſunt erroꝛum ꝓpoſitę quęſtiões: quaſi C tauſtlait
. . hoſtiũ compoſitę acies. Contra iſtas acies Ta z. lollon
Sermo ¶ An eade dominica: De quinq; peſtiferas ſanctiſſmi fratres: aſſumite arma vob.s. citunine
. C xcCix. bęreſibus: Serma l Dei vt poſſitis reſiſtere in die malo: ⁊ in omn ½ chi Qlenn
. . ſfe⸗ nibus pfecti ſtare: Accingimini lumbos in unnzali
Ebitoꝛ ſum fateoꝛ non neceſſitate co veritate:nemo trepidet:nemo foꝛmidet.Eſt chünnne
gente: ſed qð eſt vehemẽtius chari/ loꝛica iuſticię: eſt ſcutũ ſidei: in quo ſagitt lmunnpllun
tate.Ad compellendum non poteſt malignoꝝ extinguant᷑.Eſt galea ſalutis:eſt Etiſnuſti
eſſe moleſtus exactoꝛ: quãdo ad reddenduʒ gladius ſpiritus qð eſt verbũ dei. Quiſqᷣs S ukſktanibe
deuotus eſt debitoꝛ.Sed vt impleã qð pꝛo/ ſidelis chꝛiſti militũ his armis fuerit munitꝰ nnenmmn
mili: adiuuate me ſanctis oꝛatiòibꝰ veſtris: nõ cuiuſq; foꝛmidabit ꝑſonã: non terroꝛe tẽ/ ſtieet
vt dominꝰ? omnipotes det gratia ſermonibꝰ poꝛis a certamine reuocabitur. Eia fratres Mgliſonitd
meis vt ſatiſfaciam pijs mẽtibus ⁊ auribus certamen in pꝛomptu eſt:feruet opus:vꝛget deguſhhnn⸗
veſtris. Si meminiſſe dignamini qui ĩ tem/ aduerſarius: ſpicula parat:iacere temptat: laglſclgc
poꝛe affuiſtis:quinq; hoſtiũ genera eſſe diri nemo expaueſcat. Plures ſunt nobiſcum q;ᷓ 4. Regl.6. uhglit
mus: contra quęerxpugnanda inducias po/ cum illis. Hobiſcum eſt moyſes ille magn Exo. 17. indenn
ſtulauimꝰ: vt neceſſaria arma pparare poſſi/ amicus dei:qui vt hoſtẽ vinceret ſliantem: ſtlcnfeitde
mus. Pꝛomiſſus dies illuxit:nos quoq; im / manus ad cęlũ extẽdit:iam tũc figurã crucis S

kegaling Exo.14. Oſtendit: ipſe diuino imperio tumentis pon

Ger.C.xCIX. Dñica ſcdᷣa p' feſt trinitatis: Ger. II

ergo hunc fecit pꝛimũ ⁊ ſolum ⁊ vnum. Bo/

liengian, ti voluenti flexuoſis ſinibus vndas:vnius nus autem ei viſus eſt ⁊ pleniſſimus omniũ
nquicni virge percuſſu traiſciendo populum aridos bonoꝛũ. Quãtum pleniſſimꝰ iohãnes euan
kümndann interim vertit in campos. Hobiſcũ eſt ieſus geliſta dicat: De plenitudine eius omnes ac JYohᷣ.r.⸗
Uallpinu poſt moyſen dux populi iſraelitici foꝛtiſſim cepimus gratiã pꝛo gratia. Bonꝰ autẽ ei vi⸗
Gniebeſiue GRliatoꝛ:cuius etiã nomen indicat nomẽ ſal/ ſus eſt:⁊ pleniſſimus omniũ bonoꝛũ. Et ſe⸗/

uhumn IJoſue. 10 Uatoꝛis: ipe potẽtia ſua ⁊ diuina fiducia:diẽ

quit᷑: Letatus eſt. Cui vel cum quo lętatus

nanign ſui curſus metas ne ꝑageret ſtatuit: et nocti eſt? Et valde dilexit tanqᷓ; vnigenitũ ſuum
Wprlorag ne accederet imperauit. Ipſe gentiũ reges quẽ pᷣmo factũ dixit: poſtea vnigenitũ appel
ideiii nõ ſingillatim ſed gradatim ſuꝑauit: capti- lauit. Item alio loco ſic dixit: Flius bũdicti
citücn uauit:humiliauit ⁊ occidit. Mobiſcũ eſt da dei atq; bonę volũtatis: cuius nomen non
nicheit uid manu foꝛtis: quid dicam:?: Serus dei: poteſt humano oꝛe narrari. Quęrebas pa/
neng gniilt. electus dei:amicus dei:parens dei:nouerat gane coniugẽ dei? Audi mercuriũ: para frõ/

nisngtie ſr are apen een ae SNrmer ee⸗
RRKr oſtendere ⁊ patientiã cuſtodire. Ipſe inimi ris: ictus lapidis nõ cutem aperiat frontis:
RKrZ cos ſuos cum ꝑſequeret᷑ non ꝑnicioſus: ⁊ cũ non venam rumpat ſanguinis:nõ faciat ſo
nmnoreia vinceret non extitit impius. Nobiſcũ ſunt ueam vulneris:ſed ſignum faciat crucis.Cõ
Niunn E N alij atq; alij viri:qui omnia futura ſᷣuiderũt iugem dei quęris: abijciat᷑ ex coꝛde tuo im,
Kiottanu et pᷣdixerunt. Non eſt ergo qð nos terreat. pꝛoba pꝛauitas.Cõiunx dei: bona volũtas
Eeiiins Tantũ expectate: audite et oꝛate: intentioꝛ eſt. Quomodo ⁊ pater ſit deus:⁊ filiꝰ deus:
füin⸗ ⁊ auctioꝛ circa me veſtra ſit oꝛatio. NHon di/ nec tamẽ duo dij ſed vnus deus: tecum diſ/
Nci dan utius imoꝛemur: iam quę ꝓpoſuimus pꝛo / putare non debeo: quia niſi credideris nul/
D R D ſequamur.QAuid dicis pagane: Deus inqs iatenus intelligere potueris. Lamẽ ſiliũ dei
Wumch Ca. 4. ſi delectatus eſt filium:indiguit coniugio:ſi dominũ fatet᷑ mercurius. hoc lapide ꝑcuſ/
henelnn hoꝛruit coniugiũ: ſolus eſt ſine filio. Quid ſus:lapideus deſinat eſſe ſacrilegus.Audia F
cketſuen enim poterat inueniri ſimile deo qð cõiun / mus quid etiam ſibylla vates eoꝛũdem di/ Ca. s⸗
artni tt geret᷑ deovt pareret filiũ deo: Neinde ſic di / cat.Alium inquit dedit deus filium homini
inimuch citis. Si habet filiũ deus: iam non vnũ co/ colendũ. Quãtum apwaret in his ſententis
gunnpe litis deũ.Quid agimuſ? Ab allophylo miſ/ ercurij ⁊ ſibyllę:Sabellius etiã iudicatur.
dunun ſum excepimꝰ: qͥd ſemiteimuo⸗AubäibetAeru ⁊ patrem deũ dicit ⁊ filium: ⁊ ſi/
atpumiu⸗ miſerimus telum: licet ꝑueniat ad illum:qd¶bylla dicit aliũ:Sabellius dicit non alium:
Aunben pꝛodeſt:Quare? Quia durus eſt:quia lapi / quia eundẽ patrem aſſerit quẽ ſilium: Opti/
Panaggud PNPs. iʒ. qeus:idola colit. Scriptum eſt enim: Simi-/ mũ valde eſt ſi modo nõ vnũ tm̃:ſed etiã ad
Uetocs i les illis ſunt om nes qui faciunt ea:⁊ omnes quãtoſcũq; miſſus ꝑuenire potuit:aduerſa-
mmikunc qui cõſidunt in eis. Sanctas ſcripturas nõ rios hoc ictu ꝑcutiamuſ. Item ſibylla dicit:
1Aſumirmm“ accipit. Quęramus ergo lapidem quo ꝑcu / Ipſum tuum cognoſce deũ dei filium eſſe.
emalo:thhon tiatur: vt ꝑcuſſus quaſſet᷑: quaſſatus cõmi/ Verſus iſte ⁊ paganum increpat ⁊ iudeum.
ninibundostt nuat᷑:cõminutus in puluerẽ conuertat᷑:con / Alio loco ſiliũ dei ſymbolum apellat: id eſt
Pofentdas uerſus in puluerem compluat᷑: complutus conſilium vel conſiliariũ.Et ꝓppheta dicit:
Einghoſgn⸗ ſerat᷑: ſatus faciat fructũ:non qui igne cõſu / Vocabit᷑ nomẽ eius admirabilis: conſilia/ Eſa. 9
lalllst E mat:ſed qui ĩ hoꝛreo recondat᷑.hermes qui rius:deus foꝛtis: pater futuri ſeculi. hic ar⸗
de⸗Lul 5. latine mercurius dicit᷑: ſcripſit libꝛũ qui lo/ rianus arguit᷑:qui cum dicat minoꝛem dei ſi
is fuenmr goſchelios appellat᷑:id eſt verbum ꝑfectum: lium: dicit aliquãdo deũ non habuiſſe.Et ſi
obteneß magnũ nomẽ libꝛi huius: quia magnus eſt fuit ſine ſilio: fuit ſine cõſilio.Ecce ad quãta
u. li de quo ſcriptus eſt. Quid enim ꝑfectius ver ꝓuocamur:ſed quia deus nunqᷓ; fuit ſine cõ
ctogleng Ns. S7. bo: qui ſolus eſt inter moꝛtuos liber: Audi⸗/ ſilio:etiam cõtradicente arriano:nunq; etiã
ae ee amus quid loquat᷑ mercurius de verbo per/ pater potuit eſſe ſine filio. Quid agis paga/
n piant“ fecto. Dominus inquit ⁊ omniũ factoꝛ deo / ne: Aperi aures: noli eſſe ſicut aſpis ſurda:ꝗᷓ
ſalrth rũ:ſcòm fecit dominũ.Et poſt paucavt oſtẽ obdurat aurem ne audiat vocẽ incantãtis.
entzunn deret quid dixerit repetijt ⁊ dixit: Quoniãs Mon tibi meos auctoꝛes ꝓfero:tuus eſt mer
ſieſani⸗

⁊ bene nouerat non ſolũ Parcere ſubiectis
ſed ⁊ debellare ſuperbos: Verũetiã virtuteſ

tem:excipe lapis lapidem:cade vt erigaris:

frangere vt cõfirmeris: deſtruere vt ędiſice.

Bancti Auguſtini de tempoꝛe

curius: cuiꝰ int deos tantus honoꝛ cultuſq;
a vobis allatus eſt: vt eius noĩie diẽ domini

vocaretis. Ipſum audi:ipſe te cõuincat:ipᷣe

expugnet:vt cum te vicerit: illi cedas et mi/
hi credas. Aercurius dixit: Dilexit deꝰ vni
genitũ ſuũ. Ipſe dixit: Filius benedicti dei
atq; bonę volũtatis. Et ne de ciꝰ nomĩe te/
dium interrogatiõis ſuſtineret: ſecutus ad/
iunxit: Cuius nomẽ nõ poteſt humano oꝛe
narrari.Quid tu mercuri ab hominibus di/
cis nomẽ dei filij narrari non poſſe? A te nar
retur qui nõ homo:ſed deus ab hominibus
eſtimeris. Loquit᷑ autem ad filium ſuum di
cenſ: Eſt enim quis filij inenarrabilis ſermo

Job.i. ſapientię ſpirituſſanctus: Nõne hoc eſt: In

opncipio erat verbũ? Dic hermes: ſermo iſte
ſapientię habet matrẽ: Sequit᷑ de ſolo deo:
DHominꝰẽ omniũ dominãte deo moꝛtalibꝰ.
Et quia ab hominibꝰ indagari non poteſt:
addit ⁊ dicit:ſuper homies eſt. Nomen filij
dei narrare non poſſum:quia nõ ſum deus:
dicant homines quaſi homines qð nõ ſum:
ego agnoſco qð ſum. Sermo ſapiẽtię de ſo⸗
lo deo eſt. NMõ ergo ibi pagane hũanũ ſuſpi/

ceris aut fingas fuiſſe cõiugiũ:de ſolo domi

no eſt:et ſuꝑ homies eſt. Increpat te ſibylla
dicens: Ipſum tuũ cognoſce dominũ dei fi/
lium eſſe:ipſum non alium:non martẽ:non
iouem:non mercuriũ: ſed quẽ conſitet᷑ mer/
curius. Quid miraris chꝛiſtiane ꝙ talia de

JYacobi.2. patre ⁊ filio dicant: Et dęmones credunt et

cõtremiſcunt. Nempe in euangelio tranſeũ/

Marci.i. te domino dicũt: Mouimus ꝙ ſis filius dei:

veniſti ante tempus perdere nos. Utinam
quomõ dęmones iudicem:ſic homiĩes agno/

G ſcerent ſaluatoꝛẽ.Quid dicit iudeus: Unuſ
Ca. 7. Kſt nobis deus pater:ipſum nõ alium noui/

mus. Illum vo quem dicitis chꝛiſtũ:patres
noſtri non deũ ſed hominẽ occiderũt.MNem⸗
pe hoc eſt qð dixi: Vtinã quomõ dęmones
iudicem: ſic homines agnoſcerẽt ſaluatoꝛẽ.
Ecce demones viderunt ⁊ tremuerũt:homi
nes viderunt ⁊ occiderũt. Dęmones cofeſſi
ſunt:homies ꝑſecuti ſunt.Que infęlicitas ⁊
quãta miſeria imparẽ demonibus inueniri:
Item homies credunt:dęmones ꝑeunt:ho⸗/

Ps.76. mines ſanant᷑:dęmones puniunt᷑. Sed hec

imutatio eſt dexterę excelſi:nõ pſᷣſumptio ho
minis de ſuis viribus cõſidentis.Cõtra iſtũ
iudęũ nõ laboꝛo:pugnent contra illum codi
ces ſui:pugnent lex ⁊ ꝓphetę:⁊ aut victus ⁊

hũiliatus ſaluabit᷑:aut ſuꝑbus ⁊ ꝑtinax pu

niet᷑. Dixit dominꝰad moyſen:Ecce ego mit Exo.aʒ.

to angelũ meũ qui pcedat te:et cuſtodiat in
via ⁊ introducat in locũ quẽ paraui: Obſer/
ua eum ⁊ audi vocem eius: nec cõtemnẽdũ
putes. Audiſti angelum:agnoſce dñm:tMNec

cõtemnendũ putes. Quare:uia nõ remit

tet cum peccaueris:⁊ eſt nomen meũ in illo.
Quis eſt ille magnus cui deus et poteſtatẽ

ſuam dedit ⁊ nomẽ? Hominꝰvirtutũ ipſeeſt Nõ.ꝛ53.

rex gloꝛię.Et vnde pꝛobamus qð cum dicit᷑ h

angel * debeat intelligi deus? In libꝛo qui Ca. S.

awellat᷑ Geneſis. Venerũt inquit duo ange vᷣe

li ſodomã veſpere:ſedente loth p̊ foꝛibus ci/
uitatis:quos cum vidiſſer ſurrexit ⁊ iuit ob/
uiam eis. Quid plura? Suſcepit et obſecu/
tus eſt eis tanq; ꝑegrinis. Cõſuetudine ho/
ſpitalitatis liberatus eſt a ꝑiculo ciuitatis:
⁊ tẽpoꝛale euaſit incendiũ:⁊ ęternũ cõſecutꝰ
eſt hᷣmiũ.Diſcite chꝛiſtiani:ſine diſcretione
hoſpites ſuſcipere:ne foꝛte cui domũ clauſe/
ritis: cui hũanitatẽ negaueritis ipſe ſit deꝰ.
Nõ ampliꝰ euagemur a ꝓpoſita actiõe.An/
geli venerũt ad loth ⁊ dixerũt. Videte ⁊ ad/

uertite:qꝛ angeli loqui dicũt᷑. Quid dixerür

angeli: Salua aĩaʒ tuã:noli reſpicẽ poſt ter/

nens manũ ſuꝑ aratrũ ⁊ tergo reſpiciẽs aptꝰ
eſt regno dei. Heq; ſtes in omni regione cir/
ca: terrenis nõ inhęreas voluptatibꝰ:ſed in
monte ſaluũ te fac. Spes tua deus ſit:ne et
tu ſimul pereas cum ſodomis. Dixitq; loth
ad eos. Vide hominẽ videntẽ nõ cęcũ:ſicut
iudęum et ſabellianũ: MNon lipientem:ſicut

arriani:ſed oculos ſanos habentẽ: ſicut ca⸗/

tholici chꝛiſtiani: ⁊ angelos vidit ⁊ dominũ

gui. Hhoc ſcriptũ eſt ĩi euangelio:qꝛ nemo po/ LZucj.9.

intellexit. Quid dixit angelis: Dixitq; loth Se.19.

ad eos:Domine ſi inuenit ſeruus tuus gra-

tiã ante te:⁊ magniſicaſti miſericoꝛdiã tuam
quã feciſti mecũ vt ſaluares animã meam.

AMagna res: cum volo indęum ferire:ſicut

moyſes foꝛtiſſimus vir haſtam verbi ſui vi/

bꝛauit: ⁊ miſit vt ꝑ iudeum ad ſabellianum

tranſiret arrianũq; percuteret. Quid agis
loth ſancte: Angelos vides: non vnum ſed
duos:⁊ dicis domine:Ad vnum verbum fa
cis:vnum pꝛecaris:⁊ nõ metuis ne alteri in/

iuriam facere videaris: Abſit. Recedite ar-/
riani:quia parum videtis:Ego video qð vi

deo:nec cõtemno:nec erro.Duos video:ęq/
les video. Vnũ rogo: nulli iniuriã facio:qͥa

mall
gtonenn 4
ſeenride⸗
eun.
Copen .
mnscueriun
lagtin
bglmi
iflenpauube
rebectoh⸗
nlnoun.
ſelbalae,
ſalteick⸗
Plrcnehonin
Mrolaarequce
cligrdeunta
hemmiruseg
nnitſctenoee
ſiſpenant Sei
(, Mgelidebereia⸗
n cbentunecten
ſoſotonan tge
Nnlnodecgos
Pep luogpane⸗Sian
Usdoninone
MurflodicD
ſckclietungn
utvoflange
watnidtqvon
higtütnonge
Alieniccho d
minbeKäͤr
Uue poennite
elsedis
ſaEledi
6heagelee
Nheibtus.
Mh cbu
udspeni
ſgglintnl

☛ = =☛,[-ͤü-

5
. .

Wustgute

nkuegti⸗

tlegalit,

tngnidon
dochzfnnug

tlunenttuich
uſaptatbſen
Cölnendnede
1Paloaunte
1genichee
tauidonüͤcn⸗
antisipleſtde⸗

poltnace oN

nit. Didaetth
i Quidaiei
ütehyredokt

Geliorgenenogo l

worehitiz⸗
omniregoonedn
Nuprunbeſctn
madeusſbtes
ni Dingho
cninöctiſn

Algienenia

hebentiſana⸗
gnicittonin

toeLitgle

ſauusmog
ilncodänn
Gunmninen
un inie
tumnretiſlt
d ſebelann
nu. Qut
lonund
numſwtu⸗

isheimni
ſt Nouni⸗ .
Sntng

S=

—

tiuitg⸗

patrem er filiũ non diuido. Nam vt intelli⸗
gatis me nõ falli cũ duos tanq; vnũ depᷣcoꝛ:
videte vtrũ duo an vnus reſpondeãt.P:
cibus petijt vt in modica ciuitate et ꝓxima
refugiũ haberet ⁊ viueret. Reſpõdet᷑ ei. Vi/
deamus quot ſunt qui reſpõdent. Verba li
bꝛi ſubſequũtur. Dixitq; ad eũ:quaſi reſpõ/
ſio ſingularis. Adhuc ſequere:videamꝰ.Ec/
ce etiã in hoc ſuſcepi pᷣces tuas vt nõ ſubuer
tã vꝛbem ꝓ qua locutus es. Feſtina ergo et
ſaluare ibi: qꝛ nõ poſſuʒ facere quicq; donec
ingrediaris illuc. Vide iudęe: ⁊ dici gngelũ
⁊ eſſe deũ. Audis arriane duos patrẽ ⁊ filiũ
ꝓpter ſabellianos:ſedvnũ patrẽ ⁊ filiũ. Au/⸗
di quid dictũ eſt:? Suſcepi pᷣces tuas. Audis
quid dicit? Non ſubuertã vꝛbẽ. Audis non
potero facere quicq;: Ergo iudęus angelum
intelligat deum:ſabellianus legat duos ve/
niſſe:arrianus legat vnũ reſpõdiſſe:⁊ nõ cõ/
temnãt:ſed erroꝛẽ fugiant:ne ad ignem ęter
nũ ꝑueniant.Sed vt pleniꝰ oſtẽdamꝰ dictũ
Ca.ꝰ. angelũ debere intelligi deũ:huius lectionis
Señ.i9. lequentia recitemus. Igit᷑ inquit dñs pluit
ſuꝑ ſodomam ⁊ gomoꝛrã ſulphur ⁊ ignem a
domino de celo.Quid eſt dñs a dño: niſi ſi/
Põ.ioꝰ. lius a patre? Sicut et alio loco: Dixit domi-
nus domino meo ſede a dextris meis. IJdeʒ
pater filio dicit:Honec ponã inimicos tuos
Expo.ʒ. ſcabellũ pedum tuoꝛũ. Item in Exodo: Ap/
praruit moyſi angelus dñi in flãma ignis de
rubo: ⁊ vidit quoniam rubus ardebat igni:
rubus aüt non cremabat᷑: Et dixit moyſes:
Vadã ⁊ videbo hoc grande viſum q̃re non
cremat᷑ rubꝰ.Cũ vidiſſet aũt dñs:qꝛ accedit
videre: vocauit eum dominꝰ de rubo. Ecce
angelus ipſe dñs.Et ſequit᷑ dicẽs: Moyſes
moyſes. Et ille dixit: Quid eſt dñe? Ait illi
dñs: Ne acceſſeris huc niſi ſoluerĩ calciamẽ-
ta de pedibꝰ tuis:Locus em̃ in quo ſtas tra
ſancta eſt. Adhuc audi quid dixerit ei: Ego
ſum deus patrũ tuoꝛũ: deus abꝛahã: deus
iſaac: deus iacob. Et ideo iudęus ſic legat
angelũ vt intelligat deũ ⁊ timeat dñm. Sa/
bellianus ſic ↄſiteat᷑ patrẽ vt nõ neget ſiliũ.
æca. R Zeſus etiã naue ſicut liber dicit qui eius no
o. mine cõſcriptus eſt:Lum bhoſtibus cũ dimi/
caret: in ipſo cõſtitutus ꝓcinctu:vidit virũ
ſtantẽ cõrra ſe ⁊ euaginatũ tenentẽ gladiũ:

Joſue.5. pꝛexitq; ad eum ⁊ ait:Noſter es an aduerſa -
rioꝛũ? Qui reſpondit nequaq;:ſed ſum pꝛin

ceps exercitꝰ dñi: ⁊ nũc adueni. Cecidit aũt
ieſus ꝓnus in terram ⁊ adoꝛauit. Et nũc ſe⸗

rogatus quis eſſet: Reſpondit: Pꝛincipiũ ꝗͥ Job.s.
et loquoꝛ vobis? Quid turbaris ieſu naue:

BGer.c.XCIX. Dñica ſcdᷣa pe feſ.trinitatis:Ger.Ii.

quere iudęe ducem tuũ: videt: interrogat et

adoꝛat. Viſio cõionẽ habet. Videt᷑ em̃ ⁊ qð
agnoſcit᷑ ⁊ qð nõ cognoſcit᷑:ergo viſo cõmu

nionẽ habet:interrogatio ignoꝛationẽ:ado/

ratio ſidem:quia videt hominem. CLuius eſt
homo iſte: Ipſe eſt cuiꝰcontra inimicas gen
tes ſᷣnunciabat᷑:deſiderabat᷑: expectabatur
aduentus. Quis eſt pꝛinceps exercitus do/
mini? Nonne ipſe eſt qui in euangelio inter/

4
*

Quare fremuerũt gentes ⁊ populi meditati s. 2.
ſunt inania: aduerſus dominum ⁊ aduerſus
xpᷣm eiꝰ: Vides armatũ:noli metuere.MNon
contra te venio ſed pꝛo te:quia nõ ſum miſ/ Mattb.15.
ſus niſi ad oues ꝑditas domus iſrael. AQuich
eſt ieſus qð vides:interrogas ⁊ adoꝛas: ho
minẽ video: interrogo quẽ video:audio nõ
quem video: adoꝛo non qð video ſed quod

credo: Quia fides ex auditu: auditus autez Ro. 10.

ꝑ verbũ chꝛiſti. Quid ergo quęris:? Aduerte

2 ſequere. Hominẽ video: ſed p̊ filis hoim

eſt qð intelligo. Meſcio quid mihi coꝛuſcat:
⁊ de latebꝛis fulgidum ſplendet. Vadam ad
eũ qui venit ad me:ſcrutaboꝛ qð video:hoc

grande viſum quod video: ⁊ non eſt homo:

Immo ⁊ homo eſt ꝓpter manicheũ:et plus
q́ᷓ; homo eſt ꝓpter iudęũ. Perge ieſus meꝰ:
dux meus perge. Quare: niſi quia cum me
inquiris:me acquiris? Ecce venio: hominẽ
inueni:intus neſcio quid intelligo: obſcurũ
eſt:nõduʒ video:tecta eſt facies moyſi vela⸗ Exo.ʒ4.
mine:im pedit aciẽ:latet veritas. Hõ agnoo

ſco qᷣd ſit: opus ẽ interrogatiõe. DNic tu hõ: Joſue. .

noſter es an aduerſarioꝛũ? Si aduerſarioꝝ:
⁊ homo es:⁊ inimicus es. Si noſter es:⁊ hõ
es:⁊ ſaluatoꝛ eſ. Poſt me venit:ſed ante me
factus ẽ.Si ſaluatoꝛ es:⁊ ieſus es. Interro/

get pꝛioꝛem poſterioꝛ: ſed tamẽ minoꝛ maio/
rem: interroget deſiciens creſcentem:figura

interroget veritatem: vt luceſcat dies et re/
moueant᷑ tenebꝛę tempoꝛales. Ecce venio:
ſcio:ſpiritꝰ carnem ⁊ oſſa non habet. Adhuc Lud.24.
latet myſteriũ. Interrogo virum:audio ver

bum: remoueo velum: adoꝛo deum. In eo
vYieſus vidit nec cognoſcit: furioſam gentẽt
iudęoꝛum ſigniſicabat:quę ſi videns cogno n Corj.2.

uiſſet:nunqᷓ; dominũ gloꝛię crucifixiſſet. IJn

eo autem ꝙ audiendo credidit et adoꝛauit:
iſtum ſigniſicabat populum de quo ſcriptiui
eſt: Populus quem non cognoui ſeruiuit Nõ. ri.
mihi: i obauditu aur obediuit mihi. Audi

Bancti aluguſtini de tempote

Cum manichęo certare diſpoſueras non cũ
iudęo:Contra manichęũ noua tela ſunt ne/
ceſſaria:non antiqua:quia nouũ non vetus
accipit teſtamentũ.Sed mihi qͥ ↄtravtroſq;
ſuſcepi certamẽ: vndiq; arma ſunt neceſſa/

Ladhuc: Quęrebas denm Kamiſſe Wium
Ca. . qudi qð dicit pater ꝑ Eſaiã: Pater ni uid
Eſa.. eęgo qͥ alios parere facio: ipſe nõ pariã dicit
dñis:? Ergo ego qui generationes cęteris tri/
buo:nũquid ſterilis remanebo: dic dũs deꝰ ſu
s. 2. tuus? Cui dictũ eſt: Filius meus es tu:ego ria: maxime qꝛ iſta noua ex veteribꝰ fabꝛica/
hodie genui te. Quid me ſtimulas arrianę ⁊ ta ſunt:ergo nec illa abijcienda ⁊ iſta poꝛtan
rides: cum audis hodie? Apud deũ nund; da ſunt. Diuerſis em̃ telis diuerſi concidũt᷑
craſtinus:nunqᷓ; heſternus dies eſt:non ſuc/ aduerſarij. Oꝛdo itaq; iſte ſeruandus eſt:vt
cedẽtibus ac decedẽtibus tranſigi᷑ menſis
diebus:non hoꝛę mutant᷑:non variant᷑ tem/
poꝛa vł momẽta vbi deus ẽ:nec termino in/
cludit᷑:nec initio inchoat᷑. Audiat adhuc iu/
dęus per ꝓphetã quid adhuc dñs dicat: au/
diar arrianus:audiãt et oẽs qui ſiliũ dei aut
Eſa.45. nõ eſſe:aut eſſe minoꝛem dicũt: Ego inquit
deus ⁊ nõ eſt alius.Et quid de ſilio dũe ſi tu
Abi.s. ſolus es deus? Audiadhuc qͥd feſtinas:? In
memetipſo iuraui. Abi ẽ iuratio:nllła ẽ du/
bitatio. In memetipſo iuraui: Egrediet᷑ de
oꝛe meo iuſticię vᷣbũ. Ecce habes ſiliũ:egre/
diet᷑ de oꝛe meo vᷣbũ ⁊ nõ reuertet᷑.Quid eſt
nõ reuertet᷑: Me ſabellianꝰ dicat: ipſe ẽ pr qͥ
filius: egreſſum verbũ nõ reuertet᷑: qꝛ pater
pater eſt:filius filius. Sileat aliquãtulũ hę/
reticoꝛũ loquacitas:nullã habentes verecũ/
diam: impleãt domini ſententiã: et filio dei flliũ ⁊ vocabitur nomen eius emanuel.hhoc
aur nullus aduerſabit᷑:aut qui aduerſus ex· etiã euãgeliſta cũ diceret:ſecutꝰ ẽ:⁊ expoſuit
titerit: cõfundet᷑. Egrediet᷑ inqͥt de oꝛe meo
iuſticię verbũ etx nõ reuertet᷑: qꝛ mihi curua/
bit᷑ omne genu:et ꝑ me iurabit omis lingua
deo. Et filius quid? Audi ergo in dño dici:
Eſa.45. Aheę ſunt ſummę iuſticię ⁊ imperiũ.Age &̊.
Et quid poſtea: Ad eũ venient ⁊ cõfundent᷑
omnes qͥ repugnãt ei. Ite nũc om̃s pagani:
heęrerici:iudęi: aduerſamiĩ et repugnate filio
dei. Ad eum venietis ⁊ cõfundemi oms qui mis:natus eſt hõ:nõ deſtitit eſſe deus: nat
Ca. 12. repugnatis ei. Non parua de filio dei ſm di eſt paruuſ:latens magnus:qͥ libẽter ample/
uinitatẽ locuti ſumꝰ:et reſiſtẽtibus inquãtũ ccitur deum natũ:nõ hoꝛret virginis partũ.
otuimꝰ aduerſarijs nõ pepercimꝰ: Nũc vo/ Dicit de creatoꝛ homis: fllius hoĩs: Quid
lo ad eius incarnatõeʒ accedẽ: ⁊ manichęus
. inſiſtit impꝛobus.Quare? Quia dei ſiliũ nõ
. vult dici etiã homis ſiliũ. Et vbi eſt qð ſcri/
Eſa.4S. ptum eſt: Roꝛate cęli deſuꝑ ⁊ nubes pluant
iuſtũ:aperiat᷑ terra ⁊ germiet ſaluatoꝛẽ: ⁊ iu/
ſticia oꝛiat᷑ ſił: ego dñs creaui eũ. Iteʒ: Ecce
Eilſa.p. paruulꝰ natꝰ ẽ nobis: ⁊ filiꝰ datꝰẽ nob: ⁊ fa
ctus ẽ pᷣncipatꝰ eiꝰ ſuꝑ hũeros eiꝰ: ⁊ vocabit᷑
nomẽ eius admirabilis: cõſiliariꝰ: deus foꝛ.
tis:pater futuri ſęcul:pnceps pacis. Item:
Eſa.. Ecce virgo cõcipiet in vtero ⁊ pariet ſiliũ:et
MWartb.i. Vocabit᷑ nomen eius emanuel. Dicit aliqs:

pbbag: Quid agis de paulo aplło:qᷣ in exoꝛ
dio eplłſtolę ſuę ad Romanos ſcribens ait:

gatus in euangeliũ dei:qð ante ꝓmiſerat ꝑ
ꝓphetas ſuos in ſcripturis ſanctis de ſilio
ſuo qui factus eſt ei ex ſemine dauid ſᷣm car/
nẽ?: Audis quia euangeliũ nõ exhiberet᷑ niſi
ꝑ ꝓphetas antea ꝓmitteret᷑: Audis dei ſiliꝰ
quia ſᷣm diuinitatẽ factus eſt filiꝰhomis ſᷣm
carnẽ:Quid eſt em̃ in quo ꝓphetę contrarij

li deſuꝑ ⁊ nubes pluant iuſtũ. Veniat ange
lus pᷣdicet verbũ:aꝑiat᷑ terra:audiat maria:
germiet ſaluatoꝛẽ: pariat ieſum. Pꝛopheta

filio qui factus eſt ei de ſemine dauid ſᷣm car
nem. Qð ꝓphetę ſuiderũt ⁊ pᷣdixerũt:hoc
apli viderũt ⁊ ᷣdicauerũt: Quia erat: factꝰ
eſt.Quid erat: quid factus eſt? Deus erar:
homo factus eſt: ſuſcepit humanitatẽ: non
amiſit deiratẽ:factus humilis:manſit ſubli/

libidinis cõceptus cupiditate:Ego matrem
de qua naſcerer feci: Ego viã meo itineri h/

nichęe: mater ẽ mea: ſed manu fabꝛicata eſt
mea:Si potui inquinari cũ eã facerẽ:potui
inquinari cũ ex ea naſcerer. Siẽ trãſitu meo
illiꝰ nõ eſt coꝛrupta virginitas:ſic ⁊ mea non
eſt ibi maculata maieſtas. Si ſolis radius
cloa carũ ſoꝛdiciem deſiccare nouit:inquina
ri nõ nouit:quãtomagis ſplendoꝛ lucis ęter
nę in quo nibil inquinamenti occurru quo/-

loquẽs de euãgelio nõ ſileã de ꝓphetis.Sʒa
ego inqt manichę: nec moyſen accipio nec Ca. j.

Q

paraui atq; mũdaui.hanc quã deſpicis ma

Paulus ſeruieſu chꝛiſti vocatꝰapłus ſegre/ Bo.a.

opeg An

.
üöntonoc

iulinniusg
6amnachume

ſunt euãgelio? Dixit em̃ ꝓpheta: Roꝛate cę/ Eſa.A5.
dixit: Ecce virgo in vtero concipiet ⁊ pariet Eſa.r.

dicens: Nobiſcũ deus. Fruſtra manichęe co Mattð.i.
naris aduerſari ꝓppᷣis:Ecce aplus dicit:De Bo.i.

eſt qð te ꝑmouet in mea natiuitate: HNõ ſum Ca. 14.

46hunminüͤgri,
hlynadiuci
WCititlireſe
monti
(annscol
a lspotensois
Ceſrunaccre⸗
toeiesfu
(lsröecn
Obolegitete
EVaeis go
ſonebenen
eilten
onsſenigt
euſtutti
Selehteecd
i i
Mlalsoenoe⸗
8 –
Npletſinsinnen
Wlüdedhln
Celen A
lit Cunſentherc
lthie
ſhngleti
buznde
R lei
e Wtingat

—à.

Z

ſunde cuũq; radiauerit mundare põt: Stulte: vnde
nonyeng ſoꝛdes ĩ virgine matre vdi nõ eſt cõcubitus
umnypnlg cũ homie patre:? Vnde ſoꝛdes in ea ꝗ̊ᷓ nec cõ/
nr neeſe⸗ cipiendo libidinẽ: nec pariẽdo eſt ꝑpeſſa do/
tbeftbecg loꝛem? VUnde ſoꝛdes in domo ad quã nulluſ
tltaporen hoſpes acceſſerit?: Solus ad eã dñs ⁊ fabꝛi⸗
coneddi⸗ catoꝛ venit: veſtem quã nõ habebat induit
nanseſn ea.anm quã ſicut inuenit clauſã reliquit. Sicut
hets ag Ps. 87. ille nat eſt ſolus inter moꝛtuos liber:ſic iſtiꝰ
Accipio net dig ex qua natus eſt matris pudoꝛ ſolus eſt inte
lorqtnern ger. Eua inobediens meruit pęnam: maria
nbens SBeüñ. z. Oobediendo cõſecuta eſt gratiã. Illa Niſtauit
plisſegt dꝛ» Ppbibitum maledicta: hęc credens angelo eſt
pnniſen) Aucj. 1. benedicta. Illa nobis moꝛtẽ cõtulit:hęc vi/
ciis deſlo. tã nobis peꝑit.Quid agis manichęee?: Chꝛi⸗
uidfne, ſtianũ pᷣmis:nõ chꝛiſtũ defendis. Laceat im
biberetni. mũda vanitas:qꝛ mũda nata eſt diuinitas.
disdeifl. PVellem adhuc manicheęeũ ꝑſequi:ſed infeſtũ
Pbotnisſn a.ið. patioꝛ arrianũ:qui cõſidit i virtute ſua:et in
arconen abundantia diuitiarũ ſuarum gloꝛiat᷑. Jam
Rorntetg i quidẽ cũ alijs reſpõderemus:nec ipſi tacui-
Nenutnng mus. Scd iam nũc ſeruato ipſi oꝛdinis mõ
Ciatmana⸗ videamus ꝗᷓ ſpicula iaciat. Mulliꝰ terreat p/
peonan Ela. 40. ſona potentis: ois caro fenũ. Vides quoti/
etepane die fenum creſcere:vides floꝛere:quid expa/
danueban ueſcis? Lales fructus deſerta germiet terra:
Leyoſi agricolas nõ accuſo ſed qro. Vbi mihi eſtis
unchgt o boni agricole: Quid agitis: Quare vaca⸗
s diclen⸗ tis: Videtis quo malo iſta plena ſit terra:
uidtnoan Hinc ſpinę:hinc tribulꝰ:hiĩc fenũ ſurgit. Spi
. te nas intẽdite ⁊ tribulos eradicate: fęnũ ſeca/
uan tei:noua ſemia ſpargite:nõ terreat byems:⁊
nane Wattb. 24. ſi abundat iniqtas: tñ ferueat vr̃a charitas.
Deucli Serite hyeme qð metiat ęſtate. Sed quibꝰ
nalel dico? Abi eſtis fontes lachꝛymaꝝ? Quibus
nſtiue agricolis loquoꝛ?: Alij ſunt moꝛtui:alij fuga/
knanen Zob.9. ti: Terra tradita eſt i manu impii:tribulatio
arne s. 59. 7 neceſſitas inuenerunt nos dñe. Da nobis
emishaſlt auxiliũ de tribulatiõe:vt ſalus homis nõ ſit
vie Qud Q vana ſed vera. Quid dicis arriane? Interro
nerhoͤſun a. 16. ganti ꝗſo reſpondeas. Molo deſpicias par/
Egomammn uulũ:nõ te grãdis foꝛma iuuabit:nõ magna
Noitnei 1. Regi. 17. ꝓtegunt arma: vniꝰ lapidis ictu frontẽ pe/
jdetpcen netrat galeatũ. Dhic mihi ergo qð te interro/
fbllang go. Credis in deũ patrẽ omnipotentẽ: Cre/
faccepotl AQo inquis. Credis in filiũ eius ieſum chꝛiſtũ
riſune deü ⁊ dñm noſtrũ? Credo inqͥs. Credis deũ

ſeineiq Zud. uet 2 T hoiem ieſũ xpᷣm: cõceptũ de ſpũſãcto:natũ

ſolotqH . . ervx virgine maria? Credo inquis. Bñfacis.
Ninindkn Adhuc interrogo: Sicut pat᷑ deꝰ eſt: ita ⁊ fi-
loluabee lius deus eſt: an aliꝰ eſt pater:alius ſiliꝰ?
aung maxime ęqualis eſt patri fſilius: Equalis in/

Ber. C. xCIX. Dñica ſcoᷣa

4

py feſt. trinitatis: Ger. II.

quis. Quid reſtat? Ecce ad omnia ꝗᷓ inter-
rogaui reſpodit. In eo e credere ſe diẽ deu
patrẽ ⁊ deum filiũ: cõtrarius eſt mecũ paga/
no. In eo ꝙ chꝛiſtũ deü ⁊ hoiem cõceptũ de

ſpũſancto natũ ex virgine maria:mecũ eſt

iudęũ ⁊ manichęũ.In eo ꝙ credit patrẽ et ſi/
lium: mecũ eſt cõtra ſabellianũ. Age: ſi me⸗
cũ eſt in omnibus:quare litigamus?: Sivna
nobis eſt hęreditas:ſimul poſſideamꝰ. Ecce
q́ᷓ; bonum et q; iocundũ habitare fratres in

vnũ. Si bonum ⁊ iocundũ eſt habitare fra⸗

tres in vnum:quę eſt noua fabꝛica ante mu/
rum? Simul ad cuſtodiã noſtrę hęreditatis
vigilemus. Ecce em̃ hęreditas mea pclara:
habemus inuidos: habemꝰ inimicos. Ipſi
poſſidere volunt:nõ nobiſcũ ſed cõtra nos.

Pö. 131.

Põ. i5.

Nemo ſibi vſurpet aliqͥd: hęreditas iſta ſic

eſt nobis dimiſſa vt indiuiſa poſſideat᷑:non

partibꝰ diſſipet᷑. Smul colligamꝰ ne diuidẽ/

do ꝓꝑdamus. Paupertas ſollicitũ me fecit:
rogo te noli foꝛas ſter te colligere:ne incipi/
as ſpargere. Qui aũt nõ colligere vult ſpar/
git: quia ſi oblitus ſum cũ quo agebam:ſed

non ſum oblitus: interrogo arrianũ quẽ de⸗

ſidero eſſe catholicũ chꝛiſtianũ. Nicit aliqs.

Ad oĩa quę voluiſti reſpondit:in reſponſio/

nibus illius nihil inuenit᷑ aduerſum. Quid
amplius quęris? Expecta frater: noli facile
iudicare:habeo adhuc qð interrogẽ:nolici/
to te illi cõmittere:reſpõſio claret:virtus la/
tet. Quid dixiſti?: Equalis eſt patri ſilius:
Equalis indqs.Eia modo vigila:modo ma/
nifeſtat᷑ qð latebat.Quomõ dicis ęqualem
patri fili? & peratiõe an oꝛigine? Potèſta/
te an ęternitate? An foꝛte in vtroq;? Abſit
inquis. Operatiõe et poteſtate ęqualis eſt:
nõ ęternitate:quõ em̃ fieri poteſt vt genituſ
ſit ę’qualis ingenito? && adeſto ĩ illo qͥ mecũ

R
Ca. 17.

quaſi cohęres ambulabat: dolus apparuit
qui latebat:mecũ poſſidere putabatur:vult

diuidere ſed non ꝑmitto. Pꝛoꝛſus reſiſto vt
teſtatoꝛis volũtati in omnibꝰpareat᷑.Si qͥs
cõtra volũtatẽ teſtatoꝛis facere voluerit:ca/
ret hęreditate: ſed nõ ſilẽt leges ſub armis.

Ad hoc pꝛoꝛſus laboꝛat᷑:ad hoc pugnat᷑ vt

ſeruiat᷑. LCeſtamẽtũ ꝓfero:verba teſtatoꝛis
recito: ſi eſt qð diuidat᷑:ibi iuenio.Si nõ eſt
qð diuidat᷑ de ipo teſtamẽto:ibi reſiſto. Au/⸗/
di quid habet teſtamentũ. Pacẽ meã do vo

bis:pacẽ relinquo vobis. hec eſt hęreditas

qui eſt ipſe ſaluatoꝛ. Lege teſtamentũ et in/

uenis. Cum ꝓpheta de domio loquere ait:

Bancti oauguſtini de tempoe
dſio: dic fratri meo vt diuidat mecũ hęredi- Zucj.12
tatẽ. Audi rñũſum diuinũ:audi iudicẽ iuſtũ:

Michee. y. Magniſicabit᷑ vſq; ad termios oꝛbis terrę:
Zucj.⁊. ⁊ erit ipſe pax.Gloꝛia in excelſis deo:⁊ in ter
ra pax hominibꝰ bonę volũtatis:nõ diuiſo/
ribus ſanctę vnitatis. Ipſe hereditas: ipſe
S teſtatoꝛ:ipſum quęris diuidere.Quid parti
Ca.18, ris vnũ? Si vnũ diuiſeris:integrũ nihil ha/
. bebis. O arriana hęreſis:o crudelis et ipia:
3. Regl.z. Meretrix ne vnũ viuum:ne vndecũq; cõce/
ptũ iãq; ꝑtü ꝑderet: nõ permiſit diuidi filiũ
ſuũ:⁊ tu diuidiſ dñm deũ tuũ: Illa ⁊ ſi mere
trix tñ pia:qꝛ mat᷑: tu aũt et meretrix ⁊ ipia:
nõ vt mater qð paris pfocas:qð nõ ꝑis con
gregas. Quomõ alienũ lactas: quę tuũ ne/
cas? Viſcera tua duruerũt: illiꝰ tremuerũt.
Quid dixit:? Date illi puerũ:ne diuidat eũ:
filius em̃ meus eſt. Sed melius apud illam
gaudeo viuũ: qᷓ; diuiſũ lugeã moꝛtuũ. Filiꝰ
meus eſt inqͥt:ſed pꝛodero mater puero ſi vi
tã quã nõ cõfero affero: volo illiꝰ crudeles a
ꝑuulo afferre vberas:ſᷣ magis cogoꝛ iudicis
timere macherã. Date illi filiũ meũ: meus ẽ
natus:ſed migret ad illã totus:apud mema
neat affectus. Date illi puerũ: verũtamẽ nõ
auferat᷑ vita membꝛoꝛũ: nõ diuidat᷑ integri/

tas:mihi nõ eripit᷑ pietas.Quid dixit:Da⸗

te illi puerũ nolite diuidere eũ: Ecce ego di⸗
co:totũ poſſide et noli diuidere hęreditatẽ.
Sine pᷣiudicio quomõ habeo diuidere:Pa⸗-⸗
ter maioꝛ ẽ:filiꝰ minoꝛ? O partes:o iuſticia:
o ęqᷣtas. Una pars maioꝛẽ: alia minoꝛ.Mõ
cõſentio: non facio partẽ: non diuido pacẽ.
Si enim facta fuerit pax: iã non eſt pax: ſed
quomõ apud te pax illibata eẽ poteſt apud
quẽ fides integra nõ eſt? Quare? Quia me/
cũ nõ vis poſſidere:hęreditatẽ nõ potes ob/
XT tinere. Poſtremo ſi moꝛtuo nõ parcis:ᷣ ꝑfi/
Ca.19. dię ſtudes: vade interpella iudicẽ: videamꝰ
quid tibi dicturus eſt.habes iudicẽ oꝛdina⸗
riũ:nolo mihi adductas ex diuerſis partibꝰ
alias atq; alias poteſtates. Mõ mihi armi/
ger ſed legifer neceſſariꝰeſt: ⁊ vbi inqᷣſitũ in/
uenio. Vbi autẽ eũ inuenies: Audiꝓphetã
dicentẽ:Nominꝰ iudex noſter: dominꝰ legi-
fer nr̃. NHec cõtemnẽdũ iudicem putes: audi
q̃d ſequit᷑: Dñs rex noſter:dñs ipſe ſaluabit
nos.Ecce habes iudicẽ.Si paꝝ eſt:⁊ rex no
wi ſter ante te eſt: Sic eſt in celo vt non deſerat
iere. ꝛ3. xerrã? Cęlũ inqͥt et trã ego impleo. Vobiſcũ
MWatth.ꝛ8. ſum omnibꝰ diebꝰ vſq; ad cõſũmationẽ ſecu
li.Nobiſcũ eſt:⁊ cũ patre eſt:qꝛ nec patrẽ di/
miſit cũ ad nos deſcẽdit:nec nos deſeruit cũ
ad patrẽ aſcendit.Ipſum interpella:ipſi dic

Eſa.ʒʒ.

Abi. F.

audi pacẽ: fugientẽ litẽ:quid ait: Amice qͥs
me conſtituit iudicẽ aut diuiſoꝛẽ inter vos:

Vis diuidere pacẽ ⁊ queris adire iudicẽ pa⸗

cem? Judex tuus nolo eſſe:Ego pax ſum:li/
tigare nõ noui:ↄſentiẽtibꝰ aſſideo:litigãtes
fugio.Si tu cũ eſſes inimicꝰ patri meo recõ/
ciliaui te ꝑ me: quomõ ergo a patre ſeꝑabis
me? Ego cũ eſſes longe veni vt reducerẽ te:
Cũ inter mõtes ⁊ ſiluas errareſ:ãſiui te: Int
lapidis ⁊ ligna inueni te:in lapidibus offen·
debas:ipſis adhęrebas:qꝛ ligna et lapides
adoꝛabaſ.Et ne lupoꝝ feraꝝq; auido oꝛe la

patri meo reddidi te: laboꝛaui: ſudaui: ca/ Prethead
put meũ ſpinis ſupoſui: manꝰ meas clauis

obieci:lancea latus meũ aperuit: quãtis nõ Job.19.

dicã iniurijs ſed ⁊ aſpꝑitatibꝰlaceratꝰ ſũ:ſan-⸗-
guinẽ meum fudi:animã meã poſui vt mihi
cõiungerẽ te ⁊ tu diuidis me.Audi qͥd reſpõ A
deat᷑ diſcipulo qui filiũ nouerat ⁊ patrẽ q̃re/ Ta·20.
bat. Ait philipꝰ dño: Dñe oſtẽde nobis pa/ Job.14.
trẽ ⁊ ſufficit nobis. Nũquid nõ ⁊ ipᷣe filiũ ſe-
ꝑauit a patre? Jã te inqͥt nouimꝰ:patrẽ tuũ
nõ nouimꝰ. Et quid vis:? Oſtẽde nobis pa/
trẽ ⁊ ſufficit nobis.Et dñs ad eũ: Si velis ⁊
tu arriane audire cum aplo erraſti: redi cum
apło. Sit illiꝰ obiurgatio: etiã tua curatio.
Quid ait dñs? Tanto tꝑe inqͥt vobiſcũ ſum Abi.b.
⁊ nõ cognouiſtl me:Philipe ego veni patri
meo te applicare:et tu noli me ſeꝑare.Quid
queris q̃ſi alterum ſter me? Qui me videt:
videt ⁊ patrẽ:tanta in nobis eſt vnitas:tan
ta ſimiltudo:tanta charitas: et ego in patre
7 pater in me.Sentio ſabelliane quid muſi/
tas:aut in arriano me cõcludere:aut ab arri
ano auocare feſtinas: ſed in noie patris ⁊ fij /
lij ⁊ ſpũſſancti:nõ triũ ſed vniꝰ dei:cũ illi re/

ſpõdeo te nõ ſtereo. Quid dixit dñs? Qui

me videt:videt ⁊ patrẽ.Nũquid dixit:Ego
ſum filiꝰ ⁊ pater: Sed dixit: Ego in patre et
pater in me:qͥ me videt:videt ⁊ patrẽ. Uniꝰ
ſpᷣe qui dicit:⁊ patrẽ diſcernit ⁊ flliũ:teq; de⸗/

möſtrat nec patrẽ habere nec filiũ.Dic mihi ⸗

arriane patrẽ dicis deũ: ⁊ maxime qᷣd filiũ? Ca.ar.
Ipſum quoq; deum ꝓfiteoꝛ:bene agnoſciſ:
qꝛ cũ ꝓnũciaret᷑ in carne venturꝰ:de ipſo ꝓ/
pheta dixit:Nicite puſillanimes: ↄfoꝛtami: a.ʒ·
nolite timere:ecce deus noſtervltionẽ addu
cet retributionis:deꝰ ipſe veniet et ſaluabit
nos. Agnoſce in eo qð te agnoſcere dicis:

ludihelli
ſenoen wni

e obemesdi
Sunmnionnad
enlſeht
Neuvesibäne

nireris colligi te:humeris meis poꝛtaui te: uCreniCuuf

gtebunnedate
gicznonche
aintnepoen
ſoneensdiidic

lchurgret

Nasenteanus,
Nigebiern. Bo
ſgenamsekrn

₰
4

itaiqons⸗

lsznleeden
Kgnertücfut⸗
ſinnb'ercudat

ain holedica? Dist
fulhutiesbͤdo.
Gpotpauca

gia Egoenig

bmpeiian
uigl:vrüfue

Mipeapyt
Eichneinavit

(eſetenpt

köſeſctern
nAgein
ni daus⸗
Wmeſedäſen
gemanͤg
Aftiedenn

iiftfilei
ſing leſupets

ſßinadetre

enkpebi,

ſihirggapen

lflieſede

1

Nenihtfli
nnigin

Npenl

Ar
d
N unn
rili
d min
ſieninzin
Oumintonei⸗
aneſcehi⸗
Iylnecucgtitr. ite
ifirt
Gpldbleeſn
inelene
genicocen
Nsolnir

i. ituiat 4

nſnepgni⸗
Mik glinsro
leenp ſiſ.

anni

Adgeril
n un u
Kitenchon
nitieflüͤſ⸗
in peninl
Nitenobo
dei⸗ Sinc
maſietelar

vphete nõ aduerſaris. Quid ergo dicis de
patre:? Deus eſt.Quid ſilius Deus eſt. Ko⸗/
ktem⸗ eſt patri filius? Non er
qñ nõ erat filiꝰ ſᷣm te. Si St, nõ erat
ſilius:ergo fuit tempꝰ qð non fecit filius.Si
fuit tempus qð nõ fecit filius: nõ oĩa ꝑ ipſũ

facta ſunt. Jam em̃ erat tempꝰ qñ nõ erat ſi/

uus. Si erat tempꝰ qñ nõ erat tempus: Jo/
hannes euãgeliſta non debuerat dicere: In

Joh.i. pᷣncipio erat verbũ:ſed in pncipio erat tem/

pus. Johannes dicit: QOia ꝑ ipᷣm fa E ſunt:
Et arrianꝰcontradicit. Dic arriane: Uñ ſcis
quia erat tẽpus qñ non erat filius? An foꝛte
dicturꝰ es:⁊ iohãnes vnde ſcit:qꝛ in pᷣncipio

Zop.1z. erat verbũ: Quia ſuꝑ pectꝰ dñi diſcũbebat:

⁊ inde hauriebat qð in cõuiuio chꝛiſti bibe⸗
bat᷑:qꝛ in pᷣncipio erat verbũ. Zamẽ dic mi/
hi:qñ in pᷣncipio erat verbũ:vel qñ iohãnes
ſuꝑ pectus dñi diſcũbebat: ⁊ a verbo domi/
ni diſcebat:qꝛ verbũ erat in pᷣncipio:et vᷣbũ
deus erat: arrius vbi erat:? MNHeſcio ſi audes
dicere:ibi erat. Notum eſt enim et legit᷑ quo
tẽpoꝛe natus eſt: merito meritoq; ſit damnat*. Mo/
tũ eſt etiã quomõ moꝛtuus fuerit: ideo non
audes dicere de arrio:ſicut de verbo ? fuit ⁊
eſt:qꝛ nec tũc fuit arrius: nec mõ eſt.Sʒ vt ĩ

omnibꝰ excludat᷑ arrianꝰ: audi quid ꝑ ſalo-
Ca. a2. monẽ dicat᷑. Dñs fecit regiones ⁊ ſines inha

nimanm. Peꝛouer. s. bitabiles ſ celo. Cũ ꝑaret celũ aderam illi.

iwbiclin
ego ipen
aini
Quinerids
tnui

ne uu,

lgenten
noiennbt z
nedctäli⸗
diri dist
uis nut⸗
1
t

Et poſt pauca: Erã ego apud illũ cũcta dil/
ponẽs. Ego erã qñ faciebat foꝛtia fundamẽ
ta trę. Ego erã cui aggaudebat. Sʒz dicis de

tpe agit᷑: vtrũ fuerit ſiliꝰ anteq; eſſet tempꝰ:

Audi ipſuz ꝑ ꝓphetã dicentẽ. Ex tempoꝛe:

Ex tẽpoꝛe inquit: QAuid eſt ex tꝑe: Nũquid

quo eſſe tempus cepit: 2Mõ ſic impie arria
e:nõ ſic: ſed ex tꝑe anteq; fleret tempus ibi
erat. Wagel iaʒ qñ nõ erat: In pᷣncipio erat

verbũ. Melius ⁊ gręci dicũt logos. Logos

quippe verbũ ſigniſicat et rationẽ. Vides g

qꝛ ſemꝑ erat ð quo tu audes dicere:nõ erat.
Aut ſi dicis deum aliqñ ſine verbo aut ſine

ratiõe fuiſſe:iam non ſilio tm̃ ſed ⁊ patri ad/

Ccẽi.24. erſariꝰ eris. Ego inquit ex ore altiſſimi ꝓ/

dij:quis dicit verbũ ⁊ verbů:ergo verbũ:et
cuiꝰ erat verbũ? Mõ duo ſed vnũ ſunt. NHon
inquit: quia verbũ poſteriꝰ eſt eo cuiꝰẽ ver/
bum:vnde aparet filiuʒ eſſe minoꝛẽ: negas
itaq; filiũ eſſe deũ. Nõ nego inds: ⁊ patrem
deũ dico ⁊ filiũ deũ:ſed patrẽ maioꝛẽ:ſilium
minoꝛẽ. diu pater maioꝛ:ſfiliꝰ minoꝛ? Dic
mihi: a video te calculari velle giemitatez:

Ser. . xCIx. Dñica ſcðᷣa pyfeſt. trinitatis:B er. II.

quot annis hcedit deus pater filium ſuum?
Vbi diẽ natiuitatis filij dei legiſti: Filij di⸗
co:nõ dico ſilij dei ⁊ momis. VUbi ergo diem
natiuitatis legiſti: Cum quo mathematico
creationis ſyderũ cõſtellationẽ quęſiſti atq;
tractaſti: Quę tempoꝛa: quas hoꝛas:ꝗᷓ mo/
menta: quos numeros: quas minutas mo/
mentoꝛũ natiuitatis illiꝰ qui ea cõdidit col⸗
legiſti? Quieſcate ergo heretica non religio vᷣ
ſuꝑſtitio: de chꝛiſti initio deſicit calculatio.
Quia cum audit᷑: ſine initio ęternitas:nulla
ibi quęrit᷑ ętas.Si pater deus: et filius deꝰ: Z

Pater maioꝛ:filius minoꝛ:iam nõ vnꝰ deus Cs.254

ſed duo dij.Quid eſt g̊ qð dicit dñs ꝑ ꝓphe

tam: Ante me nõ ẽ foꝛmatꝰ deus:et poſt me Eia.4.
nõ erit:Quid dicis arriane: Cui iſtas depu/

tas voces: Si patris ſunt: dicẽdo: Ante me

nõ eſt foꝛmatus deus: et poſt me nõ eſt aliꝰ:

aut ipſe pater nõ erit: aut filius nõ erit deꝰ.
Si em̃ hoc diceret:Ante me non eſt foꝛmatꝰ
deꝰ: nec adderet: poſt me nõ erit:liberũ tibi
erat hec verba patri tm̃modo applicare: Cũ
aũt ſequit᷑ ⁊ dicit: Poſt me nõ erit: ſm te vt
dixit:⁊ ſe patrẽ ⁊ filiũ negat deũ. Item ſi ſi/
lij ſunt hęc verba: patrẽ ſuũ ⁊ deum negat ⁊
patrẽ. Si e em̃ non diceret:ante:ſᷣ tm̃ diceret:
poſt me nõ erit:poſſet foꝛſitan dici filiũ illud
fuiſſe locutũ. Mõ autẽ cũ dicit: Ante me nõ
eſt foꝛmatꝰdeus:⁊ poſt me nõ erit:patrẽ ſuũ
nec deũ dicit eſſe nec patrẽ. Itẽ ſi patris ſũt

hęc verba:quis dicit: cui dicit: Filius meus ꝓes. 2,

es tu: ego hodie genui te? An foꝛte qð abſit
mendacio arguẽdus eſt deꝰ: Sed ſi filij ver /

ba ſunt:quis dicit:cui dicit: Pater meꝰvſq; goꝶ.5

mõ oꝑat᷑: An foꝛte ⁊ iniurioſus patri iudicã/
dus eſt ⁊ ingratus: Sed nũquid ingrato di/

ceret᷑: Poſtula a me ⁊ dabo tibi gẽtes heredt Pös. 3.

tatẽ tuã ⁊ poſſefſionẽ tuam terminos tenee
An foꝛte ꝓpheta:aut quid diceret:neſciuit:
aut fallere voluit:aut vt mitiꝰ aliquid de ꝓ/
phetis dicamꝰ ſinxiſſe credo ſibi duos cõfa/
bulãtes:id patrẽ dicentẽ:⁊ filiũ patrẽ:Ante
me nõ eſt foꝛmatus deus:adiũxit ſilius dicẽ
do:Et poſt me nõ erit.hhumana ſunt ꝗ̊ agi/ S

mus: an diuina? Pꝛochdoloꝛ: parce: parce a. 24.
hęretica impietas.Cuʒ tu deum nõ capias:

nos quoq; ad blaſphemiã ꝓuocas.Nõ hoc
docer ſancta eccleſia. Pater:pater eſt: filius
filius eſt:⁊ ille nũq; nõ fuit pater: ⁊ iſte nũqᷓ;
nõ fuit fllius: ambo ęterni: nec cęperũt eſſe:
nec deſierunt: qð pater loquit᷑ filius loquit᷑:
n vᷣbũ patris ẽ: et qð ſiliꝰ loquit ari loquit

õ „ ,

Bancti luguſtini de tempoꝛe ꝗ
carniſices pilati non ſunt auſi cõſcindere: et Zobᷣis.
vos conami charitatem dei in ceęlo ſedẽtis:
imo deũ ipſã charitatẽ diuidere? Sed cona/

J05. 14. quia pater verbi eſt. Im verbü dicit: Ver⸗

ba ꝗ̊ᷓ ego loquoꝛ a meipſo non loquoꝛ. Cõce/
Aite ꝗſo creatoꝛi:⁊ in creatura ſi poteſtis ca-
pite creatoꝛẽ. Ecce igtis ⁊ ſplẽdoꝛ: duo ſũt:
alter ex altęro: nec ſine altero alter ẽ. Ignis
pater:ſplendoꝛ ſiliuſ. Ipſe ſi poſſit dicit:qð
luceo nõ a meipſo luceo: ſed qͥ me miſit ipſe

mihi dedit vt luceã. Ignis em̃ ſplẽdoꝛẽ mit

Job.ic: tit:⁊ ſic fllius de pf̃e dicit: pat᷑ mecũ eſt:ita ⁊

——

gltero. Hoc em̃ poſſe a creatoꝛe tributũ ẽ cre/

ſplẽdoꝛ dicere põt:ignis mecũ eſt.Extingue
ignẽ: ſplẽdoꝛ nuſqᷓ; parebit. Iſte & igniſ pf ⁊
ſpꝓlẽdoꝛ filiꝰ: vnꝰ ſine cõiuge pf: aliꝰ ſine mr̃e
filiꝰ. HNec diuidi alt᷑ ab altero põt: ⁊ cũ ſit alt
ex altero:initiũ tñ alterius eſſe non põt ſine

aturę. QAQuid põt ipᷣe creatoꝛ:? Accedat paga/
nus:accedat ſabellianꝰ:videat arrianꝰ. Vli/
deãt qð in deo videre nõ poſſunt.Mõ facio
iniuriã ſi aliqua ꝑte tanti creatoꝛis cupiens
oſtẽdere poteſtatẽ: ignis ſiue lucernę offerã
8. ante illũ ſilitudinẽ.Scriptũ eſt em:Lucerna
pedibꝰ meis verbũ tuũ dñe:et lumẽ ſemitis

eutj.4. Meis. Et de deo dictũ eſt: Ignis cõſumens.

ZJob. 14. in me: ſic ⁊ filius dicit: Ego in patre: ⁊ pat in hec dicit dñs chꝛiſ
me? Accedat arrianꝰ:videat et ipſe alterũ ex

ſtraſq; fatuas tenebꝛas remouete/ Paganꝰ
intueat᷑ ſine cõiugio eſſe patrẽ:et ſi cęcus nõ
es diſce filium: ⁊ ibi vide:inter ignẽ ⁊ ſplen/
doꝛẽ ꝗqre mediũ:ſi nullũ eſt mediũ: nuillũ eſt
coniugiũ.MNoli velle ſcrutari mediũ:ne ma⸗
gnũ patiaris incendiũ. Accedat ſabellianus
videat duos ĩ vnũ:ignẽ ⁊ ſplẽdoꝛẽ.Nũquid
nõ recte dicè põt ſplẽdoꝛ:ego in igne ⁊ ignis

altero: nec tñ naſci poſſe alteruʒ ſine altero:
Nemo eoꝝ pᷣoꝛ:nemo poſterioꝛ.Coęui ſunt
pr̃ ⁊ filiꝰ:ſplẽdoꝛ ⁊ ignis. Nec ignis ſne ſplẽ
doꝛe: nec ſplẽdoꝛ ſine igne. Aut certe ſi pla/
cet mitte manũ:diuide alterũ ex altero:oſtẽ-
de mihi ignẽ ſine ſplẽdoꝛe:vł ſplendoꝛẽ ſine
igne. Abſit:abſit:ardere tmmõ poter:ſeꝑa/
re alterũ ab altero nõ poteriſ. Sic em̃ ignis
⁊ ſplẽdoꝛ alter ex altero eſt:nec eſſe alter ſine
altero põt. Mõ illis oꝛtꝰ qui nõ eſt: ſᷣ eterni-

tas vna eſt: vna ſuba. Ignis ⁊ ſplẽdoꝛ tpa/

les ſunt: pat᷑ aũt ⁊ filiꝰ eterni ſũt.Sũt dico qͥ
patrẽ ⁊ filiũ deũ dico:dualitas in pꝛole:vni/
tas in deitate. Alterũ facit vniꝰ natiuitas:p
vnũ oſtẽdit eſſe diuinitaſ.Cũ dico ſiliꝰ:alter
c.Cũ dico deꝰ:vnꝰẽ. Aliꝰẽ: qꝛ filiꝰẽ.Aliud
quidẽ non eſt:qꝛ deꝰ eſt.Erubeſcite arriani:
Tunicã homis iã iudicati in cruce pendẽtis

mini quãtum poteſtis:vos iam in infernuʒ
ruiſtis: nã illã tunicã nunqᷓ; rupiſtis. Iteʒ ꝑ 9
ꝓphetiã dñs dic: Mõ ẽ vltra abſq; me deꝰ. Ca. 25.

Deus iuſtus ⁊ ſaluãs nõ eſt ſᷣter me.hic ſa⸗ Eſa. 45. v

bellianꝰ exultat: AUt em vnũ eundẽq; patrẽ

oñdat ⁊ filiũ:talibꝰſe teſtimonijs credit mu,
niri. Et cõtra arriani vt ꝓbẽt aliũ eſſe patrẽ?
alteri filiũ:alia ꝓferũt teſtimonia in qͥbꝰ di
cãt: Alter eſt pater: alter ẽ ſiliꝰ: alter maioꝛ::
alter mino:: vt pf̃ dicat ſfilio: Dedi te in lucẽ gſa. 42.
gentiũ: Et filiꝰdicat: Pr miſit me:quãtũ in/ JZoh.s.

4, „☚

telligo:lucẽ iſtã gentiũ cõpꝛehendẽ nõ valéet

atq; ꝑſpicere: vnde cecati nõ mecũ poſſunt
ambulare: potiꝰ oberrare. Arrianꝰ aliud:

ſabellianꝰ aliud. Quale bellũ? Quid ad hęc
catholicus? Arma inqᷣt ꝗᷓ poꝛtat mea ſũt:mi
hi militant ambo:cõtra ſe pugnãt:ſed ꝓ me
vtinã ambo deſiciant:⁊ nõ alter ad alterum
trãſeat.ſed ad me ꝓperẽt: ⁊ ego aliqͥd vnge
vtriq; ꝑcutiant᷑ ꝓferã. Tu arriane dicis ma/ AA
Accedite & lucernã diligẽter cõſiderare: ve ⸗ioꝛẽ eẽ qui mittit:minoꝛẽ qͥ mittit᷑. Interro/ Ca. 26.

go te ⁊ ego:quis eſt maioꝛ:cui pſparat᷑ aliqͥd
veniẽti:an qͥ ᷣparat: Cui exhibet᷑ officiũ an
qui exhibet? Atiq; ſi hoim genꝰinterroges:
rñdebit illũ eſſe maioꝛẽ cui ſparat᷑. Tu aũt
inde vis pꝛobare minoꝛẽ ſiliũ: qꝛ miſſus ẽ:⁊
ego oſtendã eũ qui miſit pcedere illũ quem
miſit: nec vnũ dico eoꝛum maioꝛẽ: qꝛ nõ au/
deo dicere vel minoꝛẽ. Eſaias ꝓpheta dicit:
. dño meo:cuiꝰ appꝛehẽ/ ſa. 4
di dexterã:vt ſubijciã ante faciẽ eius gẽtes.
Eccce iaʒ filio miſſo quõ pſcurſoꝛ ẽ pr. Adhuc
ſedre: Et doꝛſa regũ vertã:et aperiã coꝛã eo
ianuas: ⁊ poꝛtę nõ claudent᷑. Ecce ille qͥ mi/
ſerat pꝛęcurſoꝛ factus eſt. QAuis enim:maioꝛ
aut ſuperioꝛ:ante minoꝛẽ ianuas aperit:vel
quomõ ſiet niſi paululũ ſceſſerit: Audi ad
huc: Et poꝛte inquit nõ claudent᷑.Quomõ:
Ego ante te ibo. Audis qꝛ qͥ miſerat ⁊ comi/
tant᷑ ⁊ cedit:qui mittit᷑ nõ diſcedit. Jam tu
diſcerne qͥ ſit maioꝛ:qͥ potioꝛ: ego em̃ nullaz
diſcretionẽ video:ſed potius ęqualitatẽ cõ/
ſpicio. Filiꝰ dicit de patre: Miſit me. Pater
filio dicit: Ego ante ibo. Recedit de medio
diſcoꝛdioſa calamitas: ęq̃litas h exhibet nõ
diſparilitas. Adhuc ſequere vt clarius awa
reat qͥs cui dicat:ego ante te ibo:et glioſos
trę hũiliabo.hic eſto ⁊ tu pagane. Audiqͥd
dicat ꝓpheta: Nõ mihi ego qð volui ſcnpſi:

s

loeraonslen
ethoonone
leler De⸗ did
loetnͤck⸗
. mltudusde
eſiecger
ineinehect
e tli: Arene
lrunbik
Pnuconuͤdi
Aners venob

uifaacliü mu.
Cnipeſtechn
ſſen cpecabe
n itennäfoꝛna
Mherepöperet

(ppolanbäͤen

fiſöngelen
igflänuzde
he Uretfi
(hummwflii
aAKagcänngün
4n lunttdeſlio
nutahin
deſonnsdun
(ztniſie
flceseb c
Aluntebaſtn
Glchsclen
ſoltetentl
Mmnantkrdi⸗

—

“ Ber. C. XCIX.

ſnteree

nlkoleiis

Aeegele

mininſenn
wtishn

d neden a
terne hee⸗ li

ancicotti
nsgeuitn

talüͤeſeeae.

oniane
E:aliernie

Delitelllcis
emegritiig e

7

hentenori
meci voſun
Amm alct:
6Quisah
Närnerſüngt
ugnänſcse
lrerzaslenun
egorlqdnee

manensn A
nini ten“

dlßoaakaic
thibekofcün
gen intenoge
Ppani. Luti⸗
r gemiſusen

tage ü gen

niiͦ glotd
1 ppbensd

.
deciſgntn

fckeis etn
re⸗A
aapenicclien
. Earleein⸗
uis cnimmntiot
Glusthtirſe
eſete Aul 4
centQuond
inianttc
cgoent 4

seclalutic⸗

Giitne pen
cceͤrdeſne

Codex in quo hec ſcripta ſunt i armario iu⸗
dęi habet᷑. Inimicus meꝰ teſtis meꝰ:ab ipſo
Eſa. 45. quęre: Aꝑi lege ⁊ crede. Doꝛſa inqͥt regũ ver
tã:⁊ gloꝛioſos trę hũiliabo. Mõne reges erę

vides: qͥ ante ꝑſequebant᷑ chꝛiſtianos:nunc
integros eſſe chꝛiſtianoſ: Hõne vides eos q

hjyüiliabãt eccliã:hũiles introire ĩ eccłiã: Hõ⸗/
ne ipſos hfr̃e defenſoꝛes:qͥs ante habuit ꝑſe/
cutoꝛes: Ego inqᷣt ante te ibo ⁊ glioſos terrę
hũiliabo. Poꝛtas ęreas cõterã:⁊ vectes fer/

reos ↄfringã.Et dabo tibi theſauros abſcõ⸗/

ditos⁊ arcana ſecretoꝝ: vt ſcias qꝛ qgo ſum
deꝰ:qͥ voco nomẽ meũ qm̃ deꝰiirł.Audiat ſa
abi. s. bellianꝰ. De dic: hõ dic. Audiat ⁊ arrianꝰ:
BB Ego deꝰ ⁊ nõ eſt aliꝰ extra me. Diu ẽ ex quo

ca.17. kra iſtas duas hereſes certãdo laboꝛo: ⁊ pe

ne ſũ fatigatꝰ: Veni dñe meꝰ ieſu ſᷣliatoꝛ foꝛ
uiulſſime:pnceps exercitꝰdſii:qͥ diabolũ viciſti
Põ.34. ⁊ ſęculũ: Aꝛehẽde arma ⁊ ſcutũ:⁊ exurgeĩ
dadgiutoꝛiũ mihi. Pꝛoceſſurꝰ ad pliũ ⁊ victurꝰ
in mũdo mũdũ:oꝛauit:nõ tanq; vᷣtutis im/
potens: ſ vt nobis ꝓpter qð venerat hũili/

JJb.17. tatis miniſteriũ exhiberet. Et qͥd dixit: Pr

clariſica filiũ tuũ. M arrianꝰ dicit: Vides
qꝛ minoꝛ eſt: ⁊ claritatẽ nõ hfr̃et niſi patrẽ pe/
tiſſet? Expecta hõ:quid feſtinas:tu hominẽ
Ps.S. vides: in q̃ foꝛma nõ ſolũ patri: ſᷣ ⁊ angelis
minoꝛ ẽ:hõ paret:deus latet.Lu mihi oſtẽ/
dis hoĩem hũilẽ:aꝑi oculos ⁊ vide deũ ſubli
mẽ:nõ angelis minoꝛẽ ſᷣ pr̃i coęqualẽ. Pat᷑

inqͥt filiũ tuuʒ clariſica: ecce minoꝛẽ. Adhuc

ſere: Vt et filiꝰ tuꝰ clariſficet te: ecce ęqualẽ.
CEC Inuenim⸗ filiũ agnoſcentẽ patrẽ atq; oꝛan/
ca.a6. F eiq; cõiunctũ nõ vt putabat᷑ ingratũ. Ai/

MWartb. 17. deam?qͥd de filio dicat ⁊ pr: Aſſumpſit ieſus

petrũ ⁊ iacobũ ⁊ iohannẽ fratrẽ eiꝰ: euãgelij
verba ſunt: ⁊ duxit illos in montẽ excelſum
ſeoꝛſuʒ: ⁊ trãſſiguratꝰ ẽ ante eos:Et reſplen
duit facies eiꝰ ſicut ſol: veſtimẽta aũt eiꝰ fa/
cta ſunt alba ſicẽ nix. Ecce apparuit illis moy-
ſes ⁊ helias cũ eo loquentes.Qui ſunt mov
ſes ⁊ helias:niſi lex ⁊ ꝓphetę:Loqbant᷑ cuʒ
illo:qꝛ locuti erãt de illo: oſtẽdebãt ꝗ̊ ſdixe/
rãt:manifeſtabãt ꝗᷓ ꝓphetauerãt.CLoqbãt᷑.
OPutas qͥd loãbant᷑: Vr iudęi cõuincerent᷑:
pagani cõuerterent᷑:manichęi cõfunderent᷑:
heretici cõpꝛimerent᷑:catholici cõfirmarent᷑.
Codbat᷑ lex ⁊ gra:lenitas ⁊ aſꝑitas:terroꝛ et
mãſuetudo: pſceptũ ⁊ adiutoꝛiũ: ferramẽtũ
2 medicꝰ: vm bꝛa ⁊ lux:pᷣco ⁊ iudex:ſentẽtia ⁊
miſcia. Et quid poſtea? Reſpõdens petrꝰ
Abi.s. dixit ad ieſũ: Dſie bonũ eſt nobis hic eſſe:ſi

Dñica ſcdᷣa py feſt. trinitatis: Ger. II.

vis faciamus hic tria tabernacula:tibi vnũ:
moyſi vnũ:⁊ helię vnum. Quid dicis ſancte

petre? Müdus ꝑturit ⁊ tu ſecretũ petis? VUi

des tot gentes in vnũ cõueniſſe et tu requiẽ
ꝗris: Vides tenebꝛas mũdi:⁊ tu lumen ab/
ſcõdis? Nemo accẽdit lucernãꝛ ponit eã ſub
modio ſed ſuꝑ candelabꝛũ vt luceat omnibꝰ
qui in domo ſunt. Iſta domꝰ totꝰẽ mũdus:
lucernę accẽſio: vᷣbi incarnatio: candelabꝛũ
aũt crucis eſt lignũ: lucerna in candelabꝛo
lucẽs chꝛiſtꝰ in cruce pendẽs.HNemo accẽdit Matth. 5.
lucernã ⁊ ponit eã ſub modio:ſᷣ ſuꝑ candela
bꝛũ vt luceat omnibꝰ qͥ in domo ſũt. Vides
tu:videamꝰ ⁊ nos:Tenebꝛę ſũt nõ offenda⸗/

mus in paganis: nõ erremꝰ cũ hęreticis:lu/
ceat nobis lucerna: doceat nos verbũ in car
ne. Videamꝰ qͥd dicit euãgeliſta:videamꝰ ſi HOD

admiſſũ eſt cõſiliũ petri. Adhuc inqᷣt eo lo/ Ca.29.
quẽte:ecce nubes lucida obũbꝛauit eos:Et Mattb.r7.
ecce vox de nube dicẽs.Om̃s audiamꝰ: ne/
mo aures claudat. Audiãt pagani irriſoꝛeſ:
audiãt iudęi ꝑſecutoꝛes:audiãt manichęi fã
taſma ſomniãtes: audiãt heretici erronei liti

gatoꝛeſ:audiãt⁊ maxie audiãt etiã catholici

ſideles dei cultoꝛes. Iſti audiãt ne ſeducãt᷑:
illi vt puniant᷑. Quid dicit vox ð nube:hic api. ů.
eſt filiꝰmeus dilectꝰ in quo mihi cõplacuit:
Vbi eſtis qͥ aduerſami filio dei? Or dic:hhic
eſt filiꝰ meꝰ:⁊ tu dicis nõ habet ſiliũ deꝰ.Lu
pagane quid ſtas foꝛas ⁊ murmuras? Intra
huc in ſcholã dei: api aures coꝛdis tui: audi
vocẽ dſii tui ⁊ diſce ſiliũ dei.Quo fugieti iu-
deęi qui occidiſti filiũ dei? Quo fugietis: vbi
vos abſcõdetl?cQui mõtes:ꝗ̊ petrę ſuꝑ vos
caſurę ſũt? Et ſi i cauernis petrarũ vos abſ/
cõderitis:inde extrahã vos dic dñs.Sed et
vos venite:intrate: cõſiliũ meũ audite: de⸗/
ſperare nolite: qm̃ ſũt relie homi paciſico. Ns.ʒ6.
Seęuiſtis:occidiſtis:ſanguinẽ chꝛiſti fudiſtt:
increduli fuiſtis:in ꝑiculo poſiti eſtis:Quid
facere nüc habetis:niſi vt credẽtes baptiʒe/
mini ⁊ viuatis? Sanguinẽ quẽ fudiſtis nõ ẽ
qð hoꝛreatl: Fuſus eſt ſanguis medici:factꝰ
eſt medicamẽtũ freneticis. Quid dubitatl?:
Guſtate ⁊ videte qm̃ ſuauis ẽ dñs.Quid tiu Ns.ʒ3.
manichęe:qᷓ;diu fantaſma ſomniaberis? Nii·
gila ⁊ vide:nubila tonãt. Quid tonãt: hhic Manb.i7.
eſt filiꝰ meus dilectꝰ. Vide i terra hoĩiem ve/
rũ:audi de cęlo deũ verũ. Vide ĩ tra homis
filiũ:audi de cęlo dei eſſe filiũ. Vtrũq; verũ
eſſe cognoſce:id ẽ deũ ⁊ hoĩem: filiũ dei ⁊ ſi⸗
lium bomis:vnũ eundẽq; eſſe denn hoiem

””

”Mð
4
—

trinitatis: B er. I. . .

B er. Cc. Dñica tertia p⸗ feſtüt C

Agnoſce bominẽ: et placabis deũ. Caue ne ⁊ deſinãt ꝑſequi te: Sabelliani te ſᷣtrabũt: i
offendas in petra:ne moꝛtis patiaris ruinã: arriani te minuũt.Tu qᷣͥd dicis de te: Pf di⸗ uui, par
qꝛ qð tu ſomniaris vanitas eſt:qð deus to/ xit vt te audiamꝰ:Cũ te audimus:ipᷣm auni 1 eſeau
nat veritas ẽ. Audi tu ſabelliane:audi de cx mus:vno ictu vtroſq; ꝑcute aduſarios.Pe/ lec⸗
lo patrẽ:vide in terrã filiũ:⁊ noli dicere idey reant inqͥt vaniloqui:⁊ mẽtis ſeductoꝛes:at alc a
pf̃ qͥ filiꝰ. Audi ⁊ tu arriane:⁊ in pfe ⁊ in fili rianꝰ ⁊ ſabellianꝰ.HNõ ego ⁊ p vnꝰ ſumꝰ:ſed miucin
noli errare: ſᷣ ſeäre vnitatẽ:⁊ vide diuinita- egoꝛ pat᷑ vnũ ſumus.Qð dico: vnũ:audiat da. nt
tẽ.Dſie audiuimꝰ:qͥd dic de filio tuo: hHic ẽ arrianꝰ:qð dico:ſumꝰ:audiat ſabellianꝰ:nõ ſſtn nine
filiꝰ meꝰ dilectꝰ in qͥ mihi cõplacuit.Et quid diuidat arrianꝰvnũ:nõ deleat ſabellianꝰ ſu⸗ ſobſlaa
aliud? Jpm audite.Gfas tibi deꝰętna virtꝰ m:ſed ambo veniãt et ſint etiã ipſi nobiſcũ elgntd⸗
gras tibi pr ompᷣs:qui ⁊ filiũ tuũ oſtẽdiſti:- in vnũ:ſicuti ego ⁊ pr̃ vnũ ſ ſumꝰ. Ergo ſi pr 2 Joh.1. nnſunze
mihi doctoꝛẽ dediſti. Recedat ſabellianus: filiꝰ vn ſũt:imo qꝛ indubitater vnũ ſũt: nõ ulinie
recedat arrianꝰ:recedãt ceterę peſteſ:recedar duo ſᷣ vn⸗ deꝰ. Mõ i. iniquũ aliqͥd ꝓpha ſcri/ oin
ini doctrina. Zoceat deus: no iniqu artia bit: ſed verũ dixit deũ dicentẽ: Ante menõẽ ela.5 i humein
EE nus:doceat dei filiꝰ:non aduerſarij filꝰ. Pic foꝛmatꝰ deꝰ ⁊ poſt me nõ erit. DPocuit itas llutbdalſin
Ca.o. dſie meꝰ ieſus:doce:diſcã.Quid doceã? Sa Sitatẽ: et gladio ſic acuto oĩm ꝑemit errorẽĩ. uhmnauil
bellianꝰicit: ipſe eſt pr qᷣ filiꝰ. Arrianꝰdicit: Si adhuc heęretici reluctant᷑:audiãt catholi⸗?FF elhlnnma.
alius pf: aliꝰ filiꝰ:pater maioꝛ: filiꝰminoꝛ:ad ci diffinitiuà ſentẽtiã: quã ſequãt᷑. Audiſtis a1. Mnann
uerſat᷑: clamat:litigat: chꝛiſtũ dimicat. J patrẽ qͥd dixerit de ſilio: audiſtis filiũ qd Äde gllwi Seuin
le ſãguinẽ fudit vt redimat:tu pecuniã ſpar / patre dixerit vel de ſe.Si qͥs vobis euãgeli/ Salr HuNNonſaldi
gis vt ꝑimas: Spelũcã fabꝛicat: illic catho / ʒauerit p̃ter id qð accepiſtis:anathema ſit. ſöſtustavale
licũ pᷣfocat: chꝛiſtianũ vocat paganũ:bapti/ Diximus de patre ⁊ filio qð potuimꝰ: quã/ prbtcaualit
zato ingerit baptiſmũ: ↄtra id qð ſcriptũ ẽ: tum potuimus:ſi tamẽ aliquid digne potii ngdenegmuit
Job.iʒ. Qui ſemel lotꝰẽ:nõ indiget denuo lauari. mus.De ſpirituſancto tacuimꝰ: ſed nõ eum ſomrfluunſbi
Clamat hõ chꝛiſtianꝰ ſũ:qͥd me dicis eſſe qð ſtteriuimus.Quicqͥd em̃ de patre filio dixi Cbonus.Gipol
nõ ſũ? Clamat fidelis ſum:⁊ ille dicit:accipe mus: de ſpũſancto diximus.Eſt em̃ in illis ⁊ ſhotnl Cenien
aurũ. Quid das aut qͥd aufers: Das pecu/ cũ illis vnꝰ ⁊ verus deꝰ: nõ minoꝛ aut terti* (ennebultusn
niã vt auferas gratiã: das pᷣcium vt auferas deus. Quid adhuc dicã fatigatis: fatigatꝰ: ſchlaeſenpon
qð emꝑt ſũ.Quid emis ab empto:? Pꝛeciũ Qui ſpm̃ſctm̃ a pfe ⁊ ſilio etnitate ⁊ ſuba vlł ſiounnöerenn
meũ nõ auꝝ ſᷣ ſanguis xpᷣi ẽ: nõ me ſeducis: cõione ſeꝑant:eũ qͥ negat ſpm̃ſanctũ nõ eſſe Alungucſti⸗
nõ me decipis: quãtũcũq; mihi cõferas: nõ patris ⁊ filij:plenus eſt ſpũ imũdo:vacu eſt anden
Actj.S. mihi tollis pᷣ Pciũ meũ: NPecunia tua tecũ ſiti a ſpũſancto. Ideo em̃ dicit᷑ deus charitas: 1. Jo . ℳ. o vebate
pditiõe. Hã pᷣciũ meũ nõ habet eſtimatõey. qꝛ ꝑtibꝰ nõ diuidit vnitatẽ: ſed ineffabiliter uüttitlint
Elamat hõ:fidelis ſũ ⁊ exufflat᷑:clamat:ĩ no coagulat trinitatẽ. Ipſa eſt em̃ trinitas vnꝰ Nlkkeripſote
mine pfis ⁊ filij baptiʒatꝰ ſũ: ⁊ tu irritũ facł.· deus:turris foꝛtitudinis a facie inimici: qui uboencequs
Quid & chꝛiſtiano reſeruas:in qͥ patrẽ ſiliũ iſe credẽtes Nodiklſt Kenlor Amẽ. Mntiidb
Enſaneen geetgelornu ſidem: ttn
noui aptiſma: nouũ deũ de tran marinis . uinn
langa ſ. uetteegset vnitatẽ aner tri gnazc. ꝗᷓ ſ habẽet int foe nes de 5n4. ulg Kakl e
nitatẽ diuidit: ſibi nõ ↄſentiẽtẽ rebaptiʒare bis Somintexnxtak. Et li.ij de queſti/ u n
1.Cor.. cõtẽdit.Quid facit: In chꝛiſto ieſu ꝑ euige onibus euagelioꝛu ca xxx. enen
liũ tuũ me genuiſti:in ipſo baptiʒat ſũ. An . l
Epᷣ. 4. foꝛte ẽ alia ſides: aut aliud baptiſma? Vna Dñica tertia poſt feſtũ ſancte Tri. .Reg. g 8 mtmr
ſides:vnũ baptiſma:vnꝰ deꝰ ⁊ pr oim. Si gS nitatis: De iudicio Salomonis et Ser. Cc. W dur
vna fideſ:imo qꝛ ⁊ vna ſides:vnũ baptiſma duabus meretricibus Sermo I “ t
vnꝰ deus ⁊ pf oiĩm:iã credidi:iã baptizatus E duabus meretricibus dilectiſſimi Ge aen cle
ſũ:iã deũ habeo patrẽ:q̃re homicidã patioꝛ ratres quę ad iudiciũ Salomonis Reg.. Pononenn
Nð.44. arrianũ? Subueni dñie meꝰ ieſu ⁊ accingere venerunt: vnde nobis ad veſperam ngann
gladiũ tuũ circa ſemur potẽtiſſime. Oim po iee o recitanda eſt: ex quibus vna quę erat ue dui⸗
tẽtiſſime egredere:occide eos in ſe:viuãt i te non ſolũ luxurioſa:ſed etiam crudelis et im/ lelir

ſtdabäͤr⸗
Maſfn
enand.

nosepe
cnrzz

–D
Müaudiar zu,
lianin
pünobiſch

Eolpfrz fle

Müſänno
Pſat
nemende eu
ocuit tn s
mitenon,
iͤtcathol

k. Zudiſtis an

flliü idde
is euagel be
Abema ſ.
uimn'nqli
digneponut
:ſeanöeum
netſliodii
teüindls
oraut ten
ns: fangar:
Atetſuba
mau noͤele
orzor/d
ochentas:
inefabllie
nmnitsn
eininic: 1
alor Ani

Ban Ber..]1. Dñica tertia

pia clamabat ad regem vt diuidi iuberet in/
fantem: Hunc ſi libenter accipitis: de ipſis
quid ſancti patres noſtri expoſuerunt: cha/
ritatis veſtrę auribus cupimus intimare.
Illa enim auę clamabat:vt puer integer ſer

uaret᷑: eccleſię catholicę typum gerebat: illa

alia crudelis ⁊ impia quę clamabat vt puer
diuideretur: arrianam hęreſim delignabat.
Catholica enim quaſi mater pijſſima:omni
bus hereticis clamabat: Molite chꝛiſtũ mi/
noꝛem facere patre:nolite vnitatem diuide/⸗
re:nolite vnũ deum diuerſis gradibiis diui
dendo veluti idola gentium in veſtris coꝛdi
bus fabꝛicare: totum nobiſcum poſſidete:ſi
vultis habere pacem: nolite vnitatem ſcin⸗
dere. MNon eniʒ ſi vos totum tenueritis: no⸗/
bis nihil remanet.Tanta eſt illius omnipo/
tentia:vt eum omnes totũ poſſideant:⁊ ſin/
guli totũ. Sed impia ⁊ crudelis hęreſis cla⸗
mat: non:ſed diuidat᷑.QAuid eſt diuidat᷑:ni⸗
ſi nõ fllius ęqualis ſit patri?Dum enim filio
ſubtrahit ęqualitatẽ:⁊ bonum omnipoten/
temq; denegauit patrẽ. Deus enim pater ſi
potuit filium ſibi ſimilẽ gignere ⁊ noluit:nõ

eſt bonus. Si voluit ⁊ nõ potuit:nõ eſt om/

nipotenſ.Certi eſtote fratres mei:quia huic
ſententię nullus vnq; arrianoꝛuʒz poterit re/
ſpondere:ſed quotiens conſtricti fuerint ve/
riſſima ratiõe:velut anguis lubꝛicꝰ ad alias
quaſcunq; queſtiones callidas et toꝛtuoſas

B refugiunt.Ergo fratres chariſſimi: teſtamẽ-
tũ ꝓfero: verba teſtatoꝛis refero. Si habet

qð diuidat᷑:ibi inuenio.Si non habet quod
diuidat᷑:ex ipſo teſtamẽto illis reſiſto.O in/
ſelix heretice: quid habet teſtamentũ audi:

Jo. 14. Pacem meã do vobis: pacem relinquo vo/

bis. Hec eſt chꝛiſtianoꝛũ hęreditas: et quis
eſt ipᷣe teſtatoꝛ? Lege teſtamentũ ⁊ inuenis.

gniſicabit᷑ vſq; ad terminos terrę:et iſte erit

Zudi.⁊. pax.Gloꝛia in excelſis deo:⁊ in terra pax ho

minibus bonę voluntatis: Non diuiſoꝛibꝰ
ſancte vnitatis: ſed hominibꝰ bonę volun/
tatis. Ipſe eſt hęreditas:ipſe teſtatoꝛ:ipſuʒ
quęris diuidere. Quid partiris vnum? Si
vnũ diuiſeris:integrũ nihil habes.O arria/
na hęreſis crudelis ⁊ impia erubeſce. Judi2

5. Regl.s. cante ſalomone:meretrix ne vnum viuũ:ne

vndecũq; conceptũ etiam natum pꝛoderet:

nõ dimiſit diuidi filium ſuum: et tu diuidis

deum tuũ: Illa ⁊ ſi meretrix:tamẽ pia:quia

mater: Zu bęreſis impia:quia nõ mat.ðᷣ·

p'feſtũ C

Michee.õ Cum ꝓpheta de domino loqueret᷑ ait:M a

8

èñ

paris pfocas: a51 non parturts congregas.
Viſcera tua duruerunt: illius tremuerunt.

Quid dicit illa:quę typum gerebat catholi/

cę matris: Date illi puerum: ⁊ nolite diuide/
re eum. Filius meus eſt:ſed melius apud il/

lam migret natus:migret totus:tamẽ apud

me maneat maternus affectus. Hate illi pu/

erum: non auferant᷑ vota: mem bꝛoꝛũ llius

integritas non diuidat᷑:ne mihi pietas aufe
ratur.Qðõ dicit:date illi puerum:⁊ nolite di

uidere:ecce et ego dico: Zotũ poſſide:⁊ noli

diuidere deum. HNon inauit: ſec ſ ſi vis habe/ C

re pacem: diuide hęreditatem. Sine piudi/
cio dico. Et quomodo habeo diuidere? Au/

di: Pater maioꝛ me eſt: filius minoꝛ:ſpirituſ Job.14.

creatura. O partes:o iuſticia: o cquitas. Fa
cio partem: quia diuido pacem: Si em̃ fra⸗/
cta fuerit pax:iam non eſt pax. Sed quomõ
apud te pax illibata eſt: apud quem fides in
tegra non eſt: Unde quia mecũ vis poſſide/
re: ⁊ pacem vis diuidere:hęreditatẽ non vis

diuidere:? Poſtremo ſi moꝛe tuo nõ paci ſecd
perſidię ſtudes:vade interpella iudicem chꝛi

ſtum: videamus quid tibi dicturus eſt. Dic

ei quod in euangelio dictũ eſt: Domine dic Zucl. 132.

fratri meo:vt diuidat mecum hęreditatem.
Sine dubio reſpondet tibi:Amice:quis me
conſtituit iudicem aut diuiſoꝛem? Elis diui
dere pacem:et quęris habere iudicẽ pacem:
iudex tuus nolo eſſe. Pax ſum: cõſentienti/

bus aſſid eo: litigantes fugio. Si enim om/

nibus chꝛiſtianis meis per vnam voluntatẽ

vnum coꝛ habere concedo: quomodo inter Act. 4.

me ⁊ patrem diuido vnitatem: qui omnibꝰ
fidelibus meis:vnum coꝛ ⁊ vnũ tribuo cha⸗

ritatem? Quid ait dominꝰ philipo? Tanto Job. 14.

tempoꝛe vobiſcũ ſum: ⁊ nõ cognouiſtis me:
Philippe: ego veni patri meo te adiungere:

tu noli me ſeparare.Quid quęris quaſi alte

rum pᷣter me: Qui me videt:videt et patrẽ.

Tanta eſt in nobis ſimilitudo:tanta vnitas

tanta charitas:vt ego in pfe ſim:⁊ p in me.

Per quã vnitatẽ vos dñs ſibi iũgere et con
ſeruare dignet᷑:pᷣſtante eodẽ dño noſtro ieſi
chꝛiſto:qui cum patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ re⸗ H

gnat in ſecula ſeculoꝝ: Amen.

tant᷑ frẽs chariſſimi:frequẽter adno
uivt nõ ſeq̃mur litterã occidentẽ:⁊

4†

viuillcan E ſpm̃ relinquam. Sien aplus

ſica:de Helia:Ser. 11. Ser. CC..
Nlectiõibꝰꝗᷓ nobis diebꝰ iſtis reci/A

Bancti Auguſtini de tempoꝛe ¶W¶.

2. orl. 5. git: Littera em̃ occidit: ſpũs viuiſicat. Si em̃ mi vbi beat belias viduã illã inuenit. Exie/8. ptniE
L cidit: t. S b inuenit. Exie/ 3. Reg. ĩ. Ulotent,
hoc tm̃ volumꝰ intelligere qð ſonat ĩlittera: rat em̃ vt aqua ſe lauaret:⁊ ligna ciigent⸗⸗ . cnn,e Et
aut paruam aut ꝓpe nullam gdiſicationem Quid em̃ aqua ⁊ qͥd ligna ſignificẽt: videa- jnolſeeſtan
de diuinis lectiõibus capiemus. Illa enim mus. Satis em̃ iſta duo ecclię ⁊ amica ⁊ ne/ behtudil
oia ꝗ̊ᷓ recitant᷑: typus erãt ⁊ imago futuroꝝ. ceſſaria eſſe cognoſcimꝰ:id eſt lignũ ⁊ aquã. opnlbealip⸗

B In iudeęis em̃ flgurata: in nobis gfa dei do / Deniq; ſic ſcriptũ eſt:Et erit tanq; lignũ qð Nẽz.i. ſentidenna

mnãte cõpleta ſunt. Geatꝰ em̃ helias txpũ ha plantatũ eſt ſecꝰ decu arũ. Nã in li/ liertacgepu
5. Begl. 19. huit oñi ſaluator.Sic em̃ helias a iudęis ꝑ/ go crucis myſteriũ: —‚—————ê tuinin
ſecutõʒ paſſus e:ita ⁊ verꝰ helias dñs nt᷑:ab tis ſacr̃m. Exierat & vt colligeret duo ligna. 3. Beg..rr . uttſonfat
ipſis iudęis repꝛobatꝰẽ ⁊ ↄtẽptꝰ. elias re¶ Sic em̃ rũdit beato helię:cũ ab ea cibũ pete “ nitoſepien
liqᷣt gentẽ ſuã: ⁊ chꝛiſtuſ deſeruit ſynagoga. ret. Dixit enim: VUiuit dñs:qꝛ nõ habeo niſi httggt
Helias abijt in deſertũ: ⁊ chꝛiſtꝰ venit ĩ mun pugilli farinę:⁊ modicũ olei in vaſe: et ecce mnmiiut
dũ. Helias iĩ deſerto coꝛuis miſtrãtibꝰ paſce/ ego exeo vt colligs duo ligna: ⁊ faciã mihi ci minint
bak: ⁊ chꝛiſt in deſerto mũdi huiꝰ gentiũ ſi bũ ⁊ filio meo: ⁊ mãducabimꝰ et moꝛiemur. “ duteade
Qdervreſicit᷑. Coꝛui em̃ illi qͥ beato helię iubẽte Sicut & ſup:a dixi: vidua illa typũ habebar uimili,
dſño miſtrabãt: gentiũ lm ſigurabãt. Pꝛo⸗/ ecclłię:ſiliꝰ viduę ſigurã gerebat ppli chꝛiſtia ⸗ 4 ſi
Cant].i. pterea ⁊ de gentiũ ecclia dici᷑: Higra ſum ⁊æ ni. Aeniẽte & helia: exijt vidua colligée duo iat
foꝛmoſa ſilia hiern. Vnde ẽ ecclłia nigra et ligna. Videte frẽs:qꝛ nõ dixit tria:nec q̃ttu/ Goſonder
foꝛmoſa? Nigra ꝑ naturã: foꝛmoſa ꝑ gratiã. oꝛ:nec vnũ tmmõ lignũ: ſᷣ duo ligna colligè alihnli
AVnde nigra? Ecce ĩ iniqtatibꝰ cõceptus ſũ: voluit. Ideo duo ligna colligebat:qꝛ ĩ typo “M tiiil
tin delictis pepit me mater mea. Vnde foꝛ/ helieę chꝛiſtũ excipiebat. Duo ligna volebat imu ſ
NPãz. 50. moſa? Aſpes me hiſopo et mũdaboꝛ:lauab colligẽ: qꝛ cruc myſteriũ deſiderabat agno⸗ Reiuſl
me ⁊ ſuꝑ niuẽ dealbaboꝛ. VUñ nigra? Aplus ſcere.Crux em̃ dñi ſaluatoꝛis duobuſ lignis DD
Ro. . dicit: Aideo aliã legẽ in mẽbꝛis meis repu/ aprata ẽ. Ideo duo ligna colligebat vidua ützmles
gnantẽ legi mẽtis meę: ⁊ captiuũ me ducen illa:qꝛ ĩ illũ qͥ duobꝰlignis pepẽdit creditu iſen
tẽ in lege peccati. Vnde foꝛmoſa? Quis me ra erat eccia. Dixit gvidua illa:Colligo duo nſchinſu
liberabit de coꝛpe moꝛtis huiꝰ: Gfa dei pie ligna vt faciã cibũ mihi ⁊ ſilio meo:⁊ mãdu,⸗/ ſb ß
ſum chꝛiſtũ dñm noſtrũ. AVere ecclia gentiũ cabimꝰ ⁊ moꝛiemur. Verũ eſt frẽs dilectiſſi⸗ gnüdf
coꝛuis ſilis erat: qũ viuentẽ dñm ↄtẽnebat: mi. Nemo ĩ xpᷣm cruciſfixũ credẽ merebit᷑:ni/ ütchen
C m ante acceptã gratiã velut moꝛticinis cada ſi huic ſeculo moꝛiat᷑. Hã qcũq; coꝛpꝰ chꝛiſſii ulanmett
„Rg.. 7 Reribetdoll mitrabat. oſt heciube be dignemaducare voluctit: necdr eſt pt mo, iſttch
17. lias ꝓficiſci in ſareptã ſidonmioꝛi: vt ibi pa- riat ſſteritis ⁊ viuat futuris. Tlidua Silla ſi E aunnn
ſcat᷑ a vidua. Sic em̃ ad eũ dñns dixit: Tlade dixim eccliã ſigurabat: filiꝰ viduę typũ gen annimn
in ſareptã ſidonię: ego mãdaui viduę: vt te tilis ppli ſferebat. Fili⸗ viduę defunctꝰ iace- gktünncial
paſcat ibi. Quõ ⁊ ꝑ quẽ mãdauit deꝰ viduę at:qꝛ ⁊ filiꝰ eccłię:id eſt płus gentiũ:mltis m ogleln
cũ ꝓpe nullꝰtũc alius eſſet ꝓpha cũ quo dej¶ ¶peccatis ⁊ crimib moꝛtuuꝰẽ. Oꝛãte helia ſi Mndnnnm
5 maniteſtiꝰ loq̃ret᷑ niſt beatus helias: Quia lius viduę ſuſcitat᷑:veniẽte chꝛiſto ſiliꝰ eccłię Mrneedi
licet eſſent eo tꝑe aliqui de filijs ꝓphaꝝ: ira id ẽ pylus chꝛiſtianꝰde carcere moꝛtj reducit᷑. uniilih
ꝑſecutionẽ ieʒabel metuebãt: vt vix vel ab· Helias inclinat ĩ orone ⁊ viuiſicat᷑ viduę fl 4 bienenanen
ſcõditi euadere poſſent. Ego inqt dñs man/ liuſ:⁊ chꝛiſt ꝓcũbit ĩ paſſiõe:⁊ ſuſcitat plus amigſeßni
daui viduę. Quõ madat dñs:niſi inſpirädo chꝛiſtianꝰ. autẽ tribꝰ vicib beat⸗ helias dnmeſanen
að bonũ ẽ intin aia ꝑ gratiã ſuã? Ac ſic ois ad reſuſcitandũ puerũ incuruatꝰẽ: hoc etiã uleniſcn⸗
hõ qͥ boni aliqd oꝑat᷑: deꝰ illi loquit᷑ intus. anteq; ego dicã:credo qð charitatis vfe ßue ßſlleftlte
i.Corj.i. Nemo & de ſe ſed de dño glie᷑. Nũquid tũc uit intellectꝰ.Nã ꝙ trib⸗ vicib inclinat᷑:my/ rlmning
in iudęa nõ erant multę viduę?:Et qͥd fuit ꝙ ſteriũ trinitatis oñdit᷑. Viduę em̃ ſiliũ:id eſt Gunlinihi
nulla iudęoꝛũ vidua beato helię cibum me· Plm gentiũ: nec ſolꝰpf ſine ſilio: nec pf ⁊ fi/ uanial,
ruit miniſtrare: ad viduã gentilẽ mittit᷑ vt liꝰſine ſpũſancto: tota trinitas ſuſcitauit. enſglign
ab ipla paſcat᷑: Aidua em iſta ad quã ꝓpha Deniq; etiã i ſacto baptiſmatl demõſtraf: igen kan
mittit᷑: typũ ecclię gerebat: ſicut ⁊ coꝛui illi ꝗq vũ tertia vice vetꝰ hõ mergit᷑:vt nou⸗ ſurgẽ inindenu
helie miſtrauerãt: ſigurã gentiũ habuerũt. mereat᷑. Poſt hec oñdit ſe beatꝰ helias regi: ꝗ lunſtaui
Venit & helias ad vidua: qꝛ chꝛiſtꝰ ventur⸗ alten Ra oner ufracer poſuit caput · Bes/.1, nſin i
D erat ad eccleſis. Sed videamꝰ frẽs dilectiſſi/ Aſuũ int genua ſua:⁊ oꝛauit vt dũs daret plu ncktlin
otherare⸗
nalime

Ber.CCII. Dñica quarta pꝰ feſtũ trinitatis: Ger.I.
uiã ſuꝑ terrã. Et dixit ad pueꝝ ſuũ: Reſpice mũda animalia aſſidua cogitatiõe in veſtris
cõtra mare. Et renũciauit puer ſe penitꝰ ni/ coꝛdibꝰ ruminatis: implebit᷑ in vobis illud
Hil vidiſſe.Et ait illi:Nade ⁊ cõſidera ſepti / quod ſcriptũ eſt: Theſaurus deſiderabilis Mꝛouer. 21.
eęxees. Septima aũt vice renũciauit ⁊ dixit: Ui reqeſcit ĩ oꝛeſ apiẽtis: Regnate ipᷣo dño deo
deo nubeculã paruulã quaſi veſtigiũ homis noſtro ieſu chꝛiſto: cui eſt honoꝛ et imperiũ
aſcechente de marlE ſubito Henner wrl ſut cũ patre ⁊2 ſpſiſancto in ſeęcula ſeculoꝝ: Amz
Cccli: et facta ẽ pluuia magna. Helias & ſiẽ di x- — ——
ximus: figurã habuit dñi ſaluatoꝛis. Helias S minica quarta noſt feſt ſan.
cꝛauit ? ſacnſiciũ obtulit: æ chꝛiſt'p vniuer, cte =rIIitacis: de eo q& ſcriptũ efft
ſo mũdo ſeipſum ĩmaculatũ ſacriſiciũ tradi , i euãgelio ᷣm Matthęũ: Nolite iu Manð. 7.
ſo mũdo ſeipſum imaculatũ ſacrificiũ tradi⸗ di ö iudicemi ?
dit. Helias oꝛauit in mõte carmeliyt chꝛiſt“ Qicare vt nõ iudicemi ⁊c. Ser. I

cüinhi in monte oliueti. helias oꝛauit vt pᷣluuia in Vdiuim euãgeliſtã dicentẽ fratres
— ternã veniret: v chꝛiſtus vt in coꝛdibꝰ huma/ ꝗ chariſſimi: Holite iudicare vt nõ iu-
übah en nis gfa diuina deſcẽderet. aũt dixit hel/ d emini.Quid eſt h frẽs cũ ipe dis
lichiſfin as ad puerũ luũ: VUade ⁊ aſidera ſepties:le ine lio loco euãgelij dixerit: Holite fm faciẽ Joꝶ.7.
hligt uo Pltifoꝛmẽ ſanctiſpũs gratia: ꝗ danda erat ec/ iudicare:ſed iuſtum iudiciũ iudicate.Et ali/ Zacharie..
* cieeſię deſignabat. Et ga ipſe dixit ſe vidifſe bi dicatur: Judiciũ veꝝ iudicate? NHõ enim .
mercgt nubeculã paruulã aſcendentẽ de mari:car/ ſibi diuina lectio contraria eſſe põt:ſed intel
maſli⸗ nẽ chꝛiſti ſigurabat:ꝗᷓ in mari mũdi iſtiꝰ na/ lectũ ſobꝛiũ quęerit. In cõöuerſatione hũana
ugitppo ſcitura erat. bzꝛem ne foꝛte aliqͥs dubitet dilectiſſimi frẽs ſunt aliqua ꝗ̊ rõnabiliter re/
N nubẽ illa veſtigiũ homis habuiſſe: dixit:il- pᷣhendunt᷑:Sũt vo quędã ꝗᷓ nõ ſine peccato
burahto⸗ Watth.1, lius vtiq; homĩs q dixit: Quẽ dicũt homĩies iudicant᷑. Aꝑta em̃ mala et iudicari et argui
uſlni eẽ filiũ homis? Sicut gᷣoꝛãte helia poſt tre debẽt. Illa vo ꝗ̊ ignoꝛamꝰ:et vtrũ bono an
baide annos ⁊ ſex mẽſes pluuia de cęlo deſcendit: malo aio fiant ſcire nõ poſſumꝰ:iudicare pe⸗
ltaein ita ⁊ ĩ aduẽtu ſaluatoꝛis tribꝰannis ⁊ ſex mẽ nitꝰnõ debem.ꝰ Verbi gra: Vides hoieʒ fre
ligod⸗ ſibus quibꝰ pᷣdicare dignatꝰ eſt: pluuia vbpi quẽti⸗ ieiunãtẽ:cõgaude ⁊ noli nimis lauda
etmüd dei totũ mũdũ felicit irrigauit. Et ſicut tũc re:qꝛ põt hoc ⁊ ꝓ hũana gloꝛia fieri. Sed et
dlenii⸗ in aduẽtu helię oẽs ſacerdotes idoloꝝ inter noli vituperare: qꝛ põt ⁊ pꝛo deo ⁊ ꝓ animę
Nbleni fecti ſunt ⁊ deleti:ita in aduẽtu veri helię:id remedio ieiunare. Vidiſti aliũ ĩidicto publi-/
pecheiti, eſt dñi nr̃i ieſu chꝛiſti obuatio ſacrilega pa/ co ieiunio velle pꝛandere:cum dilectiõe ad⸗
ſtyeno⸗ ganoꝛũ deſtructa eſt. Mec bꝛeuiter charitattꝭ mone. Si dixerit ꝓ ſtomachi laſſitudine ſe
zllaſel vrę ſenſibꝰ intimãtes: velut pauca capitula ieiunare nõ poſſe:crede⁊ noli iudicare:quia
püͤgen q̃ſi quędã indicula ſidei vre oculis demon / vtrüũq; poteſt ſieri:vt ꝑ gulã vel luxuriã pꝛã-
c iac⸗ ſtramꝰ: ꝑ quę ſancta deſideria vra ad ꝑſcru- gderevelit: ⁊ infirmitate ieiunare nõ poſſit.
ͤ:mitis tanda diuina myſteria ſalubꝛiter incitent᷑: ? Vigdiſti alteꝝ ſoditis ſuis cũ ſeueritate diſci/
ebelian vyt ſpiritale pabulũ ſanctis aiabꝰ vfis iugit plinã imponere: et indulgentiã tardiꝰ dare:
ſpeeche ruminandũ ſalubꝛi cõſilio ꝓcuremus:ne foꝛ noli iudicare crudelẽ: qa foꝛſitan non hoc fa/
educkt. te de memoꝛia excidat:ſi iubetis recapitula cit moꝛbo iracũdię:vᷣ ʒelo diſciplinę ⁊ amoꝛe
idueſ · ¶ Recapitulatio tionẽ ex his ꝗᷓ dicta ſunt ſaciamꝰ. Sicut ſu iuſticię: ꝓpter illud qð ſcriptũ eſt: Zelus do s. 6s.
t ie pꝛa dixim“:ſanctũ helia intelligite typũ hba- mus tuę comedit me. Foꝛte aliquis vicinus
elas buiſſe dñi ſaluatoꝛis. Deniq; ſic dũs poſtea aut amicus tuus dũ animũ ſuũ habet in re⸗
hoi Varci. 15. et 16 q; multas vᷣtutes exercuit: poſtea q; paſſus bus ſatis ſibi neceſſarijs occupatũ:tardij te
rfrie eſt reſurrexit ⁊ aſcẽdit in celũ: ita ⁊ helias pꝰ ſalutauerit: aut tardi occurrerit i; debuit:
ln 4.⸗Begl. 2. Multa mirabilia ꝗᷓ per eum deus fecit igneo noli eũ ſuꝑbũ iudicare:noli malignũ crede:·
iidi! 5. Begj. 19. curru eleuat᷑ ad cęluʒ. c& helias deſeruit iu / mag hoc aut ꝑ obliuionẽ aut bnegligen/
cgtti dęam: ſigniſicauit qð chꝛiſtus reliquerit ſy tiã: qᷓ ꝑ deſpectũ vel ſuꝑbiã factũ crede: qͥa
aut. Begl. 17. nagogam. Coꝛui qui helię miniſtrauerunt: foꝛte ⁊ tibi hoc vt eſt humana fragilitas fre/
öſri ſicut iam dictuz eſt: ſiguram gentilis popu/ quẽter eueni: vt in rebus alijs nimis inten
Sſdi li monſtrauerũt. Vidua illa quę eum in ſa/ tus: aliquid minus caute ac minus ſollicite
„S repta ſuſcepit:typum geſſit eccleſię. DHuo li / feciſſe videar?: ⁊ tñ noluiſti te ꝓ hac re malo
t65 gna quę colligebat: crucis myſteriũ figura/ aio iudicari. In iſtis ergo ⁊ in his ſimilibꝰ ꝗᷓ
unn bant.Hec ergo fratres chariſſimi ſi ſincera ſi vtrũ bono an malo aio ſiant ſcire non poſſu

cut credimꝰ benignitate ſuſcipitis:et velut

mus: melius eſt vt ad partẽ dexterã noſtrũ

ps. 6. ſtã dicentẽ: Turbatus eſt inqᷣt pᷣ

animũ declinemꝰ:qꝛ tolerabilius eſt nos in
oc ſpſiniri: vt eos qui mali ſunt bonos eſſe
credamus: q; ex cõſuetudine iudicandi etiã
de bonis qð malũ eſt ſuſpicemur. De iſtis g
queę ſunt deo nota et nobis incognita:ꝑicu
loſe noſtros ꝓximos iudicamus. De ipſis

Mattð.⁊. em̃ dominꝰdixit: Nolite iudicare:vt nõ iudi

cemini. De illis vᷣo quę aꝑta ſunt et publica
mala: iudicare ⁊ redarguere cuʒ charitate tñ
⁊ amoꝛe ⁊ poſſumꝰ ⁊ debemus:odio haben/
tes nõ hominẽ ſed peccatũ:nõ vitioſum ſed
vitiũ deteſtantes:moꝛbũ potius q; egrotũ.
Na publicꝰ adulter: raptoꝛ: aſſidue ebꝛiol?:
ꝓgitoꝛ:ſi upbe: ſi iudicati vel caſtigati nõ fue
rint: iplebit i in eis illud qo beatiſſi imemartyꝛ
cypꝛianꝰ de talibꝰ dixit: Qui peccantẽ vᷣbis
adulãtibꝰ palpat: peccati fomitẽ ſomiſtrat.
, Ad hanc rem ꝑtinet fratres chariſſimi etiaʒ
illud qð in hac ipſa euãgelica lectione audi/
uimus. Quid em̃ vides feſtucã in oculo fra/
tris tui:⁊ trabẽ in oculo tuo nõ vides: Vidi
ſti hoĩem ſbᷣito iraſci: noli cõtinuo iudicare:
ſ expecta paululũ: foꝛſitan qᷓ;veloci iraſcit᷑
tam celeriter mitigat᷑. Quid tamen feſtuca:
quid trabes ſigniſicet videamus. Subita
em̃ iracũdia feſtuca eſt: ira vᷣo quę in longũ
tempus ꝓtrabit᷑: dum ꝑ odiũ falſis ſuſpiti/
onibꝰ nutrit᷑: trabes efficit᷑. Cito ergo iraſci
⁊ cito placari feſtuca eſt: iracundiã diu ĩ coꝛ/
de tenere ac ſeruare: trabes eſt. Ergo! iracũ/
dia inueterata cõuertit᷑ ad trabẽ. Et q̃ fron/
te ille qui odiũ ſeruat in coꝛde illum iudicare
hſumit: in cuius oculo non trabẽ ſed feſtucã
eſſe cognoſcit: Hã coꝛdis oculũ feſtuca tur/
bat:trabes excecat. Qõ dixi chariſſimi:ſcri/
pturaꝝ debeo teſtimonijs apꝛobare.Quo/
modo ira coꝛdis oculũ turbat: audi pſalmi/
ira oculus
meus.Quomodo autẽ odium Kuiag coꝛdis

SS excecat:iohãnes euangeliſta teſtat᷑: Qui in/

quit odit fratrem ſuũ in tenebꝛis eſt: ⁊ in te/

nebꝛis ambulat:⁊ neſcit quo vadat:quoniã

tenebꝛę obcęecauetüt oculos eiꝰ. Scom hec
ergo ꝑ ſubitaneã iram coꝛdis oculus turba/
D tur: ꝑ odiũ lumẽ charitatis extinguit᷑.Ergo
frẽs chariſſimi capitula vobis quędã ⁊ indi/
cula q̃liter hęc intelligẽ ⁊ acciꝑe debeatis in-
ſinuo. Mã vos deo ꝓpitio meliꝰ hec cape et

obſeruare poteſtis. VUt hęc ꝗᷓ dixi tenaciꝰ ve

ſtris coꝛdibꝰ inſ. ſerant: bꝛeuit repeto qð ſug⸗
geſſi. In his em̃ rebꝰ ſic iã ſupᷣ dixi piculoſe
alios iudicamꝰ: de his ꝗᷣ dubiũ ẽ vtrũ bono
vel malo aio faͤt:1 eſt ieiunare: vigilare:ele

Ber.CC.III. Dñica quarta p' feſt.trinitatis:Ge er. II.

moſy ynas facere:a vino ⁊ carnibꝰ vel abſtinẽ

vel nõ abſtiné᷑᷑:⁊ reliqua his ſilia:ꝗ et ꝓ deo

⁊ ꝓ hũana glłia fieri poſſunt.Et qꝛ ignoꝛam2

q̊ aio flãt: iudicare penitꝰnõ debem. Pꝛopt
ea hec dicit dñs: Holite iudicare vt nõ iudi/ Mattb.7.

cemini. Pꝛopter aꝑtã vᷣo iniqtatẽ dictũ eſt:

Argue obſecra: increpa:cũ oĩ patiẽtia ⁊ do/⁊. Timotb.4,

ctrina. Et illud qð ſupᷣ p̃ memoꝛauimꝰ: Juſtũ J05.7.

iudiciũ iudicate.Hęc em̃ frẽs chariſſimi ſi di E

ligẽter ſicẽ credimꝰ ↄſiderare ⁊ cũ grãdi ſollici
tudine deo donãte obſeruarevolumꝰ:nõ de
paruoctõ cũ dei adiutoꝛio liberamur. M
xima em̃ pars generis hũani indiſcreto iudi
cio ad rephendendũ pꝛompta ⁊ parata eſſe
pꝛobat:cum t tamẽ nõ ita ſe velit ab alijs iu/
dicari quomõ vult alios iudicare. Pꝛopter
hoc ſcriptura diuina admonet dicẽs: Pꝛius Ecẽiit.
q́ᷓ; interroges:ne vituperes quẽq;: ⁊ cum in/

terrogaueris coꝛripe iuſte.Omnis hö pꝛius

ſe vult interrogari: ⁊ poſtea ſi reus eſt patiẽ/
ter tolerat rephendi. Et quicqͥd nobis om̃s

volumus ab alijs flieri: iuſtum eſt vt hocin

alijs ſtudeamus implere. Pꝛius cum patien
tia interrogemus et ſolliciti ſimus:et cũ ali-
quid certius agnouerimus:tunc aut ſi mala
ſunt repᷣhendere: aut ſi bona defenſare va/

leamus: ꝓpter illud qð ſcriptũ eſt: Oia quę/ Matb. .

cũq; vultis vt faciant vobis homies: ⁊ vos
facite illis ſimilit. heęc eſt em̃ lex et ꝓphetę.
Et ideo cõuerſi ad dominũ eiꝰ imploꝛemus
auxiliũ: vt ipſe nobis ⁊ verã diſcretionẽ ⁊ /
fectã charitatẽ pſtare ꝓſi ua pietate dignet᷑:
cui eſt gloꝛia ⁊ imperiũ cũ z pate ſpuͤſaucte
in ſecula a ſeculoꝛũ: Amen.

¶ In ea dominica. De miſerico:- Senmo

ulgentia: Sermo II Cc. II

Nter oĩa quib hũana indiget fragi / A
litas maxie neceſſaria ẽ mĩicoꝛdia:
qꝛ qᷓnto fragilioꝛ ẽ coꝛrupta natura:
tanto maioꝛe indiget ꝓuidẽtia bñficij. Et i iõ
frẽs:qꝛ ſine hac vita nf̃a ſubſiſtere non põt:
diſcamꝰ quomõ in nos pꝛimũ dininã pꝛouo
cemus clementiã:vt ſᷣm multitudinẽ miſera
tionũ ſuaꝝ: noſtrę miſerię ſubuenire digne⸗/
tur: quatenꝰ in pſᷣſentis vitę curſu vitemus
nfę ſalutis damnũ: ⁊ in futuro interitũ poſ-
ſimꝰeuadere ꝑpetuũ. Ad hoc em̃ impetrãdũ
Dilectiſſimi ſiẽ nobis ſcriptura ſacra oſtẽdit:
ſᷣcipuũ eſt miſcðię bonũ: de q̃ ipſe ſaluatoꝛ

ait: Beati miſericoꝛdes: qm̃ ipſi miſcðiã cõ/ Mattb. .

ſequẽt᷑.MNõ põt peccatoꝛ miſericoꝛdiã a deo
ſperare:qui miſericoꝛdiã non facit peccãtibꝰ

Ne

giſe. Es
liwtmen
oltosal
auimie⸗
ls:V
unſe
helſpent
Alts
fegk debi
lüiſpecta
Anle
galodon
luc Gloteen
Prig letismit
ctlupbo
nniuſos.
Mhicuih
Ctmileri
glacbie
moebet
höpoten
Unen tac
Ulnaſen
loͤindenk
deomiſe
ſplodebe
tmilen
ſejoane
sßpar
glepon
niok aum
Lbonüeke
cuitnos
1me Lenlſn
Uitz, Dunitti
leltsho
boopater
elisho
ninetryo
lenkiu
bisuie
ſokeo iue
mong
Urraiud
osdelin
dehobis
ns Ntamt
⸗ Monens
Uueſs
icheſtod

Gkagon

Ger. CC. IIII.

in ſe. Ergo dimittat homo tempoꝛale debi/
tũ:vt mereat᷑ reciꝑe ęternale bonũ. Si aias
noſtras cupimus peccatoꝛũ ſoꝛdibus emun
dari: milſericoꝛdiã in nos peccãtibus nõ ne/
Meyn gemus: vt in die retributiõis ad ꝓmerendã
liſtuidinie⸗ dei miſericoꝛdiã: miſericoꝛdię operibꝰ adiu/
olpaniitdoin uemur.Quomõ miſericoꝛdiã a deo expectat

nangnimtglii vel ſperat:qui crudelis eſt in cõſeruos ſuos:
Schnſiniin Sicut qͥs cupiat deũ ſibi miſereri:ita ⁊ miſe
ichgätiſcle reat᷑ debitoꝛibus ſuis. Certiſſime indulgen/
Nerolungöde tiã ſpectare poterit:qͥ alis iudulgere nouit.
dlbennmn D Ad milericoꝛdię opus optime nos iʒ euan/
Miindiigaguc gelio dominus exemplo roboꝛauit: vbi ait:
nte. Zucj.6. Eſtote ergo miſericoꝛdes:ſicut pat veſter cę
eyeltabaieu Watth. 5. leſtis miſericoꝛs eſt: Qui ſolem ſuũ oꝛiri fa/
lar, Donn cit ſuꝑ bonos et malos:⁊ pluit ſuꝑ iuſtos et
nerdiin ſtus iniuſtos. Omnis miſericoꝛdia faciet locum
gräßtanntn vnicuiq; ſᷣm meritũ operũ ſuoꝛum. Qui fa/⸗
Onnshöin cit miſericoꝛdiã: deo offert ſacriſicium ſatis
lmusetoi⸗ placabile. In iudice miſericoꝛdia et diſcipli/
icieobirdft na debet eſſe:quia vna ſine altera bene eſſe
uneithen nõ poterit. Miſericoꝛdia ſola ſi fuerit:ſecuri
Pusanhnn tatem faciet peccãdi ſubiectis. Iterũ ſi diſci
innsait⸗ plina ſemꝑ aderit: vertit᷑ animus delinquẽ/
Sneutitt tis in deſperationem: ⁊ iudex non merebit᷑ a
u detſeen deo miſericoꝛdiã: ſed hanc miſericoꝛdiã a ſe
gtichtut⸗ ipſo debet homo incige.Quomodo in alijs
Ehonient eſt miſericoꝛs: qui in ſeipſo crudelis eſt: n
igagien ſeißo crudelis eſt: qui ſibi ꝑpetuas peccatis
ji inmon ſuis hᷣparat flãmaſ.Bene miſericoꝛs eſt:qui
ſamreip a ſeipſo incipit:⁊ ſe diligẽter cuſtodit ne pu/
fidlcane niat᷑ cum diabolo: et ſic alis pꝛęſtet qð ſibi
rah C bonũ eſſe ꝓſpicit. Per indulgentiã auũt do/
meihn cuit nos dominꝰ.quomõ poſſimus impetra

re miſericoꝛdiã ab illo: cum in euãgelio ait:

„„ QLud. 6. iamnirei 7 . .
Demienact, Wattõ,s. Dimittite ⁊ dimittet᷑ vobis. IJtem: Si dimi

ſ ſeritis hominibꝰ peccata eoꝛũ:dimittet ⁊ vo
. I.. bis ittcrvo
is pater celeſtis peccata veſtra: Si nõ dimi
muinlgafih ſeritis hominibꝰ:nec pater veſter cęleſtis di/
nuinftut mittet vobis peccata veſtra. Hec quoq; vᷣa
nngtn ulſt ſentẽtia: magnã ſuꝑ nos miſericoꝛdiã ſonat
Enubhich his qui eã recte intelligere poſſunt. Igit᷑ ex
hlieenon noſtro iudicio iudicat nos deus. Quodam/
nüdinnie⸗ modo in poteſtate noſtra eſt:quomõ iudice/
lincitinie mur a iudice. Si miſericoꝛditer iudicemus i
niedie⸗ nos delinquẽtibus:miſericoꝛdit᷑ iudicat deꝰ
nſ nuc de nobis in ſe peccãtibus. Intendamꝰ ergo
muo meni e in exemplũ illiꝰ:ſicut doctoꝛ gentiũ nos ad-
cechinheni Cob.ʒ. monens ait. Donate vobiſmetipſis ſi quis
unlengfil aduerſus aliquem habet querelã: ſicut deus
S ichꝛiſto donauit vobis: ita ⁊ vos facite: hoc
lntci eſt: quomõ deus ĩ chꝛiſto nobis peccata do/
ſauntinn
nhuan

Oñica quarta

¶ In eagem dñica:de eo
II

p' trinitatis: Ber. III
nauit: ſic etiã nos qͥ in nos peccãt dimitta/
mus. Itẽ alibi idẽ aplus ait: Mulli mali ꝓ Ro. 12.
malo reddentes. Et alio loco: Moli vinci a abi.s.
malo:ſed vince ĩ bono malũ.Sciendũ ẽ cer/
tiſſime qð vnuſquiſq; talẽ indulgentiã acce,
pturus eſt a deo:qualẽ ⁊ ipſe dederit ꝓximo
ſuo. Tunc oꝛatio nr̃a ꝓ peccatis nr̃is ad au/
res omipotẽtis dei cito ꝑueniet:ſi delinqu?’/
tiü pᷣces ĩ noſtris auribꝰ acceptabiles erunt.
Qui clement᷑ peccãtibꝰ ignoſcere nouit: cle⸗
mentiã diuinę pietatis certiſſime accipiet.
Vngde ⁊ ſcriptũ eſt:Aui ꝓnus eſt ad miſeri/ NMꝛouer.22.
coꝛdiã:benedictꝰ a dño.Sic em̃ remittit᷑ no⸗/
bis:vt nos remiſerimus eis qui nobis qua⸗
cũq; malignitate nocuerũt. Multa itaq; ge .ſen. diſ.
nera ſunt miſerationũ:quę cũ facimus adiu 15emulta
uamur vt dimittant᷑ nobis noſtra peccata.
Sed ea nihil eſt maius:qua ex coꝛde dimit/
timus qð quiſq; peccauit. Non ſolũ em̃ qui Mattb.25.
dat eſuriẽti cibum:ſitienti potũ:nudo veſti/
mentũ:pegrinantibus hoſpitiũ:⁊ cetera hu
iuſmodi: verũetiã qui dat veniam peccanti
elemoſynã dat:Et qui emẽdatverbere i quẽ q5. dil. et q̃.
poteſtas dat᷑:vel coheret aliqua diſciplina:
⁊ tamẽ peccatũ eius q ab illo lęſus aut offen
ſus eſt dimittit ex coꝛde:vel oꝛat vt ei dimit
tat᷑:nõ ſolũ in eo qð dimittit atq; orat:verũ
etiã ĩ eo qð coꝛripit⁊ aliq emendatoꝛia pęna
plectit: elemoſynã dat: qꝛ miſericoꝛdiã pꝛę/
ſtat. Pꝛoinde fratres obſecro vt ante oĩa mi
ſericoꝛdię operã detis:⁊ in quibuſcũq; poſſi
tis ꝓximos veſtros adiuuetis. Ad indulgẽ/
dum quoq; ꝓximis vfis delicta eoꝝ pꝛom/
pti ſitis: vt peccatoꝛũ vr̃oꝝ veniã ꝓ hoc ab
omnipotente iudice adipiſci valeatis:⁊ vi⸗
tam ęternã cum ſanctis omnibꝰ in celeſti re/
gno ꝑpetualiter habere mereamini:pᷣſtante
domino noſtro ieſu chꝛiſto:qui cum patre et
ſpirituſancto viuit et regnat deꝰ per omnia
ſecula ſeculoꝛũ: Amen. l

A

ee de deo aigtun
elt de lancto LDeulęgo: Atcende cal-
ue ⁊c᷑.Sermo TIII 4. Regl.2.

Vm diuina lectio legerek: audit imꝰ* %
4qð pᷣtereũte beato Hheliſęo: pueri ir -/
ridẽtes: clamauerũt: Aſcẽde calue. 4. Regj. 2.
Ob quã rẽ olãte heliſęo:egreſſi ſũt duo vꝛſi
ð ſaltu:⁊ lacerauerũt quadragitaduos puen
ros. Inimici dei ⁊ hoſtes aię ſuę imũdiſſimi
manichei:qͥ ſcpᷣturã veterl teſtamẽti nõ ſolũ

reciꝑe nolũt: etiã rabido oꝛe blaſpyhemare
hſumũt: ſolent dicere:Quę fuit tanta crude
litas in helięo: vt ꝓpter iocularia verba in/
fantũ: quadraginta duos pueros fecerit la/
cerari:Et ideo qualiter eoꝝ inſanię reſpon/
dendũ ſit:bꝛeuiter charitati veſtrę ſuggere/

B mus. Tempoꝛe illo quo beatus heliſeus in
iudęa fuit:tam ille q; reliqui ꝓphetę:nõ ſo/

lum nõ honoꝛabant᷑ ex maxima parte wli: v
etiã irriſui ⁊ oppꝛobꝛio habebant᷑: ⁊ velut in/
ſani atq; arrepticij credebant᷑:intantũ vt eo
tempoꝛe quo beatus heliſeus vnũ de filijs
ꝓphetaꝝ mitteret:vt iehu vngeret ĩ regem:
4· Beg.ꝰ. pncipes qui ſedebãt cũ iehu dixerũt: Quid
ad te venit inſanus iſte? Pꝛophetã dñi vide

bant:⁊ eum eſſe arrepticiũ blaſphemabant.

Nam illo tempoꝛe ſancti ꝓphetę ita in grã /
di cõtemptu ⁊ opꝛobꝛio habebant᷑:vt etiaʒ
beato heliſęo qui tãta miracula faciebat: ſi/
cut ſupꝛa diximus: pueri indiſciplinati cla/
4. Regl. 2. Marent: Aſcende calue:aſcende calue.Quã
rem etiã parẽtibus ſuis inſtigãtibus feciſſe
credendi ſunt. Manifeſte pueri illi non da/
marent:ſi hoc eoꝛum parẽtibus diſpliceret.

Dolens ergo beatꝰ heliſeus de interitu ppli:

imo ſanctuſſpũs ꝑ beatuʒ heliſęum volens
repꝛimere ſuꝑbiã iudęoꝛũ:fecit venire duos
vꝛſos:⁊ lacerauerũt qᷓdragitaduos pueros:
vt ꝑcuſſis paruulis:maioꝛes reciperẽt diſci/
plinã: ⁊ moꝛs filioꝛũ ſieret diſciplina paren-
tum: ⁊ ꝓphetã quẽ mirabilia facientẽ nole/
bant amare:diſcerent vel timere.Sed ita ꝑ/
ſeuerauerũt iudęi ĩ malis ſuis:vt ſibi de me/
dicamẽtis vulnera facerẽt:⁊ inde acqͥrerent
moꝛtẽ:vnde poterãt obtinere ſalutem. Con
uerterũt enim ſibi lucem in tenebꝛas:⁊ dul-
. cedinẽ ĩ amaritudinẽ cõmutauerũt. Deniq;
Hiere.⁊. impletũ eſt in illis qð ſcriptum eſt: Percuſſi
Cfilios vros:⁊ diſciplinã nõ recepiſtis.Nemo
ergo beato heliſęo oꝛe vipereo derogare pᷣſu

mat:qꝛ hoc qð de pueris illis factum eſt: nõ

tam ipſe ꝓpꝛia virtute q; ꝑ illũ ſpũſſanctus
feciſſe credendus eſt. Sʒ hoc ſiẽ dixi:ꝓ grã⸗
di pietate⁊ ineffabili miſcðoia factũ eſt:vt qꝛ
deo humiliter pꝛędicãtibus ꝓphetis iudęi
nolebãt credere: vel cũ ſeueritate vindictã
irrogatẽ metuerẽt: ⁊ timẽtes moꝛtẽ coꝛpoꝛũ
vel ſic ſalutẽ requirerẽt animarũ. Quã rem
non ſolũ in veteri teſtamẽto:ſed eriã ĩ nouo

Acuj.5. beatũ petrũ apłm in anania et ſaphyꝛa le

imus fuiſſe cõpletã. Quos ideo petri ſen/
tetia damn auit: vr nullꝰ in oblatiõibus vel

muneribus ſuis ſpũiſancto mẽtiri pᷣſumat. Nono bon
Et quidẽ fratres chariſſimi ſm litterã ira re mrli
dendũ eſt: vt ſupꝛa ſuggeſſimus: ꝙ beatus Lbmnn ti
heliſęus non iracũdię moꝛbo cõmotus:ſed acliditu
ʒelo dei ſuccenſus:ad coꝛrigendũ popuium ſrnponne⸗
iudęoꝛum:paruulos illos ꝑmiſit lacerari:nõ ſtici⸗
vt vindicaret ſed potius vt illos coꝛrigeret: tine.20
tamẽ in hoc facto etiaʒ paſſio domini ſalun⸗ cegclenedi
toꝛis ſᷣſigurata fuiſſe euidẽter oſtendit᷑. Mã ꝰ ſcrlalen
quomõ pueri illi indiſciplinati clamauerurrr
beato heliſęo:Aſcende calue:aſcende calue: 4. Beg. 2. den ine
ita et iſenſati populi iudęoꝛũ: heliſeo chꝛi- Neogdſ
ſto tempoꝛe paſſionis voce ſacrilega clama/ eflucir
uerũt: Cruciſge:cruciſige. Quid eſt: aſcẽde Auc.25. te ale
calue: aſcende calue:niſi aſcende crucẽ inlo Gahori
co caluarie:? Et hoc attẽdite fratres:quia ſiẽ V
ſub heliſęo quadragintaduo pueri lacerani iin
ſũt:ita ⁊ poſt quadragintaduos annos paſ/ nuig eienagen
ſionis dñicę:venerũt duo vꝛſi:veſpaſianꝰet entreag
titus.Et hoc cõſiderate fratres:quia in ſolẽ/ Gerno
nitate paſchali facta eſt obſidio iudęoꝛũ: t
iuſto dei iudicio ex omnibꝰ ꝓuincijs cõgre/
gati iudei:in ipſis diebus pęnam ſibi debi/ hril
tam ſuſtinerent: in quibꝰ verũ heliſeum do/ 3
minũ ⁊ ſaluatoꝛẽ noſtruʒ in cruce ſuſpende/ mig Qlberi
rant. Illo em̃: id eſt quadrageſimoſecundo unſeunn
anno:a die paſſiõis domini noſtri:quaſi di⸗ ummetan
uina manu acti iudęi:hieroſolymis ſicut ſo/ äinſen
In hiſtoꝛijs legimꝰ: ꝙ tũc tricies cẽtena mi/ 1
ſia hoĩm ex iudęis hieroſolymis fuerint con uigt
gregata:ex quibꝰ ferro ⁊ fame vndecies cen-ꝰꝛ!“ſ ſtpeſer.
tena milia legunt᷑ eſſe cõſũpta:⁊ centũ milis 4
iuuenum romam ꝑducti ſunt in triumphũ. uiing
Duobus em̃ annis oblſeſſa eſt ciuitas illa:et iti
tanta multitudo moꝛtuoꝛũ de ciuitate ꝓie/ .* lee
cta eſt:vt muni ipſa cadauera coęquarent᷑. drereh
Iſtaʒ ergo vaſtationem figurabant illi duo lalli
vꝛſi:qui quadragintaduos pueros pꝛopter ſch
irriſionẽ beati heliſęi laceraſſe dicũt᷑: Et uni Kowul
pletũ eſt qð dixerat pſalmus:Exterminauit Vs. v9. nunſec
eam aper de ſilua:⁊ ſingularis ferꝰdepaſtus nlen
eſt eam. Quia ſicut dictum eſt: poſt quadra. ſdufte
gintaduos annos a duobus vꝛſis: veſpaſia W
no ⁊ tito:gens illa ſacrilega qð merebat᷑ ex- ſnſgutn
cepit.Et quia infglices iudęiꝓpter ſuperbiã E hoben P
repudiari ⁊ deſpici: ac ꝑ totũ mundũ diſygi nſin ſo⸗
meruerũt: nos quibꝰ tanta beneſicia pietas Pöſllunn
diuina cõceſſit: cum omni hũilitate fidem re ncnpnn⸗
ctam tenentes:⁊ vt ſuꝑbia in nobis locũ in/ ehſi ⸗
uenire nõ poſſit:charitatẽ integrã cum omi⸗ N
bus hominibꝰ?cõſeruantes:vſq; ad finẽ vitę Mtien

Ber. CC. v. Dñica quĩta py feſtũ trinitatis: Ger. I.

nifunn, ftnoſtrę mundo coꝛde et caſto coꝛpoꝛe ſeruire pis. Ante cõſpectũ tanti iudicis: iam te nõ
Nenine domino laboꝛemus:vt poſt laboꝛem bono/ furem reneo:ſed ereptoꝛẽ. Parce tibi: miſe/
eFbennns rum operũ: illam deſiderabilẽ vocẽ audire rere tui. Adhuc vita iſta dat tibi dilationẽ:

noe el Wattb. 25. Wereamur: Euge ſerue bone ⁊ fidelis: intra noli abijcere coꝛreptionẽ. Fuiſti heri fur:no/

ipopolon gaudiũ dñi tui:’“Quia bene adminiſtraſti vi / li ⁊ hodie. Jaʒ foꝛte ⁊ hodie fuiſti:cras noli.
lcenruns tã tempoꝛaneã:accipe ſempiternã. Quia cu Aliqñ fini malũ: ⁊ pꝛo mercede exige bonũ.
corngeren ſtodiſti pᷣciũ ſanguinis mei: ſume conſoꝛtũuũ HBona habere vis:⁊ bonus eſſe nõ vis:Cõ/
Winiſdg, regni mei.Ad quod regnũ vos pietas diui/ traria eſt vita tua votis tuis. Si magnũ bo
encft.BI na pducere dignetur: quę viuit et regnat in num eſt habere villam bonã: quãtũ malum
Unaleln ſecula ſeculoꝛum: Amen. eſt habere animã malã: Diſceſſit diues con /⸗B
— . triſtatus:⁊ ait dñs: & difficile eſt vt qui di / Mattb.19.
elleochi⸗ Item in eadem dñica: Homelia uitias habet: intret in regnũ cęloꝝ.Et q; eet
egang, de eo qs ſe criptum eſt in eua gelio difficile: ſimilitudine ꝓpoſita: oſtendit tam
lctaſcte u Nucl,6. 'm Lucã: Remittite et remittet᷑ vo/ elſſe difficile vt oino ſit impoſſibile. Omne
aucein⸗. bis ⁊c̃.quę habet᷑ in libꝛo Quiqua em̃ impoſſibile difficile eſt: ſed nõ omne dif⸗
gigliuſt ginta homeliarũ.xxix. Aſf6,ggile ẽ impoſſibile. Quale difficile ẽ: ſimili⸗
n lacen — H ⸗ tudinẽ attende: Amen dico vobis: facilius
RZh ¶H nica quinta:de eo ꝗð ſcripbtum eſtcamelũ ꝑ foꝛamen acus intrare: qᷓ; diuitẽ

lnet Wattb. 19. eſti euã gelio 'm Matthęeũ: Si vis

iaiuſole⸗

bich Vangelica lectib qus mõ ꝑſonuit in uus fieri diuitũ: Raupꝑes audite chꝛiſtũ:po/
ſeundo auribꝰvfis fratres: auditoꝛẽ magis pulo dei loquoꝛ. Plures eſtis pauperes: vel
ae⸗ (A(AAtq; factoꝛẽ: q́; expoſitoꝛẽ deſiderat. vos appꝛehẽdite: ⁊ tamẽ audite.Quicũq; de C
cſeune Watt. 19. Quid hac luce clarius: Si vis venire ad vi, pauptate gloꝛiamini: cauete ſuꝑbiã: ne vin-
guſdi⸗ tam ſerua mandatũ: Quis eſt qui nolit vi cãt vos hũiles diuites. Cauete ipietatẽ: ne
ſart tam: ⁊ tamẽ qui velit ſeruare mandatũ? Si vincãt vos pij diuites.Cauete ebꝛietatẽ:ne
9 mãdata ſeruare nõ vis: quare vitã quęris? vincant vos ſobꝛij diuites. Molite de pau⸗
engenl Si ad opus piger es:quare ad mercedẽ feſti ꝑtate gloꝛiari:ſi non debent illi de diuitiĩis
Kenanm nas? Dixit ſe ille diues adoleſcens ſeruaſſe gliari. Audiãt diuites:ſi tñ ſt:audiãt aplm: i.Timotłᷣ.s.
nenintcon mandatũ:Audiuimꝰpᷣcepta maioꝛa: Si v;is Pꝛęcipe diuitibꝰ huiꝰ mũdi:qꝛ ſunt diuites De vbis apli
lecesee⸗ plect“ eſſe: vnũ tibi deeſt: vade vende oĩa ꝗᷓ alteriꝰ ſęculi pauꝑes. Sũt diuites alteriꝰ ſę⸗ Ser. 22. d.
entünli habeſ:⁊ da pauꝑibꝰ:nec ꝑdis ſ habebis the culi apli: Sũt diuites alrerius ſęculi qui di/ .Cor.s.
nunphi. ſaurũ in cęlo:⁊ veni ſequere me.Nã qͥd tibi cebant:CTanq; nihil habẽtes:⁊ omnia poſſi lza,
tugllan ꝓgeſt ſi feceris et nõ ſequeris me? Abſceſſit dẽtes. Vt ſciatis de quibꝰloquat᷑ diuitibꝰ: 453
itate gi⸗ tamẽ męſtus ſicut audiſti:habebat em̃ mul/ addidit:huiꝰ mũdi.Audiãt ergo apoſtolũ:
uaren tas diuitias.Qõð audiuit ille:audiuimus et diuites huiꝰmũdi: Pꝛęcipe inquit diuitibꝰ
htiliduo nos. Os chꝛiſti euãgeliũ eſt. In cęlo ſedet: bhuiꝰ mũdi:nõ ſuꝑbe ſapere. Pꝛimꝰ vermis
plopter ſed in terra loqui non ceſſat. Nõ ſimus ſur diuitiarũ ſuꝑbia: Mala tinea:totũ rodit:et i.Timotb.s.
Ein di: nam ille camat. Nos non ſimus moꝛtui: ad cinerem vſq; ꝑducit. Pꝛecipe ergo nõ ſu/
aminaun 10 nam ille tonat. Si maioꝛa nõ vis facere:mi/ perbe ſapere:ne foꝛte diues doꝛmias ⁊ pau/
deheſls noꝛa fac. Onꝰ maioꝛũ ad te multũ ẽ:vel mi per ſurgas.MNeq; ſperare in incerto diuitia-
ſtmd, noꝛa pꝛẽde. Quid advtraq; piger es? Quid rũ: Apoſtoli verba ſunt: ſed in deo inquit
eſpela vtriſq; aduerſaris? Maioꝛa ſũt: Vende oia viuo. Fur tibi tollit aurũ:quis tollit deum⸗
ceheteN⸗ ꝗ̊ habes: da pauꝑibus ⁊ ſequere me.ορ no Quid habet diues ſi deũ non habet? Quid
rſupebuß⸗ ra ſũt: Mõ homicidiũ facias: nõ adulteres: non habet pauꝑ: ſi deum habet:? Non ergo
Gü dN nõ falſum teſtimoniũ quęras:nõ fureris:ho in diuitijs ſperare ait: ſed i deo viuo: qui hᷣ/
rugiens noꝛa patrẽ ⁊ matrẽ: diliges ꝓximũ tuũ tãq ſtat nobis ahundater omnia ad fruendum:
eſtent teipſũ. Iſta fac. Quid ad te clamo: vt ven / cum quibꝰomnibꝰ ⁊ ſeipſum. Si ergo nõ de
Ebocli⸗ das res tuas: cui extoꝛq̃re nõ poſſum ne ra / bent de diuiths ſperare:non in eis cõſidere:
aunan⸗ pias alienas:? Audiſti:non furaberis: tu ra fpin deo viuo: de diuitijs quid fackue ſunt⸗
iſrin⸗

geoꝛü: ve der. CC.v. Sermo

venire ad vitam ſerua mandata ⁊c̃.

intrare in regnũ cęloꝛũ. Camelũ intrare ꝑ fo
ramen acus: ſi diceret pulicem: impoſſibi/
le eſſet. DHeniq; h audito ↄtriſtati ſunt diſci/
puli ⁊ dixerunt:Si ita eſt:quiſnã poterit ſal⸗

Bancti Aꝗluguſtini de tempoꝛe

1. Timot.6. Audi qͥd? Diuites ſint ĩ oꝑibꝰ bonis. Quid
eſt hoc? Expone apoſtole. Multi em̃ qð no/
lunt facere: nolũt intelligere. Expone aple.
Noli dare occaſionẽ mali operis ꝑ obſcuri/
tatem ſermonis.Dic quid dixeris? Diuites
ſint in operibꝰ bonis. Audiant:intelligant:
non ꝑmittant᷑ ſe excuſare:ſed ſe potius inci/
piant accuſare: ⁊ dicere qð audiuimus mo/
PS.ðo. do in pſalmo: Quoniã peccatũ meum ego
cognoſco.Dic tu:quid ẽ:Diuites ſint ĩ ope/
ribus bonis? Quid eſt: Facile tribuãte HNũ/
quid ⁊ hoc intelligit᷑: Facile tribuant cõmu⸗/
nicent:? habes tu: non habet alius: com/
munica vt cõmunicet᷑ tibi. Cõmunica hic:⁊
cõmunicabis ibi. Cõmunica hic panem: et
accipies ibi panem. Quẽ hic panẽ? Quem
colligis cũ ſudoꝛe ⁊ laboꝛe:ex maledicto pꝛi/
Johᷣ.s. mi homis.Quẽ ibi panem? Qui dixit:Ego
ſum panis viuus qͥ de cęlo deſcendi. Diues
es hic:ſed pauꝑ es ibi.Habes aurũ:ſed non
dum tenes pſſentẽ chꝛiſtũ. Eroga qð habes
vt accipias qð nõ habes.Diuites ſint ĩ ope/
ribus bonis: facile tribuant: cõmunicent.
Ergo ꝑdituri ſunt res ſuas:cõmunicẽt dixi:
non totũ dent. Teneant ſibi quãtum ſuffi-
cit:teneãt pluſqᷓ; ſufficit! Demus inde quã-
Mattð.⁊5. dam partẽ. Quã partẽ: hecimã ꝑtẽ.DNeci⸗
mas dabant ſcribę et phariſeęi. Erubeſcam⸗
fratres.DPecimas dabent: ꝓ quibꝰ chꝛiſtus
nõdum ſanguinẽ fuderat. Decimas dabãt
ſcribę ⁊ phariſęi:ne foꝛte aliquid magnũ fa/
cere te putes:qꝛ frangis panem pauperi:et
vix eſt milleſima iſta facultatũ tuaꝝ:⁊ tamẽ
non repꝛehẽdo. Vel hoc fac.Sic ſitio:ſic eſu
rio:vt ⁊ ad iſtas micas gaudeã. Sed tamen
quid dixerit viuus qui ꝓ nobis moꝛtuꝰ eſt:
Mattð.S. nõ tacebo: MNiſi abundauerit iuſticia veſtra
ingquit ſuꝑ ſcribarũ ⁊ phariſęoꝛũ:nõ intrabi/
tis in regnũ cęloꝝ. Ille nos nõ palpat: Æe
dicꝰ ẽ: vſq; ad viuũ ꝑuenit. Niſi abũdauerit
iuſticia vra pluſq; ſcribarũ ⁊ phariſęoꝝ nõ ĩ⸗
trabitis ĩ regnũ cęloꝝ.Scribę ⁊ phariſęi de/⸗
cimas dabat. Quid eſt:? Interrogatevoſip/
ſos. Videte quid faciatis:de quanto facia/
tis:quid detis:quid vobis relinquatis:qͥd
miſericoꝛdię impẽdatis: quid luxurię reſer/
uetl:Ergo facile tribuãt:cõmunicẽt:theſau/
riʒent ſibi fundamẽtũ bonũ in futurũ:vt ap
E pᷣhendãt verã vitã. Admonui piuites:Au⸗
dite pauꝑes. Vos erogate:vos raꝑe nolite.

Vos tribuite facultates:vos frenate cupi
ditates. Audite pauꝑes eundẽ ipſuʒ aplm:

Eſt autẽ queſtꝰmagnus.Quęſtꝰ eſt acquiſi i. Cimotb..

tio lucri.Eſt autẽ queſtꝰmagnꝰ inqͥt:pietas
cum ſufficiẽtia. Cõmunẽ habetis cum diui/
tibus mundũ:non cõmunẽ habetis cũ diui
tibus domũ:ſed cõmue habetis celũ:cõmu⸗
nẽ lucẽ:ſufficiẽtiã quęrite.ð ſufficit queri/
te:plus nolite. Cętera grauãt:nõ ſubleuãt:
onerant nõ honoꝛãt. Quęſtꝰ magnꝰ:pietas
cũ ſufficiẽtia. In pᷣmis pietas. Pietas ẽ dei
cultus:pietas cũ ſuſfficiẽtia. Nihil em̃ intu/
limus in hunc mundũ:Pauperibꝰ loquit᷑:v
nec auferre aliqͥd poſſumꝰ. TVlictũ ⁊ tegumẽ/
tũ habłtes: his cõtenti ſimꝰ. Nã qͥ volũt di⸗
uites fieri:qͥ volũt nõ qͥ ſunt. Mã qͥ ſũt:ſint.
Qõ ad illos ꝑtinet audierũt vt diuites ſint
ĩ oꝑibus bonis:Facile tribuãt:cõicent.Au⸗
dierũt ipſi:vos qͥ nõdũ eſti audite:Qui vo/
lũt diuites fieri:incidũt in tẽptatõʒ ⁊ laque/
os:⁊ deſideria multa ⁊ noxia.Non timetis:
Audite quid ſequit᷑: Quę mergũt homies ĩ
interitũ ⁊ ꝑditionem. Mon times? Radixẽ
omniũ maloꝝ auaricia. Auaricia eſtvelle eẽ
diuitẽ: nõ iam eſſe diuitẽ. Ipſa eſt auaricia.
Aergi non times in interitũ ⁊ ꝑditionem:
Non times radicem omniũ maloꝛum auari
ciã?: De agro tuo ſtirpas radicem ſpinarum:
⁊ nõ extirpas de coꝛde tuo radicẽ malarũ cu
piditatũ? Purgas agrũ tuũ vnde fructũ ca/
piat venter tuus:⁊ non purgas coꝛ tuũ:vbi
habitet deus tuꝰ? Radix eſt em̃ omniũ ma-

loꝛũ auaricia: quã qdaʒ ſequẽtes:a fide ꝑer

rauerunt ⁊ inſeruerũt ſe doloꝛibus multis.
Audiſtis quid faciatis:audiſtis quid timea ?
tis:audiſtis vnde emat᷑ regnũ cęloꝝ. Om̃s
in verbo dei cõcoꝛdate:⁊ diuitẽ ⁊ pauperem
deus fecit. Scriptura loquit᷑: Diues ⁊ pauꝑ Nꝛouer.22.
occurrerũt ſibi:Fecit aũt amboſ dñs.hiueſ
⁊ pauꝑ occurrerũt ſibi: In q̃ via niſi ĩ iſta vi

ta? Matus eſt diues:nat ẽ pauꝑ.Occurriſti
vobis pariter ambulãtes viã. Tu noli ſme/

re:tu noli fraudare. Iſte eget:ille habet. Fe
cit autẽ ambos dñis. Per eum qui habet iu/
uat egentẽ:ꝑ eum qui nõ habet ꝓbat habẽ/
tẽ. Audiuimus:diximꝰ:timeamꝰ:caueamꝰ:
oꝛemus vt ꝑpueniamus ad regnum:pᷣſtante
dſio noſtro ieſu chꝛiſto:qui viuit ⁊ regnat cũ
patre ⁊ ſpũſancto deus:per omnia ſecula ſę/
ꝛzum:Amen.
n eadẽ oñica:De heliſęo:Ser. I

Iut de beato helia diimꝰ frẽs cha
riſſimi ꝙ typũ habuerit dñi ſaluato⸗/

ris: ita ⁊ ſctm beliſeũ cõfident ⁊ ſecu⸗/

VI.

Sermo

Sr.

eiſein::
lummutte
Nediulns
tectedit
ſlos neos
habeetiud
it Ciuird
glo vngar
fianistoi
goigala
tnid
hiſclin
debitügan

r del

fſpüſuſin
i obrotiiſe
pecatis
dinidmat
debitocap
lugerate
poſtenih
disviſta
P Vndeen
Vndenia
lcordtsin
wumgenen
beat. Cof
leuit.
napid
torpen
chuſto dii
lüoleni
flatispin
li, Quie
rs genmns,
uis tuis:
ſnop.⸗
plletli
Imutemey
na bete
Qenm
nlencon
Alechde
ibons
des gui
allleſeo
ccpiür
Lmncten
eſgo fie⸗
lnaſen

Ber. CC. vI. Dñica quĩta py Trinitatis: Ger. II.

uie iire aſſerimꝰ: ſaluatoꝛis nr̃i imaginẽ pſtuliſſe. nec debitũ reddere poterat. Verũ eſt chariſ/
asandi Clamauit em̃ ad beatũ heliſęũ: ſicut in lecti ſimi. Qui ſe ſolũ diligit: nec ſibi ſufficit:nec
Pegtiii one diuina audiſtt: vidua quędaã: ⁊ voce fle peccatoꝛũ ſuoꝝ debitũ reddit.Cũ vo in alie
hoclüin, 4· Beg . 4. bili ſupplicauit dicẽs: Vir me moꝛtuus eſt: nis vaſculis:id eſt omnibus vicinis ⁊ ꝓpin/
ſctgne ⁊ ecce creditoꝛes veniũt ⁊ volũt mihi tollere quis: ⁊ omnibꝰ oĩno hominib ceperit oleũ
röͤſiſai⸗ filios meae Nlo une interrogauit eã quid charitatis infüͦdere: tũc et ſibi ſufficere et ab
RZ haberet in domo ſua: Reſpondit mulier et omnib ſe debitis poterit liberare.Et vᷣe fra
bianidi ait: Viuit dñs:qꝛ nõ habeo niſi modicũ olei tres talis ẽ natura ſancti amoꝛis ⁊ verę cha/
Rhlehimp quo vngar. Et dixit heliſeus: Pete vaſa a ritatis: vt erogãdo creſcat.Et quãtũ in alijs
hi⸗ vicinis tuis:⁊ clauſo oſtio:mitte ex illo oleo plus expendit᷑:tantũ in ſe abüudantiꝰ cumu/
ninnmni in oĩa vaſa: c c plena fuerint: vẽde ⁊ redde let᷑. Cibũ coꝛpis ſi volueris egenti tribuere:
Ri imin qeditoꝛibꝰtuis. Vidua iſta frẽs chariſſimi ad pᷣſens qðs illi dederis tu hf̃e non poteris.
ſicſicr Begl. 17. typũ ecclię ſferebat: ſicut ⁊ illa gq metuit bea Panẽ charitatl ſi dederis centũ hominibꝰ:
dangen tũ heliã excipere. Vidua & iſta: id eſt ecelkia integer manet. Si vniuſo mũdo largiri vo/⸗
Puneuſſ debitũ graue cõtraxerat nõ ſolidoꝝ ſed pec· lueris:tibi nihil deſicit:imo nõ ſolũ nõ deſi-
cnlen d catoꝝ.DNebitũ habebat:⁊ creditoꝛẽ crudeliſ cit:ſed oĩm illoꝛũ quibꝰ largitꝰ fueris: lucrũ
dle Quind ſimũ ſuſtinebat: qꝛ ſe diabolo młtis peccati tibi multiplicit᷑ creſcit. Verbi gr̃a: VUnũ pa/
Nöztltano Eſa.So. Obnoxiã fecerat. Sic em̃ et ꝓpha pſdixit: In nẽ charitatis habebas:Si nemini dediſſes:
Bontineis peccatis vr̃is venditi eſtis:⁊ in ſceleribꝰvrfis ipſum ſolũ haberes. Mille hominibꝰ dedi/
äthonis dimiſi matrẽ vr̃am. Vidua gilla ꝓ tã grãdi ſti:mille panes acquiſiſti:qꝛ tanta eſt poſſeſ/
mest hati debito captuua quodãmodo tenebat᷑.Cap/ ſio charitatis:vt ⁊ ſingulis tota ſit:⁊ omibꝰ
rucheleä tiua erat:qꝛ redemptoꝛ nõdum venerat. Sʒ integra eſſe poſſit. Ergo ⁊ alijs dediſti:et tu
lackuuei poſtea qᷓ; viduã iſtã verus redẽptoꝛ chꝛiſtus nihil penitus ꝑdidiſti: Immo non ſolũ non
iigaitonen. dñs viſitauit:ab omibꝰ debitis liberã fecit. ꝑdidiſti: ſed ſicut iam dixi:quicqͥd alijs a te
nalomnauei B Vngde em̃ illa vidua liberata ſit videamus. collatũ eſt: tu centupliciter acquiſiſti. Ergo
lenſpinann. Vnde:niſi de augmento olei? In oleo miſe / frẽs chariſſimi: agnoſcite viduã nõ alio niſi
Cicinalena ricoꝛdia intelligit᷑. Ergoviduę illi ideo debi de oleo a ſuis creditoꝛibꝰ abſolutã:⁊ intelli -/
yndefuaicn tum creuerat: qꝛ oleũ miſcoię peccãdo ꝑdi/ gite eccleſiã catholicã nõ aliunde niſi ꝑ oleũ
1scnipti derat. Cõſiderate frẽs. Defecit oleũ:⁊ debi/ miſcðis dei de ſuis fuiſſe criminibꝰ liberatã.
eñ onmniünn tũ creuit.Creuit oleũ:⁊ perijt debitũ.Creue Sed hoc attendite frẽs: ꝙ mulier illa q;diu D
Stes:a ſoepe⸗ rat cupiditas:⁊ perijt charitas. Redit chari/ habuit vaſa vbi oleũ infunderet:tãdiu oleũ
nibusmnuls tas:⁊ perit iniquitas. VUeniẽte vero heliſeo creuit. MNã dixit ſilio ſuo: Affer mihivas.Et
kisquidune chꝛiſto dſo: vidua: hoc eſt eccleſia ꝑ augmẽ/ ille reſpõdit: Hõ habeo.Et ait ſcriptura:ſte
icclop Li⸗ tũ olei:id eſt donũ grę ⁊ miſericoꝛdię vłcha/ tiſſe oleũ: poſtea q; vbi poneret nõ inuenit.
getpaupann ritatis pinguedine:de peccatoꝝ debito libe Sic dilectiſſimi frẽs tãdiu charitas augetur
Dilestto rat᷑. Quid tamẽ ei beatꝰ heliſeus dixerit:vi q;diu tribuit᷑.Et ideo etiã ex induſtria debe
doſtis Ou Besl. 4. deamus. Pete vaſa multa a vicinis et ꝓxi- mus vaſa queęrere vbi oleũ poſſimꝰ infunde
Poniliiken mis tuis: ⁊ clauſo oſtio infunde in vaſculis re: qꝛ ꝓbauimus qð dũ alijs infundimꝰ plꝰ
g Oun vicinoꝝ.Qui erant iſtivicini:niſi gentiũ po habemus. Vaſa charitatis:homies ſũt.Si
Tunolite puli:Et licet vidua illa eccleſię typũ habue/ charitatis oleo volum⸗ abudare: nõ ſolũ bo
ilebehe. . rit: tamẽ vidua erat: et ideo vicini illi vnde nos ᷣ etiã malos debemꝰ diligere. Ponos:
hatibabatt vaſa petebant᷑ populũ gentiũ ſigurabant. quia boni ſunt. Malos:vt boni ſlãt.habet
. athalß Quę tamẽ vaſa vacua exhibebant᷑:vt oleũ em̃ hanc virtutẽ oleũ charitatis:vt ⁊ bonos
g alann: miſericoꝛdię acciꝑe mererent᷑:qꝛ oẽs gentes melioꝛes faciat: ⁊ malos de peccatoꝛũ tene/⸗
Me ziant anteq; donũ gr̃g cõſequant᷑: fide ⁊ charitate bꝛis ad lucẽ veritatis reducat. Qð autẽ ait
numnglu⸗ ſcriptura:clauſo oſtio viduã illã oleũ i vaſcu

⁊ bonis oꝑibus vacuę eſſe pꝛobant᷑.Deniq;
oẽs qui ad ſalutare baptiſmũ cõſequẽdum
eccleſię offerunt᷑:⁊ chꝛiſma⁊ oleũ bñdictiõis
accipiũt:vt iam nõ vaſa vacua ſed deo ple⸗

Cna et templũ dei eſſe mereant᷑.Conſiderate

ergo frẽs chariſſimi: diu vidua illa oleũ
in vaſculo ꝓpꝛio habuit:nec ſibi ſufficiebat

lis infudiſſe:hoc ſigniſicauit vt vnuſqᷣſq; ele

moſynam clauſo oſtio faciat: id eſt pꝛo ſolo
dei amoꝛe:Mõ ideo vt laudet᷑ ab hominibꝰ:
ſed vt apud deum inuenire gratiaʒ mereaft᷑.
Qui em̃ ꝓ laude humana elemoſynã facit:
aꝑto oſtio facit:qꝛ aꝑtũ omnibꝰ nalet. Qui

4 . ssä . .
4 R 2 2⸗ “
. —
4

.

Ber. CC.vII. Dñica ſexta pꝰ Trinitatis: Ger. I.

vo pꝛo ſola vita ętna ⁊ remiſſiõe peccatoꝝ

CN7

talti

ſurus crucis patibulũ. Inclinauit ſe heliſeꝰ Wanh.27. ſh tuln
bona oꝑa fecerit: etiã ſi publice faciat:clau/ vt puerũ reſuſcitaret:hũiliauit ſe chꝛiſtus vt irni ſe
ſo oſtio facit: quia de illa elemoſyna nõ hoc mũdũ in peccatis iacentẽ erigeret. Miſit he ticun
quęrit qð videt᷑: ſed quod non vide᷑. Laus liſeus oculos ſuꝑ oculos:manus ſuꝑ manꝰ?ꝰ. e tetent
em humana videt᷑:ęternũ pᷣmium nõ videk. Tidete frẽs quãtũ ſe vir ille ꝑfecte etatis cõ u⸗ Aun
2. Corj.4, Sed audi quid dicẽ aplus: Quę em̃ vident᷑ traxit: vt paruulo moꝛtuo et iacenti cõgrue/ heni ci
tempoꝛalia ſunt:quę aũt nõ vident᷑ ęterna. ret.Qð em̃ heliſęus ĩ puero pᷣſigurauit: hoc ttbog ni⸗
Securꝰ ergo vnuſquiſq; elemoſynã faciat: in toto genere hũano chꝛiſtus impleuit.Au/ Maniſo .
tantũ eſt vt ꝓ illa gloꝛiã humanã nõ reqrat. di apłm dicentẽ: Humiliauit ſemetipſuʒ fa NPbit. ꝛD. ſgtanue .
E Poſt hec audiuimꝰ ꝙ dum beatus heliſeus ctus obediẽs vſq; moꝛtẽ.Quia paruuli era/ uinfin
. Bes 4. tranſiret ꝑ Sunã quędã mlier magna ſuſce mus:paruulũ ſe fecit.QAuia moꝛtui iaceba/ ſiemmoern
perit eum: ⁊ dixerit ad virum ſuũ: Animad/ mus:pius ſe medicus inclinauit: quia et re/ ſticteoſe
uerto ꝙ homo iſte vir dei ſit: Faciamus illi uera fr& nemo poteſt iacentem erigere: ſiſe ritcidd
cenaculũ: ⁊ ponamꝰ ei in eo lectum: mẽſam: noluerit inclinare. & aũt puer oſcitauit ſe/ ieuneſey
ſellam ⁊ candelabꝛũ:vt quando venerit ma pties:ſeptifoꝛmis gratia ſi anctiſpũs oſtẽdit᷑ nitims Li
neat ibi. Et mulier illa ſterilis erat:ſed oꝛäte quę humano generi vt reſuſcitet᷑ in adu-tu ſeobaici
heliſęo genuit filiũ.Sic ⁊ eccleſia anteq;; chꝛi chꝛiſti tribuit᷑. De ipᷣo ſpũ dicit aplus:Siqͥs Ro.s. oncvefill
ſtus veniret ſterilis fuit: Et ſic illa oꝛãte he/ ſpm̃ chꝛiſti nõ habet:hic nõ eſt eius. Ipſum Mimnede
liſeo genuit filium: ita ⁊ eccłia veniẽte ad ſe etiã ſpm̃ dñs dedit diſcipulis: quãdo inſuf/ Oiakuemi
chꝛiſto:genuit populũ chꝛiſtianũ. Sʒ filius flauit ⁊ dixit: Accipite ſpm̃ſanctũ.Os enim Job.20. Ccbiloc
muleris illius dũ heliſeus abſens eſſet:moꝛ quodãmodo ſuꝑ os poſuit: quãdo inſufflã⸗ ſoſpent.5
tuus eſt: ſic et ſilius eccłię:hoc eſt lus gen / do ſom̃ dedit. Gꝛatias &̊ agamꝰ pijſſimo re/ Unribrtnic
tiũ anteqᷓ; chꝛiſtus veniret peccatis moꝛtuꝰ demptoꝛi: qui nos nullis ſᷣcedẽtibꝰ meritis nncdoptan
erat. Deſcẽdente de monte heliſęo ſilius vi/ ſuſcitauit:⁊ nõ ſolũ ð moꝛte ꝑpetua eripuit: ſeeniſes⸗
duę huic vitę reddit᷑: deſcẽdẽte de celo chꝛi/ ſed etiã adiuuante gratia ipſius ſi bene ege/ Ceinwwnue
ſto: filiꝰ eccleſię: id eſt płus gentiũ ſuſcitat᷑. rimus ęterna pmia repꝛomiſit: qð ipſe Rſta/ ſtrkautien
F Sed hoc qualiter factũ ſit: videamꝰ. Moꝛ/ re dignet᷑:qui cum patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ fetöhetni
tuo em̃ filio ſuo mulier illa abijt et veſtigjs regnat deus in ſęcula ſeculoꝝ: Amẽ. ſntnicarn
ſe ſancti heliſęi ꝓſtrauit: beatꝰ vo heliſęus — Lnnnurbdin
dellit baculũ ſuũ puero ⁊ dixit ad eũ: Vade ñica ſexta: de Naaman Syꝛo: Sermo Mloefenn
⁊ mitte baculũ meũ ſuꝑ faciẽ pueri.Si te ſa,) Sermo 41 CC. VII ltdone He
lutauerit homo:nõ reſalutes eum.hoc locco B enetſniet
frẽs videte ne alicui ſurripiat impia cogita- Vm Maaman regis ſyꝛie pꝛinceps A Ai in
tio: ⁊ dicat ꝙ auguriũ beatꝰ heliſeus obſer/ ꝑfuſus lepꝛa fuiſſet: ⁊ ſibi vel cũctis · Besl.5· r ſnn,
ulare voluerit: ⁊ ideo iuſſerit puero ſuo vt ſa hoꝛret: dolebat rex ſyꝛię virũ ꝑ quẽ ſfnnt
lutantẽ ſe in via nõ reſalutaret. Frequẽtet plurima cõfecerat bella: gentes domuerat: Rugctd
in ſcripturis legimus:ſed ꝓ celeritate eſt di / ⁊ victoꝛias ꝑpetrarat. Tunc audit naaman innen
ctum:nõ ꝓ aliqua ſuꝑflua ⁊ ſacrilega obſer/ apud iſrael eſſe ꝓphetã heliſeũ mirãdis vir/ ſetr e
uatione pᷣceptũ. Ac ſi diceret: Ita velociter tutibus ꝑditũ:⁊ ſtupẽdis oꝑibus nomiatũ: R
ambula: vt nullis fabulis ĩvia occupari aut ꝑ quem poſſet ⁊ cauſe periculo liberari:et ꝑ/ nandi
retardari ſſumas.Abijt ̊ puer ⁊ miſit bacu nicioſa varietate tergi:Mox ſuũ ꝑgit ad re/ ua
lũ ſuꝑ faciẽ pueri:⁊ penitꝰ nõ ſurrexit. Puer gẽ:⁊ cõmẽdaticias litteras ad iſraelitarũ re/ enllk.he
Exo.a. iſte typũ habuit beati moyſi.AMiſit em̃ eum gem depoſcit. Cõfeſtim rex ad regẽ litteras lancn
deus cũ baculo in ęgyptũ: ſed baculus ſine mittit dicẽs: M iſi ad te naaman ſeruũ meu lſtuinl
chꝛiſto flagellare egyptũ potuit: de oꝛigina / vt cures eum a lepa s. Cũ rex a rege lit unidiun
li vo vel actuali peccato liberare vel reſuſci / teras accepiſſet: cidui emimẽta ſua dicens: akſadn
heb.7. tare nõ potuit. Hihil em: dicẽte apło: ad ꝑ· Vigete qm̃ maliciã qu ęrit iſte: qui miſit ad Mdenet
fectũ adduxit lex: Opus erat vt qui baculũ me hominẽ vt curẽ eum. Nũquid ego deuſe icdans
miſerat: ipᷣe deſcenderet. Baculus ſine heli · O fides: Naaman pꝛinceps ſidelit᷑ feſtinat Ggayn
ſeo nihil valebat:quia crux ſine chꝛiſto nihil ad deũ:⁊ rex ꝑfidus ſuũ diſſipat veſtimẽtũ. Nenun
G poterat. Venit g̊ beatus heliſęus: ⁊ aſcẽdit ¶ Rex ſyꝛię credit poſſe fieri quod audierat:et eſtent
4· Beg!.· 4/ in ccnaculũ:qꝛ venturus erat chꝛiſtꝰ: ⁊ aſcen rex iſrael nõ credit fieri poſie quod nouerst. e

alhisoſite
Ctei nactin

Araplages

ſens hſin
quidonne

ni. Osenin K

Uiͦdoinſuſti⸗
nepekinote
abenens
venachei
usſbenetg⸗
ngͤpſeiſtn
Blanaoyut,

nun Srtoge

ſi⸗ nium
ſbinichen
nermioan
sdondens

udetcann

iniiden
sponigl:
lbenanag
i lat⸗
Cacllatüd
ſegelitn⸗
nſenind
1dien,
ani
lcgn

dſtin.

neſinen
udlent
AApouen

8

Ber. CC.vIII. Dñica ſexta pye trinitatis:G
Bic ad heliſtũ cum regis cõmotio pferret᷑:
mitte inqͥt ad me naaman ſyꝛũ: vt ſciat qͥa

eſt deus in iſrł. Adducit᷑ itaq; ad oſtiũ homi

nis dei cũ quadrigis ⁊ equitibus. Ad quem
ait: Vade baptizare ĩ ioꝛdane ſepties:⁊ mũ
daberis.Quo audito naaman:cõmotus di
xit:Ego putabã ꝙ egrederet᷑ ad me:et ſtans
iuocaret nomẽ dñi dei ſui:et tãgeret locũ le/
pꝛę:⁊ curaret me.Si em̃ aquis me mundari
oportet: Hõne melio:es ſunt apud nos aꝗ:
Lũc vnus ex ſuis ait: Nũquid hoc difficile
verbũ eſt qð locutus eſt ꝓpha ad t Qua/
re nõ facis qð dixit: Tũc naaman reuerſus

⁊ in ioꝛdane ſepties baptiʒat: aſcẽdit inde
mũdatus. Luüc mirat᷑ naaman:tunc ſtupet:

tũc ꝓphetã cõſpicit: tũc cęlũ attẽdit: mirat

vno iuſſu affuiſſe virtutẽ:mirat᷑ operatũ do

mini: mirat᷑ deterſũ tanti tempoꝛis vitium.
MANirat᷑ naamã ſe mutatũ coꝛꝑe:⁊ mẽte ꝑni/
cioſa ab illo contagiũ pellit᷑: et optata ſani/

tas repara᷑. Gaudet naaman: ꝓpheta lęta/
tur:⁊ ab vtriſq; dñs collaudat᷑. Saudet naa
man qð optauerat ſe ꝑcepiſſe: ⁊ qð credide/
rat inueniſſe.GOaudet ꝓpheta i oꝑe: lętatur

plus in virtute. Gaudet iudęa ꝙ veniẽtib

ſtent᷑ auxilia: diſcũt ĩ iſł qð apud ſe inue/

nire nõ poterãt. Qui curatus eſt ſᷣdicat:qui

ſentit nũciat:nemini dubiũ habet᷑ qð i naa/

Cman mirabilia ꝓteſtant᷑. Tũc lętus naamã

heliſęo offert munera:tũc ſanitatis voto ob
tulit dona. Mõ em̃ pᷣciũ curatiõis eſt qð offe
ro: nec ſanitate ꝑcepta iſto munere redimo

ſanitatẽ quã merui. Hec pᷣcio poterit redimi

nec vllo munere inueniri. Mihi inqᷣt heliſę⸗

qð offers nõ accipio: qð ingeris vt alienum

recuſo.Nec em̃ tibi ſanitatẽ pſtiti:nec ꝑnici/
oſum in te vitiũ egoipſe coꝛrexi. Eſt potens

lceęleſtibus deus:cuiꝰimperiũ ſeruo: officio

pareo:ſeruituti inſiſto: cui ſoli pparandus ẽ
ſenſus:dicandus animus:tribuendꝰ in oĩbꝰ
famulatꝰ. Huic em̃ ſi ſoli ſeruieris aut obſe/
quia debita mãcipauen: anteq; reddas ſer/

uitia: añ melioꝛẽ mereberis medicinã.Mox
naamã diuinã ſibi diſciplinã indicit: ſuꝑſti⸗/

cioſa abſcidit.Cõtinuo ſe deũ venerari teſt
tur:⁊ deteſtari idolũ pꝛoſite᷑. Mũc inqͥt co

ui qꝛ deus colẽdus ẽ ſolus:nũc pꝛimũ addi/
dici quia vnus venerandus eſt dñs. Ceterũ )
dij gentium nec ſaluare poterũt: nec nocete

merent᷑ aut ſanũ quẽpiam facere:qui ſe nò

man ꝓſiciſcit᷑ in ſyriã lętus:tũc ad ſuos pꝛo/

=

perat ſanus. Lętant᷑ om̃s qͥ cũ eo triſtes ad/

uenerãt: gaudent cũcti qͥ eiꝰ iualitudinẽ ex/
boꝛrebãt .· Magnalia dei cũcti ſecũ loquũt᷑:
⁊ virtutes eius vniüũſi inuicẽ fabulant᷑.Sta/

tim ꝓpheteę puer ſecũ loquit᷑ dicens: A naa/

man ſyꝛo noluit quicq; acciꝑe: pergã vt qð

ille noluit ſuſcipe ego ſumã. MNec ceſſauit:ꝑ/

git feſtinãter. Quẽ cũ puer videret cõcurrẽ/

tem ⁊ dño nunciaret: mox naaman ſuoꝝ ſta
tuit currus:in obuiã redit: cauſam exquirit.

Ille auarus iactat mẽdaciũ.Dicit a ꝓpheta

*

eſſe mãdatũ vt argenti aliquid mitteret: gcd

adueniẽtibꝰ ad ſe ꝓphaꝝ liberis tribuiſſet.
Continuo naaman puero duplum q; petie-
rat dedit: qð ꝓpheteę ipᷣe ſulex vt acciperet
extoꝛquere nõ meruit. In ſequeſtri ̊ᷓ depoſi

to:in heliſęi conſpectu ſolito moꝛe conſiſtit.

Vbi inquit fuiſti: vel quid negocij geſſiſti⸗
Nuſqᷓ; inqͥt diſceſſi. Cũc ꝓphᷣa ſãctiſſimꝰait:

Nõne coꝛ meſũ tecũ fuit: quãdo naaman ti / 22. de Ciui/
bi in obuiam ꝓperauit? Argentũ accepiſti: tate dei.ca.29.

⁊ eiꝰ lepꝛã ſumpſiſti. O meritũ heliſei: VUno
tempoꝛe duplex virtus oſtendit᷑:et gemina

poteſtas ꝓphetę ſanctiſſimi demõſtrat᷑. Cu/

ratur naaman ſyrus: et lepꝛa gieʒi ꝑfundit᷑.
Seruo ſyro ſideli gloꝛiã attollit: ⁊ ſeruo ꝑfi/
do intulit pęnam. Ale de ſyꝛia veniens qoð

deſiderauit accepit: hic puer ꝓphetę plaggs
ſibi de ꝑſidia ſumpſit. In aquis naaman cu

ratur ⁊ gaudet:gieʒi vulnerat᷑ ⁊ deflet. Aliꝰ
ſuis reddit᷑ ſanus:alius cũctis oſtendit᷑ ma/
culatus. Deus in naaman laudat᷑:ꝙ depo/
ſita lepꝛa integer reuerſus eſt ⁊ ſanus.

2

¶ Item in eadẽ dñica:de eodem de

quo ſupꝛa al ſermo factus ad fra-
tres in heremo:qui inter ſermones

ad eoſdem habet xxxij n rr XQ rrin

CC. VII

¶ In eagẽ⸗ dñica: De heliſeo et gie⸗
zi puero: Serma 1

frẽs chariſſimi:beatũ heliſęũ typum

diſcipulꝰ: nõ incõgrue iudã traditoꝛẽ vel iu/
dęoꝛũ populũ intelligit᷑ figuraſſe. Sicut em̃
gieʒi ideo ſuiebat beato heliſęo vt pecuniã
poſſet acqͥrere:ita ⁊ iudas ꝓpterea adhele⸗/
rat dño ſaluatoꝛi vt fraudẽ faceret: ⁊ trenas

. . .

D poſſunt de nõ colẽtibus vindicare.Tũc naa diuitias cõgregaret. Deniq; ſic in euãgelio

5

ſcriptũ ẽ: Quia fur erat ⁊ loculos habebat: Job.12.

habuiſſe dñi ſaluatoꝛis: Gieʒi autezʒ 4.

☛2Pr

Beg!. 5e

Bancti luguſtini de tempote·

⁊ ea quę mittebant᷑ aſpoꝛtabat. Nam gieʒi

N

gratis datur. Sic em̃ dominꝰ in euangelio

Be aMαιροαρ†+☚nn Beso; X*.

eL W

qui gratiam magiſtri poterat ꝓmereri:ſicut diſcipulis dixit: Infirmos cnrate: moꝛtuos Mattö.i. nncenn
⁊ dominus ſuus cõſecutus fuerat beati he ſuſcitate:dęmones expellite.Gꝛatis accepi/ s Ardun
lię: cupiditatevictus meruit in ęternũ crude ſtis: gratis date. Et quia omnia ſacramenta ſeplchyſu
li lepꝛa ꝑfundi. Judas vᷣo ꝓ amoꝛe pecunie ⁊ myſteria dñi noſtri quę in iudeęis erant pᷣſt,/ geitmnsdi,
⁊ apoſtolatꝰ gratiã ꝑdidit: ⁊ laqueo vitã fl· gurata:in nobis videmꝰeſſe completa: quã- aapin⸗
niuit. Ac ſic intelligimus oẽs auaros ⁊ cupi- tas poſſumus deo gratias referamus:vx cũ hoſtuneſt
dos:intus in anima peccati lepꝛa eſſe perfu / dies iudicij aduenerit: ab auditu malo libe/ 7 1Aud
B ſos.Naaman vo pꝛinceps militię qui lepio rati: illa ad nos vox deſiderabilis dirigat᷑: geon
ſus erat:⁊ ſuggerente ancilla ad beatũ heli · Aenite benedicti ꝑcipite regnum quod vo Manb 15. nleſna⸗
ſeum ſanãdus aduenit: populum gentiũ fi/ bis paratum eſt ab oꝛigine mũdi. Ad quad bunun
4. Beg!. 5. gurauir. Puella illa quę captiua fuerat de vos dẽs ſub ſua ꝓtectione perducat: cui eſt nuline
iudeęa ducta et ſuggeſierat dominę ſuę:ꝙ ſi honoꝛ ⁊ imperiũ cum patre ⁊ ſpũſancto in ſę hntt bbaen⸗
ad beatũ heliſeũ ſuus dominus pergeret:ſa cula ſeculoꝛũ: Amen. “ nbarlia
nitatem reciperet:puella inquã illa ꝓppetiee· , nimas
imaginẽ geſſit: quia licet tempoꝛe illo in ſo/ ¶ AItẽ in eadẽ dñica: Homelia de eg —
la iudęa gra ꝓphetię floꝛuerit: tñ nõ potuit qð ſcriptũ ẽĩ enageiſ nasthen . mmd nn
ſieri niſi vt etiã ad vicinas gentes beata eiꝰ Amnen dico vobis: Hiſi abundaue/ Wans.„ uann
noticia ꝑueniret. Audiuit ergo naam puel/ rit iuſticia veſtra ⁊c̃.quę ſumpta eſt do
lam: ⁊ venit ad heliſeum: Audiuit populus exli.j.de ſermone dñni iñ monteę.ca. be
gentiũ ꝓphetiã ⁊ venit ad chꝛiſtũ. Naamã vj.et.vij.Et ex ſermonibus de Uer/ un
veniens ad heliſeum ſanat᷑ a lepꝛa:⁊ populꝰ bis domini.iiij.Et ex libꝛo Quin/ H
gentiũ veniens ad chꝛiſtũ: ab omĩ peccato/ quaginta homeliaru. xl. Kuu
Crũ lepꝛa purgat᷑. Poteſt tamẽ ſicut iam dixi —, “ Kn u
4 gieʒzi etiã iudęoꝛum populũ ſigurare:qui eo ¶ Dñica ſeptima: deeo qð ſcriptum lce
“ tẽpoꝛe peccati lepꝛa ꝑcutitur:quo ab ea gen eſt in euanigelio m Marciũ:Lũ tur Marci. Ss. Min Puid
— ti populus liberat᷑. Deniq; ſic infeęlices iu/ ba mlta eſſet ſeſn nec haberẽt qð Mug Mäͤtſi
Mattb.a . deęi in paſſione dñi clamauerunt: Sanguis maducarent ⁊c. Serma I f Sermo. ntopepn
eius ſuꝑ nos ⁊ ſuꝑ filios noſtros. Luüc enim ””M miſeri CC.X (arn.
peccati lepꝛa ꝑfundi meruerũt:quãdo cõtra Ltitudinẽ diuinitatis ſuę et miſeri/A Pfane
Teſlem medicũ oꝛe ſacrilego clamauerunt: coꝛdiam hũanitatis multis ⁊ varijs Redon
J05.19. Tolle tolle:crucifige eum. Ergo eo tempoꝛe modis in ſcripturis ſanctis domin? beent
in illis remãſit lepꝛa:quo ad gentes domini oſter ieſus chꝛiſtus oſtendit: quẽadmodũ 5 Nhenus
tranſijt gratia. Deniq; ſic ⁊ apoſtolꝰpetrus ſolet in myſterijs ⁊ ſacramẽtis: vt ⁊ petẽtes Matth.. mda
Actj.izi ad eos locutus eſt dicẽs: Vobis inqͥt opoꝛ/ ſaccipiant:⁊ quęrentes inueniãt: ⁊ pulſanti/ emie
tuit pꝛimũ loqui verbũ dei:ſed qꝛ vos indiꝰ / bus aperiat᷑. Omnia em̃ quę in hoc mundo nöß⸗
gnos iudicaſtis ęternę vitę:ecce cõuertimur ſ fragilitate noſtra exhibuit miracula: no/ geltes n
ad gentes. Quãdo doctrina aploꝝ ad gen / bis ꝓfſiciũt. Mõ vtiq; ſine cauſa faciebat ea untadte
tes tranſijt: tunc in miſeris iudeęis peccati le dominꝰ:vel quaſi fruſtra ⁊ inaniter. Verbũ Meckin
HH p:ꝛa remãſit. Quid tamẽ mãdauerit beatus dei eſt chꝛiſtus:qui nõ ſolũ ſonis: ſed etiam pede
· Bes ·5.·ꝓ heliſęus naaman ſyꝛo:videamus: Vade in / factis loquit hominibꝰ. Hoc em̃ etiã qð ho/
quuit ⁊ lauare ſepties in ioꝛdane.Qð autem die de ſancto euãgelio lectum eſt: quęrit in/ ecbin fſione⸗
audiẽs naamã vt lauaret᷑ ſepties i ioꝛdane: tellectoꝛem:⁊ cum fuerit intellectũ:ſpiritale ſeterane
ingignat?eſt ⁊ nolebat annuere:⁊ ab amicis facit gaudiũ.Et in hac lectione ſimul cõſide Unn ltago⸗
ſuuis conſilio accepto acquieuit vt lauaret᷑ et randa eſt in vno eodemq; redẽptoꝛe noſtro intA
purgatus eſt: hoc ſignificauit: qꝛ plus gen/ diſiũcta operatio diuinitatis ⁊ hſanitatis: WD
tiũ anteq; chꝛiſtus cruciſigeret᷑ ipſi ꝑ ſe chꝛi, atq; oimodis deteſtãdus erroꝛ eutycetis: q ſden d
ſto loquẽti nõ credidit:ſed poſtea dicãtibꝰ vnã tm̃ in chꝛiſto dogmatiʒare Hſumit ope/ ſauaren
aplis ad ſacramentũ baptiſm: ſideliter ve- rationem. In alterutra enim parte vel qui nerit.
nit.Naaman munera obtulit beato helil, ſolum hominẽ fuiſſe dixerit:gloꝛiã negabit loie
Liille acciꝑe noluit: Chꝛiſti ĩ hoc gratiã figu- cõditoꝛis:vel qui ſolum deum negabit mile Keed
rratam intellige: quę ideo gratia dici᷑: quia ricoꝛdiam redemptoꝛis. Nempe ꝙ ſuꝑ tur- los

B Dñnica ſeptima pꝰ Trinitatis: Ger. I.
wecndzee boeanm miſeret᷑ dominus:ne vel inedia:vel lõ/ tudine:? Adhuc aplos tenebat incredulitas:
Ahah gioꝛis vię deficiat laboꝛe: nouerimus affe/ donec myſteria reuelarent᷑:nec recoꝛdabant᷑
amnuſannt ctum eſſe atq; compaſſionẽ humanę fragili / qð fecerat de quinq; panibus ⁊ duob piſci/
fniulesan; tatis. autem de ſeptem panibus et pau/ bus. Et interrogauit eos ieſus quot panes
Sckeconpln cis piſcibꝰ ſatiauit quattuoꝛ milia hominũ: haberẽt. Qui dixerũt:Septẽ.Et ſᷣcepit tur abi.õ.
Pninin B credimus diuinę opus eſſe virtutis. Atten / be vt diſcũberẽt ſuꝑ trã. Et accipiẽs panes et Mattb.15.
Cminn dat ergo ſanctitas veſtra: qꝛ hoc nobis pꝛo/ gfas egit:⁊ dedit diſcipulis ſuis vt apone/
ſtendleie⸗ poſitum eſt qð cum veſtra charitate tracte- rent. Et piſces ſiłr bdixit: ⁊ poſuit añ illos.
ergnnenin, mus: Quid ſibivelit huius rei tantũ myſte- Et mãducauerũt ⁊ ſaturati ſũt: ⁊ ſuſtulerũt
neni. num: ꝓ eo modo ſe den diſcipulis demon/ ſeptẽ ſpoꝛtas plenas. Erant aüt qͥ mãduca/
en ſtraſſe ſancta teſtat᷑ ſcriptura: quomõ euan/ uerũt q̃ſi qttuoꝛ milia extra młieres ⁊ infan/
nethäſng gelium narrat. Ait enim euãgeliſtain hodi- tes. Et virtutes quidẽ domini maniteſtiſſi/
Warci.s. erna lectione: Cuʒ multa turba eſſet cũ ieſu: me credimeſſe factas in pᷣſenti:ſed qͥd latet

in myſterio:ipſi gratia donãte reqramꝰ. In D
ſupioꝛi em̃ lectiõe de nq; panibꝰ: duobus Watib. 14.
piſcibꝰ qnq; milia hoim ſatiauit: hic ſeptem

nec haberent qð mãducarẽt:cõuocatis diſci
pulis ait illis: Miſereoꝛ turbe huic. Sed re/
quiramus qð ait ſuperiꝰ: In illis diebus cũ

—
=
E
—
—
=☛ ¶AäY

io Dey MWarci.7. turba multa eſſet. Superius em̃ acceſſerunt panibꝰ ſaturauit q̃ttuoꝛ milia hoiĩm. Ibi dil
lepnc iudęi ad ſaluatoꝛem: accuſantes diſcipulos cipuli ſuggerũt dño dicẽtes:Locꝰ deſert eit
gueſanyac eius:eo ꝙ non lotis manibus mãducarent. ⁊ hoꝛa pᷣterijt: dimitte turbas vt eũtes in ca
fliünon Quos dominꝰ redarguit: quia quę de coꝛ ſtella emãt ſibi eſcas:hic penitꝰ tacẽt diſci⸗/
ulbosde de mala pꝛocedunt:ea potius hominem co / puli:ᷣ ipᷣe dſis ꝓ eis ſollicitꝰẽ. VFideamꝰq̃re
nlhrohr Abi.S. inquinarẽt. Et relictis illis venit in finibus tacẽt:Quia necdũ miſſi fuerãt pſᷣdicare gen/

tibꝰ: ſ̊ potiꝰ ad oues ꝑditas domꝰiſrł. Pꝛi⸗/Matth. 15.

4. gentiü: vbi mulier chananęa quę eſt mater
oꝛ & illa ꝑabola ꝑtinet ad iudęos:iſta vo ad

gentiliũ:pꝛo ſilia ſua: id eſt eccleſia dominũ

ocdſoinon depꝛecat᷑. Quę tamdiu poſtulauit donec ac gentes. Ibi qͥnq; panes fuerũt:hoc eſt qͥnq; DW
Wini (ima Warei. 7. ciperet qð petebat. Poſt hęc iterum curauit libꝛi moyſi: Hic vo ſeptẽ panes: qᷣ ſũt ſepti/
berbebant. Warci.8, mutũ ⁊ ſurdũ. Ergo in his diebus cũ multi- fo:mis ſpũs dona: ſic ait ſctũs eſaias ꝓpha:
no I * tfudo populi cõcurriſſet:nec haberet qð mãa Spũs ſapiẽtię ⁊ intellectꝰ:ſpũs cõſilij ⁊ foꝛti Eſa.ii. DWẽ
— ducarent. Turbas enim hic omnes gentis tudinis: ſpũs ſcię ⁊ pietatis:⁊ replebit eum
gnisſtectnlie⸗ D ſigniſicare creaturas intelligim pꝛo quibus ſpũs timoꝛiſ dñi. Ibi duodecim cophini ple
vnllotinß ipſe dominus miſericoꝛda cõmouet᷑: ꝙ non ni ſpũſancto: hic ſeptẽ ecclię ſiue ſeptẽ cãde-
slugsdoni haberent qð manducarent. Hic ſpiritaliter labꝛa aurea. Ibi duo piſces q ſũt duo teſta/
r gani debemus intelligere: ꝙ ideo non habebant mẽta:ſiue vn liber oim ꝓphaxꝝ: vłſancti io
atrntipein qð mãducarẽt: quia gentes legem nõ habe/ hanis pᷣdicatio:hic ideſinit numerꝰponit᷑:ꝗᷓ ðèðUBB
müͤrtolind bant: id eſt quinq; libꝛos moyſi: non ꝓphe/ ſũt dona gfaꝝ: ſic ait apłus: Alij ꝑ ſom̃ dał᷑ 1. Corj.i2.
generun tas: nõ pdicationem ſancti iohannis: quia ſermo ſapiẽtię: alij ſermo ſcię: alij ꝓphetia:
rninulun, gentes non per legem ſed per fidem vene, alij genera linguaꝝ: alij iterpᷣtatio ſermonũ:
titaen runt ad redemptoꝛẽ. Ideo triduo ꝑſeuerãt: ola vo hec oꝑat᷑ vnꝰ atq; idẽ ſpũs. Ibi ſuꝑ
. n Nori hoc eſt in natiuitate: in paſſione: in reſurre fęnũ recũbunt:⁊ hic ſuꝑ terrã. Vtrinq; vna
elſa ctione domini: ſiue ĩ patre:⁊ in ſilio:⁊ ĩ ſpiri cõuerſatio: vna gfa: vna virtꝰ:vna deitas.
add ⸗ tuſancto. Perſeuerare em̃ ꝑmanere eſt in cð Ibi ſuꝑ fenũ diſcũbunt: hoc eſt moꝛtiſirtta
Achcun Wattð.io. ſeſſione:ſicut ipſe dominait: QAui autẽ per· oꝑa carnis:qꝛ Ois caro fęnũ:ait ꝓpha.hic Eſa. 40.0
unth un Cſeuerauerit vſq; in finem:hic ſalus erit. DHPi/ ſupꝑ terrã diſcũbũt: id ẽ oꝑa terrena ↄculcãt.
leni Marci.s. cit ergo domimꝰ: Non habent qð mandu/ Ibi qnq; milia refecti:qͥ numerus ꝑtinet ad
rlict, cent. QAuia legẽ nõ habent: ⁊ dimittere eos iudęos.Hã poſt aſcẽſionẽ dñi loquẽte ſãcto Acij.4·
tignnr ieiunos nolo ne deſiciant in via: At qui per petro:qͥnq; milia ſũt baptizati. Hic aũt q̃t /
Pthinn ſidem chꝛiſti crediderunt: per:fidem chꝛiſti tuoꝛ milia:hoc eſt de tota terra oẽs gentes a
manntai ſaluarent᷑. Quidam aũt ex his de longe ve- qttuoꝛ cardinibꝰ cęli:de ſeptiſoꝛmis ſancti/
neßantc nerũt. Longe enim erant gentes a deo:errã ſpũs gfa eſſe repletas ĩ vita ęternã. Et ideo
ncterah do ꝑ idola: Et modo omnis qui peccat lon / dilectiſſimi nos qui nõ per legẽ: ſed ꝑ fidem
goui pt ge eſt a deo. Dicunt diſcipuli eius: Vnde credimꝰ in dño nſo ieſu chꝛiſto:qͥ nõ ex oper·
Ueſtunt iſtos quis poterit ſaturare panibus in ſoli- bus:ſed ipſius gr̃a ſumus redẽpti:qui nõ ex
Nkf

1

Ger.CC.x. Dñica ſeptima pꝰ trinitatis: Ger.Il.

luapſa eſt: non incongrue chꝛiſtus dominus
intelligit᷑ Securis illa quę cecidit adam ſiue
totũ genus humanũ ſigniſicaſſe dicit᷑. Te/
nebat ergo ſilius ꝓphetarum ſecurim in ma
nu ſua:⁊ dominus ac ſaluatoꝛ noſter hũanũ

rum. Quid eſt lignum mittere ⁊ ferrũ in lu⸗

rexiſtis: niſi quia cecideramꝰ: Et alibi idem
apoſtolꝰ: Surge qui doꝛmis:⁊ exurge a moꝛ Epð. 5·
tuis ⁊ illuminabit te chꝛiſtus.QAuaſi nõ tibi

videtur ad ſecurim in limo iacentem clama/
re? Surge inquit qui in pꝛofundo gurgite

quinq; panibus: id eſt ex quiq; libꝛis moy / cem ꝓducere:niſi patibulum crucis aſcende iehtuui
ſi: ſed ex ſeptifoꝛmis gra ſpũſſancti ſumꝰ re / re: et de ꝓfundo inferni humanũ genus eri / phuntrateg
pleti: ſicut beatus Eſaias ꝓphetauerat di/ gere:ac de omniũ peccatoꝛũ limo per crucis icr ſoren
Eſa.. cens:Spũs ſapiẽtię ⁊ intellectus:ſpũs cõſi myſteriũ liberare:? Poſtqᷓ; vo natauit ferrũ: Gponcnspe
Ilij ⁊ foꝛtitudinis:ſpũs ſciẽtię ⁊ pietatis:⁊ re miſit manũ ꝓpha et recepit illud:⁊ redijt ad clekwenudt
pPrlebit illũ ſpũs timoꝛis dñi · In hac ergo ſe / vtiles vſus domini ſui. Ita et de nobis fa- Pcornantec
ptifoꝛmi ſpũſſancti gratia maneamꝰ:in qua crtum ẽ dilectiſſimi fratres:qui de manu do achanſicnt
vocati ſumus: repleti dono ſpũſſancti: per mini ſuꝑbiendo cecideramuſ:ꝑ crucis lignũ Gonentanss
dominũ noſtrũ ieſum chꝛiſtũ: qui viuit ⁊ re/ iterum ad manum vel ad poteſtatem domi/ Phoerpenit
gnat i vnitate eiuſdẽ ſpũſſancti deus: ꝑ oia ni redire meruimus.Et ideo quãtum poſſu⸗ tonrätun.
ſeęcula ſęculoꝛũ: Amen. mue cuin ennns adiutoꝛio laboꝛemꝰ:ne ite⸗ crocane
4 S . rum ſugbiendo de manu domini coꝛruamꝰ. (Wenetine⸗
Ser. CC. x. n eadẽ nicgide PHeliſeo et ſecu· Et qut hullis ccdeneibns meritis de tene mummi
ri in gurgite lapſa: Bermo II. bꝛis pꝛoducti ſumus ad lucem:de moꝛte ad (ciſeaunon
.3 Vm diuina lectio legeret᷑ frẽs cha / vitam reuocati:de multis erroꝛibus in viam acrinutbr
4. Regl. 6 riſſimi: audiuimus qð eunte beato reducti: curramus dum lucem habemꝰ*: nec Aetitueye
heliſęo cum filis ꝓphetarum ad ioꝛ pꝛeętereuntia ſalutis tempoꝛa negligamus: ſotöenonſt
danem fluuium: dum ſibi ligna conciderẽt nec nos delectet mundi huius male dulcis eſtſobisad
cecidit ſecuris in aquam: Et ille de cuuus ⁊ nimium ꝑiculoſa lęticia:ne iterum deope/ rlnözatin
manu ceciderat clamauit ad beatum heli/ ribus ſanctis et de iuſticię via quaſi de ma csfan
ſeum: Heu domine mi:⁊ ipſam mutuo ſuſce nu domini coꝛruentes:ad luxurioſum mun/ eunr aici
peram. Poſt hęc in loco vbi ſecuris illa coꝛè gdi huius fluuium recurramus:⁊ in omnium unnen
ryuerat beatus heliſeus miſit lignum ⁊ nata / peccatoꝛũ limum infęlici iterum ruina mer/
uit ferrũ.heliſęum fratres dilectiſſimi typũ gamur:ſed audiamus apoſtolũ dicentẽ: Si Col. .· Ne z
habuiſſe domini ſaluatoꝛis frequẽter chari/ coõſurrexiſtis cum chꝛiſto:quę ſurſum ſunt ſa ene Ge
tati veſtrę ſuggeſſimus. Sed et ĩ puero qui pite:vbi chꝛiſtus eſt in dextera dei ſedens:X7 N NMen
erat de ſiljs ꝓphetarũ:cui ſecuris de manu ſurſum ſunt quęrite. Quare dicit: Si reſur/

latemat

genus qðò creauerat in manu potentię ſuę. doꝛmis:⁊ ꝑ crucis myſterium illuminabit te htuttene
Sed quomodo ſecuris illa de manu ꝓphe/ chhꝛiſtus. Jam iſta oia fratres chariſſimi per C btnci
ttg in pꝛofundũ coꝛruit:ita ⁊ genus humanũ baptiſmi ſacramẽtũ deo auxiliante ſic age/ ſadͤ
de manu domini omnipotentis ꝑ ſuperbiã re ſtudeamꝰ:vt nobis bñficia dñi noſtri non ſellnne
ſe excuſſit ⁊ cecidit:⁊ in fluuio luxurię vłom/ iudiciũ pariant ſed ꝓfectũ.Et ita dulcedinẽ ngenmitt
nium peccatoꝝ gurgite ſe ſubmerſit. Secu/ charitatis:puritatẽ coꝛdis ⁊ caſtitatẽ coꝛpo/ gnugne
ris illa in ꝓfundo iacebat:quia genus hũa, ris teneamus: ne in nobis dei ſacramẽta pa fclng
nõ in omniũ criminũ abyſſum infęlici ruina tiant᷑ iniuriã.Si em̃ verũ eſt:imo qꝛ verũ eſt encide
NPs.õs. coꝛruerat:ſicut ſcriptũ eſt: Inſxus ſum in li / qs dicit apłus:Quia templũ dei ſumus: et i· Cor5 letni tup
mo ꝓfſundi. Et iterum: Deueni in altitudi, ſpũs dei habitat in nobis:quotiẽs aliquecd ſeyngee
nẽ maris:⁊ tempeſtas demerſit me. Fluuiuſ peccatũ aut cogitãdo:aut loquẽdo:aut etiã lenenien
eenim ille vbi ſecuris cecidit:ſigniſicat piter operando ꝑficimus: templũ dei deſtruim7: 8iuctatu
fſfluentẽ ⁊ fugitiuam ⁊ in abyſſum deſcenden ⁊ei qui in nobis habitat iniurias irrogamꝰ. nerns.
tem voluptatem:vel luxuriam ſeculi huius. Et ideo ſi quis in ſe templũ dei aut turpibꝰ antrde
Fluuius enim a fluendo nomen accepit. Et cogitatiõibus ſoꝛdidauit:aut luxurioſo ſer/ lmgreito
quia omnes peccatoꝛes trãſitoꝛijs volupta-⸗ mone polluit: vel quibuſcũq; crimibꝰ foꝛte Mgersboft
tibus inherentes fluere dicunt᷑adeo ſecuris iã vſq; ad fundamẽta deſtruxit:dũ tpᷣus eſt fGckigtoo⸗
D illa in fluuio ⁊ in limo iacebat oxꝛeſſa. FHle· cũ dei adiutoꝛio ſtudeat reꝑare ꝑdita: erigẽ degeyte
4· Begl.s. niens vᷣo hęliſeus: miſit lignũ ⁊ natauit fer· lapſa:deſtructaq; cõſtruere:vt cũ dies iudi⸗ ntegen
cij aduenerit:a ſi coꝛonẽ nõ meremur accigꝑe lchgense

Ber. CC.XxI. Dñica ſeptima p' trinitatis:Ger. III.
vel ad peccatoꝝ mereamur indulgẽtiã pue/ toꝛ populus veſcitur:nec dei cultum quęrit.
nire. Qð autẽ dixi:vł ad pctõꝝ indulgẽtiä: Inquinatas carnes et hoꝛrendas eſeas fa/
ꝓ humilitate quę nobis ſatis eſt neceſſaria mes ⁊ neceſſitas poſcit:⁊ adhuc figmentum
videoꝛ ſuggeſſiſſe.Hã medicus ille cęleſtis hominũ duricia colit. Pabula denegant᷑:et
compunctis pęnitentibus ⁊ elemoſynas lar iüllicita a peccatoꝛibus exhibent᷑. Deus a po
gius facientibus:nõ ſolũ veniam ſed etim pulo peccatoꝛe nõ quęrit᷑: ⁊ idolum adoꝛaX᷑.

deſuun. D coꝛonam recompenſare conſueuit.Ego fra / Mutat᷑ in ſigmentũ dei cultura:mutat᷑ reli/
ulganui tres chariſſimi ⁊ ſi negligens: tamẽ qliſcũ; gio:mutat᷑ ⁊ eſca:mutat᷑ dei ſancta cultura:
Nkund hco veritatis a domino conſtitutus:quod ? mutant ⁊ hominibꝰ pabula: interdicta ve/
oginnoſ⸗ vobis expedit audire: et me opoꝛtet dicere: ſcunt᷑. Vt em̃ alienũ eſt qð colit᷑: ita alienũ
aldemt⸗ ſi non quãtum debeo:vel quantum poſſum eſt qð cõtra regulã eſuritur. Nec em̃ difficile
dannanun. . ſuggero:clamo: admoneo. Qui contemnit eſt populum famem poſſe ſentire: quem mma ·
Monentodetn ſconem: timeat iudicem. Nullus ee nobis le viuẽdo conſtat ſpiritaliter eſuriſſe. In te/¶
Wndennn ante tribunal chꝛiſti ſe excuſare poterit non rea creſcunt cũ vitijs augmenta famis: ⁊ pñe
Scnorbusaren ſe fuiſſe admonitũ: vt omnibꝰ vitijs reſiſte / cata matrum: cadauera appetunt filioꝛum: ?z
enhabenee ret: ⁊ virtutibus operam daret.Et qꝛ vobis alternis vicibus mulieres duę ſuos natos
gignnn quid vitare vel fugere debeatis aſſidua pꝛę/ uaeuoꝛare diſponunt. Pꝛohdoloꝛ: In cibum
uusne dicatiõe monſtratũ ẽ: ſic deo auxiliante agi/ pietas vertitur: in pabulum ſuſcepta ſobo/
neitnndenr te:vt vobis admonitio veſtra magis ad pꝛę les cõmutat᷑. Ante parricidiũ geritur qᷓ; ad
in gulenn mium q; ad iudiciũ ante tribunal ęterni iu- funeſtas epulas veniat᷑. Anima artubus eli
Hupunobunnen dicis ꝓficiat. Quod ipſe vobis cõcedere di/ citur:⁊ matrum viſcera polluunt᷑. Innocẽs
ustanin Kggetur: cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia in ſecula ſecu ſanguis effundit᷑:vt parentum fames rabi/
Uonn mune loꝛum: Amen. Sea ſaginetur. Apud illas enim totum crude
ottiüdeen — le nefandum eſt inquã inſontis ſanguinem
rnimſunn Sermo ¶ In eggẽ dominica: De fame Sa / fundere: innocẽtis carnes cõcoquere:deco/
umdaltegi CC. XI. marię:Sermo III cctos artus auidis faucibus tranſuoꝛare: vt
mredicn Sier —— “́́MZRUẽieM iq natum conuertat in cibum:quem deus con/
mebahiin A/ Vm a cultu dei gens iniqua diſce didit in ſolatiũ.Sed poſtq; ad funeſtas epu

netcmngeemes 4. Begl.

usuſiin lius adadeʒer regis ſyꝛię in ſamariam ⁊ ob / ter in viſcera ſilium: nuper viſceribus ꝓcrea
hurnmtn ſedit eam: ⁊ facta eſt fames magna ita vt ve tum.Eſto tui nati ſepulchꝛũ:eſto eius coꝛpo
wwinct gn nũdaret᷑ caput aſini qͥnquaginta ſiclis argẽ ris diuerſoꝛiũ: Eſto eius vt ita dixerim mo/
hnlunnnit ti: ⁊ qnq; ſiclis argẽti q̃rta pars cabi ſterco numentũ.Intra te paululum comeſtus in/
wcumſig. ris columbini. Cur famem o miſerrime pate fans redeat:qui pꝛę fame viuere iam iamq;
umimeſein ris? Cur inopiam teterrimã ſentis?:Cur tan / non poterat. MHaterni ſinus quivitalem in/
unüiſii ta penuria laceraris: Creſcit famis quotidie tra ſe enutrierant: ⁊ nutritum in luce pꝛotu-
indlti pena: qa quotidie creſcit ⁊ culpa. Perſeue/ lerant:particulatim ſibi redditum recogno/
aſtiin rãt flagella:qꝛ ĩ pło ꝑſeuerãt ⁊ delicta. Pꝛo ſcant.Recipiat nunc comeſtũ vterus:quem
deiſagnming pter te em̃ hoſtis irruit: inimicus obſedit:ꝛad viuum ediderat partus. Repetat habitacu /
timg erſaris tua pabula deuoꝛauit. Tu eſuris: ? lum moꝛtuus: vnde nuper exierat viuus:
ininnd⸗ ille pingueſcit. Tu famẽ hoꝛridã pateris: ert quoniaʒz fames vꝛget: neceſſitas cogit. Cur
uonistiht/ ille de tuis pabulis ſuis vacat epuł. Tu aſi- em̃ nato ſuperſtite moꝛiar: ⁊ non magis na-⸗
Nqlitcan noꝛũ cadauera ⁊ ſtercoꝛa columbarũ argen/ tum ego mater cõſumam: Igit᷑ cum hec mu
ibeidefun B to mercaris. Callida deinceps vita: damna liercomeſtũ iam conſpiceret puerum ſuum:
iniuines, peccata: delicta compeſce: ad deũ ↄuertere: ab iſta clade ſubtrahit ſiliũ. Negat ſe factu/
ldei Aupt relinque idolum: abominare ſigmentũ: tũc ram in ꝓpꝛio:qð cum matre fecerat in alie-
urlunmtot poteris hoſtes diuino adiutoꝛio vincere: er no. Sufficit inquit mihi: ſufficiat tuo ſceleri
g anndb'i cęleſti ſlio ſuperare. Nec quiſq; tibi poterit mulier conſenſiſſe:ſufficit me funeſtas epu/
16 Nichs nocere vlterius:ſi damnato ſcelere diuinus las deguſtaſſe: et innocentis carnibus mea
uln in te germiauerit cultus. Pꝛoh nefas: hoꝛ/ viſcera polluiſſe. Crudele em̃ tecum partici /
minun renda cadauera ⁊ columbarũ ſtercoꝛa pecca paui conſilium: vt nephandum exercerem
munn

dit: hoꝛrenda fame cõpꝛimit᷑: ⁊ iuſta
neceſſitate turbat᷑. Venit inquit ſi-

hoꝛtat᷑: Recipe inquit: recipe miſerãda ma/

las ventum eſſet: altera mulier alteram ex/

BSancti Aluguſtini de tempoꝛe

de meo filio parricidiũ:qð tecũ admiſi expi/
are nõ poſſum:nefandũ ſcelus recuſare non
valeo.Eſto ſaltem releuata in meo:ꝗ̊ ſic gra
uaris in tuo. Deſine meo ſcelere: deſine tuo
grauioꝛe cõmiſſo. Vtinã nec tu faceres qð
feciſti: nec ego ſcelus admitterẽ qð incurri:
vt homicidiũ facereʒ ⁊ parricidiũ ꝑpetrarẽ.
Ex me diſce quid feceris:qꝛ ⁊ ego ꝑ te merui
qð amiſerim. Quare iſtud qð cogis non fa/
cio:qð ſuades effugio: qð igeris ꝑhoꝛreſco.
E Zunc ad regẽ alta alterã ꝑtrahit:ad iudiciũ
4. Begl. 6. ducit: cauſam tanti ſceleris publicauit: qð
enoꝛmitas facinoꝛis publicare coegit. Tũc
inq; ſceleratũ factũ ꝓdidit doloꝛ:tũc ĩimane
facinus:pietas ꝑſida denudauit. Ardet in/
ſana mulier:qꝛ parricidiũ fecit:ardet qꝛ filiũ
ſuum deuoꝛauit: ſed plus ardet qꝛ in illa cla
de filiũ ſuũ alia non ĩmolauit. Aut ego cum
hac inquit moꝛiar: aut certe vt hęc meũ: ita

illius natũ inuadã. Pactum noſtrũ iuſticia

iniqua rex iuſte confirma:qꝛ ego nunq; meũ
natũ occiderẽ:niſi ſuũ occidendũ amaro pla
cito locauiſſet.Ergo dñe rex:aut meũ qui co
meſtus eſt reddat: aut ſuũ qͥ eſt abſcõditꝰꝓ/
dat.Certe vt dignũ ẽ vtraſq; nos pari ſentẽ
tia ꝑcute: ne aut ego poſt tantũ facinus vi/
uã:aut hęc ſeſe gaudeat nõ fuiſſe in ſuũ filiũ
parricida. Quo audito rex:veſtimẽta cõſci/
dit: vultum mutauit:et cõtinuo ꝓpheta ad
regem mandauit. heęc dicit dñs: Hac hoꝛa
craſtina die mẽſura ſimilaginis ſiclo emet᷑:⁊
dug menſurę oꝛdei ſiclo ĩ poꝛta ſamarię emẽ/
tur. Mũciat ꝓpheta ſanctiſſimꝰad regẽ cęli/
tus vbertatem:quã ſola fides crederet:⁊ ꝑfi-
dia poſſe ſieri denegaret. NHũciat in locũ fa/
mis futurã abundantiã ſimilaginis: nũciat
ceſſaturã famẽ:ſucceſſurã vbertatẽ. Nũciat
ſubito magnalia dei ſucceſſura virtute altiſ-
ſimi:et addit᷑ ꝓpꝛio ſceleri ꝑſidia hoĩs. Tũc
hõ qͥ miſſꝰ fuerat a rege ait:MNec ſi cataractę
cęli aperiat᷑ poſſunt ſieri quę narrant᷑.O ꝑſi/
dia homis. Hon credit ꝓmiſſam poſſe fieri
vbertatẽ:qui hoꝛrendã ſenſerat egeſtatem.
Mec cõſiderat deũ ꝓmiſiſſe abũdantiã: qui
pplo irrogarat penuriã. Sceleſtiſſime hõ et
cur mirabilibꝰ nõ credis? Cur farra nõ acci/
pis?: Cur ꝓmittentẽ dñm ꝑhoꝛreſcis? Crede
qð credẽtibꝰ dat᷑:crede plło futurũ:cuiꝰ te iã
negaueris ſociũ.Et qꝛ bonis tautis indignꝰ
es:hęc tibi videre ↄcedit᷑:⁊ poſſe ꝑfrui dene/
S gat᷑. Igit᷑ dũ hęc gerunt᷑:auditũ fecit dñs in
caſtris ſyrię:vt pplo ꝓmiſſam tribueret vber/

5

tatẽ:quadrigarũ ſtrepitus ⁊ curruũ ſonitus

⁊ armatoꝛũ tumultus inimicoꝛũ auribꝰ ma⸗
luit reſonare: vt poſſet iã ſuũ łm liberare.
Quo ſtrepitu ꝑculſi inimici fugiunt:ſine pu
gna terga vertunt: vtenſilia relinquunt: et
iſraelitę egreſſi ciuitatẽ caſtra hoſtiũ iuadũt
dep̃dantes. Reuertẽti ò̊ lo onerato: ille q
nõ crediderat cecidit lapſus:et vbertatẽ vi9
dens in populo cecidit:pꝛeſſus eſt.

nica octaua:de eo qð ſcriptum

hil hadẽtes:Et ſunt qui ſe humiliãt
cũ ſint diuites. Redẽptio anime vi /
ri diuitię eiuſ: pauper aũt nõ ſuffert Sermo
minas:Sermo 1 CC. XII

Ancta ſcriptura ꝗᷓ mõ ĩ auribꝰ nf̃is A
lecta eſt admonuit nos:imo ꝑ illam
deus qui iubet nobis loqui advos:
quęrere vobiſcũ ⁊ ꝑtractare qͥd ſit:⁊ qͥd ſibi

dendũ:ꝙ de iſtis diuitijs quibus inflant᷑ ſu/
perbi:deviſibilibus iſtis dico atq; terrenis:
curauerit ſcriptura ſancta nos admonere vt
vel eas pꝛo magno habeamꝰ:vel nõ habere
timeamꝰ. Quid em̃ ꝓdeſt homini: ait aliqᷣſ:
qͥᷣ ſe diuitẽ videri affectat:cuʒ nihil habeat:
Iſtũ notauit ſcriptura atq; repᷣhendit.Sed
nec ille valde admirãdus aut imitãdus eſt
ꝓ magno optãdus quẽ videt᷑ in laude po/
ſuiſſe: ſi tempoꝛales atq; terrenas diuitias
intellexeriſ.Et ſunt in quit qui ſe humiliant
cũ ſint diuites. Ille recte diſplicet nobis: qͥ
cum nihil habeat ſe diuitẽ affectat. Quid⸗:
Iſte placet nobis:qui cũ ſit diues humiliat
ſe? Foꝛte placet:quia humiliat ſe:non tamẽ
placet: quia diues eſt. Accipiamus ergo et B
hoc. MNõ indecoꝛum eſt nec inhoneſtum:nec
inutile:quod ſcripturę ſanctę nobis cõmen/
dare voluerunt humiles et diuites. Mihil
enim tam timendum eſt in diuitijs qᷓ; ſuper/
bia. Deniq; apoſtolus paulus hoc admo/
net timotheum: Pꝛecipe inquit diuitibus i.Ti
huius mũdi:non ſuperbe ſapere.NHon enim

diuitias expauit:ſᷣ moꝛbũ diuitiarũ. Moꝛ⸗/

bus autẽ diuitiarũ:eſt ſuperbia magna.Mã
grandis animus eſt: qui inter diuitias iſto
moꝛbo nõ temptant᷑. Maioꝛ animꝰ diuitijs
ſuis qͥ eas vincit nõ cõcupiſcẽdo ſed cõtem/

eſt:Sũt qui ſe diuites affectant ni/ Nꝛouer. y.

elit qð lectũ eſt. Sũt qͥ ſe diuites affectant Pꝛouer. .
nihil habentes:⁊ ſunt qui ſe hũiliant cũ ſint
diuites. Mõ em̃ arbitrandũ ẽ neq; oino cre/

t. 6.

V.

MX

ſento e⸗
nmhipun
naemnin
ſons En⸗
omnalteu
gintoſt
gtendis
Cuiplens

Lapalet.

nid ösd
testtohn
enicſek

aneletdiu
eeguuͤſe
Aueninir
boenaltpe
uelliusy
odiuie
Cpiupbine
hortesſi
cicusnoꝛ
ſchseſtau
gaftause
ſauseſtan
lunpſrdit
falspeupe
mshonon

r Pptnapia

ündeuse
ghuddeſ
Nkisedeg
baedincs
eloitedi
pertatsei
Gultinnot
Utlegvizin
Neeherg;
ſcbigcöei
n paſe
wosnnigut
lglians.
ſs hend
Olesince
nlitſeanri
Cnunen
megglen
Nonigitun
en hepe
Pen

müͤſonins

unſte
hngumne
ſtüinni,
detnglle,
c.

giptun

ehumlin
Nanimey

tnöſuſfensn

—

iaunbenfis
einopllan
oquisdyos:
Aſinralb

lessfennt ie

öllantcäln
neqzoinoge⸗
usinfaniſe
Uqhlenenis:
admoncen
yalnohꝛbee
iniraiteliſ⸗
nihilhaben.:
hencit S⸗
imuücs
Ainlaudepo⸗
enas diultens
liſchunlian
hlcetnobist
ſatat Quiſ
iuesbunlir
tſenontame
amnusergo⸗
honetomne
nobiscöen
hites. Rh
utisihſe

s bo in
guiu dilthle⸗

umni
. uimeſn
mmin n
60 llchn

ecant ni te

C

2. Cor. 8.

nendo. Magnus eſt & diues:qui nõ ſe ideo
magnũ putat qꝛ diues eſt. Qui autẽ ideo ſe
magnũ putat:ſuꝑbus ⁊ egenus eſt. In car/
ne crepat:in coꝛde mẽdicat:inflatus eſt non
plenus. Vtres aũt duos ſi videas:vnũ ple/
num:alterũ inflatũ:in vtroq; eadem eſt ma/
ghitudo:ſed nõ invtroq; eadem plenitado.
Si attendis falleris:ſi agpendis inuenies.
Qui plenus eſt difficile mouet᷑: qͥ inflatꝰ eſt
cito aufert᷑. Pꝛęcipe ergo inqᷣt diuitibꝰ huiꝰ
mũdi.Nõ adderet:huiꝰ mũdi:niſi qꝛ ſũt di
uites ⁊ nõ huiꝰ mũdi. Qui ſunt diuites nõ
huiꝰmũdi?cAauoꝝ pᷣnceps⁊ caput eſeille:de
quo dictũ eſt: Pauper pꝛo nobis factus eſt:
cum eſſet diues.Sʒ ſi ille ſolus:quid ꝓfuit:
Vide quid ſequit᷑: At illius pauꝑtate vos
ditaremini. Puto:qꝛ pauꝑtas chꝛiſti nõ no/
bis attulit pecuniã:ſed iuſticiã. Paupertas
autẽ ullius vnde? Quia moꝛtalis effectꝰ eſt.
Ergo diuitię verę ĩmoꝛtalitas. Ibi em̃ vera

Zer. CC.XII. Dñica octaua p' feſt. trinitatis: G

deles:ſed non diuites huius mundi. Deni/

q;ᷓd diuitias ſuas nec ipſi ſentiunt: ſentient

poſtea. Viuit radix:ſed hyemis tẽpoꝛe etiã
viridis arboꝛ aridę ſilis eſt. Lẽpoꝛe quippe

hyemis ⁊ arboꝛ ꝗᷓ aret:⁊ arboꝛ ꝗᷓ viget vtra/

copia:vbi nulla indigentia. QAuia ergo nos

imoꝛtales ſieri non poſſemus: niſi ꝓ nobis

chꝛiſtus moꝛtalis eſſet effectꝰ: ideo pauper

factus eſt cum eſſet diues:et non ait: Pau⸗/
per factus eſt cum diues fuiſſet: ſed pauper

factus eſt cum diues eſſet:paupertatem aſ-

Joh. 1.

ſumpſit:⁊ diuitias nõ amiſit. Intus diues:
foꝛis pauper. Latens deus in diuitijs:axpa⸗
rens homo in pauꝑtate. Vide diuitias eiꝰ:
In pꝛincipio erat verbũ:⁊ verbũ erat apud
deũ:⁊ deus erat verbũ. Hoc erat in pᷣncipio
apud deũ. Omnia ꝑ ipſum facta ſũt.Quid

ꝙᷓ; nuda ẽ onere folioꝛũ:vtraq; vacua onere
frugum: veniet ęſtas: et diſcernet arboꝛes.
Viua radix folia pꝛoducit: implet᷑ fructibꝰ:

D

arida inanis ęſtate:ſicut hyeme remanebit.

Itaq; illi hoꝛreum pꝛęparat᷑:huic ſecuris ad
hibetur:vt amputata in ignem mittat᷑. Sic
ęſtas noſtra chꝛiſti eſt aduentus:hyems no/
ſtra chꝛiſti occultatio: ęſtas noſtra chꝛiſti re/
uelatio. Deniq; arboꝛibus bonis ⁊ fidelibꝰ
hanc allocutionem pꝛębet apoſtolus: Moꝛ.
tui enim eſtis: et vita veſtra abſcondita eſt
cum chꝛiſto in deo. Certe moꝛtui:ſed moꝛtui
ſpecie:viui in radice. Attende autem ventu
rum tempus ęſtatis: quomodo ſequatur et
dicat: Cum autẽ chꝛiſtus aparuerit vita ve-

ſtra:tunc ⁊ vos cum ipſo apparebitis in glo/

Col. ʒ.

ria. hi ſunt diuites: ſed non huius mundi. E

Mec tamẽ ⁊ diuites mundi contempti ſunt.
Et ipſos lucratus eſt ſua pauꝑtate:qui cum
diues eſſet:pꝛopter nos pauper effectus eſt.
Nam ſi eos cõtempſiſſet: et in numero ſuo⸗
rum habere noluiſſet:non timothęo ſicut di
cebã apoſtolus pᷣcepiſſet vt et ipſe pᷣciperet:
Pꝛecipe inqͥt diuitibꝰ huiꝰ mũdi non ſuꝑbe
ſaꝑe. Inter hos qͥ ſide ſũt diuites:ſunt qui/

dam diuites huius mundi: Pꝛecipe illis:qꝛ

ditius eo:ꝑ quẽ facta ſunt omnia? Aurũ ha ⸗

bere diues poteſt:creare nõ poteſt.Cũ itaq;
eius iſtę diuitię cõmendatę eſſent:vide pau

pertatẽ eius:Et verbũ caro factũ eſt:⁊ habi

tauit in nobis. Hac eius ſumꝰ pauꝑtate di/
tati:quia in ſanguine eius qͥ manauit de car
ne eius:qð vbũ caro factũ eſt vt habitaret i
nobis:cõſciſſus eſt ſaccus peccatoꝛũ noſtro⸗/
rum. Per ſanguinem illum abiecimus pan/
nos iniquitatis: vt indueremur ſtola imoꝛ/
talitatis. Omnes ergo diuites: boni ſide/
les. Memo ſe contemnat: Pauper in cella:
diues in conſciẽtia. Diues quippe in conſci⸗
entia ſecurioꝛ doꝛmit in terra: qᷓ; diues i pur
pura. Ibi non excitat ſollicirudo maligna
compuncto coꝛde de ſcelere.Serua diuitxiaſ

in coꝛde tuo: quas tibi contulit paupertas

domini tui. Immo ipſum adhibe tibi cuſto/
dem: ne pereat de coꝛde quod dedit: ſeruet
ipſe qui dedit.cmnes ergo diuites boni fi/

et ipſi membꝛa illius pauperis facti ſunt.
Pꝛecipe illis quid in illis timeas a diuitijs.
Non ſuperbe ſapere:neq; ſperare in incerto
diuitiarũ. Inde em̃ ſuꝑbit diues qꝛ ſperat ĩ
incerto diuitiaꝝ. Mã ſi incerta diuitiaꝝ pꝛu/
denter attenderet: nunq; ſugbiret: ſed ſem/

per timeret. Quãto eſſet ditioꝛ:tanto ſieret

ſollicitioꝛ:et ſm hanc vitam:non ſolum ſᷣm

2, Cor. 8.

1. Timotb. 6. ——

illam. Aulti enim in iſtis ſęculi ꝑturbatio

nibus ſecurioꝛes pauperes fuerunt: Multi
autẽ propter ſuas diuitias quęſiti et coꝛre/
pti ſunt. Multi ſe habuiſſe planxerunt: qð
ſemper habere minime potuerũt. Multos
penituit cõſiliũ ſui domini nõ recepiſſe:qui

—

dixit:Holite vobis theſauros cõdere in ter/

ra:vbi tinea ⁊ comeſtura exterminat: et vbi
fures effodiũt ⁊ furant᷑: ſed theſaurizare vo⸗

Matth. 60

bis theſaurũ in ceęlis.MHõ dico vobis vt ꝑda

tis:ſed vt migretis. Multi enim hoc facere
noluerũt:et non ſe obediſſe doluerunt:quã⸗
do nõ ſolum ſua ꝑdiderunt: ſed pꝛopter illa

Bancti Auguſtini de tempoe
ECS⸗ ipſi perierũt. Pꝛęcipe ergo diuitibus huiꝰ
1.CTimoth.oõ. mũdi non ſuperbe ſapere: ⁊ flet in eis quod
Pꝛouer.iʒ. gudiuimus in ꝓuerbio ſalomonis: Sunt qͥ

I1. Timotb. 6.

ſe humiliãt cũ ſint diuites.Et ſᷣm iſtas diui/
tias tempoꝛales ſfieri poteſt. Sit hũilis: plꝰ
gaudeat qꝛ chꝛiſtianus eſt qᷓ; quia diues eſt.
Nõ inflet᷑: nõ extollat᷑: attendat pauperem
fratrẽ:non dedignet᷑ frater pauꝑis appellari.
Quãtũcũq; em̃ diues ſit: ditioꝛ eſt chꝛiſtus
qui fratres ſuos voluit eſſe ꝓ quibꝰ ſangui/
nẽ fudit. Lamẽ ne dicerent diuites nõ ſe ha
bere quid faciãt de diuitijs ſuis: admonuit

timothęũ: vt etiã eos ↄſilio regeret:nõ ſolũ

pᷣcepto cohiberet.Cũ dixiſſet: Meq; ſpare in

icerto diuitiaꝝ:ne ſe ſpẽ gdidiſſe arbitrarẽt᷑:

ſubiecit: Sed in deum viuũ:qui pſᷣſtat nobis

omnia abũdãter ad fruendũ: Tẽpoꝛalia ad

vtendũ:ęterna ad fruendũ.Sed de diuitijs

ſuis quid faciãt? Diuites ſint inqͥt in operi /
bus honis:facile tribuãt.hHoc ꝓſint diuitię:

ne ſit tibi difficultas tribuẽdi. Vult em̃ pau
per ⁊ nõ põt:vult diues ⁊ poteſt. Facile tri-

„6
Ludl.16.

1. Timotb. 6.

Pꝛouer.I3.

buant:cõmunicent:theſauriʒent ſibi funda
mentũ bonũ in futuro: vt apꝛehendant ve/
ram vitã. Ham iſta vita falſa eſt. Huius vi/
tę falſitate deceptus ille in purpura ⁊ byſſo:
iacentẽ vlceroſũ pauperẽ ante ſuã ianuã cõ/
temnebant.Sed ille linctus a canibus:the/
ſaurũ ſibi ęternũ in abꝛahę gremio cõpara⸗/
bat:⁊ ſi nõ abundanti facultate:pia tamẽ et
optima voluntate. Ille autẽ diues qui ſibi
magnꝰ videbat᷑ i purpura et byſſo:moꝛtuꝰ ⁊
ſepultuꝰ ẽ in inferno.Et qͥd inuenit?Eternã
ſitim:indeſicientes flãmas. Succeſſit ignis
purpurę et byſſo:ea tunica ardebat:q̃ ſe ex/
poliare nõ potat. Pꝛo epuł ariditas ei erat
⁊ deſideriũ guttę ð digito pauꝑis:ſic illi mi⸗
carũ de mẽſa diuiti idigẽtia fuit.Sʒ illiꝰege

ſtas ſᷣteriẽs:huiꝰ pęna ꝑmanẽs.hoc atten/

dant diuites huiꝰ mũdi:et nõ ſuꝑbe ſapiãt.
Facile tribuant: cõmunicent:theſauriʒent
ſibi fundamẽtũ bonũ in futuro:vbi ſuntve-
ri diuites:ſed non huius mũdi:vt apꝛehen
dant verã vitam. Foꝛte ergo hoc admonuit
ſcpᷣtura diuina vbi ait: Sunt qui ſe diuites

affectant nihil habẽtes: ꝓpter ſuꝑbos pan/

Abi.S. ſtatur:Secuta em̃ adiunxit: Redẽptio ani /

noſos.Si em̃vix tolerat᷑ diues ſuꝑbus:pau
perem ſuperbũ quis ferat?: Mͤ eliores ſunt g̊
illi qui ſe humilant cum ſint djuites. Verũ
tamẽ de alijs diuitijs ſe dicere ſcriptura te/

me viri diuitię eius:pauper autẽ non ſuffert

minas: Intelligere debemus ex alia neſcio
qua pauꝑtate pauperẽ:⁊ ex alijs neſcio qui⸗
bus diuitüs diuitem. Altius em̃ diuites in
coꝛde: diuites pleni foꝛtitudine: opimi pie/

tate: abundantes charitate:ſecum ſunt di/

uites:interioꝛes ſunt diuites.Sunt aũt qui
ſe diuites affectant cum ſint pauperes:iuſti
ſibi vident᷑:cum ſint impij. Diuitias quippe
illas intelligere debemꝰ:qm̃ aperuit ſcriptu

ra qͥd dixerit: Redẽptio animę viri: diuitie

ipſius. Intellige inqͥt:quas tibi diuitias cõ
mendem: quoniã dixi:Sunt qui ſe diuites
affectaat:nihil habẽtes:⁊ ſunt qui ſe humi/
liant: cum ſint diuites:illas tempoꝛales et

frenas ⁊ viſibiles diuitias cogitabas. Ego

autẽ nõ ipſas dico:ſed quas dicã: cõſequẽ/
ter admoneo. Redemptio animę viri: diui/
tię ipſius ſunt. Ergo qui nõ habent animę
redemptionẽ:qꝛ iniqui ſunt ⁊ iuſtos ſe vide
ri affectant:quia hypocritę ſunt:ipſi ſunt de
quibꝰ ait:Sũt qui ſe diuites affectant:nihil
habẽtes:iuſtos ſe volunt videri: cum in cel/
la cõſcientię nõ habeant aurum iuſticię.Et
ſunt pleni:tanto hũilioꝛes: quãto ditioꝛes:

de quibꝰ dictũ eſt: Beati pauꝑes ſpũ:quo / Mattb·.

niã ipſoꝝ eſt regnũ celoꝛũ.QAuid &̊ queęris di
uitias:quę oculis humanis ⁊ cameis blan/
diuntur? Lucet aurum:ſed plus lucet fides.

y„

Elige quid habere in coꝛde debeas. Intus
plenus eſto: vbi diuitias tuas deus videt:

homo non videt.Nec tamẽ qꝛ homo nõ vi⸗
det ideo debes cõtem nere qð intus babes.
Vis videre:qꝛ et oculis iniquoꝛũ plus lucet

fides qᷓ; aurũ:? Quõ laudat etiã auarus dñũs

ſeruũ fidelem? Mihil illo dicit eſſe pᷣcioſiuss

imo eum oino pᷣcium non habere teſtat᷑.ha/
beo ſeruũ inquit:nõ habet pᷣciuʒ. Expectas

tu vnde? Foꝛte bene ſaltat:aut optimus co⸗

quus eſt. Mon. Attende interioꝛem laudẽ.
Nihil inquit fidelius. Placet tibi homo ſer/
uus tuus ſidelis:⁊ tu nõ vis eſſe deo ſeruꝰſi
delis? Attendis:qꝛ habes ſeruũ: attende qꝛ

habes⁊ dñm.Seruũ tuũ potuiſti cõparare:

nõ creare.Pñs tuus ⁊ vᷣbo ſuo creauit te:et
ſanguine ſuo redemit te. Si viluiſti tibi:re/
cole pᷣcium:ſi hoc ⁊ oblitus es:lege euange/
iiũ:inſtrumentũ tuum. Fidem amas in ſer/
uo tuo:⁊ dominꝰ?tuus nõ quęrit eam in ſuo?
Redde qð exigis.Qð tibi gaudes reddi ab
inferioꝛe: redde ſuperioꝛi. Amas ſeruuʒ qui
fideliter cuſtodit aurum tuũ: noli cõtemne/
re dñm: qui miſericoꝛditer cuſtodit coꝛ tuũ.

unasatet
uatl ans
ſun ico⸗
oer en
ſulninlanu,
ungvonot
cnlalente
Corfesꝛet

hmdlrorei

aunl uinnig

Moduitiinin
ſetklaimitan
Ciets:utb
anequocog
ſaanaus:
ciſe Senn
ge öbenipen
euiuraaee⸗
ncienplon
pener Ann
(anore,
oldense⸗
eneethab
Ceuuteretur.
Uüdunloor
Uunpenate
Lteeua be
ſihubebat.
ſöfetinebet
lchnir⸗
lgensdio
fonnihabin

Uniag ecpenn

ge Aini
Peninean
noeſtobiin
Uhendesat
ebrecöceba
ſdc in
cüpennd
N npſen
iduite
höſfenn
ſohabens
ſygii
lcdoa
Mlnr hon
nas Qs
lenedien
liun

H Ber.CC.xXxII. Dñica octaua pꝰ CTrinitatis:G
ann Omnes ergo habent oculos ad laudanda,ʒ ⁊ domem:foꝛte temptat.Mon facio: nõ mi⸗
wän lke⸗ ſidem: ſed quando illam exigunt reddi ſibi. hi adduco peccatuʒ. Tantũ negat:quouſq;
eſaniſt Nam quãdo ab eis exigit᷑: claudũt oculos: diues minari incipiat. Sed quia pauper eſt
J un⸗ nolunt eam videre q; pulchꝛa ſit. Aut foꝛte. nõ ſuffert minas. Quid eſt:pauper eſt: Nõ
irn niͤe ſtulta inſania ꝓpterea nolunt reddere ne ꝑ habetr diuitias interioꝛes quas martyꝛes ha
12 Mrz dant: quomõ timet quis reddere pecuniaʒz: buerunt: qui hꝛo veritate ac ſide chꝛiſti oes
. unns n cũ reddiderit eam: nõ habebit. MNon ſic red minas ſeęculi cõtempſerũt. Nihil de coꝛde „
Wihaniſnhn ditur fides:et reddit᷑ et habet᷑. Mirũ dictu: diderũt:in cęlo quãtum inuenerũt: Pauper
memiin IHMmt immo ſi nõ reddit᷑: non habet᷑. Redemptio ergo nõ ſuffert minas.Non poteſt dicere di N
aliduing Pꝛouer.iʒ. animę viri:diuitię ipſiꝰ.Aerito illi vaniſſi · uiti cogenti ſe ad alicuiꝰ iniuriã: aut falſum
ungniſeduin mo diuiti inſultauit deꝰ: vt admoneret nos teſtimoniũ non facio: Mõ habet intus vnde
uiantguebn⸗ ne talia imitaremur. Cui regio frucwmoſa ſuc reſpõdeat: Mõ eſt theſauro interioꝛe ſolida/
Slenpgiese cedens:turbauit homineʒ copia plus q; in/ tus ⁊ plenus: MNon eſt qui dicat: qꝛ non ha/
cogrts opia.Cogitauit em̃ apud ſe dicẽs: Quid fa/ bet vnde dicat. MNon eſt qͥᷣ dicat: QAuid mihi
nus dcnchſni ciam:quo cõgregẽ fructus meoſ:Et cũ ęſtu/ facturus es qui minaris? Vt multũ: ablatu
Nunineſindun aſſet artatus: tandẽ ſibi viſus eſt cõſiliũ in- rus qð habeo.Tollis qð relicturus ſü.Tol/
nödaben nin ueniſſe. Sed vanũ conſiliũ.hoc em̃ cõſiliũ lis qð ⁊ ſi nõ tollas: dũ viuo foꝛſitan ꝑditu/
t lnaſeſi Zucl.12. nõ inuenit pꝛudentia: ſed auaricia. Deſtruũ rus ſum. De arca interioꝛe nihil ꝑdo. Cum
flunnipeſetn inquit veteres apothecas minoꝛes:⁊ nouaſ mihi minaris auferre qð habeo:vere vis au
saferunnbl faciã amplioꝛes:⁊ implebo eas:⁊ dicam ani ferre qð intus habeo.Sed illud potes aufer
giteranuch mę meę: Anima:habes młta bona:ſatiare: re ⁊ habere: Fidem ſi minando abſtuleris:
umnift iiocundare. Ait illi: Stulte in quo tibi ſapi ego ꝑdo: ⁊ tu nõ habebis. Mõ ergo facio qð
gündinn ens videris: Stulte quid dixiſti? Dico ani- hoꝛtaris: non curo qð minaris. Sed potes
tugehi gnn meę meę:habes mlta bona: ſatiare.hhac no ſuiendo etiã de patria me pellere.HNocuiſti
Aulzennen cte auferetur a te anima tua:hęc quę paraſti ſi illuc me expuleris: vbi deũ meũ inuenire
tanatu Watth. 16. cuius erunt:? Quid em̃ ꝓdeſt homini ſi torũ non poſſum. Foꝛte valebis etiam occidere.
Lpslugitt mũdum lucret᷑: animę autem ſuę detrimen · Ruẽte carnali domo: incolumis habitatoꝛ
lechens Na⸗ L tum patiat᷑: Ideo redemptio animę viri:di abſcedo:⁊ ad illum cui ſeruo ſidem ſecurus
tus del,ſitk Nuitię eius.Has ille vanus ⁊ ſtultus diuitias exibo:⁊ te amplius nõ timebo. Vide em̃ dd
tiabomiin nõ habebat. Animã quippe ſuã elemoſynis minaris: vt falſum teſtimoniũ dicã: moꝛtẽ
zimsbure nõ redimebat:fructus ꝑituros cõdebat. Re minaris: ſed coꝛpoꝛis.Plus ego eum timon
t cõdebat inq; ꝑituros fructus ꝑiturus: nihil qui dixit: Os quod mentit᷑:occidit animã. Sapᷣ.i.
umnau⸗ largiens dño ad quẽ fuerat exiturus. Quã . His diuitijs intus plenus et opimus: talia
un frontẽ habiturus erit in illo iudicio:cũ audi minãti vel melioꝛa reſpondet. Pauper autẽ
– Mattð.a5. re cęperit:Eſuriui ⁊ nõ dediſtis mihi mãdu/ nõ ſuffert minas.Simꝰ ergo diuites:⁊ time
bumiil care: Animã em̃ ſuã ſuꝑſluis et nimijs epu/ amus eſſe paupes. Queęramꝰ ergo impleri
ufenz on, lis ſatiare cupiebat: pauperũ tot inanes vẽ coꝛ noſtrũ diuitijs ab illo qui vere diues eſt.
rugnlet tres ſuꝑbiſſimꝰ ↄtẽnebat. Neſciebat pauupe Etſi foꝛte vnuſquiſq; veſtrũ intrat i coꝛ ſuũ
Gumenmint rũ ventres apothecis ſuis eſſe tutioꝛes.dð ⁊illic diuitias iſtas nõ inuenit:pulſet ad di/
untte em̃ recõdebat ĩ illis apothecis ſuis:foꝛtaſſis uitem. viat ante ianuam diuitis illius pius
cſeſn ⁊a furibꝰ auferebat᷑.Si aũt recõderet ĩ pau/ mẽdicus:vt ſit illo donãte diues impletus.
leni mnnin perũ ventnbꝰ: ĩ terrã quidẽ digerebat᷑: ſK in Et vere fratres mei: pauꝑtatẽ noſtrã:eęgeſta
nuiſichun AM ceęlo tutiꝰ ſeruabat᷑. Ergo redemptio animę tem noſtrã debemus domino deo noſtro cõ

ſcenm Mꝛouer. 15. viri: diuitię ipſiꝰ. Et qð ſequit᷑: Pauper aũt

fiteri. hanc cõfitebatur publicanus: qui nec Lucj.is.

ipluiftihtn nõ ſuffert minas: Paupꝑ ſcʒ inanis iuſticis: oculos ad ceęlum audebat leuare. Hõ enim
eslegeeu⸗ nõ habens intus ſpũs plenitudinẽ:oꝛnamẽ habebat cũ qua ſubſtantia leuaret oculos
denmulſ ta ſpiritalia: ſupellectilẽ ſpiritalẽ: totũq; i / ſuos homo peccatoꝛ. Attendebat ad inani/
ugtantſß lud qð oculis nõ videt᷑: ſed mente plus cer / tatem ſuam: ſed plenitudinẽ dñi cognoſce/
gbantt nitur. Mon habens heęc intus:nõ ſuffert mi/ bat. HNouerat ſe ad fontem venire ſitientẽ:
Anuſoncſ nas. Quãdo ei dictum fuerit ab aliquo po/ Aridas fauces oſtẽdebat: pie vbera implen
4 golchen tente: dic hoc verbũ cõtra inimicũ meũ: dic da pulſabat: Oñe inquit: tundens pectus:
if u falſum teſtimoniũ:vt ego quẽ volo opꝛimã oculos deiciens in terra: ꝓpitius eſ⸗ mihi

peccatoꝛi. Dico ego:qꝛ iam ex aliqua parte
piues erat:cũ iſta cogitabat ⁊ petebat. NMaʒ
ſi adhuc omnimodo pauꝑ erat:huius cõfel/
ſionis gemmas vnde ꝓferebat: Sed tamen
abundãtioꝛ ⁊ pleniot de templo deſcẽdit iu/
ſtificatus. Ille autẽ phariſęus ad oꝛationeʒ
aſcẽdit:⁊ nihil rogauit.Aſcẽderũt inquit ad
templũ adoꝛare. Iſte rogat: ille non rogat.
Sed ille vnde oꝛat? Sunt qͥ ſe diuites putãt
nihil habẽtes. Dñe inquit gras tibi ago qͥa
non ſum ſicut cęteri homies: Iniuſti:rapto/
res:adulteri:ſicut etiã hic publicanus. Jeiu
no bis i ſabbato:decimas do omniũ ꝗᷓ poſ/
ſideo. Jactauit ſe:ſed inflatio eſt iſta:nõ ple
nitudo.Diuitẽ ſe putauit nihil habẽs:pau⸗/
perem ſe ille cognoſcit iam aliquid habens.

Vt nihil aliud dicã:habebat ipſã confeſſio/

nis pietatẽ.Et deſcẽderũt ambo.Sed iuſti⸗
ſicatus inquit publicanus ille magis q; ille
phariſęuſ:AQuia oĩs qͥ ſe exaltat hũiliabit᷑:⁊
qui ſe humiliat exaltabi=k.

¶ Item in eadem dñica: Homelia
de eo qð ſcriptum eſt in euangelio
Wattb.7. vim Matthęũ: Attendite a falſis ꝓ/
bhetig qui veniunt ad vos ⁊c̃.quę
abet in libꝛo. ij. de ſermone oñi iñ
mõte. ca. xxvij. et. xxviij.Et inter ſer-

mones de Uerbis dñi.xiij. „ milis erit: exaltabit᷑ in gloꝛia. Pꝛimus hu/
AMilitatis gradus eſt: veritatis ſermonẽ hu⸗
Semo Doſninica nona:De timoꝛe dni et. zmiliter audire: memoriter retinere: volũta/
CC. xII

ſ●

vera humilitate:Sermo 1

Auid ꝓpheta ⁊ pſalmiſta: qui teſte
ſcriptura: ſᷣm coꝛ dei electꝰ fecit om/
nes volũtates eiꝰ: Ipſe fratres cha/
riſſimi qui 1 in his apetat et
Nõ.u2. diligat quodã loco oſtẽdit:ita dicẽs: Quis
ſicut dñs deus noſter:qui in altis habitat:⁊
humilia reſpicit in cęlo et in terra? Si dñs
altiſſimus cuiꝰ excellentię et magnitudinis
non eſt ſinis:in omni creatura ſua:et ea quę
in ſuꝑnis:⁊ ea quę in infimis eſt conſtituta:
in angelis videlicet ⁊ in hominibꝰ humil

tem conſiderat ⁊ ꝓbat:quãtũ neceſſe eſt no / re:quatenꝰ ille te exaltet in tẽpoꝛe retributi/

bis humilitati ſemꝑ ſtudere:ipſamq; in om/
nibus cõſeruare:vt ſie placeamus conditoꝛi
noſtro? Quãta aũt ſit verę humilitatis vir⸗
tus:facile exverbis domini agnoſcit᷑:qui vt

Zuej.iA.et 13, ſuperbiã phariſeoꝝ damnaret: dixit: O&m/

nis qui ſe exaltat humiliabit᷑:⁊ qui ſe humi/
liat exaltabit᷑.Hhumilitatis quipe paſſibus

limν aaàεουN«nονGν αι ααπι

alta a longe cognoſcit. Alta poſuit ꝓ ſuper-

militatẽ ꝑ quaʒ deo ꝓpinquare poterimus:

to humilia te in omnibꝰ:et coꝛam deo inue/

riie pficere. Eã quipe quã non inuenerit hu/

ante oculos tuos deſpectioꝛ.In ſummo ho⸗

trinitatis
ad ceęli culmina conſcendit᷑:quia deus excel/
ſus non ſuꝑbia ſed humilitate attingit᷑. DHe
quo dictum eſt: Deus ſuperbis reſiſtit: hu- Jacobi. .
milibus autẽ dat gratiã. Unde ⁊ in pſalmis
dicit᷑:Excelſus dominꝰ ⁊ humilia reſpicit:et NRõ.1ʒ7.

bis. Hũilia vᷣo reſpicit vt attollat: alta:id ẽ
ſuperba cognoſcit vt deijciat.Diſcamus hu

ſicut ipſe in euangelio ait: Diſcite a me quia MWattbit.
mitis ſum et humilis coꝛde: ⁊ inuenietis re/
quiem gnimabus veſtris. Per ſuperbiã mi⸗ B
rabilis angeloꝛũ creatura cecidit de cęlo: ꝑ
humilitatem dei fragilitas humanę naturę
afcendit in celum.honeſta eſt em̃ inter ho/
mines humilitatis ↄſuetudo:ſicut ſalomon
ait: Vbi fuerit ſuperbia:ibi erit ⁊ ↄtumelia: Nꝛouer. l.
vbi autem humilitas:ibi ⁊ ſapientia. IJtem·n
alius ſapiens: Quanto inquit maioꝛ es:tã/ Ecei.ʒ.

nies gratiam. Item deus per ꝓphetam aitt
Ad quem autẽ reſpiciã: niſi ad humilem et Eſa.ss.
quietũ ⁊ trementẽ verba mea?Quicũq; hũi
lis ⁊ quietus nõ fuerit:non poteſt in eo habi
tare gratia ſpũſſancti. Deus humilis factus
eſt noſtrę ſalutis cauſa: erubeſcat homo ſu/
perbus eſſe. Quãtũ humilitate inclinat᷑ coꝛ
ad ima: tantũ pꝛoficit ĩ excelſo. Qui em̃ hu/C

milẽ veritas fugit mentẽ.QAuanto quis hu/
milioꝛ erit de ſeipſo:tanto maioꝛ erit in con/
ſpectu dei. Superbus vo quanto gloꝛioſioꝛ
axaret inter homines: tanto deiectioꝛ erit
ante deum. Qui enim ſine humilitate bona
opera agit:inventũ puluerem poꝛtat. Item
ſcriptura dicit: Quid ſuperbit terra ⁊ cinis: Ecẽi.io.
dum vento ſuꝑbię diſpergit᷑: qð ieiunijs et
elemoſynis cõgregare videt᷑: Moli o homo
in virtutibus gloꝛiari tuis:quia alterumpba
biturus eris iudicẽ nõ teipſum. In cuiꝰcon/ 1. Netri. 5.

ſpectu teipſum in coꝛde tuo ſtudeas hũilia

onis ſuę. Deſcẽde vt aſcẽdas: humiliare vt
exalteris: ne exaltatꝰ hũilieris.QQui em̃ ſibi
vilis videt᷑ eſie:ante deũ pulcher ẽ.QAui ſibi
diſplicent:deo placent. Eſto igit᷑ paruus in
oculis tuis:vt ſis magnꝰ in oculis dei. Lan
to em̃ eris apud deũ pᷣcioſloꝛ:quanto fueris

6heaudeiin
a ſelton
codel nenui
od Seulen
iopopte
Natundtune
ans genödenmo
cbionnb'n
ſeeiusuni
inn ltgdeo dic
gewafugi⸗
Porchterl
dei Quinin
igupiglane
lſclcuoneſe
Gtalansten

huntl Benusbo

uſeideit
eAliinen
atponſe
Direhelltpe
giüferdain
lmadeipu
dalinhen

syrrtin
inis Tine
fuunin
N. ſanecien
mobͤſenii⸗
Mlöſecnzit
ſiz ſludeet
ſunieus⸗
wegneft
Möuen
coposd
wentigve

—

bienttnanit

1ſepienn n

uitnaiatsti„

1candetine
erppbeuga
i hunlng
nea Aiighi
ckiacobet
msbunlisſuns

Wheſadonott .

itueitclics
Aucivl

ns ononihi⸗
inee wiin⸗
oinuenenbe
Qumdauohn
miackn
umpgoiin
muodeena
ebuntrebons
Sõ
Himtli⸗
iasiamise
, Mlobon
Auuclenmg
n. Pah
iucen iin

Gn Ber. CC. xIIII. Dñica nona p' Tri

noꝛe: ſumma tibi ſit hũilitas. honoꝛis laus
D eſt:hũilitatis virtꝰ. Sed hac vere hüſilitati⸗
virtutẽ nemo ſine timoꝛe dei habere põt:qͥa

eoꝝ neuter ſine altero eſſe põr.Quid aũt ti /

æct᷑i.i. Moꝛ dei efficiat:frẽs audite: Initiũ ſapiẽtię
timoꝛ dñi.Magna eſt cautela peccati:dei ſꝑ
. pᷣſentiã timere. Qui ꝑfecte deum timet:dili
Abi.j. genter ſe a peccatis cuſtodit. Timẽti deũ in
nouiſſimo die bñ erit: ⁊ merces eius ĩ ęternũ
ꝑmanet. Qui erubeſcit in conſpectu homis
peccare: quatomagis dignũ ẽ ꝙ erubeſcat ĩ
cõſpectu dei iniquitatẽ agere:qui nõ ſolum
Ecẽi.2. oꝑa:ſed ⁊ coꝛda cõſiderat? Qui timoꝛe ſan/
cto deũ metuũt: inquirũt ꝗ̊ beneplacita ſũt
E illi.Alius eſt timoꝛ filioꝝ: alius ẽ timoꝛ ſer-
uoꝛũ. Serui em̃ ꝓpter toꝛmẽta dños timẽt:
filij vo pꝛopter amoꝛẽ patres timẽt. Si filij
dei ſumꝰ: timeamꝰ eũ ex charitatis dulcedi/
Ecẽi.is ne:nõ de timoꝛis amaritudine.homo ſapi⸗
ens ĩi omnibꝰ deũ metuit oꝑibus ſuis: ſciẽs
ſe eius nunq; ſᷣſentia effugere poſſe:ſiẽ pſal/
NRãõ.iʒ33. Miſta deo dicit: Quo ibo a ſpũ tuo:⁊ q̊ a fa/
cie tua fugia?: Itẽ:Quia neq; ab oꝛiẽte neq;
ab occidẽie: ſubaudit᷑: patet locus fugienti
deuũ. Qui timet dñm accipiet doctrinã eiꝰ:
qui vigilauerint in mãdatis eius:inueniẽt
bñdictionẽ ſempiternã. Timẽtis deũ beata
eſt ala:⁊ a tẽptatõe diabolica tuta remanet.
Beatus hõ qui ſemꝑ eſt pauidus:et cui do/
natũ eſt dei timoꝛẽ ſemꝑ ante oculos habe/
re. Qui timet dñm recedit ab itinere pꝛauo:
⁊ ad vtutũ ſemitã vias ſuas dirigit. Zimoꝛ

4
7

dei repellit pctã:⁊ adijcit vᷣtuteſ. Cimoꝛ cau/

F tũ facit hoiem:⁊ ſollicitũ ne peccet. Ubi vᷣo
timoꝛ dei nõ eſt: ibi diſſolutio vitę eſt. Qui
deũ in ꝓſperis nõ timet:timeat vł in aduer/
Pẽs.in. ſis:refugiat ad ulũ qui flagellat ⁊ ſanat.Be
atus vir qͥ tinet dñm:in mãdatis eius cupit
nimis. Timoꝛ dei timoꝛẽ expellit gehennę:
qꝛ facit hoĩem peccatũ cauere:et iuſticię oꝑa

p̃ceptoꝝ dei oĩno fugiatis:illudq; ſedulo co
gitetis:q̃liter timentes deũ:⁊ mãdatis eius
obediẽtes:ad vitã vadũt ꝑpetuã:cõtemnẽ/
tes vᷣo ⁊ ᷣcepta eius ſpernẽtes in pęnã ibũt
ęternã:hũilitatẽq; verã in coꝛde vr̃o intꝰ ha
beatis: ſicq; eã nõ ſicte moꝛibꝰ coꝛã ꝓximis
vfis inſinuetis:vt ⁊ ipſi bonis exemplis ve/
ſtris inſtructi gloꝛiſicent deũ:⁊ vobilcũ ęter
nã in cęlis ſtudeant ꝑcipere remunerationẽ:
hſtante domino noſtro ieſu chꝛiſto:quiviuit
regnat.

n eadem dominica: De timoꝛe 8 R

On dubito dilectiſſimi fratres inſi/A
tum eſſe coꝛdibus vfr̃is timoꝛeʒ dei:
Aquo ad verã et ſolidam foꝛtitudinẽ
ꝑducamini. Cum em̃ foꝛtis ille dicat᷑ qui ne/
minẽ᷑ timet: ꝑuerſe foꝛtis ẽ qui pᷣmo deũ nõ
vult timere:vt timẽdo audiat: audiẽdo dili
gat:⁊ diligẽdo nõ timeat.Tũc erit vᷣe foꝛtii⸗
ſimus:nõ ſuꝑba duricia:ᷣ cura iuſticię.Sic
etiã ſcriptũ ẽ᷑: Timoꝛ dñi:ſpes ſoꝛtitudinis.
Cũ em̃ timet᷑ pęna quã minat᷑: diſcit᷑ amare Mꝛoner.14.
hſmiũ qð pollicet᷑: ac ſic ꝑ timoꝛẽ pęnę bona
vita retinet᷑. Per bonã vitã bona cõlcia cõ⸗
parat᷑: vt ꝑ bonã cõſcientiã nulla pęna time
atur.Quapꝛopter diſcat timere:qui nõvult
timere. Diſcat ad tempus eſſe ſollicitꝰ: qui
ſemꝑ vult eſſe ſecurus. Vt em̃ dixit ioban⸗ B
nes: Timoꝛ nõ eſt in charitate: ſed perfecta r. Jopᷣ.4.
charitas foꝛas mittit timoꝛeʒ. Dixit ſane et
veraciter dixit. Si & hr̃e nõ vis timoꝛẽ: pᷣus
vide vtrũ iam ꝑfectã habeas charitatẽ quę
foꝛas mittit timoꝛẽ. Si vo ante iſtã ꝑfectio/
nem timoꝛ excludit᷑: ſupbia inflat: charitas
ędiſicat. Mã ſic i bona valitudine fames nõ
faſtidio ſed cibo pellit᷑: ita in bona mente ti⸗
moꝛ nõ vanitate ſed charitate pellẽdus eſt.

õ5 vis. Moli ſuꝑficiẽ cõpalpare:deſcende in

augere. Poſt hęc ad illũ ꝑueniet timoꝛẽ qui cute itaq; cõſciẽtiã tuã: quiſqͥs timere iã

Psð.18. diat᷑ ſanctꝰ: ⁊æ ꝑmanet in ſeculũ ſeculi: qꝛ
i dilectiõe. Sic ergo frẽs timeamꝰ deũ vt d
1.Joh. 4. ligamꝰ eũ:qꝛ ꝑfecta charitas foꝛas mittit ti/

moꝛẽ ſeruilẽ:atq; ita abundantiã br̃e poſſu/

mus ſecuritatis ⁊ plenitudinẽ omniũ bono
Nẽ. 3ʒ. i. VUnde et ꝓpheta ait: Timete dñm om̃s
ſancti eius:qm̃ nihil deeſt timẽtibꝰ eũ.Diui
tes eguerũt ⁊ eſurierũt:inquirẽtes aũt dñm
B nõ minuent᷑ omni bono. Quapꝛopter obſe/
cro vos dilectiſſimi:’vt timoꝛẽ dei ſemꝑ ante
mentis veſtrę oculos habeatis:⁊ obliuionẽ

te:penetra interioꝛa coꝛdis tui.Rimare dili/
geter: vtrũ nulla ibi vena venenata tabifi⸗
cũ amoꝛẽ ſeculi ſugat et ſoꝛbeat: vtrũ nulla
carnalis voluptati mouearis ⁊ capiaris ille⸗
ceb:a:nulla inani iactantia tumidus extol/
laris: nulla cura vanitatis exęſtues: ſi iam
iniquitatis diligẽtia nõ fatigat:vtrũ ęquali
tatis negligentia nulla ſurrepat.Si hęc ita
ſunt:recte gaudes eſſe te ſine timoꝛc.lxclu⸗
ſerit eũ charitas dei quẽ diligis 2 toto coꝛ/ Matthᷣ.22.
.

de: z ex tota anima: et ex tota mente tua: ex coꝛpus ⁊ animã in gebennã ignis occidere. teinſon⸗
cluſerit eũ ⁊ chantas ꝓximi:quẽ diligis tã; Eſt autẽ alius timoꝛ dñi caſtus pmanens in ſeionteue
teipſum. Et ideo ꝓ illo ſatagis: vt etiã iboſe ſęculũ ſęculi.Mõ ergo eũ ꝑfecta charitas fo/⸗ e18. cltiruſen
tecũ ex toto coꝛde:ex tota anima:ex tota mẽ ras mittit: Alioquin nõ pmaneret in ſęculũ 9 8,4 Alian
te diligat deu: quia nõ aliter recte diligis ert ſexculi. Nec fruſtra cũ dictũ eẽt: Limoꝛ doimm· mnctpelent
teipſum: niſi quia ſic diligis deũ vt non pio ni:additum eſt: caſtus:atq; ita ↄiunctũ eſt: Kograeſin
pterea minus eũ diligas: qꝛ conuerteris vel ꝑmanens in ſęculũ ſeculi.Quare:niſi qꝛ ile eſignung
Cad teipſum. Si autẽ q;uis intra teipſum nul timoꝛ quẽ foꝛas charitas mittit: ꝓpteres bfä· nla pe
a ir:itaris cupiditate: qð quidẽ de ſe quis git animò ne amittat᷑ aliquid qð in creatura gunchiſtin
5 audeat gloꝛiari:tamẽ ſi teipſũ in teipſo dili / diligit᷑: vel ipſa ſalus et requies coꝛ poꝛalis: ſchtnzete.
gis:⁊ de teipio tibi places:hoc ipſum vehe/ aut aliquid tale poſt moꝛtẽ? Pꝛopterea em̃ geſeännpiru
mẽtius timere debes:quia nihil times. Nõ timent᷑s apud inferos pęnę ⁊ doloꝛes ac toͤꝛ getbus moꝛ
ecm̃ quacũq; dilectiõe foꝛas mittẽdus eſt ti · menta gehennaꝝ. Cum vo cauet animaane unmnonadin
mo:: ſed recta dilectione qua tota diligim deus illã deſertꝰ deſerat:timoꝛ eſt caſtus ꝑ hemmus:coue
pddeum: et pꝛopterea ꝓximũ:vt ſic ⁊ ipſe dili / manens in ſęculũ ſeculi.De quo latius dice ndun inne
gat deũ.Se autẽ in ſe diligere:⁊ ſibi placere rem: niſi ſermo iam longioꝛ et meis ſenilibꝰ lu Ervtbee
nõ eſt iuſticię charitas: ſed ſuꝑbię vanitas. viribus:⁊ veſtrę foꝛtaſſe ſatietate parcere co ſeepaen⸗
Ac ꝑ hoc aplus iuſta repᷣhenſione perculſſt grrrrttte. ꝗ Ctgesſuntan
1. Job. 4. ſeipſos amãtes ⁊ ſibi placentes. Perfectaags — = Ranſg
D charitas foꝛas mittit timoꝛẽ. Sed ea dicen/ ¶ Item in eadem dñica: Homelia de wenmdl
da eſt charitas:quę nõ eſt vilitaſ.Quid aũt eo qð ſcriptum eſt in euangelio hſm cunſuyn
vilius q; homo ſine deo: Ecce quid amat q Lucam: Muidã homo erat Dines qᷓ Zaucl.. mg glenol
ſeipſum non in deo ſed in ſeipſo amar: Re habebat villicu ⁊c. quę habet inter egltoe
Ro. iI. cte huic dicit᷑: Moli altũ ſapere:sᷣ time.Qui ſermones de Uerbis ðnñi.xxxrv. ofne. Erub
eerm altũ ſapit ⁊ ideo nõ timer: vtiq; ꝑnicioſe — è idenlensot
nõ timet. Neq; em̃ mitis ⁊ pius eſt:qui ſeip⸗ fiica decima: De chꝛiſtiano no/ Sermo a doſit⸗
fſWunum in ſeipſo amat ⁊ laudat: ſed elatus ⁊ fe-· mine:Sermo „1 (CLo. XV. onncekbe
d PS. 53. rox non nouit dicere: In deo laudabit iaas 2 unree
. mea:audiant mites ⁊ lętent.Quid em̃ boni NOMOgo vos fratres chariſlimi vt attẽ/ A *R efil
amat: qui foꝛte hocipſum ꝓpter hocipum r tius cogitemus quare chꝛiſtiani ſu/ (oguf
eagmqmat nihil timere:? Põt em̃ hoc ſibi ꝑęuade · Amus: ⁊ crucẽ chꝛiſti in fronte poꝛta⸗ u chaſe
rei: nõ ſanitate ſed imanitate. Verbi gratia: mus. Scire em̃ debemꝰ qꝛ nõ nob ſufficircdd nenllen
Eſt aliquis audaciſſimꝰ latro: quãto puerſe nomẽ chꝛiſtianũ accepimus ſi opera chꝛiſfſi edanin
foꝛtioꝛ: tanto ꝑiculoſe crudelioꝛ. Qui ꝓpter na nõ fecerim: ſiẽ iße dñs in euãgelio digtꝛ: gbenl
ipm amoꝛẽ ſuũ qͥ amat nihil timere: ingẽtia Quid ꝓdeſt ꝙ dicitis mihi: Oñe dñe:⁊ non Lud.X. en duſe
facinoꝛa moliat᷑:vt qð amat exerceat: et ex Ffacitis quę dico? Si te militem chꝛiſtianũ di ſaſ Kti
ercẽdo cono boꝛet: Quãto eiꝰ fuerit maioꝛa cas:⁊ iugiter cruce chꝛiſti te ſignes:⁊ elemo hnlſuntcͤ
* cõmiſſa:tãto maio erit nõ timẽtiſ audacia. ſynã ſm vires tuas nõ feceris:charitatem et binpun
Mõ hoc& ꝙ magno bono amandũ eſt: qað ⁊ iuſticiã vel caſtitatẽ habere nolueris: nihil lilltectl
in homie peſſimo inueniri poteſt. Quapꝛo, tibi ꝓdeſſe poterit chꝛiſtianum nomẽ. Ma⸗ MleNſy
1. Job. . pter timeat chꝛiſtianus anteq; pfecta chari gna res ẽ ſignũ chꝛiſti ⁊ crux chꝛiſti:⁊ ideo X.
z. Cen. . tas ſoꝛas mittat timoꝛẽ: Credat ⁊ intelligar iſto tam pᷣcioſo ſignaculo res magna ⁊ pci⸗ WV
Sap.y. ſe pꝑegrinari a dño:qᷓ;diu viuit in coꝛpoꝛe qõ ſa ſignari debet.Quid em̃ ꝓdeſt ſi de anule T uenmn
coꝛrumpit᷑ ⁊ aggrauat animã. Lanto minoꝛ aureo ſigillum facias:⁊ putridas paleas in 1s Caltneemnn
ſit timoꝛ: quãto patria quo tendimꝰ ꝓpioꝛ. tus recondas:Quid ꝓdeſt ſi ſignũ chꝛiſti in iler hunnguin
Aaioꝛ em timoꝛ debet eſſe ꝑegrinantiũ:mi fronte ⁊ in oꝛe geſtamus:⁊ int in anima ci ankumnrim
noꝛ ꝓpinquãtiũ:nullus puenientiũ.Sic ⁊ ti mina ⁊ peccata recõdimus: Qui enim male nedunen
moꝛ ꝑducit ad charitatẽ: ⁊ pfecta charitas fo cogitat: male loquit᷑:male operat᷑:ſi ſe emẽ/ mminäſaz.
ras mittit timoꝛẽ. Timeat aũt chꝛiſtianꝰnõ dare noluerit: quãdo ſe ſignat:peccatũ illiꝰ MQnuuuſnein
Zud.i⁊. eos qui coꝛpus occidũt et poſtea nõ habent nõ minuit᷑ ſed auget᷑. ulti enim dum ad In li. xo. bo / bidamni.

AQAluid faciãt: ſed eum qui habet poteſtatẽ et funtũ aut ad adulreriũ vadunt:ſipedem im ee

eniſgle
ppreend.
Pugermg
chpanls:
Poopterch
dolcesdetge
Ger znine.
ctalnsg
Lolgtinsdice
meisſenuib⸗

Mepantceo

honelizde
ngelog
aroſnesg u⸗
habeiinte

immm

—

„ .

BGer. Cc. xv. Dñica decima py trinitatis:G

pegerint ſignant ſe:⁊ tamẽ de malo ope
re non reuocant ſe: et neſciunt miſeri qꝛ

includũt in ſe magis dęmones q; exclu /
dunt. Qui auteʒ a ſe cum dei adiutoꝛio
vitia ⁊ peccata repellit:et quod bonum

eſt cogitare ſimul ⁊ implere cõtenderit:

iuſte ſignum crucis labijs ſuis apoonit:
quia talia opera conatur agere quę ſi/

B gnum chꝛiſti mereant᷑ accipere.Et quia

1. Corj. 4. Icriptuʒ eſt: Regnũ dei nõ eſt in ſermo/

Jacobi. 2.

fini trn

echniſtiniſt
lftonnegan⸗
noöufig

lopenchi 4. vos añ oĩa

digelodr
Diedietiet
Uckikindd
rarteicn
chmuuene
lueis:dh
nnnnd
Pitetidco
nugnnt0

De cõſe.diſ.

C
PS. 14.
Exo. 25.
Ecẽci.20.

ne ſed in virtute.Et iterum: Fides ſine
operibus moꝛtua eſt:vt nomen ch iſtia/
num non ad iudiciũ ſed ad remediũ ha/
beamus:cõuertamus nos ad opera bo/
na dum in noſtra ſunt poteſtate reme/

dia.Et vt hęc deo auxiliãte poſſitis im/

plere:pacem ⁊ ipſi habete:⁊ eos qui diſ/

coꝛdes ſunt ad cõcoꝛdiã reuocate:M0en

dacium fugite:periurium velut moꝛtem
ꝑpetuam nolite facere. Ante omnia ſi/
cut iam ſupꝛa dictum eſt:ſcõᷣm vires ve⸗

ſtras elemoſynam pauperibus exhibe⸗
te:oblationes quę in altario conſecrent᷑

offerte. Erubeſcere debet homo idoneꝰ

ſi de aliena oblatione communicauerit.

Qui poſſüũt aut cereolos aut oleum qð
in cicindelibus mittat᷑ exhibeãt. Sym/
bolum vel oꝛationem dominicã et ipſi
tenete: et filijs veſtris oſtendite. Nam
neſcio qua fronte ſe chꝛiſtianum dicat:
qui paucos verſus ĩ ſymbolo vel in oꝛa/
tione dominica parare diſſimulant. Fi/

lios quos in baptiſmo excipitis:ſcitote
vos ſfideiuſſoꝛes pꝛo ipſis apud deum

extitiſſe.Et ideo tam illos qui de vobis
nati ſunt:qᷓ; illos quos de fonte excipi/
tis ſemper caſtigate atq; coꝛrigite:vt ca-
ſte ⁊ iuſte et ſobꝛie viuat. Et voſipſi ita
agite: vt ſi vos filij veſtri imitari volue/

rint: non vobiſcum in igne ardeant: ſed
ſimul vobiſcum ad pꝛęmia ęterna per/

ueniant. Qui cauſas audiunt iuſte iudi
cent:nec munera ſuper innocentes acci/

piant:quia munera excecant coꝛda ſapi

entum:⁊ immutant verba iuſtoꝛum: ne

foꝛte dum acquirunt pecuniam perdant

animã ſuã. Hemo em̃ habet iniuſtũ lu/
crum ſine iuſto damno. Abi lucrum:et
ibi damnũ. Lucrum ĩ arca: damnum in

conſcientia. Hullus ſe inebꝛiet: nemo in

re qᷓ; opoꝛtet: ne per ebꝛietatem et ſuam

et illius animã perdat émni die domi/

nico ad eccleſiam cõuenite. Si enim in⸗
fęlices iudęi tanta deuotione celebꝛant
ſabbatum vt in eo nulla opera terrena
exerceant: quãtomagis chꝛiſtiani in die
dominico ſoli deo vacare ⁊ ꝓ animę ſuę
ſalute debent ad eccleſiam conuenire?

Quando ad eccleſiam conuenitis: pꝛ’o

peccatis veſtris oꝛate. Holite rixas cõ/
mittere:nolite lites et ſcandala concita/
re. Qui ad eccleſiam veniens heęc fece/

rit: ibi ſe litigando vulnerat vbi ſe oꝛan
do ſanare potuerat. In eccleſia ſtantes

conuiuio ſuo co gat alium amplius bibe

nolite verboſari: ſed lectiones diuinas

patienter audite. Qui enim in eccleſſa
verboſari voluerit:et pꝛo ſe et pꝛo alijs

redditurus eſt rationem: dum verbum

dei nec ipſe audit nec alios audire per/
mittit. Et decimas de fructibus veſtris
eccleſijs reddite.Qui fuit ſuperbus ſit
humilis: qui erat adulter ſit caſtus: qui

ſolebat furtum facere:vel res alienas in

uadere: etiam de pꝛopꝛia ſubſtantia in-
cipiat pauꝑibus erogare.Qui fuit inui/
dus ſit beniuolus. Qui fecit iniuriam:
cito veniam petat. Cui iniuria facta eſt
cito dimittat.Quotiens aliqua inſfirmi
tas ſuꝑpuenerit:coꝛpꝰ et ſanguinẽ chꝛiſti
ille qàͥ ęgrotat accipiat: et inde coꝛpuſcu/
lum ſuum vngat: vt illud quod ſcriptũ

eſt impleatur in eo: Inflrmatur aliquis Jacobi.5.
inducat pꝛeſdyteros et oꝛent ſuper eum
vngentes eum oleo: et oꝛatio fidei ſal/

uabit infirmũ:⁊ alleuiabit euʒ dominꝰ:
et ſi in peccatis ſit:dimittent᷑ ei. Tidete
fratres:quia qui in infirmitate ad eccle/

ſiam cucurrerit:⁊ coꝛpoꝛis ſanitatem re

cipere ⁊ peccatoꝛum indulgentiã mere/
bitur obtinere. Cum ergo duplicia bo/
na poſſint in eccleſila inueniri:quare per

ſᷣcãtatoꝛes: ꝑ fontes ⁊ arboꝛes ⁊ diabo/
lica filateria: per characteres et aruſpi/

ces ⁊ diuinos vel ſoꝛtilegos multiplicia

ſibi mala miſeri homines conantur in-
ferre? Sicut iam ſupꝛa diximus filios et

omnes familias veſtras adͤmolete fra⸗

1

RE

Bancti Augul

tres ſemper: vt caſte ⁊ iuſte ac ſalubꝛiter

viuant:Nec ſolü eos verbis ſed etiã ex/

emplis ad bona opera pꝛouocate. Ante
omnia vbicunq; fueritis: ſiue in domo:
ſiue in itinere: ſiue in conuiuio: ſiue in
cõſeſſu: verba turpia ⁊ luxurioſa nolite
ex oꝛe vr̃o ꝓferre: ſed magis vicinos et
ꝓximos veſtros iugiter admonete: vt
ſemper quod bonum eſt ⁊ honeſtum lo⸗
qui ſtudeant:ne foꝛte detrahendo:male
loquẽdo ⁊ in ſanctis feſtiuitatibus cho/
ros ducendo:cantica luxurioſa ⁊ turpia
ꝓferendo de lingua ſua:vnde debuerãt
deum laudare: inde ſibivulnera videã/
tur infligere. Iſti enim infęlices⁊ miſeri
homies qͥ ballationes ⁊ ſaltatiões ante

ipſas baſilicas ſanctoꝛum exercere nec
metuunt nec erubeſcunt:Et ſi chꝛiſtiani

ad eccleſiam venerint: pagani de eccle/
ſia reuertunt᷑: qꝛ iſta cõſuetudo ballan/
di de paganoꝛum obſeruatione reman/
ſit.Et iam videte qualis eſt ille chꝛiſtia/
nus qui ad eccleſiam venit oꝛare: et ne/
glecta oꝛatiõe:ſacrilega verba pagano/
rum non erubeſcit ex oꝛe pꝛoferre. Vi⸗
dete tamen fratres chariſſimi: ſi iuſtum

eeſt vt ex oꝛe chꝛiſtianoꝛum vbi coꝛpus

Lobie.

chꝛiſti ingreditur: luxurioſum canticum
quaſi venenum diaboli pꝛoferat᷑: Ante
omnia quicquid vultis vobis ab alijs
fleri:hoc alijs facite.Qð vobis ab alijs
non vultis fieri:nulli alij feceritis.Quã
rem ſi volueritis implere: ab omni pec-

Cato poteſtis veſtras animas liberare:

5

qꝛ ⁊ qͥ litteras non nouit:iſtas duas ſen

tentias memoꝛiter teneat:⁊ cum dei ad/

iutoꝛio operibꝰ et põt et debet implere.

Et licʒ credã ꝙ illa infęlix conſuetudo ꝗᷓ

de paganoꝛũ pꝛophana obſeruatiõe re-
manſit: iam nobis caſtigantibus et de
locis iſtis fuerit deo inſpirante ſublata:
tamẽ ſi adhuc agnoſcatis aliquos illam

ſoꝛdidiſſimam turpitudinem de hinni/
cula vł ceruula exercere:ita duriſſime ca

ſtigate vt eos pęniteat rem ſacrilegam
cõmiſiſſe.Et ſi quãdo luna obſcurat᷑ ad/
huc aliquos clamare cognoſcitis:⁊ ipos

aghmonete denunciantes eis quod gra/

ue ſibi peccatum faciunt: quando luna

tini de tempoꝛe

quęe deo iubente certis tempoꝛibus ob/
ſcuratur: clamoꝛibꝰ ſuis a maleſcis ſa⸗
crilego auſu ſe deſenſare poſſe confidũt.
Et ſi adhuc videtis aliquos:aut ad fon⸗
tes:aut ad arboꝛes vota reddere:⁊ ſicutx
iam dictum eſt:ſoꝛtilegos etiam et diui/
nos vel pꝛęcantatoꝛes inqrere:filiateria
etiam diabolica et characteres aut her/

bas vel ſuccos ſibi aut ſuis appendere:

duriſſime tanta eoꝛum peccata increpã/
tes dicite: quia quicunq; fecerit hoc ma

luiꝶ: perdit baptiſmi ſacramentum.Et

quia audiuimus quod aliquos viros
vel mulieres ita diabolus circũueniat:
vt quinta feria nec viri opera faciant:
nec mulieres laniſicium: coꝛam deo et

ſanctis angelis eius conteſtamur: quia

quicunq; hoc obſeruarevoluerint:niſi ꝑ
pꝛolixam et duram pęnitentiam tale ſa-
crilegium emẽdauerint: vbi arſurus eſt
diabolus ibi et ipſi damnãdi ſunt. Iſti
em̃ infęlices⁊ miſeri qui in honoꝛe iouis
qnta feria opera non faciunt:non dubi/

to ꝙ ipſa opera die dominico facere nec

erubeſcunt nec metuant. Et ideo quoſK/
cunq; tales eſſe cognoueritis:duriſſime
caſtigate. Et ſi ſe emendare noluerint:
nec ad colloquium nec ad conuiuium
veſtrum eos venire permittite. Si vero
ad vos pertinent: etiaʒ flagellis cędite:
vt vel plagam coꝛpoꝛis timeant: qui de
animę ſuę ſalute non cogitant. Nos em̃
fratres chariſſimi cogitantes periculum
veſtrum paterna vos ſollicitudine ad⸗

monemus. Si nos libenter auditis et

nobis facietis gaudium: et vos fęliciter

peruenietis ad regnum. Quod ipſe pꝛę-

ſtare dignetur: qui cum patre et ſpiritu
ſancto viuit et regnat in ſęcula ſęculo/
rum: Amen.

eadem dominica: De chꝛi/ Senno
ſtiano nomine:Sermo. II Cc. xvI.

R
dele

Enano att
s copote

Itnoluene
Frtoln
Gucſum nun
olal pfe
nenne debe
ſoge Cort

unentnte

Ceſuheami
agunenuee
i, Acnoſa
ſoocn

eiaſolüch
ttp ctepotoluſ⸗

lichinoſpen
ſes umuson
lnnon oos
6ontaanine
bck. Auue⸗

Thesſane
ſoihdeanin
onoclorura
Gan. Nred
loniamise⸗
ſatperdeiurn
Mogtenn
Pocopore l⸗
lolnapeucs
Malten no
ftetegnadit

Mnpatigtur

aßlus poe
mine hbors
nchltute
kungern
5 –
Moennn
lnendi
hundete
dubaleſn
IAſfurunt

.

Pardigh
Mlicis,,
fecorfci
galtatſ,
alarſan
cunetdil
igeſlannn
lans authen
sappendee

enboemn

Awennun. Se.

igos nid

rünenr.

Pera fzcan
an deoe

amur: u

berinenigg

nam neleſ-

larſums e
idiſunr
honoretous
nenondubi
loſacgener
Eideoquoh
ns:danſine
renoluenur:
CoNuiuiun

Me. Slpen

klaggtr
eant:qulde
ut. Bosen

Spenalun

Cmudinens
r Wdins4
tyost
obpeſt⸗
meetſont
n ſu⸗

Decht N
1Dec⸗ 4

1

RR*

X

Audeamas fratres chariſſimi:
⁊ deo gratias agimus: quia ᷣm
Vdeſideria noſtra vos incolumes
inuenire meruimꝰ.Et vere fratres: iuſte
et merito pater gaudet quotiens filios
ſuos ⁊ coꝛpoꝛe ſanos ⁊ in dei timoꝛe de/

uotos inuenerit. Et quia tam de veſtra

q; de noſtra ſalute duplicatum nobis
gaudium nunc pietas diuina conceſſit:
quod ad ꝓfectum animarũ veſtrarum
pertinet debemus charitati veſtrę ſug⸗

gerere.Opoꝛtet fratres chariſſimi to

ta mentis intentione inqrere vel intelli/
gere ſtudeamus quare chꝛiſtiani ſumuſ:
et quare crucem chꝛiſti in fronte poꝛta/

mus. Agnoſcite et intelligite fratres:

nõ ideo chꝛiſtiani facti ſumus vt de iſta
tm̃ vita ſolliciti ſimus. Sicut enim di/

1Corj.iS. cit apoſtoluſ:Si enim in hac vita tantũ

in chꝛiſto ſperãtes ſumus: miſerabilio/
res ſumus omnibus hominibus. Qui

enim non cogitat niſi de iſta tantũmo/
do vita: animalibus et pecoꝛibus ſimi/

un

5

P

lis eſt. Quid em̃ quęrunt animalia: niſi
mãducare: bibere:luxuriari: ⁊ doꝛmire:

Tales ſunt qui plus cogitant de carne
ſua q; de anima: qui plus diligunt gu/

lam ac luxuriam qᷓ; caſtitatem atq; iuſti/
ciam. Scire debetis fratres chariſſimi:
quoniam ideo chꝛiſtiani facti ſumus:vt
ſemper de futuro ſęculo: ⁊ ð ęterno pꝛę/
mio cogitemus: Et plus pꝛo anima qᷓ;
pꝛo coꝛpoꝛe laboꝛemus: quoniam caro
noſtra paucis annis erit in mundo:ani/
ma autem noſtra: ſi bene agimus: ſine
ſine regnabit in cęlo. Si vero qð deus
non patiatur: ſi mala opera exerceamꝰ*:
et plus pꝛo carnis luxuria qᷓ; pꝛo ſalute
animę laboꝛemus: timeo ne quãdo bo/
ni chꝛiſtiani cum angelis accipiuntur in
vitam ęgrernã: nos qð abſit ſᷣcipitemur
in gehennam. Mõ nobis ſufficit fratres
ꝙ chꝛiſtianum nomen accepimus ſi bo/
na opera non fecerimus chꝛiſtiana. Illi
enim ꝓdeſt ꝙ chꝛiſtianus dicit᷑: qui ca/
ſtitatem diligit:ebꝛietatem fugit:ſuper/

bieam deteſtat᷑: inuidiam velur venenũ
diaboli reſpuit. Ille vere chꝛiſtianus eſt

qui furtum non facit: qui falſum teſti/

decima py trinitatis

moniũ non dicit: qui nec mentitur nec

periurat: qui adulterium non cõmittit:

qui ad eccleſiam frequẽtius venit: qui
de fructibus ſuis non guſtat niſi pꝛius
ex ipis deo aliquid offerat:qui decimas
annis ſingulis erogandas pauperibus
reddit: qui ſacerdotibus ſuis amoꝛem

impendit: qui omnes homines ſicut ſe

ipſum diligit: qui nullum hominẽ odio
habet. Ille vero non ſolum chꝛiſtianus
eſt: ſed ipſe chꝛiſtus in illo habitat:qui
ſtateras doloſas et menſuras duplices
velut gladium diaboli pertimeſcit. Ille
bonus chꝛiſtianus eſt: qui quando ad

eccleſiam venit:⁊ oblationem quę in al-

tario mittatur exhibet: et pauperibus
ſcõm ꝙ vires habet argentum poꝛrigit
aut buccellam: Qui peregrinos ĩ domũ
ſuam excipit: Qui hoſpitibus pedes la-
uat:Qui non ſolum lites non concitat:
ſed etiam diſcoꝛdes ad concoꝛdiã reuo/
cat:AQui maioꝛibꝰ⁊ parẽtibus honoꝛẽ ⁊
amoꝛẽ verę charitatis impendit: Qui ⁊
iſe caſte viuit:⁊ filiosvł vicinos ſuos vt
caſte ⁊ ſobꝛie viuãt: ⁊ vᷣbis admonet: ex
exẽplis docet. Ille bonꝰ chꝛiſtianus eſt:
q quotiẽs ſanctę ſolẽnitates veniũt: vt
ſecuriꝰ cõmunicet ante plures dies caſti

tatẽ cũ ꝓpꝛia vxoꝛe cuſtodit:vt ſincera ⁊

ſecura cõſcientia ad altare domini caſto

coꝛpoꝛe ⁊ mundo coꝛde pꝛeſumat acce/

dere:cQui ſymbolũ et oꝛationem domi/
nicam memoꝛiter tenet:et filios vel ſili⸗
as ſuas vt ipſi teneant ſideliter docet.
Ecce audiſtis fratres quales ſint chꝛiſti/
ani boni.Et ideo quãtum poſſumus cũ C.
dei adiutoꝛio laboꝛemus vt nomen chꝛi

ſtianum non ſit falſum in nobis: nec in

nobis chꝛiſti ſacramenta patiantur iniu
riam:ſed ſemper opera chꝛiſtiana ⁊ cogi

temus in coꝛde et impleamus in opere.

Nam ille chꝛiſtianus qualis eſt: qui vix
aliquando ad eccleſiam venit: et quan-
do venerit non ſtat vt oꝛet pꝛo peccatis

ſuis:ſed vt cauſas dicat: aut lites et ri-

xas cõcitet: ⁊ ſi locum inuenerit vſq; ad
vomitum bibit:et poſtq; ſe inebꝛiauerit
ſurgit quaſi phꝛeneticꝰ inſanus diabo/
lico moꝛe ballad ⁊ ſaltare: einit abs

. ẽð . s

.

Be er. CC. xVII. Dñica XI. py trinitatis: S cr..

turpia ⁊ amatoꝛia vel luxurioſa canta- Mon autem eam foꝛtem inuenit: ſed in- ſ hrienn⸗
re. Iſte talis nõ dubitat furtum facere: ueniendo foꝛtem fecit. Ham vt eam in⸗ (coonſtn
adulterium non timet admittere: fal · ueniret: nonaginta nouem dimiſit in Matts. 1. Auaden
ſum teſtimoniũ dicere: maledicere: per· montibus: et quęſiuit vnam quę erra/ lſt.
iurare. Siue viri ſiue mulieres qui talia uerat:⁊ humeris ſuis impoſitã ad ouile Geſaccune
opera faciunt: non ad remedium ſed ad pꝛopꝛiũ reuocauit. Lanam et linum fe/ iin:
iudicium:chꝛiſtianum nomen et baptiſ/ cit manibus ſuis. Lanificam et liniſicã (equidag
mi ſacramenta ſuſcipiunt: ⁊ niſi pęniten matronam iſtam ſanctus ſermo deſcri/ N uine
D tiam egerint:in ęternum peribũt. Ecce bit. QAueris foꝛte a nobis:quid ſit lana: kant
fratres oſtendimus vobis quales ſint quid linum? Lana carnale aliqͥd linũ vo Donrenditl
chꝛiſtiani boni:et quales ſint mali.Et ſpiritale ſigniſicat: quia in oꝛdine veſti,-/ rn enenltpe
ideo quos bonos videtis: imitamini: mantoꝛuũ: interioꝛa ſunt linea veſtimen- iſaunſuma
quos vero malos eſſe cognoſcitis:caſti / ta lanea vo exterioꝛa. Lana etiã de cõ⸗ Gtomtpienu
gate ſemper: increpate: coꝛrigite: vt de mixtione animaliũ naſcit᷑: Linum vero L gemete
pꝛofectu veſtro ⁊ de illoꝛum perfectione ſine carnis voluptate de terra pꝛocreat᷑: zufuhe
duplicem mercedem habere poſſitis. ideo caſtitatis imaginem pferre videt᷑: itenf
OQui ergo boni ſunt:caſti:ſobꝛij: humi/ intantũ vt ſacerdotes veteris teſtamen Exo. 28 4 ſeſtopu⸗
les ⁊ benigni: deo auxiliante ꝑſeuerent ti ex pꝛęcepto legis:ꝓpter caſtitatis in/ ſesdomeſic
in operibus ſuis bonis. Qui vero ope- dicium: lineis ſemoralibus vterentur. lurſeu
ra mala faciunt: cito ſe coꝛrigant anteq Ergo in lana carnale aliqd: in lino vero bchetet
illoꝛũ animę de hac luce diſcedant:quo/ ſpiritale ſigniſicat᷑. Pꝛo laude etiam po enſcnc
. niam ſi ſine pęnitentia moꝛtui fuerint nunt᷑.Inuenis enim hominẽ poꝛrigen/ Eeeitit
non veniũt ad vitam ſed pꝛęcipiant᷑ id tem manu elemoſynas pauperi: necta/ ien
moꝛtem. De qua pęna nos pius domi/ men de deo ibi cogitantẽ:ſed hominibꝰ 3 i
nus liberare dignetur: qui cum patre et placere cupientem: laneam veſtem quę D .
ſpirituſancto viuit ⁊ regnat deus in ſe⸗ videri poteſt: habet: interioꝛem lineam Gcl
cula ſęculoꝛum: Amen. en habet. Inuenis alium dicentem ti/ ſain
Nꝛouer. z1. vominica vngecima: de eo 88 ecckeſtam ire: aut n biliter canns nn
CC. xvI. quis inueniet vc. Sermo mo⸗ ca. Hon nouit neq; commnendak malis
opera mulier iſta. Inuenit heęc mulier la thnnſon
Ccleſia catholica fratres charil⸗ nam er linum et fecit vtile. Multi inue⸗ irtnnl
ſimi non ſolum poſt aduentum miunt: ſed non faciunt vtile manibus llnie
domini ⁊ ſaluatoꝛis noſtri pꝛędi ſuis. Cuʒ libenter auditis inuenitis: cũ Unnſiopen
cata eſt:ſed etiam ab initio mundi mul/ bene viuitis facitis. Bꝛachia ſua flrma/ ſtmolot
tis figuris et ſacramentis ſecretioꝛibus nuit in fuſo. De fuſo iſto quod dominus Eioder. 1. (iam
deſignata.Naʒ ⁊ in ſancto abel eccleſia dederit: dicam:neq; iſta laniſicia ſunta Lathn⸗
catholica fuit: ⁊ in noe:⁊ in abꝛaham:et viris aliena. In fuſo lanificium ſignat: leſt izi⸗
in reliquis vſq; ad aduentum domini in laniſicio bonuʒ opus tanqᷓ; caſte mu/ J en
ſaluatoꝛis. De ipſa enim ait ſalomon: lieris et matronę impigre. Diligenter Cuyloſ
Mulierẽ foꝛtem quis inueniet:cà– tamẽ attende in lanificio duo inſtrumẽ Eenindann
dixit:quis inueniet: difficultatem inue/ ta: colum et fuſum. In colo lana inuo⸗ bſſorpan
niendi non impoſſibilitateʒ opoꝛtet in, luta: quę ſilo ducenda trãſeat in fuſum. lt Dedet
telligi. Mulier iſta foꝛtis: eccleſia eſt. Quod in colo inuolutũ eſt: adhuc in ſi / lagan
Quomodo nũc eſt foꝛtis quę ab initio niſtra ⁊ nonduʒ in fuſo eſt. Quod in fu/ hemure
out mundi tantis tribulationibus fatigat᷑: ſo collectuʒ eſt: iam pꝛeteritũ eſt. Opus Pscen
c.5i.e z tamen non vincit᷑: Mulierem foꝛtem ergo tuum in fuſo ſit: nõ in colo. In co/ üond
quis iueniet: Quis alius niſi chꝛiſtus? lo enim eſt quod facturus es: et in fuſo ſeunn
ttgeſe

nlrüiflin .
Pungieh
Ameii
MkAinnm
edelmpnng
Den öſenenie
Sharitthumg.

ladnlnodn
Noluutegungr
bomnienen
1ooel deetn
umniſckbennir
Wen kene
Tuundnent
ſantenadan
nandicuin
Pbüue nteongd
1bobeeſnemmn
Nentdetnlon
mnie Daliin
mmenneu
nsnnlnaln
awosdonils
Riunicrinn

Pnnöaiz

P 4 —„
5 7. —
. 5

.

Piouer. 1

S .

. ..
M

— 4.

quod feci. Quod pendet in colo ad fu
traijciendum eſt: non autem quod collectuʒ
eſt in fuſum: ad colum reuocandũ eſt. Ergo

vide quid agas: vt habeas in fuſo: vt bꝛa //

thia tua firmes in fuſo: quod te conſoletur:
quod te confirmet: quod tibi det flduciam

depꝛecandi ⁊ ſperandi. Sequit᷑: anus ſu/
as aperuit pauperi. Eia fratres exexcete la-
nificium ſanctum. Si quis habet plènũ cel-
larium: plenum hoꝛreum: Omnia iſta in co
lo ſunt:tranſeant in fuſum. In ſiniſtra ſunt
q;diu pauperibus non erogaueriſ:at vbi c/⸗

peris elemoſynam facere: tra ſerunt᷑ ad dex⸗
terã: ⁊ fit opus vnde veſtis fieri poſſit. Om/

nes domeſtici eius veſtiti ſunt. Mũquid de
nuditate ſeruoꝛum ſuoꝛum ſollicitus erit vir

eius habens coniugem talem? Quis eſt iſte
vir:niſi chꝛiſtus:aut quę eſt cõiunx niſi eccle
ſia? Veſtiti ſunt quotquot in chꝛiſto bapti/
zati ſunt. Et boni ſerui ⁊ mali: veſtiti ſunr.
Non ceſſat illa mulier omnes veſtire:vt ne/
mo queratur ⁊ dicat:ideo nõ ſum bene ope/
ratus:quia non ſum bene veſtitus. Dupli/
cia pallia fecit viro ſuo. Pallia laudes ſi
ſides ⁊ cõfeſſiones. Laudas —
hominem. Dupliciter laudas: ⁊ ſimpliciter

laudas. Dupliciter: quia homo eſt ⁊ deus.

Simpliciter:vt non ſis fictus. Sotinꝰ a quo
heretici fotiniani apellant᷑: q̃ſi ſimplex pal/
liu fecitviro ſuo. Solũ em̃ hominẽ credidit:

chꝛiſtũ deiũ colere noluit. Exiſtit alter tex?s
viro ſuo pannoſũ palliũ. Ait em̃:chꝛiſłèdeꝰ

eſt uñ: oino homis nihil habens: hoc mani⸗
chei dicunt. Fotiniani dicunt:homo tm̃ eſt.

Manichei dicüt: deus tm̃ eſt. Ecce de qli

ecdeſia qᷓ; pᷣcioſa veſtimẽta ꝓcedunt.Et ꝓ/
ptera de illa ſcriptũ eſt: ꝙ duplicia pallia fe/

cerat viro ſuo. DHuplicia pallia.Conſfitemur
enim deum in homine:⁊ hominẽ in deo.De

byſſo ⁊ purpura veſtimẽta ſpiritalia ſᷣpara-
uit.De byſſo candidam cõfeſſionẽ:De pur/
pura gloꝛioſã paſſionẽ. Byſſum: cum deum

cõſitemur:agnoſcimus. Purpuras in mar-
txyꝛibus collaudamꝰ. Hos fratres quibꝰ deꝰ
tim̃ bonũ cõferre dignatus eſt: vt nec de iu/
deis: nec de hęreticis naſceremur: ſed catho
licę eccleſig ſilij eſſe mereremur:quãtuʒ pol/

——, KyNr. W . , „ . 1 :
XVIII. Dnica XI. pꝰ Crinitatis: B
quod feciſti. Vide ergo ſi habes aliquid in
fuſo. Ibi enim firmant᷑ bꝛachia tua: ibi erit
foꝛtis conſtantia tua:ibi ſecurus deo dices:
Da: quia dedi. Dimitte: quia Dimet: Sae

ſumus deo gratias referamꝰ:qui nobis ſidẽ
rectã: ⁊ ſibi placitam inſpirare vel inſinuare
dignar' ẽ: Et totis viribꝰ:qꝛ fides ſine ope/
ribus nos ſaluare nõ põt.Ad ſpiritale lani /
ſicium illud: noſtros aios pareʒ.ꝰ Jugiter
ideo elemoſynas facientes: de colo trahere
feſtinemꝰ ad fuſum: ⁊ de ſiniſtra trãſferamꝰ
ad dexterã: vt ꝑ elemoſynas pauperũ ſtoll
vvnuſquiſq; noſtrũ pparet in ęternũ:vt ſicut 2. Cor:.⸗
dicit aplus: in cęleſti conuiuio veſtiti ⁊ non
nudi inneniamur: ne nobis dicatur: Amice Mat. 22.
quomodo huc intraſti non habens veſtem
nuptialẽ? Sed mag ab auditu malo libera/
ti:illam fęlicem ⁊ deſiderabilẽ vocem audire
mereamur: Venite benedicti patris mei ꝑ- Warth. 2.
cipite regnum quod pſᷣparatũ eſt ab oꝛigine
mundi:qð ipſe ſſtare dignet᷑.

¶ In eadem dñica: De
audiedo:et muliere foꝛti

be dei Sermo
Der. II C. gVUiII.

Ogo vos fratres chariſſimi: vt m * HWM
onſuetudinẽ fideliũ cum ſilentio et
uiete ea quę vobis pᷣdicant᷑ accipiꝰ
tis. Rnimus enim noſter quãdo donante
eo aliquid potuerit de lectione ſanctarum
ſcripturarũ concipere: ſpiritalem nidum in
coꝛdibus veſtris deſiderat inuenire.Et ideo
velut caſtiſſimi turtures diuina verba ſan-
ctiſpiritus feruoꝛe in nidum coꝛdis veſtri fo⸗
uere cõtendite:nec ꝑmittatis vt in vobis ſe-
men verbum dei peccatoꝛũ frigoꝛe congele/
ſcat. Pꝛopter illud qð ſcriptum eſt: Abun/ Wattð. 24.
dauit iniquitas:refrigeſcir charitas. Eſtote
magis ſicut dicit apoſtolus: Spũ feruẽtes. Bo. 12:
Quomõ enim columbę vel turtures poſtqᷓ;
genuerint oua: ſi illa ꝑmiſerint refrigerari:
ꝑdẽt fructũ illoꝛũ: Ita ⁊ vos ſi cõceptũ ver/
büũ dei ꝑ obliuionẽ refrigerari ꝓmittitl:deſi/
rabilem fructſũ habere nõ poteſtis. Pꝛeſtate
invobis niduũ ſermonibꝰ ſanctis:ſᷣm qð ſcri/
ptum eſt: Turtur inuenit ſibi nidum vbi re- NPõͤ. Sʒ.
ponat pullos ſuos.Et quoniam nobis ſcri/ B
ptura ſalomonis cõmendat mulierem ma
gnã: habentẽ magnũ virũ dicens: Mulierẽ
foꝛtẽ quis inueniet:? Ideo de hac ᷣm tenoꝛẽ
pauca ꝗᷓ deus dignat᷑ ſuggerere:auribꝰ vfis
cupimus intimare. Mulierẽ foꝛtem quis in- ꝛouer. zi⸗
ueniet: Difficile eſt inuenire eam: et difficio····⸗
le eſt neſcire eam. Nonne ipſa eſt ciuitas in Matto. 5.
monte quę abſcondi nõ poteſt? Quare ergo

=ò
”õ“õ
R

Ber. CC.xIX. Dñica XII. p' Trinitatis: Ger. I.

dictũ eſt: quis inueniet: cum dici debuerit:
quis non inueniet:? Sed tu ciuitatẽ in mon/
te poſitam vides. Ut autem in mõte poni/
Matth. 18. tur: inuenta eſt. Ipſa eſt enim ouis illa quę
pierat.Et reuera fratres ecclłia catholica eſt:
quę iaz illuſtrata eſt:quis ergo eã nõ videt:
Qnñ latebat:quis eam iueniebat: Situt em̃
iam dicta eſt ipſa ciuitas:ita⁊ ouis quã per/
ditam quęſiuit paſtoꝛ. Jpe paſtoꝛ mons eſt:
ouis ergo in humeris eius ciuitas eſt in mõ/
te. Facile eſt eam videre collocatã in mon-
te. Quomõ aũt eam inuenires cum lateret
inter vepꝛes ⁊ ſpinas vtiq; delictoꝛũ ſuoꝛũ:
Ibi eaz quęſiſſe magnũ: ibi inueniſſe mira/
bile eſt:hęc ouis difficilis:cõmendat᷑ inuen/
tio:cum dicit᷑: Mulierem foꝛtem quis inue/
niet:id eſt eccleſiã. Quis nõ videt eam iam
a chꝛiſto inuentã:iam eminentẽ: iam cõſpi/
cuam:iam gloꝛioſam:iam oꝛnatam: iam lu/
cidam:⁊ vt cito explicẽ toto terraꝝ oꝛbe dif/
fuſam? Mulierẽ iſtã eccleſiã qui quęſiuit et
inuenit:chꝛiſtus agnoſcit᷑.Et poſtq; eam in/
uenit:non ſolũmõ de ſpinis peccatoꝝ ſuoꝝ
eripuit: ſed etiã lapidibus pᷣcioſis oꝛnauit.
Ideo de ipſa dicit᷑: Pꝛecioſioꝛ eſt lapidibus
pꝛecioſis. Volo aliud cõmendare charitati
veſtrę:quãtum capitis:quãtuʒ timeo:quã⸗/

tũq; timere debetis de his lapidibus pᷣcio/

ſis. Sunt in eccleſia lapides pᷣcioſi ⁊ ſemper
fuerunt docti ſcʒ abũdantes ſciẽtia ⁊ eloquẽ
tia ⁊ omni inſtructiõe legis. Pꝛecioſi plane
iſti lapides ſunt:de ipſis fuit cypꝛianus:de
ipſis fuit ambꝛoſius:⁊ cęteri eoꝛum ſimiles.
Ex eoꝛum numero quidã errauerũt ab oꝛna/
tu huius mulieris.

n eadẽ dominica: Homelia de
eo qð ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm
Lucam: Dixit ieſus ad quoſdã qͥ in
ſe confidebãt ⁊c̃.quę habetur inter
ſermones de Uerbis dñi.xxxvij.

ucj. 18.

ℳ .

dis decimis: Sermo

Sermo¶ Dominica duodecima:De reddẽ/

CC. XX.
4

ꝓpe ſunt dies in quibꝰ meſſes colli/
gere debeamus:⁊ ideo gratias agẽ/
tes deo qui dedit:de offerendis:imo reddẽ/
16. qel. decime qig decimis cogitemꝰ. Deus em̃ qui digna/
tus eſt totũ dare: decimã a nobis dignatur
repetere:non ſibi ſed nobis ſine dubio ꝓfu/
turã.Sic em̃ ꝑ ꝓphetam ipſe ꝓmiſit dicẽs:

Roplttio chꝛiſto fratres chariſſimi iã

Inferte inquit onmẽ decimã ĩ hoꝛreis meis Malacbie..

vt ſit cibus in domo mea:⁊ ꝓbate me in his
dicit dñs. Si nõ aperuero vobis cararactas
cęli et dedero vobis fructũ vſq; ad abũdan⸗/
tiã. Ecce ꝓbauimus quomodo nobis deci-
mę magis q; deo ꝓſiciant. O homies ſtulti
quid mali imperat deus vt nõ mereat᷑ audi/
ri? Sic em̃ dicit: Pꝛimitias areę tuę ⁊ toꝛcu/ Exo.22.

laris tui non tarda bis offerre mihi. Si tar⸗ en e ndontbi

dius dare peccatum eſt: quãto peius eſt nõ
dediſſe: Et iterũ dicit:honoꝛa dominũ deũ Nꝛouer..
tnum ge tuis iuſtis laboꝛibus: deliba ei de
fructibus iuſticię tuę vt repleant᷑ hoꝛrea tus
frumento:vino quoq; toꝛcularia tua redun/
dabunt. MNon ſᷣſtas hoc gratis: qð cito reci/B
pies magno cñ fgnoꝛe.Quęris foꝛte cui ꝓfi-
ciat qð deꝰ accipiat redditurꝰ? Queris ite/
rum cui ꝓficiat qð pauꝑibus dat᷑? Si cedis

tibi pꝛoſicit: ſi du bitas ꝑdidiſti.Decimę fra / 16.1.a. decin

tres chariſſimi tributa ſũt ęggentium aiarũ.

Redde ergo tributa pauperibus: offer liba/

mina ſacerdotibus. & ſi decimas non ha/
bes fructuum terrenoꝛũ: ꝙ habet agricola:
qðcũq; te paſcit ingeniũ:dei eſt:⁊ inde deci/
mas expetit vnde viuis: De militia: de ne- Abi.e.
gocio et de artiſicio redde decimas. Aliud
enim ꝓ terra dependimus:aliud ꝓ vſura vi/
tę penſamus. Redde ergo homo: qͥa poſſi /
des:redde qꝛ naſci meruiſti.Sic em̃ dicit do
minus: Dabũt ſinguli redemptionẽ anima/
rũ ſuaruʒ:⁊ nõ erũt in eis moꝛbi neq; caſus.
Ecce habes in ſcripturis ſanctis cautiones

dñi tui ꝑ quas tibi ꝓmiſit:ꝙ ſi decimas de/ 16. q.1. decim

eris:nõ ſolũ abũdantiã fructuũ recipies:ſ
etiã ſanitateʒ coꝛpoꝛis conſequeris. Reple/ ꝓꝛouer..

bunt᷑ inquit areę tuę frumento: vino quoq;

toꝛcularia tua redundabũt:⁊ nõ erunt in eis

moꝛbi neq; caſus. Cum em̃ decimas dando d neh

et terrena ⁊ cęleſtia poſſis munera ꝓmereri:
quare ꝑ auariciã duplici bñdictione te frau/⸗
das? Audi indeuota moꝛtalitas. Hoſti:qꝛ C.
dei ſunt cuncta quę percipis:⁊ de ſuo nõ ac/
cõmodas rerũ omniũ conditoꝛi? Non eget
dominus deus: nõ pꝛęmiũ poſtulat ſed ho⸗
noꝛẽ: nõ de tuo aliquid exigit qð refundas:
Pꝛimitias rerum et decimas dignat᷑ petere
⁊ negas auare?QAuid faceres ſi nouem par/
tibus ſibi ſumptis: tibi decimã reliquiſſet:
AQõ certe iam factũ eſt cum meſſis tua pluui
arum bñdictione ſubtracta ieinna defecit:⁊
vindemiã tuam aut grando ꝑcuſſit:aut pꝛu/
ina decoxit.Quid auide ſuwutas:? Rouem

degeristt
ſtenhe
lleten
neeriſtin

, piomlliti
Pluchie, gin
ſtaperis
pobisben
pemfuuc

nggroy

(declne nes Bene

Monnüät
deoſtbid
doſliere
Deuse
a n
gialu
nien ven
localoꝛ⸗
Uiuendi:
cima me
potens
horätim
oboiae
ſce diu
finituse
Bedim
dumpe
mani⸗
auara
Ginec
alterü
lito din
Wem
Uätuäit
littedin
Depon
duriſſin
mittit.
aile neert
a dnn
dareno
banpen
masns
domic
coagp⸗

Bern Ber. CC. xXx.

R du tibi partes retractę ſunt: quia decimã dare
MRũhK noluiſti. Conſtat quidẽ qð ipſe nõ dederis:
aebic 16,4. 1. decime ſed tamen deus exigit. Hec enim eſt domini
nobiede, iuſtiſſima cõſuetudo: vt ſi tu illi decimã non
onigzfli dederis: tu ad decimã reuoceris. Scriptum
RMH eſt em: Heęc dicit dñs: Quia decima agri tui
ermn pmitię terrę vobiſcũ ſunt. Vidi aũt ⁊ fallere
“ me exiſtimaſtis:intus in theſauris veſtris ⁊
ascfi 6. q.1. decime in domibus veſtris erit direptio. Dabis im/

Malachie.ʒ. pio militi:qð nõ vis dare ſacerdoti.Cõuer/

ninin timini quoq; ad me dicit dñs omnipotens:
kboman yt aperiã vobis cataractas celi: ⁊ eſfendam
znunein vobis benedictionẽ meã deſuꝑ:⁊ non coꝛrũ/
gcn, pam fructꝰ terrę veſtrę:neq; languebit vitis
nralzi in agro veſtro:⁊ beatos vos dicent oẽs gen
Aun 6:/1. decime tes. DHenefacere deus ſemꝑ paratus eſt: ſed
nd hominũ malicia ꝓhibetur: Quia a domino
olec deo ſibi dari vult omnia: et non vult ei quę
eineftu u „ poſſidere videt᷑ offerre. Quid ſi diceret de:
wumn dad. Aeus eſt homo quẽ feci: mea eſt terra quã
offerlbe colis: mea ſunt et ſemina quę ſpargis: mea
nonhu animalia quę fatigas: mei ſũt imbꝛes ⁊ plu/
tagieolt uisę: ⁊ ventoꝝ flãmina mea ſunt:meuſ eſt ſo
ingedeiß lis caloꝛ? Et cum omnia mea ſint element⸗
lin dene⸗ l viuendi:tu qui manus accõmodas:ſolã de/
ns. Auld cimã merebaris. Sed qꝛ pie nos paſcit omi/
PNuntt potens deus:ampliſſimã tribuit munus la⸗
oſi boꝛãti mercedẽ:ſibi tantũ decimã vendicãs:
i dictde D nobᷣ ola cõdonauit. Ingrate fraudatoꝛ ac ꝑ⸗
neanima ſide: diuina te voce cõuenio. Ecce annus iã
eq calus ſinitus eſt: redde domino pluenti mercedẽ.
cautiones Redime te homo dum viuis:redime te ipſe
ecimes de dum potes: Redime inq; te dum pᷣcium in
reapiesß manibus habes:redime te: nedum te moꝛs
1. Reple en auara puenerit:⁊ vitã ſimul ⁊ pꝛęmiũ ꝑdas.
ino no gn Sine cauſa hoc dimittis vxoꝛi: quę foꝛſitan
murines alterũ habebit maritũ. Sine cauſa hoc ma-
36 d4ld ,4ι⅝ rito dimittis mulier: quia aliã cupit habere
pmeren vxoꝛem. Fruſtra parẽtibus ac ꝓpinquis cu/
getefau rã tuã iniũgis:nemo te poſt moꝛtẽ tuꝗ ſige⸗
Hoſtien . lit redimet: qꝛ ĩ vita tu te redimere noluiſti.
ſtonott Depone iã auaricię ſarcinã de ceruicibꝰtuiſ:
Pon ctt cõtemne crudeliſſimã dominã ꝗᷣ dũ te iugo
luſelbo⸗ duriſſimo pmit: iugũ chꝛiſti ſuſcipere nõ per
findn mittit. Sicut em̃ iugũ auarieię in infernü ß/
nipeen mere: ita iugũ chꝛiſti in cęlũ leuare cõſueuit.
engr dn decime Necime enim ex debito requirunt᷑: ⁊ qui eas
iciſei dare noluerit: res alienas inuaſit: Et quãti
1 lut pauperes in locis vbi ipſe habitat illo deci/
ube mas nõ dante:fame moꝛtui fuerint:tantoꝛũ
din homicidioꝛũ reus ante tribunal ęterni iudi⸗

cis apparebit:qꝛ a dño pauꝑibus delegatam

Dñica xII.pꝰ/ Crinitatis:G

ti ſalmo: Deus maniteſte veni/

ſuis vſibus reſeruauit. Qui & ſibi aut ᷣmiũ

cõparare:aut peccatoꝛũ deſiderat induigen

tiã ꝓmereri:reddat decimã: ⁊ de nouẽ ꝑtib⸗
ſtudeat elemoſynã dare pauꝑibus:ita tñ vt
quicqͥd excepto victu mediocri ⁊ veſtitu ra/
tionabili ſuꝑfuerit nõ luxurię reſeruet᷑: ſed ĩ
theſauro celeſti ꝑ elemoſynã pauperũ repo/
nat᷑.Quicqͥd em nobiſ deus plus qᷓ; opus ẽ
dederit: nõ nobis ſpecialiter dedit: ſᷣ ꝑ nos

alijs erogãdũ trãſmiſit: qð ſi nõ dederimus

res alienas inuaſimus.

¶ In eadem dñica:De eo ꝗð ſcriptũ

BGermo I1I

ſtrę:pauca de pᷣſenti pſalmo quę do/
aat dominus: gratãter accipite. DHe
ieſu chꝛiſto ꝓphetatũ eſt in iſto
oſalmo: vbi audiuimus ⁊ cantauimꝰ:Heus
manifeſte veniet:deꝰ noſter nõ ſilebit. Itpſe
em̃ dominus chꝛiſtus: deus noſter:ſiliꝰ dei:

Dexboꝛtãdas mẽtes charitatis ve/ A

Põ. 49
Sermo

CC. KXK.

NPõ. 4.

Pꝛimo aduẽtu:venit occultus:Secũdo ad/

uẽtu: veniet manifeſtꝰ. Quãdo venit occul⸗
tus:nõ innotuit niſi ſeruis ſuis.Quãdo ve/
niet manifeſtus: innoteſcet bonis et malis.

Quãdo venit occultus: venit iudicandus.
Qñ veniet manifeſtꝰ: veniet iudicaturꝰ. De/

niq; tũc cum iudicaret᷑ ſiluit:⁊ de ſilentio eiꝰ

ꝓpheta ſdixerat: Sicut ouis ad imolandũ Eſa. 55.

ductus eſt: ⁊ ſicut agnꝰ coꝛã tondẽte:ſic non
aperuit os ſuũ. Sed deus noſter manifeſte
veniet:deus noſter ⁊ nõ ſilebit. Hõ quomõ
ſiluit quãdo iudicãdus erat: ita ſilebix quã/

do iudicaturus erit. Et nũc nõ ſilet:ſi ſit qui B

audiat.Sed dictũ eſt:Luũc nõ ſilebit quãdo

Apodo em̃ quando dicunt᷑ ſcepta dei:qui/
buſdã in riſum veniũt.lt quoniã qð ꝓmiſit

deus mõ non oſtẽdit᷑: ⁊ qð minat᷑ mõ nõ vi/

det᷑:qð pſcipit irridet᷑. Modo em̃ fęlicitatem

queę dicit᷑ huiꝰmundi:habent ⁊ mali.Infęli/
citatem queęe dicit᷑ mũdi huiꝰ:habent ⁊ boni.
Attendũt homies qui credũt pᷣſentia ⁊ non
credunt futura:qm̃ iſta bona ⁊ mala pſentis

ſeculi ꝓmiſcue habent᷑ bonis ⁊ malis.Si di
uitias optant: vident habere diuitias ⁊ peſ/
ſimos homiès:⁊ bonos homiĩes. Vidẽt etiã

ſi exhoꝛrent pauꝑtatẽ ⁊ miſerias hui ſeculi:
laboꝛare ĩ his miſerijs nõ ſolũ bonos etiã
maloſ:⁊ dicũt ĩcoꝛde ſuo:qꝛ res hũanas deꝰ

vocem eius agnoſcent:⁊ qui mõ cõtemnũt.

nec reſpicit nec regit: ſed oĩno ĩ intimo quo/
dam mundi huius fundo dimiſit nos caſibꝰ

volui:nec aliquã ꝓuidentiã exhibet nobis:

Ac per hoc ſit in illis cõtemptus pᷣcepti:qͥa
nonvident manifeſtationẽ iudicij. Nerũta/
men etiaʒ modo deber quiſq; attendere:qͥa
quando vult deus reſpicit ⁊ iudicat. Ad ho/
am autẽ non differt: qñ vo vult differt. Et
vnde hoc:Quia ſi nunq; in pſenti iudicaret
nõ eſſe crederet᷑: Si omnia in pᷣſenti iudica/
ret:nihil iudicio reſeruaret. Ad hoc em̃ mul/
ta ſeruant᷑ iudicio:⁊ quędaʒ in pᷣſentia iudi/
cant᷑:vt illi qui differunt᷑ timeant et conuer/
tant᷑. Mon em̃ amat deus damnare: ſed ſal-
uare.Et ideo patiẽs eſt ĩ malos:vt de malis

Zo. 1. faciat bonoſ.Sic em̃ dicit aplus:Quia reue

labit᷑ ira dei ſuꝑ oẽm impietatẽ:⁊ reddet de
vnicuiq; ſᷣm opera ſua.Admonet autẽ ⁊ coꝛ/

Bo. ⁊. ripit hominẽ cõtemnentẽ:⁊ dicit:An diuiti/

as bonitatis ⁊ longanimitatis contemnis:
Quia bonus eſt in te:quia longanimis eſt:
quia patiens eſt in te:quia differt te ⁊ nõ au
fert te:cõtemnis:et oĩno nullum iudiciũ dei

Abi. S. putas: ignoꝛans qꝛ patientia dei ad pęnitẽ/

tiã te adducit? Tu autẽ ſᷣm duriciam coꝛdis
tui:theſaurizas tibi iram in die irę ⁊ reuela/
tionis iuſti iudicij dei: qui reddet vnicuiq;
CSm opera ſua. Quicqd ergo homo facit mõ

in theſaurũ mittit: ſed neſcit quid colliget:

quomõ diuites qui in theſaurũ terrę mittũt
quaſi ſciunt quid colligũt:ſed neſciũt cui col
ligũt. Quis em̃ poſſideat diuitias eoꝝ poſt
moꝛtẽ ipſoꝝ ꝓꝛſus ignoꝛant:⁊ aliquãdo di⸗/
uitię eoꝝ ad inimicos eoꝛũ ꝑueniũt.Et ideo
ſe qͥſq; fraudat nolẽs mãducare vt diteſcat:

vt alius de laboꝛibus eius fluat ⁊ luxuriet᷑ ⁊-

diſſoluat᷑.Quomõ ergo colligunt quidẽ ſci/
entes:ſed cui colligant neſciunt:Sic contra
in theſaurũ cęleſtẽ boni quid colligãt ſciũt:
mali quid colligant neſciunt. Bonus enim
ponit in theſauro ceęleſti omnia opera miſe-
ricoꝛdię quę fecit circa homies quibꝰ ſubue/
nit:⁊ ſcit qm̃ fidelis eſt cuſtos:qui illi ſeruat
omnia quę reponit. Et non ea videt:ſed de
theſauro ſuo certus eſt: quia neq; aliquid a
fure ſurripit᷑:neq; ab hoſte inuadit᷑:neq; ab

inimico ⁊ impꝛobo ⁊ potẽte quaſi euicto tol/

lit᷑:ſed ſemꝑ manebit: quia a dño potentiſſi
mo cuſtodit᷑. Si em̃ pecunias homines ſide/
li ſeruo cõmendant ⁊ ſecuri ſũt: miſcðias ſu/
as cõmendant potenti dño et ſolliciti ſunt:
Nouerunt ergo:qꝛ quicquid reponũt:totuʒ

Gancti aluguſtini de tempoꝛe

ibi ſaluũ eſt:qui fideles ſunt:potentię domi

ni ſui ſidem iungũt.Credunt em̃ qꝛ ſeruat:⁊
iueniũt qð ſeruat.Nam ⁊ homies qui pecu/
niam colligunt: nũquid vident arcã ipſam:
vt in arca pecuniã ſemꝑ colligũt ⁊ mittunt:
aut infodiunt ⁊ ſeruant:? Mõ vident:⁊ tamẽ
quaſi cõſcientia eoꝝ ſcit: quia ibi eſt in loco
illo vbi poſuerũt.Et foꝛte iam fur tulit:⁊ va

nus gaudet qui inaniter reſeruauit.In the/
ſauro autem cęleſti ſi quid poſuerimus:⁊ de

domini cuſtodia ſecuri ſumus:⁊ oĩno furem

nulliũ ꝓatimur: nec damnũ aliquod ſuſtine/

mus. Aali vo ⁊ ipſi mittunt᷑: vt in theſau/

ro oia mala opera ſua ſeruet illis deus.hhoc

eſt qð dixit aplus: Theſauriʒas tibi iram in
die irę iuſti iudicij dei. Sʒ qm̃ ſeruat᷑ quicqͥd

gentes:ſicut dicit in euangelio:⁊ ſeparabit:

quoſdam ponens ad dexterã: quoſdam ad

ſiniſtram: et incipit iam tractare theſauros

vtroꝛũq;: quid qͥſq; poſuit vt inueniat. Ve/ Matth.ꝛ5.

nite benedicti inquit patris mei:ad eos qui
ſunt ad dexteram:ꝑcipite regnum qð vobis
paratũ eſt ab initio mũdi.Regnũ cęloꝛũ:re/

gnum ſempiternũ:ſocietatem cum angelis:

ęternã vitam: vbi nullus oꝛitur: neq; moꝛit᷑
hoc ꝑcipite.Quando em̃ operaveſtra in the
ſaurũ mittebatis:regnum cęloꝝ amabatis.

Percipite regnũ qð vobis paratũ eſt ab ini
tio mũdi. Etiã oſtẽdit illis theſauros ſuos:
Eſuriui et dediſtl mihi mãducare. Sitiui et abi.s.

potaſtis me. Nudus erã:⁊ veſtiſtis me.hho/
ſpes fui:et adduxiſtis me. In carcere fui: et
veniſtis ad me.Eger fui:⁊ viſitaſtis me.Et

reſpondent illi:Domine:quando te vidimꝰ
in his neceſſitatibꝰ conſtitutũ:⁊ miniſtraui⸗/

mus tibi? Et ille: Quando vni ex minimis
meis feciſtis:mihi feciſtis. Quia ergo quan/

do vni ex minimis meis feciſtis:mihi feciſt:

ꝑcipite qð miſiſtis:poſſidete qð emiſti. AMi⸗/
hi em̃ ſeruatoꝛi ideo credidiſtis. Deinde cõ/
uertet ſe ⁊ ad illos qui ſunt a ſiniſtris:⁊ oſtẽ-
det illis theſauros ſuoſ inanes operis boni:

Ite inquit ĩ ignẽ ęternũ: qui paratus ẽ dia/⸗/ x

bolo ⁊ angelis eius.Eſuriui et non dediſtis
mihi mãducare.Aut ſi aliquid inueniſtis in
theſauro iſto: aut aliquid miſiſtis: cogitate

mali faciũt: et neſciunt. Vbi venerit deꝰnf O
manifeſtus ⁊ nõ ſilebit: cõuocabit ad ſe oẽs Nõ. 49.

⁊ reddet᷑ vobiſ.Sed nunq; te inquiũt ipſi vi

dimus eſurientẽ.Et ille:Quando vni exmi
nimis meis nõ feciſtis:nec mihi feciſtiſ. Foꝛ
te em̃ ideo mihi nõ faciebatis:qꝛ me in terra

Cuntorni
ſenbifeli.
lei vobt

Eincgloſeh

hameniterr
negehant.
tpeniſen
ginimos ne
nmpolui:
ckninthel
oünanibu
bllanenit

Ehachricen

Atödictu
Pordoade
heplcopus
haberequane

NS ſeik.
4 NckDnug

guumſiueme
ſentinfua
leiwuere:
ge Luncd
tentinign

ß ſpienie

Utaniiact
ſeultonn
hgenltebitee

(Poſanablli

ocohat
ſeis Cu
lunstus
tinpi

Chagwace

doninun
akeignen

Ur leniegope

Rbonninib
Motetfa
Dtgia,
Merquat

Ecuert

ntommn

Maer

Donini

unmiſe

lcitenmnn

Höntennn
bickinle
elninlten
enal tr
brnnlsn
Mls cino fen

filinntiim

wni: llher
ak llsdens he
unzusnbiirane
gölenut guit
Dbipenentden

Coctbiradſecigk

Klortſchanht
Wie goſdang
name hecun

epmmener d
WSneatesn

eguuncdee
Regnicdoiͤ
umanmngas
otitun neg ni
gpennenute
naoremehets
eanickebtt
8cheſunds iuts

innar Ailce
Meiinsneo

Nanarfiis
miltone
Punthleſiin
õ
emierninns
CQuuacgoqun
temhielt
ſts. Delctt,
1nihtstd
nes gan⸗ 1
Ulperatdse
lenmn

=☛
= ☛ , =

—
S=

S=
S=

Ber. CC.xXI. Dñica XIII. pꝰ Trinitatis:B er. I.

ambulare nõ videbatis. Lam mali eſtis:vt
ſi videretis ſicut iudęi crucifigeretis.odie
em̃ mali homiĩes qui conant᷑ ſi fieri poſſet nõ
eſſe ecclłias vbi illis ſdicent᷑ ſᷣcepta dei:nõ/
ne et ipſum chꝛiſtũ occiderent ſi in terra vi/
uentem inuenirent? Sed audebunt dicere:
quaſi illi qui neſciat cogitationes hominũ:
Diſie:quando te vidimus eſurientẽ:Et ille:
Quando vni ex minimis meis non feciſtis:
nec mihi feciſtis. Minimos meos: ęgentes
poſuerã vobis in terrã: Ego tanq; caput di/
cet:in celo ſedebã ad dexterã patris:ſed mẽ/
bꝛa mea ĩ terra laboꝛabãt:mẽbꝛa m Oin ter/
ra egebant: Mẽbꝛis meis ſi daretis:⁊ ad ca
put ꝑueniſſet qð daretis.Et ſi ſciretis quia
minimos meos egentes quãdo vobis in ter
ram poſui: laturarios vobis inſtitui: q oꝑa
veſtra in theſaurũ meũ poꝛtarẽt.Et nihil in
eoꝛũ manibus poſuiſtis: ꝓpterea apud me
nihil inueniſtis. Lũc ergo nõ ſilebit ſed ap/

E parebit: ideo dictum eſt: Mõ ſilebit. AModo

autẽ dicit illud lectoꝛ de codice: ⁊ cõtemnit᷑.
Dicit illud de oꝛe ſuo tractatoꝛ aut diſputa/
toꝛ epiſcopus:et irridet᷑. NHũquid ſic irrideri
habet: quando ab ipſo iudice potentiſſimo
,Edelz. dicik᷑: VUnuſquiſq; recipiet qð fecit: ſiue bo⸗
bb.dᷣ num: ſiue malũ? Tũc dicturi ſunt homines
ſera ⁊ infructuoſa pęnitẽtia: O ſi poſſemus
iterũ viuere: ⁊ qð cõtempſimus audire ⁊ fa/-

cere. Tunc dicent illi quos ex aduerſo cõſti-

tuent iniquitates eoꝛum: ſicut dicit᷑ in libꝛo
Saß.ð. ſapientię: Quid nobis ꝓfuit ſuperbia:⁊ di/
ultiarũ iactantia quid cõtulit nobis? Tran/
ſierunt omnia ſicut vmbꝛa. Videtis quia
pgnitebit eos:ſed iſta pęnitentia cruciabilis
nos ſanabilis. Vis habere vtilem pęnitẽtia:
Modo habe. Si em̃ modo habueris: coꝛri/
geris. Cuʒ coꝛrectus fueris: fundet᷑ illic the/
ſaurus tuus vbi colligebantur mala opera
tua: ⁊ implebit᷑ alius theſaurus: vbi bona
opera tua colligant᷑. Sed foꝛte cõuerſus ad
dominum:ſtatim moꝛieris: opera tua nulla
foꝛte inuenient᷑ ĩ illo theſauro.Plane ibi in/
Zucj.⁊. uenies opera tua:qꝛ ſcriptũ eſt: Pax in ter/
ra hominibus bonę voluntatis. Deus non
annotat facultatem:ſed coꝛonat voluntatẽ.
Scit quia voluiſti et non potuiſti:ſic te an⸗/
notat quaſi feceris qð voluiſti. Ergo opus
ẽ vt cõuertaris:ne differendo ſubito moꝛia
ris:⁊ omnino nihil inueniat᷑ quod in ſſenti
habeas et in futuro poſſideas: Conuerſi ad
dominũ ⁊c̃. Amen.

*

mini ve

¶ Dominica tertiadecima:de eo ꝗqð

criptum eſt: Deponentesg menda g.4.
ciũ loquimi veritatẽ vnuſquiſq; cũ 5
ermo

ꝓximo ſuo ⁊e Germo 1

Dogo fratres chariſſimi cũ diuina
n lectio legeret᷑: audiuimus apoſtolũ
dicentẽ: DHeponẽtes mendaciũ loqͥ- Epðs.4.
itatẽ vnuſquiſq; cum pꝛoximo ſuo.
Nemo ita cogitet cum chꝛiſtiano loquẽdam
veritatẽ et cũ pagano mendaciũ:Cum ꝓxi/
mo tuo loquere veritatẽ. Pꝛoximus eſt ois
homo: ꝓximus tuus ille eſt qui tecũ natus
eſt ex adam ⁊ eua. Oẽs ꝓximi ſumꝰ ratione
natiuitatis: et alter alteri frater. Ila ſpe cæ
leſtis hereditatis ꝓximũ tuũ debes putare
omnẽ hominẽ etiã anteq; ſit chꝛiſtianꝰ. Mõ
em̃ noſti qualis futurus ſit apud deũ aliqñ
quem rides:idolum adoꝛantẽ: conuertet᷑ vt
adoꝛet deũ:foꝛtaſſis religioſius qᷓ; tu qui eea
pauloante ridebas. Multi qui vident᷑ chꝛi
ſtiani male agendo: et in malo opere ꝑſeue/
rando:ab eccleſia excludendi ſunt.Multi qͥ
foꝛis eſſe vident᷑ ita credituri ſunt ⁊ in bono

opere ꝑmanſurivt in ęternũ ſocient᷑ eccleſię.

Et ideo nec illi ſuꝓbiant: nec iſti deſperent:
qꝛ ꝗᷓ futura ſũt ſcire nõ poſſumꝰ.Omnẽ igit
hominẽ chꝛiſtianũ putemꝰ nõ ſolũ conditõe
moꝛtalitatis hũanę qua in terra eadeʒ ſoꝛte
deuenimus:ſed etiam ſpe illius hereditatis
qꝛ nõ ſcimus quid futurũ ſit. Qui em̃ iudęꝰ
eſt:hęreticus:aut paganus:foꝛte ſicut dictũ
eſt: per miſericoꝛdiã dei cõuertet᷑ ad deũ: vt
inter ſanctos pꝛimũ locũ hr̃e mereat᷑. Iraſci B
mini et nolite peccare. Si ꝓpterea iraſceris abi.5.
ſeruo tuo qꝛ peccauit:ne tuipſe pecces iraſce
tibi. Sol nõ occidat ſuꝑ iracundiã veſtram:

intelligit᷑ quidẽ ſᷣm tempus frẽs chariſſimi:

qꝛ ⁊ ſi ex ipſa hũana cõditione ⁊ infirmitate
moꝛtalitatis quã poꝛtamꝰ:ſurrepat ira chꝛi⸗

ſtiano: nõ debet diu tenere ⁊ fieri pꝛidiana.

Eijce illam de coꝛde anteqᷓ; occidat lux iſta
viſibilis: ne te deſerat lux inuiſibilis: ſed et
alter meliꝰ intelligit᷑: qꝛ noſter ſol iuſticię et
veritatis chꝛiſtus: nõ iſte ſol qui adoꝛatur a
paganis ⁊ manicheis: et videt᷑ etiã a pecca/
toꝛibus:ſed ille alius cuiꝰvirtute anima hu/
mana illuſtrat᷑:ad quem gaudẽt angeli.Nõ
ergo occidat.ol iſte ſuper iracundiaʒ tuam:
id eſt non deſeret chꝛiſtus mentẽ tuam:quia
non vult deus habitare cum iracundia tua.
Occideris autẽ tu ab iracũdia tua: aLi ira⸗

Ber. CC. xxXII.
cũ inueterauerit fit odiũ: cum factum fuerit
1. Joh.. Odiũ iam homicida es. Ois em̃ qui odit fra-
trem ſuũ: homicida eſt:ſicut dicit ZSohãnes
1. Job. a: apłus. Item ipſe dixit: Oèmnis qui odit fra/
trem ſuũ:in tenebꝛis manet. Hõ mirũ ſi ille
Cmanet in tenebꝛis a quo occidit ſol. Ad hoc
Mattð.S. ꝑtinet foꝛte qð audiſtis etiã in euãgelio: Pe
riclitabat᷑ nauigiũ in ſtagno ⁊ doꝛmiebat ie/
ſus. Nauigamꝰ ĩ hac vita q̃ſi ꝑ qðdã ſtagnũ
⁊ ventꝰeſt:⁊ ꝓcellę nõ deſunt temptationũ:
vnde hoc fit niſi qꝛ doꝛmit in te ieſus?Si nõ
in te doꝛmiret: trãquillitatẽ haberes intrin/
ſecus. Quid eſt auteʒ ꝙ in te dicit᷑ doꝛmire
ieſus:niſi quia fides tua ꝗ̊ᷓ eſt de ieſu ſopita
eſt i coꝛde tuo: Quid facies vt libereris? Ex
Abi. S. cita ieſum ⁊ dic:Magiſter perimꝰ. Euigila/
bit ille:id ẽ rediet ad te fides tua:⁊ manebit
tecũ in ęternũ.Euigilante chꝛiſto ſi tẽpeſtas
illa immerſerit: nec opleuerit nauem tuam.
Jam ſides tua imꝑabit ventis ⁊ fluctibus ⁊
D nõ tranſiet ꝑiculũ. Fratres ſępe diximꝰ:ſepe
dicemus: ⁊ q;diu vixerimꝰ dicere debemus:
qꝛ eccleſia tpis huiꝰ ⁊ paleam habet ⁊ frumẽ/
tum:nemo ꝗrat expellere totã paleã niſi tꝑe
ventilatiõis:nemo ante tempꝰdeſerat areã:
ne dũ foꝛte nõvult peccatoꝛes ſuſtinere:pᷣter
aream inuẽtus pᷣus ab auibꝰ colligat᷑ qᷓ; in/

grediat᷑ in hoꝛreũ.QAuomõ aũt fratres dica/ Sneadem dñiica:de beato Jobꝛet

mus:attendite: Gꝛana cũ cgperint triturari
inter paleã ſe nõ iam tangũt: ⁊ quaſi non ſe

nouerũt: qꝛ intercedit medio palea. Et qui⸗

cũq; longius attẽdit areã: paleã ſolũmõ pu/⸗
tat:niſi diligẽtius intueat᷑: niſi manũ poꝛri/

gat:niſi ſpũ oꝛis:id eſt flatu purgante diſcer

nat: difficile ꝑuenit ad diſcretionẽ granoꝛũ.
Hhec ſilitudo ad illũ ꝑtinet qui cum ꝓfecerit
putatx ꝙ ipſe ſolus ſit bonus. heęc cogitatio
frẽs etiã heliã temptauit cũ dixit: Pꝛophe⸗/
tas tuos occiderũt:altaria tua ſuffoderũt: ⁊
ego remãſi ſolus ⁊ quęrunt animã mã. Sed

0.II.

q̃d dicit illi reſpõſum diuinũ?: Reliqui mihi

ſeptẽ milia viroꝛũ:qͥ non curuauerũt genua
ante baal. Moli inquit te putare ſolũmodo:

adhuc ſeptem milia ſunt: quid te ſolũmodo

E putas: Intẽdat ergo mecũ ſanctitas veſtra
⁊ aſſit miſcðia dei.Audite bꝛeuiter.QAuiſqͥs
adhuc malus eſt:nõ putet neminẽ bonũ eẽ̃.
Quiſqͥs bonus eſt:non putet ſe ſolũmodo
eſſe. Tenete hoc: Ecce repeto. Videte quia

dico: quiſquis malus eſt: interrogans con/
ſcientiã ſuam non arbitret᷑ neminẽ eſſe bo/
num.QAuiſquis bonꝰ eſt:non arbitret᷑ ſe ſo/

Dñicax

lũmodo eſſe bonum.Et non timeat bonus

III. py trinitatis: Ser.II.

imixtionem maloꝝ:quia veniet tempus vt

ſeꝑent᷑ mali a bonis. Interim ſicut dictũ ẽ:
Qui boni ſũt: ſuſtineant malos. Qui mali
ſunt: imitent᷑ bonos.Nec boni in ſuperbiã
erigant᷑:nec mali periculoſa deſperatiõe frã/
gant᷑. Modo enim qͥ boni ſunt poſſunt deũ
offendere: ⁊ qui mali ſunt ſi cito ſe emẽdaue
rint poſſunt dei miſericoꝛdiã ꝓmereri.Cum
vo de hac luce diſceſſerimus:nec bonus po/
terit vnq; malus ſieri: nec malus qͥ eſt ad bo

nitatẽ venire. hec ergo fratres chariſſimi ſa -⸗F i . Saudum

lubꝛiteogitantes:pꝛo ſalute animę noſtrę
non ſimus ſurdi ad illud qð nos dñs miſe,/
ricoꝛditer ꝓuocat dicens: Holite tardare cõ Ecẽi. 5.

uerti ad dominum: nec differatis de die in
diem. Et iterũ: Quęrite dominũ deũ dũ in/

Eſa. 55.
ueniri poteſt: inuocate eum dũ ꝓpe eſt. Ille
enim qui eum dũ inueniendi tempus eſt nõ

quęſierit: in ęternũ inuenire nõ poterit. Sic

ergo cum dei adiutoꝛio agere ſtudeamus vt
pᷣcepta ⁊ mandata domini noſtri magis no/

bis piant de ſequacitate remediũ:qᷓ; de trãſ/

greſſione iudiciũ:pᷣſtante eodem dñũo noſtro

qui cuʒ deo patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ regnat

deus in ſecula ſeculoꝛũ: Amen.

de eo qð ſcriptũ eſt in pſalmõ:Can/ vs.⸗7.
tate et ielicte et pſallite in cithara Serino
et voce pſalm erno II E.Nl.
Eatus Job fres dilectiſſimi de quo A
nobis heſterna lectio recitata eſt:tã
ſanctus fuit vt in illo cõpleret᷑ illud

qð in pſalmo ſpũſſanctꝰ dixit: Pfſallite dño Vs. 97.

in cithara:⁊ voce pſalmi.Non vocẽ ſolã ſed
opera aſſumite: vt nõ tantũ cantemꝰ: ſed et
manibꝰ opemur. Qui cãtat ⁊ operat᷑:pſallit
ĩ pſalterio ⁊ cithara. Qui pſallit i pſalterio:
diuina de celo verba canit. Qui aũt operat
manibꝰ:humana opera ꝑficit.Extẽde manꝰ
et da pauperi:nudum veſti: hoſpitio recipe
ꝑegrinum. Sed cũ facis: pie et hilariter ſfa.

Recole illi te facere:qui dicturus eſt: Eſuri/ Mattbᷣ.2 5‧.

ui ⁊ dediſtiſ mihi mãducare. Videte qualia B
oꝛgana adiũgat᷑ i ſilitudinibꝰ. In tubis in/
quit ductilibꝰ. Beatus iob frẽs dilectiſſimi
ita dei ſpũ plenus erat: vt velut ductilis tu⸗
ba laudes domini dulciter decantaret. Sic

enim de talibus ſonitus eſt: In tubis du/ Nö. 7.

ctilibus ⁊ in voce tubę coꝛneę. Ductiles ereg

Puterumn
eAimahr
ſenenon
renlpenuno
hamsnde
ſontoeſtg
Cblsenetbe⸗
asdanis:
locöna dun
ntnbllan

e Niodecit di

lgloſtnon

otihdllge
Habſolüſut
einpoteſt
Peruluse
lenes gobir
Ugiobquäik
petaul Bec⸗
n euigelita
benuonoln.
Ccdiſinä pen
Qukkenät
bautnegnig

Pn polilanden

Kronntben
ullerreſen
ſallecrade
aſeſeunnek,
niſtenäd
ppenäͤſedn
Eligking
Gänſtagn
ifleneye
ſorſobuin
leeripoci,

eſedtäi

mlsggons
duababe
fenpubeie
5 Aainin⸗
Uduchli
lnſpenn
Madem
Oſenüfen
egin
Mondie
alun

ne

m inerden
Nntttmngf

lan lkenütne
ugmenn C
sneedonnsn
mlusgeſec
mrschniſinn
uemnmnentt
gönosdis gi⸗
Boluetubaeg i
ifemnsdeneeig
ominideidiin

—
—
—

—

ndüpeck Ae.

Aitenpuscin
enopotent

neſtucennnset

lnoſminagere
meciüzzeni
Woen dionot⸗

onuittſenn

Men.

benro ob⸗
pſalno⸗ N
lienathant 4
laiindenn!
io eatunekti

oigeni it

n Paliedie
n idiu
anteneſtte
openipali
ltiptlenn⸗

Ouizütopen,

bgritenn
hoſpiii⸗ ho
ethlarue.
t Nuil⸗
Aoarun
Fubiſl
fibnlanin
Autduailoch
cunmns. 9
gnbbn
Duoicegn

Ber. CC.xXII. Dñica XIII. py trinitatis:

ſũt tubę:⁊ tundẽdo ꝓducũt᷑.Qñ em̃ ꝓducũ/
tur: Qñ maloꝝ hoĩm ꝑſecutionẽ patimur:
ſi patienter omnia ſuſtinemus:⁊ nunqᷓ; con/

tra diſpenſationẽ dñi murmuramꝰ:vapulã/
do erimus tubę ductiles ad laudẽ dñi ꝓdu⸗/
ctę:ſi cum tribulatione ꝓſicimus. Tribula-
tio tunſio eſt: ꝓfectus ꝓductio ẽ. Cuba du

ctibilis erat beat iob:qñ a diabolo ꝑcuſſus

tantis dãnis:oꝛbitate etiã filioꝛũ afflictus:i

nullo cõtra dñĩm murmurauit. Tunſiõe illa
tanteę tribulatiõis: factus eſt tuba ductilis.

Ergo audiam“ ſi ipſa tuba bñ ſonuiꝶ Audi:
Job.i. Dñs dedit dñs abſtulit: ſiẽ dño placuit ita
Cufactũ ẽ:ſit nomẽ dñi bñdictũ. Videte fratrel

quõ ⁊ q́ᷓ; diligẽt ſonuit:qᷓ; ſuauẽ ſonũ dedit.
Nec h̊ ſolũ ſufficit: niſi adhuc tũdat᷑. Datꝰẽ
autẽ in poteſtatẽ ſathanę: vt caro ꝑcuteret᷑.

Percuſſus eſt:cępit putreſcere:ita vt eſ ſca⸗

tentes globi vermiũ exararẽt. Ipſe tñ bea/
tus iob quãlibet eſſet iuſtus:nõ tũñ fuit ſine
peccatl. Neq; em̃ melio: erat ſancto iohãne

1, Jodᷣ.I. euãgeliſta qͥ ait:Si dixerimꝰ qꝛ pctm̃ nõ ha-

bemus:ipſi nos ſeducimus.Per illã em̃ cru
deliſſimã pęnã:minuta peccata purgabãt᷑.
Qusã rẽ etia ipſe intelligẽs:deo gr̃as refere/
bat:⁊ negligẽtiaꝝ ſuaꝝ qſi viſſimꝰiudex nõ

Job.2. molli lintheo: ſᷣ teſta radebat ſaniẽ fluentẽ.

Ex omnibꝰ tñ bonis ſuis: ſola ei a diabolo
mulierreſeruat᷑. Supoſita ẽ vxoꝛ eua: qua/
ſi ad ſeductõeʒ.hoc erat neceſſariũ:vt vxoꝛ
ei reſeruaret᷑. Equidẽ nõ ad ſolatiũ mariti:ſ

ad miſteriũ diaboli. Suggeſſit mulier blaſ//
phemia: ſed iob nõ obtemperat ſed recuſat.
Geñ.ʒ. Euã adã in paradiſo nõ repulit: repulit iob

euã in ſterquilinio. In ſtercoꝛe ſedebat iob
cũ flueret vermibꝰ atq; putreſceret: ſed me
lioꝛ iob vulneribꝰ plenus in ſtercoꝛe q; adã

iteger i ꝑadiſo. Equidẽ adhuc vxoꝛ ſua eua

erat:ſed iã ille adã nõ erat.Quid &̊ dixit mu

Job. 2. lier? Eᷓlaſphema deũ ⁊ moꝛere. Ecce audiui

mus quomõ tundit᷑ tuba iſta. Percuſſit euʒ
diabolꝰa capite vſq; ad pedes graui vulne⸗/
re:⁊ putreſcens vermibꝰ ſedebat in ſtercoꝛe.

D Audiuimꝰ quẽadmodũ tunſus eſt:tubę hu

ius ductilis vocẽ dulcẽ ſi placet audiamus.

Abi.ð. Reſpõdit em̃ vxoꝛi: Locuta es inqͥt q̃ſi vna

ex inſipiẽtibus mulieribꝰ: Si bona ſuſcepi/

mus de manu dñi: mala quare nõ tolerem⸗
O ſonũ foꝛtẽ: o ſonũ dulcẽ: Quẽ nõ doꝛmi/
entẽ excitet ſonus iſte? Quẽ nõ excitet ſᷣſum

ptio in dño:vt aduerſus diabolũ ſecurus ꝓ/
cedar in pliũ:⁊ nõ ſe ſuis viribꝰobtecturus:

tientię: Sermo III

ſed dei auxilio ꝓtegendus? Ipſe em̃ adiuto
riũ dedit: qui eũ temptari ꝑmiſit. Nõ enim
tunderet diabolus de ſeipſo:nihil em̃ facere
poterit:niſi qð diſpenſatio diuina ꝑmiſerit.
De illiꝰ em̃ diaboli pęna futura: ꝓpheta cõ/

memoꝛans ait:Cõtritus eſt malleus vniuer Hhiere.50.

ſe terrę. Malleũ vniuerſę terrę:diabolũ vo/
luit intelligi. De ipo malleo in manu dñi po
ſito: id eſt in poteſtate dei: tundunt᷑ ducti⸗
les tubę:id eſt animę ſanctę:vt reſonent dei

laudes. De iſto malleo ⁊ iuſtus tundit᷑ ⁊ pec E

catoꝛ. Ille vt ꝓbetur:ilie vt puniat᷑. Aut cer
te vt iuſtus augeat᷑ in bonis: ⁊ peccatoꝛ coꝛ/
rigat᷑ a malis. Sub iſto em̃ malleo i manu:
id eſt in poteſtate dñi cõſtituto: tundunt᷑ nõ
ſolũ hũiles ſed et ſuꝓbi. Sed humiles ꝓdu/
cunt᷑:ſuꝑbi cõminuunt᷑vt vitꝝ. VUna eadẽ;
tunſio bonos ꝓducit ad glouã: malos redi-
git in fauillã: vt impleat᷑ in eis illud qð ſcri-

ptũ eſt: Et erit tanq; puluis quẽ ꝓcit ven / Vs. 1.

tus a facie terrę. De ipſo em̃ malleo quotiẽs
aię ſanctę deo diſpẽſante vel ꝓꝑmittẽte tun/⸗/
dunt᷑:in nullo murmurant:in nullo penitus
ↄtradicũt:mag hũiliter velut ductilis tuba
ꝓclamãt: Juſtus es dſie:⁊ iuſta iudicia tua:
Adhuc minus patimur qᷓ; meremur: Et hęc
quidẽ dicũt animę ſanctę. Animę vᷣo ſuꝑbę
et peccatis noxię: quotiens aliqua aduerſi
tate pulſant᷑:rebelles cõtra dominũ murmu
rare ᷣſumunt dicẽtes: DPeus quid nibi feci:
QAuare tanta patioꝛ mala? Quibꝰ in cõſciẽ/
tia reſpõdet diuia iuſticia: Bene dicis:o deꝰ
quid tibi feci? Verũ eſt:qꝛ nihil mihi feciſti:
ſed totũ tibi. Si em̃ aliqd boni feciſſes:mihi
feceras: Cũ vᷣo peccata et crimina cõmiſiſti:
tibi oĩa feciſti:nõ mihi. Et qꝛ quęcũq; ſemi/
nauerit homo:hęc ⁊ metet:nõ eſt iniuſtũ qð
ſpinas ⁊ tribulos peccatoꝝ colligat qui ne/
quiciã ſemiauit. Nos vo fratres chariſſimi

audiamꝰ apoſtolũ dicentẽ: Seminemus qð bi.S.

bonũ eſt ad omnes:maxime ad domeſticos
fidei. Limeamus ne foꝛte ſi in carne ſemina/
mus:ſᷣm apoſtolũ:de carne metamuſ coꝛru/⸗
ptionẽ: ſed ipſo atteſtante ſeminemꝰ in ſpũ
vt de ſpiritu metamus vitaʒ ęternã:ad quã
nos dominus ſub ſua ꝓtectione ꝑducat:cui
eſt honoꝛ ⁊ imperiũ in ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ.

—

neagẽ dominica: De bono pa/

4
. .

BSancti Aluguſtini de tempoꝛe .

Sermo · Irtus animi que patiẽtia dicit᷑:tam ra et incerta belloꝛum: imanium plagarum iiiſeli
CC. xXIII. „)macnd dei donũ eſt: vt etiã ipᷣiꝰqui ictus ⁊ vulnera hoꝛrenda nõ ineuitabili ne/ mmir⸗
Anobis eam largit᷑:qui malos vt coꝛ⸗ ceſſitate:ſed culpabili volũtate ꝑferre. Ve/ zlae guit
Ca. I. rigant᷑ expectat:patientia pᷣdicet᷑. Ita q;uis rum hę licitę quodãmodo videntur inſanię. gup⸗
deus nihil pati poſſit:patiẽtia vᷣo a patiẽdo Mãq; auaricia: ambitio:luxuria: et varioꝛũ D ſbeſee⸗,
nomen acceperit: patientẽ tamẽ deũ nõ mõ oblectamẽta ludoꝛũ: niſi ꝓpter illa facinus α unigſun
— fideliter credimus?: verũetiã ſalubꝛiter confi,/ aliquid admittat᷑:ſiue flagitium qð legibus n ſic l
temur. Sed dei patiẽtia qualis ⁊ quãta ſit: ꝓhibet᷑ humanis: putant᷑ ad innocẽtiã pꝑti⸗ geniach
quẽ nihil patientẽ nec tamẽ impatiẽtẽ: imo nere: imo etiam qui ſine fraude cuiuſq; aut lrshotſe
etiã patientiſſimũ dicimꝰ: verbis explicare ꝓ habenda vel augenda pecunia: aut ꝓ adi innmatquut⸗
quis poſſit:? Ineffabilis eſt ergo ila patien / piſcendis vel retinendis honoꝛibus: aut in aunpoſtn
tia:nõ tamẽ nulla: ſicut zelus eius: ſicut ira agone ꝓrtando ſeu venando: ſeu theatricũ Astaniolin
eius:⁊ ſi quid huiuſmodi eſt. Na ſi tanq; no aliqᷣd plauſibiliter exhibendo: magnos la/ ſufflnue
ſtra iſta cogitemꝰ:in illo nulla ſũt.Nihil eim̃ boꝛes doloꝛeſq; ꝑtulerit: parũ eſt qdð popu/ Apoſiebiti⸗
hoꝛũ nos ſine moleſtia ſentimus. Abſit aũt lari vanitate nulliſq; repᷣhenſiõibꝰ cohibet᷑: fneluules k
vt impaſſibilẽ dei naturã ꝑpeti vllam mo/ ſed inſuꝑ extollit᷑ laudibus: Qm̃ laudat᷑:ſi/ Ps.. ns Siergot
leſtiã ſuſpicemur. Sicut autẽ zelat ſine ali, cut ſcriptũ eſt: peccatoꝛ in deſiderijs animę meyeenk
MAiuoꝛe:iraſcit᷑ ſine aliqua ꝑturbatione:miſe- ſuę. Vis em̃ deſiderioꝛũ facit tolerantiã la/ llerthlu
Pret᷑ ſine aliquo doloꝛe:pęnitet eũ ſine alicuiꝰ boꝛũ ⁊ doloꝛũ:et nemo niſi ꝓ eo qð delectat Aeſuſfert o
ſuę pꝛauitatis coꝛreptiõe: ita eſt patiẽs ſine ſponte ſuſcipit ferre qð cruciat. Sed iſtę vt (cubkäſren⸗
— Vlla paſſiõe. Hũc itaq; hũana patiẽtia aus dikl cupiditates ꝓpter qs explẽdas qͥ eis fla (feneimer
capere poſſumꝰ ⁊ habere debemꝰ: cuiuſmo/R grãt młta dura ⁊ acerba patientiſſime ſuſti / 6pecanee
di ſit:quãtũ dũs tribuit ⁊ quãtũ patit᷑ bꝛeui nẽt: licite eſtimãt᷑ legibuſq; ↄceſſę. Quid ꝙ E (ilantzinin
B tas pᷣſentis ſermonis expediat᷑. Patientia etiã ꝓ apꝑtis ſceleribꝰ nõ vt ea puniãt ſᷣ vt ꝑ/⸗Ca. ,-. (pnuncort
QLa. 2. homis ꝗᷓ recta eſt atq; laudabilis ⁊ vocabu/ petrent:multa homies grauiſſima ꝑferunt?: (iiinpelan
„. Pe⸗ enere F ſt lo digna virtutis:ea phibetur qua ęquo aio Mone de quodã nobiliſſimo patrię parrici -/ öſelatt
mala toleramus:ne aĩo iniquo bona deſera da ſeculariũ lf̃aꝝ loquũt᷑ auctoꝛes:ꝙ famez: Cennakerpe
mus:per quę ad melioꝛa ꝑueniamus. Qua/⸗ ſitim: frigus ferre poterat: eiuſq; erat coꝛpꝰ Puktcrſufe
„ pꝛopter impatiẽtes dũ mala pati nolũt: nõ patiens inedię:algoꝛis:vigilię:ſupꝛa qᷓ; cu fureare
efficiunt vt a malis eruant᷑:ſed vt mala gra / ; credibile eſt? Quid de latronibus dicam: ichinent
uioꝛa patiant᷑. Patientes autẽ qui mala ma quoꝛũ om̃s cũ inſidiant᷑ viatoꝛibus:noctes fiuidctepy
lunt non cõmittendo ferre:qᷓ; nõ ferendo cõ/ ppetiunt᷑ inſomnes: atq; vt trãſeuntes exci di Zerteſici
mittere:⁊ leuioꝛa faciũt quę ꝑ patientiã pa/ piant innocẽtes:ſub qualibet celi aſperita/ Boͤir
tiunt᷑: et peioꝛa euadunt quibꝰ ꝑ impatien / te nocentẽ animũ coꝛpuſq; deũgunt:.Qui/ 6ethen
tiã mergerent᷑. Gonavo ęterna ⁊ magna nõ dam vo eoꝛũ inuicẽ toꝛqueri ꝑhibent᷑:ita vt bopereni
AAdunt: dũ malis tẽpoꝛalibꝰ bꝛeuibuſq; non exercitatio cõtra pęnas nihil diſtet a pęnis. at Waal
VBo. S. cedũt: Am̃ nõ ſunt cõdignę paſſiones huiꝰ MNon em̃ tantũ foꝛtaſſis excruciant᷑ a iudice ſao
» tempoꝛis:ſicut apoſtolus dicit: ad futuram vt a dolẽtibus veritas inquirat᷑: quãtum a Vuu Dhen
gloꝛiã quę reuelabit᷑ in nobis. Et iterũ ait: ſuis ſocijs vt a patientibꝰ nõ pꝛodant᷑. Mi⸗/ K ler
2.· Corl.4. Qõ eſt tempoꝛale leue tribulationis noſtr:: randa eſt porius qᷓ; laudãda patientia: imo icte henn
in incredibilem modũ ęternę gloꝛię pondus nec mirãda:nec laudanda quę nulla eſt: ſed HKH an
Coperat᷑ nobis. Intueamur itaq; chariſſimi miranda duricia: neganda patientia. Mihil 2 inetn
Ca.ʒ.quãta in laboꝛibꝰ ⁊ doloꝛibus homines du/ autem illic iure laudandũ:nihil vtiliter imi/ i au⸗
ra ſuſtineant ꝓ rebus quas vitioſe diligüt: tandum. Tantoq; rectius maioꝛe ſuplicio HWð chäft
2 quantũ ſe his fęlicioꝛes fierſ putant:tanto dignũ iudicaueris animũ:quantomagis ii n kauuſcn
infęlicius cõcupiſcunt.Quãta ꝓ falſis diui/ tioſus odit inſtrumenta virtutũ. Patientia nepnit
tijs: quãta pꝛo vanis honoꝛibus:quãta pꝛo comes eſt ſapientię:nõ famula cocupiſcen- oblier
ludicris affectiõibꝰ ꝑiculoſiſſima ⁊ moleſtiſ tię.Patientia amica eſt bonę cõſcientię: nõö⸗ dſeut
ſima patientiſſime tolerant᷑. Ptcunieę ⁊ glo/⸗ inimica innocentię. Cum ergo videris quẽ 5 ulmg⸗
rię cupidos videmus: vt ad deſiderata ꝑue/ V qᷓ; patienter aliquid pati:noli continuo lau ?*tů. petten
niãt:adeptiſq; nõ careãt:ſoles:imbꝛes:gla / dare patientiã: quã non oſtendit niſi cauſa flunnen
cies:fluctꝰ⁊ ꝓcelloſiſſimas tẽpeſtates:aſpe / patiendi.Quãdo illa bona eſt:tũc iſta vera nan
.⸗ C

Ser. CC.xxIII.

ñ̃ica XIII. pꝰ Trinitatis: Ber. III

tim tamẽ ea vtitur animus in ſeipſo:partim

quando illęſo et intacto coꝛpoꝛe aliquid qð
nõ expediat vel nõ deceat facere aut dicere:
quibuſlibet aduerſitatibus aut ſęditatibus
rerum ſeu verboꝛũ ſtimulis incitat᷑:⁊ patien
ter mala omnia tolerat:nec ipᷣe mali aliquid
opere vel oꝛe cõmittat. Per hanc patientiã ꝓ
ſuſtinemꝰ etiã cũ coꝛpoꝛe ſani ſumꝰ:qð inter Ca.s.
huiꝰ ſeculi ſcãdala beatitudo noſtra difſfert᷑:
Inde dictũ eſt qð pauloante cõmemoꝛaui:
Si qð nõ videmꝰ ſperamus: ꝑ patientiã ex/
pectamus.Hhac patientia ſanci“ vauid cõui/
tiantis oꝛobꝛia tolerauit:⁊ cũ facile poſſet
vlciſci:nõ ſolũ non fecit:verũ ⁊ aliũ ꝓ ſe do/
lentem cõmotũq; compeſcuit:⁊ poteſtatẽ re

ek v in coꝛpoꝛe ſuo. In ſeipſo vtit᷑ patientia:
’N u

RBo. 8.

ſtras. Si ergo tanta ſuffert aia vt poſſideat ¶giam magis adhpibuit ꝓhibendo qᷓ; exercen

do vindictam. Heq; tũc eius coꝛpus aliquo
moꝛbo affligebat᷑ aut vulnere:ſed humilita/
tis tempus agnoſcebat᷑ ac ferebat᷑ voluntas
dei: ꝓpter quã patientiſſimo animo amari⸗
tudo cõtumelię bibebat᷑.hac patientiã dũs Matth.i,
docuit:quãdo cõmotis ʒiʒanioꝛũ ꝑmixtiõe
ſeruis volentibus ea colligere:dixit reſpon/
diſſe patrẽfamilias: Sinite vtraq; creſcere
vſq; ad meſſem. Opoꝛtet em̃ patiẽter ferri:
qð feſtinãter non opoꝛtet auferri. Huius et
ipſe patientię pꝛebuit ⁊ demonſtrauit exem /
pluũ:qð ante paſſionem coꝛpoꝛis ſui diſcipu
lum pꝛiuſq; oſtenderet traditoꝛem ꝑtulit fu/
rem:⁊ ante experimentũ vinculoꝝ ⁊ crucis ⁊

moꝛtis: labijs eius doloſis nõ negauit oſcu/ Matts. 26.
lum pacis. Hheęc omnia ⁊ ſi qua alia ſunt quę D
cõmemoꝛare longũ eſt: ad eũ patientię mo⸗
dum pꝑtinent: quo animus non ſua peccata
ſed quęcũq; extrinſecus mala patiẽter ſuſti /
net in ſeipſo ſuo pꝛoꝛſus coꝛpoꝛe illęſo. Aliꝰ E

Job̃. 12. et tz.

eſt autẽ patientię modus quo idemipſe ani Ca. 10.

(mus quęcũq; moleſtia ⁊ grauia in ſui coꝛpo/

ris paſſionibus perfert: non ſicut ſtulti vel
maligni homines ꝓpter adipiſcenda vana
vel ſcelera perpetranda: ſed ſicut a domino hatib. 5.
diffinitũ eſt ꝓpter iuſticiam. VUtroq; mogo
ſancti martyꝛes certauerũt. Nam ⁊ impioꝛũ
oppꝛobꝛijs ſaturati ſunt: vbi animus a coꝛ/⸗
poꝛe intacto quaſdam veluti plagas ſuus
integer ſuſtinet: 2 in coꝛpoꝛibus vincti ſunt: Peb.it.
incluſi ſunt: fame ac ſiti affecti ſunt: toꝛti
ſunt:: execti ſunt: dilaniati ſunt: incenſi ſũt:
trucidati ſunt:⁊ pietate immobiles ſubdide
runt deo mentẽ cum paterent᷑ in carne:quic/
quid exquirenti crud clitat venit in mente.

lgenn eſt. Quando illa nõ polluit᷑ cupiditate: tũc
dultabllige, a falſitate iſta diſtinguit᷑. Cum vo illa tene
ſene De⸗ crimine:tũc multũ huiꝰ errat᷑ in nomie.
urinlant cæqm ſicut oẽs d ſciũt ſunt ꝑticipes ſciẽtię: ita
erici D oẽs qui patiunt᷑ ſunt ꝑticipes patiẽtię:ſed ᷣ x
llafncnls di⸗ paſſiõe recte vtunt᷑: hi patiẽtię veritate lau/
Cölgag . G dant:hi patiẽtię munere coꝛonant᷑. Verũta
Noeiniͤhe a.7. mẽ cũ ꝓ libidinibꝰ vel etiã ſceleribꝰ:cũ deni/
ainſgan q; pꝛo iſta tẽpoꝛali vita ac ſalute multa ho/
1 ltici mines hoꝛrẽda mirabllit ſufferũt: ſatis nos
brs:nin admonẽt quãata ſufferẽda ſint ꝓ vita bona:
Aibemni vt etiam poſtea poſſint eẽ ęterna: ⁊ ſine vllo
RZ tis termio:ſine vtilitatis vllius deimẽto
o n Aucj.21. vera felicitate ſecura. Dñis ait: In vfa patiẽ
echbbe tia poſſidebitis aias vr̃as.Hõ ait: villas ve
☛—ꝰ ſtras: laudes vr̃as: luxurias vr̃as:ſᷣ᷑ aias ve
ndn vnde pereat: quanta debet ſufferre ne ꝑeat:
Pdalnt Deinge vt illud dicã qð culpabile non eſt: ſi
liſen tanta ſuffert ꝓ ſalute carnis ſuę inter man
16 4 ſecantiũ ſiue vꝛentiũ medicoꝝ: quãta debet
ſineſt⸗ ſufferre inter furoꝛes quoꝛũlibet inimicoꝛũ:
Cuie cuũ medici ne coꝛpuſ moꝛiat᷑ ꝑ penas coꝛpoꝛi
AUdt conſulant: inimici aũt pęnas ⁊ moꝛtẽ coꝛꝑis
ufn⸗ Ecöminandovt anima ? coꝛp in gehenna oc/
abſeun cidat᷑ impellant:qᷓq; ⁊ ipſi coꝛpoꝛi tũc ꝓuidẽ
Meparnch tius cõſulat᷑: ſi tẽpoꝛalis ſalus eiꝰ ꝓ iuſticia
ngſni cõtemnat᷑:⁊ pena vel moꝛs ei patientiſſime
ent oy ꝓ iuſticia ſufferat De coꝛꝑis qͥpe redẽptiõe
racha⸗ Ro. S. in fine futura ẽ loquit᷑ aplus vbi ait:Et ipᷣi
us dican: mmn nobiſmetipſis ingemiſcimus adoptionẽ
us:nockes fiilioꝛũ dei:expectãteſ redẽptiõeʒ coꝛꝑis nf̃i.
unesete Abi,. heinde ſubiſxit: Spe em̃ ſalui facti ſumuf:
laſpentu⸗ Spes aũt ꝗᷓ videt᷑ nõ eſt ſpes.Qõð em̃ videt
n. Qn qͥs:qͥd ſperat: Si aũt qð nõvidemꝰ ſperamꝰ
denkitnſt h ꝑ patientiã expectamꝰ. Cũ ergo toꝛquẽt ali-
etapchio. Ca. S. qua mala: ſed nõ extoꝛquẽt opera mala: nõ
t aludie ſolũ aia ꝑ patientiã poſſidet᷑: verũetiã Tein
gliums ꝑ patientiã coꝛpꝰ ipſum ad tempus affligið
lank. ⸗ vel amittit᷑: in ęternã ſtabilitatẽ ſalutẽq;ᷓ re/
ntia imo ſumit᷑:⁊ ei ꝑ doloꝛẽ ⁊ moꝛtẽ inuiolabilis ſani
laeſkſe tas.: feęlix imoꝛtalitas cõparat᷑. VUnde ⁊ do/
gtia.Rbi minꝰ ieſus ad patientiã exhoꝛtãs martyꝛes
lterir ſuos:etiã ipſi coꝛpoꝛis integritatẽ futuram
ſiglco ſine cuiuſq; nõ dicã membꝛi ſed capilli amil/
omago⸗ri Eael2r, ſione ꝓmiſit: Amen dico vobis inquit capil
Patat Enh.5. lus capitis veſtri non peribit: Ut qm̃ nemo
Haugleen vnq;: ſicut aplus dicit: carne ſuam odio ha/
ennen buit: magis homo fſidelis ꝑ patientiaq; per
ol inpietatem pꝛo ſtatu ſuę carnis inuigilet: et
uolu“ futurę incoꝛruptiõis ineſtimabili lucro qua/
iiat. 5 talibet eius ſᷣſentia damna com pẽlet. Par⸗
cim

Bancti Auguſtini de tempoꝛe

Maius ſane patientięg certamen eſt: quãdo
non viſibilis inimicus perſequẽdo atq; ſeui/
endo vꝛget ĩ nefas:qui palam ⁊ aperte ante
cõſentiẽte vincat᷑: Sed ipſe diabolus qᷣ etiã
per filios inſidelitatis tanqᷓ; ꝑ ſua vaſa filioſ
lucis inſequit᷑: per ſeipſum occultus im pue
gnat: ſęuiendo inſtans vt contra deum ſiat
Laliquid vel dicat᷑. Lalem illum iob ſanctus
Ca. ai. expertus eſt: vtraq; temprtatiõe vexatꝰ: ſed
in vtraq; ſtabili patiẽtię roboꝛe ⁊ armis pie/
PpPmo tatis inuictus. Ham pꝛius illęſo coꝛpoꝛe cũ/
Job. 1. cta que habebat amiſit: vt animus ante ſuę
carnis cruciatũ ſubtractis rebus quas ma-
gnipendere homines aſſolent frangeret᷑: et
aduerſus deum loqueret᷑ aliquid:his amiſ/
ſis ꝓpterq; illũ dolere putabat: Percuſſus
etiaʒ omniũ ſubita oꝛbitate ſilioꝛũ: vt quos
ſingillatim ſuſceperat ſimul perderet: tanqᷓ;
eoꝛum numeroſitas nonvnde fęlicitas oꝛna
retur extiterit:ſed vnde calamitas augeret.
AVbi autẽ iſta ꝑpeſſus in deo ſuo manſit im
mobilis: eius affixus eſtvoluntati:quẽ non
poſſet amittere niſi pꝛopꝛia voluntate: et ꝓ
his quę perdidit eum qui abſtulit tenuit: in
quo inueniret qð nunq; periret. Neq; enim
ille abſtulerat qui nocendi habuit volunta/
M tem:ſed ille qui dederat poteſtatẽ. Aggrel/
Ca, 12. ſus eſt inimicus ⁊ coꝛpus:nec ea quę homi/
ni extrinſecus inerant: ſed ipſum iã hominẽ
zoba. in qua potuit parte ꝑcuſſit.A capite vſq; ad
pedes ardebant doloꝛes: ſcatebãt vermes:
ſanies deſluebat: manebat ĩ putrido coꝛpo/
re animus integer:hoꝛrendoſq; cruciatꝰ car
nis cõtabeſcentis inuiolata pietate ⁊ incoꝛ/
rupta patientia ꝑferebat. Aderat vxoꝛ nec
ferebat opem aliquã viro:ſed in deum blaſ/
phemiam ſ uggerebat. Etenim eam diabo/
lus cum etiam filios abſtuliſſet tanq; no-
cendi peritus reliquerat: qui quãtum eſſet
neceſſaria temptatoꝛi:iam in eua didicerat:
ſed modo alterum adam quem per mulierẽ
caperet non inuenerat. Cautioꝛ fuit iſte in
doloꝛibus:q; ille in nemoꝛibus. Ille victus
eſt in delitijs: iſte vicit in penis. Conſenſit
iülle oblectamentis: non ceſſit iſte toꝛmen-
tis. Aderant amici non vt in malis conſola/
rent᷑:ſed vt mala ſuſpicarent᷑. Neq; enim euũ
qui tanta patiebat᷑ innocentem eſſe crede/
bant:nec tacebat eoꝛum lingua qð illius cõ/

ſcientia non habebat:vt inter immanes

ciatus coꝛpoꝛis: :etiã falſis animus cechete 2

ſuis diabolicę crudelitatis effugeret. Mon
autẽ fecit. Abſit enim vt in ſe cõmitteret ipᷣe

oppꝛobꝛijs. At ille ſuſtinẽs in carne doloꝛes
ſuos:coniugis coꝛripiebat inſipientiã:ami⸗
cos docebat ſapientiam: ſeruabat vbiq; pa/
tientiam. Hunc intueant᷑ qui ſibi ingerunt n

ona quando quęrunt᷑ ad vitam: ⁊ ſibi au⸗ Ca.1ʒ.

ndo pſſentem: abnegant ⁊ futuraʒ. Qui
ſi ad chꝛiſtũ negandum vel aliquid contra
iuſticiam faciendũ ſicut veri martyꝛes coge/
rent᷑:omnia potius patienter ferre:qᷓ; ſibi im

patienter moꝛtem inferre debuerunt. Qð ſi

fugiendoꝛum maloꝛum cauſa recte fieri poſ/
ſet: iob ſanctus ſe ipſe perimeret: vt tanta
malann rebus ſuis:in filijs ſuis:in membꝛiſ

vir ſapiens: qð nec mulier ſuggeſſit inſipi/
ens:quia ⁊ ſi ſuggeſſiſſet:merito et hic illud

audiſſet qð audiuit ſuggerẽdo blaſphemiã:

Locuta es tanq; vna ex inſipientibus muli/ Job.2.

eribus: Si bona ꝑcepimus de manu domi/

ni:mala nõ ſuſtinemus: Et ipſe quippe pa/
tientiam ꝑdidiſſet ſiue blaſphemando ſicut
illa voluerat:ſiue ſe interſiciendo qð nec illa

auſa fuerat dicere: moꝛeretur: atq; eſſet iter
illos de quibus dictũ eſt: VUę his qui ꝑdide Eccl.a.

runt patientis: ⁊ augeret potius qᷓ; euaderet
pęnas:qui poſt ſui coꝛpoꝛis moꝛtem ſiue ad
blaſphemoꝛũ ſiue ad homicidarũ ſuxplicia
raperet᷑. Si enim parricida eo ſceleratioꝛ eſt
ᷓ; quilibet homicida: quia non tm̃ hominẽ
verũetiã ꝓpinquum necat:in ipſis parrici⸗
dis quanto ꝓpinquioꝛem quiſq; ꝑemerit:

tanto iudicat imanioꝛ:ſine dubio peioꝛ eſt qͥ

ſe occidit: quia nemo eſt homini ſeipſo pꝛo⸗
pinquioꝛ. Quid ergo miſeri faciunt: qui cũ
⁊ hic ſibimet ingeſtas ⁊ poſtea nõ ſolum im
pietatis aduerſus deum: ſed etiã ipſiꝰ quã
in ſe exercuerunt crudelitatis luant debitas
pęnas: inſuꝑ quęrunt ⁊ martyꝛũ oreasich
etiã ſi pꝛo vero chꝛiſti teſtimonio ꝑſecutionẽ
paterent᷑: ⁊ ſe interficerent ne aliquid a ꝑſe/
cutoꝛibus paterent᷑:recte illis diceretur: Aę Abi.b.
his qui ꝑdiderunt patientiã: Quomõ enim

iuſto pꝛemiũ patientię reddit᷑:ſi ⁊ impatiẽs
paſſio coꝛonat᷑: Aut quomõ innocens iudi/

cabit᷑ cui dictum eſt: Diliges ꝓximũ tuum Wattb.22.
ſicut teipſum:ſi homicidiũ cõmittit in ſeipo
qõ cõmittere pꝛohibet᷑ in ꝓximo? Audiant Audiant
rgo ſancti de ſcripturis ſanctis hcepta pa/
Sticntis⸗ Fili accedens ad ſeruitutẽ dei:ſta in gcd.2.
nuſtiia⸗ timoꝛe: 1 para animã tuam d t⸗

0

tinen.

(A tinnon

ſhneneit
mieutena
e hoͤbat⸗
cotecvptb
e Kiinlcosle

Hben Minſc n dont

ep⸗ nns.
ſyirfagela
Nt Clodt
iſ
e⸗ geptibit
nſunfglcc.

. nime

npoletun
(nnalafecie

Padlven p

4 gayhuns:
Auan
(umenögun
ſigustelb
broclt E
fer dkin
imnnetdeſpe

y nenenupel

bieipruper

Rers gidck⸗Den⸗
ſin ſlbe ges Ze

edonü
negui

ngti g apult

Redenmm
untsringu
Uneſesnne
du mae
vebblloett
glantesrc
logfidioßo
esſcirſt
+

n

fnn

Ber. CC. XXIII. Dñica XIII. p' trinitatis: Ger. III.
käigmin . ptationem. Depꝛime coꝛ tuum ⁊ ſuſtine:vt rũ falſa ſapientia? A quo eſt autẽ vera ſapi⸗
beudt cr eſcat in nouiſſimis vita tua. Om̃e qð tibi entia:ab illo eſt ⁊ vera patiẽtia.Huic em̃ cã-
iringn ſuꝑuenerit accipe:⁊ in doloꝛe ſuſtine:⁊ ĩ hu-⸗ tatille ſpũ pauper: Deo ſubiecta eſt anima s. ét.

nunetſiigi. miilitate tua patientiaʒ habe: Quoniam in mea: qm ab ipſo eſt patientia mea. Sed re- OQ

tſinng 4 igne pꝛobat᷑ aurum et argentum: homines/pondent ⁊ loquunt᷑ dicẽtes: Sicutvolũtas Ca.16.
Aalgit vyvero receptibiles in camino humiliationis. 5 hominis ſine vllo dei adiutoꝛio viribꝰ liberi
nimmg 3 NVꝛoner. z.: Et in loco alio legitur: Sili ne deſicias in di arbitrij tã multa grauia ⁊ hoꝛrẽda pfert ſiue
4

eiröi Heb. 12. ſciplina domini: neq; fatigeris: cum ab illo in animo ſiue ĩ coꝛpoꝛe:vt moꝛtalis vitę hu-
Sü increparis. Quem enim diligit dominꝰ coꝛ ius ⁊ peccatoꝝ delectatione ꝑfruat᷑: cur non

lnnin ripit: flagellat autem omnẽ filium quem re, eodem mõ eadem ipſavolũtas homis eiſdẽ
r cipit. Quod hic poſitum eſt: filium quem re viribus liberi arbitrij nõ ad hoc ſperans ſe
Pfigngain cipit: hoc ĩ ſupꝛadicto teſtimonio eſt: homi/ diuinit adiuuari: ſed ſibi naturali poſſibili/
teg nes receptibiles. Hoc em iuſtu eſt t qui dex tate ſufficiẽs quicdd laboꝛis vel doloꝛis in/
c 4 pꝛiſtina ſęlicitate paradiſi ꝓpter cõtumacẽ gerit᷑ pꝛo iuſticia vita ęterna patientiſſime
anmn⸗· . delitiarü aperentiã dimiſſi ſumus:ꝑ humi/ ſuſtinet:? An vo inquiüt idonea eſt iniquoꝝ
ruglſtiiß lem moleſtiarũ patientiã recipiamur. Fuga volũtas deo nõ adiuuãte: vt ſe ipᷣi in crucia/
nnnatd ces mala faciendo: reduces mala patiendo. tibus ꝓ iniqtate: et anteqᷓ; ab alijs crucient
ſin⸗ aſteni NPSed vera patientia quę huiꝰẽ nomine di / exerceant:idonea ẽ volũtas moꝛas vitę hu⸗
ſpendusmk Ca. 15. gna virtutis: quęrẽdũ eſt vnde ſumat᷑. Sũt ius amantiũ vt deo nõ adiuuãte inter atro⸗
5 denualldent enim qui eam tribuant viribꝰ volũtatis hu//ciſſima ⁊ longa toꝛmẽta in mendacio pſeue⸗
egnen mmangę:nõ quas habent ex diuino adiutoꝛio: rent:ne ſua facinoꝛa cõſitentes iubeant᷑ oc⸗
Wbenntoſen ſed quas ex libero arbitrio.Erroꝛ aũt iſte ſu- cidi:⁊ nõ eſt idonea iuſtoꝛũ voluntas niſi ei
Genchca . per bus eſt. Eoꝛũ eſt enim qui abundant: de vires deſuꝑ ſuggerant᷑ quaſlibet pęgnas vel
m ngeſan Ps. 122. quibꝰ dicit᷑ in pſalmo: Oppꝛobꝛiũ eis qͥ abũ/ ipſius decoꝛe iuſticię vel ęrernę vitę amoeꝛ
Gebogrihtct Qant: et deſpectio ſuꝑbis. Hon eſt ergo iſta pferre? Qui hec dicunt: nõ intelligũt quẽq;.
neiein Ps. 9. Patientia pauperũ: quę non perit in ęternũ/⸗ niquoꝛũ tanto eſſe ad quęcũq; mala ꝑpferen ECa. 17.
ncnen ſten Hi em̃ pauperes:ab illo eã diuite accipiunt qda durioꝛem: quanto in eo maioꝛ eſt cupidi⸗
tiniſn PS. 15. cui dicit: Deus meꝰ es tu: qm̃ bonoꝛũ meo/ tas mũdi: ⁊ quẽq; iuſtoꝛũ tanto eſſe ad que⸗
oldd Zacobi. 1. rũ nõ eges. A quo eſt omne datũ optimũ: ? cũq; mala ꝑferenda foꝛtioꝛem:quanto in eo .
nontüboni omne donũ ꝑfectũ: Ad quẽ clamat ęgenꝰ et eſt maioꝛ charitas dei. Sed cupiditas mun/
nunpps eni bpauper qui laudat nomen eius:et petendo: dlinitiuʒ haber ex arbitrio voluntatis: pꝛo/
lmi MS.70. quęrede: pulſando dicit: Deus meus eripe greſſum ex iocũditate voluptatis:firmamẽ⸗
dubiopececkt me de manu pctõꝛis: et de manu legis pter/ mentũ ex vinculo conſuetudinis. Charitas Ro. 5.
min ſehſenn euntis ⁊? iniqui: qm tu es patientia mea do / autem dei diffula eſt in coꝛdibus noſtris:nõ
ſacuntqec mine:ſpes mea a iuuentute mea. Iſti aut q vtiq; ex nobis: ſed per ſi piritũſ⸗ anctum qui
ſeanöſtndgx. abundant et egere ad dominũ dedignant: datus eſt nobis. Pꝛoinde ab illo eſt patien/
Beii p ne ab illo aecipiãt verã patiẽtiã:de ſi ua falſa tia iuſtoꝛum: per quem dffundit᷑ charitas
undhah Wo. 1.. gloꝛiantes: conſiliũ inopis volunt cõfunde⸗ eoꝛum. Quam charitatem laudans atq; cõ-
nnigonutl re: qm dñs ſpes eiꝰ eſt. Nec attendũt cũ ho/ mendans apoſtolus:inter cętera eius bonas
eniri mines ſibi ⁊ ſuę:id eſt humanę volũtati tan dixit eam ⁊ cuncta ſufferre.Charitas inquit i. corf.rz.
ilkil tũ tribuũt: in illud ſe incurrere qð ſcriotum magnanima eſt. Paulopoſt ait: Omia tole

cgenneb, Hiere. 17. eſt: M aledictus homo:qui ſpẽ ſuã ponit in rat. Quanto ergo maioꝛ eſt in ſanctis cha-
amnit homine. Vnde etiã ſi eis cõtingatvt aliqua ritas dei:tantomagis ꝓ eo qð diligitur: Et

unnt dura ⁊ aſpera vel ne diſpliceant hominihbus quanto maioꝛ eſt in peccatoꝛibus cupiditas
limn vl ne grauioꝛa patiant᷑:vł ſibi placẽdo amãa, mundi: tantomagis pꝛo eo qð cõcupiſcitur
neen QAdoc ſſumptionẽ ſuã eadeʒ ipſa ſuꝑbiſſima omnia tolerant᷑. Ac per hoc inde eſt patien·
sgendm voluntate ſuſtineãt:hoc illis dicendũ eſt de tia vera iuſtoꝛũ: vnde eſt ĩ eis charitas dei.
zmimunſen patiẽtia: qð de ſapiẽtia beatꝰ iacobꝰ aplus Et inde eſt patientia falſa iniquoꝛum:vnde

n Ml Zacoblt. dicit: HMo eſt iſta patiẽtia de ſurſum deſcen / eſt in eis cupiditas mũdi. Pꝛopter qð dicirn
aißfun 4 dens:ſed terrena: aialis diabolica. Cur em Johãnes apoſtolꝰ: MNolite diligere mundũ: 1. Job. 2.
ni non ſit ſuꝑboꝛũ falſa patientia:ſicut ſuꝑpo⸗ nec ea quę in mundo ſunt⸗Si quis dilexerit
ninmmin E 4 M

Bancti ᷣluguſtini de tempoꝛe

mundũ:dilectio patris nõ eſt in ipᷣo: qꝛ om̃e
qð i mũdo ẽ:cõcupiſcẽtia carnis ẽ ⁊ cõcupiſ/
centia oculoꝝ: ⁊ ambitio ſęculi:quę nõ eſt a
patre:ſed ex mũdo eſt.hęc igit᷑ cõcupiſcẽtia
qus nõ eſt ex patre ſed ex mũdo:quanto fue
rit in homine vehemẽtioꝛ ⁊ ardentioꝛ:tanto

fit quiſq; pꝛo eo qð concupiſcit omniũ mo/

leſtiarum doloꝛũq; patientioꝛ. Idcirco ſicut
ſupꝛa diximus:nõ eſt iſta patientia de ſurſũ
deſcendens: patientia o pioꝛum de ſurſum
Jacobi.ʒ. eſt deſcẽdens a patre luminũ. Itaq illa ter⸗/
rena eſt: iſta celeſtis. Illa animalis:iſta ſpiri
talis. Illa diabolica:iſta deiſica: qm concu/
piſcentia qua fit vt peccantes omnia ꝑtina/
citer patiant᷑:ex mũdo eſt.Charitas autem
qua fit vt recte viuentes omnia foꝛtiter pa/
tiantur: ex deo eſt. Et ideo ulli falſe patiẽtię
poteſt ſine adiutoꝛio volũtas humana ſuffi
cere:tanto durioꝛ quanto cupidioꝛ: ⁊ eo tole
rabilius mala ſuſtinens quo ipſa fit peioꝛ.
Huic autẽ quę vera patientia eſt:ideo volũ
tas humana niſi deſuper adiuta ⁊ inflãma/
ta nõ ſufficit: quia ſpũſſanctus eſt ignis eiꝰ:
quo niſi accenſa diligat impaſſibile bonuʒ:
S ferre nõ poteſt qð patitur malũ.Sicut enim
ga. 18. diuina teſtant᷑ eloquia: Deus charitas eſt:
. Job.. qui manet in charitate:in deo manet ⁊ deuſ
n eo. Quiſquis ergo cõtendit haberi poſſe
. dei charitatẽ ſine dei adiutoꝛio: quid aliud
RÖcontendit niſi habere deum poſſe ſine deo?
Quis autẽ hoc dicat chꝛiſtianꝰ:qð nullꝰ au/⸗
det dicere inſanus? Exultãs ergo apud apo
ſtolũ vera:pia ſideliſq; patientia dicit in oꝛe
Ro.S. ſanctoꝛum: QAuis nos ſeparabit a charitate

chꝛiſti? Lribulatio? an anguſtia:an perſecu/

tio:an fames:an nuditas:an periculum:an
s. 43. gladins? Sicut ſcriptũ eſt: Quia pꝛopter te
moꝛtiſicamur tota die: deputati ſumꝰ ſicut
oues victimę.Sed in his omnibꝰ ſuꝑuinci⸗
mrmmus ꝑ eum q dilexit nos. Deinde ſequit᷑ et
Ro. 8. adiungit: Certus ſum em̃: quia neq; moꝛs
neq; vita: neq; angelus: neq; pꝛincipatus:
neq; poteſtateſ:neq; pꝛeęſentia:neq; futura:
neq; altitudo:neq; pꝛofundũ: neq; creatura
glia poterit nos ſeꝑare a charitate dei quę ẽ
Ro. 5. in chꝛiſto ieſu dño noſtro.hheęcẽ illa charitas

dei ꝗᷓ diffundit᷑ in coꝛdibꝰ nf̃fis:nõ ex nobis:

ſed ꝑ ſpm̃ſanctũ qͥ datus eſt nobis. Maloꝝ
adutt cõcupiſcẽtia ꝓpter quã in eis ẽ falſa pa/
2. Job. 2. tiẽtia: nõ eſt ex patre: ſic dicit apls iohes:ſᷣ
T ex mũdo eſt. hic dicit ⁊ aliqs: Si ex müdo ẽ
SH cẽtia maloꝝ ꝑ quã fit vt mala oia ꝓ
*

eo ꝙ ab illis cõcupiſcit᷑ ꝑferant: quõ ex eoꝛũ
dicit᷑ voluntate? Quaſi vo nõ ⁊ ipſi de mũ/
do ſint cum ab eis diligit᷑ mũdus:deſerẽtes
eũ ꝑ quẽ factus eſt mũduſ.Seruiũt em̃ crea Bo.i.
turę: potius qᷓ; creatoꝛi: qui eſt bnñdictus in

*„

ſecla. Siue itaq; mũdi vocabulo iohes apłs

dilectoꝛes ſignificauerit mũdi: volũtas qauYg
ex ipſis eſt vtiq; ex mũdo eſt: ſiue mũdi no/
mine cęlũ ⁊ terrã ⁊ quęcũq; in eis ſunt:hocẽ
vniuerſã cõplexus ſit creaturã:volũtas ꝓ/
culdubio creaturę ꝗᷓ nõ eſt creatoꝛis ex mun
do eſt. Pꝛopter qð talibꝰ dñs dicit: VUos de Jↄob.S.

deoꝛſu eſtiſ:ego de ſurſũ ſuʒ. Vos de hoc

mũdo eſtis: ego nõ ſũ de hoc mũdo. Aplis
autẽ dicit: Si de mũdo hoc eſſetis: mũdus Job.ij.
qð ſuũ erat diligeret. Sed ne ſibi ampliꝰ ar /
rogarent qᷓ; eoꝝ mẽſura poſcebat:et hoc qð
cos nõ eſſe dixit ex mũdo: naturę putarent

eſſe nõ gratię: Quia vᷣo inqt: De mũdo nõ

eſtis: ſed ego elegi vos de mundo: ꝓpterea
odit vos mũdus: Ergo de mũdo erant.Mã
vt et de mũdo nõ eſſent:electi ſũt de mũdo.
Hanc aũt electionẽ non pᷣcedentiũ in bonis U
operibus meritoꝛũ: ſed electionẽ gratię de/ Ca. 20.
monſtrans aplłus ſic inquit:Et in hoc tẽpo/ Go.u
re reliquię ꝑ electionẽ gratię ſaluę facte ſũt.
Si aũt grfa:iã nõ ex operibꝰ: alioqͥn gra iaʒ

nõ eſt gra. heęc eſt electio gratię:qꝛ oia bona

merita pueniunt᷑ hũana. Si em̃ vllis bonis
meritis dat᷑:iam nõ gratiſ donat᷑ ſed debita
reddit᷑:ac ꝑ hoc nõ vero nomie gra nũcupa/
tur:vbi merces:ſicut idẽ dicit apłus:nõ im/ Bo. 4·
putat᷑ ſᷣm gratiã ſed ſᷣm debitũ. Si auteʒ yt
vera ſit gratia:id eſt gratuita:nihil inueniti
homine cui merito debeat᷑: qð bñ intelligikt
etiĩ eo qð dictũ eſt: Pꝛo nihilo ſaluos facies Ps.· 55.
cos: ꝓfecto ipſa dat merita:nõ meritis dak.
Pꝛeuenit ergo etiã fidẽ:ex qua omnia bona

opera incipiũt. Juſtus em̃: ſicut ſcriptũ eſt: Abachuc. „

ex fide viuit. Poꝛro aũt gratia nõ ſolũ adiu/“·
uat iuſtũ:verũctiã iuſtiſicat impiũ. Et ideo
etiã cum adiuuat iuſtũ et videt᷑ eius meritis
reddi:nec ſic deſinet eſſe gratia:qm id adiu/
uat qð ipſa ẽ largita. Pꝛopt᷑ hanc itaq; gra-
tiam quę cuncta bona merita humana ſce/
det: non ſolum chꝛiſtus ab impijs occiſus ẽ: o..
verũetiã ꝓ impijs moꝛtuꝰẽ.Et anteqᷓ; moꝛe/
retur non vtiq; iuſtos ſed iuſtificandos ele/

git apłos:qͥbꝰ ait: Ego vos de mũdo elegi. Job.r·

Quidus em̃ dixit: De mũdo nõ eſtis:ne pbu
tarẽt ſe nunq; fuiſſe de mũdo:mox addidit:
Sed egovos de mũdo elegi. Pꝛofectovt de

CN.
. . Cuoarea
iulcheenn
gido un h⸗
ncteſ pien
aemmßitore
otitlegss

NNN
4 min Quifoct

inclnai
1 Ultetannigu

u lubacſgech

ppochuſtu
Szetofuigo

—
(penbuonef

Geneop oͤt
Aunſent Zpl

ſiibonge antee

ep ochaai
pocalnier

o bartaniopoſ

opolins neq;
Preni vor
SKänlainamer
kietne A

ſſtecntan

föcamsektch
Ulipeefuiten
ſtiltuerie
Glepeusilu
bennneii
lufactie, r
legltisſee
Ve ſolus iohäne
Alipſedle
r, wno ſensin
lepelgatede
Quidet
Ceſurmnig⸗
Agtange
bokalgaeye
uſgane
luguord
nglöde⸗
lifcanci
esiihtnti,
Ulindet
ebr
Wagonn
8. dlube
enobions

5
0
W

de

1Nt ideni

Unnsdeſti

enüͤteie
tkimn
dothern

.
D

E

arwliget
kienicſcd
Nasſunnbit
Wügglne.
Retsn
d Dornee
1.Vosdee

Xnido N

eſens nid

lchnnabec
Aue uenn

: Denicenu
ndo: ran

nicoem H.
mlürdenih,

Gannännbon h

migenede u
Einbectih⸗he
kſuueiug:ſi.
loctgeri⸗
nnegcuden
en nobons

untſaldchi⸗
ecfni
taphsro⸗

Eubhlnettt
.

Pͤbi uli⸗
loſaluos is
Konnudeu
ugnnich .
niſoisdi⸗
nni Eltel
aicnaneni⸗
vant tu
hummmn ſe,

anthni⸗
S
ockuneft
rulitn
Peſanmn

. Ber. CC. xXIII. Dñica

mũdo nõ eſſent: ipſius iĩ eos electione colla
tũ eſt. Quocirca ſi ꝑ ſuã iuſticiã nõ ꝑ gratiã
eius eligerent᷑:nõ de mũdo electi eſtent:qm̃
de mũdo iam non eſſent ſi iam iuſti eſſent.
Deinde ſi ꝓpterea ſunt electi:quia iam iuſti
erant:ipᷣi poꝛes iã dominũ elegerant.Quis
enim poteſt eſſe iuſtus:niſi eligẽdo iuſticiã?-
Ro. 10. Finis aũt legis chꝛiſtus ad iuſticiã omi cre/

1.Corj.I. denti: Qui factus ẽ nobis ſapiẽtia a deo et

iuſticia ⁊ ſanctiſicatio. Ipᷣe eſt & nr̃a iuſticia.
X Vnde ⁊ antiqui iuſti ante incarnationẽ ver
Ca.⁊1. bi:in hac ſide chꝛiſti:⁊ in hacvera iuſticia qð
eſt nobis chꝛiſtus:iuſtificati ſunt:hoè credẽ/
Eph.2. tes futurũ qð nos credimꝰfactũ: Gꝛatia ſal/
ui facti ꝑ fidẽ: nõ ex ſeipſis ſed dei dono:nõ
ex operibus ne foꝛte extollerent᷑. Gona qͥpe
opera eoꝝ nõ puenerũt miſericoꝛdiã dei:ſed
ſecuta ſunt. Ipſi quipe audierũt:ipſi ſcripſe
rũt longe anteq; chꝛiſtus veniſſet in earne⸗
Exo.ʒʒ. Miſereboꝛ cui miſertus ero:et miſericoꝛdi⸗
Sltabo cui miſericoꝛs fuero.E quibꝰ dei ver
Ro. 9. bis: tanto poſt apłus paulꝰ diceret: Igitur
nõ volẽtis neq; currẽtis:ſed miſerẽtis ẽ dei.
Ipſoꝝ etiã vox eſt longe anteõ; chꝛiſtus ve/
Ps. 58. niſſet in carne: Heus meus: miſericoꝛdia eiꝰ
pᷣueniet me.Quomõ autẽ poſſent alieni eſſe
a fide chꝛiſti:quoꝛũ charitate etiã nobis pꝛę/
nũciatus eſt chꝛiſtꝰ:ſine cuiꝰ fide quiſq; moꝛ/
taliũ nec fuit: nec eſt:nec eſſe aliquãdo pote
rit iuſtus? Si ergo iã iuſti a chꝛiſto eligerent᷑
abpli: pꝛius illum ipſi elegiſſent: vt iuſti eligi
poſſent:ſine illo iuſti eſſe poſſent. Sed non
ZJ05.15. ita factũ ẽ. Ipſe quipe illis ait: HMõ vos me
elegiſtis:ſed ego vos elegi. Unde dicit apo
1 Joß. 4. ſtolus iohanes: Mõ qò dilexerimꝰ deũ: ſed
qbuia ipſe dilexit nos. Qð cũ ita ſit: quid eſt
Ca. 22. homo vtens in hac vita ꝓpꝛia volũtate an/
teq; eligat ⁊ diligat deũ: niſi iniuſtus et im/
piꝰ? Quid eſt inq; homo aberrãs a creatoꝛe
creatura: niſi creatoꝛ eius memoꝛ ſit eius:et
eligat eum gratis ⁊ diligat gratis:quia non
põt eligere vel diligere:niſi pᷣus electus dile
ctuſq; curet᷑:qͥ cęcitate eligenda nõ cernit:et

Bedhoc que? Aeqir απαπαιςε hal es α

X III. ppe 1

—

rinitatis: Ber. III
nis charitas dei eſt ꝗᷓ tolerat oia:ſi in malis I. Cori.⁊5
mũdi cupiditas. Sed heęc charitas ꝑ ſpiritũ Go.S.
ſanctũ eſt in nobis:qͥ datꝰẽ nobis. VUndea
quo nobis eſt charitas:ab illo eſt patientia.
Mundi autẽ cupiditas qñ patieter ſuſtinet
onera cuiuſlibet calamitatis:gloꝛiat᷑ de viri·
bus ꝓpꝛię volũtatis: tanq; de ſtupoꝛe moꝛ/
bi:non de roboꝛe ſanitatis. Inſania eſt iſta
gloꝛiatio:nõ eſt patiẽtię ſᷣ demẽtię. Volun⸗

tas iſta tanto videt᷑ patiẽtioꝛ acerboꝝ malo

rũ:quãto ⁊ auidioꝛ tẽpoꝛaliũ bonoꝝ qꝛ ina/
nioꝛ ⁊ ęternoꝝ.Qõð ſi eã exagitat ⁊ inſlãmat
fallacibꝰ viſis ⁊ ſuaſionibꝰ imundꝰ ⁊ diabo/
licus ſpũs:⁊ maligna cõſpiratiõe ſociatꝰ effi
cit homis voluntatẽ vel erroꝛe dementẽ:vel
appetitu cuiuſlibet mũdanę delectatiõis ar/
dentẽ:quęcũq; vident᷑ intolerabilia mirabi/
liter ſuſtinere.Mõ tñ ideo etiã volũtas mala &

ne inſtigatiõe alteriꝰ imundi ſpũs: ſicut vo Ca. 24.
lutas bona ſine adiutoꝛio ſãctiſpũs nõ põt

eſſe. Hã eſſe poſſe voluntatẽ mals etiã ſine
aliquo ſpũ vel ſeducẽte vel incitante in ibſo
diabolo ſatis oſtendit᷑:qui ꝑ nullũ aliũ dia⸗
bolũ ꝓpꝛiavolũtate factus diabol inuenit᷑.
Volũtas itaq; mala ſiue cupiditate rapiat᷑t
ſiue timoꝛe reuocet᷑:ſiue lęticia diffundat᷑:ſi/
ue triſticia cõtrahat᷑:atq; in his omibꝰ ꝑtur⸗
bationibꝰ animi quęcũq; ſunt:alijs vel alio
tꝑe grauia cõtemnat ⁊ ꝑferat: põt ⁊ ſine alte
rius ſpũs inaictu ſeipſã ſeducere:et defectu
a ſupꝑioꝛibus in inferioꝛa lapſando: quanto
iocñdius eſtimauerit qð adipiſci apetit vel
amittere metuit: vel adeptum gaudet: vel
amiſſum dolet:tantũ tolerabilius ꝑferre qð
ſibi minꝰ ẽ ad patiendũ q; illud ad fruendũ.
Quicqͥd em̃ illud eſt:ex creatura eſt:cuiꝰ no/
ta voluntas eſt. Quodãmodo em̃ familiari
cõtactu atq; cõnexu ad experiendã eiꝰ ſuaui
tatẽ adiacet amanti creaturę amata creatu/
ra. Volũtas aũt creatoꝛis de q ſcriptũ ẽ: Et Za. 25.
toꝛrente voluptatis tuę potabis eos: longe NMõ. 35.

alteriꝰgeneris ẽ. Neq; em̃ ſiẽ nos creatura ẽ.

Niſi &ᷣ amoꝛ eiꝰ det᷑ inde nobis: nõ eſt vnde

languoꝛe diligẽda faſtidit: Sed foꝛte ds di eẽ poſſit in nob. Ac . 6 volũtas bona q̃ dili⸗
cat: quõ deꝰ pᷣus eligit ⁊ diligit iniquos aut git᷑ deꝰ i homie nõ põt eſſe: niſi in q̊ͥ deꝰ ope/ Phil. 2.

iuſtiſicat:cũ ſcriptũ ſit: diſti dñe oẽs oꝑan
tes inidtatẽ.Quõ putamꝰ:niſi miro ⁊ ineffa
bili mõ? Et tñ etiã nõ poſſumꝰ cogitare: qð
medicꝰ bonꝰęgrotũ ⁊ odit ⁊ diligit.Odit em̃
quia ęgrotat: qui diligit ita vt ęgritudinem
Z pellat.hHec ꝓpter charitatẽ dicta ſint:ſine
Ca.23. n nobis nõ põt eſſe vera patiẽtia: qꝛ in bo/

rat᷑ ⁊ velle.heęc igit᷑ volutas bona:id eſt vo/
ſtas deo ſideliter ſubdita: volũtas ſancti⸗
tate ſuꝑni ardoꝛis accẽſa: volũtas ꝗᷓ diligit
deum ⁊ ꝓximũ ꝓpter deum: ſiue amoꝛe de
quo reſpondit aplus petrus: Dñe tu ſcis qꝛ
amo te:Siue timoꝛe:de quo dicit apoſtolu/
paulus: In timoꝛe et tremoꝛe veſtra ipſoꝛũ Ebib2.

Yob. 21.

OIl⸗ſia er rorp'οh
Ber. CC.XxXIIII. Dñica XIIII. p?' trinitatis: Ger. I.
ſalutẽ operamini:Siue gaudio:de quo diẽ: gendũ eſt alia eſſe dei dona filioꝝ illius hie/
Bo. 12. Spe gaudẽtes:iĩ tribulatiõe patiẽtes:Siue ruſalem quę ſurſum libera eſt mater noſtra. Satł.4.
triſticia: q̃lẽ ſe dixit habuiſſe magnã ꝓ fra- Mhec ſũt em̃ quodãmodo heęreditaria in qͥbꝰ
tribꝰ ſuis: Quęcũq; amara ⁊ aſꝑa ſufferat: ſumꝰ hęredes dei: cohęredes autem chꝛiſti. d·
1. Corj.is. charitas dei eſt ꝗᷓ oia tolerat: que nõ diffun / Alia v ꝗᷓ poſſunt acciꝑe etiã filij cõcubina/
*.5: qit᷑ in coꝛdibus noſtris niſi ꝑ ſpmſanctũ qui rũ:qᷣbꝰ iudęi carnales ⁊ ſchiſmatici vel here⸗
AA vatus eſt nobis. AUnde nequaq; dubitante tici cõparant᷑.uis em̃ ſcriptũ ſit:Eijce an Señ.2r.
Ca. 26. pietate: ſicut charitas ſanctę amantium: ira cilla⁊ filiũ eiꝰ: Meq; em̃ hęres erit fili cõcubi
patientia pie tolerantiũ dei donũ eſt. Ne ne cũ filio meo iſaac: Et abꝛaę dixit deꝰ: In
etĩ ſcriptura fallit aut fallit᷑: quę non ſolum
in vereribus libꝛis habet huirei teſtimonia
NPs.iie cũ deo dicit᷑: Patiẽtia mea tu es: et ab ipſo
eſt patientia mea:Et vbi alius ꝓpheta diẽ:
accipere nos ſpm̃ foꝛtitudinis: verũetiaʒ in
Nhil.i. ꝗpoſtolicis litteris legitur:Quia vobis da/
tũ eſt ꝓ chꝛiſto nõ ſolũ vt credatis in eũ:ſed
vt etiã patiamini ꝓ eo.MHõ ̊ quaſi de ꝓpꝛio
faciat animũ elatũ: qð ſibi audit eſſe dona/
tũ.Si quis autẽ nõ habens charitatẽ ꝗͥ ꝑti/
Ephᷣ.ꝗ. net ad vnitatẽ ſpũs ⁊ vinculũ pacis:quo ca
tholica ecclia cõgregata cõnectit᷑: in aliquo
ſchiſmate cõſtitutus: ne chꝛiſtũ neget patit
tribulationeg: anguſtias: famẽ: niditatẽ: p/
ſecutionẽ: picula:carcéres: vincula: toꝛmen/
ta:gladiũ vel flammas:vel beſtias:vel ipſã
crucẽ timoꝛe gehennaꝝ ⁊ ignis ęterni:nullo
modo iſta culpãda ſunt:imo vo⁊ hic laudã/
da patiẽtia eſt. Mõ em̃ dicere poterimꝰ me/
lius ei fuiſſet vt chꝛiſtũ negãdo nihil eoꝛum
pateret᷑ quę paſſus eſt cõfitendo: ſed exiſti/
mandũ foꝛtaſſe tolerabilius ei futurum q; ſi
chꝛiſtũ negãdo cũcta illa vitaret:vt illud qð
1.Corj.iʒ. ꝗit aplus: Si tradidero coꝛpꝰ meũ vt ardeã:
charitatẽ aũt nõ habeã:nihil mihi ꝓdeſt: ni tate ditemur. Magna quippe inde pignoꝛa
hil ꝓdeſſe intelligat᷑ ad regnũ cęloꝛũ obtinẽ accepimꝰ qð ad nos ditãdos pauꝑ factꝰ eſt
dlCu:nõ ad extremi iudicij tolerabilius ſupli/ chꝛiſtus:quo in ſupernas diuitias exaltato:
HB ciũ ſubeundũ.Sed merito ꝗri poteſt: vtruʒ miſſus eſt qͥ ſancta deſideria nr̃is coꝛdibus
. patiẽtia donũ dei ſit:an viribꝰ tribuen/einſpiraret ſpũſſanctꝰ. Hoꝝ pauperũ adhuc
Aa ſit volũtatis hũanę: qua quiſq; ab eccle credẽtiũ nondũ ↄtẽplantiũ: adhuc ſperãtiũ
. ſia ſepatus nõ ꝓ erroꝛe qui eum ſeꝑauit:ſed nondũ tenentiũ:adhuc deſiderio ſuſpirãtii’
ꝓ veritate ſacramẽti ſeu verbi quę apud eũ nõdum fglicitate regnãtiũ: adhuc eſuriẽtiũ
remãſit timoꝛe pęnaꝝ ęternaꝝ pęnas pati ⁊ ſitientium nõdum ſanatoꝛum. hoꝛũ ergo Rs.si.
tẽpoꝛales.Cauendũ eſt em̃ ne ſoꝛte ſi dei do pauperũ patientia non peribit in ęternum:
nũ iſtã patiẽtiã dixerimꝰ: hi quibꝰ ineſt etis non quia ⁊ illic patientia erit vbi qð tolerek
ad regnũ dei ꝑtinere credant᷑. Si autẽ donũ non erit: ſed nõ ꝑibit ſicut dictũ eſt: qꝛ infru
dei eſſe negauerimꝰ:cogamur fateri ſine ad/ cruoſa nõ erit. Fructũ aũt habebit ęternũ:
iutoꝛio ⁊ munere dei in volũtate homis eſſe ideo nõ ꝑpibit in ęternũ.Quiſqͥs aũt laboꝛat
poſſe aliqd boni.HNeq; em̃ hoc non eſt bonũ inanit᷑: cũ eũ ſpes fefellerit ꝓpt᷑ quã laboꝛa/
vt credat ęterno ſupplicio ſe eſſepuniendũ ſi bat:merito diẽ᷑: Perdidi tantũ laboꝛẽ.Quiiſ
negauerit chꝛiſtũ: vt pꝛo iſta ſide qualecũ; quis vo ad ſui laboꝛis ꝓmiſſa ꝑuenerit:gra
ſupliciũ ꝑferat humanũ. Pꝛoinde ſicut ne⸗ ulãs dicit: Non ꝑdidi laboꝛem mecũ.Pici᷑
( Sandũ non eſt etiã hoc eſe donũ:ita intelli/ ergo laboꝛ nõ periſſe:nõ qꝛ manet ꝑpetuus:

pᷣtatuſ:vt diceret:id ẽ nõ qᷣ filij carnis hi filij Gat.4.
dei:ſeꝗ filij ꝓmiſſionis deputant᷑ in ſemine:
vt intelligeremꝰ ſemẽ abꝛahę ſᷣm iſaac ꝓpt
chꝛiſtũ ad dei filios ꝑtinere qͥ ſũt coꝛpus chꝛi
ſti ⁊ mẽbꝛa:id eſt ecclia dei vna:vera:germa⸗
na:catholica:tenens piã ſidẽ:nõ eã ꝗ ꝑ elati
onẽ vel ꝑ timoꝛẽ:ſed eã quęꝑ dilectionẽ ope Gal.5·
rat᷑. Tamẽ etiã filios cõcubinaꝝ quãdo a ſi/
lio ſuo ilaac diuiſit abꝛahã:nonllła eis largi
tus ẽ munera:ne relinrent᷑ oino inanes:nõ

aũt abꝛahã omnẽ cenſũ ſuũ iſaac filio ſuo:et
filijs cõcubinarũ ſuarum dedit abꝛahã mu/
nera:⁊ diuiſit eos ab iſaac filio ſuo.Si ſilj
ſumꝰ liberę hierim: alia dona exheęredatoꝝ:
alia intelligamꝰ hęredũ. Hhi em̃ hęredes ſũt
qͥbꝰ dicit᷑: MNon em̃ accepiſtis ſpm̃ ſeruitutis Ro.S.
iterũ in timoꝛe: ſed accepiſtis ſpm̃ adoptio/
nis filioꝝ:in qͥ camamꝰ:abba pater.lame Pꝛ
mus ꝭ ſpũ̃ charitatis:ſed donec veniamꝰad Ca. 29.
hereditatẽ in q̃ ſemꝑ maneamꝰ:liberali amo
re ſimus:nõ ſeruili timoꝛe. Patiẽter clame/
mus qᷓ;diu pauꝑes ſumus:donec illa hęredi

iſaac vocabit᷑ tibi ſemẽ:Qa ſic ẽ apłs inter- Ro.9.

“

— — —
= —= ̃ —
— =ẽG

ſcktnn
eiit ſ
abirungen
nnnſe
nus genne
giiiimi
tipatenn
undonut

—

—,
= S

eninen
Cocoſcteptu

o ſci Beti
cbeliliſer
irrvi.

vt tenerent᷑ heredes. Sic em̃ legimꝰ: Dedit Señ̃.ꝛſj.

„

n
1 Bern⸗

Cnbonen
Sigan⸗

(Pudtemoſ

node bder
ultcäectn
Nlgenrbinet.

or Agepteu.

untapenan
Aerrtacriy

fſfoelesrpol

Menpatruno
Copenns vno
tennopiäͤe
Udtatenuln
i anictna.
nutakaud
neg nöf
ſihſbfagn
(Mentae
Mepegusſenn

Diaganri
beuehndieb
lgnayigote
Mubak Den
Wiolenbar
sputre⸗
Wanönoctn
agudre
fialiß
ns ſen

Ban

llüshe
berhoſnn be⸗
ng ince
enchiſti Un
Göabin.
ayalber⸗

ubiten dAH
Hiöbe

utden

Plsinre⸗ RNS

nstiilQ, „ eo qs ſcriptum eſt in euangelio m
nſenne Aucj.10,. Luca: Beati oculi qni vident ⁊c̃.ꝗᷓ
lune habet᷑ int᷑ ſermones de Uerbis oo⸗/
D5l mini.xxxvij.Et in libꝛo Quinqua-
tugemnn ginta homeliarũ.xxxviij.
den 4Sermo ¶ Hñica quartadecima: De beato
KXII. Job: Serno .
nd A HBomptioꝛẽ me ad loquẽduʒ veſtra
r Deit aün ſanctitas pᷣmonet: etiã dudũ de ſcri
* ppturis inſinuata omni cũ deuotione
abi icẽdi fiduciã tribuit: quẽ deus gratãter vo
on bis audire mõſtrauit. Sic nos veſtra ſancti/
Siäfl tas de Job dientẽ accipiat:vt audire ſe tã-
neaglor: q́; ruſticũ credat.Hõ fuco ſermões infectos
ritsſi dicere arbitret᷑:qui illiꝰ magiſterio ſimplicit᷑
ſeniuns 34 Job. 1. dicere ꝓfitetur. Aduerſus iob diabolus pu/
Ma gnam impetrauit: cuiꝰ filios ruina cũ extin/
Lline gueret: factꝰ ẽ poſt diuitias ĩops:poſt fami/
niam al lun lias ſolus: poſt numeroſam ſobolẽ nullius
Aalano pater: patrimonio naufragꝰ: in coꝛpoꝛe eda-
ercame/ ces pęnas vno roboꝛe ſidei ſuſtinebat.Hiui
labgeti tisę in inopiã ceciderunt. hic noua exgꝑgilſcit᷑
pignors nuditate:nullꝰ fuit ꝓximus: qꝛ rara eſt miſe
ohace ris amicitia. Coꝛpoꝛis ſanitas vulneribus
rilao: imutat᷑:Gaudiũ in doloꝛẽ conuertit᷑:nullus
coribus artus qͥ nõ flagellis valitudinũ agitet᷑. De/
nüschu niq; ſub ſterquilinio iacuit pſclara iuſticia:et
ſperͤni c(cui vulnerata caro ꝓbaret᷑ in mẽbꝛis:incolu/
nipruni me pectus ſeruabat interiꝰ. Nihil erat a ca/
curieti pite vſq; ad pedes qð non affligeret pęna.
houage B Vndiq; circũuallãtibus peęnis ſtetit:æ vnde
ctenun: feruebat diaboli inuidia: inde ſumpta eſt fa
goͤtclen⸗ tigata victoꝛia. In coꝛpoꝛe toꝛquebat᷑:⁊ ſpũ
gift ꝓbabak. Vermibus coꝛpus inquietis dolo
itgend. ris tolerabat geminata ſupplicia:quem fluxę
tlͤon carqnis putredinẽ ſdurabat ſęcunda calami/
liſebo· tas: nõ noctibus quies: nõ diebus requies.
l Toꝛquebat᷑: ⁊ oꝛabat. Aliud poſtulabat ho
nenn ſtis:aliud pᷣcabat᷑ vociferatio ↄfeſſoꝛis.Dil⸗
cii bil ſolutis neruis ſaniei ꝓfluuiũ aſperioꝛ teſta

atus

Ger. CC. XxvV.

ſed qꝛ nõ eſt inaniter fuſus. Sic ⁊ patientia
pauperũ chꝛiſti ſed ditandoꝛũ hęredũ chꝛiſti
nõ peribit in ęternũ:nõ qꝛ ⁊ illic patiẽter fer/
re videbimur:ſed qꝛ ꝓ his quę hic patienter
ꝑtulimus ęterna beatitudine pꝑfruemur. Mõ
dabit fſinẽ ſempiternę fęlicitati:qui donat tẽ
poꝛalẽ patientiã volũtati:qꝛ vtrũq; munus

donate donatũ eſt charitati.

.

Item in eadẽ dñica: Homelia de

Dñica XxII. py trinitatis:

radebat: atrox cruciatꝰmutabat. Reges nõ
agnoſcebat:⁊ cõfoſſum coꝛpus in ſtercoꝛe re/
cũbebat. In naufrago coꝛpoꝛe incolumis iu
ſticia tutatur:⁊ periclitãtibus membꝛis:au/
ctoꝛi vulnerũ pectus ſerat᷑. Omnia excepto
ſpiritu occupauerat hoſtis. Hon fuit qui re/ C
cipꝛocũ redderet munus mercedibꝰ: delica⸗/
ta matrona in alienis domibus ſeruit: quę
imperare cõſueuerat. Vbi poſt ſolis occaſũ

diurna ſupplicia dure tranſigebat:quietẽ ex/

pectabat:⁊ fatigatis matrona digitis:ſucce
dentẽ diem lachꝛymãtibus oculis deduce/

bat. Oꝛbata in męroꝛe filioꝛũ mulier locatur

vt ſeruiat: nec ad lachꝛymas vacat. Adhuc
matrona iã vidua:vbiq; mercẽnaria: nuſqᷓ;
domia:nec ſterilis:nec mater vteri ſui lania
tus deflet. Ecce inquit marite quę pateris:
dic aliquid aduerſus deum ⁊ moꝛere. Pecca Job.2⸗
uit ſola ꝗᷓ viro miſericoꝛdiã denegabat:obli⸗-
uiſci vxoꝛẽ iob in filijs didicerat:⁊ omnibus
membꝛis fluens:ſolus animꝰ fideliter repu⸗
gnabat. Bellatoꝛ mũdi in vno viro toꝛquet᷑ 2
du toꝛquet et pęna reuertit᷑ in auctoꝛẽ. Ecce Abi.S.

inquit dñs tradã uülũ tibi:animã illiꝰ tantũ/

modo cuſtodi. Secure pugnat: qͥ hoſte me-
tuẽte ſeruat᷑. Sic hoſtis furebat vt timeret:
inſigit doloꝛẽ crudelitas:⁊ deſicit in ſuis vi/
ribus. Pęna fugata reuertit᷑ ſanitas: ⁊ cica/
tricibus fęlicioꝛ reddit᷑ medicina. Celeriꝰ cu/
rat dñs qᷓ; vulnerarat inimicꝰ. In gaudia ge
mitus migrauere: ⁊ in foſſis vulnerũ nume⸗/
rabant᷑ monumẽta victoꝛię. Pꝛopter iob re/
gina: ꝓpter quem ⁊ mercẽnaria.Duplici re/
greditur fęnere:vt amiſſa poſſent duplo re/
cipere.
5

5 3 eu vominica De beato Sermo
— —= J CC. XXV.

MRlectiõe quę nobis lecta eſt fratres A
chariſſimi: audiuimus ꝙ gloꝛioſiſ⸗
Mſimus dei athleta contra hoſtem cal
lidiſſimuũ admirabiliter p̃liatus ſit:et ᷣm qð
apoſtolus ait: Spectaculũ deo ⁊ angelis eiꝰ L. con.4.

— H

⁊ hominibus:dignũ non ſine ingenti admi/

ratiõe audire:⁊ quodãmodo oculis ſidei vi⸗
dere meruimus. Vidimus beatũ Job non
ſolum cõtra ſęlicitatẽ mũdi: ſed etiã contra
paupertatẽ aſperrimos doloꝛes:et contra

filioꝝ oꝛbitatẽ foꝛtiter ⁊ fgliciter dimicantẽ.

Qui cũ eſſet diues: nullũ ↄtemptũ habuit.
Cũ penuriã pateret᷑:neminẽ blaſohemauit:

Bancti luguſtini de tempoꝛe

nec cõtra dei diſpenſationẽ murmurare pꝛę⸗

Job. 51.

Job. 1.

B

ſumpſit:ſed locuples dicebat: Domus mea

omnibꝰ viatoꝛibus patuit: et de velleribus

ouiũ mearũ calefacti ſunt humeri infirmoꝝ.
Poſtea vᷣo cum pauꝑtate pᷣmeretur: in an-/
guſtijs loquebat᷑:Dñs dedit dñs abſtulit:ſi
cut dño placuit ita factũ eſt. Et foꝛtiter col/

luctatus eſt diabolus: ſed athletã dei ſupa /

re nõ potuit. Immanes ſuſcitauit fluctus:
2 firmiſſimã petrã cõmouere nõ valuit. Ma
chinatiões ſuas adhibuit: ⁊ turrim validiſ/
ſimã nõ ꝓſtrauit. Arboꝛẽ cõcuſſit ⁊ decutere
poma nõ valuit. Et ramos quidẽ cõfregit:
ſed radici nihil nocuit. Parietẽ ꝑfoꝛauit:ſed
theſaurũ auferre nõ potuit. Theſaurũ autẽ
dico nõ auri ⁊ argenti:ſed fidem iuſti.hunc
em̃ eius theſaurũ diabolus diripere feſtina/
bat:quãdo eum omni facultate nudatũ pla

ga intolerabili cruciabat. Vidiſti augmen/

tari fluctus: vidiſti petrã firmiſſimã: vidiſti

turrim inexpugnabilẽ: vidiſti deũ gloꝛiſica/

tum ⁊ diabolũ ↄfractũ: Et quali nomĩe hũc

iuſtũ appellem: ignoꝛo. Athletã eũ vocẽ? Sʒ

Ddicã? Sʒ firmioꝛẽ video. Militẽ apellabo:⸗

cellit tantarñ copia coꝛonarũ. Petrã eum

Sed robuſtioꝛẽ cerno cõſtantia. Turrim en
nominabo: Sed eminet ſapientia. Arboꝛẽ
eũ dicã? Sʒ decoꝛoſioꝛ inuenit᷑. Fructũ illũ

apellẽ? Sed pᷣcioſioꝛ demonſtrat᷑. Theſauꝝ

eum nomiabo: Sed copioſioꝛ eſſe dinoſcit᷑.

uenio. Audiãt hęc diuites: audiãt hęc pau⸗/

Et quali vocabulo appellẽ ſanctũ illũ nõ in/

peres quẽadmodũ hic beatus vir i diuitijs

ſuis ⁊ fęlicitate benignus diſpenſatoꝛ exti/

tit diuitiarũ: ⁊ in tẽptatione pauꝑtatis pa/
tienter et foꝛtiter tolerauit. Vides igit᷑ non

elſſe impoſſibile diuitẽ eſſe in operibus bo/

„

Matth. 25.

nis:⁊ pauperẽ ꝑ patientiã ęgeſtatis poſſe eeẽe

beatũ. Molo mihi dicas: quia pauꝑtatẽ ti/
meo. Pauptatem times:⁊ peccatũ non me/
tuis: Holo timeas pauꝑtatẽ:ſed iniquitatẽ
time:quę mater eſt toꝛmẽtoꝛũ. Dñs a te ſti/

pendiũ poſtulat: ⁊ dare ei nõ vis. Cũ enim
audis eũ dicentẽ:ccεdiu feciſtis vni ex mini

mis iſtis: vtiq; ſi tribuas pauꝑi chꝛiſto fene
ras. Si cõtrahis a pauꝑe manũ tuam:quõ
⁊ qua fiducia in illa die ⁊ tu a dño miſericoꝛ/
diã poſtulabis? Mõne arguet te dicens: Vi/

diſti me nudum ⁊ non operuiſtu eſurientẽ et

nõ pauiſti? Quid tu ad hęc reſpondebis:et

quã veniam depꝛecaberis: Mõne cõſcientia
tua reum te faciet ⁊ obmuteſces: Et tu qui/

dem multis a⁊ pcioſis vel exquiſitis delite

interdũ vſq; ad crapulã ſatiaris: et pauperi

vnge eſuriem repellat vel cibũ ſimplicẽ diſſi
mulas erogare. Veſtibus etiaʒ nimiũ pᷣcio⸗
ſis indutus incedis: ⁊ pauperi nudo nec vi⸗

liſſimũ tribuis veſtimentũ. Domũ tuam in
omi pompa cõponere vel oꝛnare cõtendis:
foꝛſitan nec in angulo eius ꝑegrinũ vel pau

perẽ recipiſ.Sed qui talis eſt: cũ ei irreuoca-
bilis aduenerit finis:ſi pęnitentia nõ ſubue/

nerit:ꝑget ad inferos nudus boniſ operibꝰ:

remanente domo cũ omni oꝛnatu ſuo in te-

ſtimont:ũ auaricię ſuę. Unuſqͥſq; em̃ ſtereũ/
tium dicet: eęc domus illius fuit raptoꝛis:

pdonis:auari.QAQuãtas viduaſ afflixit:quã/

tos oꝛphanos denudauit:quantos miſeros

fecit:vt hanc domũ tantis expenſis de iniqᷣ/

tate quęſitis regeret.Sed dicit aliqs: Mobi 2
lis ſum et in honoꝛe conſtitutus. Mobilita-
tem nemo repᷣhendit: de iſtis dignitatibus
nemo diſputat: quę a deo bene hominibus
cõcedunt᷑. Diuites ergo in honoꝛibus cõſti , /

tuti ſi iuſte ⁊ caſte ⁊ miſericoꝛditer vixerint:

rephẽdere nemo debet. Illi vo dolẽdi ſũt ⁊
lugẽdi:q inflati ſuꝑbia dignitatũ:putant ſe
imoꝛtales cũ ipſa dignitate futuros:⁊ nõ cõ
ſiderant condtionẽ ſuã qꝛ de terra ſunt et in Seũñ.ʒ.
puluerẽ redigent᷑:⁊ ꝓ parua leticia vitę huꝰ
ſi tamẽ lęticia vel vita dicẽda ẽ:ꝑpetua ſuſti
nebunt toꝛmẽta. Attendis pauperẽ ⁊ deſpi⸗

cis: et nõ recogitas qm̃ homo eſt ſicut et tu.

Homo chara ⁊ amica poſſeſſio dei:hõ cuius

cauſa firmatũ eſt ceclum: ⁊ extenſum eſt ma/

re: fundata eſt terra: ꝓpter quem ſol oꝛitur
⁊ occumbit:luna creſcit ⁊ deſicit:aſtra micã/

tia ſurgunt.Tu ne & cotemnis hominẽ pau
perẽ: ꝓpter quẽ deus talia⁊ tanta cõſtituit:
Ad extremũ vt adhuc amplius dicã: ꝓpter
quem dei filius humanã carnem aſſumpſit:

oppꝛobꝛia ⁊ flagella ſuſtinuit: crucẽ ꝑtulit et Mattb.27.
flagelli amaritudinẽ ſenſit: moꝛtẽ guſtauit:

ad inferna deſcẽdit:⁊ eos qui a diabolo de⸗/

tinebant᷑ obnoxij ſanguinis ſui pᷣcio libera⸗/

uit.Ecce quanta ⁊ qualia hũano generi pie-

tas diuina conceſſit. Videte ergo ſi iuſtũ eſt
vt a nobis pauꝑ quiſq; deſpiciat᷑:cui tot be

neſicia pietas diuina largi᷑: Amemus ergo
fratres chariſſimi ⁊ nõ deſpiciamꝰ pauperes

„7 »„ 2*

vel ꝑegrinos:ne nos ille deſpiciat qui ꝓpter 2.
nos pauper factus eſt cũ eſſet diues. Cõſide E

rate fratres ⁊ diligẽter attẽdite: quia ab ini/
tio nullũ pauperem deſpicere voluit deus.

rCOX

gunkarinſa
linuin

ncinpinen

ſanglarh
unztun

ſnſaaucpli

orusergog

. 4 taepoſinma

iisſuntbun
unielupb
Cihrs neua
Pllenodeot
ſipuhſttua
lrslustiwt
tmmſſne
heinenifn
Pnieuraend
Poconundeiue
litpisciſae
cuttafꝛau
Ccumeciekb
ſlenavrngan

oclan
urflln,

ſlonbien

(Eſnun

wldinite
W. WTodin⸗

lbondeg

ſmgesiler

Mieettea
Uangnin
Alezcnocn
Ubantten⸗

Achugli

hun A ho⸗
Mangcliſi

Wanenn

“ ſugefcg
AQiinſant

giſtnit
ngen

amnanecitenei⸗
Nomnäne
räücgnue⸗
enngnöſcbue

usdanſce.

lemmnſton
lſſzeiteti
us buütnprnis
taſaffintgti
Auumosnniens
chenisdeinig
Natelids: Ron⸗

Unus. Robu

is dignlanber

Nenedonine

donoubuscoc
dlernrenn.

libodclidiſae t.

Nüntiutute,
eiumdsttoc⸗

deltenn uotetg

lencunnedun
igeuuſ

puupgitdehn

wockiatdea.

ſodetchöclins
mumuneknn
unſalgnn
cictaſanc
nobonneht

tuntzcͦkten

us i c
Nenaſunnin

Notigiſtunt

iaduebolod⸗
ſuicolten
no geſeihie
agolulie
iniinee.
Znenns
unsgeue
peutgltt,
guci
eſobit n

ðä êùôòẽẽ B W

Ber. CC. xXVI.
MNam ũacut in ſcripturis diuinis frequẽter et
diligẽter audiſtis: vt ſuperbiã ⁊ vanitatem
mundi repꝛimeret deus: nõ elegit rhetoꝛes:
nõ eloquẽtes:nõ conſules: nõ diuites: non
potentes:quibus verbi ſui ſecreta cõmitte
ret:fed aut opiliones:ſicut patriarchas ⁊ be
1. Regl. 16. Atũ dauid: aut piſcatoꝛes ſicut beatũ petrũ
Wꝛntg.4· vel reliquos apłos: vt ꝑ inſirma deſtrueret
.Corâ1. foꝛtia: 2 bumilia excelſa ? ſuꝑba deijceret.
Amemus ergo pauperes: vt cum illo partẽ
Mattb.ij. habere poſſimus qui dixit: Diſcite a me qͥa
mitis ſum ⁊ humilis coꝛde. NHã quis genus
humanũ ꝑ ſuꝑbiã moꝛtale vulnꝰ acceperat:
chꝛiſtus medicamentũ hũilitatis exhibuit.
Noli ergo deſpicere humilẽ pauperẽ:qui cũ
ſibi pauꝑ ſit:facere te diuitẽ poteſt.Qui em̃
Diuites ſunt:imitent᷑ beatũ iob hũiliter lar/

ꝓſperis: etſi ſiniſtrũ aliquid dño ꝑmittente

lo contra dei iudicia murmurantes: ſed hu/

mili ⁊ pia cõſcientia cum beato iob dicant:

Job.i. Dominus dedit dñs abſtulit: ſicut domino
prlacuit ita factũ eſt:ſit nomen domini bene/
dictum:cui eſt honoꝛ ⁊ imperiũ cum patre et
ſpũuũſancto:in cuncta ſęcula ſęculoꝝ:Amẽ.

¶ Item in eadem dñica Homelia
de eo qs ſcriptum eſt in euangelio
ud.i m Lucam: Et factum eſt dum iret
leſus in hieruſait:tranſibat per me/
diam ſamariã ⁊c̃.quę ſumpta eſt ex
libꝛ0.ij.de quęſtionibꝰ euangelio-
ru.ca.iiij. Et er᷑ ſermonibꝰ factis ad

fatres in heremo.xxxij.
Sermo . Dominica quintadecima: De be⸗

CXXV. to Tobia: Dermo —

quẽadmodum angelus monet: quem eſti/

mabant terrenũ ſub cęleſti gloꝛia mercenna

rium. Ad hoc enim cęcitatis incurrit exitiũ:
vt angelũ ſuſciperet medicũ:qui diuinis fa-
Cobie.12. cibus incẽſus ſic anhelauit:Honeſta eſt oꝛa/
tio cum ieiunio et elemoſyna. Oꝛatio iuſti:

cdauis eſt cęli. Aſcendit pᷣcatio: et deſcendit
dDei miſeratio.Licet alta fit terra:altũ cęluʒ:

gas elemoſynas facientẽ. Hon extollant᷑ in

ꝑtulerint: non depꝛimant᷑ aduerſis:⁊ in nul-

NEeatus Tobias qui panem ſuũ no/
Nuerat frangere eſurienti: mercedem
NAcelerem mercẽnario ſparat laboꝛan
l. Patient lectione ꝑcepta quę nuꝑ eſt reci
tata: admirabamur patris filijq; tractatuz:

audit tũ deus hominis lingnã:ſi mundã ha/
beat conſcientiã.Cum ſenſibus loquit᷑:ſi ſit
ſolus noſter gemitus. Sufficit auribus im/
ber oculoꝛum: fletus citius audit q́; voces.
Oꝛatio inuidi: ſolet de auribus ꝓpulſari.

Oñica xv. p? Trinitatis: Ber. I.

Erat patris ⁊ filij anima vna:dum eſſet pꝛo/ B

pꝛietas mem bꝛoꝛũ erat illis ſingularis ger⸗
manitas animoꝛũ. Fili inquit dimittamus Cobie. 12.

iſtum hominẽ adijcientes ad mercedẽ placi/

tam:quia nobis multa opere ſuo cõ tulit byo
na.Et fllius relato tractatu alloquit᷑ patrez
Pater:nũquid nã iſti tam benedicto opera-
rio merces tm̃ placita debet penſari: cuius
bhonus ducatus nõ poteſt eſtimari? Parum
illi honoꝛis reddemus:ſi eius meritis men/
ſuram ſigamus. Mũquid ipſe id tantũ exhi⸗

buit qð placuit:hoc placuerat:vt mibi regi
onẽ ⁊ virum cui argentũ cõmendaſti demõ/

ſtraret. Pꝛimo iter quaſi cęleſte carpens: es
mihi ⁊ tibi parauit neceſſariũ de piſce colly/
riũ:aAe deduxit: argentũ recepit:ſarã mihi
vxoꝛem deſpõſauit.Mercede placita tantũ
eſt dignus:qui mihi tanq; cęleſtis extitit pa
ranymphus:⁊ qð plus ẽ bone pater oculoꝝ

tuoꝛũ maculas albugine detracta curauit:⁊

totã domũ noſtrã illuminatis oculoꝛũ tuo/
rum lampadibus illuſtrauit? Clarius modo
video:quia te videntem aſpicio. Nonne iſte

optime pater dignus eſt media ſubſtantia?

Iſte ralis ductoꝛ atq; ꝓuiſoꝛ: medicus atq;
cuſtos:vt dixi:medię ſubſtãtię quã ipſe me/
cum ꝑtulit accipiat poꝛtionẽ:qui mihi duca
tu ſuo tantã pᷣbuit pietatẽ. Placet bono pa⸗C

tri ſapientis ſilij reſpõſio. Rogare cepit mer api.s.

cẽnariũ:vt mercedis ſuę ſumat effectũ.Fra/

ter inquit accipe qð tuũ eſt: ⁊ tunc vade ſal/

uus.Recipe mercedẽ tuam:quia pᷣbuiſti mi

hi ⁊ filio meo bonam miſericoꝛdiã. Tolle vt

dixi mediã ſubſtantiã quã cum meo filio re/
poꝛtaſti:nam gratia quã tibi debemus non
poteſt ponderari. Cõtinuo angelus gaudet
de cogitata mercede: qui miſſus fuerat gra/
tis f acere pietatem. Tobis inquit vel tobia

quid de mea mercede ſatis ſuꝑflue cogita/

tis? habete qð vobis donauit pater ille ceo-
leſtis: Ego miniſter ſum curationis: ille eſt
auctoꝛ ſanitatis. Neſcitis cuius mercẽnari
ope perfrui meruiſtiſ. Defunctos captiuita/
tis ſepelire ſ᷑õ timuiſti tobis: aſcenderũt ad
dominũ opera tua:quia relicto pꝛandio red
didiſti moꝛtuũ ſepulturę. Ego domino me/

dullata intuli ſacriſicis ꝓ venerabili Zpul⸗

Bancti Aluguſtini de tempoꝛe

tura: ego directus ſum oꝑarius foꝛi cęleſtis.
Ahboꝛtuũ ſepeliſtis:et moꝛtis aculeum nõ ti/

muiſtis. Ipſe ſepultus: ꝓ vobis voce tacita
pꝓclamauit. Pꝛobationis fuerat cęcitas ocu
loꝛũ: vnde patientia tua clarius meriſſet de
ccleſtibꝰ oꝛnamentũ.Ego ſum raphael: vnꝰ
ee ſeptẽ angelis qui aſſiſtimꝰ ante claritatẽ
dDdei. Mõ indigeo fructu hũanę mercedis: di/
uitem me facit cõuerſatio maieſtatis. Diueſ
eelſt ille qui me miſit: gratis iuſſit impẽdi:qui
gratis ipſe cõceſſit.HNec ipſum honoꝛem gra
tiarũ mihi deputetis: qꝛ nihil meis viribus
Tobie. 12 pcepiſtis: Heũ benedicite ⁊ illi cõfitemini:⁊
D ipſũ gloꝛiſicate:qꝛ vobiſcũ fecit bona.Subi
to patefacto myſterij celeſtis honoꝛe: voce
raphaelis angeli attoniti:tobis⁊ tobias col

lapfſi in terrã ꝓꝛuerũt: vocẽ tremulã penituſ

ooccultarũt: quia vocem inſolitã audierunt.
Auid meruiſtis pater tobis filiuſq; tobia:
Abercennariũ habere celeſtem: ⁊ tanqᷓ; ope/

rarium locare terreſtrem? Celauit vobis an/
Tobie.5. gelus nomen: Aʒarias ſum inquit ananię

magni filius: ⁊ non dixit: Ego ſum raphael

angelus. Celauit in pꝛimo nomine dignita⸗/

tem: ne faceret locatoꝛi terroꝛẽ. Si em̃ dice/

ret: Ego ſum angelus: nõ eſſet tobię mercen

narius.Seruata eſt dignitas nomiĩis:vt po/
ſtremo magnitudo clareſceret dignitatis.

Vigdete chariſſimi quãtũ ſit elemoſynę me/

ritũ. Angelũ meruit habere operariũ. Vide
tis quãtum ꝓſicit moꝛtuos ſepelire:vt obla

tio eius ꝑ angelũ raphaelẽ ad cęleſtẽ aſcen/
Tobie i. deret maieſtatẽ. Videtis quia elemoſyna a

moꝛte liberat:et ipſa purgat peccata. Facit

purgationẽ oculoꝛũ: liberat a tenebꝛis pec /

catoꝝ. Tobis via ſua deducit᷑: Sara tot vi/
ris io otriſtata ꝑ angelü matrimonio co pulat᷑.

In eade ominica: De facigdis
Sermo e emoſynis:
CC.xxVII.

cuſare poſſet:dominus⁊ ſaluatoꝛ noſter pꝛo
Wantb. 10. calice aquę frigidę mercedẽ ſe redditurũ eſſe

tatem perdas quod ꝑ elemoſ yvnã dare potu

as quod ꝓ remedio animę tuę poſſis pau/

Si v⁊o vt iã dictũ ẽ: frequẽter luxuria deuo⸗/
rat qð miſericoꝛdia in cęlo theſaurizare po/

iendis elemoſynis fratres charil
ſimi: charitatẽ veſtram admonui et
. coõſiliũ dare pᷣſumpſi. Et licet apud
lures deo inſpirante pꝛofecerit admonitio
noſtra:timeo tamẽ ne ſint aliqui qͥ aut minꝰ
faciant qᷓ; poſſint:aut nec foꝛte faciant. Sed
dicit aliquis: Pauper ſum: ideo Aelemoſynã “W
dare non poſſum. Vt nullus ſẽ pauper ex·

amplius habes in ſubſtantia tua q; tibia aut
in victu aut veſtitu rationabili aut mediocri
ſufficiat:ſola tibi poteſt bona voluntas ſuf⸗
ficere. Sed rogo te:diligenter conſcientiam

tuam interroga:ne foꝛte aliquotiens ꝑ ebꝛie

eras: ne foꝛte ꝑ gulam ſtudeas in terra con.—
ſumere qð per elemoſynã debueras in celuzʒ
recõdere: Me foꝛte delitias ̃parando oꝛna/
menta ad luxuriam comparando:non habe

peribus erogare. Et cum pꝛecioleveſtes no/

ſtre a tineis ſoleant deuoꝛari: pauperes nec
vilia veſtimenta merent᷑ accipere. Si ergo

iſta omnia impedimẽta non aggrauant ani⸗
mã noſtrã:⁊ hoc ſolum habemus qð nobis
vel noſtris ſufficere poſſit:non aparebimul
rei ſi elemoſynam pauperibus nõ erogamꝰ.

tuerat: coꝛrigamur dum tempus eſt: ⁊ quod

hucuſq; aut non fecimuſ:aut foꝛte minus q;

opoꝛtuit fecimus: implere totis viribus ſtu/
deamus. Et ideo o anima chꝛiſtiana quę me B

cũ audis legis:adiuua te conſilio ſanctiſſi/
mi danielis. Sic enim ait: Conſiliũ meũ ac/ Zantet 4.
cipe et peccata tua elemoſynis redime.dð
coſilium ſi non libenter audieris: ad celum
ſine cauſa pulſabis.OQ anima quę intra car /

neos et fragiles parietes habitas: vigila: .
oꝛa:pete:quęre:pulſa. Vigila inquã peten⸗/ Mattb.⸗.
do:oꝛa quęrendo: pulſa operando. Vigilan
ti tibi et petenti: reſ pondet dominus: Ecce

aſſum. Si tranſieris per ignem tecum eſt do Ela. 45.

minus tuus:⁊ flamma non ardebit in te:qᷣa
ſicut aqua extinguit ignem: ſic extinguit ele
moſyna peccatum. Si ergo aperueris pau/
peribus manus tuas: chꝛiſtꝰ tibi aperiet ia/
nuas ſuas vt paradiſi poſſeſſoꝛ introeas.
Si foꝛte putas qð finis mundi tardius ve-

niat: vel tuum conſidera finem. Ecce paula/

tim deſicit mundus:ſubtrahunt᷑ omnia bo/

na quę fuerant: et accedunt mala quę non

erant.Quotidie quod pᷣdixit dei ſermo com
pletur:⁊ nec ſichomo mutatur. Accipe ergo
conſilium:dum in manibus tuis habes pᷣci/
um tuum. Dona tibi de tuo dum tuum eſt:
quia fragile eſt quod tenes:et cęteroꝛum eſt
quod attendis. Conſidera quale pꝛo te pꝛe/

cium dederit dominus tuus: Sanguinem
fudit. Charum te habuit: quem tam charo C
pꝛolnint.· Dicis ergo: Rauper ſum. Sinihi

pꝛecio comparauit. Diuitis purpurati fuge Zuel.is.

. .

u. rguuf
usconcinia
nnuntlu
ſes Dues
Gleign

emenn

lenspeeb⸗
llteſfatres
nsgebenne⸗
cucadur Ie
ſenſennkarde
Gbendochtem
lngtagncil
hendanunte

Mas fhnr ,uman

nine Lazaru
Uefigeretln
tgnn ur
Cameuſenn
ibonnagus
ſeuitondin
itckors.
ſtoo Ton
Kütami
Unſulcaig
Mdunqub
utenent
verlotmnils
Pacn
Cus eine
Aytdolei
Gucarere
iſeuune
girglee
elQunc
C ſepe de
Renn Kim
Poſbrng

e Ber. CC. xxVII. Dñica xv. py' trinitatis: Ger. I.

Autn frater exemplũ: cuius canes pauper laʒarus euangeliũ tonuit. Annunciatũ eſt ſuppliciũ
appln ſcl ſuis vulneribus pauit: ⁊ micas cadentes de impioꝛũ: iuſtoꝛum pꝛeęmiũ eſt repꝛomiſium.
il menſa diuitis non accepit. Sed poſt non Tu vmbꝛas et nebulas ſeculi huius tenere
= longum tempoꝛis interualluʒ: mutatę ſunt te credens: diuina ſcepta velut inanes fa/
i bchit vices. Pauper beatitudinem emit mendi,: bulas reſpuiſti. Interueniant pꝛo te pau⸗
nadeen. citate: et diues ſupplicium facultate. Ille in peres: et quicquid petieris dono. Sed iu-
Künmnd abꝛahę gremio ab angelis eleuatur: diues ſto iudicio vicem tibi reddo: Quia iudiciuʒ Jacobi.ꝛ.
tensincchz D vo ad inferni ꝓfunda perducit᷑. De quo lo/ ſine miſericoꝛdia ei qui non fecit miſericoꝛ/
Wmmtoenn co vidit diues pauperem: imo iam pauper diam. Mõ tibi poterit pꝛeęſtare iuſticia mea:
mannnbibe diuitem. Deſiderat guttam: qui negauerat niſi quod merentur opera tua. Sine cau/
epoſſsen micam. Hęc ergo cogitent diuites:qui facul ſa moꝛtuus in poteſtate aliena poſitus cla/
kuoſepeſtspn tatibus ſuis ſe redimere nolunt: n ſimilia mas: qui eo tempoꝛe quo potuiſti cum me
nauperesne patiantur. Diues fuit ille de quo nc loqui/ videres in paupere cęcus eraſ. Fratres mei E
Cher. Sieg mur: Sunt ⁊ hic diuites ad quos nũcloqui manu dei foꝛmati: magno mecum pꝛecio
agguantg, mur. VUnius ſunt nominis: caueant ne ſint comparati:audite conſilium domini dei no
ensgöod vnius conditionis. Ergo inter diuitez pur / ſtri: implete deſidenum pontificis veſtri:
oniprbinil puratum ⁊ lazʒarum vlceroſum mutatę ſunt vt cum ipſo accipiatis hereditatem in re-
usnöcogen⸗ vices. Duues perdidit qð habebat: pauper gno patris veſtri. Ex ſeruo factus es ami/
Nlutunadeu⸗ cępit eẽ qð nõ erat. Diues ille in ſęculo apo cus. Contemne qð natus es:fac tibi vicem
barungenn thecas plenas reliquerat:⁊ in inferno guttẽ cum chꝛiſto. Quare non accipiat partem de
nhuseſetgm le ardens petebat ⁊ impetrare nõ poterat. At/ ſubſtãtia tua:qui tibi pꝛemia pꝑparauit ęter/
Ufegins6 tedite fratres. Totum diuitis coꝛpus flam/ na: Quare non accipiat vel decimũ:q cõtu/
onsiblek mis gehennę cõſumit᷑: ⁊ ſola lingua ampliꝰ lit totum? Contra terrenum patrimonium:
heanhmnaenes cruciatur. Ideo ſine dubio in lingua maio / deus offert celum. Sic enim ait: Venite be / Wattb. 25.
Conilioſancſgd. rem ſentit ardoꝛem: quia per eam ſuꝑbe lo⸗ nedicti ꝑcipite regnum: quia eſuriui ⁊ dedi/
Cntlünidg. quendo cõtempſerat pauperem. Ipſa enim ſtis mihi manducare. Cunc vos ſi modo eile .
NöödneA lingua ꝗ̊ᷓ noluerat dicere vt elemoſyna pau/ moſyvnas largiter ſideliterq; facitis:fęliceer
tenu atcinl pern donaret᷑: grauius gehennę flãmis exu- dicere poteritis: DHomine quando e vidi/ Abi.s.
iimen Abi. S. ritur. Clamauit enim ⁊ dixit: Pater abꝛahaã mus eſ⸗ unentem: miniſtrauim tibi? Quid *
dabinsrni mitte Laʒarum vt intingat digitum ſuum eſt hoc fratres: Conuenit ſidelis debitoꝛ: et
lisgäpaen ⁊ refrigeret linguam meã.O diues qua fron creditoꝛes excuſant: vobis reſpõdebit
60 Tigen te quęris gutram: qui noluiſti poꝛrigere mi- pater: dominus ⁊ amicus: cum quo feciſtis
M⸗ e cam: Juſte nunc exigeres ſi dediſſes. &Oο mũ cceleſte cõmertium: diu feciſtis vni ex mi/
ni 4 di bona: apud inferos mala. Acceſſerunt ad nimis meis: mihi feciſtis. Monne ego quę
anen ſeruitium diuitis ignes: ⁊ ad obſequium ſę accipit terrena: accepi? Cęleſtia reddam: da
nucht ki ui toꝛtoꝛes. Patitur duros tartaroꝛum mi/ bo ęternum pꝛęmiũ: ⁊ ad partem dexteram
ſeammngin V niſtros. Zoꝛquetur ⁊ clamat: O iuſte ⁊ inte, regnum. Mon quia non peccaſtis: ſed quia
Gannmn ger iudex vel ſcm peccata mea compenſen/ peccata veſtra elemoſyvnis redemiſtis. Ro/
bippengli tur ſuplicia iſta: vel contra ſpacia annoꝛum go vos fratres vt iſta recipiant᷑ i animis ve/
ſn mndeus meoꝛum quibus habui bona: mala recipiãä: ſtis:⁊ ita pꝛoficiat pereginis:vr ante tribu/
Gitunduse aut certe in duplum vel quadruplum. Cur nal ęterni iudicis ⁊ mihi ꝓ benigna admo/
n aefn per tot milia annoꝛũ me teneri iubes in flã/ tione venia: ⁊ vobis pꝛo elemoſynarũ largi
nkontte mas? Peccatoꝛũ meoꝛum ſum nexibus alli- tate ęterna gloꝛia tribuatur: pꝛęſtante do/
nala ge d gatus ne fugiam. Per momenta compun/ mino noſtro ielu chꝛiſto: cui eſt honoꝛ cum
telſanpct goꝛ vt doleã. Seuit in me ignis ⁊ nõ parcit: patre et ſpirituſancto in ſęcula ſeculoꝛum:
. Aacpee cruciat et reſeruat: nec totum eſt q punit: Amen.
wisbebesſll D cui ſęuum eſt quod ignoſcit. Poſt illas la⸗ , „ —
duntuunch mẽtabiles voces:potuit ei ſine dubio reſpꝰ Ztem in eadem do minica: Dom e
annund deri: Quid faciam tibi? Elemoſynas non fe lia de eo ð ſcriptu eſt in euangelio
iepooleyt ciſti: quę peccatoꝛũ tuoꝛum penas extingue ᷣm Matth eum: Nemo poteſt duo waus.s.
Snguinch rent. Clamauit ribi ſcriprura ⁊ non audiſti: bus dominig ſe ermiree⸗aug habet
amce pꝛopheta non tacuit: apoſtolus ſdicauit: li.ij.de ſermone dniin mot eceXv.
upunnſi,n H

d

Ger.C.xxvIII. Dñica xvI. pꝰ C rinitatis: B. er. I.

ret inter exercitus victum: et inter arma ca
ptiuũ. Parat᷑ conuiuiũ regi: iudith intereſſe ¶

Semo Dominica ſextadecima:de Judith

CC.XXVIL, Sermo 1
A

On ſufficit moꝛtalls eloquentia iu/

tq; triumphos grauidaſq; referre
virtutes:quas omnipotens deus dedit eis
quibus ſolet conferre victoꝛiam: qui viros
ac feminas vigere ꝑmiſit: qui et flammã ca/
mini refrigerio diſperſit: ⁊ inſidioſos exerci /
Judith.⁊. tus capite ſublato nudauit. Nam cũ holo/
fernes ille filioꝛum iſrael: imo ſui capitis ini
micus exterarũ gentium ſibi ius vendicaret

atq; obſidione armis ignibus quoq; pugna

ret:nec non ⁊ multarũ gentium campos ca/
nis meſſibus oneratos in cinerem paſcente
flam ma conuerteret: iudith ſanctiſſima cu⸗
ius bcibus patuit celum:oꝛatiõis arte arma

victricia fabꝛicauit:quibus aduerſa cõflige /

ret:⁊ paueſcentes viros fęmina vindicaret.
Zudith. 7. Squalebat e ciuitas:obſidione barbarę feri/
tatis. Ita em̃ vniuerſa languebãt vt in ma/

nibus hoſtium iam tradi cõmodius iudica/
rent q;ᷓ pernicioſę famis populatione vexa/
B ri. Ecce iudith poſt pᷣcem et ſaccum: poſt ci

Judith. 1o. nerem ad cultus puellares redit: ſpes om/
niũ populoꝛũ pꝛocedit: ſollicitos populos
redditura ſecuros ſua ſapientia conſolat᷑: ꝗᷓ
pꝛomittens victoꝛiam quam omnis natio
miraret᷑:poꝛtam ſibi paululum remotis obi
cibus poſtulat aperiri. Pꝛodijt ſecura vni⸗ꝰ⸗

puellę comitatu cõtenta:et hoſtium ſecuris
greſſibus ꝓperauit in caſtra. Intra muros

ſollicita fuit:ſecura fit dum ad timenda per/
uenit. In qua feęmiua inſidioſę pulchꝛitudi-
nis nouitatem hoſtilis exercitus vehemen/
ter expauit:vt in eius obſequio vires amit/

terent: arma ꝓijcerent: ? colla curuarẽt. De/
ducit᷑ ad ſ̊toꝛium ſubiectis oꝛdinibus fraus
holofernis: et lugentis victoꝛia ciuitatis.

Quã cũ videret holofernes ſolutꝰ ẽ ſenſibꝰ:

animã cum capite perditurus. Jacuit enim

dedecus iuuenum mulieris vultu captiuꝰ:
licuit mulieri exiarmare iuuenes:⁊ debellare
victoꝛes: ſollicitam defendere ciuitatem:et
barbarum ſubuertere bellatoꝛem. Decepit
ſincera coꝛruptũ:fefellit caſta pollutum:pu/

dica perimit adulterum:ſobꝛia iugulat ebꝛi⸗

oſum. Illa enim tam barbarosanimos in/
ſidioſi ſui vultus fraude confuderat: vt eum
ligaret multarum arte fabularum:vt redde/

ſtoꝛum omnium oꝛationes eximias

iubetur. Illa conſentit vt vincat:accedit ad
cõuiuiũ:nihil de cibis aut de poculis hoſtiũ

Judith 12.

guſtatura: quę ſuis vtenſilibus voluit eſſe
Gntento. uis ille bellatoꝛ armoꝛũ tam ca
ſtiſſimę fęminę male ſanus attẽderet vultů:
illa tũ qᷓre venerat de eius capite cogitabat:

quo ſublato defectis ciuib ſbᷣueniret:⁊ mul/
ta capita tueret᷑:defenderet: vindicaret. At

vbi conuiuij ſagina ſines exceſſit: et grauis

Judith. 13.

calicibis ſomnus ſucceſſit: vidẽs iudith ini·
mici coꝛpoꝛis inclinatas ebꝛietate ceruices:
ſurgens ipſiꝰ cruentum arripuit collum: co
mam quoq; barbari capitis manu occupa/

uit: domiue inquit cõſirma bꝛachium meuũ.

Et percuſſit tertio in collo eiuſ:⁊ amputauit

caput eius.Exiens foꝛas tradidit puellę ca-
put holoſfernis:⁊ miſit illud in perã.Et poſt

puſillũ exiuit foꝛas quaſi ad oꝛationẽ ſᷣm cõ/⸗

ſuetudinem. Ecce caſtitas. Oꝛationis fauo/
re caſtitas pudoꝛem ꝓpꝛium ſeruauit inta/
ctum ⁊ quietum: decepitq; alienum. Jacet
incluſum cadauer:et iam foꝛis eſt caput.Cũ

palmifera caſtitate iudith ad ciues ſollicite

2
Judlth. 14

feſtinat: nec pꝛohibet᷑ regreſſu: cui quaſtl ad
oꝛationem ante ire fuerat cõceſſuʒ. Jam re/

cipit attonita ciuitas tantę victricis reditus
triumphales: iam luctus conuertunt᷑ in gaau
dium: iam poꝛtę pleniſſima ſecuritate pan/
dunt᷑: iam pendet muris victoꝛibus caput.

Omnis erat in ciuitate victoꝛia:⁊ ĩ hoſtilibꝰ

caſtris tremoꝛ erat ⁊ fuga. Judith in ciuita/

te cuʒ ſecuris ſecura. Vbi enim aſſiduis pul
ſatur oꝛationibus cęlum potentia ſemꝑ cal/

catur armoꝛum. Ecce gloꝛioſę feminę caſtita

tem ſeruauit oꝛatio:⁊ hoſtem ſeruare nõ po

feęmina valuit vindicare:⁊ tantus exercitus
regem nõ potuit cuſtodire.

Efegden dominica: de Judith:
BDermo II

clangoꝛe vel rauciſono ęris cantu in

bilibus foꝛmidoloſa imago moꝛtiſ occurrit:
intrepida viroꝛũ foꝛtium pectoꝛa ſolent lau/

tuit multitudo. Lugentem ciuitatem vna

Sermo.
CC.XXIX

Otiẽſcũ cũq; bellicꝰ rumoꝛ terribili fa⸗ A
ma crebꝛeſcit:aut hoꝛriſono tubarũ

crepuerit lętiferum murmur: feminis ac de⸗/

dis amoꝛe flagrare: atq; bellica ſoꝛte vbi fu/

ginbrede
2: .
ion clorn
Aunted hein
nannnan

Cne ipnnann
—

ve⸗

en blnen

len uho
ſumi
e anamnin
clugsten
tlanentano
altuunceci
no aiuatn
zin scönun
M Gnoeblutae
ſbionmamenn
lihenciram
umnin
ſss gennate
Musoimican
Gienpa
Penroleyin
nunondebel
Unerebelarn
mgonanns
Keopuubanu.
ltglansen
alkoclron
tnautodita

Mn mentdeſce

guitancllann
(ceſeninqr
(nmrgvontä

4 Mnebop⸗
Clternunga
dumteper
ingin
loguſnce
lunedon
c Minonie
bus guoc 9
en
moleſbni
hapiesinn
Cnuptiann
ſkunnun

n Cnmgpon

feinsp
urgd

Ba Ber. CC. xXIX.

Mer Umge

hctbinmnſet
tagtetitgs

doalshoti

mngtünng
niteeplli⸗
Melogtibrn

Lenneet⸗
ndſant. N
nageng
lisiucthini
Ane lenice.
Uücolumecd.

numocagn

Achiun naſ,.
Etanpuu .

neſto imbꝛe denſati pliantes moꝛtifera ob-
unmbꝛatione texerint partes conſertas ſub/

ſtridulo teloꝛum curſu cuentu iam errantes
lęetifero:ſᷣcipiti ardoꝛe triumphales pꝛopin/
quant ad palmas: Judith bellatoꝛ animus
alienum pectus obſedit. Illa abiecta foꝛmi
dine fęminarũ: victoꝛiam in periculis quę/

rens: nec moꝛtẽ in periculis timuit: nec am/
Juditb.. biguitatem foꝛmidauit. Cum igitur bethu/

lię męnia holofernes hoſtili obſidione calca
ret:⁊ auertẽs tractus aquarum:pꝛima indi/
ceret certamina ſiccitatem: iudith flens ſui
coniugis fędera acerbo diſcidio rupta lugu/
bꝛi lamentatione ſeruabat. Quę vt rexperit
captiuandę ciuitatis inducias poſtulatas:
mox ei pꝛiuatum doloꝛem congeminauit ci/

B uitatis cõmunis doloꝛ.Quę exoꝛata cõſur/

Uikua⸗ Zudith.10. Gens abluit aqua coꝛpus ſuum: imponens

nperi Set
Nationefnch

Mationis en D

ſenautin⸗

Menun. Ne N

Sckaapnri
aiestolian
ani gualud
ceſez. Anne
lancsedins
uenuntingan

ſecuntueden.

tonbusau.
urtiboku⸗
Cubincirn
neſicrisye
mmuſenpl
fminan
ſenaetipe
cuieuen m

msattnls

deguli⸗

ceterbii !

oononubrn
gis Atuln

ſenmnsaede
Criocum.
uſpentu

irs Judith. 13.

ſibi oꝛnamentũ: pendulas aureas diuitias
ſuſpendit:⁊ manibꝰ lapillatos circulos ſplẽ-
dentes induxit:fluentes ſinus purpureę ve/
ſtis gemmato collegit pectoꝛe: caſto vultu

pꝛius dimicatura c; ferro. Moniliũ tela pu/

doꝛi ſemꝑ aduerſa hoſtem ferire didicerunt.

Gentis ſuę vindex ſumpſit oꝛnamentoꝛũ ar/

ma:non de bello nuptias ſubitura:ſed de ci

uitate bellatrix ꝓcedit ſponſa. Mec fuit leui

tas oꝛnatus:qui ad homicidium tanti capi/
tis aptabatur. Pergit diuino ſpiritu ducta:
⁊ ſingularis ancillę ſolatio contenta.Speci/
es cuſtodit quę blandit᷑:⁊ ne violenter pudi
citia cuſtodita lędatur:holofernem alloqui/

Judith.iI. tur:vt deſiderium inane concipiat᷑: Ego in/

quit ancilla tua:miſit me dominus deus fa/

cere rem in qua mirabit᷑ omnis qui audierit
eam:quoniã ancilla tua deum ceęli obſeruo:

et nunc ibo per noctem ⁊ oꝛabo ad dominũ
cęli: et nunciabit mihi quando faciet hęc:t
ducam te per mediam iudęam er ponam ſe/
dẽ tuaʒ in media ciuitate:⁊ canis nõ mutiet
lingua ſua contra te:quoniã heęc mihi oſten⸗
ſa ſunt a domino. Non docuit pudica men-

tiri:non intelligentibus dixit: perfecit acti/

bus quod ꝓmiſit. Dum regi alto ſermone
imaginarijs verbis blanditur: bellatoꝛ ani-
mus laſciuia ſoluit᷑: in amoꝛe armoꝛum toꝛ/
pẽt vires innumerabiles militũ:luxu regiſi/
co nuptiarum pompa nullo nubente con/
ſtruitur:cuncti ebꝛietate ſoluunt᷑. HMon deli⸗

cata matrona pugnauit:ſed ſopoꝛ tibi queʒ
ferias pᷣparauit.Lonſtructo thalamo conſci

tatur ad ducem pꝛonũ amoꝛe: victum ſom/

no:eliſum virũ ĩ ſtratu:bellatoꝛis crines im

Oñica xvI. peꝓ Trinitatis: Ger. II.

plicuit pulchꝛitudine digitoꝝ:poſt teneritu

—

mini. xliiij.

dinẽ fuſi ebeni capulum quęrit.Mucro ma/
tronã nõ terruit armauit: ꝗᷓ ira pugnauit.

Coꝛuſcus enſis caput abſtulit hoſti:ꝑſoluit

in patrijs męnibus victoꝛia ſuſpendit᷑. Ar-
mis ſtupentibns cunei denſant᷑: pꝛępoſtero

oꝛdine triumphant. Sequit᷑ bellum: vino fu

ſi:ſoluti ſomno:in certamẽ nec clamoꝛe pꝛo
uocante conſurgunt:tegunt᷑ armis coꝛuſcã/⸗
tibus montes. Quid alienigena fremis?
Quid bella componis? Quid aciem paras
habens quem in cubiculo quęras? omnem
varium furoꝛis impetũ retine: tantũ vobis
reliquimus ducem: agnoſcenda partem ha⸗
bemꝰ in poꝛta pendentẽ. Tantã animus de
deo ſuſcepit largitatem: quãtam credulitas
ſibi poterit vendicare. MRMZ

Item in eadem dominica: PHome
lia de eo Aoaſeriorum en in euann
gelio ᷣm Lucam: Abat ieſus in ciui/ ALucd..ꝛ.
fatem quę vocat᷑ Naym ⁊c̃.quę ha/
bet᷑ inter ſermones de Uerbis do/
¶ Feria quarta de eo qð ſccribdtum
eſt in euangelio m Matthęũ: Cum Mattðd.17.
veniſſet ieſus ad turbas acceſſitad geno
eum ⁊c. Et de ieiunio et oꝛatione: cc xxx.

Bermo

—
. 6
8

Duerſus dęmonum nequiciam quę A
nobis dominus arma oſtendit de./
bemus vtiq; retinere. oc ait ge / Watth. 17.

us i o eij citur niſi oꝛatione ⁊ ieiunio.

lheęc cum plena ſide exercent᷑:pietas eſt. Pie i. Timoth.40

tas autem ad omnia vtilis eſt: ꝓfeſſionẽ ha⸗ S
bens vitę pꝛeſentis et futurę. Inſpiciamus
ergo vtiliter oꝛationis fructus et ieiunij: qa
ipſa ſunt arma aduerſus impꝛobas cogita/
tiones. Jeiuniũ purgat mentẽ:ſubleuat ſen
ſum:carnem ſpiritui ſubijcit. Jeiuniũ coꝛ fa
cit conrribulatum ⁊ humiliatũ qð deus non Nẽs. 56.
ſpernit. Jeiuniũ cõcupiſcentię nebulas diſ/
pergit:libidinum ardoꝛes extinguit:caſtita/

tis verum lumen accẽdit. Jeiunium verbo⸗

ſitatem non amat: diuitias ſuꝑfluitatem iu/
dicat:ſuperbiam ſpernit:humilitatẽ cõmen
dat:pꝛęſtat homini ſeipſum intelligere qð ẽ

inſfirmum ⁊ fragile:atq; dum ita ſe intelligit

imbecillem: aptioꝛem virtutẽ dei ginuoꝛem

Ber. CC.xxxX. Feria quarta pꝰ dñ̃icã xvI. Ber. I.

quęrit ⁊ accipit.Quęrit aũt per frequentes

B orationes:⁊ obſecratiões. Oratio quidem

refectio eſt ieiunioꝝ:aduocat gratiam ſpiri/
tuſſancti.Oratio duritiã cordis mollit: au/
ſteritatẽ temperat:ieiuniũ dulcificat.Sicut
em̃ ſine potu nõ eſt plena refectio: ſic ⁊ ieiu/
nium ſine oꝛatione non poteſt animam per⸗/
fecte nutrire. Quid autem oratio niſi aſcen/
ſio animę de terreſtribus ad celeſtia:inquiſi
tio ſupernorũ:inuiſibiliũ deſideriũ? Abeat
diſcenſio ſęculariũ morũ quibus pręmitur
mens humana quotidie. Oratio cõiunctio
ſpirituiſancto:ſi tamen orationi intẽtus ſit

NPSõ.sa⁊.animꝰ:ſicut clamat propheta: Sitiuit in te

anima mea q; multipliciter tibi ⁊ caro mea.
Quid autẽ ſitiendũ eſt ſequitur: Vt videat
virtutem.Credite mihi ſi ad videndam ple/
nam virtutem dei: plene ſitiant animę hu/
manę ſubſtantię:nec faſtidio victa diſſimu/

ler:replebit᷑ adipe⁊ pinguedine ſpiritali.Et

ſitiens illam dei viſitationem ſenſu pꝛopꝛio
cũ ſide clamabit: Adhęſit anima mea poſt
te:ſuſcepit me dextera tua. Jeiunium iner/
tiam tollit de anima: impedimẽta carnalia
auferet.Oꝛatio vero perſeuerans iũgit deo
atq; ita gaudens aſſiſtere ſe domino gloria/
tur. Adhęrẽs autem anima mea dño incipit
ſecuritatem habere ⁊ libertatẽ:nec pauores
ſuſtinet timoris. Suſcepta anima tanto pa

trocinio dexteręe dei:quomodo poterit noce

ri ab aliqua poteſtate? Sicut ſcriptũ eſt:qð

nemo illud rapit de mauu patris: hoc pꝛe/

ſtat ieiuniũ:hoc pꝛeſtat oꝛatio.

Sermq Dominicad cimaſeptima de Ebri
CC.xxx. etat virana⸗

Sermo I

—— —

cet ꝓpitio chꝛiſto fratres chariſn i⸗
mi credã vos ebrietatis malum ve/
lut inferni foueam expaueſcere:⁊ nõ
ſolum ipſi non velitis amplius bibere: ſed
nec alios adiurare vel cogere plus qᷓ; opoꝛ-
tet accipere:tamẽ non poteſt fieri niſi ſint ali
qui negligentes qui ſobꝛij eſſe non velint:
Vos qui ſemper cõuiuia ſobꝛia exhibetis
nolite ad noſtram iniuriam reuocare: quia
nobis neceſſe eſt aliquos ebꝛioſos arguere.
Cum enim fratres chariſſimi ebꝛietatis ma/
lum ſit graue vitiũ et deo odibile: ita ꝑ vni/
uerſum mundũ a pluribus in conſuetudinẽ
miſſum eſt:vt ab illis qui dei ſᷣcepta cogno/
ſcere nolunt:iam nec putetur uec credat᷑ eſſe

peccatũ:intantũ vt in cõuiuijs ſuis irrideãt
eos qui minus bibere poſſunt:⁊ per inimicã
amicitiam adiurare homines non erubeſcũt
vt potũ amplius accipiant qᷓ; opoꝛtet. Qui
enim alterum cogit vt ſe plus q; opus eſt bi
bendo inebꝛiet: minus malũ ei erat ſi carnẽ
eius vulneraret gladio q; animã eius ꝑ ebꝛi/

etatem necaret. Et quia coꝛpoꝛa noſtra terB
rena ſunt:quomõ pluuia nimium grandis P?
diuturna ſi fuerit:terra infundit᷑ et in luuum
reſoluit᷑ vt nulla ĩ ea cultura poſſit fieri: Sic

⁊ caro noſtra quãdo abundantioꝛi potu fue
rit ineb iata: nec ſpiritalem culturã accipe⸗
re: nec fructus animę neceſſarios poterit ex/
hibere. Et ideo quomodo omnes homines
ſufficientẽ pluuiam ĩ agris ſuis accipere de⸗

ſiderant: vt et culturam valeant exercere et
de fructuum vbertate gaudere:ita ⁊ in agrg

coꝛpoꝛis hoc tm̃ deberẽt bibere qð opoꝛtet:
ne per nimiã ebꝛietatem ipſa coꝛpoꝛis terra
velut in paludem conuerſa: magis vermes
et ſerpeutes vitioꝛũ generare:qᷓ; fructus bo/
noꝛum operum poſſit afferre. Omnes enim
ebꝛioſi tales ſunt:quales paludes eſſe vidẽ/
tur. Qð enim in paludibus naſcat᷑:nõ igno
rat charitas veſtra:totum qð ibi naſcit᷑:nul
lum fructum habere cognoſcit᷑. Naſcunt᷑ ibi
ſerpentes: ſanguiſugę: Naſcunt᷑ ibi ranęet
diuerſa genera vermiũ: quę magis hoꝛroꝛẽ
poſſunt generare qᷓ; aliqͥd qð ad victum ꝓ/
ficiat exhibere. Iſtę enim herbę vel arboꝛes
queę aut in ipſis paludibus aut circa ripas

earum naſci ſolẽt:nihil vtilitatis habere vi /
dent᷑:intantũ vt in annis ſingulis incendio

cõcrement᷑. Videte quid de ebꝛietate naſci-

tur igni p̃paratur. Lales em̃ ſunt ſicut iam C

dixi omnes ebꝛioſi: quoꝛuʒ pꝛandia ducunt᷑
vſq; ad noctem:quoꝛuz cęnas lucifer videt:
qui ſtare non poſſunt: etiã cum vident᷑ eſſe
ieiuni: quoꝛũ ſenſus tardi: graues:obtuſi ⁊
quodãmodo iam ſepulti. Deniq; in ipſa fre
quẽter ebꝛietate nec ſeipſos nec alios reco/
gnoſcunt:nec ambulare valent: nec ſtare:di

cere aliquid vel audire qð ad rationẽ perti
neat oĩno non poſſunt. Frequẽter etiã vſq;

ad vomitũ ingurgitare ſe nõ erubeſcũt ⁊ ad
menſuras ſine menſura bibere. Maioꝛa em
pocula ꝓuident᷑:certa bibendi lege conten/
dit᷑:qui poterit vincere laudem meret᷑ ex cr-
mine. Inde lites ⁊ rixę naſcunt᷑:inde diuer/

ſis ⁊ hoꝛrendis ſaltationibus membꝛa toꝛ

quent᷑:inde adulteria ⁊ nõnunq; homicidia

pebisdede

Mutln

Nunadconrn
unpolventi
Nanlcus: u
uustluse
Clunenstdr
Neunminunice
ukunſw
ſocciungis.
ſenolicoge
leNqrärm
Glineypolue
hopeenns.
özmininue
ampl iyopo
Papenbus e
Nliwelitdan
Lonolssvid

tomiern
glitglesſun

elüt:pan

leaein
Mambelanea
ekocͤd
ſwggead
ademne
fickapude
Eholttangn
Canflim)
gläconnin
larerunte
Pizditi
lutonnnin
fonpe
Cunenin
dberſcn
Apeltor

dis lieint
mmngein
. nonenbeci
Scpone A
söehlueſ,
demnſan;
micnshn

W.

di Uluun
polting
niniggnin
Nalrincih,
tosdotnte
mneshommns
ſisheen⸗
antganare

geintinagn

argscann
cnponsten
magsene
eöfunshe
Cnnssain
utezcſenici
nuſatniſpe
cinnckeul
Gl. Raianii
untbinnea
mugobongi
zAnn
tenelavans
u da ns

N Be Ger. CC. xx

ꝑpetrant᷑. Et quotiens nimiũ potum acci/
piũt:tanqᷓ; i paralyſim reſoluti dũ ſuis pedi/
bus ambulare non poſſunt:fędiſſima latera
alioꝛũ manibus poꝛtant᷑ ad lectum. Et ẽ in
illis oculoꝝ caligo: vtigo: fatigatio ⁊ doloꝛ
capitis: ſuffuſio vultus: membꝛoꝛũ omniũ
tremoꝛ:animę ac mentis ſtupoꝛ. In talibus
implet᷑ qð ſcriptũ eſt: Cui vę:cui tumultus:
cui irę:cui rixę: cui ſine cã vulnera:cui ſuffo/⸗
ſio oculoꝝ? Hõne his qui moꝛant᷑ in vino:⁊
eis qui inueſtigant vbi potus fiũt ⁊ ſtudent

D calicibꝰ epotãdis.Sed illi qui tales eſſe vo/

Mattb. 25.

gishedce

1

clsiumnd

meanelni⸗
iuneſeur anl

D nuun
luair ſo:
nnten dſe
esrobtuſ

ſcginigaft

cnlios ſech
r ne ſaen

lunt miſerabiliter ſe excuſare conaſt:dicen /

tes: Ingratũ habeo amicũ meũ ſi quotiens
illum ad conuiuiũ reuocauero:potũ ei quã/
tum voluerit ipſe non dedero.Et non ſit ti-
bi amicus: qui te deo vult facere inimicũ:qͥ
tuus ⁊ ſuus eſt inimicus. Si ⁊ te ⁊ aliũ in/
ebꝛiaueris: habebis hoĩem amicũ:habebis
deum inimicũ.Et ideo ſapienter cõſidera ſi

iuſtum ſit vt te a deo ſepares:dum te ebꝛio/

ſo cõiungis. Ad extremũ tu eum noli adiu/
rare:noli cogere:ſed ĩ poteſtate illius dimit/
te: vt quãtum ſibi placuerit bibat ⁊ ſi ſe in/
ebꝛiare voluerit vel ſolus pereat ⁊ non am/
bo pereatis. O infęlicitas generis humani
q́; multi inueniunt᷑ qͥ ebꝛioſos ⁊ luxurioſos
ampliꝰ q; opoꝛtet cogũt bibere:⁊ ante oſtiũ
pauperibus petentibus vel vnum calicem
diſſimulãt dare:nec attendũt:quia illud qð
luxurioſis vident᷑ ingerere:chꝛiſtus in pau/
peribus deberet accipere qui dixit:Qõ feci/
ſtis vni ex minimis meis:mihi feciſtis. Sed
qui tales ſunt quando alios in nimio potu

ſepeliũt: pauperi elemoſynã petenti dicũt:
vage vade inante: ⁊ dabit tibi deus:⁊ vtiq;

dũ ambulauerit homo ei daturus eſt. Quid
eſt ergo qð dic̃:vade inante ⁊ dabit tibi deꝰ

niſi vade ad illum hominẽ qui habet deuz:
quia daturus eſt deus: Ac ſic oꝛe ſuo ipſe cõ
fite᷑ apud ſe deum non eſſe quo inſpirante

E poſſit erogare pauperibus. Rogo fratres

chariſſimi diligẽter: attẽdite ⁊ videte:quia
quãdo animalia ducunt᷑ ad aquam vbi ſa/
tiauerunt ſitim ſuam:etiam ſi ſupꝛa aquam
ipſaʒ diutius teneant᷑ repleta ſiti bibere no/
lunt omnino: nec poſſũt. Cõſiderent ebꝛio/
ſi ſi non peioꝛes animalibꝰ indicandi ſunt.

Cum enim animalia amplius q; eis opus ẽ
bibere nolunt:illi ⁊ duplum ⁊ triplum qᷓ; eis
expedit potum accipiunt. Et vnde triũ aut

quattuoꝛ dierum refectionẽ potuerãt ratio/

I . Dñica xvII.py trinitatis: G er. I.

nabilem habere: vno die cum grandi pecca-

to contendunt perdere potius q; expendere
pꝛopter inuidiam aut ebꝛietatem: atq; vti/

nam potum tm̃modo ꝑderent et non etiam

ipſi perirẽt. Quãtũ mali in ſe habeat ebꝛie- F
tas: rex magiſtrũ piſtoꝛum cruci apendi fe/ Geñ. 40.

cit pꝛopter inuidiam aut ebꝛietatem. Popu

lus autẽ iudęoꝛũ de quo ſcriptum eſt: Sedit Exo. 52.

populus manducare et bibere ⁊ ſurrexerunt
ludere: poſtq; vinum plus qᷓ; opoꝛtebat ac/

cepit:idola ſibi fabꝛicari fecit:⁊ ĩi honoꝛe ido
rũ idoloꝛũ cępit frenetico choꝛos ducere moa
re: diuerſis ſaltatiõibus membꝛa toꝛquere.
Herodes quoq; vbi nimio vino cõcaluit:ad Matth.14
vnius puellę ſaltationẽ ſanctũ iohannẽ ba/

ptiſtam interfecit. Quid adhuc de ebꝛietatꝭ

malo naſcat᷑: ſpũſſanctus per ſalomonẽ t⸗e-
ſtatur dicens: Uinũ inquit ⁊ mulieres apo/ Eccler⸗.
ſtatare faciũt a deo ſapiẽtes:⁊ arguunt ſen/
ſatos.Et iterum: Ne intuearis vinum quã / Mꝛouer. 23.

do flaueſcit: cũ ſplẽduerit in vitro coloꝛ eiꝰ.
Ingredit᷑ em̃ blande ⁊ in nouiſſimo moꝛde/

bit vt coluber:⁊ quaſi regulus venena diffũ
det.Oculi tui videbũt extraneas:et coꝛ tuũ
loquet᷑ puerſa. Paulus etiã apoſtolus con/
tra ebꝛietatis malum nos admonet dicens:
Nolite inebꝛiari vino in quo ẽ luxuria. Ite/ Epðbᷣ..
rum atq; iterum quid mali in ſe ebꝛietas ha
beat:eis qui illam diligunt ſanctarũ ſcriptu
rarũ teſtimonijs euidenter oſtendimus. Iun
ſalomone ſcriptum eſt: QAui amat vinum et Mꝛouer. 2r.
pinguia non ditabit᷑. Et iterum: Moli regi/ Mꝛouer. 51.
bus dare vinum:quia nullũ ſecretuʒ eſt vbi
regnat ebꝛietas:ne foꝛte bibant ⁊ obliuiſcã⸗
tur iudicioꝛũ dei:⁊ mutant cauſam filioꝛum
pauperum. Item hic ait: Operarius ebꝛio/ Ecei. 19.
ſus non locupletabit᷑.Et iterum: Vinum ſi Ecẽi.ʒi.
bibas moderate eris ſobꝛius. Itẽ illic: Vi/ Abi. S.
num in iocũditatẽ creatum eſt:non in ebꝛie/
tatẽ ab initio.Exultatio animę et coꝛꝑis vi-
num moderate potatũ: ⁊ ſanitas coꝛpoꝛis ?⁊
animę. Vinũ multũ potatum:ebꝛietatt ani⸗
moſitas:impꝛudẽtis offenſio:minoꝛans vir/⸗
tutẽ ⁊ faciens vulnera. Sed quãdo iſta ſug/ G
gerimus foꝛte iraſcunt᷑ contra nos ⁊ murmu
rant ebꝛioſi:⁊ q́;uis non deſint qui iraſcunt᷑:
deo tamẽ pꝛopitio multi erunt qui libenter
ſalubꝛe conſiliũ audientes: de iſto tam gra/
ui peccato per dei miſericoꝛdiã liberabunt᷑.
Ipſi tñ qͥ ↄtra coalumna et amicã ſuã ebꝛie/
tatẽ loquẽtibꝰ iraſcunt᷑: libera a nobis voce
audiãt:qꝛ quicũq; ebꝛioſus pencri⸗ de ißa
4

Bancti Auguſtini de tempoꝛe

adiurare vel cogere voluerit:et pꝛo ſe et pio et verecundia ſit vobis:quare non poteſtis

non egerit ſed vſq; ad mortem ſuam in ipſa illis i die iudicij reus erit. Et quia qð peius nengit
ebꝛietate pmãſerit: in ęernum pꝛofecto pe eſt:aliqui etiam clerici qui hoc deberẽt pꝛo⸗ nos .
ribit:quia non mentit᷑ ſpũſſanctus:per apo hibere: ipſi cogũt bibere aliquos plus q; ex ſendell
1. Corj.6. ſtolu dicens: Meq; ebꝛioſi regnum dei poſſi/ pedit. Amodo incipiant ſeipſos coꝛrigere ſutn 1
debũt. Et ideo quicũq; ſunt ebꝛioſi: melius et alios caſtigare:vt cum ante tribunal xpᷣi heſmne,
faciunt vt non nobis ſed ſibi potius iraſcan venerint: nec de ſua nec de aliorũ ebrietate atnnin
tur:⁊ cum dei adiutoꝛio de luto fecis ſe exruu incurrant ſuppliciũ. Sed magis dũ ⁊ ipſi ſe irnu
tiant: vel de cloaca ebꝛietatis: dum adbuc emendꝗãt ⁊ alios caſtigare non ceſſant:per- gicſetan
tempus penitendi eſt feſtinent quanta poſ/ uenire ad eternum pręmium mereant᷑. Et il ſonnßn
ſunt celeritate deo auxiliante conſurgere: et lud ante omnia rogo: ⁊ per tremendũ diem bporſan
totis animę viribus cum ꝓpheta ſupplican / iudicij vos adiuro:vt quotienſcunq; vobis Arefſle
Ps. 68. tes domino dicant: Eripe me de luto vt nõ inuicẽ còuiuia exhibetis:illã fedam cõſuetu Aſrenpli
Abi.5. inhęream. Et illud: NHon me demergat tem / dinem per quã grandi menſura ſine menſu⸗ Pun leluu
peſtas aquę: neq; abſoꝛbeat me pꝛofundum ra tres homines aut volentes aut inuiti ſo/ ſoneginpee
neq; vꝛgeat᷑ ſuꝑ me puteus os ſuum. Ebꝛie/ lebãt bibere:tanq; venenum diaboli de ve⸗ ſertaunn
tas em̃ quaſi inferni puteus quoſcũq; ſuſce/ ſtris cõuiuijs reſpuatis: quia iſta infelix coͤ⸗ oleinaup
perit niſi digna ſubuenerit pęnitẽtia: ⁊ emẽ ſuetudo adhuc de paganorũ obſeruatione Euunſ
datio fuerit ſubſecuta:ita foꝛtiter ſibi vendi remanſit. Et quicũq; hoc in ſuo cõuiuio aut Aubbbꝛsan
cat vt eoſdem ipſos de inferni tenebꝛoſo pu alieno fieri acquieuerit: diabolo ſe ſacriſi- mu ſobln o⸗
teo ad charitatis vel ſobꝛietatis lucem redi/ caſſe nõ dubitauerit. De qua bibitione non eerek, G
re ſine pęnitentia non ꝑmittit.Sed hic ante ſolum anima occidit᷑:ſed etiã coꝛpus debili enigreges
omnia intelligere et ſeire debemus:quia nõ tat᷑.Sed credo de dei miſericordia ꝙ ita vo/ deo ppltio⸗
vna die efficiunt᷑ homines ebꝛioſi: ſed cum bis inſpirare dignabit᷑:vt tã lugendũ ⁊ etiã beierwotoc
paulatim adiurantibus et cogentibus cru/⸗ erubeſcendum malũ ita vobis in horrorem deſniſeytet
deliſſimis inimicis potiuſq; amicis:per ſin / veniat:vt illud nunq; fieri permittatis: ſed ſhrianeſind
gulos dies ſingulos ſibi aut binos calices quod in illa ebrietate periturũ erat:in pau/ ſoteingen
ad potum conſuetudinariũ addunt. At vbi perũ refectionẽ proſficiat:preſtante domino ntes Qui
boc in vſum miſerint: ita eos ipſius ardoꝛ noſtro Jeſu chriſto: Qui cum patre ⁊ ſpiri- nmninist
ebꝛietatis occupat vt illos ſemper ſitire com tuſancto viuit ⁊ regnat deus in ſecula ſęcu/ nöana
hH pellat. Sed qui ſe de hoc malo deſiderat li/ lorum: Amen. “ñG fmrdens
berarcrgudmns ſibi õõ potũ Aitigonn
addendo ad ebꝛietatis tenebꝛas ꝑuenit: ita n eaden ini ohrippate . May
paulatim ſubtrahendo ad ſobꝛietatis lucẽ Knnda ac de ehrietate Serno ell
redeat. QAui ſi ſemel totum qð amplius acci — — —–— CC. XXII. nnann
piebat ſubtraxerit: vbi nimia ſiti cęperit ex/ Requenter charitatem veſtram: fra ene 8
ardeſcere cum grandi amaritudine clamat Vtres chariſſimi: paterna pietate am/ 1 erin
7 dicit: Malle ſe moꝛi qᷓ; ſibi bibendi vel in/·V monui: vt ebrietatis malum tanq́; “ nnat
* eebꝛiandi conſuetudinẽ tollere: HMec attendit Oinferni foueam vitare vel fugere deberetis. la
ꝙ tolerabilius erat illi ĩ carne moꝛi q; in ani- St licet apud plures ꝓficeret caſtigatio ; ziune⸗
ma per ebꝛietatem interfici. Et ideo vx. ee Imulti tñ ſunt qui nec deum timent:nec eos aun
ardoꝛem nimiũ patiatur: ⁊ de tam graui ma / qui honeſti ſunt vel ſobrij reuerent᷑ ⁊ tamẽ ann
lo quod patitur liberet᷑: ſicut iam dictu eſt: bibunt vt interdum neceſſe habeant viſce/ och
per interualla dierum ſibi aliquid de nimie⸗/ ra nimio potu plena ꝑ vomitum relaxare: verkſli,
tate potus ſubtrahat quouſq; ad rationabi et tanq; fractę ⁊ naufragę naues:ita ipſius hanliu
lem bibendi conſuetudinẽ redeat. Qui hoc ebrietatis fluctibus fatigantur vt nec vbi eunniit
ita vt diximus ꝑ partes ſubducere voluerit: ſunt recognoſcant:⁊ dicere aliud uel audire Achd
⁊ de ebꝛietate liberabit᷑: et ilam intolerabi/ quod ad rationem pertinet omnino nõ va/ ennerl.
J lem penam non patiet᷑. Ergo fratres chariſ/leant. IJllud vero quale eſt qð ipſi inſęlices ſanlust
ſimi dũ hęc ſuggero: me abſoluoupud deũ. ebrioſi qñ ſe nimio vino ingurgitant nident ſcuu⸗
Quicũq; me audire cõtempſerit: ⁊ ad bibẽ 2zt vituperant eos qui rõnabiliter hoc tm̃ qð dulent
dum pꝛonus fuerit: vel in cõuiuio ſuo alios ſufficit bibere volũt:dicẽtes eis:Erubeſcite uanl
twun⸗

ahist

pei
ei ⸗
dlsqzer
connger⸗
buntipi
chnent⸗
düriplie
ſantpen⸗
nk.Ei
ndäͤ dien.
inq wobis
n cöſten
nement⸗
inuitiſo⸗
bolideye⸗
ſenatione
duinioavt
ſe ſati⸗
itionenon
pos debll
agla,
ndüteni
1bonoren
ittansſol
mmpan⸗
ntedomino

Ber. C.xxxXII. Dñica xvVII. pꝰ Trinitatis: S

P B3. 140.

bibere quãtum nos. DLicunt em̃ eos nõ eſſe

viros.Et videte miſeriã ebꝛioſoꝛũ. Se dicũůt
eſſe viros qui in ebꝛietatis cloaca iacent: et

illos non dicunt eſſe viros qui honeſte ⁊ ſo/

bꝛie ſtant. Jacẽt ꝓſtrati ⁊ viri ſunt:ſtant ere

cti ⁊ viri non ſunt? Tlictoꝛ ebꝛietatis vitupe

rat᷑:⁊ victus ebꝛietate laudat᷑. Irridet᷑ ſobꝛiꝰ

qui et ſe ⁊ alios poteſt regere:et nõ irridetur

ſimo non plangit᷑ ebꝛioſus qui nec ſe nec ali/
B os poteſt agnoſcere.Solent ebꝛioſi ita ſe ex/
cuſare velle vt dicant: ꝑſona potens me coe

git vt amplius bibam: ⁊ in cõuiuio regis nõ
potui aliud facere. Ad excuſandag excuſa-

tiones in peccatis iſta ᷣtendimus: ⁊ qð im/
plere nolumus non potuiſſe nos dicimus.
Nolle in culpa eſt noſtra et nõ poſie pꝛeten/

dit᷑. Etiam ſi ad hoc veniret᷑:vt tibi diceret᷑:
Aut bibas aut moꝛieris:melius erat vt caro

tua ſobꝛia occideret᷑ q; ꝑ ebꝛietatem anima

net ſnH

ſculs ſer

ebrietategn
I (NGX.
.

Veſamft
gictate n
Aum ng
edeberels,
igeno:
—R

t r tane

ennt ie⸗
n ſclarate
grla hhius
ttaſt
dvel dit
ninond n
i nſeſins
Ninnten
ghoe inc⸗
Enbeiin
nporſt

moꝛeret᷑. Sʒ excuſatio iſta falſo obijcit. YPi
enim reges ⁊ quicũq; ſunt alij potenies: qa
deo ꝓpitio ⁊ chꝛiſtiani ſunt ⁊ pꝛudẽtes ⁊ lo⸗/

bꝛij:⁊ toto coꝛde deum timẽtes:ſi te viderẽt

deſniſſevt eis nõ acquieſcas pꝛo timoꝛe dei

ĩiebꝛiari: ſi tibi ſð hoꝛa videant᷑ iraſci:poſtea
vo te in grandi admiratione ſuſcipiunt di/
centes: Quãtum cum illo egimus: quantis
eum minis ⁊ terroꝛibus fatigauimꝰ:et tamẽ
nunq; eum a ſobꝛietate ſeparare potuimus.
Nam ⁊ deus qui te videt per eius amoꝛẽ in
ebꝛiari non velle: ipſe tibi gratiã etiã illoꝛuʒ
dabit qui te vt amplius biberes videbant᷑
hoꝛtari cogere. Hemo dicat fratres chariſſi⸗
mi: ꝙ in iſtis tempoꝛibus martyꝛes nõ ſint:
quotidie martyꝛes fiunt. Martyꝛ em̃ teſtis
interpꝛetat᷑. Quicũq; &̊ ꝓ veritate teſtimo/⸗

niũ dederit:⁊ omnes cauſas cum iuſticia in/
dicauerit: quicquid ꝓ teſtimonio veritatis

vel iuſticię ꝑtulerit:totũ ei dominus ꝓ mar/
tyꝛio computabit. At ſic et ille qui ebꝛietati

reſiſtit: ſi cũ dei adiutoꝛio ꝑſeuerare volue/
rit:⁊ ꝓ ipſa ille aliquas ꝑtulerit tribulatio/

nes:omnia ei dominus ad martyꝛij gloꝛiaʒ

Creputabit. Velim tamẽ ſcire fratres chariſſi/

mi: cuʒ dominus habet plures ſeruos ſi vel
vnum ex illis velit fieri ebꝛioſum. Sine du/
bio nullus tam malus qui hoc voluerit ali2-
quãdo aut velit.Et qua fronte:qua conſciẽ/

tia qui ſeruũ non vult habere ebꝛioſum:ipſe

vult ebꝛioſus ſieri? Ecce de donis dei tu ha/

bes ſeruum:⁊a te habet deus ſeruum: quali/

ter vis vt tibi ſeruiat ſeruus tuus: taliter et

iuſtum tibi videtur vt tu habeas ſeruum ſo/

bꝛium: ⁊ deus habeat ebꝛioſum: ac ſic te di/

gnum iudicas:cui ſeruus ſobꝛius ſeruire de
beat: Heęc ergo fratres chariſſimi diligenter

attendite ⁊ conſiderate:quia non eſt iuſtum

vt faciamus deo qð nolumus nobis fieri.
Foꝛte dices: Quomõ deo facio qð mihi ſie

ri nolo? Aut quõ tibi non placet ſeruũ ebꝛi/

oſum habere: et tu non vis ſobꝛius deo ſer
uire? Ideo enim chariſſimi tanta infęlicita⸗ D
te ſe inebꝛiant homines: quia putant ebꝛie
tatem:aut paruum:aut nulluʒ peccatũ eſſe.
Sed pꝛo iſta ignoꝛãtia maxime ſacerdotesi

die iudicij reddituri ſunt rationẽ:ſi cõmiſſis

ſibi populis: quę vel quanta mala de ebꝛie-
tate naſcũt᷑ aſſidue noluerint ſᷣdicare. Qui
ergo credit ebꝛietateʒ eſſe paruum peccatü:
ſi ſe non emẽdauerit: ⁊ pꝛo ipa ebꝛietate px-
nitentiaʒ non egerit cum adulteris ⁊ homiꝰũꝰÿßl
cidis ęterna ſine remedio illum pęna crucioa
bit: ſᷣm illud quod ipſi bene noſtis beatum

er. II.

tu ſeruire deo tuo debes. DNic mihi rogo te ſi

apoſtolũ pꝛędicaſſe: Meq; inquit foꝛnicarij: 1. Cor..6.

neq; idolis ſeruiẽtes:neq; molles:neq; maſ-

culoꝛum cõcubitoꝛes:neq; auari: neq; adul-

teri: neq; ebꝛioſi regnum dei poſſidebunt.

lis ſeruientibus: ⁊ maſculoꝛũ concubitoꝛibꝰ

⁊ adulteris iunxit:t ilud:Molite inebꝛiari Ep

vino in quo eſt luxuria. Et ideo deſiniat ac
deliberet vnuſquiſq; apud ſe ebꝛietatẽ gra/

ue eſſe peccatũ:et tũc aut nunq; aut difficile

eum ebꝛietas poterit ſuperare.Cuʒ em̃ non
ſolum in futuro ſęculo pꝛopter ebꝛietatem
toꝛquẽdi ſunt homines: ſed etiam in pᷣſenti
per ipſam ebꝛietatem multis frequenter in/

firmitatibus fatigant᷑ vel moꝛbum coꝛpoꝛis

ANligdete ebꝛioſos cum foꝛnicatoꝛibus ⁊ ido

5.5.

timeant qui de animę ſuę ſalute non cogi,·

tant: Oculoꝛum ſuffuſionem atq; caliginẽ:
capitis vertiginem et membꝛoꝛũ tremoꝛem

etiaʒ clericis dicimus: quia quod peius eſtt

expaueſcant qui inferni ſupplicia non foꝛmi/
dant.Et hęc quidem non ſolum laicis: ſed

multi ſunt etiam maioꝛis oꝛdinis clerici:

qui cum alijs ſobꝛietatis bonum deberent

iugiter ſdicare: non ſolum hoc non faciũt:
ſed etiam et ſe alioſq; inebꝛiare non erubeſ/

cunt nec metuunt. Sed agnoſcant ⁊ doleãt

quicũq; tales ſunt: quia ſi ſe noluerint emẽ/

dare: ⁊ pꝛo ſe et pꝛo alis neceſſe eſt eos ęter--
na ſupplicia ſuſtinere. Ilud vero quale eſt
iam trãſacto cõuiuio expleta ſiti cĩ amplius

SBancti luguſtini de tempoꝛe

bibere non poſſint nec debeant: tunc quaſi
nouelli:quaſi ⁊ qui ipſa hoꝛa ſuperuenerint
diuerſis nominibus incipiunt bibere: non
ſolum viuoꝛum hominũ ſed etiam angelo/
rum ⁊ reliquoꝛũ antiquoꝝ ſanctoꝛũ:eſtimã/
tes ꝙ maximũ illis honoꝛem impendant ſi
ſe in illoꝛũ nominibꝰ nimia ebꝛietate ſepeli/
ant: ignoꝛantes ꝙ nullus tam grauẽ iniuriã
ſanctis angelis vel ſanctis hominibꝰ agno/
ſcitur irrogare q; illi qui in eoꝛum nominibꝰ
bibendo per ebꝛietates ſuas animas ꝓban/
FCetur occidere. Sunt em̃ aliqui qui ſola ex cau
ſa aliqua ſalſa cibaria ſibi oꝛdinant fieri: vt
ꝑ ipſã ſalſitudinẽ nimia ſe poſſint ebꝛierate
obꝛuere. Heęc em̃ ſi pagani qui deum igno/
rant faciunt: nec mirandũ eſt:nec mimis do/
lendum: quia ⁊ in deo ſpem non habent: er
antiquã parentũ ſuoꝝ ↄſuetudinẽ ſeruant:

1. Petri. 2. Chꝛiſtiani o quos deus de tenebꝛis duxit

ad lucem: de moꝛte vocauit ad vitã:quibus

omnes ſcripturę clamant ebꝛietateʒ fugere:
ſobꝛietatẽ diligere: quare turpiſſimas illo/

rum ebꝛietates comitant᷑:de quoꝛum ꝑfidia

liberari per dei miſericoꝛdiaʒ meruerũt:? Et

ideo rogo⁊ ꝑ tremendũ diem iudicij vos ad
iuro: ⁊ vt quãtum poreſtis ebꝛietatis malũ
auxiliante deo fugiatis:⁊ iã vobis incipiat
verecũdũ eſſe qð hucuſq; gentibus ⁊ paga⸗
nis in ebꝛietatis turpitudine vos voluiſtis
ſiłes exhibẽé. Et ideo qꝛ deo ꝓpitio illis dilſ⸗/
ſimiles eſtis ĩ fide:ſimiles eſſe ĩ ebꝛietate pe/
nitus nõ debetis: Quia etiã ſi reliqua pecca
ta chꝛiſtiani nõ admittũt:ſola eos ſi frequẽſ
fuerit ebꝛietas ⁊ emẽdatio ac pęnitentia nõ
ſubuenerit:in inferni pꝛofunda pſcipitat:ſᷣm

n. Corj.6. illud quod iam dictum eſt: Meq; ebꝛioſi re/

gnũ dei poſſdebũt.Sed dicet aliquis: Ego
regnum dei nolo: ęternã requiẽ tm̃ obtinere
deſidero. Hemo ſe decipiat fratres: Duo
enim loca ſunt:⁊ tertius nõ eſtvllis.Qui cũ
ryo regnare non meruerit:cũ diabolo abſq;
S dubitatione vlla peribit. Ad extremum qui
amico ſuo nimiũ ꝓpinat:in anima efficitur
inimicꝰ:coꝛpus quoq; eius debilitare ⁊ ani/
mã pꝛobatur occidere.Melius erat vt illud
36 vna die plus eum bibere coegit qᷓ; expe/
it:p duos aut tres dies ipſum amicũ ad cõ
uiuiũ reuocaret ſuũ:⁊ vnde vna die eum ni/
miũ bibendo debilitauerat: ipſum in alijs
diebus ſufficiente potu reſiceret:nec potum
ille perderet:nec amicũ deciperet. Aut certe
qð eſt melius:quicquid nimio potu ꝑditum

erat gula: pauperibus daret᷑ in elemoſynã:

vt ⁊ caro rationabiliter bibendo reficeret᷑: ·

miſericoꝛdiã pauperũ aię redemptio pꝛę/

pararet᷑.Et nos quidẽ iſtaʒ caſtigationẽ nõ

ꝓpter eos qui ſunt honeſti ⁊ ſobꝛij diximꝰ:

quia cum dei ſubſidio multos nouimꝰ par⸗

ca et ſobꝛia conuiuia pᷣparare. Et ideo vos

qui ꝓ dei amoꝛe hoc tm̃ ſumit qð opoꝛtet:

7 qð ebꝛioſis in terra perdit᷑:a vobis per ele/

moſynam in celo reponit᷑. Non vobis ſuffi/

ciat ꝙ vos honeſti ⁊ ſobꝛij eſtis:ſed quãtum

poteſtig ita caſtigate et coꝛripite ebꝛioſos:

vt eis nunq; liceat vobis ſſentibus ampliꝰ
bibere qᷓ; opoꝛtet:vt dum ⁊ ipſi ſobꝛietatem
diligitis: ⁊ alios per veſtrã admonitionẽ ab
ebꝛietatis perditione reuocatis: non ſolum
pꝛo veſtra ſed etiã pꝛo alioꝛũ ſalute duplicia
vobis pꝛęmia in ęterna beatitudine ſpare/

tis. Et illud q; lugendum ⁊ erubeſcendũ eſt qh

fratres chariſſimi: ꝙ dicunt aliqui ruſtici qñ
aut vinũ habuerint aut alia ſibi pocula fece
rint:q̃ſi ad nuptiale conuiuiũ:ita ad biben/
dum vicinos vel ꝓximos ſuos inuitare vt
eos per quattuoꝛ aut duos dies teneant et
nimia ebꝛietate ſepeliãt:et tãdiu ad domos
ſuas de illa lugenda potatione non redeãt:
donec omnẽ potum quẽ ille qui eos inuita-

uerat:habuit:pexpendat:et vnde ſe vel per

duos aut tres mẽſes cum omni familia ſua
rationabiliter reficere potuit: quattuoꝛ aut
duobus diebus dolenda aut erubeſcenda
bibitione cõſumat. Ergo fratres chariſſimi
dum hec humiliter ⁊ cum grandi charitate ꝓ
ſollicitudine patna cõmoneo:abſoluo apud
deum conſcientiã meam. Qui vᷣo me liben/
ter audierit ⁊ ſideliter qð ei pꝛedicatũ eſt im/
plere voluerit: habebit pꝛęmium ęternum.
Qui aũt ↄtempſerit:timeat ne ei ęternũ ne/
ceſſe ſit ſine vllo ſine ſuſtinere ſupliciũ.Sed
credimus de miſericoꝛdia dei ꝙ ita oẽs ebꝛi-
oſi de ebꝛietatis malo ad bonuʒ ſobꝛietatis
funt per dei gratiã redituri vt ⁊ nobis gau/

dium faciant ⁊ ipſſi fęliciter ad ęternum ꝑue/

nire mereant᷑ pꝛemiu: Amen.
(Item in eaqẽ dominica alius ſer⸗
o factus ad fratres in heremo: qᷓ

.
7„

xxxiii.

¶ Feria quarta quattuoꝛ tempo2ũ
occurrentiũ poſt feſtum exaltatiõis

inter ſermones ad eoſdem habetur

leniczütlu

fholttbiten

iepoſtoli⸗

Cormaſsdo⸗

ylſcänscn
4,Sfloanbulate

(y Minnisane

eldaunelun
beten Bäih
Efugiesmand

obabedist
bhetioſcente.
ſlileſoad

uuolletufte
9. Dorse
Eexotenebris

(c(eno potes

aünplls, ,An
benücen

eenmm Ne

hnnsekt
Aliigtdüm⸗

inſuain
Teniruen

Ulhnsensno

lecsſennorr

((gerodei
Woniramn⸗

liri ltne
iiiiſeenr⸗
mugnlits

„

fülanei

Aueg baami

lich htni⸗
r un nn
Mhnte ur
Ufligannt
tindigus
Uteche

4

2. er. CC. xXXIII. Feria IIII. quattuoꝛ tpm: S. er. f.

ciꝛn ſancte Crucis:de eo qð ſcriptum eſt

2 nõ habent vbi ponat. Vide ergo: Dimitte
rog⸗ ün euggelio! bm Mattheũ:Ecce vnd qð tenes:⁊ accipis qð queris. Dimitte tem/
wnen WNattd. 19. accedẽs ait illi: Mogiſi er bone ⁊c̃. poꝛalia ⁊ caduca: ⁊ accipies ęternã ⁊ ppetuã
dion Sermo = — vitã. Dimitte terrena: ⁊ accipis cęleſtia. Ait C
n CC.XXXIII. rl aut quidã ad ieſum: Magiſter bone qᷣd bo/ Wanb1,.
. A Qminus acredẽptor noſter in euan ni faciã: vt habeã vitã cternã? VUtiq; qui di /

gelio ſuo loquit᷑ dicẽs:Cũ doꝛmirẽt cebat:quid boni faciã: vitã ęternã deſidera⸗

pon. Wattbs. N A. D .
mhomies venit inimicꝰ ⁊ ſuꝑſemiauit bat: ſed plus amabat qð tenebat. Vidit do

peree

Nsucf ʒziʒania. Inimicus:in ſigura homo dictꝰ eſt. minus occupatas manꝰ:dare vult:⁊ nõ ha/
linn Epö. 5. Audi apoſtolũ dicentẽ: Fuiſtis aliqũ tene- bet vbi ponat. Oecupatę ſunt manus acc
Nicſaese:. beꝛꝛx:nũc aũt lux in dño. Audi homo. Mõ em pientiũ.Dicit em̃ tibi dñs: Vade vende oĩa Abl.s.

Samps

ille dedit tibi tenebꝛas: qui dedit tidi luceʒ.
Auo vadis homo:quo traheris?QAuid cõö/

2 da paupibus:et pone illa ĩ cęlo:qꝛ in terra

impediũt. Quid times o hõ dare pauꝑibꝰ

umen cupiſcẽtias carnales ſectaris:quãdo audis: Mõ pꝑdes ea: ſed ſeruant᷑ tibi in celo. NHõ vt
ſoln. Sat.S. Spũ ambulate ⁊ cõcupiſcẽtias carnis noli / pdas iuſſi dicit dñs:ſed vbi ponas ſuggelli.
dupic Zacharie.I. te ꝑſicere: Audi potius dominũ dicentẽ: Cõ Poſt hec habebis hõ theſaurñ non in terra
Nõ.3ʒ3. uertimini ad me ⁊ cõuertar ad vos. Accedi/ periturũ:ſed in cęlo ꝓꝑmanſurũ.Aliqñ venit
e gpare te ad eum ⁊ illumiamini:⁊ facies vre nõ eru / homini tribulatio: venit timoꝛ damni. Ti⸗/
encüchb beſcent. Audi homo. Si receſſeris a deo:nõ mes o homo vt nõ pecuniã tuã ꝑdas:times
mutiag eeffugies manũ eius. Si aũt ad eũ acceſſert: ne argentũ tuũ gdas: times ne poſſeſſionẽ
dalfte ilico habebis eum qꝛ nuſq; recedit. Audi ꝓ/ tuã perdas:et nõ times ne tu ipſe totus pe-
ubben NPs.iʒs. phetã dicentẽ: Si aſcẽdero in celũ tu illic es: reas? Pꝛo hoc dicis falſum teſtimoniũ: pꝛo
ultale ſf deſcẽdero ad infernũ ades. Abi ergo nõ ẽ hoc mentiris ⁊ rapis aliena: pꝛo hoc iuras ⁊
teneanc deus quẽ tu fugis? Malus es tu: qui bonũ piuras qð oĩno lex vetat. Nonne cũ hęc oĩia
Adons fugis.Aoꝛs es tu:qͥ vitã fugis. Inuoluere facis:totus fęnũ es:totus ſtipula: totus pa
dnfeteit te vis tenebꝛis:vbi te abſcondas: ſed ilum lea:⁊ nõ times ne totus ardeas? Semꝑ tur/
olnuns latere nõ potes:cuiꝰ oculi omia vident. Aitr bata eſt aia tua amoꝛibꝰ ſęculi. Dic: Quare Ps. 41.
eſeyelpe Bo.s. aũt apłus: Quẽ fructũ habuiſtis tũc ĩ illis: triſtis es aia mea:⁊ qᷓre cõturbas me: Auarꝰ
umluſu in quibꝰ nũc erubeſcitis: Sequit᷑ vox iudi / ꝓ auro ſuo habet triſticiã: patit᷑ tribulatio/
mman WMattb. 25. cis dicens: Ite maledicti in ignem ęternũ: nẽ: habet picula fuoꝝ:piculal latronũ. Aua-
tubeſcenen qui paratus eſt diabolo ⁊ angelis eiꝰ. Ergo rus amat aurũ pluſq; aiaʒ ſuã: tu chꝛiſtiane
chanini qui fugit dũm ⁊ recedit a deo:ille confundit ama chꝛiſtũ pluſqᷓ; oĩa tua. Ille feruet ĩi amo
chanmntt ⁊ perit in ſua impietate. At ergo nõ pereat re auri: tu chꝛiſtiane ferue ĩ amoꝛe xpi:⁊ eris
oluogpu tũc:nũc reuertat᷑ ad dominũ ⁊ illumiabit᷑: ? beatꝰ in regno chꝛiſti. Audi o hõ: Aurũ ĩi rra
zomelbden B vultus eius nõ erubeſcet. Dicã tamẽ fratreſ eſt:⁊ ex tra eſt: ⁊ terra:⁊ ꝑs t᷑rę eſt. Impiꝰ di
lcnickin⸗ mei qð ſentio: ⁊ qð dixero intelligite. Inter diligit creatura: offendit creatoꝛẽ:et amittit
ngmun. vos ſegetes dei ſũt mixta ʒiʒania:id ẽ ama/ eũ qui creauit ex nihilo oĩa. Audi o hõ nõ tu
a benüͤne toꝛes mũdi:amatoꝛes pecunię: amatoꝛes de ꝓdis deũ: ſ̃ ipſe peris a deo. Ille ẽ redẽptoꝛ
lci o Pbil. 2. litiarũ: aſ⸗ ultoꝛes nugaꝝ: oẽs quęrẽtes ꝗſua aię quẽ vis amittere.Quid em̃ ꝓderit tibi ſi Matthᷣ.is.
ntitt ſũt: nõ ꝗᷓ ieſu xpᷣi. In ecclia chꝛiſti ſicte intrã totũ mũdũ lucreris: aię vo tuę detrimenti
rentt tes: ꝓmittẽtes ⁊ nõ facientes: vouẽtes ⁊ nõ patiaris Expgiſ⸗ cere aliqñ o ho ama xp̃m.
nobisll reddẽtes:renũciantes malo et iterũ idẽ faci · hec eſt em̃ ſapiẽtia vera:id ẽ amare chꝛiſtũ.
Ungu⸗ entes: hęc amãtes: ziʒania ſunt. Non amãt Wulti em̃ dicũt ⁊ ſcire volũt: qre illũ vocat D
genunnt. uli chꝛiſtũ: qui aliquid plus amat qᷓ; chꝛiſtů. ad ſe dñs: ⁊ illũ nõ vocat. VUni ſubuenit: e et
wanth. 10 Audi homo vocẽ dñi dei tui:Qui diligit in· vni non.hunc dignũ habet:⁊ illũ indignũ.
gaſe qquuit patrẽ aut matrẽ: aut vxoꝛẽ: aut filios: Iſtũ honoꝛat:⁊ illũ cruciat ⁊ affligit. Audi o
galu⸗ 4 aut filias:aut fratres:aut agros ſuꝑ me: nõ hõ: Hũc dignũ habet ꝓ bonis operibſuis:
befeſo eeſt me dignus. Si vis tenere qð nõ habes: illũ habet indignũ /p oꝑibꝰſuis maliſ:qꝛ de/
anptben dinmitte qð habes: vt amoꝛ chꝛiſti ſit ĩ coꝛde bitoꝛ eſt dñs: et reddet bonis bona: ⁊ malis
tuo. Ecce petis a deo ⁊ dicis: DPñe da mihi. mala.Dicturꝰ es foꝛſitã. Quare ille ſic: Re-
j Auid tibi dabit:qui aliũde manus tuas vi ſpõdet tibi dñs deꝰ tuus:qꝛ bonũ nõ dene/
nmnnen get occupatas: Ecce dñs vult dare ꝗᷓ ſua ſt: gaui:ſed dixi pus: Lauamini: mũdi eſtote. æta.i
e

Bancti Aluguſtini de tempoꝛe

Quid volebas:? Quid quęrebas: Quid cu/
piebas? Gꝛatiã dei. Ergo ſi gratiã dei quę/
ris: aufer pꝛimũ nequiciã ab anima tua:et a
AY . 3ʒ. cõſpectu oculoꝛũ meoꝝ. Jam ceſſa a malo ⁊
fac bonũ: inqͥre pacẽ ⁊ ſequere eã totis viri/

bus tuis.Et cũ hęc feceris:⁊ gratiã meã ꝑci/

pies: ⁊ oculi mei ſuꝑ te erũt: ⁊ aures meęad
pᷣces tuas:et pᷣuſq; me inqſieris dicã aſſum.
E Faciamꝰbona frẽs chariſſimi:vt mereamur

i futuro ſęculo iuenire requiẽ: quã noð dñs

Mattbᷣ.5. nf̃ ꝓmiſit dicẽs: Beati miſericoꝛdes:qͥa ipſi
milericoꝛdiã cõſequent᷑.Et cum ꝓpheta do
Ps.ioo. Mino exultãtes dicamꝰ: Miſericoꝛdiã ⁊ iudi
cium cantabo tibi dñe. Miſericoꝛdiã inue/
niunt:qui ſunt miſericoꝛdes. Judiciũ time/
ant cõtemptoꝛes:qui nec ſibi parcũt nec mi
ſerent᷑ aljs:qui dicũt: Peccemꝰ ⁊ parcet no/
bis deus:quia miſericoꝛs eſt ⁊ bonuſ.QOiĩino
miſericoꝛs⁊ bonus eſt deus:Sed qui modo
parcit: in futuro nõ parcet. Judiciũ paratũ
habẽt ſine miſericoꝛdia impij. Intelligamꝰ
fratres:et videamꝰ vbi ſpem noſtrã ponere

debeamus. Miſericoꝛdia illi:qui fecit miſe/

ricoꝛdiã. Beati miſericoꝛdes: quia ipſis mi/
ſerebit᷑ deus. Spes eſt in dei miſericoꝛdia:ſi

ab opers miſericoꝛdię nos nõ fuerimus ari/

di.& homo quid quęriſ a deo miſericoꝛdiã:
ſi ipſe nõ es miſericoꝛs: Quid quęris a deo
indulgentiã peccatoꝛũ tuoꝛũ: cum ipſe tibi
Fſimili nõ indulges:? Audi homo:audi vocẽ

Zucj.iõ. domini dei tui:vbi dicit ipſe:Nate et dabit᷑
vobis.DNimittite:⁊ dimittetur vobis. Audi

iterum vbi ipſe dicl: Dimitte nobis debita
noſtra:ſicut ⁊ nos dimittimꝰ debitoꝛibꝰ no⸗
ſtris. Si em̃ tu nõ dimiſeris aduerſario tuo:
ipſe tibi pᷣus eris aduerſariꝰ. Ille te lęſit au/
ferendo pecuniã tuã:tu te lędis nõ indulgẽ/
do aduerſario tuo. Foꝛſitan dicturꝰ es: Mõ
illi parcã:quia me leſit multũ: ⁊ ſanguinem

Matt5. G.

meuũ queęſiuit.Tu ſi nõ illi indulges:ꝑditio/

nem animę tuę habebis. Inſuꝑ adhuc dicl.
Non illi parcã:qꝛ aduerſariꝰ mihi fuit.Cre/
de mihi homo:peioꝛtibi eris aduerſarius:ſi

non illi parcas.Dicis tu: Ille me nõ rogat.

Si te ille nõ rogat:tu ꝓ illo roga:vt ei a do/
mino dimittat᷑ qð in te deliquit. Nam ſi tu
dicis:nõ illi parcã:litigare vis: nõ dimitte/
re. Et qua fronte aut qua fiducia dicturꝰ es
DdDdvdſio tuo:Dimitte:quia ego dimiſi? Cõſide/
Ro. ⁊. ra o homo et vide aliam legem in membꝛis
tuis repugnantẽ legi mẽtis tuę ⁊ captiuan/
tem te in lege peccati. Jam ipſe captiuus

inter nos diſcoꝛdia:ſed vult eſſe in nobis cõ
coꝛdiam vocibus ⁊ moꝛibus.O flix laus in

tis huius cõtinemur:vitium nobiſcũ poꝛta⸗

hic depono. Reſpondet incredulus: Ergo
piam vocem clamaſti: Educ de carcere ani

traheris: ⁊ expoliatoꝛi iraſceris?: Nemono/G
bis imputet fratres mei: ſi per uos domini/
cam pecuniam duplicare non potuerimus.
Aali ſerui erimus: ſi nõ fecerimꝰ qð nobis
ſᷣceptũ eſt. Si autẽ fecerimus:boni ſerui eri/
mus: ⁊ cũ domino ſine fine lętabimur. IJllũ
omnes amemus:ꝑ quẽ facti ſumus. Illum

diligamꝰ*:ꝑ quem redempti ſumuſ. Pꝛo illo

nos inuicẽ diligamꝰ i hoc ſęculo: vt cum eo
gaudere mereamur pariter in futuro:qm̃ ſic

placuit dño deo noſtro de nobis:vt hic con/

ſtituti cã veſtra charitate cantemꝰ ei: LCau/
demus dominũ fratres lingua:coꝛde:oꝛe:et
voce.Sic enim ſibi vult dici laudẽ:vt nõ ſit

cęlo:vbi templũ dei angeli ſunt. Ibi eſt con
coꝛdia ſumma laudantium: vbi nulla lex in
membꝛis noſtris repugnat. Ibi nõ eſt rixi:
nec vlla cupiditas. Hic ergo cantemus dño
laudem ſolliciti:vt illic poſſimus eſſe ſecuri.
QAuare autẽ hic ſimus ſolliciti fratres mei: H
Audite quare:?Quia temptatio eſt vita hu/ Job.7.
mana.Sic namq; nos dñs exhoꝛtat᷑ ſuo elo/

eſehorigarel

hhicktn
mnien
nelinuapi⸗
grefanes tc⸗
enaepol
inmg Cau
cant:uia
Aptrünotr
ucur Lenas
Poriuentum

lueütten
uatmalea
egiuſopan
(nositera
Gühgenbene
Eebieinlunen
ſerduubolus
aeneinten
3Dioenant⸗

quia dicens: Vigilate ⁊ oꝛate vt non intre- Mand.26. en ilnluntodſe

tis in temptationẽ. MNõ vis eſſe ſollicitus qũ
videris dicẽ᷑: Dimitte nobis debita noſtra? Maub..
Quõ es ſecurꝰ:qui qͥtidie videris petere re/
miſſionẽ peccatoꝛi?Quomõ es ſecurus:qñ
adhuc dicis:Dimitte mihi peccata mea: Eeet
iterũ dicis: Et ne nos inducas in temptati/ Abi. 95.
onẽ:ſed libera nos a malo?Quomõ & vide/
ris clamare: Libera nos a malo:ſi ſecurꝰese
Audi homo:audi.Tu es malus:qſi te deus
liberat a te ißo malo. Vides aliã legẽ in mẽ Ro..
bꝛis tuis repugnantẽ legi mẽtis meę:⁊ capti
uantẽ te in lege peccati. Audi qͥd ſumꝰ nos:
quid nobiſeũ poꝛtamꝰ? &diu in coꝛꝑe moꝛ/

mus.Audi iterũ ꝓphetã dicentẽ:Nñie educ Nõ.i⸗i.
de carcere animaʒ meam. Carcer meus eſt:
vſq;dum in coꝛpoꝛe moꝛtis fuero. Nam qñ
fuero de hoc coꝛpoꝛe liberatꝰ:terra terrę red/
ditur:ſpũs cęlo recipit᷑. Nado ergo dimitto
terram:quia qᷓ;diu hic ſuʒ:mente ſeruio legi
dei:carne autẽ legi peccati.Dicet aliquis ꝑ⸗ q
fidoꝛũ: Ergo cum fueris ab hac carne libe/

Sitbace

H” fchtüͤpoct

danntderte
mutdliges,
hodlchloß
Aucäei
blauenrſer
hmndlpbil
ſlenpenst
Gensguie
Gunnmtpin

„

feladee

lah Diceb

udnez
nreqt
di⸗

ratus:iam nõ eris tu niſi ſpũs.Audi S here/
tice. Larnẽ quã dico:nõ in ęternũ pono:ſed

rediturus es ad coꝛpus moꝛtis:? Et vnde t

mã meã? Audi imperite totra quotidianas

Ahenonn
— lectiones ſurde: Redeo ad coꝛpus non moꝛ/
toneing Corſ.r5. tis huiꝰ:quia coꝛruptibile hoc induet᷑ incoꝛ/
nedsnode ruptione: ⁊ moꝛtale hoc induet᷑ imoꝛtalita-
bonlſnicn te. Modo eſt animale: tũc erit ſpiritale. Me/
bin ll mo porteſt accipere ęrernale: niſi pꝛius tem/
ms Pin poꝛale dimiſenit. Ergo dimitte tẽpoꝛale hoc
– malũ vt accipias eternale illud bonuʒ. Au⸗
rane dite fratres c cauete. hic enim irer agimus:
ungie ꝛ in itinere poſiti ſum: noõdum in patriã p/
– uenimus. Caueamus eos d in itinere nobiſ
at r inſidiant᷑: quia hic agunt aduerſus nos: ne
*R ad patriã noſtra:id eſt ad paradiſum reuer/
* tamur. Terra autem iſta moꝛientiũ eſt: Illa
e ws, 6. V. viuentium eſt: vde qua ꝓpheta dicebat:
irl 6 NVs.26. Credo videre bona dñi in terra viuentium.
Ar lolh In illa aũt terra ſemꝑ viuet᷑ ⁊ nũq; moꝛie.
Rickon CLucet terra illa plus qᷓ; ſpecies argenti: vbi
nulaerin ciiues iuſtoꝝ angeli ſũt. Illi in terra illa gau
nöeſtun dẽt:nos ĩ terra iſta lugeamꝰ vt ad illoꝛũ gau
ennsdi dia ꝑuenire mereamur. Videte fratres: Ec/
leſean ce hic in itinere poſiti ſumus: inſidiatoꝛ no/
mtzne,b ſter diabolus aduerſatur in via: nobᷣ quęrit
tiabi, i ocere ne in terram viuentium reuertamur.
iſnoo. K Duo em ſunt pſᷣcepta dilectiſſimi quę nobis

un imn/ Iu Watt. 22. oino ſunt obſeruãda: id eſt diliges dominũ

Acinsgi deum ruũ ex toto coꝛde tuo:⁊ ex tota mente
anoſnt ed tua:⁊ diliges ꝓximũ tuũ tanq; teipſum. In
pererete/ bis duobus pſᷣceptis tota lex pendet ⁊ ꝓphe
auus:gi tę. Quicũq; em̃ in his duobus pſᷣceptis am/
mea:E bulauerit:ſeſtinet in via:⁊ ꝑueniet ad patriã
emptat N paradiſi: vbi lętant᷑ omnes ſancti in gloꝛia
öside⸗ redemptoꝛis ſui:⁊ laudẽ dicunt nomini ſan/
ſecuntes cto eius:qui erepti ſunt de hac ꝑegrinatiõis
te dele erumna:⁊ viuũt ſemꝑ in lęticia ſempiterna.
ginni d e
on Babhato quattuoꝛ tempoꝝ occur
non⸗ rrentiüü poſt feſtũ ſanctę crucis: Ho/
genn) melia de eo að ſcriptuùm eſt m Lu/½
lpoy·· ucj.15. ca n: Dice bat ieſus turbis hãc ſimi-
ſeeduc pin litudinẽ:Arboꝛem fici habebat qui

cnk dam ⁊c.quę habet inter ſermones

ganc de Uerbis domini.xxxrj.
un ¶ Dñica decimaoctaua de eo quod
olcg Watts. 22. Oomiminterrogauit indeos cuius
eng Sermo filium diceret eſſe chꝛiſtu: Der. I
elbe. WC. XXXIII
ben A Mterrogati iudęi: ſicut nũc ex euan⸗
notſe gelio cum recitaret᷑: audiuimꝰ:quo/

en Warth. 22 odo eſſet dñs noſter ieſus chꝛiſtus

e ü
*

I. Dñica xVIII. py trinitati

lius danid: quẽ dũm ſuũ dixenit ipe dauid:·

8: B er. I.

reſpõdere nõ potuerũt.Hhoc em̃ i dño noue,

rant quod videbant. Apparebat em̃ eis filiꝰ

hominis:occultus autẽ erat ſilius dei.hine
eſt qð eum ⁊ ſuperari poſſe crediderunt:⁊ li
gno ſuſpenſum irriſerunt:dicẽtes: Si filius Mattb.2.
dei eſt deſcendat de cruce ⁊ credimus in ei6.
Aliud videbant: aliud nõ cognoſcebãt. Si i. corj.2.
em̃ cognouiſſent: nunqᷓ; dominũ gloꝛię cru· H
cifixiſſent. Sciebãt tamẽ chꝛiſtũ filiũ dauid.
NMNã etiã nũc ipᷣm ſperant eẽ venturũ. Latet
eos qð venerit:ſᷣ volentes latet.NHeq; emſi
pẽdentẽ nõ agnouerũt:et regnantẽ agnoſee·
nõ debuerũt. In cuius enim nomine vocan
tur ⁊ benedicunt᷑ omnes gentes:niſi in eius
quẽ putant chꝛiſtũ nõ fuiſſe? Ipſe em̃ filius
dauid: vtiq; ex ſemine dauid ſᷣm carnem: ff,ß/·
lius ẽ abꝛahã. Si aũt dictũ ẽ ad abꝛahã: In Seſ.ꝛ2··
ſemine tuo benedicent᷑ omnes gentes:et vi /½·
dent iam i chꝛiſto nr̃o benedici om̃s gentes:
quid expectant qð iam nõ venit:⁊ nõ timẽt
qð venturũ eſt:Lapidẽ em̃ ſe dixit ipſe dñs
nr̃ ieſus chꝛiſtus: ꝓphetico ad ſe aſſerendcua
vtens eloquio. Lapidẽ autẽ talem: vt ſi qs Ns.ii⸗.
in eum offenderit: conquaſſet᷑:ſuꝑ quẽ autẽ Mattb.ai.
lapis ille venerit cõterat eum. Quando em—ẽ?
in eum offendit᷑: humilis iacet: iacendo hu/
milis quaſſat offendentem: veniendo excel/

ſus conterit ſuꝑbientẽ. Jam ergo iudęi illa

offenſione quaſſati ſunt:reſtat vt eius ſᷣcla,

ro aduentu etiã conterant᷑:niſi foꝛte cum vi /

uunt agnouerint ne moꝛiant᷑. Patiẽs em̃ eſr
deus:⁊illos quotidie inuitat ad fidem. Sed B

cum iudęi reſpondere nõ poſſent dño ꝓpo/

nenti quęſtionẽ ⁊ dicenti:Cuiꝰ ſiliũ dicerent Mattt.ꝛ.
chꝛiſtũ:atq; illi reſponderẽt:filiũ dauid: ad,
denti ⁊ ꝓponenti:quomõ ergo dauid in ſpũ
vocat eũ dñm dicẽs: DNixit dñs dño meo le/S.io9.
de ad dexterã meã:donec ponã inimicos tu .

os ſub pedibus tuis: Si ̊ dauid inquit in

ſpũ dicit eum dominũ:quomõ eſt filiꝰ eius⸗
Nõ dixit:non eſt filiꝰ eius:ſed quomõ ẽ filiꝰ
eius: Quomõ:cuʒ dicit: verbũ quęrẽtis eſt
non negãtis: tanqᷓ; ſi hoc eis diceret: GBene
quidem dicitis chꝛiſtũ filium dauid:ſed ipſe
dauid dominũ eum dicit.Quẽ dicit ille do⸗
minũ:quomõ eſt filius? Dicerent iudęi ſi in
ſtructi eẽnt fide chꝛiſtiana quã nos tenemꝰ:
ſi cõtra euangeliũ coꝛda non clauderent: ſi
vitam ſpiritalem in ſe habere voluiſſent:re/
ſpõderent huic quęſtioni ⁊ dicerẽt: Quoniã
in pꝛincipio erat verbũ: et verbũ erat apud Job/i.

deum: 1 deus erat verbum. Ecce quond eſt

oominus dauid. Sed quia verbum caro fa-
ctum eſt:a habitauit in nobis: Ecce quomõ

eſt filius dauid. Sed neſcientes obmutue/
runt: nec oꝛe ſaltem clauſo aures aperuerũt:
vt qð reſpondere non potuerunt interroga/
Cti: noſſent edocti. Sed quia magnũ eſt noſſe

myſteriũ: quomodo ſit dominꝰ dauid ⁊ filiꝰ
dauid:quomodo ſit vna ꝑſona homo ⁊ deꝰ:
quomodo ſit ĩ foꝛma hominis minoꝛ patre:

in foꝛma dei ęqualis patri: quomodo iteruʒ

Zoh . dicit: Et pater maioꝛ me eſt: Et ego et pater

vnum ſumus: quia magnũ eſt ſacramentũ:

vt capi poſſit: moꝛes infoꝛmãdi ſunt. Indi⸗

gnis enim clauſum eſt: ꝓmerentibus aperi/
tur. Hec lapides: nec vectes:nec pugni:nec
calces ſunt quibus pulſamus ad dominũ:
AVita pulſat:vitę aperit᷑. Coꝛde petitur:coꝛ/
de quęrit᷑: coꝛde pulſat᷑: coꝛdi aperitur. Coꝛ
autẽ hoc quod recte petit: recteq; pulſat: et
querit: pium eſſe debet: Pꝛimo amare deũ
gratis. Heęc eſt enim pietas:nec ſibi extra il/
lum ponere mercedem: quã expectet exillo.

AIlullo enim melius eſt nihil.Et quid charum
petit a deo: cui ipſe deus vilis eſt? Terram

dat: ⁊ gaudes:amatoꝛ terrę: et factus terra.
Si gaudes quando dat terram:quanto am
plius gaudere debes cum ſeipſum dat tibi

qui fecit celum ⁊ terram? Sꝛatis ergo aman
dus eſt deus. Mã diabolus hoc ſancto Job

neſciens quod in illo intus ageret᷑: magnũ

Job. 1. crimen obiecit dicens: Mũquid gratis colit

iob deum? Ergo ſi aduerſarius hoc obiecit:
timere debemus ne hoc nobis obijciat᷑. Cũ
magno em̃ calumnioſo habemus negociũ.
Si quęrit fingere quod non eſt:quantoma/
gis obijcere qð eſt: GOaudeamus tñ:quia ta/
lis ẽ iudex qͥ falli ab accuſatoꝛe nr̃o nõ põt.
MNam ſi hominẽ haberemus iudicem: huic
qcquid vellet fingeret inimicꝰ. Nemo eſt em̃
diabolo aſtutioꝛ falſa crimia ad ↄſfingendũ.
ã ⁊ nũc oĩa falſa crimia de ſanct ipſe ↄſin-
git. Scit ſuas criminationes valere nõ poſ/
ſe apud deum: inter homines illas ſpargit.
Et hoc ei quid pꝛodeſt: cũ dicat apoſtolus:

2. Corj. 1. Gloꝛia noſtra heęc eſt teſtimoniũ conſcientię

noſtrę? Putatis tamẽ quia ille falſa crimina

nulla aſtutia cõſingit? Nouit quid inde ma

li agat: niſi ei reſiſtat vigilantia fidei. Ideo
enim ⁊ de bonis mala ſpargit: vt inſirmi nõ

putent aliquos eſſe bonos:⁊ tradant ſe rapi

„ * * 8

endos libidinibus ⁊ diſſipandos: dicentes

apud ſeipſos: Quis eſt enim qui ſeruat mã/

datum dei:aut quis eſt qui ſeruat caſtitatẽ
Dum putat quia nemo: ipſe ſit nemo. hHoc

Bancti dluguſtini de tempoee NM.

& agit diabolus. Sed talis erat vir iob: de

quo nihil poſſet confingere. HNota enim erat
2 nimis clara vita eius.Sʒ quia multas ha/
bebat diuitias:hoc obiecit.Qð et ſi eſſet:in
coꝛde eſſe poſſet: in moꝛibus aparere nõ poſ
ſet.Colebat deum:faciebat elemoſynas.Et

qð coꝛde faciebat:nemo ſciebat:nec ipſe dia

bolus: ſed deus nouerat. Perhibet deus te⸗/

ſtimonium ſeruo ſuo: Diabolus calumnia?᷑

ſeruo dei. Permittit᷑ ille temptari:pꝛobatur

iob: confundit᷑ diabolus. Inuenit᷑ iob gra/

tis colere deum: gratis diligere. Non quia

aliquid: ſed quia ſeipſum non abſtulit. Ait

eniz: Dominus dedit: dominus abſtulit: ſi/ Job. 1.

cut domino placuit ita factum eſt: ſit nomẽ

domini benedictũ. Ignis temprtationis ac/

ceſſit: ſed aurum non ſtipulam inuenit. Ab/
ſtulit ⁊ ſoꝛdes:nõ conuertit in cinerẽ. Quia E
ergo ad ſacramentũ dei intelligendũ: quo/

modo chꝛiſtus ⁊ homo ⁊ deus ſit: coꝛ mun-

dandum eſt. M.undat᷑ autem moꝛibus:vi/

ta: caſtitate:ſanctitate: dilectiõe:et ſide quę
per dilectionem operatur.hoc autem quod

Gakł. .

loquoꝛ: totum tanq; arboꝛ eſt quę radicen

habet ĩ coꝛde. Heq; em̃ facta ꝓcedũt niſi de
coꝛdis radice:vbi ſi plantaueris cupiditatẽ:

ſ Pina peeunt. Staum dominus poſt iſtam
quęſtionem ꝓpoſitam iudęis: illis reſpon/

dere non valentibꝰ: ſubiecit de moꝛibus lo/

qui:vt oſtenderet quare illi indigni fuerint
intelligere qð interrogauit.Miſeri enim ꝛſu
perbi:cum reſpondere non poſſent:vtiq; de

buerunt reſpondere:NHeſcimus nos: Magi

ſter dic nobis: &bmutuerunt in ꝓpoſitiõe:

nec os aperuerũt ad inquiſitionẽ.Et ſtatim

dominus de ſuperbia illoꝛũ: Cauete inquit ZBanba.

a ſcribis:qui amant pſſidere in ſynagogis:⁊
diligũt pꝛimũ locũ ĩ cõuiuijs. Hõ quia acci⸗/
piunt: ſed quia diligunt. Hic enim coꝛ eoꝛũ
accuſauit. Accuſatoꝛ coꝛdis autem eſſe non

poſſet: niſi coꝛdis inſpectoꝛ. Opoꝛtet enim

vt ſeruo dei habenti aliquem honoꝛem in

eccleſia deferat᷑ pꝛimus locus:quia ſi nõ de/

ferat᷑:malũ eſt illi qui nõ defert: nõ tñ bonũ
eſt illi cui defertur. Opoꝛtet ergo vt in con/
gregatione chꝛiſtianoꝛum pꝛępoſiti plebis

eminẽtius ſedeant: vt i ipſa ſede diſtingus⸗

tur ⁊ eoꝛum officium ſatis apareat: non ta/

men vt inflent᷑ de ſede:ſed vt cogitent ſarc/

nam vnde reddituri ſunt rationẽ. Quis aũt

Schonin'n

MsPrben

utnmund
ſrotleeſt
ſreun e⸗
ſosteinagel
Gbodetlal
(adncoun.
horeundtere
ſoͤlteuttt
Uhrtergvin
lt inaieq
Nichet. Ama
Cenn fonee
nun Aluiſo
deletdeſavt
Uiceleret
ſoncunqo
ntaapar uun
(eneit on
xtnoser
nustaeſe
l, ngamus.
enenſun:
lungfeaus

Obltusine
lentond ſeg
deiichriton
ſcebat.
paudent,
Mertionisd
knerpeten
cunecnauie
jeamboluch
Uun. Fh
Aſcengendo
loerAlene
Nis lunetero⸗
unnii
ſioqgietie
adn
oterieus
olſ
(ensmi
elene
üipſis
ndlni
ereree
Arh
gpo

atinte B

n hoe
ltiobede
eninen
lashe
ſelſenin
genöpol
lms
erpledi
edeuste
alumnisi
upodar
Uiodger
Boncuin
dſtult. A
keſtnoni
Miionisac
nwenir o⸗
nere, Qliz
endiͤ:gvo⸗
mu
nonbus:d
eadegbe b⸗
ten quod
Aue tadſcen
ccdütnilde
cupicitui:
soſtiſan
ls veſpon
emorhosſo
dignifuen
ſienimid
lenrvrigde
snos: g
in ppoſtie
ni Eſuun

uuriniiti
ſinngohé

hüͤlinunn
cinchtnn
enekenm

Opouet n

borornt

nouit:vtrum hoc ament an nõ ament: Res
iſta coꝛdis eſt: iudicem habere nõ poteſt ni⸗
ſi deum. Ipſe autem dominus admonebat
ſuos ne inciderent in tale fermentũ: qð alio
Mattð.is. loco dicit:Cauete a fermento phariſęoꝛũ:et
ſaducęoꝛum. Et cum putarent illi ꝓpterea
hooc eum dicere qꝛ panes non intulerant:re/
Abi.. ſpõdit eis:Excidit vobis quot milia ſatura
ti ſunt ex quinq; panibus? Tunc intellexe/
runt inquit:quia fermentũ doctrinã eoꝛum
dicebat. Amabant eniz illi iſta tempoꝛalia:
ęterna vo nec timebant mala:nec diligebãt
brona. Clauſo coꝛde intelligere nõ poterant
G qð dominꝰ interrogauit.Quid auteʒ faciat
dei eccleſia vt poſſit intelligere qð pᷣma me⸗-

ruit credere: Saciat capacem animũ ad reci

piendum quod dabit᷑.Quod vt fieret:id eſt
vt capax animus eſſet: dominꝰ deus noſter
ſuſpendit ꝓmiſſa:non abſtulit. Ideo ſuſpẽ/
dit:vt nos extendamus. Ideo nos extendi/
mus:vt creſcamus. Ideo creſcimus: vt at-
ꝓbił.ʒ. tingamus. Vide apoſtolũ paulũ in ſuſpen/
ſa extenſum: NHon quia iam acceperim: aut
iam ꝑfectus ſim: Fratres:ego me non arbi/
troꝛ apꝛehendiſſe. Unum autem:quę retro
oblitus:in ea quę ante ſunt extentus:ᷣm in/
tentionẽ ſequoꝛ ad palmã ſuꝑnę vocatiõis
dei ĩ chꝛiſto ieſu. Ille in tra currebat: ſᷣ i ſpũ
aſcẽdebat. Vide extentũ:vide ad ſuſpẽſa
pendentẽ. Sequoꝛ inquit ad palmã ſuꝑnę
vocationis dei ĩ chꝛiſto ieſu. Ambulandũ g
eſt:nec pedes vngendi: nec iumenta quęrẽ
da:nec nauis ꝓuidẽda.Affectu curre: amo/

re ambula:charitate aſcende.QAuid quęris?

Viam. Inhere chꝛiſto: qui deſcendendo et
aſcendendo ſeipſum fecit viam. Vis aſcen/

dere: Aſcendentẽ tene. Tu enim per teipſuzʒ
Job.z. leuare te nõ potes: Quia nemo aſcendit in

cęlum:niſi qui de cęlo deſcẽdit: filius homi/
nis qui eſt ĩ c-lo. Si nemo aſcendit: niſi qui
deſcendit: Ipſe autẽ eſt filius hominis dñs

noſter ieſus:vis ⁊ tu aſcendere:mẽbꝛũ ipius

eſto qui ſolus aſcẽdit. Etenim ille caput cũ
ceteris mẽbꝛis:vnus homo eſt.Et cũ aſcen/
gere nemo poteſt:niſi qui ĩ eius coꝛpoꝛe mẽ/
bꝛũ ipſius factus fuerit: implet᷑: quia nemo
aſcendit niſi qui deſcendit. Hõ enim potes
dicere: Ecce quare aſcẽdit:verbi gratia: pe/
trus:quare aſcendit paulus:quare aſcende/
runt apoſtoli:ſi nemo aſcẽdit niſi qui deſcẽ/
dit: Reſpondet᷑ tibi:Petrus:paulus:ceęteri

er. CC. xxXIIII. Dñica xVIII. p' trinitatis: B

— *
*

2 cr. I.
apoſtoli:⁊ om̃s fideles quid audiũt ab apo/
ſtolo? Vos autẽ eſtis coꝛpus chꝛiſti:⁊ mem/ i. Cori.i2.
bꝛa ex parte. Si ergo coꝛpus chꝛiſti et mem /
bꝛa ſunt:noli facere duos. Reliquit eniz ille m
patrem ⁊ matrẽ:⁊ adheęſit vxoꝛi ſuę vt eſſent Epõ.ð.
duo in carne vna. Reliquit patrem: quia nõ
hic ſe oſtẽdit ſe ęqualẽ patri:Semetipſũ em hil.2.
exinaniuit: foꝛmam ſerui accipiẽs. Reliquit
matrem ſynagogam:de qua carnaliter na-
tus eſt. Adheſit vxoꝛi ſuę: id eſt eccleñę ſuę.
Qõð teſtimoniũ et ipſe cum cõmemoꝛaret ꝙ
ſeparari non liceret coniugiũ: demõſtrauit.
Non legiſtis inquit: qꝛ deꝰ qͥ fecit ab initio Mattðᷣ.i9.
maſculũ ⁊ feminã fecit eos? Erunt duo inqͥt
in carne vna.Qð ergo deus ↄiunxit: homo
non ſeparet. Et quidem: duo in carne nna.
Sequit᷑ ⁊ dicit: Igitur iam nõ duo: ſed vna abi.e.

vt noueritis quia vnus homõ eſt ſponſus ⁊

caro. Hemo aſcendit: niſi qui deſcendit. Hã Jobs. 5.

ſponſa vm carnem chꝛiſti: non m diuinit⸗

tem: nam ſᷣm diuinitatẽ qð eſt ille: nos eſſe

non poſſumus:quia ille creatoꝛ: nos creatu
ra:ille effectoꝛ:nos facti:ille cõditoꝛ:nos cõ/

diti: ſed vt eſſemus cum illo vnũ in illo: ca/
put noſtrum eſſe voluit accipiendo carnem
ex nobis in qua moꝛeret᷑ ꝓ nobis. Vt noue/

ritis ergo quia hoc totum vnus eſt chꝛiſtus:

per Eſaiam dixit: Sicut ſponſo alligauit mi gſa. si.
hi mitrã: ⁊ ſicut ſponſam induit me oꝛnamẽ
1 oſe ſponſus: ipſe ſponſa. Ipſe plane
ſponſus in capite:ſponſa in coꝛpoꝛe. Erunt Ephᷣ.ʒ.
inquit duo in carne vna. Et non iam duo:ſ
vna caro eſt. Itaq; ad membꝛa ipſius perti/
nentes: vt hoc ſacramentum intelligamus:
vt dixi:fratres pie viuamus: deũ gratis di/
ligamus. Ipſe autẽ qui oſtendit peregrinã/
tibus foꝛmam ſerui:ſeruat ꝑueniẽtibus foꝛ/

mam dei. De foꝛma ſerui ſtrauit viam: de
foꝛma dei cõdidit patriam. QAuia ergo mul- J

tum eſt ad nos capere hoc: ſed non eſt mul/

tum credere hoc. Miſi em̃ crediderit ait eſa/ ga.7.
ias: nõ intelliget!: Ambulemꝰꝑ ſidem q;diu 2. gorl. 5⸗

pegrinamur a domino:donec ad ſpeciem x
ueniamus: vbi videbimus facie ad faciem. iCorj.iʒ

Et ambulantes per ſidem: bene operemur.

In bonis operibꝰ gratuita ſit dilectio dei:

benefica ſit dilectio pꝛoximi. Deo em̃ quod

ſſtemus non habemus:Sed quia pꝛoximo
habemus qs pſᷣſtemns:pꝛeſtando indigenti
ꝓmerebimur abundantẽ. Inde vnuſquiſq;
qð habet: pꝛęſtet alteri⸗Qulcattih plus ha/
2

BGer.CC.xxXxvV. Dñica xvVIII.poſt trinitatis:Be

gaſſe filiũ eſſe dauid. Mon ſe filiũ dauid ne/

bet largiatur inopi.Alius habet pecuniam:
paſcat pauperẽ:veſtiat nudũ: ędiſicet eccle/
ſiam: Operet᷑ de pecunia quicqͥd boni põt.
Alius habet conſiliũ:regat ꝓximum:pellat
tenebꝛas dubitationis luce pectoꝛis.Alius
habet doctrinaʒ: eroget de cellario domini:
miniſtret conſeruis ciharia:cõfoꝛtet fideles:
reuocet errantes:quęrat perditos: Quantũ
poteſt faciat. Eſt qð ſibi pauperes etiã ero/
gent: alius claudo pedes accõmodet: alius
cęco ſuos oculos duces ſᷣbeat.Alius viſitet
infirmũ:alius ſepeliat moꝛtuũ.Sunt iſta in
omnibus:vt pꝛoꝛſus difficile inueniatur ali/
quis qui non habeat vnde alteri aliquid pᷣ̊/
ſtet.Et illud extremũ ⁊ magnum qðs ait apo
Sabl.o. ſtolus: Inuicem onera veſtra poꝛtate: et ſic
aga.implebitis legem chꝛiſti.

Sermo
CC.xxxvV. quo ſupꝛa:Sermo

II
Veſtionẽ ꝓpoſitam iudęis:debent
a ſoluere chꝛiſtiani. Dominꝰ em̃ ieſus
cCcC(cnhꝛiſtus qͥ eã iudęis ꝓpoſuit: ipᷣe nõ
ſoluit iudęis:nobis aũt ſoluit.Et cõmemo⸗/
rabo charitatẽ veſtrã:⁊ inuenietis qꝛ ſoluit:

qͥd eis videret᷑ de chꝛiſto: cuiꝰ eſſet filius:qᷣa
⁊ ipſi ſperant chꝛiſtũ. In ꝓphetis legerunt:
venturũ expectauerũt: ſᷣſentem occiderũt:
gquia vbi legebant venturũ chꝛiſtũ: ibi lege⸗
bant quia occiſuri erant chꝛiſtũ. Sed illius
futurum aduentum ſperabant in ꝓphetis:
nam futurũ ſuũ facinus non videbant. Sic
ergo eos interrogauit de chꝛiſto: non quaſi
de incognito: aut cuius nomẽ nunq; audiſ-/
ſent:aut cuiꝰ aduentũ nunq; ſperaſſent. Nã
qm̃ adhuc euʒ ſperant:ideo errant. Equidẽ
⁊ nos ſperamus eum:ſed venturũ iudicem:
non venturũ iudicandũ. Pꝛophetę autem
ſancti vtrũq; ꝓphetauerunt. Venturũ eum
miꝛtiiniuſte pꝛius iudicandũ: venturũ poſtea iu/
Mattb.22. ſte iudicaturũ. Quid ergo inquit vobis vi/
detur de chꝛiſto cuius filius eſt? Reſponde/
runt illi:Dauid. Pꝛoꝛſus de ſcpᷣturis:Quo/
modo dauid in ſpiritu vocat eum dominũ:
dicens:Dixit dominus domino meo ſede a
dextris meis: donec ponam inimicos tuos
ſcabellum pedum tuoꝛũ? Si ego dauid in
ſpiritu vocat eum dominũ:quomõ filiꝰeius
eſte Hic cauendũ eſt ne putet᷑ chꝛiſtus ſe ne/

n eadem dominica: de eodẽ de

pᷣmo nodũ videte ꝗſtiõis.Quęſiuit a iudęis

gauit: ſed modũ quęſiuit. Dixiſtis filiũ eſſe
dauid:non nego: Sed ſi ille eũ dñm vocat:
dicite mihi quomodo ſit filius:qui eſt dñs:

Dicite quomõ: Illi nõ dixerunt:tacuerunt.
B

Dicamꝰ ⁊ nos:exponẽte ipſo chꝛiſto. Vbi⸗
Per apłm ſuũ. Pꝛius in de ꝓbemus:qꝛ ipſe

chꝛiſtus expoſuit. Apoſtolus dicit: An vul- 2. gorj.1y. n gelamni )

tis experimentũ accipere eius qui in me lo/
quit᷑ chꝛiſtꝰ: Ergo in apoſtolũ iſtam digna⸗/
tus eſt ſoluere quęſtionẽ. Pꝛimũ ꝑ apoſtolũ
loquens chꝛiſtus: quid dixit ad timocthęũ:

Memoͤꝛ eſto chꝛiſtũ ieſũ reſurrexiſſe a moꝛ- 2. Timoth..
tuis ex ſemine dauid: ſᷣm euangeliũ meum.

Ecce chꝛiſtus filius eſt dauid: Quomõ eſt ⁊

dñs dauid: Dic apoſtole: Qui cuʒ in foꝛma Mbil. 2.

dei eſſet: nõ rapinã arbitratus eſt eſſe ęqua/
lis deo. Agnoſce dñm dauid. Si agnoſcis
dominũ dauid: dominũ noſtrũ: dñm ceęli et
terrę:dñm angeloꝝ: ęqualem deo in foꝛma
dei. Si agnoſcis vnde filius dauid:attende

qð ſequit᷑. Apoſtolꝰ dñm dauid tibi oſtẽdert

dicẽdo:Qui cũ in foꝛma dei eſſet:nõ rapinã
arbitratus ẽ eſſe ęqualis deo. Filius dauid
vnde? Semetipſum exinaniuit foꝛmã ſerui
accipiens:in ſimilitudine hominũ factus:⁊

habitu inuẽtus vt homo. Hũiliauit ſemet/

binnsek

mnahſiet
Mepumne
Petplunee

ſenn
ſdeeog⸗

tſe
eſcoo
bioſhuin

m (Diut
Mſthoninl

Kai
ccen

ipſum: factus obediens vſq; ad moꝛtẽ: moꝛ/ tna
tem autẽ crucis: Pꝛopter qð ⁊ deus illũ ex- Enpheſtie
altauit. Reſurrexit chꝛiſtꝰ: ex ſemine dauid: unele
filius dauid: quia exinaniuit ſe. Quomodo . as Arntseſi
erxinaniuit: Sumẽdo qð nõ erat:nõ perden laſchtie
do qð erat. Exinaniuit ſet:humiliauit ſe. Cũ ptluucbo
eſſet deus:homo apparuit. Contemptus eſt 6 Mdomn
in terra ambulãs:qͥ cęlũ fecit.Cõtemptus ẽ ataneſin
quaſi hõ:q̃ſi nulliꝰ virtutis. Hõ ſolũ cõtem/ nns. m
ptus: ſed inſuꝑ ⁊ occiſus. Lapis erat iacẽs: Auglere
offenderũt in eũ iudęi:⁊ quaſſati ſũt. Quid Moſereimr

autẽ ait ipſe?Qui offenderit in lapidẽ iſtũ: Matth. 21. Nhtuui
cõquaſſabit᷑. Suꝑ quẽ venerit lapis iſte:cõ/ blereſns.

teret eũ. Pꝛius iacuit ⁊ offenderũt. Vemiet bcönende
deſuꝑ:⁊ cõteret quaſſatos. Accepiſtis ⁊ filiũ C kEEeſllde
dauid:⁊ dñm dauid. Dñm dauid ſemꝑ:filiü Eue Ehnbon
dauid ex tempoꝛe. DLHñm dauid natũ de ſub/ genetd
ſtãtia patris:ſiliũ dauid natũ ex maria virgi LZud.a. clorplee
ne cõceptũ de ſpũſancto. Vtrũq; teneamꝰ. ſdenismin
AVnũ hoꝝ nobis erit habitatio ęterna:alte/ deofuchu
rum hoꝛũ nobis eſt a ꝑpꝑegrinatiõe liberatio. methet
Dñs em̃ nr̃ ieſus chꝛiſtus niſi dignatꝰ eſſet kchoncet.
fleri homo: periſſet homo. Factus eſt qð fe/ . Panhckn
cit:ne ꝑiret qð fecit. Homo verus:deꝰverus dedayng

sdedg

Oalilen Deus ⁊ bomo totus chꝛiſtus hhęc eſt catho/
fllüͦeſe lica fides.Qui negat dominũ chꝛiſtũ?: Foti⸗/
inper nianꝰ.Qui negat hoiem xpᷣm: Manichę.
leki. Qui conſitet᷑ dñm ęqualẽ patri chꝛiſtũ ⁊ ho/
Acenooet. minẽ verum:paſſum vere: ſanguinẽ fudiſſe
to. Dig verũ: Non em̃ veritas nos liberaret ſi falſũ
nsgipe pᷣciũ ꝓ nobis daret: Atrũq; qui cõſitet᷑: ca/
tAunbie, tholicus eſt. Habet patriã:habet viam. Ha/
inne· FSob. 1. ber patriã: In pꝛincipio erat verbũ. Habet
ndigt⸗ Nbil.ꝛ. patriã: Cum in foꝛma dei eſſet nõ rapinam
apoſtoli arbitratus eſt eſſe ęꝓqualis deo. Habet viã:
imothei⸗ Semetipſũ exinaniuit foꝛmã ſerui accipiẽs.
leannn Ipſe patria quo imus: ipſe via qua imus.
füneumn.. Per ipſum ad ipſum eamus:⁊ nõ erramus.
inſ ¶ Item in eadẽ dominica: Home⸗/
eletuu liea de eo að ſcriꝑtum eſt in euange/
gogg Wattb. 22. lio 'm Matthęu: Acceſſerũt ad ieſũ
incgie hariſęi: Et interrogauit eũ vnꝰ ex
inton legiſdõctoꝛibus⁊c̃.quę habet in li/
RKr bꝛo Quinq̃gita honieliaꝝ.xxxviij.
dan Sermo 6 Dñica decimanona: De eo quid
uni CC. xXXVI ſit homini facere bonn: Sermo I
ae Ectiones diuinoꝛũ eloquioꝛũ cũ re/
*Wr cceitarent᷑: audiuimꝰ. Ea nobis ẽ ma-
uul teries loquendi ꝓpoſita:inde ſape/
ren re debemus: inde ſeminare qð ſapimus: ad/
sl iuuante illo ĩ cuiꝰmanu ſunt: ſicut ſcriptum
ol eſt: ⁊ nos ⁊ ſermones noſtri. Nec fruſtra alio
on Nð.ð ꝭð. loco ſcriptũ eſt: Laudabo ſermonẽ:in domi
heſcen no laudabo verbũ. hoc laudat᷑ in domino
uitſeli qð dat dominꝰ. uis ergo infirmi ſimus:
nptuse vaſa tamẽ ſumus eius:capimus quãtũ poſ/
engalzf ſumus: cõmunicam ſine liuoꝛe qð capimꝰ.
lichen Supleat ille in coꝛdibus veſtris qð nos mi/
at udhs nus fecerimus: qꝛ et qð operamur in auribꝰ
ſit Cuil . vyveſtris: quid eſt: niſi totũ ille agat in coꝛdi⸗
iti ſl Ne. B bus veſtris: Lectio pᷣma ꝓphetica quid no/
dsſtet g9 bis cõmendauerit:me cõmemoꝛante recoli/
1.Ven te.Quid dignũ inquit offerã domino?Quę
ſtiotfliͤ̃ K rebat homo ſacriſiciũ quo placaret deũ: vel
lengfli WMicbee. 6. q placeret deo: Curuabo inqᷣr genu deo ex/
nüdeſlO celſo: placabo eum in milibus tauroꝛũ: aut
nununigi q i denis milibus capꝛarũ pinguiũ: aut offerã
lenenn⸗ deo fructum ventris mei pꝛo peccato animę
tenan meę: Reſpõdet᷑ ò̊ tibi o homo. O homo a q̊
elbern. reſpondet᷑: niſi a quo factus es homo? Re/⸗
Gn eſia ſpondet᷑ ergo o homo quęrenti quid offeras
ſtdOH deo: ⁊ vnde places dominũ:vel vnde place/
derans as deo. Reſpondet tibi quid ſit bonum:aut

quid aliud dominus exquirat a te:niſi vt fa
cias iudicium et iuſticiam: ⁊ diligas miſeri/
coꝛdiam: paratuſq; ſis ire cum domino deo
tuo? Quęrebas quid offerres ꝓ te:fferte.
Quid em̃ dominꝰ queęrit a te: niſi te? Quia
in omni creatura terrena: nihil melius fecit
te. Querit te a te:quia tu perdideras te. Si

autẽ facias quod iuſſit: inuenit in te iudicuua

⁊ iuſticiã. Judiciũ pꝛimo in teipſo:iuſticiam

ad ꝓximũ tibi. Quomõ iudiciũ in teipſo?-
Vt diſpliceas tibi qð eras: et poſſis eſſe qð
non eras. Judiciũ inquã de teipſo in teipio
ſine acceptione ꝑſonę tuę:vt nõ parcas pec/
catis tuis: nec ideo tibi placeãt qa tu facis.
HNec te laudes i bonis tuis:⁊ deum accuſes

in malis tuis. hoc em̃ eſt ꝑuerſum iudiciũ:

⁊ ideo nec iudiciũ. VUt enim oſtẽderet deus
ꝑuerſum iudicium non eſſe iudiciũ:non ait:
quid dominus quęrit a te:niſi facere rectum
iudicium:ſed facere inquit iudiciũ.Si enim
rectum:tunc iudiciũ. Si autẽ ꝑuerſum:non
iudicium:ſed vitiũ. Quid ergo faciebas qũ
te ꝑdideras: et poſt tuam ꝑditionem ibas?
Ibas ⁊ non redibas.Quid faciebas? Scio

quid faciebas. In bonis tuis te laudabas:

in malis tuis deum blaſphemabas.hoc eſt
ꝑuerſum iudiciũ:⁊ ideo vt dixi:nec iudiciũ.
Vlis ergo facere rectum iudiciũ?:hoc eſt iu/
diciuʒ: Alud qð faciebas coꝛrige: pꝛępoſte/
ra:⁊ rectũ erit.Quid eſt coꝛrige? Dheũ lauda

in bonis tuis:te accuſa in malis tuis. Cum

tibi ergo ꝑuerſus diſplicueris:teq; illo qͥ cre/
auit adiuuãte coꝛrexeris: rectꝰ ſeruabᷣ iuſti/
ciã. Placebit em̃ tibi deus ſi rectus fueris.
Nõ diſcrepabis a recto: niſi pꝛauus atq; ꝑ/
uerſus. Rectus aũt recto cõuenies:⁊ ſine du
bio tibi placebit deus. Qñ em̃ diſplicebat:
puerſitati tuę diſplicebat. Audi ſanctũ pſal
mũ: &O- bonus iſrael deuſ: rectis coꝛde. Iſte *
qui hoc dicit i pſalmo: diſplicuerat illi deꝰ⸗
Abſit a me vt arguam:⁊ nõ potius cõſitenti

credã. Ecce audite mecũ:⁊ conſiderate quid E

dixerit: & bonus deus inquit iſrael. Qui /
bus?: Rectis coꝛde.Mei autẽ inquit quůdo
non eram rectus coꝛde:mei autẽ pene cõmo
ti ſunt pedes: paulominus effuſi ſunt grel/
ſus mei.Quid eſt:cõmoti ſunt pedes? hoc
eſt effuſi ſunt greſſus mei. Quid eſt pene:
hoc eſt paulominus. Quid itaq; ait pene?-
Paulominus cõmoti ſunt pedes mei:effuſi
ſunt greſſus mei. Pene inquit lapſus ſum:
pene cecidi. Unde in tantũ picnli paen iſtie

Bancti luguſtini de tempoeꝛ· vN

Quia ʒelaui inquit in peccatoꝛibus:pacem me.Quouſq; laboꝛ:Donec introeam in ſan nign
peccatoꝛũ intuens. Zelaui inquit ĩ peccato/ ctuariũ dei: et intelligam nouiſſima. Intra umu
ribus intuens pacẽ peccatoꝛum:hoc eſt ma / ergo in ſanctuarium dei anima ſidelis:intra wune
los homies vidẽdo fęlices:titubaui ſub deo in ſanctuariũ dei anima pia: cui non diſpli- rdu
pene cecidi a deo.Eccevnde illi diſplicuerat cet deus in malis tuis:⁊ in bonis maloꝛum: ci goo
F deus: quare mali habent bona:? Deniq; vi/ cui nõ diſplicet deus.Et ſi neſcis qua ratiõe niuoht
dete verba titubantis: quę apud ſe dixerit: fiat:crede non iniuſte ſieri qð ſinit aut facit on uni
xs. 2. Ecce ipſi peccatoꝛes. In ipſo pſalmo verba deus.hũana ratione ducebaris:diuina au/ Uhel n
ſunt titubantis.Ecce ipſi peccatoꝛes in ſecu ccoꝛitate reuocare:⁊ crede aliquid ibi eſſe gcBG tun
lo obtinuerunt diuitias:et dixi:Quomodo telatet. Nã deũ ꝑuerſum ⁊ iniquũ nõ poſſe· mhhor .
ſciuit deus? Ipſe dicit in pſalmo:ipſe loqui/ eſſe:ſic intrans ſide in ſanctuariũ dei:intrãs “W lolene
tur: cui nondum recto deus diſplicuerat qd credendo:dicis intelligẽdo. Sic em̃ ait: Do/ ngnoren.
mali abundarent bonis. QAuomodo inquit nec intnoeã in ſanctuariũ dei.Quo intrat ſi/ ſac⸗
ſciuit deus:⁊ ſi eſt ſcientia in altiſimo? Vi/ des: ⁊ poſt ſidẽ qͥd? Et intelligã nouiſſiimm. d D
dete adhuc quid adiungat. Videte quẽad Aenient nouiſſima: qñ nulli bono erit ma· IIOed
modũ titubando ꝓpinquet caſui: ⁊ ſit vici- le: nulli malo erit bene. Venient inquã no/ 1 E

nus ꝑditioni. Videte inquã quid adiũgat:
Nũquid vane iuſtificaui coꝛ meũ: et laui in
innocentibus manus meas: Perdidi inqͥt

uiſſima:quãdo diſcernent᷑ pij ab impijs:iu⸗
ſti ab iniuſtis:laudatoꝛes dei a blaſphema/

toꝛibus dei. Venient qñ diſcernent᷑ vt nulli

totum qð bene vixi. Juſtificaui coꝛ meũ:la/ ſicut dictum eſt bono ſit male:nulli malo ſit Greenus
ui in innocentibus manus meas: ad hoc vt bene.Quare && modo nõ ſic? Foꝛte et modo h ſtine aig
mali ſint fęlices:⁊ ego tribuler.Et fui inquit ſic.Sed qð nũc eſt in occulto:poſt erit in ma geann Lun
flagellatus tota die. Saudent illi:et ego fla⸗ nifeſto. Ingredere mecũ ſi potes in ſanctua gelun eut
gelloꝛ. GSaudent qui blaſphemãt deum:fla-/ riũ dei:foꝛte ibi ſi poſſũ docebo te:ĩmo diſce Auua ſiuten veſt
gelloꝛ qui colo deum. Quomodo ſciuit deꝰ* mecũ ab eo qui docet me:etiam nũc nõ ma/ budeme
Hinc titubauit:hinc pene cecidit:hinc puta lis eſſe bene: et melius eſſe bonis qᷓ; malis: Seegone
uit ad deũ res hũanas nõ ꝑtinere. Cũ ergs q́;uis nondũ venerit bonoꝛũ fęlicitas: non/ nienn.
hoc putaret: nõ recto ſed ꝑuerſo coꝛde:⁊ q̃ſi duũq; venerit maloꝛũ pęna nouiſſima: Foꝛte Grodcon
veriſimili ratione duceret᷑ ꝓpter iſtam incõ/ intelliges mecũ:non eſſe bene malis.Rogo lulentlea
uenientiã credere ad deum gubernationẽ re em̃ te ⁊ quęro abs te:tibi quare male eſt: Re Miqvide
rum hũanarũ nõ ꝑtinere:placuerat illi ſic ſjů/ ſponſurus es:Egeſtas angit: pſmit difficu - gee ltüeſeni
dicare: hoc aſſerere: hoc docere. Reuocatus tas: doloꝛ foꝛtaſſe membꝛoꝛũ: timoꝛ ab ini cqmiluiinn
eſt ſanctoꝛũ auctoꝛitate. Videte eniʒz verba mico.Libi ideo male eſt: quia pater mala: Gndüpan
eius: Si dicebam inquit:Si dicebam narra ⁊ bene eſt illi qui eſt ipſum malũ? M.ultum maeni
bo: ſic dicabo:ſic docebo: ſic dicam homi/ intereſt inter malũ eſſe et malũ pati. Tu qð eno n
nibus:ad deum curam rerum humanaꝝ nõ pateris nõ es. Malum enim pateris:ſed tu poniſoacun
S ꝑtinere.Si dicebam:narrabo ſic:Ecce gene malus nõ es. Ille autem malũ non patitur fe Ten
Abi.s. rationẽ ſilioꝛum tuoꝛum repꝛobaui. Quo/ et malus eſt. Noli ergo falli: noli falli. Non edcun
mogdo ꝭ̊ narrabo ſic: MHon ſic narrauit moy / poteſt fieri vt tibi male ſit:quia pateris ma/ angllal
ſes:nõ ſic narrauit abꝛaham:iſaac et iacob: lum:⁊ illi bene ſit qui eſt malus. Cum enim . (dd. O
non ſic narrauit hieremias: non ſic eſaias: eſt malus: putas quia non patitur malum:. Veftue
non ſic cęteri ꝓphetę. Iſti autem omnes fl/ cum patitur ſeipſuʒ? Tibi male eſt:quia ma —
lij tui. Ego ergo ſi narrabo ſic:generationeʒ lum alienum pateris in coꝛpoꝛe tuo: et illi en
filoꝛum tuoꝛum repꝛobabo. Quid ergo fa/ bene qui malum ſeipſum patitur in coꝛde iu
ciam? Suſcepi inquit cognoſcere. Suſcepi ſuo: Tibi male eſt:quia malaʒ habes villã: ian
inquit cognoſcere: ſed magnũ eſt cognoſce/ ⁊ bene eſt illi qui malam habet animã:? Eſto q goc 4
re: difficile eſt cognoſcere. hoc inqt poſtaa bonus:qui habes bona.Bonę ſunt diuitię: an
qᷓ; dixit: Suſcepi cognoſcere: hoc laboꝛ eſt bonum eſt aurum: bonę familię: bonę poſ/ ſe
ante me. Quomõ cognoſcam ⁊ iuſtum deũ ſeſſiones. Omnia iſta bona ſunt: ſed vnde m
eſſe:⁊ res humanas noſſe: et peruerſis bene facias bene:non quę te faciant bonum. Ha/ “ Aul
eſſe:rectis male aliquando eſſe? Quomodo beto bona quę te faciant bonum. Quę ſunt Orne
ſit iuſtum ſuſcepi cognoſcere:et laboꝛ ẽ ante inquis iſta:? Sac iudicium:fac iuſticiam: bo/ Micbeæ..

zai o⸗
Dinrarh

OuiflinMg.
demm,

nmuino⸗
npis:u⸗

ſobens⸗

kytnuli
imaloſt

etmnode b

entinna
ſancn
no diſce
enöna,

Ber. CC. xxXVII. Dñ

na ſunt quę habes. Sac iudicium: fac iuſti/
ciam: Eſto ⁊ tu bonus:inter bona tua.Eru/
beſce bonis tuis: Eſto bonus manſurus in /

li eſſe malus in eis: ne pereas cum eis.Cete /
ra quomodo ſe habeant fratres chariſſimi:

nica

ter bona peritura. Erubeſce bonis tuis.Ho

quomodo ſit ſeruanda iuſticia: ⁊ quomodo
diligenda miſericoꝛdia: 7 quomodo debeat

quiſq; paratus eſſe ire cuʒ domino ſuo: alio
tempoꝛe donãte domino diſputabimus vo
bis. Tenete me debitoꝛem: ne diu habeatis

fatigatoꝛem.
E adem dominica: Senno ba/

Sermo bitus ad menſam ſancti Cypꝛiani

CC.xxxvli in die dñico:de iuſticia:
A 1

Matthᷣ.⁊o. ritatem veſtram vt de iſta vinea et de cõdu/

Bloe:.

s: non
na: Fone
. Rogo
eeſtene

diflH

nebini
mals:
Hulun
Tud
ns:ſetu
npetitur
l. Hon
ensma⸗/
unn enimn

melaN:.

gian
oa li
inat
hes rlli:

nükhe

tdiunte⸗
epe⸗
ſd wnoe
un. be
ur

Umrbo

Michee.6.

II
Ectiones ſanctas plures cum reci
tarent᷑ audiuimꝰ:⁊ de his nos opoꝛ/
tet dicere:qð dominus fuerit dona/

re dignatus. Sed lectionum omnis auditoꝛ

gõð recentius lectum eſt magis meminit: et
vt inde aliquid a tractatoꝛe verbi dicat᷑ ex/
pectat. Cum ergo in vltimũ ſit ſanctũ euan-
gelium recitatum: nõ dubito expectare cha/

cris: ⁊ de mercede denarij aliquid audiatis.
Sed ego memini ſuperioꝛe dominico quid
pꝛomiſerim. Cum enim de ſancto pꝛopheta
quod lectum fuerat aliquid exponere vo/
luiſſem: lectum autem fuerat querenti ho/
mini quibus ſacriſficijs placaret deuʒ: renũ/
ciatũ eſſe nihil ab illo deum quęrere niſi fa/
cere iudicium ⁊ iuſticiam: et dili igere miſeri⸗/
coꝛdiã:paratũq; eſſe ire cũ domino deo ſuo:
tractaui quãtum potui de iudicio: tantũq;
ſermo ꝓductus eſt: vt non remaneret tem/
poꝛi ſpacium quo poſſem de cęteris diſputa
re. Vnde me ꝓmiſi hodierno die de iuſticia
eſſe dicturum. Sed qui expectabatis vt de
euangelio loquerer: nolite vos putare frau/

datos. Opus enim in illa vinea: ipſa eſt iu/

Mattðb.2o. ſticia. Putate ergo vos eſſe cõductos.Qui

puerivenerunt:pꝛima hoꝛa ſe adductos pu/
tent: qui adoleſcentuli:tertia: qui iuuenes
ſexta:qui grauioꝛes:nona:qui decrepiti:vn
decima. De tempoꝛe nolite cauſari. Opus
quod faciatis audite:mercedem ſecuri expe
ctate.Et ſi attenditis:dominus veſter qua/
lis eſt:nolite inuidere ſi merces ęqualis eſt.

Auod eſt opus noſtis: Sed cõmemoꝛabo.

Audite quod noſtis:⁊ facite quod audiſtiſ.

B Diximus opus dei eſſe iuſticiã. Interroga/

tus auteʒ dominus ieſus qð eſſet opus dei:

XIX. p⸗ trinitatis: S er. II.

reſpondit: Hoc eſt opus dei: vt credatis in

Johß 6

eum quẽ ille miſit. Poterat dicere: Juſticia

eſt opus dei. Nũquid ergo nos pſumere ali⸗

mus: Si iuſticia eſt opus dei:ſicut ego dixi:

quid conducti contra patrẽfamilias auſi ſu-

quomodo erit opus dei quod dominꝰ dixitr:

vt credat᷑ in eum:ſi ipſa ſit iuſticia credere in
eum?: Sed ecce inquis:a domino audiuimꝰ:

Hoc eſt opus dei vt credamꝰin eum:a te au⸗
diuimus quod opus dei ſit iuſticia. Pꝛoba

nobis credere in chꝛiſtum: hanc eſſe iuſtici⸗
am? Videtur mihi quoniã iam reſpondeo

queęrenti ⁊ iuſta flagitanti: videt tibi crede/

re in chꝛiſtum nõ eſſe iuſticiam? Quid eſt er/

go? Impone huic operi nomen. Pꝛoculdu/

bio ſi bene conſideras qð audiſti: reſponſu/
rus es mihi: Iſta fides vocatur: Credere in
chꝛiſtũ:fides vocat᷑. Accipio qð dicis:crede⸗/
re in chꝛiſtũ fides vocat᷑. Audi ⁊ tu aliũ ſcri /

pturę locũ: Juſtus ex fideviuit. Facite iuſti/ Ahachuc.2.
ciam:credite: Juſtus ex ſide vimit. Difficile
eſt vt male viuat: qui bene credit. Credite
ex toto coꝛde: credite non claudicãtes: non

heęſitantes: non contra ipſam fidem huma/

nis ſuſpitionibus argumẽtantes. Fides ap

Bo. 1.

pellata eſt ab eo quia ſit qð dicit᷑: Duę ſylla

be ſonant:cum dicit᷑ fides. Pꝛima ſyllaba ẽ
a facto: ſecunda a dicto. Interrogo ergo te

vtrum credas? Dicis: Credo. Fac quod di-

cis:⁊ ſides eſt. Ego enim reſpondentisvocẽ

audire poſſũ:coꝛ credẽtis videre nõ poſſuʒ.

Sed nũquid ego ad vineã cõduxi: qͥ coꝛ vi/

dere nõ poſſum? Nec ego cõduco: nec opus

iudico:nec ego denarium mercedẽ pꝛęparo.
Cooperarius veſter ſum. Pꝛo viribus quas
ille donare dignatur:in vinea laboꝛo.Quo
autẽ animo laboꝛem:qui me cõduxit videt.
AMihi enim: ait apoſtolus: minimũ eſt vt a
vobis iudicer. Et vos vocem meã poteſtis

adhuc tenebꝛas moꝛtalitati huiꝰcircũferimꝰ

⁊ ad lucernã ſcripturę ambulamꝰ: ſicut dicit

C

1. Cor.4.

audire:nõ poteſtis coꝛ videre. Oẽs coꝛ nim
deo videndũ ꝓponamꝰ:⁊ opus ex aio facia/
mꝰ. Cõducentẽ nõ offendamꝰ*: vt libera frõ/
te mercedẽ accipiamꝰ. Et nos chariſſimi vi/
debim inuicẽ coꝛda nr̃a: ſᷣ᷑ poſtea:nũc autẽ

aplus petrus: Habemus certioꝛẽ ꝓpheticũ Petri.

ſermonem: cui benefacitis intẽdentes tanqᷓ;
lucernę in ꝗbſcuro loco donec dies luceſcat:

⁊ lucifer oꝛiat᷑ in coꝛdibus veſtris. Pꝛoinde

chariſſimi ꝓpter ipſam fidem qua credimus
in deũ:in cõparatione inſideliũ dies ſumuſ.

4

—

“ —

N

Bancti Aluguſtini de tempoꝛe

In infidelitate nox cum ipſis fuimꝰ: modo

Epbᷣ.5. ſux:dicente apoſtolo: Suiſtis aliquãdo tene

bꝛę:nũc aũt lux i dño. Tenebꝛeę in nob: luxi

i. Theſſal. 5. dno. Itẽ in alio loco: Oẽs em̃ vos filij lucis
eſtis:⁊ filij diei.Mõ ſumus noctis neq; tene/
Bo. 13. pꝛarũ:Sic vt ĩ die honeſte ambulemꝰ.Dies
ergo in cõparatione infidelium: In compa/
1.Corf.15. ratione vo illius diei quando reſurgẽt moꝛ/

tui: ⁊ coꝛruptibile h̊ induerit incoꝛruptiõʒ ⁊

moꝛtale ̊ iduet᷑ imoꝛtalitate:adhuc nox ſu/
mꝰ. Nobis tanq; iã in die dicit aplus Johã/
1. Jovᷣ.· 3. nes: Dilectiſſimi: filij dei ſumꝰ: Et tñ qꝛ ad
huc nox ẽ:qͥd ſequit᷑:Et nõdum apparuit qð
erimꝰ. Scimꝰqm̃ cũ aparuerit ſiłes ei erimꝰ:
qm̃ videbimꝰ eũ ſicuti eſt. Sed iſta merces
eſt:nõ opus. Videbimꝰ eũ ſicuti ẽ:ipſa mer/
ces ẽ. Lũc erit dies qͥ clarioꝛ eſſe non poſſit.
Nũc & in iſto iã die honeſte ambulemꝰ. In
iſta adhuc nocte nõ de inuicẽ iudicemꝰ. Vi/
ZRo. 13. dete em̃ ⁊ ĩm aplm paulũ qͥ dixit: Sic vt in
die honeſte ambulemꝰ*:nõ reſultare neq; dil-

2. Petri.I. ſonare a coaplo ſuo petro:qͥ dicit:Cui bñfa //

citis intẽdẽtes ſermoni:ſcʒ diuino:tanqᷓ; lu/
cernę in obſcuro loco: donec dies luceſcat:⁊
lucifer oꝛiat᷑ i coꝛdibꝰ vfis. Videte h̊ ipᷣm di/
1. Cor.A. centẽ et aplm paulũ: Itaq; nolite ante tpᷣus
quicq; iudicare.Et qñũ erit tᷣus? Donec ve/
niat dñs ⁊ illuminet abſcõdita tenebꝛarũ: ⁊
maniteſtabit cogitatiões coꝛdis:et tũc laus
erit vnicuiq; a deo. Quid ẽ ante tempꝰ:niſi
anteqᷓ; coꝛda inuicẽ videati? Intẽdite ſi hoc
eſt qð dixi: Oia verba ipſiꝰ ſentẽtię pauliſꝑ
audite. Nolite ante tempꝰ quicq; iudicare.
Et quãdo erit tempus: Donec veniat dñs ⁊
illuminet abſcõdita tenebꝛarũ: ⁊ manifeſta/
bit cogitatiões coꝛdis: et tunc laus erit vni/
cuiq; a deo. Quomõ te repᷣhendent tenebꝛę
quãdo a luce laudaberis? Tũc patebũt coꝛ/
da:modo latent. Suſpectus eſt neſcio quis
quaſi inimicus:⁊ foꝛte eſt amicus. Videt᷑ al/
ter quaſi amicus: ⁊ eſt foꝛſitan occultus ini/
micus. O tenebꝛę:ſęuit ⁊ amat: blandit᷑ et
⁊ odit.Si ex vocibꝰ iudico:trãquillũ vitãs:
ſcopulũ incurro. Fugio amicũ:heęreo inimi/
co. Hoc fecit coꝛ latẽs. Ibi credendũ eſt: ibi
intus:vbi latet: vbi occultũ eſt. Ad hoc ex/
colendũ cõductus es. Ibi credendo cooꝑe-
. tare:vbi te non videt cooperarius tuus:ſed
Abachue.· ꝛ videt te dominꝰ tuus. Juſtus ex ſide viuit.
E hoc age. Jũ de iudicio pꝛioꝛe dominico diſ/
putaui:vt iudicares teipſum:⁊ cum te inue/

nires ꝑuerſuʒ:nõ tibi blandireris:vᷣ coꝛrige/

res te ⁊ fieres rectꝰ ⁊ tibi placeret de rectus.
Nã rectꝰdeꝰ:puerſo nõ placet. Vis vt place
at tibi rectꝰ deꝰ:eſto rectꝰ. Judica teipſũ: no
li tibi placẽ. Qð tibi ĩ te merito diſplicet:ca/
ſtiga:emẽda:coꝛrige.Scptura ſancta ſit tibi
tanq; ſpeculũ.Speculũ h̊ habet ſplẽdoꝛẽ nõ
mẽdacẽ:ſplendoꝛẽ non adulantẽ:nulliꝰ ꝑſo/
nam amantẽ. Foꝛmoſus es: foꝛmoſuʒ te ibi
vides. Fędus es:fedũ te ibi vides.Sed cuʒ
fędus acceſſeris:⁊ fedum te ibi videris:noli
accuſare ſpeculum. Ad te redi: non te fallit
ſpeculũ:tu te noli fallere. Judica de te: ↄtri/
ſtare decua fęditate:vt cum abieris ⁊ diſceſ/
ſeris triſtis:fędus: coꝛrectꝰ poſſis redire foꝛ⸗
moſus. Cum ergo iudicaueris teipſum ſine

adulatione iudica: ⁊ ꝓximũ cum dilectione.

Eſt em̃ qð iudices:ad qð vides. Fieri enim F
põt vt aliquid mali videas vnde ſoꝛdeſcas.
Fieri poteſt vt malũ ſuum ipſe ꝓximus tuꝰ
tibi cõſiteat᷑ et pꝛodat amico qð texerat ani/
mico. Quod videris iudica: quod nõ vides

deo dimitte. Quãdo aũt iudicas:dilige ho⸗

mines:oderis vitiũ. Noli ꝓpter hominẽ di⸗

ligere vitiũ:nec pꝛopter vitium odiſſe homi

nẽ.homo: ꝓximus eſt tuus. Vlitiũ:inimicũ
ꝓximo tuo.Tunc amas amicũ:ſi oderis qBöꝰ

nocet amico. Si credis facis: quia iuſtus ex Roei.

fide viuit.Qð abundat in rebus humanis:
hoc dico. Aliqñ amico tuo chariſſimo inimi⸗
cus eſt aliquis qͥ erat amicus amboꝝ. Inci-

piũt eſſe de tribꝰ amicis duo inter ſe inini /

ci: quid faciat medius qͥ remãſit? Vult: exi/
git: flagitat a te vt oderis cũ illo quẽ odiſſe

cgępit:⁊ hęc verba tibi dicit: Hõ es amicꝰme
qui es amicꝰ inimici mei. Quę vox huiꝰẽ ad

te:ipſa eſt ⁊ illiꝰ ad te.Tres em̃ eratis: Tres
eratis: duo cęperũt eſſe diſcoꝛdes: remãſiſti

tu. Si huic te iũxeris:illũ habebis inimicũ.

Si illi:iſtũ. Si ambobus:ambo murmura/
bũt.Ecce tẽptatio:Ecce ſpinę in vinea q̊ cõ/⸗
ducti ſumuſ. Expectas foꝛte a me audire qd
facias. Permane amicus amboꝛũ.Qui dil/
coꝛdant inter ſe: concoꝛdent ꝑ te. Mala ſi q̃
audis ab altero de altero:noli ꝓdere alteri:
ne foꝛte ſint poſtea amici qͥ modo ſũt inimi/
ci:⁊ ꝓditoꝛes ſuos pꝛodant ſibi.Sed hoc ꝓ/
pter homines dixi:non ꝓpter oculos eius qꝗͥ
nos ↄduxit.Ecce nemo te ꝓdit.Audiſti:deꝰ

videt qͥ te iudicet. Audiſti ab irato verbũ:a Ecti.1is.

dolente:a ſuccenſente: moꝛiat᷑ in te. Quare
pꝛodit᷑:quare ꝓfertur: Hon em̃ ſi in te fuerit
dirumpet te. Dic ſane amico tuo: qui vult

4

aaluidico:

i. Minſciſui
r. Wlatn

eunn
Munten
ili⸗
ſchona
aloltſnin
Ccheo nin
Hiaun: hone
ainheveſe
aouebit:
Ctungun
eleMaiun
oplnüsnn
Utenänon
glunſen
lboncüv.

emeanei
eſdorſia
guawenco
Cned er
nodelligtc⸗
ccllone.

Ap harctu

oalofan
nononise
hendeocrto
ſtandeoe
Aumneb
nbes Jul
Uuniturtr
Ubeoenono

Peehun Dices

Uehencisira
fepchende.
bes Hüſoc
bes Tebes
Ennonlon
Genpei
leltiEmt
tolictgfi
nlzeder:
nuuſt. Ee⸗
manbene
nolocilef
Chhaueſis
oErneſp
ſolſſetg

fanenſti
eſecni

deſfeen
sytpe te facere inimicũ amici tui. Alloquere etiam
teipſinn. gęgrotantem animũ: medicinę lenitate ꝑtra/
ilere cta. Dic illi: Quare vis vt ſim inimicꝰ illiꝰ⸗
aaſtrtb Reſpondet:Quia inimicus meus eſt. Vis
Nltokni ergo vt ſim inimicus inimici tui? Inimicus
mllpſe eẽ debeo vitij tui. Iſte cui me vis ſacere ini/
oſtzteti micum: homo eſt. Eſt alius inimicus tuus:
Selan cui debeo eſſe inimicus: ſi amicus ſum tuuſ.
enono Reſpõdebit: Quis eſt alius inimicus me/⸗
wuteſtli Vitium tuum. Reſpondebit: Qð eſt vitiũ
deie oNi meũ? Odium quo odiſti amicũ tuum. Eſto
nstdſicf ergo ſimilis medico. Medicꝰ nõ amat ęgro/⸗
gielteit⸗ tantem: ſi non odit ęgritudinem. Et liberet
apſune egrotum: pſequit᷑ febꝛem. Nolite amare vi-
Olecnone tis amicoꝛũ veſtroꝝ ſi amatis amicosvr̃os.
feinn S Sed cui dico? Putas ne facio ipſe qð dico⸗
B Fratres mei:facio ĩ me. Pꝛius facio. In me
prinnsd autẽ facio: ſi a domino accipio:facio. Odio
ern ni vitia mea: coꝛ meũ ſanandum offero medi/
niſtie co meo. Perſequar ea quãtum poſſum:ge/
goieis mo de illis: conſteoꝛ: quia ſunt in me: ⁊ ecce
eh abcccuſo me. O qui me rep̃ᷣbendebas: coꝛrige
thonme. Watth. 7, re, Hhec eſt iuſticia: ne dicat᷑ nobis: Stipulã
vaſetenn in oculo fratris tui vides: ⁊ trabem in oculo
uiiemmch tuo non vides: Hypocrita: Eijce pꝛimũ tra/
lodeneld bem de oculo tuo:et tunc videbis eijcere fe/
ninſteg ſtucam de oculo fratris tui. Ira:feſtuca eſt.
sbumans dium:trabes eſt. Sed nutris feſtucam:ſit
ſinonnin, trabes. Ira inueterata: ſit odium: Feſtuca
bor N, nutrita:fit trabes. Vt ergo feſtuca non ſiat
erſeinini trabes: non occidat ſol ſuper iracũdiam ve-
1Dulnen Eph.4. ſtram. Vlides:ſentis te odio liuentem:et re/
ogioaſſe pꝛehendis iraſcentem? Tolle odium ⁊ recte
samione⸗ repꝛehendis. Ira eſt i oculo eius:in tuo tra-
bußitl bes.Nã ſi odiſti tu: quomodo vides qð tra
gunsAn bes: Trabes eſt in oculo tuo.Quare trabeſ
orneniſi. eſt in oculo tuo? Quia feſtucam ibi natam
bisininic. cõtempſiſti. Cum illa doꝛmiſti: cum illa ſur/
omummuns/ rexiſti. Eam in teipſo excoluiſti: falſis ſuſpi-/
vineno⸗ tionibus irrigaſti. Verba adulantiũ ⁊ ad te
enudiee mala verba de amico deferentium credẽdo
i Quidl nutriſti. Feſtucam non auulſiſti: diligentia
e.Oauli tua trabem feciſti. Tolle trabẽ de oculo tuo:
gagenlan noli odiſſe fratrẽ tuum. Expaueſcis: an nõ⸗
Coſituin Expaueſcis: dico tibi: noli odiſſe et ſecurus
.Selbeeh eris.Et reſpondes mihi: et dicis mihi: quid
dalozgi eſt odiſſe:Et quid mali eſt: quia odit homo
Aucſtn/ inimicũ ſuũ:Odiſti fratrẽ tuum: ſed ſi odiũ
neti.“ 1. Job. 5. cõtemnis: audi qð non attendis: Qui odit
Aun fratrem ſuũ homicida eſt. Qui odit: homici
4 hnin da eſt: Nũquid mõ potes dicere: qd ad me
orgu,

Ber. CC.xXXVII. Dñica XIX. py trinitatis: Ber. II.

vt homicida ſim? Qui odit homicida ẽ. Nõ

venenum paraſti: non ad ꝑcutiendum ini/
micũ cum gladio pꝛoceſſiſti: non miniſteriũ
ſceleris ſᷣparaſti: non locum: non tempus:
poſtremo ipſum ſcelus non feciſti:Tantum
odiſti: ⁊ pᷣus te qᷓ; illũ occidiſti. DHiſcite ergo
iuſticiam:vt non oderitis niſi vitia:homies
ametis.hoc ſi tenueritis:et hanc iuſticiã fe/

ceritis:vt homines etiã vitioſos ſanari ma/

litis potius q; damnari:bonum opus in vi⸗
nea feciſtl. Sʒ exercete vos in hoc frẽs mei.
Ecce poſt ſermonẽ fit miſſa cathecuminis.
Manebunt ſideles: venietur ad locũ oꝛati/
onis.Scitis quo acceſſuri ſumus:quid pᷣus
deo dicturi ſumꝰ? Dimitte nobis debita no

ſtra:ſicut ⁊ nos dimittimus debitoꝛibus no

H

Mattð.6.

ſtris. Agite vt dimittati: agite. Veniet em

ad iſta verba oꝛationis: quomõ ea dicitis:

quomõ non dicitis?: Poſtremo interrogo:

Dicitis:an non dicitis?Odiſti:⁊ dicis? Re⸗/
ſoondebis mihi: Ego non dico. Oꝛas:⁊ nõ
dicis? Odiſti:⁊ dicis.Oꝛas:⁊ non dicis? Ci⸗

to reſpondeo:Ergo ſi dicis:mentiris.Si nõ

dicis:nihil mereris.Obſerua te:attende te.

Modo es oꝛaturus: dimitte ex toto coꝛde.
Litigare vis cum inimico tuo: pꝛius litiga

cum coꝛde tuo. Dic coꝛdi tuo: Moli odiſſe.
Jilud autẽ coꝛ tuum: animus tuus odit ad
huc. Dic animę tuę: Moli odiſſe. Quomõ

oꝛabo:quomõ dicam: Dim iitte nobis debi/
ta noſtra? Poſſum quidẽ hoc dicere: Sʒ qð
ſequit᷑ quomõ dicam? Sicut ⁊ nos. Quid:

Sicut ⁊ nos dimittimuſ. AVbi eſt fides? Fac

qð dicis: Sicut ⁊ nos.Et non vult dimitte/
re anima tua:et cõtriſtat᷑: quia dicis ei:mMo/

li odiſſe. Reſponde illi:cQAuare triſtis es aĩa

mea:⁊ quare conturbas me? Quare contur.
bas me:?: Quare triſtis es: Holi odiſſe:ne ꝑ/
das me. Quare ↄturbas me? Spera in deo.
Langues:anhelas:ęgritudine ſauciariſ:nõ

potes tibi tollere odium. Spera in deum:
medicus eſt: pꝛopter te pependit in ligno:

Ps. 41.

⁊ nõdum eſt vindicatus.Quid vis vindica⸗

ri? IJdeo em̃ odiſti vt vindiceris. Vide pen/
dentẽ dominũ tuum: vide pendentẽ:et tibi

deligno tanq; de tribunali pᷣcipientem. Vi⸗
de pendentem: et tibi languenti de ſuo ſan/
guine medicamentũ facientem. Vide pen/

dentem: vindicari vis? Vindicari vis: vide

ℳ „

pendentẽ: Audi pᷣcantẽ: Pater ignoſce illis
quia neſciunt quid faciunt. Sed potuit hoc

BGancti cluguſtini de tempoꝛeꝛ

inimicis oꝛare. Sed paululũ quęſo teo ſan/RK

facere dicis mihi:ego non poſſum. Ego em̃
homo ſum: ille deus: homo ego: homo ille
deus homo. Deus ergo vt quid bomo ſi
non coꝛrigit᷑ homo? Sed ecce tibi loquoꝛ &
homo:multũ ẽ ad te imitari dominũ tuum:
attende ſtephanum conſeruũ tuum. Certe
ſtephanus ſanctus:homo erat an deus: Et
homo erat. Plane homo erat: hoc erat qð
tu. Sed quod fecit:non fecit niſi donãte illo
quem rogas ⁊ tu. Vide tamen quid fecerit.
Loquebatur iudęis: ſęuiebat et diligebat.
Alirunq; oſtendere debeo:qꝛ dixi:ſęuiebat:
dixi:⁊ diligebat. Utrũq; debeo demonſtra/
re:⁊ ſeuientem ⁊ diligentem. Audi ſęuientẽ:
Dura ceruice. Verba ſunt ſancti ſtephani
Actj.7. quando loquebat᷑ iudęis: Dura ceruice ⁊ in
circũciſi coꝛde et auribus: vos ſemper reſti-
tiſtis ſpirituiſancto. Quẽ ꝓphetarum non
occiderũt patres veſtri:? Audiſti ſęeuientem:
alterum debeo: Audi ⁊ diligentem. Irati il/
li facti ⁊ grauius inardeſcen tes:et mala pꝛo
bonis reddentes ad lapides cucurrerunt:
dei famulum lapidare cęperunt. Hic pꝛoba
ſancte ſtephane dilectionem tuam: hic te vi/

deamus:hic ſpectemus:hic victoꝛem diabo

li triumphatoꝛemq; cernamus. Audiuimus
ſeuientem aduerſus tacentes: videamus ſi
diligis ſęuientes. Sęuiebas aduerſus tacẽ/
tes:videamus ſi diligis lapidantes. Si em̃
odiſti et odiſſe potuiſti: nunc eſt tẽpus quã/
do lapidaris. Tunc maxime odiſſe debes.
AVidgdeamus ſi reddis duriciam coꝛdis lapidi
bus duris:lapidibus qui te lapidant. Lapi
des enim mittunt lapides: dura duri. Qui
in lapidem legem acceperunt: lapides mit/

tunt. Videamus chariſſimi: videamuſ:ſpe/

ctemus magnum ſpectaculuʒz. Expectemus
⁊ diei craſtino ꝓponẽdum. Videamus: Ec/
ce ſtephanus lapidat᷑: ſit conſtitutus quaſi
ante oculos noſtros. Eia membꝛum chꝛiſti:
eia athleta chꝛiſti:inſpice illum qui pꝛo te pe
pendit in ligno. Cruciſigebatur ille: tu lapi/
Lucj.235. daris. Ille dixit: Patet ignoſce illis:quia
neſciunt quid faciunt. Tu quid dicis:? Au-
diam:videam:teneam: foꝛte poſſum imita/
ri vel te. Pꝛimo beatus ſtephan ſtans oꝛa/
Actj.⁊. uit pꝛo ſe et ait: Domine ieſu: accipe ſpiritũ
meũ.Deinde poſitis genibꝰꝓ lapidatoꝛibꝰ
oꝛans: Dñe inqͥt:ne ſtatuas illis hoc pecca/
tum. hoc dicto obdoꝛmiuit. O fglix ſomnꝰ
trequies vera. Ecce qͥd eſt requieſcere: pꝛo

cte ſtephane:expone mihi hoc:neſcio quid:

quare pꝛo te ſtans oꝛaſti: ⁊ pꝛo inimicis ge/

nu flexiſti? Reſpõderet foꝛtaſſe quod intel/
ligimus. Pꝛo me ſtans oꝛaui: quia pꝛo me
qui recte deo ſeruiui: oꝛando ⁊ impetrando
non laboꝛaui. Pꝛo me nõ laboꝛaui:qꝛ qͥ pꝛio
iuſto oꝛat:nõ laboꝛat: Ideo ſtans pꝛo ſe oꝛa

uit. Ventũ eſt vt oꝛaret pꝛo iudęis: ꝓ inter
fectoꝛibus chꝛiſti: ꝓ interfectoꝛibus ſancto/

rum: ꝓ lapidatoꝛibus ſuis: attendit nimiã
⁊ magnam eſſe im pietatẽ ipſoꝛum quę diffi⸗
cile doſari poſſet: ⁊ genu fixit. Fige genu in
hac vinea foꝛtis operatoꝛ: Fige inquã genu
in opere huiꝰ vineę:foꝛtiſſime operare.Ma

gnũ opus tuuʒ: egregium laudandũ mul,·

tum. Multũ altum fodiſti:qui odium inimi
coꝛum de coꝛde exuiſti.Cõuerſi ad důim.

PDominica viceſima: De bono diſ Sermo. C

Vlti ſunt qui ſane doctrinę aduer- A
ſant᷑: iuſticiam culpant: ⁊ diſciplinã Ta.l.
Vimperiũ eſſe iudicant: ac rationabi/
gationem ſuperbię aſſignant: cum
non ſit imperium niſi vbi aliquid iubet᷑ in-
iuſtum:nec ſit ſuperbia niſi vbi negligit᷑ diſ
ciplina. Diſciplina igitur magiſtra eſt religi
onis:magiſtra verę pietatis:quę nec ideo ĩ/
crepat vt ledat:nec idco caſtigat vt noceat.
Deniq; moꝛes hominũ irata coꝛrigit: inflã/

mata cuſtodit: Ita ſalomone dicẽte: Fili ne Nrouer. ·

deſicias a diſciplina domini: neq; fatigeris

cum ab eo increparis. Quem enim diligit

dominus increpat:flagellat autem omnèẽ fl/
lium quem recipit. MHihil ꝓfecto eſt qð non
diſciplina:aut emendet:aut ſaluum faciat.
Qus ſi quis ſapiens apꝛehenderit:nec gra/
tiam amicitiarum perdit:nec periculũ dam /
nationis incurrit. Hemo diſciplinam irrati/ D
onabilem putet: ſub qua videt vniuerſis ꝗᷓ Ta·2.
in cęlo ⁊ ſub cęlo ſunt verbo cooperante cõ/
poſitis:omnipotentis dei ſtare conſiliũ. In
pꝛincipio enim operis ſui: deus nihil pꝛius
qᷓ diſciplinam fecit. Nam cum aſſiſtente ſa/ Ræ
pientia cęlum ſuſpenderet: terram pararet:
maria concluderet: et ſuis locis ſuiſq; tem··
poꝛibus curſum ſolis lunęq; globum diſpo
neret:oĩa ſub diſciplina cõſtituit.Quid aũüt
nõ eſſet tenebꝛoſũ: qͥd nõ incõpoſitũ:qͥd nõ

uer. 8.

ciplin· Sermo 1 XXXVIII.

gtuntim
ſecötinen
yentisal
potecto
wundum
ſdeo ppe
cgelcsß
buin perarem
animä
faclepo
tispery

[ cplinee⸗

05 phelam
Pr egexul
diſcplin
Peteatis
ſs umo⸗
ſplogin
insuct
nangeſ⸗
ſoaſtur
ninonp
analit
fſumpt
ſubmer
lilcoſti
ſtofine
tdnod
Cnſent
niatſtan
Gar i⸗
leanirnn
ipinn
Oneyi
lg zihen
feſpcin
ſuintſ
bneſt
m

ſotedſin haberet᷑ abſurdum: niſi conſtitutis legibus vbi pꝛo amoꝛe diſciplinę crimen admiſſi ſce/
eſco cuncta ſtarent elementa: Nũquid ſine diſci leris ſupplicio vindicat᷑ latronis: cum ſenten
ninicse. plina agitur ſolis curſus? Qui qᷓ;uis diurni tia vindicantis iuſtis legibus ſeruiat:=⁊ non
quocdintch itineris neceſſitatem infatigatus impleue/ ſolum pſſentibus ſed etiam futuris maraum
guapoone rit: ad officiũ tũ ſuũ matutinus occurrit: et poꝛrigat. Quis igitur non licite crederet ſe
mnpetnn, ſe in parte cęli quotidie terrarũ ſpacia luſtra debere peccare: ſi impudicis et impijs acti⸗
uig turus oſtendit. Tanta eſt diſcipling ratio: bus iudex non ꝑſcriberet diſciplinam? Ni⸗-
spoſec vt intra tempoꝛũ metas lege cõſcriptas ita deamus quid lex loquat᷑: Non occides: non ro.20.
gs:pine⸗ indefeſſi itineris alternis vicibus ſyderum adulterabis: non falſum teſtimoniũ dices.
dusſina curſus agitetur:vt nec luna defectionis ſuę Ppę ſunt diſciplinę legis: quib etiam diſtri
endt ninii damna effugiat: nec ſolem diurni luminis ctio ſententię ſecularis obſ. equit᷑:impugna/
magheff flamma deſtituat. HNũquid ſine diſciplina ẽ do turpia: reſecando criminoſa. Haʒ adijcir
Fgegenii vꝓꝙvtanti maris fluctus humili terrariʒ litto⸗ ſcriptura: Judex non eſt vindex poſitus bo/ Ko. 15
inglign re cõtinent᷑: ⁊ in ſuo ſinu frequenter incitata ni operis: ſed mali: ita vt etiam vicarium g
Perun ventis altioꝛ aggere vnda cõcludit᷑: Omnia ne genus exigat cum dicat: Oculum ꝓ ocu/ Leuit.24
M pꝛofecto inſipiens natura confunderet: niſi lo: dentem pꝛo dente. Sed iſtam antiquam æE
– mundum diſciplinę ratio gubernaret. Hec ſentẽtięſęueritatem: facile vitare poſſumꝰ: Ca. 5.
Adin ideo ꝓpoſuimus dicere: vt diſceretis euan / ſi flammas ſuturi iudicij cogitemus. Abſo⸗
gelicis pᷣceptis obedire: cęleſtibus obtem/ lute autem docet paulus apoſtolus poſſe cõ
bonodf perare mandatis. Quid autem rationalem temni ſęcularis arma iudicij: q dicit: Si vis
0d animã ⁊ ad dei imaginem factam expediat: poteſtatem non timere: qð bonum eſt fac. Bo. 13
I facile poteſt homo intelligere cũ videt ſacra Sed hec nõ ocioſe tractanda ſunt. Nam cc
e l tis per voluntatem dei cõſtitutionibus diſ/ de his terrenis poteſtatibus apoſtoli doctri
ung ale⸗ 8 Cciplinę etiam elementa ſeruire? Audite pꝛo/ na cõmemoꝛat:ſenſibus noſtris cęleſtis iudi
dſaglmni Ca5. phetam dicentẽ: Seruite domino in timo / cij partes inſinuat. Ham cum docet ſeruien/
Neatonnd Rs, * re: æ exultate ei cum tremoꝛe: Apꝛehendite dum ſeculi legibus:admonet neceſſario ho/
giunnan diſciplinam nequãdo iraſcatur dominus: ? minẽ futuris cauere tempoꝛibus. Si vis in/ ——17
uicd ubein pereatis de via iuſta. Bene i omnibus cau/ quit non timere poteſtarem: quod bonum
inegtgkni ſis timoꝛ obtemperat diſciplinę: qui ꝓ hoc elt fac:hoc eſt dicere: Si vis futurum non ti/
linek ſeig ipſo ꝙ imminentes cauſas periculoꝛum aut mere iudicium: declina a maloꝛ fac bonum. Ns. 56. .
ueneriteoi iras iudicum cauere nouit: poteſtateʒ cõſer Ergo hanc pꝛimam cõſtitutionis foꝛmã quę
a Nrocea uandę ſalutis obtinuit. Quid igitur aduite ſeęculi legibus caret: cauere debemus et vin/
oengin inſti. ro caſtum: quid furi eſſet tutum: quid latro/ cere:vt poſſimus a nobis illud pᷣiudiciũ per
dlcete lie ni non peruiũ? Quis non expaueſceret con/ petuę moꝛtis excludere:quia quos iſta tem-
nech figen caua littoꝛum: ſecreta ſyluarum? Quid non poꝛalis non affligit pgna: hos illa in ęternũ
cnin dit ᷣſumptio poſſideret: niſi furoꝛem animoꝛũ inſatiabili toꝛmentoꝛũ pſequit᷑ doloꝛe. Ne/
Uenontef ſub metu penę diſciplina compeſceret?: Ac mo autem illud homicidij crimen euaſiſſe ſe
goetaoot niſi cõſtitutus eſſet oꝛdo viuendi: nunq; ꝓ/ eſtimet: quem excuſatũ ſęcularis iudicij co-
Auum nan. fecto ſinem poneret natura peccandi. Nihil rupti ſententia abſoluerit. Hec ille adulterij
Genttegn eſt quod non gula ſuadeat: ſi gulę diſciplina facinus ſtermiſſum putet q indulgẽtię lege
englion conſentiat. Hihil eſt quod non perdat luxu depꝛehenſus euaſit. Nemo cum ſanam dex-
glunmi ria: ſi amoꝛe vitioꝛum a te diſciplina diſce / teram videt falſitatis: reo debita iure ſuppli⸗
— dat. Mihil eſt quod non habendi cupidita- cia iudicet fuiſſe cõceſſa.Defunctis coꝛpoꝛi/
oennlth te animus occupet: niſi auaricię vitium diſ/ bus ſalua ſũt crimia: niſi fuerint pꝛius apud
conlli ciplina condemnet. Omnia ſub metu diſci- deum lachꝛymarum interceſſione purgata.
Vrtiſn piinę vitia latent. Jam non eſt in quo ſides Expectat enim reum ſuum gehenna debi⸗
nnh a. 4. vnq; erubeſcat: ſi homo futurum dei iudiciũ tis armata ſuplicijs: ad confuſioneʒ magis
na * reſpiciat: ? cuuſam reddendę rationis inten pꝛęſentis vitę: non ad abſolutionẽ criminis
mnſ ig dat. Hec eſt in quo vindex ſteleruͦ ſaͤma de⸗ pertinet auctoꝛitas ſententię ſecularis. Il/
anſi ſe ſeuiat ſi intuitu diſciplinę: aut res quę ſũt la ergo nobis ſũt ante omnia cogitada ſup-
auti honeſte cogires: aut quę ſũt pudenda caſti / plicia: vbi homo viuet durãte pęna: vbi nec

ltitcin

ges. Multi ibi nomẽ crudelitatis imponũt

Ger. Cc. XxXXVIII. Dñica XX. pꝰ CTrinitatis: Ger. I.

toꝛmenta coꝛpoꝛi: nec deſunt membꝛq toꝛ/

Ro.iz lo: Vis nõ timere poteſtatẽ:qð bonũ eſt fac
tyhabebis laudem ex ea. QAuis ſapiens non

ad bęc diſciplinę bona animũ lętꝰ amponat:

vbi poteſt homo nõ ſolũ criminis pęnaʒ vi/
æ tare:ſed etiam gratiã laudatiõis acquirere:
g a.,6 Audite ꝓphetã dicentẽ: Apꝛehendite diſci
Pð.a. plinã ne qñ iraſcat᷑ dñs et ꝑeatis de via iu/
ſta. In hoc loco ad illos puto ꝑtinet iſta ſen
tentia ad quos nõdum diſciplina ꝑuenit:qᷣ
adhuc in deuijs moꝛant᷑:capti antiquo ſuꝑ/
ſtitiõis erroꝛe. Pꝛobant᷑ em̃ nunq; ſub lege
viyxiſſe qui admonent᷑ ſtudiũ vt apꝛehẽdant
Vbi.ð. diſciplinę. Sequit᷑ in pſalmo: Neqñ iraſcat᷑
vñs et ꝑeatis ð via iuſta:Ergo ſi illos ꝓphe
ta reos ſtatuit ad quos diſciplina nunq́; ꝑ-
uenit:quid de illis iudicandũ putamꝰ quos
diſciplina deſtituit? Inter vtroꝛũq; actꝰ au/
ctoꝛitas ꝓpheticę lectionis incuſat minoꝛẽ
plane culpã nõ ꝑueniſſe ad diſciplinã q; legẽ
Sap.ʒ. diſciplię reſpuiſſe.Ecce diẽ ꝓpha:Qui ſper/
nit diſciplinã: odit animã ſuam. Et vere vt
dixit ita eſt. Nam hoſtis eſt et inimicus ani/
mę ſuę qui ſpꝛetis diſciplinę monitis:diabo
B ſicis occupat᷑ officijs. Dicunt aliquãti diſci/

9.7. plinã ſatis duris legibus cõſtitutã. Loquãt᷑

iſta ſatis miſeri:quos ad omne facinus ille

diabolus auctoꝛ moꝛtis inuitat:quoꝛũ men
tes inſatiabilis gula poſſidet: ſuꝑ quos re-

gnat ebꝛietas:quos turpis luxuria captiuoſ

tenet:et a quibus nunqᷓ; ſuꝑbia ingrata dilſ⸗
ceſſit. Illis auteʒ quibus eſt ſtudiũ honeſte
ſidem ſeruare cõtinentię: hũilitati pietatiq;

Mattb.ii. ſeruire:dulce diſciplinę onus eſt:⁊ leue iugũ

dñi:qð nõ grauat niſi perditos aut ꝑituroſ.
H Erubeſco dicere in cõfuſionẽ humanę negli⸗
Ca. S. gentię: quare apud aliquantos parũ ꝓficiat
dDiſciplina: cuʒ videamus paſtoꝛale magiſte
riũ etiam apud muta aialia nõ ꝑire.Doceãt
nos ecce ſeruare oꝛdinẽ diſciplinę:tam doci/
les equoꝛũ animi cũ in gyꝛũ ducti flexuoſis
greſſibus membꝛa cõponũt:⁊ ſub vnius ha
bensę retinaculo ita ſtudioſe conſentiunt:vt
curredi ⁊ ſtandi modus:ſub quadã legũ diſ/
poſitiõe ſeruet᷑: ita qs natura numero diui⸗
dit: ſtudio diſciplinę cõiungit. Videte qᷓ; foꝛ
ta boũ coꝛpoꝛa plauſtro ſubiaceãt:ꝗ̃ in tan⸗
to imꝑio animũ parãt: vt tumẽtia naturalit
leui iugo colla ſuponãt: ita diſtiplinę cõſti-
tutiõibus ſeruiũt:etiã queę in feritate naſcũ/

tur. AUnde miroꝛ aliquotiẽs hoiem cui ineſt

Bancti Auguſt
toꝛi. Quę tamẽ facile vitare poſſumus ſiba
penas diſciplinę teneamus:dicente apoſto/

ni de tempoeꝛ
ſapientia ⁊ intellectus: pꝛudẽtię paſſim pꝛę
cepta diſciplinę negligere:cum videamꝰ mu
tum animal vitia cauere: iuſſis obtemꝑare:

V

impꝑio deſeruire:atq; ita ad omnẽ obediẽtiã

animos aptare: vt cuʒ opus fuerit armatis
legionibus occurrat:⁊ hoſtilibꝰ ſe telis obij/
ciat iuſſũ. Audite in hoc loco ꝓphetã dicen/

tem: Cognouit bos poſſeſſoꝛẽ ſuũ et aſinus eſo..·

ſſepe dñi ſui: Iſrael autẽ non me cognouit.
Vereoꝛ dicere: ne veſtrã negligentiã pulſet
iſta ſentẽtia.HNõ autẽ cognouit dominũ qui
cõditionis ſuę non cognoſcit officiũ.Oſten/

dam ſane quomõ dñ̃s poſſit aut inueniri:

aut cognoſci:ſi tamẽ eſt animꝰ videntis.Si
vis videre dominũ:require mendicũ: reſpi/
ce ad pauperẽ:ſuſcipe peregrinũ:viſita inſfrr
mũ:curre ad carcerẽ. Si vis videre deũ: vin
cula captiuitatis abſolue: nodos iniquitatꝭ ſa. s.

incide. Audi de hoc dominũ dicentẽ: Eſuri: Wanb.25. lguin

ui ⁊ dediſtis mihi mãducare: Sitiui ⁊ dedi.
ſtis mihi bibere:hoſpes fui ⁊ ſuſcepiſtis me:
nudus fui ⁊ veſtiſtis me:infirmꝰ fui ⁊ viſita/
ſtis me:in carcere erã ⁊ veniſtis ad me.ρ .
neo itaq; ne deſpicias nudũ: ne ceco manũ
ſubtrahas:nec inuolutũ pannis cõtemnaſ.

Asſuli
Ane O
Cotibusn
ſninbun
(hluttn
ſonsomit.
u gglaline
d u
ſuleo ſor
lbeuſe
lucbleta
lcerſin
funghos
hrltepie
nſem
wupenautt
hchſoen

Ctnbialia
Quntüsd
Grlenpeon
Velcettale
Orh iluddie
Clunrent

In hac em̃ veſte pꝛimũ dñs cum a magis ꝗ/ Watth. . (inrern

reret᷑ inuẽtus eſt. Et quia de diſciplina feci-· ꝗʒ

mus mentionẽ ſub qua ſides chꝛiſtiana vi/ Ca.9.
get:neceſſe eſt vt omnia in aures veſtras vi

tę oꝛnamẽta deferant᷑:vt intelligatvnuſqᷣſ;

parum ſibi ꝓdeſſe cõuerſationis famã: niſi
in cõtemptu mundi amauerit diſciplinam.

Ergo cui ſtudiũ eſt chꝛiſtum colere: pᷣus coꝛ/

dis et coꝛpoꝛis ſuſcipiat indumenta. Omis
igitur vita religionis ꝓfeſię: integritatl de⸗

bet famam ſentire: ne quem expectat coꝛo/

na virtutis:pudoꝛis damno feriat: Coꝛpo/⸗
ris integritas vitã muniat:integritatẽ ſideſ
incõtaminata cuſtodiat:vt manẽte vtriuſq;
partis beneſicio: immaculatũ hominẽ faci-
at regnare cum chꝛiſto. Sed in hoc ſolum cõ
ſtat cõuerſationis noſtrę ratio vt boni ſimꝰ.
Laboꝛandum igitur illi ante omnia eſt:vt qᷣ

bonitatem ſequit᷑:bonus eſſe iudicet᷑. Mam

qᷓ;uis homo purum coꝛpus imaculatũq; cu/
ſtodiat: laceratam vitam ad deum poꝛtat:
cuius actus vultum infamat: licet ſciamus
conſcientiã ſolam bonis actibus poſſe ſuffi/
cere. Sed quanto melius eſt vt ſemper dete
bene ſentiat:qui ſemper circa ianuã ſuã va/
nis ſuſpitionibus frequẽter ęgrotat. Inſitũ
eſt enim naturalitervulgovt de bonis ſemꝑ

oölvenaa
celtsoncd
Mantid
ſechlkorl
Ninenfan
Reitig bunn
egrians
beſenebue
lpbincone
gulfeſtnar
ecunech
Glitenann
llnennoe
ulnusdih
Rlühen
boropen
Uinlapte
hiiten

un e male iudicet. Sed tu qui curam bonę famę
ſsching colis:ſtudio tuo gratiã integrę opiniois ac-
omnicht quire. Vita ergo noſtra ita ſit lucida: vt ſit
sſgtinn omnibus nota. Integritas religioni: pudoꝛ
lbeſttie ſeruiat humilitati. Quem amoꝛ tenet ſeruã/
oigt dę integritatis ante omnia falſi ad ſe famã
fniſlicin R non admitrtat erroꝛis. Magnũ eſt quidem ⁊

4 ca.io. gloꝛioſum et vſq; ad cęlũ omniũ oꝛe pſferen/⸗
dum: nunq; malis actibus locũ dediſſe:ſed

nl multo foꝛtius eſt: nunq; falſis ſuſpitiõibus
rhfiigin laboꝛaſſe. Quid em̃ tibi pꝛodeſt ſo bꝛietas: ſi
– vitia ebꝛietatis exerceas? Quis te nõ ebꝛiũ
in in iudicet: ſi inter eſſluentes vino caliexs ſaltã/
R tium gyꝛos imiteris? Quis te caſtum puta/
* bit:ſi te viderit meretricũ fabulis mixtum:
Nnlepſſaii ſcenico ſermone compoſitis: aut loquẽtem
enttiſt H turpia: aut inhoneſta reſonantẽ? Laudo qᷣ
ochotiglt dẽ ꝙ cõſcientiã habeas caſtitatis in te:ſ᷑ odi
Cortniſnn. colloquiũ meretricl. In quo loco foꝛtaſſe di
eSilitn cat tibi aliquis: Sufficit mihi pura ↄſciẽtia.
ſuſcpſtonr Quantũ ad innocentiã ꝑtinet tibi ſoli ſuffi⸗
im'fitnin cit:ſed pꝛouidendũ eſt ne facilitate tua alter
ſtsad peccet: alienũ peccatũ in te redũdet: iuxta
füngunni Matth.18. illud qð dicit ſcriptura: Vę uli ꝑ quem ſcan/
mnslienn dalum venit.uis autẽ pcioſo ſerico coꝛpꝰ
sannge veſtias: et niueo vellere membꝛa cõponas:
dedichlmiee; nõ ſine macula diem tranſigis ſi camini ar/
Neschinnan ni dentis oꝛa cõtigeris. In omni igit᷑ actu tuo
Aurrs inu, vitam tuã diſciplina comitet᷑.Si vis place/
geligtmnuſcſ⸗ re chꝛiſto:elaboꝛa vt pꝛofeſſionẽ tuam ſides
nonsianieni⸗ adiuuet:fama cõmendet. Pꝛęcedat vos pa/
tedlaplnn. tientia humilitatis ſocia: aſſiſtat pudicitia
ne gls⸗ integritatis magiſtra:fugiat cupiditas:eru/
Cunenn Ai⸗ beſcat ebꝛietas: luxuria actus ſuos lugeat:
e dtegtui ſuꝑbia confuſa diſcedat. Quicũq; igitur eſt
ICheutn qui feſtinat deũ agnoſcere: ſub hoc diſcipli/
oirtt ane nę oꝛdine chꝛiſtum poterit inuenire. Multa
Urguteitl quidem erant adbuc dilectiſſimi: quę diſci/
nunae riig plinę ratio ſuadebat aꝑire: quę interim pu/
ilonnitc⸗ tauimus differenda: ne ocioſis auribus fa-
iteſtung ſtidiũ pararet longa narratio. Sane ne qͥd
doiſme . in hoc opere ſubtraxiſſe videamur: elaboꝛa/
nnucht bimus vt ea quę religioſis actibus cõpetũt
eucethHh. ſequẽti teinpoꝛe diſſeramus.
mnul Setmo An ead m dñica: De diſciplina
c unu’ CDziſtiana: Sermo J —
kluniei, CC. xxXIX SAE — —
ur aſine A HLOcutus eſt ad nos ſermo dei: et de/
nenne⸗ a.i. l pꝛomptꝰ eſt ad exhoꝛtationẽ noſtrã:
zum 1 — dicéte ſcriptura: Accipite diſciplinã
e in domdpiſciplinę. Diſciplina: a diſcẽdo di/

ñica XX.p' trinitatis: B

viuere.Diſcũt chꝛiſtiani:docet chꝛiſtus. Pꝛi
mo & quid ſit bñ viuere: deinde quę ſit mer/
ces bonę vitę: tertio qui ſint veri chꝛiſtiani:

cta eſt. Diſciplinę domus:eſt eccleſia chꝛiſti.
Quid & hic diſcit: Vel quare diſcitur? Qui
diſcũt? A quo diſcũt: Diſcit᷑ bñ viuere. Pꝛo⸗
pter h̊ diſcit᷑ bñ viuere: vt pueniat᷑ ad ſemꝑ

quarto qͥs ſit verus magiſter: pauca loqui⸗/

½

tibus nobis ſicut dñs donat audire digna/

. „

imnini.Oẽs in domo diſciplinę ſumꝰ:ſed mul

ſuis hr̃e nolũt:ſᷣ nec illã ſecũ ferre etiã ad do

mũ diſciplinę. Ideo apud qͥs nõ vacat vbũ w
dei qͥ coꝛ auri ↄiungũt:qͥ nõ ſũt via vbi ſemẽ
qð ceciderit ab auibꝰ colligit᷑: qui nõ ſũt pe/
troſa loca vbi ſemen qðs ceciderit altã radicẽ

hr̃e nõ põt ⁊ ad hoꝛã exit ⁊ ĩ eſtu areſcit:qͥ nõ

ſunt ager ſpinoſus vbi ſemè cũ germinaue-

rit ⁊ in auras ſurgere cęperit ſpinarũ denſi/
tate ſuffocat᷑: ſed qͥ ſunt terra bona parata
ſemẽ accipere: et fructũ reddere vel centenũ
vel ſexagenum vel tricenum: recoꝛdentur
nõ ſine cauſa intraſſe diſciplinę ſcholam: es

Vix cophinꝰ ſeminãtis. Ipſe in me ponè di

has me ſilitudines ex euãgelio cõmemoꝛaſ/
ſe. Qui ergo tales ſũt: accipiãt qð ꝑ me dñũs
dicere dignat᷑. Ego qm̃ ille ſemiat: qͥd ſum?

gnet᷑:qð vob ſpargat. Molite ò̊ attẽdere ad

vilitatẽ cophini: ſed ad charitatẽ ſeminis:
poteſtatẽ ſemiatoꝛis. Quid eſt g̊ bñ viuere? C
Quid hic diſcit᷑: Pꝛęcepta multa ſunt in le/ Ca. z.

ge: quibꝰ ipſa vita bona cõtinet᷑: imperat᷑ et
diſcik. Multa oĩno pᷣcepta ſunt et innumera

bilia. Pꝛęceptoꝝ ipſoꝛũ paginas vix quiſq;

enumerat:quãtomag ipſa qvoluũt? Tamẽ

nõ pñ̃t facile intellige:vt excuſationẽ nemo
habeat ĩ die iudcij: voluit ſic ſcriptũ eſt:ↄſu-
mmare ⁊ bꝛeuiare verbum ſuper terrã: ſicut

de? ꝓpter eos qͥ ſe volũt excuſare: vel qꝛ eis
nõ vacat legere: vel qꝛ nõ noꝛũt legẽ:vel qͥa

ti nolũt audire diſciplinã: et qð eſt ꝑuerſius Ea. 2.
nec ĩ domo diſciplinę volũt habere diſcipli-
naã. Cũ ꝓpterea debeant in domo diſciplinę
acciꝑe diſciplinã vt ſeruent illã et in domibꝰ
ſuis:ipᷣi ð diſciplinationẽ nõ ſolũ in domibꝰ

de illo ꝓpheta pdixerat. Verbũ em̃ cõſum/ gſa.io.

mãs ⁊ bꝛeuiãs faciet dũs ſuꝑ terrã.hhoc ipᷣm
verbũ conſummatũ ⁊ bꝛeuiatũ:nec obſcurũ
eſſe deus voluit. Ideo bꝛeue:ne nõ vacaret

legere. Idęo apertũ: ne dicat nõ mihi licuit

intelligere. Zheſaurus & eſt magnꝰ diuinaꝝ D

ſcripturaꝝ:habens in ſe mirabilia pꝛecepta Ca. 4.

multa:tanqᷓ; multas gemmas:⁊ pᷣcioſa mo⸗

4 . 2 „ 2 ”ð ⸗

Bancti luguſtini de tempote VNl

nilia: ⁊ vaſa ingentia ⁊ magni metalli. Sed tanq; ſe? Hõ ergo iraſcat᷑ vnuſquiſq;:ſi diſ Almin
quis põt ſcrutari theſaurũ iſtum: æ vti eo:et cutio quomodo ſe diligat. Certe ego diſcu/ celiet⸗
puenire ad omnia quę ibi ſunt: Quãdo hãc tio:ipſe ſe inueniat. Vt quid enim diſcutio: ubapfe
ſimilitudinẽ dñs dedit in euangelio ſuo ⁊ di quia ego inuenturus ſum: Ideo diſcutio vt 3 ſcrsnoch
Matth.3. xit: Simile eſt regnũ celoꝛũ theſauro inuen/ iplſe ſe ĩterroget:ipſe ſibi apareat: ipſe ſe nõ iblemd
to in agro: ne quis ſe minus idoneũ diceret lateat: ipſe ſe ſibi non abſcondat: ipſe ſibi niͤnguißs
ad ꝑſcrutandũ theſaurũ: cõtinuo dedit aliã ſe ante oculos ſuos: non poſt doꝛſum po/ Pnncrii
Abi.s. ſimilitudinẽ:Simile eſt inquiẽs regnũ celo/ nat.Me loquẽte faciat hoc:me neſciente fa/ nchlati
rum homini negociatoꝛi quęrẽti bonas mar ciat hoc. Quomõ te diligis quiſds me au/ nrlslal
garitas:qui inuenit vnã pᷣcioſam margari/ dis:ĩmo quiſqs deũ per me audis ĩ hac do/ mtithe
tam: ⁊ vendidit omnia ꝗᷓ habuit ⁊ emit illä: mo diſcipline: Attẽde te quomõ te diligis. iiibeet
vt ſi piger eras ad ſcrutandũ theſaurũ: non Pꝛofecto em̃ ſi te interrogẽ vtrũ diligas te: , init
ſis piger vnam margarits ſub lingua ferre: reſpõdebiſ qꝛ dilig. Quis em̃ ſe odit: Ergo z ncer
E ⁊ quo vis ſecurus ambulare. Quid eſt ergo nõ diligis iniquitatẽ: ſi te diligis. HNam ſi di pientie
Ca. . verbũ cõſummãs ⁊ bꝛeuians:Diliges dũm ligis iniquitatẽ:nõ ego dico: Pſalmũ audi: vpu
Mattðᷣ.⁊2. deũ tuum ex toto coꝛde tuo:⁊ ex tota anima Qui diligit iniqtatẽ odit animã ſuã. Ergo Ps. 10. i⸗
tua: 2 ex tota mẽte tua: ⁊ diliges ꝓximũ tuũ ſi diligis iniquitatẽ: audi veritatẽ: Veritatẽ n ionge
tanq; teipſuʒ. In his duobus pᷣceptis tota non te balpanteʒ: ſ. ed aperte tibi dicentem: n enigl
lex pendet ⁊ ꝓphetę.Ecce quid diſcit᷑ in do Odis te. Quãtomagis diciſ:quia amas te: nimhß
mo diſciplinę: Diligere deum: diligere ꝓxi- ogis te. Qui em̃ diligit iniquitatẽ: odit ani/ in en
mũ.Deũ tanq; deũ: ꝓximũ tanq; teipſum. mã ſuã. Quid dicam de carne: quępars eſt . ſn
Nõ enim inuenis parẽ deo:vt poſſit tibi di· vilioꝛ hominis: Si animã odit: quomõ car⸗ ni ocn
ci: Dilige deũ ſicut diligis illum. Pe ꝓximo nen diligit: Deniq; qui amant iniquitatẽ: Aellittt
inuenta eſt tibi regula: quia inuẽtus es ꝓxi ⁊ odiunt animã ſuam: omnẽ turpitudinẽ ex/ Enutiud
mo tuo par. Tu ipſe quęris quomõ diligas erxcẽt de carne ſua. Jam ergo qui diligis ini/ un Modſe n
ꝓximũ.Attende teipſum: et quomõ te dili · quitatẽ:quomõ tibi volebas committi ꝓxi/ ſeſehiri
gis:ſic dilige ꝓximũ.Mõ eſt vbi erres. o/⸗ mũ: vt diligeres eum tanq; te:homo quid nail
lo ergo iam et tibi cõmittere ꝓximũ tuũ: vt perdis te: Si em̃ tuipſe ſic te diligis: vt per/ genoitbe
5§ diligas eũ tanqᷓ; teipſum. Volo: ſed adhuc das te:ſic ꝓfecto ꝑditurus es ⁊ eum quẽ dili nu hfſef⸗
Ca.s. rimeo. Volo tibi dicere: ZLilige ꝓximũ tuũ gis ſicut te. Nolo ergo quẽq; diligas:vel ſo⸗ UAlunva
ſicut teipſum: et timeo. Adhuc em diſcutere lus peri: aut coꝛrige dilectionem: aut reſuſue NMiarmͤne
volo: quõ diligas teipſũ.Noli ergo egrefer· ſocietatem. Dicturus es mihi: Diligo ꝓxi/ nu ſanii Lon
re. Mon es tu ipſe facile dimittẽdus: cui eſt mũ tanq; meipſũ. Audio plane:audio. In/ Ca·ð. mnugle
pꝓpximus cõmittẽdus. Mõ tranſitoꝛie tecum ebꝛiari vis cuzʒ illo quẽ diligis tanq; teipᷣm. luſennen
agendum eſt. Tu vnus homo es: ꝓximi tu Bene nobis faciamꝰ hodie:quãtum poſſu/ Tpeanadin
multi ſunt. Hon em̃ pᷣmo ſic debes intellige mus bibamꝰ. Vide qꝛ ſi ſic te diligis:⁊ illuʒ u. Pöean
re ꝓximũ:vel fratrem: vel cognatũ:vel aff// ad te trahis: et ad qð amas vocas: neceſſe R leonbeb⸗
nem: Pꝛoximꝰ eſt omni homini: omnis hõ. eſt vt quẽ diligis tanq; teipſum: illuc eum ſe legine
Pꝛoximi ſibi dicunt᷑: pater ⁊ filiꝰ ſocer ⁊ ge- trahas ad qð ⁊ tu amas. Humanus homo: “M ers Eb⸗
ner. Mihil tam ꝓximũ:qᷓ; homo⁊ homo. Sʒ imo beluinus: amando talia qualia beluę. kieibeni,
ſi putamꝰ nõ eſſe ꝓximos: niſi qui de hiſd̃ᷓ Beluas enim deus ꝓſtratas in faciem fecit Lichuedi
parẽtibus naſcunt᷑:adam et euã attendam paſtum quęrentes de terra: te in duos pe/ Glohean
⁊omnes fratres ſumus.Et ſiquidẽ fratres des erexit de terra: tuam faciem ſurſum at- D
ſm ꝙ homies ſumꝰ: quatomag ſᷣm qð chꝛi/ tendere voluit.Non diſcoꝛdet coꝛ tuum a fa nkite pi⸗
ſtiani ſumuſ? Ad id ꝙ homo es:vnus pater cie tua: non habeas faciẽ ſurſum ⁊ coꝛ deoꝛ⸗ eladptinon
fuit adam: vna mater eua.Ad id ꝙ chꝛiſtia/ ſum. Immo verũ audi:⁊ verũ fac ſurſũ coꝛ: an ntin
nus es:vnus pater ẽ deus:vna mater eccle ne mẽtiaris in domo diſciplinę. Quãdo em̃ loinins⸗
ſia. Videte &O quãtos ꝓximos habeat vnus audis: reſponde: ſed ſit verũ g reſpõdes. natntübi
bomo. Omnes homies in quos incurrerit: Sic te dilige: et diligas ꝓximũ tuum tanqᷓ; Aiicdli
S quibꝰ iungi potuerit: ꝓximi eius ſũt. Quõ teipſũ. Quid eſt em ſurſum habere coꝛ:niſi fbeden⸗
Ca. 7. ergo diſcutiẽdus eſt vtrum diligat ſe: cui cõ qð dictũ eſt pꝛius: Diliges dominũ deum MWattb. 22. geelck ,

mittendi ſunt tot pꝛoximi: vt ſic eos diligat

tuũ ex toto coꝛde tuo:⁊ ex tota aia tua: et ex

„

Mdoeyeg

n
„ 3 tota mente tua? Quia ergo duo cepta füt:
Hane Ca.5. ſi vni diceret nõ ſufficeret. Sufficir 2 vnu ſi
nſun intelligat᷑. Mã ⁊ aliqñ ſic loquit᷑ ſcriptura:ſic
ne Bo.n. pan aplus: Hõ adulterabis:nõ homicidiũ
cen . facies: nõ cõcupiſces: ⁊ ſi qꝗð eſt aliud mãda/
. in eſ tũ: in H ſermõe recapitulat᷑: Diliges ꝓximũ
M W tuũ tãqᷓ; teipʒ. Dilectio ꝓximi malũ ñ opat᷑
. glan⸗ Plenitudo aũt legis ẽ charitas.Quid ẽ cha
* “M 1 ritas: Dilectio. Hihil videt᷑ dixiſſe de dilecti
en lhuedd one dei:5Fᷣ ſolã ꝓximi dilectionẽ dixit ſuffice
aledlgs re ad implendã legẽ. Quicqͥd eſt aliud man/
idlgut datũ: in boc ſermõe recapitulat᷑: in ͥ ſermo/
eüſeontesg Marth. 22. ne implet᷑. In quo: Diliges ꝓximũ ꝛuũ tãq;
iesan teipᷣm. Ecce vnũ eſt. Certe duo pᷣcepta ſunt
nPalnint in qᷣbꝰ ſceptis tota lex pendet ⁊ ꝓphetę. Vi
niniſubnß dete quõ plus bꝛeuiatũ eſt: ⁊ adhuc pigri ſu
enni Veii mus.Ecce ꝗ duo erãt: vnũ factũ eſt. Pꝛoꝛſ⸗
ſetbidenen ꝓximñ dilige: ſufficit: Sʒ dilige quõ teipᷣm
gtuane. diligis:nõ quõ teipᷣm odiſti. Dilige ꝓximũ
Uituoditn . tuũ tanq; teibm: Sed pus eſt vt diligas te/
ne glehtize ipᷣm. Quęrere debes quõ diligas teipm: et
Ndie gronon audire habes:Diliges dñm deũ tuũ ex toto
Nunt niguinti coꝛde tuo:⁊ ex tota aia tua: et ex tota mente
empindnic, tua.hõ em̃ quõ a ſe fieri nõ potuit:ſic nec be
Pguidligoin Ca. 10. atus a ſe fieri põt.Alia res eũ fecit hoĩem qð
Bnnin n nõ ẽ ipſe hõ: alia res eũ factura eſt beatũ qð
Srehonott nõ eſt ipſe bõ. DNeniq; errãs videt ipſe:quia
Edlge ꝑ ſe nõ põt beatꝰ eẽ: ⁊ amat aliud vñ ſit bea/
stann ledl tus. Vñ ſe fieri putat beatũ H̊ͥ amat. Quid
Fnlggſti⸗ putamꝰ amat:vñ putat ſe fieri beatũ?: Pecu
Nenutfehte niã:aurũ:argentũ:poſſe eſſiões. Bꝛeuit᷑ dico
Ni h d. .totͦ pecuniã. Lotũ em̃ quicqͥd hoies poſſidẽt in

mealto 1 terra:oĩa quoꝝ dñi ſũt: pecunia vocat᷑.Ser/
golmnußn. uus ſit:vas:ager:arboꝛ:pecus:quicqͥd hoꝝ
Kõ ẽ: pecunia dicit᷑.Et vñ eſt pᷣmũ vocata pecu/
Edligstl nia? Jõ pecunia: qꝛ antiqͥ totũ qð habebãt
wai in pecoꝛibꝰ habebãt: A pecoꝛe pecunia vo/
ineinn Geũ.ʒbð. ca᷑. Legimꝰantiqͥs patres fuiſſe diuites pa/
obone ſtoꝛes. Ergo pecuniã diligis o hõ vñ putas
n d. te fieri beatũ. Pecunia eſt: ⁊ multũ eã diligl.
nuln 8 Volebas diligẽ ꝓximũ tanq; teipᷣm: diuide
rhtn cũ illo pecuniã tuaʒ. Quid eſſes diſcutiebã:
len duce Inuẽtus es:apparuiſti tibi:vidiſti te:cõſide/
en ſutuna⸗ raſti te. Mõ es ꝑpatus diuidere pecuniã tuaʒ
gunmnn E cũ ꝓximo tuo. Sed qͥd mihi rũdet benigna
iminn Ca. 1I. quaricia:? Quid mihi rñdet? Si diuiſero cuʒ
nni illo:minus erit:⁊ mihi⁊ illi minuek qð amo:

e⸗ a nec totũ habebit ille: nec totũ habebo ego:
jeril Sed qꝛ diligo eum tanq; meipᷣm:opto illivt
güun . tm̃ habeat:vt nec meũ minuat᷑: et ipſe mihi
Hagelki uis cogquet᷑. Optas vnde nihil ꝑdas: atq; vti/-

noii iu⸗ na poc veri dicas vel optes. Timeo e em ne

pe trinitatis: B. er. II.

inuideas.Quõ em̃ ſocialis erit fglicitas tua
quã toꝛquet fęlicitas aliena? Mone cũ ceꝑit
diteſcere vicinꝰ tuus: ⁊ inciꝑe quaſi ſurgere
⁊ ire poſt te: times ne ſequatur te: times ne
trãſeat te? Certe diligis ꝓximũ tuũ tanq; te
ipᷣm. Sed nõ loqr de iuidis. Auertat em̃ de
haͤc peſtẽ ab animis oĩm hoĩm: ne ſiat xpᷣia⸗/
noꝝ:vitiũ diaboli:cũ 4 ſolo diabolꝰreꝰeſt: ⁊
inexpiabilit᷑ reꝰ. Hõ em̃ dicit᷑ diabolo vt dã/
net᷑: adulteriũ cõmiſiſti:furtũ feciſti:villam
alienã rapuiſti:ſᷣ homi ſtanti lapſus inuidi⸗

ſti. Inuidẽtia diaboli cõuitiũ ẽ: ᷣ habet ma

trẽ ſuã. Suꝑbia vocat᷑ mr̃ inuidię. Supbis

inuidos facit: Suffoca matrẽ:⁊ nõ erit filia.

Jõ hũilitatẽ docuit chꝛiſtꝰ. Nõ &̊ loquoꝛ in /

uidis: bñ optãtibꝰ loquoꝛ. Illis loquoꝛ qui
optãt bñ amicis:vt habeãt tantũ quãtũ ha

bẽt ⁊ ipᷣi.Optãt bñ egentibꝰ vt habeãt quã/

tũ ⁊ ipſi: ſed nolũt illis dare ex eo qð habẽt.

Inde te iactas hõ chꝛiſtiane:qꝛ optas bene:
Melioꝛ te ẽ mẽdicꝰ qͥ plura tibi optat ⁊ nihil

habet. Bene vis optare nihil a te accipiẽti:

Da aliqͥd bñ optãti. Si bonũ eſt bñ optare:
redde mercedẽ. Optat tibi bñ pauꝑ qͥd trepi
das? Addo aliquid. In domo diſciplinę es.
Addo aliqᷣd qð dixi:Da bñ optãti:chꝛiſtꝰẽ. A
Ipſe a te petit qui tibi dedit.Erubeſce. Ille Ca.12.
diues pauꝑ eſſe voluit: vt haberes pauꝑes

dqᷣbus dares. Da aliqd fratri tuo. Da aliqd

ꝓximo tuo.Da aliqd comiti tuo. Tu diues
es:ille pauꝑ ẽ. Vita iſta via ẽ:ſil ambulati.

Sed foꝛte dic?: Ego diues ille pauꝑp. Simul
ambulatis an nõ? Quid ẽ qð dicis: ego di/

ues: ille pauꝑ: niſi ego oneratus:ille leuis:

Ego diues:ille pauꝑ.Sarcinã tuã cõmemo

ras:põdꝰ tuũ laudas.Et qð graui Eꝛcõſtri/
xiſti ad te ſarcinã tuã: ideo nõ poteſ poꝛrige⸗

re manũ tuã. Onera te:liga te:qͥd te iactas?

quid te laudas 2Solue vincula tua: minue
ſarcinã tuã. Da comiti:et illũ adiuuas:et te
releuas. Inter has voces tuas laudãtes ſar
cinã tuã: adhuc chꝛiſt petit ⁊ nõ accipit ⁊ of/ Ca. 15.
fẽdis nomẽ pietatis crudelibꝰ vocibꝰ ⁊ dicl:
Et qͥd ſeruo filijs meis? Chꝛiſtũ illi opono:
filios ſuos mihi reponit. Iſta vo iuſticia ma
gna vt habeat vñ luxuriet᷑ filꝰ tuus: egeat

pſis tuus? Cũ em̃ vni ex minimis meis feci/ Wartd. 15.

ſtis:mihi feciſtis.Mõ legiſti:non aduertiſti:
Cũ vni ex minimis m meis nõ feciſtis:mihi nõ
feciſtiſ· Mõ legiſti:nõ timuiſti? Ecce qͥs eget
⁊ filios tuos numeras⸗: Poſtremo numera fl
lios tuos: : addc vnũ illui iter illos tuũ.
2

R
R

Bancti luguſtini de tempoꝛee ui

Vnũ habes: ſit ille ſecũdꝰ. DHuos habes:ſit
ille tertius. Lres habes:ſit ille qrtus. Nihil
hoꝝ vis: Ecce quõ diligl ꝓxim tuũ quẽ tibi
faci ſociũ ad iſtã ꝑditiõeʒ.QAuid tibi dicturꝰ
ſũ:Diliges ꝓximũ? Quid illi ĩ aures inſuſur
rabis hõ auare:niſi fili aut frater aut pr: bo/
nũ eſt nobis vt cũ hic viuimꝰ:bñ ſit nobis:
Qustũ habebis:tantꝰ eris. Frũge lunã:fac
foꝛtunã? Iſta inſuſurrabis ꝓximo tuo:ꝗᷓ nõ
didiciſti ĩ domo diſciplinę nec audiſti. Nolo

O ſic diligas ꝓximũ tuũ.O ſi poſſeʒ facere:vt
Ca. 14. nili iũgererl.Coꝛrũpũt em̃ moꝛes bonos col
1.Corl.i. loquia mala. Sʒ nõ poſſũ. Mõ poſſũ facere

vy3t nulli iũgaris:cui mala iſta quę nõ vis de/
diſcere inſuſurres: ⁊ nõ ſolũ nolis dedoceri:
ſed affectas etiã docere. Nolo:imo volo ſed
nõ poſſũ te diſiũgere ab auribꝰ alioꝝ. Alios
admoneã:ad quoꝝ aures ambis:qͥrũ aures

penetrare moliris: ad qrũ coꝛda ꝑ aures in/

trare diſponis.O qͥ accipis vbũ ſanũ in do⸗
mo diſciplinę:ſepi aures tuas ſpinis. Coꝛrũ

ccxi. 28, pũt moꝛes bonoſ colloda mala. Sepi aures

tuas ſpinis. Sepi ⁊ ſpinis ſepi:vt ille qͥ ipoꝛ
tune intrare auſꝰ fuerit:nõ ſolũ ñ repellat᷑:b
etiã cõpungat᷑.Repelle illũ a te:dic:chꝛiſtia

nꝰ es:chꝛiſtianꝰ ſũ.Nõ accepimꝰ h̊ in domo

dDiſciplię. Hõ h̊ accepimꝰ ĩ illa ſchola: quã g/

tis intrauimꝰ. Hõ hoc didicimꝰ ſõᷣ illo mgro
cuiꝰ cathedra ĩ cęlo ẽ. Moli mihi iſta dicere:

aut noli ad me accedere.hoc ẽ em̃:Sepi au⸗

P res tuas ſpinis. Cõuertã me ad illũ: Auarꝰ

Ca. 15. es:pecuniã amas. Beatus eſſe vis:deũ tuũ

ama.NPecunia te nõ facit beatũ: Tu eã facis
oꝛnatã:nõ illa te beatũ. Sʒ qꝛ multũ amas

pecuniã: video qꝛ ꝑgis qͥ iuſſerit cupiditas:

Piger ꝑge qͥ iubet charitas. Reſpice ⁊ vide
q́ᷓ; multũ interſit int pecuniã tuã ⁊ deũ tuũ.
Pulchꝛioꝛ eſt iſte ſol qᷓ; pecunia tua:⁊ tñ iſte
ſol nõ eſt deꝰ tuus. Poꝛro ſi pulchꝛioꝛ eſt lux
iſta qᷓ; pecunia tua: quãtũ ẽ pulchꝛioꝛ qͥ fecit
hanc lucẽ? An foꝛte comꝑare vis pecuniã lu
ci?: Ecce occidit ſol.Oñde mihi pecuniã tuã.
Nitet ⁊ nocte:ſubtraho lucernã:Ecce diues
es:oſtẽde mihi diuitias tuas. Jã ſi lumie p/
ueris: iã ſi nõ habeas vñ qð habes videas:
vbi ſunt diuitię tuę?Et ſic iñ hoꝛrẽda ꝓfun/

Adiitas auaricię nõ patet oculis et ſcatet ani/

mis. Vidimꝰ⁊ cęcos auaros.icat᷑ mihivñ
auari ſunt cęci qͥ nõ vidẽt? Qð habet nõ ha/
bet:⁊ tñ auarꝰ ẽ cęcus.Quare? Quia credit
ſe hfe:auarꝰeſt. Fides eũ facit diuitẽ.Credẽ
do diues ẽ:nõ vidẽdo. Quãto meliꝰ cũ ſidẽ

ↄnertit ad deũ. NMõ vides qð poſſides:⁊ den

tibi ſic ᷣdico. Nõdũ vides: ama ⁊ videbis.

Amas pecuniã o cęce: quã nunq; videbis.
Ceęcus poſſides:cęcus moꝛiturꝰ es:qð poſſi

.. —0

des h̊ relicturꝰes. Nõ tenebas ⁊ qiñ videbaſ:

qꝛ nõ videbas qð habebas. De deo qᷣd tibi ₰

dicit᷑: Ecce h̊ tibi dicit ipa ſapia: Amate illã Ca. 16.

tanqᷓ; pecuniã. Indignũ eſt:iniurioſũ eſt:vt

ſapiẽtia pecunię comꝑet᷑:ſᷣ amoꝛ amoꝛi com

parat᷑. Video em̃ hic vos ſic amare pecuniã
vt iubẽte amoꝛe pecunię laboꝛes ſuſcipiat:
ieiunia toleretis:mare trãſeatis:vẽtis ⁊ flu⸗
ctibus vos cõmittatl.habeo vnde eligã qð
ametiseſ nõ habeo qð addã ad amoꝛẽ quo

amatis.Sic me amate:plus nolo me amari

dicit dñs. Impꝛobis loquoꝛ: Auaris loqr:
Pecuniã diligitis:tm̃ me diligite.Certe me

lioꝛ ſũ incõꝑabiliter. Nolo a vobis amplioꝛrẽ?
amoꝛẽ. Quãtũ diligitis pecuniã: tantũ me

amate.Erubeſcamꝰ:ſaltẽ ↄſiteamur ⁊ pecto

ra tundamꝰ: nõ vt ſuꝑ peccata nr̃a pauimẽé/
tũ ſolidemꝰ. Mã qͥ tundit pectꝰ ⁊ nõ coꝛrigit᷑:

ſolidat pctã ⁊ ñ tollit. Lũdamꝰpectꝰ ⁊ ceda/⸗
mꝰ nos:⁊ coꝛrigamur a nob:ne ille p?ea nos
cedat qͥ mgf̃ eſt. DHiximus em̃ iã qͥd h̊ diſcat᷑:
qᷓ̃re diſcat᷑: Quare iſti in ſcholã:et vapulaſti
⁊ a parẽtibꝰ ductus:⁊ fugitãs ꝗſitꝰ et inuẽt
attractꝰ es:⁊ adduct extẽſus es? QAQuare va
puluſti:q̃re tãta mala iĩ puericia ꝑtuliſti? VUt
diſceres. Quid diſceres? Litteras. Quare:

Alt haberet᷑ pecunia:aut vt cõꝑaret᷑ honoꝛ:

⁊ teneret᷑ ſublimitas dignitatt. Vide qꝛ peri

8

Ca. 17.

turꝰ es ꝓpter ꝑiturã rẽ. Periturã rẽ cũ tanto

laboꝛe didiciſti in tantis pęnis: ⁊ amabat te
qui te ad pęnas trahebat. Ipſe qui te ama-

bat:ipᷣe te ad pęnas trahebat vtvapulares:

amando faciebat vt diſceres. Quid? Lfas.

Bo nę ſunt litterę.MNoui.Dicturus es mihi:
QAluare ⁊ vos ep̃i lr̃as nõ legiſtis: Quarenõ

diuinas ſcripturas in ipſa lr̃atura tractaſt:
rẽtes nf̃i qñũ nos in ſcholã mittebãt:h̊ nobis

poſſitis codices dñicos. Nec ipᷣi chꝛiſtiani ſi/

lijs ſuis h̊ dicũt.Sed qͥd: DNiſcite lr̃as.Qua

Ita vo ſ᷑ nõ ad h̊ didicimꝰ lr̃as.Mõ em̃ pa

dicebãt: Diſcite lrfas vt habeatis vñ legere

re? Vt ſis hõ.Quid em?: Mõ pecus ſũ:&5⅝

dico vt ſis hõ:bhoc ẽ vt ſis eminẽs int hoies.

Vñ ⁊ illud ꝓuerbiũ:Quãtũ habebis:tantꝰ

eris:vt habeas quãtũ cęteri:aut quãtũ pau

ci:aut pluſq; cęteri:aut pluſq; pauci:habeaſ

inde honoꝛeʒ: habeas inde dignitatem. Et
vbi erunt iſta oia cũ moꝛs venerit:Quõ ſti/

S

mulat: quõ metiſte interpellat? Quõ nomẽ Ta:is

ipᷣm a me cõmemoꝛatũ oim coꝛda percuſſit⸗

cus inor⸗
Uliui
mnnngen
neiee Vetu
eteher⸗Sen⸗
ſefiestf
Gnelsno
necſama
Grgpoles na
uſtnnel
n ſtitisQuis
ſi orechl
li Scevit
itii Ane
fünäbond
ſiiins. An
Cuidigetii
üfoges t
Pbidetdeus:
Pnone pn⸗

Laouimeeti

ſongenae
lünanötn
Gürno. Aud⸗
Cabſihope

n dcstibie

ſorroͤpot
iltosgla
Nlenorqb
nohegocader
Nbeireſen
ſtbtegoret
nas:naußn
Unierinors
nenesnan
bun Og
Cſamiſun
mhinevlc
ittsdine
uldinen
lenotesne
ling. Dhlenotui
Nlinnciſ⸗
leosintia
agucicg
zan dreg
A Uunotenec
Mengin
Mizope
(häntn

Ber. CC.XxL. Dñica XXI.pꝰ Trinitatis: Ber. I.
ee QAuõ timoꝛẽ vrjm teſte gemitu declamaſtis? Aala moꝛs:auerſãda moꝛs:finẽ reſpice:chꝛi
W Audiui: audiui: gemuiſtis: moꝛtẽ timetis. Si ſtianꝰ es:ſidei oculũ intẽde. Cõtigit moꝛi in-
Dedoetiz⸗ timeris:q̃re nõ cauetis: Moꝛtẽ timetl. Quid opẽ illũ: et deferri ab angelis in ſinũ abꝛahæ.
Nrntl timetis:? Vẽtura ẽ.Timeã an nõ timeã:veni Quid ꝓderat diuiti ſepulchꝛũ marmoꝛeũ:ſi/
MR re habet. Sero an cito vẽtura eſt. Si timeas: tiẽti apud inferos? Quid oberãt pauꝑi pãni
manmt N nõ efficies: vt ñ ſit qð times: Illõ potiꝰ time: cũ ſanie vlcerũ eius:reqͥeſcẽti in ſinu abꝛahę:
= n að ſi nolis nõ erit. Quid: Peccare. Peccare Lõge vidit eũ reqeſcentẽ:quẽ ↄtẽpſerat iacẽ/
Ke Tun time: qꝛ ſi amauenis peccata: i aliã moꝛtẽ irru/ tẽ. Mõ elige moꝛtẽ. Dic mihi quis bñ moꝛ/
u lhll. es: q̊ poſſes nõ venire ſi nõ amares peccata. tuus eſt:qͥs male? Puto qꝛ meliꝰ ille pauꝑ q;
nstft⸗ TMõ aũt ꝑnerſꝰ:plꝰ amas moꝛtẽ qᷓ; vitã. Ab/ ille diues. An vis aromatibꝰ ſepeliri:⁊ ad in/
mteclih Ca.19. ſit inqͥs. Quis eſt hoĩm qᷣ plus amet moꝛtẽ q; feros ſitire? Reſpondes: Abſit a me. Puto ꝙ
udmi . vitã? Soꝛte cõuinco te qꝛ plus amas moꝛtẽ q hoc eliges. Diſces &̊ bñ moꝛi:ſi didicerꝭ bñ vi,/
Engonemr, vitã.Ecce vñ te ↄuinco: Amas tunicã tuã:bo uere.Merces em̃ boneę viteę ętna eſt. Qui dil/ . 42
dr nnsg her nã eã viſ. Amas villã tuã: bonã eã viſ. Amaſ cũüũt chꝛiſtiani ſũt. Qui audiũt 2 nõ diſcũt: qͥd Ca. 22.
enldnn flliũ tuu: bonũ eũ vis. Amas amicũ tuũ: bo/ ad ſeminãtẽ: Seminãtis manũ nõ terretvia: Mattb. i.
Wwobtnle nũ eũ vis. Amas domũ tuã: bonã eam vis. nõ terrẽt lapides: nõ terrẽt ſpinę. Jactat ille
mnä:unine Quid ẽ ꝙ etiã bonã vis hr̃e moꝛtẽ:Quotidie go ſuũ eſt. Qui timuerit ne cadat in trã malã
ſiemmmtge em̃ rogas vt qm̃ moꝛs vẽtura eſt:bonã moꝛtẽ nõ ꝑuenit ad trã bonã.Et nos dicimus:ſpar/
Aanispuin, tibi det deus:⁊ dicis: Deus auertat a me ma / gimꝰ ſemia:iactamꝰ ſemia.Sũt qͥ cõtemnũt:
n inöͤaange⸗ lã moꝛtẽ. Plus &̊ amas moꝛtẽ tuã qᷓ; vitã tuã. ſunt qͥ repᷣhendũt: ſunt qͥ irridẽt. Iſtos ſi nos
n petat Aboꝛi male times:et male viuere non times. timuerimꝰ:nihil habemꝰ ſeminare:⁊ in meſſe
nelleyate Coꝛrige male viuere:time male moꝛi.Sʒ no/ habemꝰ eſurire. Ergo veniat ſemẽ ad trã bo/
iigtbdice . li timè:nõ pᷣt male moꝛi:qͥ bñ vixerit. Pꝛoſus nã.Scio qꝛ qͥ audit⁊ bñ audit:deſicit 1 ꝓficit.
Ni ammuti cõfirmo. Audeo dicere: Credidi ꝓpter qð lo / SDefſicit iniqᷣtati: ꝓficit veritati. Deficit ſecło:
Giranf V cutꝰ ſũ:Nõ põt male moꝛi:qͥ b vixerit. Aam eꝓfſicit deo.Quis ẽ em̃ mgr qͥ docete Mõ qliſ/
uNud Ca. 20. tu dicis tibi: Mõ mliti iuſti naufragio ꝑierũt? cũq; hõ:ᷣ aplus. Plane aplus: ⁊ tñ nõ apks. „
nuu uifed Certe nõ põt male moꝛi:qͥ bñ vixerit.Hõ mul An vultis inqᷣt exꝑimẽtũ eius acciꝑe qͥ in me 2. Corſ. 13.
inens. Qlue tos iuſtos gladiꝰ ꝑemit hoſtilis: Certe nõ pᷣt loquit᷑ chꝛiſtꝰ: Chꝛiſtꝰẽ qui docet:cathedrã in
tininn male moꝛi:qͥ bñ vixerit. Nõ multos iuſtos la celo habet vt pauloante dixi: Schola ipiꝰ in 2
n Vegze trones occiderũt? Nõ młtos iuſtos beſtię la/ terra eſt:⁊ ſchola ipᷣiꝰ coꝛpꝰ ipſiꝰẽ. Caput do/
i en niauerũt? Certe nõ põt male moꝛi:qͥ bñ vixe/ cet mẽbꝛa ſua:lingua loquit᷑ pedibꝰſuiſ:Chꝛi
Ns mtut rit.Et ego reſpõdeo: hhęc em̃ tibi videt᷑ mala ſtus eſt qͥᷣ docet. Audiamꝰ:timeamꝰ:faciam. Z
egiem moꝛs: naufragio ꝑire: gladio ꝑcuti: a beſt Et ne ↄtẽnas ipᷣm chꝛiſtũ: qꝛ. pbter te ĩ carne Ca. 23.
R laniari: moꝛs mala tibi eſſe videt᷑. Hõne has natꝰẽ:pãnis moꝛtalitat circũdatꝰ. . Pꝛopt te Watth. 4.
R moꝛtes martyꝛes ſi ubierũt: arũ natalicia cele⸗ eſuriuit ⁊ ſitiuit. Hꝛopter te laſſatꝰ ad puteũ Johᷣ.4.
mcne . bꝛamꝰ: Qð genꝰ moꝛtis nõ ſubierũt:Et tñ ſi ſedit. Pꝛopt᷑ te fatigatꝰ iĩ naui doꝛmiuit.Pꝛo Matth. 8.
mg 4 chꝛiſtiani ſumꝰ:ſi ĩ domo diſciplie nos eẽ me / pter te cõtumelias indignas audiuit. Pꝛopt᷑ J05.7. et. 10.
– minimꝰ:vel cũ hic ſumꝰ: vel cũ hic audimꝰ:ſi te a facie ſua ſputa hoĩm nõ abegit.Pꝛopt te Parth.a6.
lumnluni exeũtes hinc nõ obliuiſcimur:ſi meninimꝰqd alapas in faciẽ ſuã accepit. Pꝛopt te in ligno er
lnlihl h audimꝰ:nõne martyꝛes beatiſicamꝰ: Quę/ pepẽdit. Pꝛopt te aĩiaʒ effudit. Pꝛopter te in
Unhülbidle re moꝛtes martyꝛũ: Oculos carnis iterroga: ſepulchꝛo poſitꝰẽ. hec oia foꝛte ↄtẽnis ixpᷣo.
hansſiimn Ag, 115. male moꝛtui ſũr. Oculos ſidei introga: Pꝛeci Vis noſſe qs ſit? Recole euangeliũ qð audi⸗
finſun⸗ oſa ẽ in cõſpectu dñi moꝛs ſctõꝝ eiꝰ. Quicqͥd ſti: Ego⁊ pr̃ vnũ ſumꝰ. Nos ↄuũᷣſi ad deũ ſce/ JZob. 10.
lateli fuln Seſt qð exhoꝛres ĩ moꝛte:oĩno nõ exhoꝛreas pta eiꝰ cuſtodiamꝰ:vt ęterna pᷣmia ab i ißa bci
inentſih ſi eos imitaris. Id age vt bonã vitã habeas: piamꝰ: pſtãte eodẽ dño nr̃o ieſu xpᷣo qͥ cũ pfe
hituini et quęcũq; occaſio fuerit vt exeas de h̊ coꝛpe: ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ regnat iĩ i ſecka ſi enzAmæ
jbabehi exis ad requiẽ: exis ad btitudinẽ ꝗ̊ nõ haber ¶ Hnica viceſimapn ma:Detribꝰpue Sermo
bunii XS᷑Ä timoꝛẽ nec finẽ. Nã q̃ſi bona moꝛs diuitis in 3 i foꝛnacẽ ignis: Sermo I CC.XL.
uutih 21. f. purpura ⁊ byſſo:ſ mala moꝛs ſitiẽtis⁊ int toꝛ bet tyꝛann foꝛnacẽ incẽdi:et qua, „
nnun 17 mẽta guttã aꝗᷓ deſiderãtiſ.Quaſi mala moꝛs tũ ipſe igne furoꝛis ardebat:tãto ſan Santcr.ze
Gen, Mil i iacẽtis pauꝑis ante ianuã diuitis: int liguas Kctioꝛes pueros cõſũmabat.Nũc vn⸗
ng canũ in fame ⁊ ſiti: micas de emeſa deſideraͤtk. dãtis i dẽſitate cgla dregit: uuͤchorifco
Gulkhen 5

W ,

uinę ſeueritatis ꝑ ſuplicia mõſtraret᷑. Seuie/⸗

pat violẽtꝰ inimicꝰ ſuppliciũ ſuis famulis ꝗſi/

turꝰ. Seęuiebat ñ vt iuſtos trucidaret: ſᷣ vt ſu

is interitũ ꝓcuraret. Sęuiebat ñ vt creſcerẽt

B
Daniel. 3

pęnaꝝ augmẽta: ſᷣ vt cũctis mõſtraret᷑ diuia

poteſtas:vt dũ impij ſuplicijs glłiarẽt᷑:flãma
rũ impetu voꝛarent᷑. Sęuiebãt ſcelerati chal/

dęi ſuplicijs pᷣſentibꝰ ꝑituri:⁊ futuroꝝ ignari

miſtri iuſſa accelerãt: parant incẽdia:flãmas

exaggerãt. Crudelitas eiꝰ poſſidet mentẽ: ſeę/

uitia imutat volũtatẽ. In foꝛnacẽ miſſi ſunt
ſancti: fugiũt flãmę:cędũt ignes: incẽdia ex/
paueſcũt. Timẽt ignes lędere: qͥs fuerãt iuſſi

incolumes reſeruare. Oſtẽdũt iuſtoꝝ meritũ

igne iocari:qͥbꝰcũ homibꝰnõ licuit cõmoꝛari.

nõ licuit honoꝛari. Licet flämaꝝ mercri obſe

dũ tyꝛãni cõremnũt imperiũ. Licet ſanct cũ

Licuit iĩ foꝛnace deũ venerari:quẽ apð hoies

quia: qͥ nõ meruerãt chaldęoꝝ ſuplicia.Licet

ignibꝰ ↄſeruari illeęſos:q̊ͥs tyranꝰ dederat exu
rẽdos.Licet i pgna eẽ ſecuros:qͥs extra pęnã
nõ licuit eſſe intactos:vt vbi interitꝰ ibi ſalꝰ:
vbi ſupplicia ibi inuenirent᷑ refrigeria.Accipe
hoſtis a ſuplicijs exemplũ:qͥ hũanitatis ꝑdi/
diſti ↄſiliũ. Fugiũt ignes iuſtos qͥs iniuſte dã
naſti:expaueſcũt flãmę ⁊ innocẽtes ꝓnũciãt
q̊s dignos ſupllicio deputas:⁊ ꝗᷓ ſeuire cõſue
uerant:dignos ſanctos in foꝛnace cernebãt.
DHamnãt hoſtes: et abſoluũt ignes.Chaldeęei
adijciũt:⁊ pęnę defendũt. Homies ſęuiunt:⁊

Cſuplicia venerant᷑. Lyꝛannus putabat tantũ

toꝛmẽta poſſe ſęuire: quãtum ipſe ſacrilegus

exiſtimabat ſe poteſtatẽ hfe. Ignes iuſtis ce/
dũt:ardoꝛes flãmaꝝ iĩ refrigeriũ vertunt᷑:⁊ in

ſtituta naturę voꝛaces impetꝰobliuiſcunt᷑:vt

crudelitas tyꝛãnica ſuꝑata ꝓſternit᷑:dũ ſui ſa

iuſtos venerãtes timerent: ⁊ eoꝝ hoſtes ꝑſe/
quẽtes punirẽt. Ignes iuſtos hoſpitio cũ oĩ
honoꝛe ſuſcipiũt: et libẽter obſequiũ pꝛębẽt.
Hhoſtis mutato genere ſęuit:nec aliqua pieta
te mouet᷑:nec hũanitate blandit᷑. Poſſet vin

cere ſi ignibꝰ imparet. Offerunt Fignib iuſti

veſtitu tecti: vincuł colligati:defẽdunt᷑ ardo/
ribus iuſti: ⁊ qs vis hũana dãnauit:ignis ab
ſoluit. Mihil cogitat: nihil metuit. Sic nãq;

tellites deuoꝛant᷑. Cernit pęnã:et ſeruoꝝ dei
aſpicit gloꝛiã Juſtis ignes obſequiũ pſſtant:
liiuſtis interitũ ſoᷣmiſtrãt.Dũ vinclicat flãma

D impij necant᷑ ⁊ iuſti ſaluant᷑. Cum ad foꝛnacẽ

tyꝛann“ feſtinãter accederet:ſtupet laudẽ:mi/
rat᷑ factũ:venerat᷑ deũ cũ tribꝰ pueris ĩ foꝛna/
ce.Aſpicit iuſto diuinoq; ambitu pꝛotegi: qͥs

Bancti luguſtini de tempoꝛe

ſonitu chaldeęi cũcti terrent᷑: vt magnitudo di

nup iuſſerat violẽtus extingui. In illis in foꝛ

nace videt: quẽ in illis ante nõ eſſe putaret.

Quo viſo territPꝰfuroꝛi addit lenitatẽ:ſit repẽ
te cõfeſſoꝛ:qui nuꝑ fuerat ꝑſecutoꝛ. Pꝛędicat

venerãtes dãnauit. Rogat de foꝛnace iuſtos

ꝓcedẽ:pᷣcat᷑ ð igne dei famulos ꝓſilire.Exite Panieł.ʒ.

inqᷣt ſui dei excelſi. Nũc me defenſoꝛẽ dei ꝓ/
fiteoꝛ:cuiꝰ inimicũ fuiſſe cõſtat:vt cuiꝰſeruos

quẽ paulo ante negabat:venerari ſᷣcipit:qui

ignarꝰ pſequebar:eiꝰinimicos vt defenſoꝛ vl /

ciſcar. Lũc de foꝛnace egrediunt᷑ illeſi hebꝛxi:
letant᷑ imolumes: triũphant victoꝛes ꝙ deo

fidelit puierũt:⁊ furoꝛẽ tyꝛãni ↄtẽpſerũt.

¶ In eadem dominica:De augurijs Sermo
BSermo

II
Ene noſtis frẽs chariſſimi:me vobis
frequẽtiꝰ ſuplicaſſe: ⁊ pr̃na ſollicitu⸗

dine cõmonuiſſe ꝑit᷑ ⁊ ↄteſtatoſ eẽ:vt

CC.XII

A

has ſacrilegas paganoꝝ ↄſuetudines obſer
uare mime deberen. Sʒ quãtũ ad me mltoꝝn

relatiõe ꝑuenit:apud aliqͥs paꝝ ꝓfecit admo
nitio mea:qꝛ ſi vobis ego nõ dixero:⁊ ꝓ me⁊

pꝓ vobis malã ſũ redditurꝰ rõnẽ ĩ die iudicij:

⁊ vobiſcũ mihi erit neceſſe et᷑na ſuplicia ſuſti

nere. Ego me apud deũ abſoluo:dũ iteꝝatq;

iteꝝ admoneo ꝑiter ⁊ cõteſtoꝛ:vt nullꝰexvob

caragos vel diuinos vlł ſoꝛtilegos reqrat:nec

de qlibet eos aut cauſa aut infirmitate inter⸗

roget. Nullꝰ ſibi cantatoꝛes adhibeat:qꝛ d/-

cũq; fecerit H̊ malũ:ſtati ꝑibit baptiſmi ſacra-
mẽtũ:⁊ ↄtinuo ſacrilegꝰ paganꝰefficit᷑:⁊ niſi
grãdi elemoſyna ⁊ dura ⁊ ꝓlixa pnia ſpᷣuene⸗/
rit ſtati in enũ ꝑibit.Silr ⁊ auguria obſuare
nolite: nec in itinere poſiti aliqᷓs auiculas cã/
tãtes attẽdite:nec ex illaꝝ cãtu diabolicas di
uinatiões annũciare pᷣſumite. ANullꝰ ex vob

obſeruet qua die de domo exeat: qᷓ die iterũ

reuertat᷑:qꝛ oẽs dies deꝰ fecit:ſic ſcðtura diẽ:
Et factꝰẽ pᷣmꝰ dies ⁊ ſecũdꝰ dies ⁊ tertius:ſilłr
7 quartꝰ ⁊ qͥntꝰ ⁊ ſextꝰ et ſabbatũ.Et illõ: Fe/
cit deꝰ oĩa bona valde. Illas vo nõ ſolũ ſacri
legas:ſᷣ etiã ridiculoſas ſternutatiões ↄſide/
rare et obſeruare nolite:pᷣ qͥtiẽs vob in qᷣcũq;
ꝑte fuerit neceſſitas ꝓperãdi: ſignate vos in
nole ieſu xp̃i:⁊ ſymbolũ vel oronẽ dñicã fide⸗/
liter dicẽtes:ſecuri ð dei adiutoꝛio iter agite.
Et qꝛ qñ ſupᷣdicta oĩa ſacrilegia deo vobis i/
ſpirãte ⁊ ↄtẽnere vł deſpicere ceꝑitis:moleſte
h accepturꝰ ẽ diabolꝰ: qꝛ vos videt de amici⸗

tia vl ſocierate ſua diſcedere:et ſacrilegia ꝑ
vos decipiebat cõtemnere:aliquas neqcias

vobis facturꝰ: aut inſirmitatẽ aliquã imiſſu⸗

Señ. 1.

B

NC.

knltelih

nineckeb
giuibfend⸗
aerrenins:
eſit
mnorſcchcun
lſtoneich
ſtenthh
frlntetarid⸗
upoſit
chregletes
leellehite
iitioptb'd
Gorbſtinuen
ſünkatiſep
lunindi
crl gohfuans
giiſtu. Boe
neijſcende⸗

bol deſpi

llenachchd
ſuritlolernit
on Piodentdin
(iet. Slrre
t autt Quisne
Mlatoeange.
Onnudttasar
chiſtanineet
Atneglgares
Etlyclleued
zalk:tz deün
Landetetich
Aligsrdfacn
Dininifregn
ſeſctipturan
ignyen
uß Teyntei
MI. Gzlt
fuernke
Aaininn
Clnt Ber

Niban

mmümtäin
Ulloinäf
aitague
gtoti
ofteopa
EAinttin
estſeſes
ſlkane
ginai
Nielfi

5

— rus ẽ: aut aliqð aĩal:aut ꝑ moꝛbũ: aut ꝑ eua/⸗
entniizte gationẽ eſt ablaturus: qꝛ ad vos ꝓbãdos ꝑ/
un ei mittit hᷣ fieri deꝰ: vt agnoſcat vtꝝ ad ipᷣm ſide
enricgtnn liter venitis:⁊ ſi toto coꝛde diaboli machina/
– mẽta deſpicit: ⁊ vtrũ plus valeat apud vos
bͤhlin amoꝛ ſu qᷓ; cuiuſq aĩalis amiſſ io. Sʒ ſi ſemel
—RS aut ſcðᷣo neqcias qᷓs diabolꝰ imiſerit cũ aĩo ⁊
unind tota fide ↄtẽpſerisl:ita ipᷣm diabolũ poſtea a
m tann⸗ vrf̃a infeſtatiõe deꝰ dignabit᷑ repellere:vt nũ/
* unn qᷓᷓ vos poſſit ſua calliditate decipe. homies
libchn em̃ negligẽtes ⁊ faciles lãguida deſideria ⁊ ſi
tnuntsgd dẽ deſidẽ hñteſ:⁊ iõ etiã ſi incipiãt iõ diu pſe
Ahſei uerãt ĩ oꝑibꝰ dei: ſᷣ vbi ſe ĩ antedictis ſacrile/
Denngmtes⸗ giujs abſtinuerũ t: ⁊ vył vnã neqciã diaboli ꝑtu
lerũt:ſtati ſe penitẽt ad dñm ↄuerſoſ eẽ:⁊ ma
. 1 tc᷑X&mnrhina mẽta diaboli reliqᷣſſe:et iterũ reuertunt᷑
imimepbi 2. Petri. 2. ad obuatiões augurioꝛũ velut canes ad vo/
1pfn ſclin⸗ mitũ ſuũ. Vos vo qbꝰ deꝰ ⁊ ſapiaʒ cõtulit et
1Neſtuſtün verã fidem dedit:ita cito coꝛde circũuentiões
gauudinescin diaboli deſpicite:et fidelit᷑ vos ad deũ cõuer/
iadnento tite:⁊ ꝗcũq; diabolꝰvoluit imittere patiẽter ⁊
glatzn fottit toleretiſ: vt cũ beato Job dicèé poſſitis:
dreetnet Job.I. Dñs dedit dñs abſtulit: ſic dño placuit ita fa
idieincc. . ctũ eſt. Silr ⁊ cũ aplo firmo ⁊ integro coꝛde di
mulunlc SBo. sS. catiſ: Quis nos ſeꝑabit a charitate xpᷣi: Tri/
odüian bulatio: an ꝑſecutio: an anguſtia:an fames:
drtdulerO an nuditas:an gladiꝰ:an ꝑiculũ? Goni enim
Epornienn chꝛiſtiani nec toꝛmẽt ſeꝑant᷑ a xpᷣo:tepidi v.
nimiür⸗ et negligẽtes interdũ ocioſis fabulis ſeꝑant᷑.
Sachberg e Et ſi vel leue damnũ ꝑtulerit:ↄtinuo ſcãdali⸗
bmtinitun zant᷑: ⁊25 deũ murmurare hſumũt ⁊ ad nefan
ifeitſi Cda ⁊ deteſtãda auguria redeũt.Sed foꝛte diẽ
lueiblen⸗ aliqᷣs: qd faciemeo ꝙ auguria ipᷣa ⁊ caragivł
Nannobfu diuini frequẽter nob vera annũciãt? De hac
snialud re ſcriptura nos cõteſtat᷑ ⁊ mon et dicẽs: Etiã
Nneboice ſi qua vera vobis dixerit:nolite credere illis.
e Zeut,15. Teptat em̃ vos dſis de vf: vtrũ timeatl eũ
ahn * aAn nõ. Sʒ iterũ dicis: Aliqͥtiẽs ſi cãtatoꝛes
Eedarn nõ fuerint: aut de moꝛſu ſerpẽtis: aut de alia
ſiſch 4 IZlibet infirmitate ꝓpe vſq; ad moꝛtẽ młti ꝑi/
g neg 1 clitant᷑. Uerũ eſt frẽs chariſſimi: qꝛ ꝑmittit HGᷣ
ttiic de diabolo: ſic iã ſup̃ᷣ dixi:ad/ ꝓbandũ chꝛiſti/
W anũ: vt cũ intdũ ꝑ illa ſacrilegia aliqᷓ remedia
unnbes /, in illa infirmitate pcipere et aliqͥd verũ potu/
3 nbniin erint agnoſcẽè: faciliꝰ ꝓpterea diabolo credãt.
ſnet Sed qͥ totã chꝛiſtianã religionẽ deſiderat cu/
oliriliſt ſtodire:opoꝛtet vt hec oĩa tota animi virtute
eitn Sat. 4. ↄtẽnat: timẽs illõ qð ait aplus increpãs: Di/
ndon 4 es ⁊ mẽſes ⁊ tꝑa obſeruat:timeo ne ſine cau⸗/
gtunii ſa laboꝛauerim i vobis. Ecce aplus dicit: ꝙ qꝗᷣ
letdemnt auguria obſeruauerit ſine cã doctrinã eiꝰſuſci
ſarlegt priet. Et iõ quãtũ poteſtis circũuentiões dia⸗
ſunn, D boli fugite. Et illð ante oia ſcitote frẽs: nee

aii

Ber.CC.XxLI. Dñica XxXI.py trinitatis:S

iob anteq; dñs ꝑmitteret diabolꝰ lędere po⸗

voſipſos:nec eos qͥ advos ꝑtinent:nec aĩalia
vfr̃a:nec reliquã ſubaʒ vel in paruis rebꝰ dia/
bolus põt lędere:niſi quãtuʒ a deo poteſtatẽ
acceꝑit: quõ nec ſancti iob facultatẽ auſꝰ fuit Job.r.
ſbuertere niſi dño ꝑmittẽte.Et ſic in euãgelio Matthᷣ.S.
legimꝰ:qñ ab homibꝰ expulſi ſũt demones ro
gauerũt vt vel in poꝛcos ire ꝑmitterent᷑. Si ĩ
poꝛcos nõ ſũt auſi intrare dęemões: niſi a deo
ꝑmiſſionẽ acciperẽt: quis ita erit infidelis vt

eos bonos chꝛiſtianos credat poſſe lędere:

niſi deus ꝓpꝛia diſpenſatiõe ꝑmitteret?: Per ⸗
mittit autẽ hoc deus ex cauſis duabꝰ: vt aut

nos ꝓbet ſi boni ſimus: aut coꝛrigat ſi pecca/
toꝛes. Sed qͥ patiẽter diſpẽſationẽ dñi tolera

uerit:⁊ ſic iam dixi:qñ aliqͥd ꝑdiderit:dixerit:
Dñs dedit dñs abſtulit:ſic dño placuit ita fa Job.i.
ctum eſt:ſit nomẽ dñi bñdictũ: Pꝛo iſta deo
placita patiẽtia: aut coꝛonã accipit ſi iuſteſt:
aut indulgẽtiã ſi pctõꝛ. Et hęc attẽdite frẽs:

dqꝛ cũ oẽm ſubaʒ diabolꝰ“ euertiſſet beati iob:
nõ dixit iob: dñis dedit: diabolꝰ abſtulit: ſed
dyis dedit dñs abſtulit. Vir em̃ ſanctꝰ noluit
iſtã głiã diabolo dare: vt aliqͥd potuiſſet tol/

lere qð dñs nõ ꝑmiſiſiet auferre.Cum em̃ nec
filios nec pueros nec camelos nec aſinos bti

tuiſſet:quare credimus ꝙ xpᷣianis ampliꝰ ali/

qd faciat q; qð deiſico ac ſecreto iudicio ſuo
diuia potẽtia ꝑmiſerit:Et iõ certiſſime credẽ/ .

tes ꝙ nihil poſſumꝰ ꝑdere: niſi quãtũ nobis
deꝰ ꝓgmittit auferri:toto coꝛde nr̃o ad illiꝰ mi/

ſericoꝛdiã eamꝰ: ⁊ ſacrilegas obſᷣuatiões fide

lit᷑ relinntes:de illiꝰ adiutoꝛio ſꝑʒ ſᷣſumamꝰ.
Nã qͥ pdictis malis:id eſt caragis⁊ diuis:au/⸗ E
ruſpicibꝰ vel philaterijs et alijs qbuſlibet au/
gurijs crediderit:⁊ ſi ieiunet:et ſi oꝛet:et ſi iu⸗/
giter ad eccłiã currat: et ſi largas elemoſynas
faciat:⁊ ſi coꝛpuſculũ in omi afflictiõe ſuũ cru

ciauerit: nihil ei pꝛoderit q́;diu illa ſacrilegia
nõ reliqrit: qꝛ impia illa ſacrilegij obſuatio:
iſta oĩa bona obꝛuit ⁊ euertit.Et qͥ cũ his ma

lis etiã aliq̃ oꝑa bona exercere voluerint:eis

yꝓgeſſe nihil pñ̃t: qͥa verũ eſt qð dixit aplus:
Abodicũ fermentũ totã maſſam coꝛrũpit.Et

1. Cor. F.
illud: Mõ poreſtis calicem domini bibere: et 1. Cori. 10.
calicem dęmonioꝛũ. Mon poteſtis menſę do/
mini ꝑticipes eſſe ⁊ mẽſę dęmonioꝛũ. Et dñs
in euãgelio: Hemo põt duobus dñis ſeruire. Matth. s.

Pꝛo quare nec ad arboꝛes debent chꝛiſtiani
vota reddere: nec ad fontẽ oꝛare:ſi ſe volũt ꝑ
gratiã dei de ęterno ſuxplicio liberari.Et ideo
gquicũq; in agro ſuo aut i villa aut iuxta villã

4

7 B

—

Ger.CC.XxIII. DOñica xxII. p trinitatis: Ger.I.

5

aliq̃s arboꝛes:aut aras vel ꝗlibet vana habu
erit:vbi miſeri hoĩes ſolẽt aliq vota reddere:
ſi eas ñ deſtruxerit atq; ſucciderit: ĩ illis ſacri/
legijs ꝗᷓ ibi facta fuerint:ſine dubio particepſ

erit.Hã ⁊ illud q̃le ẽ:ꝙ qñ arboꝛes illę vbi vo
ta reddunt᷑ ceciderint: nemo ex illis arboꝛibꝰ

lignũ ad focũ affert? Et videte miſeriã vlł ſtul
ticiã generis hũani. Arboꝛi enim moꝛtuę ho/
noꝛẽ impẽdũt:⁊ dei viuẽtis ſᷣcepta ↄtemnũt.
Ramos arboꝛis nõ ſũt auſi mittere in focũ:⁊
ſeipos ꝑ ſacrilegiũ ſᷣcipitant in infernũ.Et iõ
q̃ ̊ malũ hucuſq; nõ obſeruat: gaudeat ⁊ deo

gr̃as agat:⁊ ſidelit᷑ ĩ bonis oꝑibꝰ ꝑſeuerare cõ

tẽdat.QAuivo ĩ iſtis diabolicl rebꝰ hucuſq; ca
ptiuãdũ diabolo tradidit ſe:toto coꝛde ꝑęni-
tẽtiã agat: ⁊ illa ſacrilegia ſupᷣdicta cũ oĩ hoꝛ/
roꝛe fugiat ⁊ cõtemnat:vt illi deꝰ⁊ indulgẽtiã
dignet᷑ dare:et ad ęternã beatitudinẽ ob gliã
nomis ſui faciat ꝑuenire.Et qꝛ etiã⁊ h̊ ꝑuenit
ad me:ꝙ aliqͥ aut ꝑ ſimplicitatẽ:aut ignoꝛan/
tiã:aut certe qð plꝰcredendũ ẽ:ꝑ gulã de illis
ſacrilegijs vel ſacrificijs vel ſacrilego cibo: ꝗᷓ
adhuc ſᷣm paganoꝝ ↄſuetudinẽ fiũt: mãduca
re nec timeãt nec erubeſcãt: cõteſtoꝛ vos coꝛã
deo ⁊ angelis eiꝰac denũcio:vt nec ad illa dia
bolica ↄuiuia:ꝗ̃ᷓ aut ad phanũ ad fonteſq;:ad

aliqs arboꝛes fiũt veniatis:Et ſi vob inde ali
1. Cor].Io. qͥq trãſmiſſũ fuerit: tãq; ſi ipʒ diabolũ videat

ꝑhoꝛreſcite ⁊ reſpuite:⁊ ita repudiate vt nec ĩ
domũ vfraʒ ꝑmittati de illo ſacrilego cõuiuio
aliqͥd exhiberi: ꝓpt illð apli qð iã dictũ ẽ:MNõ
poteſtl calicẽ dñi bibere:⁊ calicẽ demonioꝛũ:
neq; mẽſę dñi ꝑticipare ⁊ mẽſę demonioꝝ.Et
qꝛ ſolẽt aliqͥ dicere: Ego me ſigno ⁊ ſic mãdu/
co. Nullꝰ h̊ facẽ ſᷣſumat. Qui ſic ẽ qͥ ſe ſignat
⁊ aliqͥd de ſacrilego cibo mãducat:quõ ſe ſiãt
ĩ oꝛe:⁊ gladiũ ſibi mittit ĩ pectoꝛe? Quia quõ
gladio coꝛpꝰ occidit᷑:ita de illo cibo ſacrilego
aĩa occidit᷑. Sʒ credimꝰ de dñi miſcðia:qꝛ vo
bis agè ꝗ̃ᷓ ſancta ſũt inſpirare dignabit᷑:⁊ nũ/
qᷓ; vobis nec in augurijs:nec in alijs ꝗ̊ ſupᷣdi⸗
cta ſũt ſacrilegis obſeruatiõibꝰ vł diuinatiõi/
bus diaboli neqͥcia poſſit ſurriꝑe:ſᷣ totaʒ ſpẽ
veſtrã in dño poſituri: q̃tenꝰ vt nunq; ad illa
nefanda mala ꝗᷓ ſuꝑiꝰ cõpꝛehẽſa ſũt redeat::
hſtante dño nr̃o ieſu chꝛiſto:cui honoꝛ ⁊ impe
riũ in ſecula ſęculoꝝ:Amẽ.

E eadẽ dñica: Homelia de eo
qð ſcriptũ eſt in euãgelio m Joha/

Job.4. ẽ: Erat quidã regup cuiꝰ filiꝰ infir/

mabat Eec gue habet in expoſitione
Ddoctoꝛis Jbidem.

i moꝛtis exitiũ.Egregiũ poꝛtabat caput:cuiꝰ
vultũ integra ↄſcia ſublimabat ad cęlũ. Pꝛo

Dñica viceſimaſecũda:De Suſan/ Sermo
Berm, H1! Cl. XII.
Votiẽſcũq; in ̊ ꝑuerſo ſeculo lau A
dabiles viros mitifoꝛmes tẽdunt᷑ in/
ſidię: vel diuerſę calũniaꝝ emerſerint
d hõ peſtilẽs cogitet: qͥd diabolꝰ ma⸗/
chinet᷑ non metuet iuſtus: qꝛ cũ ipſo ẽ chꝛiſtꝰ.

Eligat᷑ hõ miles ĩ ſlio cõſtitutꝰ:officia ſꝑ exer

cere virtutũ. Vnũ ̊ de duobꝰ amplectit᷑:aut

patefactꝭ inſidijs ei innocẽtia ĩ lo clareſcit:

aut ꝑſequẽtibꝰ inimicis pſᷣuẽtus cũ cõditione
moꝛtis exxeſſerit:moleſtis ſęcularibꝰliberatꝰ
lacu ꝓiectꝰleonũ timoꝛe ꝑculſus expauit:ſeid
int᷑ iſta beſtiaꝝ oꝛa ↄſiſtẽs dñm tota mẽte pla
cauit: ⁊ tyꝛãnicas diſpoſitiões illęſus euaſſit.
Zacharias põtifex magnꝰ ꝓ cultu dei: ꝓ le/ 2. palipo.24.
gibꝰ ſacris:ꝓ cenſura in tẽplo ſacerdotali re/
bellẽ increpãs głm:moꝛtẽ cõſtãter accepit:et
deteſtabilis acies iudęoꝝ eiꝰ cruoꝛe pauimẽ/
tũ infecit. Zacharias martyꝛ triũphat: ⁊ da/
niel confeſſoꝛ exultat. Vnꝰ moꝛit᷑ ⁊ triiphat:
alter euadit ⁊ regꝗt.Sʒ nec fęmineꝰ ſexus ſuiſ D
fraudat᷑ exẽpliſ:ꝗᷓ pudicitię oꝛnatũ ſalubꝛiter

poꝛtũ ſecuritat intrabit. Daniel ꝓpha nec in Haniel.õ.et 14

reſeruauit. Suſanna illuſtris: decꝰ pudicitię Danlet. .

vicit ipudentiã iudicũ:petulantiã ſenioꝝ cõ/
pᷣſſit audacẽ: ne caſtitas ĩ ea pateret᷑ iniuriã.
Stabat ſuſanna ĩ iudicio falſoꝝ mẽdacibꝰop
pᷣſſa teſtimonijs dãnatoꝛũ:ſtabat nõ tãq; rea
Fᷣ ꝓ caſtitate firmit᷑ moꝛitura. Ibat & pudica
ad ſuppliciũ:nõ adulteroꝝ coꝛpꝰ in qͥ extrema
libido exarſerat: ⁊ diabolꝰinflaãmauerat. ö
ꝓtexerat virtus ⁊ oꝛnabat pudoꝛ: illęſũ ibat

pter dãna pudoꝛis ſalut vota cõpꝛeſſit:⁊ cui
fuerũt chara hmia caſtitatl: vitę gaudiũ non
amiſit.Cõtempſit vnũ:⁊ ↄſecuta ẽ totũ.Et ꝗᷓ E
moꝛi voluit: cũ glłia caſtitatis euaſit. Et qua
ſnia pᷣua deiecerat: illuſtris cõſcię integritas
erigebat: metuſq; dei et iminẽtis ſacri iudicij
idubitata crudelitaſ. Oamoꝛ honeſtat ⁊ leg
Suſanna adulterij ↄſciaʒ grauioꝛẽ iudicauit
q́; pgnã. Cũ duceret᷑ nõ dolebat de ſupplicio:
qm̃ gaudebat de teſtimonio falſidico. Inno/
cẽs accuſat᷑ ꝑ ſniaʒ: ſᷣ nutu dei ſuſpẽdit᷑ pena
vt iudicantũ falſitaſ denudaret᷑:⁊ inocẽs pur
garet᷑. Infirmꝰſexus ↄ viros ſurgit foꝛtioꝛ:ꝛer
pugt libidinẽ caſtitas ⁊ honeſtaſ:ipulſu luxu
rię hoꝛiẽᷣda ꝓſternit᷑ ipꝛobitaſ. Suſãna ꝓpꝛiã
vtutẽ aĩ ſuauit ⁊ iudiciũ ploꝝ ↄſtãt᷑ excepit.
Cõſflant᷑ de inocẽte falſa crimia. Ille em̃ mu⸗/
nitꝰẽ: qͥ deũ hũerit defenſoꝛẽ. Deniq; daniel D

—

gGblinue
ſcüno

hen
GSemo 1

(MW. iog

camtt
gecpiüte
karenolu
necmen

R.üätaptt

6956 5 Poliein

(äiig ſalomoie

ſaplates
Gcaſtita
Vroresh

Uutin ſludd

lsfs
Etjen
tisfuar
Acepite
ſesd
Neſa
siai
woꝛdb⸗
ſegc
4pte
umiler
ſſime
(llcitay
ö
adulter
deigfe
Pluni
Naken

Bej. Ber. CC.

ciũ:exclamauit.Stupet łs ꝓ iudicio repẽti

abzn, n no: reuocat᷑ addicta: falſos teſtes pauoꝛ liua-
ztiinnk in dit: Gemit diabolꝰ qð ipiꝰ cõmẽta nudant᷑:
enaſe gaudẽt angeli de pudoꝛis integritate cõꝑta
dundabein qð defendat᷑ ĩ tris vitas fatigata. Introga
Möchi⸗ tũ eſt q in loco ſi uſanna facinꝰ qͥ arguebat᷑ ad
fnhar Abi.s. miſit: Hic ſub lẽtiſco dicit:ille ſõ pꝛino.Cũ g̊
lenkal eoxn diſcrepãt ꝓlasa rñſa: ſic repugnãtia di/
crtit ctoꝝ facta nudant᷑:vt vigoꝛe mẽtis increpa/
icict to lo:teſtibꝰↄfuſis vitas oñderet᷑. Saudet
ulbre vplus de pudoꝛis integritate:triũphat mari-
— tus ꝙ fidã iuenerit cõiugẽ. Lętat᷑ familia ꝙ
W N nihil inuenerit in ea qð puniat: qð adulterij/
4 factũ nõ inuenerit:nec homicidiũ diabolus

qð ꝓcurabat impleuerit.

ſen Sermo (In e Ben dñica: De caſtitate cõ/

nie CC. XII. inugali: Sermno In
Finaig AK adocũq; caſtitatẽ frẽs chariſſimi:
alale q fm ꝙ decet ⁊ expedit cõmẽdamꝰ:foꝛ
wwepanine — te adoleſcẽtes ⁊ adhuc i viridi ętate
phantdn poſiti dicũt: Juuenes hoĩes ſumꝰ:cõtinẽ nõ
Erniht valemꝰ. Quibꝰ nos rñũdere ⁊ poſſumꝰ⁊ debe
reſensſilb mꝰ:ne foꝛte iõ caſtitatẽ cuſtodire nõ poſſint:
l luubhiu qꝛ ampliꝰmãducãt qᷓ; expedit:⁊ vinũ ampliꝰ
et guciane N accipiũt q; opoꝛtet:familiaritatẽ mulieꝝ vi/
i ſniopch tare nolunt:atq; earũ ſuſpectã ſocietatẽ hr̃e
iget mn. nec metuũt nec erubeſeũt.Qui tales ſũt au⸗
nideby 1. or:.6. diãt apem dicẽtẽ: Fugite foꝛnicatõʒ. Et illö:
notidaa ESpb. 5. Molite inebꝛiari vino in à ẽ luxuria.Et illud
batg pudi Ecẽi.i9. ſalomõis: Vinũ ⁊ młieres apoſtatare faciũt
inqerhem ſapiẽtes:et arguũt ſenſatos. Illi vo qͥ dicũt
navent O ꝙ caſtitatẽ fuare ñ poſſint: rũdeãt nobᷣ vtrũ
onileſüber väyvryoꝛes habeãt an nõ. Si hñt q̃re nõ attẽdũt
audg?“ Wattb. 7. illud qðᷣ vitas i euãgelio ait: Oĩa ſcũq; vul
a0 l. pe tis vt faciãt vob hoĩes:⁊ vos facite illis ſilr.
öneſittai Et q̃re nõ fust ſidẽ vxoꝛibꝰ ſuis quã ſibi ab
egndiͤnn, eeirs ſuari deſiderãt? Cũ em̃ vir a vᷣtute nomẽ
imi i acceꝑit:⁊ mlier a mollicie: id ẽ fragilitate:q/
uſt. Etqii re crudeliſſimã beſtiã libidinẽ vult vnꝰqᷣiſq;
inrgtu⸗ vxoꝛẽ ſuã victricẽ eſſe: cũ ipᷣe ad pᷣmũ libidi-
ſagiiddil H nis ictũ victꝰ cadat: Hoc loco foꝛte qͥ adhuc
gtefen tet vxoꝛibꝰnõ ſunt ↄiũcti:dicũt ſe excuſare poſ/
,igaſer : qꝛ cõiugia nõ hñt qͥbꝰſidẽ ſeruare debeãt
ni udtant ſe:qꝛ cõiugia nõ hñt db ruare debeãt
kdeſiinn ⁊ ꝓpta cõtinere nõ poſſint. Iſtis qͥ iſtã falſã
ſcſergn⸗ miſerabilẽ excuſatõeʒ conant᷑ ſtẽdere: iu-
pitigen ſtiſſime rñderi ⁊ põt ⁊ debet: qꝛ nullꝰmagis
izhe ulicita vitare debet:qᷓ; qͥ reſpuit ꝗ licebãt:cũ
lne vrvpoꝛẽ acciꝑe licet:et õjᷓ oĩm ſcpᷣturaꝝ auẽtem
. un agdulteriũ cõmittere nunq; liceat:quare cum
ſihllu 4 dei gfra nõ accipis qð licet:⁊ cum dei offenſa
llimn hᷣſumis qð nõ liceat? Velim tñ ſcire ſi illi qͥ
ar vxoꝛes nõ hñt: ⁊ pᷣuſq; cõiugijs copulẽt᷑ ad/

Denigdn

ILIII. Dñica XXII. p? trinitatis: Ber. II.

Olſen Daniet. iʒ. ꝓpha inſtictu dei cõmonitꝰ: Redite in iudi/

ulteria cõmittere nec metuũt nec erubeſcũt:
vtrũ velint ſpõſas ſuas anteq; ad nuptias
veniant ab aliqᷣbꝰ adulteris violari? Cũ em̃
nullꝰ ſit qͥ q̊ patiẽter accipiat: q̃re vnuſqᷣſq;
ſpõſę ſuę nõ ſeruat ſidẽ quã ſibi ab ipa fuari
deſiderat?: Quare vxoꝛẽ v ginẽ optat acciꝑe:
cũ ipᷣe ſit coꝛruptꝰ: Quare viuẽti vxoꝛi deſi/
derat copulari:cũ ꝑ adulteriũ in aia iã ipᷣe ſit
moꝛtuꝰ: Scdm illud qð ſcriptũ ẽ: Aia ꝗ pec/ Eʒech.i8.
cauerit ipſa moꝛiet᷑: Et illud qð terribili ca
mat aplus: Foꝛnicatoꝛes iudicabit deuſ.Et heb.1z.
illud: Heq; adulteri regnũ dei poſſidebunt. 1. Cor·6.
Et iteꝝ:Oẽs adulterates ⁊ adulteros tanqᷓ;
clibanꝰ coꝛda eoꝝ. Sed foꝛte putant aliqͥ:ꝙ C
fęmis añ nuptias foꝛnicari nõ liceat: ſed vi⸗
ris liceat. Iſta puniẽda ⁊ nimiũ grauia ma/
la:qð peius ẽ:iõ a mitis viris ſine vllo timo/
re dñi cõmittunt᷑:qꝛ ita a pluribꝰ i ↄſuetudie

miſlſa ſunt: ⁊ itavilia vel leuia dicunt᷑:vt nec

iã int᷑ grauia crimia putent᷑.Mã i fide catho⸗
lica qᷣcqͥd mulieribꝰ nõ licet:oĩno nec viris li
cet: Vno em̃ pᷣcio: id ẽ chꝛiſti pᷣcioſo ſanguie
redimũt᷑:⁊ viri ſił ⁊ femię. Invnã ſidẽ vocãk
⁊ in vno eccłię coꝛꝑe cõgregant᷑:ſił baptiſmi
ſacr̃a ꝑcipiũt:ſil ad altare ad accipiẽduʒ coꝛ/
pus⁊ ſanguinẽ xpᷣi accedũt:ſilvtriq; ſexui pſᷣ⸗
cepta donata ſũt.Cũ hec ita ſint:q̃ͥ frõte vel
q̃ ↄſcia qð ⁊ viris ſił ⁊ mlieribꝰ nõ licet agere
ſoli viri ſe credũt ĩpune cõmittere? Sed ⁊ illi
qᷣ h; facere ᷣſumũt ꝓcerto cogſcãt:ꝙ ſi cito ſe
nõ emẽdauerit: ⁊ eis fructuoſa pęnitẽtia nõ
ſubuenerit:⁊ ſic ſubito de hac luce rapti fue
rint: etna illos flaãma ſine vllo remedio cru/
ciabit. Et illud q̃ie ẽ qð młci viroꝝ añ nupti D
as cõcubinas ſibi aſſumere nõ erubeſcũt:q̃s
poſt aliqͥs ãnos dimittãt:⁊ ſic poſtea legiti⸗
mas vxoꝛes accipiãt.Tractãt em̃ apud ſe vt
pᷣus de mult calũnis ⁊ rapinis ⁊ iniuſtas di
nitias ⁊ iniq̃ lucra cõquirãt: ⁊ poſtea ↄ rõnẽ
plus nobiles qᷓ; ip̃i ſunt vel ditioꝛes vxoꝛes
accipiãt. Ecce quãtis malis ſe obligãt: qͥ nõ
ſolũ luxurię v etiã auaricię vel cupiditati:in
felicit uire deſiderãt. Vñ coꝛã deo ⁊ angeliſ
cõteſtoꝛ atq; denũcio iſta mala ⁊ ſe ꝓhibuil/
ſe ⁊ nunq; ei placita fuiſſe: qꝛ pᷣcipue tꝑibus

chhꝛiſtianis cõcubinas hf̃e nunq; licuit:nũqᷓ;

licebit. Sʒ qð peiꝰẽ faciũt h̊ multi viri iure
foꝛi:nõ iure cęli:nõ iuſticia iubẽte:ſᷣ libidine
dñante. Cũ em̃ apłus cõiugia hñtibꝰ dicat:

Teẽpus bꝛeue ẽ ⁊ ſuꝑeſt vt qͥ hñt vxoꝛes tãq; i. Corj.2ꝛ.

nõ hñtes ſint.Et illð: Abſtinete ad tpᷣus vt Abis.

vacetis oꝛatiõi. Quõ adulteras cõcubinas

emittit habere qui caſtitatẽ fuare ⁊ in cõuu⸗

5

Bancti aluguſtini de tempoee WE

gys poſitis p̃cepit? Pꝛo qua re iterũ atq; ite dit deũ eſſe:ꝗ in tenebꝛis ⁊ ĩ occulto illa ßllſten tiete⸗

rũ voce libera clamo:quia qͥ ante legitimas te deo facit: q publice facere pᷣſentibꝰ hoibꝰ nbiin
nuptias cõcubinã ſibi adhibere pſᷣſumit:pe / ꝑtimeſcit. Neſcit infglix:qꝛ vult dñi ſuꝑ faci s. vi. Wel in
ius peccatũ facit q; qui adulteriũ cõmittit: entes malavt ꝑdat de tra memoꝛiã eoꝝ. Sʒ –—
— QAuia qͥ adulterat adhuc tã graue malũ ſe / foꝛte dicit aliqs: Ecce cõpellẽte negocio aut ed ao
“ crete vult agere: in publico autẽ aut metuit iubẽte rege abvxoꝛe tot mẽſibꝰaut annis ſe/ nngiit
aut erubeſcit cõmittere: Iile vo qui publi- patus:quõ caſtitatẽ ſeruare poſſim? Cui iuu· alon ben
ce concubinã habere voluerit:fronte impu/ ſtiſſime rñũderi põt:vt redeat ad vxoꝛẽ ſuazz. annl 1
dentiſſima rem execrabilẽ toto pło vidente Sed cũ h;̊ negociatoꝛi dixcto: põt mihi dicc:· ilſin
E licẽter ſe putat admittere. Sed foꝛte illi qui qꝛ ſi negociũ dimiſerit nõ habeat vñ viuat. nid
ſiſto peccato nõ ſunt maculati dicũt: QAuare Militãs diẽ: Si exercitũ dimiſero: iracũdiã Nſeſncin
q hoc agũt a cõione nõ ſuſpẽdũt: Jõ em̃ tã⸗ regis incurro. Iſtis talibꝰ veracit dici põt: uulhullg
tũ ſcelꝰ a ſacerdotibꝰ minime vindicat᷑: da a Si timet regẽ: ⁊ iõ nõ redit ad vxoꝛẽ ſuã ꝓ/ Atinun
mlcis admittit᷑. Si em̃ vnꝰ aut duo aut qtu/ pꝛiã:debet timere deũ vt nõ tangat alienã. 4
oꝛ vł qͥnq;: mala iſta facere ſſumerẽt:⁊ pote / Nã quõ illũ qͥ non iuſſus relicto exercitu re- (euc⸗
rant ⁊ debebãt:nõ ſolũ a cõione ſuſpẽdi:ſed uertit᷑ ad vxoꝛẽ ſuã rex põt occidere:ſic ⁊ illũ d chlgel
etiã a colloqͥo ⁊ ↄuiuio chꝛiſtiani pli ſeꝑari: q longe poſit adulterat:põt deꝰ ꝑpetua pꝛ·· DH

.Corj.S. p̃m illud apłi: Cum hmõi nec cibum quidẽ na dãnare. Rogo vos frẽs chariſſimi:ſi ꝓpt᷑
ſumere: Multitudo tñ peccãtiũ: ſiẽ iã dictũ negocij neceſſitatẽ et reg iuſſionẽ vnuſqᷣſqʒ
eſt: ꝓhibet ſacerdotes dñi in illis diſtigere: ab vxoꝛe ſua int᷑tdũ etiã lõgo tꝑe ſeꝑat᷑: qua/
Facliũt tñ boni ſacerdotes qð pñt: ⁊ cũ ꝑfe/ re ꝓpt᷑ deũ ⁊ aiaʒ ſuã tã longo ſpacio tꝑis ca

cta charitate ↄtẽdũt oꝛare ⁊ ſuſpirare iugit: ſtitas nõ ſeruat᷑: Aeret᷑ negociũ:meret᷑ reg Mnictno
⁊ gemitꝰ ac rugitꝰ effũdũt:vt i qͥbꝰꝓpter in / iuſſio vt tantis diebꝰ nõ agnoſcat᷑ vxoꝛ ꝓpᷣa uulurer os
finitã multitudinẽ nõ pñt ſeueritatẽ vł diſcei ⁊ nõ meret᷑ amoꝛ et iuſſio dei vt nõ cõtingat tocsſene
plinã eccłiaſticã exercere:monẽdo vel oꝛädo aliena? Sʒ qͥ ꝓpter negociãdi lucrũ et reg Mpernsine
ꝓ eis poſſint eos vł aliqñ ad pęnitẽtiã ꝓpuo imꝑiũ ſeruãt:et ꝓpter deũ ſeruare diſſifsant telon⸗
care. VUnde iterũ atq; iterũ rogo pꝑiter ⁊ con / ſciat qͥ talia agãt ꝙ ſi eis nõ pnia ſbuenerit: aleytholt
teſtoꝛ:vt qͥ vxoꝛẽ optat acciꝑe: ſiẽ illã ᷣginẽ cũ ante tribunal chꝛiſti ſtare cęperint:ab au/⸗ ſuuhn elncu
inuenire deſiderat:ita ipſe vſq; ad nuptias ditu malo liberari nõ poterũt: Sed dicet᷑ i / Mxoofah
. vIgo ſit:qꝛ ſi non fuerit:bñdictionẽ acciꝑe cũ lis:Diſcedite a me maledicti in ignẽ ęternũ. Matth.25. utilici
ſpõſa ſua nõ merehit᷑. Et iplet᷑ in eo qð ſcri· Et illud quale ẽ ꝙ aliquotiẽs vir foꝛtiſſin“72. lllishonib
Ps.ios. ptũ eſt:Moluit bñdictionẽ ⁊ elõgabit᷑ ab eo. ꝓcedẽs ad pliũ foꝛte nõ minꝰ decẽ inimicos Mennzadi
IZsũã vide ſi pnię remediũ nõ ſubuenerit:quid occiderit: ⁊ ex ipſa victoꝛia aliquã puellãA de iſtoadinn
Dde illo erit: vel q ſnia eũ neceſſe erit ĩ futuro pda accipiẽſ:dũ cũ illa ꝑ adulteriũ iũgit᷑:aiĩa . uiuIres n
iudicio ſubiacè: qͥ iã in ̊ ſeculo bñdictiõʒ cũ ſua peccati gladio iterſicit᷑. Et videte qusltu·⁴⸗ bricnse
ſpõſa ſua nõ fuit dignꝰ acciꝑe.Et illud attẽ/ malũ ſitvt aliqͥſ crudelioꝛ exiſtat ĩ ſe ſuã aiaʒ Ugenaben
dite frẽs:ſi in tã graui ꝑiculo ſũt qͥvxoꝛes nõ occidẽdo ꝑ luxuriã: mag q; ꝑ carnalẽ victo- lepnabad
habẽt:⁊ aut cõcubinas ſibi adhibẽt:aut ad/ riã aduerſarioꝝ coꝛꝑa trucidãdo. Vere lugẽ Pesinere
* ulteria admittũt: qͥd de ſe infęlices illi cogi· dũ eſt ⁊ dolendũ:vt ille qͥ ſiẽ iã dixi:decẽ ad/ P winudete
tant:qui foꝛte ↄiugia hñtes adulterãt:et in- uerſarios vicit:ab vna muliere ſuꝑet᷑:⁊ qͥ tot Niku
ſano furoꝛe vel crudeli infęlicitate de iudicio inimicos occidit in coꝛꝑe: ab vna puella iu/ semane
dei deſꝑant: qͥ nec ſuplicia iferni foꝛmidãt: gulet᷑ in coꝛde. Vere nimis graue malũ ẽ vt D lute
nec deſiderãt ſmia ęterna.Si em̃ ſidẽ habe/ vir foꝛtis qͥ ferro nõ vincit᷑:libidine ſuꝑet᷑:et fünn;
rent: vtiq; deo crederẽt:⁊ vẽturũ iudiciſi cũ eũ mollia aut blãda ſubuertãt quẽ dura nõ üiatſ
tremoꝛe metuerẽt. Pꝛobat᷑ em̃ qꝛ hoibꝰ cre/ ſuꝑant: ⁊ q eſſe captiuꝰ vel ſeruꝰ homibꝰ de/ ſenent
dũt:⁊ deo nõ credũt:vt publice vbi homies dignat᷑:ſeruꝰeſſe peccati mereat᷑:cũ indigniꝰ neall
vidẽt adulteria timeãt:et ſecrete vbi deꝰ vi/ ſit mẽte ſeruire qᷓ; coꝛpoꝛe:ſᷣm qð ſcriptũ eſt: wore
det oino nõ timeãt.Si qualẽcũq; ſcintillã ſi A quo em̃ quis vincit᷑:huiꝰ ⁊ ſeruus effici᷑ 2. Petri. 2. iis, ann⸗
dei haberẽt: ſic nõ ꝑmittũt fuos ſuos i pſen hec ergo fratres chariſſimi:ſi vobis ego nõ OH ark⸗
tia ſua peccare:ita nec illi in cõſpectu dñi ſui dixero:rationẽ ꝓ aiabꝰ veſtris in die iudicij ahrh
aagu—lterare pᷣſumerẽt. Sed de talibꝰclamat redditurero. Quicũq; aũt mag mihi iraſci D Raden
Pö. 15. et 522. ꝑ ꝓphetã ſpũſſanctꝰ: Dixit inqͥt inſipiẽs in q; ſe emẽdare voluerit: non hʒ vñ ꝑ ignoꝛ/ Hl

coꝛde ſuo:nõ eſt deꝰ. Certũ eſt em̃ qꝛ nõ cre triã ſe poſſit añ tribunal ętni iudic excuſare: ürten

l B er. CC. xLIIII. Dñica XXII. p'! C rinitatis: B er. III.

p vt dicat ſe non fuiſſe ad monitũ:nec a malis
diiſtni 8 ꝓhibitũ:nec ad ea ꝗᷓ ſũt deo placita caſtiga⸗
ia 36 tione ⁊ admonitiõe frequẽtiſſima ꝓuocatũ.
egogoan Sed credimus de dñi miſcdia:ꝙ ita negligẽ
Nannisſe tibus quibuſq; inſpirare dignabitur: vt ſibi
melli, magis vel peccatis ſuis q; medicamẽtis ſa-⸗
rniſn cerdotalib iraſcant᷑. Et quomõ ęgrotantes
nbidi a carnalibꝰ medicis requirũt ſanitatẽ coꝛpo
giſiut rũ: ſic a ſpiritalib nedicamẽta deſiderẽt ani
iiti marũ. Sed cõſidimus qꝛ pᷣſtabit hoc diuina
kdidi⸗ milericoꝛdia: ꝙ ita nobis de ſua emẽdatiõe
niſii, ſtudebunt gaudiũ facere: vt ad ęternũ mere
n liei, ank ß hmium feęliciter euenire: pſtante dñoꝛc.
nen n (An eadem dominica: De caſtita
te cõtugali: Sermo III
ede, CC.XLIIII. – Sen
niſpi Agnũ mihi gaudiũ facitis fres eha,
nuſiſg riſſimi:dũ in ſolẽnitatibus martyꝛũ
alqun tanta deuotiõe ſidei ad eccleſiã con/
oths Sed ſi vultis deo auxiliãte ⁊ veſtrũ
menker plecti et noſtrũ gaudiũ ſpiritalit adimplè:
n ita inter vos ⁊ pacẽ ⁊ charitatẽ inſpirãte do/
chtnger mino cõſeruate:vt cõtra hominẽ nullũ odiũ
getteg⸗ habeatis in coꝛde: ꝓ bonis oꝛate vt ſemper
diſlnt ad melioꝛa ꝓficiant ꝓ malis aſſidue ſuppli/
ſPbuenert: cate vt cito ſe coꝛrigant:⁊ ſᷣm ſᷣceptũ domi/
ind Watth. 7. ni: Quxęcũq; vultis vt faciãt vobis homies:
ed diceki⸗ hec ⁊ vos facite omnibꝰ.Tũc em̃ in veritate
nigemni. Un pax ⁊ iuſticia ⁊ miſcõia cuſtodit᷑: qñ nõ ſolũ
ſortiſſin? nullis homibꝰ malũ facimꝰ:ſed etiã vbicũq;
ininicos poterimꝰ adiuuare contendimꝰ. Si ergo hęc
ipuellide chꝛiſto adiuuante ſideliter agamus: beatos
gügken mart yꝛes in his quę ſupꝛa diximus: pſᷣcipu/
cteqiti is ⁊ ſclaris oꝑibus imitãtes:partẽ cum illis
ſeſus iz in ęterna beatitudine habere poterimuſ.Et
meras tũc ꝓ nobᷣ abſq; vlla dubitatiõe ſancti mar/
Laelugi tyꝛes intercedunt:qñ in nobis aliqͥd deſ uis
edecins B virtutibꝰ recognoſcũt.Caſtitatẽ ante oĩa cũ
gainn dei adiutoꝛio cuſtodite: ꝓpter illud qð ſcri/
znullann 1. Cor.b. ptũ eſt: Meq; adulteri regnũ dei poſſidebũt.
milit Veb.15. Et illud: Soꝛnicatoꝛes et adulteros iudica/
beſchte bit deus. Pueri vel puelle qui in cõiugio cõ
dunad⸗ iũgendi ſunt:virginitatem vſq; ad nuptias
1 nirn ſeruent. Nam ſi ante legitimã cõiunctionẽ
ho ier ꝑ adulteriũ coꝛrupti fuerint:ad nuptias coꝛ⸗
poꝛe quidẽ viui veniũt:ſed in aia moꝛtui cõ/
mi ſ Sed 8. pꝛobant᷑: qꝛ ſcriptũ eſt: Aia ꝗᷓ peccauerit ipᷣa
ust maoꝛiet᷑. Nulla mulier potationes ad aboꝛſũ
degn accipiat: nec filios aut cõceptos aut iam na/
nruhe tos occidat:qꝛ quęcũq; fecerit hoc:ante chꝛi
nnni ſti mmibunal ſciat ſe illic eoꝛũ cauſã auos occi

lanin

— ð

potariões malictes debent accipere. mal⸗
er autẽ quęcũq; fecerit hoc ꝑ qð iam nõ poſ9/

ſit it cõcipere: quãtoſcũq; parere poterat:tan/
toꝛũ homicidioꝛũ ſe reã eſſe cognoſcat. Mu
lier autẽ ingenua quę moꝛtiferas potatiões
accipit vt non cõcipiat:velim ſcire ſi hoc an/
cillas vel colonas ſuas facere velit?: Et ideo

ſicut vnaquęq; vult vt ſibi mãcipia naſcan/

tur quę illi ſeruiant:ita illa quãtoſcũq; cõce/

perit: aut ipſa nutriat: aut nutriendos alijs

tradat: ne foꝛte illos aut cõcipere nolit: aut

qð eſt grauius occidere velit: qui boni chꝛi⸗

ſtiani poterãt fleri generati. Quotiẽs ad ec/

C

cleſiã in qualibet ſolẽnitate venitis:⁊ ſacra⸗

mẽta chꝛiſti pcipere voluerit:ante dies plu⸗
res caſtitatẽ ſeruate: vt cũ ſecura cõſ. cientia
ad altare dei poſſitis accedere. Quã rẽ etiã
ptotã quadrageſimã: ⁊ vſq; ad clauſulã pa/

ſchę ſideliter cuſtodite:vt vos ſolẽnitas pa/

ſchalis caſtos ⁊ puros inueniat. Qui enim
bonus chꝛiſtian“ eſt: non ſolũ ante dies plu/
res q; cõmunicet caſtitatẽ ſeruat:ſed ⁊ vxoꝛẽ

ſuã excepto deſiderio ſilioꝝ nõ agnoſcat: qꝛ

vxoꝛ nõ ꝓpter libidinẽ:ſed ꝓpt ſilioꝝ ꝓcre/
ationẽ accipit᷑. Deniq; et ipſe tabulę matri⸗
moniales hoc cõtinẽt:liberoꝝ inquit ꝓcreã/
doꝛũ cauſa. Videte qꝛ nõ dixit libidinis cau
ſa:ſed liberoꝛũ ꝓcreandoꝛũ. Velim tamẽ ſeci
re fratres chariſſimi: ille qꝗᷣ vxoꝛe ſua incõti/

nẽter vtit: ſi ĩ quotiẽs eũ luxuria victũ agno⸗

uit:totiẽs ſuũ agrũ in vno anno arauerit vł

ſeruerit: qualẽ meſſẽ colligere poſſe it? Qui g̊
ſe cõtinere nolunt: ſi totiẽs terrã quõdã ſuã
quã iam ſeminauerãt:iterũ arent ⁊ ſeminẽt:
vidcamꝰ q̃liter de eius fructu gaudebũt: qᷣa
ſicut optime noſtis:nulla terra poterit dare

legitimũ fructũ: in qua frequẽter in vno an/
no fuerit ſemiatũ.Qð & nõ vult aliqᷣs ĩ agro
ſuo: quare facit in coꝛꝑe ſuo: Sed dicet ali/
quis:hõ iuuenis ſum:cõtinere nõ poſſũ.Ne
foꝛte ideo te non cõtineas: quia plus man,

ducas q; expedit: et plus vinum accipis qᷓ;
opoꝛtet. Foꝛte etiam turpibus cogitationi/
bus occupas mentẽ tuam:⁊ luxurioſa verba
non ſolum libenter ſed etiam frequẽter aut

ipſe dicere aut alijs dicentibus audire nec
metuis nec erubeſcis. Incipe cum dei adiu-

toꝛio:gulę cõcupiſcẽtias refrenare:caſtis co/

gitatiõibꝰ honeſtis monibꝰ mentẽ vel lin

guã tuã iugit occupare:⁊ videb qꝛ deo auxi/

liãte caſtitatẽ voten cuſtodire:nec te Hegeat

Bancti Aluguſtini de tempoꝛe

a coꝛpoꝛis infirmitas nõ ꝓhibet:frequẽtius
ieiunare:ad eccleſiã maturiꝰ ſurgere: vt poſ/
ſis tuam animã a libiginoſi⸗ s maculis nitidã
cuſtodire. Et ſi hoc nõ inſideliter faciens vi/
des te adhuc carnis impugnatiõib⸗ fatiga/
2 foꝛte aliquotiẽs excepto filioꝝ deſiderio
ad cognoſcendã vxoꝛẽ ꝓpꝛiam vinci:ſᷣm vi/
res tuas qͥtidianas elemoſynas adde: qm̃

Ecẽi.ʒ. ſcriptũ eſt: Sicut aqua extinguit ignem:ita

elemoſyna extinguit peccatũ.Et illð qð cõ/
tra oĩia peccata magnũ eſt ⁊ ſalubꝛe medica-
mentũ: omnibꝰ qui in te peccauerint plenã
indulgenriã tribue:vt qð ꝑ incõtinentiã in-
quinat ieiunijs: elemoſynis: ac pſᷣcipue per

E inimicoꝝ indulgẽtiã diluat᷑. Sed diciſ:vxo/⸗

rem excepto deſiderio ſi lioꝝ agnolcere: pec-
catũ nõ eſt. In tantũ peccatũ ẽ vt ꝓpha pę/

Ps. 5o. nitens clamet: In iniquitatibꝰcõceptꝰ ſum:

⁊ in delictis peperit me mater mea. Et ſic in
veteri teſtamẽto legimus:qñ populꝰ iudęo/
rum acceſſurus erat ad montẽ ſinai: ex pꝛę/-

Exo.I9. cepto dñi dicebat᷑ eis: Sanctiſicami ⁊ eſtote

parati in diem tertiũ: et ne apꝛopinquetis
vxoꝛibus veſtris. Et illud: Si quis noctur/
no pollutus fuerit ſomno: nõ mãducet car

nes ſacriſicij ſalutaris: ne pereat anima ſua

de populo. Si poſt pollutionẽ ̊ nobis no/
lentibus fieri ſolet:nobis cõmunicare nõ li/
cet:niſi pᷣus ſcedat cõpunctio ⁊ elemoſyna:
et ſi inſfirmitas nõ ꝓhibet:etiã ieiuniũ:quis
eſt qui poteſt dicere illud qð vigilates ⁊ vo/
lentes facimꝰ nõ eſſe peccatũ:? Deniq; mulie
res qñ maritos accipiũt:ꝑ trigita dies intra/

re in eccleſiã nõ Hᷣſumãt.Qdð etiã ſiłr viri ob/

ſeruare deberẽt. Sed dicis: pctm̃ quidẽ eſt:
ſed tamẽ paruũ ũi eſt. Mec nos dicimꝰ qꝛ capi/
tale peccatũ eſt: ſed tamẽ ſi frequẽtius exer/
ceat᷑: ⁊ ieiunijs vel elemoſynis nõ redimat᷑:
nimis imũda aĩazʒ facit.Moli deſpicere pec-
cata tua: quia parua ſunt: nam et pluuiarũ
gutteę ſunt:ſed flumia implent: ⁊ moles tra-
hbunt:⁊ arboꝛes cũ ſuis radicibus rollũt.Tu
qui dicis:qꝛ paruum peccatũ eſt:velim ſcire
quotiẽs tale peccatũ admittis: ſi tot paruu/
las plagas in coꝛꝑe:⁊ tot maculas aut ſciſſu
ras in veſtibus tuis ſieri velis? Cum ergo in
coꝛꝑe tuo plagas:nec ĩ veſte tua ſciſſuras vł
maculas fieri acqeſcis:qua cõſcientia hoc fa
cere in anima tua nõ metuis: Ac ſic quicũq;
hoc fecerit:plus amat veſtẽ ⁊ carnẽ ſuam qᷓ;
animã. Cuʒ em̃ ad imaginẽ dei facti ſumus:
quotiẽs aliquid turpe:aut loquimur: aut fa

dete ſi ̊ vos deceat:aut opoꝛteat: Vere di⸗

bis deus meret᷑:vt in nobis imago ipſiꝰ per

ad eccleſiã cõuenire:neſcio qua cõſciẽtia cuʒ

anima ꝑ luxuriã ſit inqͥnata: pᷣſumit ad alta-

re accedere:nõ timens ild qð aplus dixit:
Qui em̃ mãducat coꝛpus et ſumit ſanguinẽ
dñi indigne:reus erit coꝛꝑis et ſanguis dñi.
Si erubeſcimus ac timemꝰ euchariſtiã ma/

nibusdoꝛdidis tangere: plus debem time/

re ipſam euchariſtiã intus in anima polluta

ſuſcipere. Et quia ſicut dixi: in aia nr̃a facti

ſumꝰ ad imaginẽ dei:ſi in tabula aut lignea
aut lapidea faceres imaginẽ tuam: et aliqͥs

re:velim ſcire ſi cõtra eum nõ moueret᷑ ani/

mus tuus: Rogo te ſi imaginẽ pictam in ta/
bula moꝛtua ſic zelaueris:putas qualem in/

iuriã patit᷑ deus:qũ in nobis imagoſ ſua per

luxuriã ſoꝛdidat᷑:i Et ideo ſi nobis nõ parci/

cimꝰ:totiẽs dei imaginẽ ſoꝛdidam. Etia vi⸗
co vobis fratres chariſſimi:qꝛ nõ hoc de no⸗

malas cõcupiſcẽtias iniuriã patiat᷑. Et cuim
nullus homo velit cum tunica ſoꝛdibꝰ plena

1. Corj. .

impudẽs homo vellet illam imaginẽ aut la-
pidib frangere: aut aliqbus ſoꝛdibꝰ inqna/

mus ꝓpter noſi ſmetipſos: parcamꝰ nobis vl

ꝓpter imaginẽ dei ad quã facti ſumꝰ. Ante

omnia vt quotiẽs dies dñicus aut alię feſti/

uitates veniũt: vxoꝛem ſuam nullus agno/
ſcat.Et quotiẽs fluxum ſanguinis mulieres
patiunt: ſimilit᷑ obſeruãdũ eſt. Pꝛopter qꝰõꝰ
ait ꝓpheta: Ad mulierẽ mẽſtruatã nõ acceſ/
ſeris. Mã qui vxoꝛẽ ſuã in ꝓfluuijs poſitam

agnouerit:aut in die dñico vel in alia qlibet
ſolẽnitate ſe cõtinere noluerit:qui tũcconce
pti fuerint:aut lepꝛoſi:aut epilẽtici: aut etiã

foꝛte dęmoniaci naſcent᷑. Deniq; quicũq; le/⸗

pꝛoſi ſunt:nõ de ſapiẽtibus hominibꝰqui et
in alis diebus ⁊ in feſtiuitatibꝰ caſtitatem

G

Eezech. ,.

cuſtodiũt: ſᷣ de ruſticis maxie qui ſe cõtine-

re nõ ſapiũt naſci ſolent.Et reuera fratres ſi

animalia ſine intellectu non ſe cõtingũt niſt

certo ⁊ legitimo tempoꝛe: quãtomagis ho-

mies qͥ ad imaginẽ dei facti ſunt: hoc obſer/
uare deberẽt. Sed qð peius eſt: ſunt aliqui
ita luxurioſi vł ebꝛioſi: qͥ aliquotiẽs nec pꝛę⸗
gnãtibus vxoꝛibus parcũt.Et ideo ſi ſe non
emẽdauerint: ipſi videãt ſi nõ peioꝛes aiali/

poſſidere in honoꝛe ⁊ ſanctiſcatione:non in

paſſiõe deſiderij:ſicut ⁊ gentes quę ſpem nõ
habent. Et quia ſunt multi qui legitima nõ

bus iudicãdi ſint. Iſtis talibꝰ clamat apo⸗
ſtolus dicẽs: Vt ſciat vnuſquiſq; ſuum vas 1. Cheſtal 4.

ge
Gtpliit
ſudie⸗
Gbosinin
n
haeno
mii inch
aum gran
ſebus voe
apelitdi
onnu
noiniuce
admonet
criſny
goſchg
foluentie
ſtollist⸗
niſcöiag
gonſolü⸗
(dtro⸗
luro dupl

G

6

bpboͤ
fegbein
Clinent
tuesqu
diuinita
egenie
blant⸗
Uinentia
Uienen
quenon
lieſcliag
leelttig
naffu⸗
oniͤe
Paera
ſis:in⸗
ſutur⸗
bentn
60 dir
ltiſal
emali.
losin
umgle
ung
Ane

en Teen
i hoe de 16
age Pl
Acöſcinne
lunitadel
duhlis dr
niſungtne
ilmglisdet
chaniktin
deben e
Wmimapolun
naisnite
ulgautligen
muamatlis
hagnniguln
Oadibeinggn

Mnoucei ni
epictamig.
sqoeleni

inagoſuape
bisnöpac⸗

m nobis t.

liſum. Anrs
autallefeti
nullusagne
nis muliers
Propter,.

atinad

uis poſtnn
in alialbe
guitüccnee
leichalti
igucige⸗
ominiMle
becaſtien

giſeehtne

nenfines,
cötngitni
itomnaged
nn hoechſc/
t ſuntalen
otioselpt⸗
ieollelen
gchtstii

Aamatopo/

S

Ber. CC. XLV. Dñica XXIII. p trinitatis: Ger. I.

*

cuſtodiũt caſtitatẽ cum ſuis vxoꝛibus:ſicut
ſupꝛa dixi:largas elemoſynas faciant ⁊ om/
nibus inimicis ſuis indulgeãt: vt ſicut iam
dictũ eſt:ꝙ luxuria ſoꝛdiduʒ effecit: aſſiduis
elemoſynis abluatur. Rogo vos fratres:vt
mihi indulgeatis: qꝛ ꝓ ſalute animę veſtrę
cum grandi timoꝛe et cũ verecũdia de talibꝰ
rebus vos admosere videoꝛ: qꝛ et hoc mihi

expedit dicere ⁊ vos opoꝛtet audire.Et ideo

quoſcũq; negligentes agnoſcitis admonere

Sermo 4
cCC.xLv. tinentia ⁊ ſuſtinentia: Sermo I
AAeo ſunt quę in hac vita veluti labo

in affluentia rerum ſimus ſiue in anguſtia:

P

omnia quę a nobis audiſtis: vbicũq; fueri/

tis iniuicẽ vobis dicite: et cũ charitate vos
admonete. Sicut em̃ reus ero ante ibunal
chꝛiſti ſi vobis nõ dixero: ita ⁊ vos ſi inuicẽ

nolueritis: timere debetis ne vobis neceſſe
ſit ꝓ illis reddere rationẽ.Sʒ credimꝰ de dei
miſcðia ꝙ ita nobᷣ agere inſpirabit:vt vobiſ
non ſolũ de noſtra deo placita cõuerſatiõe:
ſed ⁊ pꝛo alioꝛũ ſalute ⁊ in hoc ſęculo ⁊ in fu/⸗
turo duplicata a deo pmia repẽſent᷑: Amẽ.

Bominica viceſimatertia: De cõ/

7 ſuſtinere. Jubemur em̃ continere

ab his quę in mũdo dicunt᷑ bona:et ſuſtine/
re quę in hoc mundo abundant mala. Illa

cõtinentia: iſta ſuſtinentia vocat᷑. Duę vir/

tutes quę mũdant animã ⁊ capacem faciũt
diuinitatis. In refrenandis libidinibꝰet co/
ercendis voluptatibus: ne ſeducat qð male
blandit᷑: ⁊ eneruet qð ad ꝓſperum dicit᷑: cõ⸗
tinentia nobis opus eſt: non credere fęlicita
ti terrenę:⁊ vſq; ad finem quęrere fęlicitateʒ
quę non habet finem. Vt autẽ eſt continen/
tię fglicitati mundi nõ credere: ita ſubſtinen
tię eſt iniquitati mũdi nõ cedere. Siue ergo

expectandus eſt dominus: qui ⁊ quod vere

bonũ et ſuaue eſt det:et quod vere malũ eſt

auertat a nobis. Bona dei quę ꝓmittit iu/
ſtis:in finẽ ſeruant᷑. Bona et mala quę ver/
ſantur ⁊ miſcent᷑ in ſeculo: nec boni ſoli ha/
bent nec mali. Quicquid boni in hoc mun/
do dixeris:habent boni:habent ⁊ mali. Ve

luti ſalutem ipſam coꝛpoꝛis et boni habent

⁊ mali. Diuitias ⁊ apud bonos ⁊ apud ma/

los inuenies. Succeſſum filioꝛum 7 bonoꝛũ
⁊ maloꝝ donũ videmus eſſe cõmune.Vitã

longam diu viuunt boni: equidẽ diu viuũt

et mali.Mο äos: doloꝛes: damna:oppꝛeſſi/

ones:oꝛbitates:cõmunis hec eſt omniũ ma
teries lachꝛymarũ. Facile eſt ergo videre et

bona ſeęculi apud bonos ⁊ malos:⁊ mala ſe
culi apud bonos maloſq; ꝑferre. Et iõ quo/ C

rũdam pedes ĩ via dei titubãt:⁊ exoꝛbitare
conant᷑. Multi etiã deuiant ⁊ exoꝛbitãt:cuʒ
inſtituerint et ꝓpoſuerint aĩio ꝓpterea fᷣuire
ſe deovt bonis trenis abũdent:et malis ca/
reant eaq; deuitẽt. Cũ em̃ hoc ſibi ꝓpoſue/
rint ⁊ hanc mercedẽ conſtituerint pietatis
religionis ſuę: quãdo viderint ſe laboꝛare ⁊
floꝛere iniquos:quaſi ꝑdiderint ſpem: quaſi
eos fefellerit quivocauit:quaſi fruſtra opus

indixerit qui in mercede decepit:renunciant
deo. Et quo ſe miſeri conuertũt auertentes

ſe ab illo a quo facti ſunt:et inheęrentes illis
quę facta ſunt? Cum perierit quod factũ eſt:
vbi erit amatoꝛ tempoꝛis qui ꝑdidit ęrerni

tatem? Pꝛoinde ꝓpter illa bona quę nõ da/

bit deus niſi bonis: ⁊ pꝛopter illa mala quę
nõ inferent᷑ niſi malis:qꝛ in fine aparebunt
vtraq;:credi ſibi vult deus.Quę enim mer/
ces fidei: aut qð omnino vel nomen ſfidei: ſi

modo vis videre quod teneas: Hon debes
ioſa ſᷣcipiunt᷑ a domino: Cõtinere ergo videre quo credas:ſed credere vt vide/

as: Credere q;diu non vides: ne cũ videris
erubeſcas. Ergo credamus duz tempus eſt
fide: anteqᷓ; ſit tempus ſpeciei. Sic enim di/

cit apoſtolus: diu ſumus in hoc coꝛpoꝛe 2. Corj.5.

pegrinamur a domino.Per ſidem enim am
bulamus.Ergo ꝑ fidem ambulamus:qᷓ;diu

credimus qð nondũ videmus. Ten ebimus
autẽ ſpeciem: cum viderimus facie ad faci
ſicuti eſt. TCempus ſidei:⁊ tempus ſpeciei io G

hannes etiã apoſtolus diſtinguit in epiſto-

la ſua dicens: Dilectiſſimi: nunc filij dei ſu/ I. Jobᷣ.ʒ.

mus:⁊ nõdum apparuit qͥd erimus.Scimus
quoniam cum apparuerit ſimiles ei erimus:
quoniã videbimus eum ſicuti eſt. Laboꝛio/
ſum eſt ſidei tempus: Quis negat:Laboꝛi⸗
oſum eſt:ſed hoc eſt opus cuius illa merces

eſt. Noli piger eſſe in opere: cuius merce

deʒ deſideras. Si enim ⁊ tu ipſe mercenna/
rium conduxiſſes:nõ ante mercedem nume/
rares q; in opere exerceres. Diceres ei: Fac
⁊ accipe.Mon tibi diceret:da ⁊ facio.Sic er⸗
go et deus: Tu non fallis mercennariũ tuũ
timens deum:⁊ te ipſe deus fallit qui iuſſit

ne fallas mercennariũ? Tamen tu quod ꝓ/

miſeris potes ⁊ non dare:et ſi non eſt in coꝛ/
de tuo dolus falſitatis: eſt tamen in fragili/
tate humana inopia difficultatis. Quid de

deo timeamus qui nec fallere poteſt qͥa ve//

ritas eſt: ⁊ abundat omnibꝰqui fecit omnia?
5F Credamus ergo deo fratres: hoc eſt pꝛimũ
Sceptum:boc eſt initium religionis ⁊ vię no

ſitrę: fixum habere coꝛ in fide: et figendo coꝛ
in ſide viuere bene: Abſtinere ab omnibus
ſeductoꝛibuſ: ſuſtinere mala tempoꝛalia.Et
qᷓ;diu illa blandiunt᷑ ⁊ illa minant᷑:aduerſuʒ
vtrũq; in hoc habere coꝛ: ne in illa defluas:

ne in illa frangaris. Habendo ergo continẽ/
tiam: ⁊ habendo etiã ſuſtinentiã: cum bona
tempoꝛalia tranſierint: et mala quę inferan/

tur non erunt: habebis omne bonũ: habe/
G bis nullum malũ. Ideo in lectione:quid vo

Eeẽi.⁊. bis dictum eſt? Fili accedens ad ſeruitutem

dei: ſta in iuſticia ⁊ timoꝛe:⁊ pꝛepara animã
tuam ad temptationẽ. Depꝛime coꝛ tuum et
ſuſtine: vt creſcat ĩ nouiſſimis vita tua. Hõ
vt modo ſed vt in nouiſſimo: vt creſcat in
nouiſſimo vita tua. Quãtum putamus qᷣa
creſcat? Ut fiat ęterna. Modo enim vita hu
mana q;diu videtur pꝛoduci: decreſcit po/
tiꝰ qᷓ; creſcat. Attẽdite et videte: quia decre/
ſcit. Matus eſt homo: Verbi gratia: conſti/

tuit illi deus vitę ſuę ſeptuaginta annos.

Accedit illi vita dicimus creſcendo. Acce/
dit: an decedit? Ecce de ſeptuaginta an⸗
nis vixit annos ſexaginta: remanſerunt de/
cem. Deminutũ eſt quod erat ꝓpoſitum: et
quanto plus viuit: tanto minus illi reſtat.
Ideoq; viuendo hic decreſcit vita:non tre/
ſcit. Lene qð tibi ꝓmiſit deus:vt in nouiſſi /⸗
hh mis creſcat vita tua.Deinde ſequit᷑ quod le

Abi.S. ctum nõ eſt: Omne quod tibi awlicitum fue

rit accipe:⁊ in doloꝛe ſuſtine:⁊ in humilitate
tua patientiã habe: Quoniam in igne pꝛo/
batur anrum ⁊ argentum: homines vo acce
ptabiles in camino humiliationis. Durum
videtur:defeciſti. Monne illud quod nõ de/
ficit perdidiſti? Miulti multa patiunt᷑ pꝛopt᷑
pecuniam perituram:⁊ tu non vis pati pꝛo/

pter vitam manſuram? Sic recuſas laboꝛa-

re pꝛo dei pꝛomiſſis:quaſi non laboꝛares ꝓ
cupiditatibus tuis. Quanta patiunt᷑ ꝓ ſua
iniquitate latrones:quanta patiunt᷑ ꝓ ſuis
ſceleribus perditi:pꝛo ſua nequicia luxurio-
ſi:Pꝛo ſua auaricia negociatoꝛes mare trãſ-⸗

meantes: ventis tempeſtatibuſq; coꝛpus ⁊
anima cõmittentes:ſua relinquentes:igno/

ta quęrentes? Judex ſi pꝛonunciet exilium:
tremoꝛ eſt:deus moꝛtem minatur et lęticia:
Quid ergo magnum tibi imperat ſapientia

imagine dei ambulet homo:tamen vane cõ
turbabitur? Theſauʒzat et neſcit cui ea colli-

qð nõ poſſet imꝑare ⁊ auaricia? Tñ cum im·

perat auaricia facis.Et cũ feceris quod im/

perauerit auaricia quid habebis? Plenam J

„. .

domum auro ⁊ argento.Mõ legiſti:z in Nz. 38.

gat. Quare ergo cãtaſti ⁊ dixiſti deo: Auri/

bus percipe lachꝛymas mgas:? Quare tu nõ

percipis auribus verba eius:a quo vis per/
cipi lachyꝛmas tuas? Si accuſaueris auari/
ciam tuam: inuitaberis ad ſapientiã ſuam.
Sed cum ſuſceperis iugum ſapientię:labo/
rioſa eſtt. Laboꝛioſa plane. Sʒ vide quo ſi-

ne:qua mercede. Nũquid quod ꝑ ſapientiaã

colligis:neſcis cui colligas ea:Tibi colligiſ.

gacc

ccſrnit
utcci
cloguol
(ſerenson.
lovatidt
ſpenellun
fenſalett
igarnon

autoott
ninesdiultie
ſunzennhl
iuoſustt

irfidui

Exꝑgiſcè:euigila: habeto coꝛ foꝛmicę.Eſta⸗ Pꝛouer.s.

tis tempus eſt: collige quod tibi ad hyemẽ

pꝛoſit. HNoli eſſe piger: collige grana ð area:

de area dñica: id eſt vᷣba dei de ecckia dei:et

reconde intus in coꝛde. QAuis em̃ eſt qui di/
cat:bene mihi erit ⁊ nõ moꝛiar?: cuis amet

vitam: moꝛtem timet. Ipſe timoꝛ moꝛtis:

hyems quotidiana eſt.Et tũc maxime pun-

git timoꝛ moꝛtis: quando nobis bene eſt.
Nam quando male eſt: non timemus moꝛ/
tem. Quando nobis bene eſt: tunc magis

timemus moꝛtem. Ideo ille diues quem de

lectabant multę diuitię ſuę: Habebat enim

magnas diuitias: et magnas poſſeſſiones:

credo quod interpellabatur timoꝛe moꝛtis:
et inter delitias contabeſcebat. Cogitabat

enim ſe illa bona relicturum. Congregaue/
rat ⁊ neſciebat cui: et aliquid cupiebat ęter/

num: ⁊ venit ad dominũ:⁊ ait illi:Magiſter

bone: quid boni faciam vt vitam ęternam

conſequare Bene eſt mihi:ſed labitur quod

teneo. Bene eſt mihi:ſed ſubito non erit qð
habeo. Dic mihi vnde habeam quod ſemꝑ
erit? Dic mihi quomodo ꝑueniam ad id qð
non perdam?: Et dominꝰ uli: Si vis venire
ad vitam ſerua mãdata.Quęſiuit: quę mã/

data? Audiuit. Reſpõdit ſe a iuuentute ſuas

omnia ſeruaſſe. Ait dominus conſiliarius

vitę eternę. VUnum tibi deeſt: Si vis perfe/ Abüð.

ctus eſſe: vade vende omnia quę habes: et
da pauperibus:⁊ habebis thelaurum in cę/

lo. Non enim dixit:perde:ſed ſerua:et veni
ſequere me. Ille qui delectabat᷑ diuitijs: et

ꝓpterea quęrebat a domio: quid boni face-
ret vt vitam ęternam cõſequeret᷑:quia a de/
litijs ad delitias migrare cupiebat: et has
quibus delectabat᷑ relinquere foꝛmidabat:

entopti
nuldiues o
ſſtfatbabe
neuar
znanklenu
ſerntinesn
ſugan hietn
bbinon nne
Uus tuus, 6
lenequietno
E Conpara
ſeuuninuen
ſeecnong
letunenpe
lvenapere
Sanarthün
antefactk
Gtönendan⸗
Cud ne pol
PEgoingnirt
MRusſam
leytdares
quandogec
lebat glon

Ei bmnego. D

Nhledpen
heriſidia
ſetplugee
Nugtanen
Coguundeo
füinerenp
glid fecdan
Gfena der
nlſtieten
ne Qiua
Ge Eig
Mede

linlinn abſceſſit triſtis ad theſauros ſuos terrenos.
Sl Noluit credere domino:quia poteſt ſeruari
D hen in cęlo quod periturum eſt in terra. Noluit
nd Grg eſſe verus amatoꝛ theſauri ſui. Male tenen
Nngte do perdidit: multũ diligendo amiſit. Nam
nual ſi bene illum diligeret:migraret quo ipſe po
lidanz, ſtea ſequeret᷑. Domum illi deus oſtẽdit vbi
usQluen L migraret: non locum vbi perderet. Secutus
gdſe Wattb. s. enim ait: Vbi emem fuerit theſaurus tuus:
Naluensau illic erit ⁊ coꝛ tuum. Sed videre nolunt ho/
Kipmniſin mines diuitias ſuas. Fac quod in terra the/
nltgenne he ſauriʒent: Nũquid non timent videri diui-
e Gnitgu tias ſuas? Et cum obſtruxerint ⁊ cooperue
1rol)lpeni rint: Nũquid vident quod habent: Hec iße
SenThalgr videt: ⁊ optat vt lateat: timet ne ꝑeat. Eſſe
R vult diues ĩ opinione: nõ in veritate. Qua/
S ſi ſufficit habere in cõſcientia quod ſeruat in
= ne terra: O quanto maioꝛ tibi ⁊ melioꝛ cõſcien/
eldeecladie tia erat ſi ſeruares ĩ cęlo. Hic cũ opꝛueris in
uisehckgin terra: times ne ſciat leruus tuus ⁊ auferat
nareCene fugiat. Hic times ne auferat tibi ſeruus tuꝰ:
ennamns ibi non times: quia bene tibi ſeruat domi/
RM nus tuus. Sed habeo inquis ſeruum ſide/
hirbszbereh lem: qui et nouerit ⁊ non pꝛodat et non tol
DnmuRr lat.Compara illum domino tuo.Si fideleʒ
eci r⸗ ſeruum inueniſti:dñs tuus quando te fefei-
õ lit: Et ſi non poteſt ſeruus tuus tollere: po-
R— r teſt tamen perdere: dominus tuus nec tol-
ſfn lere nec perdere poteſt nec perire permittit.
nseleſſc Seruat tibi:manet tibi: liberat te: manen/
Wmr u tem te facit. Hec perdet te:nec perdet quod
h. lon ei cõmendaueris. Veni inquit:accipe quod
n Chetn apud me poſuiſti. Abſit.Hõ h̊ tibi dic deꝰ:
ilapenlann Al Ego inquit tibi qui te ꝓhibui fenerare: fene
unl Kucht⸗ rarns ſum a te. Volebas eniʒ fenera creſce⸗
unen e:vt dares homini vt tibi plus redderet:et
ſ dlbinrgt auan0 accipiebat gaudens:et quãdo red/
bipmment debat ploꝛans. Hoc volebas: et pꝛohibe/
hangllem ꝓs. 14. bam ego. Dixi enim: Qui pecuniã ſuã non
anal10 dabit ad vſuram. Pꝛohibebam te a ſęnoꝛe.
Sirisenn Hoc tibi dicit dominꝰ tuus: Pauca vis da/
ueſui i re: ⁊ plura eccipere? Relinque hominẽ qui
raunennute plangit quando exigis: me inueni qui gau⸗
nscolſlum deo quando reddo. Ecce inquit aſſum. Da

8

8 Hinoͤnent 16

peluumnn⸗ Terrena dediſti:celeſtia ſume. Cempoꝛalia
edſeune Ape dediſti:ęterna ſume. AMea dediſti:meipſum
Du une ſume. Qiud enim dediſti: niſi ex eo quod ac

aiin cepiſti? Ergo ne qð dederis non reddo: qui
vnde dares dedi⸗ Qui teipſum aui d dares

u
2 mitn

Ber. CC.xLV. Dñica XXIII. p trinitatis: Be

⁊ ſume:tempoꝛe redditiõis reddam tibi.Et
3 glebttan guid reddam? Pauca dediſti: plura ſume.

dedi:qui tibi chꝛiſtum cui dares dedi qui ti⸗

bi diceret: Quando vni ex minimis meis fe Mattb. 2 5,

ciſti: mihi feciſti. Ecce vt des paſcit et eſu/
rit pꝛopter te. Donat et eget. Quando do/

nat vis accipere: quando eget nõ vis dare.
Eget chꝛiſtus: quãdo eget pauper. Qui om

nibus ſuis vitam ęternaʒ paratus eſt daret

in vno quoq; paupere tempoꝛaliter eſt di/

gnatus accipere: et conſilium dat quo mi/

gres. Dedit enim conſiliũ quo migrare de⸗
beas. Migra enim de terra in celum: ne per

das. &αmulti enim qð ſeruabant perdide/
runt: ⁊ nec ſic coꝛrecti in celo ponere didice/
runt. Si foꝛte tibi aliquis diceret: trãſpoꝛta ;
diuitias tuas ab occidente in oꝛientem ſi nõ

vis vt pereant:ęſtuares: laboꝛares:ſatage
res: attẽderes quę haberes:videres te mul⸗/

tiplicitate rerum tuaruʒz facile in longinqua

migrare non poſſe. Sed ⁊ foꝛte fleres: quia
ire cogereris: ⁊ quomodo tecum tolleres qð

collegeras non inueuires. In longinquioꝛa

te migrare iuſſit:qni non ait: Migra ab oc/

cidente in oꝛientem:ſed ait: Migra de terra
in cęjlum. Eſtuas quaſi difficultatem maio/
rem tibi videris pati:⁊ dicis tibi: Si non in
ueniebam iumenta ⁊ nanes quibus ab occi
dente migrarem ad oꝛientem: quomodo in⸗

ueniam ſcalas quibus e terra migrem in cę/
lum? Moli inquit tibi deus laboꝛare:noli la⸗

boꝛare:qui te diuitem feci:qui tibi qð dares
dedi.Laturarios tibi pauperes feci.Si ver/

bi gratia: inuenires aliquẽ inopem de tranſi

mari: aut quo ire velles inuenires inde ci/
uem neceſſitatẽ patientem: nonne diceres

tibi:ciuis iſte inde ẽ quo ego volo ire? Eget
hic: do illi quod ibi mihi reddat. Ecce eger

hic pauper:q ciuis eſt regni cę-loꝝ.Quid du
bitas facere traiecticium? Sic eniʒ dant qui
hoc faciunt vt plura accipiant:cum ad ea lo

ca venerint:vnde eſt ille qui accepit. Facia/

mus ⁊ nos.hoc fit ſi eredamus:ſi ſidem ex⸗ Q
citemus. Nam vane cõturbamur:quia doꝛ MWatth. 6.
miente chꝛiſto in naui: pene naufragauerũt
diſcipuli. DPoꝛmiebat chꝛiſtus: ⁊ turbaban?!»
diſcipuli. Venti ſeuiebant: fluctus excita/
bant᷑:nauis mergebat᷑.Quare:Quia ieſus
doꝛmiebat. Sic et tu quando tempeſtates
temptationũ ſęuiunt in iſto ſeculo: turba-
tur coꝛ tuum tanq; nauis tua. Quare: niiſi
quia doꝛmit fides tua? Sic enim paulꝰ apo/

ſtolus dicit: Cuia babitatchelſitgpe per ſe Epbez⸗

Bancti Aluguſt

in coꝛdibus veſtris. Excita ergo chꝛiſtum in

coꝛde tuo: vigilet ſides tua: tranquillet᷑ con
P ſcientia:ec liberetur nauis tua.Senti: quo/

niã qui ꝓmiſit verax eſt. NHõdum oſtendit:

qꝛ nõdum eſt tempꝰ vt oſtẽdat.AMulta etiã

tamen oſtendit: chꝛiſtũ ſuum pꝛomiſit ⁊ de/
dit. Reſurrectionem eius pꝛomiſit et dedit.
Euangeliũ eius pꝛomiſit ⁊ dedit.Eccleſiam
ſuam toto oꝛbe diffundendam pꝛomiſit et
dedit. Tribulationes ipſas in rebus huma/
nis pᷣdixit ⁊ oſtendit. Quanta ſunt quę re-
ſtant?:? Implent᷑ quę pꝛomiſſa ſunt: implen/
tur quę pꝛędicta ſunt:et titubas ne non ve/

niat quod reſtat: Tüuc timere deberes: ſi qð
pᷣdictum eſt non videres.Bella ſunt:fames

ſunt:contritiones ſunt. Regnum ſuꝑ regnũ
eſt:terremotus ſunt:abundantia ſcandalo/
rum: frigus charitatis: copia iniquitatis.
hec omnia lege pſᷣdicta ſunt: Lege: vide qͥa
omnia quę vides pdicta ſunt: et crede te vi/
ſurum eſſe quod nondum venit: numerans
quanta venerunt. ZLu auteʒ videndo deum
oſtendere quę pꝛędixit:non credis daturum
eſſe quod pꝛomiſite Ibi credere debes: vbi
Q turbari cepiſti. Si ſinis mundi eſt: migran⸗
dum eſt de hoc mũdo:nõ amandus eſt mũ/
dus. Ecce turbat᷑ mundus: et amatur mun-
dus.Quid ſi trãquillus eſſet mũdus: Foꝛ/
moſo quomodo heęrereſ:qui ſic amplecteris
fędũ: Floꝛes eius quomodo colligeres:qui
ab ſpinis non reuocas manũ. Mõ vis relin/
gquere mũdum: relinquit te mundus: et ſe/
queris mũdum. Coꝛ ergo mũdemus chariſ/
ſimi ⁊ non ꝑdamus ſuſtinentiam: ſed ꝑcipi-
amus ſapientiam:⁊ teneamus continentiã.
Tranſit laboꝛ:venit requies. Lranſeunt fal
ſa delicioſa: ⁊ veniet bonum quod concupi/
uit anima fidelis: cui inardeſcit et ſuſpirat
omnis peregrinus in ſęculo. Patria bona:
patria cęleſtis:patria cum populis angelo/
rum: patria vbi nullus moꝛitur:quo nullus
poſtis admittitur: patria vbi habeas ſempi
ternum deum amicum: vbi nullum timeas
inimicum.

Sermo ¶ In eadem dominica: Ad iuuenes
CC.xLvV vt contineant:Sermo E

II

D vos mihi ſermo o iuuenes: flos
etatis:periculum mentis. Tempus
guidem omne atq; omnis ętas qua

1R . . ,
—
.

coꝛruptibilis caro illa poꝛtat᷑: vacare a tem/

ſuperet᷑: in periculis agit: qᷓ;diu cum illo ſi/
cut in arenoſo quodã ſtadio: ſic in iſta moꝛj
te contendit.Mox enim vt homo ſeęculo na
ſcitur: et vitam plenam miſerię velut pꝛo⸗

pheta futuri laboꝛis ſui pꝛęconio lachꝛr-
moſę vocis ingredit᷑:etidm ſi nondũ in ani

mo ſuo: in animo tamen parentum ſuoꝛum

vel quoꝛũlibet hominũ: in quoꝛũ manibus

nutriẽda eius infirmitas iacet:temptari iaʒ

poteſt diaboli circũuentionibus rapi:aut

per ligaturas execrabilium remedioꝛuʒ: aut
per ſacrilega ſacra gentiũ: aut ſi foꝛte moꝛs

vꝛget negligentia renũciationis in baptiſ⸗
mo ſalutari: Et vt bꝛeui cõplectar: temptat᷑
illa ętas cum a ſuis in mundo diligitur et in

chꝛiſto negligitur. Trahit enim ſecum pꝛo/

paginem moꝛtis:et i illo peccati vulnere ra⸗
dicatur qð pꝛimo homini ex quo coꝛruptio / Señ.5.

nis oꝛiginem duximus:venenoſo dente ſer/

pentis inflictum eſt. VUnde ſanctus iob: ne/ Job. 15.

minem eſſe mũdum dicit a peccati vtiq; ſoꝛ
dibus:nec infantem cuius eſt vnius diei vi/

ta ſuper terram. Sed de iam nato quid lo/
quar: cum dauid luctuoſa voce clamet: In Pð. 50.

iniquitatibus conceptus ſum: ⁊ in peccatis

concepit me mater mea. Suꝑflua enim poſ/

ſent videri baptiſmata recentium paruulo/

rum:niſi omnes homines moꝛerent᷑:⁊ oꝛigi⸗/

nale peccatum per parentũ viſcera vſq; ad

fructum pꝛolis tramite moꝛtalitatis excur/
reret:cũ ⁊ moꝛtalem creaturã dominus om/

nipotẽs lege ſui oꝛdinis foꝛmat: ⁊ imoꝛtali/

tatem renouationis optimus pater miſeri/
coꝛdię gratia ſubminiſtrat. & ſi nec infanB

tia moꝛtalis hominis pꝛopter coꝛruptionis
vinculum a temptationibus vacat:quid de

cęteris ętatibus dicam? An foꝛte ſenectus

excepta eſt: et in carne iam vicina cadaueri
ſanguis ac membꝛa illicitę concupiſcentię
friguerũt:⁊ a feſſo ac pꝛope moꝛtuo iam coꝛ⸗/
poꝛe materies temptationis emarcuit? Im/

mo vero tantus eſt in malis ſenibus plerũ/

q; gurges auiditatis et inſatiabilis voꝛago
ventris et gutturis: vt quanta boni ſenes

pꝛudentia ſerenant᷑:tanta iſti vinolentia ſe-

peliantur:quaſi ad hoc in eis arida viſcera ⁊

ſucco exhauſta curruent᷑: vt ad vigoꝛem pꝛi/
ſtinum reparandum ebꝛietatis inundatiõe

ℳ

H
ptationibus non poteſt. Et tamdiu quiſq; 1· Con.9. d⸗

bonus in agone luctatur ne ab aduerſario

aſict⸗
zin mloru
nſto Ma
ſ guunt⸗
nibllſan
nptbs
genertgao

gis cus n

(gebto⸗

t:clae

gunina
ſhelkal
aalon pal
hot nonen
gituuen
coconſtut
ſgeſſtt:ꝛetn
celitehee
gunonüten

ſtur Peeſu
Gatun pom
fegutexopt
ſpalorum v.

Gedamarit

leſttemen

Numeſt D
ſuarizoſcu
lic Lornip
ſuachabien

itet Rüot

lclismalcen
ſpebinte
Mbenero
oinanii
llenelupe

5 miporus.

ſideylau
thelt ge⸗
feunpenin
Ueickingia
Mnſeneye
deſrenn
Nnband

N onenur
ufeſorer

ſicoſamin
etic ap
ſnann

Khin

dib uctnſtn
eleniſenen
onoſelln
ſnentluz,
Konio hen,
lnoncüitn,

Ber. CC. xLVI. Dñica xXIII. p trinitatis: B

rigãda ſint. Quid auaricia quę radix eſt om

niũ maloꝛum? Honne in frigidis ſenibus
tanto ad acquirendum feruentius inarde/
ſcit: quanto citius relictura eſt qð acquirit

mirabili ſane dementia? Sꝛauioꝛibus enim

ſumptibus ſe onerare feſtinat: cuʒ iam per/

CQ öuenerit quo tendebat.Si ergo puerilis ⁊ ſe⸗

Fnrumnſcen

Aunümanbbs
ennniin

lbdsnee

kenecianza
uionenos
lons ubrpr⸗
Nenantenptn
odiigemen
ninſccunge
ipulneen⸗

guoconugnd ti

nilis ętas non eſa temptationibus libera:

quarum altera: id eſt puerilis nõdum bene
ingredit᷑:altera iam egreditur iſtam vitam:
et altera pauloante non erat: altera paulo
poſt non erit: quid ſentiendum eſ de fla/
grãtia iuuenilis ętatis: quę vtriuſq; in me/
dio conſtituta ⁊ ab infirmitate puericię iam
receſſit: et nondum ad toꝛpoꝛem ſenectutis
acceſſit:?hęc pluribus atq; maioꝛibus tem/
ptationũ tempeſtatibus quatitur. heęc flu/

ctuũ crebꝛioꝛe impetu ſęculi inundãtis ope/

ritur. Pꝛęſumit viribuſ:foꝛmę diꝶnitate ia/

ctatur: pompa rerum tem poꝛaliũ pꝛęfulge/

nolodentelc

nanstbele Sꝗe

eenn ngſ⸗
Rwniusdieli
nnuoqudho⸗

ce caner

m. tnpecen
Pfus eninpol
ltiumanrle

erentecacG

viſcen ſg
lians enan
jdonminuse
nan iinoti⸗
1s pun nin
Olnminen
gconnytoni
ncnngudde
ſtte ſenea⸗

re aut exoptat aut gauder. Itaq; iuuentuti

maloꝛum venenũ eſt quicquid veritas pꝛę
cepit: eſca eſt quicquid diabolus ſuggeru:

Sed amaritudo iuſticię medicamẽtũ eſt vi/
rilis ętatis: Hulcedo auteʒ iuſticię muſcipu/

Pꝛouer. 27.

la eſt temeritatis. Ad hoc pertinet quod ſcri

ptum eſt: Dulcioꝛa ſunt vulnera amici qᷓ; vo
lũraria oſcula inimici.Et illud quod ait da/
uid: Coꝛripiet me iuſtus in miſericoꝛdia et
increpabit me: oleum auteʒ peccatoꝛis non

impinguet caput meũ. Arat veritas ⁊ tamẽ

ſanet. Hã oleũ peccatoꝛis adulatio aſſenta/

7
.

toꝛis mulcet: ſed decipit. IJbi enim lenitur

ſuperbia: ſed labit᷑ vita. Loquit᷑ enim pꝛo/

pheta ex ꝑſona eius qui iam medicũ quęrit:
qui manũ curantis etiam cum doloꝛis acer-
bitate ſuppoꝛtat: qui egritudinem ſuam ſa/

D nari potius q; laudari deſiderat. Periculo/

nncadade

noupileent
ttuoandn
emancuit t
Gnibls ge
büis uc⸗

ſũ vᷣo ẽ vlcus iuuẽtutis qð cupiditatibꝰ cõ/
tabeſcit.Sed ſpes iſta deſperatoꝛũ eſt:ſpes
rerum perituraꝝ:quę animę miſerę non ſol/
uit:ſed inflat a ffectum:facitq; illam tactum
non ferre veritatis:vt etiã de ſua ĩmoꝛtalita
te deſperans:amet dicere:amet etiã iſta ſibi
dici: Manducemus et bibamus:cras enim

Abi.s̊. moꝛiemur. Oderit aũt ⁊ dicere ⁊ audire: So

„ 7 *
————

bꝛij eſtote ⁊ iuſti ⁊ nolite peccare. Amet per/

nicioſam inimici lenitatem: oderit ſalubꝛem
medici aſperitatem. Iſta puerſitas:iſta ve/
ſania in iunuenili ętate maxime foꝛmidanda

eſt. Hinc ille naſcitur ſermo hominũ in flagi

△ .

tia defluentiũ: ⁊ inde ĩ ſcelera crudeſcentiũ.
Dixerunt em̃ cogitantes apud ſe non recte:

Exiguũ ⁊ cum tedio eſt tempus vitę noſtreę:

⁊ non eſt refrigerium in fine hominis:⁊ non

er. II.

Sap. T

eſt qui agnitꝰ ſit reuerſus ab inferis. Ueni/
te ergo fruamur bonis quę ſunt:et vramur

creatura tanq; in iuuentute celeriter. VUino

pꝛecioſo ⁊ vnguentis nos impleamus: ⁊ cę/

tera qua in eodem loco attexent᷑ geſtientis
verba luxurię hominũ de vita ęterna deſpe/
rantiũ: et ſpem ſuam tanq; in arena toꝛren/

tis: ita in tempoꝛali carnis coꝛruptione po/

nentiũ.Ex hac autẽ enumeratione libidinũ
⁊ putredinũ et vermibus flagicioꝛũ: videte

in quę facinoꝛa ⁊ in q́; immania ſcelera pꝛo/

ſilit᷑. Exhauſti enim atq; ſubmerſi immode-⸗
ratoꝛum delictoꝛũ turpiũ coꝛruptela:vel dũ
ſeęueritatẽ veritatis ſibi contradicentis ode/
runt: Oppꝛimamus g& inquiunt pauperem et
iuſtũ ⁊ non parcamus viduę nec ſeni:nec re/
uereamur canos multi tempoꝛis.Sit auteʒ
foꝛtitudo noſtra lex iuſticię. Qð infirmũ eſt
inutile inuenit᷑. Circũueniamus ergo iuſtũ
quoniã inutilis eſt nobis ⁊ contrariꝰ eſt ope

ribus noſtris. Lalia de dño noſtro ieſu chꝛi/

Abi. g.

ſto iudęoꝝ ipietas cogitauit. QAd manifeſti

in verbis cõſequẽtibus inuenit᷑. Paulo em̃
poſt dicẽ: Pꝛomittit ſciẽtiã dei ſe habere:⁊ ſi/
liũ dei ſe nomiat.Deinde rurſus paulo poſt
dicunt: Cõtumelia ⁊ toꝛmento interrogemꝰ

illũ: vt ſciamꝰ reuerentiã illius. M οate tur-

piſſima cõdemnemꝰ eũ. Erit em̃ reſpectꝰ ex
ſermonibꝰ illius. Sed attendite quã de illis
ſententiã ferat ſpũſſanctꝰ: qñ ſtatim ſubiũ⸗
git:Hec cogitauerũt ⁊ errauerũt: Exceęcauit
em̃ illos malicia illoꝛũ.Omnia hoꝛrenda fa/
cinoꝛa quę timent᷑ ĩ ſceleratis hominibꝰ: vi⸗
dete de qua labe cõſurgant. Quid em̃ mol/
lius q; illa luxuria?quid durius q; iſta crude
litas? Jam dudũ dicebant: Fruamur bonii
quę ſunt:⁊ vtamur creatura tanq; in iuuen/

tute celeriter: ⁊ non ptereat nos flos tꝑis:et

vbiq; relinquamꝰ ſigna lęticię: NMũc dicunrt

oppꝛimẽtes pauperẽ: Hõ parcamꝰviduę nee
reuereamur ſenem: Circũueniamꝰ iuſtũ:cõ/

tumelia ⁊ toꝛmẽto interrogemꝰ eum: moꝛte

turpiſſima cõdemnemꝰ eũ. Vinũ ſequit᷑ fu-

roꝛ: vnguẽta toꝛmẽta: ſanguis roſas: ira lę⸗
ticiã. A talibꝰ ligatꝰ:ceſus:interfectꝰ ẽ dñs.

Quis de coꝛonis floꝛẽtibus cruenta vincu/
la foꝛmidaret:Quis de ſuauibꝰ pacalis do/

1
6*
4

2

loꝛes ſeuiſſe imos puideret? Quis de mollib

nulla ętas:nulla luxuria: niſi iuuentus floꝛi
tempoꝛis comparata eſt? Sic enim dixerũt:
AVtamur creatura tanq; in iuuentute celeri/
FC,iter. Vos ergo o iuuenes maxime monemꝰ
et hoꝛta mur vt verę virtutis pulchꝛitudine
capiamini. MNulla ſpecies terrena vl cęleſtis:

vel adhibitꝰ carnis oꝛnat*: nullus quarũli-
bet choꝛdarũ atq; tibiarũ ſonus:nulla odo/
rum iocũditas:nulla ſopoꝛum ſuauitas:nul
li amplexus pulchꝛitudini: inſpiratiõi: dul/
cedini fomentis ſapientię comparant᷑. Ab
his enim quę turpiter amantur non ab ipſo
amoꝛe ꝓhibemur. Amare vultis:amate ſa/
pientiaʒ: ambite vt perueniatis ad eam: vt

ncon vos exboꝛreat eius aſpectus in homiĩe

li oꝛnamẽta coꝛpoꝛis:ſic illa coꝛdis inquirit.
Nec de veſtris diuitüs hęc oꝛnamenta pꝛo/
feratis: quia odit ſuperbos: et quaſi de ſuo
u. Cor. 4. ſe iactare cupientes. Quid autem habes
qð non accepiſti? Ipſa ergo donat vnde illli
placeas. Tantum dilige eam et ſeruabit te.
Nꝛouer. 4. Circũda eam et exaltabit te:ponoꝛa eam et
amplexabitur te: vt det capiti tuo coꝛonam
. Sapᷣ.õ.gratiarum. Clara eſt ⁊ quę nunqᷓ; marceſcet
ſapientia: ⁊ facile inuenitur ab his qui dili/
gunt illam. Pꝛoponite hanc adiungere vo/
bis: in illam ſuſpirate: in illam exardeſcite:

amaritudinẽ conuerſatio illius. Si amato
res eſtis hanc amate:ſi foꝛmoſi eſtis deo pl⸗
. ccete:ſi iuuenes eſtis diabolum vincite. D⸗
. Hanieł.9. niel ab angelo vir deſiderioꝛum appellatus
eſt. Quę illa eius erant deſideria: niſi quib
in ſapientię pulchꝛitudinem ardenter inhia/
bat:quia in iuuenili ętate calcauit laſciuiam
S ⁊ regum ſuperbiã pꝛęſſit captiuus:⁊ oꝛa leo/
num clauſit incluſus. Nec vos feminę ado/
leſcentulę alienum a vobis arbitremini hũc
eſſe ſermonem. Ad vos enim non tamen vt
confundam vos heęc dico: ſed vt filias meas
1.Tnot:. chariſſimas moneo. Juuenilia deſideria fu/
Nucj. a.et.i. Gite: nupte ſuſannã: viduę annam: virgineſ
S mariã cogitate.HNec in publicũ ꝓpterea pꝛo
cedatis vt floꝛem fęni veſtri oculis hominũ
oſtentare cupiẽteſ:ꝛin domo vitę moꝛtẽ quę⸗/

Ea. qo. ratis. Omnis em̃ caro fenũ: æ clariras bomi

Sancti aluguſtini de tem

pꝛatis tã dirũ crueis lignũ ſᷣnoſceret:⁊ tamẽ num erit 0/
mini qð manet in ęternũ cineres veſtros nõ

nullꝰ fulgoꝛ metalloꝛũ: nulla nemoꝝ amęni/
tas:nullę floꝛũ purpurę:nullus vł naturalis

xuria noſera. Qρuomodo ergo parceret chꝛi⸗
vos in timoꝛe componite.Sicut laſciui ocu⸗

in illam deperite. Teipſum abnega tibi:ꝛne
Sap̃.S. illli te abneges dum tibi places. Non habet

dam nõ

. S —= . „ 77.
. —
— . — . . .

nis vt floꝛes feni. Quid ergo facietis cim fe
num aruerit:flos deciderit: VUerbũ aũt do

facile inuenturũ putatis: qð nũc ſuꝑba ęta/

tis viriditate contemnitis.Stricte iterũ di/
co atq; conteſtoꝛ:iuuenilia deſideria fugite.

Si auditis hoc:ſi obtemperatis:ſi tanq; dei
verbũ cum honoꝛe ⁊ timqʒe ſuſcipitis:nõ ſo⸗
lum pulchꝛi ante oculos dei ſed ⁊ ſani eritis.
Si auteʒ de hac admonitione noſtra etiam
iocos foꝛtaſſe amatoꝛios vobis faciatis: de
ipſis fexramẽtis medici moꝛtifera vobis vul
nera inſligitis. Eerte iudęi qui dñm cruciſi-
xerunt:qð cum audimus hoꝛreſcimus et in/
genti execratione ꝓſequimur:ſed tamen illi
cum de ſua luxuria cogitarent delitioſoꝛum
agroꝛum ſolitudines meditabant᷑ dicẽtes:
Nullum pꝛatum ſit quod non ꝑtranſeat lu/ Sapᷣ.a.

ſto ſi cum inueniſſet in terra qui quidem nõ
ſolitaria pꝛata irritandis libidinibus ſuis:
ſed frequẽtiſſimas eccleſias eligit regnãtis
in cęlo? Ecce tertio cõteſtoꝛ ⁊ dico: deſideria
iuuenilia fugite:danielis deſiderijs ęſtuate.
Filij a iuuentute veſtra eligite doctrinam: ⁊ Ecæi.s.
vſq; ad canos inuenietis ſapientiã.

¶ Dominica viceſimaquarta: De Sermo
anleerine habitu viroꝛum ac mu/ CC. X VI
lierum: Sermo

1 Vdiuimus ex parabola euangelica
quẽdam patrẽfamilias nuptias fi/ MWatth. 22.
lio ſuo feciſſe:⁊ ad eas plurimos in/
Inter quos cum ingreſſus eſſet qui/
abens habitum nuptialem:viſus
a patrefamilias iuſſus eſt non tm̃ excludi a

2
2

nuptijs: ſed in tenebꝛas exterioꝛes retrudi.

Hhec parabola inſenſatos homines hui tem
poꝛis euidenter redarguit: q;uis altioꝛi dil/
certione aliquid ſecretius ⁊ ſacratius poſſit
intelligi. Pꝛius ergo quęramus quis ſit iſte
paterf amilias: quis ſit iſte ſilius: quę ſint
iſte nu ptię. Quibus ꝓſpectis faciliꝰ intelli/
gere po terimꝰ: cur ille ab his nuptijs exclun

ſus ſit: qui ad eas cum adulterina veſte ach
ceſſit. Intelligimus itaq; hunc patremfami

lias: deum patrem omnipotentẽ: cui famu/
lant᷑ vniuerſę familię gentiũ:qui coęternum
⁊ cogęqualem ſibi genuit filiũ in cęlis ſub pa/

tre: in terris ſub matre. Cui nuptias fecit:

quando ei eccleſiã ex omni genere bominũ

VCY

ainit

onuocat

llhre

onniseta
lotnitl
mlumnſ
Ateneite
fbectota
gthenlle.
nonͤpion⸗
oronanan

(Mdelasvn⸗

nltota tep
ſelateat:
wo,Aui
Mohretecit.
fonels
enovici

rä gnitinent

negriarr

Irban. Luncman

lpauaele
Upnalis:!
llodeten
nenamial
funnqoiat
lscſtacu
Mbit'coꝛo
nancapll
Afeannn n
nensnece
de. n
etinento
isain
Cdlltennt
lateincion
Dunſ
loßtenie
leodercte

cliets⸗

cuintue
gentiſin
uc Afareco

l leneri
Nanäti
lidnan
(hublin
Maano

SH ſociauit. Ad hanc chꝛiſti T ecclelle ſocietateyʒ tres noſtros doctoꝛes egregios qui ante noſ
nhen conuocati ſunt nobiles ⁊ ignobiles:diuites contra iſta ſcripſerunt:⁊ irrefra gabili aucto/
nitſihng⸗ .* ⁊ pauperes: omnis conditio: omnis ſexus: ritate damnauerũt. Audiamus paulum do
iriein omnis ętas. Inter hos acceſſit vnus:qui ſo ctoꝛem gentiũ:de ſupflua capillatura dicen/
linafti lus excludi meruit:quia habituzʒ talium nu- tem coꝛinthijs: Vir ſi comam nutriat:igno/ 1. Corj. 1.
tis * prtiarum ſanctitati congruentẽ non habuit. minia eſt illi. Cum enim vir ex dei oꝛdinati/
ainn Attendite fratres: iſte vnus multi ſunt: et one pꝛimatũ habeat ſupꝛa mulierẽ:qui con/
tſn ſ⸗ tñ hec tota multitudo vnitatis nomie com / tra honoꝛem ſui ſexus ſuꝑfluitate capilloꝛũ
an pꝛehendit᷑. Multi enim ſunt quãtum ad nu caput velat: pꝛimatum ſuum ſibi abiudicat
du e merũ ꝑſonalis diſcretionis:ſed vnus ſunt ꝑꝓ vt merito de eo dicat᷑: Homo cum in hono/ Ns. 4.
innade conſonantiã vnius pꝛauitatis. Sicut enim re eſſet nõ intellexit: comꝑat eſt: vt vera di/
nbenl eccleſia vna eſt per fidem ſub capite chꝛiſto: camus:non tm̃ mulieribus:ſed etiam iumẽ/
lnünauß, ita tota repꝛoboꝛum multitudo ſide pateat tis inſipientibus. Judicio enim legum iure 11. q.z. uileglũ
mgſämsgn ſiue lateat: vnum coꝛpus ẽ ſub pꝛincipe dia- ab obtenta dignitate deijcit᷑:qͥ pꝛiuilegio ſi/ 74. dil. vbi ita
rſictuneril brolo. Qui ergo per infidelitatẽ manifeſte a bi conceſſo abutit᷑. Audiamus et beatũ Cy⸗ E
1daltoſoun deo recedit:ad has nuptiaſ nõ accedit. Qui pꝛianum egregium martyꝛem et ſuauiſſimũ
abank dlates vo inſidelis eſt accedit coꝛpoꝛe:recedit men/ doctoꝛem: de adulterino habitu diſputan /
npcranleul, te:nobiſcũ intrat eccłiã: cõmunicat nobiſcũ tem. Dicit enim in epiſtola quam ſcribit de Cvpꝛian⸗
oparceretcht⸗ Watth. 13. chꝛiſti menſam. Boni et mali pilces adhuc habitu virginũ. Opus dei ⁊ factura eius t
guiquident latent intra retia: donec diuidant᷑ in littoꝛe. plaſma eius: nullo modo adulterari debet
dindis ſi Matth.3. Adhuc tolerat᷑ palea: donec ventile᷑ area. in habitu flauo coloꝛe vel nigro: vel quoli/
aligt enua Watth. 22. Lunc manifeſte aparebit: quia multi voca/ bet deniq; liniamenta natiua coꝛrumpente
dicordeſcene XC ti pauci electi. Tunc iſte adulteratoꝛ habitꝰ medicamie. Dicit enim deus: Faciamus ho Señ. 1.
ideriseſnnt⸗ nuptialis: iuſſu patriſfamilias et manifeſte minẽ ad imaginem ⁊ ſimilitudinẽ noſtram:
tedoenmantet excludet᷑: ⁊ i carcerem retrudet᷑.J nterim ta / ⁊ audet quiſq; mutare ⁊ conuertere qð fecit
eni. men amici ſponſi talem ſimulatoꝛẽ nõ igno/ deus? Manus deum offendunt:quando id
rant:quia habitus impudicus coꝛpoꝛis:nũ/ quod ille foꝛmauit refoꝛmare ⁊ tranſfigura/
garnde 4 cius eſt adulterini coꝛdis. Inpudicus autẽ re cõtendunt:ſcientes qð opus dei eſt omne
Nrumsce abit coꝛpoꝛis eſt in viris:ſuꝑflua ⁊ inoꝛdi/ qs naſcit᷑:diaboli quodcũq; mutat᷑. Siquis
nata capillatura: veſtimentoꝛũq; muliebꝛi? pingendi artifex vultum alicuius ⁊ ſpeciem
— affectata ſimilitudo: calciamentoꝛũ quo ⁊ coꝛpoꝛis qualitatem ęmulo coloꝛe ſignaſ-
u uunt metas neceſſitatis excedens ſimulata longi ſet: et ſignato iam conſũmatoq; ſimulacro:
snugtiuf ,5hN% tudo. In mulieribus facies fucata:virillum manus alius afferret: z iam foꝛmata: i. iam pi
6unntt,„ veſtimentoꝝ imitatio: capilloꝛum natiui co cta: guaſi peritioꝛ refoꝛmaret:grauis pꝛioꝛis.
eluseſee 6 loꝛis adulteratio. hic habitus i vtroq; ſexu artificis iniuria et iuſta indignatio videret᷑.
enntas adulterinus eſt: ⁊ ſanctarũ nuptiarum ſocie Et in ſequẽtibus. Non metuis ne cuz reſur/
hin ianiu⸗ tate indignus: ⁊ a conſpectu tanti ſponſi:et rectionis dies venerit: artifex tuus nõ te re/
ncne nd. D tante ſponſę pꝛoꝛſus amouendus. Hec ſilẽ nxcognoſcat:⁊ ad ſua ſᷣmia ⁊ ꝓmiſſa venientẽ
e n tio Rterire hoc debent amici ſponſi:diligen / remoueat ⁊ excludat: increpans vigoꝛe cen-/
. En tes decoꝛẽ domus dei. DHebent huiuſmodi ſoꝛis ⁊ iudicis dicat: Opus hoc meũ nõ eſt:
plinſ. adulterijs publice oblatrare: ne dicat᷑ ð eis: nec imago hęc noſtra eſt: cũ te flauo medica
wnnee Eſa. 6. Canes muti latrare nõ valentes. Qui enim mine polluiſti: cũ foꝛmã quã dederã tibi:mẽ
uagluſ ſ quãtitatem vel foꝛmã quã omnipotẽs ⁊ piu dacio defoꝛmaſti: facies coꝛrupta eſt: mẽbꝛa
flus⸗ di dentiſſimus plaſmatoꝛ finxit:in aliam traſfi aliena ſunt:deũ videre nõ poteris:qm̃ ocuii
ſecll gſa. 45. GSlrare contendit: nonne euidenter dicere ei tibi nõ ſunt quos deus fecit: ſed qs diabolꝰ
Nupthenhi, 26. videt᷑ qui ſe finxit: Cur me feciſti ſici ꝓImpꝛo infecit. Audite me itaq; vt parentẽ: audite
ninnt 1 ba temeritas cõditoꝛis plaſmata viliſicare: ꝗſo vos docentẽ: pariter ac monentẽ. Audi/
cumnin yt quãtitatẽ ſuã ⁊ foꝛmã quantũ in ſe eſt: in te vtilitatibꝰ veſtris ⁊ cõmodis ſideliter cõ/
ti aifin aliud tranſfiguret: qð ſi a natura haberet in, ſ ulentem Eſtote tales quales vos deus ar/
Micgenn coõpabiliter ſe habere doleret. MNec iſta dici/ tifex fecit: eſtote tales quales vos manꝰpfis
glaſtir musa nobis tanq; ex nobis. Habemus pa/ inſtituit. Mneat vobis facies :oUpts
ugtius il

Ber. CC. xLVII. Dñica XXIIII. p/ trinitatis: B. er. I.

BGer.CC.xL vIII. Dñica XXIIII. pꝰ trinitatis: Ger. II. 3

ceruix pura: foꝛma ſincera: A calciamentis
ſuꝑfluis pedes liberi:crines nullo coloꝛe fu/
Fdſcati:oculi conſpiciendo deum digni. Apo⸗
ſtoli vox eſt:quem dominus vas electionis
1. Eori.15. appellauit. Dicit em̃: Pꝛimus homo de terra
terrenus:ſecũdus homo de celo celeſtis.Si/
cut poꝛtauimus imaginem terreni:ſic poꝛte/
mus imaginẽ cęleſtis.hanc imaginem poꝛ
tat virginitas:poꝛtat integritas:poꝛtat ſan
ctitas ⁊ veritas: poꝛtant diſciplinę dei: me/
moꝛes iuſticiã cum religione retinentes:ſta/
biles in fide: humiles ĩ timoꝛe: ad omnẽ to/
lerantiam foꝛtes: ad ſuſtinendam iniuriam
mites: ad faciendam miſericoꝛdiaʒ faciles:
fraterna pace vnanimes atq; concoꝛdes:
Quia oila obſeruare:diligere et implere de/
bemus: vt apoſtoli ceptuʒ adimpleamus.
Corl. s. Empti eſtis pꝛecio magno:gloꝛiſicate ⁊ poꝛ/
tate deum in coꝛpoꝛe veſtro. Deum enim in
coꝛpoꝛe noſtro poꝛtamuſ:cum imaginẽ eius
ꝑ ĩmundas ⁊ pꝛophanas adinuentiones nõ
defoꝛmamus:cum ꝑ omnia ſeruitutis obſe/
quia redẽptoꝛis imperio parere ſtudemus.
Ita enim imaginẽ ſuam in nobis recogno/
ſcet:⁊ nuptiali veſte oꝛnatos a ſuo ſanctoꝛũ
q; conſoꝛtio non excludet:quod nobis miſe

„ ricoꝛditer p̃ſtare dignet᷑: qui viuit et regnat

deus per omnia ſęcula ſeculoꝛũ:Amẽ.

neadem dominica: De continẽ/
Bermo II —L

z„0.———
—

—

„
Bmonet nos lex diuina ⁊ exhoꝛtat᷑
fratres chariſſimi: vt cõcupiſcentiã
IWuius mundi deuitantes: continen
ie ſalubꝛi operam demus: ne nos illecebꝛa
jvoluptatũ ꝑvaria ducat deſideria:⁊ laqueo
moꝛtis irretitos:in ſᷣcipitiũ ⁊ voꝛaginẽ tra/⸗
AQAat inferni. Loquit᷑ ſapiẽtia homini ⁊ dicit:
Eccai.18. Poſt cõcupiſcentias tuas non eas: et a vo⸗
luntate tua auertere. Si pꝛeſtes animę tuę
concupiſcentiã eius: faciet te in gauli ini⸗
micis tuis. Amoꝛ enim iſtius mundi: parit
Jacobi.⸗. inimicitiã dei. Vnde ſcriptum eſt:Qui vult
amicus eſſe huius ſęculi:inimicus deiconſti
tuit᷑.hhoc enim apoſtolus ſciens iohannes:
L. Id.2. Pſuadet nos et dicit: Holite diligere mũdũ:
neq; ea quę in mundo ſunt. Si quis dilexe/
rit mũdum: non eſt charitas pamis in illo:
quia omne qð in mũdo eſt:cõcupiſcẽtia car/
nis eſt:⁊ cõcupiſcentia oculoꝛũ:et ſuperbia

60.

42 Aoel
ſpiritꝰ. hoc ⁊ coapoſtolus eius paulus rur/ ueims
ſus monet ⁊ dicit: Qui emunt ſic ſint quaſi i·Corj.. Mflu
non poſſidẽtes:⁊ qui hoc mũdo vtunt᷑ qua- ſocit Son
ſi non vtant᷑:pᷣterit enim figura huiꝰmundi. nf e lun
Vnde ⁊ ipſe ſaluatoꝛ in parabola ſua oſten/ Tenonbi:
dit:qð diuitię ⁊ voluptates ſęculi ſuffocant Matib.2 nſs hoſt
verbũ:ita vt nõ referat fructũ. Et alibi ᷣce-/ ,. Bonusing
pit dicens: Qui vult venire poſt me:abne/ Mattb. 16. Mn, ſipſen.
get ſeipſum: et tollat crucem ſuam ⁊ ſequat᷑ Ptbeſauo⸗
me.Et item: Qui non renunciauerit inquit Lucj.- r4 aeig Pronherg
omnibꝰ quę poſſidet: non poteſt meus eſſe an alirmi
diſcipulus. Hec igitur conſiderãtes fratres fanes deco
chariſſimi:ꝑpendite quãtum neceſſaria vo/ e nul ere
bis ſit cõtinentia: ꝑ quam chꝛiſti diſcipula⸗/ gundenus
tui cõdigni:ad regnũ poteſtis cum eo veni/ Una etvis
re ꝑpetuum. Continentia vᷣo ⁊ ſobꝛietas nõ B mnlanecan
in ſola integritate carnis conſiſtit: ſed etiam eitenin
in cultu ⁊ oꝛnatu:vita pariter ⁊ moꝛibus cõ/ Setg co babennt
ſiſtit. Debet enim vnuſquiſq; continẽs eſſe caplo
ab omnibꝰ illicitis. is autẽ quę licita ſunt ſnennt
debet cuʒ modeſtia ⁊ ſobꝛietate vti. Hõ em̃ m Etuen
decet chꝛiſtianũ ſęculi lucris inhiare:cui pꝛo eniane
miſſum eſt regnum ceęleſte: ſed ſuo domino oſcentis.
ꝑ continentiã condigne viuere: vt poſſit cũ . glane
eo in ꝓꝑpetuum gaudere. Caſtitatem deber Munn ⸗
amare:⁊ foꝛnicationem fugere: Mõ auaricię cheic
ſtudere:ſed victu ⁊ veſtitu cõtentus eſſe:nõ · Timotb.. nucn
ſuperbire: neq; ſperare in incerto diuitiarũ: ninſn
ſed humiliter ſentire:⁊ mũdi pompã cõtem/ u hr
nere. Mõ debet eſſe vaniloquax ⁊ arrogãs: c
nõ mendax neq; iniurioſus: neq; bilinguis: ſul
non ſuſurro neq; detractoꝛ: ſed veritatẽ de/ nhbe
bet ex oꝛe ⁊ coꝛde ꝓferre.Linguã ſuã a mul/ lencit
tiloquio tẽperare: quia ſcriptũ eſt: In mul/ Prouer. l0. sini
tiloquio non effugies peccatũ. Oculos con/ Nen cMaah
tra vanitatẽ claudere: Auditũ a ſcurrilitate dr dalade⸗
⁊ falſitate: imo ab omni eloquio malo auer/ npen:
tere: Riſũ excelſũ et excuſſũ nõ amare: Gut⸗ huntſi
tur ⁊ naſum ad illecebꝛã dulciũ ciboꝛũ ⁊ ſua- maſea
uium odoꝛum nõ libenter adhibere:ſed ma-
gis bonum ⁊ ſuauem odoꝛem virtutũ appe/ SEo Dori
tere. Manꝰ et pedes ⁊ omnia mẽbꝛa coꝛpo- II. Kigtee
ris ſollicite cuſtodire: ne fiant arma iniqui/Ro.As.
tatis peccato:ſed magis potentię arma deo ANRX
ad deſtruendũ ſpiritalẽ inimicũ. Coꝛ quoq C r

debet miles chꝛiſti ante omĩa ſollicita cuſto 1
dia ſuare: ne foꝛte illud iactãtia extollat:ira AAleſtq
inflãmet:ĩuidia ꝑfoꝛet:auaricia infeſtet:libi du z ede
do exurat:triſticia grauet:toꝛpoꝛ et ignauia nido
oneret: Et ne illud qð cũctis grauiꝰ eſt: ꝑ no Aeſten
uitatũ ſᷣſumptiões hęreſis ſcindat.Qui em̃ uoun

Den

alem coꝛdis occulta per continentiam quieta ſer/
vmuute⸗ uare intus contendit: vtiq; et membꝛa coꝛ-
mkn, poꝛis facilius contra pꝛauos actus foꝛis cu/
abubnne Pꝛouer. 4. ſtodit. Scriptum eſt enim: Omni cuſtodia
guſucſn ſerua coꝛ tuum: quia ex ipſo vita pꝛocedit.
liſiſhen b Item alibi: Moꝛs tecuʒ in introitu delecta
Ealbiie tionis poſita eſt. Et ſaluatoꝛ in euangelio:
Alneidle e Wattö. 12. Bonus inquit homo de bono theſauro coꝛ-
untſgi dis ſui ꝓfert bonum: ⁊ malus homo de ma/
ugningnt lo theſauro coꝛdis ſui pꝛofert malũ.Et iteʒ:
ctnengeſ. Matth. 15. De coꝛde: ait: exeunt cogitatiões malę:ho⸗
citesfint micidia:adulteria:foꝛnicationes. Cum ergo
Utellnigpo fratres de coꝛdis radice fructus ſiueboni ſi
Kidlce, ue mali exeant: neceſſe eſt vt pꝛimum coꝛ
Santoreni mundemus: deinde carnem noſtram per ie/
1ſohienstit iunia et vigilias et laboꝛem vtilem caſtige/
Rrſetcun D mus: ne carnis libido mentẽ maculet. Diffi/
znordusch cile eſt enim vt in delitijs viuentes:mũdum
ntnigeſ. 1Torz/9. coꝛ habeant. Inde dixit apoſtolus: Caſti-⸗
melanſen go coꝛpus meũ: et in ſeruitutem ſubijcio:ne
ten. iei foꝛte cum alijs ſdicem: ipſe repꝛobus effici/
binratnt Sał.s. ar. Et item: Qui autem chꝛiſti ſunt: ait:car/
R nem ſuam cruciſixerunt cum vitijs ⁊ concu/
H Titũ.2. piſcentijs. Sobꝛie quippe ⁊ pie viuamus in
nen dd poc ſęculo: expectantes beatam ſpem: ⁊ ad/
* uentum gloꝛię magni dei: ⁊ ſaluatoꝛiſ noſtri
necſen⸗ ieſu chꝛiſti: qui dedit ſemetipſum pꝛo nobis
en vt nos redimeret ab omni iniquitate:⁊ mũ-/
dunnem. daret ſibi populum acceptabilem: ſectato/
Golchn rem bonoꝛũ operum:vt cum venerit in ma/
rtanh ieſtate ſua cum ſanctoꝛum angeloꝛum mili⸗/
Gblng bus: pꝛo bonis laboꝛibus ⁊ ſancta cõuerſa⸗
iide tione reddat nobis pꝛęmia vitę ęternę po/
iſuinnll 1 tius qᷓ; pꝛo deſidia ⁊ voluptate pſſentis vitę
ck Zummn cruciatum retribuat ſempiternum:quia ve/
Gabeen Parg5, t6 raciter de eo ſcriptum eſt:qð reddat ſinguliſ
1umliur Inpm opera: ieſus videlicet chꝛiſtus: qui cum
oaloaa patre ⁊ ſpũſancto viuit et regnat deus: per
rd omnia ſecula ſeculoꝛũ: Amen.
rſitx Bominte viceſimaquinta: De ca
muDermo ſtitate et mudicia: Sermo 1
mainind . TLoꝛioſum et inſignem inter ceterae
veumnde virtutes caſtitas et mundicia locum
Car hegl tenet: fratres chariſſimi: quia ipſa
latuaſo ola eſt quę mũdas mentes hominũ pꝛęſtat
ln WMatth. 5. videre deum. VUnde ipſa veritas ait: Beati
ictelbl mũdo coꝛde:quoniam ipſi deum videbunt.
aignuu⸗ Ac ſi econtrario diceret: Jili vᷣo miſeri ſunt
ſyeſton quoꝛum coꝛda ſunt carnali concupiſcentia

Cg

. „y rr8 .
Ber. CC. XxLIX. Dñica XxXv. py trinitatis:R
polluta: quia ęternas merguntur in pęnas.
Caſtitas enim angelica eſt vita: caſtitas cũ

humilitate ſpirituſſancti merebit᷑ habitati/

onem:quam expellit imundicia libidinum:
dicente ſcriptura: CLoꝛpus peccatis ſubditũ
ſpirituſſanct“ effugiet. Mmbꝛa noſtra de⸗
bent deo eſſe dicata:non foꝛnicationi. Op/

Saß. I1.

ponat homo deſiderio carnis ſuę ęternoꝛuʒ
flammas toꝛmentoꝛũ.Aſſueſcat iuuenis ca/

ſtitatem:vt ſit dignus ſapiẽtia dei. Vbi im
mũdicia eſt coꝛpoꝛis: ibi habitatio diaboli/

ci ſpiritus: qui maxime gaudet in iniquina/
tione carnis noſtre. Omnes immũdicię deo
diſplicent: et maxime quę non ſunt natura/

les. Admonet itaq; nos ſcriptura ſancta di /
cens: Poſt concupiſcentias tuas non eas: ? Ecẽi.is.
a voluntate tua auertere. Si pꝛeſtas anime

tuę conpiſcentias eius:faciet te in gaudium
inimicis tuis venire. Eiuſmodi quoq; ſalo/

mon ſapientiſſimus pꝛoferebat ſententias
de cauenda immũdicia dicens: Fauus diſtil NMꝛouer. 5.
lans labia meretricis: et nitidius oleo gut/
tur eius:nouiſſima auteʒ illius amara qua/

ſi abſinthium:et acuta quas gladiꝰ biceps.

Pedes eius deſcendunt ad moꝛtem: et ad

inferos greſſus illius penetrãt: Per ſemitã
vite non ambulant:vagi ſunt greſſus illiꝰ ⁊

inueſtigabiles. Hunc ergo fili audi me:⁊ ne

recedas a verbis oꝛis mei. Longe fac ab ea

viam tuam: ⁊ ne apꝛopinques foꝛibus do/
mus eius.hoc ſiquidem non ſolum de me/
retricum immũdicia dixit:ſed etiam de omi

carnis concupiſcentia: quę ſollicitat animã
ſuam conſentire ſuis deſiderijs. Sed ratio
mentis pꝛohibere debet impetus carnis: et
refrenare voluptates eius iniquas. Item il/ £
le qui ſupꝛa pꝛohibet cohabitationem fęmi/
narum:iuuenibus dicit: Mũquid abſconde/ NMꝛouer. 6.
re poteſt homo ignem in ſinu ſuo: vt veſti/

menta illius non ardeant: aut ambulare ſu/

per pꝛunas:et non comburent᷑ plantę eiuss
Sic qui ingreditw᷑ ad mulierẽ pꝛoximi ſui:ꝛnõ
erit mũdus cũ tetigerit eã. Similiter ⁊ beatꝰ

aplus admonet nos: Bonũ eſt inqens muli C orſ..
erẽ non tangere:quaſi ſtatim in tactu ꝑiculũ
eſſet. Pulchꝛa eſt enim caſta iuuenum pudi/

citia et deo amabilis: et ad omne bonũ vti/

lis. Qui filios habet ſpiritales vel carna-
les:nutriat illos in caſtitate deo:non in foꝛ⸗
nicatione diabolo. Quid pꝛodeſt homini ſi/
lium habere: nutrire: amare: ſi ęternis eum

Bancti cluguſtini de tempoee ui

nutriat toꝛmentis? Qui in caſtitate viuunt:

angelicam habent in terris conuerſationeʒ.
Caſtitas hominẽ cęlo coniungit:angelis fa/⸗
cit ciuem. Qui mulierem habet legitimam:
legitime vtatur ea tempoꝛibus opoꝛtunis:

a.Cor.7. vt ſcõm apoſtolũ poſſit vacare oꝛationi: et

benedictionẽ mereatur ſilioꝛum a deo acci/
pere. Hemo dicat a foꝛnicatione ſe cuſtodi/
.Coriaio. re nõ poſſe. Fidelis enim eſt deuſ:dicit apo/
ſtolus:qui non ꝑmittit non temptari ſupꝛa

id quod poꝛtare poſſumus: ſed faciet cum

temptatione ꝓuentum. Talis vnicuiq; ho-
mini temptatio datur:ſiue in carnis deſide-/
rio:ſiue in ambitione ſeculi:vel etiã in qua/
cunq; temptationis moleſtia: qualem aut

cum laude vincere: aut cum oppꝛobꝛio ſuc/

P cumbere poterit. Omnibus enim caſtitas .
neceſſaria eſt: ſed maxime miniſtris chꝛiſti
altaris:quoꝛum vita alioꝛum debet eſſe eru

ditio:⁊ aſſidua ſalutis ſdicatio. Tales eniʒ

decet dominum habere minſtros:qui nulla
contagione carnis coꝛrumpant᷑: ſed potius
continentia caſtitatis ſplendeant: et totis
honeſtis fulgeant in populo exemplis: qui/
Leuitj.i9. bus dominus per legiſlatoꝛem dicit:Sancti

eſtote:quia ⁊ ego ſanctus ſum dominꝰ deus

1. Joh.1. veſter. Deus enim lux eſt: ⁊ tenebꝛę in eo nõ
ſũt vllę:nec aliqua feditas ei ſociari poteſt.

Et ideo fratres chariſſimi:ſiue viri:ſiue femi
nę:ſiue clerici: ſiue laici: f̃m apoſtoli admo⸗

2. Corj. 7. nitionem: mundemus nos ab omni inqui/

namẽto carnis ⁊ ſpiritus: ꝑficientes ſancti/
ſicationem in timoꝛe dei. Studeamus: vt

ei qui ad ęternam ſuam gloꝛiam nos voca-
nuit placeamus:quatenus cum eo fęliciter in
gęternum regnare poſſimus: pꝛęſtante domi

no noſtro ieſu chꝛiſto: qui cum patre ⁊ ſpiri/

tuſancto viuit ⁊ regnat.

Sermo ſamiliaritate extranearũ mulieruzs:

. Bermo Aê
a Emo dicat fratres chariſſimi ꝙ tem
J n poꝛibus noſtris martyꝛũ certamina
eelſe non poſſint. Habet enim ⁊ pax

geſſimus iracundiã mitigare:libidinẽ fuge/⸗
re:iuſticiam cuſtodire:auariciam contemne

re:ſuꝑbiam humiliare: pars magna marty/
rij eſt. NMon incõgrue dictum eſt fratres cha/

riſſimi: Auariciam cõtemnere: iracundiam
mitigare:libidinem fugere. Contemnenda

eſt enim auaricia:quę nobis ideo iniqua lu/

ℳel nmnif
ſeſenicin

n eadem dominica:De incauta

yꝛes ſuos. Maʒ ſicut frequẽter ſug/

cra pꝛocurat vt ſuos faciat nos. Moſtri eniʒ
eſſemus ſi illa nr̃a nõ eſſet.Contemnẽda eſt
inquã auaricia:quę velut ignis: quantoma

gis acceperit: tanto amplius quęrit. Iracũ/

dia vo mitiganda eſt: quę pꝛius nocitunis
impedit qᷓ; nocendis. ggautem libidinem B
fugiendam eſſe ſuggerimus: apoſtolus pau
lus euidenter oſtendit: qui cum omnibꝰ vi /
tijs pdicauerit reſiſtendum: dum contra libi

dinem qoqueret᷑:non dixit: Reſiſtite:ſed fu/ 1. Corj.sᷣ.

gite foꝛnicationẽ: Ac ſic contra reliqua vitia
deo auxiliante debemus in pᷣſenti reſiſtere:
libidinem vᷣo fugiendo ſuperare. Sic et ali9
bi in ſcripturis diuinis legimuſ: MHoli inquit Ecti.9.
in faciem virginis intendere:ne te ſcandali/

zet vultus eius. Et beatus ioſeph vt impu Geñ z9.

dicam dolninã poſſet euadere:pallium quo
appꝛehenſus fuerat reliquit ⁊ fugit. Ergo cõ
vis obtinere victoꝛiam. Hec tibi verecundnun
ſit fugere ſi caſtitatis palmam deſideras ob
tinere. Unde fratres chariſſimi ab omni/C
bus chꝛiſtianis:pꝛęcipue tamen clericis ſiue

monachis indigna et inhoneſta familiari/

tas fugienda eſt: quia ſine vlla dubitatione
qui familiaritatẽ non vult vitare ſuſpectaʒ:
cito dilabit᷑ in ruinam. Sed foꝛte negligens
quiſq; ⁊ minus de animę ſuę ſalute ſollicitꝰ.
reſpondet et dicit:Ecce ego et familiaritatẽ
habeo mulierũ extranearum:⁊ tamẽ caſtita
tis oꝛnamenta cuſtodio. Infclix eſt ⁊ nimiũ
periculoſa iſta pᷣſumptio.Multi enim dum

ſe putabant vincere victi ſunt.Sed dicit ali

quis: Inter mulieres extraneas habitans
continẽtiã teneo:⁊ volo habere qð vnicam.

Quid eſt dicere: Volo habere qð vnicã:ni-

ſi viuere deſidero ſõ ruina? Sed ego inquit
libidinis impetũ tanq; aduerſariũ meũ vo
lo captiuũ iugiter retinere. Vide ne contra
te incipiat ipſa captiuitas ſualere:et vbi te
putabaſ obtinere triumphũ:inde ęternũ in/

curras oppꝛobꝛiũ. Inter oĩa chꝛiſtianoꝛũ cer
tamina ſola durioꝛa ſunt ſᷣlia caſtitatis:vbi

q̃tidiana eſt pugna ⁊ rara victoꝛia.Gꝛauem

caſtitas ſoꝛtita ẽ inimicũ: qͥ quotidie vincic
et timet᷑.Et ideo ſicut iam dictum eſt:ꝛnemo
ſe falſa ſecuritate decipiat: nemo de ſuis vi/
ribus periculoſe pſᷣſumat: ſed audiat apoſto

Nn dlierh

n gtenn niait⸗

en⸗Etel
noonulen⸗

emtunppi

aſttatison
bllsindie
güpeinont
nicontmame
iutoes di
loheenecn
cnpooſuod⸗
musiogiter.
gredignet
Din'chuͤ
loͤpolliüͤt.4
chriſtveſteſ
ſſtetillequ⸗
Eevoluert
Alimiviru
tyebisſin
icqz venie
guärumße.
Vlresbabuea
ſckphescd
Enbecob
munnonto
lanteerſes
fingrie
(lewmulqu
locutioney
Maniorcod
ſumliantat

ſrorpein
brlhis

penigm
ſlaoritay
ſioreen
nomenti
Nenet.
nillerane
kantthe
ancn
Penone

lonten
ſcii
. Poſtien
oniemnitzc
equanton

—
E

huns poctus

len bicnng
hokollsn
umomnb

uncnnmnlt
dlttete feig
Nrigun.
enn ellee

e Se .

Cl Rolinglta

neteſenndd.

ſobrtinu
epalung
fugt. Ehr
dendefugent
Gbireneand
ndeſcanscn
imichomi,
en denas ſe
eſta fumliain
ladubientone
tareſlgeanz
ouenegigens
. lueſtlcr
tfamlantu
unicti
Ureſtnini
Ultieninden
.Gesdiatalh
cas hobleats
rqoman.
görniin⸗
cdcgo nau⸗
ſanüneiw
ſgenecont
laeetpbit
eckeni
ſktanonc
Aſtuunsgbi

Ber. CC. L. Dñica xXV. pꝰ Trinitatis: Ger. II.

1. Corj.é. li dicentẽ: Jugite foꝛnicationẽ· Dauid eni, pmanet. Sed dicit aliqᷣs: Homo iuuenis ſũ: G
facio qð me delectat:et poſtea pęnitentiam

PHꝛo uer. 6.

ille ſanctiſſimꝰ in mille paſſibus mulierẽ nu/
gdatam vidit ⁊ ſtatim homicidiũ fecit ⁊ adul⸗
teriũ. Et aliqui in aliena domo cum extra/
neis mulieribus putant ſe caſtitatis obtine/
re triumphũ:ignoꝛantes dupliciter ſe apud
deum reos exiſtere:dum ⁊ ſeipſos in pericu/
lum mittunt: et alijs exemplũ ꝑuerſę famli/

aritatis oſtendũt.Quãticũq; em̃ illoꝛũ ſtul/
ticiam imitantes ꝑ inhoneſtã familiaritatẽ

caſtitatis oꝛnamẽta ꝑdiderint: illoꝛũ animę
ab illis in die iudicij requirent᷑:qui eis exem

plũ ꝑditionis oſtendũt.Et ideo frẽschariſſi

mi contra moꝛtifera blandimenta: et contra

adiutoꝛes diaboli qͥ familiaritatẽ ſuſpectaʒ

habere nec metuũt nec erubeſcũt:ne nos ex/
emplo ſuo decipiant dei adiutoꝛiũ imploꝛe/
mus iugiter:vt nos ð laqueo venantiũ libe/
rare dignet᷑:ſciẽtes ꝙ ĩ malis omibꝰ ꝗᷓ ſupꝛa
diximꝰ chꝛiſtianis qtidiana martyꝛia deeſſe
Fenõ poſſũt. Si em̃ caſtitas et vitas ⁊ iuſticia
chrꝛiſt“ eſt: ſic ⁊ ille qui eis inſidiat᷑ ꝑſecutoꝛ

eſt:et ille qui ⁊ ĩ alijs defendere ⁊ in ſe cuſto/

dire voluerit: martyꝛ erit.Et ideo qͥ hęc tota
animi virtute ⁊ ipſe diligit et vt alij diligãt:
2 verbis ſimul ⁊ exemplis oſtendit: et vbi/
cũq; veritasvl iuſticia ſiue caſtitas laboꝛãt:
gquatum pᷣualet ſe etiã vltro iugiter et ᷑m

vires habuerit defendere cõtendit:non vnã

ſed plures coꝛonas deo remunerãte ꝑcipiet.
Et vr hęc obtinere cuʒ dei adiutoꝛio merea/

mur: non ſolũ ab extranearũ mulierũ fami/
liaritate: ſed etiã ancillarũ noſtrarũ vł qua-

rũcunq; vicinarũ aut ſilię aut alũnę aut an/
cille vnuſquiſq; familiaritatẽ vel ſecretã col

locutionẽ vitare cõtendat:quia quãto earũ

vicinioꝛ cõditio: tanto facilioꝛ ruina eſt. De
familiaritate em̃ taliũ ſalomon nos admo⸗
net dicẽs: HNũquid alligabit qͥs ignẽ in ſinu
ſuo ⁊ veſtimẽta eius non ardebũt? Aut am/
bulabit qͥs ſuꝑ pꝛunas ⁊ nõ cõburent᷑ plãtę
eiꝰ: Et illud: Pꝛeciũ meretricis vix dimidiũ

panis: mulier auteʒ pᷣcioſam viri animã ca-

pit. Et quanta iniquitas ⁊ q́; lugenda puer/
ſitas:ita vt animã quam chꝛiſtus ſanguine

ſuo redemit:luxurioſus quiſq; ꝓpter vnius
momenti delectationem libidinis diabolo
vendat. Vere enim nimium plangenda: et
miſeranda cõdirio eſt:vbi cito pᷣterit qð de/
lectat ⁊ per diabolũ in cruce manet ſine ſine

qð cruciat. Sub momento em libidinis im-
petus tranſit et opꝛobꝛium infęlicis animę

ago.Hoc eſt dicere:percutio me gladio cru/

deli: ⁊ poſtea ad medicum vado: et neſcit ꝙ
vnius hoꝛę in puncto vulnus accipit᷑: et vix

longo tempoꝛe ad ſanitatem pꝛiſtinam re/
uocatur. Qui enim adulterans:dicit ſe poſt

ea peęenitentiã acturum: quare non timet ne

eum ſubitum ꝑicuium ſuꝑueniens rapiat: ⁊

pereat illi delectatio: et ſuccedat illi damna

tio? Et de infglici libidine vnde ſupꝛa dixi/

mus credendum eſt illud qð ꝓpheta dixit:
Quomodo confractus eſt malleus vuiuerſę hiere. 50.

terrę? &uis autem poſt aduentũ domini ꝑ
innumerabilia monaſteria: ⁊ per cleros vel

laicos caſtitatem ſeruantes quaſi cõfractus
eſſe malleus videat᷑ ille: adhuc tamẽ qð pe/
ius eſt multo plures ſunt: qͥ ab ipſo malleo
confringunt᷑: qᷓ; illi ꝗͥ de ruina vel colliſione

ipſiꝰ liberant᷑. Unde iterum atq; iterum ro/ hh
go:vt diligentius conſideremus: ⁊ quãtum
poſſumus timeamus qðõ dominꝰ in euange

lio dicit:Qui viderit mulierẽ ad cõcupiſcen Mattb. 5.

dum eaʒ: iam męchatus eſt eã in coꝛde ſuo.
Pꝛo qua re ſicut iam dictum eſt: non ſolum
ab extraneis muliertbus ſed etiã ab ancilliſ
ꝓpꝛiüs refrenãda eſt ⁊ ſecreta familiaritas ⁊
oculoꝛũ incauta fragilitas: NHe impleat᷑ ĩ no

bis illud qð ꝓpha terribilit᷑ clamat: Intra / Hiere..

uit moꝛs ꝑ feneſtras veſtras. Per q̃s em̃ fe/
neſtras moꝛs ad animas nr̃as ingredit᷑: niſi
ꝑ viſum oculoꝛũ:⁊ auditũ aurium? Si ꝑ lin/
guã aut amico tuo aut ſeruo tuo iuſſeris vt
ad te meretrix adducat᷑:ꝑ os tuuʒ ad animã/
tuã gladius ęternę moꝛtis ingredit᷑.Si eniʒ
conſiliuʒ malum libenter audieris: ſi detra /

hentem vel aliquid luxurioſe loquẽtem:aut

etiam cantica turpia ꝓferentem nõ reſpuis:
per coꝛdis feneſtram moꝛs intrauit in ani/
mã tuã.Et quia dominus dixit:Qui vide/
rit mulierem ad concupiſcendã eam: iã mę⸗
chatus eſt eam in coꝛde ſuo:intelligit᷑:ꝙ vo/
luntas perfecta faciendi reputabit᷑ pꝛo ope/

re facti: Ac ſic dũ aliquis libidinoſo animo

cõſiderat: per feneſtram coꝛpoꝛis in ſecretũ
coꝛdis venenum moꝛtis inſtillat. Lalis em̃ J
cogitatio etiam ſi aliquo impedita caſu nõ
impleat voluntatẽ ſuam: nihilominus acti,
onis crimine condemnat᷑ a domino:Ac ſic
illa caſta eſt cum qua libidinis malum vo⸗
luit exercere: et ille iam adulter tenetur in
coꝛde.Et ideo audiamus pꝛophetã dicentẽ:

4
.

Ber. CC. LI. Dñica xXVI.ſi occurrat: Ger. .

Pꝛouer. 4. Omni cuſtodia cõſerua coꝛ tuum. Et illud:
NPõ.iIS. Auerte oculos meos ne videant vanitateʒ.

Quomõ enim ſi aliquis carbones ignis ab/

pꝛehẽdat:ſi eos cito ꝓiecerit nibil nocebũt:
ſi ᷣo diutius tenere voluerit: ſine vulnere
eos iactare nõ poterit: Ita ⁊ ille qui ad cõcu
piſcendũ oculos deſixerit:⁊ libidinis malũ ĩ
coꝛde ſuſcipiẽs moꝛas in ſuis cogitatiõibus
habere ꝑmiſerit:excutere eas a ſe ſine animę
occiſione vel plaga non poterit.Et ideo cuʒ
Ns.24. ꝓpheta iugiter clamemus: Oculi mei ſemꝑ
ad dominũ:quoniam ipſe euellet de laqueo
pedes meos dc. 8
¶ Item in eadem dñica:de eo quoe
ſcriptum eſt in euangelio m Johã/

Zob.s. Nem: Cum ſubleuaſſet ieſus oculos

⁊c̃.incipiens: Miracula ꝗ fecit do/
minus ⁊c̃.quę ſumpta eſt de expoſi
tione doctoꝛis Ibidem.

¶Pñica viceſimaſexta ſi occurrat:
NPoðͤ. 45. De eo quod ſcriptũ eſt: Uacate ⁊ vi
Sermo dete qm ego ſum deus ⁊c̃. Ser. l

dem i heremo

bus vel mundi illecebꝛis abſtinentes:tm̃ di
uinis cultibꝰ ſeruiamus: dantes ſcilicet diei
huic honoꝛem et reuerentiam:pꝛopter ſpem
reſurrectionis noſtre: quã habemus in illa.
Nam ſicut ipe dominus ieſus chꝛiſtus ⁊ ſal
uatoꝛ reſurrexit a moꝛtuis:ita ⁊ nos reſurre⸗
cturos in nouiſſimo die ſperamus. Apparet
autem hunc etiã in ſcripiuris ſanctis eſſe ſo/
2m lennem. Ipſe enim eſt pꝛimꝰ dies ſeculi: In Señ.i.
ipſo foꝛmata ſunt elementã mundi: in ipſo
creati ſunt angeli: in ipſo quoq; a moꝛtuis Matth.28.
reſurrexit chꝛiſtus: in ipſo de cęlis ſpũſſan/ Actj.ꝛ.
ctus ſ apoſtolos deſcendit: manna in eo/ Exo.is.
pꝛimũ de cęlo datum eſt. His C
enim ſpeciebus ac talibus indicijs:domini /
N dies extat inſignis: Ac iõ ſancti doctoꝛes
N ccleſię decreuerunt omnẽ gloꝛiã iudaici ſab
atiſmi in illam trãſferre: vt qð ipſi in figu/
ra:nos cslebꝛaremus i veritate: Quia tunc
erit requies noſtra vera: quando reſurrectio
fuerit ꝑpetrata: et remuneratio in anima et
coꝛpoꝛe ſimul ꝑfecta.Obſeruemus ergo diẽe
dominicã fratres ⁊ ſanctiſicemꝰ illam: ſicut
antiquis ſceptum eſt de ſabbato:dicentele

32

.

8 Ciendum eſt fratres chariſſimi: ꝙ
igdeo a ſanctis patribus noſtris con/

w ſſtitutũ eſt chꝛiſtianis ⁊ mandatũ:vt
in ſolẽnitatibus ſanctoꝛũ ⁊ maxime in domi
nicis diebus ocium haberent:⁊ a terreno ne
gocio vacarẽt:vt paratioꝛes ⁊ pꝛomptioꝛes
eſſent ad diuinũ cultũ:cum nõ haberent qð
eos inde retardaret incõmodũ:reliquerẽtq;
eo tempoꝛe terrenã ſollicitudinẽ:quo faciliꝰ
poſſent dei intendere voluntatẽ. Inde ipſe
PS. 45. dominus ꝑ ꝓphetã dicit: Vacate ⁊ videte:
quoniã ego ſum deus.At hi qui diuerſis cu
ris ac negocijs implicati:hanc ſententiã dei
ſpernũt: ⁊ diuinę cõtemplationi vacare no/
lunt:timeo ꝙ in futuro iudicio illis ianuam
dñi pulſantibꝰ atq; aꝑiri poſcẽtibus: domi⸗
Zud.iʒ. nus reſpondeat: Amen dico vobis: neſcio
vos. Diſcedite a me omnes qui operamini
iniquitatẽ. Et qui modo deum quęrere ne/

gligunt:ab ipſo tunc reſpuunt᷑.Idcirco fra⸗
nes mei nõ ſit vobis moleſtũ:in dominicis

diebus ⁊ in natalicijs ſanctoꝛũ diuino ſtude
B re cultui.Dominicũ ergo diẽ apoſtoli ⁊ apo/
ſtolici viri ideo religioſa ſolennitate haben/
Mattb.as. dum ſanxerunt: quia in eodem redempto:
Pnoſter a moꝛtuis reſurrexit.Quiq; ideo do/
minicus appellatur: vt in eo a terrenis operi/

ꝛabitis ſubbataveſtra. Videamus ne ociũ
noſtrũ vanum ſit: ſed a veſpera diei ſabba/
ti vſq; in veſperam diei dominici ſequeſtra-
ti a rurali opere:⁊ ab omni negocio: ſolo di/
uino cultui vacemus. Sic quoq; ſanctiſica/⸗
mus rite ſabbatũ domini:dicente domino:
Omne opus nõ facietis in eo. Veniat ergo
cuicunq; poſſibile ſit ad veſpertinã atq; no-
cturnam celebꝛationẽ:⁊ oꝛet ibi in conuentu
eccleſię ꝓ peccatis ſuis deum. Qui vo hoc
non poſſit:ſaltem in domo ſua oꝛet:⁊ nõ ne-
gligat deo ſoluere votum: ac reddere penſũ
ſeruitutis. In die vo nullus ſe a ſacra miſſa
rum celebꝛatione ſeparet:neq; ocioſus quis
domi remaneat:cęteris ad eccleſiam ꝑgenti
bus:neq; in venatione ſe occupet: ⁊ diabo/
lico mancipet᷑ officio: circũuagãdo campos
⁊ ſiluas:clamoꝛem ⁊ cachinnũ oꝛe exaltans:
non gemitũ nec oꝛationis verba ex intimo
pectoꝛe ad deum ꝓferens. Adhuc quoq; qð E
deteſta bilius eſt ad eccleſiã aliqui veniẽtes
non intrant: non inſiſtunt pᷣcibus:nõ expe,·
ctant cum ſilentio ſanctã miſſarum celebꝛa/
tionem: ſed quando lectiones diuinę intus
legunt᷑:tunc ipſi foꝛis aut cauſas dicere:aut
dinerſis ſtudent calumnijs impugnare:aut
yvidelicet in alea vel in iocis inutilibus inſu/

ginatote⸗ A veſpere vſq; ad veſperam cele-/

Exo. 20.

D

.

ne Kiene

.

CAE1

e Aal

leinr
weannt

cllomorit
ichcodu

nſenen
lant Aese
Utlubieme
ſſonnoſe⸗

nlunentu

ltepoſne
uſtel

ſoſpenpſos

alotnofib
ſonbuoſtud
eboineſes
inurſcpue
Scagamun
ilnnshee!
gninantdbi
liordipeind
daerincon,
lunesaſt
gedoleodun
Glaſuntati
Hundncum
deuotadle
Portemnn
lbiumcante
anſeauipe
gugtenusynn
Talavumd
Plaseoun
fattesneid
kaientbose
bekclunet

lbsperen

(unrunb
otenpon
Cpiendotad

ukn damntilan

tusriuic
lnehien
Polteint
lndelee
henseſte
letan
luscher

ſcunkin

tetde
e
Nerſpen
Loiniln.
ſtuustſal
sfelune⸗

An

noeſelo

ſlzrin R

M:indp⸗

Mhonlis Deg

lin Wi

ngine ene

nek boel.
s:domini
Adogans
ludaiciſab
Kinſgt
Quia ue
feſunern
manimse
uucnd
Uam: ſat
oedicentele
penncel⸗
mus neoci
diei ſabbs
eiſegneir⸗
io:ſolodt
Pſancnih
uedoning,
Venineg)

tinä aice..

iin onuenn
AQuizode⸗
artthiſe
Alcareni

aſann

gcollss

clan Dnn

–
Cidnaane
de n⸗

Rei

inmnan
e oͤche
nnglthu⸗

N.

dare. Aliquotiens enim qð peius eſt aliqui
nindmia iracundia ſuccendunt: et amariſſime
riyxant᷑:ita vt armis ſe vel fuſtibus alterutrũ
immpetant: 7 ſepe homicidiũ ꝑpetrent:et hoc
ab illis maxime fit:qui pleni inuidia ⁊ odio:
Diabolo ductoꝛe in cõuentũ eccleſię ꝑgunt:
non vt ſemetipſea os adiuuent:ſed vt alios lę/

dant. Tales etiam ſi homicidio ibi pereunt:

aut ſubita moꝛte rpiunt᷑: quo alias:niſi cuʒ
ipſo cuius ſecuti ſunt veſtigia vadũt in ęter/
Fna toꝛmenta: Nolite hęc facere fratres mei:
nolite voſmetipſos decipere: nolite in con/
uentu veſtro locuʒ dare diabolo:ſeomagis
voſmetipſos pᷣparate hoſpitiuʒ chꝛiſto. Mõ

ergo foꝛis fabulis: ſed intꝰ pſalmodię ⁊ oꝛa-
tionibus ſtudete. Holite inuicem in eccleſia
verboſari:ſed quieti ti eſtote. Sunt enim plu
rimi: ⁊ cipue pleręq; muliereſ:que ita in ec-

cleſia garriunt:ita verboſant᷑: vt / ectiones
diuinas nec ipſę audiant: nec aliõs audire
ꝓmittant. Nũquid talis conuentus:cum ta
li oꝛdine in domo dei debet fieri: aut taliter

decet in conſpectu dei et ſanctoꝛum angelo/
rum eius aſſiſtere? Adhuc c quoq; quod val/
de dolendum eſt conqueri vobiſcum volo:

quia ſunt aliqui: et maxime potentes iſtius

mundi:cum veniunt ad eccleſiam:non ſunt
deuoti ad laudes dei celebꝛãdas: ſed cogũt
pᷣſbyterum vt abbꝛeuiet miſſam:⁊ ad eoꝛum

libitum cantet:nec ei licet moꝛem eccleſiaſti/

cum ſequi pꝛopter illoꝛuʒ gulam ⁊ auaricia:

gquatenus vnus punctus diei ad dei officiũ:
⁊ reliquum diurnum ſpacium cum nocte ſi/

mul ad eoꝛum deputet᷑ voluptates. Nolite

fratres mei dilectiſſimi hęc facere:nolite hec

facientibus conſentire: quia non ſolum qui
bec faciunt:ſed etiam qui conſentiũt facien/

S tibus pereunt. Ante omnia ergo cauſas in

feſtiuitatibus nolite dicere neq; audire: ſed
alio tempoꝛe ⁊ cum iuſticia: nec munera ac-/
cipiendo ſubuertatis iuſta iudicia: quia ſᷣm

MWattð.⁊. domini ſententiã:quocũq; iudicio iudicaue
ritis: iudicabit᷑ de vobis. Nullus ſe veſtrũ
inebꝛiet: quia ebꝛius inſano ſimillimus eſt.
MHolite in hominibus bibendo nomina ve⸗
ſtra delere de cęlo. Sunt quidem multi qð
peius eſt: qui non ſolum ſeipſos inebꝛiant:
ſed etiam alios cogunt et adiurant: vt am/
plius q; expedit bibãt: ⁊ inde ſepe inter eos
naſcunt᷑ iurgia ⁊ homicidia.Nũquid ꝑpen/
ditis fratres:cuius iſti in hoc ſequant᷑ volũ/
.ꝑcorj.6. Latem? Ebꝛioſi enim: ait apoſtolus:⁊ homi/

ſoꝛoꝛes:per nomẽ domini noſtri ieſu chꝛiſti:
et per regnum venturũ eius ac iudicium: vt
ſubtrahatis vos ab omni homine ambulã⸗
te inoꝛdinate:⁊ digne ambuletis vocatione
qua vocati eſtis: nec negligatis honoꝛẽ ve-

ſtrum: neq; paruipẽdatis redemptionẽ quę
eſt in chꝛiſto ieſu. Filij dei nuncupati eſtis:

quia verus ſilius dei vos liberauit. Stude-⸗

te bonis moꝛibꝰ tanto parenti placere:qua/
tenus vos non vt nequiſſimos ſeruos ꝑpe/
tuam tradat ad pęnam: ſed vt chariſſimos
filios ſi upernã ducat ad patriam: vt ſitis co⸗
heęredes filij eius ieſu chꝛiſti: cũ quo viuit et
regnat deus in vnitate ſpũſſancti: ꝑ omnia
ſeculi ſeculoꝛũ: Amen. ðJMUM

ermo I

—
——ʒ—

ris vel templi feſtiuitatẽ colimus: ſi
uñſigeliter ac diligenter attendimus:⁊
ſancte ac iuſte viuimꝰ: quicquid in templis
manufactis agitur:totum in nobis ſpiritali
edificatiõe complet᷑. Non em̃ mentiꝰ eſt ille

templũ ſunt ſpũſſancti qui in vobis eſt: Et
ideo fratres chariſſimi: quia nullis ſᷣceden/
tibus meritis:per gratiã dei meruimus ſie/
ri templũ dei:quãtuʒ poſſumus cum ipſius

adiutoꝛio laboꝛemuſ:ne dominus noſter in

templo ſuo:hoc eſt i nobiſipſis inueniat qð
oculos ſuę maieſtatis offendat: ſed habita/
culum coꝛdis noſtri euacuet᷑ vitijs 2 virtuti⸗/
bus repleatur: claudat᷑ diabolo: ⁊ aperiatur
chꝛiſto: ⁊ ita laboꝛemus vt nobis bonoꝛum
operum clauibus ianuam regni cęleſtis ape
rire poſſimus. Sicut enim malis operibus

quaſi quibuſdam ſeris ac vectibus vitę no

bis ianua clauditur: ita abſq; dubio bonis

operibus aperitur. Et ideo fratres chariſſi/ *
mi vnuſquiſq; conſideret conſcientiã ſuam:

⁊ quando ſe aliquo crimine vulneratuʒ eſſe
cognouerit: pꝛius oꝛationibus:ieiunijs vel
elemoſynis ſtudeat mũdare cõſcientiã ſuãs:
⁊ ſic euchariſtiam pᷣſumat accipere.Si enim
agnoſcens reatum ſuum ipſe ſe a diuino al
tari ſu btraxerit cito ad indulgentiaʒ diuing

miſericoꝛdię ꝑueniet:Quia ſicut qͥ ſe ic LZucj.14. ct. 18.

unſuertatte decicatisis e ec, Serno
cleſię vel altaris: S

Votienſcũq; fratres chariſſimi alta

CC. LlI.

qui dixit: Templũ em̃ dei ſanctũ eſt qð eſtis 1. Cor.ʒ.
vos. Et iterũ: Heſcitis quia coꝛpoꝛa veſtra 1. or:.s.

el. Ser.u. In Anniuerſario dedicatiõis tẽpli: Ser. 1.

cidę:regnum deinon poſſidebunt. Obſecro h
vos dilectiſſimi patres ⁊ matres: fratres et

—

Gancti Aluguſtini de tempote vNl

in coꝛde retinens:hᷣſumit accedere? Auertat

2 hoc deus a nobis fratres chariſſimi: et con/

cedat vt mala iſta aut nunq; velimus admit
tere:aut ſi admiſſa fuerint ſine vlla moꝛa pę
nitentia vel pace ſtudeamus ſanare et lar⸗
gioꝛibus elemoſynis feſtinemꝰ abluere: ne

aſpicio. Omnes viri quãdo cõmunicare de/
ſiderãt: lauant manus ſuas:⁊ omnes muli/

eres nitida exhibẽt lintheamina vbi coꝛpus

chꝛiſti accipiant. Non eſt graue quod dico
fratres:quomodo viri lauant aqua manus

ſuas:ſic eiemoſynis lauent conſcientias ſu/

phunmiliabit᷑: ita econtrario: qui ſe hbumiliar dus excludit᷑: Qui enim in illa cęleſti bier· niſng
exaltabit᷑. Qui enim ſicut dixi: agnoſcens ſalem excõmunicari meruerit: non ſolũ hoc lln
reatum ſuũ ipfe ſe humiliter ab altari eccle- pęnę habebit ꝙ nec mãducare vel bibere po ſnait⸗
ſię ꝓ emẽdatiõe vitę remouere voluerit: ab terit: ſed etiam flammas infernales ſuſtine- nns Pe
eterno illo ⁊ cęleſti cõuiuio excõmunicari pe bit:vbi eſt fletus ⁊ ſtridoꝛ dentium:vbi vlu udllt
nitus non timebit. Rogo vos fratres dili- latus: lamenratio⁊ penitẽtia ſine vllo reme/ nntku
genter attẽdite: ſi ad menſã cuiuſcũq; pot dio:vbi eſt vermis ille qui nõ moꝛit᷑:⁊ ignis Eſa.õs. Günnl⸗
tis hoĩs nemo pᷣſumit cũ veſtibus cõſciſſis qui nunqᷓ; extinguit᷑:vbi moꝛs quęrit᷑: ?ꝛ ſon ni tot
⁊ inquinatis accedere:quãtomagis a conui inuenit᷑. Quare in infedno moꝛs quęrit᷑: et htn Olidligt
uio ęterni regis: id eſt ab altari domini de- non inuenit᷑: Quia quibus in hoc ſęculo vi· fihofel
bet ie vnuſquiſq; inuidię vel odij veneno ꝑ / ta offertur ⁊ nolunt accipere:in inferno quę/ cg
xuſſus: iracundię furoꝛe repletus cum reue/ runt moꝛtem ⁊ non poterunt inuenire. Vbi ſentes n
rentia ⁊ humilitate ſubtrahere? ꝓpter illud erit nox ſine die: amaritudo ſine dulcedine: Autanoc
Watib.5. qð ſcriptũ eſt: VUade pᷣus recõcialiare fratri obſcuritas ſine lumine: vbi nec diuitię: nec fanndies
tuo ⁊ tũc veniẽs offeres munꝰtuũ.Et iterũ: parentes: nec coniuges: nec filij: nec vicini benngeccde
MWattð.22. Amice quomõ huc intraſti nõ habens veſtẽ potuerunt ſubuenire: vbi nihil peccatoꝛ in/ Gluarn
nuptialem? Sic enim habet textus euange/ ueniet:niſi qð de hoc ſeculo caſte et iuſte vi/ anpennis
licę lectionis ꝙ quidam fecerit nuptias filio uendo ꝑ elemoſynarũ largitatem tranſmiſe iorserch
ſuo: ⁊ intrauerit vt videret ſimul recũbẽtes: rit.hęcęrgo cogitantes fratres chariſſimi: ltatstnd
— ⁊ videns ibi hominẽ non habentem veſtem tam caſti: ⁊ tam ſobꝛij: ⁊ taʒ pacifici ad iſtud Nnandcten
nuptialem: dixit ad eum: Amice quomodo altare deo auxiliãte ſtudeamus accedere:vt uttd nnl Ve
huc intraſti nõ habens veſtem nuptialem? ab illo ęterno altari non mereamur excludi. tmon. K
Et illo obmuteſcente:dixit miniſtris: Liga / Qui em̃ ad iſtud altare caſto coꝛpoꝛe et mũ/ naingeud
te illis manus ⁊ pedes ⁊ pꝛoijcite eum in te· do coꝛde cum munda ⁊ ſecura conſciẽtia ve/ gosdomnint
nebꝛas exterioꝛeſ:ibi erit fletus ⁊ ſtridoꝛ dẽ nit: ad illud altare qð in celis eſt felici tranſ⸗ itrregn
tium. Ecce qualem ſententiã merebit᷑ audi- migratione ꝑueniet. Ad extremum fratres WUM
re qui ad conuiuiũ nuptiale: id eſt ad altare chariſſimi non eſt graue nec laboꝛioſum qð Veno (Eolen
domini:aut ebꝛioſus: aut adulter: aut odiũ ſuggero:hoc dico quod vos frequẽter facere

foꝛte ſi cum peccatoꝛum vulneribus ante tri as.Similit᷑ et mulieres quomodo nitidũ ex liu an
bunal ęterni iudicis venerimus:ab illa ęter- hibent lintheolũ vbi coꝛpus chꝛiſti accipiãt: ninrit
na eccleſia: ⁊ ab illa cęleſti hieruſalem perve ſic coꝛpus caſtum et coꝛ mũdum exhibeant s uemc
tua excõmunicatione ſeparemur. Cõſidera vt cum bona ↄſcientia chꝛiſti ſacramẽta ſuſ/⸗ unn
te fratres:rogo vos ſi hodie aliquis a cuen cipiant. Rogo vos fratres: nũquid eſt ali⸗ ſtan
tu eccleſię huius pꝛo aliquo crimine pꝛoijcia quis qui in arca ſoꝛdibus plena velit mitte/ n nhefn⸗
tur foꝛas:in quanto doloꝛe vel tribulatione re veſtem ſuam? Et ſi in arca ſoꝛdibus plena Rels
erit anima ſua? Et ſi intolerabilis doloꝛ eſt veſtis non mittitur pꝛecioſa: qua fronte in Uheſe
dee illa eccleſia foꝛas pꝛoijci: vbi ille qui pꝛioij anima quę peccatoꝛum ſoꝛdibus inquinat᷑ nſer
citur et manducare ⁊ bibere et cum homini/ cchꝛiſti euchariſtia ſuſcipit᷑: Et quia iſtis ve / unſene
bus loqui poteſt: ⁊ habet ſpem vt iterũ me/ riſſimis exempiis loqui cepimuſ: etiã et hoc 66 deqnel
reatur ad eccleſiã reuocari: quãtus putatis quod non noſtis inſinuo. Non puto eſſe ali/ detnnoll
doloꝛ ille erit ſi aliquis pꝛo criminibus ſuis quẽ hoĩem qᷣ in arca ſua vbi pcioſas veſtes n Nnekne
ab illa eccleſia que in celis eſt a cõuentu an / habet repoſitas acqeſcat aut carbonẽ viuũ oReyn
geloꝛum vel ſanctoꝛũ omniũ cõgregatione aut qualẽcunq; ſcintillam includere.Quare hunſbus
fuerit ſeparatus: cui nec hoc ſolum ſufficiet hoc fratres? Quia timet ne comburant᷑ ve/ ni;,Sel
ad pęnam ꝙ foꝛis pꝛoijcit᷑:ſed inſuꝑ in tene/ ſtimenta quibus in feſtiuitate induit᷑. Ro⸗ Migerſig

b.ꝛꝛas exterioꝛes ęterno incendio concreman/

„

go vos fratres: qui in arca ſua non vult ſcin/

a huenit⸗
Nchn, tun heg

.

noktiglet

Sguenktnen
Nouenl:
nderſenl,
nhieno ae
inenin. D
lnedltiee
crdiunie
fläenernint
blperencrin
Ahectüteyi
Nennanſnie
rs cheſiſint
Gaſcladiſ
us Medeen
Gamurau
coporetni⸗
onſaitade
tſgann⸗

nmun fuantz

labougfanc
frgragiun
Gnuncnrde
,tonncsnul⸗

ning biNns

nve gtos N
Ntagornans
Nnſaeniuſt
Codoniti

lun anben
lionniuſi
ligninckii
mavelemn
ſtinnshen
ufoltn
bus ni
ueeiht
nouncſen
ctleſi⸗
aarvone ſi
minnt
–
non nuß⸗

tillã ignis includere:q̃re in anima ſua flam/
mã iracũdię non timet accendere? Sed qua/
re hoc fiat: manifeſte ⁊ euidenter cognoſci-
mus. Ideo enim in arcã ignem nõ mittimꝰ:
quia diligimus veſtem noſtrã: Flammã o
iracundię ideo non extinguimus: quia non

ſolũ nõ diligimus: ſed etiaʒ odio habemus

gnimã noſtram: ſcõm id quod ſcriptum eſt:
P xs. 10. Qui diligit iniquůltatem odit animã ſuam.
Et ideo fratres chariſſimi exempla iſta attẽ/
tius cogitantes:arcellas interioꝛes:id eſt cõ
ſcientias noſtras quãtum poſſumus cũ dei
agdliutoꝛio cuſtodire diligentius ſtu eamuſ:
v́vt cum dies iudicij aduenerit: in illa ęterna
C beata eccleſia: vbi nunq; habitare poterit

malus:vnde nunq; exiturus eſt bonus:non

eum pannis veteribus foꝛas in tenebꝛas ex/
terioꝛes excluſi apareamus: ſed ſtola ĩmoꝛ/
talitatis induti: caſtitat vł iuſtig gemmis
oꝛnati: elemoſynaꝝ luce veſtiti audire mere
Wattb. 25, amur: Venite benedicti patris mei ꝑcipite
regnum. Et illud: Serue bone et ſidelis in-
tra in gaudiũ domini tui. Ad quod gaudiũ
nos dominus ſua ꝓtectione perducat: Qui
villit ⁊ regnat in ſęcula ſculoꝝ: Amẽ.

Sermo ¶ Eodem die:Sermo II
A/, eEcte feſta eccleſię colunt:qui ſe eccle

ſię filios eſſe recognoſcũt.hheęc enim
omnium credentium mater eſt: quę
natos a moꝛte regenerat ad ſalutem. hęc eſt
poſt ſynagogam quideʒ vocata:ſed ante ſy-/
nagogam pꝛomiſſa. hęc enim iam in pꝛimo
Señ.a. homine pᷣſigurata eſt. Nam ſicut ex adę late
re fabꝛicata eſt eua:ita ex chꝛiſti coꝛꝑe et vul/
Geñ.. nere redempta creuit eccleſia.Hec intra arcã
diluuio exundante ſeruata: crucis beneficiũ
et baptiſmatis myſterium pᷣſignauit. Hanc

Geñ.⁊i. ſara ſterilis et deſperata in ſenectute vnico

pignoꝛe fęcundata pꝛęcinit: qð eccleſia vni/
cum: id eũ dilectiſſimũ deo populum ſeculo
B iam ſeneſcente ꝓgenuit. hheęc eſt regina illa:
PS. 44. de qua ad dominũ dicitur: Aſtitit regina a
dextris tuis in veſtitu deaurato circũamicta
varietate: id eſt diuerſarũ circũdata pᷣcioſo
· Regl. 10. decoꝛe virtutũ.hęcẽ illa regina:quę venit a
partibus ęthiopię audire ſapientis ſalomo/
nis. Sed heęc non tam ex vna regione q; ex
vyniuerſis mundi partibus reges paritura
conuenit: ſicut etiam euangeliſta cõmemo/
Matth.12. rat: Regina auſtri venit a ſinibus terrę au/

Ber. CC.LIII. In Anniuerſario dedicatiõis tẽpli:Ger. II.

dire ſapientiã ſalomonis. Venit eccleſia ad ðèZJMGDUẽ
redemptoꝛem ⁊ eruditoꝛem ſuum:vt de ſtul .
ticia erroꝛis doctrinam ꝑciperet veritatis.

De qua plenius ſicut audiuimus regnoꝛum

ſcribit hiſtoꝛia ita dicens:Et ingreſſa regina 3· Regl.io
hieruſalẽ cum multo comitatu ⁊ diuitijs cũ
camelis poꝛtantibus aromata et aurum in-
finitum nimis ⁊ gemmas pcioſas: venit ad
ſalomonem: ⁊ locuta eſt ei vniuerſa quę ha-
bebat in coꝛde ſuo.Ergo in figura reginę hu C
ius eccleſia venit ex gentibus: ⁊ a finibꝰ ter/
rę: imponens finem cupiditatibus vitijſq;
terrenis:vt audiret ſapientiã ſalomonis: id
eſtveri paciſici domini noſtri ieſu chꝛiſti:qui
fecit vtraq; vnum:ſoluens inimicitias inter Epðs.a.
deum ⁊ hominẽ in carne ſua. Venit poſt ve/
teres ⁊ ꝓphanas ſuꝑſtitiones audire ⁊ diſce
re de fidei illuminatione ⁊ iudicio futuro:de

animę immoꝛtalitate: de ſpe reſurrectionis
gloꝛię. Venit ergo in hieruſalẽ cum multo ʒ. Regj.10.

comitatu:id eſt non iam cum vna tantũ gen
te iudęoꝛum:ſicut pꝛius ſynagoga ſolos ha/
buit hebꝛęos: ſed totius mundi gentibus

diuerſiſq; nationibuſ. Venit ergo exhibens H

munera digna chꝛiſto:aurum et gemmas p̃ᷣ/
cioſas:et hoc camelis poꝛtantibus: id eſt ex
gentili populo venientibus qui pꝛius fue/
rant vitioꝛum fęditate diſtoꝛti: et maloꝛum
onere curui:ac peccatoꝛum pꝛauitate defoꝛ/
mes.Cum his tanq; muneribus regina hęc

ingredit᷑ ad pacificũ regem chꝛiſtũ exhibens
ſidei aurum: puritatis incenſa pᷣcioſa:ſplen/
doꝛeſq; gemmarũ: moꝛum ſcilicet inſignia

⁊ oꝛnamenta virtutũ: ⁊ locuta eſt ei vniuer/
ſa quę habebat in coꝛde ſuo:id eſt aperuit 4
coꝛ ſuum: manifeſtauit ei occulta conſcien-

tię ſuę in cõfeſſione ⁊ pęnitudine ſcedentiũ

delictoꝛum. Videamus quid agat hęc regi/ =
na. Videns inquã regina ſaba omnẽ ſapi/ Abi. 5.
entiam ſalomonis:⁊ domũ quam ędiſicaue
rat:⁊ cibos menſę eius:⁊ holocauſta quę of/
ferebat in domo domini:nõ habebat vltra
ſpiritum. Quid erat rationis:vt pꝛępotens
regina: domus expenſas:⁊ cibos regios tã/

topere miraret᷑: Ergo hoc loco aliqua maio-

ra nos opoꝛtet ĩquirere. Vidit ergo eccleſia
ex gentibus congregata ſapientiam chꝛiſti:
id eſt poſt carnalia inſtituta gentilium:poſt
humanã ⁊Tanimalẽ doctrinam philoſopho/
rum:accepit intellectũ ſalutis:et vitę inſpe/

xit ſpiritalium mẽbꝛa bonoꝛũ:agnouit verũ

fabꝛicatoꝛem ceęli ⁊ terrę:⁊ votentigl imũ hu⸗
II5: em H

mani generis conditotem: de cuius ſapien/
Sap.ij. tia dicit᷑: QOmnia in menſura ⁊ pondere ⁊ nu
FCiemero conſtituiſti. Uidit ⁊ domũ quam ędi/
ficauerat:id eſt incarnationẽ homis aſſum/
Col.⁊. pti:in quo habitat omnis plenitudo diuini/
tatis coꝛpoꝛaliter. Vidit ⁊ cibos menſeę ſalo
monis:id eſt illos de quibus dominus dice
Johᷣ.4. bat: Meus cibus eſt: vt faciam volũtatem
eius qui me miſit patris.Cibus enim chꝛiſti
eſt ſalus noſtra:reſicit᷑ cęleſtibus epulis:pꝛo
fectibꝰ noſtris. Cibus eius ſumus:dum ac/

quiſiti eccleſię i membꝛa eius coꝛpuſq; trãſi/

mus. Vlel cibus eius altaris ſacramenta cę/
Nõ.77. leſtia ſunt:de quibus dicit᷑: Panẽ celi dedit
eis:panem angeloꝛum manducauit homo.
Vidit ⁊ holocauſta eius: oꝛationũ ſine du/
bio ſuplicationumq; myſteria:et obſtupuit
vbi vidit ineſtimabiles diuitias domini ſui
35. Begl.I0. dixitq; ad regem: Verus ſermo eſt quẽ au/
dieram in terra mea ſuper ſermonibus tuis
⁊ ſuper ſapientia tua: et non credebam nar/

rãatibus donec ipſa veni ⁊ vidi oculis meis:
⁊ pꝛobaui ꝙ media pars nunciata mihi non

fuiſſet. Maioꝛa ſunt ſapientia ⁊ opera tua:
D qᷓ; rumoꝛ quem audiui. Cum ergo pꝑuenerit
regina hęc ſiue eccleſia ſiue quęcunq; anima
ſancta in ęternam hieruſalẽ: id eſt viſionem
pacis:⁊ ingreſſa fuerit beata requiem ⁊ glo/

riam ceęleſtium ꝓmiſſoꝛum: multo plura et

magniſicentioꝛa pꝑſpiciet qᷓ; ei ſunt in hac ter
ra per ſacra eloquia:per ꝓphetas atq; apo⸗
ſtolos nunciata. Hunc enim tanq; in ſpecu/
1. Corj.i3. Io ⁊ in ęnigmate:tunc autẽ oculis ſuis vide⸗/
bit:id eſt facie ad faciem. Lunc beata ⁊ illu/
Aris anima inter ſtupendas remuneratoꝛis
ſui conſtituta diuitias:ineffabilibus reginę

huius verbis vti ad deum poterit dicens:

Begl. 10. Verus eſt ſermo quem audiui in terra mea
ſuper ſermonibus tuis: maioꝛa ſunt opera
tua qᷓ; rumoꝛ quẽ audiui. Et reuera id quod
1. orl. 2. parat deus diligentibus ſe:fide nõ compꝛe/
hendit᷑: ſpe non tangitur: charitate non ca/
pitur:deſideria ⁊ vota tranſgredit᷑. Acquiri
poteſt:eſtimari non poteſt. haber de perce/
ptione fructum:non habet de ſacietate faſti

dium:Ad quę vos bona ꝑducat:qui viuit .

regnat in 1 ecula ſęculoꝛũ: Amẽ.

¶Eode Gem die: Sermo habitus in
Sermo regiõe tertia: In baſilica ſancti Pe/
CC. LIII. tri Carthagin. III

Auguſtini de tempoꝛe

Ecoꝛem domus dei: et locum taber/
naculi claritatis eius diligimus:ſi NPð. 25.
noſipſi ſumus. Quis ergo decoꝛ eſt
domꝰ dei ⁊ locus tabernaculi claritatis eiꝰ:
niſi templum eius: de quo apoſtolus dicit:
Templũ enim dei ſanctũ eſt: qð eſtis vos? i. Cor..ʒ.
Sicut ergo in fabꝛicis manufactis cum ele-
ganter et magnifice conſtruunt᷑:coꝛpoꝛalis
noſter mulcet᷑ aſpectus:ita cum lapides vi/
ui: id eſt coꝛda fidelium charitatis vinculo

continent᷑: decoꝛ eſt domus dei: et locus ta/
bernaculi claritatis eius. Diſcite ergo quod

amare debetis:vt amare poſſitis. QAui em̃

diligit decoꝛem domus dei: non eſt dubium

quia eccleſiam diligit. Mõ i in fabꝛefactis pa/
rietibus ⁊ tectis:non in nitoꝛe marmoꝛum ⁊
laquearibus aureis: ſed in hominibus fide/
de ſuo:⁊ es tota anima ſua:et ex tota mente
ſua:⁊ pꝛoximũ ſuum tanq; ſeipſum. Sed in B
congregatione chꝛiſtiana quãtum pertinet
ad participationẽ et cõmunionẽ ſacramen/

toꝛũ:multiplicati ſunt ſuper numerũ. Alius s. ʒ.

eſt ergo numerus: alij ſuper numerũ. Nume

rus eſt: de quibus dicit apoſtolꝰ: Mouit do/ 2. Timoth2.

minus qui ſunt eius. Super numerũ autẽ:
Quoniã in magna domo non ſolum vaſa abi..
ſunt aurea 2 argentea: ſed 2 lignea ⁊ fictilia:·
alia quidem in honoꝛem: alia in contume,
liam. Mumerus ergo vaſoꝛum in honoꝛem:

Super numerũ autem vaſa in contumeliã.

Cum ergo ſint iſta duo genera vaſoꝛum:nũ
quid dubitamus vbi ſit decoꝛ domus dei?
Si ergo vis diligere: agis quod cãtaſti: de⸗ C¶
coꝛem domus dei:⁊ locum tabernaculi clari Põ. 25.
tatis eius: Quęre vaſa in honoꝛem: et no/
lo dicas: Queſiui ⁊ non inueni. IJdeo enim
quęſiſti et non inueniſti:quia quod queſiſti

tu non fuiſti. Similis ſimili cohęret: diſſi i⸗

milis diſſimiles refugit. Si fueris vas in cõ
tumeliã: pꝛoculdubio vas in honoꝛem gra/
ue tibi erit ad videndum. Hon audis quo/
modo quidam de quodã dicant: Gꝛauis eſt Saß⸗a.
nobis etiam ad videndum?: Qõ tibi graue
eſt ad videndũ: quando erit apertũ ad inue
niendũ: Vaſa enim iſta interioꝛuʒ hominũ
ſunt. Mon vtiq; cum viſus fuerit iuſtus: iaz
agnoſcit᷑ iuſtus.Eüdem aſpectum habet iu/
ſtus ⁊ iniuſtus. VUterq; homo:ſed nõ vterq;
domus dei.Et ſi ambo chꝛiſtiani apellant᷑:

vtrũq; vas:ſed non vtrũq; in honoꝛem: ſed
aliud in honoꝛem: aliud in contumeliã. Nũ/

libus:ſanctis:deum diligentibꝰ ex toto coꝛ/ MWattt. ꝛ.

s v
nan

,cnunl
cunboll:

Nenller .

4 ſmien

ſegloin⸗
nrte

hkleginnd

ne cikunen
Daganionin
Allen, P⸗
NIyiunn

Mpintscon

kalatencck

oryund
Iusn Iurininde

ſluntnonn
Hwvengn

Mun genencun

Abantu
nocoesbe
Uunſonpe
lienmnanz⸗
eni ilenn

nan

Z llaens:

uincogn
flanngeis
fentnafi
nioin
lhü er
otercane
ungl
depeſoin
llamoe
Chnete

fakune

unng

nis 1 Ri
ddeec
atisep,
Ausdict

mus magna?: Nouit vti deus:id eſt dominꝰ
magneę domus et vaſis in honoꝛem et vaſis

in contumeliã. Sicuti eſt maloꝛum male vti
etiam bonis: ſic econtra dei bene vti etiam

tonun E1I. Timoth. 4. malis. Quantis bonis vtuntur mali? om/

s uncle
oponls
Ppidesy,
1s pihaul,
thast,
ergoquod
QAlic
ſtdubiun
eſuctisp
hnmorum:
nibus ide⸗

ota nente
n. Sedin 5
mpernnet
ſocamen

eri. Alus pen

eü. Bune

Bonuitdo r

nerü aute:
olum vln is
11ficila:
contume
honoꝛen.
ntumeli,
ſoummnd
omus dei⸗
citaltude

aculican ti

en: an
eoenin
od quelti
get: dil⸗
zsinch
norem gea
zudisuo⸗
ianisti
nbigene
rtäastue
u; honni
iulus:iej
nlubctin
no teng
1 mpelni
no ene 4 1

cli

nis enim creatura dei bona eſt: Quomodo

ea male vtuntur ꝓali⸗ Quomodo eos incre

Zacobi4 pat ſcriptura dicẽns: Petitis et non accipi/

tis: eo ꝙ male petatis:vt in concupiſcentijs
veſtris inſumatis. Quod nomen accepe⸗/
runt iſti male vtentes bonis dei? Sequi/

bi.s. tur et dicit: Adulteri. Vnde adulceri: RNe-

(Ciis quis amicus huius mundi inimicus
deo conſtituit᷑: Adulteri inquit. Sunt ani/
mę adulterę: ſunt foꝛnicarię. Diſcutiamus
eas. Foꝛnicarię animę ſunt:multis dijs fal/

ſis quodãmodo pꝛoſtiturę. Adulterę au⸗

tem tanqᷓ; legitimo iam coniugig copulate:
⁊ ipſi legitimo coniugio non ſeruantes ani/
mę caſtitatem. Ut hoc dicam expꝛeſſius:
pagani anima foꝛnicaria eſt: chꝛiſtiani mali
adultera. Pasgani anima ſoꝛnicaria: legiti/
mũ virum nõ haber:ſed ꝑ diuerſa dęmonia
pꝛoſtituta coꝛrumpit᷑ Chꝛiſtiani aũt aliqua
re adultera eſt: quia nec caſtitatem diligit:

E nec virum deſerit. Non ergo dicas: Quare
2. Timoth. 2. ſunt iſti in domo dei? Reſi pondet᷑ tibi: Va/

ſa ſunt in contumeliazʒ. Mouit eis vti deus.
Mon errat qui creauit: quoniam qui potuit

2. Betrac.18. creare:nouit oꝛdinare. Habent in domo ma

gna locum ſuum. Si autẽ quęris a me:quo/
modo eis bene vtatur deus?: fateoꝛ dei cõſi/
lium ſicut homo explicare non poſſum. Ho⸗/
ui enim cuʒ paulo apoſtolo expaueſcere: qð
etiꝗ ille cum conſideraret ⁊ expauit:et expa/

Bo. II. ueſcens exclamauit: O altitudo diuitiarum

ſapientię ⁊ ſcientię dei: q inſcrutabilia ſunt
iudicia eius: inueſtigabiles vię eius.Quis

enim cognouit ſenſum domini: aut quis cõ/

ſiliarius eius fuit:aut quis pꝛioꝛ dedit illi et
retribuet᷑ illi :Quoniam ex ipſo ⁊ per ipſum

⁊ in ipſo ſunt omnia: Ipſi gloꝛia i ſecula ſe/

culoꝛũ. Mobis conſideratio:admiratio:tre/
moꝛ:exclamatio: quia nilla penetratio. Ipſi

autem quid: Gloꝛia in ſecula ſeculoꝛũ. Siue

de vaſis in honoꝛem:ſiue de vaſis in contu
meliam: ipſi gloꝛia in ſecula ſęculoꝛũ.Alios
coꝛonat: alios damnat: nuſq; errat. Alios

F pꝛobat:de alijs ꝓbat:om̃es oꝛdinat. Quid

faciunt inquit in hoc mundo homines ma⸗

lie Reſpõde mihi:in foꝛnace auriſicis palea

quid facit? Puto non ibi eſſe ſine cauſa pa⸗

leam: vbi aurum purgatur. Videamus quę
ibi ſint omnia. Foꝛnax eſt:palea eſt: aurum
eſt:ignis eſt: artifex eſt. Sed illa tria: aurũ:

palea: ignis i in foꝛnace:artifex ad foꝛnacem.

Attende etiam iſtum mundum. Mundus:
foꝛnax eſt. Palea:homines mali. Aurũ:ho/
mines boni. Ignis:trbulatio.Artifex: deꝰ.
Attende et vide: Aurum non purgat᷑ ſi pa-
lee non vꝛatur. Vide aurum in hoci ipo pſal
o:vbi diligimus decoꝛem domus dei:⁊ lo
cuen tabernaculi claritatis eiꝰ. Vide ibi au/
rum:vide vocem auri. Purgari cupit:Pꝛo/

quit dñe ⁊ tempta me:Et vide ſi non ignem
quęrit. Pꝛoba me et tempta me: vꝛe renes
meos ⁊ coꝛ meum. Mon times nein igne de/

ficias? Hon inquit. Quare?Quia miſericoꝛ

dia tua ante oculos meos eſt. Ecce inquit

quare ſecurus dico: Pꝛoba me domine ⁊ cẽ/ Ps. 25.

pta me: vꝛe renes meos et coꝛ meum: non
quia idoneus ſum viribus meis ignem ſuſti

P öz. 25.

Abi. 5.
ba me domine et tempta me. Pꝛoba me in/

nere temptatiõis:ſed quia miſericoꝛdia tua

ante oculos meos eſt. Qui mihi inquit do/
naſti vt aurum pꝛobatũ eſſem:in foꝛnace pe

rire ꝑmittis? Pꝛoꝛſus mittis purganduꝛ:
eijcis purgatuʒ. Cuſtodiat dominus introi- s. 120.

tum tuũ ⁊ exitum tuũ. Vige ipſum exitũ:vi

de ingreſſum in foꝛnace. Omne gaudiũ exi- Jacobi. 1.

ſtimate fratres mei:cum in temptatiões va-/
rias incideritis.Ecce audiſti ingreſi uz: que⸗
re exitum. Facile enim eſt intrare: exire ma/
gnam eſt. Sed noli timere. Fidelis deus.

Nempe quia ingreſſus fueras:de exitu cogiꝰ

tabas. Fidelis deus qui non vos permittit 1. or.10.

temptari ſupꝛa id quod poteſtis: ſed facier

cum temptatione etiam exitum. Quid eſt

exitum? Vt poſſitis ſuſtinere. Intraſti: inci

diſti: ſuſtinuiſti: exiſti. Maαa materies eſt
purgationis bonoꝛũ: abundantia maloꝛũ.
Nam in multitudine maloꝛuʒ q;uis ꝑmixti

lateant boni:nouit dominus qui ſunt eius.
Sub manu tanti artiſicis:auri mica in ma //
gna palea perire non poteſt. Quanta ibi pa
lea q; modicũ aurum.Sed noli timere: tan/

tus eſt artifex vt purgare poſſit: ꝑdere non

poſſit. Tide aurum beatuʒ apoſtolũ in iſta

foꝛnace myndi huius quẽadmodum pericu
lis pꝛobat᷑:vt veniamus ad vaſa inhonoꝛa/

2. Timoth. 2.

ta quęintus ſunt: qubus nouit bene vtido

5

Ber. CC.LIIII. In ãniuerſario dedicatiõis repli: B. er. III

quid pꝛopter mala vaſa deſerenda eſt do/

—

Bancti luguſtini de tempoꝛe

. WC1

tibi relicturus eſt:quod binc non eſt ablatu-

—H ziner
minus magnę domus. Apoſtolus ergo cuʒ dicit falſa: plerumq; illi creditur. Quid fa- d.
2. Corj.II. periculis pꝛobaret᷑:quid dicebat? Periculis cit aurum? Vndiq; palea eſt. Ignis ſoꝛdes zeee
in mari:periculis in deſerto:periculis ex ge· punit:non fidem. Eſto mundioꝛ ipſa exerci/ e ame
nere:periculis ex gentibus. Iſta omnia fo/ tatione: eſto mũdioꝛ: valeat tibi ille qui au/ ch ien
ris ſunt. Intus attende: Periculis in falſis ferat quo ſoꝛdidioꝛ es: non qui opꝛimat qðᷣ e mucr
h fratribꝰ. Alloquoꝛ ego aurum dei: alloquoꝛ aurum es.Eteni ſi defeceris:peris in palae.. Alon 1
vaſa facta in honoꝛem: alloquoꝛ grana ĩ tri- Et ſi peris in palea:aurum non eras:ſed au an dis
tura areę:inter paleam laboꝛantia. Tibi di/ rum eſſe te fingebas. Nauit dominus qui 2. Timotsᷣ 4e *
co quiſquis audis:non me:ſed per me:Eſto ſunt eius. Illi autem qui ſunt mali: de qu/
bonus: tolera malum. Nolo dicas quis eſft bus erubeſcis quando es inter malos qui ene⸗
bonus:immo hoc volo dicaſ:quoniã quan/ ſunt foꝛis: memẽto quod non ſint in domo ine
tumcunq; fueris bonus: non eris ſine ali / magna vbi es vas in honoꝛem: ſed in cõtu/ im⸗
Zud.18. quo malo. VUnde rectiſſime dicitur: Nemo meliã. Inſtruxit te apoſtolꝰ: regat te deus. “ lemd
bonus: niſi ſolus deus. Sed bonus ille qui Si mali non eſſent pꝛo quibus oꝛaremus: RK wan⸗
fecit bona: deus eſt. Si ergo bonus deus qñ nobis diceret᷑: Oꝛate ꝓ inimicis veſtris? Mattb.5. snd
qui facit bona:et ſolus ille bonꝰ effectoꝛ bo- An foꝛte vellemus bonos habere inimicoſ⸗ Nabenmk⸗
noꝛum: quomodo eſt effectoꝛ bonoꝛũ:ſi nul· Vnge ſieri poteſt: Non habebis bonũ ini⸗ . S
lus eſt hominum bonus:? Scõðm modulum micũ:niſi fueris malus. Si autem fueris bo ed
ergo pꝛoximũ:eſt ⁊ homo bonus.Qui ſi nõ nus:inimicus tuus nõ erit niſi malus.Oꝛa/ neam
Mattb.ia. eſſet: deus ipſe non diceret:homo bonus: te pꝛo inimicis veſtris. Ergo boni oꝛate pꝛo ice h
de bono theſauro coꝛdis ſui pꝛofert bona. malis. Redi ad coꝛ tuũ: O tu qui in iſta foꝛ R
Eſto ergo bonus:⁊ tolera malum.Eſto ſim/ nace purgaris:ſi potuit eſſe vox tua:Pꝛoba Mã.ꝛ5. ee
pliciter bonus: et dupliciter tolera malum. me domine ⁊ tempta me:vꝛe renes meos et Naicer⸗
Bonus:non niſi intus. Nam ſi non intus: coꝛ meum: quoniam miſericoꝛdia tua ante Mee
nuſq; bonus. Eſto ergo bonus intus: ma/ oculos meos eſt:⁊ ecce redi ad coꝛ tuũ.Sub K E
lum tolera ⁊ foꝛis ⁊ intus. Foꝛis tolera hęre deo es:oꝛationem fuſurus es. Occurrit tibi i
— ticum:tolera paganum:tolera iudęum: tole qui te lęſit: occurrit tibi qui te pꝛęſſit: occur/ Lann
Michee.7. a ⁊ intus malum chꝛiſtianuʒ: Quia inimici rit tibi qui te ſpoliauit:occurrit tibi qui te¶e in mmm
. hominis domeſtici eius. Patiens moleſtos carcerem miſit.Eia attende coꝛ tuum: reſpi/ A
multos intus malos ſtomacharis:indigna,/ ce dominũ tuum.Ecce malus inimicus tuꝰ: Aim
ris:quaſi iam venerit tempus ventilatiõis. ecce bonus dominus tuus.Mocet tibi iniim umm
In tritura poſitus es: in tritura es adhuc: cus tuus malus: oꝛa pꝛo inimico tuo dicis ti inm
area triturat᷑ adhuc: adhuc grana et mani/ bi dominus tuus bonuſ. Inter inimicũ tuũ Gunamd
puli cum gentes credunt ad aream colligũ malum ⁊ dominũ bonum:quid tu facturus lick. Can
tur. Putas eſſe te poſſe in area triticum ſo- es?Contra hunc oꝛaturus:aut huic obtem/ lenprenn,
lum: Erras. Geme in area vt gaudeas in peraturus?: Suſcipis ex ſᷣcepto domini tui NR
J hoꝛreo. Fiunt multa mala a chꝛiſtianis ma/ oꝛare pꝛo maligno inimico tuo illo: Quid R
. lis. Illi qui foꝛis ſe unt et nolũt eẽ chꝛiſtiani: facturus es? Dominu ſ iuſſit:dura iuſſit:ſed anlr
inueniunt occaſiões ad excuſatiões.HHoꝛta,/ magna pꝛomiſit. Quę dura iuſſit? Diligite Mattð.. Hcken
toꝛi ſuovt credant:iſta reſpondent: Uis me inimicos veſtros: benefacite his qui ode- —*RZL
eſſe qð eſt ille et ille? Et nominat illũ et illũ: runt vos:⁊ oꝛate pꝛo ꝑſequẽtibus vos.Du⸗
aliquando et verum dicit. Cum autem non ra ſunt:ſed pꝛopter verba labioꝛum tuoꝛum s. 1. —
poteſt inueniri:quid magnũ eſt calumniari? ego cuſtodiui vias duras. Vnde tibi viri/ .
Cum ille non trepidat calumniari: facit alũ bus tuis cuſtodire vias duras:niſi quia mi/ “r
quod non videt ſuſpicari? Tu cum hominẽ ſericoꝛdia tua ante oculos meos eſt:? Ecce N
audieris iſta dicentem: foꝛte quia noſti fra- dura iuſſit: amara iuſſit: vide quę pꝛomi/ e
tres tuos malos: dicis apud teipſuʒ: Terũ ſite Orate pꝛo perſequentibus vos: vt ſitis .
dicit: Periculis in falſis fratribus. Sed no flij patris veſtri qui in celis eſt. Si tibi dice⸗ bi⸗
li deſicere: quod ille quęrit: tu eſto.Eſto bo/ ret: Oꝛa pꝛo inimico tuo: vt ſis filius patris
nus chꝛiſtianus: vt cõuincas calumnioſum tui: ne exhęreditet te pater carnalis: qa hoc D
paganum. Sed ille calumniat᷑: et de bonia den

Md,.
Sſondes
Lereti
equia⸗
inares

Seſelun

8

nsrekm
deguaux

los gui
ludono
Hincön
tiedens.
menue:
Seſhnse du
nimnicol⸗
vonüin⸗
fuensbo
lus. Ora,
ratepeo
miſaſee

uepohn

eoset
maame
us. Sub
curmt nbi
ſitoctu
biquiten
um:keipi
nicuste:
tibiinim
wodict
limicimd
ufactunse
uicobtenn
domminituu

lo:Qud

1iuſtſead
Diigtede
S iole
zvos u

getihifn
iſiqui⸗
6
aue gon

os Kſns

Zinbiote⸗

nennn

lercnde
lctebaep

cipe ergo oꝛare pꝛo inimico tuo illo magno

qui tibi multa mala fecit: qui in te multa
dura congeſſit. Incipe pꝛo illo oꝛare:⁊ vide
coꝛ tuum litigare tecum. Quod ergo vis:
quod tibi placet:quod delectaris ſcõm inte/
rioꝛem hominẽ: quod obtemperas domino

tuo ⁊ oꝛas ꝓ inimico tuo:aurum eſt. Quod

Lte vult deus in foꝛnace purgare. Exercere
ergo in medijs malis o bone: ſi quis es bo/
nus:nõ de tuo bono qꝛ fuiſti malus: ſed de

vo cum oꝛare cęperis: incipit recuʒ carnalis
inſfirmitas litigare: ipſe ſunt ſoꝛdes a quibꝰ

dei bonus qͥ nunq; ẽ maluſ. Exercere in me/
dis malis. Hec mihi volo dicas: Saltem ſi

neceſſe eſſet pꝛopter exercitationem noſtrã

vt eſſent mali:pauci eſſent mali:sboni mul⸗/

ti eſſent. Non attendis:quia ſi pauci eſſent:
multis non nocerent. Vltiq; conſidera vir

pꝛudens: quia ſi multi boni eſſent: et pauci

mali eſſent:pauci mali multis honis nocere
non auderent. Si non auderent: non exer/
cerent. Nunc vo quia multi ſunt mali:labo/

ratur a paucis bonis inter muitos malos.

Et cum laboꝛatur: ſudatur:et cum ſudatur:

aurum purgatur. Eſto ergo in decoꝛem do/
mus dei. Jam tecum in coꝛde tuo litigauit

infirmitas: inuoca vt vincas: aſſit tibi deꝰ:

adiuuet qui iubet. Jam factus es victoꝛ in-

firmitatis tuę: iam ſuſcepiſti animo et fru/

ctum oꝛandi pꝛo inimico tuo: vide quid bo/

ni eſt. Compara illum tibi. Iile meditatur

temptationes: tu fundis oꝛationes. Ille ſi

nocet:palam nocet. Zu quod pꝛo illo oꝛas:
deus nouit. Ille non credit: quia coꝛ tuum

non diſcutit. Cum ergo palam nocet: tu oc/
A culte oꝛas. In iſto toꝛculari eccleſia compa/
rata eſt. Uide ſi non ille qui palam nocet

amurca eſt currens per publicum. Amurca
per publicum currit: oleum autem ad ſedem
ſuam occultos tranſitus habet. Vt occulte

tranſeat:in magnitudine aparet. &ρ& multi

enim o fratres mei:qᷓ; multi in iſta conflicta⸗
tione rerum:in huius mundi malicia:in iſta
maloꝛum abundantia ſubtraxerunt ſe ⁊ con
uerſi ſunt ad deum:et valefecerunt mundo:
et ccperũt pauperibus res ſuas donare:qui
pauloante rapiebant alienas.Sed multi ra
ptoꝛes:inuaſoꝛes:ſpoliatoꝛes:publice axa/

CC.LV. In anniuerſario dedicatiõis tẽpli: Ger. IIII.
rus: timeres et faceres: pꝛomittitur tibi pio re
is duris: vt ſis filius altiſſimi: cogita pa/
trem: ⁊ agnoſce hęreditatem. Dic ergo: In/

rent: amurca illa eſt per plateam currens.
Illi autem vnus hinc:vnus inde coꝛde con/
iuncto mala faciens:mala pꝑmanere erubelſ/
cens:dei monita cogitans: ſpem ſeculi irri/
dens:ſpem celeſtẽ expectans:mutans amo/
res ⁊ moꝛes: oleum ſanctitatis eſt:vas i ho/
noꝛem eſt in domo magna:aurum eſt in foꝛ/
nace:granum eſt in hoꝛreo: Ibi eſt decoꝛ do
mus dei: qui viuit et regnat in ſęcula ſęcu/
loꝛum: Amen. “
Sermo

¶ Eodem die:Sermo IIII
R Cc. LV.

Jeut optime nouit ſanctitas veſtra A
frẽs ↄſecrationẽ altaris hodie cele/
bꝛamus: et iuſte ac merito gauden⸗
tes celebꝛamꝰ feſtiuitatẽ:in qua bñdictꝰ vel
vnctus ẽ lapis: in q̊ nobis diuina ſacriſicia
conſecrant᷑. Sed quando feſtiuitates iſtas
colimus fratres chariſſimi:diligenter debe/
mus attendere: ⁊ totis viribus laboꝛare:vt
quod in templis vel altaribus viſibiliter co/
litur: in nobis inuiſibiliter compleat᷑. Quia
qᷓ;uis ſancta ſint templa quę videmus de li/ .
gnis ⁊ lapidibus fabꝛicari: tamẽ plus apud
deum pꝛecioſa ſunt templa coꝛdis et coꝛpo/
ris noſtri: qꝛ illa fiunt ab homie carnali:iſta
ab artiſice mundi. Templa de lignis et lapi-
dibus humano ingenio componũtur: tem/
pla coꝛpoꝛum ipſius cęleſtis artiſicis manu
fabꝛicantur: ſicut ſcriptum eſt: Manus tuę
fecerunt me ⁊ plaſmauerunt me.Et iterum:
Pꝛius q; te foꝛmarem in vtero noui te. Haʒ Hiere..
qð templa ſuccenduntur:ita econtrario qui
charitatis luce repletus eſt:ſi negligens fue
rit: cito refrigeſcit charitas: et cupiditas in/
ardeſcit. Ergo nec ille deſperet qui malus
eſt:quia cito poteſt reſurgere:nec ille qui bo
nus eſt aut negligẽs remaneat:aut aliquid
de ſua virtute pꝛęſumat: ne gaudium ſuum
conuertatur ad luctum. Et ideo dilectiſſimi
fratres: caſtitatem coꝛpoꝛis: puritatem coꝛ⸗
dis cum dei adiutoꝛio ſeruare quãtum poſ-
ſumus ſtudeamus. his enim rebus ignis
in nobis charitatis vel compunctionis ſem ßMM
ſemper accenditur et nutritur. Qui enim
nec caſtitatem cuſtodit in coꝛpoꝛe: nec pu/
ritatem tenet in mente: quotiens ſanetę
ſolenitates adueniunt: in coꝛpoꝛe videtur
habere gaudium: in coꝛde non cclebeat

Bancti luguſtini de tempoꝛe

Apocl.ʒ.

niſi luctum. QAuale enim gaudium conſcien
tia illa poteſt habere: in cuius anima mul-
tis vitis occupata magis diabolus pꝛobat᷑
habitare qᷓ; chꝛiſtus: Quale gaudiũ poteſt
habere anima:quę iracundię furoꝛe ſuccen-
ditur: cupiditati nigredine obſcurat᷑: ſuper/
bię amariſſimo felle repletur: inuidię vene/
no percutit᷑: luxurię ſoꝛdibus inquinatur:
Nos vo fratres chariſſimi etiã ſi nobis ali/
qua vt ſolet fieri peccata ſurrepunt: quantũ
poſſumus cum dei adiutoꝛio laboꝛemus:ie/
iunijs: vigilijs:oꝛatiõibus:elemoſynis mũ/
dare ſoꝛdida:lapſa conſtruere:templum dei
viui regdiſicare:vt veniens dominus in no/
bis nihil inueniat qð oculos ſuę maieſtatis
offendat:quia de ipſo ſcriptum eſt.Ecce ſto
ad oſtium et pulſo:ſi quis ſurrexerit et ape/
ruerit mihi: intrabo ⁊ cęnabo cum illo: ⁊ ille

Job.14. Mecum. Et iterum: Ego et pater veniemus
2à manſionem apud eum faciemus. &α bea-/

ta eſt illa anima:in qua pater et ſilius veni-
entes:non ſolum habitare vel manere: ſed

etiam cęnare dignant᷑.Qð autem dixit: Cg/

nabo cum illo ⁊ ille mecum: ſcimus euiden/
ter:quiaapoſtolus paulus oſtendit dicens:

1.Cor 5. Templũ dei ſanctũ eſt: quod eſtis vos. Et
Leuitj. 26. per ꝓphetã dominus dicit: Et habitabo in/

2. Con.b. quit in eis:⁊ inambulabo. Et quia ſicut ipſi

vidiſtis fratres habitare ⁊ inambulare deſi/

derat in nobis deus: cum ipſius adiutoꝛio

ita coꝛ noſtrum ſtudeamus bonis ſemꝑ co/

gitationibus occupare: ⁊ coꝛpoꝛa noſtra ab

omni ſoꝛde luxunig munda vel caſta iugiter

DD
3. Begl. 6.

cuſtodire:vt deum in nobis delectet habita
re. In templo enim a ſalomone ędiſicato le/
gimus duo altaria fuiſſe conſtituta: vnum
foꝛis:aliud intꝰ. In illo qð foꝛiſ erat:anima-
lium ceędebat᷑ ſacrificiũ. In illo vᷣo altari qð
intus erat: thimiamatis offerebat᷑ incenſũ.
Videamꝰ fratres:ne foꝛte i nobis duo ſint
altaria conſtituta: coꝛpoꝛis ſcilicet et coꝛdis
noſtri. DHeniq; duplex a nobis ſacriſiciũ quę
rit deus:vnumvt ſimus caſto coꝛpoꝛe:aliud
vt mũdo coꝛde eſſe debeamus.Ergo in exte
rioꝛe altari: id eſt in coꝛpoꝛe noſtro offerant᷑
opera bona: in coꝛde odoꝛem ſuauitatis re/
doleat cogitatio ſancta. In altari coꝛdis no
ſtri iugiter quod eſt deo placitum oꝑpemur.
Tunc enim oꝛdinem legitimũ copſecratiõis
altaris cum gaudio celebꝛamus:quando al/
taria coꝛdis vel coꝛpoꝛis noſtri munda ⁊ pu

ra in cõſpectu diuinę maieſtatis offerimus.
Nam neſcio qua fronte: aut qua conſcien-

tia optat in altaris conſecratione gaudere:

qui in coꝛdis ſui altari non ſtudet mundici/

tiã cuſtodire. Hos vo fratres chariſſimi:ita

agere ſtudeamus vt ſemper feſtiuitatẽ du/

plicem celebꝛare mereamur: ⁊ quomodo de

templi vel altaris cõſe ecrgtione gaudemus:

ſic inuiſibiliter de coꝛpoꝛis caſtitate vel ani⸗

meę puritate ſpiritale gaudiũ habere merea/

mur. Et h cõſiderate fratres: ꝙ in illo altari E
qð a ſalomone iegimꝰ dedicatũ:iugiter quo
tidianu& ignis ardebat: qð vtinam ⁊ in no

bis pietas diuina perſiciat. Vnde non ſolũ
oꝛationibus ſed etiam bonis operibus pla/

candus eſt deꝰ: vt ĩ altari coꝛdis noſtri ignẽ

ſuum ſemꝑ accendat:illuʒ de quo ipſe dixit:

Ignem veni mittere in terram: ⁊ quid volo Tucj. a.
niſi vt acendat᷑: Quia duo ſunt ignes:cupi

ditatis ſcilicet ⁊ charitatis: ⁊ vnus de parte
dei: alter de parte diaboli: vnus deuoꝛans
omĩa mala: alter vniuerſa bona conſumẽs:
conſideret vnuſquiſq; conſcientiã ſuam: et

ſi in ſe videt ignem cupiditatis ardere: cum

dei adiutoꝛio feſtinet extinguere:quia nihil
in illo boni remanere poterit: quẽ ignis cu/

piditatis accẽderit:ſicut econtrario nihil in

eo mali remanebit:in quo ignis arſerit cha/

ritatis. Flamma enim cupiditatis in coꝛde

peccatoꝛum velut in altari deuoꝛans omnia

bona:diabolo odoꝛẽ ſuauitatis exhalat: in

anima vo ſancta velut in ſacroſancto altari
flamma charitatis quęcũq; ſuꝑuenerint ma

bet.Et quia vniuſcuiuſq; coꝛ altare eſt: aut

vnuſquiſq; conſcientiã ſuam: er ſi cupidita-
tis igne conſumit᷑:elemoſynarum refrigerio

mitigetur:quia ſcriptum eſt:Sicut aqua ex Ecẽis.

tinguit ignem:ita elemoſyna extinguit pec
catum.Qui ergo cupiditate conſumit᷑: ſub/
trahat a ſe opera mala:⁊ quod bonum eſt ex

accendit᷑:ſemper bonis operibus augeatur:

⁊ nutriat in ſe ignem quem in eo chꝛiſtus di
gnetur accendere. .

Eodem die: Sermo v

la cõſumens: deo odoꝛem ſuauitatis exhi/

dei:aut aduerſarij: ſicut iam dixi: attendat

ercere conetur. Qui vo flamma charitatis

M

eunml

ß

Kn. binana

ancongre⸗
oncoenim
gaetlepi
lapthank:
brotum cop

gunteniſiq
Lignaiſat
Gbererent
ſeinicecoh
fennnenoh
Ceoinaliqu
herereſen
Volens eng
hobis habit

Phig Handatün

dligans. 4
bis Vetere
gun tacieb⸗
Cgovten
wosinuicen
moyetrag
ſautßaſcuu
Lunenize⸗

ſig athabete

nino antic
nitena 6
domninusd
hbercane
Cantueamn

Peoteſanc

ns Domm
luofneni
ſPpumrne
ehin penc
mammiconn
heeſtyen⸗
Umus:ode

Norum ſ
eſanockt
neguicee
animne
amlie

ie
–
igne RAuNgen.

e mnuncii

N

1ignondode

mrgutm

bint palmn n⸗
udahgengen
grlhiut
Ctiügtgan

Ninunen

Diteronſal

Wanu

Nadis oſtiigi
egnnt

NumtquNAnn
untigesa

zinnnsdepan
Vnnsdenanns
honaconſonin
ſaenni ſume

misnienn
Aeregrand

nir greignisa⸗
Conmrano uhlit
ignisntſencn
vidiuns inat,

dencunsonnu.

nansehrlnn
ſaooſangoeen
Pſuguenamn
—– n
altuechdl
untt
nannt ttn
. gament
Lerringalce⸗.
utimaii 1
cbonuncle at
ma caun
nbusaugenn
nannimn

R N

B cr. Cc. .vI. gi n ãniuerſario dedicatiõis tẽpli:B er. v.

Sermo
CC. LVI.
A

Elebꝛitas huius cõgregationis:de/
dicat tio eſt domus oꝛationis. Homꝰ
ergo noſtrarũ oꝛationum iſta: dom⸗
au em dei noſipſi. Si domus dei noſipſi:
nos in hoc ſeculo ediſicamur:vt in fine ſecu/

laboꝛem:dedicatio exultationẽ. Qð hic fie-
bat quando iſta ſuirgebant: hoc fit modo
cum congregant᷑ credentes in chꝛiſtum. Cre
dendo enim quaſi de ſiluis et montibus li/
gna et lapides pſᷣcidunt᷑:cũ vo catheʒziʒant᷑:
baptiʒant᷑: foꝛmant᷑:tanq; iůter mqunus fa/
bꝛoꝛum ⁊ opiſicum dolant᷑:colliniant᷑:com/
planant᷑: Verũtamẽ domũ domini non fa⸗

Ligna iſta 2 lapides ſi non ſibi certo oꝛdine
cohęrerent:ſi nõ ſe paciſice innecterent:ſi nõ
ſe inuicẽ coherendo ſibi quodãmodo ama⸗
rent: nemo huc intraret. DPeniq; quando vi/

des in aliqua fabꝛica lapides ⁊ ligna bñ ſibi
coherere: ſ. ecurus intras:ruinam non timeſ.

Volens ergo dominus chꝛiſtus intrare:⁊ in
nobis habitare: tanqᷓ; ęediſicando dicebat:
Job.iʒ. Mandatũ nouum do vobis:vt vos inuicẽ
diligatis. Mandatũ inquit nouum do vo/
bis. Veteres enim eratis: domũ mihi non/

dum faciebatis: in veſtra ruina iacebatis.
Ergo vt eruamini a veſtrę ruinę vetuſtate:
vos inuicem amate. Conſideret ergo chari/

tas veſtra:ędiſicari adhuc iſtam domũ toto
ſicut pſᷣdictum eſt ⁊ ꝓmiſſum oꝛbe terrarum.

Cum eniʒ ędiſicat᷑ domus poſt captiuitatẽ:

N s. 95. ſicut habet alius pſalmꝰ:dicit᷑: Cantate do/
mino canticũ nouum: cantate domino om/

nis terra. Qõðõ ibi dixit:canticũ nouum: hoc

dominus dixit: mandatũ nouũ.Quid enim
habet canticũ nouum: niſi amoꝛem nouuz?
Cantare amantis eſt. Vox huius cantoꝛis:
B feruoꝛ ẽ ſancti amoꝛis. Amemꝰ:gratis ame/
mus. Dominũ enim amamꝰ: quo nihil me/
lius inuenimus. Ipſum amemus pꝛopter
ipſum:⁊ nos in ipſo:tamẽ ꝓpter ipſuz. Ille
enim veraciter amat amicum:qui deũ amat
in amico:aut quia eſt ĩ illo: aut vt ſit in illo.
Hec eſt vera dilectio: ꝓpter aliud ſi nos dili
gimus:oderimus potius q; diligimꝰ. Quid
Ps. 1o. enim amat? Iniquitatẽ. Quid odit? Foꝛte
vicinum ſuum: foꝛte vicinam ſuam. Expa/
ueſcat:odit animã ſuaʒ. Odiũ animę:amoꝛ
nequicię. Ergo contra odiũ nequicię: amoꝛ
animę.Qui diligitis dominũ: odio habete
dʒð malũ eſt. Bonus eſt deus:malum eſt qð

li dedicemur. Ediſiciũ:imo ediſicatio habet

ciunt:niſi quando charitate compaginant᷑.

amas: teipſum malum amas. AQuomodo
amas deum: cum adhuc amas qð odit de⸗
Audiſti enim:quia deus dilexit nos: ⁊ veriö

eſt. Dilexit nos: ⁊ qu ales dilexerit:ſi atten/

damus: erubeſcimus. Sed ideo nõ erubeſci
mus:quia diligendo tales fecit eſſe non ta-
les. Erubeſcimus recoꝛdatione Hteritoꝛum:
gaudeamus ſpe futuroꝛũ. Quare enim era-
beſcamus qð ſumus:⁊ non potius conſida/
mus: quia ſpe ſalui facti ſumus? Dheniq; au/ Ro.S.
diuimus: Accedite ad euʒ ⁊ uluminamini:æ NRs. 33.
vultus veſtri non erubeſcent.Si recedatlu/
men:redis ad cõfuſionem. Accedite ad eum
⁊ illuminamini.Ergo ille lumen:nos ſine il/
lo tenebꝛę. Si receſſeris: in tuis tenebꝛis re/
manebis: ſi acceſſeris: non de tuo lucebis.
Fuiſtis enim aliquãdo tenebꝛę: ait apoſto/ Eps.5.
lus ſidelibus ⁊ inſidelibꝰ: Fuiſtis aliquãdo
tenebꝛe:nũc aũt lux in domino. Si ergo lux
i domino:tenebꝛę ſinę domino. Poꝛro ſi lux
in domino:⁊ tenebꝛeę ſine domino: Accedite
ad eum illuminamini. Attẽdi ite in pſalmo E&
dedicatiõis: quẽ modo cantauimus ex rui⸗
na ędificioꝛũ. Conſcidiſti ſaceum meũ: hoc Ns.29.
ꝑtinet ad ruinam. Quid ergo ad ęeficiuun?zxz?
Et accinxiſti me lęticia. Nox dedicationis:
Vt cantet tibi gloꝛia mea: et nõ cõpungar. Abi. S.
Quis eſt qui loquit᷑: In verbis eius agno/⸗
ſcite. Si expono obſcurum eſt. Ergo verba
eius dicam:continuo agnoſcetis loquẽtem
vt ametis alloquẽtem. Quis eſt qui dicere
potuit: Eruiſti dñe ab inferis animã meam? Ns. 29.
Cuius anima iam ab inferis eruta eſt:niſi ðᷣ
qua dictum eſt alio loco: Hon derelinquas %ε5,15.
animã meã in infer no: Pꝛoponit᷑ dedicatio
⁊ cantat᷑ liberatio canticũ dedicationis do
mus: et dicit᷑: Exaltabo te domine quoniã s. 29.
ſuſcepiſti me: ⁊ nõ iocũdaſti inimieos meos
ſuper me.Attendite iudęos inimicos:qui ſe
putabant occidiſſe chꝛiſtũ: viciſſe tanq; ini-
micũ: ꝑdidiſſe quaſi hominẽ ceęteris ſimilem
atq; moꝛtalem. Reſi urrexit tertia die:⁊ eius
vox eſt: Exaltabo te dñe quoniã ſuſcepiſti
me.Attẽdite apoſtolũ dicentẽ: Pꝛopter 35 ¹ Poil.,
eum exaltauit. Et non iocundaſti inimicos
meos ſuper me. Jpſi quidem in chꝛiſti moꝛ/
te iocũdabant᷑:ſed in eius reſurrectiõe:aſcẽ
ſione: ſᷣdicatiõe aliqui compungebant᷑. In
eius ergo pdicatione ⁊ per apoſtoloꝛũ con/
ſtantię diffamationem aliqui compunge/
bankt᷑ et conuertebant᷑: aliqui obdurabank
et confundebant᷑: nulli tamẽ iocundabant᷑.

BGancti luguſtini de tempoe

Mogdo quando implent᷑ ecdeſię putamus
iocundari iudęos? Eccleſię ędificant᷑: dedi-
cant᷑:implent᷑:quomodo illi iocundant: mõ
ſolum non iocundant᷑:ſed etiã confundunt᷑:

Ys. 29. T implet᷑ vox exultantis: Exaltabo te domi/

ne quoniã ſuſcepiſti me: ⁊ non iocũdaſti ini/
micos meos ſuꝑ me. Non iocundaſti ſuper

me:ſi mihi credant: iocũdabis ĩ me. He mul

ędiſicante ꝓſiciat. Qð hic factum coꝛpoꝛalit
videmus in parietibꝰ:ſpiritaliter fiat in mẽ/
tibus:⁊ qð hic ꝑfectum cernimus in lapidi/
bus ⁊ lignis: hoc ędiſicãte gratia dei ꝑficiat
in coꝛpoꝛibꝰ veſtris. Pꝛincipaliter ergo gra/⸗

tias agamus dño deo nr̃o:a quo ẽ omne da- Jacobi..

tum optimũ: ⁊ omne donũ perfectũ:et eius
bonitatẽ tota coꝛdis alacritate laudemus:

quoniã ad cõſtruendãa iſtà domũ oꝛatiõis ſi⸗
deliũ ſuoꝛum viſitauit animũ: excitauit effe
ctum:ſurrogauit auxiliũ: inſpirauit necduʒ

ta dicamus: ad illa quę cantauimus aliquã/
D do veniamꝰ. Quomodo dicit chꝛiſtus: Cõ/
Abi.s. ſcidiſti ſaceum meuʒ: ⁊ accinxiſti me lęticia?

Saccus eius erat ſimilitudo carnis pecca/

ti. Hon tibi vileſcat: qð ait: ſaceum meũ:ibi
erat incluſum pᷣcium tuum. Cõſcidiſti ſaccũ

meũ.Euaſimus ad ſaccum iſtum. Cõſcidiſti
ſaccum meũ: In paſſiõe cõſciſſus eſt. Quo⸗/
modo ergo deo patri dicit᷑: Cõſcidiſti ſaccũ
meũ: Quomõ patri dicat᷑:vis audire:Cõſci

Ro.S. diſti ſaccũ meũ? QAuia ꝓpꝛio ſilio non peper

cit:ſed pꝛo nobis omnib?tradidit ulũ. Fecit
enim ꝑ iudęos neſcientes: vnde redimerent
ſcientes:⁊ cõfunderent᷑ negantes. Neſciunt
em̃ quid boni nobis operati ſunt malo ſuo.
Suſpẽſus eſt ſaccꝰ: ⁊ quaſi letatus ẽ impiꝰ.

goõß. 19. Conſciet ſaccum lancea pſecutoꝛ: et fudit

pᷣcium noſtrũ redemptoꝛ.Canter chꝛiſtus re
demptoꝛ: gemat iudas venditoꝛ: erubeſcat
iudęus emptoꝛ.Ecce iudas vẽdidit:iudęus

emit: malum negociũ egerunt: ambo dam,/

nati ſunt:ſeipſos ꝑdiderũt venditoꝛ et em/
ptoꝛ. Dicat ergo caput noſtrũ: dicat ꝓ coꝛ/
poꝛe occiſo:pꝛo coꝛpoꝛe dedicato.Dicat:au⸗
diamus: Cõſcidiſti ſaccum meũ:⁊ accinxiſti

volentibus vt vellent: adiuuit bonę volũta
tis con tus vt facerẽt: ac ꝑ hoc deus qͥ ope-

ratur in ſuis ⁊ velle ⁊ ꝑſicere ꝓ bona volun- Pbil.ꝛ.

tate: hęc omnia ipſe cępit:ipſe ꝑfecit.Et qa
oꝑa bona in conſpectu ſuo nunq; eſſe ꝑmit-
tit inania:fidelibus ſuis quibus oꝑantibus

ꝓ tanta qperatiõe mercedẽ. Adhuc ampliꝰ

agendę ſunt gratię deo noſtro. Hanc enim
eccleſiã quaʒ fecit nomini ſuo conſtrui: fecit
etiã ſanctoꝛũ matyꝛũ reliquijs amplius ho/
noꝛari.

¶Exoplicitũ eſt opus ſermonũ de tempoꝛe
Diui Aurelij Auguſtini: Baſilee ꝑ magiſtrũ
Joannẽ de Amerbach: Anno ſalutiferi vir/
ginalis partus Monageſimoquinto ſupꝛa
Milleſimũ quaterq; centeſilü.

Ane leticia:id eſt conſcidiſti moꝛtalitatẽ meã
⁊ accinxiſti me ĩmoꝛtalitate ⁊ incoꝛruptione.
3. 29. Vt cantet tibi gloꝛia mea: ⁊ non cõpungar.
AQuid eſt: non cõpungar? Jam contra me
. non ferat lanceam pſecutoꝛ. Ut nõ compun
Ko. 6. Gar. Chꝛiſtus enim ſurgens a moꝛtuis: iam

non moꝛit᷑:⁊ moꝛs illi vltra non dominabit᷑.
autẽ moꝛtuus eſt: peccato moꝛtuꝰ eſt ſe/
mel:ꝙ autẽ viuit:viuit deo. Ita et nos inqᷣt
exiſtimemus nos moꝛtuos eſſe peccato: vi/
ere autẽ deo in chꝛiſto ieſu domino noſtro.
E Ergo dum nouam conſtructionẽ ſanctę hu/
ius eccleſię libẽter attendimꝰ quã diuino no
mini hodie dedicamus:inuenimus a nobis
debere ⁊ deo noſtro maximã laudẽ: ⁊ ſancti⸗/
tati veſtre congruũ de diuine domus ediſi/
catione ſermonẽ.Tũc aũt ſermo noſter con/
gruus erit:ſi in ſe aliquid ędiſicatiõis habe⸗
at:qð vtilitati aiarũ veſtraꝝ deo vos interi

ne in enlg⸗

Gmicanög

tieniulles⸗
rutnrn
tbonewin
doe delse e,

epbonn oln t

Nlegſect itt
nözeſehnt⸗
tibusogentbue
mbratchtigi
Achacann

n bicn
noconſtntſat

samplsbe

onä detene

lle gnngti
Mnoſelnninin
imogbino i
ſni.

ſciceſoe
cr
lgiupoſk
Denhnsyn
hareti
Operſcene
uuentuteb⸗
ſcni⸗Elern
ecdiditobrn
ſtoamnc
DPenftteno⸗

Un K.

lo Lete.
Pidabiraun
Khbauntde
Cfenehwrn
Ponfecrſ
deiſtbiadn
fusfliü
nöudlis
Qgudd
Enpppen
ahmnd
ſontinen
Ntopübekf
Düdocgit
Lipri.
N imnolt
tatorn
Reeogmit
ertotun.
Cent pp
dkſenr

ðäsð

biliũ ſententiarũ

ateriarũ ac ſe ententiaꝝ memo

mozia dignarũ ex ſermonibus de
tftẽporę Diui Aurelij Auguſtini col⸗
Nrtterd ummaria brennch Anno/
io

Boꝛſum Ppeurzs tantoꝛũ homici⸗
I potuiſſeut.cc.xliiij. P.

habere virtutem charitatis quę omnia cre
dit.xlvj.E. F. G.
Abꝛahã in his imitari debemnꝰ. xlvi. J.
2 abꝛaham hiſtoꝛialiter legim egreſſum
de terra ſua ⁊ cognatiõe ⁊c̃.in nobis ſpiri/
taliter implendũ eſt.lj.A.lxviij. A. B. C.
De eo qð abꝛahę dicik᷑: Sume tibi vaccam
triẽnem ⁊c.liiij.per totum.

Qꝛ radicẽ fidei nominiſq; chꝛiſtiani habe⸗

bat:qꝛ totũ illi credulitas donauit qcqᷣd
legali poſſet obſeruatiõe cõferri.lxviij.A.
De tribus viris qͥ aparuerũt abꝛahę ſub ar
boꝛe: ⁊ qͥd figurẽt.lxviij.C. D. lxx.ꝑ totũ.
VOW per fidẽ accepit filiũ in ſenectute:quẽ in
iuuentute habere nõ poterat per naturã.
lxviij. E. lxxij. H. L
Credidit abꝛahã deo et reputatũ eſt illi ad
iuſticiam: exponit᷑. lxviij. A. E. c.x. D.

De myſterio quõ iubet immolari filiũ ſu⸗/

um.xlyvj. F. G. lxxj.lxxij.lxxiij. per totum.
lxxv. C.et.c.x.D.
Moõ dubitauit credere quãdo ei ſilius ꝓmit
tebatur: ideo non trepidauit qñ exigebak
offerre. lxxij. A. in fi. lxxiij. C.
Non fecit ſibi quęſtionẽ quaſi de pꝛeceptis
dei ſibi aduerſantibꝰ:qꝛ credidit ſuſceptu

rus filiũ:credidit occiſurus: vbiq; fidelis

nõ crudelis fuit.lxxij.B.lxxiij.A.
Quicquid de abꝛahã ſcriptura dicit:factũ
eſt:⁊ ꝓphetia fuit.lxxj.B.lxxij..
Abꝛaham ſi parricidiũ fecerit iuſtꝰ eſt:ſi nõ
fecerit indeuotus eſt. xxiij.A.
deo iubet᷑ filium victimare:vt manifeſtet᷑

mũdo qui iã notus erat deo.lxx. h. lxxij.

E.lxxiij. C.
In immolatione ſfilij oſtendit᷑ eius patien⸗
tia foꝛtis:⁊ deuotio cõſtans.lxxiij.D.
De eo ꝙ mittit puerum ad rebeccam.lxxv.
per totum.
OR„ erat ꝓphetię ſpiritu plenꝰ et nouit de
ſemine ſuo chꝛiſtũ naſcituꝝ: ideo nõ per car
nale femur:ſed ꝑ deũ viuum iuramẽtũ exi/

W

ioꝛũ ſe reũ eſſe ſciat:quãti genera /

gebat. lxxv. A. in medio.
Quid figuret ꝙ filio ſuo iſaac dedit omnẽ
ſuam ſubſtãtiã: ⁊ filijs cõcubinarũ largi⸗
tus eſt munera. cc.xxiij. CC.
iuſtiſicatus ſit gratia non pꝛeſumptio/
ne.c.x. D. circa finem.
Abꝛahã quid nos imitandũ docet.lxxij.F.
inter diuitias pauper fuit:ideo paupe/
rũ factus eſt ſuſi ceptoꝛ.c.x. D. E.
Abꝛahe filij dicunk omnes in chꝛiſtum cre/
dentes.liiij. A.
Abſoluere eſt innocẽtẽ iudicare.c.ix. h.
Abſtinendum eſt nõ tantum ab illicis: ſed
etiã a licitis:qꝛ qui conceſſa immoderate
appetit: eum qͥ cõceſſit offendit.lxiiij.C.
c. lvij. D.
Non acceptoꝛ pſonarũ: ſed meritoꝛũ diſcre Ac
toꝛ eſt deus.vij.G.
Accidens omne ſcom tempus vel eſſe vel
non eſſe poteſt vel potuit aut etiã poterit.
xxxviij. K. αà.
Qui ſe accuſat in peccatis:hunc diabolus
nõ accuſabit in iudicio.lxvj.A.
Accuſationem ingratã non repellit niſi ſub
ſecuta defenſio. c. xviij. A.
Se accuſat qui in peccatis eſt ⁊ aum ac⸗
cuſat. c.xxx. H.
Adam quas virtutes ante petĩ habuit: et Ad
quę mala poſt peccatũ incurrit.iij. B.
O ſe et omnem ꝓlem ſuã ſerpentis pſuaſi
one ſeductus ꝓ cibi vetiti perceptione iu/

go ppetuę ſeruitutis addixit.xlvij. D.

In actu adę euigilantis quid figuret. c. xlix
C. c.liij. K4K.
Adã nõ niſi intem perãtia pꝛouocãte euam
cognouit.lxxvij. B.
Poterat inter delitias paradiſi incõcuſſus
ſtare:ſi eua ibidem cũ diabolicis ſuaſioni
bus nõ fuiſſet.lxxvij. C.
Quia ſe cõtra deũ erexit: cecidit:ideo chꝛi⸗
ſtus ſe humiliauit vt oẽs erigeret.c.j. B.
Adam ibi ſepultus fert᷑ vbi chꝛiſtus cruci-
fixus eſſe legitur.lxxj.E.
Adiutoꝛiũ diuinũ accedit vbi cõſi liũ buma
nũ deficit aut nõ 6 exquirit᷑. Exẽplũ. lxxxij.
D. lxxxix. E.

Aduentus domini ſcõm carnẽ cũ quãta re-

uerẽtia ⁊ deuotione ſit ſi nlcivit qus: pbat
ſimilitudine.j.A. B. ij. A

Agduentũ chꝛiſti digne ſi uſcipere volens a 4

bus ſe cuſtodiat.j.D.ij. A. C. E

In aduentu dñico ſolutus eſt oĩs paterneę

Annotatio

pꝛeuaricationis metus. xj. A.
Cũ venit in carne vitia carnis mundaturꝰ
act eſt hᷣſens qui virtute nunqᷓ; fuit ab/
ſens.xij. C. Ex. C.
Quãtũ iuſti antiqͥ aduẽtũ eiꝰ deſiderabãt.
Aduẽtꝰ chꝛiſti duo:pꝛimꝰ in carne:ſcõs ad
iudiciũ:ſiguraliter oſtendũt᷑.xcviij. K. D.
Qð in pꝛimo aduẽtu donauit: exa cturꝰ eſt
in ſcðòo.lxxxj. F. cc.xx. A.
Aduentus chꝛiſti pꝛimus occultꝰ fuit: ſcðs
erit oibꝰ manifeſt. c. xxx. L. cc. xx. A.

Occultũ opoꝛtebat venire vt iudicaret᷑:ma
nifeſtus aũt venietvt iudicet.c.lxxiiij. A.

Aduẽtus chꝛiſti nõ terrebit quos eiꝰ aſcen/
ſus lętiſicabat. c.lxxix.C. c.lxxx. C.
De aduerſario nr̃o cui concoꝛdare debemꝰ
in via.xcvj. B.
Q aduerſariꝰ ille ſit ſermo diuin“. xcvj. C.
Aduerſarius noſter eſt ois qui hdicar cõtra
vitia noſtra. xcvj. D.
Cũ aduerſario nõ cõcoꝛdat qͥ ex timoꝛe be⸗
ne facit. xcvj. EK.
Concoꝛdare cũ aduerſario eſt 1 bene velle:
⁊ incipere talem odiſſe qualem odit dey.
xcvj. L. in fi. M. cc. xxxvij. E.
Aduerſisates tꝑales ꝗᷓ nobis accidũt ꝛno i i
iuſtici? dei:ſed noſtris peccatis imputare
debemꝰ c. xj. A. (dio.

Aduocatꝰ nr̃ chꝛiſtꝰ ẽ ⁊ iudex.c.xix. Dime

Adulteriũ ⁊ foꝛmicatio differũt.cc.liiij. D.

Pꝛima adulterij oculoꝝ tela ſunt:ſcða ver/

boꝛũ:ſed qui nõ capit᷑ oculis poͤt reſiſtere
verbis.lxxxiij. B.

Adulter veneno libidinis ardet: nõ flãma

charitatis lucet. IObidem.

M qs debet amare in aliena cõiuge caſtita

tẽ: quã diligit in ſua: exemplũ. lxxxiij. .
xcvj. C. circa finem. cc.xliij. B.

Adulteriũ hinc ꝓbat᷑ magnum eſſe crimen.

xcv. F. c.xx. F. cc.xliij. B.

vt moꝛs ſit timendũ q⸗ ad moꝛtẽ ducit.

c.lxiiij. A.in fi.

Qui adulterant i gehẽnã vadut.c. riij. C.

Adulteri coꝛꝑe viuẽtes:in aĩa moꝛtui eẽ ꝓ/
bant. cc. xliiij. B. (C. circa fi.
In adulterio ply vir qᷓ; femina peccat.xcvj.

Adulteriũ ita oĩa iuaſit vt ꝓ lege oſuerudo

habeat. xcvj. F. M. cc. xliij. C.
In adulrterio cũ par ſit pctm̃: innocẽtioꝛem
vigeri viꝝ q; feminã: non diuina veritas:

ſßs hũana puerſitas eſt. xcvj. SF. cc.xliij. C.

Ab adulterio mulierẽ phibent cuſtodis: le

rr.
D

gũ pꝛecepta:diligẽtia maritalis ⁊ terroꝛ le
gũ publicarum: ſed virum caſtũ facit ipſa
virilitas. xcvj. O. cc. xliij. A.
Omnia crimina ſter adulteria deteſtat ho/
mines ꝓpter ꝑuerſitatem: ſed ſi nõ adul/
ter adulteris acceſſerit:quaſi non ſit vir ir

ridetur. xcvj. Qà.

Adulteriũ nulla vnqᷓ ſe cripturaꝝ auctoꝛita⸗
te licet:ſed vxoꝛẽ ducere lcet. cc. xliij. B.
Adultera ſit aia de domo viri ſui non rece/
dens:ſi in eiꝰ cõiugio foꝛnicat᷑.xcvj.C. D.
cc.liiij.D.
Mõ adulterij faein ſtermiſſum putet qͥ in
dulgẽt& lege depᷣhẽſuſ euaſit.cc.xxxix.E.
Affectiones quõ ferũt aiam ad malum ſiue Af
ad bonũ.cc.xliij.⁊.ↄ. .
Africa varijs cladibus deuaſtak. c. xj. C.
Agn⸗ ille legalis cuiꝰ immolatione ęgyptio As
rũ ſeruitꝰ abijcit᷑ qͥd figurabat.c.xlix.A.

Cur immolabat᷑ ad veſperã.c.liiij. A.

Cur i vna domo comedi iubeat᷑.c.lxxxj.Q.
Agri nomine mundus intelligit. lxxv E.
c.xxviij. C.
Alleluia verbũ eſt hebꝛeũ: ⁊ ſi ignificat lau/ Al
date dñm:⁊ cur tꝑe palchali pꝛecipue ca/
nit᷑.c.lj. D.G.c.lij.D.
Altaria duo a ſalomõe in templo cõſtructa
ſcʒ holocauſti ⁊ incẽſi qͥd ſigniſicẽt. cc.lv.
Altũ ꝓ ſuꝑbia ponit᷑.cc.xiij.A. (¶ D.E.
Amalech qꝗ iſrael expugnat qͥd figurabat. Am
xciij. D. E. c.j. D. in fi.
Aeliꝰ eſt modica amaritudo in faucibꝰ: q;
ęterna toꝛmẽta in viſceribꝰ.xcvj.N.in fi.
Exemplũ. Mα.
Amãdus eſt de gratis ⁊ ꝓpter ſe.lxxij.F.
in fi. cc. xxxiiij. C. D.cc.lvj.B.
Non amant chꝛiſtũ qui plus amãt ih chꝛi/
ſtum. cc. xxxiij. B.
Nõ amat deũ q in ſe malũ amat qð odit dc
us.cc. lvj. B.
De triplici genere amoꝛis. lij. totum.
Amatoꝛ dei:mulierum amoꝛe nõ vincitur.
lxxxiij. C.
Mõ ab ipſo amoꝛe ſed ab his que turpiter
amãt᷑ ꝓhibemur. cc. xlvj. F.
Nihil vilius qᷓ; ꝙ hõ ſeipſum nõ in deo ſed
in ſeipſo amat.cc.xiiij. D.
Qui alterũ huerſe amat:nec ſe recte amat.
lxxxiij.B. in fine.
Amoꝛ oĩa ſeua ⁊ grauia facit vt ꝓpe nulla
eẽ videãt᷑.xlviij. F. (c.lxix. D.

—

Amo: ꝓximi ex deo eſt ? odiu er diabolo

nte
enenit in
awi ſo aut
ENNY.

Ziorutu⸗
Inioscoin

ſtreleti

Portubi⸗
nli c
Hoamicon
isammiät

Punzpcel
lorqdmt

1, Atngel n

lit⸗.
dnne
Eecrur
Crüſteia
uimancii
blii B
Zinicti
taleſenleru
laesiplas
pokensrel
Asa deo
hec eas an
ſorihade
Olcvis ge⸗
loneveld
Ctur. B.i
Coibusm
duingoli
Pölegaun
Aiahde
Tchoy.
Quiddeon
olurione,
Dinngore
ſuntſeen
gurneſca
Kontnee
annoech
26 5.
Aninebe
ſua habe
Aumgi
Aningal
vaſtak
Duntanin
Cdeli
inach

Nüderfft
ſ ĩ n
limniri

nnfüw

i.

dunmuſn.
ten
naininiu

1
arcc.
iclii
beni chns.

tigie
agare⸗

nocdnc
Aigniti ale
ni.3. (56.

gtin ? .

whhuiucht;
Rit

rlelni
N.
sniil
immucgitd

ionun,
enoran.

bisglemt

nnupw

gſeenn

Enr elul

Güc nicn

Amare amãũtes ſe cõe eſt ⁊ naturale.lix.E.
lxij. C. E.
Ille veraciter amat amicũ qui deũ amat in
amico: aut qꝛ eſt in illo: aut vt ſit in illo.
Amicitia rara eſt miſeris cc.xxiiij. A.
Amicos cõiunctio animoꝝ facit: quoꝛũ idẽ
eſt velle ⁊ idẽ nollæ.xlvj.F. circa fi.
Non ſit tibi amicꝰ qui te deo vult facere ini
micũ.cc.xxx). D.cc.xxxij. Ddñ..s
Pꝛo amico noli fieri inimicus:nec amabis
vitia amici tui: ſed amicũ.c?. xxxvij. F.
In amygdalo tria ſi ũt:coꝛtex:teſta nurle⸗
us: ⁊ qͥd myſtice ſignificent.xcix ·. H.C.
An angeli nomine deus intelligi debeat.
c. xcix. G. H. J. E. lxx. C. D.
Quę anathematizent᷑ a fide catholica.vj.
E.et.c.xxix.B.KC.
AVltrũ ſit aia mũdi vniuerſalis.c.xliij hh.
Anima melioꝛ eſt q; coꝛpus qꝛ inuiſibilis.

W

c.xliij. B. et. c. xlv. B. MUU
Animã qᷣdã philoſophi imoꝛtalẽ: alij moꝛ/
talẽ ſenſerunt: ⁊ argumẽtationib“ defen⸗
dẽtes ipſas ſuas defenſiones conſcriptas
poſteris reliquerũt.c.xxxix.D.
Alias a deo dari et ab ipſo factas credimꝰ:
nec eas ante peccaſſe vel in celo conuerſa
tas:qᷓ; ad coꝛꝑa mitterent᷑.c.xcj F.

—

Si quis crediderit animã humans dei poꝛ

tionẽ vel dei eſſe ſubſtãtiã:anathema ſit.

Æρ„ oibus mẽbꝛis adeſt vt viuãt: ſed officia
dat ſingulis c. lxxxvj. D.
NMNõ ſequit᷑ mẽbꝛũ pꝛęciſũ aĩa. Ibidẽ in fi.

Alia aliud agit q; ratio et tñ eadẽ eſt ala. ij .·

Al.c.lxxxj.M.ante medium.

Quid de animarũ iuſtoꝛũ vel peccatoꝛũ re/
uolutione qͥdã phi ſenſerũt.c.xxxix.D.
Si in celo reuerſurę ſint ad coꝛpa: ꝗrit vtrũ
ſciant ſe eſſe paſſuras huiꝰ vitę miſerias:
aut neſciant.c.xliij. E. H
Contra eos qͥ dicũt aĩias purgatas in celo
amoꝛe coꝛpoꝛum redire ad coꝛpoꝛa.c.xliij.
Di. E. FꝓF. ”M
Anime beatę ſemper incoꝛruptibilia coꝛꝑa
ſua habebũt:nõ fugient.c.xliij. G. h.
Anima qñ beata vel miſera dicat᷑.j. C.
Anima aut a legitimo rege regit᷑ aut a tyrã/
no vaſtat᷑. lxxxiiij. B. . M
Sunt animę adulterę:ſũt ⁊ foꝛnicarię.xcv).
Anima chꝛiſti habuit mentẽ: intellectũ ⁊ ra

tionẽ: nec fuit illi verbũ ꝓ mente vel intel
lectu aut rõne.c.xlv.E.c.xlix.D.i medio.
Apollinaris hęreticus quid de chꝛiſto ſen/ Ap
tiebat.c.xcj.D.c.xciij. KXA. M
Diuidãt᷑ aquę ab aquis qͥd ſit.c· xxxiiij. P. Aa
circa finem. D. r
Ex aqua oia generant᷑.xcv.A.in medio.

Aquę egyptiacę in ſanguinem verſę: quid

ſignificẽt. lxxxvij. D. F. xcv. A. in medio.
Aqua amara ligno dulcoꝛata:quid ſignifi/
cet.xcj. A. B. xcvij. N.
Aqua tũc ſpiritaliter ĩ vinum cõuertit᷑xlj.
Aarõ chꝛiſti typũ habuit.xcix.A. ( B. D. Aar
Quid ſignificet ꝙ ſtetit inter moꝛtuos ⁊ vy·
uos. xcvii KKKK=&c.—
Arca MNoe quid figurabat.xlvj.C. D.lxix. Ar
B. in medio.cc.liij. d.
Arca bicamerata et tricamerata: trinitatis

cCcoötinet ſacramentũ.lxix. D.

Arriana hereſis olim pfigurata erat.c.xcix.
Arrius quo tꝑe natus ſit: ⁊ quõ moꝛtuus.
c.xcix. X. in fine. =èð
Arrianus inſana audacia diſputat de ver⸗/
bo ⁊ ſapientia in coꝛde patris magete:aui

nec ſeipſum põt intelligere. iiij. F. B.
Arrianoꝛũ puerſitas turbauit qũq; inſirmi
oꝛes eccleſię:ſed in dei miſericoꝛdia ſuꝑa/

uit catholica ſides.xl. G. c. xcj. A.

Arrius ſic in chꝛiſto hominẽ pfectũ ſuſ. cipit
vt deũ illũ neget eſſe ꝑfectũ:cõtra quẽ pꝛo
fert᷑ auctoꝛitas apoſtoli.c.xciij. A. B.
Arriani dũ inter deũ ⁊ hominẽ diſtinguere
neſciunt: dei ſubſtantiã diuiſerũt: ⁊ dũ ad
ſola hois verba reſpiciũt:deũ ſine intelle⸗
ctus liminę ꝑdid erũtc.lxxvj. c.
&ρR dicũt ſpiritũſanctũ patre ⁊ filio minoꝛẽ
OQ dicũt: aliꝰeſt pater:aliꝰ fi · (iiij. T.
lius:ſed minoꝛ filiꝰ.c.xcix.B. in fi.
Quomodo conuincunt᷑ ex verbis hermet!
qui deũ patrẽ nũq; ſine filio teſtat᷑.c.xcix.
Itẽ conuincunt᷑ ex auctoꝛitatibꝰ (E. J.
veteris teſtamẽti.lxviij. D. et. lxx. B. C.
HD. c.xcix.G. . J. KR.
Arriani in qbus concoꝛdant cũ catholicis:
aut diſcoꝛdãt.c.xcix.ca. RBR..
Arrian“ꝰ dicit: erat tẽpus qñ nõ erat filiꝰ: cõ
tra qð ꝓferunt᷑ teſtimonia ſcripturarum.
c. xcix.E. V. C. ”
Mõ negat patrẽ deũ:nõ negat filiũ eẽ deũ:
ſs patrẽ dicit maioꝛẽ: filiũ minoꝛem.c.xcix.
P.in medio.
A z3

Annotatio

Cõuincunt᷑ exemplo naturali.c. xcix.&.

Ideo dicũt maioꝛẽ eẽ patrẽ qꝛ mittit:⁊ mi /
noꝛẽ filiũ qꝛ mittit᷑:qð ꝓbare nitũt᷑ ex ver/⸗

bis ꝓphetę.c.xcix.vd. M
Contra quos iterum alia ꝓfert᷑ ꝓphete au/
ctoꝛitas.c.xcix. AA.

Quõ arrianus ſibi nõ cõſentientẽ rebapti⸗

ʒare contendit.c.xcix.EE.

Arma chꝛiſtianoꝛũ aduerſus inimici inſi-
dias heęc eſſe debent. c.xcix. C. cc.xxx. .
Arma inimici nfr̃i miſit chꝛiſtꝰ i tabernaculo

ſuo: qñ nos qͥ domꝰ diaboli eramꝰp ipſiꝰ
gram tẽplũ dei eẽ meruimꝰ.c.xcvij.G.

A¶ Aſcenſio vel deſcẽſio dei nõ localiter eſt in/

telligenda. lxx. S.

Aſcẽſio chꝛiſti ad celũ olim pſᷣfigurata fuit.

c.vij. F. cc. J. G.

Aſcenſionem chꝛiſti daui pꝛęnunciauit.
Cur aſcẽdit quadrageſimo (. lxxxix.A.

die poſt reſurrectionẽ.c.lxxxiij. A.

De deſiderio apoſtoloꝛũ cupientiũ aſcẽde/

re cũ chꝛiſto.c.lxxix.B.c.lxxx. A.

Quanto gaudio aſcendentẽ cęlici ſ piritus
mirãtes ſuſcipiũt.c.lxxviij. B. C.c. lxxix.
Credint chꝛiſtũ ad patrẽ aſcendiſſe qꝛ vide
mus ad apoſtolos ſpm̃ paraclitũ ꝓmiſſũ

deſcendiſſe.c.lxxxiij. B.c.lxxxiiij.A.

Cũ eleuatũ audis: agnoſce militię ceęleſtis

obſequiũ:nã ſub vna eadẽq; ꝑſona in eo
q eleuat diuinã potẽtiã:in eo aũt qͥ eleuat
humanã cognoſce ſubſtãtiã.c.lxxvj.H.
Si nõ in vero coꝛpoꝛe aſcẽdit cõditioni no/
ſtre aſcendẽdo nil cõtulit.c.lxxvj. D.
WMiſi ab oculis carnis foꝛmã ſerui ſubtrax-
iſſet: dñm apoſtoli ſpiritaliter non vidiſ/
Aſcendit ad patrẽ ꝑ id qð hõ erat:ſed man
ſit in patre ꝑ id qð de erat:qꝛ in carne ad
nos pꝓceſſit ⁊ a pfe nõ receſſit.c.lxxvij. B.
Si qs dixerit ꝙ in carne quã aſſumpſit non
aſcẽderit ⁊ ſedet ad dexteram patris: ana
Aſcẽdere coꝛpus in ceęlũ qͥdã philoſophi de
negãt ꝓpter oꝛdinẽ ponderũ.c.xlvij.D.
Poſſe coꝛpꝰ aſcendere in cęlũ cõtra garruli
tatẽ illoꝝ fides catholica credit.c.xlvij.E.
Idẽ exẽplis ⁊ rõnibꝰ nalibus.c.xlvij.F. G.
MNõdum tibi aſcẽdit ſi nil amplius q́; homi
nẽ credis.c.lij.B. c.lv. D.
Ideo aſcendit vt fides ędificet᷑.c.xl.D.
Aſcendẽs chꝛiſtus in altũ captiuã duxit ⁊c᷑.

exponit᷑. c. lxxxiij. B.

Aſcenſio chꝛiſti nf̃a eſt gloꝛificatio.c.lxxiijj.

Q ſit pignus noſtrũ.c.lxxix. B. in i.
Afſcẽſionis dñicę ꝙ chꝛiſt terrã ad cęlũ leus
uit magnũ ⁊ regale myſteriũ.c.lxxviij. A.
Vbi caput aſcendiſſe credimꝰ illic mẽbꝛa ſe

cutura eſſe cõſidimus.j. DD.

„

Ideo aſcendit vt nos deſuper pꝛotegeret.

Ideo aſcẽdit vt te ſecũ ad celeſtẽ gloꝛiã per
duceret. c. xxiij. C. in medio.et.c.xxxj.C.

circa nem.

Aſcẽſio chꝛiſti nos conſecrauit. c.lxxvj. D.
Aſcenſio chꝛiſti catholicę fidei confirmatio

fuit.c.lxxvj.A.

Nemo aſcẽdit in celũ niſi filiꝰ pominis qui

eſt in celo. Et videbis ceęlos aꝑtos ⁊ ange

los dei alcẽdẽtes ⁊ deſcẽdẽtes ⁊c̃.exponit᷑.

lxxix.C.D.E. c lxxiiij. C. cc.xxxiiij. G.

Sicut ille aſcendit nec a nobis receſſit: ſic

⁊ nos cũ illo ſumus ſpe nõ re.c.lxxiiij.C.
Aſcendere debemꝰ poſt chꝛiſtũ affectu pari
ter ⁊ ꝓfectu.c.lxxvj.7.c.
Facile coꝛpus aſcẽdit in celüu ſi non pꝛemit
ſpiritũ ſarcina pctõꝛũ.c.lxxiiij. C. in fi.
Si vis aſcendere:aſcẽdentẽ charitatetene:
qꝛ nemo niſi in illo aſcẽdit.cc.xxxiiij. G.

Aſcendẽtes nõ extollemur de noſtis meri-

ritis:qꝛ nõ ſuꝑbia ſed humilitate aſcendi/
tur. c. lxxv. B. ?DUMä
Cũ chꝛiſto non aſcendit ſuꝑbia nõ auaricia
nec vllũ vitiũ:ideo q vult aſcẽdere pꝛiꝰ vi

tia deponat.c lxxv.A.c.lxxvj.RE.c.lxxxj. J.

Aſcendẽdi ſcalã de vitijs nobis facimꝰ ſi vi
tia calcamꝰ.c.lxxvj.EE.

Aſcenſus noſter in coꝛde noſtro eſſe debet.

Aſina Balaam quid figuret. c.iij. B.

Ab omni auaricia ⁊ nõ ſimpliciter ab auari Au

cia cauere chꝛiſtus pꝛęcepit.c.xcvj.A. B.
Qui auariciã nõ habẽt:inter deos numerã
di ſunt.c.xcvj.B.

Parũ eſt auaricia pecunię:caue auariciã vi
tę.c.xcvj.C.

Auaricia ẽ velle eẽ diuitẽ.nõ tũ eſſe diuitẽ.

Sarcina auaricię ideo eſt reijcienda.cc.xix.

D. cc. xxxix. Alb.

Grauioꝛa imperat q; ſapiẽtia.cc.xlv.lh. J.

cc.xxiij. E.

Qusãto plus accẽdit᷑:tãto plꝰquęritcc.l.A.

AQui auaricię ſtudent quãtis malis ſe obli⸗

gent ⸗
uoſep
cNur.
Obener⸗
Arriai⸗
Ntſoccul
Ovanet
Ttaccnn
nnoſy
eo pun
Auaricum
guenitb
oſoläa
geſenu
Pwlaiſe
Tudeaua
berenäg
neens
Otuntün
aurumn. ct
Tloferui
toctlre
Pusour
Thiaunp
ignistfor
lgliterlun
Plskau

ECicc.ri.
Aues: ſpit

Aguriz
luntoble
Quiezcot
lopatüt
ſavicori
Aguese
mnonüde
Cuiaugu
lelcscet
Eg. E.
Ai⸗
dpotis
Kehunli
Peyul⸗
„Lentiäye
Abereſe
ianee.
let pot
eſen
llt gli,.
QAuifi
iache
ee

onnte kelmnd H

Ritacniinnen

iünns ai
s⸗ Mt ne

gdnl, R

(L. m6.
1 nds eſieſ⸗
laiinn

üämni
i id
mntichantetge
amuis.
nurdetofts nan⸗
dumüttteſend,

tſagbiuötueid t.

ultstädaegti.

mn Cclan.)
elnhöiun in

pin ſedche

e We⸗ uanui in
ll

nötͤche nuii

ioca.

ſiti nb

e lont 19
jnom⸗ ole⸗

Notabiliüũ ſententiarũ

gent. cc. xliij. D.
Quõ ſe palliat ſub noie pietatis xcyvj. X.

cc.xxxix. L. Mοι.

generet vermes:exemplũ. xcj. D.

Auari aia febꝛicitat curis ⁊ timoꝛibꝰagitat᷑:

vt ſacculus nũmis impleat᷑.l. C.
ÆOæ »&⁵Dane cöturbet. l. B. C. D.

Vt acqͥrat aurum ꝑdit fidem: foꝛis veſti:

intus ſpoliat᷑.l. D.xcv.E. F. cc. xv. C.ce.
Ideo vanꝰ qꝛ vanis colli C. rxxvii. E.
git. l. E. G. xcvj.. cc.xxxix.M.

Auari cum multa collegit vanitas: parata

inuenit hoſtilis crudelita l. F.
Nõ ſolũ auarus eſt qꝗᷣ rapit aliena Red qᷣ cu/
pide ſeruat ſua. c.xcvj.B. in fine.
Duplici ſe bñdictiõe dei pᷣuat.ce.xix.B.iĩ fl.
Vnde auarus eſt ceęcus niſi qꝛ credit ſe ha⸗
bere:nã qð habet nec habet:qꝛ qð habet
videre nõ poteſt. cc.xxxix. P.

Oꝛ tantũ iubet᷑ diligere deũ:quãtũ diligit
gurum. cc. xxxix. EK.
Tãto feruẽtiꝰ ad acqͥrendũ inardel. cit: quã/
to citiꝰ relicturꝰ ẽ qð acqᷣrit.cc.xlvj. D.

Plus aurũ q; aiam amat.cc.xxxiij.C.
Abi auꝝ purgat᷑ tria ſunt neceſſaria:palea
ignis:foꝛnax ⁊ artifex ante foꝛnacẽ:q̊ ſpiri
taliter ſunt intelligeda. cc.liiij. F. G. E.
Plus ẽ aurũ facere qᷓ; habere. c. x. HH. exidr.
E. cc.xij. C.

Aues: ſpiritales ſigniſicãt.liiij. B. N.
Auguria ꝗᷓ ex auiũ fiunt cõſideratione: nõ

ſunt obſeruãda.cc.xlj. A.in medio.

Qui ea cõtemnũt moleſtias qñq; a diabo/

lo patiũt᷑ aut dãna:ꝗ veris ſidelibꝰvertũt᷑
in victoꝛiã:ſfict aũt i ſcãdalũ.cc.xii. B.D.

Augures qſiq; vera pᷣdicũt ex inſtinctu ds;

monũ deo pmittente.cc. xlj. C.
Qui augurijs vel auruſpicijs intẽdit ac ma
leficis cęteris credit:oia bona ꝗ facit ꝑdit.
cc.xlj. E. xcvj. C. cc.xv D. E. cc.xvj. E.

Augul ſtinꝰiuuenis cogit᷑ ſentibꝰ ſenibꝰ lo⸗

d: q potiꝰ elegit audire q́; docere.xlvj.A.
Eiꝰ bumilitas i docẽdo.cc.xxxix. B. i fi. *

Pie vult ↄfiteri ignoꝛãtiã ſuã q; temere ſci⸗

entiã vendicare.c.lxxxix. A.in fi.
Libere ſe ſcire cõfitet᷑ qð chꝛiſtus voluit i in⸗
dicare.c.lxxxix.B.
Licet ꝓpter multimodas cauſas ſuis ſemp
adeſſe nõ poterat:nũq; tñ eis charitate ab
fuit.xlij. A.xliiij. A.cc.xvj.A.

Quãtũ diligebat ? ꝓcurabat ſalutẽ eoꝛum

qͥs in chꝛiſto regenerabat. ..xxvj. A. c. lyj.
A.c.lx. K. . et. c. lxiih. B.

Auguſtini diuitix: bona erat vita ſabdͤito/
rum.c.xliiij.H. in fine.
Auguſtin⸗ pauꝑ pauges dños ſuos vocat.
c.x.A.circa finẽ. DN.
Qꝛ erat ſuipſius pſecutor.cc. xxxvij. S.

Quãtũ reqrebat errãtes ⁊ reuocabat pere,
untes.c. lxv. H.

Nõ timuit q̃relas hoim cõtravitia loquẽs.

xcvj.D. cc.xxxix. V. cc.xliij. G.

Ante tribunal chꝛiſti ſe vult habere excutũ:

qꝛ vitia nõ tacuit.nec talentum ſibi cre/

ditũ abſcõdit.c.lx.E. in medio.c.xliiij.hh.

circa fi.c. lxiiij. C. cc.x. D. cc.xxxj. J.
3 am ſener plenꝰ charitate :de chanitate diſ
putat. xxxix. D. E.
Alaam in arte magica famoſiſſimꝰ
Rerat: in carminibus noxijs pꝛepo

tem̃ vel a ſe verba ad benedicẽdũ: ad
maledicendũ. c.iij. A.
Cur pꝛius ꝓhibit poſtea iuſſus tranſi t ad
maledicendũ.c.iij.B.

Rtens. Hon enim habebat poteſta⸗

Balaam ⁊ balach quid interpꝛetẽt᷑: quid

figurẽt. c.iij. C. (pberet. Ibidẽ.
Cur balaam mõ laudet᷑ mõ ĩ ſcriptura vitu

MNullü baptiſma iudęeoꝛũ 3 hua rationis

malũ potuit cõferre medicinã. xxix. B.
Baptiſmꝰ iohãnis nõ crimina cõmiſſa de/
leuit: ſed emẽdauit errantes. xxxvij. B.
Peccatoꝛũ remiſſio baptiſmo chꝛiſti lerua/
bat. xxxvij. B.
Oibus aquis bñdictionẽ dedit qñ i in ioꝛda
dane chꝛiſtus baptiʒ atꝰeſt:nõ tñ ipſe indi
guit. xxix. P. C. xxxvj. C. (F. xxxvj. C.

Cur baptiz ari voluit q q mundus erat.xxix.,

O. baptiʒatꝰ ſit eo die poſt multos annos
quo natꝰ: vt vno eodẽ tꝑe ederet᷑ . vir⸗
ginẽ ⁊ ꝑ myſteriũ gigneret᷑.xxxvj. A.
In chꝛiſti baptiſmo aquę ſunt purificatę.

xxxvj. A. xxxvij. A.

Bap

Baptiſmꝰ chꝛiſti altera natiuitas eiꝰ qu. /

dãmodo fuit.xxxvj. B.

Haptiſmꝰ chꝛiſti ideo mirãdus ẽ᷑.xxxvj.C.

In baptiſmo chꝛiſti humilitas declaratur.
Cur baptiʒzato chꝛiſto ce⸗ (xxxvij. B. D.
li aperiũt᷑.xxix.F.ĩ fi.xxxvj.B. xxxvij.D.

ÆO„ ſine baptiſmo chꝛiſti nemo ſaluat᷑: figu/

raliter oſtendit᷑.c.vj..

Baptiſmi figura olim ſceſſit. Ibidem. et

cc.j.D.c. viij. D.
In baptiſmo oĩa peccata dimittũt᷑: figura
liter oſtendit᷑.xlvj. J.
e delet quicquid huaricatio ſoꝛdiderat.

A 4

Annotatio

c. xxxviij. C.
E oĩa pctã deleat: velut mare rubꝛum egr
ptios: ⁊ baptizandi acrius impugnẽt᷑

Ixxxv. A. xc. A. B. xcj. A. c.xix. G.

In eo oĩa pecata dimittũt᷑:nec debet itera/

ri. c. xxxv. D.
Cur pcti fomes poſt baptiſmum remaneat
xlv. E. lxix.B. circa finem.

MNiſi eccłia ad aquã baptiſmi veniſſet: chꝛi /
ſto ſociata nõ eſſet: figuraliter oſtenditur.

lxxv.C.E. xxx A. B. lxxxv). A.
Baptiſmus chꝛiſti nobis eſt ſepultura.
c.xxviij. D.

Ad baptiſmi gratiã cuiꝰ figura olim pceſſi it
qualiter nos pparare debeamus:⁊ quali/

ter poſt baptiſmũ ſit viuẽdũ.lj. A. B. E.
lxix.B.i medio.lxxxiiij. E. c.xxxiiij. D.ifi.

Vtrũ baptiʒati exẽplo chꝛiſti ieiunare de/

beant. c. lvij. E.
Cur accipiant candidã veſtẽ. ..lxiij. B.
Baptiſmũ ſuſcepturus qualis eẽ debeat:⁊
a quibus ſe cuſtodire debeat. c.xv. B⸗
Baptiʒandi tẽpeſtiue offerẽdi ſunt: ne ne/

gligant᷑.lxxj. F.

Igdeo baptiʒari quida: differüt vt flagitia ⁊

ſceleræ nulta cõmittãt.xcij. B. in fi.
Baptiʒzandi tertio immergendi ſunt:figu/
raliter oſtendit᷑.xc.PB.c.vj. A.cc.j.E.
Qui de baptiſmo parunlos leuant:pꝛo eis
apud deũ fideiuſſoꝛes exiſtũt: ⁊ ideo eos

fidẽ ⁊ oꝛationẽ dnic⸗ docere debẽt. cxv.

EC.c.lxiij.C.cc.xv. B
Supflua videri poſt ent baptiſmata paruu/
lorũ niſi peccatũ oꝛiginale ꝑ parentũ viſce
ra in ꝓlem excurreret.cc.xlvj.A.
* ſit vnũ baptiſma. c. xcj. F.

Kebaptizare nõ licet baptizatu i in noie tri⸗/

nitatis.c.xcix. FF.

Poſt baptiſmum recidiuare qᷓ malum ſit.

lxxxiiij. D. E.
Bea Beati oẽs eſſe volüt: ſedvnde beatificent
nõ oẽs volũt. c. xlj. D.
Homo ſicut a ſe fieri nõ potuit: ita nec bea/
tusa ſe eſſe põt.cc.xxxix. EK.
Vnge ſe fieri putat beatũ h̊ amat. Ibidẽ.
MNulla res terrena te beatũ facit.c. xlj. D.
Beatitudo eſt vera cognitio dei.c.xij. A.

Qui beatitudinẽ quęrit: bonam rem quę/

rit:ſed hic eã inuenire nõ poteſt.c.xlj.E.
Beatitudinẽ veram quã in diueſis diuerſi
ponũt hoĩes:in hacvita haberi nõ poteſt.
xxxviij. A.
S. nõ acaͤrik niſi relicto corpe c pli. 5.

Beatitudinẽ adipiſeunta aui hãcꝑ pleſſio⸗
nẽ fidei ingrediunt᷑.vj.D
Ad beatitudinẽ ꝑueniet nemo niſi deo ꝑ fi⸗
dem placeat. xxxviij. A.
Beati qles erũt: ⁊ qͥd acturi ſint. c. lij. C. D.

Bellũ cõtinuũ in hac vita eſt:⁊ quando vi/ Bel

ctoꝛia.xlv. B.H.
RQuale ſit illud bellüu. xcv) P.

Benefacere deus ſemꝑ eſt paratus: ſed bo⸗/ Ben

minũ malicia ꝓhibet᷑.cc.xix.O.in medio.
Beneficia dei quę nullis pᷣcedentibus me/
ritis nobis collata ſũt: ideo frequẽter ſũt
cogitanda.lxvij. D. E.
Bona v⸗

bonitati cõparata in maliciã vertit᷑:qp ꝓ
bat ſcripturis.xliij. D. E. F. S. xlvij. B.
Bona oẽs habere volũt ⁊ boni eſſe nolũt:
c.xliiij.H.cc.v. A.in fi.cc.xxxix. T.

Hona tꝑalia cõia ſũt bonis ⁊ mal.cc.xx.B.

Laboꝛandũ eſt: vt qͥ bonitatẽ ſequit bon⸗
eſſe iudicet᷑.cc.xxxviij. Yꝓ.
Quicquid boni dixeris ĩ hoc müdo: habẽt
boni: habẽt et mali.cc.xlv.B.

Eſto bonꝰ qui habes bona.cc. xxxvj. J.
Bona oĩa q̊ᷓ lancti oẽs habuerunt ꝑ naturã

aut acqſierũt ꝑ gratiã: q̃lia ſint. xliij. B.

Qð dixerit aplus bonũ cũ dicebat: Mõ em̃

qð volo bonũ hoc ago ⁊c.xliij. ꝑ totũ: ſed
pcipue. H. E. xlv. ꝑ totũ.xlvij. A. B.
Quõ ago bonũ:⁊ non ꝑficio bonũ.xlv. G.
in fine. xlvij. B. (MB. Y.

Quid ſit homini facere bonũ.cc. xxxvj. A.

Sicut oẽ bonũ ꝑ bonos agit deꝰ: ita oẽ ma
lũ ꝑ malos oꝑat᷑ diabolus.lxxxv. HB.C.
HBoni malos ſemꝑ lucrari volũt.lxxvij.A.
Quiſqͥs bonꝰes:ideo noli contẽnere malũ:

nſec te ſolũ putes eẽ bonũ.cc.xxj.A. DP.E.
Eſto bonꝰ tolera malũ: Eſto ſimpliciter bo

nus: 7 dupliciter tolera malũ: bonꝰ nõ ni⸗
ſi intus:nã niſi intus nuſqᷓ; bonꝰ.xlvj.D.
Eſto bonꝰ chꝛiſtianꝰ vt vineas (cc. !. h.

calũnioſum paganum. cc. liiij. J.
Si bonꝰ es nõ de tuo bonꝰ es qꝛ malus fu⸗

iſti: de bonitate dei qͥ nunq; fuit malus.
cc.liiij.L.
Nemo bon'niſi ſolus deus:ſic intelligitur.

Botrus allatꝰꝑ exploꝛatoꝛes ſilioꝛũ iſrael Bot

ex terra ꝓmiſſiõis:qd ſi gnificet. c. ptotũ.

Botrũ in nobis inueniat qui ꝓ nobis bo/

(trus calca tus eſt. c. lx. D.

dececkẽte aĩa coꝛpus cadit. c. xliij. B.

lde licet oĩa dicãt᷑:ſed bono ſũmo Bon
coõpata vileſcũt:qꝛ bonitas noſtra diuinę

(cc. liiij. h.

Adauera cadẽdo nomẽ accepit: qꝛ æs

0

Calitlute

lunt h.

ſporaccr
ntcu nol
v Zin f
Auidltcit
(niaa can
ſis tſanate
pnucss int
ſantibusa
ſanplenist
1decidunt.
Uine per

(c Cplliſmn

Laput oſen
n (hunns al
manar alia
ſhantashe
Chantashi
bonoꝛü eſt
Qharitashi
(ocdauend
Cllictane
Chaittatis
toſeu virn
AInda Ns
cia ſuſtine
Deſanctis
atiſäl.
Erenplüde
(Dt
Hoenglüde
Ceenplun
Genplun
Qlichrtit
toniorſn
Ad
tdont
Auſfnn
incon
QAuichant
Aeomaio
ſtane
Mliſene

bdieaet
ollindn

niincehi)
tanhi,

b.

nngſit

UI.Cinnedie

— ſe⸗
aofenin .

Edbenoſünen H
us eſnd

lgielk
li.

Cmmt.

ldoenütabera

hr..
u m

d ti..
nichꝛn oei

e täi gmorl

I. Ar. 0,

obeni t. ſ5

heni.
Crde: nce len
slnn 0.
niwiülen 13
aonianeenti

icni
Annn int untn

.

hh⸗

1
Natſcniil Aigne
gfloi ſin G

thori ele elſe H

nstnlag. .
uniſegni NeaH

Nots
Cadũt in terrã qͥ deũ male quęrũt.c.xx.B.
Cal Caluarię locus vnde dicat᷑.lxxj.E.

cam Camieli noĩe gentes deſignant᷑.cc .liij. H.
Chan Chananei a cham oꝛti gẽtẽ ex fratre ſem oꝛ/

tã expellentes terrã eoꝛũ occupantes quęg

chananęoꝛũ vel terra repꝛomiſſionis ap/

pellat᷑: poſt iuſto dei iudicio amittüt. c. v.

per totum.

Ean Canũ noiĩe qui ſgnificẽk. xxviij. B. in fine.

lrxxiiij. J. R.
Aui cantat ⁊ operat᷑ in pſalterio:canit ci-
thara. cc. xxij. 4AJA.

Canticũ nouũ ſi gnificat amoꝛem nouũ. cc.
Acvj. K.

lyvj. A. in fine. .
Quid ſit cãtare canticũ nouum vel vetus.
Cantica canticoꝛũ ſunt cantica ſancti amo/
ris ⁊ ſanctę charitatis:ſed ęnigmata ſunt
paucis intelligẽtibus nota: ⁊ paucis pul/
ſantibus aperiunt᷑.clxv. S.

CLCantilenis turpibus animi illecti eneruãt

2 decidunt a virtute deſtuentes in turpi/
tudinẽ.xcvj. G.
2„* Capilli ſamſonis qͥd ſignificet. c. vij. F. G.
Caput ꝓ ſenſu rõnali ponit᷑.c.lxviij. D.

Lbar Charitas alia eſt diuina: alia bumana: bu-

mana: alia licita alia illicita. lij. A.

Charitas humana licita vel illicita queſt ir.

Charitas humana licita tam (lj. B. F.
bonoꝛũ eſt q; maloꝛũ. IJIbidem.

(C(Croharitas humana illicita quę ſit: quomo

do cauenda. lij. C.

illicita nõ pöt eſſe cum charitate diuina

Cbharitatis quattuoꝛ ſunt ſpeci/ (lij. D.
es ſeu virtutes: pꝛima quę oĩa tolerat: ſe/
cunda oĩa credit:tertia oĩa ſperat: quarta
oia ſuſtinet ⁊ nunqᷓ; excidit.xlvj.B.
De ſanctis qui his virtutibꝰ charitatis 02/
nati ſũt. IJbidem.
Exemplũ de pꝛima ſ pecie charitatis. xy J.
CQ. D. cc.xxiij. R.
Exemplũ deſcda.xlvj. E. vſq;. J.
Exemplum de tertia.xlvj. J.
Exemplum de quarta.xlvj.K.

AQAui charitatem habere cõtẽdit ſine dei ad
iutoꝛio:ſimile eſt ac ſi deũ habere velit ſi. M

ne deo. cc. xxiij. S.
NV ſit donũ dei: auctoꝛitatibus oſteditur.
AOWO diffundit᷑ ꝑ ſpiritũſan/
ctũ in coꝛdibus .cc. xxiij. R.

QAui charitatẽ nõ habet ſine deo ẽ.c lxix. O

Igeo maioꝛ eſt fide ⁊ ſpe:qꝛ manet.lii.D.
ſit arx oĩm virtutũ:ꝓmiſſio regni:⁊ pꝛę/
miüũ ſanctoꝛũ. IJbide⁵m.

biliũ ſententiarũ

c. xxiij. AA.

In oibꝰp̃ Hceptis optinet pᷣncipatũ.liij. E.

Qi ſit radix oim bonoꝝ ſicut cupiditas eſt
radix oim maloꝝ.xxxix.C. xlij. D.xliiij. C.
Sine charitate quicqͥd boni fuerit nihil eſſe
poterit: 7 gue ſit vera charitas.xlij. Q. lij.
A.cc.lvj. B.
De radice charitatis quã deus plãtauit ni⸗

hil vnq; mali exurgit. xliiij. C. D. E.

Tene charitatẽ ⁊ in ea inuenies omnẽ ſcien
tiam. xxxix. A. C.
De eius excellentia.xxxix B. D. xlij. A.

Secura poſſidet totã magnitudinẽ ⁊ latitu

dinẽ diuinoꝝ eloquioꝝ.xxxix. C.

Hec ſola eſt quã ſua felicitas nõ extollit: co⸗

ſcientia mala non pungit: inter opꝛobꝛia
ſecura: inter odia benefica. xxxix.EE.
Charitate nihil foꝛtiꝰ:⁊ nihil faciliꝰ. IObidẽ.
Æο magnas habet vires:qꝛ tanta eſt in ter/

ris quãta in celis.xlvj.L.in fine.

Vera charitas coꝛpoꝛaliter diuiſos ſi pirita⸗
liter copulat.xlij. A. xliiij. A.
oleo comꝑat᷑.xlij.B.
Q bona ſit oꝛdinatrix.xlij.O.
Ha be charitatẽ:⁊ exerce in ꝓximo tuo quę/
cunq; volueris.xlij. D.
Charitas dulcis eſt:qꝛ ſitiẽti poti eſt: eſu⸗/
rienti cibꝰ:amaris dulcedo ⁊ triſtibus cõ/
ſolatio.xlij.E.xliii.B.
Charitate in verbis nihil bꝛeuiꝰ:in rebeni⸗
hil ma gnificentius dici põt.xliiij. B.
Charitas vera eſt nõ qut oꝛe ſed aus coꝛde
ſeruat᷑.xliiij. C.

PDe charitate nemo ſe p̃ſumat. xliiij. E.
A charitate non habenda nemo ſe excuſare

poteſt. lix. A. lxj. A.
Charitatis dulcedo ſic totũ coꝛ occupet: ve
locũ nõ habeat odij amaritudo.lxj. A.i fi.

OR ſit dulce vinculũ mẽtiũ cũ qua pauꝑ di/

ues eſt: et ſine ea diues pauper eſt.xxxix.
D. xlij. B. xiiiij/ B. lxj. A. B.
Charitas diuidi nõ põt.c.ix.B.in medio.
Qui charitatẽ talẽ nõ habuerit q̃lẽ chꝛiſtꝰ ̃
cepit: regnũ celoꝝ nõ intrabit. c.lxviij. E.
Qusę ſint quę generent charitatẽ.c.lxix.D
Perit charitas vbi cupiditas creſcit: redit
charitas ⁊ perit iniquitas.cc.vj. B.

OQuibꝰrebꝰ in nobis accẽdit᷑ aut ertinguk.

Charitatis tãta ẽ poſſeſſio:vt ( cc. lv. B.
in ſingulis tota ſit ⁊ oibus integra eſſe po
teſt. cc. vj.C.
Tã diu al get q̃ᷓ qᷓ; diu erogat᷑. cc. vj. D.
Hac habet virtutẽ vt bonos melioꝛes faci/
gt: ⁊ malos de pctõꝝ tenebꝛis ad lucẽ ve/

A 5

Annotatio

ritatis reducat. J9ldẽ. (cc. xiiij. D.
Ea dicenda eſt charitas quę nõ eſt vilitas.
Quãto maioꝛ eſt:tãto magis ꝓ eo qð dili-
git᷑ tolerat᷑.cc.xxiij.R..
Car Carnẽ ſolus filius aſſumpſit: ꝓbat᷑ exẽplis
⁊2 auctoꝛitatibus.iij. A.B. C.
MQ. nõ aſſũpſit carnẽ ſuę aia rõnali. xix. B.
Carnẽ ſolus filiꝰ aſſũpſit:ſed carnẽ filij tota
trinitas fecit.c.xix. E.
aſſumpſit carnẽ verã:non fantaſticã:cũ
aia rõnali.c.xxv.H.c.xxix.A.circa fi.
Caro chꝛiſti muſcipula erat diaboli.xiiij.
Q fuit veſtis chꝛiſti.c. xix. C. (A. xxj. A.
CQaro cõcupiſcit aduerſus ſpiritũ: ⁊ ſpiritus
aduerſus carnẽ ⁊c̃.exponit᷑.xlv. C.
A taqᷓ; ancilla a domina: ita debeat et ca/
ro ab anima gubernari.lvj. D. E.
Caſ Caſtã femina faciũt cuſtodię multę:virũ ca
ſtũ facit ipſa virilitas.xcvj. QO. cc. xliij. A.
Caſtꝰ qñq; erubeſcit iter iĩpudicos.xcvj.QO.
Caſtitas angelica eſt vita:ꝗᷓ cũ humilitate:
ſpirituſſcti meret᷑ habitationẽ. cc.xlix.A.
Hominem cęlo iũgit ⁊ angelis facit ciuem.
Aſſueſcat iuuenis caſtitatem:vt dignus ſit
ſapientia dei. cc. xlix. B.
Licet olbꝰ ſit neceſſaria: tñ pcipue clericis.
Caſtitatẽ ſi amauerꝭ mox ha/ (cc.xlix.D.
bebis:qꝛ blanda ⁊ ſancta ⁊ ſuauis eſt:cuiꝰ
amplexus nõ habet amaritudinẽ: nec eiꝰ
cõuerſatio in domo cõſciẽtię cõtradictio/
nẽ.lxxxiij.C.circa fi.

Secura eſt de victoꝛia caſtitas cui eſt iudica

tura virginitas.c.xviij.C.

Talẽ merebit᷑ iudicẽ apud quẽ nõ periclite

o verecũdia. Ibidẽ.
De Caſtitate cõiugali.cc xliiij.ꝑ totum.
Quę impediunt vel adiuuant caſtitatem.
cc.xliiij. D. cc.xlix. B. .
Mõ tibi verecũdũ ſit fugere ſi caſtitatis pal
mã cupis obtinere.cc.l. DB5.
Æh inter ſeminas cuſtodiri non poteſt. cc.
xxxviij. R. cc.l. E. =
Inter oia chꝛiſtianoꝝ certamina ſola dura
ſunt pꝛęlia caſtitatis:vbi quotidiana pu/
gna ⁊ rara victoꝛia. cc.l.D.
Grauẽ ſoꝛtita ẽ inimicũ: qͥ quotidie vincit᷑
Ideo qͥdã adoleſcẽtes (z timet᷑. Ibidẽ.
caſtitatẽ ſeruare nõ volunt.cc.xliij. A.
Cat Cathagoꝛię decẽ ſunt.xxxviij. N.
Cõtra cataphꝛigos agit.c.xcj. F. i medio.
De Cataclyſmo.lxix. BD.
Cau Cauſa oĩm ꝗᷓ ſunt:fuerũt vel futura ſũt:deꝰ

eſt. xxxviij. S.
Alelioꝛ ẽ cã ꝗ defẽdit᷑ ⁊ ꝓbat᷑.c.xviij.B.C.

De cęco illuminato a chꝛiſto tranſeunte: et x⸗.

quid figuret.lij.E.
De cęco a natiuitate ⁊ illuminato.c.iiij. A.

Cęcꝰẽ qͥ lucẽ veritatl nõ videt.c.lxxxiiij.B.

Cęlũ ꝓ anima ſeu ſpũ ponitur.c.xxxiiij.D.
c.xxxv. B. circa finem.

De centuriõis euãgelici humilitate et fide.

lxxiiij. W=D.
Cenſura diuina ſi nõ inter pꝛimos peccãtiũ

lapſus cõſuleret:ſed vltionẽ ſuſpenderet:

ſceleſtoꝛũ lati pcederet audacia.xcvij. E.
Cibus ię qͥd ſit.lvj.C.c.vj.A.in medio. c&ib
Cibum caro quotidie ꝑcipit: aĩa vero vix
poſt plures dies.lvj. D.in medio.„.·
Sit cibus tẽperatꝰ:⁊ plus de cibo animę qᷓ;
coꝛpoꝛis cogitare debemꝰ. Ibidem.

Cibi qͥtidiana ſũt medicamẽta. lxxiiij. O.

Cibus de ꝓaradiſo nos eiecit: eſuries redu
cat.lxv. A. B.
Cibꝰ chꝛiſti ſalus nf̃a:⁊ cibꝰeiꝰ ſumꝰ dũ acqͥ
itorlere in mẽbꝛa eiꝰ coꝛpuſq; trãſim.
De comedẽte exiuit cibꝰ: exponit᷑.c.vij. C.
Cynomia muſc caninã ſignificat:vnde et Cia
cCcyꝓynici dicunt᷑ qͥ voluptatẽ et libidinẽ ſum/
mũ bonũ pſᷣdicant:Et plura de eoꝝ ſecta
turpiſſima. lxxxxvij. C. F. xcv. D.

Cypꝛian“ꝰ ſãctꝰpꝛiuſq; martyrizaret᷑ laudẽ To

inuenit: cõfeſſionẽ ꝓmiſit:in fide ꝑmãſit:
moꝛtẽ nõ timuit:ſanguinẽ fudit ⁊ diabo/
lũ vicit.xciiij. F. (nũt᷑.cc.xlvij. E.
Eius verba ex epła de habitu virginũ po⸗/
Circumciſio cur fiebat die octaua:⁊ cultris Cir
petrinis.c.xlj. C. Ccciij. F.
Qircũciſionẽ chꝛiſt* accepit vt eã auferret.
ſtianus.c.lvij.E.
Cyrene libya eſt:cõtigua africę:inde cyre
neus q crucẽ chꝛiſti angariatus poꝛtauit.
In cithara tria ſunt:ars: manus ⁊ choꝛda: Cir
ars dictat: manꝰ tangit:coꝛda ſonat:⁊ qᷣd
ſignificet.iij. B. in fi. (c.lxxxiiij. B.
Claudi dicunt᷑ qͥ fidẽ rectã nõ bñ ſequunt᷑. Cla
amoꝛ ſanctoꝝ audit᷑ apud deũ ꝑ ſilentiũ

Cur chꝛiſtus circũciſionẽ accepit ⁊ non chꝛi

Qlerici q̃les eẽ debeã t. cc. xlix. D. Exc. C. r
Cogitationes qũ aſcẽdat vel deſcendãt in Cos

coꝛ.c.xl.B. in fi.
Cogitatio noſtra deo patet ſicut ante ho/
mines facta noſtra xlix. KC. .
Sicut modo cogitatiões noſtre noſmetip/

ſoinluc
deopate
rCl
ſognauo
Alernon
Helcog
Ouocogt
truit.4
Aogol
lutante
loedeil
Lccogno
gelin
Cognitiod
(t⸗8.
Cognitiop
a ſoltnos d
Deus colit
Oroͤſtco
Sgeatis
Finſinen
olꝛnoͤet
Coliuaft
Lolibaſm
Oſgniſca
m ſopeutese
Quleseſe
aslſtodir
Lönuno⸗
ſummnola
r Din
ſoneecc
Corüfugie
düſcltie

ſhitoc

lampin
Ceptusi
eytabint
Nccptio
Maurin
Lröcpir
Dne gy.
Eiſindin
hefomr
loeyti
cätran
Wocepp
(ſed .
ieione⸗
Wfori
eickyi
Mht

vnmnſanee
ninunci,ig
V ocii

1

ncgii.

mleraft⸗

Uinneetiti
Nlhetn n
lcn iS

Anmnelo

laupn
Mnedg.,
dechotnineg
6. Pün.
min hi.
kab inesnen

diepſandin
Cpulg nii.

fanntean
iaibicnilun⸗
lundechr an
unmnmtludil
ininſegnile
futn tdidd⸗

Rüt adri⸗.

bin rori ⅓
annntalnil
Negitieldl

ienle ne⸗
mnstcht
Ghrſonutti
ni
i ſumn
Aeihſun
lr.d

aumnt do

krntolf

N

bunt. c.lij. C. cc.xxxvij. C. D.
Cognatio noſtra quę ſit.lj. D.
Aliter nouit deꝰ iuſtos qᷓ; pctõꝛes.lxx.lh.
Meli cognoſcit hoiem qᷓ; hõ ſe.lxxij. E. F.

Quõ cognouerũt gentiles deũ ꝑ creaturã.

c.xxxix. E. c.xlii. A.

Ad cognoſcendũ ſe deꝰ fideliter quęrentibꝰ

⁊ inſtanter meditantibus offert: qꝛ cogni⸗
tione dei nil meliꝰ:nil begtiꝰ eſt.c.xij.A.

Tũc cognoſcimꝰchꝛiſtũ ⁊ habem ei in ipũv—

. credimꝰ.c.xxxix. E.

Cognitio diuinitatis virt eſt boni operis.

Cognitio ꝑfecta nõ erit niſi beatis.c.lij.C.

Col Colit nos deꝰ:⁊ nos colimus deũ.c.xix.ih.

Deus colit᷑ pietate nõ crudelitate.lxxiij. A.

nõ ſit colẽdꝰ ꝓpt᷑ bona tꝑali.cc.xlv.C.

gratis ⁊ ꝓpter ſe ſolũ ſit colẽdus.lxxij.
F.in fine.cc. xxxiiij. C. D.
Coloꝛ nõ eſt niſi in coꝛpoꝛibus.xl. K.
Colũ quid figuret.cc.xvij. CG.
Colũba ſimplicitatẽ ſignificat.liiij. C.ĩ me⸗/
MQQH ſignificat ſpiritales.liiij. B. (aio.
Com Mõpetẽetes qᷣ dicãt᷑: ⁊ qre.c.xvxj. A.
Quales eſſe debeãt ⁊ a quibꝰ cõſciẽtias ſu/
as cuſtodire debeant.c.xvj. B. Kc-.
Cõmunio ſanctoꝝ qͥd ſit.c.ilxxxj.p.
Cõmunio ſancta ibi eſt: vbi fides ſãcta eſt.

c.xv. D. in fine.c.xxxj. D.

* —

Cõionẽ eccleſiaſticã ꝓpter cõſcientiã deli⸗/

ctoꝛũ fugientes:reatũ cõgregant:⁊ reme⸗
diũ ſalutis deuitant.lvij. A.
Con Chriſtus cõceptus eſt in equinoctio verna⸗-
li ⁊ natꝰ in ſolſticio hibernali:⁊ qua die eſt
cõceptus in vtero virginis:ipſa die reſt ur⸗
rexit ab inferis.xxij. B.

In cõceptione chꝛiſti ſermo fuit maritus:

yxoꝛ auricula. xv. A.
Cur cõcipi voluit ſine vinii ſemine de virgi

gine. xlv. F. in fi.
Et ſi nõ interceſſit ſemẽ hominis:tñ ex car/
ne foꝛmatꝰẽ ꝗ cõſtat ex ſemine.c.xciij. B.
Cõceptũ ſine ſemine ideo quidã denegant
& cõtra naturã eſſe credũt.xj. B. C.
EXÆW cõceptus ſit nõ de ſubſtãtia ſpirituſſan
cti ſed potẽtia:nõ generatione ſed bene/
dictione. vj. C. M
AVbi vginitas cõcepit integritas parit: ibi
dei eſt virtꝰ cõſcia nõ voluptas.xxiiij. A.
In cõceptione chꝛiſti nõ fuit ſpirituſſ anct?

nota lunt. lxvj. A.

ſis in luce ſunt:⁊ pꝛoximis in tenebꝛis:ita
deo patẽt ⁊ poſt reſurrectionẽ cũctis pate

ꝓ ſemine.c. xcj. D.
Qui cõceptꝰẽ de ſpirituſãcto natꝰex maria
virgine:exponit᷑.c.xv.C.c.xix.B. c. xxiiiij.
B. c. xxv. B. c.xxix. A. circa fi.c.xxxj. C.
Cõcoꝛdia fratrũ volũtas dei eſt: iocũditas
chꝛiſti: ꝑfectio ſanctitatis.c.lxix. B.
Cõcoꝛdiã nõ põt habere cũ chꝛiſto qui diſ/
coꝛs voluerit eſſe cum chꝛiſtiano.c.xix. C.
c.lxvij. A. in meio.
Cõcubinã habere nõ licet.c.lxiiij. .
Qui cõcubinas tpechꝛiſtianoꝝ ante legiti-
mas nuptias habuerit: peius peccatũ fa-

cit q; adulterium. cc.xliij. D.
Igeo cõcubinarij a cõione nõ ſuſpendunt᷑:
qꝛ hoc ſcelus nõ a paucis ſed a multis cõo/
mittit᷑. cc. xliij. E. H
Qui concupilſcit rẽ ꝓximi:lucrũ habet ſua
cecitate:ſed damnũ de dñi nube. xcv. E.
l. D. cc.xv. C. cc. xxxviij. K-.
Qui rẽ alteriꝰ concupiſcit internã fidẽ pꝑdit.
Mõ cõcupiſces vxoꝛrẽ (xcv.S.in medio.
ꝓximi tui: exponit᷑.cxvj. P. in fine..

2Aelius eſt nõ habere cõcupiſcẽtias:qᷓ; eas

vincere. xlv. E. D. YX.
Noſt cõcupiſcentias tuas nõ eas ?exponit
Et cõcupiſcentias carnis ne ꝑfeceritis:ex/

ponikt.xlv. D. E.

Cõcupiſcẽtia qũ agit malũ ⁊ nõ pficit.xlv.
ſic qq; inſidiat᷑ ſãctis: vt faciat doꝛmi
entibus qð nõ põt vigilantibꝰ.xlv. J. i fi.
Cõcupiſcẽtia mũdi quãto fuerit in homine
ardentioꝛ:tãto fit ꝓ eo qð cõcupiſcit oim
moleſtiarũ patientioꝛ.cc.xxii. RKR.
Cõcupiſcẽtia maloꝝ nõ eſt de ſurſum a pa⸗
tre luminũ: ſed terrena: aĩialis ⁊ diaboli⸗
Ca. cc.xxiij. P. in fi. R.in fi. S. in i.
Si ex mũdo ẽ cõcupiſcentia maloꝝ:quõ ex
eoꝛum dicit᷑ volũtate qͥ mundũ diligunt:
Qui cõſidũt in deo cur beati: ⁊ cõfidentes
in ſe miſeri ⁊ maledicti.xciiij.C.
Cõſfeſſio nõ ſolũ eſt peccatoꝛis: ſed etiã lau
dgatoꝛis.xlviij. A.
Quid ꝓdeſt eccleſię cõſiteri. Ibidem.
Cur velit deꝰ vt cõſiteamur pctã nr̃a cui oia
(iterare. Ibidẽ.
Aagnũ eſt ſalutis indiciũ pctã cõfeſſa nõ

Deus cõfſſionẽ noſtrã deſiderat: vt habe,/

at cauſam ignoſcendi.lxvj. B.
Cõſeſſio iuſtifcat: veniã donat:qꝛ eſt opus
miſericoꝛdię:ſalus ęgroti:⁊ vnicũ cũ peni/⸗

AIAAIrinnotatio

tẽtia aię medicamẽtũ.lxv).C. (xvj. B.
Non eſt fructuoſa confeſſio apud inferos.
Cõfeſſio padiſuz aperit.c.xxx. K. i fi.
Cõiugiũ a deo eſt inſtitutũ vt homines ꝓ/
pagarentur. viij. D.
In cõiugio cõſenſus reqrit᷑.lxxv.D.in fi.
Cõiugati deo ⁊ ſibi inuicẽ ſidẽ debẽt.xcvj.
C.circa fi. F. H. c.lxiiij. C. cc.xliij. A. ĩ fi.
Ama in coniuge aliena quod amas in tua.
Ad cõiugatos exhoꝛtatio.vij.hH.
Coſciẽtię puritas quãta ſ. ollicitudine ſit cõ
ſeruanda. lxiij. AdA. “
Cõſciẽtia nobis neceſſaria eſt:ſed fama/ꝓxi
Eſiliũ dei hõ explicare nõ põt.c. liiij. F.
Conſilia dei non ſunt temere diſcutienda.
Conſiliũ differt a cepto.lxj. D..
Cõtẽplatiõi dei oia iuſtificationũ merita:
vniuerſa vᷣtutũ ſtudia poſtponũt᷑.xlii.D.
Cõtinẽtioꝛes qũq; feminę ſunt viris.xcvj.
C. poſt. me. et. cc. xliij. A. in medio.

Fedũ eſvirũ nõ poſſe cõtinere vbi femina

cõtineat.xcvj.O. cc.xliij. A.
Quibꝰ tẽpoꝛib ſit cõtinẽdũ.cc.xliiij. C. G.
Qui incõtinenter viuit eſt quõ qͥ agrũ ſuũ
in vno anno pluries ſęmiauerit: vnde nec
legitimũ fructũ hfe poterit.cc.xliiij. C.
Quę pᷣſtant cauſam incõtinẽtię. cc. xliiij.
H. cc. xlix. D. lxxvij. P. l
Cõtinẽtia in quibꝰ cõſiſtat ⁊ a quibus cõti⸗
nere opoꝛteat.cc.xlviij. B. C.
Cõtinẽtia eſt nõ credere fęlicitati terrenę:⁊
vſq; ad finem quęrere fęlicitatem ęteruꝗ.
cc. xlv. A.
Igeo ſe qͥdã cõtinere nõ debere putãt qꝛ cõ⸗
iuges nõ habent. cc.xliij. B.

*„

Qð ꝑ incõtinentiã inquinat᷑: ieiunijs ⁊ oꝛa/

tionib diluat᷑.cc.xliiij. D.
Cõtumacię crimẽ eſt:qð iubet᷑:cõtẽnere:qð
cipitur nolle:quod imperatur declinare.
c. xxvi. A.
Me tardes cõuerti ad dñm nec differas de
die ĩ diẽ ⁊cẽ. exponit᷑.c.ij. D.i fi.c.lxxxj.ałb.
Cui ſtudiũ ẽ chꝛiſtũ colere:pᷣus coꝛdis ⁊ coꝛ
poꝛis ſuſcipiat conuerſionis indumẽta.cc.
Vera cõuerſio ſine veſtimẽtoꝛũ cõmutatio

ne ſufficit: veſtimẽto ꝝ cõuerſio ſine bonis

opꝑibeiuſtũ dei iudiciũ ſuſtinebit.lxvij.h.

Ad cõuiuia vtrũ ſolum pauperes 2nõ ami/
ci aut parẽtes ſint vocãdi.ij. D.

Coꝛ quõ ſit mundandũ: ⁊ quare.c.lxxv. C. coꝛ

cc.xxxiiij. E. cc.xlviij. C. cc.lv. C.
Coꝛdis accuſatoꝛ eſſe non poteſt niſi inſpe/
ctoꝛ.cc.xxxiiij.E. in fi. (xxxvij. E.
Coꝛ qũ ſit rectũ vel diſtoꝛtum. xcvj.L.cc.
Coꝛ ſurſum leuare qd ſit.ct.xxxix.hh.

AO ſit leuandũ ad cęlũ ne putreſcat in ter/

ra.exemplũ.xliiij.E.l. K.liiij.C.iĩ medio
c.xlv. D. in fi. (c
Surſuntcoꝛ nõ ſuperbia ad dñm vocatur.
Ehoꝛdę decẽ ꝗᷓ ſint.xcvj.G.in fi. ( J.

Dechacoꝛdũ ⁊ tricachoꝛdũ differũt.xcvj.

Quõ in ſingulis choꝛdis nõ ſingulas beſti
as:ſed greges vitioꝝ interficias.xcvj.P.

E in ipſis decẽ choꝛdis nõ ſolũ oꝛnamẽtũ

ſed etiã ligamentũ inuen iat᷑.xcvj. Q.
Korreio debet vitio nõ naturę. xciiij. H.
AMulti amoꝛe: multi timoꝛe coꝛrecti ſunt:ſ
ꝑ tremoꝛẽ timoꝛis ad amoꝛem ꝑuenerũt.
Qui nõ coꝛrigit crudelis eſt.xciiij. YAX.

*

Sępe plagis diſciplina coꝛrigit᷑ ſi nihil pfi⸗

ciant toꝛmẽta iuſtoꝛũ.xcvij.E. “
Sgępe coꝛrigunt᷑ multi in paucis ne ira indi/
piat graſſare in multos. IJbideYe.

Quẽ nõ coꝛrigũt verba nõ coꝛrigũt experi/

Coꝛꝛtige te dũ viuis ne po (mẽta. l. J.

ſtea velis cũ nõ poſſis.c.lxiiij.D.
Deus amat cũ coꝛripit.xcvij. 1.
Sic coꝛripere debemꝰ vt eos quos coꝛrigi

volumꝰ iveritate diligam“: exẽplũ.lxxxij.
Qui coꝛripit in quẽ ptãs dat᷑:ele · (E. F.
moſynã facit. cc. ij. D.
Des nõ tam coꝛonat merita noſtra q; dona
Cur agunt᷑ qñq; velocius (ſua.xlix. J.
coꝛpa grauioꝛa q́; leuioꝛa.c.xlvij. S.
Vtrũ coꝛpꝰ omne ſit fugiẽdũ.c.xliij. G. h.
Mõ oẽ coꝛpus ẽ vinculũ erũnoſ u. c. xliij. S.
Quõ dicant᷑ coꝛpa ſpiritalia vel animalia.
Coꝛpus gloꝛificatũ verũ erit (c.xlvij. H.
coꝛpus nõ ſpũs.cc.xxxiij.ꝗ.
Coꝛpus gloꝛificatũ quattuoꝛ virtutes ha/
bebit.xcix. E. (A. c. xliij. O.
In eo recedẽt mo dꝰ ⁊ põdus.c.lix. A. c. lx.
Ibi mox erit vbi eẽ voluerit. c.xlvij. D. H.

Cõtra eos qͥ negãt coꝛpus terrenũ poſſe ſlu

per celos trã ſferri ꝓpt elemẽtoꝛũ põdera:
ꝓferũt᷑ exẽpla ⁊ rõnes.c.xlvij D. F. B.
Coꝛuoꝛũ noie gẽtiles ſigniſicat᷑.cc.j.HB.

hrt Chiitus⸗

4 ,10046

anettibi
e Biglisdr
anathen.
igle⸗
upattet
laonuthe
Tene
Soeut.
gbſc; vla
te,⸗A.
Oaeaute
leej.h.
Quomodo
leit c rlin
PBula eat
rvii.S.
ſeleedee
diferunt.
Ciedereich
Cedereno⸗
inueltigan
Ceberedel
clerur. A
Urun gee
li. A.clp⸗
Pondebee
tyideas
Miderisen

Pekereſolk

letdiſfian
edeytm
lssvidere
Queſintc
B.L.
Quibenee
c texyh.
Ligedisd
Ahlcerd
Obsgoe

herſlie

ij De
Ciedin⸗ P
honik ii

eqäſity⸗
tssoſtene
len pb⸗
N
Chiür⸗

natlim
d.
e.
.l. ml
kni in⸗
nik
. en Le
meb.
meninte⸗
li Lineti
Ch.
lnin wan.
uf. .
idicinte
zinguasde
nicnsrnp.
ſolicunii
iN.

une Ki b.

echneniaf

een gani

kii..).
ngiinmlz
uN.
Muestelnde

e.

ki.
i3.
grnn
niathüln
Nitr 6

ngitehe

curret tibi ruina.c.lxiiij .D.

Ere Si quis dixerit creatoꝛẽ mundino eſſe deũ

anathem ꝛta ſit.c. c.xxix. B3B.
Si quis nõ dixerit oĩa per ſiliũ ⁊ ſpiritũſan
ctũ patrẽ creaſſe:id eſt viſibilia ⁊ inuiſibi⸗
lia anathemata ſit.c.xxix.H.
Vnũ creatoꝛẽ vniuerſitatis eſſe oſtendit᷑.
c.xxxiiij. B.D.
creauit oĩa ſiue viſibilia ſiue inuiſibilia
abſq; vlla difficultate:qꝛ iuſſione creauit.
c.xcij. A.B.
AMW2 creauit ea facilitate magha au parua.
lxxij. H.
Quomodo creatoꝛ ꝑ creaturam agnoſci po
teret. c.xliij. B.
Nulla creatura eſt de ſubſtantia creatoꝛis.
xxxviij. S.c.xxix. B. in fine.
Credere deo:credere deũ et credere in deũ
differunt. c. lxxxj. C. „„

Credere ĩ chꝛiſtũ vocat᷑ fides. cc. xxxvij B.

Credere nos iubet deus:nõ ꝑ rationẽ ſidẽ
inueſtigare.c.xxxj. B.

Credere debemus nõ diſcutere.c. lxxxj. C.

c.lxxxix. A. c.xc. A.

WVtrum credere debeat aliqs quod nelcit.

liij. A.c.lxxxix. A.

MNon debes videre quo credas:ſed credere

vt videas:credere qᷓ;diu nõ vides:ne cum
videris erubeſcas.cc.xlv. D.
Credere ſolẽt homines qð vidẽt:qð nõ vi/
dẽt difficult᷑ credũt.c.xlvij. B. c.lviij. B.
Crede vt mũderis vt poſtea ꝑ fidem merea
ris videre.c.lxxv. C.
Quę ſint credendavel nõ. vj. D. E. c.xxix.
B. C. D.

Qui bene credit difficile eſt vt male viuat.

cc. xxxvij. B.
Si credis deo demonẽ relinque:et qcdd ei
diſplicet deuita. c.xxiij. A.

Ois qͥ credit in chꝛiſtũ quattuoꝛ habere de/

bet:ſcilicet germẽ:frondes:floꝛes ⁊ fructꝰ.
iij. D. xcix. F.
Credimꝰ in deũ patrẽ omnipotentẽ ⁊c. ex-
ponit᷑.iiij. E. c.xv. A.C.c.xix.A.

Cbri. Chꝛiſtus a chꝛiſmate:id eſt vnctione dicit᷑.

⁊ qñ ſit vnctꝰ.lxxix.C.c.xxxi.C.c.lxxxj.D
Chꝛiſtũ ꝓmiſſum ⁊ veniſſe:ex lege 1pphe-
tis oſtendit᷑iiij. L.vſq;.P.

Idem ꝓbat᷑ ex ſcripturis gentiliũ. iiij. v.

Q. c.xcix. F. G. H.
Chꝛiſtüũ veniſſ. ois natura teſtat᷑. iiij R.

Cra Cras cras vox eſt coꝛuina:et ſi i imitar is oc⸗/

erat de occultus 2æ homo manifeſtus.
xiiij. A. xv. A. xxvj. B. c. lij. D.
In chꝛiſto geminas eſſe naturas coftemur
vel ſubſtãtias.vj. A. xxvij. D. E. lxxj. E.
c.lvj.D.in fine: et.c.lxxvj. B. C.
Q cõſtat ex hoĩe ⁊ deo. c. xlv. B. circa fi.

In chꝛiſto ſic ↄfitemur vnã filij eẽ ꝑſonã vt

credamꝰ duas itegras eẽ ſubſtãtias: dei-
tat ſcʒ ⁊ humanitatl.xix.D. c. xciij. A. H.
Sicut aia et caro vnꝰ eſt homo:ita deꝰ ho
mo vn“ eſt chꝛiſtꝰ. c. xl vij. E. c.xlix. DOD.
Q ſimul fuit in cęlo ⁊ in terra:ſiguraliter
oſtẽdit᷑.lxxix.C.D. cxxix. KC.
Chꝛiſtꝰ hõ ſine gr̃a nõ eſt niſi hõ xl viij. C.
Chꝛiſtꝰ cuiꝰſiliꝰ ſit.ſi dauid:quõ eũ dũm vo
catl:exponit᷑.cc.xxxiiij.et.cc.xxxv. ꝑ totũ.
Quõ ſit deꝰ ⁊ homo: vt intelligat coꝛ pur⸗
gandũ eſt.cc.xxxiiij. C.E.
Mobis ſalutẽ exhibuit: ſed diuinę ſug na⸗
tursę nihil diminuit. c. xxij. A. c. xxxvjj. G.
circa finem.c.xxxviij. A.
Chꝛiſti humilitatẽ multi cõtẽnentes:ad ei⸗
diuinitatem nõ peruenerunt.xiij.F.
In chꝛiſto fuit foꝛtitudo dei et infirmitas
humana:oſtẽdit᷑ figuraliter.c.vij. DB.
Ideo ſuſcepit mala noſtra: vt doneret no⸗
bis bona ſua.c.xiiij. A.c. xlj. F.
AQus dicit᷑ factꝰ ex muliere.c.xciij. B.
nõ ſit creatus ᷣ ꝓ te creaturã ſi uſcepit.
xcvj.C. ante medium. E. h.
Quõ figurã quattuoꝛ animaliũ Apocalyp/
ſis in ſeh abuit. c. lvij. G.
◻ tribꝰ modis in ſcripturis chꝛiſtꝰ intelli⸗/
git᷑: pꝛimo ſcdᷣm diuinitatem: ſcõo ſcom
humanitatẽ:tertio in plenitudine qua ca/,
put ⁊ coꝛpus eccleſię eſt.xl.A. O.
Teſtionia ſcripturaꝝ de bmo mõ. xl. B. C.
Teſtimonia de ſcðo.xl. D.
Teſtimonia de tertio.xl.E. M.Q.
Teſtionia de duobꝰ pᷣmis modis.xl.hh. J.
Quia chꝛiſtus ⁊ eccleſia vnꝰ hõ eſt ſcõm car
nẽ: nõ ſcõm deitatẽ: auctoꝛitatib ꝓbat.
cc.xxxiiij. G. .
Qe ſit caput ⁊ coꝛpus eccleſię.xl.A.
Chꝛiſtꝰlicet vnꝰ ſit:ſingulis diuerſus tñ effi
cit᷑ ꝓut indigeat is qͥ oꝑat᷑.xcix.G.
Sicut credẽti eſt ſalus: ita nõ credẽti onus.
exem plũ.c.C.
Chꝛiſtianꝰ nõ põt dici qͥ chꝛiſtũ nõ poꝛtat
⁊ ſe:⁊ chꝛiſti pᷣcepta venire ↄtẽdit.xvij.E.i
Chꝛiſtianũ opoꝛtet chꝛiſtianę fidei rationẽ
ſcire.liij. A. c. lxxxix. .

Cru Crux chꝛiſti olim multis ſignis ⁊ enigmati⸗/
b⸗ pꝛęfigurabat᷑.lxxix.H.lxxx.E.lxxix.D·⸗

Annotatio

Qui nõ eſt chꝛiſtianus ppter futurã vitam
nõdum eſt chꝛiſtianus xcvj. E.
Parũ ẽ vocari chꝛiſtianũ ſine oꝑe.xcvj. .
EÆO— debet chꝛiſti paſſiones imitari non de/⸗
litias conquirere. c. lxv. F. “
Ad chꝛiſtianũ pertinet nõ ſolũ bona opera
ri: ſed quę mala ſunt tolerare.c.lxv. G.
Chꝛiſtianus quomõ chꝛiſtũ i imitant debet.
c.xcv. B. C.
mõ eſt chꝛiſtianus qui nõ eſt in chꝛiſti eccle
ſia. c.lxxxj.QO.
Chꝛiſtianũ nomen parũ tibi ꝓdeſt: ſi ope⸗
ra bona nõ feceris.cc.xv. A.cc.xvj.D.
Ne nomẽ chꝛiſtianũ vane poꝛtet ad iudiciũ
ſed ad remedium: deber hec obſe eruare. cc.
xv. B. K.
ſepe cogitare debet cur chꝛiſtian⸗ nomi
net᷑: ⁊ chꝛiſti ſignũ ĩ frõte poꝛtet.cc.xvj.A.
Qui dicant᷑ boni chꝛiſtiani.cc.xvj. B.
Quales eſſe debeant.cc.xlviij. B. C.
Mon eſt chꝛiſtianus qui maleficos: mathe/
maticos aut ſoꝛtilegos cõſulit ⁊c̃.vel qui
verba turpia et luxurioſa pꝛofert.cc. xv.
D. E. cc.xvj.E. cc.xlj. A.
Chꝛiſtiani mali: chꝛiſtiane viuere pꝛohibẽt.
lij. Es⸗
Abulti appellant chꝛiſtiani qui gratię quã
acceperũt moꝛibꝰ contradicũt:inter quos
boni genuũt vt grana inter paleas.c.lx.
L.cc. liiij. F. G. E.
Quomodo mali chꝛiſtiani bonos nitantur
ſub falſo nomine decipere. c. lx. E.

Fructus crucis gloꝛig eſt reſt urrectio. c. j. E.
c. xlij. A.
Crux chꝛiſti ferię ſunt ⁊ nüdint ſpiritales.
c.xxx. A.
. crux ante erat nomẽ cõdẽnationis: nũc
facta eſt res honoꝛis ⁊ ſalutis.c.xxx.A.
Crux chꝛiſti feſtiuitas epulationis c. xxx.
B. C. D.
O ſit clauis paradiſi. c.xxx.E.
Crux chꝛiſti inſigne regni eſt.c.xxx. L. A.
Crux chꝛiſti:fallẽs gaudia ⁊ parturiẽs dam
na diaboli.c. xxxvij. D.
crux fuit moꝛtifera chꝛiſto: ſe ed ſ. alutife⸗
ra chꝛiſtiano.c.xxxviij. A.
In cruce pꝛeciũ ñ noſtrü pependit 7 regnum.
min iligno crucifgeret : pꝛeuaricatio ligni
nõ tolleret᷑.c.xxxviij. B.

Cur crucifigivoluit er̃ ciuitatẽ.c.xxx.C..
Cur de cruce deſcendere noluit. c. xxx O.
c. lxxiiij. D. in fine.
Crux dñi muſcipula diaboli: eſca qua cape
ret᷑ moꝛs domini. IJbidem.
Crucis ſuppliciũ elegerat: vt ſublimioꝛem
victoꝛiã pararet pęna deterioꝛ.c.lxxxj.G.
Non obfuit:ſed pꝛofuit:qꝛ nobis chꝛiſtus
vicit:qͥ ĩ ea ſuꝑari nõ potuit.c.lxxviij. A.
Crucis ſigniſicatio quid ſit:⁊ quare domi/
nus crucifigi voluit: triplex oſtẽdit᷑ ratio:
c.lxxxj. E.
Sine crucis myſterio nulla cõficiunt ſacra/
mentẽ. Ibidem in fine.

Crux erecta vel iacẽs: magnũ cõtinet ſi acra

mentum. c.lxxxj. F.
Quid figuret crucis iatitudo: logitudo: al⸗
titudo ⁊ pꝛofundum. IJbidde.
Crux chꝛiſti magna res eſt:et ideo pꝛecioſa

2 magns ea ſignari debet. cc. xv. A.

Qui male cogitat:loquit᷑ vel operat᷑:qñ ſe
cruce ſignat demonem potius in ſe inclu/
dit qᷓ; ſecludit.cc.xv.A.cc.xlj.vF.circa ſi.
Cur apparebit in iudicio.c.xxx.L. M. M.
Kubieilu coꝛdis:ſecretum noniſicat. lix. J. Eu
x
Cupiditas ideo radix dicik᷑ maloꝛũ omniũ
qꝛ in ea nil boni vnq; põt inueniri. xxxix.
CL.xliiij. C. D. E.
Cupiditas mundi quanto maioꝛ fuerit in
peccatoꝛibus: tantomagis ꝓ eo ad cõcu⸗
pilſcit᷑ omnia tolerãtur.cc.xxiij. R.
Amari nõ debet quis pꝛiuſqᷓ; eius va
culpa ceꝑit manifeſtari. lxxxix. D.
Dãnati ſicut foꝛis flãmis:ita intus
cõſcientia ꝓpꝛia toꝛquent᷑. lxvj. B.
Damaſcus in diuitijs ſeculi floꝛẽs quidſ ⸗
guret. xxxij. C.
Daniel ideo vir deſiderioꝝ dicik. lxv. B. i fi.
Dare vult deꝰ quę ſua ſunt ⁊ nõ habet vbi
ponat: qꝛ videt manꝰ aliunde occupatas.
cc. xxxiij. B. in medio. C.
Dauid i in his figurã chꝛiſti geſſit. c. xcvij .p
totum. et. c. xcviij.A. B.
Dauid cũ ꝑſequebat᷑ inimicos ſuos nõ per
nicioſus:⁊ cũ vinceret nõ extitit impius.
c.xcix.C. in fine.
Debitoꝛ eſt deus bonitate ſua:nõ pꝛerogã/ de
tia noſtra. c. lj. E.
Debitoꝛ es ei qꝗ falli nõ põt:habes ⁊ tu de/
bitoꝛẽ ꝓximũ: hoc facit deus debitoꝛi ſuo
qð tu facis debitoꝛi tuo.c.lxx.B.

lando
3 zhote
ebitadt
e⸗ e⸗
Deelrr⸗
Ztiinus⸗
obis t
dareyn
Ginnm
odecill
Oluteri
gotmbut
lercotibt
nagtoff
gnee deel
nlti
Povepart
aldecima
degerts t
Veineer
ſetolt:
QAuitipan
detetor d

Obebit

nis. cxy
Decor veru
bitnecms
Quicquid
ſis viſtbu
ggiſcatio
Pecicatio
lolaborẽ
Deectatio
ſcni facit

Ledemon

nequioꝛe⸗

Demones

letib pe
Cxh. B.

Danrius

Cungenan
a del
diedeſe
Deſerun
unedeſe
Mmrlory⸗
ene
thume
edeſp P
ſenſen
Reideo⸗
Gupun

ni. m. .
olute ne

DD
. uane
enſihlnien
mnclens,
nobs Culh
telni3
niye donh
eſüti nte

ciannilnn
üchenetr

1
doigenih⸗
biti

kait cten

Aan..
kwcenigite
MMuunill
CA Faui⸗
eL.
nignänlr0

i nlni dmni
Ge mwenmne

onun ienn
. eocdic⸗
M guze
ichn han 5
fünan ninn

mi lo .
giiniti iti/

diemn bit
Een * 4
lundean
Y

,
iosſsſin
cuut hi⸗

e

deusde Cnen
.

ttun ,

NPotabiliũ ſe ententiarũ

Auando debitoꝛ eſt deuotus ad reddẽdũ

nõ poteſt moleſtus eſſe exactoꝛ.c.xcix.A.
Debita dicunt᷑ peccata: quę totiens cõtra/
hũt᷑ quotiẽs delinquit᷑.c.xxvj. D. c. xxxv.
D.cc.lxx.B. cc.vj.A.
Decimas a nobis repetit deus non ſibi ſi ed
nobis ꝓfuturas: qui dignatus eſt totum
dare vnde reddat᷑.cc.xix.A.C.
Sit tardiꝰ dare peccatũ eſt: quãto peius eſt
nõ dediſſe.cc.xiꝰ· A.
Q' ſint tributa egentiũ aiarum. Redde er-
go tributa pauperibꝰ:⁊ offer libamina ſa-
cerdotibus: nec pꝛeſtas gratis qð cito cũ
magno fęnoꝛe recipies.cc.xix. HH
Inde decimas dare expedit: vnde viuis:
denilitia: de negocio:de artiſicio.Ibidẽ.
Nouẽ partes qñũq; deus auaris ſubtrahit:
qꝛ decimã dare nolũt:quã tñ exiget: ⁊ niſi
dederis tu ad decimã reuoceris.cc.xix.C.
Decimę ex debito requirunt᷑:⁊ qui eas da
re nolũt: res alienas inuadunt.cc.xix.D.
AQuãti pauꝑes moꝛtui fuerint fame: tãtoꝝ
detẽtoꝛ decimaꝝ reꝰ erit homicidioꝛum.
E& debẽt ſideliter dari a chꝛiſtia (Ibidẽ.
nis. cc.xv. C. in fi. cc.xvj. B.
Decoꝛ verus eſt qui nõ alienos oculos ca⸗
pit nec mẽtes fragiles vulnerat.lxxxiij.A.

H Quicquid in dedicatione templi vel alta/

ris viſibiliter gerit᷑:totũ in nobis ſpiritali
ęgdificatione cõplet᷑.cc.lij.A.cc.lvj.E.

Dedicatio habet exultationem: ſed ędifica/

tio laboꝛẽ. cc. lvj. A.

Delectatio carnis aiam occidit ⁊ ſterit: mi /

ſerã facit ⁊ tranſit.vij.C.
De dęmonio muto ⁊ ſurdo eiecto ⁊ ſeptem
nequioꝛes ſe aſſumẽte ⁊c.lxxxiiij. D. E.
Deęmones qñũq; hoibus a ſua amicitia rece/
deẽtibꝰvarios moꝛbos immittũt et dana.
cc.xlj.B.

Henarius a decẽ nomen accepit: cur qua⸗

dragenario cõiungit᷑.c.lvij.circa fi.
Nuncq; deſerit deus hominẽ niſi pꝛius ab
hoĩe deſeratur.lxxxviij. B.
Deſertum cõueniens eſt ſaluti. lxxvij. C.
Tunc deſertũ pectoꝛis noſtri deus inhabi/
tat.lxxvij.D.
Deſcendere deꝰ dicit᷑: quãdo curã kagllita,
tis humanę habere dignat᷑.lxx. D.

Ille deſperat: qui deũ aut nolle aut nõ poſ

ſe miſereri diffidit.lviij.C.
Nec ideo deſperandũ eſt qꝛ deus iuſte pec/
cata punit. liij. C.

Deſperatio ex multitudine peccatoꝛum na⸗
ſcit ⁊ ex deſ heratione obduratio. lxxxviij.
B. B. lviij. A. B.
Deſperatio nec cõfitet᷑ de ſcelere nec indul/
gentiã ſperat de iudice.lxix. A.in fi.

In deſperationẽ nõ ducit magnitudo bec⸗

catorileſed impietas.c.lxxxj.R..
Quid maxime ſoleat inducere deſt peratio/⸗
nẽ. c.lxxxj.æ.

Hemo iam deſperet añ illi qui chꝛiſtũ cruci

ſixerunt veniã ſunt cõſecuti.lxxiiij.D.
Cõtra detractoꝛes ⁊ ſuſurratoꝛes:exponit᷑:

Coꝛrumpunt bonos moꝛes colloquia pꝛa-

ua. Et ſepi aures tuas ſpinis.cc.xxxix..
Deus eſt nomen poteſtatis nõ pꝓpꝛietatis.

c.xxv. A. (C. E. .

De vno deo colẽdo.xcv.A..in medio.xcvj.

OOQꝛ ſit vnus deus Pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpirituſſii an⸗

ctus nõ tres dij.iij.A.iiij.E.
Deum vnũ nõ tres deos cõſitemur: patrem
⁊ filiũ ⁊ ſpiritũſãctũ: nõ ſic vnũ deũ quaſi
ſolitarium: nec eũ deniq; qͥ ipſe ſibi bpater
ſit ipſe ⁊ filiꝰ.c.xxv.A.c.xxix.A.
Deus de⸗ eſt pater eſt: deꝰ poteſtate ⁊ pa/
ter bonitate.c.xix.A.

Si quis trinitatẽ nõ deũ ſed deos eiſe e dixe

rit: anathemata ſit c.xxix.D. in fi.
Qui vnicũ nomen in deitate trinitatis eſſe
nõ cõfitet᷑:maledictꝰ ſit.vj.E.

Qui indiuiſam deitatẽ patris ⁊ filij ⁊ ſpüſ⸗

ſancti nõ cõfitet᷑: anathemata ſit. Ibidẽ.

Qui ꝓpꝛia noĩa pſonarum tres deos: aut

tres dños:aut tres ſpiritus confitek: tana⸗
themata. IJbidem. ⸗
Qui dei naturam vult ſcire hoc lciat qð ne⸗
ſciat: nec ideo cõtriſtet᷑.c.lxxxix.A. c.xc. A?
De deo nemo ſic nouit diſputare quomo-
do deus ſit. c. lxxxix. B.

Deus hoc eſt qð cũ dicit᷑ dici non poteſt: cu

eſtimat᷑ nõ poteſt eſtimari:cũ cõparat᷑ nõ
poteſt cõparari:cũ diffinit᷑ ipſa diffinitio/
ne creſcit.c.xc.B.
Deum qui iniuſte cõparat violat. c. xc.D.
De deo quędã ſubſtantialiter: quędã relati⸗
tiue dicunt᷑.exempla.xxxviij. F. B. PD.
Deꝰ de deo nõ pater łv filiꝰdicit᷑.xxxviij. SG.
Quicqͥd ad ſeipſum dicit᷑ deꝰ:⁊ de ſingulis
ꝑſonis dicit: ⁊ ſimul de ipſa trinitate non
pluralit: ̊ ſingularit᷑ ẽ dicẽdũ.xxxviij. J.

MNãõ eſt aliud deo eſſe ⁊ magnũ eſſe:ſed hoc

idẽ eſt illi eſſe 1 magnũ eſſe: et bonũ eſle⸗
yxvih. J. Q.

Annotatio

In deo nihil ſcõm accidẽs dicit᷑:qꝛ nihil in
eo mutabile ẽ: nec tñ omne qð de deo di/
cit ſcõm ſubſtantiã dicit᷑.xxxviij. K.
EÆ ꝑ immenſitatẽ naturę ſuę totã creaturã
ſuã impleat ⁊ cõtineat.xxxviij.H.
De deo ſcriptura decẽ modis loqᷣ᷑: ſed ali/
ter ꝓpꝛię:aliter traſlatiue: aliter relatiue.

xxxviij. P. &à.

Q ſit ſuꝑ omnẽ exiſtentiã: omnẽ vitã: om/

nẽ intelligentiam:qꝛ ipſe ſumma eſſentia:

ſũma intelligẽtia ⁊ vita ſũma.xxxviij.S.

De deo omne qð dicit᷑:idipſum eſt.xl. EK.
De deo quędã dicimꝰ:qꝛ nõ inuenimꝰ me/

lius qð dicamꝰ.xl. C. M2.
Deus tũc ꝓpꝛie nobiſcũ eſſe dicit᷑.viij.C.

Sia Diabolus qͥd ſit:⁊ cur tẽptauit pꝛimos pa⸗

rentes:⁊ quę bona eis abſtulit.iiijj.B.
Nemo diabulo aſtutioꝛ eſt ad fingendũ:et
cur fingit de bonis mala.cc.xxxiiij. D.
E immittat ſecuritatẽ vt inferat ꝑditio/
nem. c.xx. G. = MU
Oꝛ faciat leue qð deꝰgraue facit.c.lxiiij. B.
O„ poſſit ad malũ inuitare nõ trahere: de⸗
lectationẽ inferre nõ poteſtatẽ: cõſiliũ in/
gerere nõ cõflictũ.vij. F.
Diabolo ſic dat locus. lxxij.F.
Quõ dłcat᷑ pꝛinceps mũdi ⁊ rectoꝛ tenebꝛa
rum harum. xl viij. B. liiij. A.
cõparet᷑ malleo quo iuſtꝰ tundit᷑ vt p/
bet᷑:peccatoꝛ vt coꝛrigat᷑.cc.xxij.D.E.
Quõ dicat᷑ vrſus ⁊ leo.c.xcvij.D.
Diaboli crudelitas i chꝛiſtũ: ſibi attulit ex/
itium:nobis remedium.c.xxj.C.
Qꝛ ſuo trophęo victus ſit.c.lxxiiij. B.
Qꝛa chꝛiſto ligatus ſit vt canis:⁊ ꝙ latrare

c. xcvij. F.

e poſſit: moꝛdere non poſſit niſi volentem.

Quõ ĩ iudicio accuſabit peccatoꝛes.iiij.D.

dies Dies vnus nõ duo:eſt pater et filiꝰ.iiij. E.

Dies dñi nec initio inchoat᷑ nec termino cõ
cludit᷑.c.xcix. MMD.
De tribus diebus ⁊ eoꝝ myſterio.xc.A.B.
Dies ſeptimꝰ curnõ habuit veſperã: ⁊ cur
ſanctificet᷑.xcvj.hp. =
Dies dominica ſiue paſchę inter omnes di⸗/
es mater eſt quõ maria inter omnes fęmi⸗
nas pꝛincipatũ tenet:⁊ vna de ſeptem eſt
et extra ſeptẽ eſt:qꝛ octaua eſt.c.xxxvj.A.

O„ huiꝰ diei gratia mutata ſit vniuerſa et

antiqua illa feſtiuitas populi idęoꝛum.
c. xxxvj.A.in fine.

Dies dominica quibus pꝛiuilegijs p̃ cete/
ris diebus decoꝛet᷑.c.liiij. B. cc.lj. B.
Dies dominica ideo inſtituta eſt celebꝛan/
Cur ſic vocetur.c.liiij.B. cc.lj.B.
Qſit celebꝛãda a veſꝑa ĩ veſperã.cc.lj.C.
In ea pꝛęcipue eſt eccleſia frequẽtanda: ita
vt nullus ſe a miſſarũ celebꝛatione ſepa⸗

Contra eos qui domini?᷑is diebus ad eccle
ſiam conueniunt:nõ vt inſiſtant pꝛecibus
aut expectent miſſarum celebꝛationẽ: ſed
aut cauſas dieere aut diuerſis ſtudẽt calũ/
nijs iinpugnare. cc. lj. E. F.
In ea nõ licet cãs dicerevel audire.cc.lj.G.

Noie diei fideles intelligunt᷑.cc.xxxvij.C.

Dies obſeruare ⁊ annos vel menſes ad ali/

quod opus inchoandũ aut pagẽdũ vtri

liceat. cc. xlj. A. circa fi. C. in fi.
Dies quõ dicant᷑ boni vel mali.c.xiij.B.

ex cõſuetudine huius vitę boni dicant᷑

OQ potius creſcentibus decidunt qᷓ; acce
dunt.c.xiij. B.

Dies vltimus vnicuiq; ꝓpe erit:licet dies

mungdi vltimus longe ſit. xlix. J. xcvj. B.

c.lxv.HB. in medio.cc.xxvij.Z8.
Difficile ⁊ impoſſibile differunt. cc. v. D. Dit
Quomodo deꝰ iniqͥs diligat aut iuſtificet vu

cũ ſcriptũ ſit: Odiſti omnes operãtes ini/
quitatem.cc.xxiij. Pc.
Non poteſt aliquis diligere deũ niſi pꝛius
diligat a deo. Jbidem. ðD
Deus pꝛeęſtat vt diligat᷑.c.xlix.A.in fine.

Hoc quiſq; diligit quo ſe beatũ fieri putat.

cc.xlvij. EK.
De triplici dilectione:diuina ſcilicet:pbuma
na licita ⁊ illicita.lij.per totum.
Nõ aliter recte diligis ⁊ teipſum niſi ſic dili
gas deũ:vt nõ ideo eũ minus diligas qꝛ
conuerteris ad teipſum.cc.xiiij. B. in fi.
Qui ſe ſolum diligit nec ſibi ſufficit nec ꝓxi
mo debitũ reddit.cc.vj.C.
Cur in dilectione ꝓximi data ſit regula et
nõ in dilectione dei.cc.xxxix.E.
Diſcutit quõ qui iniquitatem diligat:nõ ſe
nec ꝓximũ diligat.cc.xxxix.F. G.
Nõ humanus:ſed beluinꝰ dicendus eſt ho/
mo qui talia in ſe ⁊ in ꝓximo diligit qua/
lia beluę.cc.xxxix.ſqh.
Quomodo dilectionẽ ꝓximi dixerit apoſto
lus ſufficere ad implẽdã legẽ.cc.xxxix. J.

N

oddigt
ſocidiuid
Plectodet
miſitbene
Pleatioeo
npenlli.
Cueltren
Ohautnn

fforur nl

Ylblection
Hionnege
Atqropec
Lligeredel
mos ud
ſontra eos
dlligetesſe
ſun dllecti
ſdetäinin
Cuinodllig
peicresſun
Plengerpe
noſſoli am

cuimüanin

Dligiduse
Nhomo.

Plos dilige

ſur diligen
(r).A.
Cenpla ven
Mrdlligen

Mledictol

cöeinimie
ncoꝛdeler
Adlecione
potelt lir.
Alges yn

(tui⸗ exp

Vedletton
iunicuea
Vinintoe
npliͤbu

Dluniͤ
n Dinitter
iishomn

cih. .

Ainiten
Cerponi

Dinir
Aunneng
ſieet

leie
ſſe⸗
e die 1

eſden

e
nigſt

4

Z 8

iu tu

ðʒ
aſſt ſenil

i &l. nl.
Aneniszdtß

g ſl
Lui.
iniil le 5.

uebenn

Ninnö

Neetliae
n. I

i.
fimmn ab!
ler m utid
Mescwinsli

heaiia un

iuſaurhn
OI. .
upi nſe
nuns ien
untii
Pilufuta

uultieg⸗
tur.

ri 8

mooh di
ni mng

mmolen

M diligit, ꝓximũ tanqᷓ; ſeipſum qᷣ nõ vult
ſecũ diuidere ſubſtãtiã ſuã.cc.xxxix. EK. ¶
Dilectio dei in bñficijs ſit r gratuita: ſed pxi
mi ſit benefica.cc.xxxiiij. J.
DPilectio erogando creſcit:⁊ quãtũ alijs plꝰ
impendit᷑: tantũ in ſi e abundãtius cumu/
lat᷑.cc.vj.C.
CAaug ſit vera dilectio. c. lyj. B.
OW faciat magnanlmũ:nõ ẽ fainloquia:no
inſlatur: nil dedecoꝛis admittit.c.lxix. E.
In dilectione ſunt gradus.lix. A.
Si omne genus humanũ duligas vt te: nõ
eſt quo peccatũ intret in te.xlij.
Diligere debemus bonos qꝛ boni ſunt: et
malos vt boni ſiant.cc.vj. D.

Contra eos qui nõ diligũt niſt bonos ꝛaut

diligẽtes ſe. lxj. C.
Cum dilectio ꝓximi p̃cipit᷑:non ſolũ amici
ſed etiã inimici debẽt intelligi.c lxx. A.
Quinõ diligũt parẽtes vel amicds: beſtijs
peioꝛes ſunt.lix.E. lxj. E.
Plena et perfecta dilectio qua poſſit quis
nõ ſolũ amicos ſed inimicos diligere: eſt
pꝛimũ animę medicamentũ.c.lxviij. A.

Ziligẽdus eſt inimicus nõ vt inimicus: ſed

vt homo. hx. A. cc. xxxvij. F.
Plus diligẽdi ſunt inimici q; amici.lix. E.

Cur diligendi ſint etiam pagani et iudgi.

cc. xxj. A.
Exempla veteris teſtamenti quibus doce/
mur diligere inimicos.c.lxviij.C.

Abaledicto ſeipſum cõdemnat: qui de dile/ ”Z

ctiõe inimicoꝝ pᷣcepta dei cõtemnit: odiũ
in coꝛde ſeruans. Ibidem.
H A dilectione nõ habenda nemo ſe excuſare
poteſt. lix. B. lxj. A. B.
Diliges ꝓximũ tuũ 7 odio habebis inimi/⸗
cuũ tuũ: exponit᷑ c.lxviij.C.in fine.
e dilectione inimicoꝛũ exponit᷑: Si eſurie
rit inimicus tuus ciba illũ ⁊c.c.lxviij. D.
Vti inimicos diligamus chꝛiſtus nobis ex/
emplũ pᷣbuit ⁊ ſancti.lxj.C.D.c.lxx.E.
Diluuiü quid figurabat.lxix. BP..
Dim Dimiiritt ⁊ dimittet᷑ vobis ⁊c̃. Et ſi dimiſe
ritis hominibꝰ cc.exponit᷑ xj. F. lxiij. F.
cc. ii. E.
Dimmitte nobis debita noſtra ſi cut et nos
⁊cc.exponit᷑.c.xvj.B.c.xxvij.D.c.xxxv.D.
c. lIxx. A. B. c. lxxxij. D.cc.xxxiij. F.

Dimittere ꝓximo coꝛdis eſt opus: quia vo

luntate agit᷑:voluntate ꝑficit᷑.c.lvij.L.
Pic Dilcere a chꝛiſto quid debeamus.lx).E.

1 otabiliũ ſententiarũ

Dilſciplina a diſcendo dicta eſt. cc. xxxix. A.

Quãto laboꝛe diſcũt pueri lras vt habeat᷑
pecunia: honoꝛ vel dignitas.cc.xxxix.R.
Diſciplinę domꝰ eſt eccleſia:. quid in ea di/
ſcit᷑:qre diſcit᷑: ꝗ diſcunt᷑ ⁊ a qͥ.cc xxxix.A.

Q diſcit᷑ in ea bene viuere:vt ꝑueniant᷑ ad

ſemp viuere: diſcũt chꝛiſtiani ⁊ docet chꝛi/

ſtus. IJbidem.

In domo diſciplinę multi nolunt audire di

ſciplinã:⁊ quod ꝑuerſius eſt habere diſci⸗

plinã: ſed indiſciplinationẽ. cc. xxxix. D.

Quid in ea diſcat᷑.cc.xxxix.C.vſq;.R.
Diſe ciplina eſt magiſtra religiõis ⁊ vere pie/
tatt:ꝗᷓ nec ideo increpat vt leędat:nec ideo
caſtigat vt noceat:quia moꝛes hoim irata
coꝛrigit: inflãmata cuſtodit.cc.xxxviij.A.

Mihil eſt quod nõ diſciplina aut emendet:

aut ſaluũ faciat: quã ſiqᷣs ſapiẽs appꝛehẽ/
derit nec gratiã amicitiarũ ꝑdit:nec peri/
culũ damnationis incurrit. IJbidem.
Omnia inſi ipiẽs natura cõfunderet niſi mũ
dũ diſciplinę rõ gubernaret. cc. xxxviij. B.
Sub metu diſciplinę omnia vitia latent.
cc. xxx viij. D.

Si intuitu diſciplinę aut res quę ſunt ho⸗

neſte cogites:aut quę ſunt pudenę caſti
ges: iam nõ eſt in quo vindex ſceleꝝ dele/
uiat flam ma. cc.xxxviij. D.

Awulti ſunt qͥ ibi nomẽ crudelitatis impo/

nũt:vbi ꝓ amoꝛe diſciplinę crimẽ admiſſi
ſceleris ſupplicio vindicat᷑.cc.xxxviij.D.
2α diſcipling legibus etiã diſtrictio ſenten
tisę ſeculart obſequit᷑:iuipugnãdo rutpia:
reſecando criminoſa.cc.xxxviij.D.
homo per diſciplinã non ſolũ criminis ⸗
pęnã vitare poteſt: ſed etiã gratiã laudis
acquirere.cc.xxxviij. E.

AMinoꝛ culpa eſt nõ pueniſſe ad diſciplina

ᷓ; legẽ diſciplinę reſpuiſſe.cc.xxxviij.F.
Hoſtis ẽ ẽ animeę ſuę qͥ ſpꝛetis diſciplinę mo/
nitis: diabolicis occupat᷑ officijs. Ibidẽ.
Quibus eſt onus diſciplinę graue aut dul⸗
ce. cc. xxxviij. G.
α apud quoſdã perditos homines: ⁊ non
apud animalia muta perit oꝛdo diſcipli⸗
nęe. cc. xxxviij. 55.
Niſi in cõotemptu mũdi amauerit quis di/
ſciplinam: parũ ſibi ꝓdeſt conuer ſationis
fama. cc. xxxviij. B.

In omni actu tuo vitã tuã dilciplina comi⸗

tet᷑ ſi placere vis chꝛiſto.cc.xxxviij.RKk.

Sicut ꝗ diſciplinã abicit in elix ẽ: ſic r⸗

Annotatio

plins qͥ negat crudelis eſt. xciiij. J.
Si vis tuoꝛũ ꝓficere diſciplinã: exerce cen⸗
ſurã.xcvij.E.
Vultꝰ ſeuerus cuſtos eſt diſciplinę. Ibidẽ.
Diſciplina aſſidua vertit animũ delinquen
tis in deſperationẽ.cc.iij. B.
Diſcoꝛdia chꝛiſtianoꝛũ triũphus eſt ſatha⸗
nę.c. lvij. R.
nit Mihil ditius deo: qui ideo ꝓ nobis pauper

effectꝰ eſt vt nos illiꝰ inopia ⁊c̃.c.xlvj.E.

tiues Lũc vere diues es qñ nulliꝰ (cc.xxxix.M.
indigens er is.lxxiuiij. M. in fi.
Ille vere diues eſt in quo charitas q̊̃ deus
eſt habitat.xxxix. D.xlij.B.xliij.B.
Diues in cõſciẽtia ſecurioꝛ doꝛmit qᷓ; diues
in purpura. cc.xij. C. in fine.

Diues plꝰ gaudeat qꝛ chꝛiſtian eſt q;ᷓ ꝙ di/

ues ẽ:nec dedignet᷑ frater pauperis appel⸗
Diuites qꝛ multũ habent (lari.cc.xij. §.
multum indigent.lxxiiij.M.
Lauda diuitẽ humilẽ: lauda diuitẽ paupe/
Sunt qui ſe diuites affe· (crem. c.x. B.

ctant nihil habẽtes ⁊ ſunt qui ſe humiliaãt

cũ ſint diuites:exponit᷑.cc.xij. A. F.

AMagnus eſt diues: qᷣnõ ſe ideo magnũ pu

tat qĩ diues eſt: qͥ aũt ſe ideo magnũ pu-
tat:ſuperbus ⁊ egenus eſt.cc.xij. B.
Pꝛecipe diuitibus huiꝰ ſeculi nõ ſi upbe ſa⸗
pere neq; ſperare ⁊c̃.exponit᷑.xcij.D.cc.v.
C. D. cc. xij. B. O. E. F. G.
Sunt dinites hui ſe eculi:ſunt diuites non
hui? ſi eculi. cc. xij. S.
Diuites nõ huiꝰ mũdi quõ ipſi mõ nõ ſ. en⸗
tiãt ſuas diuitiaſ: exẽplo oſtẽdit᷑.cc.xij.D.
Chꝛiſtus nõ cõtemnit diuites ſęculi qͥs ſua
pauptate lucratus eſt. cc.xij. E.
Si iuſte vixerint ⁊ caſte ⁊ miſericoꝛditer:ne/
mo eos rephendere debet. cc· xxv. DPD.
Teneant ſibi quãtũ ſufficiat ⁊ pluſq; ſuffici
at: ⁊ dent partem egenis.cc.v.D.
Diues ſi dat ꝑtẽ ſarcinę ſuę pauperi comiti
ſuo ſecũ ꝑviã ambulãti:⁊ illũ adiuuat ⁊ ſe
releuat.cc.xxxix..
Contra diuites qᷣ ſic bene optant egenis vt
nihil tribuant de ſuis.cc.xxxix.C.
volũt ęquales vincere diuitijs non ele/
moſynis. xcvj. A.
Auõ diuites mentiunt᷑ cũ dicũt ſeruo Gl
meis:qꝛ ſi vnꝰ moꝛit᷑ nõ faciũt chꝛiſtũ heę/
redẽ nec partẽ illiꝰ egeno tribulit. xcvj. *.
Cötra diuites qͥ largas res (cc.xxxix.M.
donãt venatoꝛibꝰ ⁊ hiſtrionibꝰ ad fauoꝛẽ

populi: ſed egenis nihil.xcvj. .

Nihil ſecũ auferũt moꝛituri: ſed oĩa bicſe⸗

linqunt: exemplo viatoꝛis ſtabulũ intran/
Diues quãto ditioꝛ:tanto (tis ⁊c.c. x. F.
eſt ſollicitioꝛ.cc.xij.E. R.

E vult magis eſſe diues in opinione q; ve

Diuitẽ fides facit d: (ritate.cc.xlv.L.

credẽdo diues eſt nõ vidẽdo.cc.xxxix. P.
Qsð colligũt ſciũt: ſed cuibꝰ colligũt igno/

Diues purpuratꝰ qꝛ di · (rant.cc.xx.C.
lexit opulentiã non inuenit apud inferos
miſericoꝛdiax.c.x.C.cc.xij. G.cc.xxvij.C.
De diulte cuiꝰ ager vbe / D. cc. xxxix.x.
res fructꝰ attulit ⁊c᷑. exponit᷑.cc.xij. K.L.

De diuite cui dñs ait: Vade ⁊ vẽde oĩa c.

exponit᷑.cc.xxxiij.C.cc.xlv.E.
Facilius eſt camelũ intrare ꝑ foꝛamẽ acus:
qᷓ¶; diuitẽ ⁊c.exponit᷑.cc.v.B.
Qui volunt diuites ſieri in hoc ſeculo inci⸗
dunt.⁊c.exponit᷑.c.x.G.cc.v.E.
Diues ⁊ pauper occurrerunt ſibi c. expon⸗/
nitur.cc.v. F.

Diuitię vereę quas chꝛiſti paupertas nobis

attulit eſt immoꝛtalitas.cc. xij.C.
Diuitię vere quę ſint.xcv.G.
Nihil diuitijs interioꝛibꝰ meliꝰ.c.v.G.

EM ſint petendę ab eo qͥ vere diues eſt: exx·

emplũ. cc. xij. O.

Mihil ſic timẽdũ eſt in diuitijs quõ ſupbia:

qꝛ vermis diuitiarum ſuꝑbia.c.x.B. cc. v.

ſint pleneę ꝑiculis.c.x. F. (C. cc.xij. B.

OR cõſeruatę putreſcũt: exẽplũ.xcj.D.

yſint migradę de tra ad celos: ⁊ ꝑ quos:

lj. J. K.L. cc. xx. D. cc.xlv. K. i fi. L. M.

Hoc ꝓſint diuitię:ne ſit tibi difficultas tri /
Redẽptio aie viri di/ (buendi.cc.xij. F.

uitię ipſius exponit᷑ .cc.xij.h.vſq; &,.

Per diuinatiões deꝰilludi hoĩes ideo ꝑmit Diui
tit vt ꝓbent᷑ boni ſi ſint in dilectione dei

firmi: ⁊ mali vt ꝑ ſua deſideria ſeducant᷑.

SHiuinationibꝰintẽdẽti ¶(cc. xlj. B. C. D.
nullũ opus bonũ eſt meritoꝛiũ ad ſalutẽ.
Diuiſiones ⁊ ſcãdala nõ ſpiri (cc. xlj.E.

tales ſed carnales facere ſolent.liiij.B. C.

Chꝛiſtus qui nos docet cathedrã in cęlo ha ꝰ⸗

bet ⁊ ſcholã in terra.cc.xxxix.vᷣ. in fi.

Aui bona docet ⁊ mala agit audiẽdus eſt

nõ imitandus.c.lxv. L.
Ocioſus eſt ſermo doctoꝛis niſi ſpirituſſan
ctus aſſit coꝛdi auditoꝛis.c.lxxxj. M. in fi.

Bonus eſt doctoꝛ qui exechto: eſt ſaluato/

ris.c.lxxxiij.C.

Mand tnn zaat 4

un

O ſoa dioe
Po onideiiit

ak⸗ mtien
Pomus)
nelutlr
Donuocrpi

(utfemina

Ponatushen

(luse

ſoluafich
laͤgſehpri
Denanſeco
cibsteyiſe
Popnitate
ejtulecceſ⸗
Ponteciptun
Conſentiatte

tat 55.

Pers donstn
ſouta dona
Pormitioieſt
taind

lry Lc
Chiensian⸗
Clüſitavt
(cxer..A
lnpandof
irigankene
fuctvanin
Onnesebri
itesinqb
ktcetate

Aucha

Chioſo⸗
eculare ce
Cbioſuson
eſerquo i
duser
Qeonn
Shiol bel
Chienog
ſehebent
Ehnoſuf
aanone

rcb.

r..

nbee uhics

V.

ipupens he.

afl.
1s.
ner crb.
mrdits ibtn

* i
erban

45 an

cigi
Acces tNc
Ar Kidl.
Rbi ninainenn
enticni)
gubil
miahnn
nnann
cidruſt
it
aumüts usluni
in Ent .

e ſani⸗ in

nſhd

Notabiliũ

Docctoꝛ nõ erubelcat diſcere quod ignoꝛat.
Doctrina catholica ſimplex (xxxviij. B.
eſſet ſi nullis extrinſecꝰ hęreticoꝝ dogma

tũ aſſertionibꝰ cingeret᷑.xcviij. A.
Dñs a dño eſt filius a patre.c.xcix. J.

Hom dei ꝗ nos ſumꝰ:qũñ et ex quibꝰ edifi⸗

cat᷑:⁊ hãc nõ faciũt niſi charitate Giunctt.
Domus vnde dicat᷑ bona vel
mala. xlix. D.

Domus capite deoꝛſum pendet vbi meli⸗
viuit femina qᷓ; vir. xcvj.C. circa i.
Donatus hereſiarcha pꝛimo.ſibi fecit ꝑtem

ſed illius erroꝛẽ pꝑmenianus conſimnauit.
In ſola africa eccleſiam catho/
licã eſſe heretici dicũt. IJbidẽ et Q.

Donatiſtę cõuicti ⁊ dãnati iudicio impera⸗/
toꝛis ⁊ epiſcopoꝛũ:iterũ cõtentioſe appel/

Nec vnitatẽ amãt nec oꝛi (lantc.lxv.QO.
entali eccleſię cõicant.xxxij. B.
Mon recipiunt catholicum oꝛienfalem niſi
conſentiat falſitati ⁊ rebaptiʒet᷑. c. lxv. QQaρ.

c.xcix. SFF.

Pars donati de numidia nata ẽ . c. lxv. El.
Contra donatiſtas agit.c.lxv.qh.
Doꝛmitio ieſu in naui qͥd ſignificet.cc. xxj.

C.cc.xlv.
Pꝛioſt us patit aduerſariã conſuetu
dinem:a qua ſi ſuperet᷑ regnum dei
non poſſidebit.xlv. E.
Aui aliũ inebꝛiat: ⁊ ꝓpꝛiã ⁊ illiꝰ aiam edit.
cc.xv. C. cc.xxxj.C.cc.lj. B.
Ebꝛietas i. iam nec putat᷑ nec credit eſte pec-
catũ:ita vt irrideãt᷑ qͥ minꝰ bibere poſſũ ut.
cc. xxxj. A. cc. xxxij. A. D.
Coꝛpoꝛa noſtra qũ abundantioꝛi ebꝛietate
irrigant᷑:nec ſpiritalẽ culturã recipiũt:nec
fructꝰ animę neceſſarios reddunt:exẽplũ.
Om nnes ebꝛioſi ſunt quõ pa (cc.xxxj.B.
ludes in qͥbꝰ nil vtile aut durabile naſcit᷑.
Ex ebꝛietate multa mala tã coꝛ/
poꝛis q; aie naſcũt᷑.cc.xxxj.C.cc.xxxij. Z
Ebꝛioſi quõ ſe miſerabiliter ( fi.cc.lj.
excuſare conant᷑.cc.xxxj. D.cc.xxxij. B.
Ebꝛioſus oꝛe ſuo cõfitet᷑ apud ſe deum non
eſſe:quo inſpirãte poſſet erogare paupeti

brus. cc.xxxj. D.

Q comparet᷑ inſano. cc. lIj. SB8.
Ebꝛioſi beſtijs peioꝛes ſunt: ideo. cc. xxxj.
Ebꝛietas quid mali in (E.cc.xxxij. G. H.
ſe habeat:auctoꝛitatibꝰ ꝓbat᷑.cc.xxxj.F.
Ebꝛioſus ſi pęnitentiã non egerit: ſed vſq;
agd moꝛtem in ſua ebꝛietate permãſerit in

(c. lxv. J.

(SIbigẽ.

ſententiarũ

eternũ peribit. cc.xxxj. S. cc xxxij. D. 4F.

Ebꝛietas quaſi puteus inferni eſſe dicitur.

Sicut ꝑ cõſuetudinẽ acquiri (cc.xxxj. G.
ita ſtudio ſuperat᷑.cc.xxxj. H.

Zolerabilius eſt in carne moꝛi q; in aia per

ebꝛietatẽ interfici i. cc. xxxj. . cc.xxxij. B.
Cõtra clericos qͥ cũ ebꝛietatẽ deberẽt ꝓhi⸗
bere ipſi cogũt bibere.cc.xxxj. J.cc.xxxij.
Ebꝛietatis malũ tanq; inferni fo (D. ..
ueã vitare debemꝰ.cc.xxxij. A.
Vlictoꝛ ebꝛietatis vituperat᷑ ⁊ victꝰ ab ebꝛi
etate laudat᷑.cc.xxxij.A.in fi.
Qui ebꝛietati reſiſtit ⁊ ꝓ ipſa aliquas ptu⸗
lerit tribulationes:ad martyrij gloꝛia ſibi
reputabit᷑.cc. xxxij. B. in fine.
Qua cõſcientia vis nõ habere ſeruũ ebꝛio⸗
ſum:⁊ ipſe vis inebꝛiari.cc.xxxij.C.
Per ebꝛietates aias ſuas occidunt qͥ in ho/
noꝛe hoĩm vel angeloꝛũ aut ſanctox bibe
re hoꝛtant᷑.cc.xxxij.E.
Cõtra eos qͥ ſalſa aut cõdita ſibi cibaria pj
curant:vt foꝛtius bibant. cc. xxxij. F.
Qui nimiũ pſᷣſtat amico ad bibendũ efficit᷑
inimicus:qꝛ coꝛpus debilitat:⁊ animã oc/
cidit.cc.xxxj. D.cc.xxxij. G.
Qui diſſimiles ſunt paganis in ſide: ſi imi⸗
les in ebꝛietate fieri nõ debẽt.cc.xxxij.F.
Sobꝛius ebꝛioſum coꝛripiat.cc.xxxij G.

Eccleſia catholica nõ ſolũ poſt aduẽtũ chꝛi/ Ec

ſti:ſed ab initio mũdi multis ſiguris et ſa⸗
cramentis eſt pſignata.cc.xvij.A.
ÆO de⸗ repudiata ſynagoga eccleſiã ſi bi ex
gẽtibꝰdeſpõſauit:hfiguratũjfuit. lxxiiij. B.
FF. H. M. lxxxv. C. lxxviij.A. in medio.B.
M cõſtet ex circũciſiõe ⁊ putio quaſi du/⸗
obus parẽtibꝰ ipſo ſũmo angulari lapide*
chꝛiſto cõplectẽte:quoꝝ pꝛimꝰ erãt paſto/
res: alter magi. v. A. xxx. A. E. xxxj. A.
xxxij.A.xxxiiij.A.xxxv.A.lxxx. B. in fi.
ſit poſt ſynagogã vocata: ſᷣ ante ſyna⸗
gogã ꝓmiſſa ⁊ pᷣſigurata. cc.liij.A.
MHõ ex vna gente vt regina ſaba ad ſalomo
nem:ſed ex vniuerſis mundi partibus re/
ges paritura aduenit.cc.liij.B. C. D.E.
Tunc in chꝛiſtũ credidit cũ ad patrẽ aſcen/
Eccleſiã chꝛiſtus virginẽ fe/⸗ (dit. c. lij. B.
cit de meretrice. c. xix. F. c. vij. K. E.
. ſit oĩm credẽtiũ mater: qᷓ natos 4 moꝛ
tẽ regenerat ad ſalutẽ. cc.liij. „A.
Eccleſi ie eſt ſicut marię ꝑpetua integritas:
incoꝛrupta fccũditas.x. E. xij. B. c. xix. F.
ſit mater viſceribꝰ charitati:⁊ vuoin⸗
2

Annotatio

tegritate fidei. xvj. C. et. c.xix. 5.

Virgo eſſe nõ poſſet niſi ſponſum cui trade

ret᷑ filiũ virginis inueniſſet.xxv. D.

Intrinſecꝰ eſt viri ſui dignitate oꝛnata: nõ
foꝛinſecus mẽdacio fallente turpiter colo⸗

rata.iiij. F.
Quõ dicat᷑ nigra - foꝛmoſa lxxxvj B.
QQ dicat᷑ vidua.cc.j.D.et.cc.vj.A. BH.

QQOR dicat᷑ ciuitas in mõte poſi lta. cc. xviij. B.

Cõparat᷑ toꝛculari.cc.liiij. ¶.

Cõparat᷑ areę in qua grana ⁊ palee cõtinen

tur: ſed in iudicio vẽtilãda.c.lx.C.cc.xxj.
àQ non ſolũ ſpirita⸗ (D.E. cc. liiij. H.
les: ſed ⁊ carnales habeat: figuraliter oſtẽ
dit᷑.xlvj.C.D.liiij.B. C.
In eccleſia boni ⁊ mali ꝑmixti ſũt vt gemi⸗
ni in vtero rebecę:.lxxviij.B.
MW ha eat ĩ foꝛtes ⁊ inſfirmos:iuſtos ⁊ iniu
Eccleſia militãs recibit (ſtos.c.vij. B. C.
bonos et malos ſimul: triũphans nõ niſi
bonos: qð figuraliter oſtẽdit᷑.xlvj.C.D.
c.xlviij. A. B. C. c. lxx. C.

Cõplectit᷑ bonos malos: exẽplũ̃. cc. xlvij .

Eccleſia facit qð in ſn B. cc. liiij. B. C.
gulis ſuis membꝛiſ facit: exeplĩ.c. lxxxvj.
D. c.lxxvij.B.c.lxxxvii. D.
ꝓficit exercitatiõe bereticoꝝ. xcviij. A.
Si eccleſiã quę domꝰ dei eſt di / (cc.j. B.
ligimus:noſipſos diligimꝰ. cc. liiij. A.
Eccleſia ſancta catholica nos ſumꝰ quotqͥt
cchꝛiſtiani ſumꝰ toto oꝛbe diffuſi.c.xix. F.
Eccleſſã credere nõ in eccleſiã (c.lxxxi.O.
credere iubemur æ.xxxj. D. c. lxxxj. O.

Extra eccleſiã catholicã nõ eſt verũ ſacriſi/
cium: nec opus bonum fructuoſe ꝑagitur.

Abulti qͥ in eccleſia ſũt male (c.lxxxj.O.
viuẽdo ab eccleſia excludẽdi ſunt:⁊ multi
qui foꝛis eſſe videntur ita futuri ſunt vt in
ęternũ eccleſię ſocient᷑.cc.xxj. X.
Aultę ſunt eccleſię hereticoꝝ: ſed ꝗᷓ nõ eſt
catholica nec ſancta dici poteſt. c.xv. D.
MQ ſit yna toto oꝛbe terrari (c.xxxj.D.
diffuſa. c.ix. F. c. xlvij. JYJ.et.c.lvij.C.

EÆOR ſicutvitis creſcendo toto oꝛbe terrarum

diffũdit᷑.c.lxv. J.
Teſtimonia qͥbus ꝓbat᷑ in toto oꝛbe eſſe ec
Quõ eccleſiã in ſola afri/ (deſiã.c.lxv.R.

ca donatiſtę cõtẽdũt ex eo qð ſcribit᷑ VTbi

paſcis vbi cubas in meridie.c.lxv.S.
AQuõ ſdictavᷣba debeãt intelligi. c. lxv. T.
AQuõ eccleſiã in africa ⁊ ex africa oꝛtã falſę
interßtant ex verſu pſalmi: Deus ab au⸗

ſtro veniet ⁊cc.c.lxv. V.
Exponit Aug pᷣdictũ verſũ oſtedes ecke⸗
ſiã ab hieruſalẽ oꝛtã ꝑ oẽs gẽtes. c. lxv. X.
In eccleſia nihil incõgruũ ⁊ inhoneſtü agi
debet. cc. lij. E. cc.lj. E.

Qui ĩ eccleſia vel litigat aut verboſatur p

ſe ⁊ alijs eſt redditurus rõnẽ:qꝛ.cc.xv. C.

Qui in eccleſia vel ante baſilicas ſanctoꝛũ

ſaltationes exercere nõnetuit: chꝛiſtian
nõ eſt. cc. xv.E. cc.xvj.C.
Ediſicare ſupꝛa petrã aut ſupꝛa arenã quid gai
Ideo egere ſeruos ſuos (ſit.c.lxv.F. gg
deꝰ qieß ꝑmittit vt alios pbet. c.xlvj. C.
D.et.cc.j.C.

Egyptus tenebꝛę interptatur: et ſignißcat

mũdũ.lxxxiiij. B. C.lxxxv. A.B. lxxt vj.
Quid ſigniſicet ꝙ egyp/ ( A.lxxxvij.A.
tij maritimos fluctus ingreſſi aqua vindi
ce puniunt᷑.lxxxix.A. xc.B. (xc.D.
Egyptij tũic ſpiritalit᷑ in nobis extinguüt:
Egyptus quaãtũ diſtet a iudęa. Ixxxij. A.

Elementa deꝰ cõtra ſui naturã agere cõpel Ei

leret ſi hõ voluntati ei pareret.xc.C.in ſi.
Quis ſit elementoꝝ oꝛdo:⁊ vtrũ vnũ poſ/
ſet eſſe ſupꝛa alterũ.c.xlvij. D. F. G.

Elemoſynarũ plura ſunt genera: ſed qð ho

rũ ſit maximũ.cc.iij.D.cc.xliiij.D.
Elemoſyna coꝛpoꝛalis oĩbus integra eẽ nõ
poteſt: ſpiritalis omnibꝰ integra manet.
Elemoſyna magni meriti eſt (cc. vj.C.
debitũ relaxare cõfratri tuo vt tibi relaxe
tur debitũ tuũ a deo.c.lvij. EK.c.lx.F.
Ab elemoſynis faciendis nullus paupꝑ ſe ex
cuſare poteſt:qꝛ difficile aliquis inuenit᷑ qͥ
nõ habeat vnde alteri aliqd tribuat.lxij.
CL.c.lvij. K.L.cc.xxvij. A. cc.xxxiiij.J.
Qus ſint ꝑfectę elemoſynę.xcvj.S.
Elemoſynę meritũ angelũ meruit habere
operariũ: Et facit oculoꝝ purgationẽ: qꝛ
liberat a tenebꝛis pctõꝛũ.cc.xxvj.D.
Elemoſynã multũ valere ad delenda pctã:
ſcripturis ꝓbat᷑.l. M. M.QO.

Facile curat᷑ a vulneribꝰ pctõꝛũ qui ineceſſi⸗

tatẽ curauerit pauperũ. lxxvj. A.
ÆOR non poſſint nefanda crimina: ſed mi/
nuta ſine quibus hęc vita nõ agik: elemo⸗/
ſynis redimi.xcvj. Z.
De mininis grauis elemoſynaꝝ quidã glo
riãt᷑:⁊ aceruos obliuiſcũt᷑ pctõꝝ.xcvj.V.

M nõ ſit faciẽda ꝓpter laudẽ humanã: ſecd

vitã ęternã.c.lxxxij. B.in fuier.
De elemoſyna nemo ſuꝑbiat:qꝛ ſi pauꝑ in/

Ahe n
Qucoe le
giſrarſi
Lelaceente
auid ſaci⸗
Aunſit
metoclt
Pon wlen
olufien
inonuli
inui
Genoſtun⸗
hugtaet
lbavpen
nk.lFint
Altacth
pehetſini
Cuo in te
ſerenpl
Aperclene
usaperis
(lateno⸗
ſpvam:qu
.C.infine
Ghceno
quidochlu
Pectionede
Peedunt be
nneoſtene
Quonodoe
Podenon
Clrnoͤeg
lesnopote
mnundlcc⸗
6n Snannelne
En
Dicun vin
os deſced
mgnorun
ſi ec
ngrpi
Cphi i j
i Epiobanin
todick
Deimbus
temporib
natd
giſchen⸗
cllgtt. c
Einntesn
elsinnerdi
nntt

tiel
es lho⸗,
ndoreiüg

n nin

uin⸗ ſuni
nenlchitt⸗

imici
ſichs
actl.

unet ein

WAbinn
Ahn⸗.

Geſtaun indd

B. (d.
whisanguit
ia. den.
niager ⸗ e

õ D

Ntni mi
ni 26.
Knarſeicöhe
Pusiurgnain
brrgemne.
nick N.
imontthiſelr
i ta
i n nii
iti ul
tam
n n

N otabiliũ
iget pane:tu foꝛte iuſticia. c. xlvj. D.
AQuãdo elemoſyna ſit in dextera vel in ſi/
niſtra:figuraliter oſtendit᷑.cc.xvij. B. C.
Te faciente elemoſynã neſciat ſiniſtra tua
quid faciat dextera: exponit .lix. . et. lx.
Elemoſyna publica tũc fit occul- ( totũ.

ta: et occulta publica. lx. D. C. cc. vj. DO.

Mon valenti ieiunare elemoſyna ſine ieiu/
nio ſufficit: ſed ieuniũ ſine elemoſyna om
nino nullũ eſt bonum lxij. B.
Q pcipue ĩ feſtiuitatibꝰ ſũt tribuẽde.i i. C.
Elemoſynas ideo quidã facre nolũt quia
pauꝑtatẽ timent.cc.xxv.C.
Cũ pauperi dat᷑ nõ amittit᷑:ſed in cęlo repo
nik. l. J. in fine. K.cc.xxxiiij. C.

Qui facit elemoſynã nõ ꝑdit qð donat: ſed

perdet ſi nõ dederit.c.lx. F. cc. xxxiij. C.
Quod in terra ęgeno dat᷑ ꝑ eũ ad cęlũ mit/
tit᷑: exemplũ.l.L.cc.xx. D.in fi.cc xlv. M.
Si per elemoſynas aperueris pauperi ma/
nus: aperiat tibi chꝛiſt ianuas paradiſi.
Cur a te nõ accipiat elemo (cc. xxvij. B.
ſyuam: qui tecũ accepturus eſt regnum?
h. C. in fine. D. cc. xxv. D. E. cc. xxvij. E.
Qõ ꝑ elemoſynas hoiĩes dare poſſent:quõ
gquãdoq; luxurioſe cõſumunt.cc.xxxj.D.
Electionẽ dei nulla noſtra (cc. xxvij. A.
pcedunt bona opera aut merita:auctoꝛi/
tate oſtendit᷑.cc. xxiij. XF.
QAuomodo eligat iniquos qs odiat: exem⸗/
plo demon ſtrat.cc.xxiij. py.
QOur nõ elegit rhetoꝛes:nõ cõſules nõ diui⸗
tes:nõ potentes:ſed piſcatoꝛes: 7 infirma
mundi.cc.xxv. E.
gm Emanuel nobiſcũ deꝰ: exponit᷑ vj. A. viij.
E.xx.C. xxvij. E. circa fi.c.xliij. .

En Dictum virgili quomodo eneas ad infe/

ros deſcẽdit et pater ſuus oſtẽdit ſibi aias
magnoꝛum romanoꝛum ad coꝛpoꝛa redi⸗/
turas ⁊c.c.xliij.D.
En griphie grece qᷣd ſi . lxviij. D lxx. C.
Ephi triũ modioꝛum mẽſura eſt: figurat.
Epi Epiphania gręce manifeſta / (c.xcvij. B.
tio dicit᷑ xxx. A.xxxj.C.in fi.xxxij. A.
De tribus epiphanijs chꝛiſti ſub diuerſis
tempoꝛibꝰ eodẽ tñ die. xxix. A. xxxvj. „.
Er Nõ curat diabolus quomõ (xxxvij.A
quiſq; erret qꝗͥ¶ omnes errãtes ſine iudicio
colligit. c. lxxv. ρ . W
Errantes reuocandi ſunt. c. ixv. DH.
E i Ea inter oia metalla diutius durat:et plus
ſonat:et quid ſigniſicet. c.). .

Elſau carnales ſisurat. lxxviij. B. H
Eſtatis nomine quid figuret᷑.cc. xij. D.

Sicut quattuoꝛ ſunt differẽtię ętatũ in 10, Et

poꝛe humano:ita ⁊ in aia:qð figuralit oſtẽ
dit᷑xcix. F. cc.xxxvij.A.

Cum auditur ſine initio gternitas: nulla ibi

qugrenda eſt etas. c. xcix.V. in fine.
Eua cur de latere viri ſit foꝛmata.cc.liij. A.

Quibus maledictionibꝰ tareganger.

greſſione mandati.xv. B. xxj. C.
In euchariſtię inſtitutione chꝛiſtus ß ßcipue
humilitatẽ ſuã cõmẽdauit.c.xxvij. B.
Euchariſtiã pcepturus pꝛius diligenter co⸗
ſciẽtiã ſuã examinare debet. c. xxvij. D.
Qui vult accipere vitã: mutet vitã. . A.
Ille digne percipit.j. .
Ibi percipit᷑ vbi vita ęterna bcipit c. xl. C.
D. c. xlvj. B. in fſnine.
Ante euchariſtię ꝑceptionẽ aliquot dieb⸗
cõtinẽdũ eſt a cõcubitu.cc.xlvj.c.
noõ ſſumat accipere:qui ſe aliquo crimine
vulneratũ eſſe cognouerit: niſi pꝛius oꝛa⸗
tionibus:ieiunijs et elemoſynis ſe mũda⸗
Qui ſe ab altari humili (uerit. cc. lij. B.
ter ꝓ emẽdatione vitę remouerit: ab ęter/
no illo qð in cęlis eſt remoueri pemit? non 8
timebit.cc.lij. B.

Qualẽ ſniam merebit᷑ audire:quis ad altare

dñi aut ebꝛioſus aut adulter vel odiũ in
coꝛde retinẽs pſumit accedere.cc.lij.C.

Qui ad iſtud altare caſto coꝛpoꝛe ⁊ mundo

coꝛde venerit: ad illud qð in celis eſt felici
tranſt migratione puegiet. cc.lij. D.

Euchariſtia nõ eſt ſuſcibienda in anima ſoꝛ

dibus pctõꝛũ plena: exemplo oſtenditur. .
cc.lij. EKR.
Eutyces dogmatizat in chꝛiſto vna tm̃ elle e
naturã.cc.ix. A.

AQui euan geliũ annücianti licite ſumũt vn/

de viuãt: nõ vt rẽ magnã vili pꝛecio ven⸗
dant.c.lxv. C. circa i.·
Tanta eſt euangelij auctoꝛitas vt qꝛ in euã
geliſtis vnus loquebat᷑ ſpiritus: verũ ſit
etiã qð locutus eſt vnus.c.xl. A.
Euangeliſte aliqua ſi nguli dicunt alij tres
non dicunt: aliqua duo dicunt alij non di
cunt:aliqua tres dicunt ⁊ vnus non dicit.
c.xl. A. c. lv. A.
Nõ omnia omnes dicunt aug ab aljs pꝛe⸗
termiſſa munt: ſed ita vt inter ſe nõ repug⸗
nent. c.xxxix. A. et.c.lij. A.
Eν nũqᷓ; inter ſe ſint acttkanen eſt
3

Annotatio

ab eis qui hoc potuerunt adiutoꝛio dei.
Cur duo euangeliſtę mar/ (c.xxxix. A.
cus et lucas nõ fuerũt apoſtoli.c.xlvj. A.
Eunomianus erroꝛe ſuo eccleſiam oꝛienta/
lem infecit.c.lxv. JA.circa finem.
Ex Excommunicatio ex charitate pꝛocedat.
xlij.D. circa finem.
Aui ſuũ reatũ agnoſcẽs ipſe ſe humilit ab
altari eccleſię ꝓ emẽdatione vitę remoue/
re voluerit: ab eterno illo ⁊ cęleſti cõuiuio
excõicari penitus nõ timebit. cc. lij. DBD.

Qui exemplum pꝛębet pꝛoximo male vite:

quantum in ipſo eſt eum occidit ⁊ pꝛo eo

rationem redditurus eſt T. lxv. E. cc. xxxj.

J.cc.xxxij.E.cc.l.E.

Quãtiſcũq; quis exẽplũ ſancte vel male vi

teę pꝛebueerit: cũ tantis et pꝛo tantis mer/
cedẽ accipiet aut dãnationem ·c.lxiij. C.
circa finem. cc.l.E.

Exire debemus ex trib? Hj. A. B. C. rviz.

A.in fine. B. C.

Exploꝛatoꝛes terrę pꝛomilſſi ionis quid agu⸗

rabant. c. A. B. c. vj. B. C.
Exultare debemus deo nõ nobis:et cur cũ
tre eine „B. (C. ix. J.

acinus quid ſit ꝓpꝛie et quomodo curet᷑.
ui curam bonę ſfame (.L lxxxxij. hh.

on facies alteri quod tibi nõ vis

acquire.cc.xxxviij. JYꝓ.
. Wagnll eſt malis actibus nũqᷓ; dediſſe lo/
cuu le
e laboꝛaſſe.cc.xxxviij. k.
e fame ſamarięet eius myſterio.cc.xj. per

Faſtidiũ nullũ erit vbi nullus (totü.

defectus.c.lij. D.circa finem.

XTunc fatigat᷑ chꝛiſtus quãdo fidelẽ vopu⸗

lum inuenire nõ poteſt.xcij. A.
QQ ᷓfatum nihil ſit.xxxj.B. xxxiiij.C.D.

Fe TFebꝛes animę ꝗᷓ dicãt᷑.xcvj.M. (xiij. C.

Mul felicius fęlicitate interioꝛi.c.v.G.

Cur feęlicitatẽ mũdi habeãt mali boni in,

feęlicitatẽ.cc.xx.PB.

Non eſt ſocialis fęlicitas quã toꝛquet felici

tas aliena.cc. xxxix. L.

Feminę nomine:carnis cõcupiſcẽtia agni⸗

„ 7, 77

ficatur.lxxxiiij.B. in fi.xxxix.B. C.
Qui fęminarũ extranearũ nõ vutt familia/

ritatẽ vitare ſuſ pecta: cito dilabu i in ruina

cc.l. C. D.

cies dei ꝓ ſeptura ſancta ponit᷑.

fleri: ſic intelligit᷑.xcvj.Q.in fi. R..

colis:ſtudio tuo gratis integrę opinionis

d foꝛtius eſt falſis ſuſpitionibꝰ nũq;

Ad fęminas exhoꝛtatio vt iuuenilia deſide
ria fugiãt ⁊ floꝛẽ carnis ſug alienis oculis
nõ ingerant.cc.xlvj.G.
Fenerari eſt minus dare et plus accipere.
c.xlvj. D.
Eſto fcneratoꝛ dei. Z bidẽ. et. cc. xlv. .

AQui fenerat᷑ quãdo accipit gaudet: quan/

do reddit ploꝛat:vt accipiat pᷣcatur ne red

dat calumniat᷑.c.xlvj. D.

Qui feria quinta ob honoꝛẽ iouis laboꝛare
nolunt: duriter caſtigandi ſunt.cc.xv. ꝓ.
Feſta eccleſię recte colunt:qui ſe filios eccle
ſig eſſgognoſcunt. cc. liij. A.

CLar feſta ſanctoꝛũ celebꝛant᷑.cc.lj. A.

Ideo ꝑ ſingulos annos celebꝛant᷑:ne qð ſe⸗
mel factũ ẽ de memoꝛia deleat.c. lxxrii.

A. c.lxxxvj. A.

Ita feſtiuitas ꝑagat᷑:vt relaxatione coꝛpo /
rũ mentis puritas nõ obfuſcet᷑.c.lvij. A.
Ficulnea triẽnio ſteril qͥd ſignificet.c.lj.B. Fia
Cur infructuoſa maledicat᷑ a xpo.lxxiiij. G.
Fides appellata eſt ab eo quod ſit quod di
cit᷑. Duę ſyllabę ſonat:pꝛima a facto: ſcöa

a dicto. cc. xxxvij. B.

antiqui nõ erãt alieni a fide chꝛiſti quo⸗
rum charitate nobis pᷣnunciatus eſt chꝛi⸗
ſtus:ſine cuius fide quiſq; moꝛtaliũ nec fu
it:nec eſt:nec eſſe poterit aliquãdo iuſtus.
cc. xxiij. X.
O* ſit earundũ rerũ ꝗᷓ nõ vident᷑. c.xl. D.

ſuccedit ſpei. liij. D.
Nulla erit merces fidei ſi modo vis videre

qð teneas.cc.xlv. D.
EÆO ſit bonoꝛũ oim fũdamẽtũ: ⁊ humang ſa
lut: initiũ.xxxviij. A.in medio.c.lxxxj.A.

Facit opus eſſe meritoꝛiũ ſalutis:⁊ ipſa do
num dei eſt. cc. xxiij. VU.

Fidẽ catholicã omnis homo:maxime ßai⸗/
catoꝛes populi addiſcant xxxviij. D.
Cur quę coꝛde ſeruetur: oꝛe ſit pꝛoferenda.

Figem ſimpliciter ⁊ immobili (c. lxxxj. D.

ter tenere debemus nõ rationes fidei in-
ueſtigare.c.lxxxj.KC.
Lex ſidei noſtreę i trinitate cõſi ſtit. c. xxxj.B.
Qj ſides vera non niſi apud catholicam d
nõ in angulo:ſed vbiq; eſt.iiij. V.
Fides a terra in cęlum erecta eſt.xxj.C.
Fidei exẽplũ abꝛahã fuit.xlvj.E.vſq; J.
Dat fides qð natura negat.lxviij.E. F.
ÆOR libẽter accipit quicquid arduum vide⸗
debatur incredulis. lxviij. B.
Cur poſt paſſionẽ chꝛiſti aeueuit: isnoli

S ſo⸗ diſt
ſlhluciss
lshdbe
gifenal
ſhan fo⸗
Ouinpouir
tneeſan
Quiznndenh
dubietatis
gifien be
ſalnalehe⸗
Opfaterea
Sedleg
ain duecti
utociola
l pfaüte
Fihesqorn

Ounesfiden
Gerevolun
Lun tedoft
betur. Jbid
Lucetadocu
los carnis.
Felisomnn
habebitin

ſclusch

glii.Cc
Ab.

gisdeſie

e Hinm
o poteck di
Qſtnnlsg
Oſterpan
lodeuser
mineattan
Oſtdals
Mkerſedne
Paonckfacn
latgenims
geperonn
liusſen
Qifloft
hnipotente
Aqusdir
bſtantin
duinn
ſaltay
QAlinn
Nteen

i el
l llucn;

1.2.
Mih. 4
cheniſed
ei t

Mutanontanen

diͤſect h
ignifench b.4
iiihi

Ruoditgtet n

gings tao

inſteanika
undusck chi

Nönaatlünd

tingnidrn

Manic .

nocdres iee

nati⸗ NMn

nchol

iſanstd

mommnnit

nmüt
Nrit noſnen
bin d lun
gnonrs idd

cd tie d
t atolut
. in
e 9
mei,
mulrit3
t min nn

i6.

tiktüttt

nuniß⸗

Notabiliũ

rer oſtendit. lxxxiiij. A.

Fides catholica chꝛiſtiano necelle aria eſt: qaꝛ
in ipſa diſtin guũt᷑ filij dei a filijs diaboli:
filij lucis a tenebꝛarum:hęc poꝛta viteę ⁊c.

Alius habet facultatẽ defenden (liij. A.

di fidem:alius illã facultatẽ nõ habet ſed

ipſam ſidẽ habet.c.xxxix.A.circa finem.
Qui nouit defendere fidem titubantibus

eſt neceſſarius non credentibus. Ibidẽ.
Quia in defenſione fidei caurantur vulnera

dubietatis et infidelitatis: qui ergo defen
dit fidem bonus eſt medicais nõ ſanoꝛum
ſed male habentium. IJbidem. 2

O pficit exercitatione maloꝝ. lxxxviij. A.
Sine dilectione inanis eſt et demonis: ſed

cuĩn dilectione chꝛiſtiani. c. lxxxj. 9.
Sicut ocioſa eſt ſine operibus bonis:ita ni

hil ꝓficiũt oꝑa bona ſine fide recta.liij.B.

Fides quoꝛundã doꝛmit:⁊ quoꝛunda vigi⸗/

lat.cc.xxj.C.cc.xlv. O.
Omnes fidem exigunt ſed nõ omnes rec-⸗

dere volunt.cc.xij. J. in fine.

Cum reddit᷑ habet᷑: ꝛcum nõ reddit᷑ non ha⸗

betur. IJbidem.

Lucet ad oculos coꝛdis quõ aurum ad ocu
los carnis. Ibidem.et.xcvj.R.
SFitgelis omnis qᷣ in chꝛiſto credit quattuoꝛ

habebit in ſe. iij. D. xcix. F.

Fisg Figulus chꝛiſtus dicit᷑:ager figuli eccleſi ia.
c.xiiij. C.c.xvij.C.c.xxj.D in ſi. ..xxviij.

* *

Fil Filius dei ideo multis nominibꝰ appellat.

c.xc. B. in medio. C. (c.lxxxix. C.

MNõ poteſt dici filius niſi habuerit patrem.

ſit talis qualis pater.c.xc.B.

ſit ex patre ⁊ cũ patre: omnipotẽs: equa

lis deus ex deo: dies ex die: lumen de lu/
mine:attamẽ vnꝰ dies ⁊ vnũ lumẽ.iiij.E.
OR„ ſit deus ⁊ dominus tantus quantus eſt

pater: ſed nõ aliunde qᷓ; de patre.c.xc.D.
Non eſt factus aut adoptatus: (c.xcj.B.

ſed genitus: vnius cum patre ſi ubſtantis:
ac per omnia ęqualis.c.xej. D.
Filius ſemꝑ filius eſt.c xcj.C.in fine.
Qui filio ſubtrahit ęqualitatẽ: bonũ ⁊ om
nipotentẽ denegat patrẽ.cc. A.in fi.

Si quis dixerit filium nõ natum de patris
ſubſtantia: anathema ſit. vj. F. c. xxix. C.
O natiuitas filij nõ eſt facta vel creata vel

condita.vj. F.

Qui verum filium dei ex voluntate tanti
dicit eſſe ⁊ non potius de natiuitate:male

ſ ententiarũ

dictus eſt.vj. F. rlU
non ſit a patre quaſi er coniun gio na⸗
tus.c.xcix. D. H
Nunq; line patre fuit:oſtenditur ex dictis
gẽtilium. iiij. P. Q.c.xcix.E. F.

QQg filius dei nõ ſit minoꝛ patre:ex lege HD
phetis oſtenditur. c xcix.G.vſq;. H.

O„tanta eſt vnitas: tãta ſimilitudo æ cha
ritas patris et ſili:vt in patre ſit filius: et
in filio pater: nec tamen ideo filius eſt pa
ter. c. xcix. ᷑N.
Q ſit coęternus patri:nec fuit tẽpus quan
do non erat filius: quia omnia per ipſum
facta ſunt:⁊ etiã ipſum tẽpus.c. xcix.x. V

Si pater deus: filiꝰ deus: pater maioꝛ: filiꝰ

minoꝛ:iã nõ ẽ vnꝰ deꝰ ſ duo dij.c xcix.TZ.

Filius filius eſt:⁊ nunq; nõ fuit filius 1 co/

eternus patri: exemplo oſtẽdit᷑.c.xcix.d.

MQui dicit: erat tempus quando non eratfſfi·

lius: maledictus eſt. vj. F.
AQui diuinitatẽ filij dei dicit initiũ habere
de tẽpoꝛe:oꝛtũ ex nihilo:nomen quaſi ad/
optiõis ex altero: maledictus eſt. JpidYe.
Q ſit vnicus patri ęqualis eiuſdem ſub-
ſtantieę cuius eſt pater: et osberngs in ſe
apud ſe et apud patrẽ.c.xix. „
. ſit verus deus ex deo vero: lumen de lu
mine: omnipotens de omnipotente: vita
ex vita: perfectus ex perfecto: non crea-

tus ſed genitus:nõ ex nihilo ſed ex patris

ſubſtantia.c. xxv. A.

ilio pꝛopꝛium nomẽ eſt filius. Ibidem.

Filius nõ eſt harer: ed gatex patre. cxxix.

A.c.lxxxix. C. in fine.

Si quis dixerit filium eſſe patrem vel para .„
clitum: anathema ſit.c.xxix. BD. D
ÆO ſit alius q́; pater non aliud: ſi milituch/
ne oſtenditur.c.xcix.d&

Filius ſolus filius eſt. xxx viij. O.
OQ ſolus ſit deus de deo: lumẽ de lumine:

imago de imagine. xxxviij. B. in fine. h.

Runq; nõ erat filiꝰ:aut eſſe deſinet.xxxviꝗi·

Hoc ſolus habet pꝛopꝛium ꝙ ſit (k.
genitus.xxxviij. L. O.

ESÜ„ gqualis eſt patri: nulla tempoꝛis: nulla

etatis lege concluditur.vj.A.
Cum patre vnius deitatis habet potentia .
ſubſtantiam et maieſtatem:non per rapi/
nam ſed per naturam.vj. B. xxvj. DOD.

E non ſit minoꝛ ſed ęqualis patri: ex ver-
bpis ſalomonis oſtẽditur:et ex verbis apo

ſtoli. iiij. S. xl. E.
P4

Annotatio

AUtrumi in foꝛma dei poſſit oſtendi inęqua/
nõ ſit minoꝛ pꝛudentia:po (lis.lx. J.
tentia ⁊ cęteris quę de deo dicũt᷑.xl. K. L.
Ideo in nullo inęqualis ẽ deo:qꝛ.xl.a.

Qui vnũ de vno: ſilium de patre impaſſi/

biliter ante omne pꝛincipiũ vel initiũ ge/
neratũ nõ conſitet᷑: maledictꝰ eſt. vj. F.
Qui de ſempiterno ſilio dicit nõ erat ante/

ᷓ; de maria naſceret᷑: maledictꝰ eſt .vj. F.

OQQ nõ ſit creatura ſed coęqualis ⁊ vnius cũ
patre ſubſtantię.xcvj.C. E. D.
O filio tantũ honoꝛis et ſeruitutis debea/
mus quantũ patri: qꝛ cũ patre eſt maieſta
te ęqualis.c.lxxxj.D.
Ideo vnicꝰ dicit᷑: quia nec cõparation ẽ cũ
creaturis nec ſimilitudinem recipit: quia

creatoꝛ eſt:homines aut filij dei dicuntur

ꝓ gratiã. IJbide.
Solus ſilius carnem ſuſcepit in qua ⁊ pal-
ſus eſt:exemplo oſtendit᷑.c.lxxxj.M.
vna ſit pſona filij dei iuxta ſuſcepti ho/
minis veritatem.c. xcj. D. c.xciij. A. B.
Qui nõ cõfitet᷑ dei filiũ eundẽq; chꝛiſtũ fi⸗
lium hominis: nec patrem ei Paͤerit confi /
teri. c xxiij. A.
Qui cAdiderit hominẽ a filio dei nõ aſſum
ptum:anathemata ſit.c.xxix. D.
Filius dei et filius hominis nõ ſunt eiuſdẽ
naturę vel ſubſtanti tauctoꝛitatibꝰ ꝓbat᷑.
c. lxxvj. B. C. c. xcj. D.
aAd nos veniens patrẽ nõ deſeruit. iiij. E.
circa finẽ.xiiij. A. in medio.xxj.C.in fi.
A manens apud ꝓatrẽ in diuinitate:ſuſce
pit naturam infirmaͤt in humanitate. vij.
Si quis dixerir 87 in carne coſtitutus filius
dei cum eſſet in terra in celis cũ patre non
erat:anathema ſit.c.xxix.C.
Filius dei factus eſt filiꝰ hominis ſuſcipi⸗
ens quod non erat ⁊ manens qð erat.iiij.
RK.viij. A.xiij. E. xiiij. A.xvj. A.xix. A.

Igdeo factus eſt filius (xxvij. A. D.
hominis vt filios hominum facerit ſilios
dei. xxviij.C.

Duplici de cauſa factus eſt filius hominis.
viij. D. xxvj. B.
factus eſt filius hominis per miſericoꝛ-
diam:quia homo ſollicitãte diabolo per
ſuperbiã eſſe voluit deus. ix. A. xiij. A.
Factus eſt filius hom inis vnicus filius dei
vt multos filios bominum faceret filios
dei. xxiij. C. J

Ideo factus eſt homo vt homo fleret der.
xiij. A. xvj. A. xvij. C.
Chꝛiſtus er deꝰ ⁊ homo:nõ confuſione na/
turę:ſed vnitate ꝑſonę.xix.A.

factus eſt homo manens tamen deus.

c.xcix. H.in fine.

Filium hominis quidã aſſe erunt factum ſi⸗

lium dei: ſed filium dei nõ factũ ſilium ho
minis.xix. BD.

Confitendũ eſt eũ qui filius dei erat vyt de

virgine naſceret᷑:aſſumpta foꝛma ſerui ſi-
liũ hoĩs factũ: qð erat manentẽ: ⁊ qð nõ

erat ſumẽtem. ꝓbatur auctoꝛitatibus.

xix.C. D.xxij.C.xxvij.C. D. gE.,.D
Aiſit deus filiũ ſuũ factũ ex muliere factũ
ſub lege ⁊c.exponit᷑c.xciij. D.

Teſtimonia de eiꝰ incarnatiõe ex ꝓphetis

7 nouo teſtamẽto ꝓferũt᷑ c.xcix. M. H.
Quomodo mõ minoꝛ et modo ęqualis pa/

tri legit: vj. A. poſt mediũ.B.c.lxxvij. A.
R apud patrẽ et cũ patre ęqualis eſt:cum
ſempiterno ſempiternus: miſſus et veni /

ens: in ſuſceptione hominis mino: nõ ſo
lu patreß etiã angelis.iiij. h. c. xcix. BB.
E& ſit minoꝛ in foꝛma ſerui ⁊ ęqualis in foꝛ/
ma dei: ꝓbat᷑ ex vᷣbis apoſtoli. xl. h. M.
cc.xxxv. BD.
Ideo nõ facit aliquid ex ſe: iaꝛ non eſt ex ſe

ſed a patre.xiij. G.
Quomodo filio omnia tradita legunka pa

tre.xlviij.D.in medio.

MNon ideo minoꝛ eſt qꝛ miſſus: imo potius

ęqualis eſſe oſtenditur ex verbis Iſaię.
Nec ideo minoꝛ qꝛ clarita (c xcix.9. AA.
tem a patre petit.c xcix. BB.
n2 idem ſit deus et homo: ſfilius dei et fili⸗
us hominis: voce patna de celo facta oſtẽ
gitur.c.xcix.OD D.
QAuomodo nemo nouit filiũ niſi 1 pater. 7c.
Filij dei efficimur regenera (xlviij. D.
tione ſpiritali et adoptione. lix. D.

Filij liberę et filij carnis ſic diſcernuntur.

cc.xxiij. BB. in fine. CI.
Inter filios chꝛiſtus adoptandus eſt. rvi .
X. cc.xxxix.N.
Filij iſrael cur moꝛtuo ioſeph operibus egr
ptioꝛum oppꝛeſſi magis creuerãt.lxxxiiij.

per totum. lxxxv. A. lxxxix.B.

Q iuſto dei iudicio terram repꝛomiſſionis

poſſidebant:non alienã vſurpabant.c.v.
De filia archiſynago gi a chꝛi

Per totü.
ſto ſuſcitata.lxxiiij. F. S. hH.

gienrehte
gisanum
litſine pec
iicl peccn
gfagel
Npenurt
ltnöder
Mhichtitan
caireligit
u guusaft
volupte
in Honsvohu
ceio teing
in ſommicatio⸗
ponit. xeyj
Sornicanon
Urumdto
unt oſtnt
fis:autno
Qcc rlii
ſüſorns liea
ſeonseft
a Shichrin
act. pe
Ftatisnoi
c . A
s Fratsnorn
lir. Clr..
1guga chic
ri.Dci
Rckloene
Qiig⸗
unls
heſct. g
ſat

Furlucun

ſienna

ndowwteer,

öcgtiln

nansnnnde

Uenn fn
n ſi lunn

4

ian
mpuſamſenß⸗

Nanenigi

mnide

il de

.D.

natde e

iic .
Anocoglen
cdiü e

Wmeegunschan

us: misas d
vnins nuanit
gii beri 1
ſitegalsntt
iwininbe

glegma
adinbani

mihneidedenn.

nainn

ücgnrlcetch

Foꝛ Foꝛnicatio p idolatria

Notabiliũ

Fir Firmamẽti noĩe qd intelligat᷑.c.xxxiiij. B.
Fla Flagella dei patiẽter ſunt tolerãda: exem/
plũ.lxxxij.D.E. c.v. F.cc.xxxviij. A.
Quidã flagellãt᷑ vt hoſtes: quidam vt filij:
exemplum.lxxxviij. C.D.

Cur non omnes ita miſer ricoꝛditer flagellat

vt nullũ ̊ ſe indurari ꝑmittat.lxxxviij. E.
Siue flagellamur ſiue cũ alij flagellant᷑: ad
mouemur vt coꝛrſamur.c.ix. DD.
Si exceptꝰ es a paſſione flagelloꝛũ: exceptꝰ
eris a numero filioꝝ: qꝛ ſi vnicũ flagella/
uit ſine peccato:nunqͥd relinquet adopta
rũ cũ peccato.c.lxv. F. poſt mediiꝭ
Igeo flagella dei ꝑſeuerãt in populo: quia
ꝑſcnerant delicta. cc.xj. A. B.
Fle Sicũt nõ deflere moꝛtẽ coꝛpoꝛũ e tphiloſe o/
phicũ:ita nõ flere moꝛtẽ animoꝛũ inſipiẽs
eſt ⁊ irreligioſum.c.lxxxi.R.in fi.
glu Fluuius a fluendo nomẽ accepit:et ſigniſ⸗
cat voluptatem ſeculi. cc. x. A.
Fon Fons bonus chꝛiſtus qͥ nos de hui⸗ vitę in
cẽdio refrigerat et ariditatẽ pectoꝛis tem/
(perat. xcij. B.
ponit᷑.xcvj.C. cc. liiij. D.
Foꝛnicationẽ nõ eſſe peccatũ quidã dicũt:
Vtrum qͥ foꝛnicet᷑ cũ foꝛnice (c.lxiiij.B.
aut ꝓſtituta violet pᷣceptũ: Mõ mechabe⸗
ris:aut nõ cõcupiſces vxoꝛẽ ꝓximi.xcvj.
AV. cc. xliiij. B. C. D. cc.xliij. B.
CLuü foꝛtis ille dicat᷑ qui neminẽ timet:puer/
ſe foꝛtis eſt qui deũ nõ timet.cc.xiiij.A.
Fot Fotin⸗ chꝛiſtũ ſolũ hominẽ nõ deũ eſſe cre⸗
digdit.c.xcj.D.cc.xvij.D.cc.xxxv.C.
Fratris noĩe oĩis homo intelligit v. D.i fi.
cc.xxj. A. cc.xxxix. F.

Fra Fratris nomine ois chꝛiſtianus intelligik.

lix. C. lxj. SF. in medio.cc.xxxix. F. in fi.
Fu n Fuga chꝛiſti in egyptum quid asnilicet.
xxxij. D. circa finen.
Mõ eſt locus fugiendia deo. cc. xxxiij. A.
Qui fugit dñm recedit a deo. Ibidẽ.in fi.
Fumus quãtũ ſe extollit: tato facilius eua
neſcit:qꝛ ſolidioꝛ eſt i ignis ꝓximus: figu⸗
rat ſuperbũ.c. ix. K.
D Fur lucrum habet in arca:⁊ damnũ in con/
ſccientia. cc. xv. C. xcv. E.
Quod ꝑ furtũ ſubducis: de celo des. rey.
E. SC.in medio.
5 um quid figuret. cc. xvij. C.
Hau/ Audiũ verũ anima illa babere non
dpoteſt:quę ⁊c̃.cc.lv. BD.
Saudiũ beatoꝛü quale erit.iiij. X.

ſententiarů

Fide nõ compꝛehendit᷑: ſpe nõ tangit᷑: cha/
ritate nõ capit᷑:deſideria ⁊ vota tranſgre/
dit᷑: gaudiũ qð parauit deus diligẽtib ſe
Quid ſiguret ꝙge⸗· (cc. liij. BD. in fi. Ged
deon virga frumẽta excutit: hedum in ſa
crificium obtulit.c.viij. A. B.
Quid ꝙ occidit vitulum ſeptẽnem idolis a
patre ſuo deputatum. c. viij. C. 4
Quid ꝙ cum trecẽtis viris Hliaturus ſi ignüͤ

in vellere petit. c. viij .D. E.

Cur expꝛimat roꝛẽ velleris ĩpeluim c. viij.

Gedeonis hiſtoꝛia moꝛaliter (Eri in fi.
replicat᷑.c.viij. F. G.
Vere gemere ad deũ quid ſit. vij. B. Bem

Benerationes chꝛiſti duas legimus: vtrãq; Sen

mirabilẽ. xij. A. xiij. GO. xxv. P. xxvj. A.
ſine initio ſit genitus tñ genitꝰ.xiij. G.
Patrẽ ſempiternũ genuiſſe:⁊ filium ſempi/
ternũ genitũ:cogitemus ſi valemus:ſi nõ
valemus credamus.v.C.etxiij.h.
Qualis ẽ generatio cui pat᷑ moꝛiẽdo nõ ce/
dit qꝛ genitũ nõ eũ viuẽdo pᷣcedit xiij.h.
Ad cogitandã ęternã chꝛiſti genetationem
omne qð creatũ eſt tranſcendere opoꝛtet.
Æ deũ genuit deus:ſed ſimul E. .J.
gignens et genitus vnus eſt deꝰ.xxv. A.
Cum genitũ dicimꝰ filiũ a patre nõ diuinę
2 ineffabili generationi aliqð tempus al⸗
ſcribimus.c.xcj. B.
Pater ſi potuit filiũ ſibi gignere ſi ſi milẽ 4 no
luit nõ eſt bonꝰ: ſi voluit ⁊ nõ potuit non
eſt omnipotens.cc. A. in fi.
◻W genuit i ſine cõit gio: ꝓbat᷑ exeplo.
c.xcix. B. D. &́.
Ingenitũ cũ dicit᷑: nõ quid at ſe quod nõ .
ſit ſignificat᷑.xxxviij.O.

Duo parentes nos genuerũt ad moꝛtem:

duo regenerauerunt ad vitam. xxviij. C.
Generatio ſpiritalis nobilioꝛ: (Cc. ix. M.
eſt carnali. liij. F.
Nõ gloꝛieris in virtutib tuis: qꝛ alten ha/ Sloe
biturus es iudicẽ:nõ teipſum.cc.xiij.C.
Gloꝛificatio chꝛiſti reſurgendo et aſcenden/
do completa eſt. c. lxxiiij. A. c. xxv. BD.
Soliath figurã diaboli habuit. c.xcvij. E. Sol

Grado ęgyptiaca quid figuret. xxxvij.O. Hran

S. xcv. E.
Miſ ĩ granum frumẽti cadens in terram ⁊c.
exponitur.c.xlix. K.
Gratia ido gratia dicit᷑ qꝛ nullis pꝛęceden/ Hra
tibus meritis dat᷑.lxvij.D. F riii. A.
cc.viij.D.in medio.et.cc.xxiij.UH.

R etiã

. ,Annotatio

Quid ſine gratia dei poſſit hõ ꝑ libeꝝ arbi⸗

triũ: exẽplo oſtẽdit᷑.c.xxiiij. A.c.xxvij.C.

Qui gratiã dei ꝗqrit pꝛius auferat nequitiã
ab anima ſua.cc.xxxiij.D.

Gratię dei ſe obediẽtia humana nõ ſi ubtra⸗
Gratiã ſuã deꝰ dare ſemꝑ eſt (hat.lxiij. A.
paratꝰ:ſᷣ hoĩm malitia ꝓhibet᷑.cc.xix.C.
su Gula nos eiecit de paradiſo. lxv. A.

Bule ſemꝑ iũcta eſt laſciuia. IJbidem.

deſiderat: ſi tales fuerimꝰ. cc. lv. C.

tũ cęteri:aut quantũ pauci:aut pluſc; ce⸗
teri:aut pluſq; pauci.cc.xxxix.R.

Chꝛiſtus viciſſim habitat in nobis 7 nos in

eo. c. xcvij. S3S.
Signũ vtrũ de⸗habitet i in nobis. xxxiij. D.
De habitu adulterino viroꝛũ ac feminarũ.
Habitꝰ impudicus coꝛpis ( cc. xlvij. B. C.
nũciuð eſt adulterini: qs ſit habitus ad/
ulterinꝰ.cc.xlvij.C.
Qui habitũ aliũ ſibi foꝛmat q;ᷓ; naturę con⸗
gruit: pꝛudẽtẽ creatoꝛẽ quaſi inſipiẽtẽ de
Idẽ ꝓbat᷑ auctoꝛitati ( ridet.cc.xlvij.D.
bus ſanctoꝝ. IJbidẽ.in medio.E. F.

hel helias typũ xpᷣi habuit.cc.j. B. cc.vj. A.

Quid ſigniſicet ꝙ glium viduę ſuſcitauit.
Quid ꝙ oꝛauit ĩ mote ꝓ plu/

paſcẽdꝰ mittit᷑ ad viduã.c.xlvj.C.cc.j.C.
Cur heliſeus ꝓpter iocularia vᷣba infantũ:
aſcende caluę ⁊c̃. quadragintaduos pue/

rros ꝑ vrſos fecit dilacerari. cc.iiij.A. B.
Auid ſignificet ꝙ pueri indiſciplinati heli⸗/

ſęo clamẽt:aſcende calue ⁊c̃.cc.iiij.C.
Typũ chꝛiſti habuit in eo ꝙ viduã a credi⸗/
toꝛe liberauit ⁊c̃. cc.vj.A. B.

Quid ꝙ ſterili hoſpiti filiũ donauit: 7 eun/

dẽ moꝛtuũ reſuſcitauit.cc.vj.E. F. G.

AQuid ſignificet ꝙ vno tẽpoꝛe ſeruo ſ yro ſi⸗

deli gloꝛiã attulit:⁊ ſeruo ꝑfido pena intu
lit. cc. vij. D. in fi. cc. viij. A. (p totũ.

De heliſęo ⁊ ſecuri in aquã delapl. a ⁊c.cc.x.

Hhereditas chꝛiſti erimꝰ ipſe nra.c.xix.ih.

Her Hereditas dei indiuiſa eſt poſſidenda:non

ꝑtibus diſſipanda.c.xcix..in ti.

uenit fidse ex qua oĩa oꝑa bona eẽ
cncipiilt:. cũ videt᷑ iuſtis ꝓ meritis reddi
non deſinit eſſe gratia: qm id adiuuat qð
ipbplfſa eſt largita:cc.xxiij. V.
Gratię cõmẽdatio. xciiij. C.

Abitare ⁊ inambulare deꝰ in nobis

uãtũ habes tĩ eris. cc. xxxix.M.
Quãtũ habebis tãtꝰ eris vt habeas quã/

(cc. j. E.
Cur qͥ paſcebat᷑ ꝑ coꝛuos (uia ⁊c̃.cc.j. F.

Hheęereditate careatcstra teſtatoꝛis volun⸗ 2
tatẽ facere voluerit.c.xcix.R. .
Inter heredes chꝛiſtꝰ numerãdus eſt xcvj.
Hermes phus ſcripſit li / (X. cc.xxxix.H.
bꝛũ de verbo ꝑfecto:cuiusverba ponunt.
De tribꝰ hereſibus.iiij. A.¶c.xcix.E. F.
De quinq; hereſibus. c. xcix. A. B.
Cur pmittit deus hęreſes eſſe.xcviij. AXA.
Q doẽs exierũt ab ecclia·.vij. D. clv. .
Heęreſes oẽs diabolus ſine iudicio cõplecti
tur: qð figuraliter oſtẽdit᷑.c.xxv. O.
Hereticus eſt qͥſcripturã ſanctã aliter intel
ligit qdebet. xcviij. N.
Hęreticus eſt qui de trinitate nõ recte ſen⸗
MQ ſint ꝑ totã faciẽ ter ·¶(tit. c. xxix. D.
re ſicut ſarmenta pᷣciſa de vite:vbi pꝛelci⸗ .
dunkt᷑ illic ꝑmanent.c.lxv.J.
Non poſſunt habere ſpiritũſanctũ:quõ mẽ
bꝛa pſᷣciſa nõ habẽt animã.c.lxxxvj.D. in
fi. c. lxxx dij. B.c.lxxxviij.B. in i.
LCõparant᷑ beſtijs ꝓpter rapacitatẽ:monti :b
bᷣ et collibꝰ ꝓpt᷑ tumoꝛẽ ſuꝑbię.c.lxv.JJ.
Quia in chꝛiſto oĩa falſa eſſe dicũt:ideo ra⸗
nis ſimilãt᷑.lxxxvij.B. in medio.E.in fi.
ÆOvq cõparent᷑ vulpibus:⁊ ſic (F. rcv. B.
capiendi ſunt.c.vij. D.
Comꝑant filijs ancillę vel concubinamum.
cc.xxiij. BB. in fi. CC.

Comparant᷑ ꝑdici. c. lxv. O. circa finem.

Hęreticus qð parit ſᷣfocat:qð nõ parit cõ⸗
gregat. cc. B. c.xcix.S.
Hięreticoꝛũ voces inter ſe diſcoꝛdãtes ſi di /
uinę pſᷣdicatiõi adhibet᷑:veritas ex cõpa/
ratione falſoꝝ fulgebit. xcviij. A. c. xcix.
In hereſim ꝓlapſi reuocãdi (Q. 9.
ſunt.c.lxv. H. ⸗
Recte ꝑ imperatoꝛes cogunt᷑ ad vnitatem:
qͥd figuraliter oſtendit᷑.c.lxv.V. ,.
Homo ex aĩa ⁊ coꝛꝑe cõſtat.c.xlv. B. circa hom
fi.c.xlvij.E.c.xlix.D.circa finẽ.
Cur erectus gradit᷑.cc.xxxix.H.
Humanũ genꝰ vniuerſum: ẽ quaſi vnꝰ hõ.
Qualis ante peccatũ ⁊ qualis d. 3
poſt peccatũ factꝰ fuit.l.B.
ꝓpꝛio arbitrio de ſua dignitate cadere
potuit nõ reſurgere.c.lxxxij. A.
Homo qui ꝑ ꝓpꝛiam culpã ſeru itutẽ incur/⸗
rerat:nõ violentia ſed miſe ericoꝛdia fuit re
dimendus.c.lvj.B.
Cur nõ ꝑ violẽtiã:ſᷣ iuſticiã debuit liberari .
Igeo deꝰ hõ factꝰ eſt vt (xlvij. D. E. F.
bõ ſe hominẽ cognoſceret. kxxlii.4.

.

honodun⸗
cſenodek
ſcoteghat
honodlo⸗
ecitnn
tiä feepn⸗
gipetelen
honotpeu
Noinchomi
ſatho en
Fol ppterb
ntaoalteh
Qidſithom
ſnauore xey
hongoce eſt
loaſaaam
honiagaeſt
ſterlitatis

Quibotnicid

Wocömnitten
Penollud
climeeuaſif
lans iuoſci
Pomicdarüs
plngengel
bowonkong
hin honoꝛa patis
ſoslongemn
Honbonoren
ntquia ſu
Hororparent
Wui miciti
honorexhie
parak.clxy
Auihonore
cquiritqu
honoꝛislau
Donorſinon
ſödeſernns

un bonpinay

nonaautyn
le hoͤſpinlitei
lollbenti
cüteten
Qliboſpte
eneet
Ppoie
fanepott
hattertir
hohhilita
Hboreſtiryt
hobitide⸗

. I.

en

Gren Ru
i ( b
.6.
Gelſe der wi.
Thi Nehg
neitt M
ĩ. abe.

ilugiini

ninrttn
ſuenen

denie hl ſn

er.).
mntüſmcigini

mic De.

ii.Bui.
nnrhtinn
ciſigbr al

ſchenrire
uncdio ini.

iſe Gw
Ndnabinnn.
.
Qaafin
Ncn goden

.

ni .

nmiunun

kelon ,
itnch ibmn
auß⸗
men
. 1

5.
dignian tuc⸗
Mlnen
micnun nmui

in
idt⸗ aß;

nbe
nlont

enkumtg⸗ du

Notabiliũ

Homo dum pꝛeciũ ſuum cogitat ſibi vilis
eſſe nõ debet: ſed potius vicem liberatoꝛi

ſuo reddat.cc.xxvij. B. in fi.

Homo duo attendere debet ſcʒ dignitatem

ſuę cõditionis vt peccare timeat:⁊ excellẽ
tiã redẽptiõis ne igratexiſtat.c.lxxxij.D.

Si pecꝰeſſe nõ times vel moꝛi vt pecꝰ time
(as. xcv. D.
noia:hominẽ fecił᷑ deus:peccatoꝛẽ ſe ipſe

Homo ⁊ peccatoꝛ duo lunt

fecit hõ. xciiij.h.c.ix. J. xcvj. L. c. xix. B.
Noli ꝓpter hominẽ diligere vitia:nec ꝓpt᷑

vitia odire hominẽ.cc.xxxvij.F. O in fi.

Quid ſit hominẽ veterẽ deponere
induere.xcvj. RK.

nouũ

Homicida eſt qui fratrem ſuum odit: et ta/

lis a ſacramenti ꝑceptione ꝓphibek.j. D.
Homicida eſt qui venena (cc.xxxvij. G.
ſterilitatis ꝓcurat.cc.xliiij B.

Qui homicidiũ cõmittit in ſeipſo ꝗð in ꝓxi

mo cõmittere ꝓhibet᷑:nõ innocẽs iudica.
Nemo illud homicidj

HPomicidarũ anime plus
plangendę ſunt q; coꝛꝑa.xcv.E.
Homouſion gręce quid ſignificet.c.xcj.B.

Heon Honoꝛa patrẽ ⁊ matrẽ tuã vt (c.xxiiij. A.

ſis longemus ⁊c.exponit᷑.xcv.D.

Ron honoꝛat parentes:qui cõtumelia ero/

gat quã a ſuis filijs pati nõ vult. xcvj. C.
Honoꝛ parentũ ideo pᷣcipit᷑ qꝛ hęc vita ab
eoꝛũ amicitia ſumit exoꝛdiũ.xcvj. J.
Honoꝛ exhibitus pᷣlato recte veſtimento cõ
parat᷑.c.lxv. D.
Qui honoꝛẽ muneribus vel adulationibꝰ
acquirit quali pęna dignꝰ ſit. xcviij. B.

Honoꝛis laus ẽ virtꝰhumilitatis.cc.xiij.C.
Honoꝛ ſi non deferat᷑ plato malũ eſt illi qui

nõ defert:nõ tamẽ bonũ illi cui defertur.

pHoꝛ Hhoꝛa pꝛima vel tertia:ſexta ( cc.xxxiiij. F.

nona aut vndecima ꝗ̊ dicat᷑ cc.xxxvij. A.
poſ Hoſpitalitatis cõſuetudine: loth a pericu/
lo liberatꝰ eſt ciuitatis:⁊ tꝑale euaſit incẽ
diũ:⁊ ęternũ cõſecut eſt ᷣmiũ.c.xcix.lh.

Qui hoſpites nõ repellit:angelos ſuſcipe⸗/ L

re meret᷑. Ibidem et.lxx.B. C.
Ab hoſpitalitate vix pauper excuſat᷑. lxij.
Offerre põt hoſpitiũ qui non ha
bet tectũ.lxviij. D. lxx. F.
Hoſ pitalitas apud deũ infructuoſa eſſe nõ
poteſt. lxviij. E.
Hoſpitũ pedes lansdiſunt. kxx. &.

(bit᷑.cc. xxiij.H.
crimẽ euaſiſſe ſe putet: quẽ excuſatũ ſecu
laris iudicij coꝛrupti ſententia abſoluerit.

(c. xxxviij. E.

Humiliare vt exalta

peri nõ

(K. D.

ſententiarũ

Quidã hoſpites vt hoſtes recipiũt IJbidẽ.
Kene poſp pitẽ ſi vis agnoſcere ſ⸗a aluato ꝛem
c. x
Hoſpes in terra eſſe voluit peregrin⸗ dñs
celi vt tu haberes ſuſcipiendo benedictio/
nem. c.xlvj. C.
Nemo de hoſpitalitate ſuꝑbiat: foꝛte quẽ
ſuſcipis iuſt“ eſt: ille indiget tecto tu celo:
ille pecunia tu iuſticia. c. xlvj. DD.

chꝛiſtꝰ hoſpitio recipi voluit: dignatio

fuit ſuſcipientis non miſeria indigentis.
Semꝑ hoſpitio recipi põt (c. xlvj. F.
⁊ ſi nõ in ſe tñ in mẽbꝛis ſuis J bidem.
Plus chꝛiſtũ in coꝛde qᷓ; in domo hoſpita
re debemus. c. xliiij. F.
Hoſtium quinq; ſunt genera.c.xcix. A.

tria ſint hoſtiũ genera. iiij. A.

Abeliꝰ ẽ hoſtẽ nõ habere qᷓ; vincere.xlv. E.
Hhoſtem viſibilem vnicis feriendo: inuiſibi
lem credendo xlviij. B.

Humilitas chꝛiſti nr̃a ẽ ſublimitas. xxij. C. Phu
Eius humilitas medicamentũ eſt humani

generis.xxvj.B. lxxiiij.L.

AQuia humilis factus eſt noſtrę ſalutis cau

ſa:erubeſcat ideo hõ eẽ ſuꝑbus. cc. xiij B.-

Quãta ſit verę humilitatis virtus quã deꝰ

in omnibꝰ creaturis ſuis ꝓbat:oſtẽdit᷑:qꝛ
excelſus deus non ſuꝑbia ſed humilitate
attingit᷑. cc.xiij. A.

Honeſta eſt inter homines humilitatis con

ſuetudo: ꝓbat᷑ auctoꝛitatibꝰ.cc.xiij. B.

Quãtum inclinat᷑ coꝛ ad ima: tantũ plieit

in excelſo. IJbidem in vSne.
Pꝛimus humilitatis gradus eſt.cc.xiij. C.
Qui ſine humilitate opera bona agit in vẽ .

tũ puluerẽ poꝛtat. Ibidem.

Eam quã nõ inuenit humilẽ veritas men/
(tẽ fugit.cc.xiij.C.
ris:ne exaltatus humilieris:qꝛ tanto eris
apud deũ pcioſioꝛ:quãto fueris ante ocu/
los tuos humilioꝛ. Ibidem.
Vere humilitatis virtus ſine timoꝛe dei a
teſt. cc.xiij. D.
Acob patriarcha figurat ſpiritales 3
in eccleſia. lxxxviij. B.
Figura chꝛiſti iacob habuit. lxxix.
ificet ꝙ doꝛmiens (B. lxxx. A.
capiti lapidẽ ſuppoſuit ⁊ ſealam vidit ⁊c.

lxxix.E. D.
AQuid ſignſticet ꝙ pꝛius gregem rachel ad/
aquauit q́; eã oſculatur: ⁊ poſt duos yrs⸗

res vurl. lxxx B.

Annotatio

Quid figuret ꝙ poſt duasvxoꝛes ditatum
eũ laban ꝑſequit᷑.lxxx.C. DOD.
Quid ſigniſicer ꝙ oĩb ſuis ioꝛdanẽ trãſmiſ
ſis cũ angelo luctat᷑ ad auroꝛã: ⁊ tacto fe/
moꝛe claudicat: attñ vincẽs bñdictionẽ pe
Jacob typũ gerit dei pa (cit.lxxx.D. E.
tris.lxxxj.B. c.xcvij. A.
Zd Idolatrię ꝑticeps eſt qui vel ad arboꝛes et
aras vota reddiderit: nec eas deſtruxerit:

aut qᷣ per gulã vel cõſuetudinẽ de idoloti /

tis guſtauerit.cc.xlj.E. F.

ge JYebuſeus quẽ iſrael delere nõ potuit: tri/

butariũ fecit qͥd figuret.c. xcviij. A.
Quia chꝛiſtꝰ poſt baptiſmũ ſuũ ieiunauit:
nõ ideo tanqᷓ; regulã obſeruationis dediſ
ſe credẽdus eſt:vt poſt baptiſmũ acceptũ
cõtinue ieiunemꝰ.c.lvij. E. in medio.
Jeiuniũ a chꝛiſto ideo cõſecrat᷑.lxxvij.A.
Qusę ſit cauſa ieiunij ſaluatoꝛis.lxxvij.B.
Zeiunãdi foꝛmã nobis chꝛiſtꝰ tradidit vt tẽ
poꝛe ieiunioꝝ tanq; in deſerto habitãtes
abſtineamus ab epulis voluptatum: nec
mulier nobis iũgatk. lxxvij. Q. D.

Cur ante paſſionẽ dñi ieiunemꝰ ⁊ illa ieiu/

nioꝛũ relaxatio qͥnquageſimo die ꝑficiat᷑.
Jeiumũ quadrageſimale (c. lvij. F. G.
vitã ſſẽtẽ ſignificat:ſicut dies balcht eter
nã btitudinẽ.lvj. A.c.lij. D.c.lvij.C.D.

PZe exẽplis eoꝝ ꝑ quos legitimꝰ numerꝰ ie⸗

iunij qᷓdrageſimalis cõſecratꝰ legit᷑.lxiiij.
cõgruü ſit tẽpus i ieiunij quadrageſi ima
lis:nec lõgioꝛẽ nimeꝝ huiꝰ tẽpoꝛis debe⸗
mus faſtidire.lxix. A.
.M ſalutare ſit ⁊ myſticũ. lxix.B.
Quia medicina aĩę ẽ ⁊ coꝛꝑis: ſic celebꝛan⸗
dũ eſt vt nõ iudiciũ nobis pariat: ſed ꝓfe
In diebꝰ ieiunioꝛũ a ſuꝑfluis (ctũ.lv.A.
occupationibꝰ eſt abſtinẽdũ: ⁊ ſpiritalibꝰ
exercitijs eſt magis inſi ſtẽdũ. lv. B. C. lvj.
Jeiuniũ quadrageſimę cõ/ (B. lxxviij. F.
parat᷑ tpi meſſis ⁊ vindemiarũ.lvj.B.
In diebus ieiunioꝝ qð ſolebamꝰ pꝛandere

pauperibus erogemꝰ: nec ſumptuoſas co,· Z

nas et epulas qͥs ſtudeat pſ pparare:ne coꝛ/
poꝛi ſuo commutaſſe magis qᷓ; ſubtraxiſſe
videat᷑ ciboꝛũ abundãtiã.lvj.D.lxiiij. D.
Nihil ꝓdeſt tota die ieiunaſſe xxviij. F.
ſi poſtea ciboꝝ ſuauitatevel nimietate aĩia
Quidã dũ ieiunant ſunt (obꝛuat᷑. lvj. D.
delitioſi magis qᷓ; religioſi exqrentes no/
uas ſuauitates magl qᷓ; veteres cõcupiſcẽ

QAuid abſurdius ita tꝑe ie

tias caſtigantes .c. lvij. J.
Ita qdã ieiunãt nõ vr ſolitã tpando minu⸗
ant edacitatẽ:ſed vt imoderatã differẽdo
augeant auiditatẽ: ⁊ tantũ capiũt maãdu⸗
cãdo quaãtũ digerere nõ ſufficiũt ieiunan⸗
(do. Ibidẽ.
iunij viuere vt ſi toto tẽpoꝛe ſic viuat᷑:vix
poſſẽt victũ patrimonia ſuſtinere. Ibidẽ.
Jeiunãdũ eſt quotidie quadrageſimam
niſi inſirmitas ꝓhibeat. lvj. E.
In ieiunio exceptis dñicis diebꝰnemo pꝛã
dere pſumatniſi infirmus:qꝛ alüs dieb
ieiunire remedium eſt aut pᷣmiũ : in qua⸗
drageſima nõ ieiun are peccatũ ẽ.lxij. A.

Totũ nõ ſeruare ſacrilegũ eſt: ex parte vio⸗/

lare peccatũ eſt. lxxvij. A.
Qui ieiunare non poteſt ſecreto ſibi pꝛepa
ret nec iuitet aliquẽ ne ſcãdaliʒet.lxij.A.

Aui non poſſet ieiunare debet eo abundã
tius elemoſynas dare: qꝛ bonum eſt ieiu-

niũ: vᷣ meliꝰ vtrunq; Axij. B.

Add ieiuniũ gaaaggeſmalc omnes tenek

ideo.lxiij.B.C.D
Quãto ſint plures dies ieiunij tãto eſtn ma
ioꝛ cauſa remedij.lxix.A.

Jeiunij vtilitas. lxxvij. B. cc. xxx. A. .“
Per ieiunium hõ accendit᷑ ad ꝑficiendã dei
volũtatẽ:voluptas carnis extinguit᷑:mẽs

purioꝛ efficit᷑lxiii. B. cc.xxx.A.

OQuid interſit int ieiuniũ ⁊ ſaturitatẽ: inter
vẽtrẽ vacuũ ⁊ epulis ęſtuantẽ.lxv. A.D.

Jeiuniũ ſeparat bonos a malis:luxurioſũ
a caſto:chꝛiſtianum a gentili. xix.C.
Tantũ ieiunia nobis ad animi virtutẽ con
ferunt:quãtũ a coꝛpoꝛe voluptatẽ decer/
punt.lxiiij. A.
Omnis qͥ recte ieiunat:hoc facit. c. lvij. F.
Dũ a licitis ieiunamꝰmagis admonemur il
licita vitare:qꝛ nihil ꝓdeſt coꝛpus a cibis

euacuare ⁊ animã vitijs replere.lxiiij.C.

c.lvij. D.c.lxxij. A.

Jeiunia chꝛiſtianoꝛũ ſpiritaliter potius d

coꝛpoꝛaliter obſeruanda ſunt.c.lxxij.A.
unc grata ſunt deo noſtra ieiunia:ſi illi qͥ
neceſſitate ieiunãt a nobᷣ reficiãt᷑.lxiiij.D.

Accipiat eſuriens chꝛiſtus qð ieiunans miè/

nus accipit chꝛiſtianus.c lvij. BR.
Paruum ẽ ẽ ieiuniũ abſtinere a peccatis: ni/
ſi addamus ⁊ opera bona. c. lxxij. A.

Zeiunium qð ꝓbat deus eſt nõ ſolũ inter⸗

miſſa coꝛpoꝛis refectio:verum etiam a ma
lis sactibus facta diſceſſio.c.lxxij. DHD.

Luncerun
bos n⸗
Patchult
sſtben
i . niein
lnche⸗
Cueſiurae
ng
ſaur
Inplemle
luniacl.
gaatſiney
gii ſneof
debieichot
Niſatfet⸗
rlepnes
ievlolpmm
pepoſche
(Wepilt
x en⸗ naue
eii.D.c

Qula ſoni

A triſeüd
Zelusſaluan
eiuschiſ
ponk,pij.
Giezilegu
1 Nhre⸗ duol
n'depter
igecci
Zulgnetria
lunt clxr⸗
onts rſol
ierſinealt
Pnisnfen
babpoten
exponere⸗

uhll in rel

Pun
In Qhonod
godeigon
Inagodet
Adnocdi
Pbisret
ſungnif
litinen
in lunte
zmagoſol

13.
lti thant
nodenti
anlcnin

iti

=
S

ms. aus
uiinn

S. E

iſemin
—*RK
nedebaen unct
qebounce
A.b.
einaeonts m

Sleunjtibctn
r.2.
i.Bam .
mdinlgeretin
amoeunguinns
aiütſmnti
tunig
ouls Luro
1gni Iul.
1 numininmnitt
e ſelgani den

– 1 e

mustcb⸗
lgacfanu

ins e. li

ſeinit huf
dn 0nnt
voka auufi
brcii
u . eunuus
neeuß

5

=ͥ

Notabiliũ
Tunc erunt accepta deo nr̃a ieiunia ſi operi
bus ſanctis fuerit expiata ↄſciẽtia. IJbidẽ.

Pꝛincipalit animꝰ ieiunet a malis: ⁊ ſic coꝛ-
pus ſubeat exercẽdo ieiunia.c.lxxij. C.

Cũ ſit it ieiuniũ aię humiliatio: qualeẽ humi⸗/

liari cibo ⁊ augeri peccato: Ibidẽ.
Quse ſi ſint quibꝰ hõ ⁊ refectus cibo frequẽter
ipetret qð exoptꝗr: ⁊ ieiunãs maioꝛa ſmis
cõſequat᷑ ſanctitatis.c.lxxij.D.
Imple miſeratiõis officia:⁊ ſanctifcaſti ie⸗
iunia.c.lxxij. E.
Sicut ſine potu nõ ẽ plena efectio: ita ieiu
niũ ſine of̃one nõ nutrit aiaʒ.cc.xxx.B.

Hie Hiericho tubarũ clangoꝛe ſubuerſa: maauʒ

ſigniſicat ⁊c.c. vj. D. E.
Cur ſepties circuita coꝛruit.c.vj. F.
Haieroſolymis vaſtat᷑ ꝑ Titũ ⁊ Ueſti paſlanũ
tme paſchali:ãno.xlij.poſt chꝛiſti paſſionẽ:
quę vaſtatio olim Rſigurabat᷑. Cun. .D.
Je e Zeſus naue: figura erat veri ie
xciij. D. c.v. E. c.vj.A.c.xcix.C.
Quid ſigniſicet ꝙ pᷣcepit pplis vt ꝑati eſſent
agd trãſeũdũ ioꝛdanẽ.c.vj. A. B. C.
Jeſus ſaluatoꝛ interpꝛetat᷑.c.lxxxj.DOD.
Jeſus chꝛiſtus heri ⁊ hodie ipᷣe ⁊ ĩ ſecula:ex/
ponit᷑.xiij. B. in fi. (fl. cc. viij. A. C.
Gieʒzi lepꝛa pcuſſꝰ qͥs flgurabat.cc.vij.D. in
Is Ignes duo ſunt:charitatis ſcʒ ⁊ cupiditatt:
vnꝰ de ꝑte dei:alt᷑ ex ꝑte diaboli.cc.lv.E.
Si igne celi nõ accẽderis:time ignẽ Egehene.
In igne tria ſunt:⁊ hęc tria vnum (lij.F.
ſunt.c.lxxxj.N.
Ignis ⁊ ſplendoꝛ duo:alter ex altero: nec al⸗
ter ſine altero. c. xcix. &. 9.

Ignis infernalis quomõ inextinguibilis di

Huiꝰ potentiã nulla vox (cat–᷑.c.lxxxj. D.
exponere:nullus ſermo explicare põt:quia
nihil in rebus ei cõferri poteſt. YbideYe.

Ignoꝛantia veniã habet: temeritas pęnã.

c.ix. A.in fi.

Im A homo dicak imago ad imaginẽ: filiꝰ ima

go dei non ad imaginẽ: exemplis oſtẽdit᷑.
xcvj. L. in medio.
IZmago dei reddenda eſt deo in homie: quẽ⸗

admodũ ĩ nũmo imago ſua reddit celari.

Ibidẽ:et. xciiij. D.circa ſi.
Imaginẽ ſuã depictã in tabula quid pol⸗
lui timent: ⁊ nõ illã qua ad imaginẽ dei cõ/
diti ſunt.cc.xliiij.F.
Imago ſolis lux ſua eſt.c xc. A.

Imitari chꝛiſtum nõ eſt nobis impoſlbii.

C.· xxx· P.

us: in his.

Imperiũ nõ 5 eſt niſi vbi alid iubek iniuſtũ

Ingdulgentiã certe ſperare (cc. xxxviij. A. JIn

põt qͥ alijs indulgere nouit. cc. iij. A. cir. fli.
Talẽ indulgentiã accipiemus a deo: qualeʒ
dederimus ꝓximo.cc.iij.c.
De duplici infantia: vna que ptinet ad- ve/
tuſtatẽ:altera ad nouitatẽ.c.lx. B.
Ex inferno chꝛiſtus partẽ abſiulit: partẽ reli

quit: qꝛ non occidit funditus: ſed: momoꝛ/
it. c. xxxvij. B. c. lxxxj. J.
apud inferos iuſti antiqui in tra iquillita

tis ſinu tenebant᷑.c.xxxvij. B.

De ſplẽdido ⁊ terribili deſcẽſu chꝛiſti ad in⸗

feros.c. xxxvij. C. vſq;. G. c. lvj. A.

Infirmitaſ chꝛiſti omnẽ ſuꝑauit infirmitatẽ
AQuicqͥd iſirmitat audis (mũdi.c.lxxxj.hh.

in chꝛiſto: nr̃e hoc neceſſitatis: nfe redem-

ptiõis eſt cauſa:quicqͥd gloꝛie eius ẽ ppꝛię
poteſtatis.c.xxiij. C.

Infirmus cõſirmãdus eſt ne tẽptationibus

deficiat: nec falſa ſpe: decipiatur: nec o
frangatur. c. lxv. ꝙXF.
Inſirmꝰ ⁊ ęgrotus ſic differüt. c. lxv. S.
Infirmꝰ ab eccleſia ſanitatẽ coꝛpoꝛis et aie
ſuę petat nõ a malefactoꝛibus et bupſtitio/
ſis. cc. xv. D. cc. xlj. A.
Inimicũ bonũ nõ habebis niſi tu fueris ma
lus. cc. liiij. K.
Nemo inimico ſuo debet alih boni i impen⸗
dere:vt ꝓ hoc bñſicio velit eũ ęterno incen
dio cõcremari.c.lxviij. 2.
Iniquus ois iniquũ vult eſſe deũ. xcvj. LZ.
Innocẽtes ꝓ chꝛiſto oeciſi pᷣmitię ſunt mar-/
tyꝛum.xxxiij. A. (xlix. A.
Interrogatio chꝛiſti quid ſit. c. iiij. D. E. co
Inuidia ꝓpꝛie ẽ vitiũ diabolicũ: ſed habet
matrẽ ſuꝑbiã. cc. xxxix.L. in me.
Inuidus in ſecretis coſciẽtię qᷣbuſdã vngu⸗
lis ſe diſcerpit:⁊ alienã felicitatẽ toꝛmentũ
ſuũ facit.lxxxiij.E. F.
Siẽ erugo ferrũ ⁊ vipera matrẽ naſcẽdo:ita
iuidia aiaʒ in q̃ naſcit᷑ interimit.lxxxiij.E.
Inuidus quẽ zelo ꝑſequit ſi ubtfugere eum

foꝛſitan põt:ᷣ ſe fugere nõ põt:qꝛ vbiq; ſe/

cũ hoſtẽ in pectoꝛe poꝛtat.lxxxiij. FX.
Cõtra inuidiã redde hũilitatẽ. Ibidẽ in fi.

Zob licer pdidit omne qð dedit deus: nõ ii 36

ipſum deũ.c. v. B.
Compat ber ductili bñ ſonanti. ccxxxij. P.

E&νei vxoꝛ reſeruabat ad ſeductionẽ non ad

ſoistiozict. xxij. Cc xxii· M.cc. xiq.

AAnnotatio

Melloꝛ iob erat vulneribeplenꝰ ĩ ſtercoꝛe:q;
aadã iteger ĩ ꝑadiſo.cc.xxij.C.cc.xxiij. M..
Supꝑ iob ignis tribulationis acceſſit:ſ aurũ

nõ ſtipulã inuenit: abſtulit ſoꝛdes nõ ↄuer

tit in cineres.cc.xxij.E. cc.xxxiiij. D.

ZDuobꝰ modis tẽptabat᷑ intꝰ foꝛas.cc.xxiij.

Secure pugnat qͥ hoſte metuẽte ſeruat᷑.cc.
Cũ diues erat nullũ cõtẽptũ ha/ (xxiiij.D.
buit:cũ pauꝑ erat neminẽ blaſphemauit:
nec cõtra dei diſpoſitionẽ murmurauit.cc.
Quo nomine ſit digne appellan / (xxv. A.
dus.cc.xxv. B. in medio. C.
Qꝛ ſit exẽplar diuitũ ⁊ paupeꝝ.cc.xxv.E.
JZon Jonas ꝓpbeta chꝛiſti paſſionẽ ⁊ reſurrectio
nẽ ſſigurabat.c.xlix.Q. in fi.c. liij. B.
Joh Johanes baptiſta pęnitẽtiã plus exẽplo qᷓ;
verbo ſpᷣdicauit.lxv. Q.
De ſancto Johhe euãgeliſta:exponit᷑: Sic eũ
wvvolo manere ⁊c̃.c.xlix.C.in fi. D.
Joꝛ Joꝛdanis quid ſiguret:⁊ quid lapides duo/
decim inde ablati ⁊c.c.vj.C.
Zoſ Joſeph pr̃iarcha ſigurã chꝛiſti habuit:i eo.
Quid ſigniſicet ꝙ tunica (lxxxj.B.xcij.A.
ſpoliai i lacũ mittit᷑: et hiſmaeliti vẽditꝰ:
egyptũ a fama liberat.lxxxj.C.c.hxv. M.
De ſomnio ⁊ eiꝰmyſterio.lxxxj.D.E.xcij.A
Quõ latuit patrẽ in ęgypto cũ in tã ꝓpiquo
poſitꝰ:⁊ tanta glia ibᷣlimatꝰ:⁊ tantę eẽt ęta
tisvt vẽditõeʒ ſuã ⁊ ſuos agnoſceret frẽs.
Cur patrẽ ſuũ de ſua moꝛte cõ (lxxxij.A.C.
triſtatũ:ĩvinculis tenẽdo ſimeõ ⁊ beniami
auferẽdo ampliꝰ cãtriſtauit.lxxxij. B.
Quirr in carcere negligat᷑ a mgr̃o pincernarũ.
OQi frẽs ſuos ſemel ⁊ iteꝝ medi/ (lxxxij.D.
cabili tribulatiõe tanq; ſpiritali igne deco/
xit:nõvt ſe vidicaret: ſᷣ vt illos de ꝑꝛicidio
coꝛrigeret:nobᷣ exẽplũ reliqᷣt.lxxxij.E.lxxx⸗/
Docuit ſuo exẽplo ſeruos ⁊ liberos (iij.D.
in peccãdo: nõ cõditiõe ęq̃les eẽ ſed mẽte.
NHNõ ſuã pulchꝛitudinẽ ad alienã (lxxxiij.A.
diriuauit iniuriã: ſᷣ ad ſuã gratiã ſᷣfuauit:
qꝛ nõ erat ĩ ſua poteſtate a dña ſua non vi/
deri ⁊ amari. IJIbidem. (lxxxiij. B.
Ad cõcupiſcentiã ꝓuocatꝰ ⁊ rogatꝰ refugit.
Q pulchꝛioꝛ erat mẽte qᷓ; coꝛpe. Ibidẽ in fi.
Repulit cõcupiſcẽtiã alienã: Fᷣ amplexatꝰeſt
ſuã.lxxxiij. C. (uerãt ⁊c̃.lxxxiiij.ꝑ to.
Quid ſignificet ꝙ moꝛtuo ioſeph ſlij irłcre
Joſeph ſpõſus marię ideo voluit eã occulte
dimittere. xviij. D. F. GB.d.
Hõ ſolũ erat ex genere ſacerdotali:verũetiãg

ex regali flliꝰ dauid: ꝓphetaꝝ ſociꝰ ſeriba

OQOQjꝛ erat pf chꝛiſti cura caſtita/ (rü. xviij. h.

tis ⁊ honoꝛiſicẽtia vᷣginitatis.xviij. KR.
Q erat teſtis inocẽtię:aſſertoꝛ pudoꝛis:ne
ſe amiſiſſe ſpõſã:ſᷣ gliat᷑ aguiſſe deũ:ſeqᷣr ñ
yt maritꝰ p obſequit᷑ vt famulꝰ.xxiiij.O.
Qj erat faber lignariꝰ: ⁊ p̃ putatiuꝰ chꝛiſti.
De ioſeph qͥ petijt a pila o coꝛ ( xxxvj. B.
pus ieſu.c.xxxij.A.c.xxxiij.ꝑ toltil.
Nõ minoꝛi deuotiõe chꝛiſtũ cõdiuit qᷓ; ma⸗
ria cõcepit.c.xxxiij..,hZ8.
Quid ſqgniſicet ꝙ Joſue angelũ quẽ hoſtẽ
eſtimat adoꝛat.c.xcix. Kk.
JYouinianꝰ hereticꝰ aſſerit nullã meritoꝝ in qon
futuro eſſe differentiã.c.xcj.F.in fi..
Hypocrita gręce ſimulatoꝛ dicat᷑.lix. B. hy
Hypocriſeoꝝ maculã nõ habere:aut pauco/
rũ:aut nulloꝛũ eſt. Jbide. (A.in fi.
Deꝰ iraſciꝑ ſine aliqua ꝑturbatione.c.xxiij. qr
Ira pᷣus nocitur qᷓ; nocẽdis nocet.cc.l.A.
Per iram fraternitas perijt.xcv.EER.
QOlemẽtia leuius iraſcit᷑:quia citius miſeret᷑.
Ira debet eijci de coꝛde pᷣuſq; oc/ (xcvij.A.

cidat lux iſta viſibilis: ne te deſerat lux in/

uiſſibilis.cc.xxj.B.cc.xxxvij. 6...
Cũ inueterat᷑ fit odiũ. IJhidem. (vij. S.
ſit feſtuca: ſed nutrita fit trabes.cc.xxx/
Qui irã retinet: eiꝰ nec oblatio nec oꝛatio
deo recipit᷑. cc.xxxviij.C.c.xxxvij.O.
Iſaac ex credulitate naſcit᷑: nõ ſm carnem. ⸗e
lxviij. E. F. lxxij. A. lxxiij. B. .
Quid ſiguret ꝙ poꝛtat ligna.lxxj. .
Quid ꝙ non imolat᷑: ſed ꝓ eo aries inuenit᷑
Qꝛ ibi imolat᷑ vbi chꝛiſtꝰ cruciſigit᷑.lxxj.E.
In eo typum chꝛiſti habuit.xlvj.F. G.lxxj.
B. lxxv. C. xxviij.A.c.xcvij. MX.
Quid ſigniſicet ꝙ egredit᷑ veſpere ad medi/
tandum in agro. lxxv. . (vjij. A.

In eo typũ dei patris habuit. xxix. B. c. xc/

Iſai mittens ſiliũ ſuum dauid ad frẽs ſuos
typũ dei patris habuit.c.xcvij. A. .
Judas ideo adhęſit xpᷣo vt diuitias cumu- qu
laret et fraudes faceret:qð figuralit᷑ oñdit᷑.
cc.vij.D.in fi.cc.viij.C. ”
Fügebat diſciplina virtutis:et factꝰẽ diſci⸗
pulus cõſilij iniqᷣtatis.c.xvij. A.
Cũ videret publicari ſuã cõſcientiã:adhuc
tñ mittit manũ ad buccellã.c.xxj. A.
Per pacis indiciũ iudas rũpit pacis ſacra⸗
Nõ bhabebat iudas fletus quibꝰ culpã ablu

des e

gulligeo
Pon luffia
nſſene
eusia
nun
Quiapne.
hoienfui
Cuocun
ktlualege
Gtegente
Uleſeotn
wrteſtino
Blneg
O uemal
A ſen
uant
Gagga n
gurtlierol

deipot

adiatoriä
lutsnfo
Olntmi

9
9

alisvlte fo

17

Genüärch
Vios mioꝛ

Qiudeori
Ulticucoip
Nri.C.
Nugichit
dbeoleuat

ömineba

chuiſtlinci
Lücuaßfre
ones ſuag:
Quiazchriſte
(äfürmali
mna 1o
Ufuit rr
thm
Adſdenen
Niuaſcof
Ndienete

. ludican
delsſuk⸗
ni dlis
Anüyti

dre a 8
fi. (ri
ne m en

mt
RK

ziz eA.

kenlut
Hien. (
aüedbese
lanona nn
Cemd.
k:nönanen!
i.
6.
Bane

mͤi e
urin fon
Wi..

Vrdd
un e

0
Putlarbe
NMduifts

fimG

5 ☛
Notabiliũ
Judas pẽdet ĩlaq̃̊o argentuũ iacet in tẽplo:
nullꝰ gratulat᷑ de tali cõmercio.c.xxj.D.
Non ſuſficiebat ei ſacrilegij carere mercede:
niſi ⁊ careret ſalute.c.xxviij. A.
Judeus ideo vnũ deũ conſitet᷑: qꝛ trinitatẽ
non nouit. c. lxxxix. C.
Quia vnũ deũ ſolũ colũt:chꝛiſtũ nõ deũ ſed
hoiĩem fuiſſe cõtendũt.c.xcix. B.
Quõ cõuincãt᷑ ex ðbis gẽtiliũ.c.xcix.E. F.

Ex ſua lege cõuincunt᷑.c.lxviij.D.lxx.B.cC.

S negent chꝛiſtũ ve/¶ D. c. xcix. G. vſq;. L.
niſſe:ſed futurũ ſperãt: ctra quos ꝓferũ/
tur teſtimonia ſcripturarũ.iiij. CA. M.
Eos latet ꝙ venerit ſᷣ volẽtes.cc.xxxiiij.A.
R lucernã legl tãq; lignea cã/ (cc.xxxv. A.
delabꝛa ſenſu carentia gentibꝰ demõſtrãt.
J udęus poꝛtat chꝛiſtũ in lege:ſed a (iiij. S.

gr̃a quã in myſterijs poꝛtat auerſus eſt:ſi/

guraliter oſtendit᷑.c. C. D.

Zugdei poꝛtãt chꝛiſtianis lr̃as diclnas nõ ad
adiutoꝛiũ ſalutis ſuę:ſed ad teſtimoniũ ſa⸗

lutis nr̃eę.xxx.C. in fi.xxxj.D.xxxv. D.
QO ſint mẽdaces a ſe ⁊ veraces contra ſe:qa
alüs vitę fontẽ oſtendũt ipſi ĩ ſiccitate mo⸗
riunt᷑.xxxiiij.B.in fl.
ſeruiãt chꝛiſtianis:poꝛtando codices:vt
maioꝛ mioꝛi ad cõuincẽdos paganos.xxx.
OD.xxxij.E. lxxviij.C. c.xcix.A A.circa ſi.
S„ iudęoꝛũ pplus chꝛiſtũ cõtẽneret: gentiũ
mltitudo i ipm ſuſciꝑet: ſiguraliter oſtẽdit᷑
c.xcvij. C. c.xcviij.A. B. cc.j. A.
Judxi chꝛiſtũ introgantes retro ceciderũt:
ab eo leuati ingrati extiterũt.c. xxj. B.

chꝛiſti in cõſcientiã. c. xvij. C. c.xxj.D.
Cũ cruciſixerũt chꝛiſtũ: nõ intellexerũt acti/
ones ſuas:⁊ fecerũt cauſas nr̃as.iiij.S.
Quia chꝛiſto ſeruire noluerũt: ideo ſerui fa/
cti ſũt mali:bonoꝝ ſeruoꝝ chꝛiſti.xlvj.C.
Cur nõ ex toto deleant᷑ ꝓpheta/ (lxxviij.
tũ fuit.xxxj.D.E.
Exhoꝛtatio ad iudęos vt ouertant᷑ 7 intrent
ad fidem:nec deſperẽt. c. xcix. ODD.
De iudicio ſalomonis.cc.ꝑ totũ.c.xcix. S.
Judicare terrã quid ſit.xciiij. A.
Judices rrę coꝛpꝰſuũ caſtigẽt libidi ies frenẽt
amẽt ſapiazʒ:vincãt ↄcupiſcẽtiã. Ibidẽ. L
Terra iudicãs terrã timere debet eũ 4 icio
eſt iudicans terrã. xciiij. D.

Si te iuſte agentẽ: iudex iniuſte damnat: te

deus iuſtꝰ coꝛonabit.xciiij. F.
Vtrũ aliqͥs eſſe poſſit iudex meritis vel pe⸗/
runia vt luſticig ſeruiat.xciiij. 6B35.

Mõ mitrebãt pᷣciũ chꝛiſti in arcã:v ſanguinẽ

ſententiarũ

Judex pᷣus iudicare debet ſe ex ſe: tũc pri⸗
mum quomõ ſe. Ibidem.
ÆO ꝑſeqͥ debet peccata nõ peccãtẽ. xciiij. H.
Judex bonus et cõſtans:ne ſanguinẽ inno/
centis addiceret: nec inuidię cedere debet:
nec timoꝛi.c.xviij. D.in i.
In iudice duo eſſe debẽt: milericoꝛdia 6 et
diſciplina. cc. iij. D.
Cũ accipit pecuniã ꝑdit animã. cc. xv. C. .
Quando iudicas:dilige hominẽ:odi vitiũ.
cc.xxxvij. F. (cc. xxxvj. C.
Judiciũ ꝑuerſum nõ eſt iudiciũ ſed vitium.
Auctoꝛitas iudicij ſe ecularis magis ad pſe en/
tis vitę cõfuſionẽ q; ad crimis abſolutionẽ
Male iudicare de bo (ptinet. cc. xxxviij. EE.
nis naturalit inſitũ ẽ vulgo.cc.xxxviij. J.
J deo neminẽ iudicare debemꝰ:qꝛ neſcimus
qualis futurus ſit. c. lxv. O.
Quid ſit iudicare ante tempꝰ.cc. xxxvi. B.
Eſto iudex tuus:aſcẽde tribunal mẽtis tug:
adhibe toꝛtoꝛes cõſciẽtię ⁊c.xciiij. B.
Ante iudiciũ cõpone cauſam tuaʒ: qꝛ iudex
noõ fallit᷑ nec coꝛrumpit᷑: nã erit iudex cauſe
tuę qͥ mõ eſt teſtis vitę tuę.xcvj.A. circa ſi.
Qualit᷑ iudicemur ĩ die iudicij (c.lxxxj. k.
in noſtra poteſtate eſt. lxj.F. lxvij. G.
Ex nr̃o iudicio iudicat nos deꝰ.cc.iij.C.
Qui ſe iudicat ſine adulatione: iudicare de/
bet ꝓximũ cũ dilectiõe.cc.xxxvij.E. in fi.
Tũc homo ſeipſum recte dijugicat: ſi deum
laudat ⁊ ſe accuſat.cc. xxxvj.⸗ D.
Judiciũ diuinũ ⁊ humanũ in hoc differunt⸗
QQ nõ ſit iudicatꝰ pf̃ vłſpũſſanctꝰ (c.xxx. J
ſed ſolus ſilius:qͥ vicit iudicatꝰ qꝛ ſine pee⸗
cato eſt iudicatꝰ.xlix.C.D.c.xviij. A.
Judicia dei plerũq; ſũt occulta:nunqᷓ; tñ ich
iuſta.lxxxij.B. lxxxviij. E. c. v. A.
Cur multa reſeruent᷑ in iudicio: ⁊ quędã i iu⸗
dicant᷑ in Pn⸗ enti. cc. xxj. B. in fi. C.
deus nõ taceat ante ſentẽtiã ne tueniat
quos puniat.c.ix.D.E.
Ante iudiciũ iudicauit ſententiã ſed nõ
tulit:pᷣdixit nõ fixit.c.ix.h.
Judicij dies:ſiguraliter oſtendit᷑:⸗ quatum
ſit timẽdus. liiij. D. E.
Quia differk: iõ nõ timet᷑.xcvj.A.c.lixxxj. Rk
Cito erit futurũ qð lõge abeſſe putat᷑.xcvj.
Solũ iudiciũ negat᷑ futuꝝ (B. cc.xxvij. B.
attamẽ oĩa completa videmꝰ ꝗᷣ haicta fue⸗
runt ꝑ ſcłipturas.c.ix. F.cc.xxvij.P.
De ſignis iudiciũ pᷣcedẽtibꝰ.c.xxx.L. A..
Ita terribile erit:vt etiã ab angelis timeak⸗
c.xxx.M. circall.. L 2

S ſepius ſit cogitandũ deeo plo pꝛędicã
dum. lxvij. A. B. c. lxxxj. L. M.
Si hõ futuꝝ iudciũ reſpiciat cauſã reddẽ/
deę rõnis intẽdat:iã nõ ẽ in quo fides vnqᷓ;
erubeſcat.cc.xxxviij. D.
Si futuꝝ iudiciũ non vis timere:ea ꝗ̃ſy eculi
legibꝰ pꝛohibent etiã cauere debem?ꝰ⁊ vin
cere.cc.xxxviij.E.
Irremediabile periculũ eſt ſic aliquẽ vitijs
frena laxarevt ſe rationẽ deo in iudicio nõ
putet reddituꝝ. c. xx. F. circa fi.
Quõ in iudicio ſtabit diabolus accuſaturꝰ

eos qͥ poſt renunciationẽ ſęculi ad peccata

relapſi ſüt.iiij. D. (ercuit iudiciũ.c.xx.E.

Credimꝰ in maieſtate iudicatuꝝ qͥ ĩ cruce ex
Venturꝰ eſt ad iudiciũ ĩ ipſo coꝛꝑe in q̊ aſcẽ

dit ad ceęlũ.c.xxxj. C.c.lxxxj.E.c.xciij.l.

Quõ dicat᷑ iudicare viuos mortuos: ſigu⸗

raliter oſtendit᷑.xcviij.C.D.
Deus iudex iuſtꝰ falli ab accuſatioꝛe nõ po⸗/
teſt.cc.xxxiiij.D. (C.xix.D.in me.
AZole erit iudex qͥ nũceſt aduocatus noſter.

Certe veniet vide quõ te inueniat.c.xl.D

In iudicio redditurꝰ eſt ꝓ meritis. c. ix. G.
c.lxxxj. RK.
Cur ſol opera pietatis facta aut non facta
cõmemoꝛabunt᷑.xlij. C.l.M. M. O.
In iudicio quõ chꝛiſtꝰimpꝛoperabit ingrat:
bñficia ſua.lxvij. D.E. c.lxxxj.L.

De iudicio Aug diſpurguit'ce xxxvi.. E

Jugũ chꝛiſti ferre qd ſit. xlviij. E.
Quõ leue ſit iugũ. c. lxxxij. B.
Sicut iugũ ſeculi ñ̃ pᷣwit: ita iugũ xpᷣi leuare
ↄſueuit: exemplũ.c.C.D.cc.xix.D.in me.
Signũ qñ ꝗs poꝛtat iugũ xp̃i vel ſęcli.c.E.

AQuõ iugũ ſeculi amatoꝛibus facile videat.

Aviij. F.
Zuratio dei eſt teſtificatio vite. c.lxv. IN.

Igeo iuſtus deus dicit᷑:qꝛ hõ in rebuſ vltra

iuſticiã nil melius cogitare pᷣt.xl. I.
Zuſticia dei nõ aufert miſcõiaʒ eiꝰ. c. ix. G.
Juſticia habet pulchꝛitudinẽ ſuã.xcvj.R.
ſit vbiq; tota ⁊ ab oĩbus videat᷑.xl.C.
Juſticia nil alið ẽ q; nõ peccare.lix. F. cir. ſi
Niſi abũdauerit iuſticia veſtra ⁊cc.exponit᷑.
cc.v.D. in me.
Vt inueniar in illo nõ habens meã iuſticiã
quę ex lege eſt: ſed illaʒ quę ex ſide eſt ieſu
chꝛiſti:exponit᷑.xlix.per totũ.
Quõ iuſticia dicit᷑ noſtra vel dei xlix. F.
Juſticia ꝑfecta qñ erit.xlix.qh.
Zuſticia perfecta ſemper in bonis ſeruat te⸗
noꝛẽ ſui.lxviij.D.

Annotatio

Integra manerrgem mutato debet bparcereq

iuſtus eſt. c. ix. .

Plenioꝛ eſt iuſticia ꝗͥ nõ verbis aſtruik 5 ve
ritate fulcit᷑.c.xviij.B. (excuſari. Ibidẽ.
Holo ſic defendi iuſticiã quõ ſolet iniqtas

Inter iuſtũ ⁊ iniuſtũ tantũ diſtat quaͤtu in /

ter cęlũ ⁊ terrã.c.lxxxij.E.
Juſtus ⁊ iniuſtus eundẽ habent aſi pectum
qꝛ vterq; hõ. cc. liij. C.ꝰ (viuũt. xlix. K.
Nemo qui iuſte viuit cõparet ſe illis qͥ male
Qui ideo iuſte viuit vt laudẽ cõſequat᷑ hu
manã mercedoperdet. lix. F. (cc. xlvj.A.
Juuẽt
Juuẽtutivenenũ eſt quicqͥd veritas pᷣcipit:
⁊ eſca quicqͥd diabolꝰ ſi uggerit. cc. xlvj. C.
Periculoſt um eſtvlcus iuuẽtutis qð cupidi⸗/
tatibus cõtabeſcit.cc.xlvj.D.E.
Exhoꝛtatio ad iuuenes vt ſapiẽtiã nõ vani/
s ament. cc. xlvj. F.

Laboꝛa pꝛo aia tua quantũ pꝛo ca,
rne tua ⁊ ſaluaberis.lv.B. lvj.B.
Plus laboꝛãt mali pꝛo ſeculo q;; boni ꝓ cę/
lo. xlviij. SF. et.cc. xxiij. DS.
Laboꝛum tolerantiã facit vis deſiderioꝛũ.
cc.xxiij. C. D. E.
Lachꝛymę chꝛiſti müdi ſut gaudia. c.iii. . LZac
Lachꝛymas Pern lego: ſatiſfactionẽ nõ le⸗
Lana na aliqᷣd ſigniflcat. cc. xvij. B. Zan
In laniſicio duo ſunt inſtrumẽta: ſcz colũ ⁊
fuſum ⁊ ſigniſicãt ſpiritaliter.cc.xvij. C.

Lapidũ noie gẽtiles ſigniſicant᷑.xxviij L Lap

De beato latrone.c.xx.per totůũ. Lar

In eo ꝓ ſe accuſauit deum laudauit et vitã

ſuam beatiſicauit.xlviij. K.
Züccrilian cũ apli negabãt. c. ix. E. ĩ me-

c. xx. C. c. xxij. E. c.xxx. G. c. xliiij. E.

V Adhuc i latrocinijs poſitꝰ iuiſibilẽ deũ u an⸗

gelic iã oclis videt.c.xx.C. cir.fl.c.xxx.G
O ex latrone ſit cõfeſſoꝛ: qꝛ ⁊ ſi pęna cępe/
rat in latrone:nouo genere cõſũmat᷑ i mar
tyꝛe.c.xx.D.c.xxx.h.
Dum pęnę multitudinẽ patik adß mia tter
na ꝑducit᷑.c.lxiij. B.circa fi.

In latrone illo nõ ſolũ cõſiderandũ eſt cre/

dulitatis cõpendiũ:ſed⁊ deuotio ⁊ tempo
ris occaſio.c.xx.G.c.xxij.E.
Qui ſi ſciſſet chꝛiſti ſidẽ:pꝛius foꝛſi tan inter
apłos nõ poſtremus fuiſſet i numero: qui
oꝛ factus ẽ in regno.c.xx.h.c.xxx. D.
OQlatronis mentẽ ſero pęnitentis chꝛiltus
mutauit ⁊ in paradiſum induxit: maximũ

uꝑꝶ flos eſt ętatis ſed periculũ mẽtis.

Aban typũ diaboli tenuit. lxxx. C. Lab

ſcrup⸗
Ounb
Vno lle
aurani⸗

i Pbech

ſanctoti
Meitch
umn uotl
ebluti
ſotdes ai⸗
peccatsp⸗

A Laudared⸗

(otnimat
deü la
ekpredic
Quiſelau
gicſbiyul
boſtinten
hoclaudat
Landansi
ſaluus erc
Gellslaud
Laudarede
ſaſticio ca
Parecius
homiesin
1i Lozan ſuſe
Avii.A
Uzarus m
le leonnoꝛec
faardiade
Mousett
Surarch
leryens
euigelio⸗
Diqs dire
lopeida
lerderen
gäͤinen
Lerinnaun
Köhakback
Lerinnoen
Höinpe
Eamiue
trüreos
liſticiam
egis amn
ſutlis
dcdecdo
deolͤ

din hen

dütn,
Gnablisee

udiſenih,

ſteigini
wuszne
gger alil⸗
innseat
bpiiiſn⸗

Nüen. 1

maguntüo
ſdie
rnstan.

ſugula cii
,ſauſaaonihi

mmarhholt

.
uulauauutdt

Notabiliũ

Agnũ potẽtie xp̃i? clemẽtię fuit.c.xxx. E. S

NAV in tribulatiõe factus eſt phᷣus:⁊ in cruce
doctoꝛ.c.xxx. J. .
Latro ille totũ genꝰ hũanũ ſignificat.c.xx//
Laturarij qͥ dicant᷑.l.L.cc.xx.N.cc.xlv.M.

LZaua Erubeſcãt qͥ ob ſuꝑbiã nolunt lauare pedes

ſanctoꝛũ vel ꝑegrinoꝝ ꝑ ſe vel ꝑ ſuos:cum
vigdeãt chꝛiſtũ pᷣus lauiſſe pedes diſcipulo/
rum ſuoꝛũ.c.xxvj. X.
In ablutiõe pedũ illoꝝ ꝑ hũilitatẽ non ſolũ
ſoꝛdes aĩaꝝ et minuta ſed etiam capitalia
peccata purgamus. Ibidẽ in fi.

au Laudare deũ digne lingua nr̃a nõalet quẽ

coꝛ nr̃m adhuc ꝑfecte vidẽ nõ põt.xxv.A.

pꝛędicamus.xlviij.A.circa ſi.
Qui ſe laudat deum nõ laudat: ſed ſe a deo

22 deũ laudamꝰ tanqᷓ; eũ qui ſine peccato
E .

Sic ſibivult dici laudẽ vt (auertit.xlix. Kk.

nõ ſit inter nos diſcoꝛdia.cc.xxxiij.G.
Hhoc laudat᷑ in dño qð dat dñs.ec.xxxvj.A.
Laudans inuocabo dñm:⁊ ab inimicl meis
ſaaluus ero:exponit᷑.xlviij.B. circa ii.
Aeliꝰlaudamus deũ coꝛde qᷓ; cithara.c.lij.
Laudare deũ opus eſt beatoꝛũ (D. in me.
faſtidio carens.c.lj.G.c.lij. D.
Perfectius deũ laudãt angeli in excelſis qᷓ;
homies in terris bonę volũtatis.xxiij.B.
Zaʒ Laʒari ſuſcitatio ⁊ eiꝰ ſolutio qͥd ſigniſficẽt.
xlviij.A.in medio.c.iiij. ꝑ totũü.
Laʒarus mẽdicꝰ quos figurabat.c.x.C. D.
Ze Leo in oꝛe omnẽ habet foꝛtitudinẽ: ⁊ ſigni/
flcat diabolũ.c.xcvij.D. (c.lxxiiij.B.
Dictus eſt diabolus leo feritate nõ virtute.
Figurat chꝛiſtũ ꝓpter foꝛtitudinẽ. Ibidẽ.
ex vetus nõ eſt data ab alio qᷓ; a deo:necẽ
euãgelio ↄria.xlix.B. lxx. H.lxxij.C.D.
Si qs dixerit alterũ pᷣſce legis:alterũ euãge
lioꝝ eẽ datoꝛẽ: anathema ſit.c.xxix.B.ĩ fi.
Lex vetꝰ cur data ẽ quę nõ ſanabat.xlix.B.
HReũ faciebat nõ abſoluebat.c.ix.h.cir.fi.
Cex intrauit vt abũdaret delictũ: exponit᷑.
Cõꝑat᷑ baclo heliſei.xiij. F. cc. vj. F (xlv. h
LCex inuocat chꝛiſtũ.xciij.D.
Nõ implet᷑ ſine gr̃a chꝛiſti.c.xlviij.E.
Eam iudęi ſeruabãt timoꝛe pęnę: nõ amoꝛe
Vtrũ reos tenebat qͥ ᷣm (iuſticię.xcvj.EK.
iuſticiam quę ex lege eſt cõuerſabant᷑ in ea
ſinè querela.xlix. A. E.

Legis amaritudo ſic cõuertit᷑ in dulcedinẽ

ſpiritalis intelligẽtię.xcj. A. BDB.
Cõdelectoꝛ legi dei ᷣm interioꝛẽ hoĩem:ᷣ vi
deo aliã legẽ ⁊c.exponit᷑.xlvij.Rto.

ſententiar

Lex ſpirital ego aũt carnalis ⁊c.qͥd ſit.xl-j.
VTegibus diuinis etiã diſtrictio le- (D. E.
gis ſecularis obſequit᷑.cc.xxxviij. DP.

Leges ſub armis ſilent.c.xcx.kRR.
In letania: ſer.c.lxxj.c.lxxij.et.c.lxxiij.ꝑ to

Cur liberet deꝰ quoſdaʒ in aꝑto: quoſdã in
occulto.cc.xlij.A. B. (A. c. lvj. N.
Deꝰvltionũ libere egitc.exponit᷑.c.xxxvij. Zib
QCur hõ naturali poſſibilitate liberi arbitrij
põt ꝑficere malũ: bonũ aũt nõ niſi cũ adiu
toꝛio gratię dei.cc.xxiij. Q. R.
Sic liberũ arbitriũ cõſtemur vt dicam ꝰnos

ſemp indigere grę auxilio.c.xcj. F. in ſi.

Libya duobus mogis dicit᷑: vel illa ꝗᷓ ꝓpꝛię
eſt africa: vel illa oꝛiẽtalis ꝑs quę cõtigua
eſt africę.c.lxv. . in medio.
Coõtra libidinẽ appᷣhende fugã ſi vis obti⸗
Multi dũ volũt libi/ (nere victoꝛiã.cc.l.B.

dinẽ vincere: victi ſunt.cc.l. c.
Cõtra eos qui vt libidinẽ vincãt fęminis ſe

periculoſe ingerũt.cc.l.D.
Tales dupliciter peccant.cc.l. .
Lignũ cur natet ſupᷣ aquas:cũ ex oꝛdine ele Zig
mẽtoꝝ deberet eſſe ſub a quis.c.xlvij. F.
Linũ caſtitatẽ ſigniſicat:qꝛ de terra ſine car⸗ in
nis voluptate ꝓcreat᷑.cc.xvij. B.
Litterę cur addiſcant᷑.cc.xxxix.RKR.
Littera occidit: ſpũs aũt viuiſicat:exponit᷑ Zit
lxx. A.lxxxj. A.xcj.A. B. c. A.cir. fi. cc.j.A.
Locuſte:detrahẽtes 7 diſcoꝛdãtes ſigniſicãt Loc
lxxxvij. D. in me. S. xcv. E. circa ſfl. (Y.
Logos gręce plura ſigaiſicat.c.xc.B.c.xcix. Zog
Longanimis quõ dicat᷑ deꝰ.xcvj. C. Lon
Longe quõ dicimur a deo eſſe.v.C.in fine
Longũ nõ eſt qð finẽ habet.xcvj.B.
Chꝛiſtꝰ quõ qũq; loquat᷑ ex foꝛma hominis: Zoq
qñq; ex foꝛma dei.vj.B.
Deus quõ loquat᷑ intus in aia homis bonũ
nõ ſolũ ſonis:ſᷣ etiã (inſpirãdo.cc.j.C.

factis nobis loquat᷑ chꝛiſtus.cc.ix.N.
Locutionũ decẽ ſunt genera qbus homies

ſuos ſenſus int ſe cõmunicant.xxxviij. P.
Ille loqui feſtinat qͥ ſe vinci timet.c.xviij. A
NMNõ eſt loquẽda veritas cũ chꝛiſtiano:⁊ cum

pagano mendaciũ.cc.xxj.A.

Loth cur duos angelos videns ad vnũ lo/ Zot
Lucrũ iniuſtũ nõ ẽ ſine iu/ (quat᷑.c.xcix.h. Zu
ſto dãno.xcv.E. F.iĩ me.cc.xvj.C.cc.xv.
Luſum poſt ſaturiem luxurioſa gentilitas

quęrit.xcvij.C.circa ſi.
C 3

Annotatio

Recte lugent aͤ dei deſiderio fla grãt. c. lvij.
S.. in medio.
Lugere potiꝰ debemꝰ in hac vita q; gaude/
Lucerna ꝗᷓ accepto oleo nõ (re.c.lxxiij.A.
lucet: digna nõ eſt in candelabꝛo poni: ſed
cõfringi.c.lxv.C.in fl.
Lucerna ſuꝑ candelabꝛũ qͥd ſit.c.xcix.CC.
Inter lucernã ⁊ lumẽ:hoc intereſt.xlviij.C.
Lux cũ ſit eadẽ:ꝓ diuerſis tñ coꝛpoꝝ qlitati
bus diuerſo ea nitoꝛe aſi ſpergit. xl. k.
ſit bona ſᷣm hoĩem nõ ſᷣm deũ: deus em̃
nec tantã tribuit quatã poterat ipſe largi/
ri:ſed quãtũ moꝛtalis oculus capere pote-
rat.c.xxxiiij. B.
Quid ſit lumiare maiꝰ ⁊ minꝰ.c. xxxiiij. D.

Lumẽ de lumie xpᷣs ẽ de pr̃e: nõ duo lumia/

ria ̊ vnũ.iiij. F. xxvj.D.xxxviij. G.i fi.hh.
NQuãtũ illud amare 7 deſiderare (xcvj. E.
debeamus. lij. E. (nit᷑.c. xxj. B.

Lux in tenebꝛis lucet: tenebꝛę eã ⁊c.expo/

Vbi luxuria:ibi locꝰ diaboli.cc.xlix.B.
Aagis fugiendo q; reſiſtẽdo ſuꝑat᷑.cc. l. B.
De luxuria qᷓ; hoꝛrẽda facinoꝛa in ſceleratis
homib cõſurgũt. cc. xlvj. E.
Lunã ꝗᷓ q̃ certis tpibus obſcurat᷑ quidã lacri⸗
lego aifſtu defenſare poſſe ↄſidũt.cc.xv. F.
ag Agoꝛũ triũ munera fidem trinitatis
habuerũt.xxix.E.
Apud eoꝝ ſenſus nec hũilitas nati/
uitatis reuerẽtiã diuinitat diminuit.xxix.
Zoſoꝝ munera diuio my- (G. xxxv. B. D.
ſterio plena erãt. xxix.G. in fi.xxxvj.D.
Cũ magis qualia mynera offerre debeam⸗
ccheꝛiſto. xxix. G. xxxvj. D. in fl.
Ne erat pᷣmitię gentium. xxx· A. E. xxxj. A.
xxxij. B. xxxv. A. xxxvij. NA.
Eoꝝ illumiatio magnã iudęoꝝ indicat ceci/
MNõ chꝛiſtũ tã regẽ iu/ (tatẽ.xxx.C.xxxj.B.
dęoꝛũ q; ſeculoꝛũ agnouerũt. xxxj.B. circa
fi.C.xxxiiij.B.xxxv.B.
Cur ſtellã ꝑdiderãt.xxx.C.xxxj.D. xxxv.D
Cur ꝑ aliã viã reuertant᷑. xxxij. F.
Wal Malleus vniuerſę terrę contritus eſt: quid
ſit. lxxxv. B. C. cc.xxij. D. E.
Aaledictiones male credentiũ quę ſint.vj.
E.c.xxix. B. C. D. (B. E.
Mali ſemꝑ bonos extiguere cupiũt.lxxviij.
Q ꝓſint bonis.lxxviij. D.

Maalis homib diabolus quaſi inſtrumẽtis

vtit. lxxxv. B. C..cc.xxij. D. E.
Hũ malis modus imponit licentia peccandi
Kangt. xcvij. E.

QR mali floꝛeãt ihoe ſeclo: facit bonos ſepe

i ſide hęſitare.cc.xxxvj.E. F. G. cc.xlv. C.

Aalus nõ arbitret᷑ neminẽ eſſe bonũ:nepe

riculoſa deſperatiõe frangat᷑. cc. xxj.E.

Malis deus bñ vtit᷑: ſicut mali male vtunk

bonis dei:exemplũ.cc.liiij. D.

Quõ malis bñ vtat᷑:homo explicare nõ põt 2.

Maloꝛũ abũdantia materies eſt (cc. liiij. E.
purgationis bonoꝝ vtpalea auri. cc. liiij.

Eſto bonus intus:tolera malos fo/ (F. G.

ras ⁊ intus.cc.liiij.hh.J. (cc.liiij. L.
Cur mali ſint multi:⁊ boni pauci. lxxviij.E.

Mõ ide fugiẽdi ſunt:ſᷣ tolerãdi.cc.xxj.DD.

Mali miti facti ſũt boni. cc. liiij. M.cc. ly. B.
Inteſt int malũ pati ⁊ malũ eẽ.cc.xxxvj.h.
Malus patit᷑ malũ:cũ patit᷑ ſeipᷣm. Ibile.
Cũ agunt homies malũ quõ ſe aplo ſimiles
eſſe eſtimãt. xliij. A. xlv. NA.
Melius eſt vt intus poſitus pꝛopter bonos
toleres nęalos:qᷓ; foꝛas exiens bonos relin
quas ?7 malos. xlvj. D.

ing interpᷣtatio: et qͥd ſignificet. Et aa ſit Wan

minutũ ſicẽ ſemẽ coꝛiandri ⁊ cãdidũ.xqj.C.
Quid ꝙ ſexto die ĩ duplo colligebat: reſer⸗
uatũ ſcaturiebat. IJhidẽ.et.D.E.
Quõ ßſᷣm cuiuſq; voluntatẽ ſapiebat. xcj. E.
Mandatũ dei non vnius loci lex (xcvij. *
eſt ſed mũdi.lxxvij.C.

Mandato nouo chꝛiſtꝰ fecit hominẽ nouũ.
Qui mãdata ſeruare nõ vult:fru Exxix. B.

ſtra vitã quęrit. cc.v.A.

Manicheęi duas ponũt ↄtrarias (F. in me.

naturas boni ⁊ mali.xlv. D.
Aſſerũt aliũ laroꝛe veteris qᷓ; noui teſtamẽ/
ti.xlix. B. cc. iiij. A (xxxviij. A.
Ideo euãgeliũ recipiunt. lxx. h. lxxij. C.D.
Nõ colunt chꝛiſtũ qualẽ in euãgelio legüt:b
qualẽ ſibi ſingunt. lxxij. D.

Dicũt xpᷣm nõ verũ ſᷣ phantaſticũ coꝛpꝰ ha/

buiſſe: quos ꝓferũt᷑ teſtimonia.iij. B. C.

Chꝛiſtũ ſolẽ eẽ eſtimãt. iiij. F. ((c. xlv. A. B.

Euũ tm̃ deũ ⁊ nõ hoiem eẽ credũt.cc.xvij.D.
O OR adoꝛẽt ſolẽ. cc. xxj. B. (cc.xxxv. C.
Dicunt phantaſiã eſſe e dicit chꝛiſtü femi/
neo vtero poſſe naſci:nec dignũ eſſe vt tan
ta maieſtas per ſoꝛdes ⁊ ſqualoꝛes feminę
trãſiſſe credat᷑.c.xcix. B. ( mẽti.c. xcix. K.

Cõtra quos ꝓfert᷑ auctoꝛitas veteris teſta/

Quia nec moyſen:nec ꝓphetas recipiũt:iõ
ex nouo cõuincẽdi ſunt.c.xcix.M. .
Cõtra manichęeos agit. c. v. A. c.xcj. FꝓF.
Manus ſigniſicãt oꝑationes. raii. .

Monuset
Mluun
,Plrenn
At .
lnadie
Iterois
Lsgoc
crutee
Cuõ vo
uetteßf
Ciricet
Giltyi
ſan
i
Oditiea
liimpera
Qanctage
effk pol
dulicuu
Gicutincd
partupp
Muneii
nustq:dü
tügöge
Quöoo
plurinül
Pöholäde
linß dei
ic llfaca
Mnret⸗
(idins-
Hoct vio
geſt c
De toton
Ndeifli
Fopman
Pparui

amolti

Saneſfe
ſatliofem
Tin
Oiscurfu
MNomnid
leniret.
Lölgin
Gnüpei
mnytors
Pegni ter
oicey
ſne pude

Agelid

snrhens
nentgai

linüugii

ntidti ,
Holightttr
miſhchn et
Gbalg nt.

u nii
n nd
.

vm e

n.
nsiien

ſwAS

nnbimn
isl ii

g,n 19
inmuübl.
aind
igatiic⸗ ni
82
. cſiin

NHotabiliũ

Manus arida quid ſit.c.lxxxiiij. B.in fi.
Manus dextera vel ſiniſtra quid ſigniſicet.
lix. h. lx. C. c. lxxxj. B. in fi. cc.xvij. C.

MWar Mare rubꝛũ quid ſigurabat.c. xix. G. kyir.

A.xc. B.
Maria dicit terra repꝛomiſſiõis.c.B.

Inter oẽs fęmias pᷣmatũ tenet.c.xxxvj.A.
Vt vgo cõciperet:⁊ vᷣgo pareret:pᷣſiguratũ

erat:⁊ ꝓphetũ.ix.A.B. xviij. A. J. lxxvij.

Quõ vgo peperit:⁊ vᷣgo ꝑmãſit: (B. in fi.

patet teſtimonijs ⁊ exemplis.iij. C. D.
Circũdat virũ angelo ſidẽ dando:qꝛ eua ꝑ/
didit virũ ſerpenti cõſentiendo.i .

OOW ſciaʒ diuinoꝝ libꝛoꝝ nõ potuit Ignoꝛare

I ipſã plenitudinẽ pepit ꝓphaꝝ. Ibi. in ſi.

Edit foꝛm ſerui in terris: quẽ hñt ange⸗

li imperatoꝛẽ in cęlis.x. B.

Sancta credidit:ſancta concepit:⁊ ſanctioꝛ

efficit᷑ poſt partũ: qꝛ v̈ginitatẽ du pareret
Duplicauit. IJbidem.

Sicut in cõcipiendo nec libidint: ita nec in

partu ꝑpeſſa eſt doloꝛẽ.c.xcix. N.
Marie ſdara eſt vᷣginitas ⁊ gloꝛioſa fecũdi/
tas:qꝛ dũ vterꝰvacuat᷑:vᷣginitas ñ violat:
ꝛiõ qð genuerat cũ exultatiõe mirat᷑.x.C.
Auö ygo peperit:⁊ vᷣgo cõcepit: ſidei ĩ his
plurimũ licet: ſermoni parũ.c.xv. C. in fi.

5 ſolũ deũ peꝑit vt quidã pu/ (c.xxiij. B.

tãt:ſᷣ deũ ⁊ hoiĩem:auẽte ꝓbat. c. lxxvj.D.

V ſil facta ẽ mater ⁊ vgo.xiij.B.xvij.NA.
Maarig eſt operne integritas: incoꝛrupta 1

cũditas.x.E.xij.B. xxxvj. A.
Nõ eſt violata partu:que magis ſanctiſſca⸗
ta eſt cõceptu.vj. A.
De toto mũdo eligit᷑: qꝛ tm̃ habuit meritü
vt dei filiũ in ſe ſuſciperet: poſt bartũ vir⸗
go pꝑmaneret.xiiij. D.
In partu integritas potius creuit qᷓ decre⸗
uit: ampliata potius qᷓ; fugata eſt.xv. A.

Z Facta eſt feneſtra cęli: ſcala celeſtis: reſtau⸗

ratio feminaꝝ. xv. B. xviij. B.
Tribus bonis ſublimat᷑ cõtra tria mala eue
Oẽs curſus naturę ĩ chꝛiſto ſuſcepit ( xv. B.
vt omnibꝰad ſe cõfugiẽtibus ſęminis ſub/
ueniret. xv. C. xxj. B.
Cõiugata peperit cõiugij auctoꝛẽ: v̈goy vir⸗

ginũ pꝛincipẽ:data marito et mater nõ de

marito:ſᷣ caſtioꝛ qᷓ; de marito. xxv. D.
Regnũ tenet vᷣginitatl:qꝛ regẽ genuit caſti⸗
In cõceptiõe nõ eſt inuẽta (tatis.xviij. A.
ſine pudoꝛe: nec in ꝑtu cũ doloꝛe.xviij. B.

AQuomõ ſit impꝛegnata. xviij.C. D. E.
Angelũ de modo cõcipiẽdi interrogauit:nõ

ſententiarũ

de ꝓmiſſo du bitauit. xviij. EKE..
Locepit vgo:pepit vᷣgo: vgo Sraulca⸗ogo
feta: vgo ꝑpetua.xix. A. xxj. C.

In maria pᷣſciſũ eſt euę inkglicitatis elogiu:

qꝛ illa lachꝛymas:iſta gaudiũ poꝛtauit: ◻
peccatoꝛẽ: iſta edidit innocentẽ.xxj. c.
Impleta eſt gr̃a: ⁊ euacuata ẽ culpa. gbidẽ. L
Ideo bñdicta in mulieribus:qꝛ vitã viris et
mulieribꝰ peperit:nã eua occidẽdo obfuit:
maria viuiſicãdo ꝓfuit:pcuſſit illa: iſta ſa/
nauit.xxj.D.c.xcix.O.in fi.
Marię cantus eue planctũ excluſi it. xxj. .
Ideo marię ſpũſſanctꝰ ſuꝑuenit vt pꝛolem
gigneret et vginitatẽ nõ amitteret. xxj. E.
in medio..c.xv. . (xxj. F.
Marieę aſſenſũ ſeculũ om̃e depᷣcat᷑ captiuũ.

Semp vgo eſt: 1 ſemꝑ ſponſa. xxij..

Sterilitate caruit nõ pudeꝛ?. xxiiij. B.
Typũ eccleſię habet.xlj.C.H. H
Maria magdalena ꝗᷓ pꝛius frontoſ⸗ erat ad
ꝑditionẽ:poſt fructuoſioꝛ facta eſt ad ſalu/
Cur pᷣma reſurrectionis dñicę (tẽ. lviij. E.
fuit nũcia. c. xxxij.A. c. xliiij. 8.8.
Qulpat᷑ eo temꝑe flere: quo debuit gloꝛiari⸗
Culpat᷑ quęrere ĩ ſepulchꝛo quẽ (c.xxxij.C.
debuit adoꝛare in cęlo.c.xxxiij.

Cũ chꝛiſtũ a chꝛiſto requirit: deuotõe mẽtis

Pꝓphetat ⁊ neſcit. Ibidem.

CQur tãgere ꝓhibeat᷑ quẽ iam pᷣus tetigerat.

c.xvij. E. in fi.c.lij. A. B. c.lv. B. C. D.

Martyꝛ teſtis dicit᷑:⁊ quicũq; ꝓ veritate te/

ſtimoniũ ded erit:quicqͥd ꝓ teſtimonio ve/
ritatis ꝑtulerit: totũ ꝓ martyꝛio computa/
bit᷑. cc.xxxij.B. in ſi.
NMartyꝛes duobꝰ modiſ patiebant᷑:vno ma
in aia:altero in coꝛpoꝛe.cc.xxiij. J. K.
Cur martyꝛũ natalicia celebꝛemꝰ. cc. xxxix.
Zũc ꝓ nobis intercedũt:cũ in nobis (A.
aliqd de ſuis vᷣtutibꝰ recoSſcũt.cc.xliiij.A
Martyꝛes quotidie ſiũt.cc.xxxij.B.circa ſi.

Pax nr̃a martyꝛes ſuos hʒ:nã contra vitia

dimicare magna ꝑs martyꝛij eſt.cc.l.A.

Mathematicoꝝ erroꝛ hinc falſus eſſe cõpꝛo/ Mas

bak. xxxj. B. xxxiiij. C.lxiij. C. (cxix. F.
Mater nõ eſt niſi ꝗ filios ꝓcreauit.c.xv.B.

Cur matrimonia inueniãt patriarchę ad pu

teos vel ad fontes.lxxv. C. E. lxxx. A.

Mchia a cõcupiſcentia diſtinguit.xcvj. P. Wech
Mechię nomie oĩs cõcubit ſter cũ vxoꝛe ꝓ⸗

pꝛia intetligit᷑:qð rõne oñdit᷑.xcvj..
Machus eſt et ſi illa caſta qui mlierẽ viderit
24 eGcupiſckͤg ci.c. Xv. E. circa ſi.

4

.

Annotatio

Nöm cchaberis: exponit᷑. xcvj. C. F. M. O.
Alꝑchat᷑ ois qui ꝓpꝛia vxoꝛe intemꝑate ex/
cepto filioꝛũ deſiderio vtit᷑.xcv.D.
Si mechat qui vxoꝛẽ ꝓpꝛiam excepto cau/
ſa filioꝛũ cognoſcit:quale putas peccatum
ſit apetere alienã?xcv.F.

Wed Chꝛiſtus ſic medet᷑ plagas petõꝝ vt cicatni⸗

cũ veſtigia nõ remaneãt. j. C. in fi.
Quẽ medicina chꝛiſti nõ curat nemo cura⸗
re poterit.lxxiiij.L.
De medico occiſo ſanati ſum'. lxxiiij. E.
Qð medici carnales ꝓ ſalute coꝛpoꝝ:h̃̊ ſpi/
ritales ꝓ ſalute aĩaꝝ exercẽ debẽt.lxvij. B.
Megdicamẽta aĩę plus qᷓ; coꝛpis curare de⸗
bemus. lxxxviij. G. c. j. D.
Citius calidis vulneribꝰſi/ ſubuenit. J bidẽ. .

Aedicꝰ bonꝰ pᷣus poculũ qð ęgro daturꝰ ẽ

bibit:vt ꝑitiã artis oñdat: ⁊ ęger ſecurꝰac/
cipiat.lxxvij. A. (C. xciiij. hh. c.lxviij. C.
Doloꝛẽ igerit vt ad ſanitatẽ ꝑducat.lxxiiij.
Eſt febꝛis ꝑſecutoꝛ vt ſit homis lipatoꝛ. kci.
Si ęgri volũtatẽ at (M. cc.xxxvij. . in ſi.
tẽderet nunq; curaret.xcvj. F. in ſ.
Egrotũ odit ⁊ diligit. cc. xxiij. V.
Aediatoꝛ quõ xpᷣs dicat᷑.c.xxxix.E. ime.

In medidð duũ aialiũ cosgſceriſ:expõit᷑.c. A.
MWen Vtrũ mẽtiri liceat pietat cã.lxxxix.B. in ſi.

Omnis homo mendax:exponit᷑.c.lj. F.

Wer Alercutio pho tantꝰ eſt inter deos honoꝛ et
cultꝰ allatꝰ vt eiꝰ noie dies mercurij voca⸗/

ret᷑: ⁊ qͥd de deo pfe ⁊ filio eiꝰſcpſerit.c.xcix
Licet ab hoibꝰ deus eſtimet᷑:ipᷣe ſe (E. F.
tñ hominẽ cõſitet᷑.xcix. F. in medio.
Meretricis noĩe ꝗᷓ intelligat᷑.c.lxiiij.C.
Comꝑat᷑ inferno.c.vij.E.
Meretrices due litigãtes coꝛã ſalomone qa
ſigniſicẽt.cc.A.c.xcix. S.
Meridies multis modis interpꝛetat᷑. c. lxv.
T.ante mediũ.V. (B. C.
Win Miniſtri dei vl diaboli ſ ſic diſcernüt. lixxxv.
MWir Mirabilia nõ ſunt niſi ꝗᷓ 4 homib* ſüt impoſ/
ſibilia. xviij. J.
Abirari deſinis ſi deũ cogites. c.lx. A.

Airacula chꝛiſti non obſcuritate verboꝝ: b

eloquij puritate narrant᷑.xlj. A.
Qð faciat mirabilia ſter ↄſuetudinẽ:qꝛ deꝰ
eſt:ꝗ nõ cõſideratiõe cõpꝛehẽſa ſed aſſidui/
tate viluerunt. c.xlvij. B. c.lviij. B.
Æρ nõ fecit miracula magis artibus vt qui/
dam putabant.iij. S.

Cũ audis miracula: ſerua ſidẽ: nõ inquiras

rationẽ c.lix.A.in ſi. (Cliiij. G. H.
Oia chꝛiſti miracula aliqͥd ſi gnifkcabat. lxx-⸗

Continebãt beneficiil. c.lir. A.
Sic nobis ꝓficiũt.c.lxxvj.A.cc.ix. A.
Maximũ ⁊ pᷣmũ miraculũ chꝛiſti qð fuit. iicj
Airacula ſeptẽ panũ et qᷣnq; (J. c. iiij. A.
panũ ſic differũt:⁊ qͥd ſigniſicẽt. cc.i ix. D.
AMiracula chꝛiſti ⁊ ſctõꝝ ſic differũt.c.iiij. A

Dev miſeret᷑ ſine aliqᷣ doloꝛe.cc.xxiij.A.ĩ fi. Wit

Ita quidã deũ miſericoꝛdẽ putãt:vt iuſtum
denegent. c. ij. A.c.v. .c. ix. G.

Pꝛolixa dei miſericoꝛdia nõ aufert eius iu/

ſticiã:qꝛ quãto diutius expectat: tanto gra
uius vindicat.c.ij. A.
Nõ den gat miſericoꝛdiã qui de nka couer⸗
ſione vult mutare ſentẽtiã.c.ij.B.c.ix.D.
Sic amãda ẽ dei miſericoꝛdia vt timeak eiꝰ
Alviſericoꝛs et miſeratoꝛ (iuſticia.c.i ij. .D.
dominꝰ longanimis ⁊c̃.exponit᷑.xcvj.A.
Spes miſericoꝛdię del eſt nobis ſi ab oꝑib'
miſericoꝛdię nõ fuerimſteriles.cc.xxxiij. Eg&
Aiſericoꝛdliã accipiet qui pꝛoximo pietatis
nõ denegat officia.lxxvj. A.
Nõ põt miſericoꝛdiã ſi perare 4 peccatibi in
ſe nõ miſeret᷑.cc.iij. A.
Ois mil⸗ ericoꝛdia facit locũ vnicuiq; m me⸗/
ritũ operũ ſuoꝛũ: qꝛ qui miſeret᷑ deo offert
ſacriſiciũ placabile.cc.iij. B.
Miſericoꝛdiarũ multa ſi unt genera:et quod
maximũ.cc.iij. D.
Aiſericoꝛs cito exaudit᷑.cc.iij. C. in fl.
Eſtote miſicoꝛdes:expõit᷑. lxxvj.B. cc.iij.B.
Albiſerẽ aĩę tue placẽs deo⁊c.expõit᷑.c.ij. C.
Bñ miſericoꝛs eſt qui a ſe incipit.cc.iij.B.
Miſſus ẽ chꝛiſtꝰ a patre ⁊ ſpũſancto.vj.C.
Nõ ſum miſſus niſi ad oues⁊c.exponit᷑.lxx/
Alyiſſa ſingulis diebꝰ do/ (iiij. B. C. D. E.
minicis eſt audienda. cc.lj. D.
Miſſarũ officiũ nõ ꝓpter inſtãtias potẽtü:
aut gulãvł auariciã abbꝛeuiãdũ ẽ.cc.lj.“F.
Aoyſes vt a iudęa naſcat᷑:⁊ a filia pharao/ wor
nis adoptet᷑ qͥd ſigſicet.lxxxvj.A.lxxxix.¶
Quid ꝙ ęthiopiſſã duxit vxoꝛẽ.lxxxvj.B.
Quid ꝙ cũ vᷣga mittat᷑ ad ęgyptũ: ⁊ ꝙ lepꝛã
manus eius incurrat.lxxxvj. C. D. E.
Cur miracula facturꝰvxoꝛẽ reliqᷣt.lxxxvj. E.
Aboyſes cũ vᷣga ſigniſicat legẽ cũ decẽ pᷣce⸗
Quid ꝙ moyſe oꝛate ho/ (ptis.lxxxvij. A.
ſtes vincant᷑.xciij. D. E. c.j.D.in ſi.
De eo ꝙ moyſi dicit᷑: Sine vt iraſcat furoꝛ
meus ⁊c.xcvij. p totũ.
Cur ſine ligno nõ faciat ſigna.c.j.D.
Aoyſes figurã legi habuit.c.v.E. .. vj. 2.
Sũt mõtes boni:ſũt ⁊ mali. c. lxv. J. in me. Won
AMontes iſrael qui ſint.c. lev. n.

pe Oons nn

noren⸗
Housp of
lſt nuh
dara be
Pnmel
Clnorde
morrisdu
Hoꝛuſ nol
Einedlti

Loscop

Horte gui
Tienorit
gyſeſe ſed
ginp
bbeni⸗
Hoꝛs tücl
Hoꝛs flio⸗
Hortui
Hous ue
Horinale
coꝛngeme
idennt
ſonpötm
Sibonävi
fitmorts
tinoꝛene
Hoꝛs bon
Quisbän⸗
warust
Allsbän
orerener
Moriamun
noneiug
Londame
lenoultan
Neonon
yincerer⸗
Longo
Mcuſare
Eonost
Pelyf
Dos wmon
mulnitu
Liphons
Curnori
morip
lne poteſt
Boschn
Böllie
Woruue
ſuraih

ü 14
chic dit .

g gei
icz AAK.

ntncit

iqideni i
äcbe
cenmm,
14 (kance
Leponi. m
ſ nobsſogr
ſteniesg ane
ulroamdgers
..
Nec eride

inmegfun⸗

unieni wifn
lungaoragen

cilif

tiſhpütn man
duest n Ne
. (n0. 5e
l.
mntinn
– zic 5
ttaiuſdnng/
mnAmnt
Tnrimnb,
emirg
m 6
“
14 gunm
at
on Kiſen

g. ℳ
naflel,

E

Notabiliũ ſententiarũ

Moꝛ Moꝛs a moꝛſu nomẽ accepit:quia ex eo qð
moꝛdemꝰ ꝑtẽ abſtrahimꝰ: ⸗ erẽ relinqmꝰ.

Moꝛtis pr̃ peccatũ eſt: (c.j.B.c.xxxvij.S.
qꝛ ſi nũq; peccaretznemo moꝛeret᷑.c.xlj.B.

Aoꝛtis poſſibilitatẽ initiũ vitę facit. xcvj.
B. in me.lxxiiij. O. c.xxxix. B.
ÆO ſint duę moꝛtes: ſcʒ pꝛima ⁊ ſcõa: omg
moꝛtis duę ſi ꝑtes.c.lxij.B. (cc.xxxix.S.
AMoꝛtiſ nomẽ memoꝛatũ oĩm coꝛda ꝑcutit.

Eiꝰ meditatio cohibet hoĩem a malo.x.C.

Aoꝛs cõparat᷑ ſomno.c.lvj.E. ( c.xiij B.

Aoꝛtẽ quidã appetũt ⁊ cuʒꝙ enerit fugiũt.

Tũc moꝛi timemꝰ qñ nob bñ̃ eſt.cc.ev. EK.

Ipſe ſe ſeducit⁊ de moꝛte ſua ludit q hoc co

gitat vt poſſit ei extremi tꝑis indulgentia
ſubuenire.c.xx. SG.c.lxxxj.M.

Aoꝛs tũc in victoꝛia ↄſumit᷑.c.lxj.B. cir. fl.
AMoꝛs ſilioꝝ qũq; eſt diſciplina parẽtũ:exẽ/
Moꝛtui qͥ dicant᷑.xcviij. D. (plũ.cc.iiij. B.

Aoꝛtẽ puerſus plꝰamat q; vitã.ct.xxxix.T

Aoꝛi male times:viuere non male times:

coꝛrige malã vitã ⁊ nõ timebis male moꝛi.
Ibidẽ in fine.
NHon põt male moꝛi qͥ bñ vixerit. Ibidẽ.
Si bonãꝗ vitã habeas: quęcũq; occaſio fue/
rit moꝛtis: ad requiẽ exis ⁊ btitudinẽ ꝗ̊ nõ
timoꝛẽ nec finẽ habet.cc.xxxix. .

Aboꝛs bonis eſt ianua vitę.xlvj. Ab. cir. f.
Quis bñ moꝛtuus eſt:diues purpurat“: an

lazarus mẽdicus?cc.xxxix. X.
Diſcis bñ moꝛi ſi didiceri bñ viuere. Ibi. i ſi
AMoꝛere ne moꝛiar.c.xlj.C. cir.ſi. c.xliiij. F.

Aoꝛiamur moꝝ mutatione cũ chꝛiſto:vt a

moꝛte iuſticię viuamꝰcũ xpᷣo.c.xlj.?F.iĩ fi.

Contra moꝛtis vetuſtatẽ chꝛiſtus attulit ViI

tę nouitatẽ.xxxix. D.
Ideo moꝛtẽ ſuſtinuit vt iniuſta moꝛs iuſta

vinceret moꝛtẽ.c.j.B.c.xxxix. B. c.lvj. B.
AlOꝛs qð in puluere cõfectura ſuſcepit: hoc

dilcuſſa refundit.c.lvj. E.

Ero moꝛs tua o moꝛs ⁊c̃.exponit᷑.c. xxxvij.

HB. c. lvj. A. c. lxxxj. YꝓJ.
Aoꝛs moꝛtẽ patit᷑ dũ ei inuite defunctoꝛũ
multitudo ſubtrahit᷑. c. lxj. B.

Cur moꝛi pꝛo nobis voluit.c.xx. A.

moꝛi pꝛo nobis voluit nemo recompen/

ſare poteſt.c.xxij. A.
Moꝛs chꝛiſti plus qᷓ; mũdvaluit. c xiij .A.
Nõ illi ſed nobis data eſt.c.xxxiij.D.

Aoꝛtuus eſt pꝛopter culpã nõ ſuã quivixit

ſine culpa. c.lxxxj.B. (c.lxxxj.E. G.

Cur moꝛtẽ crucis ⁊ non aliud genus elegit.

(iij. B.
Si xpᷣs nõ moꝛeret᷑ moꝛs nõ moꝛeret᷑.c.lxxi/

Ipſa tꝑis bꝛeuitas oſtendit potius ſomnũ
fuiſſe qᷓ; moꝛtẽ.c.xxxiij. D.
Moꝛtuus ẽ moꝛte bꝛeui tpali: ne nos moꝛ-
tẽ ſubiremus eternã.c.xciij. C.in f.
Moꝛtem ſuſcepit vt a nobis moꝛtẽ exclude/
ret.c.lxij.B. (ſtruxit. c. lxxxj. G.
Moꝛs chꝛiſti ſi mpla moꝛtẽ noſtrã duplã de
Niſi moꝛeret᷑ nos nõ viueremus: qꝛ accepit
moꝛtẽ ð nr̃o⁊ reddidit vitã ð ſuo.c.xliiij.D
Aoꝛtuus eſt ̃ᷣm ſolam carnẽ nõ ſᷣm deita /
tem.xxxix. BD. N
Aoꝛtẽ ſolus deꝰ ſentire nõ potuit: nec ſol⸗
hõ ſuperare potuiſſet.c.lxxvj.B. cir. ſi.

ÆW in noſtri generis coꝛpoꝛe nos moꝛs chꝛi/

ſti viuiſicauit.c.xxvj.D. (eſt.c.xix.C.
Deus nõ eſt moꝛtuus tũ ſ̃m hoĩem moꝛtuꝰ
Ita in vera humanitate moꝛtuꝰ eſt ⁊ ſepul⸗
tus quõ natus.c.xxxj.C.

In moꝛte chꝛiſti oĩa elemẽta turbãt᷑:ſola coꝛ

da iudęoꝝ nõ mouẽt᷑.c.xx.E. (te. c. lix. B.
Moꝛs chꝛiſti ĩ carne: vita tua eſſe dz in mẽ⸗

ſit ſignũ noſtrę ſalutis.c.lxxxj.E. in ſi.

noſtra eſt liberatio.c.xxiij.B.in ſi.

D Eſt pignus:qꝛ dabit nobis ſuam viti c.rij.

FC..ʒcirca finẽ.

KReus eſt moꝛtis chꝛiſti qui violat atam chꝛi

ſti ſanguine mundatã.c.xx.F.
Aoꝛs pecoꝝ ⁊ pᷣmogẽitoꝝ ęgypti qͥd ſi igni⸗
ficet.lxxxvij.C. E. F. G. lxxxix.D. xcv. F.
Cũ faciliꝰ mouẽt᷑ coꝛpꝑa leuioꝛa difficiliꝰ gra/ Wor
uioꝛa:cur ſe leuiſſima aranea tarde mouet
grauis equus velociter currit?c.xlvij. G.
Mulier a mollicie: id eſt a fragilitate nomẽ
accepit.xcvj.O. cc.xlũj. A.
AMulieris noĩe nõ virgineũ decus negat᷑: , wur
femine ſexus oñdit᷑.xix.D.xxj.D.xlj.C.
AMulieꝝ inhoneſta familiaritas fugiẽda ẽ E:·
exemplũ. lxxxiij. B. Q.cc.l. C. D.
Ablier foꝛt ꝗ̊ dicat᷑.cc.xvij.ꝑ to.cc.xviij.B.
De muliere chananga ⁊ eius ſide.lxxiiij. ver
totũ.cc.ix.B.
De muliere ſamaritana.xcij.p toll.
De ea ꝗ ĩ adulterio depꝛehẽdit᷑.xciiij.D.E.
De muliere quę fluxũ ſanguis patiebat᷑: ⁊ a
chꝛiſto ſanata:et quid ſigniſicet.lxxiiij. F.
H. c.lij. A. in fi.c.lv.C.
AMüũdus ⁊ oia inſtrumenta eius eſt factus a MWun
deo omnipotente.c.xxix. B.
Aundũ iſtũ qͥdã aĩal magnũ eſſe dixerit 7
kternũ.cꝛxliij. h.
oↄſtat ex q̃ttuoꝛ elemẽtis. c. xlvij. D. F.
AMũdꝰ multis modis dicit᷑.xxviij.A. Avij

B. lxix.D. ce xxii⸗T.

Annotatio

Cur młtis maliſ atterat᷑.l.A.c.xj. A.c. .

„

Amarus eſt ⁊ diligitur. c.xj.C.
Quia ruit:&̊ migrãdũ ẽ.l.ꝗJ. ime. cc. xlv.
Comꝑat᷑ foꝛnaci.cc.liiij.“F.
Aut ridet nos:aut ridet᷑ a nobia v. .
Duobus modis ſeducit.cc.xlv. A.

Müũdicia inter oẽs virtutes inſignẽ locũ te⸗
net: qꝛ ißa ſola eſt q ſᷣſtat videre deum. cc.

Abi nõ eſt mũdicia coꝛꝑis:ibi ha⸗xlix. A.
bitatio diabolici ſpũs.cc.xlix.B. .
Deus mutat ſentẽtiã ſi tu mutaueris vitam
xl. B. in ſi. c. ij. B. c. ix. h.
Aaman ſyꝛus lepꝛoſus ⁊ ab heliſeo
uratus:quid figurabat. cc. vij. to /
. tum.cc.viij. B. C. D.
atiuitates chꝛiſti duę ſunt: vna viſibilis:
altera inuiſibilis: vtraq; mirabilis.xij. A.
xiij. G. H. xxij. A.
Vna ex vtero:altera ex vnda.xxxvj.B.
Vna ex vtero: altera ex ſepulchꝛo.c.xxxiij.
Quattuoꝛ natiuitateſ valde mirabi/ (A. B.
les oꝑatus eſt deꝰ.xj.C. xx. A.
Quõ ſemꝑ ſit natus: ſi nõ valemꝰ⸗ cogitare:
credere debemꝰ. xiij. H. J.
Natus de pfe creauit matrẽ:creat de matre
gloꝛificauit patrẽ.xij. B. xvj. B.
Hatꝰ ẽ ex virgine mf̃e qͥ ante ſęcula nat eſt
de deo pfe:illa natiuitatẽ ſolꝰ pr: hãc ſola
mater cognouit.xxij. A.
Natꝰ eſt de pf̃is imoꝛtalitate:de matris vᷣgi
nitate: de pf̃e ſine matre: de mr̃e ſine pfe:
de pfe ſine tꝑe: de mr̃e ſine ſemie.xxiij.A.
Si illã qua ex patre natꝰ (xxvj.A .xxvij. A.
eſt:non poſſumꝰintelligere:illã q̃ ex vᷣgine

onatus eſt frequẽtiꝰ recogitemꝰ.xxiij. D.

õ mireris vᷣginis ꝑtũ ſi intelligis deũ na⸗
Non aliter qᷓ; de vᷣgine deũ na/ (tũ.xx. C.
ſci decuit.xvij.A. D.xix.A.
Cur ꝑ feminã virginẽ naſci voluit. xxj. B.
Vt de vᷣgine naſceret᷑:pſſiguratũ erat. xyij.
B. xx.A.lxxvij. B. in fi.
Hhuiꝰnouę natiuitatis ſi ignuũ: olim ꝓphetatũ
fuit. viij. C. xviij. J.
Æα9 omnẽ cogitationẽ humanã prurbet p/
pter n gularakale: et que in ea ſint miran⸗

da.iiij. J. v. A.viij. B. xxj. C.

In xpᷣi natiuitate iura naturę mutat. xiij. B.

Natiuitatẽ illã mũdus expauit:fides agno/
uit:in ſidelitaſ irriſit: ſuꝑbia tumuit ſuꝑata
v. B. xiij.h. xxj. A.
Naſcẽdo munꝰ fęcũditatis attulit nõ decus

vginitat abſtulit:qꝛ vteꝝ ⁊ diẽ in qͥ naſccet᷑

elegit.v.A.i fi.ix.A.xiij. C. xiiij. B. xix. D.

Nõ decebat vt matri pꝛiꝑpet 5oimitats n
bis afferebat ſalutẽ.ix. in fi.x. D
Dũ vtus mũdi naſcit᷑:nullus pariẽdi eſt ge/

Quę ſit eminẽtioꝛ (mitus.x.C. in fi.xv.A.
vtus: partũ dediſſe vᷣgini: aut pfectũ ho/
minẽ de terra creaſſe? xj. B. xvij. B.

Sicut nõ poterat niſi caro ð carne naſci:ita
non poterat dei caro de fęmineo vtero niſt
ſine generãte ꝓdire.xjA.
Qui venerat triſte letiſicare ſe eculũi: naſcẽdo
vẽtr nõ ↄtriſtauit hoſpitiũ.xv.A.xxv.D.
Naſcẽdo matriiecũditatẽ attulit:vginitatẽ
Naſcẽtꝭè dño nõ eſt abla (nõ abſtulit.xx.R B.
ta ſᷣ cõſecrata vginitas.xxiiij. B. xxv. PO.

In natiuitate chꝛiſti nihil ſoꝛdidũ aut ipaui

natũ fuit:exẽplũ.c. lxxxj.D.i me.c.xcix.

Naſcẽtis nobilitas fuit in vginitate pariẽt

⁊ nobilitas pariẽt in diuinitate naſcẽtis.

Plus eſt mirãda miſcðia naſcẽtis (xxx. 8.

qᷓ; moduꝰ naſcẽdi.xvj.B. xix.A.
HNõ eſt diſputandũ de modo:ſ potius cre⸗
dendũ ⁊ gratias agendũ.xiij. K.

Natale chꝛiſti cũ quãta reuerentia ſit ſi uſci-

piendũ:exemplis ꝓbat᷑.j.A.B.

HNatale chꝛiſti digne ſuſcipere volẽs:que ca⸗/

uere debeat.j.D.ij. A. C.
Quibꝰ oꝛnari debeattutibꝰ.ij.A.E. vj.D
Quãtũ antiq naſciturũ deſiderabãt.xx.C.

Dies natal dñi pſ̊ cęteris ẽ honoꝛãdꝰ.xxij.B.

Qur naſci voluit in die ep aueſ factus eſt ois
Dies. v. A. viij. B. xxj.
MNatalis xpᷣi dies gemia gfa reſpledet. ix. B.
Huius diei gaudia nullus dignis laudibus
pᷣdicare põt.vij.A.x.A.xix.A.xxv. A.

Teſtimonia natiuitat qͥbꝰ de agnoſcebak

puſq; mirabilia in coꝛpis ętate aliqua face
ret.iiiij. K.v. A.xiij. D.

Quid naſcẽdo nobis cõtulit:et ideo laudã/
dus: amãdus: ⁊ adoꝛãdꝰ.v. D. vij.A. x. C.
Natiuitas chꝛiſti:ſunt ſpiritales nuptię xpᷣi

Et ſi lõge a nr̃a ẽ diuſa (⁊ ecclieę.ij. B.xxj. G.
nõ tñ nuptias dãnauit:ſᷣ potẽtiã ſuę diui/
nitatis honoꝛauit.viij. B. xvj.C. xxv. D.
Pꝛopter duo naſci voluit. viij. C.xviij. J.

Chꝛiſti natiuitas inouat ſpecies incipiẽtis

Quia ex hoie naſcit᷑:nõ ceullir. . xx. A.
ideo ſimplex hõ credat᷑.ix.B. xvj.D.

Dum ſᷣſepis patit᷑ anguſtias:mũdus latus

qui perierat liberat᷑. ix. D.

In natiuitate eius oĩa gaudent: ſolus dia⸗

bolus cũ ſuis cõtremiſcit.x.C.

Dũ infirmus inſirma ꝑtulit: vt deus poten /

tia exercuit celeſtem. xj. D.

Oykiat

2 nt ſpoſt

Potus eſt
i,5
Pareinpe
eon⸗ naſci
Zununtuit
ſolgtone
itiuin
ulgauae

Ponatuse

Potſuſtul
Pato chriſt
ſtimoniüg

Pos ganu⸗

ſeno cote
rE.inf,.
Phernat'⸗
ſurnalcat

Oar ſti

aquothin
f.pir. D.
hureſtu
Pchriſtina
ponunk x

Painitas

tütpietati

füremet

iobuß'na
naxpatieta
Zuchriton
etänöd
Quöchuice
thutnik.x.
Haruitare
ſecüga ſoi
Paniras
lsleuitut
orytho⸗

lchyn

AA Bd
njb
Muesde

ne kar mn

unn
uu teophet
lurinoe
Qlalig ſen
n ſee

n⸗

öazſiunl
6. emin. 5.
di aiug
Dige⸗ em
inzgnnnen i

dinntrttii.

uniiz nd.
.Bnn
—
üm.

Atanamnu

herninge
0
t A
jdeidahan
sihonai n
zuin⸗ R

hitt
lusdigsaudt
ArA.
c mit

4 te is

nDn n
Hitung wntt⸗
taciiſt
eft pinüfun nl

—

NHotabiliũ

Chꝛiſti natiuitas dei eſt virtꝰ: ꝓphete hnüci
ant:ſpũſſanctꝰ fatet᷑.x.D.xxvj.A.in fi.B.
Natus eſt hõ deus vt liberaret homo reus.

xiij. A. S. circa fi.

Mat' imꝑatoꝛ vt ablueret pctõꝛ. xiij. E. iſt.

Igeo naſci voluit. xvo. C. xxix. A.
In natiuitate ſua magnꝗ nobis ſpem ⁊ cõ⸗
ſolationẽ ⁊ grati cõtulit.xiij. F. S.xx. A.
X natiuitate chꝛiſti qui ↄſciaʒ bonã hʒ dul
ciuſ gaudeat:qͥ malã attẽti timeat.vij. A.
MHõ natus eſt ſibi ſed nobis.xxiiij-.A.
Har ſuſtulit erroꝛẽ:moꝛtẽ calcauit occiſus.
Nato chꝛiſto ois gradus te/ C. xxvviij A. .
ſtimoniũ ꝑhibet.xx. B. C. E.

Nan paru puos ꝗqrebat.xx.D.i ſi. xxvj. B.

Nemo cõtemnat natũ qui vult eſſe renatus
xx. E. in fl.
Puer natꝰẽ nob 7 ſilidatꝰac. expõik. xxj. A.

Cur naſcat᷑ pegrinꝰ ⁊ in diuerſoꝛixxiiij.C.

VUWV nat' ſit in die q nullꝰminoꝛ erat in terris
a quo tñ incremẽta dies ſumũt.xvj.D.cir.
fi.xix. D.in ſi.xx. E. in fi. xxiij. A.
Natꝰ eſt in ſolſticio hib erno.xxij.B.
In chꝛiſti natiuitate tria nobis imitanda
ponunt᷑.xj.D.in fl.
Matiuitas ſaluatoꝛis hüilitat eſt inſtrumẽ⸗

tũ:pietatis merfd: ⁊ gterne ſpei maniſe/⸗

ſtũ remediũ.xxij.A

Ois huiꝰ natiuitatis ſchola:hũilitatis ẽ ẽ offi

cina:patiẽtię maſſa:vtutiſ agonia.xxij.C.
In chꝛiſto nato doctrinã hũilitatis agnoſce
etiã nõdũ loquẽte doctoꝛe.xxv.C.

Quõ chꝛiſt ſ piritalit ĩ nobis cõcipit᷑: naſcik

⁊ nutrit᷑.x.E.xij.B.xvj.C.xx.E.
Natiuitates homis duę ſũt: carnalis pᷣma:
ſecũda ſpiritalis.xxviij.B. in fl.c.lx. B.

Natiuitas ſpiritalis habet libertatẽ:carna/

lis ſeruitutẽ.c.lx.B.

Abox vt hõ naſcit᷑ ꝓphᷣa eſt ſue miſerię: co

nio lachꝛymoſe vocis.l. B. cc. xlvj. A.

Ad natiuitates nil valet ſtellarum voſitio.

xxxj. B. xxxiiij. C. lxiij. L.
Naues duę diſcipuloꝛũ chꝛiſti piſcantiũ 6

ne NMebula erroꝛem ſę/ (ſigniſicẽt.c.vxlviij.B.

culi ſigniſicat.c.lxv.M. (iiij. ꝑ to.
Ad neophitos ſermo.c.xxvj.c.lvij.et.c.lx⸗
Cur eoꝝ habitꝰ mutet᷑.c.lvij.A.c.lxiij. B.
Cur in octauis eoꝝ capita reuelent᷑.c.lx.B.
Qualia ſeruabũt:⁊ a qͥbꝰcauebũt.c.lxiij.C.
Exhoꝛtatio ad neophitos:vt bonos et non
maloſ i ecclłia imitẽt᷑.c.lx.E. D.c.lxxiiij.A.
ni Nicodemꝰ ideo occulte petijt coꝛpus ieſu vt

ſententiarũ

celaret: non vt piculũ ſcaueret. c. xvij. E. c.

Nobilitas mala eſt gſe ꝑ ſuꝑbiã Exxij. 2.
reddit ignobilem. c.xxvij. A.
Noe exemplar tolerãtię fuit. xlvj. C. PD.

Noe ⁊ ſi tacebat voce:ope hdicabat: ſilebat

lingua: fabꝛicatiõe areę clamabat.lxix.D.
Quid ſigniſicet ꝙ vineã plãtans inebꝛiat:
experrectꝰ minoꝛi ſilio maledicit.c.l. C.

Ne

Q, nomen dei nõ põt hu / (c. liij. A. in me.

mano oꝛe ꝓferri.c.xcix. F.

Nõ accipias nomẽ dei inuanũ *c. erponik.

xcv. B. xcvj. C. E. hh.
Noticia:vide Cognitio. HWH
Nox ꝓ ſecreto ponit᷑.c.vij. F.
Pꝛo inſidelitate ponit᷑.cc.xxxvij. L.
De numero ternario:⁊ eiuſ myſterio liüi. 8.

Quid ſigniſicet numerꝰ ſeptenari*.xcvj.h.
De numero denario⁊ eiꝰ GB. c.xl viij. E.
myſterio.c.xcvij. B.
De myſterio numeri ädragenarij. lxiiij. A.
Numerꝰ qngenariꝰ quõ ↄſtet ex (lxix. B.

quaternario ⁊ denario:⁊ ſigniſicat remiſſi⸗/

onẽ pctõꝝ.c.lvij.C. circa fi.c.xcviij. D.

Numerꝰ centũ qͥnquaginta tres quid ſigni/

—

NRn
lxviij. D.lxx.B. C. D. v.lxxj.B.c.lvij.O.

Numerus ⁊ ſuꝑ numerũ (ſicet.c.xlviij. D.

differut. c.xlviij. C. in fi.c.liiij. B.
De nuptijs ſpiritalibꝰ chꝛiſti ⁊ ecclię.iiij. 3.
in fi. K.xxj.G.xlj.C.cc.xlvij.B.
De nuptijs filij regis.cc.xlvij. A.

In ipſiꝰ nuptijs: deus pater remittit auic⸗

quid offenderit mũdus.xxj. F.

AIgeo nuptijs chꝛiſtꝰ inerfuit. xij. A.

Qui ante legitimas nuptias Zaluirate . ua

violauerit:bũdictionẽ nuptialẽ non mere/⸗

bit᷑ accipere.cc.xliij.E. in medio.
Ante nuptias legitimas coꝛrupti:coꝛpe vi⸗
uentes aĩla moꝛtui ſunt.cc.xliiij.B.

Qui nuptias pꝛimas vel ſecũdas damnat:

anathema ſit.c.xcj. F. in medio.
In nuce tria ſunt: coꝛiũ: teſta et nucleus: et
qõ ſigniſicet.iij. D.xcix.B. C.
Significat vitam. xcix. C.
Bduratio nõ dei potẽtia copellente
ficit᷑:ſed remiſſione vel indulgẽtia
generat᷑.lxxxviij.B.E. F.

2 quoſdã flagellãdo obdurari nõ ꝑmittat.

Cũ abfueris gra dei tũc obdu/ Qxxxviij. C.

Ob

Car obduret quoſdam ꝑcendo ⁊ flagellãdo =

rat hoĩem ſua neqᷣcia:exẽplũ. lxxxviij. D.

obdurari ꝑmittat.lxxxviij. KE. F.

Cur deꝰ nõ oẽs ita caſtiget: vt nullũ btra ſe

Annotatio

Obduratio nõ niſi erdeſperatis de naſcitur.
Cũü indurabo dñs diẽ: ſen (lxxxviij. B. G.

tentiã ꝓtulit:quã ſe facturũ ꝓmiſerat non
quã iaʒ feciſſe monſtrabat.lxxxix. A.
Obedire cur debeat homo deo.cc. xxx. B.
Oblatões ad altare iõ ſũt faciẽdę.cc.xvj.B
Obſtetricũ miſteria nõ ſũt neceſſaria qͥbus
deꝰ ꝓuenit ad aias liberandas.lxxxix. B.

Oc Nõ occides:exponit᷑.xcv.E.

OOccidit qͥ occidẽdũ tradit.c.xviij. D.cir.ſi.
Qui ideo nõ occidit: qꝛ timet hominẽ iudi/
cem:nõ ideo innocẽs erit.xcvj.C.in me.
Qui ſe occidũt dum quęrunt᷑ ad vitam:⁊ ſi/
bi auferendo ſſentem: abnegant et futu⸗
ram. cc. xxiij. M.

Au iſe occidit peioꝛ eſt parricida. Ibidẽ.

Se occidit ⁊ ꝓximũ: qui male vite pᷣbet exẽ/
plũ.c.lxv.E. cc.xxxj. J.cc.xxxij.E.cc.l.E.

OQõ occidimꝰ:agimusvt nõ ſit.c.xxxvij.B.

Tria occidũt animã capitaliter.c.xx.F.
Oculis dei nõ ſolum acta nfa ſed ⁊ cogitata

patent. lxiij.E.

Oculi pꝛimoꝝ parentũ aꝑti ſunt adi intuen⸗
dum:nõ ad videndũ.xlv. F.
Diſcãt yiri cauere oculos ſcmiaꝝ cũ 7 amot
⁊ nolũt amari.lxxxiij. A. in f.

a Odiũ eſt ira inueterata: ⁊ animã facit bomi

cidã.cc.xxj.B. cc.xxxvij. G.
Odiũ trabi comꝑat᷑. cc xxxvij. G.
Odiens fratrẽ nõ doꝛmiens ſea mortil ae⸗
dendꝰ eſt.j.D. circa ſi.
QQui aliũ odit ſibi öus nocet.cc. xxxvij. G.
Qui alteri vult noœre: odio ſe pꝛius cruci/
at: exem plũ.lxxxiij.E. F.

O deſcẽdat in gehennã i ignar: cecus hci/

pitet᷑ in pęnam. lxxxiij. F. in ſ.
Nõ odias hoiĩem ſed vitia: exemplũ. lrxi.
E. F. xciiij. . cc.xxxvij. F.
Odiũ inimicoꝛũ cur ꝑmiſſuʒ fuerit ĩ lege ve⸗/
Cotra odij venena redde cha/ (teri. lix. A.
tritat ⁊ hũilitatl antidotũ.lxxxiij.F.ĩ fi. G.

DHaiũ aĩę amoꝛ neqᷣcię:et ecõtra odiũ nedcie

amoꝛ animęg.cc.lvj.B.

MNiſi oderis te qualẽ te feciſti et qualẽ deus

odit:nõ poteris eſſe qualẽ te deus fecit: ꝓ/
bat᷑ exemplo. xcvj.L.i fi. M. cc.xxxvij.E.

Ol Olla ſuccenſa peccatoꝛẽ ſigniſicat.xcix.C.

Oleũ cũctis liquoꝛibꝰ ſuꝑnatat.xlij.P.
Signiſicat charitatẽ.c.lxviij.E. ge. vj. C.
Signiſicat miſericoꝛdiã.cc.vj. B.
Si oleo charitat volum abüdare:ñ ſolüi bo
na:ſᷣ et mala vaſa debem dilige. c. . D.

Signiſicat adulationẽ. c. vij. C. in fl.

Opera trinitatis ſunt indiuiſa: quędã tñ ad Oy

ſingulas ꝑſonaſ referunt᷑:exẽpla.iij. A.B.
De⸗ꝰ oꝑat᷑ magna quõ parua.lxxij. H. in me.
Deſic ĩi nob oꝑat᷑:vt ⁊ noſ oꝑemur. xciiij. C.
Cum opus dei ſit iuſticia: quõ opus dei erit
vt ĩ chꝛiſtũ credamꝰ. cc.xxxvij. A. cir. ſi. B.
Quid ſit oꝑa tenebꝛarũ peponc᷑.iiij. A. B.

DOVHpa bona filij boni: ſed int iſtos Pmogenit

eſt ſides.xciiij. F. in me.xcv.F. in me.
Ofo qd ſit:⁊ ꝗͥ eius vtilitas.cc.xxx.B.
Oꝛatiõjs virtus.xciij. D.E. (xxxvij. b.*
Si oꝛas mereris:ſi non oꝛas nil mereris.cc.

Ofo ẽ res ſpiritalis:⁊ tanto acceptioꝛ quãto

ſuę naturę impler affectũ.c.lvij. D. ⸗
Cũ oꝛam deo colloqu imur.c.xij. B.
Nõ eſt oꝛandũ vt fruetꝰ placẽdi eaek ab
hominibus.lix. JYꝓJ.

Quid ſit it gꝛare dlauſo oſtio cubiculi. pbie

et. lx. D. c. lxxxj. C.
Oꝛatio duas alas babet. lix. J.
Bona eſt oꝛatio cũ ieiunio elemoſyns: 43
ofo iuſti clauis eſt celi.cc xxvj. A.
Licet alta ſit terra: aitũ celü: audit tñ deus
hoĩs linguas ſi mũdã habet ↄſciam. Jbidẽ.
Ofro ꝓdeſt viuis ⁊ moꝛtuiſ:exẽplũ.xcviij.C.

Quę ſint quę oꝛatiõibus ad impetrada dei

pietatẽ aditũ faciãt.c.lxxij. C.D.
Oꝛatoꝛiũ oĩs locus eſt.c.xxx.D.

Cur ſtantes adoꝛamꝰ⁊ ad oꝛiẽtẽ. ..lxxxij. g.

Oꝛare quę pꝛimo loco aut quęſe ecũdo debe⸗
amus. lx. D.circa fl. E.
Oꝛandi foꝛmã ideo nobis chꝛiſtus e aplos
tradidit.c.xxvj.A. c. xxxv. A.
Qui te docuit oꝛare: ipſe ꝓ te allegat ̃cem

quia tu reus eras.c. lxx. A.
Omnes ad ofones inuitat qͥ omnib'patus

eſt tribuere pietatẽ.c.lxxj.A.

De oꝛatiõis inſtãtia:exponit᷑ pabola euãge⸗

lica. c. lxxxj. ꝑ totũ.⁊.c.lxxxj.Q.i me.R.i ſi.
Oꝛatio dñica tota exponit᷑.c.xxvj.c.xxxv.c.
In ofone dñica tres petitio/ (xxxij.ꝑ totũ

nes ad vità ęternã:⁊ quattuoꝛ ad hſentem

ptinent. c. xxxv. E. c. lxxxij. C.

In ea ois ſi becies ofonis otinet.c. lxxxij. C.
Quõ ſeptẽ petitiões coꝛreſpõdeant beatitu .

dinibus.c.lxxxij.E. in ſi. F. B.
Oro duica delet vt baptiſmꝰ peccata. c. xix.

Qusę bꝛeuitate cõplet᷑ nõ diffi/ S. circa ſi.

cile diſcit᷑:⁊ facile retinet᷑.c.xxvj.YTY.

Aaum e pꝛo eccleſia vniuerlali propt

gunick
ytaito ſe
Guedeh
cſatotl
i dis 1
eeptled ed
Cur oure
huiccot
Quionty
ctooneinc
Oeontio
Outiobei
guiſen.
lniß5.
t⸗ Cochiſie
ſ Oeog be
Vltia ouiũ
litcraſſee
Olistunc
pfuturas
Ouesmee

hn ss

Cxrvij. B.
Aludoꝛey
Pausnoie
Gaketcurn
erp. Ce
Denib'pn
Mreuert
Pe Paraclitus
Zledep⸗
hoiemnde
Claugebar
Nm ee
loneſerg
Donarpr
–
li idalti
ban ni
Matus:
i frgnn
Nͤpfiot⸗
n ns
afllios,
Pemul

dl ur nus

Notabiliũ ſententiarũ

l Oꝛandũ eſt ꝓ bonis vt ꝓficiant ⁊ ꝓ malis iudeęoꝛũ libꝛis fuerunt reſeruata æ quo da
laggtifi yt cito ſe coꝛrigant.cc.xliiij. 1. velamie litterę tecta.c.xxxiiij. A.c.xlix.C.
hl Oꝛare debemus ꝓ inimicis exemplo chꝛiſti c.liij. A. B. c. lxij. A. (liij. B.
Pmndlnidin ⁊ ſctõꝛũ.c.xxx. O. P. cc. xxx vij H. i fi. X. Cur pꝛimo menſe ⁊ in plenilunio celebꝛet᷑.
nnmn ni Cuũ dñs iuſſit oꝛare ꝓ inimicis dura quidẽ Paſcha chꝛiſti ẽ regnũ cęli: ſalus mũdi: vi/
ngliegii pcepit ſed magna ꝓmiſit.cc.xliiij. K. ta credentiũ: occaſus inſirmi:gloꝛia ſuper/
Cmmn Aaig Eur oꝛare pcepit ꝓ inimicis cum ſcriptureę non: reſurrectio moꝛtuoꝝ. c.lxiij. A.
negniiji huic cõtrariari videant᷑.lix.C. DOD. Significat ęternã beatitudinẽ.lvj. A.
atrifnnn Qui oꝛat vt moꝛias inimicꝰ inuide maledi Paſtoꝛ eſſe nõ põt qͥ pane vitę gregem ſibi
eſin. ionẽ incidet: c. . obdgl. cedith paſcere neſcit. xxxvih. OD.
anh ꝑ oꝛationẽ multi inimici facti ſunt ami- Paſtoꝛis eſt ꝓhibere ne fiat quicquid non

ide me

Oꝛatio beati Auguſtini i.cc. xliiij. Al.

licet: gregis eſt audire vt faciat.c.lxvj. C.

weulleni quã ſemp dicere cõſueuerat᷑ poſt ſemões. Sunt q paltoꝝ noie gaudere (c. lxrr. D.
nnuhingi⸗ xlviij. 5. in l. vyolunt: paſtoꝛis offciũ implere nolunt.
fnichiß, s Os chꝛiſti euã geliũ ei cc. v. A. Piꝛima cauſa cur arguunt᷑ q] ſe, (c. lxv. A.
– Ou Oues ꝗᷓ perierũt dom iſrael quę fuerunt. ipſos ? nõ oues paſcũt.c.xv. D.
egitq Vitia ouiũ late pa ¶ xxiiij B. C. D. E. Si liceat paſtoꝛi de lacte gregl ſumere ad ſu
tẽt: craſſę aũt ppaucę ſunt.c.xv. E. ſtẽtãdũ victũ: ⁊ qͥd ſit lac ſumere.c.lxv. C.
daipatll OQuis tunc inſirma dicit᷑ qñ ſibi tẽptatiões Cũ paſtoꝛes lanã honoꝛis ab ouibꝰ accipi ⸗/
Pꝓſuturas nõ credit.c.lxv. Y. unt: nõ ideo debẽt errantes nõ coꝛripere.
Oues meę vocẽ meã audiũt ⁊c. exponitur. Cõtra eos q errãtes ⁊ inſirmas (c.lxv.D.
dal C.L lxv. O. in fine. P. Q. K. oues nõ ſolũ nõ curant: ſed ⁊ foꝛtes ⁊ pin⸗
ulccſ £ Ale e ęgyptioꝝ qᷣd ſignificẽt. lxxxiij‚j. gues necant male vite exẽplo.c lxv. E.
amni PC. in medio. lxxxv. ꝑ totũ.lxxxix. B. Paſtoꝛ tũc qð infirmũ è ↄfirmat ⁊ cõ fractũ
niciic NHalea qd faciat ĩ foꝛnace aurificl.cc.liiij. Y. Sic errantẽ ⁊ pereuntẽ (colligit. c. lxv. F.
alliũ duplex quid ſit. cc.xvij. Dd. ingquiret vt reuocet. c. lxv. hd.

Panẽ angeloꝝ mãducauit homo:exponit᷑.

Megligẽtia paſtoꝝ diſpſio ẽ ouiũ.c.lxv. J.

buun enhii cxxvij. B. c. xxxv. Cc. Cõminatio dei paſtoꝛibꝰ malis ſeipſos nõ
ai.. In ſudoꝛe vultꝰtui veſceris pane tuo:exoo oues paſcentibus.c.lxv. kRK.
tomd Panis noiĩe quid intelli (nit᷑.xlvij.C.HD. E deus reuocat oues ſuas a paſtoꝛibꝰ ma
iüi ni gat᷑: ⁊ cur niſi qtidianus petat᷑.c.xxvj.E. lis: monẽdo ne faciant qð mali paſtoꝛes
dumgſinmm⸗ c.xxxv. C. c. lxxxij. X. auaciunt. c. xv. E.
. De tribꝰ panibus cõmodãdis ꝓ amico de Mõ excuſat malum paſtoeẽ ſi errantis ouis
bis cini ⸗ via reuertenti. c. lxxj. B. ⸗ ᷑ pellem oſtendat patrifamilias eiꝰ vitã in
„m. Nar Paraclitus gręce:latine dicitur cõſolato quirẽt i.Ibidẽ. .

n. hoiem deiecit: ita chꝛiſtꝰ reduxit.c.xx.D. diſſipatũ in die nubis ⁊ caliginis ⁊ in m /
utti nns i Claudeb atur puaricatoꝛi ⁊ reſerat᷑ latroni. tibus palcit. c. lxv. H.
NSö. Claudit᷑ peccatoꝛib incredu/ (c.xxij. DO. Quid ſit paſcere in iudicio.c.lxv. .
M lis: reſerat᷑ iuſtis et fidelibꝰ.c.xxxvj.O. O in vno bono paſtoꝛe omnes boni paſto
. Niazi Honoꝛ paradiſi eſt talẽ habere dũm qͥ pu res ſint.c.xv. „.
me blicanos ⁊ meretrices dignos faciat paDra Paſtoꝛes boni de bonis ouibus fiunt: ſed
iANM⸗ 1 giſi delitijs.c.xxx. ᷣ. oumnes boni paſtoꝛes in vno ſunt. Ibidẽ.
gand li Paralyticus ꝑ tectũ dimiſſus ⁊ a chꝛiſto ſa Sub vno paſtoꝛe oẽs paſtoꝛes vnã vocem
Aunaa natus:quos figuret.c.lxv. GH. nõ diuerſas habẽt:ideo oues ſequunt᷑ vo
m,. n Si frequenter parcit᷑ delinquenti:peccaroꝛ cẽ vnius paſtoꝛis.c.lxv.Q.
sini nõ ꝓficit ad ſalutẽ. xcvij.E. in fine. Abi paſcis: vbi cubas ĩ meridie:ex ponit᷑
“S Parentes de quibus debent infoꝛmare ſu In alijs paſcit eccleſia:ꝛin (c.lxv. S. T.
i,56. 1 os filios.c.xvj.E. c.lxiij. C.cc.xv. D. alijs nõ paſcit:in alijs cubat:in alijs non
gnin nn Paruuli quõ nõ ſenſu ſed malicia eẽ debea cubat. c.lxv. ll.
jödifß e maus.xlviij.C. in medio.c D.. Paſſio chꝛiſti figurata fuit.lxxj.B. C. .
Scn Naſ Paſcheęe myſteria magna ⁊ mirãda i antids In paſſione chꝛiſti maxima relucerepott⸗

pkeprigin.

Sicut de paradiſo diabolus (c.xciiij. B.

Quid ſit ꝙ paſtoꝛ viſitat ⁊ cõgregat gregẽ

*

Q paſius ſit ſcõᷣm humani

NMõ ãſi ex cõi
Igẽ exẽplo ꝓbat᷑.c.xcix..&.

Annotatio

tas. xl vj. K. L. WDY..
In paſſione chꝛiſti agnoſcit hõ quãtũ va/
let:⁊ quãtũ debet.c xx.F.
Paſſio chꝛiſti pᷣciũ eſt oꝛbis ⁊ ſignũ dilectio
nis. c. xiiij. A. B. c. xx. A.

Qur in paſſione accuſatus ſiluit.c.xviij.A.

De paſſione dñi ⁊ iuda.c.xvijꝑ totum.
Paſſio chꝛiſti noſtra eſt vita.c.xxiij.D.
Paſſus eſt ſineculpa pęnã:vt culpa ſolue/
itatem nõ ſcom
deitatem: pᷣfiguratũ fuit.lxxj. E. c.xix..
E paſſus ſit vere nõ putatiue:nõ ſcm il⸗/
lã ſubſtantiã quę aſſumpſit: ſed ᷣm illã ꝗͥ
aſſumpta eſt. c. xcj.E. c.xciij. C.

Si quis crediderit chꝛiſtũ hoiĩem impaſſibi

lẽ fuiſſe: anathema ſit.cxxix. B.
Si quis crediderit filiũ dei deum paſſum:
anathema ſit. c. xxix. B. c. xliiij. D.

Si quis dixerit ꝙ in paſſione doloꝛẽ ſentie/

bat filius dei deus: ⁊ nõ caro cũ aia quã
induerat ſcõm foꝛmã ſerui:anathema ſit.

In paſſiõe dñi nec muta elemẽ/ (c. xxix.C.
ta tacuerunt.c.xiiij. A.c. xviᷣ· E.c.xx.E.

c.xxj. E. in fine.c.lxxxj. G.
In paſſione ſua nos docuit qͥd toleremus:
in reſurrectiõe qͥd ſperemꝰ:qꝛ in paſſione
opus:in reſurrectiõe eſt merces.c.xix. D.
Paſſio chꝛiſti exẽplũ eſt infirmoꝝ.c.lxv.F.

Nat Peꝰ pater nõ ante de eſſe cępit ⁊ poſtea pa
ter: ſed ſine vllo initio ⁊ de ſemꝑ ⁊ pater.

c.lxxxj. C. circa fi.c.xxxj. B. circa ſi.
ſit deus immẽſus:eęternus:incõpᷣhenſi/

plilis ⁊ ineſtimabllis.c.xc.D.

Nõ poſſumꝰ patrẽ cõſiteri eternũ niſi coſi⸗
teamur etiã ⁊ filiũ ęternũ.c.xcj. BD.

habet ſiliũ ⁊ nũq; ſine filio fuit:auctoꝛi/
tate gẽtilium oſtendit᷑.c.xcix.E. FY.

Igdẽ ꝓbat᷑ auctoꝛitate legis.c.xcix.G. vſq;
Igem ex ꝓphetis.c.xcix. L. (L.

Nunqᷓ; ſine ſilio:qꝛ nunq; ſine ratione fuit.
Pater pater eſt ⁊ nũqᷓ; nõ ( vj.F.c.xcix.yV.
fuit pater: ⁊ qð p ater loquit᷑ filiꝰ loquit᷑:ſi
militudine oſtendit᷑.c.xcix. dR.
Mõ eſt ſine filio.c.lxxxix.C.circa finem.
Nũq; nõ pater fuit.xxxviij. RK.iii.E.

Sine filio credi non põt:qꝛ licet ſit di ſtincta
ꝑſonarum ꝓpꝛietas: eſt tñ vna ind iſcreta

maieſtas. c. xv. WO.
Pater hoc habet ꝓpꝛiũ.xxxviij. C.

Jdẽ eſt patrẽ dicere ⁊ ingenitũ. xxxviij. .
Pater nec filij nec ſpũſſancti ꝑ (c.xxix.A.

ſonã aliqñ excludit ſᷣ ſemꝑ pat᷑ẽ.c.xcj.C.

Q nõ ſit filiꝰ nec ſpirituſſanctꝰ.xxxviij. C.
Pater in hoc ꝓpꝛiũ nomẽ qꝛ pa (c.xxix.A.
ter eſt qui filiũ genuit:nõ volũtate nõ ne⸗
ceſſitate. c. xxv. B. èc
Si qs dixerit patrẽ eẽ filiũ vel eũdũ eẽ para
clitũ: anathema ſit.c.xxix.· B. c. lxxxix.C.
Si qs cõfitet᷑ patrẽ natũ:incarnatũ aut paſ
ſum: anathema ſit.vj. XF.
Si maioꝛ eſt filio iã nõ vnꝰ eſt deꝰ ſed duo.
Pater noſter q es ĩ celis ⁊c.ex⸗ (c.xcix.Z.
ponibᷣ.c.xxvj.A.c.xxxv.A.oc.lxxxij.C.
Vt patrẽ ſe deꝰ vellet vocari ab hoĩe:pieta
tis fuit.c.xxiij. AdJ. .,v.

O ſit pater noſter gratiam. iiij. E.

Sub patre ceęleſti oẽs fratres ſunt dñs et
c.xxxv. l.c. lxxxij. D.
Ibi eſt pater noſter vbi nobis pparat᷑ here
ditas. Ibidẽ. =

ſeruus:imperatoꝛ ⁊ miles:diues et pauꝑ.

Patris ſimilitudinẽ actus indicẽt ſobolis.

Pater maloꝝ diabol eſt:nõ ex (xxvj.B.
ipſo naſcẽdo:vᷣ ipſiꝰ neqͥtiã imitãdo.lj.C.
Patrimoniũ qð habes ſi oꝑaris tuũ eſt:ſi
ceſſas alienũ eſt.lxxvj.B. cc.xxv. C.
Cur diuidis illud hęredi tuo ⁊ non chꝛiſtoꝛ
lxxvi.B. poſt mediui.
Patripaſſiani qͥ dicant᷑.c.xcix.B.in fi.
Patiẽtia dei eſt nõ negligentia cũ diu pec-
cãtes tolerat:exẽplũ.c.ij.A.cc.xxi.B.C.
Patientia dei qua malos expectat nõ ſit ex
aliqua paſſione.cc.xxiij. A. (cc. xxiij. A.

Virtus animi ꝗᷓ patiẽtia dicit᷑ donũ dei eſt.

Patiẽtia a patiẽdo nomẽ accepit. Ibidẽ.
Patientia hois recta et laudabilis hęc eſt.
Quid interſit inter patien (cc.xxiij. B.
tes ⁊ impatientes. Ibidem.

Quanta patiunt᷑ amatoꝛes ſeculi nõ ineui/

—

tabili neceſſitate: culpabili volũtate: qᷓ

qͥdãmodo vidẽt᷑ licite inſanię.cc.xxiij. C.
Nõ ſine cauſa patiunt᷑ mali homines ma/
la iſta mundi. c. xxxix. C.
Patiẽtiã laboꝛum facit vis deſiderioꝛum.
ÆSB ꝓpter cupiditates ex (cc.xxiij. D. R.
plendas qͥ eis flagrant multa dura ⁊ acer/
ba patientiſſime ſuſtinẽt: qꝛ licite eſtiman
tur et legibus cõceſſę cc.xxiij. D.

AMulta quidã patiunt᷑ ꝓ apertis ſ. celeribus

nõ vt ea puniãt:ſed vt ea ꝑpetrent: quoꝛũ
patientia nec mirãda nec laudonda:exem

glun.
tientia
lchlpt
tinical

Qusd

ateſte
ſuntpati
üpatien
winetüe

umtant

tuntset
berent

Uii⸗ ,
Auimna n

lentn
cpus
ſeyttel
Cporterp
letauten
Petinas

conpon

luoſit,

Heluse

lientern
ſanentie
Ptenti⸗
gheiſiu
Cartale

Amnasbo

daſuer

Nteol
ALtpin.

Patenti
desap⸗
ſint
delfica.
Patiti⸗

ltatede

Negea
Nerobo⸗

Ohorn

ſjende

Cſtine
Opate
lbuso
Quipan
lecöͤſt
fobtt
ſppl

wn
Munnin

kdeſctn.
Achn.
mibheenier
mii.
nslun ise
Sdiesann.

wisioniie
ndirtll

noc en.
imniitoll.

Ngmns ich

aml.
otNon dkn

or bai.
ennucidi ⸗
Zendh.
CudoG zſeg
1 DK
et Mnidic⸗
arni. ii
Acrhlhck
Cni

n.
iglnüen
buy Umlinne e
Grati.
hocges

a
uie
al ieis

“
nzite, Geiui
Genete
ſwlnt.

—☛RnW½

=☛

Ho tabiliũ

plum. cc.xxiij.E. cc.xlv. H.

Patientia comes eſt ſapientię: non famu/

la cõcupiſcẽtię:amica bone cõſcientię: nõ
inimica innocẽtię.cc.xxiij. E. in fine.

Quãdo cauſa patiendi bona tüc patientia

vera eſt:qꝛ nõ omnes q patiũt᷑ participes
ſunt patientię: ſed qui paſſione recte vtun

Cũ patientia tenet᷑ in cri (tur. cc. xxiij. F.

mine: tũc multũ errat᷑ in noie. Ibidẽ.
Cum tanta patiuſit᷑ hoĩes pꝛo his quę pe-/

reunt ac ſalute carnis:quãta ſuſtinere de/

berent ꝓ vita beata:auctoꝛitate oſtendit.
xlviij. F. cc. xxiij. H. „

Anima nõ ſolũ ꝑ patientia poſ ides cũ to

quent mala aliqua: ſed cum ꝑ patiẽtiam
cqpus ipſum ad tẽpus affligit᷑ vel amit/
tit᷑:vt fęlix imoꝛtalitas cõpet᷑.cc.xxiij.hh.

Opoꝛtet patienter ferri qð feſtinater nõ po

teſt auferri. cc. xxiij. J.

in coꝛpoꝛe ſuo:⁊ qð patiẽtię cerkamen ma⸗
ius ſit.cc.xxiij.J. EK.

Aelius eſt patiẽter oĩa pferre q; q; ſibi impa⸗

tienter moꝛtẽ inferre.cc.xxiij.H.
Patientię pᷣcepta ex ſcripturis oſtendunt᷑.

H Patientia ſuꝑboꝛũ falſa eſt (cc. xxiij. D.

qm eã ſuę ptãti attribuüt cc.xxiij. P.

Cur falſę patiẽtię põt ſine dei adiutoꝛio vo

lütas humana lufficere:verę autẽ nõ niſi
delſuper adiuta ⁊ inflammata nõ lufficit.
cc.xxiij. Q.
Ideo quiſq; ad oferenda mala durioꝛ elt.
cc.xxiij. R. in medio.

Patientia i iniquoꝝ nõ eſt delurſum delcen

dẽs a patre luminũ: ſed terrena non cęle/

ſtis:animalis nõſ piritalis: diabolica non
4 deifica. cc. xxiij. P. in fi. R. in fi. et. S.ĩ fi.
Patiẽtia vera in nobis eſſe nõ põt ſine cha

ritate dei:quę in bonis oĩa tolerat: que ſi

de ſe gloꝛiet ẽ taq; ſi de ſtupoꝛe moꝛbi nõ

de roboꝛe ſanitatis gloꝛiet᷑.cc.xxiij.Z.
α homo per ſe ex quattuoꝛ inclinat᷑ ad ꝑ/
ferenda mala: quę niſi diuinitus adiutus
ſuſtinere nõ põt.cc.xxiij. &.9.
O patientia iuſtoꝝ ſit donũ dei: auctoꝛita
tibus oſtendit᷑.cc.xxiij.AA.

AQui patit᷑ nõ habẽs charitatẽ ĩ aliq; ſciſma/
te cöſtitutꝰ ne neget xpᷣm:nõ ẽ culpãdus 5
B laudad: licet ei nõ ſufficiat ad regnũ cęlo/

rũ obtinendũ: valet tñ ad extremi iudicij

ſuppliciũ rolerabilibꝰ ſubeundũ. Ibidẽ.
Utrum talis polientis ſit donum dei.

ſe ententiarũ

cc. xxiij. PB. EK.
Panetia pauperũ nõ peribit i in fink: expo/

Paul a paululo:id eſt (nit᷑ cc.xxiij.OD. Pan

modico dicit᷑: qꝛ humilis fuit xlvij. C:h.
Qur ſibi nomẽ mutatũ ſit.xlvij.C.

Paulus eliſus ẽ ꝑſecutoꝛ: ⁊ erectus dica/

toꝛ. xlvij. C. E.
Aagis erat virtutum q; verboꝝ magiſter.
Talẽ ſe cõſitet᷑ peccatoꝛẽ vt oĩis (Lxliij. C.
peccatoꝛ non deſperet: quia ipſe veniam
meruit.xlix. AK.
Pauptas chꝛiſti qͥd nobis attulit. cc. xij. C.
Pauperũ caput chꝛiſtꝰ eſt. c.x.h.cc.xij.C.
Cur pauperes chꝛiſtꝰ aſſũpſit.cc.xij.C.E.

Tibi delictus eſt pauper ⁊c.exponit. iiij.C.

c.x.pꝑ totum.

NPauperũ duo ſunt genera. c. x. A. (D. E.

Paupꝑ nõ cõtemnat diuites pauperes.c.x.

Paupꝑ ſupbus omnibꝰ diſplicer: quia eſt in
J Patiẽtia anim“ partim vtit᷑ in ſeipſo: ptim H

tolerabilis c. x. B. D. cc. xij. A.

Qui paup eſt nõ ſuffert increpatiões. expo
nit᷑. cc. xj. M. H.

Nõ eſt de pauptate gioztandi. ce. v. E.
Pauperes quęerat ſufficientia:⁊ refrenẽt eu
Paupꝑtatẽ noſtrã deo piditatẽ. cc. v. E.
cõfiteri debemꝰ.cc.xij.O.
Pauhpes ideo nõ ſunt deſpiciẽdi. ij· WV. in fi.

Zalẽ ſe quiſq; pauperi (D. cc.xxv. D. E.

exhibeat:qualẽ ſibi aliũ ſi ipſe paupꝑ eſſet
vellet exhiberi. lxxvj. A. (c.lxxvj. B.
Pauperes deꝰ eſſe voluit ꝓpt᷑ duo.vij.ꝗ.
Pauptas nõ ẽ timẽda:ſᷣ iniqͥtaſ.cc. xxv. C.

De laude pacis.c.ixix. A.c.lxvij. p totũ.
Pax ẽ ſerenitas mẽti tranqᷣllitas aię:ſim Pax

2

plicitas coꝛdis:amoꝛis vinculũ:conſoꝛtiũ
charitatis.c.lxvij. A.
Pax eſt dilectiõis mater: cocoꝛdię vinculũ
⁊ purę mẽtis indiciũ manifeſtũ.c.lxix.B.
Pax plebis:gloꝛia ſacerdotis:⁊ parẽtũ leti
cia: pfecta charitaſ filioꝝ.c.lxvj.c.lxix. D.
Pax eſt hereditas chꝛiſtianoꝝ. cc. B.
NMNõ vult ſiliꝰ dei dici qͥ pacẽ noluerit ample
cti. Negat ſibi patrẽ deũ qͥ pacificus eſſe
contemnit.c.lxvj. A.c.lxix.A.

In pace chꝛiſtꝰ ſuos dimiſit quos in pace

inuenire voluit.c. lxvj. A.c.lxix.C.
Si vnitatẽ pacis nõ habet:meritũ chꝛiſtia
ne virtutis vileſcit ĩ cũctis: nec ꝑuenit ad
vocabulũ filij niſi ꝓꝑ nomẽ pacifici.c.lxvij.
Plãtare pacẽ radicitꝰ dei eſt (A. c.lxix.A.
⁊ euellete penitꝰ inimici c.lxix.D.

Par ſceptl regalib cõſeruãda ẽ c. lxix. C.

O2

ſempꝑ in pace eſt.c.lxix.E

Si pacẽ tẽpoꝛalẽ deſideramꝰnõ diſſimule/
mꝰ pacẽ cũ ꝓximis cuſtodire.c.lxxiij.B.
Pax cũ bonis ⁊ deũ timẽtibꝰ eſt cuſtodien/
da:nõ cũ iniqs ⁊ ſceleratis qui pacẽ inter

ſe habent in peccatis.c. lxvj. B.
Pax cũ bonis ⁊ bellũ cũ vitijs ſemꝑ ẽ habẽ
Si fracta fuerit:iã nõ erit pax: (da. Ibidẽ.
nec ẽ Eillibata apud quẽ fides ĩ itegra nö ẽ.
Sine pace nõ ſuſcipit᷑ ſacerdotis
oꝛatio:nec plebis oblatio.c. lxvj. C.
Qui poſuit ſines tuos pacem ⁊c. exponit᷑.
Nec Peccatũ pꝛimi hoĩs totũ mũ (c.lxviij.E.
dũ decepit: vt nullũ eſſet remediũ ſalutl
niſi per chꝛiſtum.xiiij. NA.
Quod oſtendit᷑ figuraliter. c.v. D. E.
Peccatũ pꝛimũ oĩm maloꝝ cã ẽ.c.xxxix.C.

Quq dura ſit eiꝰ cõditio ꝓbat remedij ma⸗

gnitudo.xxix.C.

Illud ſoluere potuit qͥ ſine pctõ venerat.

Vnde cõtrahat᷑.xlv.F. (xlv. F. in fi.
Sine peccato nemo viuit quãtũlibet iuſt⸗
nec infans vniꝰ diei:non ex eo qð cõmiſit

ſed quod cõtraxit. vij. B. xlix. D. in fine.

C. lxxxij. D.c.ix.L.c.xxvj. D. c. xxxv. D.
c.lxx. H. cc. xxij. C. et. cc. xlvj. A.in fi.

Peccatũ oꝛiginale cõtrahit oĩs qui ex con⸗

iunctione viri ⁊ feminę naſcit᷑.xlix.D.

Qui ſine peccatis vitã iſta le tranſi ire poſſe

putat fallit᷑.lxiij. BP. C.
Sicut ſine pctis minut: nulle vnc; fuit aut

eſſe poterit: ita ſine capitalibꝰ criminibus
auxiliate deo eẽ poaſſ umꝰz debem'. lvj. A.

Mõ peccare eſt legis ſcepta ſeruare.lix.F.

Peccatũ omne aut ſit i aĩia ꝑ cõſenſum pꝛa/

ueſ uggeſtiõis: aut male vtẽdo coꝛpe ad
leędendũ ꝓximũ:aut ad coꝛrũpẽdũ ſeipſũ.
Omnia peccata hoĩm aut ad (c.lxxxij.h.

coꝛruptelã ꝑtinẽt ſlagitioꝝ: aut ad facino/

ra nocẽdi.xcvj.QA.circa finXꝗ.
Quę ſint peccata criminalia et que venia⸗
lia ꝗᷓ elemoſynis redimi poſſint.xcvj.T.

Aboꝛtaliter bpeccat ꝗ periculo peccati moꝛ/

talis ſe i ingerit. cc.l. D. E.
Pcetã ad moꝛtẽ ⁊ nõ ad moꝛtẽ ꝗ ſint. lix. C.
Petã q̊tidiana ſine qbꝰ hęc vita non agit ꝑ
tria dimittunt᷑. c. lxxxij. B. C. H. xcvj. S.

Peccatoꝝ remiſſio in eccleſia nõ ſolum per

baptiſmũ: 5 etiã ꝑ oꝛationẽ dominicã di⸗
mittit᷑. c. xix. G. c. xxiij. D. c.xxxj. D.
S dimittant peccata ꝑ igne tribulationis

Cc. C.

& omnibus virib t unodienda: qꝛ de?

lexxi. C. D. E. cc. xxij. EC.

Mõ ſunt cõtemptibiliter cõmittenda: qꝛ nõ. “
refert vtrũ minutis an magnis intereas.

xcvj. S. cc.xluij. E.

AOꝛ minutis creſcẽtibꝰ addũt᷑ etiã crimina⸗

lia:⁊ cumulũ faciũt ⁊ i deſpationẽ demer

Aagna eſt cautela (gũt.lxxxviij. B. G.

peccati: pñtiã dei ſemgꝑ tim ere.cc. xiij. D.

DPeccare nõ deberet quis etiã ſi deꝰ impuni

tatẽ ꝓmitteret. lij. C. in fine. xcvj. K22.
Aliud ẽ nõ peccare timoꝛe pene: aliud amo
re iuſticie: exemplũ.xcvj. K.
Si nõ times peeratũ vel time D ducit pec/

catumecc.xxxix.S.in fi. D. 2
HNõ eſt peccandũ ſpe venię nec cũ deſpern,

tione.liij. C. lviij. A.
NHõ q peccat ſed qͥ in peccatis pſer euerat odi/
Qui peccatis pctã (bilis eſt deo.lviij. A.
addũt:difficulter ſanant᷑:exẽplũ.lviij.B.

Petã pᷣ ᷣterica nõ nocẽt ſi non placẽt.lxvij.
Si peccata noſtra nos
ſuperãt:pᷣciũ quo redẽpti ſum? de⸗ nõ con

(BG. c. lxxxxj. Ab.

temnit. c. ix. C.
Peccata cõtrarijs curant᷑. lxxxv. D.
Peccandi licentia frangit dum iniquis mo
dus imponit᷑.xcvij.E.cc.xxxviij. .
Peccata noſtra iudices nos ſentiant nõ pa
tronos: accuſatoꝛes nõ defẽſoꝛes: qꝛ ſi tu
agnoſcis de ignoſcit. lxxxvii. G.
Aulti ſe aſſidue peccatoꝛes cõſitent᷑: quos
tñ peccare delectat.vij. D.
Sempꝑ magis doꝛſum qᷓ; faciẽ ponut in ſa⸗
ciem iuſti.lxxxj. B.

Sicut deſicit fumꝰ et ſicut fuit terra a facie

ignis:ſic pereãt pctõꝛes: exponit. c. ix.ꝑ to
Peccatoꝛes quomodo pereét. tum.
⁊ non pereunt. Ibidem. J.

AQui ſua peccata excuſant:fumo compank. .

Pecunię nomine intelligit (c.ix.K. LC.
quicquid poſſidet᷑: ⁊ dicitur a pecoꝛe quia
antiqui totum qð habebant in pecoꝛib?
habebãt. cc.xxxix. KK.

Pecunia nõ te facit beatũ: qꝛ luci cõꝑata vi

leſcit: ⁊ ſine ea videri nõ põt.cc.xxxix.P.
Facile eà poteris amittere ſi in lucrũ nolue
ris erogare.lxxvj. B.
Seruata caſibꝰ ſuit:ꝗ in miſt ericoꝛdia reſer-
uat᷑ pꝛęmiũ futurũ acquirit. Ibidem.

Pectus tũdere eſt qð in bectoꝛe latet ar gu/

ere.xlviij. A.
Qui pectus tũdit ⁊ nõ coꝛrigit᷑:peccata ſoli
dat non ſoluit.cc.xxxix.Q.in i.

ues

n⸗

hopebe
ſuuln

ſnn
ina

Gu

Ppitened
ſcpone⸗
Prande

Penieree
andefe

Ktyaidi
Zequiſg
us nite
henrenti
Mayen
er y
Aloliceat
Peͤck p
hactini
dacimia
upnindt
Penuera
Ahiniam
newis̃
Pru nut
ick aliqa
(eſtenut
Priedign
Pennenia
urlusin
Auida vo⸗
Nepgnit
incögruo
Pemtene⸗
U..
benbe
Nooqui
ghngi⸗
Cömeos
hoseſtin
Pennent

göguas

Perpnin
unq ſ
plctero
ope
fig
Pinide⸗
tenpns
baten

nnane

Dsinnt

wits,
nptuim

eidnr
DZ

.
n Nuer D
tüdanlzi.
gipiülib⸗
glei lyi.
un denic

uninn.

mrwii.
8ſenniantnon
Ciſors gin
mi5
Gcörni

R
2

uulanute⸗
nil
u. M.

iinocongen.
uaneqlu

un en

.Miigiun
Kam,

ſiguoiven

ſoiuniite
1 n
orlutn

AQ graues ſint. c. lxxxj. V. MRMDc
Pęnitere de dicit᷑ ine alicuiꝰpꝛauitatis coꝛ

D8en Quos pęna tpalis ꝓ ſceleribꝰ nõ affligit:il⸗

los pęna ęterna inſatiabili toꝛmẽtoꝛũ pꝛo/

ſequit᷑ doloꝛe.cc.xxxviij.6d.
Pęnas peccatoꝝ nemovt ſunt cõſiderat:q̃s

metueret ſi crederet: ſi autẽ crederet caue-
ret:ſi caueret euaderet.c.lxvj.D.in fi.

reptione.xl.L.cc.xxiij.A.in ſt.

Pnia in deo dicik᷑ mutatio ſentẽtię nõ iniãꝗᷓ

Penitere ẽ trãſacta pec/ (ſed iuſte.c.ix.lh.
cata deflere:⁊ eadẽ nõ iterdre.lxvj.C.
Eſt pctã dimittere:⁊ moꝛes mutareAviij.D
Sic quiſq; pęniteat vt qᷓ;diu viuat ſemꝑ cri/
mina nitet᷑ effugere.lvj. A.
Peęnitentiã certã non facit niſi odiũ peccati

Pnia vera eſt:qñ qͥs ſic ( amoꝛ dei.vij. .

cõuertit᷑ vt non reuertat᷑. Jvbidem.
Diſpliceat tibi qð es:poſſis eẽ qnõ es.c.lj
Parũ eſt pęnitere: (A.cir.ſi.cc.xxxvij.E.
pctõꝛẽ niſi pęgnitẽtiã egerit:nec ad emẽdan
da crimia vox pęnitẽtis ſola ſu fficit.lvij.B

In pniĩa duplicẽ dʒ hr̃e fletũ pctõꝛ.lxvj.C.

Pęnitẽtia vera nõ annoꝝ numero cenſet᷑:ſ
animi amaritudine:qꝛ deꝰ nõ tã longitudi
nẽ tꝑis qᷓ; affectũ pęnitẽtis pẽſat.lxvj.D.
Pnia mutat hoiem in melius:ſᷣ nec ipſa vi⸗
det᷑ aliqͥd ꝓfutura ſi ab oꝑibus miſericoꝛ/
dise ſterilis fuerit.l.Pp.
Pnię digni fructꝰ qͥ ſint. IJObidẽ.et.lxvj.C.
Penitẽtia coꝛrũpit᷑:ſi eis ꝓ qͥbꝰ qͥs pęniteat
rurſus inuoluat᷑ malis.c.lxxxj.YX.

Auidã vocant᷑ pęnitẽtes:⁊ nõ ſt.c.xliiij. G.

Te pęnitẽtiali non opoꝛtet nimio riſu: aut
incõgruo cachinno diſſolui.c.lxxiij. A.

Pgnitẽtes ideo multũ debent diligere deũ.

vij. J.

mno erubeſcat penitere:qui nõ erubuit pec/

Igdeo quidã pęnitere differũt (care.lviij. F.
gqꝛ longã vitam ſperant.c.xliiij. l.
Cõtra eos qui pniaʒ denegãt:aut penitẽti/
bus eſtimãt veniã denegãdã.c.lxxxj..
Penitẽtibꝰ eſt credenda peccatoꝝ remiſſio:
qð auctoꝛitatibꝰ pꝛobat᷑. IJbidem.
Per pnĩiaʒ plures ꝓlapſi reꝑati ſt.c.lxxxj.S
Nunq; ſpernit deꝰ pęnitẽtiã: ſi ſincere ⁊ ſim
pliciter offerat᷑. IJObidem.

Cecito pęnites:tam cito deus mutat ſentẽ-

Pniĩa ideo nõ eſt differenda ad vltimũ vitę

OVgęgnitendũ ẽ ſtaii poſt petm:ne ampliꝰ pee/

cãdo ſias incurabil:exẽplũ.lviij.B.C.vD.
Cito ẽ pnitẽdũ pꝰpctm̃.lxxxviij.G.c.ij.D.
Pęnitẽtibꝰ deꝰ indulgẽtiã repꝛomiſit: ſ̊ nõ
vtrũ pęnitere debeãt.lxvij.h.c.xliiij.h.
Pniĩaʒ ĩ finẽ differre ſtultũꝛ ꝑicłoſũ.c.xx.G.
In extremis petẽti nõ eſt denegãda.lvij.B.
Pnia infirma ẽ quę ab infirmo petit᷑: timeo
ne ⁊ ipſa moꝛiat᷑. Jbidẽ. (ca.c.ix.E.

Tũc pnĩa eſt fructuoſa:qũñ coꝛrectio eſt libo⸗

Apud inferos nõ eſt pnia ad ſalutẽ. Ibidẽ.
et. c. lxxxj.S.in ſi.cc.xx.E.
Pentecoſte quid ſit.c.lxxxiij. A.

NPerdix fouet ꝗᷓ nõ peperit:fecit diuitias ſed er

nõ in iudicio ⁊c.exponit᷑.c.xxv..
Perdix cõtentioſa eſt auis:⁊ cõtendẽdi ſtu/
dio capit᷑:⁊ figurat hęreticos.c.lxv.O.cir.
Peregrinꝰ ẽ qͥ nil in hoc mũdo poſ- (ſi &Q.
ſidet.c.xxviij.D. (eſſe. xlix. G.

NHerfectio homis eſt inueniſſe ſe nõ ꝑfectum

Perfectus vt deus nemo eſſe põt.lix. S.
Diabolus nõ ꝑſequit᷑ niſi bonos:qð ſigura/
liter oſtendit᷑.lxxxiiij.B.C.lxxxv.A. B.
Mali cũ ꝑſequunt᷑ bonos in coꝛꝑe: ſeipſos
pᷣus occidũt i mẽte.lxxviij.D. (v. B. C.
& ſemꝑ bonos ꝑſequũt᷑.lxxviij.B.E.lxxx/
Qẽs qͥ volũt pie viuere ĩ xpᷣo:neceſſe eſt ꝑſe⸗/
cutionẽ pati ⁊c̃.exponit᷑.c.lxv.F.in me.
Perſona aliter capit᷑ in diuinis q; in huma/

Perſona vna eſt chꝛiſtus ( nis.c.lxxxix..

ſm deitatẽ ⁊ humanitatẽ.viij.B.

Petite ⁊ accipietis ⁊c̃.exponit᷑.c.lxxj.p.to. Net

Petra bis vᷣga ꝑcuſſa xpᷣm ſigniſicat.xciij. B
Petrus apłus de deo beatuſ:de ſe ſathanas
fuit.c.xliiij.C.c.lj. FꝓJ. (. c. xvij. B.
Quid ſigniſicet ꝙ auriculã ſerui amputauie
Petrũ ꝓſtrauit anicula decrepita:quaſi gra/
uis febꝛicula.c.xxj.C.c.xxiiij. .
Aoꝛtẽ timendo moꝛtuus eſt: ſed ploꝛando

ſurrexit.e.xlix.B.

Aallerẽ petrũ dñm negaſſe qᷓ; iudã domi-

nũ vendidiſſe.c.xvij.. ”
AMaluit ſuũ accuſare pctm̃ vt iuſtiſicaret᷑ cõ
ſitẽdo:qᷓ; grauaret᷑ negando. Ibidẽ.
Flere cepit amare:qꝛ dominũ cępit amare.
Lachꝛymas fudit cõfeſſiõis qñ iu (c.xxj.C.
das oſculũ poꝛrigit falſitatis. Ibidẽ in fi.
Negauit in nocte: ᷣ cõſitet᷑ in die.c.xvij.C.
Petri timoꝛ oſtendit quid homo ſine gratia
dei poſſix.c.xxiiij.A.c.xxvij. c.
Ideo petrũ dominus deſeruit:vt futuro ec/
cleſię rectoꝛi ignoſcendi peccãtibus quędã

regula poneret᷑.c.xxiiij.B. C.D.

D 3

7

Aunnotatio

Habuit confeſſionẽ mirabilẽ:ſi habuiſſet in
cõſummatiõe virtutẽ.c.xxvij.C.c.xlix.B.
Petrus cur tertio ſi dominũ amet interroge/
tur.c.xlix.A.c.hxxv. P. ”M
Nba Pharao rex ęgypti:diabolũ ſigniſicat.lxxx/
iiij. B. C. lxxxv. A. B. lxxxvj. A. lxxxvij. A.
Cur pharaoni imputat᷑ ꝙ dñs coꝛ eiꝰ indu/
rauerit.lxxxviij.ꝑ to. (perijt.lxxxix.ꝑ to.
De pharaonis crudelitate ĩ filios iſrk ob qð
NPbi Phi phᷣis ſunt melioꝛes: quãtũ veritati fue/
rint ꝓpinquioꝛes.c.xxxix.D.
Quomõ ꝑ creaturas cognouerũt creatoꝛẽ:
f euanuerũt cc.c.xxxix.E. c.xliij.A.B. C.
Nie Pjetas quid ſit.cc.xxxiiij. .
Nil Pilatus iuſti ſanguinẽ cõſitet᷑ et tradit: ideo
iniquitatis ſuę teſtis eſt qui oꝛe abſoluit et
coꝛde cõdemnat.c.xviij. D.c.xxj.ʒX.
Niſ & piſces qͥnta die ꝓducant᷑ ex aquis ⁊ bñ/
6 dicent᷑:quid ſigniſicet.c.xxxiiij. D.in fi.

Piſcatiões diſcipuloꝝ poſt reſurrectiõʒ ⁊ añ

paſſionẽ chꝛiſti qͥd ſignificẽt: ⁊ quõ inter ſe
differat. c.xlviij. A. B. C.
Piſces centũ qͥnquaginta tres:qͥd ſigniſicẽt
Pla Placeat tibi deꝰ qualis eſt: (c.xlviij. D.E.
nõ quał tu eſſe vis.xcvj.L.cc.xxxvij.E.
Mõ in te placet deo ni (vanitas.cc.xiiij.C.
ſi qd habes ex deo.xciiij.C. circa fi.xcvj.A
9 De plaga dei.c.xcviij.per totu.
De decẽ plagis ęgyptioꝝ: et eaꝝ myſterijs.
lxxxviij.per totũ.xcvij. B. (xcv. ꝑto.
De cõueniẽtia decẽ plagarũ ad decẽ ſᷣcepta

0 Plato dicit in libꝛo docõſtitutiõe mũdi:ſtel

las oẽs deos eſſe:⁊ aias intellectuales hr̃e
Dicit ſũmũ deũ dijs ꝓmiſiſſe vt (c.xliij. J.
nunq́; coꝛpibꝰ exuerent᷑.c.xlvij.E. in me.
Niu Pluuia ſpiritalis quõ non pluat niſi ſuꝑ bo/
Poe Poetaꝝ carmia inani (nos.lix. E. c. viij. E.
quadã inflatiõe velut ranarũ ſonis mũdo
deceptiõis fabulas itulerũt.lxxxvij. B. F.
Nop Populꝰ łm ſuꝑabit ⁊c.expõit᷑.lxxviij.B. C¶
&Oρ ꝓlus iudęoꝝ ſenioꝛ moꝛtuꝰ eſt i heremo
⁊ iunioꝛ intrauit ĩ terrã repꝛomiſſiõis:quid
ſigniſicet.c.ij.ꝑ totũ.et.c.vj.Oo.
No: Poꝛphiriꝰ phus chꝛiſtianę fidei acerrimꝰ ini/
micꝰ aſſerit om̃e coꝛpꝰ fugiẽdũ.c.xliij. S—.
Poꝛtę duę ſunt:padiſi ⁊ ecclię.c.xxxvj.G.
No Qipotẽtiã dei viſibiliũ et inuiſibiliũ creatio
teſtat᷑.c.xcij.A.B.c.xxxix.E.c.xliij.A.B.
Oipotentẽ deũ etiã pagani ↄfitẽt᷑.c.xlvij.E
MNegare chꝛiſtũ gentilis põt: deũ omnipotẽ
tem negare oĩno nõ poteſt. c.xxxix. B.
Ideo omps deus pf dicit᷑:cui nii impoſſibi/

Placere ſibi nõ eſt iuſticię charitas:bſᷣ ſuꝑbię

le eſt. c. xxxj.B.in fi.c.lxxxj.C.in fl. C.
Omipotentia dei ad qͥd eſt nob neceſſaria.
ſit que potens ad magna fa (c.xix.A.
cienda qᷓ; ad parua. IJbidddeanm.
Nõ poteſt moꝛi:nõ põt peccare:nõ põt mẽᷓ
tiri ⁊c.ꝗ ſi poſſet nõ eſſet ompᷣs. Ibidẽ.
Nihil pᷣcepit deꝰ impoſſibile.lix. B. lxj. B. Nꝛe
Pꝛeęceptũ ⁊ cõſiliũ differũ:.lxj.D.cc.v. Aď⁊
Ideo ſcipit deus vt excitet deſideriũ:⁊ pꝛe
ſtet auxiliũ.lxiij.A in ſ.
Nõ intereſt vtrũ ſcepta dei domi an ĩ agro
cuſtodias:cũ vbiq; ſit qͥ ſcipit.lxxvij. C.
Pꝛędicctoꝛes licite accipiũt ſuſtẽtationẽ ne
ceſſitatis a pplo: ⁊ mercedẽ diſpenſatiõis a
Si qs felicitatẽ terrenã lici/ (dño.c.lxv⸗¶.
tã ſdicaret: ples turbas colliget.c.lxxv.D.
Qur ſdicãda ſt᷑ qũq; dura ⁊ aſꝑa.lxvij.B.C.
Ita pᷣdicatoꝛ loquat᷑ vt ſimplices pabulum
ſpiritale ccipiant:qꝛ ad altitudinẽ ſchola/
ſticoꝛũ aſcẽdere nõ poſſunt.lxxviij. A.
Qñq; debẽt alta ⁊ ꝓfunda:qũq; ꝑua ⁊ ſim/
plicia ſdicari:exemplũ.lxxix.E. YF.
Pꝛędicatoꝛ nõ parcat voci ne parcat ſaluti:
exemplũ.c.vj.D. E. F. HS
Si bona loquat᷑ deus per eũ loquit᷑:ſi mala
tunc diabolus.lxxxvj.C.
& malus ſit audiẽdus nõ imitãdus: iuxta
illud: Quę dicũt facite ⁊c̃.c.lxv. L.
& debeat facere recapitulationẽ ppter me/
moꝛiã ſimpliciũ.c.viij. F. cc.j. Bd.
Pꝛelati ad duo obligant᷑:ſcʒ ꝓ ſe ⁊ ſubiectl.
Ad hoc ſunt in ecclia vt eis qͥbꝰ (c.lxv. B.
pſunt cõſulãt nõ ſuã vtilitatẽ attẽdãt:qꝛ ſi
honoꝛẽ ſuũ ꝗrũt ſe paſcũt nõ oues. Ibidẽ.
Cur eminẽtius ſedeant.cc.xxxiiij. F.

Licite a ſubiectis neceſſaria viteę ſumãt:ex/

emplo apoſtoli.c. v. D.
Pꝛęlatura ꝓpt᷑ duo ĩ plis ꝗrit᷑.c.lxv. C.D.
Nõ qui ſlaturã accipiũt:ſed qui diligũt vi/
tuperant᷑ a deo.cc.xxxiiij.E. in fi. TYXT.
Pꝛępoſiti tanto difficilioꝛe itinere ad deum
ꝑueniũt:quãto maioꝛi ſarcina onerant᷑.c.
lxv. B. cc. xxxiiij. XF.
Negligẽtia pᷣlati occidit eum.c.lxv. K.
Si nõ bonã rationẽ reddit qꝛ nõ ꝗſiuit errã
tẽ:q̃lẽ redditurꝰ ẽ qͥ fecit errantẽ.c.lxxv. D.
Pꝛimogenitũ ðꝛ ex eo qð ſecutur alijſ pᷣmũ Nꝛi
gignit᷑:⁊ quõ xpᷣs dicat᷑ pᷣmogenitꝰ.c.lxxxj.
Pꝛimogenitoꝝ ęgyptioꝝ in ( B. cc. vj. D.
teritꝰ qͥd ſigniſicet.lxxxvij.E. G.in me.
Pꝛimogenita coꝛdis nr̃i quę ſint.xcv.ꝓ.
Qui pᷣuilegio ſibi cõceſſo abutit᷑ legum iure
ab obtẽta dignitate deijcit᷑.cc. xlvij. D.ĩſi.

4

Jð

opbete
poniſa
Genoma
Pooucen
teocd
Gl e
Pwuini

Phalerei
4 lani
Phlben
blcan
Peorie
Popterg
letis vot
Pociciti
Detnbp
nnamin
Atierp
Pulcher)
Pulchrai
(önmutab
Palchoꝛ
cultupuea

DHiiote

Pollaten
ccponit.
Popilsqg
Moiepup
lttuto⸗
Curdep
(oſdä

Ccteſt
neſu

AQAeſlgrsn
guelite
ierſis
Quimal

dt

dun
el

* zun

ß di 4

eH

he! di. .
utmnir
Nlhenſnis
diocheyl.
gäch.
alonn e.

ss ven

a n
Bonn..

Gicg ut

m5.
errſdug:

–—

.

gniſne

ticnsn

C.I.

46
gletite.
n
inüigt
oats i⸗
mmii5.
ni inen

4 Glin

i⸗ 4
eudan

en k.
oifuunn

Mt,.
n inin
ven 20.
.
. iumn
t

gonipine

l
”L”Vs

. 2
⸗. 3

Pꝛo Pꝛophete ſancti in quãto oppꝛobꝛio olim
habebãt oſtẽdit᷑.cc iij. B. (cc. xxxiiij. G.

Paꝛomiſſa ſua cur deus differat nõ auferat.

Sempꝑ maioꝛa dat q;ᷓ; ꝓmittit.xcix. D.
Pꝛouidẽtia dei nullis mũdi ꝑtibus deeſt.
Ideo qͥdã ꝓuidẽtiã diuinã dene (lxiij. C.
gat. cc. xx. B. cc.xxxvj. E. F. G.
Pꝛoximũ tuũ oẽm hoĩem intellige.liij. F.
Pꝛoxim?e eſt omnthoĩ oĩs hõ: qꝛ nil tã ꝓxi-
mũüũ q; hõ et hõ. cc. xxxix. F.
Pꝛopinqᷣoꝛ nemo ẽ hoi ſeipſo. cc. xxiij. n.

Vſal Pſallere i pſalterio ⁊ cithara qͥd ſit.cc.xxij.

Pſalteriũ.x.choꝛdaꝝ qᷣd ſtt.xcvj.G. (A.
Plalteriũ cantãti eſt voluptas:timẽti onꝰ.
„* Nublicani qᷣ ſint.lix.E. (xcvj. EK.
Psdicitię cãs nõ niſivir pudicus audire de
Pꝛopter pudicitię dãna ſa (bet.c.xviij.C.
lutis vota cõpꝛimenda ſunt.cc.xlij. D.
Pudicitia deo amabilis ⁊ ad oẽ bonum eſt
De tribꝰ pueris miſſis ( vtilia cc.xlix.C.
in caminũ ignis. cc.xl.x totum.
Foꝛtiter pugnat qͥᷣo ſe pugnat. vij. C.
Pulcher vbiq; chꝛiſtꝰ eſt. xiij. E.
Pulchꝛa iſta ⁊ mutabilia nõ fecit niſi din in /
cõmutabil pulchꝛioꝛ in ſeipſo ẽ.c.xliij.A.

Pulchꝛioꝛ ille eſt qͥ nõ diſpẽdio caſtitatis ß

cultu pudor ſpecioſioꝛ eẽ ꝓbat᷑.lxxxiij. A.
Aaioꝛ eſt pulchꝛitudo coꝛdis qᷓ; coꝛpoꝛis.
Pullſate ⁊ aperiet᷑ vobis ꝛ. (lxxxiij. B.
exponit᷑.c.lxxj.A. cc. xxxiiij. C.
Pupillꝰ qͥs ſit.c.x. J.

Noie pupilli omne genꝰ humanũ dicik 4

ſint tutoꝛes eiꝰ.iiij.C.c.lxxj.A.

Qur de puniat quoſdã ſtatim pol⸗ petm̃:

quoſdã nõ. xcvij. E.

gniſicẽt ⁊ qͥd dies paſchę.lvj.A.
AQuidã in q̊drageſima vaſa in aͤbꝰ
coctę ſũt carnes tãq; imũda foꝛmidãt:⁊ in
carne ſua ventris ⁊ gutturis luxuriã nõ re
Que Quęrẽdus ẽ chꝛiſtꝰ nõ (fugiũt.c.lvij.J.
crudelitate ſed credulitate.ix. D. in fi.
Diuerſis modis querit᷑. xxxiiij. C.
Qui male ꝗrũt in terrã decidũt.c.xxj.B.
Queęſtus eſt acqᷣſitio lucri.cc.v.E.
Achel furat᷑ idola patris ſui ⁊ quid

ſignificet. lxxx. B. D.

Ba 7

Ad rõnẽ qd ꝓpꝛie ꝑtineat.iij.A.
Radices oĩs boni aut mali duę ſũt exlij. .
In radice qᷣcqͥd lateat eſtas idicat.cc.xij.D.
Nanari noie d ſignificet. lxxxvij. V. 5.

Vadrageſimę ſancte dies quid ſi⸗

Natio multis modis dicit᷑. cxc. B.

ſententiarũ

Raphadin interptat ſanitas iudicij 12ſ piri⸗ HWZ
taliter ſignificat.xciij. A.
KRebecca qͥd ſiguret. lxxv. C. D. lxxviij.
Quid ſignificet ꝙ i vtero rebeccę ꝑuuli col⸗/
lidebant᷑.lxxviij.A.in medio. B.

A. Beb

Cito recõciliet᷑ ꝓximꝰ tuꝰ:ſi in veritate vis Becon

vt vincat᷑ diabolus inimicꝰ tuꝰ.c.lxxiij.B.
Recri coꝛde qͥ ſint. xcvj.L. cc.xxxvij. E. Bed
Inter redemptũ ⁊ redimẽtem diſpenſatio
fuit: cõpẽſatio nõ fuit.c.xiij. A.
Opus regis ẽ vitã ſuã ꝓ his qbꝰ regnat op Res
Regina auſtri qͥd figu onere. c. xxx. R*
rabat. cc. liij. B. C.
Chꝛiſtcur nõ rex getiũ:b iudęgoxꝝ appellek.
Qui cũ xpᷣo reòre nõ meruerit (.xxxj. C.
cũ diabolo abſq; dubio pibit. cc.xxxij. F.
Regnũ cęloꝝ extollit᷑ nõ confundit᷑:cũ illic
publicani ⁊ meretriceſ itroducat᷑.c.xxx.F.

Acqᷣri põt:eſtimari nõ põt.cc.liij. G.

Licet oibꝰ aſſit: deeſt tamẽ ignoꝛantibus.
Adueniat regnũ tuũ:exponit C.lxxxij. kK.
c.xxvj. B. c.xxxv. D.
Regnü peccati ſic euertit᷑. lix. D.
Relationes iu diuinis ſic intelligẽdę ſunt. Bel
Initiũ religionis chꝛiſtianę Exxvit. F.
hoc eſt. cc. xly. F .
Remiſſio pctõꝛũ ideo p ßcipue credenda eſt. n
NRenüciare diabolo ⁊ põpis (c.lxxxj. &ο.
eius quid ſit.iiij. B.C. D.
Reſurrectio chꝛiſti in veteri lege multiplici⸗ Bei
ter ſfigurata fuit. c.l. C. c.liij. A. B.
Seipſũ reſuſcitauit. c.xxxiij.E. in medio.
AMoꝛtuos ſuſcitauit ⁊ carnẽ ſuã non credit᷑
reſuſcitare?c.xliiij. Ain fi.
In reſurrectione chꝛiſti fuit oꝑatio ptatis:
ſicut ĩ paſſiõe myſteriũ pietatl.c.lxxxj. Jꝰ
Difficile reſurgeret ſi nõ anteq; ſi urgeret re⸗
gnaret. c. lxxxviij. B.
Lur ſabbato quieuit i i ſepulchꝛo 7 die octa⸗
ua ſurrexit.c.xlj.A.
Ea die reſurrexit ab inferis guls conceptus
eſt in vtero virginis. xxij. B.
De gloꝛia dñicę reſurrectionis . triumpho
apud iferos: ⁊ q cũ eo ſurrexerũt.c.xxxvij.
ꝑ totũ:ſed pꝛincipalius.G.c.lvj.A.
In chꝛiſti reſurrectione cũcta elemẽta letãt᷑
ſicut in eiꝰ paſſiõe cõtriſtabãt᷑.c.xxxvj.A.
Sicut oẽ qð ĩ rebꝰ ſbſiſtit diuina diſpẽſatio
ne hoĩs impio ſeruit: ſic ĩ reſurrectiõe om/
nibꝰ vna exultatio incũ bit.c.l. B. D.
Reſurrectio chꝛiſti quantũ credu lis cõtulit
Baudiutſf tm̃ incredhnlis interitũ ñpoꝛtauit et
D 4

luctum.c.xlij. A. .
Cur poſt reſurrectionẽ pꝛimo ſe mulieribꝰ
oſtẽdit:⁊ ꝑ eas nũciat᷑.xvij.D.c.xvij.E.
E poſt reſurrectionẽ mãducauit ptãtis fu
it nõ neceſſitatis.c.xlvij.B. J.c.lviij.C.

Cur poſt reſurrectionẽ loca vulnerum reti /

nuit. c. xxx. M.c.xxxvij. G. c. xxxviij. C.
In reſurrectionis manifeſtatione de aſpe/
ctu dubitari põt de tactu nõ põt.c.lxj.A.
ſurrexit clauſo ſepulchꝛo ⁊ itroiuit clau/
ſo oſtio: quõ natꝰ eſt illęſo materni pud
ris ſignaculo.c.xxxviij. B. c. lvj. C.
NMihil nos docere voluit oſtẽdẽdo ſe viuũ
poſt reſurrectionẽ:qᷓ; vt credat᷑ reſurrectio
NReſurrectio xpᷣi ſimplex (moꝛtuoꝝ.c.lij.C.
nob duas reſurrectiões foꝛmauit.c.lxxxj.
Reſurrectio chꝛiſti defunctis eſt vira (G.
peccatoꝛibꝰvenia:ſãctis głia ⁊c̃.c.lxiij.A.
Reſurrectio chꝛiſti eſt ſpes nf̃a.c.lxxv.B.
Igeo reſurrexit vt nos ad vitã reſuſcitaret
Ad h̊ ſurrexit vt imagi (eęternã.c.xxiij. C.
nẽ nobis futurę reſurrectionis oſtẽderet.
c.lxiij. B. et.cc.lj. B.
Si nõ in vero coꝛꝑe reſurrexit cõditioni no/
ſtrę reſurgendo nil cõtulit.c.lxxvj.D.
Nemo eredat de chꝛiſti reſurrectiõe niſi qð
de ſe credi voluit chꝛiſtus.c.xlv. C.
In reſurrectiõe chꝛiſti qͥd imitari debeamꝰ
Si cõſurrexiſtis cũ chꝛi/ (c.liij.C.c.liiij. A.
ſto quę ſurſum ⁊c̃.exponit᷑.c.xlj.C.
Q ſint duę reſurrectiões ſicut duę moꝛtes.
Reſurrectio moꝛtuoꝝ figura (c.xij. B.
liter oſtendit᷑.xcviij. C.D.xcix.D.E.

Reſurrectio carnisv᷑rit finis ſine fine:quia

moꝛs carnis nulla: nullę anguſtię: nulla
ſenectꝰ aut laſſitudo erit.c.xix. chd.
Reſurget incoꝛruptibilis caro:ſine vitio:ſi/
ne defoꝛmitate:ſine onere: ac pondere: et
quę nũc tibi facit toꝛmentũ: tũc erit oꝛna.
mentũ.c.xxxix.C.c.xlvij.C.ih.
Reſurrectionẽ carnis etiã qͥdã phᷣi cogno/
uerüũt licet in mõ errabãt c.xxxix.D. E.
Poſt reſurrectionẽ erũt mẽbꝛa integra:etiã
ꝗh̊ pudẽda:ibi tũ pudẽda nõ erũt.c.lij.C.
Nulla erit ibi coꝛruptio:nulla defoꝛmitas:
nulla erumnoſa neceſſitas:ſed pulchꝛa ve
ritas ⁊ ſumma fęlicitas. Ibidem.
Q erit in diuerſa ſpecie claritatis:qꝛ diuer⸗
ſa ſunt merita charitatis.c.xliij. J.
Reſurget idẽ qð cecidit:nõ nouũ coꝛpꝰ aia
Reſurget coꝛpus ſpi (reinduet. c. lvj. E.
ritale non ſpiritus.c.xlv. A. B. (B.
Ber Retia ſciſſa:ſciſmata ſunt cõmiſſa.c.xlviij.

Annotatio

Quid retribuã domino ꝓ omnibꝰ ꝛdẽTc.
exponit᷑.c.lj. EEKE..
Retribuere nõ debemꝰ mala ꝓ malis:exem
plũ.lxxxj.F.lxxxij.E. F.

Riſus frequẽs coꝛrũpit moꝛes.xcvij.E. Bil

Peccatoꝝ ſuoꝝ vulnera diligit qͥ ſe in die/
bus rogationũ ab eccleſia ſubtrahit: ⁊ nõ
ſibi medicamẽta aię ꝓcurat.c.lxxiij.C.
NRubꝰ eſt genꝰ ſpinarũ:⁊ſignificat ſynago/En
gã iudęoꝛũ.lxxxvj.C.

ctio.xcv. C.xcvj.C.
Quęe iudęi in ſabbato non facerep
hibẽt᷑ ’rnaliter: nos in die dñica facere ꝓ
hibemur etiã ſpiritaliter.c.xxxvj. BD.
Sabbatũ iudeęi carnaliter:chꝛiſtiani ſpivita
liter obſeruare debent.c.xlviij. E.
Aeliꝰ iudęus ĩ ſabbatis ⁊ neomenijs ſuis
agrũ coleret: qᷓ; i theatro ſeditioſus exiſte
Strictiꝰ ſæuãt illud iudęi (ret ⁊c̃.xcvj.C.
q́; chꝛiſtiani diẽ dñicũ.cc.xv.C.
Qur trãſiuit in diẽ dñicũ.c.liiij.B.cc.lj.B.
Sabelliꝰ qͥd de chꝛiſto ſentiat.c.lxxxix.C.
Sabelliani dicũt vnam patris ⁊ filij ⁊ ſpũſ

ſancti eſſe ꝑſonã.c.xcix. B. . ⸗
Sacramẽta vetera cur xpᷣs ſuſcepit qͥbꝰ vẽ gacra

turꝰ ſᷣnũciabat᷑.c.lvij..

Vbi lſacrificiũ ẽ chꝛiſti:ibi interemptio pec Sacri

catoꝝ ⁊ recõciliatio dei.c.xxx.B.
Chꝛiſtꝰ ſacriſiciũ eſt ⁊ ſacerdos.c.xxx.B.
Cur nõ ĩ tẽplo ſᷣ ſub celo oblatſit.c.xxx.C.
Cur iudęis pᷣcipit᷑ i vno loco ſacriſica/ (D.

re. c.xxx. D. D
Duplex ſacrificiũ de?a nob exigit.cc.lv.D.

Saccus chꝛiſti erat ſimilitudo carniſ pcti:q Sae
coõſciſſus eſt in paſſione:⁊ effuſum eſt pᷣcci,

noſtrę redemptionis.cc.lvj.D.

Sa gena chꝛiſti qᷓ totũ mũdũ cępit iudęos Sas

renere nõ potuit.c xxxvj. A.
Salomõ chꝛiſti ſigurã geſſit.cc.lij.B. C.

Deus ſaluat ꝑ miſericoꝛdiã qͥs non inuenit Si

ꝓ iuſticiã ſaluare.lxvj.D.
Salutare dei chꝛiſtꝰ dñi eſt.xx.E.
Samaria ꝓ idolatria poni ſolet.xxxij.C.
Ideo ad ſamaritanos xpᷣs venit.xcij.A.
Hiſtoꝛia ſãſonis figuralit᷑: exponit᷑ dexpo.
c.vij.ꝑ totũ. S . 4
Sãguis xpᷣi pᷣciũ eſt vitę c.xxviij.B.
NHiabolũ vicit ⁊ nos redemit.c.xxij.C.
Sanctificare nomẽ dei qͥd ſit.c.xxvj.B.
Sãcti debẽt ĩ nobis aliqͥd recognoſcere de
ſuis vᷣtutibꝰ vt ꝓ nobis exoꝛẽt.c.lxxxj.P.

Abbatü eſt ꝗqdã vacationis indi-/ Sab

Sam

San

Sapia vera ẽ deũ amare.cc.xxxiij.C. Say

D habed

Apen
nceri
Smpl
Gapient
honc⸗
Snn
plete
ydiſ

I Yſt

Honſ.
ißea
gu Peſcal⸗
a geinife
Poois
Sol Gnotu
Pint
ics
fterea

guſchen
uſſten
Tuier
na:ſee
Oias
ſtalie⸗a
Nuſbi
Sianq
lorg
(ſmt
habet.

lamen

Sl Geger⸗
ſeypd
eoſ

Khla
Ghlt
anic.
Nedi
o
D deppe
Sejpe
Lerpe
chſc
burn⸗
lus.
Dem
anti
Cen

„ Kotablliü

Sapientieę cognitio omnib ſe offert ſidelit

1elgen inqͥrẽtibus.c.xij. A.
Sapia ſuꝑboꝝ ideo falſa eſt. cc. xxiij. P.
ie 1 Sapientia mundi ſtulticia ẽ apud deũ: ex/
ttan. ponit᷑.c.xxxix.E. c.xliij. A. C.
lethogl Sapia qñq; abuſiue in malo ꝓ ſtulticia po
n thil Sapiẽtes ⁊ pꝛudentes (nit᷑.c.lxv. O.
SZ mũdi ſuperbi intelligunt᷑.xlviij.C.
“S Sar Sara ſterilis ⁊ in ſenio fecũdata qᷣd ſigniſi/
inss AHoꝛs ſarę inſidelitatẽ ſi/ cet. c. lij. A.
gniſicat ſynagogę.lxxv. F.
– Sea De ſcala iacob ⁊ ei miſterig.lxxix.ꝑ tou.
—– Sei Scinifes qᷣ dicãt᷑:⁊ qͥd figuret.ixxx ryiu. B
* HNõ oẽs q ſciũt ꝑticipes ſũt ſcix.ce· rri. 5.
münſen Scri Scripturas veterl ac noui teſtamẽti recipi/

m'i libꝛoꝝ nũero quẽ ſactę ecclię tradidit
Si qs aliqs ſcripturas (auctoꝛitas. xcj. F
Ster eas q́s eccłia recepit: vel auctoꝛitatẽ

lwiif.
onenis ſus

tntiul phꝛ/abẽdaſ eẽ crediderit: anathe.ſit.c.xxix.B.
N. In ſcpͤturis pus res geſta credẽsa ẽ et poſt
⸗ myſteriũ inꝗqrendũ.lxx.A.lxxij.hh.
eeen Tria ĩ eis ſũt:facies litterę:ꝛmoꝛalis doctri/
num. na: ſecretũ myſterioꝝ. xcix. B. O.
nutkth EYieis pus carnalit figurabat᷑: in nobᷣ ſpi
ritalit adimplet᷑.lxxxiiij. B. (rẽt. xlix. A.
lapti iz Ita ſibi oẽs cõnectũt᷑ qſi ex vno oꝛe ꝓcede⸗
Sicut ꝗda futura tãq; pᷣterita narrãt:ita ꝗ/
Naentoe daã nõ voto optãtis ſed pᷣnũciantis dicũt:

m. In ſcriptun. vna eadẽq; pſona (c.ix.B. C.

eb⸗ ſcðm tẽpꝰ ⁊ locũ diuerſas ſignificationes
ritcnr. abet. c. xcvij.
lanien 0 EÆO ſanis ſint oꝛnamenta et egrotis medi⸗
camenta. c. lxviij. A.
cigre N Sec Securitas nimia bditionẽ infert.c. xx. G.
Soamipei 2 Sed Sedere cur ad dextera pf̃is xps credat᷑ cum
tiundii ſtephanꝰ viderat eũ ſtatẽ: ⁊ qͥd ſit ſedere.
d. “rRr Ideo ſedere dicit ne dicat ma/ (c.xix.D.
eus Hr ioꝛ ſed ęqualis patri.c.xv. D.
Sep Sepulchꝛũ moꝛt ẽ habitaculũ. c.xxxiij.D.
6 . Sepulchꝛũ patens guttur eoꝛum: exponu.

Sepultura xp̃ᷣi reqes ẽ chꝛiſti/ (c.xxxiij.C.
ani. c.xiiij. C.c.xvij.C. c.xxi.DH.in fi.
. . Ideo in alieno ſepulchꝛo ponit᷑: qr alioꝝ

8 maaas

. moꝛiebat᷑ ſalute.c.xxxiij.D.
13 Ser Serpẽſ ꝓ ſapia ponit᷑.lxxxvj.E.lxxxvij.A.
mn Serpẽs quõ dictꝰ ẽ calidioꝛ cũct aiantibꝰ.
on NN Serpẽs exaltatꝰ ĩi heremo quõ ( c.lxv. O.

3 ððDUD chꝛiſtũ figurabat.c.j.ꝑ totum.

müb Cur nõ de auro vel ar Seno b ere fuerat ſa,
l. ctus.c.j.C.
D. De moꝛte ſerpẽtũ ̊ viuoꝝ ſerpẽtũ venena
= antidota p̃parant᷑. Jbidem.
umh, Aaioꝛ fuiet minoꝛi:exponit.lxxviij.c. P.
uch

ſententiarũ

Ideo quidam deo ſerulunt vt honoꝛbbus
creſcãt. lxxviij. B.
Indigniꝰ ẽ mẽte qᷓ; coꝛpe ſeruire.cc.xliij. F.
Sibylla de chꝛiſti paſſione:reſurrectione et Sxb
etiã de ſcõo eiꝰ aduẽtu pſdixit.iiij.Q.
Sichima interpꝛetat᷑ humerꝰ: et ſignincar. S
Silere dei qͥd ſit.xcvj.A.c.ij.C. xxxj.B

Symbolũ grece latie dicit collatio. c. xv. A Snn

Symbolũ ẽ cõpᷣhẽſio fidei nr̃ atq; ꝑfectio:
ſimplex:bꝛeue ⁊ plenũ. Ibidem.
In ſymbolo reglła ſidei nr̃e:bꝛeuis nüero
vboꝝ ⁊ grãdis põdere ſniaꝝ.c.xxxv. A.

Doctrina ſymboli vtus ẽ ſacramẽti:illumi

natio aię: plenitudo credẽdi.c.xxxj. A.
Symbolu apłi tali mõ ediderũt.c.lxxxj.A.
Quid quiſq; apoſtoloꝝ ſymbolo addidit.
Symboli expoſitio.c.xcv.A. (c.xv. A.
Simeon iuſtus agnouit chꝛiſtũ infantẽ ſe⸗
nex:⁊ factꝰ ẽ in puero puer.xiij. D.xx.D.

Mo expectauit vt audiret chꝛiſtũ loauentẽ

quẽ agnouit infantẽ. xx. C.
Sin iterpᷣtat᷑ tẽptatio:et ſigniticat. xciij. 2. Sin
Sinus ꝓ ſecreto ponit᷑.c.x.D.

Sites multę ſunt.xciij.B.xcij. B. Sit
Sitis chꝛiſti i cruce qͥd ſignificet.c. riiij. B.
In ſole duo ſũt:caloꝛ ⁊ ſplẽdoꝛ.iij.d. Sol

Lutũ tãgẽſ purgat nõ ſe inqnat.c.lxxxj.D.

Sol ſpiritalis nõ oꝛit᷑ niſi iuſtis.lix.E.
Solẽnitas ab eo qðõ ſolet nomẽ accepit:eo

qð ſoleat in anno celebꝛari.c.lxxxvj.A.
Spes vera aim ad inuiſibilia trahit ⁊ ligat Spe
nec decipit:̊ fideliter ad beatitudinẽ ꝑdu

Recte ſperat qͥ ab actione pꝛa/ (cit. lij. .

ua diſcedit. IJbidẽ.ꝰ
Spei beatitudo ſuccedit.liij.D. WZ
Spes mũdi caduca ẽ: ſpes dei ſolida acꝑꝰ
Spei inanis vmbꝛa mul/ (petua. c. lxj. C.
tos decepit.c.xx. G.
Spes bonoꝝ nõ ẽ in B müdo. c xj. B.

Quii alio hoiĩe ſperat: inoꝛdinate bumilis

eſt: q in ſe ſperat periculoſe ſuꝑb: vtrüq;
ſperãti pnitioſum.xciiij.E.
Spus melioꝛ ẽ omni coꝛꝑe.c.xliij. B. Spoi
Spũs nr q viuit hõ ala vocat᷑.c.lxxxvj.D.
Mõ ois ſpũs dei deꝰẽ:qꝛ ſũt duo ſpũs: dei
Spũiſãcto ꝓpꝛiũ no (⁊ mũdi.c.xxxiiij.C.
mẽ ẽ ſpũſſanctꝰ:licet pater ſit ſpũs et filiꝰ:
⁊ pat᷑ ſanctus et filiꝰ.xxxviij. G.c. xxv. A.
Ideo ſpũſſanctꝰ aliꝰ paraclitꝰ dicit᷑:nõ mi⸗
noꝛ: qꝛ ſimił eſt gloꝛię vel naturę eiuſdẽq;
ſubſtãtię: ⁊ maieſtatis ſocius.c.lxxxv.A.
Neceſſe eſt vt vniꝰ ſit ſubſtantię natura cũ
chꝛiſto: quem videmus vniꝰ cum chꝛiſto

2;

Annotatio

eſſe doctrine.c.lxxxiij.C.
E2ſit deꝰ ⁊ vna in trinitate ꝑſona:auctoꝛi/
tatibꝰ ꝓbat᷑.c.xciiij. A.B.
Si qͥs ſpmſãctũ dixerit patrẽ aut ſiliũ ana/
Ita in ſpm̃ſãctũ cre (thema ſit.c.xxix.B.
dẽdũ ẽ ſicut in deũ patrẽ ⁊ filiũ.c.xxxj.C.
in fi.c.lxxxj. M.c.xciiij.A.
Si qͥs dixerit nõ adoꝛadũ ſpm̃ſanctũ ab oĩ
creatura ſicut filiũ ⁊ patrẽ: anathema fit.
Cũ pfe ⁊ filio vnꝰ eſt verꝰ deꝰ (c.xxix.D.
nõ minoꝛ nec tertius deus.c.xcix.SSJFJ.
Equalis eſt patri ⁊ filio manẽs in patre ⁊ ſi
lio: ⁊ tertia in trinitate ꝑſona.iiij. C.
Cõtra eos qͥ ſpiritũſanctũ minoꝛẽ aut mini
ſtralẽ magis qᷓ; deũ ꝓnũciant.vj.C.
Nõ eſt pater nec filiꝰ:ſed patris ⁊ filij ſpũs:
patri ⁊ filio coęqualis ⁊ ad trinitatis ꝑti⸗
nẽs vnitatẽ. xxxviij. C. G.

Qui negat ſpiritũſanctũ nõ eẽ patris ⁊ filij

plenꝰ eſt imũdo ſpiritu:⁊ vacuus eſt ſpiri
tuſancto.c.xcix. SꝓSFS.
ÆO vnifoꝛmiter ad patrẽ ⁊ filiũ dicit᷑:qꝛ pa/
tris ⁊ filij ſpũs eſt.xxxviij.F.
Equaliter de patre ⁊ filio ꝓcedit:qꝛ patris
⁊ filij cõmunio appellat᷑.xxxviij.O.
Hhoc habet ꝓpꝛiũ ꝙ ęqualiter a patre ⁊ filio
ꝓcedit.xxxviij. LD. ðJò
Ideo neq; genitꝰ neq; ĩigenit dicit᷑.xxxviij.
Simui ꝓcedit a patre ⁊ filio ad ſan (O.
ctificandã craturã. IJbidem.
verus ſit deus nõ genitꝰ nõ ingenitus:
nõ creatꝰ neq; factus:de patre ꝓcedẽs et
filio:patris et filij ſpiritus: ſemꝑ patri et

filio coęternꝰ.c.xx. A. c. xxix. A.

Nõ ẽ minoꝛ filio aut pf̃e.c.xix.E.c.xxiij.D.
Si qs dixerit ſpm̃ſãctũ facturã aut ꝑ filiũ fa
ctũ:anathema ſit.c.xxix. C.
Si qs nõ dixerit ſpm̃ſãctũ de patre eſſe ve/

re ac ꝓpꝛie ſicut filiꝰ de diuina ſubſtãtia et

deũ verũ anathema ſit. Ibidẽ.

A patre ⁊ filio ꝓcedẽs ꝑ oĩa ęqualis ẽ natu

ra:volũtate:ptãte ⁊ ęternitate.c.xcj.C.
Si qs de patre ⁊ filio bñ ſenſerit:de ſpũſan
cto nõ recte habuerit hęreticꝰ ẽ.c.xxix.D.
Quomodo auctoꝛ cõceptiõis chꝛiſti dicat᷑.
Quia mittit᷑:nõ ideo q̃ſi ſubie (c.lxxxj.D.
ctꝰ aut ſeruꝰ eẽ credẽdus ẽ.c.lxxxiiij.B.
Cur ſctificatio ſpũiſctõ attribuat᷑.xcvj.hh.
Augebat aplis ſapiẽtiã:⁊ cõfirmabat cõſtã
Ideo ĩ ſpecie ignis (tiã.c.lxxxv.D.E. ES.
ſuꝑ ſingulos ſedit.c.lxxxv.C.c.lxxxvij.B.
Sicut muſto pleni apli in aduẽtu ſpũ ſſãct

credebant᷑:ita et nunc electi inebꝛiantur.
Cur nõ dabat᷑ diſcipulis niſi (c.lxxxv. GB.
glificato chꝛiſto.c.lxxxvj.A.c.lxxxvij.A.
Cur ĩ flatu ⁊ liguis igneiſ apꝑuit.c.lxxxvij.
Cur nõ mõ loquũt᷑ linguis qͥ ſojm̃ſã (B.
ctũ accipiũt quõ tunc.c.lxxxvj.C.D.
A dono ſpũſſãcti alieni ſũt qͥ ſocietatẽ vni/
tatis nõ retinẽt.c.lxxxvj.D.c.lxxxvij.B.
Vt ſpirituſſancti ſimꝰ digni inhabitatione
⁊ illuminatiõe:quales nos eſſe opoꝛteat.
Niſi aſſit coꝛdi audientis:ocio (c.lxxxv.J
ſus eſt ſermo doctoꝛis.c.lxxxj. H.
Cur ſpũiſãcto dttribuat᷑ remiſſio peccaton
Sponſſis ⁊ ſpõſa quõ chꝛiſtus di (iiij. L. Sbon
citur.xl.MH.cc.xxxiiij.hh.

Sponſus ſponſe ſeruare debet fidẽ quã ſi

bi ſeruari deſiderat.cc. xliij. B.
Spõſa nõ ẽ ꝗᷓ virũ ſuũ nõ cognoſcit.iiij.V.
Sub ſtellaꝝ ptãte nullus ſęculariũ negocio Stel
rũ depẽdet ꝓuectꝰ.xxxiiij.C.D.lxiij.C.

Stellaꝝ noie ſancti intelligãt᷑.c.xxxiiij.D.

Stella a magis viſa nunq; pꝛius apparuit
inter ſidera:nec poſtea ꝑmanſit.xxxj. B.
Tiüc nos ſpiritaliter ad chꝛi (.Dxxxiiij.D.
ſtů ducit. xxxiij. B. C.
bat ꝑſecutoꝛes.cc.xxxvij. J.
Cur ꝓ ſe ſtans ⁊ ꝓ inimicis genua flectens
Pacẽ pinguiſſimã (oꝛauit.cc.xxxvij.EKk.
inuenit qꝛ pacẽ inimic optauit c.lxx.D.

Stephanus pꝓtomartyr ſeuiebat et dilige / Steyb

Stultꝰ ibi es vbi tibi ſapiẽs videris.cc.xij. Stul

Stulticia ꝗdã mũdi ẽ ꝗlõge ẽ a deo (:E
⁊ quedã ꝗ accedit ad deũ.c.xxxix.E.

Stercus nõ ſuo loco poſitũ imũditia eſt: ſᷣ Ster
ſuo loco poſitũ agrũ fructificat:et figurat

ſpiritaliter.c.lj. A. B. C. D. circa fi.
Supꝑbia nõ ẽ magnitudo ſᷣ tumoꝛ.xxvj.B. Sup
Superbia amittit qð humilitas impetrat.
Suꝑbia nõ eſt niſi vbi negligiẽ cxciiij. C.
diſciplina.cc.xxxviij.A.
Suꝑbia inuidos facit.cc.xxxix.L.
Supbi fumo cõparant᷑.c.ix. K.
Suꝑbꝰ quãto gloꝛioſioꝛ aparet ante hoĩes
tãto deiectioꝛ erit ante deũ.cc.xiij.C.
Erubeſcat hõ eẽ ſuꝑbꝰ ꝓ qͥ humilis factus

Suſãna inimicos ſuos (ẽ deꝰ. cc. xiij. B. Suſ

tacẽdo vicit.c.xviij.C.
Suſãna decus pudicitię vicit impudicitiiã
iudicũ qꝛ ꝓpter dãna pudoꝛis ſalutis vo
ta cõpꝛeſſit.cc.xlij. B.

Cũ ducebat᷑ non dolebat de ſupplicio quia

gaudebat de teſtionio falſidico.cc.xlij.C.

ltteſ⸗
Penetace
Tacent l
ſbigel
Lcentlin
auſsot
n Nuliaſt
in Lunered
Lac ſilu
Quicidin
lenplo c.
oͤpleke

giquistel
Lenpont
aglelege
Paoſütto
Lipusom
rutüoe
Coöhomi⸗
Tihtauitd
Teptatde⸗
chriſtusd
Teptariot
ſatqoͤne
hommieocc
Deblenpt
Qootrate
dum10:3
Dübol
Dübolus
lenitvin
ostint
Ulkrquos
tremplä.
oo ten
Ano
diuani
Ptatione⸗
iteten
Noͤpoͤrti
Omittik.
Tipturep
tihte
loquot
is dbep
Aluin
otiy

Aeumin

Delang

innbinn
ele oren.

nn

lan.n
miſioperun

Nen t)

chetfii gii
b.

Callnüteen
..L. Dhiſ
gii mü
us run
mmir nn
i (am⸗.

michuddlcg

s gens eunr
it amE
turch.
rinslni
einde
ee
inundt
mnarafnn
Dauß

lins mn.
iet i.

72 ri.
ͦ humüs

S

Gors lisn

D

crijß

unnmib⸗ RK

ide c

mia que dicant᷑. cc. xxxiij. B. cc.liiij. lh.

vult reſpõdere qð queęrit᷑.c.xviij.A.

ſibi adeſt. c. xviij. B.

Taceat lingua in bono negocio quęi malis

cauſis obticere cõſueuit. Ibidem.
Cau Tau ljr̃a ſiłitudinẽ crucis expmit.c.viij.D.

Can Tangere chꝛiſtũ ẽ in ipᷣm credere.c.xvi .8.

Cactꝰ ſaluatoꝛis opus ẽ ſalutt.lxxitij.
Quicqͥd in tẽplis manufactis agit᷑: oran in
templo coꝛpoꝛis nf̃i ſpiritali ędiſicatione
cõplet᷑.cc.lij.A.cc.liiij. A. cc.lv.A.

Tem Templũ dei ẽ qͥſq; ĩ q̊ eſt charitas.xxxix.B.

Si quis templũ dei violauerit ⁊c̃. exponit᷑.

Tempoꝛa tria ſũt: (xcvj.Q.circs ſi.cc.x.C.

ante legẽ:ſub-lege:⁊ ſub gratia.c.lj.B.

Duo ſũt tꝑa:laboꝛis ⁊ mercedis.c.lj. A.D.
XTeẽpus om̃e vitę nr̃ę q̃ſi ſtadiũ quoddaʒ eſt

virtutũ ad celeſte bꝛauiũ.lxiiij. A.
Qð homi ꝓlixũ eſt:deo bꝛeue eſt. xcvj.B.
Tẽptauit deꝰ abꝛahã ⁊cc̃.exponit᷑.lxxj.lxxij.
Tẽptat deꝰ:tẽptat chꝛiſtus:qꝛ (xxiij.ꝑ to.
chꝛiſtus deus: tẽptat ⁊ hęreticꝰ.lxxij.DP.
Tẽptatio dei nõ id agit vt ipſe aliqd agno/
ſcat qð neſciebat:vᷣ vt illo tẽptante qð eſt ĩ
homie occultũ ꝓpalet᷑.lxx.h.lxxij.E.

Deꝰ temptat vt doceat:diabolꝰ vt ſeducat.

Qꝛ cõtra temptatiões ſit eunan Ixxij. F.
dum ⁊ oꝛandũ.c.lvij. F. S.hD.
Diabolꝰ cur tẽptauit ꝑ ſerpentẽ.c.iiij.A.
Diabolus vbiq; temptat: ᷣ vbi mulierẽ in/
uenit vincit: vbi mulierẽ nõ inuenit victꝰ
Illos tẽptare nõ ↄſue/ (abſcedit.lxxvij.C.
uit: quos qꝗeto iure ſe poſſidere cognoſcit:
exemplũ.lxxxiiij.B. C.lxxxv.A. B.
Mogdo temptat ꝑ illos quos ſuis vinculis
alligatoſtenet:quõ olim ꝑ ſerpẽtẽ. c. lxuij.
Taãdiu aliqͥs nõ ſentit eius tẽ (B. cc.xxij.C.
ptationẽ:qᷓ;din opera illius exercere volue
rit: exemplũ.xciij. C.
MNõ põt tẽptare niſi ꝑmiſſus:⁊ nõ niſi quãtü
pmittit᷑.c. xxvj.E. c.lvij. G. in ſi.
Tẽptare põt ſuadẽdo nõ cogẽdo.c. xcvij. 5F

Ad tẽptãdũ nemo eo aſtutioꝛ.cc.xxxiiij.D.

Quõ quoſdã foꝛtiꝰtẽptat ꝑ moꝛbos vł dãna

qͥs ab eiꝰ amicitia reſilire ꝓſpicit.cc.xliij. B

Aliud eſt tẽptari ſine qͥ nullꝰ iuſt ꝓbat eſt:
aliud in temptationẽ induci.c.lxxxij. G.
Igeo tẽptari chꝛiſtꝰ voluit vt chꝛiſtianꝰ ma/

Acet mõ deꝰ:ſᷣ nõ ſꝑ tacebit. xcvj. A.
ALur tacebat ihs coꝛã pilato.c.xvij.
aciturnitas negat qð obijcit᷑ cũ nõ

gilterio eiꝰ inſtruct?nõ poſſ eta temptatoe
ſuperari. c.lvij. E. circa ſi.
Tẽptationũ duo ſũt genera: intus et foꝛas:
exemplũ.cc.xxiij. J. KK.L.¶M..

Tptari chꝛiſtianũ neceſſe ẽ.c.lxv.F. ĩ me.
Bene tacet qͥ defenſionẽ nõ deſꝑat. Ibidẽ.
Taceat lingua neceſſe eſt vbi ipſa veritas

Quẽ tẽptatio ꝓbabilẽ reddidit: ipſe 34 ſa⸗
nitatẽ iudcij ꝑueniet.xciij. A.
A temptationibus nec infantü etas vacare
poteſt. cc. xlvj. A.

Aus ſit tẽptatio ſcni. cc. xlvj. 8.

Ideo iuuẽtus maioꝛibus temptationũ tem
peſtatibus quatit᷑.cc.xlvj..
Talis vnicuiq; tẽptatio dat᷑: qualẽ aut cum

laude vincere:aut cuʒ oppꝛobꝛio ſuccũbere

poterit. cc.xlix. Q.in ſi.cc.liij. G.
Tenebꝛę ęgyptioꝝ palpabiles qᷣͥd ſi gnificẽt Ten
Tenebꝛę dicunt᷑ pecca ¶xxxvij.E. O.in me.
toꝛes:nõ natura ſed vitio.xlviij.B.añ me.
Terra ĩuiſibilis ⁊ incõpoſita ſic legit aparu Ter
Cur tertia die germẽ ⁊ (iſſe.c.xxxiiij. B. D.
herbam ꝓtulit.c.xxxiiij. D.
Terra repꝛomiſſiõis qd ſiguret. c. B. c. v. D.
Quõ eam iudęi iuſto dei iudicio receperũt:
nõ alienã inuaſerũt.c.v.ꝑ totũ.
Quõ ſpiritalit fluit lacte ⁊ melle.c.v.D.

CQur nõ ſit recuꝑata ꝑ moyſen: ſed ꝑ ieſũ na/

Cur tm̃ duo terrã repꝛomiſſiõis (ue.c.v.E.
intrauerũt de filijs iſtł.c.A. B. c.ij. ꝑ totũ-
Terra nf̃a ẽ caro nr̃a:ꝗ nõ debet eẽ moꝛiẽtiũ
ſ viuẽtiũ:vᷣtutũ nõ vitioꝝ.lj.A.lxviij. A.
Theſauriʒat ⁊ neſcit cui cõgregat ea: expo/ Thel
nit᷑.l.B. C. D. xcvj.*. cc.xx. C. cc.xlv. J.
Vbi theſaurꝰ tuus ibiꝰ coꝛ tuũ:exponit᷑.cc.
AMagna vanitas ꝙ e urizat mo Elv. E.
riturus moꝛituris.l.E. F. G
ſit theſauriʒãdũ ĩ celoꝛet qre.l .H. J. k.

Quid boni in theſauꝝ celeſtẽ colligãt ſciũt:

mali qͥd theſaurizent ignoꝛãt.cc.xx.C.
Teſtamẽta duo ſiguralit᷑ oñdũt᷑.c.A.B.i ſi. Tej
Qui cõtra teſtatoꝛis venit volũtatẽ: expcre
dandus eſt.c. xcix.R.
Teſtimoniũ falſũ nõ eſt dandũ:nec ꝓ auari
cia:nec vitę redẽptiõe.c.xcvj.C.D.
MNõ ſolũ teſtimoniũ xpᷣo ꝑhibẽt vᷣba ſcptura
rũ:ſᷣ facta ⁊ gẽtes.iiij.L.vſq;. R.viij.C.

Timoꝛ dei pędagogꝰ eſt aie: vt ad charita/ Tim

tẽ ꝑducat.lij. F. cc. xiij. F. cc. xiiij. E.
Timoꝛ dñi ſpes eſt foꝛtitudinis.cc.xiiij. A.
Hoc ipᷣm vehemẽtiꝰ timeas:qꝛ nõ times.cc.
Timoꝛ nõ eſt mittendꝰ foꝛas qua/ (xuij.C.
cũq; dilectiõe:ſed recta. IJbidem.
Alłbaioꝛ timoꝛ debet eſſe ꝑegrinantiũ: minoꝛ
ꝓpinquãtiũ:nullꝰ ꝑuenientiũ.cc.xiiij.E.

6

Annotatio

Qui ꝑfecte deũ timet:ſꝑ ſe a peccatis cuſto/

dit:qꝛ ſꝑ dei ſſentiã cogitat.cc.xiij.D.
Alius ẽ timoꝛ ſilioꝝ:aliꝰ ſeruoꝝ.cc.xiij.E.
Timẽtis deũ beata erit aĩa:et a temptatiõe
Diaboli libera:qꝛ ab itinere pꝛauo recedit:
⁊ ad vᷣtutũ ſemitã vias ſuas dirigit. Ibi.
Vbi timoꝛ dei non eſt ibi diſſolutio vitę eſt.
cc.xiij. F. cc. xxxviij.C. =SèðM
Timoꝛ dei timoꝛẽ expellit gehennę:qꝛ facit

hoĩem pctm̃ caue:⁊ iuſticię oꝑa agẽ.cc.xiij.

Cũ timoꝛe ⁊ tremoꝛe veſtrã ipſiꝰ ſalutẽ (F.
operamini:exponit᷑.xciiij.C. .
Co Tobias ad hoc cecitatẽ incurrit vt angelũ
ſuſciperet medicũ.cc.xxvj. A. —
Tobig ceęcitaſ exercitiũ erat vᷣtut:.cc.xxvj.C

CThomas aplus dũ curioſus extiterat i vul/

nere ſaluatoꝛis:moꝛtẽ incurrebat inſideli/
Eius bona inſidelitas:quę (tatis.c.lix.B.
ſeculoꝝ ſidei militauit.c.lvj.D.c.lxj.A.
OÆSW„ ſibi geſſit cũctl ꝓfecit qꝛ cũ ſuã exercebat
ſollicitudinẽ oĩm ſidẽ cõfirmauit.c.lxj.A.

Cran Oꝛ in trãſfiguratõe chꝛiſti awaruerũt moy/

ſes ⁊ helias:qͥd ſigniſicet.c.xcix.CC.
Tranſire chꝛiſti quid ſit.lij.E. in medio.

Tri In tribu atiõe cõſtitutꝰ aliquẽ cõſiliariũ ꝗᷓ

rere debet: quẽ.lij.A. lxxxij.D.
Cõtra futuras tribulatiões quidã ſe foꝛtius
armant:quidã tribulatiõibꝰ neceſſario ve/

niẽtibus frangũtur.c.lxv.F.poſt mediũ.

Tribulatio peccata purgat: aiam clariſicat

vt lima ferrum: ideo libenter eſt tolerãda.

lxxxij. C. D. E. c.v. .cc.xxij.C. cc.liiij.F.

Bonos ꝓducit ad goꝛiã: malos redigit in

fauillã.cc.xxij. D.cc.xxiij.B.
Bonos pꝛobat:malos vexat.c.xj.B.
Si cũ tribulatiõe ꝓſicimus: tribulatio tun:
ſio eſt:⁊ ꝓfectus ꝓductio.cc.xxij.B.
De trinitate locuturꝰ: nõ rationẽ ſed aucto/

ritatẽ ſequat᷑.c.lxxxix. B.

Periculoſũ ẽ homibꝰ de trinitate diſputare:

Trinitatis myſteriũ:ſiguraliter oſtenditur.
liiij. B. lxviij. D.lxx.B. C. D. .lxxj. DB.
In trinitate tres ſunt ꝑſonę diſcrete:oſten/-
dit᷑.xxxvij.D.c.lxxxv. 1J.
In trinitate ita eſt cõfitenda vna diuinitas
vt nec ſingularis putet᷑ ꝑſona:nec triplex ĩ
vnitate ſubſtantia.xxix.l.. D
Qui ſm tres ꝑſonas: tres diuiſas ſubſtan/

tias eſſe conſitet᷑:anathema ſit.vj.EE.

Qui ſᷣm ſingulas ꝑſonas trina noia tm̃ di⸗/
ſtincta patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſanctꝰ nõ conſitet

Zua augeli in celo ſcire nõ pñt.c.lxxxix.A.
Trinitas credi debet nõ inueſtigari.c.xc.A.

maledictus ſit. JbidYꝗ. (&Ott. Jbidẽ?.

Qui vnã ꝑſonã eoꝛũ eſſe conſitet᷑ maledictꝰ
Trinitas nõ diuidit᷑ diuinitate:ſed ꝑſonaꝝ
ꝗqlitate ⁊ ꝓpꝛietate.c.lxxxix.C.c.xciiij. C.

Nõ ẽ q̃ternitas ꝑſonaꝝ ſᷣ trinitas.c.xlvij.E

Licet addita ſit hũanitas nõ eſt facta ꝑſona
rũ qᷓternitas:ſᷣ ꝑmanet trinitas.xix.A.i fi.

Cur potius trinitas q́; triplex dicenda ſit.

In trinitate nullꝰẽ gradꝰ:nil i/ (xxxviij.L.
ferius:nil ſuꝑius:qꝛ ſᷣter ꝑſonaꝝ ꝓpꝛietatẽ
quicqͥd de vna ꝑſona dicit᷑:de tribꝰ digniſ⸗
ſime poteſt intelligi.c.xcj.C.
In trinimte nihil diſtat:nihil varium:nihil
defectiuũ:nihil alreri ↄtrariũ: ęquale ſemꝑ
indiuiſibile ⁊ incõmutabile.c.xix.E. .
Cogterna eſt trinitas et inſeꝑabilis vnitas:
ſine initio:ſine fine: nil maius aut minus.
In tnitate ſi aliqᷣd maiꝰaut minꝰ (c.lxxxj.
dicit᷑: ĩꝑfeta diuinitaſ accuſat᷑.c.lxxxiiij.B
In trinitat᷑e nihil poteſt comgari.c.xc.B

Si qs nõ dixerit trinitatis vnã diuinitatẽ:

vnũ regnũ: vnã volũtatẽ: potentiã ⁊ glo⸗
riã: anathema ſit.c.xxix. DD.
Qui trinitatis vnã ſempiternã ſubſtantiã
eſſe nõ conſitet᷑:maledictꝰ ſit.vj.E.
Qui vel vnã de trinitate ꝑſonã nõ credide/
rit:iĩ duabꝰ illi credidiſſe ñ ꝓdeſt.c.lxxxj.i
In trinitate ſingillatim ſingulę ꝑſonę:plenꝰ
eſt deus:⁊ totę tres ꝑſonę vnꝰ deꝰ:nõ duo
aut tres dij.lxx. F.c.xxv.A.c.xxix.A.
trinitas ſit vnus deus vnius ſubſtãtię

vniuſq; eſſentię:oĩs ſcpᷣtura ſi recte intelli⸗

git᷑ inſinuat.xxxviij. C.

Mõ eſt aliud pater:aliud filiꝰ: aut aliud ſpi

rituſſanctuſ:qᷓ;uis ꝑſonaliter diſtinguant᷑:
pꝛobat᷑ ſcripturis.xxxviij. D.
Quęlibet ꝑſonaꝝ in trinitate eſt devompᷣs:
ęternꝰ:incõmutabilis:⁊ ſimul oẽsvna ſub
ſtantia ęterna et ꝑfecta.xxxviij. E.
Quędã in trinitate ſubſtãtialiter:quędã re⸗-
latiue dicunt᷑.xxxviij. F. GO.chd.
Quę ſubſtãtialiter dicunt᷑ nõ pluraliter ſed
ſingulariter dicenda ſunt.xxxviij. J.
In trinitate ſingulę ꝑſonę habent aliqͥd ꝓ/

pꝛiũ qð inſeꝑabili ęqualitate aliquaʒ in ſe

oſtendãt ꝓpꝛietatẽ.xxxviij.L.

Trinitatis inſeꝑabilis eſt ſubſtantia ⁊ ope/

ratio.xxxviij. M. cc.j.E. .
Inſeꝑabilis naturę vnitas non poteſtſeꝑa-
biles habere ꝑſonas.xxxviij. enml.
In trinitate ois naturę noiĩa vel eſſentię ſi
cut ĩ vna ꝑſona ſingulariter: ſic etiã ſemꝑ

i tribꝰſiugulari noie dici debẽt.xxxviij.R.

ͤ

di/
geiuttn
atinit
Pnuc⸗
gunrint.
Snti
Aimad
(ſalet
Nton
taid
Titicia
Göniln
1 Tubarüt
urcN
TLube dun
Luicacd
ſvitie
Thundu
fummeqn
Tuturi

Gignitica

NS

Talaeun
magna
neliä

44 Qvelun

dſigen
Cal ges
a Venator
ccoctze
Ghonno
gtemnaſe
enente
Qefui
Venüpe
infine,
Venäpe
lurizace
Vartere
biori
ur Otbil
tolach
Nen p
Onoͤe
Oton
mum
Liguis
comn
Cir.
Qos

Dlpmngh

inen

e ae,
Grhlisſling
Aun
U l.
telgni
wnc

Wi duinee⸗

mich
mi ſutuni
ſun.
ſnigoelie
Ptckelgi
glepoeer
eni
AcmA
us dotite

mieen

le iul
undingu

Geckdebn⸗
nn bunuſd

w
huin. it⸗ -

Auęd Pꝓbꝛie: quedat tran atiue: gaã relati

ue in trinitate dieunt᷑.xxxviij. P. Q.

Ald trinitatis cognitionẽ ⁊ viſionẽ niſi ocu /
o mũdato ꝑ ſidẽ verã⁊ dilectionẽ nõ pue⸗

n trinitate meli gqlitas ni nit᷑. xxxviij. R.
6 ſimilitudo dicit᷑.xxxviij.T.

Anima chꝛiſti triſtabat᷑: ſed diuinitas incõ

cuſſa lętabat᷑.c.xxj.D.
Igeo triſticiã noſtĩ ſuſ cepit vt nobis ſuã
lęticiã donaret.c.xvij.A.

Triſticia de iniqtate ꝓpꝛia iuſticiã pturit:

ſcõᷣm illud: Quę aũt ſcõm deũ triſticia ⁊c.
Tu Tubarũ noie ſᷣdicatoꝛes figura
tur. c.vj. D. E. F.

Tube ductiles qͥd ſignificẽt. cc. xxij. B. D.

Tuaica chꝛiſti incõſutilis qd (cc.xxiij.M.
ſignificet.c.ix.B.in medio.c.xcix.&.

Thuribula ſanctificata in moꝛtibꝰ beccato

rum:quid ſignificẽt.xcviij.ꝑ totum.
Turtur:ſpiritales ſignificat.liij. B. C.
Signikficat caſtetatẽ.liiij. C. in medio.
adR Acua vaſa populum gentiü figura/

Ee vaca: arietate et capꝛa ⁊c̃. liiij.

Valſa aurea ⁊ argẽtea: lignea et ficnlia in
magna domo: alia in honoꝛẽ alia in cõtu
meliã ⁊c.qͥd ſi ignificet. cc. li h. B. C. D. E.
Zel & velum templi ſcindit᷑ in chꝛiſti paſſione

qͥd ſigniſicet.c.xiiij. B. in fine.

Vellꝰ gedeonis qͥd ſignificet.c.viij.D. S.

Aen Venatoꝛis animo ſuauioꝛ eſt capta beſtia
qᷓ; cocta comedentis palato.xlviij.F.

ÆO homo vendidit ſe diabolo ꝑ peccatũ in

ęternã ſeruitutẽ:⁊ quid inter vendẽtem et
ementẽ interuenerit.xlvij.D.E.

Quę fuit cauſa venditiõis noſtrę.xlvij. F.
Veniã petẽti dimitte c.xxxv.D.c.lxx.B.

in fine.C. c.lxxxj.G.

Veniã petat qᷣ iniuriã fecit: det veniã qᷣ in/

iuriã accepit.c.lvij.A.

Venter 7 genitalia ſunt ſibi vicina ⁊ ꝑ mẽ

bꝛoꝛũ oꝛdine oꝛdo vitioꝝ itelligit᷑. Ixv. A.

Aer α vbũ ſit inſeparabile ⁊ ęquale cũ patre

⁊ ola cũ ipſo diſponẽs.iiij.E.
Igem ꝓbat᷑ ex verbis ꝓphetę.iiij. F.

M nõ põt dici verbũ de verbo:quõ filiꝰ de
(patre. xxxviij. H.

OR non ſint duo ſed
vnum: verbum? cuiꝰeſt verbũ. c.xcix. Y.

Si quis nõ dixerit verbũ dei ęquale patri

et omnia poſſe ⁊ oĩa noſſie: anathema ſit.
c.xxix. C.

Quog ſit verbũ ſine tẽpoꝛe: ꝑ quod facta

S lh. A.

bãt ⁊cc.cc.vj. D. (A.

Verbũ vnde angeli ſa/

ſe ententia rüũ

ſunt tꝑa. xiij. dhd.
Verbũ dei hoc eſt qð nõ poteltd dicere ver⸗ H
bum hominis. c. xlv. D.
EÆW„„ nõ ſit factũ vel creatũ.c.xciij. B8.
Igeo fit hõ vel caro vt ſe noſcat homo bo
minẽ.lxxiiij.L.
Tolle vᷣbũ ⁊ qͥd ẽ caro niſi caro. lij. Kk.
Non in carne pereundo ceſſit:ſed caro ver·
bo ne ipſa periret acceſſit.xix.A.xxvij.C.
In ſe manẽ̃s innouat oia:nec loco cõcludit᷑
nec tꝑe tendit᷑:nec vocibꝰ texit᷑:vterũ ma-
tris aſſũpto coꝛpꝑe feęcũdauit: de ſinu paz
triſ nõ migrauit: ꝓbat᷑ exẽplo.xxvij.B. C.
Ad nos veniẽs ſurſũ (xlviij. C. c. xlv. D.
angelos nõ deſeruit nec patrem. xxxij. D.
xl. J. lxxix. C. D. c. lxxvij. B. c. xl vij. E.

A ccpit eſſe homo nõ deſtitit eſſe deus: rx·

verbis apoſtoli oſtẽdit᷑.xl.D.circa fi.
Mõò in carnẽ verſum eſt:ſed verbã manens

carnẽ accepit. c.xix. D. c. xxv. B. c. xcj. D.
Si quis dixerit nõ ſimul eſſe in cęlis ⁊ in ter

ra:anathema ſit.c.xxix..
Ita ſe in aſſ. umpto hoie cõcluſit vt mundũ
totũ regere ⁊ cõtinere ⁊ replere nõ deſtitit.
Ita ſuſcepit hominẽ vt (c.lxxxj. F. in fi.

nõ ꝑmutaret᷑ in humanitatẽ:ſ vt aiuinita M

ti ſociarerẽ humanitas.c.xciij.C.

ſuſcepit plenũ hominẽ: id eſt aiam ⁊ coꝛ H

pus hominis.c.xlv. B. E. cc. xxxv. C.
Ideo aſſumpſit foꝛmã ſerui vt poſſit humi
litatẽ ⁊ obedientiã verbo ⁊ exemplo inſi/
(nuare. xl.D.
ciant᷑ in celis: vt manducaret᷑ ⁊ biberet᷑ ab
homine in terris factiłeſt caro. c. xxvij. D.

verã carnẽ ex maria aſſũpſit in qua dia/

bolũ vicit.c. lxxvj. D. c. xxv. B. 2.
Fruſtra nobis euãgeliſta diuinitatẽ vᷣbi ßS/
dicaret: ſiverbi humanitatẽ taceret.xl. D.

Mũõ eo mõ facit homo vba quõ factꝰ eſt io

Verbũ ꝓlatũ ita ſen ( ſeꝑ verbũ.xxv. N.
ſibꝰ influit vt id recipit no excludit audi⸗
toꝛ.xxvij. B. c. xlv. D
Verbũ mẽtale cũ fit vox nõ mutat᷑ in vocẽ
ſed manens in mẽtis luce 2 aſfumpta car⸗
nis voce ꝓcedit ad audientẽ et nõ deſerit
cogitantẽ.xxvij. C.et.c.xlv.C.
Verbũ hominis non diuidit᷑ ꝑ ſyllabas in
audiente: ſic nec verbum dei conſcindit᷑:
exemplo ꝓbat᷑.xl. B. C.c.xlv. D
Verbũ dai pᷣdicari debuit gentib“: figurali⸗ .
ter oſtendit᷑.lxxv. C.

Eρ dicatũ ſemꝑ ad diſcẽdũ ꝓuocat:qꝛ ba

Annotatio

bet quo infirm⸗ recreari poſſi it ⁊ foꝛtis ro /
boꝛari: exem plü. xcj. E.
Qui verbũ dei audit ⁊ bñ audit deficit 2 p/⸗
In nido coꝛdis ſpũſ· (icit. cc.xxxix. F.

ſancti caloꝛe foueri debet ſi fructus ex co

ſperet᷑.cc.xviij. A.
Q ſiat tibi qdðcũq; deſideras. xcj. E.
Verbũ dei quõ vermes faciat. Jbidem.
Verbũ cõſũmãs ⁊ bꝛeuiãs faciet dñs ſuper
terram ⁊c.exponit᷑ cc.xxxix.C.E.

Veritas de terra oꝛta eſt: exponit᷑.xvj. A.

Veritas mẽtiri nõ põt:alio (D.c. B. ij. B.
quin veritas nõ eſt ſi mẽtiri põt.c.lxij. A.
Veritas mũdat:vanitas inqͥnat.xcv.B.
Veritas meliꝰ ex cõparatiõe falſoꝝ fulget.
Vermis caleſaciente ſole de (xcviij.A.

puro limo foꝛmatur:⸗ ſignificat chꝛiſtum.
Aeſ Veſtiri laneis ⁊ lineis:et d

ſit veſtiri duplicibus. cc.xvij.B. D.
Via triũ dierũ:qͥd ſignificet.xc.A.B.lxxj.

Aia Vlia nobis factꝰ eſt chꝛiſtꝰ ad (B. c. vj.A.

celũ:⁊ ſi amara ⁊ aſpſavideat᷑:plana facta
eſt ꝑ veſtigia multoꝛũ ambulãtium in ea.
De tribꝰ vijs ꝑ q̃̊s boni ambu (xlvj. ⁰.

lant ad cęlũ ⁊ mali ad infernũ: ⁊ quõ vias

bonoꝝ diabolꝰ obſideat.xc.E. F. iiij. V.

Zi Tlitia ic ſuperant᷑.vij. E.

Cõtraria cõtrarijs curãt᷑.lxxxv.D. c.v. D.
QZid Deus videt nõ ſolũ opera ſᷣ ⁊ coꝛda.cc.xiij.

Quomodo viſus ſit patribꝰ.. ( D. in fi.
lxviij. D. lxx. D. F.

Vt deus videat᷑ moꝛiẽdũ ẽ mũdo rxlix. p.

Viſio dei q;pulchꝛa ⁊ delectabilł ſit. IJObidẽ.

Sancti in patria mailto pfectius videbũt qᷓ;
hic ſolent videre ꝓphetę. c. lij. C.

. Vna ẽ ⁊ ſola viſio dei: cui merito oĩa iuſtifi⸗

cationũ merita: vniũſa vtutũ ſtudia poſt/
Qui male videt᷑ nõ (ponũt᷑.xliij.D.E.
eſt culpabilis:vᷣ ſi male viderit.lxxxiij. A.
Viduę quales eſſe debeant.vij.·h.

ein AHGulti dũ putãt ſe vincere victi ſi üt. cc.l. C.
nõ ſtatim ſe vindicat deꝰ in peccatoꝛes

patientię eſt nõ negligentię.c.lxxxj. EK.
Tlindicta dei duobꝰ modis licite peti põt.
Vindicta a dãnabilibꝰ factis (lix.C.D.
homines cõpeſte cit: quos in bonis operibꝰ
beneficia dei retinere nõ poſſũt.xcvij.E.
Vbi future vindictę ſollicitudo verſat᷑:illic
aut nõ peccat᷑ aut tardiꝰ delinqͥ. Ibidẽ.
Sunt q ita vinũ nõ bibunt vr alioꝛũ expꝛeſ
ſione pomoꝝ alioſq; liquoꝛes ſibi nõ ſalu/
tis cã: ſed iocunditatis exquirãt.c.lvij.J.

(c.lxxxj.D.

NVinũ nouũ mittendu? ẽ in vtres nouos:ex

ponit᷑.c.lxxxv.G. c. lxxxvj. B. c. lxxxviij. B.
Vir a virilitate dicit᷑.xcvj. O.cc.xliij. A. Zir
Noie viri ſenſus rõnalis intelligit᷑ lxxxiiij.
HB. in fine. lxxxix. B. C.
Vir nõ debet ire quo nõ vult vt eũ ſequat
vxoꝛ ſua.xcvj. C. circa fl. M.

Vir caput eſt mulieris:ſed ſi male facit ns

eſt caput eiꝰ ſed chꝛiſtus.xcvj.C.

Add h;̊ delapſa eſt humaſia puerſitas vt vir

habeakt᷑ a libidine victus:⁊ nõ vir victoꝛ li
bidinis.xcvj.QO.poſt mediũ.et.cc.l.O.

Mõ eſt vir foꝛtis qͥ ferro nõ vincit᷑ ⁊ a libidi/

ne ſuperat᷑. cc. xliij. F.

Virga moyſi ꝑ quã ęgyptus flagellak: ma⸗

re diuidit᷑:et petra ꝑcutit᷑:quid ſigniſicet.
lxxxvj. D.xc.C.xciij. B. c. j. D. et. cc. vj. F.

Quid ſigniſicet ꝙ in ſerpentẽ verſa ſerpen/

tes ęgyptiacos deuoꝛet.lxxxvj.E. in me/
dio.lxxxvij. A. c. lij. D.
Sine virga nõ regit᷑ populus. xcix. A.
De virga aaron ⁊ eius myſterio.xcix.per to
Egrediet᷑ virga de radice ieſſe: (tũ.iij. D.
Erbonit. iij. D. xcix. G.
Virga gedeõiſ qͥd ſigniſicet.c.viij.A.B. F.
Virgo eccleſia caueat ſeductoꝛẽ ne inueni⸗
at coꝛruptoꝛẽ.c.xix. F§.

AVlbi nõ poteſt a cõcubitu caro eſſe i integra

ſit in fide virgo cõſcientia. xvj. C.

Virginitas coꝛpoꝛis in paucis eſt hoibus:

ſed virginitas mentis in omnibus eſſe de
bet. xl. F. c. xix. F.
Bona eſt ſecunditas in cõiugio ſed melioꝛ
eſt virginitas in ſanctimonio xxv. D.

Virginitatis magnũ eſt meritũ. xviij. K.

Qꝛ in maria peperit chꝛiſtü xvj. C. in me/
Virginitas ſemel amiſſa nũq; (dio. xx. B.
recuperari poteſt. vij. G.

De virginitate carnis ſic quiſq; gaudeat vt

animę damnũ nõ patiat᷑. IYObidem.
Virginitas nulli ſeruituti ſuccũbit qꝛ illuʒ
diligit qui humano generi attulit liberta/
Virginitatis amica fames:ini (tem. x. B.
mica ſaturitas.lxxvij.B.
Virtutes tres ſunt qͥbus vniuerſę eccleſię
rtct⸗ cõtinent᷑.lxx. F.
Dus ſunt virtutes quę aiam purificãt ⁊ ca-
pacẽ faciũt diuinitatis.cc.xlv. A.
Virtaoboni opis fructẽ btitudinis.c xij. A.
Non virtus ſed cauſa virtutis apud deum
mercedẽ meret᷑.lix.H.circa fi.cc.xxiij.mM.

In ipſis virtutibus obtinendis dubius eſt ai

Uiemon
Citaloge
Diu pluer
Vitilong
gesli⸗
Uin ſ
ſonpum
Owene
Cutilb⸗
lerrene
Cuimale
tln
Cianoſt
fto.c.N
gnſnd
Quid ſtt
.krrr.
Polbabe
biomotea
Giabone
Vläbon
Quiyttit
oſimi
Ouitüſtt
rvitail
Vribea
turnoon

Viräbent

lerſarion
Quitüdi
1Pltan!
Perauäy
Vafeced
Onnnisy
etinch
Ulanoe
poteſtn,
Uiben
lyisaa
Deyinlo
füſſtne⸗
Vitunst
Vituline
1 Dan
Errvi.
1 Abii
lnus
ereion
n Dni ſd
Cunmn

Ment

—
4 .

n.

lmeicß⸗

ww.

n H

i⸗ dun

ulnni M

15 ſigclten n
ui ſa.
5 dan
Aipaſalanen
meit

.S.
teiaren
iele üii.

Uctdeige ven⸗

Crd dlenh
.

Ucs etbobes
omndbrsclen

ugoſeii⸗

i n

6 onb

ſicübugi
unitlmn
ninth

niutt c

4

Notabiliũ

modus ⁊ incerta diſcretio.lxiij. B.
Vite moꝛtalis dura eſt cauſa.l.B. HL
Vita lõga ẽ languoꝛ qᷣda lögus. lxxiiij. O.
Diu viuere eſt diu toꝛqueri.c.xiij. BD.
Vitã longã oẽs habere volũt:nõ bonã om
nes.c.xliiij..cc.v.A.in fi. cc.xxxix.T.
Vita iſta ſomno cõparat᷑.c.lxxxj.T.in fi.
Comparat᷑ vię.xcvj.C.cc.xxxix.al.
Æ viuendo decrełcit. cc. xlv. G.

Quãtũlibet iuſte ꝑagit᷑: quodã tũ puluere

rerrenę cõuerſatiõis aſpgit᷑. lxiij. B. C. D.
Qui male viuit nõ viuit:moꝛiat᷑ vt viuat.
c.xlj.C. in medio.c.xliiij. F.

Vita noſtra pollere debet integritcte et ſa

ma. cc.xxxviij. Yꝓ.
Itaſit licita vt oibus ſit nota. IbidẽF.

Auid ſit bñ viuere et ꝗᷣ merces bone vitę.

cc.xxxix. A. C.vẽ.in fine.
Noli habere viuẽdi cupiditatẽ: ⁊ nõ habe⸗
bis moꝛiendi ęternitatem. c.xcvj. .D. in fi.
Vita bona ꝑ tunoꝛẽ penę retinet᷑:⁊ ꝑ bonã
vitã bona cõſciẽtia cõparat᷑.cc.xiiij. A.

Qui vitã iſtã plus qᷓ; futurã aſpetit: pecoꝛi⸗

bꝰo aſſimilat᷑.cc.xvj.A.
Quãtũ ſit appetenda vita beata cũ ſicama/
tur vita iſta miſera qñq; finiẽda?c.xiij. A.
Vitã beatã oẽs volũt:ſed vnde beate viui
tur nõ omnes volunt.c.xlj. D.

Vitã beatã non poteſt acquirere: qͥ de ad⸗

uerſario diabolo victricẽ non accipit pal/
Quãtũ diſtet inter vitã iſtã (mã.iiij. V.
2 vitam beatã. iiij. X.
Per quã viã aliqͥs ad beatã vitam accedat
vel recedat.iiij. F. xc.E. TYꝓ.
Omnis vita humana debet in ſe deficere:
et in chꝛiſto reficere.xxiij. A.
Vita nõ eſt niſi beata: ⁊ beata vita eſſe n5
poteſt niſi ęterna.c.xii.Q.
Vita beata quid ſit. c. xij. A.

Si vis ad vitã ingredi ſerua mãdata ⁊c.ex

De e vitulo aureo filio (ponit᷑. c.xiij.ꝑ totũ.
rũ iſrael ⁊ eius myſterio.xcvij. ꝑ totũ.

NVlitulus ſaginatꝰ quid ſigniſicet.lxx.D.

Vituli noie quid intelligat᷑.c.viij.C. F§.

al Vlcera veſicarũ ęgyptioꝛũ qᷣd ſignifcent.

lxxxvij. C. in fi. G.xciiij.E.

u Aulpiũ noie qui ſiguret. c. vij. D.

Vulnus cito ad ſanitatẽ ꝑducit᷑ qð putrel.
cere longa abuſione nõ ſinit᷑ lxxxvii. G.

En Vnũ ſi diuiſeris integrũ nõ habebis:exem

Cum vnũ chꝛiſtꝰ ſuos (plum. cc. A. B.
iple eſſe voluit:nõ id eos eẽ voluit qð ip /

ſententiarũ

ſe eſt. xxxviij. S. B
De vnitate ſeruanda:⁊ quanta fuit vnitas
pꝛimitiuoꝛũ eccleſię.c.xix.C.D.
Vnigenit⁊ pꝛimogenitquõ chꝛiſt dicat᷑.
xxvj.D.c.lxxxj.B. HMZ (2.
Qur deꝰ hũc vocet ⁊ illũ nõ vocet. cc.xxxiij. Ao
Voluntas creatoꝛis lõge alteni⸗ generis eſt
qᷓ; creaturę.cc.xxiiij.ↄ.
Initiũ voluntatis bonę ex deo z.xxxij. C.
Voluntas dei tunc fit in celo quõ in terra.
c.xxvj. B. c.xxxv. H. c. lxxxij. F.
Volũutas vt ſit bona a deo donat᷑.xciiij. C.
Voluntati bonę nil tã facile eſt q; ipſa ſibi.
Cum gloꝛiat᷑ de ſuis viribus (xlviij. F.
eſt ac ſi gloꝛiet᷑ de ſtupoꝛe moꝛbi nõ de ro⸗
boꝛe ſanitatis ·cc.xxiij.T.
Votũ optimũ ⁊ ꝑfectũ hoc eſt vij. D. E.
Vrſus omnẽ virtutẽ in manibus habet:et r
ſignificat diabolum c.xcvij.D.
Fglix vſura vbi ꝓ paruo dato cęlũ acquiri/ at
Vſuras nõ põt accipere ( tur. c xlvj.D.
qᷣ deũ noluerit fenerari. xxvj. B.
Qui vxoꝛes habẽt aut habere volũt: inte/ Ax
gros ad eas ſe ſeruare debent: ſicut inte/
gras eas inuenire volunt. xcvj. C. circa.
fi. F. N.c.lxiiij.C.cc.xliij.B. E.
QR nõ ꝓpter libidinẽ: ſed filioꝝ pereatio⸗
nem duci debeat: qð ipe tabulę matrimo
niales indicant. cc.xliiij. OC.
Alroꝛẽ ducẽs ad triginta dies eccleſiã non
intrare debet. cc. xliiij. E.
In vxoꝛe plus caſtitas qᷓ; caro diligak: ꝓba
tur exẽplis.lxxxiij.C.
Ab vxoꝛibꝰ quibꝰ tẽpoxibꝰ ſit abſtinendũ.
ſit vtẽda tẽpoꝛibꝰ opoꝛ (cc.xliiij.C. G.
tunis.cc. xlix.C. .
Qui excepto deſiderio filioꝛum cognoſcit
vxoꝛẽ peccat licet nõ moꝛtaliter: ſed ſi ſę/
pius ſit imũdã facit aiam: ideo ieiunijs ⁊
elemoſ ynis ſe purgare debet. cc. xliiij. E.
Si peccatũ eſt ꝓpꝛiã vxoꝛem (xcvj. T.
excepta cauſa filioꝝ cognoſcere: quale eſt
appetere alienam?xcv. D. F.
Vxoꝛes caſtę oſtendũt maritis impudicis
fieri poſſe qð facere nolũt: ⁊ fieri nõ poſſe
dicũt. xcvj. O. cc. xliij. A. in fi.
Vxoꝛ caſta zelare debet virũ foꝛnicariũ nõ
ꝓpter carnẽ Eſed ꝓpter charitatẽ.xcvj.M.
Vbi meliꝰ viuit vxoꝛ qᷓ; martꝰ domꝰ capite
deoꝛſũ pẽdet. xcvj. C. circa.fi.cc.xliij.A.
HNõ ſequat᷑ virũ ad malũ.xcvj.C.in fi.H.
Finis

—-
7 5
.
.
.
. —
. .
.
— – * 2 *
. . 2 „ a= * — . 1
— . 5
. .
. „
.
. . 5
—
. . .
● ——* „
—
X
D
. 2 *
. . . *
. *„ . 2* .
17 „. .
. . . .
.
.
1
– .
7
. 5
●
.„
*
.
.
N
.
2
*
.
„ 5
2
. . *
– *
. 6*

*

53s
.

Annotatio

Diui Aurelij Auguſtini hipponẽ/
ſis Epiſcopi Sermonũ de San⸗/
ctis in hoc opere poſitoꝛum ac co
memoꝛatoꝛuũ:oꝛdinata ac bꝛeuis
Annotatio. òUM

– ¶Be ſancto Andran.
¶ In vigilia ſancti Andreę: hhomelia de eo
qð ſcriptũ eſt in euangelio ſm Johannẽ:
Zob. . Stabat Johãnes ⁊ ex diſcipulis eiꝰ duo
⁊c̃. quę habetur in expoſitione doctoꝛis
Ibidem.
In feſto ſancti Andreę ſermo: Mirum qui

vpuſdam videt᷑ cẽ. qui habet᷑ inter ſermo/

ners de Verbis domini.ix.
eſancto Thoma.
¶ In feſto ſancti Thomę apoſtoli: homelia
de eo qð ſcriptũ eſt in euangelio ᷣm Jo⸗
Job. 20 ,
tur didymus ⁊c̃.quę habet᷑ in expoſitione
doctoꝛis Jbidem.

¶ De ſancto Stephano.

Sermo. VIn fe ſancti Stephani:Sermo.j.
Ser.2. In eodem feſto:Sermo.ij.
Ser.z. In eodem feſto: Sermo.iij.
Ser.q. In eodem feſto: Sermo.iiij.
Ser. S. In eodem feſto: Sermo.v.
Ser.s. In eodem feſto:Sermo.vj. S
Ser.7. In eodem feſto: Relatio ſancti Auguſtini
de miraculis ſancti Stephani: vij.

¶ De ſancto Johanne apoſtolo.

In feſto ſancti Johannis apoſtoli ⁊ euãge
liſte:homelia de eo quod ſcriptum eſt in
Jop.aꝛ euangelio eiuſdem:Dixit ieſus petro:Se
quere me ⁊c.quę habetur in expoſitione
doctoꝛis: Ihidem.

¶ Ze ſanctis Innocentibus.

Ser. 1In feſto ſanctoꝛum Innocentũ: Ser. j.
Ser.9. In eodem feſto:Sermo.ij.
Ser.io. In eodem feſto:Sermo.iij.
Ser.ii. In eodem feſto:Sermo.iiij.
iMiSe ſancto Vlincentio.
Ser. 1 ¶ In feſto ſancti Vincentij martyris: Ser.j.
Ser. 13. In eodem feſto:Sermo.ij.
¶NDe ſancti Pauli cõuerſione.
Ser. 14In feſto cõuerſionis ſancti Pauli. Ser.3.

¶ In feſto cathedrę ſancti Petri: Ser.j.
2 io im Jo/ In eodem feſto: Sermo. ij.
hãnẽ:Thomas vnꝰ ex duodecim qui dici

Item in eodẽ feſto alius ſermo: qui habet
de Verbis apoſtoli.ix. et. x.

Item in eodẽ feſto alius ſermo:qui inſert
eſt in ſermone. xvij. in libꝛo quinquagin/
ta homeliarũ:littera.B. et ſequẽtibus.
Item in eodẽ feſto: homelia de eo qð ſcri-
ptum eſt ĩ euãgelio ſm Lucã: Homo qui/uc.ic.
dam erat diues qui habebat villicum ⁊c.
quę habet᷑ libꝛo.j.de queſtionibus euan/
gelioꝛum. ca.xxxiiij.et ſequentibus.

¶ SZe Marie virginis puriſicatione.

¶ In feſto puriſicatiõis ſanctiſſimę virginis

Marię:Sermo:hodiernꝰ dies ⁊c.qui ha
betur inter ſermones de tempoꝛe.ij.
N¶ De cathedra ſancti Petri.

J . „,„ Ser. 16.
¶SZe Annüciatione dominica.

¶ In feſto Annunciationis dominicę: de eo

qð ſcriptũ eſt in Eſaia: Et requieſcet ſuꝑ gſa.n.
eum ſpiritus timoꝛis domini ⁊c̃.Ser.j. Ser.rx.

In eodem feſto:de eo quod ſcriptum eſt in

euangelio m Lucam: Miſſus eſt ange/ Zucj.
In eodem feſto: Sermo.iij. Ser.1

Item in eodem feſto: Sermo: Vos inquã
cõuenio o iudęi ⁊c̃.qui inſertus eſt in ſer/
mone quarto de tẽpoꝛe inter.L.et.RR.
Item in eodem feſto:Sermo:Legimus et
ſideliter retinemus ⁊c.qui habet᷑ inter ſer
mones de tempoꝛe.ix.

De ſanctis quoꝛũ feſta inter paſcha ⁊ pen/
tecoſten occurrunt.

¶ De ſanctis Philippo et Jacobo.

In feſto ſanctoꝛũ Philippi ⁊ Jacobi apo/
ſtoloꝛũ:homelia de eo qð ſcriptũ eſt ĩ euã
gelio m Johannẽ: Mõ turbet᷑ coꝛ veſtrũ Job.14.
neq; foꝛmidet ⁊c.incipiens: Erigenda ⁊c.
quę ſũpta eſt ex expoſitione doctoꝛis Ibi
dem.Et ex ſermonibus de Verbis domi⸗/
ni.liiij.et ſequentibus.Et ex libꝛo Quin-/
quaginta homeliarum.xxxiiij.

¶Be Inuentione ſancteę Erucis.

¶ In feſto IJnuentiõis ſanctę Crucis: Home

lia de eo quod ſcriptũ eſt in euangelio ᷣm

. ſncipten

Pns huunel

29,

ſumpta
Lterle
Lierit

poreoce

ſun vi
gelicus
dockot⸗
bisdon

gooluen
guagint

gſeſto

Irm, pliſt
enn Neogen
nn Peogen

enz Peodenn
Neminee

ugl, tum
(Abetir

gebab
ſbepa

(Nyigiu
eouos
Pian hanne
dern4, his e
nis uleſo⸗
le⸗ Neoden
27 Peoen
edcen
neoen
Nenin
Um,, Cibtn

gueint.
dis apo
em in
neliad
iin He
Gerein

Nnt Job. 3z. Johannem: Erat homo ex phariſeis ac.
.’ incipiens: NHicodemus ex his erat cc. quę

ller. ſumpta eſt ex expoſitiõe doctoꝛis Ibidẽ.

Nnun Et ex ſermonib de Verbis apoſtoli.xiiij.
Nliag. Et ex libꝛo Quinquaginta homeliaꝝ. iij.
Nen⸗ ¶ Beckteris ſanctis quoꝛum feſta eodem tẽ-
bom poꝛe occurrunt: l!omelia de eo quod ſcri-
Man · SZob. 15. ptum eſt in euangelio 'm Johannẽ: Ego
nuang ſunm vitis vera ⁊c. incipiẽs: Iſte locus euã
nnbas. gelicus ⁊c.quę ſumpta eſt ex expoſitione
r. Ddodctoꝛis Ibidẽ. Et ex ſernionibꝰ de Ver
di bis domini. lix.. „.83
nipen —„ „„7„7
i⸗ ¶ In vigilia ſancti Johannis baptiſtę: Ho/
en . melia de eo quod ſcriptum eſt in euange-
„ALucl. r. lio m Lucam: Fuit in diebus herodis re
1e, gis iudeę ⁊c.quę habetur in libꝛo Quin/
R quaginta homeliarum.xliij. ⸗
mma. In feſto natiuitatis ſancti Johannis ba/
ninenne Ser.20. ptiſtę. Sermo.j. ”“ L
—RKr”l Ser. ⁊ꝛi1. In eodem feſto: Sermo.cj.
es Ser. 22. In eodem feſto: Sermo.iij.
apunds⸗ Ser. 25. In eodem feſto: Sermo.iiij
fuschanp Item in eodem feſto: homelia de eo quod
Lucj.i. ſcriptum eſt in euangelio m Lucam: hhe/
4 lliſlabet impletum eſt tempus pariendi ⁊c̃.
. que habetur de queſtionibus euangelioꝝ
ie lib.. ca.ij. Et lib. ij. ca. 3.
nlah De ſanctis Petro ⁊ Paulo aplis.
leimt ¶ In vigilia Petri et Pauli apoſtoloꝛũ: de
RZ eo quod ſcriptum eſt in euangelio 'm Jo
Johᷣ.ꝛai. hannẽ:Simon iohannis diligis me plus
. Ser. 24. his: Sermo. j.
Ser. 25. In feſto apoſtoloꝛui Petri 2 Pauli: Ser.).
Ser. 26. In eodem feſto: Sermo.ij.
o Ser. 27. In eodem feſto: Sermo. iij.

n Ser· 8. In eodem feſto: Sermo. iiij.
mckien cr: 29. In eodem feſto: Sermo. v. H
eni⸗ Item in eodem feſto:homelia de eo quod
Sigendut⸗ ſcriptum eſt in euangelio ſᷣm matheum:
docg i Wattb. 156. Venit ieſus ĩ partes Cęſarię philippi ⁊c.

Bermonũ De Banctis.

monibus de Verbis domini xiij. et. xiitj.
(Be ſancta Maria magdalenaz.

¶ In teſto ſancte Marie magdalenę:hhome/

lia de eo quod ſcriptũ eſt in euangelio ſm
Lucam: Rogabat ieſum phariſeus qui/ Zucj. 7.
dam ⁊c̃.incipiẽs: uod admonemur ⁊c.
quę habet᷑ in libꝛo Quinquaginta home/

liarum. xxiij.
Q Ne ſancto Petro ad vincula.

¶ In feſto ſancti Petri ad vincula:ſhomelia

de eo quod ſcriptum eſt in euangelio m

AMattheum: Venit ieſus in partes Cęſa Watib. 16.

rię philippi ⁊c. quę inſerta eſt in ſermone
xxxi. de Verbis apli: lf̃a.B.et ſequẽtibꝰ.
(NZe ſancto Laurentio.

In feſto ſancti Laurentij: Sermo.j. Ser. 30.

In eodem feſto: Sermo.ij. Ser. 31.
In eodem feſto: Sermo.iij. Ser. ʒ32
In eodem feſto: Sermo.iiij. Ser. ʒ3.

Item in codem feſto:hhomelia de eo quod
ſcriptum eſt in euangelio ſm Johannem:.
Amen dico vobis:Niſi granum ſcumen/ JYob. 12.
ti ⁊c.incipiens: Humilitatis magnę ⁊c.ꝗ̃
ſumpta eſt de expoſitiõe doctoꝛis Ibidẽ.
¶ De aſſumptione gloꝛioſiſſimę virgt⸗

¶ In feſto aſſumptionis ſanctiſſimę dei geni

tricis virginis Marię: Sermo. j. Ser. 54.
In eodem feſto:Serme.ij. Ser. 35.

Item in eodem feſto:hhomelia de eo quad
ſcriptum eſt in euangelio ſm Lucam: In-Auel.10.
trauit ieſus in quoddam caſtellũ ⁊c. quę
habet᷑ de Verbis domini.xxvj.et.xxvij.
¶ Se decollatione ſcti Johãnis baptiſte ·

¶ In teſto decollationis ſancti Johannis ba Ser. 6,.

ptiſtę: Sermo.o.
(EZe omnibus ſanctis.

¶ In teſto omnium ſanctoꝛum: Sermo.j. Ser. 57.

Item in eodem feſto: hHomelia de eo qu.d
ſcriptum eſt in euãgelio ſm Mattheum:

Iebisden que inſerta eſt in ſermone. xxxj. de Ver⸗
lbvu⸗ bis apoſtoli:littera. B.et ſequentibus.
. Item in octauis eoꝛũdem apoſtoloꝛũ:hho/
melia de eo quod ſcriptum eſt in euãgelio
, Wattb. 14. vm AMattheum: Juſſit diſcipulos aſcen⸗
is 8 dere in nauiculã ⁊c̃.quę ſumpta eſt ex ſer/
ungen

De animabus ſidelium defunctoꝛum.

Videns ieſus turbas aſcendit in mõtem manp. .
⁊c̃.quę ſumpta ẽ ex pꝛimo libꝛo de ſermo⸗N0tVff·
ne domini in monte. J. ⁊ c. L

¶ In die cõmemoꝛationis animarum ſidelilñ
defunctoꝛum: de eo quod ſcriptum eſt in

MWattb.2 5. euangelio ſᷣm Aattheum: Venite bene⸗

dicti vc?. Sermo... “”
Eodem die:de iudicio extremo et parabo⸗
Ser. 39. la ziʒ anioꝛum: Sermo.ij.

Ser.33.

Eodem die:de iudicio extremo cogitando:

Ser. 40. Sermo. ij.e
Ser. 41. Eodem die: de igne purgatoꝛij: Ser.iii,j.
¶ De ſanctis in genere ſiue cõmuniter.
4 ¶ Se apoſtolis.
In feſtis ſanctoꝛum apoſtoloꝛum: de eo qð
ſcriptum eſt in euangelio im Cucam: De-
ſignauit dominus et alios ſeptuaginta/
Ser. 42. duos ⁊c. Sermo.ffſJ.
Ser. 45. In eiſdem feſtis: Sermo.ij.

Item in eiſdẽ feſtis: Homelia de eo quod

ſcriptum eſt in euãgelio ſm Mattheum:

Manb.n. Confiteoꝛ tibi domine pater ⁊cc.quę habe

tur de Verbis domini. vij.

Item alig homelię: de eo quod ſcriptum eſt
Job.i5. i euangelio ſm Johannem: Ego ſum vi⸗
tis vega: ⁊ pater meus agricola ⁊c.quę ha
bentur in expoſitione doctoꝛis Ibidem:
Et de Verbis domini.lix.
Item alia homelia: de eo quod ſcriptũ eſt
Joh.i5. in euangelio ſcm eundẽ: hHoc eſt pᷣceptũ
meum ⁊c̃.quę habet᷑ in expoſitione docto
ris Ibidem.
Item alia homelia de eo quod ſcrip tũ eſt
Job.i5. in euangelio ſᷣm eundem:heęc mando vo/
bis vt diligatis inuicem ⁊cc. quę habet᷑ in
expoſitione doctoꝛis IObidem.
(NDe vno martyre.
Ser. 44n feſto vnius martyris: Sermo.j.
Item in eiſdem feſtis: Homelia de eo quod

Zad,t ſcriptum eſt in euangelio m Johannem.
0b. I2.

expoſitione doctoꝛis Ibidem.
e pluribus martyribus.

Ser. 15 n keltis plurium martyrum: Sermo.). .
Scr. 47. In eiſdem feſtis: Sermo.ij.
Ser. 48. In eiſdem feſtis: Sermo.iij.
Ser. 49. I eiſdem feſtis: Sermo. iij.
Ser. 50 In eiſdem feſtis: Sermo.v.
In eiſdem feſtis: Sermo.vj.

Item in eiſdẽ feſtis: hHomelia de eo quod

ſaiptum eſt in euangelio 'm AMattheum:

Vidẽs ieſus turbas ⁊c.quę ſumpta eſt ex Maus.s.

libꝛo.j.de ſermone domini in mõte.ca.j.

¶ De vno conkfeſſoꝛe.

¶ In feſtis vnius confeſſoꝛis: de ſeruo pigro
qui talentum acceptum noluit erogare:

Item in eildem feſtis:hoͤmelia de eo quod

S ermo.j. Ser „Fle

ſcriptum eſt in euãgelio ſm Mattheum: MWattb. 5.

Vos eſtis ſal terrę ⁊c.quę ſumpta eſt ex li
bꝛo.j.de ſermdne domini in mõte. ca.ij.

Ze virginibus.

¶ In feſtis ſanctarũ virginum: homelig de

mini i et. rii. e de quęſtionibꝰ euan
gelioꝛu
quęſtionum:queęſtione.lix.

Miſi granum frumenti ⁊c̃.quę habetur in

eo quod ſcriptũ eſt in euãgelio ſm MÆat⸗

theum: Simile eſt regnum cęloꝛum decẽ Manp. 25.

virginibus ⁊cc.quę habent᷑ de Verbis do

lib.j.ca.xliij.Et in libꝛo.lxxxiij.

EFinis Annotationum.

oben .

lgepil

droge

unerd
nd ſer

—

emorl
Nſtepy⸗
düsmi
Altusg
alta aſca
Vtflioe
ſtusmi
ſisfeci
potultf
nnsdee
farisffn
Pmentäi
nedicg

B. Aug. de ſctis De ſctõ Btephano Ber.

nae 6,

ſnngn

eogare

detd ld
Partbenn.
wuckerl

boncn
ofm Ga⸗
gun deie
Vabisde
nonib'eun
wohen.

n.

Annotatio
namera&

Diui Aurelij Auguſtini hipponẽ
is epiſcopi O pus Ernoſn 8 ſan
ctis tam in ſpecie qᷓ; in genere ſiue
cõmuni:quoꝛũ feſtiuitates pꝛęci/
pue ſancta celebꝛat eccleſia: eo oꝛ/
dine quo occurrũt: feliciter icipit.
UDe ſancto Andrea
nvigilia ſctꝭ Andreę: Homelia
de eo qð ſcriꝑtũ eſt in euagelio ſᷣm
Job.. Johanem: Stabat iohanes ⁊ ex
diſcipulis eiꝰ duo ⁊c̃.que habet᷑ in
expo ſitione doctoꝛis IJbide.

¶ In feſto ſancti Andree ſmò: Wi

rum quibuſdã videt᷑ ⁊c᷑.qui habet

inter ſermones de Uerbis dñni· ix.
¶ Be ſancto Thoma

n feſto ſancti Thome apli: PHDo

melia de eo qð ſcriptũ eſt in euaãge
Job. ꝛ0. lio m iohannẽ: Chomas vnus ex
Duogdecim qui dicit didymꝰ ⁊c. ꝗ
habet i expoſitõe doctoꝛis Ibide.
Be ſancto Stephano
eſto ſcti Stephani: Sermo...
ordinmis ſer

riſſimi cele/
monũ be

iibdbiꝛꝛauimꝰ heſterna die
n natalem quo rex mar
operis NXtyrũ natus eſt in mũ

do: hodie celebꝛamꝰ
uatale quo pꝛimicęriꝰ
martyrũ migrauit ex
nundo.Opoꝛtebat em̃ vt pꝛimũ imoꝛtalis
moꝛtalibꝰ ſuſciperet carnẽ:⁊ ſic moꝛtalis
ꝓ imoꝛtali cõtẽneret moꝛtẽ.Et ideo natus
eſt dñs vt moꝛeret᷑ ꝓ ſeruo:ne ſeruus time/
ret moꝛi ꝓ dño. Natus eſt chꝛiſtus in terris
vt ſtephanus naſceret᷑ in celis. Ingreſſus ẽ
dñs mũdũ:vt ſtephanꝰ ingrederet᷑ in cęlũ.
Altus ad humilia deſcendit: ⁊ humilis ad
alta aſcendit. Filius dei factus eſt hoĩs filiꝰ
vt filios hoĩm faceret filios dei. Fecit chꝛi/
ſtus mirabilia:fecit ⁊ ſtephanus.Sed chꝛi⸗
ſtus fecit ſine ſtephano: Mũquid ſtephanꝰ⸗
potuit facere ſine chꝛiſto? Viuebat ſtepha/
nus de chꝛiſto:ſicut ſarmentũ de vite. Mi/
raris fructũ de ſarmẽto pendentẽ:vide ſar/
B mentũ in vite manentẽ. Eia ſancte ſtepha/
ne:dic aliquid iudęis: vt incipias lapidari

Sermo. n
A —

qui cruciſfixerũt te. Quꝗdo ergo dixiſti: Pa

⁊ poſſis coꝛonari. Jaculare verba ⁊ excipe
ſaxa. Dic aliquid de incircũciſis coꝛdibꝰ: et
moꝛieris lapidibus.Dic aliqͥd de eo cuiꝰno
men nolunt audire:Erubeſcãt ⁊ ſęuiãt: mu NMõ.ʒo.

ta efficiant᷑ labia doloſa. Dic eis vbi vidceas

viuũ quẽ irriſerunt cruciſixum. DNic eis vbi

eum vides: hic non viuis:ſed cũ illo meliꝰ

viuis.Dic eis qꝛ nihil eſt qð fecerunt: viuit
quẽ occiderũt. Dic eis qꝛ vides ad dexterã
patris ſtantẽ:quẽ irriſerunt in cruce pendẽ
tẽ.Et ille inquit: Ecce video cę-los aꝑtos ⁊ Act.ꝛ.
filiũ hoĩs ſtantem ad dexterã dei.At illi cla
mãates cõtinuerũt aures ſuas. Aures clau/
ſerũt ⁊ ad lapides cucurrerũt: impetũq; fe/
cerũt omnes ĩ eũ:⁊ lapidabãt ſtephanũ in/
uocantẽ ⁊ dicentẽ:Adheęſit aia mea poſt te: Põ eꝛ.

qꝛ? lapidat᷑ caro mea ꝓ te.Accipe ſpiritũ me

um:⁊ redde mihi ꝓmiſſum tuũ.Oꝛauit chꝛi Lud..23.

ſtus ꝓ ſuis cruciſixoꝛibꝰ: oꝛauit ⁊ ſtephanꝰ Actj. 7.

ꝓ ſuis lapidatoꝛibꝰ. Dñs ieſus chꝛiſtus oꝛa
uit affixus ligno:ſtephanꝰ genu flexo. Qui
ſtando ſuũ ſpiritũ cõmẽdauit dño: pꝛo illo/
rũ delicto fixo genu oꝛauit. Oꝛabat dñm ꝓ
inimicis vt amicꝰ dicẽs: Certe ego patioꝛ:
ego lapidoꝛ:in me ſeuiũt ⁊ i me fremũt: ſed
ne ſtatuas illis hoc peccatũ: quia vshoc di
cã tibi a te pꝛimo audiui. Ego ſeruus tuus
patioꝛ:ſed multũ intereſt inter me ⁊ te.Lu
dñs:ego ſeruus. Tu vᷣbũ: ego auditoꝛ ver

bi. Lu magiſter:ego diſcipulꝰ. Tu creatoꝛ:

ego creatꝰ. Lu deꝰ*:ego homo. Multũ int
eſt inter peccatũ iſtoꝝ qͥ lapidãt me: ⁊ illoꝝ
Lud.23.
ter ignoſce illis quia neſciunt qͥd faciũt:pꝛo
magno pctõ petiſti:⁊ me ꝓ minimo petere

ocuiſti. Dñe iquit ne ſtatuas illis hoc pec/ Act 7.

catũ:Tanq; diceret: Ego patioꝛ ĩ carne:iſti

nõ pereant in mẽte. Illi lapides mittebãt:

⁊ ſanctus ſtephanꝰoꝛatiões fundebat.Ma

gna pietas fratres: magna clemẽtia. Pꝛoꝛ/
ſus qualia ĩ menſa dñi ſui comedit: talia et

ipſe in ſuo cõuiuio pᷣparauit.Scriptũ eſt in

lege: Ad magnã mẽſam ſediſti:ſcito qm̃ ta Ecẽi.ʒi.

lia te opoꝛtet ſparare. Talia ergo iĩi oꝛatiõe

exhibuit:qualia in ſui dñi menſa comedit.
Domin ?chꝛiſtꝰ dixit: Pater ignoſce illis qꝛ
neſciũt qͥd faciunt: ſanctꝰ ſtephanus dixit:
Ne ſtatuas illis hoc peccatum:⁊ hoc dicto
obdoꝛmiuit in dño.O ſomnũ pacis:AQuid
illo ſomno trãquilliꝰ: Quid illo ſomno qͥ/
etiꝰ? Qualis ibat ad amicos qui ſic diige-
bat inimicos? Mã vt nouerit ſanctitas vrfa æ
a 3

Annotatio quãtũ valuerit oꝛatio ſancti ſtephani mar/
numeralis tyris:recurrite nobiſcũ ad illũ adoleſcentẽ
ordinis ſer ꝑſecutoꝛẽ nomine ſaulũ:ſicut ex libꝛo dũ le/
monũ hurꝰ geret᷑ audiuimꝰ:Qui cũ ſtephanus lapida/
operis ret᷑:⁊ ab ipſo oĩm lapidantiũ veſtimẽta ſer-/
uarent᷑: vt tani; in manibꝰ omniũ ipᷣe lapi/
.Actt.9. dari videret᷑: Hic cũ iret in via: ſubito circũ
fulſit eum lumen de cęlo: ⁊ audiuit vocem
dicentem ſibi:Saule ſaule quid me ꝑſeque
ris? Durum ẽ tibi cõtra ſtimulũ calcitrare.
Et ille: Et tu qͥs es dñe? Et dominꝰ ad eũ:
Ego ſum ieſus naʒarenus quẽ tu pſequer!-:
Quid mihi ⁊ tibi:?Quare te erigil ↄtra me:
ad tãta mala quę cõmiſiſti in me? Olim qͥ/
dem debui ꝑdere te:ſed ſtephanꝰ meus oꝛa
uit ꝓ te. Saule ſaule qͥd me ꝑſequeris? Sʒ
qꝛ inſanis cõtra nomen meũ:ego te faciam
ſeruũ meũ.O ſaule lupe rapax: comediſti:
expecta paululũ ⁊ digeres. Nicã plane:eli/
ſus eſt filius ꝑditionis.Mã ſi ſanctꝰ ſtepha
nus ſic nõ oꝛaſſet:eccleſia paulum nõ habe
ret.Sed ideo erectꝰ ẽ paulus:qꝛ ĩ terra incli
natus exauditus eſt ſtephanꝰ. Ergo quod
fecit ſaulus: patit᷑ paulus.Qð fecit ꝑlecu/
toꝛ:patit᷑ dicatoꝛ.Quod fecit lupus:pati
ur agſus:Quia ſic eſt in tali homine vin/
dicandum: vt diſcat pati quod faciebat:
Sentiat ⁊ ipſe qð alijs inferebat.Nicit᷑ ana
Abli.ð. nię a domino ieſu chꝛiſto: Vade ad eũ ⁊ ſi/
gna eũ ſigno meo. Multa em̃ patiet᷑ ꝓ no/
mine meo. Abijt ananias: baptizauit ſau/
lum:⁊ fecit ex lupo agnũ.Cępimus habere
nos pdicatoꝛẽ:quũ ſanctus ſtephanꝰ habu
it lapidatoꝛem. Sic ergo exauditus eſt ſan-
ctus ſtephanus:vt eiꝰ oꝛationibus deleret᷑
peccatũ qð cõmiſerat ſaulus. Cõmendemꝰ
ergo nos oꝛationibꝰ eiꝰ. Multomagis em̃
nũc exaudit᷑ ꝓ bene oꝛatoꝛibꝰ ſuis:a regnã
te domino noſtro ieſu chꝛiſto:cui eſt honoꝛ
⁊ gloꝛia in ſęcula ſęculoꝛum Amen.

Sermo. I. ¶ In eodem feſto: Sermßa 1

alutaris noſtri chꝛiſti nobis natiui
tas illuxit:⁊ iam hodiernꝰ dies bea
lartyris ſtephani coꝛona illuſtrat᷑. Mar
R. tyris illius merita: nulla pars oꝛbis igno/
rat: Paſſus em̃ eſt ipſo pꝛincipio eccleſię:
id eſt in ipſa vrbe hieroſolyma. Ibi em̃ dia
conus miniſtrauit:⁊ in ipſo iuuentutis flo⸗
re decoꝛem ętatis ſuę ſanguĩe purpurauit.
Paſſio eiꝰ inſignis eſt: multũq; mirabilis.

Oſt extremũ feſtiuiſſimũ diẽ quo

De ſancto Stephano Ber. Ij.

Hanc modo de libro actuũ apoſtoloꝝ cum Aeuj.7.
legeretur audiuimus non ſolum:ſed etiam

oculis expectauimus.Chꝛiſtus ergo caput 1. Netri·2.

martyrum pꝛioꝛ paſſus eſt pꝛo nobis:relin/
quens vobis exemplũ vt ſequamini veſti/
gia eius. Cuiꝰ paſſionis veſtigia pꝛioꝛ ſecu
tus beatus ſtephanus confitẽdo chꝛiſtum:
lapidatus a iudęis coꝛonã meruit tãqᷓ; ſuo

ſibi nomine poſitam. Sephanus em̃ gręece

latine coꝛona appellat᷑. Jam coꝛona nomYæ
habebat:⁊ ideo palmã martyrij ſuo nomie
ferebat. QAui eum lapidaret᷑:nõ ſolum nõ B
expectabat de ꝑſecutoꝛibus repoꝛtare vin/
dictam:ſed eis potius de deo veniã poſtu/
labat. Meminerat em̃ dixiſſe dũm: Aihi Ko. 12.
vindictã ⁊ ego retribuam dicit dominꝰ.Et
iterum: Me dixeris vlciſcar me de mimicis
meis:ſed expecta dominũ vt tibi auxilium
ſit. Expectare nos iubet dominꝰ deus: vti
die futur retributionis cũ ſanctis martyri
bus vindicemur. Beati em̃ qui expectãt do Matth. .
minũ:quoniã ipᷣi hereditate poſſidebũt ter
ram: Illam ſcʒ terram que iuſtis eſt ſpara-
ta.Tu aũt o chꝛiſtiane quęris vindicari de
aduerſario tuo qui tibi foꝛſitã iniuriã fecit:
eſtuas: furis: anhelas: feſtinas vindicari:
attende chꝛiſtũ medicum egritudinis tuę:
attende redemptoꝛẽ animę tuę. Pꝛopter te
pepẽdit in ligno:⁊ nõdum eſt vindicatus:
⁊ tu vis vindicari:⁊ nõ vis tãtũ ⁊ talẽ magi
ſtrũ imitari? Ideo pati voluit:vt tibi patiẽ
tię ſuę demonſtraret exẽplum. Vide pendẽ
tem:⁊ tibi languenti de ſuo ſanguine me
dicamentum cõſicientem. Vide pendentẽ:
⁊ tibi de ligno tanq;ᷓ de tribunali pᷣcipiẽtẽ.
Audi pꝛecantẽ: Pater inquit ignoſce illis Lucd..ꝛʒ.
quia neſciunt quid faciũt.Sed potuit hoc C.
chꝛiſtus: dicis mihi: ego non poſſum. Ego
em̃ homo ſum:ille deus homo. Deus ergo
vt qͥd homo:ſi nõ coꝛrigi᷑ homo? Sed hęc
tibi loquoꝛ Oà homo: Multum eſta te imi/
tari dominũ tuum. Attende ſtephanum cõ
ſeruum tuũ. Certe ſtephanꝰ homo erat an
deus? Plane homo erat:hoc erat quod tu.
Sed quod fecit: non fecit niſi donante illo
quẽ rogas ⁊ tu. Vide tamẽ quid fecit: Co/
quebat᷑ iudęis:ſęuiebat ⁊ diligebat. Vtrũ/
q; debeo demonſtrare:⁊ ſeuientẽ ⁊ diligen/
tem. Audi ſęuientẽ:Hurę ceruices. Verba Actj..
ſunt ſancti ſtephani quando loquebat᷑ iu/
deęis:Dure ceruices ⁊ nõ circumciſi coꝛde ⁊
auribꝰ: vos ſemꝑ reſtitiſtis ſpirituiſancto.

Deutl. ʒꝛ.·

Pꝛouer. 20.

1

ſ

germo

co Qus pp
4 Zuciſti

el⸗

unctiſte
rictoꝛed
Audiuim
lemust
leſſustac
le Eleel
auaſante
chittlecce
gendtul

Aigk

utnl

ſelauntq
gusilum
funobe
n ſetait De
Peindeg
neneſtar
obdoꝛmi
ECcequo

honenob
Guaſtlag
ſetſotaſ

ANl

*

Gotinpe
ſoorgtn
Venrum
coubus
plpida
Umgni
edonar
heſtatu⸗
miſtno⸗
ſeuiiin
nionnee
(ervid
nakiſed
fegnat

ull (

nres
lene

tobisain
mminn heſti⸗
4prorſcan
ochelun.
it tichſi⸗

se gae

Ona nons
ſuoni
eſcun niß
tare vinl
enüäpoke,

gm A Denks
im:Gbiz

donig.

de mines
biguxliun
Pdeusi
nsmum,

ſicchünte
seſtöpan
findicenide
unö ſtet
SVindien:
udinis ne
Popterter
nnacans:
nieneg
nubipani
uine nie
pendenli:
Golelis
hotutkal
ſſun
Dauseh
Sedbet
ſtateini
anund
nocmd
tgoet,
hunet
ſutte
n Vri,

7 Nn

Pr

Be

numeralis Audiſti ſeuientẽ: audi ⁊ diligentẽ. Irati il⸗
ordinis ſer li facti ⁊ grauius inardeſcentes ⁊ mala pꝛo

monũ hurꝰ bonis reddentes ad lapides cucurrerunt: z
operis

dei famulũ lapidare cęperũt. hHic ꝓbemus

ſancti ſtephani patientiã ⁊ dilectionẽ. hHic

victoꝛẽ diaboli triumphatoꝛẽq; cernamus.
Audiuimꝰ ſęuientęg aduerſus tacentes: vi/

tes.Ecce ſtephanus lapidatur: ſic cõſtitutꝰ
quaſi ante oculos noſtros. Ecce membꝛum
chꝛiſti:ecce athleta chꝛiſti. Inſpice alũ qᷣ pe

pendit in ligno. Crucifigebat᷑ ille: iſte lapi/

Lud.25. dalaat᷑. Ille dixit: Pater ignoſce ũlis: quia
neſciunt quid faciũt:iſte quid dicit? Audia⸗
mus illum foꝛte vel ipſum imitari valemꝰ.
Pꝛimo beatus ſtephanus ſtans oꝛauit pꝛo
Actl.2.ᷣ ſe ⁊ ait: Homine ieſu accipe ſpiriſiĩ meum.
Deinde genu fꝑexit:⁊ flexo genu ait: Domi
ne ne ſtatuas illis hoc peccatum: ⁊ B dicto
obdoꝛmiuit. Felix ſomnus ⁊ requies vera.
Ecce quod ẽ requieſcere: ꝓ inimicis oꝛare.
D Sed paululũ queſo te ſancte ſtephane ex/
pone nobis hoc neſcio qͥd:quare ꝓ te ſtans
oꝛaſti:⁊ ꝓ inimicis genu flexiſti? Reſpõde/
ret foꝛtaſſe quod intelligimꝰ. Pꝛo me ſtans
oꝛaui:quia pꝛo me qui recte deo ſeruiui oꝛã
do ⁊ impetrando nõ laboꝛaui:quia qͥ ꝓ iu⸗
ſto oꝛat nõ laboꝛat: Jdeoꝓ ſe ſtans oꝛauit.
UVentum eſt vt oꝛaret ꝓ iudęis: ꝓ interfe/
ctoꝛibus chꝛiſti: ꝓ interfectoꝛibus ſanctoꝝ:
ꝓ lapidatoꝛibus ſuis: attendit tam multã

2 magnã eſſe impietatẽ ipſoꝛum quę diffici
le donari poſſet: genu flexit ⁊ ait: DHomine

ne ſtatuas illis hoc peccatũ. Ergo chariſſi/
mi ſi nõ poteſtis imitari onñm:imitamini cõ
ſeruũ:imitamini ſanctũ ſtephanũ: imitami

ni omnes martyres ſanctos.homies erat:

cõſerui tui erant.Sicut tu nati erãt:ſicut tu

nati ſed a chꝛiſto ſunt coꝛonati:qui viuit et

regnat in ſecula ſ⸗ eculoꝛum Amen.

Sermo. III. ¶ In eodem feſto Sermo II

ſalubꝛiter:qͥ donauit ſtephano tan
Tta dicere foꝛtiter. Sic cępit ad ſuos
ꝑſecutoꝛes loqͥ: quaſi timeret eos: Viri fra/
tres ⁊ patres audite. Quid lenius? Quid
clementius? Conciliabat auditoꝛẽ:vt com/

De ſancto
Annotatio Quẽ ꝓphetaꝝ nõ occiderũt patres veſtri?
cnin

deamus ſi diligat leuientes. Seęuiebat ad/
uerſus tacẽtes: videamus ſi diligat lapidãa

Onet mihi dominus pauca dicere

mẽdaret ſaluatoꝛẽ. Blande cepit vt diu au
diret᷑. Et quia hinc fuerat accuſatus ꝙ ver/
ba dixerit cõtra dominũ ⁊ legem:ipſam le/
gẽ expoſuit:vt eiꝰ legis eſſet pᷣdicatoꝛ: cuiꝰ
accuſa bat᷑ eſſe vaſtatoꝛ.Et audiuimꝰ ⁊ au/

diſtis: nõ ſunt noſtra multa neceſſaria: qꝛ

multa audiſtis: hoc tantum exhoꝛtandã vi 2
deo charitatem veſtram ⁊ ędiſficãdã:vt ſcia
tis ſanctũ ſtephanũ honoꝛẽ chꝛiſti queſiſſe:
vt ſciatis ſanctum martyrẽ teſtem chꝛiſti fu
iſſe:vt ſciatis tãta eum tunc miracula in no
mine chꝛiſti feciſſe.oc em̃ ſalubꝛiter ſcitis
ſanctũ ſtephanum feciſſe mirabilia in nomi
ne chꝛiſti:nullũ aũt miraculum feciſſe dñũm
chꝛiſtũ in noie ſtephani: vt diſcernatis ſer/
uum a domino: cultoꝛem a deo: adoꝛatoꝛẽ
ab adoꝛando. Quãado em̃ diſcernitis: tunc
vos amat. Non em ille ꝓ ſe ſanguincẽ:ſed ꝓ
chꝛiſto fudit. Videte cui animam ſuã cõmẽ
dauerit: Ecce inquit video cęlos aꝑtos:⁊ fi
lium hois ſtantẽ ad dexterã dei. Vidit chꝛi
ſtum: cõſitens chꝛiſtũ:moꝛiturus ꝓ chꝛiſto:
precturus ad chꝛiſtum. Dñs in cruce pẽdẽs
ꝓ inimicis ſuis ait: Pater ignoſce illis qꝛ LZuc 253.
neſciunt quid faciunt: ſtephanus ſup lapbi-⸗nù,q
dibus genu flexo ait: Homine ne ſtatuas il Acuj..
lis hoc delictum. Secutꝰ eſt veſti giapaſto/
ris ſui: tanq; bona ouis. BHonus agnus ſeo⸗
cutꝰ eſt agnum:cuiꝰ ſanguis tollit peccata
mundi. Impleuit quod ait apoſtolus Pe- *
trus: Chꝛiſtus ꝓ nobis paſſusẽ: relinquẽs 1. Netri.2.
vobis exẽplum vt ſequamini veſtigia eiꝰ.
Sequunt᷑ ergo martyres veſtigia domini.
Chꝛiſtus in cruce ait: Pater ĩi manus tuas
cõmendo ſpm̃ meum: Stephanꝰ ſub lapidi⸗
bus: Dñe ieſu accipe ſpom meũ. Chꝛiſtus ĩ
cruce: Pater ignoſce illis qꝛ neſciunt quid
faciũt:Stephanꝰ ſub lapidibus: DLñe ieſu
ne ſtatuas illis hoc delictum. Quomõ non *
poſſet ibi iſte eſſe vbi erat quẽ ſecutus eſt:
vbi erat quẽ imitatꝰ eſt? Triũphauit: coꝛo
nat“ eſt. Sane coꝛona nr̃a eſt ęediſicatio ve/
ſtra.Et gaudium nr̃m ſalus vra:ſalus ⁊ tẽ/
poꝛalis ⁊ ſempiterna. Pꝛomiſſionẽ em̃ ha/ i. Timoth. 4.

demus ſicut dixit aplus vitę p̃ſentis ⁊ futu
re:ſed ſalutem pᷣſentẽ donat deus ⁊ homini
bus ⁊ pecoꝛibꝰ:donat deꝰ ⁊ bonis ⁊ malis.

Hanc autẽ ſalutem tempoꝛalẽ: ꝓ ęterna ſa

lute martyres cõtempſerũt.Gaudetis ſine
dubio quia ſaluos nos videtis:⁊ nos i chꝛi
ſto ð veſtra ſalute gaudemꝰ:ſed ſatagite vt

Bermo III De ſctõ Gtephano Ger. II B

etiam in illo die de vobis gaudeamꝰ:qꝛ qd ſicexige repꝛomiſſiones. Pꝛius inquã audi ſal
ait aplus:ꝓ ſua diſpenſatione tã magna et iubentẽ:⁊ tũc exige pollicẽtẽ. Jubet em̃ no/ iN biſt
ampla vt eiꝰ vix veſtigia cõſectemur: hoc bis ⁊ dicit: Diligite inimicos veſtros: bene Watts. i. hnden
nobis loquebat᷑ qð dicebat. Ei quem ędi/ facite his qui vos oderũt:⁊ oꝛate ꝓ ꝑſequẽ M
Obil. 4. ficabat dicebat: Gaudium et coꝛona mea. tibus ⁊ calũniantibꝰ vos.Audiſti opus:ex orheſt
. Quicunq; ergo ꝓficiunt in chꝛiſto de labo pecta mercedem: Vt ſitis inquit filij patris Aebalu
ribus noſtris: gaudiũ ſunt ⁊ coꝛona noſtra: veſtri qui in cęlis eſt:qui ſolẽ ſuũ oꝛiri facit o nſo
quia noſtrũ eſr ſideliter diſpẽſare nõ noſtra ſuꝑ bonos ⁊ malos: ⁊ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ in/ oen
ſed dominicã pecuniã:veſtrũ eſt cũ cura et iuſtos. Attendite iſm dñm qͥ hoc iuſſit qð C ittunch
ſollicitudine ſuſcipe. Ego em̃ poſſum eẽ da fecerit. MNonne poſt tanta quę in eũ cõmile/ gionn
toꝛ:nõ exactoꝛ. Et datoꝛ nõ q̃ſi meę rei: ſech rũt impij iudęi:q retribuebãt ei mala ꝓ bo/ (Ccooten
do vnde ⁊ ego viuo: quia ad vnã domum nis: pen Es in cruce ait:Pater ignoſce illis Lucj.ꝛʒz. nullema
magnã oẽs ꝑtinemꝰ: vnũ patremfamilias quia neſciunt qͥd faciũt: Oꝛauit in homine aumene
dſim habemus. Cellariũ habet amplũ: vn / q exaudiuit cũ patre. Nam ⁊ mõ oꝛat ꝓ no Gnneſzu
gde nos ⁊ vos viuere poſſumus. Tantũ em̃ bis:oꝛat in nobis: ⁊ oꝛat᷑ a nobis. AVt ſater / Utis gicneki
rogem faſtidiũ detergat: pꝛius donet eſu/ dos noſter oꝛat ꝓ nobis:vt caput noſtrum zmonib
riem: ⁊ poꝛrigat panẽ. VUnde viuo: inde di / oꝛat in nobis:vt deus noſter oꝛat᷑ a nobis. ſcnoſt⸗
. co. Vnde paſcoꝛ: hoc miniſtro.NHam vobi·Quãdo & in cruce pendẽs oꝛabat: videbat ratot
ſcũ pauꝑ ſum. Diuitię oẽs deus noſter: vi- ⁊ ſuidebat oẽs inimicos:ſed multos ex il- Ppoyio⸗
i.Corſei. ta omnium noſtrum beata ęterna. Ergo qͥ lis futuros amicos puidebat:ideo omnibꝰ G hienuſal⸗
gloriatur in dño gloꝛiet᷑:qui viuit et regnar veniã poſtulabat. Illi ſeuiebant: ⁊ ille oꝛa/ fetin vi
deus ꝑ immoꝛtalia ſęcula ſeculoꝛum Amẽ. ban Nl diecbaun daeta aneisge:du⸗ cla⸗ Nelo:t
- mabat: Pater ignoſce. Ina peri clauis p⸗e-⸗ Ahlöſbl
Sermo. IIl. ¶ Ine vogem ienlo Berm debat: ſed lenitatẽ nõ amittebat. Illis iam lleĩ
= gra Sſus filius naue in heremo pugna petebat veniã: a quibꝰ accipiebat iniuriã. eEgot
xo.17. bat: ⁊ moyſes oꝛabat: Hõ qꝛambo Slli ſeuiebãt:illi circũlatra bãt: illi inſultan lelens.
ugnabãt:nec ambo oꝛabãt: bᷣ vnꝰ do caput agitabãt qð ſanũ nõ habebãt:qꝛ mlerg
5 pugnabãt ⁊ aliꝰ oꝛabat.Merito qͥ pugna/ caputr quod eſt chꝛiſtus nõ habebãt: 2 qu⸗ *etras
bat nõ deficiebat:qꝛ ille oꝛando vincebat. ſi in vno ſummo medico in medio cõſtituto Clarenn
Ita ⁊ ego loqͥ qdẽ videoꝛ:ſᷣ alijs oꝛãtibꝰ lo phrenetici circũquaq; ſeuiebãt: pẽdebat il- mnene
E ceb. anond pᷣcibus eoꝛũ cõtingat mihi qð dñs le:⁊ ſanabat: Pater inquit ignoſce illis.At niti
* zech. 2. ait: Aperi os tuum ꝗ eso adimplebo illud. tendite fratres: Magna pietas: Pẽdebat (ſenbe
Pẽ. So. 5 ilte ab vno tm̃ oꝛate iuuabat᷑ ⁊ nõ ſupa/ ⁊ tamẽ petebat.Et non deſcendebat: qꝛ de Ne
Panndriäüweehe “ e nõ vnꝰ ſᷣ multi ro/ ſanguine ſuo medicamẽtũ phꝛenetic facie/ öMigee
f. 44. Relea lande duil quẽdo iã nõ timebit coꝛ bat. Deniq; fratres poſt reſurrectionẽ ſana Actlꝛꝛ. meltl
aned te Ednilsques de meu. Dñs no/ uit:quos pendens inſaniſſimos tolerauit: Aams
. ue ens . D pe⸗ nobis aliqᷣd: ⁊ ꝓmit· ⁊z ſãguinẽ quẽ fuderũtſꝭ euiẽtes:biberũt cre/ aten
nite ldini ic⸗ Quog iubet hic eſt: qd ꝓ dentes:⁊ facti ſunt ſequentes qui erant per (ck
itrit alibi eſt. Qẽð iubet finit᷑: qꝛ tẽpoꝛale ſequentes. Ecce quare venit chꝛiſtus non ð”?”Z B
eſt: qdð ꝓmittit nõ finit᷑: qꝛ ęternum eſt. à pgere quod inuenerat: ſed quęrere? ſalua/ Zuc.9
iubet opus eſt: qð ꝓmittit merces eſt. Hinc re qð perierat:vt diligẽdo ſeęuientes inimi/ ſt
aduertat veſtra ſanctitas quãta eſt eiꝰ miſe cos: faceret credẽtes amicos. Sʒ ne multũ D nal
lcoꝛdia erga nos:vt laboꝛẽ hic poſuerit cũ graue eſſe dicas imitari dñm tuũ qui ꝓpter an
Kiiteeß 9 celo ſine hnc. Et ideo debe te paſſus eſt: relinquens tibi exemplũ vt ſe/· Vert. x ant
R claboꝛare ⁊ poſtea in celo merce quaris veſtigia erꝰ: attẽde ſtephanũ cõſer/ en
dẽ ſumere:qᷓ; hic mercedem velle accipere:? uũ tuũ.hhomo erat ſicut ⁊ tu: de maſſa pec⸗ ud
Mattb. ð. poſtea laboꝛare. De q̃buſdã em̃ dicit: Atmẽ cati creatꝰ ſicut ⁊ tu:eo pᷣcio redẽptus quo ⁊ i⸗
dico vobis: ũt dẽ ſuã.S S e reſi⸗ . quo? Deus
duiqus e⸗ geere⸗ t mercedẽ ſuã. Sʒ foꝛte tu.Diacon erat:euãgelia legebat:quęleg n
fr⸗ s es ad mercedẽ et piger as laboꝛẽ: ̃ vel audis ⁊ tu. Ibi ĩuenit ſcpᷣtũ: Diligite ini Manb... leik
ronte poſtulas qð ꝓmiſit deus:ſi nõ facis micos veſtros.Zidicit legẽdo: fecit implẽ K
iuſſit deus? Pꝛius audi ti . ri gin gedo: p m! Ne
9 ius audi monitiones: et do.Qui cũ a iudęis ſaxoꝝ grãdine cęderet᷑: lg.
Nce

gnännd
lbet eino⸗
kostderne
keptſenie
ſioptse
kflignn

nſe

lkos tin
N ultg.
leücönie
mubo
noſellszu
tinhomne
dornt fo
. Bſeeen
nokrun
ta nobi.
1 midche
ultos eri⸗
Nd onad
rtlecu
ge Pech
Ncus
1,Asun
bat niuni.
liinſun
habehing,
cbäntcte
ocöſimd
hetchl⸗
teilss A.
:Picchn
Nca:cde
metifN
ionilnn
slolenun
bibentce
uicnfe
l

Nes inmn
gi
mlite
nmüche⸗
. nnine
Gusl
urltee 4
Pugten,
ſctinpl

er

uõ ſolũ nõ cõminabat᷑:ſed inſuꝑ lapidatoꝛi

Act .7. bꝰ ſuis veniã pᷣcabat᷑. Poſitl em̃ genibꝰ oꝛa

bat dicens: Dñ̃e ne ſtatuas illis h̊ delictũ.
Ali lapidabant: ⁊ ille oꝛabat. Illi eum fu/
roꝛe perſequebantur:ille pacatus chꝛiſtũ ſe

quebatur. Illi malicia cęcabant᷑:ille aperto

celo viſo filio dei ſapientia illuſtrabat᷑. Illi

lapides mittebans:ille oꝛationes pꝛęmitte/

bat tanq; dixiſſet: Domine ſi iſtos modo oc
cideris inimicos: quos poſtea facies ami/

E cos:Deniq; fratres vt noueritis quantum

valuerit oꝛatio ſantti martꝭris ſtephani: re
currite nobiſcum ad illũ adoleſcentem no/
mine ſaulum. Qui cũ ſanctus ſtephanꝰ la-

Abi.S. pidaret᷑:omniũ veſtimenta ſeruabat: ⁊ tan

q́; manibus omnium lapidabat. Et poſtea
ſicut noſtis accepit epiſtolas a pꝛincipibus
ſacerdotũ:vt quoſcunq; inueniſſet chꝛiſtia/

nos viros ac mulieres:vinctos adduceret i
Acij.ꝰ.hieruſalẽ toꝛquendos ⁊ puniendos. hic cũ

iret in via: ſubito circumfulſit eum lumen
de celo: cecidit in terrã:⁊ audiuit vocem di/
centẽ ſibi:Saule ſaule:quid me ꝑſequeris:
Et ille:Tu quis es domine?Et dominꝰ ad
illũ:Ego ſum inqͥt ieſus naʒarenꝰ: quẽ tu ꝑ
ſequeris. Durum eſt tibi contra ſtimulũ cal
citrare:quia nõ ſtimulũ:ſed pedes quibus
calcitras vulnerabis. Quid mihi et tibi?
Quare me ꝑſequeris? Quare te erigis con/⸗

tra me malo tuo? Sed contra tanta mala ꝗ̊ᷓ

cõmittis in me:olim quidẽ debui ꝑdere te:
ſed ſtephanus meus oꝛauit ꝓ te. Eliſus eſt
ſeuiens:erectus eſt credens. Eliſus eſt lu/
pus:erectus eſt agnus. Eliſus eſt perſecu/
toꝛ:erectus eſt pꝛedicatoꝛ. DHicam planius:
dicam aꝑtius.Eliſus eſt filiꝰ ꝑditionis:ere/
ctus eſt vas electiõis.Eliſus eſt ſaulus:ere
ctus eſt paulus. NHam ſi martyr ſtephanus

nõ ſic oꝛaſſet:eccleſia paulum nõ haberet.

Sed ideo de terra erectus eſt paulus: quia
in terra inclinatꝰ exauditus ẽ ſtephanꝰ. Ec/

ce qᷓre dominꝰ dicit: Diligite inimicos ve/

ſtros: quia diligendo inimicum:facis ami/

Fcum.Sed cõtra tata ⁊ talia hęc: tu quis es

qui nõ diligis? Figis genu:collidis frõtem
i terrã ⁊ dicis: Oꝛo vt moꝛiat᷑ inimicꝰ meꝰ.
Deus ſi quid te ꝓmerui: occide inimicum
meũ.Et vtiq; tu qui oꝛas vt homo moꝛiat᷑:
malus oꝛas ↄtra malũ:⁊ facti eſtis duo ma

li. Jile male agẽdo: tu male oꝛãdo. Tu ma

lus oꝛando incipis eſſe quãdo dicis: Deus
occide malum. Reſpondet tibi ipſe:cuem

veſtrum? Aduertat ſanctitasveſtra. Judex
homo per ſeipſum reum non occidu: ſed
iubet:⁊ ſpiculatoꝛ occidit. Judex dicit:c

cide:⁊ toꝛtoꝛ occidit.Et tu quãdo dicl:cc/

cide inimicum meum: te facis iudicem: et

deum qusęris eſſe toꝛtoꝛem. Reſpondet tibi

deꝰ: Mon ero pꝛoꝛſus:nõ ero peccatoꝛis toꝛ

toꝛ:ſed liberatoꝛ:quia nolo moꝛtem pecca / Eʒecb.33.

toꝛis:ſed vt conuertat᷑ ⁊ viuat. Nam ſi vo/
luntatem tuam haberem: te pꝛius occiderẽ
anteq; inuitat“ venires. NHõne me blaſphe

maſti? Mõne me in tuis malis operibꝰ irri /

taſti: Nõne nomẽ meum de terra delere vo
luiſti? Nõne me ĩ ſceptisvel in ſeruis meis

contempſiſti? Si tunc te occidiſſem inimi/

cum:quem modo facerem amicum? Quid
ergo male oꝛando doces me:qð non feci in
te? Immo ergo dicit tibi deus: Doceam te
vt imiteris me. In cruce pendens dixi: Pa
ter ignoſce illis quia neſciunt quid faciunt.
Docui hoc milites meos: docui martyres:
Pꝛius eſto ⁊ tu martyr meꝰ: tyro meus ad

uerſus diabolum: aliter inuicte nullo mo/

do pugnabis niſi pꝛo tuis inimicis oꝛaue/
ris. Conuerſi ad dñũm deum patrem⁊c̃.
n eodem feſto: Sermo Vv

e veneramur ſancti martyris ſte/

germo-V. D
Eſterno die natalem habuimꝰ dñi A
ſaluatoꝛis: hodie ſumma deuotio/

phani baſſionẽ. Heſterno quo redimimur
ad pᷣmiũ:hodierno q̊ ꝓuocamur ad exem/

plũ. Bene ergo heſternę ſolennitati feſtiui/

tas hodierna cõiunctaæſt: vt llla credentes
eueheret ad vitã:heęc cõfitentes duceret ad

coꝛonã. Omni ergo eccleſię beatus ſtepha⸗

nus datus eſt ad ꝓfectũ. Adhuc laicus dia/
conij meruit electionẽ: ⁊ leuita martyrij op/
tinuit pꝛincipatũ. In plebe adhuc poſitus
erat:ſed iam virtutibꝰ eminebat. humilis
erat:ſʒ celſus fide. Diſcipulus erat oꝛdine:
ſed factus eſt magiſter exemplo. Quo ſeq̃/

bat᷑ deuotione ſidei:pᷣceſſit velocitate mar/

tyrij. Scriptũ eſt em̃ de eo in actibus apło⸗/
rũ:ꝙ ad miniſterium viduarum ſit ab apo/
ſtolis deputatꝰ. In hac etiã re ꝙ ſᷣpoſitus
eſt feminis:teſtimoniũ meruit ſinceriſſimę

caſtitatis. Beatus ergo erit fratres chariſſi
mi: qui hunc ſectatꝰ:qui hũc imitatus fue/

rit: ⁊ pudicitię palmã ⁊ martyrij conſequit

coꝛonam. He quo ⁊ lectio apoſtoloꝛũ actuũ

quę nobis hodie lecta ẽ dilectiſſimi fratres:

cũ plurimũ habeat in ipſa ſpecie aomirati

Act. 6.

nis:non minus tamen cõtinet in myſterio
Acu.. dignitatis.Ecce inquit beatꝰ ſtephanꝰ: vi⸗
deo celos aꝑtos:⁊ filium hois ſtantẽ a dex/
tris dei. Conſiderate attentius dilectiſſimi
fratres:cũ beatus martyr dñm ieſum chꝛi/
ſtũ ad dexterã dei patris ſtare vidiſſet: cur
ſe filium hois videre teſtatus eſt: ⁊ nõ potiꝰ
filium dei:cũ vtiq; plus delaturus honoꝛis
dño videret᷑ ſi ſe dei potius qᷓ; homis filiũ
videre dixiſſet? Sed certa ratio poſtulabat
vt hocita ⁊ oſtenderet᷑ in cęlo et ſdicaretur
in mundo. Ommniũ em̃ iudęoꝛũ ſcandalum
in hoc erat: cur dominꝰ noſter ieſus chꝛiſtꝰ
qui ſᷣm carnẽ erat ſiliꝰ hominis: eſſe etiam
dei filiꝰ dicerek. JIdeo ergo pulchre ſcriptu/
ra diuina filiũ hominis ad dexterã dei pfis
ſtare memoꝛauit: vt ad cõfutandã iud ęoꝛũ
incredulitatẽ ille martyri oſtenderet᷑ in celo
qui a ꝑfidis negabat᷑ in mũdo:⁊ illi teſtimo
niũ ceęleſtis veritas daret:cui fidem terrena
impietas derogaret. Vnde licet iuxta pſal
Põ.iS. mũ qui lectus eſt: pꝛecioſa ſit in conſpectu

domini moꝛs ſanctoꝝ eiꝰ:ſi quid tamen di/

ſtare inter martyres poteſt: pᷣcipuus videt᷑
Actj. 6. eſſe qui pꝛimus eſt. Mã cum ſanctꝰ ſtepha⸗
nus diaconꝰ ab apoſtolis oꝛdinat“ ſit:apo/
ſtolos ipos beata ac triumphali moꝛte pſᷣceſ
ſit:ac ſic qui erat inferioꝛ oꝛdine:pꝛimus fa/
ctus eſt paſſione:⁊ qui erat diſcipulus gra/
du:magiſter cępit eſſe martyrio:cõplens il⸗-
lud quod beaiꝰ ꝓpheta in pſalmo qui lectꝰ
Pöõ.II5. eſt dixit:Quid retribuã dño ꝓ omnibus ꝗ
retribuit mihi? Remibuere em̃ voluit pꝛimꝰ
ſtephanꝰ martyr dño:qð cũ omni humano
e gen ere accepit a dño. Moꝛtẽ em̃ quã ſalua
toꝛ dignatus eſt ꝓ omnibꝰ pati: hãc ille pꝛi
C mꝰ reddidit ſaluatoꝛi. Poſt hęc ſubiecit ſcri
Actj.⁊. ptura ſacra quę ait: Poſitis inquit genibꝰ
clamauit dicens: Dñe:ne ſtatuas illis hoc
peccatũ. Videte dilectiſſimi affectũ beati
viri:videte magnã ⁊ admirabilẽ charitatẽ.
In ꝑſecutione poſitꝰ erat: ⁊ ꝓ ꝑſecutoꝛibꝰ
depᷣcabat᷑:atq; in illa lapidũ ruina quando
aliꝰobliuiſci poterat etiã chariſſimos ſuos:
tunc ille dño cõmendabat inimicos. Quid
em̃ dicebat cũ lapidaret᷑: Dñe:ne ſtatuas il
lis hoc peccatũ. Plus itaq; tunc illoꝝ dole/
bat peccata: qᷓ; ſua vulnera. Plus illoꝛum
impietatẽ:qᷓ; ſuam moꝛtẽ dolebat. Et recte
plus. In illoꝛũ quippe ipietate erãt multa
quę plãgi potuiſſent:in illius aũt moꝛte nõ

Aluguſtini

erat qð debuiſſet doleri. JIlloꝝ impietatẽ
moꝛs ſequebat᷑ ęterna: huiꝰ autẽ moꝛtẽ vi /·
ta ꝑpetua. Imitemur ergo in aliqͥ dilectiſſi
mi fratres tanti magiſtri fidem: tam pᷣclari
martyris charitatẽ. DPiligamꝰ nos hoc aio
in eccleſia fratres nr̃os: quo ille tũc dilexit
inimicos. Sed qð peius eſt aliquotiẽs non
ſolũ inimicos nõ diligimus: ſed ne amicis
quidẽ ſidẽ integrã cuſtodimꝰ. Sed dicit ali D
quis: Non poſſum diligere inimicũ meum:
quẽ quotidie velut hoſtẽ patioꝛ crudeliſſi⸗/
mũ.O quicũq;aille es:attendis quid tibi fe
cerit homno:⁊ nõ conſideras quid tu feceris
deo. Cũ em̃ tu multũ grauioꝛa in deũ pecca
ta cõmiſeris:quare nõ dimittis hominꝭ pa
rũ:vt tibi deꝰ dignet᷑ dimittere multũ? Re/
cole quid tibi in euãgelio veritas ipa ꝓmi/
ſerit:⁊ quã tibi quodãmodo cautionẽ fece
rit:Si em̃ inquit dimiſeritis hominibꝰ pec WMantb..
cata eoꝛũ:dimittet ⁊ vobis ꝓater veſter ce
leſtis peccata vr̃a.Si autẽ non dimiſeritis:

nec pater veſter dimittet debita veſtra. Vi

detis fratres:qꝛ cũ dei gratia ĩ poteſtate no
ſtra poſitũ ẽ qualiter a dño iudicemur. Si
inquit dimiſeritis:dimittet᷑ vobis. Hã ſę⸗
pe dixi fratres:⁊ frequẽtiꝰ dicere debeo:ne⸗
mo ſe circũueniat: nemo ſe ſeducat.Qui vlł
vnũ hominẽ in hoc mũdo odio habet:quic
q̃ͥd deo in oꝑibꝰ bonis obtulerit totũ ꝑdet:
quia nõ mentit᷑ paulus apoltolus dicens:
Si dedero omnes facultates meas ĩ cibos 1. Corſiʒ.
pauperũ: ⁊ ſi tradidero coꝛpus meũ ita vt
ardeã:charitatẽ aũt nõ habuero nihil mihi
ꝓdeſt.Quã rem etiã beatꝰ iohannes ↄſir/
mat dicens: Omnis em̃ qui nõ diligit fra/ 1. Job. z.
trem ſuum: manet in moꝛte. Et iterũ: Qui
fratrem ſuum oderit: homicida eſt. oc lo/
co fratrem: omnẽ hominem opoꝛtet intelli,
gi:omnes enim in chꝛiſto fratres ſumuus.
Nemo em̃ ſine charitate de virginitate ſſu
mat:nemo ð elemoſynis: nemo ð ieiunijs:
nemo de oꝛationibus ↄfidat:qꝛ quãdiu ini⸗
micitiã in coꝛde tenuerit:neq; in iſtis neq; i
alüjs qͥbuſlibet bonis operibus placare ſibi
dñm poterit.Sed ſi vult habere ꝓpitiũ do E
minũ:nõ dedignet᷑ audire cõſiliũ meũ.Au⸗/
diat nõ me:ſed ipᷣm dñm ſuũ:Si offers in/⸗ Matth.ð.
quit munus tuũ ad altare:⁊ ibi recoꝛdatus
fueris qꝛ frater tuꝰ habet aliqd aduerſum
te:relinque ibi munus tuũ ante altare:⁊ va
de pꝛius reconciliari fratri tuo:⁊ tunc veni-

sfee
bemnus in
lesrrgul
ſummme⸗

. ſrhtüet

idie ib⸗
lioblan
plſeuton

ſaloſes
znorsen
iInn
Urbß aipſedie
beneicctel
nigyelna
diesiube
cteqghoͤfn
Atäfuotl
lensetin
Acaduci
ſcoQoc
lEerrend:tu
Auuincinure
Aealpoſuu
Pflinere. De
uitiutüͤf
iopecreſp
iredden
lperlona
watiamn
inordebea
gizpoten
ilihldia
autfonei
lanee
ligacline
Wnns:rar
amus:ar
loſtrüan
licopo
paneera
foreſuci
bideit
quanti
apati
hominit
hoipſe
habeamn
welioꝛg
cations
fügant
le digne

Bermo vI. De Bancto Gtephano Ger. vr.

in ens offeres munꝰ tuũ. Et nos pugnas ha/ ⁊regnat in ſecula ſeculoꝝ Amen.
iln bemus intrinſecus:⁊ dolos in coꝛdeverſan H
tn .“ tes:⁊ quaſi qui bonã cõſcientiã habeamus In eodem feſto Sermo V Sermo. VI.
En hᷣſumimꝰ accedere ad altare:nõ timẽtes qð ———=

n nCorj.iI. ſcriptũ eſt: Qui manducat ⁊ bibit indigne:

F iudiciũ ſibi manducat ⁊ bibit.Sed dicit ali

Voniam video noſtras diſputatio R
nes graphio ceęraq; ligari ⁊ neq̃q;

onisen

lnencne uſumè idonei lectitare: adiuuate me
* H ꝓ ꝑſecutoꝛibus ſu plicare. Mec nos nega/ ipſum quęſo interceſſu vr̃o apud martyrẽ
* R mus fratres:nõ pru quidẽ laboꝛ eſtĩ hoc iſtũ:quẽ gamaliel ſtolatus reuelauit: Sau / Actj. 7
tc ſeculo: ſed grande erit pᷣmiũ in futuro. Per lus ſi poliat⸗ lapidauit: 2 chꝛiſtus pãnis in/ Zucj.s.
auhalft amoꝛẽ em̃ hominis inimici: efficieris amicꝰ uolutus ditauit:a pᷣcioſo lapide coꝛonauit.
Authie dei: Immo nõ ſolũ. amicus:.ed etiã filius:ſi Triumphalis eſt dies iſte beatiſſimi:trium
dn cEh. Watth. 5. cut ipſe dñs dixit:Diligite inimicos vfos: phalis eſt dies ſancto ſtephano martyri: a
ndeupee benefacite his qͥ oderũt vos:vt ſitis ſilij pa lapidibus moꝛtuis cõdẽnato:extra ciuita⸗
dominn tria veſtri qui in celis eſt.Si te aliqs homo tẽ lapide pᷣcipitato:coꝛpoꝛe ꝑnecato:capite
nuiehe⸗ diues in hoc ſeculo vellet adoptiuũ filiũ fa vulnerato:lapide cõquaſſato:⁊ angulari la
rn cere:quõ ſuires:qs ei dignitates ipẽderes: pide coꝛonato. Pulcher erat miniſter: quia
noleſe. etiã fuoꝛũ eiꝰ quę ſeruitia duriſſima ⁊ aliqͥ pulcher erat ⁊ magiſter. Pulcher erat vbi⸗/
minb'geee tiens etiã turpiſſima ſuſtineres cõuicia: yvt q; ſtephan iſte:in coꝛde ⁊ i coꝛpoꝛe. HhHe ma
Aeſteree ad caducã ⁊ fragilẽ hereditatẽ ipᷣiſis pueni/ giſtri pulchꝛitudine cantat᷑ in pſalmo: Spe Ns. 44.
dinlenns. res: Quod & ille ſuſtinet ꝓpter ſubſtantiãs cioſus foꝛma pꝛę filijs hoĩm: diffuſa eſt gra
yeln terrenã:tu ſuſtine ꝓpter vitã ęternã. Con/ tia in labijs tuis.Et ipᷣi cãtamꝰ in pſalmo:
wlekaeno uincimur em̃ certiſſima ratione: quia ꝓpter Specie tua ⁊ pulchꝛitudie tua:ĩtẽde ꝓſpere
cenor, S deũ poſſumꝰ quidẽ ſed nolumꝰ iniuriam ſu ꝓcede ⁊ regna. Stephano S martyri ⁊ pul/
s. iſ S ſtinere. Deniq; ſi nobis aliqua potens ꝑſo / chꝛitudo erat coꝛꝑis:⁊ flos ętatis:⁊ oquẽ⸗/
rdebebee na iniuriã facit:ſi nos etiam in faciẽ maledi tia ſermocinãtis: ⁊ ſapiẽtia ſanctiſſimę mẽæ
at QAuif cit: nec reſpondere aliquid aſperũ: non dicã tis:⁊ oꝑatio diuinitati. Inuidia magna ob B
hebengi yicẽ reddere auſi ſumꝰ.Quare h: Ne ab il/ ſtiterat iudeęis ob chꝛiſtianę cauſam ꝓfeſſio
tricen la perſona potente adhuc maioꝛa q; ꝑtuli- nis. Videbãat em̃ ſtephanũ iudęei iudęũ:in
us das mꝰ patiamur. Qð a nobis extoꝛquet hois medio iudęoꝝ ĩ ciuitate metropolitana pa/
as icbosaUS timoꝛ: deberet a nobis exigere chꝛiſtiamoꝛ. rentũ ſuoꝝ diſputantẽ cõtra ſacra iudęoꝛũ:
nei i n Sig potens bſona cõtra nos ſeuit tacem 23 ſacriſicia: ⁊ cõtra legem: ⁊ ↄtra circũciſi/
nibl nb ⁊ nihil dicere auſi ſumus: Si vero ęqualis onẽ:ↄtra ſabbata: exungentes in iracũdiã
nnes i aut foꝛte inferioꝛ vel leuem nobis cõtume⸗ ⁊ↄcipientes venenata ſenſa:loquebant᷑ ad
ligtſ S liam fecerit: quaſi ferę beſtię ſine vlla patiẽ. 21inuicẽ ſibi talia verba: Quid eſt iſtud:quid
teri C tia:ac ſine aliqua dei cõtẽplatione cõſi urgi/ eſt hoc qð agimꝰ: qͥd facimꝰ: quid dicimꝰ⸗
tborb⸗ mus:⁊ aut in ſſenti noſtrã iniuriam vindi- qͥd vult ſibi iſte homo ⁊ iuuenis ⁊ pulcher:
maintl camus: aut certe ad maioꝛẽ vicem reddẽda ⁊ eloquentiſſimus ⁊ ſapientiſſimus homo:
ſinu. noſtrũ animũ ſᷣparamus. Quid eſt hoc ꝙ Nam ſigna magna ⁊ mirabilia facit iſte ho
iuneß quãdo potens ꝑſona nobis iniuriã intulit mo: et ſine cauſa chꝛiſtus moꝛtuus eſt ho⸗
ziant⸗ patiẽter accepimꝰ: quãdo inferioꝛ nimio ſu mo: Venite inquiunt fratres ſimulq; cõue
ſiui roꝛe ſuccẽdimur? Quia ibi timuimꝰ hoiem: niam in vnũ: faciam cõſiliũ: cõſirmemus
u hic deũ timere nolumꝰ. VUnde ergo fratres falſum teſtimoniũ. Fecimꝰ cõtra deũ:facia
ſiß d quantũ poſſumus cũ dei adiutoꝛio coꝛ nrfm mus ⁊ contra famulũ.iximꝰ cõtra domi w K K
ni ad patientia pᷣparemꝰ:⁊ in omnibus malis nũ: Expedit vt vnus moꝛiat᷑ q; tota gens Joꝑ.n.
in hominibꝰ medicoꝝ vicẽ agere ſtudeamus: pereat:dicamꝰcõtra famulũ: Exterminemꝰ Miere.ii.
imd 1 ⁊ nõ ipſos homines:ſed ipoꝝ maliciã odio eũ de terra viuentiũ: ⁊ nomẽ eiꝰnõ memo/
offas habeamus. Pꝛo bonis oꝛemus vt ſemꝑ ad ret᷑ amplius. Quãdo ↄſiliũ contra ieſum fe
eotlams melioꝛa cõſcendãt:ꝓ malis vt cito ad emẽ, cimꝰ: multũ nobis ꝓfuimꝰ qꝛ ſualuimus:
Meſun dationẽ vitę ꝑ pęnitentię medicamenta cõ/ circũuenim̃ꝰ:dedimꝰ:accepimꝰ:ligauimus:
laret fugiant.Quã rem oꝛãtibus vobis ipſe pᷣta tradidimus:ſuperauimꝰ:oppᷣſſimus: cruci/
e re dignet᷑:qui cũ patre ⁊ ſpirituſancto viuit fiximus.Amatoꝛi cupiditat dedimꝰ pecu⸗

quis:Grandis laboꝛ eſt inimicos diligere:

Bancti
niã:quã ð mãmona iniquitatis diſtraximꝰ
vnuſquiſq;. Ligauimꝰ incapabilẽ ſiliũ vir/
ginitatis: tradidimꝰ iudici iudicẽ ęquitat:
ſuperauimus ſuperãtẽ imperiũ vanitatis:
oppꝛeſſimus oppꝛimentẽ ſuꝑbiã calamita/
tis: conſpuim faciẽ ſanctitatis ⁊ cruciſixi-
6 mus cęci filiũ maieſtatis. Occidimꝰ tñ:ſepe
liuimꝰ:eiuſq; ſepulchꝛũ anulo noſtro ſigna
uimus:ſed ab angelo reſignatũ inuenimꝰ.
Zicamus:iudicemꝰ ſepulchꝛũ ſignatum cu
ſtodientibus cuſtodibus:⁊ miraculũ reſur⸗
rectionis videntibus: tantã pecuniã vt pi/

lato mentirent᷑ cõtulimꝰ:teſtimoniaq; ꝓdu

ximus:et confuſione vigilantes caruimus.
C Sed ⁊ nunco viri quid agemus: quid facie
mus: quid dicemus:qui vnũ chꝛiſtum occi
dimus ⁊ multos chꝛiſtianos cõſpicimꝰ? Ec
ce inquiũt in vno chꝛiſto a nobis occiſo: du

centi ſunt diſcipuli eius de ipſo numero no

ſtro trãſlati:⁊ nicodemꝰ ſacerdos noſter eſt:
⁊ tria ⁊ quinq; milia hominũ ad eoꝝ baptiſ
mum cucurrerũt: multas iudęas ⁊ gręcas ?

barbaras nationes baptizauerũt: ⁊ ſuis ſa

crarijs ᷣpoſuerũt.Ecce adhuc quod eſt no/
. Act.s. bis peigs ac deterius:ſeptem diacones oꝛ/
dinauerunt:inter quos vnus qui vocat᷑ ſte
phanꝰ ⁊ iuuenis ⁊ pulcher ⁊ eloquentiſſimꝰ
⁊ ſapientiſſimus eſt pꝛę omnibꝰ:⁊ ſignis mi
raculoꝝ eſt plenus: ⁊ ſi eſt plenꝰ neceſſe eſt
. vt cõfluat ad eũ noſter populus: ⁊ in nfam
cõfuſionẽ apud omnes iudęos ſit magniſi-
catus:niſi noſtris manibꝰfuerit lapidatus.
Cur ergo iquit adhuc ſtamꝰ? Quẽ expecta
mꝰ? Quare tardamꝰ ſtephanũ iſtũ nr̃e cõ/
efuſionis demõſtratoꝛem? Publicum publi
ce rapiamus ad cõciliũ: in noſtro ſtatuamꝰ
medium: põtificali ꝑturbemus ſynodo: te/
ſtimonio oppꝛimamꝰ falſiſſimo: faciamꝰ mi
niſtro quod fecimꝰ ⁊ magiſtro.Si em̃ nõ du
bitauimꝰ magiſtrum lanceare:non debemꝰ
dubitare ſtephanũ lapidare.Conſenſerunt
q; omnes iudęi impij viri: ad homicidium
ſemꝑ parati. Rapiũt ſtephanũ:ad ſuũq; ꝑ/
ducunt cõciliũ.Exagitant ⁊ ꝑturbãt: ⁊ int/
rogant: audiũt ⁊ attendũt. Audiunt ſapiẽ/
D tiſſimũ:⁊ cõſpiciunt ſpecioſiſſimũ.O iudęi
ſemꝑ inimici dei:intendite bene:qui iudica
Ps. 5ö7. tis non bene.Si ergo iuſticiã loquimini: re

cta iudicate filij hominũ. Intendite ſimul

põtiſices ⁊ miniſtri: ſacerdotes ⁊ ꝓpli oẽs:ſi/
mul iudęi intẽdite faciem miniſtri dei: intẽ/

Exo.ʒ4. dite faciẽ ſtephani ſi poteſtis. Moyſes em̃

Auguſtini
ꝓpter excęcationẽ veſtrã cõtra faciẽ ſuã po

ſuit velamẽtũ:ſtephanꝰ vero ad cõſuſioneʒ
veſtrã cõtra veſtrũ cõuentũ reſurrectionis

annũciat ſacramentũ. Sed o iudeęi fidẽ nul

latenꝰ miramur in vobis: ꝑ multa cõgruiti
iniqͥtatibꝰ veſtris. Qui em̃ faciẽ deſpicitis
legiſlatoꝛis:pſonã ſuſcipitis delatoꝛis:ꝑſo/
nã iudęi ſuſcipitis delatoꝛis.Qui deſpexi/
ſtis faciem moyſi legiſlatoꝛis: ꝑſonã iudęi
ſuſcepiſtis crudeliſſimi delatoꝛis:⁊ ad dede
cus veſtrũ ſemꝑ additis crimen veſtrũ. Et
moyſes veſter auãdo vęlamentũ poſuit cõ
tra ſanetã faciẽ ſuã:nolebat videre crimino
ſam faciẽ veſtrã: Stephanus vero reuelata
facie ſua:ſpeculabat᷑ in cęlũ gloꝛiã dei Eili:

ideo videbãt vultũ eiꝰ iudęi tanq; vultum Acj.s.
angeli dei. Et nũc tãtũmodo beate martyr

ſtephane terrã deſpice:cęlũ cõſpice:⁊ ponti
ficem ſperne:patrem attẽde.Deſpice iudę/
um ⁊ ſacdotẽ ⁊ populũ:cõſpice in celo pa
trẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpiritũſanctũ. Indica tñ iudęo
quid ſit illud quod diu contẽplaris in cclo.

Ecce inquit ſtephanꝰ:video cęlũ aꝑtum: et Actj..

ieſum quẽ crucifixiſtis:quẽ illuſiſtis moꝛiẽ/
tem:quẽ ſignato ſepulchꝛo poſuiſtis iacen /
tem:video ego ad dexterã patris ſtantem.
Quid g& vobis ꝓfuit iudęi:quia cruciſixiſti E
filiũ dei:⁊ filij dei martyrẽ lapidatis? Ecce
duplo labefacti eſtis:qꝛ ciuitatem veſtram

anmiſiſtis: ⁊ ipᷣm lapidatoꝛũ pꝛincipẽ ꝑdidi/

ſtis:⁊ de ciuitate ſancta eradicata eſt veſtra
planta. Impleta eſt em̃ in iudęa maledicta
maledictio illa dauitica: Pꝛopterea deꝰ de Ps. 5r.

ſctruet te in finẽ: euellet te ⁊ emigrabit te de

tabernaculo tuo: ⁊ radicẽ tuã de terra viuẽ
tiũ. Silentiũ aũt fecerunt turbę iudęoꝛum
damnabili animoſitate ſua: ⁊ ſuy martyrẽ
ſtephanũ dentibus colubꝛinis ſtridebant:
quẽ quaſi ſerpentẽ in coꝛde habebant: ſci/
pitantq; martyrem ſanctũ extra ciuitatem
ſuã:ꝑmittentes teſtimonia dicentes falſita
tem: ꝓijciuntq; veſtimenta ante ſauli veſti
gia:⁊ currunt cũ lapidibꝰ:vlnas erigũt:bꝛa
chia dirigunt:petras iaciũt: lapidantq; iu-
ſtum iniuſti ꝓcũbentẽ:moꝛientẽ:oꝛantẽ at/
q; dicentem: Dñe ieſu meꝰ:oſtẽſoꝛ meꝰ:de/
fenſoꝛ meus: ꝓpter quẽ ſęuit in me nudus
lapidatoꝛ meus:exaudi me: exaudi ſancte
meus: virginis filius.lapis viuus: ad exau
diendũ me vnus: intende in me ipſum tui
fontis lauachꝛo mũdatũ: tui ſalutaris gra/
tia ſine macula ↄſecratũ: ꝓ tuo nomie ſpo/

leiati

laretof
canon
Leumin
Pper.
moꝛbo
cicim
ſoopus
notbo⸗
Neiian
memno
ſeport
ZPipluus
biyirt
lseuo
gligeon
flame
QAuic
chenni
ſusabi
ſubmno
tnemoꝛ
umpe
honam
eeth
lerare
gens de
ltult
1Tu

lſin⸗
aleng
Nnons
Aitel
dgu
ſchuns
lalsg
deſpen
Nni ude
taddete
hi. .
oſutch
eginnn⸗
ofeudun
de

nemann
cetpone
eiute
ncgo
Aiute⸗
nsincco.
iumade⸗
fisncni,
ſtisncen
Skmm.
ncinit
lnigtt

— — ,

möuten
en M⸗
riuccdn
nmt
nichn
chneſo⸗
Cuinnen
Uesſlin
ſulef
cngürku
dangy⸗/
ctunin
ſened
ne l⸗
e a
Aernn
huntl
ans

Mund

.—

6

bãt ma

ðZ ̃ 1ää EEEE= õ
..ùẽE
ð

ermo vII. De ſancto Stephano: Ger. vi

liatum:humanis lapidatum manibus: ſed
ab amoꝛe ſauli non ſeparatũ:Et ne ſtatuas

illis hoc peccatũ miſericoꝛs vſq; in finem:
Stephanus ſanctus moꝛiens: et in ęterna
pace doꝛmiuit.

tem in eodẽ feſto: Relatio ſan/
cti Auguſtini de miraculis ſancti
Stephani: VII

V Daquas tibilitanas epᷣo afferente
piecto reliqas martyris gloꝛioſiſſi-
mi ſtephani ad eiꝰ memoꝛiã venie/
ę multitùdinis cõcurſus occur/
ſus:vbi cęc ⁊ muliervt ad epᷣm poꝛtatẽ pig/
noꝛa ſacra:duceret᷑ oꝛauit:floꝛes qͥs ferebat
decht: recepit:oculis admouit: ꝓtinꝰ vidit.
Stupẽtibꝰ cũctis qͥ aderãt:pᷣibat exultãs:
viã carpẽs: ⁊ vię ducẽ vlteriꝰ nõ requirẽs.

P Memoꝛati memoꝛiam martyris quę poſi /

ta eſt in caſtello ſynicenſi qð hipponẽſi co/
lonię vicinum ſt:eiuſdem loci lucillius epi
ſcopus populo pᷣcedente atq; ſequente poꝛ
tabat: fiſtula cuiꝰ moleſtia iam diu laboꝛa/
uerat:⁊ familiariſſimi ſui medici qui eã ſe/
caret operiebat᷑ manus: illiꝰ pię ſarcinę ve/
ctatione repente ſanata eſt: Ham deinceps

Ceam in ſuo coꝛpoꝛe nõ inuenit. Euchariꝰ p/
Abpter ex hiſpania:calame habitas: vetere

moꝛbo calculi laboꝛabat:ꝑ memoꝛiã ſupꝛa /

dicti martyri quã poſſidius illo aduexit epi
ſcopus: ſaluus eſt factus. Idem ipᷣe poſtea
moꝛbo alio pᷣualeſcẽte moꝛtuus ſic iacebat
vt ei iam pollices ligarentur: opitulatione
memoꝛàti martyris cum de memoꝛia eius

repoꝛtata eſſet:⁊ ſuꝑ iacentis coꝛpus miſſa

H ipſius pᷣſbyteri tunica ſuſcitatus eſt. Fuit

ibi vir in oꝛdine ſuo pꝛimariꝰ noĩe marcia/
lis:ęuo iam grauis:⁊ multum abhoꝛrens a

religione chꝛiſtiana. Habebat ſane fidelem
flliam ⁊ generũ: eodem anno baptizatum.

Qui cũ eum ęgrotantẽ multis ⁊ magnisla

chꝛymis rogarẽt vt fieret chꝛiſtianus:pꝛoꝛ/

ſus abnuit:eoſq; a ſe turbida indignatione

ſubmouit. Viſum eſt genero eiꝰ vt iret ad
memoꝛiam ſancti ſtephani:⁊ illic ꝓ eo quã/

tum poſſet oꝛaret:vt deus illi daret mentẽ

bonam:qua credere nõ differret in chꝛiſtũ.
Fecit hoc ingenti gemitu ⁊ fletu: et ſinceri

ter ardente pietatis affectu. Deinde abſce/

dens de altari aliquid floꝛum quod occur/
rit tulit eiq; cũ iam nox eſſet ad caput poſu/
it.Tunc doꝛmitum eſt: et ecce ante dilucu⸗

lum clamatvt ad epiſcopũ curreret᷑:qui me
cũ foꝛte tunc erat apud hipponẽ.Cum ergo

eũ audiſſet abſentem: venire pᷣſbyteros po/

ſtulauit. Venerunt:credere ſe dixit. Admi/
rantibus atq; gaudentibus omnibꝰ bapti⸗
ʒatus eſt.HhHoc quãdiuvixit in oꝛe habebat:
Chꝛiſte accipe ſpiritũ meũ:cũ hęc verba be/
atiſſimi ſtephani quãdo lapidatus eſt a iu/
dęis vltima fuiſſe neſciret. Quę huic quo⸗
q; vltima fuerunt:nã nõ multo poſt etiam
ipe defunctus eſt. Sanati ſunt illic per eun

dẽ martyrẽ etiã tres podagrici: duo ciues:

peregrinus vnꝰ: Sed ciues omnimodo:pe
regrinus autem ꝑ reuelationem quid adhi/
beret quãdo doleret audiuit:⁊ cũ h̊ feciſſet:
doloꝛ cõtinuo cõquieuit. Audurus eſt no⸗/
men fundi vbi eccleſia eſt ⁊ in ea memoꝛia
martyris ſtephani. Puerum quẽdã paruu⸗
lum cum in area luderet: exoꝛbitantes bo/
ues qui vehiculum trahebant rota obtriue
runt: ⁊ confeſtim palpitauit expirãs.hunc

mater arreptũ ad eandẽ memoꝛiã poſuit: ⁊

nõ ſolũ reuixit: verũ etiã illeſus apparuit.
Sanctimonialis quędã in vicina poſſeſſio/
ne quę caſpilina dicit᷑:cũ ęgritudine laboꝛa
ret ac deſperaret᷑: ad eandẽ memoꝛictunica
eiꝰ allata eſt. Quę anteqᷓ; reuocaret᷑:illa de/
functa eſt. Hac tñ tunica operuerunt cada/
uer eiꝰ parẽtes:⁊ recepto ſpiritu ſalua facta
eſt. Apud hipponẽ baſſus qͥdam ſyrus ad
memoꝛiã eiuſdẽ martyt oꝛabat ꝓ ęgrotãte
⁊ periclitante filia:eoq; ſecum veſtem eius
attulerat: Cũ ecce pueij de domo occurre/⸗

rũt:qui ei moꝛtuã nunciarẽt. Sed cum oꝛã/⸗
te illo ab amicis eiꝰ exciperent᷑: ꝓhibuerüt.·
eos illi dicere:ne ꝑ publicũ plangeret᷑.Qui

cum domũ rediſſet iam ſuoꝛũ eiulãtibꝰ per/
ſonantem:et veſtem filię quã ferebat ſuper

filius ęgritudine extinctꝰ eſt.Cunq; coꝛpus
iaceret exanime:atq; a lugentibus clamen
tantibus exequię pararent᷑: amicoꝛum eiꝰ
quidam inter alioꝛum conſolantium verba
ſugeſſit vt eiuſdẽ martyris oleo coꝛpus per
ungeret᷑.Factũ eſt:⁊ reuixit. Jtemq; apud
nos vir tribunitius eleuſinius ſuꝑ memo⸗
riã martyris ꝗᷓ ĩ ſuburbano eiꝰ ẽ ęggritudine
exanimatũ poſuit infantulũ filiũ:⁊ poſt oꝛa
tionẽ quãmulticũ lachꝛymis ibi fudit:viuẽ

tẽ leuauit. Vʒali etiã ꝗᷓ colonia vtice vicina EK

eſt: multa pᷣclara ꝑ eundem martyrem facta

E

h

eã pꝛoieciſſet: reddita eſt vitę. Rurſum ibi/ J
dem apud nos hyrenei cuiuſdã collectarij

3

uſq; apud nos ab epiſcopo euodio ↄſtituta

eſt. Cũ em̃ nuꝑ illic eſſemꝰ:petronis clariſſi
mã feminam quę ibi mirabiliter ex magno

atq; diuturno: in quo medicoꝛũ adiutoꝛia

cũcta defecerãt languoꝛe ſanata eſt: hoꝛta/

ti ſumus volente ſupꝛadicto loci epiſcopo
vt libellũ daret qui recitaret᷑ in populo: et

obedientiſſime paruit. In quo poſuit etiãẽ

quod hic reticere nõ poſſum. A quodã iu/

deo dixit ſibi fuiſſe ꝑſuaſum: vt anulum ca/-

pillatio vinculo inſereret: quo ſub omni ve
ſte ad nuda coꝛpoꝛis cingeret᷑: qui anulus

haberet ſub gemma lapidẽ in renibꝰ inuen

tum bouis. Hoc alligata quaſi remedio:ad

ſancti martyris limina veniebat. Sed ꝓfe/

cta a carthagine:cũ in cõſinio fluminis ba/

grage in ſua poſſeſſione mãſiſſet: ſurgẽs vt
iter pageret:ante pedes ſuos illũ iacentem

anulũ vidit:⁊ capillatiã ʒonã qua fuerat al
ligatus mirata tẽptauit. Quã cũ omnino
ſuis nodis firmiſſimis ſicut erat cõperiſſet
aſtrictã:crepuiſſe atq; exiliuiſſe anulũ ſuſpi

cata eſt. Qui etiã ipſe cũ integerrim fuiſſet

inuentus:futurę ſalut:i quodãmodo pignꝰ
de tantð miraculo ſe accepiſſe pᷣſũpſit: atq;
illud vinculũ ſoluens:ſimul cũ eodẽ anulo
ꝓiecit in flumen. Mõ credent hoc qͥ etiã do/

minũ ieſum per integra virginalia matris
enixum: ⁊ ad diſcipulos oſtijs clauſis in/

greſſum fuiſſe nõ credunt.Sed h; certe quę/
rãt: ⁊ ſi verũ inuenerint: credãt. Clariſſima
fęmina eſt:nobilitesnata: nobiliter nupta:
Carthagini habitat: ampla ciuitas: am-

Lopla ꝑſona:rẽ quęrẽtes latere nõ ſinit. Vnũ

eſt apud nos factũ nõ maius q; illa ꝗᷓ dixi:
ſed tam clarũ atq; illuſtre miraculũ:vt nul/⸗

llũ arbitrer eſſe hiponienſiũ qui hoc nõ vel
vigerit vel didicerit:nullũ qui obliuiſci vl/

la ratiõe potuerit. Decẽ quidẽ fratres: quo
rũ ſeptem ſunt mares:tres feminę de ceſa⸗
rea cappadocię ſuoꝝ ciuiũ nõ ignobiles:ma

ledicto matris recenti patris eoꝛũ obitu de/
ſtitute:quę iniuriã ſibi ab eis factã acerbiſſi
me tulit:tali pena ſunt diuinitꝰ coęrciti:vt
hoꝛribiliter quaterent᷑ omnes tremoꝛe mẽ⸗

bꝛoꝛum. In qua fediſſima ſpecie oculos ſu/
oꝛũ ciuiũ nõ ferentes:quaquauerſum cuiq;
ire viſum eſt:toto pene vagabant᷑ oꝛbe ro/

mano. Ex his etiam ad nos venerunt duo
frater ⁊ ſoꝛoꝛ:paulꝰ ⁊ palladia:multis alijs

locis miſeria diffamãte iam cogniti. Vene/

Bancti Aluguſtini

cognouimus:cuius ibi memoꝛia longe pꝛi/

runt autem ante paſcha ferme dies quinde
decim: eccleſiã quotidie ⁊ in ea memoꝛiam
gloꝛioſiſſimi ſtephani frequentabant: oꝛan

tes vt iam ſibi placaret᷑ deus:⁊ ſalutem pꝛi
ſtinam redderet. Venit ⁊ paſcha: atq; ipſo

die dominico mane cum iam frequẽs popu
lus pꝛęſens eſſet:⁊ loci ſancti cancellos vbi

martyriũ erat:idem iuuenis oꝛans teneret:

repente ꝓſtratus eſt: ⁊ doꝛmienti ſimillimꝰ

iacuit:nõ tñ tremens ſicut etiã ꝑ ſomnũ ſo/
lebat. Stupẽtibus qui aderant: atq; alijs
pauentibus:alijs dolentibus: cũ eũ quidã
vellent grigere:nõnulli ꝓhibuerunt a poti⸗
exitum expectandũ eſſe dixerũt.Et ecce ſur
rexit ⁊ nõ tremebat:quoniam ſanatus erat

⁊ ſtabat incolumis intuẽs intuẽtes. Quis
ergo ſe tenuit a laudibus dei? Clamãtium

gratulantiumq; vocibꝰ eccleſia vſq;quaq;

completa eſt. Inde ad me currit᷑ vbi ſede-

bam iam ꝓceſſurus:irruit alter quiſq; poſt
alterũ: omnis poſterioꝛ quaſi nouum quod
alius pꝛioꝛ dixerat nunciantes: meq; gau-
dẽte ⁊ apud me deo gratias agente: ingre/
ditur etiam ipſe cum pluribus: inclinatur
ad genna mea:erigit᷑ ad oſculũ meũ. Pꝛo/
cedimus ad populum:plena erat eccleſia:ꝑ

ſonabat vocibus gaudioꝛũ: Deo gratias:
deo laudes:nemine tacente hinc ⁊ inde cla/

mantium. Salutaui populum.⁊ rurſus ea/
dem feruentioꝛi voce clamabãt. Facto tan/
dẽ ſilentio:ſcripturarũ diuinarum ſunt le/
cta ſolennia. Vbi autẽ ventum eſt ad mei
ſermonis locũ:dixi pauca ꝓ tempoꝛe:⁊ pꝛo

illius iocunditate lęticię. Hobiſcum homo

prandit: ⁊ diligẽter nobis omnẽ ſuę frater/
nęq; ac maternę calamitatis indicauit hi/

ſtoꝛiam. Sequenti itaq; die poſt ſermonem a

redditum: narrationis eius libellum in cra/
ſtinum populo recitaudum ꝓmiſi. Quod

cum ex dominico paſche die tertio ſieret:in

gradibus exedrę in qua de ſuperioꝛe loque

bar loco feci ſtare ambos fratres. Cum eoꝝ

legeretur libellus:intuebatur populus vni
uerſus ſexus vtriuſq; vnum ſtantẽ ſine de/
foꝛmi motu:alteram in membꝛis omnibus
contrementem:et qui ipſum non viderant
quid in eo diuinę miſericoꝛdię factum eſſet:
in eius ſoꝛoꝛe cernebant. Videbant enim
quid in illo gratulandum: quid ꝓ illa eſſet
oꝛãdum. Inter hęc recitato eoꝛum libello:
de cõſpectu populi eos abire pᷣcepi:⁊ de to /

ta ipſa cauſa aliquanto diligentius cęperã

Ne.
Nipata
alledet
ioons
bantg
gaab.
ſanctüt
ytcana
leinſo
femu
lusleni
ſliam
dematt
ſeruadl
Götinu⸗
niruer
alte ſte
Uglemn
nlen:
tmeng
eſecern
ceſiner
aurest
busert
pbanit
atteſtit
ſuore⸗
dame
manne

Der

i⸗
ſeten
Nuſckloti
ſeſus
habe

1

4

ing

nollen
lomun
Vuum
eter
mtett⸗
nodi⸗
deüme
opple
Aumi⸗
chr

lul

1nutfuset

Sgon⸗

miun
deſt Ana
poeto
d boo⸗
uefun
dici 4

leman-

luninα
vicnen
ee lole
lunan
le ſuede
onthi
Ncom
nnch
MManng
4 4

Ber. vIII. De ſanctis Innocẽtibꝰ: Ger. I.

Zoðd.ar. ſcriptũ

diſputare. Cum ecce me diſputante voces
alię de memoꝛia martyris nouę gratulatio/

nis audiunt᷑:cõuerſi ſunt eo qui me audie⸗/
bant:cęperuntq; cõcurrere. Alla em̃ vbi de
gradibus deſcendit in quibus ſteterat: ad
ſanctũ martyrẽ oꝛare ꝑrexerat.. Quę mox

vt cancellos attigit: collapſa ſimiliter ve/

lut in ſomnũ ſana ſurrexit.Dum ergo requi
reremus quid factů fuerit: vnde ille ſtrepi/
tus lętus extiterit:ingreſſi ſunt cũ illa in ba
ſilicim vbi eramus:adducentes eam ſanã
de martyris loco. Zũ vero tãtus ab vtroq;
ſexu admirationis clamoꝛ exoꝛtꝰ eſis vt vox
cõtinuata cũ lachꝛymis nõ videret᷑ poſſe ſi/
niri:perducta eſt ad eum locum vbi paulo/
ante ſteterat tremens: exultabant eam ſi/

milem fratri: cui doluerant remanſiſſe diſſi

milem:⁊ nondũ fuſas pᷣces ſuas ꝓ illa:iam
tamen puiam voluntatẽ tam cito exauditã
eſſe cernebant. Exultabant in deĩ laude vo
ce ſine verbis tanto ſonitu:quãtum noſtrę
aures ferre vix poſſent.Quid erat in coꝛdi/
bus exultantium:niſi fides chꝛiſti ꝓ quo ſte
phani ſanguis effuſus ẽ: Cui niſi huic fidei
atteſtãt᷑ iſtam iracula: in qua pꝛędicat᷑ chꝛi⸗
ſtus reſurrexiſſe in carne:⁊ in cęlũ aſcẽdiſſe

cũ carne?: Quia ⁊ ipſi martyres huius ſidei

martyres: id eſt huiꝰ fidei teſtes fuerũt.

¶ De ſancto iohanne apoſtolo .

li et enageliſte: Homelia de eo qð
ſt in enagelio eiuſdẽ:Dixit
ieſus petro: Sequere me ⁊c̃.quę

habet i expoſitiõe doctoris Jbidẽ

, (Deſanctis Innocentibus.
¶ In feſto ſi. anctoꝛum Innocentũ.

Ser. viI Bermo

Redimus iudęis quia notus aliqñ
in iudęa deus:⁊ ipſi id negant pꝛo/
r quod credimus qꝛ nõ patrem
nouerunt qui filium negãt. VUnũ dominũ
cõmunis natura teſtat᷑: qꝛ vnus ẽ mũdus.
Vnum deũ ſignificat:qꝛ vna eſt fides noui
⁊ veteris teſtamẽti. Vnũ ſpiritũſanctũ gra
tia teſtat᷑:qꝛ vnũ baptiſmũ in noĩe trinita/
tis:dũ ꝓpheteę dicũt:apoſtoli audiũt. Vnũ

Mattv.a. deũ magi crediderũt:auꝝ thus ⁊ myrrham

ſupplices ad chꝛiſti cunabula detulerunt.
Aurũ ⁊ thus ⁊ myrrha:paſtoꝛes:magi:ma⸗
chęra:vt cruentis victimis infantiũ ęterna

In feſto ſancti iopannis apoſto/

repleant᷑ altaria: vbi cũ paruulivictimant:

matres miſerę lamẽtant᷑. Naſcẽte dño: lu⸗

ctus cępit: nõ cęlo mũdo. Indicit᷑ matri/

bus lamẽtatio:angelis exultatio:infantibꝰ
trãſmigratio. Deꝰ eſt qͥ natus eſt: innocen⸗

2

futurus eſt cruciſigi qᷣ tollit peccata mundi.
Sed oues vlulãt matres: qꝛ agnos ꝑdunt
ſine voce balãtes. Grande martyriũ: crude

teruenit cauſa. Sola ſtridet iuidia:cũ qͥ na-

tus eſt nulli faciat violẽtiã. Sed oues cerni
mꝰ matres ꝗᷓ ſuperãt agnos lugẽtes. Vox hiere. zt1.

in rama audita eſt: ploꝛatꝰ vlulatꝰ magnꝰ.
Pignoꝛa ſunt nõ credita ſed creata:nõ de⸗/
poſita ſed expoſita. Teſtis eſt ipſa natura
d̃ pugnabat in martyres:cũ tyrãnus iacta/

ret infantes. Mater crines capitis diſſipa⸗

bat ꝗᷓ oꝛnamẽtũ capitis amittebat.Quan/
tis modis infantẽvolebat abſcõdere:⁊ ipſe
ſe infantulus publicabat. Neſciebat tacere
qꝛ necdũ didicerat foꝛmidare. Pugnabat
matr carnifex. Ille trahebat:illa tenebat.
Ad carniſicẽ matclamabat: Qnid leparas

a me:quẽ genui ex me? Vterus genuit:nö

mãſit ille cũ vixit: vbera mea fruſtra lacte
cotoꝛquet:caute poꝛtaui quẽ a te video ma
nu crudeli iactari. Modo eũ effuderunt vi
ſcera mea:⁊ tu elidis ad terram. Alia accla
mabat mat᷑:cũ exactoꝛ latro non cõpelleret
ſimul occidi cũ paruulo matrẽ: vt qͥd me di
mittis inanem? Si culꝑa eſt:mea eſt.Si nõ
eſt crimẽ:iunge moꝛtẽ:⁊ libera matrẽ. Alia
dicebat: Quid ꝗritis? Vnũ quęritis ⁊ mul⸗
tos occidit: ⁊ ad vnũ qui vnꝰ eſt attingere
nõ poteſtis. Alia de cõtra clamabat: Veni
iam: veni ſaluatoꝛ mũdi. Quãdiu ꝗᷓreris:
nullũ times:videat te miles: ⁊ nr̃os nõ oc⸗
cidat infãtes. Miſcebat᷑ lamẽtatio matrũ:

⁊ ad cęlũ trãſibat oblatio paruuloꝝ.Sed il
le qͥ agnũ tẽptauit: ipſe ꝑ herodẽ agnulos

iugilauit.Manet auctoꝛi ⁊ miniſtro ſuppli-

ciũ:diaboli ⁊ herodis iudiciũ: cũ iſta reſur/
rectio cęperit moꝛtu oꝝ.Herodes qͥd putas
acturus eris qñ te tantoꝛũ claſſes infan⸗/

tiũ iudiciale cęperint exercere litigiũ: IJInue

nies clarã linguã:magnã vocẽ: mẽſurã ꝑfe/
ctã: oẽs imienies cãdidatos: in menſuram æo.4.
etatis plenitudinis chꝛiſti fulgẽtes.Cũ ſta

re cęperint ante eum quem putaueras occi/
dendũ:ꝓ quo ſuderunt ſanguinẽ pᷣcioſum:

tes illi debent᷑ victima qͥ venit dãnare mũ/
di malitiã. Agnelli debẽt imolari:qꝛ agnus

le ſpectaculum. Eximit᷑ machera: nulla in/ /

7

Hemm

uiſe
Ipſum videbis thꝛono igneo pᷣſidẽtẽ: illos plexibus matrum:ſed reddunt᷑ gremijs an u60
ſoliũ dominicũ circũdantes:candoꝛe rubeo geloꝛum. Mihil ergo egiſti ferociſſime au⸗C. golnm
ſplendẽtes ꝓpter candidã ętatem ⁊ ſangui ſteritatis audacia:potes martyres facere: lſacs
nem paſſionis.Quid acturus es? quid di/ chꝛiſtum nõ potes inuenire. Putabat ſe in/ eninbi
ccturus?: Tacebis reus:dum tãtus cantabit fęlix tyrannus domini ſaluatoꝛis aduentu DPgleti
Apoc].s. exercitꝰ ſanctoꝛũ: Vindica ſanguinẽ ſeruo / regali ſolio detrudẽdũ:Sed nõ ita eſt. Nõ usten
.Nẽ. 78. r tuoꝛũ qui effuſus eſt: Introeat in cõſpe/ ac hoc venerat chꝛiſtus vt alienam gloꝛiã No
ctu tuo gemitus cõpeditoꝝ:ipſo iuuante ̊ inuaderet:ſed vt ſuam donaret.MNõ inquã anteyſte⸗
cũ patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat per ad hoc venerat chꝛiſtus vt regnum terreſte yſuunh
omnia ſechla ſeculoꝛũ Amen. rineger: ſed vt celeſte enaret. Non pene –
= = 3 rat ad poteſtates dignitateſq; rapiendas: Aemult
Ser. x. ¶ In eodem feſto: Sermo I ſed ad contumelias 2 iniuias erengas. li ſip
NMꝛaꝛiſto igit᷑ ſcõm ꝓphetię fidem na Mon ad hoc venerat vt ſacrum illud caput alusinitn
oenb 4 c¶ to in bethleem iudę:tẽpoꝛibꝰ hero⸗ ad diadema gemmatũ: ſed vt ad coꝛonam gunmimpo
Qis regis:de oꝛientis partibus ad/ ſpineam pſpararet.Non inquã ad hocsve/ Ciepat
uentantes quidã viri ex magoꝛũ gente:per nerat vt conſtitueret᷑ ſupꝛa ſceptra magniſi aunt wart
cũctant᷑ ab herode vbi nã eſſet rex qui nuę cus:ſed vt cruciſigeret᷑ illuſus. Naſcente er D alte
natus eſt iudęoꝛum: affirmantes vidiſſe ſe go domino cõturbat᷑ herodes:⁊ omnis hie uuele
ſtellã eius in oꝛiente:queę ſibi etiã dux itine roſolymacũ eo.Quid miꝝ:ſi pietate naſcẽ nadecorit
ris extitiſſet: cauſam vero tantę ꝓperatio / teꝑturbet᷑ impietas? Ecce iacentem in ſſe Chltoint
nis adoꝛandi ac venerandi nuꝑ editi regis pio ꝑtimeſcit armatus: cõtremiſcit humilẽ monigsn
eſſe. Quibus ille auditis incredibiliter de- rex ſuꝑbus:obuolutũ pannis metuit pur/ nanolach
terret᷑: timens ⁊ verens ne ſtatus ſui peri - puratus: cũ ſimulatione alloquit᷑ magos: guietnit
clitaret᷑ imperij: Aduocatis accerſitiſq; le Ite inquit requirite de puero:⁊ cũ inuene/⸗atd. P nii Peri
. gis dogoꝛibus requirens ꝑcunctat᷑ vbi nã ritis renunciate mihi: vt ⁊ ego veniens ad/ tn ſcbha
Michee.ð· chꝛiſtũ naſci ſperarent. Vt vero ex michee oꝛem eũ.Simulabat adoꝛare ſe velle: quẽ füinegn
. oꝛaculus locus natiuitatis eiꝰ apud beth/ conabat᷑ occidere. Sed non timet veriras i Rüpo
leem deſignatus eſt: vno pᷣcepto rex oẽs la/ falſitatis inſidias. cęca feritas:quę cre, gächiſtüB
ctẽtes pueros:nõ ſolũ apud bethleem: ſed debat ꝙ depꝛehendere dominũ fraudibus lgentss
⁊ in omnibus eius finibus a bimis ⁊ infra: poſſet.Ecce cuius terra celumq; oſtẽdebat ludeätelin
ſcðᷣm tempus qð exploꝛauerat a magis in- aduentum:qui paſtoꝛũ nõ latebat ſimplici inerk Ete
terimi iubet: ſi quo mõ etiã ieſum cũ ęque / tatem:quẽ magi de extrema veniẽtes ęthi⸗ Oynſint
uis poſſet extinguere.Sed půuenit regis in - opię parte merent᷑ agnoſcere:dolis.ſuis ad Nimnalo
ſidias puer adductus in ęgyptũ:parentibꝰ illum non poteſt rex ſacrilegus peruenire. AMlugente
ode dolo regis angelo ſᷣnunciante cõmoni / Fallitur ergo ſtulti furoꝛ tyranni:chꝛiſtum n
tis. Deceptus itaq; herodes rex ⁊ illuſus a non poteſt inuenire perſidia:quia deus nõ eclin
magis: mittit ĩ bethleem ⁊ in oẽs ſines eiꝰ crudelitate ſed credulitate quęrendus eſt: gepſe
B vt interficiant᷑ pueri a bimatu ⁊ infra.Occi qui viuit ⁊ regnat in ſęcula ſeculoꝛũ AmẽY. i⸗
dunt᷑ ꝓ chn paruuli:ꝓ iuſticia moꝛit᷑ in- 3 ſanen
nocentia. eata ętas:quę necdum chꝛi/ —C ſto: Sermo c DZ
ſtum poteſt loqui: mn ꝓ chꝛiſto meretur . nxyodem feſto: Sermo m. „ Ser.X. nche
occidi. Nondũ opoꝛtuna vulneri:⁊ iam ido Odie fratres chariſſimi natalem il⸗ A e dl
nea paſſioni. ſeęliciter nati: quibꝰ in pi h Mloꝛum infantum colimus quos ab HKH
mo naſcendi limine ęterna vita obuiã ve- herode crudeliſſimo rege interfe / Mattb.ꝛ. dgrich
nit. Incurrunt quidẽ inter ipſa pꝛimoꝛdia ctos eſſe euãgelij textus eloquitur.Et ideo vomine
acceptę lucis periculũ ⁊ finẽ ſalutis: ſed de cũ cleſtiiᷓ ideen
accepte lucis p ſalutis: ſed de cũ ſumma exultatiõe gaudeat terra celeſtiũ reiger
ipſo ꝓtinus fine capiunt pꝛincipia ęternita militum et tantoꝛum parens feęcunda vir/ ees
tis. Immaturi quidẽ vident᷑ ad moꝛtẽ: ſed tutum.Ecce pꝛophanus hoſtis nũquã bea nann
feęliciter moꝛiunt᷑ ad vitã. Vix di guſtaue/ tis paruulis tm̃ ꝓdeſſe potuiſſet obſequio: boton
rant pᷣſentem: ſtatim trãſeunt ad futuram. quãtũ ꝓfuit odio. Mã ſicut ſacratiſſimum Aithol
Nondum ingreſſi infantię cunas: ⁊ iam ꝑ/ pꝛeſentis diei feſtum manifeſtat: quantum Girn
ueniunt ad coꝛonas. Rapiunt᷑ quidẽ a cõ/⸗ in beatos paruulos iniquitas abundauit:

ermo x. D

e ſanctis Innocentibꝰ Ger.III

igenißn tantũ in eis gratia bñdictionis refudit. He re:nec honis operibꝰ ſe ab ęterna moꝛte po
haſinei ata es o bethleem terra iuda ꝗᷓ herodis re· terũt redimere: qꝛ ꝑcutit᷑ etiã hac animad/
Mes ſee gis immanitatẽ in pueroꝛũ extinctione per uerſione peccatoꝛ: vt moꝛiẽs obliuiſcat᷑ ſui.
nabarſen peſſa es:quę ſub vno tẽpoꝛe candidatã ple qui dum viueret oblitꝰ eſt dei. Veniet dies
atann bem imbellis infantię deo offerre meruiſti. iudicij:quando mouebunt᷑ fundamẽta mõ
Sinei. Digne tñ natalem illoꝝ colimus: quos bea tium: ardebit terra vſq; ad inferos deoꝛ/
enun ghi tius ęternę vitę mũdus edidit: q; quos ma- ſum:quãdo celi ardentes ſoluent᷑: quando .
hönni ternoꝛũ viſcerũ partus effudit. Siquidem ſol obſcurabit᷑: ⁊ luna nõ dabit lumen ſuü: Watth. 24.
nuntmt ante vite pꝑpetuę adepti ſunt dignitatẽ: ; quãdo ſtellę cadent de cęlo: quãdo peccato ð
+ vſuram ſſentis acceperint. Alioꝛum quidẽ res ⁊ impij mitten: in ſtagnũ ignis: ⁊ fumꝰ Apocj. 1.4½
Seg pᷣcioſa moꝛs martyrũ laudem in eõfeſſione toꝛmentoꝛũ illoꝛũ aſcendet iu ſecula ſeculo.
nang. Smeruit: hoꝛũ in conſũmatione cõplacuit. rũ:vbi fletus ⁊ ſtridoꝛ dẽtiũ. Veniet tẽpus MWattß..
gllu nn Quia ĩcipiẽtis vitę Pꝛimoꝛdꝛijs ipſe eis ocfratres chariſſimi:qũñ nulli bono erit male:
dann caſus initiũ gloꝛię dedit: qui pſentis termi/ nulli malo erit bene. Veniet inquã nouiſſi-
* num impoſuit. Quos herodis impietas la ma dies:quãdo diſcernũt᷑ pij ab impijs: iu
R ctẽtes matrũ vberibꝰ abſtraxit: qui iure di ſti ab iniuſtis: laudatoꝛes dei a blaſphema
9 cunt᷑ martyrũ floꝛes:quos in medio frigoꝛe toꝛibus dei. Ueniet ⁊ quando diſcernunz:ꝛ::·
. ane infidelitatis exoꝛtos:velut pꝛimas erũpen / vt nulli: ſicut dictũ eſt:bono ſit male:nulli
omhe tres eccleſię gẽmas quędã pſecutionis pꝛui/ malo ſit bene.QAuare ̊ modo nõ ſic? Foꝛte
laneſtſi na decoxit. Et ideo dignũ eſt inta fectis ꝓ ⁊ modo ſic. Sed qð nüũc eſt in occulto:tunc
enmne chꝛiſto infantibꝰ honoꝛes impendere ceri/ eritin manifeſto. Lege ſcripturã diuinã:in
niat dant monias non doloꝛes:ſacramentis dare vo gredere mecũ ſi potes in ſanctuarium dei:
nenu⸗ ta nõ lachꝛymis:qꝛ ipe illis fuit cauſa penę foꝛte ibi ſi poſſum docebo te:imo diſce me/
r tge qui extitit ⁊ coꝛonę: ipſe odiũ cauſę qui ̊/ cũ ab eo qui docet me: etiam nũc nõ eẽ ma
ai inuen n B miũ. Parãte aũt herode paruulis necẽ:io/ lis bene:⁊ meliꝰeſſe bonis qᷓ; malis:quãuis
nie i MWatth. 2. ſeph ꝑ angelũ admonet᷑: vt chꝛiſtũ dim no nõdũ venerit bonoꝝ plena fęlicitas onõdũ
ſeeni ſtrũ in ęggyptũ tranſferat: ęgyptũ idolis ple q; venerit maloꝛũ pęna nouiſ ima. Si legẽ
inet venn uã. Mã poſt iudęoꝝ ꝑſecutionẽ ⁊ ad occidẽ dei diligenter attendis:foꝛte intelligis me/
nnsleoe dũ chꝛiſtũ ꝓphanę plebis aſſenſum:chꝛiſt cũ nõ eſſe bene malis. Rogo em̃ te ⁊ quęro D
ͦ fudbi ad gentes idolis deditas trãſire dignat᷑: ? abs te: tibi quare malũ eſt? Reſpõſurꝰ es:
Nfüich iudęã relinquẽs ignoꝛanti ſeculo colendus Egeſtas angit: mit difficultas: doloꝛ foꝛ-
ehatſngle infert᷑. Et quia ex ſcripturis diuinis fratres taſſe mẽbꝛoꝛũ:timoꝛ ab inimico. Tibi ideo
—h chariſſimi: bonos ⁊ iuſtos viros ꝑſecutio- male eſt quia pateris mala: ⁊ bene eſt illi q
RKM nẽ maloꝛũ ſemꝑ ſuſtinuiſſe cognoſcimus: ſi elſt ipſum malum? Mulſſi intereſt inter ma
senenn⸗ diligenter cõſideramꝰ: inueniemꝰ illos ma- lũ pati: ⁊ malum eſſe.Tu qð pateris nõ es:
mietrin ioꝛa ſupplicia ſuſtinere. Omnis eĩ homo malũ em̃ pateris: ſed tu malus nõ es: Ille
W q aliũ in coꝛpoꝛe perſequit᷑: pꝛius ipſe in coꝛ boc malũ non patit ⁊ malus eſt. Noli ergo
nntizt de ꝑſecutionẽ ſuſtinere cognoſci᷑.· Nam ſi falli: Mon poteſt ſieri vt tibi male ſit qꝛ pa/
lei Ani etiã illi quẽ ꝑſequit᷑ aliquid de ſubſtantia teris malũ: ⁊ illi bene ſit qui ẽ malus. Cum
ſua tulerit: maius ſibi ipſe diſpẽdiũ facit:qi em̃ malus eſt: putas qꝛ nõ pati᷑ malum ecuaoa·
1 4 nemo habet iniuſtũ lucrum ſine iuſto dam/ patit᷑ ſeipſum: Tibi male eit quia malũ alie
no. Vbi lucrũ ⁊ ibi damnũ:lucrum in arca: num pateris in coꝛpoꝛe tuo: ⁊ illi bene eſt qᷣ
damnũ in conſcientia.Lulit veſtẽ ⁊ ꝑdit ſi/- malum ſeipſum patit᷑ ĩcoꝛde ſuo? Zibi ma
uumſ :acquiitpecnnia e pdir iucicid. Sed ß lesqui tortemalambabes vua: abenr eſt
Cdẽ:acquirit pecuniã ⁊ ꝑdit iuſticiã. Sed h̊ leðẽ qui foꝛte malam habes vitã: ⁊ bene eſt
s aos homines ideo faciũt:qꝛ diem nouiſſimũ at/ illi qui malam habet animã? Eſto bonus ꝗ PHe xbis dũi
rege nicſi tẽdere nolũt. Si enim diẽ moꝛtis ſuę cogi / habes bona. Bonę ſunt diuitię:bonum eſt Ser.12. b.
iu itt tare iugiter vellent:animũ ſuũ ab omni cu/ aurum:bonũ eſt argentũ:bonę familię:poſ
umeſfi piditate vel malicia cohiberent. Sed quod ſeſſiones. Omnia iſta bona ſunt: ſed vnde
ſcune⸗ modo nolũt ſalubꝛiter cogitare:neceſſe ha/ facias bene:nõ quę te faciãt bonũ. Habe- ⸗
nign bent poſtea ſine vllo remedio ſuſtinere. Ue to bona:quę te faciqt bonum.Quę ſunt in
achlei niet em̃ illis dies nouiſſima: veniet dies iu/ quis iſta: Fac iudiciũ ⁊ iuſticiã. Bona ſunt
onſi dicij: quãdo eis nec pęnitentiã licebit age gquę habes: Sac iudiciũ ⁊ iuſticiã.Eſto tu
nlunn HW
zpuntn

bonus int bona tua: erubeſce bonis tuis. aſſerimus paſſiões:totiẽs chꝛiſti gloꝛiã pᷣdi

Eſto bonus mãſurus inter bona peritura:
erubeſce bonis tuis. Moli eſſe malus ĩ eis:
E ne pereas cũ eis. Ita ergo aurũ ⁊ argẽtum
diſtribuit hominibꝰ cõditoꝛ rerũ ⁊ admini/
ſtratoꝛ deus:vt ipſum ꝑ ſe natura ⁊ genere
ſuo bonũ ſit: copia vero eiꝰ nõ extollat bo/
*He vbis oſi nos:nec elidat inopia.Aalus aũt homo ⁊
Ser.ð.g. cum offert᷑ excęcat᷑: ⁊ cũ aufert᷑ excruciat:qꝛ
In li. So.bo/ ⁊ cũ acquirũt᷑ diuitię falſam lęticiã tribuũt:
mel. .· 2. 2 cũ ꝑdũt᷑ verã triſticiã derelinquũt.Diſca⸗
mus amare veras diuitias:id ẽ caſtitatem
⁊ iuſticiã:pacẽ ⁊ miſericoꝛdiã. Iſte em̃ iuſte
dicunt᷑ diuitię:qꝛ bonis meritis iuſtiſq; tri/

buunt. Ille vere dicũt᷑ diuitię: qꝛ quiſquis
eas habuerit nõ ęgebit:dũ iuxta aplm: ha /

1. Timot. s. bens victũ ⁊ veſtitũ his cõtẽtus eſt. Iſtas
vero terrenas diuitias: iniuſtũ eſt putare
diuitias:quę non auferũt ęggeſtatẽ.Lantũ
em̃ magis quiſq; ardebit ęgeſtate auaricię:
q́;tomagis eas diligens maioꝛes habuerit.
Quomodo ergo ſunt diuitię quibꝰ creſcat
inopia:quę amatoꝛibꝰ ſuis quantũ fuerint
amplioꝛes nõ afferunt ſacietatẽ:ſed inflam

mãt cupiditate diuitẽ? Tu putas qꝛ minꝰ

indigeses:ſi minꝰ haberes. Vnde bene qui
dã dixit: Creſcit amoꝛ mũmi:quãtũ ipᷣa pe/
cunia creſcit.Cũ pecunię em̃ incremento ra

F bies cupiditat auget᷑. Mã oẽs auari vel cu

pidi velut hydropis moꝛbo ęgrotare vidẽ/
tur. Quomodo em̃ hydropicꝰ qᷓ;tũ plus bi
bit:tantũ amplius ſitit:ita auarus vel cupi
dus acquirẽdo nõ ſatiat᷑. NHNos vero fratres
cogitantes peregrinos nos ⁊ hoſpites eſſe
in hoc ſeculo:hoc tantũ qð ad victũ ⁊ veſti/
tũ opus eſt nobis in itinere vitę iſtiꝰ reſer/
uemus:⁊ quãtũ poſſumꝰ in ęternã beatitu/
dinẽ ꝑ elemoſynã paupeꝝ dirigamꝰ: vt cũ

in die iudicij cupidi ⁊ auari ꝓ ſterilitate bo

Mattð.a5. noꝝ opeꝝ audire meruerũt:Diſcedite a me
maledicti in ignẽ eternũ:nos ꝓ bonis ope-
ribus audire poſſimꝰ: Venite benedicti ꝑ-
cipite regnũ:qꝛ eſuriui ⁊ dediſtis mihi man
dqucare:ſitiui ⁊ dediſtis mihi bibere:nudus
fui ⁊ oꝑuiſtis me. Ad iſtã benedictionẽ vos
dñs ſub ſua ꝓtectione perducat:cui eſt glo
nia in ſecula ſeculoꝛũ Amen. “

Sermo.xl. ¶ In eodem feſto: Sermo II
NVotienſcunq; fratres ſanctoꝝ mar
tyria celebꝛamꝰ:totiens laudes ſal/
uatoꝛis edicimus: ⁊ quotiens eoꝛũ

—

—

Deſctis Innocentibꝰ Ber.IiiiI

camus. Mõ em̃ ſuſpicimꝰ qð paſſi ſunt: ſed

ꝓpter quem paſſi ſunt admiramur. Igitur

non pęna in laude: ſed fides eſt in honoꝛe.
Magniſicamus ergo martyres:ſed pᷣcipue
illos qui naſcẽte chꝛiſto in ipſo exoꝛdio nõ
loquendo ſed moꝛiendo cõfeſſi:ad regna ꝑ
petua cęteros pſᷣuenerũt. Videte aũt quem
idẽ locũ apud hominesamnereant᷑:qui apud
deum locũ ſub altario meruerũt. Dicit em̃
ſancta ſcriptura: Vidi em̃ ſub ara dei aĩas
occiſoꝛũ ꝓpter verbũ dei: ⁊ ꝓpter teſtimo/
niũ ieſu quod habebãt:Sub ara inquit dei
vidi antimas occiſoꝛum. Quid reuerẽtius:
quid honoꝛabiliꝰ dici poteſt: qᷓ; ſub illa ara
requieſcere:in qua deo ſacriſicium celebꝛa/
tur:in qua offerunt᷑ hoſtię:in qua dũs eſt ſa

ęternum ſᷣ̃m oꝛdinem melchiſedech?: Recte
ſub altario iuſtoꝛum animę requieſcunt:qꝛ
ſuꝑ altare coꝛpus domini offert᷑. Nec imeri-
to illic iuſti vindictam ſanguinis poſtulãt:
vbi etiã ꝓ peccatoꝛibꝰ chꝛiſti ſanguis effun
dit᷑. Conuenienter igit᷑ ⁊ quaſi ꝓ quodã cõ/

cerdos:ſicut ſcriptum eſt: Tu es ſacerdos i z. i0y.

ſoꝛtio ibi martyribus ſepultura decreta eſt:

vbi moꝛs dñi quotidie celebrat᷑: ſicut ipſe
ait:Quotienſcũq; hęc feceritis:moꝛtẽ meã
annũciabitis donec veniã:ſcʒ vt qui ꝓpter
moꝛtẽ eiꝰ moꝛtui fuerãt:ſub ſacramenti eiꝰ
myſterio requieſcant. Mõ imerito inquã cõ
ſoꝛtio quodam illic occiſis tumulus conſti
tuit᷑:vbi occiſionis dominicę membꝛa po/
nunt᷑:vt quos cum chꝛiſto vnius paſſionis

cauſa deuinxerat:vnius etiã loci religio co/

pularet.Legimus pleroſq; iuſtoꝛum abꝛaę
ſinibus refoueri: nõnullos paradiſi amęni

I. Cor. II.

tate letari:nemo tñ meliꝰ pᷣter martyres me
ruit:hoc eſt ibi requieſcere:vbi ⁊ hoſtia chꝛi

ſtus eſt ⁊ ſacerdos:ſcilicet vt ꝓpitiationẽ ð

oblatione hoſtię cõſequant᷑:⁊ benedictionẽ
functionemq; ſacerdotis accipiãt. Inter cce B

teros igit᷑ martyres quos ſub ara dei cõſi/
ſtere pꝛędicamus:etiam beatos illos infan

tum lactentium ꝓchꝛiſto pꝛimitias marty/

rum laudemus:qui non loquẽdo ſed moꝛi-

endo confeſſi coꝛonas meruerunt.Neq; em̃

dubitandum eſt eos in martyrio plura pꝛę
cęteris exoꝛare:qui in inartyrio p ceteris h/

ceſſerũt.Et clamauerũt inquit iohãnes vo

ce magna: Vindica dñe ſanguinẽ noſtrũ.

Et datę ſunt illis ſingulę ſtolę albę:et dictũ
eſt illis vt quieſcerẽt tempus adhuc modi⸗

Apod.s.

vnt ⸗ epet

adon
fcon
lanch

ninice
lumns
janntn
denty⸗
goch
godei⸗
ſimia⸗
lsptl
cöuerta
ledeod
ſiſtent:
beantey
ſuſtineb
detepee
Cerrent
albe.ſ
erted
deen
egoon
lgoetin
inibg
binas:
lesenun

lece poſſel
lgadh
Nſeuon
Ediud⸗
ſudicil
ferante
quiſtm
eis poſ
feclper
Kendo⸗
pot
liashe
leuen
buat:
ntae
inynt
Lepul
etlllix
kzil
mun⸗
aturn
Eüp
Vur

nuginns
ſubllenn

un dn

udise
tſactteig
Lecheege.
nelankg⸗
⸗ainen
is hoſwin
Uguisefi
vodid̃
ldegetck
A:ſaupe
moe gei0
ntquippe
amenti
nonnaric⸗

Nulus Ni.

nanbaspo⸗
s aſin⸗
Nteig
zaun the
fadiid een
manmesne
Ahoſuch
ptunmneͤ⸗
Modnole
i. ggs
deic
zllosiin
inias nutt,

Matth. 5.

cũ donec ĩpleret᷑ numerus fratrũ ⁊ cõſeruo/
rũ eoꝛũ.Oꝛit᷑ queſtio in hoc loco:cur ſancti
iam cũ dño manentes vindictã de inimicis
expetãt:cũ dñs in euãgelio dicat: Diligite
inimicos veſtros ⁊ oꝛate ꝓ ꝑſequẽtibꝰ et ca
lumniantibꝰ vos.Sed ſciendũ qꝛ illi ſancti
iam in cõſpectu creatoꝛis ſui cõſiſtentes vi/
dent voluntatẽ illẽ:⁊ ideo ab ipſo accipiũt
qð eũ velle facere nouerũt:⁊ de ipᷣo bibunt
qð de ipſo ſitiunt. Petunt aũt vindictã de
inimicis duobꝰ modis:⁊ hoc cauſa charita
tis:vt ſcʒ qͥ ad vitãternã pᷣdeſtinati ſunt:

cõuertant᷑ a malo ad bonũ: qui verd pſſcien
te deo damnãdi ſunt:moꝛiant᷑ ⁊ peccare de

ſiſtent: vt ꝑ hoc minoꝛẽ pęnã in inferno ha-
beant:vbi vnuſquiſq; ᷣm qualitatẽ operũ
ſuſtinebit magnitudinẽ pęnaꝝ. Petũt aũt

de repꝛobis vindictã:qꝛ optãt venire diem
Cextremi iudicij: ⁊ reſurrectionẽ ſuoꝛũ coꝛpo/
Apocj.s. rũ ſſtolant᷑.E dateę ſunt illis ſingulę ſtolę

albę. Per ſtolas albas debemꝰ intelligere

mmercedem baptiſmi: ᷣmiũ martyrij:merce/
dẽ ęternoꝛũ ⁊ gaudiũ celeſtis patrię. habẽt

ergo ante reſurrectionẽ ſancti ſingulas ſto/

las:qꝛ in ſola anima adhuc ęternis beatitu

dinibꝰ ꝑfruunt᷑. Poſtea aũt accepturi ſunt

.qbinas:quãdo receptis coꝛpoꝛibꝰ ĩmutabi/

les erunt in anma ⁊ incoꝛruptibiles in coꝛ⸗

Eſa.e poꝛe. De hoc eſaias: In terra ſua duplicia
AVpodj.s. poſſidebũt.Et dictũ eſt illis vt quieſcerent

tpᷣs adhuc modicũ donec impleat᷑ numerꝰ
ↄſeruoꝝ ⁊ fratrũ eoꝝ.Dictio iſta inſpiratio

eſt diuia: qua mẽtibꝰ eoꝝ deſiderãtibꝰ diẽ

iudicij imittit᷑ virtꝰ patientię: vt patienter
ferant omnia expectantes numerum illoꝛũ
qui ſimiliter interficiẽdi ſunt ꝓ chꝛiſto cum
eis poſtmodũ regnaturi:vt qui deſiderant
recipere ſua coꝛꝑa:gaudeãt ex numero colli
gendoꝛũ fratrũ. Lali modo loquit᷑ deꝰ om/

nipotẽs ſanctis:veluti quilibet paterfami/

lias habẽs multos filios: ſinguliſq; ð agro
reuertentibus ⁊ rogantibus vt cibũ ſibi tri/
buat:reſpondet:Refectio quidẽ veſtra pa
rata eſt:ſed expectate fratres veſtros:vt cũ
in vnũ poſiti fueritis oẽs in cõe comedatis
⁊ epulamini gaudentes:qꝛ interſiciendi ſũt
et illi vel aꝑto ſcʒ martyrio vel occulto. Di-
cit᷑ & illis vindictã poſtulantibꝰ: poſt datũ
munꝰ vt qͥeſcãt atq; ſuſtineãt:donec cõple/

atur numerꝰ cõſeruoꝛũ illoꝛũ. Videtis igit᷑
qgqgqm̃ ꝓpter nos martyrũ vindicta differtur.

Dum em̃ nos retardamus:hoꝛum ſanguis

inultus eſt. Sed hoc ↄtingit noſtra deſidia:
qui nõ ſicut dictum eſt religioſe viuimus:qͥ
nõ pie ſicut congruit operamur. Nam ſi bo
noꝛum operũ ad dominũ iuſticia noſtra pꝛę
cederet:iam cõſeruoꝛũ numerus qui expe/

Bermo xI. De ſctis InnocẽtibGer. IIIi

ctatur eſſet cõpletus. Nulli autẽ dubiũ eſt:
vindictã poſt iudiciũ martyres pcepturos:

qui etiam ante iudiciũ pᷣmijs celeſtibus ho

noꝛant᷑. Vñ opoꝛtet frẽs chariſſimi qꝛ pᷣmi/

tias martyrũ hodierna feſtiuitate venera-

mur: de eina ꝗ in celis eſt martyrũ feſtiuita⸗
te ſedule cogitemꝰ:eoꝛũq; veſtigia inquãtũ

poſſum ſequẽdo ⁊ ipi eiuſdẽ feſtiuitat: ſuꝑ

nę participes exiſtere curemꝰ:teſtãte apło:

Quia ſi ſocij paſſionũ fuerimꝰ:ſimul ⁊ ↄſo/

latiõis erimus:nec tam ð moꝛte eoꝝ lugea/
mꝰ q; ð iuſta palmę ꝑceptione lętemur.Si⸗

qdẽ ſingulos eoꝝ cũ ꝑ toꝛmẽta pellerent᷑ ex
hac vita:rachel gemebunda: id ẽ ecclłia ge/
mit luctu lachꝛymiſq; ꝑſecuta:ſed iam hinc
expulſos ſuꝑna hierlm:ꝗᷓ eſt ma᷑ oim nr̃jm:

moxi aliã vitã obuijs lęticię miniſtris exce/
pit:atq; ĩ gaudiũ dñi ſui ꝑpetuo coꝛonãdoſ

ĩitroduxit. Vñ dicit iohanes: Stabãt ante
thꝛonũ ĩ ↄſpectu agni amicti ſtolis albis et

palmę ĩ manibꝰ eoꝝ.Stãt em̃ mõ ante thꝛo

nũ dei coꝛonati:qͥ quõdã añ thꝛonũ iudicũ
terrenoꝝ iacebãt penis aſtricti.Stãt i ↄſpe

2. Corſ. I.
Hiere.ʒ1.

Marth. 2.

Abpoci. 7.

ctu agni nulla rõne illic a ↄtẽplãda eiꝰ gia

ſeꝑandi:a cuiꝰ hic amoꝛe nec ꝑ ſupplicia po
terãt ſeꝑari. Stolis fulgẽt albis ⁊ palmas ĩ
manibꝰ habẽt: qꝛ hmig in oꝑibꝰ habẽt dũ
coꝛꝑa ꝗᷓ ꝓ dño ignibꝰ vſtulari ac beſtijs di/
lacerari:flagris abſumi:ꝑ pſᷣcipitia diſſolui:
vnguł abradi omnimõ pęnaꝝ genere paſſi
ſũt diſſipari:ꝑ reſurrectionẽ gloꝛiſicata reci

piũt.Et clamabãt inqͥt voce magna dicen · &E&

magna grarũactione recolũt:nõ ſua ſe vtu
te ſᷣ ipᷣo auxiliãte tribulationũ impugnãtiũ

ſuꝑaſſe certamia. Dicit iteꝝ eoꝝ ⁊ pſᷣteritos

tes:Salus deo nr̃o q ſedet ſuꝑ thꝛonum et Apocj.⁊.
agno. Aagna voce ſalutẽ deo decãtãt:qui .

agones ⁊ coꝛonas deſcribens ꝑpetuas: hhi bi.s⸗

ſũt qͥ venerũt ð tribulatone magna ⁊ laue-

rũt ſtolas ſuas:⁊ dealbauerũt eas ĩ ſangui/
ne agni Stolas qe martyres in ſanguine
agni lauerũt:dũ mẽbꝛa ſua ꝗᷓ oculis inſipiẽ

tiũ viſa ſũt pęnaꝝ ſqualoꝛe fędari:ſic potiꝰ

re contagijs:inſuꝑ ⁊ beata immoꝛtalitatis
luce digna reddidere:qð eſt etiam lotas ha
buiſſe ſtolas in ſanguine agni. Meo ſuns
2

fuſo ꝓ cheiſto ſanguine ab oibus mſdaue-

Bermo XII.

—

P . S

inquit ante thꝛonum dei ⁊ ſeruiũt di ac no
cte ĩ templo eius.Mõ eſt laboꝛioſa ſed ama
bilis ⁊ optanda ſeruitus in dei laudibus ꝑ/
petuo aſſiſtere. Dies quippe et nox nõ viciſ
ſitudinẽ tempoꝛis ꝓpꝛie:ſed ꝑpetuitatẽ tro
pice ſigniſicãt. Hox em̃ nõ erit illic:ſed dies

Vlere. zi. vna melioꝛ in atrijs chꝛiſti ſup milia. In q̃ᷓ
Apocj.⁊. non ploꝛat rachel filios ſuos:ſed abſterget

Sermo. XII. ris:

4

deꝰ oẽm lachꝛymã ab oculis eoꝝ: datq; vo
cẽ leticię ⁊ ſalutis ęternę in tabernaculis iu/
ſtoꝛũ:qui viuit ⁊ regnat deus ⁊c̃.

¶ De ſancto Uincentio
¶ In fe k9 ſancti Cincentij marty/
no 1

Npaſſione quę nobis hodie recita
ta eſt: fratres chariſſimi euidenter
oſtenditur iudex ferox:toꝛtoꝛ cruen
tus:martyr inuictꝰ*. In cuiꝰ coꝛpoꝛe pęnis
varijs exarato:iam toꝛmenta defecerant:et
adhuc membꝛa durabant.Tot cõuicta mi⸗/
raculis ꝑſiſtebat impietas:tot vexata ſup/
plicijs nõ cedebat infirmitas. Agnoſcat᷑ er/
go operata diuinitas.Quãdo em̃ coꝛrupti/
bilis puluis contra tã imania toꝛmenta du

B raret:niſi in eo chꝛiſtus habitaret? In his

em̃ omnibus ille agnoſcendus: ille gloꝛiſi-
candus: ille laudandus eſt qui et in pꝛima
vocatione dedit fidẽ:⁊ in ſupꝛema paſſione
virtutẽ. Vultis noſſe qꝛ vtrunq; donatum

NVhitl.i. eſt? Audite apoſtolũ paulũ: Vobis inquit

datum eſt ꝓ chꝛiſto nõ ſolum vt credatis in
eum: verumetiã vt patiamini ꝓ eo. Acce/
perat vtraq; hęc beatus vincentius leuita:
acceperat ⁊ habebat.Si em̃ non accepiſſet:

equid haberet:? habebat ĩ ſermone fiduciã:

habebat in paſi ione tolerantiã. Nemo er/
go de ſuo coꝛde ſᷣſumat quãdo ꝓfert ſermo
nẽ:nemo de ſuis viribus ↄſfidat quãdo ſuf⸗/

fert temptationẽ:qꝛ vt ⁊ bona pꝛudẽter lo/

quamur:ab illo eſt nõ noſtra ſapientia:⁊ vt
mala foꝛtiter ꝑferamus ab illo ẽ: nõ noſtra

C eſt patientia. Recolite dũm chꝛiſtũ ſuos in

euangelio diſcipulos admonẽtẽ: Recolite
martyrũ regẽ cohoꝛtes ſuas armis ſpirita/
libus inſtruentent:: bella monſtrantẽ: adiu/
toꝛia miniſtrantẽ:ſmia pollicentẽ: quia cũ
dixiſſet diſcipulis ſuis: In hoc mũdo pᷣſſu/
ram habebitis: mox vnde territos ↄſolare/

S.18. tur adiunxit dicens: Sed cõſidite quia vici

mundum. Quid ergo miramur chariſſimi
ſi in illo vincẽtius vicit:a quo victus ẽ mũ/

dus: In hoc inquit mundo pꝛęſſurã habe/

Pavſſuacα miνι ναρα ůõ ge natſtcta

De ſancto vincentio Ber.i

bitis:vt ſi ᷣmit nõ oppꝛimat:ſi oppugnat

nõ expugnet.Duplicem mundus aciem ꝓ/

ducit contra milites chꝛiſti. Blandit᷑ vt de/
cipiat terret vt frangat. Hõ nos teneat vo/
luntas ꝓpꝛia:nõ nos terreat crudelitas ali
ena:⁊ victus eſt mundus.Ad vtroſq; aditꝰ

occurrit chꝛiſtus ⁊ non vincit᷑ chꝛiſtianꝰ.Si

cõſideret᷑ in iſta paſſione humana patiẽtia:
incipit eſſe incredibilis:ſi agnoſcat᷑ diuina
potentia deſinit eſſe mirabilis. Tanta graſ
ſabat᷑ crudelitas in martyris coꝛpoꝛe:⁊ tan

ta tranquillitas ꝓferebat᷑ in voce: tantaq;

pęnarümſperitas ſęuiebat in mẽbꝛis: vt mi
ro modo putaremus vincentio patiente ali
um loquentẽ non toꝛqueri.Et vere frasres
chariſſimi ita erat. Pꝛoꝛſus ita erat. ANius
loquebat᷑. Pꝛomiſit em̃ ⁊ hoc teſtibus ſuis
chꝛiſtus in euangelio:quos ad hmõi certa/

mina pᷣparabat.Sic em̃ ait: Molite pᷣmedi/xx

tari quomodo aut quid loquamini. Mõ em̃

vos eſtis qͥ loquimini:ſed ſpiritꝰ patris ve/

ſtri qͥ loquit᷑ ĩ vobis. CLaro &̊ patiebat᷑: ⁊ ſpi
ritꝰloãbat᷑.Et loquente ſpiritu nõ ſolũ cõ/
uincebat᷑ impietas:ſed etiã cõfoꝛtabat᷑ infir

mitas. Clarioꝛem nobis martyrem tot toꝛ/

menta faciebant. AMultiplici em̃ vulnerum

varietate cõfoſſus nõ deſerebat pugnã:ſed

acrius iterabat. Putares ꝙ eũ duraret:flã/

ma nõ vreret:⁊ tanq; figuli foꝛnax lutũ mol
le ſuſcipiens:durã redderet teſtam? Pote⸗/E

rat martyr noſter dicere daciano: Jam non
vret ignis tuus carnẽ meã:quia exaruit ſi/

cut teſta virtus mea:⁊ quomodo ſcxiptũ eſft
veraciter: Vaſa figuli ꝓbat foꝛnax:⁊ hoĩes Ecẽi·27.

iuſtos tẽptatio tribulatiõis:ꝓbatꝰ atq; de/
coctus illo igne vincentiꝰ:dacianꝰ vero ar/
ſit ⁊ crepuit.Si em̃ nõ ardebat:vnde crema

bat:Quid em̃ erãt verba iraſcentis:niſi fu

mus ardentis? Ergo martyri noſtro refrige
rium in coꝛde habenti: flammas extrinſecꝰ
admouebat:ſed ipſe facibꝰ furoꝛis accẽſus
tanq; clibanus intus ardebat:⁊ habitatoꝛẽ
ſuũ diabolũ cõcremabat.Per furioſas em̃
daciani voces:ꝑ truces oculos ⁊ minaces
vultus ⁊ totiꝰ coꝛꝑis motꝰ ille habitatoꝛ eiꝰ
interioꝛ mouebat᷑:⁊ ꝑ hęc ſigna viſibilia tã/
qᷓ; ꝑ ſigna ſui vaſculi qð impleuerat crepã/
tis rimula ꝓuidebat᷑. Mõ tantũ martyrem
cruciabãt plurima toꝛmẽta: quãtũ illũ va/
ſtabat inſania. Sed iam fratres illa oĩa trã/

ſierũt: ⁊ ira daciani ⁊ pena vincentij. Nunc
aũt pęna daciano: coꝛona vero manet vin⸗/

atth. 1. pzig

P öõ. 2 Ie=

Hen
4 lentio.
Yetrbu
nunn
ſegoia
mabun
aitunn
tij dloe
cianian
Oo ver
cpus
haſſeſe
ni⸗ V
vicitan
noxuu
uer nc
gulimnte
Poͤſer
ſtaqus
uſcnodt

Aaudo

ii⸗
NI. Ne⸗
4

WN
es facl
Merabie
onis obt
(eſla de
(patroce
beztum
tmoue.
eragne
Aulyt
mena
fectuen
vielz
ſiofune
necno⸗
plurih⸗
tutum
Bne
ergog
fegrin
exhibe
cogno
leyber
effectu
tumm
officio
eſſeti
ſtu id

Der

dppugn
onten 3

Ber. XIII. De ſancto?

F centio.Heniq; his ſᷣmiſſis futurę videlicet
retributionis finibus:etiam in hoc mundo

Stenentpo⸗
Wdlts

noſgidt
buſin g
napatön
kk duin

Tunein

Nerdlen

Re:tunnng L

Khisn
penentest
here fanes
an. Nus
eſbos ſus
bnöicang

lteönelde

min. Röei
woamse
Niehet iſn
unöſoli⸗
drtabrtinin
entiot
öwneun

upogniſe
jdurenſi
nurlͤn
ſane pot
no: nton
s aaniſ
alcnti
hntboi .
bar nigde
n peot⸗
wncoen
annaniin
bon enge
6 amitie⸗
nis attiſi
babine
funoſtscn
bienat
liblals
nen e
Snunmnm
züli ⸗
ucinni
mni⸗kun
pane

martyrũ gloꝛiã demõſtremus. Quę hodie

regio:quę ve pꝛouincia vlla quouſq; vel ro

manum imperiũ vel chꝛiſtianũ nomen extẽ

ditur: natalem nõ gaudet celebꝛare vincen

tij diaconi? Quis autẽ hodie vel nomẽ da/

ciani audiſſet:niſi vᷣincẽtij paſſionẽ legiſſet:

AQð vero tanta cura ſeruauit dñg martyris

coꝛpus:quid aliud demõſtrauit niſi guber/

naſſe ſe viuentem: quẽ non reliquit exani/

mẽ? Vicit ergo dacianũ viuens viucẽtius:

ſ△

vicit ⁊ moꝛtuus. Viuens toꝛmẽta calcauit:
mouus maria tranſnatauit. Sed ipſe in/
ter vndas gubernauit cadauer extinctum:
qui inter vngulas animũ donauit inuictũ.
Nõ flexit flamma toꝛtoꝛis coꝛ eius:nõ mer-/
ſit aqua maris coꝛpus eiꝰ. Sed in his ⁊ hu/

Ps.n5. iuſmodi nihil eſt aliud:niſi pcioſcin conſpe

ctu domini ſemꝑ moꝛs ſanctoꝝ eius:cui eſt

Honoꝛ ⁊ imperiũ in ſecula ſeculoꝝ Amen.
Ser. 4 (Bne⸗ 8 eculoꝝ Ame

atq; in chꝛiſtum ſeuientis inſaniã interritꝰ

adijt: modeſtus ſuſtinuit:ſecurus irriſit:ſci
ens paratus eſſe vt reſiſteret: neſciens ela⸗
tus eſſe quo vinceret:qꝛ cuiꝰ amoꝛe ſpirita-
libꝰ armis ſmunitus reſiſtebat:eiꝰ adiuto⸗
rio quicquid pęnarũ in illũ ferientis ira exx

cogitabat: inſuperabilis foꝛtiter patiendo

vincebat. Ideo nõ hũc laminę ignitę ſarta
ginis:nõ eculei:non vnguleę ferreęq; man⸗:
nõ vires pauendę cedentiũ:nec doloꝛ ſciſſo
rũ membꝛoꝛũ: nõ foci fragoꝛ ⁊ ſtrepentis in

patientis viſceribꝰ ſalis iniectio daciani qͥᷣ

uerunt aliqtenꝰ ſubdere iuſſioni:Sed dum
intãtũ eiꝰ vecoꝛdię tumoꝛ excreſceret: vt tã

tis paſſionũ ſubactum doloꝛibꝰ aut viciſſe

aut interemiſſe ſe lętabundus extolleret:ſu

ſcepta ſpe fruſtratus:vnde victoꝛ viſus eſt

apparere:inde victus cõpulſus eſt erubeſce
re:quoniã quo dei martyr durioꝛi vrgebat᷑
peęna: eo amplioꝛi cõfeſſionis exultabat cõ
ſtantia. Vnde ipſius paſſionis vel vltima

eodem feſto Sermo IIÄBuidere ſeu moꝛari fratres euidentius pla-

Vnctoꝝ licet dilectiſſimi gloꝛioſas cet quatenꝰ animaduertat ſanctitas veſtra

martyrũ paſſiones:quos diſtincta
regionibus loca meruerunt: vna ſi/

des faciãt omnibus indiſcreto honoꝛe ve/⸗
MNerabiles: ꝓpꝛiã tamẽ ſibi in hoc venerati-

onis obſequio vendicant dignitatẽ:qui ec/

cleſiã dei ⁊ documẽtis pᷣ ceteris erexerunt:

6

45

⁊ patrocinijs adiuuerũt. Inter quos iuſte

beatum leuitam vincentiũ cuiꝰ confeſſione

„

/

⁊ moꝛte chꝛiſtũ incredulis pſᷣdicatũ incũctan
. „ 49 . „ „ 9.
ter agnoſcimꝰ catholicis ſtudijs celebꝛamꝰ:
Qui vt fideliũ deuotionẽ deo ſtudioſiꝰ cõ/

mendaret:altioꝛi charitatis flãmaſcens af/

fectu:moꝛti ſe ſe tãdẽ fideliter obtulit: quo
videlzʒz robur fidei in ſolidiſſima petra chꝛi/
ſto fundatum ſequacibꝰimitandum daret᷑:
necnõ ⁊ ſemen apoſtolicę pſᷣdicationis ꝑ eũ
pluribus diſſeminatũ opę ſuę interceſſiõis
tutum ac ꝑfectę cõſummationis fruge refer

tũ in ceęleſtibꝰ demũ hoꝛreis cõderet᷑. NMunc

ergo ampliꝰ ꝓpꝛia venerentur:quẽ etiã pe/
regrina mirant᷑: quatenus eis ſe largioꝛem

exhibeat in beneſicijs:quibꝰ ſe amabilioꝛẽ

eelſſet in paſſione: eiuſdẽ chꝛiſti calicẽ creden

cognoſcet in gaudijs:fiatq; in eiꝰ ſolennita
te vberioꝛ leticię ambitus de qᷣ fidei creuit

effectus. uius deniq; ſpiritus tãto virtu/

tum munere claruit:vt ſacri miniſterij fultꝰ
officio:qͥ filium dei dñm noſtrum ſecuturus

tibꝰ pꝛius miniſtraret in ſalutẽ.Cuius hau/
ſtu fcliciter mente debꝛiatus rabidi hoſtis

quo diabolus ſuũ ꝑduxerit dolis miniſtrũ

vel quõ chꝛiſtus ſuũ in finẽ vſq; qulaq; ſer⸗
uauerit famulũ. Ex quo illud ſane erat mi/
rabile:qꝛ quantũ iſte extrinſecus multipli/
ci pęnarũ genere cõtritus artabat᷑:tantũ in
trinſecus exultante interioꝛi homine dilata

bat᷑:quãtũq; ille exterius iactantia tempo/

ralis potentię inflabat᷑:tantũ interius de/
ſpici ſe ꝓꝑpendens intenoꝛi vexatus homie
pfocabat᷑. Contemni igitur ſe videns ſeęuie
bat:nec in quẽ iam vindictã inferret inueni
ebat. Videbat namq; de ſeuientiũ manus

carniſicũ plus ĩ eo inuenire vulneris qᷓ; coꝛ⸗/

poꝛis:ſolũq; ingentẽ ſpiritũ eo ſtulticiã ex/
ꝓbꝛare ſuã qð ꝓuocabat veritatis noꝛmã.

MNQuapꝛopter credens ꝙ cauſam cõfuſionis

auerteret:ſi ꝓꝑſonam quę ſe ſpꝛeuerat abſen
taret:minuſq; dacianꝰ erubeſceret ſi vincẽ/
tiũ płus nõ videret: iuſſit eum a publico re
moueri. Sed nec ſic qͥdẽ caret ſupplicio.Cõ

tuſa q̊ iacebat teſta ſubernit᷑: vt vis acu/

minis cõciſam molẽ ſuꝑiecti coꝛpoꝛis plus

diſcinderet atq; reddita toꝛmẽtis mẽbꝛa q
ſecarẽt obuia ſuſciperẽt fragmẽta. Fallit᷑ tñ

vincẽdi opinione ceca crudelitas: Hã diui/

na bonitas dilectũ ſuũ ampliꝰ in ↄfeſſione

comitata infert nouã tenebꝛis lucẽ:⁊ taber⸗/

naculũ ſplendidũ obſcuꝝ redit ergaſtulũ.
Fouebat laceros artꝰ medica dei manꝰ: et
venuſtioꝛi pꝛiſtinę ſanitatis augmẽto:foſſi b ʒ

Bancti
lateris dãna ſupplebat. Inſolita igit᷑ hui⸗
lumiĩs claritate ꝑculſi:obſtupuere cuſtodes
quin ⁊ vocẽ angelis hymnũ deo cõcinẽtib⸗
mẽs paliidi ianitor expauit. Currit exami
nis miniſter ad pᷣſidẽ:quẽ grauiꝰ relatio nũ
cij q; ictus ꝑcuſſit gladij:⁊ cũ non poſſet ex
magnitudine rei tacere qð viderat: tremoꝛ
iudicẽ occupat:doloꝛ lacerat:furoꝛ inflam/
mat:⁊ ne in penis vincentiꝰ vincens gloꝛiã
martyrij obtineret: citiꝰ inqᷣt dacianꝰ ꝓdu
cat᷑ e carcere:ne dũ inſiſtimꝰ rebellem puni/
re:videamur eũ potius victoꝛia coꝛonare.
Pꝛofert᷑ itaq; ex illo tetri carcerl baratro cę
leſti qͥdẽ gratia pulchꝛioꝛ:⁊ ſi adhuc eẽt paſ-
ſurꝰ robuſtioꝛ. Sed vbi deſideriũ ad regni
vocationẽ tendentis nullo pęnarũ vel moꝛ
tis genere frãgendũ intelligit:iubet inuida
mẽs lenioꝛis ſtrati fulcra ſubſtitui:ac blan/
dioꝛi eũ requie ↄfoueri:ſcʒ vt ſi amoto pau/
lulũ carniſice aiam qͥetꝰ exhalaret: diceret
nõ eſſe occiſus ſed moꝛtuꝰ:quaſi non eũ p/
na ꝑemerit:cum quo ⁊ pena ſimul perierit.
Interea beatũ vincẽtiũ cęleſtis aula ſuſce/
pit:ac beatę feęlicitatis munere donat. Ad
cuiꝰ ingreſſum angelici lętant᷑ ſpũs: omneſ
q; ſimul cõciues gratulantur ſancti: MNoſq;

tibi gratias agimus dñe ieſu: ꝙ anima tuo

digna ↄſoꝛtio ꝗ̊ ꝑtinax tulit ſuppliciũ: men
dax fugit obſequiũ: Et ꝗᷣ fuit cõtẽta ꝑſecu/⸗
. E toꝛ qͥ fureret:ſit dedignata qð parceret. Co
⸗ gnito igit᷑ iudex inſanꝰ: et qꝛ chꝛiſt*ꝰ viciſſet
in vincentio:neſciꝰacianꝰ ſctõ eiꝰ abſceſſu
illius ſibi ꝓmittit cadaueris expoſitiõe vin
dictã:cuiꝰ gemit ex virtute victoꝛiã. Feris
nãq; ⁊ canibꝰ decepta furoꝛis ſuꝑbia abſu/
mẽdũ ꝓijci mãdat lictoꝛibus: vt tali paſtu
eoꝝ impleret ventrẽ:q̃rũ ipᷣe gerebat mẽtẽ.
Sed vt diuinis excreſcẽtibꝰ beneſicijs ma⸗
ioꝛis victoꝛię vincentio gratia cõferat᷑: mit/
tit᷑ coꝛuꝰauis inimica cadaueribꝰ:expoſitas
coꝛꝑis dapes ſᷣuatura ieiuna. hinc fratres
Dilectiſſimi: hinc aduertite diſtincta merito
rũ obſequia. Helias quõdã impias achab
vel ieʒabelis maꝝꝰ caute declinãs in deſer/
to coꝛuis miniſtrãtibꝰpaſcit᷑:aſſertoꝛ aũtve
ritatis vincẽtiꝰ daciani rabie pemptꝰ feris
exponit᷑ cõſumẽdus:ſed coꝛuo famulãte ſer
Beg. 17. uat᷑ illeſus. Obtinuit ergo helias diuio nu
tu coꝛiis pᷣſtantibꝰ quo aleret᷑:pᷣſtitũ ẽ vin/
cẽtio obſeqnte quoq; coꝛuo ne comederet᷑.
Qui vt celitꝰ ſe cuſtodẽ deſignatũ oſtende/
ret: aduẽtantes reliquas aues eminꝰ nõ ſe-
Ini impetu ꝑturbabat:inter quas imanem

Auguſtini

quoq; lupũ ꝓpius accedentẽ: veluti qᷣ cõ⸗

miſſum theſaurũ ſacrilega audacia attãmi/

nare ſſumeret:pennis ⁊ alis deuerberãs ꝓ
cul abegit.Sed ille ꝙ non tã ad inferẽdam

veniſſet iniuriã q́; ad augendam miraculi

pompã qdã ſui habitudine ſtupidus indi/
cabat.OQ impudens furoꝛ ⁊ ſtulta veſania:
Coꝛuus obſequit᷑:lupua venerat᷑: dacianꝰ

ꝑleqt᷑: nec ſubeſe velle ſe adhuc ferox ꝑde

re:quẽ mãluefacta beſtialis feritas ſatage/
bat ꝓtegere. Vnde ad occulendã martyris ?
laudẽ nõ iam ſecretũ ſed ꝓfundũ elegit:cre
dẽs ſibi ad deliteſcendã eiꝰ gloꝛiã non clau/
ſtra fidẽ ſeruatura ſed maria:quaſi non idẽ
elemẽti dñs eſſet:ꝑ quẽ dudũ ei carcerig ab
dita ceęleſti fulgoꝛe radiata micuiſſent. Da⸗
tur nautis mergendũ coꝛpus in fluctibꝰ: vt
ad auxiliũ ſaltem ęquoꝛa ꝓficerent: cui ad
vincẽdũ ꝛiſti militẽ terra gefeciſſet. Ena/
uigatis itaq; magna ex ꝑte freti gurgitibꝰ
ꝓiectũ inter ſoꝛbentes vndas pᷣpotẽs ẽ dei
dextera cõſecuta:⁊ ꝗ̊ ſpm̃ intulerat in cęlũ:
coꝛpus mox retulit ad ſepulchꝛũ.Sic ſdica
toꝛ veritati chariſſimi nec toꝛmẽtoꝝ vincit
peęnis:nec tenebꝛoſi carceris ſuperat᷑ angu/
ſtus. Non beſtijs dilaniat᷑:non ꝓfundo ce-/
lat᷑: ſed litoꝛi reddit᷑:pᷣconio diffam at᷑:vt qͥ
vere cõfeſſus fuerat nomẽ deitatis: verita/
te ſibi adeſſe experiret᷑ diuine ſuffra gia bo/
nitatis.Cuiꝰ gloꝛioſam virtute vitã ita pꝛe
cioſę moꝛtis gratia decoꝛauit:vt qð viuen/
do docuit: moꝛiendo cõſtãter aſtrueret:erat
q; ↄſequẽs q̃tenꝰ ad eiꝰ viſionẽ ꝑ moꝛtẽ at-
tingeret:quẽ ꝓbabilis vitę cõuèrſiõe ſemꝑ
atteſtatꝰ fuiſſet: ſciẽs qð ð cõtẽptu pᷣſentis
vitę gloꝛia ſurgit beatitudinis ęternę: pᷣſtã
te dño nr̃o ieſu chꝛiſto:qͥ viuit ⁊ regnat ⁊cc.⸗

¶ Deſoncti Dauli cõuerſione
Un

eſto conuerſionis Sancti

auli; Sermo 1I .
BSgdie de actibus apoſtoloꝛũ lectio A
h Mbec pᷣnðciata eſt:vbi paulus apius
ecxexvr ꝑſecutoꝛe chꝛiſtianoꝝ annũciatoꝛ
facł êchꝛiſtianoꝛũ. Percutiẽs eũ chꝛiſtꝰ et
ſanãs:occidẽs ⁊ viuiſicãs:occiſus agnꝰ a lu
pis:⁊ faciẽs agnũ de lupis. Ita em̃ erat: vt
ait ſᷣclara ꝓphetia:cũ iacob patriarcha bñ⸗
diceret ſilis ſuis:ſᷣſentia tangẽs:futura ꝓ/
ſpiciẽs. Pꝛędictũ em̃ erat qð in paulo conti

git. Erat aüt paulꝰ ſicut ipſe teſtat᷑ de tribu Vbil. .

beniamin. Cũ aũt iacob bñdicens filios ſu/

os: veniſſet ad bũdicendũ beniamin ait de Seß 45.

Som

hes

As ſtendil

Ser. xIIIlI. A

ſlo
pust
gaa
Ppallol
ſolce

ſtelun

inquit
ſbat vt
crlote
endos.
el. ane
geic
eetel
eiſuſi
Vten
oim vet
gesach
Auciu
füql
poece
endice
poſten
näus
iuſſtoc
gl s oſtr
D
Quise
nazaren
poſitis
dicebe
„ K
Pleäi
pgrat
plege
torer
²½a᷑̃ duarq
ferlo⸗
thsſa

ſeſa
adm
dici
leſca
nns
mi

.

cieb⸗
ſui
ſerg
cötn
. ſaſt

Aui

Gain,
nabgi
ninien

NNidn

ins i
Mlnin

k:acde
ſerge

B paulo impletũ eſt:qꝛ ⁊ de illo dictũ erat. Jã

nolinge

Hinane 4

ſchegrer
noncen
nlnoniti
ngßed
ilen. Dr
ucnben

nt:isdd.

lſet. EN
igrge
poliside
nuin ii
.Seie
or inck
atang
Pfuncoc⸗
funaun
ns: ſenun
fnge be
uiiape
gs pen
nnn
nond ar
öeſen⸗
mfſan
taneifſi
wirti⸗
ſne
Sanc
Puͤlin
lus vla
unücns
4 ci 6
vihel
enn
ſatche
futut A
Alocon
tnenh

de.
N,

Bermo xXIIII. De B. P

illo: Beniamin lupus rapax. Quid ? Lu-⸗
pus rapax ſemꝑ ẽ: Abſit:ſ̊ qͥ mane rapit p̊/
dã:ad veſperas diuidit eſcas. Hoc in aplo

ſi placet audiamꝰ illũ mane rapientẽ:ad ve
ſoeras eſcas diuidẽtẽ.Aane ⁊ veſpere po/
ſiteę ſunt ꝓ eo:ac ſi diceret: Pꝛius rapiet:po

Actj.9. ſtea diuidet eſcas Attẽdite raptoꝛẽ. Saulꝰ

inquit acceptis eplis a pᷣncipibꝰ ſacerdotũ
ibat vt vbicunq; iueniret chꝛiſtiànos ad ſa/
cerdotes attrahereꝑ:⁊ adduceret vtiq; puni
endos. Ibat ſpirãs ⁊ anhelans cędes:h̊ eſt

Actj.⁊7. mane rapiens.H ⁊ qñ lapidatꝰ eſt ſtepha

nꝰ ꝑꝛimꝰ martyr ꝓ noiĩe chꝛiſti:euidentiꝰ ad
eraꝑ ⁊ ſaulus: ⁊ ſic aderat lapidãtibꝰ vt nõ
ei ſufficeret:ſi tantũ ſuis manibꝰlapidaret.
Vt em̃ eſſet in oĩim lapidantiũ manibꝰ:ipᷣe
oim veſtimẽta ſeruabat: mag ſeuiens om/

nes adiuuãdq q; ſuis manibus lapidãdo.

Audiuimꝰ mane rapiet:audiamꝰ ad veſpe-
rũ qᷓliter diuidat eſcas. Voce chꝛiſti ꝓſtra/
tꝰ de ceęlo:⁊ accipiẽs deſuꝑ interdictũ iã ſeęui

endi: cecidit in faciẽ ſuo: pꝛius ꝓſternendus
poſtea erigendus:pꝛiꝰ ꝑcutiẽdus:poſtea ſa

nãdus. Hõ em̃ in illo poſtea chꝛiſtꝰ vineret
niſi occideret᷑ ĩ eo qð male añ vixiſſet.Quid

Atct. 9: O ꝓſtratꝰ audit:? Saule ſaule:qͥd me pſeque

ris? Durũ ẽ tibi õ̊ ſtimulũ calcitrare. Et ille

Quis es dñe? Et vox deſuꝑ. Ego ſũ ieſus

naʒzaren quẽ tu ꝑſequeris. Mzbꝛis adhuc
poſitis in terra caput clamabat ĩ cęlo: ⁊ nõ
dicebar qͥd ꝑſequen ſideles meos: qͥd me

ꝓſeqris? Et ille:Auid me iubes facere? Jã

parat ſe ſd obediendũ:q pꝛius ſęuiebat ad

plequẽdũ. Jam foꝛmat᷑ ex ꝑſecutoꝛe p̃dica⸗

toꝛ:exlupo ouis:ex hoſte miles. Ouis au/⸗
diat qͥd facere debeat. Cęcus ſane factꝰ*: vt
iterioꝛe luce fulgeret coꝛ eiꝰ.Exterioꝛ lux ad
tpᷣs ſubtracta ẽ ꝑſecutoꝛivt iterioꝛ redderet᷑

pᷣdicatoꝛi:⁊ tũ in eo tꝑe q̊ͥ cęetera nõ videbat

ieſũ videbat:ita ⁊ ipᷣa cęcitaſ eiꝰ ifoꝛmabat᷑
ad myſteriũ credẽtiũ.uiſqͥs in chꝛiſtũ cre
didit:ipᷣm itueri debet.Cętera creatura vi/
leſcat:vt creatoꝛ in coꝛde dulceſcat. Videa/

mꝰ g. Adductꝰẽ ad ananiã: ananias int/

pᷣtat᷑ ouis.Ecce lupꝰ rapax adducit᷑ ad ouẽ
ſequẽdã nõ rapiendã:⁊ ne rapientẽ ouis ex

paueſceret lupũ:ipſe paſtoꝛ de cęlo qͥ oĩa fa

ciebat: nunciauit lupũ venturũ oui: ſed nõ

ſeuiturũ:⁊ tñ tã imanis fama lupũ illũ ſᷣceſ
ſeerat: vt nõ poſſet ouis audito eiꝰ noĩe non
cõturbari. Hã cũ dñs ieſus eidẽ ananię nũ/
ciaſſet ſaulũ veniſſe:iam vt crederet ad euʒ

diui a multis de viro hoc ꝙ multa mala in

ananias ire ſe debere:ait ananias:Hũe au

ſanctis tuis operatꝰẽ:⁊ nüc litteras accepit
a pncipibꝰ ſacerdotũ vt vbicũq; inuenerit
tui noĩs ſectatoꝛes ꝑtrahat. Dñs aũt ad il/
lũ:Sine:ego illi oſtẽdã quãta illũ opoꝛteat
pati ꝓ nomine meo. Mira ⁊ magna res ge

auli cõuerſiöe Ber. 1

rit᷑. Lupo ſęuitia interdicit᷑. Lupus ad onẽ

captiuꝰ ducit᷑. Tanta aũt pᷣceſſerat fama lu/
pi raptoꝛis:vt eiꝰ noĩe audito timeret ouis

etiã ſub manu paſtoꝛis.Confoꝛtat᷑ ne iã pu

tet ſęuientẽ:ne timeat timẽtẽ.Ab agno pꝛo

inquit illi oſtẽdã:quanta illũ opoꝛteat pati
ꝓ noĩe meo. Abi terroꝛ? Vbi ſaulus? að

faciebat nomẽ paſtoꝛis:patit᷑ ꝓ noĩe pa⸗

ſtoꝛis. O ſęuitia:o miſericoꝛdia. Vides illũ
pᷣparare ferrũ: ſecaturꝰ ẽ nõ pempturꝰ.Cu
raturꝰ ⁊ nõ occiſurꝰ.Chꝛiſtus dicebat: Ego
illi oſtẽdã quanta illũ opoꝛteat pati ꝓ noie
meo. Sed q̊ ſine? Ipſũ qͥ patiebat᷑ audite.

ouibꝰ moꝛtuo:ſit ouis ſecura de lupo. Ego F

Nõ ſunt cõdignę paſſiones huiꝰ tꝑis ad fu Bo.S.

turã gloꝛiã ꝗ̊ reuelabit᷑ i nobis. Ac ſi dicat:
Sęuiat mũdus:fremat mũdus:ↄcrepet lin
guis:coꝛuſcet armis:qð põt faciat qͥd faci/
et rei quã accepturi ſumꝰ? Appendo qð pa/
tioꝛ cõtra id qð ſpero.hhoc nũc ſentio:illud

credo: ⁊ tamẽ plus ẽ qð credo qᷓ; qð ſentio.

Quicquid eſt qð ſeuit ꝓ noie chꝛiſti: ſi po/
teſt viuere tolerabile eſt: ſi nõ poteſt viue/
uere migrare hinc facit. Hon extinguit ſed

accelerat ipſum pᷣmiũs ipſam dulcedinem.

Quę cum venerit:ſine fine erit.Opus cum
fine:merces ſine fine.HNam ⁊ operarius de⸗
ficeret in via: niſi attenderet qõ accepturus
eſſet.Cum em̃ attenderis quid ſis acceptu-

rus:omnia tibi erunt vilia quę pateris: nec

digna eſtimabis ꝓ quibus illud accipias.
Abixaberis tantũ dari ꝓ tanto illo laboꝛe.

Vita nf̃a chꝛiſtus eſt:Chꝛiſtũ attẽdite.Pa

ti venit ̊ głlificari. Cõtẽni: ſᷣ etiã exaltari.
Aoꝛi:ſed etiã reſurgere. Iſta cogitãtes fra
tres chariſſimi nõ deſperemꝰ: qꝛ ⁊ ſi pecca/
toꝛes ſumus:magnũ medicũ habemꝰ: ipᷣm
medicũ audite. Hon em̃ veni vocare iuſtos Mattb.9.
ſed peccatoꝛes ad pęnitentiã. Vtilitas aũt
rei geſtę huiꝰ hec ẽ.Apoſtolus ipᷣe cõmemo

rat in epiſtolis ſuis. DNicit em̃ ad hoc ſibi ve
niã dat peccatoꝝ ſuoꝛũ:vt nemo de ſe de/

ſperet ꝗͥ fuerit magnis pctis inuolutꝰ:⁊ in
magnis ſceleribꝰ irretitꝰ:quaſi veniã nõ ſir
accepturus ſi cõuerſus fuerit ad cũ qͥ pẽdẽs
in cruce ꝓ ꝑſecutoꝛibꝰ oꝛauit dicẽs: Pater Zud.23.

4

G

Ber. xv. xvI. De cathe. B. P

ignoſce illis qꝛ neſciũt qͥd faciũt. Factꝰ ẽ ille
1. Timoth.i. ex ꝑſecutoꝛe ᷣdicatoꝛ ⁊ doctoꝛ gentiũ. Qui
pꝛius inquit fui blaſphemus ⁊ ꝑſecutoꝛ ⁊ in
iurioſus. Vides ꝙ meritũ ꝓ pena ↄſequit᷑.
Gratia em̃ ſalui efficimur de pctis nr̃is:lar⸗-
giente ipᷣo dño noſtro ieſu chꝛiſto:qui viuit

⁊ regnat in ſæcula ſęculoꝛũ Amen.
Sen eodẽ feſto alius ſermo:qui
abet de Uerbis apoſtoli.ix.et.x.

¶ Item in eodẽ feſto alius ſermo
qui inſertus eſt i ſermone.xvij.in li
bꝛ0 quinquaginta homeliaꝝ: litte
ra B etſequentibus.

¶ Item in egdẽ feſto Homelia de
eo 98 ſcriptũ eſt in euãgelio ſᷣm lu/
cã: Homo quidã erat diues q̊ ha-
bebat villicũ ⁊c̃.ꝗ habet᷑ libꝛo.j.de
queſtionibꝰ euãgelioꝝ.ca.xxxiiiij.⁊

*

ſequentibus.
emarie virginis purificatiõe.
n feſto purificationis ſanctiſſi/
me virginis marie: Se
nus dees ⁊c̃.qͥ habet᷑ inter ſermo/
nes de tempoꝛe.ij. ναWιeutnt dn J.

e cathedra ſancti Detiit·
Ser.xv. ¶ In feſto cathedre ſcti petri:Ser.i
.

ſtitutio ſolẽnitatis hodiernę a ſe
nioꝛibnfis cathedrę nomẽ accepit:
3 ideo ꝙ pꝛimꝰ apłoꝛũ petrus hodie
epiſcopatꝰ cathedræſuſcepiſſe referat᷑. Re-
cte & ecclie natalẽ ſedis illiꝰ colũt: quã apłs
Matthᷣ.15. p eccliarũ ſalute ſuſcepit dicẽte dño:Tu es
petrus ⁊ ſuꝑ hãc petrã ędiſicabo eccleſiam
meã. Petrũ itaq; fundamentũ eccleſię dñs

nomiauit: ⁊ ideo digne fundamẽtũ h̊ eccle

ſia colit: ſupꝛa qð eccliaſtici ędiſicij altitudo
cõſurgit. VUnde cõuenienter pſalmꝰ qͥ lectꝰ
Nõ.106. eſt dicit: Exaltẽt eũ in eccłia plebis:⁊ in ca/
B thedra ſenioꝛũ laudẽt eũ. Benedictꝰ deꝰ qͥ
. exaltari in ecclia hoc ſᷣcepit:qꝛ dignũ eſt vt
fundamẽtũ hoc in ecclia honoꝛet᷑ ꝑ qð ad cę
lũ aſcẽdit᷑ Qð natalis Scathedrę hodie co
lit᷑: ſacerdotale honoꝛat᷑ officiũ.Sibi hoc ec
cleſię inuicẽ ſſtant:quia tanto neceſſe plus
habet eccleſia dignitati: quãto ſacerdotale
officiũ plꝰ honoꝛis.Cũ ſolẽnitatõhhãc eccle/
ſijs mèrito religioſa obſeruatio introduxe-
rit: miroꝛ cur apud quoſdã infideles hodie
tã ꝑnicioſus erroꝛ increuerit: vt ſuꝑ tumu/
los defũctoꝛũ cibos ⁊ vina cõferãt:q̃ſi egre

teę ĩnocentiã purę ſunt:aat pęnitentię ſatiſ/

go fratri parẽtũq; nroꝛli minime cibis car

er. Hodier¶

etri Ber. I. II
ſę de coꝛpoꝛibus animę carnales cibos re
quirant. Epulas em̃ ⁊ refectiones caro tan
tũ reqͥrit:ſpũs aũt et aĩa his non indigent.
Parare aliquis ſuiſ char dicit qð ipe deuo C
rat:qð pᷣſtat ventri imputat pietati. Ceſſa/
te & fratres ab hoc gentili infidelitatis eroo
re.Animę em̃ ſanctę quę ĩ h̊ ſęculo aut ꝑx. vi,·

factiõe purgant᷑:a ſaluatoꝛe nro recipiunt᷑:
⁊ cũ eo eẽ cedẽdę ſũt: ſcðm apoſtoli dictũ:
Cupio diſſolui ꝗ eſſe cũ chꝛiſto. Animę er/ Nhil..

nalibꝰ delectant᷑. Offendi his mag poſſũt

HFola, ſruel

Je
ei
petus
enimn ⸗
nigebe
tans
amoree
lbetes
ſtüreſp
ge: etla
gertz
llr: no
ductae
nus
Ccdtt. .

q́;ᷓ delectari: ſi cum ille in ſacris ſedibꝰ ſint: ſetad!
vos eas in terra eẽ credati.Ceſſate & abhis Ndeit
erroꝛibꝰ:⁊ ſicut ſcpᷣtũ ẽ: Quę ſurſum ſũt᷑ ſa/ Coł.ʒ. mbu
pite:nõ ꝗᷓ ſuꝑ terrã:vt ſuꝑſtitiones ſidei ve turtetf
ſtrę ↄ̃nias repudiantes:dũ ea ꝗᷓ deo placita gli pb
ſunt faciteetiã vos cũ chꝛiſto in ęternũ eſſe biieg
mereamini. Qð ipe pſtare dignet᷑ qui ⁊c. —
¶ In eogem feſto no II Ser. xylI. (ͤun
Hſtis fratres chariſſimi beatiſſimũ ne
Wpetrũ in ſaluatoꝛis paſſiõe ſuis er/ peran⸗
rroꝛibus ꝓfeciſſe: ⁊ poſtea qᷓ; nega- Anis ſpxiie
uit dñm fuiſſe apud dñm melioꝛẽ. Fidelioꝛ aſendi
em̃ factꝰ ẽ poſtea qᷓ; fidem ſe ꝑdidiſſe defle/ lanair
uit:atq; ideo maioꝛem gratiã reperit q; ami: Pf ſien
ſit. Tanq; bonꝰ em̃ paſtoꝛ tuendũ gregẽ ac⸗ antb⸗
cepit:vt qͥ ſibi antea infirmꝰ fuerat:fieret oĩ neeg
bꝰ firmamẽtũ.Et qꝛ ipᷣe ĩterrogatiõis tẽpta mrnn
tione negauerat:cęteros ſidei ſtabilitate fũü ee
daret. Deniq; ꝓ ſoliditate deuotionis eccle 1. Betrac ⁊0 M
ſiarũ petra dicit᷑:ſicut ait dñs: Tu ès petrꝰ Mattð.is. . uin
⁊ ſuꝑ hãc petrã ędiſicabo ecclianmeã. Pe li⸗
tra em̃ dicit᷑: eo ꝙ pᷣmꝰ nationibꝰ ſidei fun/ efe
damẽta poſuerit:⁊ tanq; ſaxũ ĩmobile totiꝰ noa
opꝑis chꝛiſtiani cõpagẽ molẽq; ↄtineat. Pe⸗ blare
. rL e an, Uub . Gcript
tra & ꝓ deuotione petrꝰ dicit᷑: ⁊ petra ꝓ vir⸗ n 4
tute dñs nuncupat᷑: ſicut ait aplus: Bibe/ , Corl. 0. Mehi
bãt aũt de ſpiritali ſequẽte eos petra: petra R-
aũt erat chꝛiſtꝰ. Recte cõſoꝛtiũ meret᷑ noĩs rin
q cõſoꝛtiũ meret᷑ ⁊ opis. In eadẽ domo em̃ uay
petrꝰ fũdamẽtũ ponit:petrꝰ plãtat: dñs in 1. Corl.ʒ. ſoege
cremẽtat:dñs irriguũ ſubminiſtrat. Petrꝰ gaſt
gtẽptationibꝰ ſuis ꝓfſicit: fletibꝰ ſuis gau/ fuen
det:piculis ſuis creſcit. hic nãq; ĩ mare dũ B iltae
ſuꝑ vndas temerariꝰviatoꝛ ingredit᷑:nutat ſyen
inceſſu: ſᷣ cõualeſcit affectu. Periclitat᷑ coꝛ- Ad
poꝛe:ſᷣ deuotione nõ labit᷑. Aergit᷑ pedibꝰ Itti
ſed chꝛiſti dextera ſuſtentatur. Suſtenta/ foolt
bat enim fides:quem vnda mergebat: Et
quem fluctuũ pꝛocella turbabat:ſaluatois 22ðð
dilectio cõfirmabat. Ambulabat em̃ imari

6eaαμRn⁊ꝛ᷑⸗ ne m xrde Frinuy Nan Ounatuiα PPXBα Xvn

uando quod negligunt. Serua inquit iuſti
ciam:et pꝛębebit tibi dominus qua cõcupi

e Annũciatione dñica Ber.

bit: ieſus dñs noſter qui cũ patre ⁊ ſpiritu/
ſctõ viuit ⁊ regnat in ſęcula ſęculoꝛũ Amẽ.

De nnũciatione dominia
¶ In feſto Annũciationis domini

omini zc Bermo IÄʒ Ser. XVII.
Alta nobis fratres de dei timoꝛe A
hncepta ſũt: ⁊ q; ſit vtile timere dei’u
inumera biliter diuina eloquia ſo/

ce: de eo quod ſcriptũ eſt in Eſaia: ſa.n.
Et requieſcet ie⸗ eu ſpiritus timo
19

noꝛantem: ad ea quantũ ꝓ tẽpoꝛis
bꝛeuitate potuero diſſerentẽ libenter aduer
tite. Quis non ſapientẽ ſe eſſe lętet᷑: aut ſi
nõdũ eſt eſſe deſideret? Sed quid dicit ſcri UvBg
ptura? Initium ſapientię timoꝛ dñi. Quẽ Ecẽi.i.
nõ regnare delectet? Sed audiamꝰ quid in
pſalmo ſpiritus moneat:Et nũc reges intel Ns. 2.
ligite:erudimini qui iudicatis terram. Ser/
uite domino in timoꝛe:⁊ exultate ei cũ tre
moꝛe. VUnde ⁊ apoſtolus dicit: Cum timo ꝓ hit. 2.
re ⁊ tremoꝛe veſtram ipſoꝛum ſalutem ope/
ramini. Legimus etiam ſcriptum. Concu Ecci..
piſti ſapientiam: ſerua iuſticiam: dominus

pbebit illam tibi. Multos em̃ repenmꝰ ne/

gligentiſſimos iuſticię: ⁊ auidiſſimos ſapi-
entię.hos docet ſcriptura diuina perueni/
re non poſſe ad id quod appetunt: niſi ſer/

ſti ſapientiam. Quis autem poteſt niſi deũ
timeat ſeruare iuſticiã M ſ icit em alio loco:

Nam qui ſine timoꝛe eſt nõ poterit iuſtiſca
ri. Poꝛro ſi dominus non pᷣbet ſapientiam.

niſi ſeruãti iuſticiam: qui aũt ſine timoꝛe eeft·

nõ poterit iuſtiſicari. Recurrit᷑ ad illam ſen
tentiam: Initium ſapientię timoꝛ domini.

Eſaias etiam ꝓpheta cum ſeptem illa no B
tiſſima dona ſpiritalia commendaret: inci/
piens a ſapientia peruenit ad timoꝛem dei:
tanq; de ſublimi deſcendẽs ad nos: vt nos
doceret aſcendere. Inde ergo cępit quo vo
lumus peruenire:et illuc peruenit vnde de
bemꝰ iucipere. Requieſet in eo inquit ſpi- gſaai.
ritus dei: ſpiritus ſapientię et intellectus:
ſpiritus conſili et foꝛtitudinis:ſpiritus ſcẽ
tię et pietatis:ſpiritus timoꝛis domini.Si⸗/

cut ergo ille non deficiendo ſed docendo a

ſapienti? vſq; ad timoꝛem deſcẽdit: c nos
non ſuꝑbiendo ſed ꝓficiendo a timoꝛe vſq;

ad ſapiẽtiã opoꝛtet aſcẽdere? Initiũ em̃ ſa Ectl.t·

ia perrus magis dilectione q; pedibus. Non
ül n enim videbat vbi pedũ veſtigium fſigeret:
z n. videbat autem vbi figeret veſtigium chari/
Pbean tatis. In naui em̃ poſitus cõſiderat dñm: ⁊
un lae amoꝛe elꝰ duct deſcẽdit i mare.Hõ cogitat
lnntsn labẽtes aqᷓs:nõ fluẽta currẽtia:⁊ dum chꝛ/
oaltn ſtũ reſpicit:nõ reſpicit elemẽtũ: dũ credit fi-
tuneſt⸗ de: eriã int vndas ſplidũ iuenit veſtigiũ Ja
adg ctet᷑ lʒ fluctibꝰ mare:vẽtis pelagus pↄturbe/
Ntolid tur: non tamen turbabat᷑ perri mita quę
Auinen tt ducit ad dñm. Ambulat igit᷑ ſuꝑ aquas pe-
lechiscgt trus:⁊ ſub pedibusæius mollis vnda non/
1ug oſin Ccedit. LCegimus in veteri teſtamenio filios
ſettyeſn Exo.ilAX. iſrael ꝑ mare rubꝛũ ſiccis itineribꝰ ambulaſ
nezog ſe.: ad ſecuritatẽ gradientium ne laberent᷑
funſitinc vnda iter ſolidatũ: quanto hic melius vbi
Nesſd e. ambulante petro nec mutat᷑ vnda nec la bi
den n tur nec ſolidat᷑ aqua nec refugit: Mel in/
aeniͤeſ quã vbi eadẽ vnda quę fluctuat ſuſtẽtat:
iguii⸗ ibi idẽ gurges aui mergit᷑ et famulat᷑. Illic
l vyt poꝛtaret᷑ mare populus ilrael meatum
ſlbenlin; ſuũ natura pdiderat: hic dũ poꝛtat᷑ iaquis
eſsc⸗ petrus:curſum ſuũ fluẽtem nõ ꝑdidit. Te⸗
nie Wate. 14. merarius ergo viatoꝛ apoſtolus noui itine/
Fict ris viã carpit: modo curuan gurgitis molẽ
iledet aſcendit: modo ſublabentes ſinus vndę de
en⸗ ſcendit: a inter marinos fluctus aſcenſus il
Nengin D li itineris deſcẽſuſq; nõ deeſt. Sed vbi tur⸗
ügnli bantibꝰ ventis exagitant᷑ ꝓcellę:incipit ti⸗
nrinnd mere qð credidit: ſtatim eir gurges ſubtrahi
ioſh tur: vnda ſubducit᷑. Mox em̃ deſiciẽte ſide:
biruf. defecit ſemita. Lũc exclamãs ad dñm ieſuʒ
ansetline ſaluum.ſe fieri dep̃cat᷑. Quẽ appᷣhenſa ma⸗
Llc en Nen „ g . . ⸗
uiß, avi.ã. nu ſaluatꝙ liberat: ⁊ ſubiungit dicẽs: MÆι09
nei ſe. diceę ſidei:quare dubitaſti? Hoc eſt: cur tam
ſaifn, modicę ſidei es: vt qui credẽdo in mare am
vobleo bulare cęperas:nõ id ꝑſeuerando trãſires?
lnen. h Watt. 10. Scriptum eſt em̃: Qui ꝑſeuerauerit vſq; in
A . finẽ:hic ſaluus erit.Sed dũ cunctaris ⁊ du/
1: Pbe⸗“ bitas:iter quo ingreſſus fueras perdidiſti.
etmpens Cur inquã tã modicę ſidei es: vt nõ ea ſide
gerei ſoß qua venire cęperas puenires? Intellige er ·
donden go:quia in mare credulitas te poꝛtabat:ꝑxſi
tt:dionun dia ſubmergebat. Igitur ſanct* petrus dũ
u. en fluctuat: dum mergit᷑: dũ periclitat᷑:ſic ꝑue/
ſusher nit ad dominũ: oſtendens nobis ꝙ non mi/
zinnen ſi per pericula ꝓberet᷑ ad chꝛiſtum Multi
cinuun em̃ diaboli fluctus ſunt in hoc mundo: tem
claic ptationũ multa naufra gia: a quibꝰ ita libe-
tdelh ri poſſumꝰ:ſi clamantibꝰ manũ ſuam ſalua
ſſenen toꝛ extenderit. Nos ergo clamare ad domi
uß nũ nõ ceſſemus:ille auxiliũ ſolitũ nõ nega/
Nsteen

teßſen

Bancti

pientię timoꝛ dñi. Ipſa eſt em̃ illa couallis
ploꝛationis:de q̃ pſalmꝰ dicit: Aſcẽſiones
in coꝛde eiꝰ diſpoſuit in cõualle ploꝛatiõis.

Nöð. 2ʒ· Per conuallẽ quippe humilitas ſigniſicat᷑.

Quis ẽ aũt humilis:niſi timẽs deũ: Et eo
timoꝛe conterens coꝛ in lachꝛymis cõfeſſio/

NPs. o. nis ⁊ pęnitẽtię: Quia coꝛ contritũ ⁊ humi⸗

liatum deus nõ ſpernit.Sed nõ timeat: ne

in cõualle remaneat. In ipᷣo em̃ coꝛde cõtri

to ⁊ humiliato qð deꝰ nõ ſpernit: aſcẽſiões
ꝑ quas ĩ illũ aſſurgeremꝰ ipᷣe diſpoſuit. Nã
ita pſalmꝰ dicit: Aſcẽſiões ĩ coꝛde eiꝰ diſpo/⸗
ſuit in cõualle ploꝛatiõis: in loco quẽ diſpo
ſti. Vbi flũt aſcenſiones? In coꝛde inquit.
Sʒ vnde aſcẽdẽdũ eſt? Vtiq; a cõualle plo
rationis.Et quo aſcendendũ eſt: In locum
inquit quẽ diſpoſuit. Quis iſte locus eſt:ni
ſi quietis ⁊ pacis? Ibi em̃ eſt illa clara ⁊ quę
nunq; marceſcit ſapiẽtia: EUnde ad nos ex/
ercitãdos quibuſdã doctrinę gradibꝰ deſcẽ

Egſa. 11. dit eſaias a ſapientia vſq; ad timoꝛẽ: A lo/

co ſcʒ ſempiternę pacis vſq; ad cõuallẽ plo

rationis:vt nos in cõfeſſione pęnitentię do

lendo:gemẽdo:flẽdo nõ remaneamꝰ in do/
loꝛe ⁊ gemitu ⁊ fletu:ſed aſcendẽtes ab iſta
conualli in montẽ ſpiritalẽ vbi ciuitas ſan-
cta hieruſalẽ mater noſtra ęterna fęcunda/
Cta eſt:imꝑturbabili lęticia ꝑfruamur. Ergo

ille cũ pᷣpoſuiſſet ſapientiã: lumẽ ſcʒ mẽtis

indeſiciens:adiunxit intellectum:tãq; quę⸗
rentibꝰ vnde ad ſapientiã veniret᷑:reſpõde
ret:ab intellectu: vnde ad intellectũ a con/
ſilio: vndead cõſilium a foꝛtitudine: vnde
ad foꝛtitudinẽ a ſcientia: vnde ad ſcientiã
ea pietate:vnde ad pietatem a timoꝛe.Ergo

Ecẽi.i.ad ſapientiã a timoꝛe:qꝛ initium ſapientię

timoꝛ dñi. A conualle ploꝛationis vſq; ad

Matthᷣ.S. montẽ pacis. Beati em̃ pauperes ſpiritu:

quoniã ipſoꝛũ eſt regnũ celoꝛum. Ipſi ſunt
in conualle humiles:ipſi in timoꝛe coꝛ cõtri
tum ⁊ humiliatũ ſacriſicãt deo. Vnde aſcẽ/
dũt ad pietatẽ vt nõ reſiſtant volũtati eiꝰ:
ſiue in ſermonibꝰ eius vbi non capiunt ſen/
ſum eius:ſiue in oꝛdine ipſo ⁊ gubernatiõe
creaturę cũ pleraq aliter accidunt qᷓ; pꝛiua/
ta hoĩs voluntas expoſcit. Ibi quipe dicẽ/
dũ eſt: Verũ nõ qð ego volo:ſed qð tu vis

Matth.5. pater.Beati em̃ mãſueti:qm̃ ipſi heredita⸗

te poſſidebunt terrã. Mõ terrã moꝛientium
ſed terrã de qua dictũ eſt: Spes mea es tu:

Ns.41. poꝛtio mea inj terra viuentiũ. Ab iſta quip/

pe pietate merebunt᷑ ſcientię gradũ:vt no-

R
“=èð“D

Aluguſtini
uerint nõ ſolũ mala ſ̃teritoꝝ peccatoꝝ ſus
rũ de qͥbꝰ in pᷣmo gradu pęnitentię dolore
fleuerũt:ſᷣ etiã pᷣſentia ⁊c. In chꝛiſto videt᷑
fuiſſe diuinitati. Poꝛro ſi ſides dũm natũ D
credit in carne:deo nõ dubitet eſſe vtrunq;

poſſibile vt ⁊ coꝛpꝰ maioꝛis Sian nõ reſera-

to aditu domꝰ intꝰ poſit ſſentaret:⁊ ſpõ/
ſus infans ð thalamo ſuo:hoc eſt vtero vir
ginali illeſa matris virginitatę ꝓcederet.
Alic nãqꝝdei filius humanã ſibi dignatus
eſt coniungere naturã:vt ſibi capiti imma/
culato immacilatam oõſociaret eccleſiam:
quã paulus apoſtolus virginẽ vocat:nõ ſo
las in ea cõſiderãs coꝛpoꝛe virgines:ſed in⸗

coꝛruptas deſiderans omniũ mentes ⸗De/ 2. Cor.. n.

ſponſaui inquit vos vni viro virginem ca/
ſtã exhibere chꝛiſto. Ergo ⁊ eccleſia imitãs
domini ſui matrem: qm̃ coꝛpoꝛe nõ potuit
mente: tamẽ ⁊ mater ⁊ virgo eſt. Nullo ita
q; modo virginitatem manis ſuę naſcẽdo
chriſtus ademit:qui eccleſiã ſuã de foꝛnica/
tione demonum redimendo virginẽ fecit.
Ex cuiꝰ incoꝛrupta virginitate ꝓcreate vir
gines ſanctę quę terrenas nuptias cõtem/
nẽtes eſſe etiã carne virgines elegiſtis gau-
dentes celebꝛare ſolẽniter hodierno die vir
ginis partum. Ille quiwe eſt natus ex femi E
na:qui non eſt a maſculo ſatus in femina.
Qui vobis attulit qð amaueriti: matri nõ
abſtulit qð amatis.Qui ſanat in vobis qð
extraxiſtis ex eua:abſit vt vitiaret qð dile/
xiſtis ĩ maria. Illa igit᷑ cuiꝰ veſtigia ſctã ſe
ctamini ⁊ vt ↄciperet cũ viro nõ mãſit:⁊ vt
pareret virgo permãſit. Imitaini eã quã
tũ poteſtis: non fecunditate:qꝛ hoc nõ po⸗/
teſtis ſalua virginitate. Sola vtrũq; potu/
it quę omnipotẽtẽ peperit:qui ⁊ vtrũq; poſ
ſe cõceſſit. Solum em̃ vnicum dei filiũ: iſto

vnico incoꝛrupto partu fieri opoꝛtebat ho/
minis filium. Mec tamen ideo nõ eſt vobis
aliquid chꝛiſtus: quia vnus eſt virginis fl
lius. Mã ⁊ vos eũ ⁊ ſi filiũ edere non potui/

ſtis in carne:ſponſum tũñ inueniſtis in coꝛ/

de.Et talem ſponſum quem redemptoꝛem
ſic teneat fęlicitas veſtra:vt pemptoꝛem nõ

timeat vᷣginitas veſtra. Qui em̃ mf̃is virgi

nitatẽ nec coꝛꝑali abſtulit partu:multoma/
gis in vobis eã ſpiritali ſeruat amplexu.

1

¶ In eodem feſto:de eo qð ſcrigtũ
eſt in euangelio ᷣm lucam: Miſſus Zud..

eſt angelus ⁊c̃. Sermo lI

Luden Auesin

mnion
loſtt
deali
umn:
plaſo
llude
oun Ndol
adon
Ultauit
lnyent
edidit
qguia v.
iacena⸗
luliher
uyirge
lomil
nisexo⸗

nelks
ledicria
ne⸗Aui
dis igc
teciine
kexecal
palttisi
Beneq
nnty
generis
dominie
peccatie
gendo⸗
lapcat
obecie
Patur.)
Ultäsa
bak. HB
firpun
chuſtun
keryol
gepen
bomno⸗
alte ig

domin
lutari
ſue⸗
nesge
quipe
nserr

er. xVIII. De Annüciatione dñica Ber. II

ſie Ser. xyVIII. Beſt nobis dilectiſſimi: optatꝰ di / euę planctum marię cantus excluſit. Deni/C

ore A es beatę ac venerabilis ſemꝑ virgiꝰ q; poſt illius benedicibile angeli pꝛęſagiũ:
ck nis Marię: Ideo cum ſumma exul dum tacita ſecum virgo mentis alt ercatio-
naäad tatione gaudeat terra noſtra: tãtę virginis ne conflixit:qualis eſſet iſta ſalutatio:nun/
GüH illuſtrata die ſolẽni. Hec eſt em flos campi: cius interim cęleſtis exequitur: Ne timeas
ſer⸗ de qua oꝛtum eſt pꝛecioſuʒ lilium conualli maria: inueniſti gratiam apud dñm: Ecce
HNx um: per cuius partum mutat᷑ natura ꝓto / cocipies in vtero ⁊ paries filium: ⁊ vocabis
NENE plaſtoꝛum: delet᷑ ⁊ culpa. Pꝛęciſum eſt in aa nomẽ eiꝰ ieſum. At illa:Quomodo inqdui
lee. illud euę infęlicitasis elogium: quo dici᷑: fſiet iſtud:quoniã virũ nõ cognoſco? Et an-
nans Señ.· In doloꝛe paries ſilios tuos: qꝛ iſta in leti· gelus ad eã: Spirituſſancrꝰſuꝑueniet in te:
nny cia dominum peperit. Eua em̃ luxit:iſta ex· ⁊ virtus altiſſimi obumbꝛabit tibi. Ideoq;
cun⸗ ultauit. Eua lachꝛymas: maria gaudium Pnrana ex te ſanctũ: vocabit᷑ filius dei.
noh in ventre poꝛtauit.Quia illã peccatoꝛẽ:iſta am audiſti quomõ ſiet hoc:reſpõde nunc
l coidit innocentem. Virgo quippe Zenuit: verbũ. Elitam quid tricas mũdo?: Audiſti
Gchein quia virgo concepit. Inuiolata peperit: qꝛ quõ ſiet hoc: qꝛ ſpirituſſanctꝰ ſupueniet in
a in conceptu libido non fuit. Vtrobiq; mira te: vt ꝓlem gignas:⁊ virginitatẽ nõ ꝑdas:
*l culũ et ſine coꝛruptione grauida :2 in par⸗ filiü ꝓferas . 7 poſt partũ icoꝛrupta ꝑmane
zunn tIu virgo puerpera.Deſcẽdit angelus de c/ as. QO beata maria:ſęculũ omne captiuum
hon lo miſſus a patre deo in noſtrę redemptio/ tuũ depcat᷑ aſſenſum: te apud deũ mundus
ulloin nis exoꝛdium: ad beatam ſalutãso mariã: ſuę fidei obſidẽ fecit. Moli moꝛari virgo: nü .
naſcid⸗ Luc.i. Aue ait gratia pꝑlena dominꝰ tecũ. Imple/ clio feſtinanter reſponde verbũ ⁊ ſuſcipe ſi-
eonia ta eſt &̊ gratia: ⁊ euę vacuata eſt culpa.M ß luũ: da fidem ⁊ ſenti virtutẽ. Ecce inquit an
niſet ledictio euę:in benedictionẽ mutatur ma/ clilla dñi:ſiat mihi ſᷣm verbũ tuũ. Nec moꝛa
neaten rię. Aue inqᷣt gr̃a plena:dominꝰ tecũ.Cecũ reuertit᷑ nũcius:⁊ virginalẽ thalamũ ingre
ienn dñs in coꝛde: tecũ in ventre: tecũ in vtero: dit᷑ chꝛiſtꝰ.Efficit᷑ ſubito pꝛegnãs beata dei
ſtisgen tecũ in auxilio. Gratulare btã virgo:chꝛiſt genitrix:⁊ cũcta ꝑ ſecula ſdicat᷑ felix Cõce⸗/
odeeyt rex e celo ſuo incarnat᷑ in vtero tuo: ex ſinu pit mox ad credulitatẽ verbi:virilis ignara
erime .patris in vterum dignat᷑ deſcẽdere matris. cõſoꝛtij: Implet᷑ vterꝰ nullo hũano pollutꝰ
lſenmn. Benedicta tu inquit in mulieribus:quę vi amplexu.Extat itaq; vᷣgo cũ concepit:vᷣgo
mamih tam ⁊ viris ⁊ mulieribus peperiſti. M0ter grauida: virgo cũ parit:⁊ virgo poſt partũ.
pobisc generis noſtri pęnã intulit mũdo: genitrix Pꝛeclara & illa virginitas: ⁊ glioſa fęcũdi/ 9
tgdle domini noſtri ſalutẽ attulit mũdo. Auctrix talſ.Exultat maria ⁊ matrẽ ſe lęta mirat᷑:⁊ ð
uſcile peccati eua: auctrix meriti maria. Eua occi / ſpũſancto ſe ꝓtuliſſe gaudet:nec qꝛ peperix
niſnd dendo ebfuit: maria viuiſicando ꝓfuit. Il-· inupta terret᷑:ſed qꝛ geſuerit cm exultati/ *
niiti la ꝑcuſſit:iſta ſanauit. Pꝛo inobediẽtia em̃ one mirat᷑.Gaudeamus ergo ⁊ nos fratres
heſöo obedientia cõmutat᷑:ſides ꝓ ꝑſidia cõpen/ in die annũciatiõis ꝗͥ ꝑ angelũ hodie factaꝰ
figpon⸗ B ſatur. Leta igit᷑ maria geſtat infantem: ex/ eſt ad aures virginis: quę dum deſponſare
HK ultãs amplexat᷑ filium: poꝛtat a quo poꝛta- tur fabꝛo:cęli nupſit architecto. Pꝛomittit᷑
ilüͤrli⸗ bat᷑. Nec foꝛtuitu vt ſingũt ſabelliani repe eqm̃ ei filius per viſitationẽ ſanctiſpiritus. .
R— rit ꝑuulũ: ſed decurſis nouẽ mẽſibꝰ peperit hhec illa audiens gaudet:cupitq; effici ma⸗
ck es chꝛiſtum. Plãdat nũc oꝛganis maria: ⁊ in/ ter. Quid igitur muum ſi ſine coꝛruptione
ireinis⸗ ter voloces articulos tympana puerperęcõ naſcitur: qui de ſanctiſicatione cõcipit᷑: Nõ
rce crepent. Cõcinãt lętãtes choꝛi: ⁊ alternãti enim decebat vt ille qͥ nobis afferebat ſalu/⸗
nonh 4 bꝰ modulis dulciſona carmia miſceãt᷑. Au/ tem:matri pꝛeriperet integritatis dignita/⸗ .
ſadt dite igit᷑ quẽadmodũ tympaniſtria noſtra tem. Mam qui terra mari cęloq; non capit᷑:
— ncj.i.cãtauerit.Ait em̃: Magniſicat anima mea intra vnius coꝛpuſculi membꝛa ſuſcipitur.
nyn dominũ.Et exultauit ſpiritꝰ meꝰ:in deo ſa/⸗ Hhec eſt illa nouitas:hieremię ꝓphetę vati/ E
ßoe, lutari meo. Quia reſpexit humilitatẽ ancil/ cinio pᷣnunciata. Faciet inquit dñs nouum Hiere.1.
umulone lę ſuę:ecce enim ex hoc beatã me dicent om ſuꝑ terram:fęmina circũdabit virum. OQè f/
nunpen. nes geuerationes. Quia fecit mihi magna mina ſupꝑfęminas benedicta:quę virũ om/
W qui potens eſt ⁊c. Cauſam igitur inualeſcẽ.⸗ nino nõ nouit:⁊ virum ſuo vtero cirkumde
niſfrn tis errati:miraculum noui partus euicit: et dit. Circũdat virũ maria asgelo ſidẽ dan-

D

Geñ.ʒ. do:quia Eua perdidit virũ ſerpenti cõſen/
tiendo. Salutat angelus puellam viri ſalu
tatiõis ignarã: Terret᷑ virgo nouitate ver/
boꝛum. Ad qu angelus vt ſuperius p̃tuli-
mus dixit: He timeas Maria: inueniſti em̃
LZucji.i. gratiam apud dominũ.HNe inquit a cõſi pe/
ctu meo terreari mater domini mei: ego cõ/
ceptionis tuę miniſter adueni: nõ vt virgi/
nitatẽ amitteres interueni. Ipſe me miſit
ad te:qui eſt naſciturus ex te. Cõcipies em̃
⁊ paries filium:nõ cuiuſlibet meriti homi/
nem: ſed totius ſeculi ſaluatoꝛem. Recole
Eſa.⁊. AMaria in libꝛo eſaię ꝓphete virginem quã
pariturã legiſti: æ gaude atq; exulta:quia tu
eſſe meruiſti. Tu ibi Hſigurata es vᷣgo: Tu
Maith.i. ecce cõcipies in vtero:mõ de viro:ſed de ſpi
rituſancto: ⁊ grauida eris ⁊ incoꝛrupta per-
manebis. Paries quidẽ filiũ: ⁊ virginitat:
nõ patieris detrimentum. Efficieris graui/
da ⁊ eris mater ſemꝑ intacta.Senties pon/
dera ventris:⁊ pudoꝛem nõ ꝑdes caſtitati.
Intumeſcẽt vbera tua:⁊ intacta manẽt ge

Ludq.I. nitalia tua. At illa dixit:Ecce ancilla domi

F ni:ſiat mihi ſᷣm verbum tuũ.O fęlix obedi/
entia: O inſignis gratia: quę dũ ſfidẽ dedit
humiliter:cęli in ſe opiſicẽ coꝛpauit. Imple
Oſee.o. uit in ea dñs:quod dudũ pᷣdixerat.Obedi⸗/
entiã inquit malo q; ſacriſiciũ: ⁊ ſciẽtiã dei
plus qᷓ; holocauſta.heęc fuit vera obediẽtia
omniq; ſacriſicio gratioꝛ:hec volũtas cũcti
hoſtijs acceptioꝛ:hinc ꝓmeruit gloꝛiã: quã
Lucj.i. ipſa poſtmodũ hauſit.Ecce ait:Ex hoc bea
tam me dicent omnes generationes. O be⸗/
ata maria:quis tiꝑi digne valeat iura gra/
tiarũ ac laudũ ſᷣconia rependere:quę ſingu
lari tuo aſſenſu mundo ſuccurriſti perdito⸗
Quas tibi laudes fragilitas humani gene⸗/
ris pſoluat: quę ſolo tuo commertio recupe
G randi aditũ inuenit: Accipe itaq; quaſcũq;
exiles:quaſcũq; meritis tuis impares gra/
tiarũactiones:⁊ cũ ſuſceperis vota: culpas
nᷣas oꝛãdo excuſa. Admitte nr̃as pᷣces ĩtra
ſacrariũ exauditiõis: ⁊ repoꝛta nobis anti/
dotũ recõciliatiõis. Sit ꝑ te excuſabile qð
te ingerimꝰ:ſiat impetrabile qð fida mẽte
poſcimus. Accine qð offerimꝰ: redona qð
rogamꝰ:excuſa qð timemꝰ:quia tu es ſpes
vnica peccatoꝛũ:ꝑ te ſperamꝰ veniam deli/
ctoꝛũ: et in te beatiſſima: noſtroꝛũ eſt expe
ctatio ᷣmioꝛũ. Sctã AMaria ſuccurre miſe/
ris: igua puſillanimes:refoue flediles: ꝛa
ꝓ populo:interueni ꝓ clero:intercede ꝓ de

men:quicũq; celebꝛant tuã cõmemoꝛatio

Auguſtini
uoto femineo ſexu. Sentiant oẽs tuũ iuua//
nẽ. Aſſi iſte parata votis poſcentiũ: ⁊ repen *
de omnibus optatũ effectum. Sint tibi ſtu
dia aſſidue oꝛare ꝓ populo dei:quę merui/
ſti benedicta redẽptoꝛem ferre mundi:qͥ vi/
uit ⁊ regnat in ſecula ſęculoꝛil.

VOꝛruptũ peccatis oꝛiginalibus et
attualibꝰ:mundũ mũdi cõditoꝛ ſe-
ceto ⁊ mirabili ↄſilio ꝑ myſterium

verbi incarnan eiuſdẽ mũdi lapſum voluit
reꝑareq eo verbo quo potuit de nihilo cũ/
cta creare: potuit quę ꝑdita fuerãt refoꝛma/ s. 2.
re. Ipſe nãq; dixit ⁊ facta ſunt: ie manda.
uit ⁊ creata ſunt. hãc eius potẽtiã nẽcredi
mꝰ iminoꝛatã: non credimꝰ imutatã: apud acobi..
quẽ nõ eſt tranſmutatio nec viciſſitudinis
obumbꝛatio: quo minꝰ eſſet potẽs ⁊ ſapiẽs
in refoꝛmado: qᷓ; fuerat ĩ plaſmando. m/ Pãs. 24.
nipotentis quipe figuli manꝰ: cuiꝰ vniner,
ſe vię miſericoꝛdia ⁊ vitas ꝗᷓ lutũ ð terra le/

uatũ rõnalis naturę dignitate ſublimaue⸗
rat: ſic voluit ruinã vaſis fragilis refoꝛma/
re vt nec peccatũ homis dimitteret impu⸗
nitũ qꝛ iuſtus eſt: nec inſanabile qꝛ miſeri/ Saß. .
coꝛs eſt. Si tm̃ iuſtus eſſet: cuiꝰ ſapia attin⸗
git a ſine vſq; ad finẽ foꝛtiter ⁊ diſponit oiꝭ
ſuauit᷑:potuit ſua foꝛtitudie aduerſus ſedu/ Lucjſ.i.
ctoꝛe gener hũani ↄtẽdere: ⁊ ouẽ ꝑditã ad
gregè reducrã ſuo dñio reſtituere. Sʒ h̊ mõ
videt᷑ eminentiã tantũ ſuę virtutis oſtẽdilſ -
ſe:non medicinalẽ miſericoꝛdiã impendiſſe
redemptis: nec appareret quana charitate
creatoꝛ creaturã diligebat:a qua ſe diligen/
dũ eſſe multiplici beneſicio expetebat: qua
tenꝰ miſer homo pᷣcedente gratia obtineret

etiã ꝑ meritũ:qð ei male merito rependeba
tur indebitũ. Qð ergo dei ſapientia potuit

facere ſapienter ⁊ foꝛtiter: voluit facere ſua-
uiter: vniens ſibi infirmitatẽ carnis noſrrr

quã pꝛimo in ſe ſanaret:⁊ ꝑ hãc quaſi medi

cinalẽ confectionẽ generi humano ſanitatẽ

reſtitueret: nõ ꝙ nõ potuerit aliter fieri quã
tũ ad pitiã ⁊ potẽtiã medici:ſed quia nõ pa.
tuit cõmodius antidotũ ꝓcurari quatũ ad 1. corf..
cõplexionẽ ęgroti. Quodq em̃ infirmũ ẽ dei
foꝛtius eſt hominibus:⁊ quod ſtultũ eſt dei B
ſapientiꝰ eſt hominibus. Meęc cauſa nobis

12 –—

ſpecialis eſſe videt᷑ cũ dei filiꝰ hominẽ indu

ere voluerit ⁊ inter hoĩes cõuerſari:vt moꝛ-

SermoX.

1 Linot 2 ulit
bg⸗ hon
vteb
tione
eg Al
nei
11.
corpe
Nris dod
illi⸗
CLon
Virn
boni
mare
Poſui

ſuſa

4

* Bermo XIX.

De Annũciatione dñica

D ⸗I⸗õ⸗tk,aalitatem quã a nobis accepit moꝛiendo ſu ſcoꝛpionum carnes oleo coctę ꝑcuſſionibus
kihier peraret: ⁊ naturs noſtrã ſup pꝛimę oꝛiginis medentur ſcoꝛpionum: ſic tiriaca de ſerpe.·
Nen, dignitatẽ reparatã ſecum ad immoꝛtalita/ tis carne cõfecta:moꝛſibus ſerpẽtinis occur
d t? E reuocaret:vt eo ſequeret᷑ humilitas gre/ rit:⁊ potiones veneno infectas in potu ſũ⸗
ðUMUD is: quo pceſſit celſitudo paſtoꝛis. Siradi pta expellit. Ad hanc ſimilitudinem medi⸗
I NA ꝗ/, us ſolis humoꝛem quẽ ad ſe trahit exiccat: cus noſter moꝛtẽ carnis noſtrę de ſerpente *
ſugd ipſe tamen virtutem ſui caloꝛis ⁊ ſplendo/ venientẽ:carnis ſuę moꝛte ſanauit:⁊ ad inm /
n⸗ rris nec minoꝛat ne? immutat.Sic ignis ma moꝛtalitatis ſuęg ſpeciẽ in tꝑe reſtitutiõis cõ
ſ„ein teniã que aſſumit in ſe cõuertit:ngturam ve plenda refoꝛmauit. Vbi diligentius atten/

* ro ſuam ideo nec mutat nec minuit: Multo//dendũ eſt: ꝙ moꝛs ꝗᷓ ꝑ lignũ venit:ꝑ lignũ Señ.·s.
Nt Deutj.a. foꝛtius ille ignis dequo dio᷑: Deus noſter ſuperata eſt. Et ipſa ligni foꝛma longitudi/ Epbᷣ.ʒ.

bbod ignis cõſumens eſt: moꝛtalitatẽ nogram in ni ⁊ latitudini ⁊ altitudini hũani coꝛꝑis cõ/
enmn,, ſe aſſumpſit: ⁊ inde gratia ſanitatis totum figurata eſt:quoꝛum ſicut totũ coꝛpus mo/
ſa coꝛtis reſumpſit.Mirabile ⁊ incomꝑabile tum eſt vt manus ad vetitũ extenderet᷑: ita 2. Retrat. 56.
N genus medicinę: ꝓpter quã medic voluit coꝛpus ꝑ omnia membꝛa ſua in cruce diſten
Riapllzu ęgrotare:et ęgrotos quibꝰ ſalutis remediũ deret᷑:⁊ totũ qð reatu paterni delicti confra
tucetk pPptcurabat: ſua decreuit infirmitate ſanare. ctũ fuerat: hoc emplaſtri malaxatione cõſo
fn,· In B apparet q; incom ꝑabili chaxitate nos lidaret᷑. Sed huic medicamẽto ꝑ ſimilia cõ⸗ ⸗
HEDilexerit: qꝛ ingo ꝙ delertoꝛes ſuoòs qſiuit: poſito:admixtũ eſt ⁊ medicamentũ factũ ꝑ
Pes. 2. ſemen abꝛaheg apphendit: errãtes reduxit: opoſitũ. Nã hic ſanauit obedientia: quod
ee. ſaucios curauit:nihil ſibi addidit: Mon eſt ibicoꝛruperat iobediẽtia.Et qð ibi cõtãmi⸗
unenʒe. inge factꝰ altioꝛ:nõ ẽ fact' inde beatioꝛ. Co nauit gulę oblectamentũ: hic refoꝛmat cauu„, f D
cfnmnn ta hec diſpenſatio noſtrę vtilitati cõſuluit: ꝙcis toꝛmentũ.Continet᷑ in hac crucis ſigura
Timpn⸗ noſtrę ſaluti militauit:diuinę potẽtię nil cõ altius ſacramentũ:qð quãto eſt altiꝰ:tanto .
mien 2. Timot.2. tulit. Hã ⁊ cũ eſſemꝰ vaſa cõtumelię:omni/ attẽdendũ diligẽtius. Intelligit᷑ ncq; in la⸗/ ðð
Danm. Bo. .. pꝓotẽtis ſiguli manũ effugere nõ potuimꝰ: titudine crucis dilectio ꝓximi: quę nõ tãtũ ”
onitoi vtebakt vaſis irę ꝓut volebat ad manifeſta vſq; ad amicos ſed etiam extendẽda eſt vſ/
nsſed uu tionẽ ſuę gloꝛię.Sic em̃ dictũ eſt pparaoni: q; ad diligẽdos inimicos. Intelligit᷑ quoq; Ju li.ʒo. ho⸗
i Exo. 93. In h ißm excitaui te vt oſtẽdã in te virturẽ in eiuſdem longitudine: longa ⁊ pleuerans ic. .
zbn meã: ⁊ annunciet᷑ nomẽ meũ invniuerſa ter laboꝛũ ⁊ ꝑſecutionũ ſuſtinentia: quã patiẽ⸗
Oſtekt H ra. Honne ⁊ demones cũ a dño eijcerent᷑ de ter ferre debet ad patriã ſuſpirãs noſtra pe/
pencſſe coꝛpoꝛihus obſeſſis dũm gloꝛiſicabãt quã/ regrinatio: tam ꝓ dileciõe ꝓximoꝛũ q; pio .o
nmie Vattb. 5. do dicebagt: Quid nobis ⁊ tibi ieſu ſili dei exhibitiõe omniũ bonoꝛũ operũ. Figurat᷑
diigen viui: Quid veniſti ante tempꝰ toꝛqre nos? ſimili ratiõe in altitudine eiꝰ eminẽtia ſpei. 4
dtgnn. CLonſtat ergo ex his ⁊ hmõi alijs:q: diuina penetrans vſq; ad interioꝛa velaminis:vbi Peb.s.
heimnatnt virtus noſtra reparatiõe nõ eguit: ſed tů ea viſione pacl ꝑfruẽt᷑ q hica ciuibꝰ babylonie Ba.5
Ndeg bonitate qua nos cõdidit:eadem nos refſoꝛ multipliciter exercẽt᷑ donec in libertatẽ glię Ro. . .
F poſuit:ſed q; lenius complexiõi ęggrotantis tur. Signiſicauit hãc charitatis latitudinẽ
ak 8 X cõpetere perſpexit apoſuit. Solent quippe ds ieſus ĩ cruce caput ad oꝛiẽtẽ erigẽs: pe⸗
n VVmedicinę periti ęgritudines quas curädas des ad occidẽtẽ ſubmittẽs: manꝰ ad aqᷣlo/
lin⸗ ſuſcipiũt aliquãdo curare ꝑ cõtraria:aliqus nẽ ⁊ auſtrũ extendens: vt adimpleret qð 6G6
ſnin do ꝑ ſimilia. Hoc fecit dñs noſter ieſus chꝛi/ ſe ante paſſionẽ ſuã ſᷣdixerat:Cũ exalatꝰ fu Zob.ia?
inn IAſfſus: ſua paupꝑtate nos ditãs:ſua humilita/ ero a terra: id eſt cũ crucmxus fuero:oĩa tra
nO te nos ſubleuãs:ſua inſirmitate noſ ſanãs: hã ad meipᷣm:id eſt vocabo ad me totũ mũ
dätidu ſua moꝛte nos viuiſicãs. Sicratione medi· dum. Hhoc ſacramẽto crucis ſanctꝰ heliſęeus 4. Regl. 4.
niide cinę ſicca humidis:humida ſiccis:calida fri ſunamitis ſiliũ os oꝛi:manus ſuas manibꝰ
ickhat gidis oponunt᷑: ⁊ minꝰ foꝛtia cõtraria a foꝛ eius applęans oꝛando ſuſcitauit:⁊ viuũ ma
nobſ tioꝛibus cõtrarijs ſupueniẽtibus ſuperant. tri reſtituit.Eiuſdẽ vittute ſacramẽts moy/ MNumeri.20.
geivtt Simili rõne:ſimilia ſimilibus aponunt᷑:cã ſes in deſerto bis ſilicẽ virga pcuſſit: ⁊ ſitiẽ
n ſm quãtitatẽ vulnerũ vel tumoꝛũ mẽſura/ ti populo aquam de petra pꝛoduxit. Bina
iiur longitudo vel latitudo epitematũ. Sic quipe percuſſio:duũ lignoꝛũ ſigurate intel
c
, —

Bancti

uigit᷑ in cruce facta cõpactio. Bis ergo petra

Corj.io. percutit᷑:cũ chꝛiſtus de quo dicit aplus: Pe
tra aũt erat chꝛiſtus:in duobus lignis cru/

K 2„

—.—

cis extenſus lancea perfoꝛat᷑. De hac petra
aqua pꝛofluxit:cũ ſanguis redemptionis ⁊
aqua baptiſmatis: qbus in nouũ hominẽ
tranſfoꝛmamur de latere chꝛiſti manauit.
Pꝛeterea inter has crucis dimẽſiões ſollert
attendenda eſt crucis pꝛofunditas: qꝛ pꝛo/
fundũ eſt myſteriũ crucis:in quo multoꝛũ qͥ
ſapiẽtes dicebant᷑ ingenia defecerũt:ꝙ hoc
auſi ſunt repꝛehendere:qð nõ potuerũt hu/

verbũ deo patri coęternũ oĩa continẽs: oĩa

Mans ratione compꝛehendere:videlicet cur

implens in aſſumpto homine totũ ſe cõclu⸗
ſit:⁊ tamẽ totũ mũdũ regere:cõplere ⁊ cõti/
nere non deſierit: nõ ſatis conſiderantes ꝙ
valet in minoꝛi: multomag poſſe valere in
maioꝛi:cũ vox vna ⁊ tota de oꝛe loquẽtis ꝓ
deat:⁊ tota ad multoꝛũ hominũ aures ꝑue
niat.Qui de hac queſtione ſtrupuloſius di
ſputant: ⁊ tanq; clauſo oſtio ad parietẽ pal

Ro. ʒ. pãt:audiant pꝛimũ dicentem aplm:O ho-⸗

mo tu quis es qui reſpondeas deo? DPemũ

initeſc?nt ⁊ cũ pietate pulſent vt aperiatur

cis:⁊ iuſtũ fuiſſe cõditoꝛẽ in cõdẽnando: et

miſericoꝛdẽ in redimẽdo credãt:nec potuiſ/

ſe ſanari ſine miſericoꝛdia:qð iuſte cõdem/

hauerat omnipotentis iuſticia. hinc conſe
quẽter aduertant cur vſq; ad captiuati ho/
minis pauꝑtatẽ ⁊ crucis ignominiã ſe hu⸗
miliauerit diuina omnipotẽtia: quę in pa/
radiſo reũ hoiem cõdemnauerat iuſta ſentẽ

otia. Cum em̃ de ꝑpetrata a dño argueret᷑ in

obedientia:nõ ſe humiliter vt culpa exige/
bat accuſauit: ſed auctoꝛẽ ſuꝑbe accuſauit

Geſ.ʒ. Dicens: Mulier quã dediſti mihi:dedit mi/

hi fructũ ⁊ comedi.heęc dicendo ſe putauit
excuſatũ:⁊ creatoꝛẽ mulieris cõditoꝛẽq; ad

peccãdũ virũ traxerat inculpatũ.Qui ſi hbu

milit ſe accuſaſſet:⁊ in auctoꝛẽ ſuũ culpã nõ
retoꝛſiſſet:a paradiſo nõ exulaſſet.Erat au-
tẽ cõtra diuinã iuſticiã ſi reũ impęnitentem
in pꝛiſtinũ gradũ eſtitueret:⁊ nõ vſq; ad di
gnũ pęnitẽtię fructũ qua vellet rõne cõpel/
leret. Diuina itaq; ſentẽtia moꝛti eſt iudica
tus: ⁊ cũ tota poſteritate q̃ de lũbis eiꝰ erat

ꝓceſſura:eiectus eſt ð paradiſo ⁊ erumno/

ſo cõsẽnatus exilio.Et qꝛ ſine penitẽtia in
ſtatum ſuũ redire nõ poterat: monẽdus et
admonẽdus erat ad pęnitẽtiã: vt refoꝛma/

ret volũtania ⁊ ſubiecta humilitas qð coꝛru

Auuguſtini

perat male erecta iniquitas. Nõ em̃ cõueni
ens erat:vt inuitꝰ traheret᷑ ad pęnitentiäs dq
ſpontaneꝰ coꝛruerat in pęnã:ne itidẽ inrng

tus exiſteret ſuę refoꝛmationi ſicut ingratꝰ

extiterat pꝛimę cõditioni. Pꝛouiſum ẽ igit
tale medicamẽtũ quale cõueniebat ęgroto:

ꝙ duritiã tumoꝛis ſic emolliret vt molle fa/
ctus ſponte moꝛtiferũ virus effunderet:di/
cente pſ iſtaSaundite coꝛam illo coꝛda
veſtra:id eſt ꝑ ↄfeſſionẽ eijcite de ↄſcientüs

veſtris oia immũda. Qð quãdiu tardaut
ol

facere nũdus:tãdiu remãſit imũdus. Vt &̊

Hoctc ſieret miſit medicus noſter ſᷣcones ⁊ te/
ſtes ſuos ante ſe legiſlatoꝛes ⁊ ꝓphetgs:qᷣ

coꝛda auditoꝝ ad pęnitẽtiã ſpararẽt dei in
tꝑe gratię teſtimoniũ ꝑhiberẽt. Venit ipſe
medicus in tꝑe plenitudinis publice:pſdica

uit cauſam aduentus ſui: factꝰ doctoꝛ me/
8: Pgnitẽtiã agite:appꝛopinq/ Matb

dicinę diken

⁊ baptiʒatꝰ fuerit ſaluus erit: hoc ↄſiliũ me
dicinę acceperũt multi. Contẽptoꝛibꝰ pla/

cuit adhuc magis ſibilus ſerpẽtis perimẽ

tis: q; perſuaſio medici redimentis. Filius
adoptionis audiuit:et obaudiuit voci pꝛo/
mittentis qͥ in paradiſo non obedierat ſce/

pro moꝛtẽ cõminantis. Expleta diſpenſattb·

one doctrinę ſuę:⁊ cęcitate in iſrael ex ꝑte ꝑ Ro.u.

durante: tadẽ exhibuit ſe medicũ ⁊ fecit de
ſeipſo medicamẽtũ. Exhibuit ſe ſacerdotẽ:

⁊ fecit ſeipᷣm ſacriſiciũ: vt cõpleret ad qð ve

nerat:et ꝓbaret quãta dilectione dilexerat
eos ꝓ qͥbus coꝛpus ſuũ in ara crucis offere/

bat. Vnde ⁊ in euãgelio ſuo ant ſdixerat:

Aaioꝛem charitatẽ nemo habet:qᷓ; vt ani/
mã ſuam ponat qͥs ꝓ amicis ſuis. hinc eſt
quod apłs dicit: Cõmendat charitatẽ ſuaʒ
deus in nobis:qꝛ cũ inimici eſſemus recon/
ciliauit nos ſibi per moꝛtẽ filij ſui.Et qꝛ na/
turale eſt vt homines diligentes ſe diligãt:
hac humilitate ⁊ charitate humiliata eſt et
liq̃facꝛa duricia mundi:vt agnoſceret bene
ſiciũ ſuę reparationis:quę nõ agnouerat ex
cellentiã ſuę ↄditiõis. Vnde pſalmiſta: Ho

Bo. 5.

mo cũ in honoꝛe eſſet nõ intellexit: cõpara/

tus iumẽtis inſipiẽtibus: ⁊ ſimilis factus ẽ
illis. Poſtq; vero ad ſe reuerſus eſt:⁊ per di

lectionẽ redimentis:⁊ eruditionẽ admonen
tis cognouit ð quãta coꝛruiſſet glia:⁊ in q̃n

ta verſaret᷑ miſeria: expertus eſt q́ magna

indigeret miſericoꝛdia: ⁊ impletũ eſt qð di-
cit pſalmiſta: M. ultiplicatę ſũt inſirmitates

PE. ℳ

4.
bit em̃ regnũ cęloꝛũ.Et itẽ: Qui crediderit Marci.is.

Winn

ſanp
gulte
ſen
quce
Ickan
nuyſte
ſonst

fgcal
liede
achi
Sen
oudies,
ſaſat

naufra
cete
liſalut
Auinigit,l
camine
hocage
6* .
ſteoia
ſedigit,
ſtißßſent
noische
moria. .
voneren
portar
Meto ce
human

Bermo xXxX.

eoꝛũ:poſtea accelerauerunt. Pꝛędicata eſt

exin virtꝰcruc ꝑ vniuerſum mũdũ:ꝗ̊ ꝑtibꝰ

ſuis ꝑ quattuoꝛ mũdi ꝑtes eſt extenſa: ⁊ to/
tũ mũdũ ſua malaxatione cõplexata. Nec
iam potuit mundus ex toto eſſe ingratus:
qui tanta fuerat charitate ſanatus. Cruci-
fixꝰ noſter a moꝛte ſurrexit ⁊ celos aſcendit:
crucẽ nob in memoꝛiã ſuę paſſiõis reliquit:
crucẽ reliquit ad ſanitate.hhoc ſignũ pᷣſidiũ
J eſt amicis:obſtaculũ ẽ inimicl.Huiꝰ crucis
myſterio rudes cathezizant᷑:eodẽ myſterio
fons regeneratiõiscõſecrab:eiuſdẽ crucis ſi
gno ꝑ manꝰ ipoſitionẽ baptiʒati dena gra/
rũ accipiũt:Cũ eiuſdẽ cruc charactere baſi/
lice ꝓedicãt᷑:altaria cõſecrãt᷑:altarl ſaccamẽ
ta cõ interpoſitiõe dñicoꝝ verboꝝ cõſiciũt᷑:
Sacerdotes et leuitę ꝑ hoc idem ad ſacros
oꝛdies ꝓmouent᷑. Et vniuerſalit᷑ oia ecclłia⸗
ſtica ſacramenta:in huiꝰ virtute ꝑficiũtur.

Ps. 103. fuihoe maremagnũ ⁊ ſpacioſùm in quo

unt reptilia quoꝛũ non eſt numerus:abſq;
naufragio trãſire deſiderat:crucẽ ſequatur:
crucẽ teneat:⁊ eã nõ deſerat donec ad opta
tũ ſalutis poꝛtũ ꝑueniat. hoc curſum nr̃m
dirigit:hoc ad agonẽ nos inſtruit: hoc i lu/
ctamine adiuuat: hoc ad victoꝛiã ꝓuehit:
hoc ad coꝛonã ꝑuehit:hoc maleficia deſtru/
it:⁊ oĩa demonũ machinamẽta ad nihilum
redigit.Et qð faciebat in terris coꝛꝑis chꝛi/
ſti ᷣſentia:hoc facit cum fideli inuocatione
noĩs chꝛiſti victoꝛioſę crucis inſignita me/
moꝛia. Lõgũ eſt ꝑ ſingula virtutẽ crucis ex
ponere:Qui vero in angaria chꝛiſti crucem

poꝛtat:prerit plura de eius virtute experi

mẽto coghoſcere:qᷓ; poſſit ſᷣmo retexere vel
humana cogitatio comphendere.

¶ Itẽ in eodẽ feſto: Sermo: Nog

inquã cõuenio o iudei ⁊c̃.qͥ inſertꝰ

eſt in ſermone quarto de tẽpoꝛe in
ter. eet. Kk.
¶ Ite in eodẽ feſto:Sermo:
mꝰ et fideliter retinemꝰ ⁊c̃.qͥ h
tur inter ſermones de tepoꝛe . ix

De ſanctis quoꝛũ feſta inter pa-⸗
ſcha et pentecoſten oc currunt.

¶ He ſanctis Philippo etiacobo¶
¶ In feſto ſanctoꝛũ Philippi etia

cobi apoſtoloꝛũ: Homellia de eo

Joõ.iꝛꝗ. qð ſcriptũ ẽ ſm Johãnẽ: Nõ turbe

tur coꝛ veſtrũ neq; foꝛmidet ⁊c̃· in/

— anrn o ce oide en lflca
Daan Tonns de! H Fgatn. 7.

De B. Johãne baptiſta Ber.

ſũmata vltimi diei merita celebꝛant᷑:in hoc
etiã pꝛima dies ⁊ ipſa ettam hois initia ↄſe

nõdũ nat de ſecreto materni vteri ꝓphe⸗

. HW .
.

1

4

18 α—ς none afmiore ane
, õ 4 ee

cipieb. Erigẽda ⁊c.ꝗᷓ ſũpta eſt ex ex/
poſitiõe doctoꝛis ꝗbidę. Et exſer/
monibus de Uerbis oni. liiij.et ſe
quentibus.Et ex libꝛo Quinqua/
ginta homeliarum. xxxiiij.
¶ De inuentione ſanctę crucis. S
In feſto inuentiõig ſancte Cru/
cis: Homelia ð eo qð ſcriptum eſt
in euangelio ſm Johanẽ:Erat ho- Job.3.
mo ex phariſęis ⁊c.incipies: lico
demus ex his erat ⁊c̃.quę ſumpta
eſt ex expoſitione doctoꝛis ibidẽ.
Et exſermonibꝰ de Terbis apo⸗

homeliaꝝn. iij.
De ceteris ſanctig quoꝝ feſta eo
dẽ tem oꝛeoccurrut. Domelia de
eo qð ſeriptum eſt in euangelio m
iohannẽ: Ego ſum vitis pera ⁊c.in Jod.5.
cipiens: Iſte locꝰ euagelicus ⁊c.
ſupta eſt ex expoſitione doctoꝛis
ibidẽ.Et ex ſermonibus ð Tclerbis

Domini. lix. „,
¶ Deſancto Johanne baptiſta.

ſtoli. xiiij. Et ex libꝛo Quinqginta

¶ Iu vigilia ſancti Johãnis bapti

ſte: Homelia de eo qꝗqð ſcriptum eeft
in euãgelio ſm Luca: Fuit in die/ Yud.i. „
herodis regis iudeę ⁊c̃.que ha/
betur in libro Quinquaginta ho-
meliarum.xliiiij . ⸗

n feſto Natiuitatis ſancti Jos Sermo. xx.
annis bhaptiſtę:Serm —
AOſt illü ſacroſanctũ dñi natalis dꝰ A
em: nulliꝰhoĩm natiuitatẽ legimꝰ
celebꝛari: niſi ſoliꝰ beati iohãnis ba *

—

—

Aptiſte. In alijs ſctis ⁊ electiĩ dei nouimꝰ illũ

dilẽ coli: qͥ illos poſt ↄſũm ationẽ laboꝛũ et

deuictũ triũphatũq; mũdũ ĩ ꝑbetuas eter

nitates pᷣſens hęc vita parturit. In alijs cõ

ant᷑: pꝛo hac abſq; dubio cauſa:qꝛ ꝑ hune
dñs aduẽtũ ſuũ:ne ſubito hoies inſperatũ
nõ agnoſcerẽt voluit eſſe teſtatũ. Johãnes

aũt figuia fuit veteris teſtamẽti:⁊ in ſe foꝛ/

mã ſtulit leg: Et ideo iohãnes ᷣnũciaut ⸗
ſaluatoꝛẽ:ſicut lex gram pᷣcusurrit. Qdð aũt

c 2

tauit:⁊ expers lucis iã teſtis eſt veritstts:⸗p ciatoꝛ 7 p̃dicatoꝛ erat.ic iã ſollicite reqra- ri⸗
eſt intelligendum:ꝙ latens ſub velamine ? rcc inter vᷣbũ ſit ⁊ vocẽ.Scripture ſacte ib
carne litterę: ⁊ redẽptoꝛẽ mundo ſpũ pᷣdica 5 vbũ eẽ diffiniũt:qð intra amini ſilẽtiũ me/ i
uit: ⁊ nobis dũm noſtrũ de quodã legis vte te cõcipimꝰ: Vexbü eſſe diffiniũt ipam co/ iiin
ro ꝓcdlamauit. Ergo qꝛ iudęi errauerũt a v· gitationẽ quę adhuc intra cõſciẽtię ſecreta oe
PS5.57. tre: id eſt a lege ꝗᷓ a chꝛiſto grauida erat: Er retinet᷑: vocẽ vero ꝑ quã verbũ ꝓfert in me a
. rauerũt a vẽtre locuti ſũt falſa:iõ hͥ venit in diũ. Vox ſonꝰ eſt iudex cogitationis: ver/ Qn
Job.i. teſtimoniũ:vt teſtimoniũ ꝑhiberet de lumi bũ vero ipſa cogitatio.Sicut em̃ qũ verbũ l⸗
B ne.Quod autẽ iohãnes in carcere cõſtitutꝰ coꝛde cõcipimꝰ neceſſarià eſt vox quaſi qd, cii
Martb. 11. ad chꝛiſtum dilcipulos ſuos oꝛdinat:lex ad dã vehicuſ verbi: ⁊ quãlibet verbũ ipᷣm ꝑ ..
euãgelia trãſmittit. Quę lex iuxta typũ io/ oꝛis ſonũ ad aliũ tranſferamꝰ:tamen illud er
hannis quaſi ignoꝛãtię dauſa carcere ĩ ob integrũ etiã intsa nos: eſt clauſum a lo/ niͤc⸗
ſcuro ⁊ in occulto iacebat:⁊ iudaica cęcitate quẽte iaaffert᷑:vt tñ in ſua ſede teneat᷑: Ita fütr
ſenſus intra lram tenebat᷑ incluſus.DHe hoc ⁊omnipotẽs pater inoteſcere nobis volẽs reld
Joõ.5. beatꝰ euãgeliſta ꝓloquit᷑. Ille erat lucerna ſapiẽtia ⁊ verbũ illud q in pꝛincipio grat Zob.r. bgii
ardẽs:id ẽ ſpũſſancti igne ſuccẽſus:vt mũ/ deus apud deũ:ſicut ipſe teſtat᷑: Eruciuit NPõ.44. Me
do ignoꝛantię nocte poſſeſſo:lumen ſalutis coꝛ meũ verbũ bonũ:beatũ iohannẽ quaſi l.
oſtenderet:⁊ quaſi inter dẽſiſſimas delicto/ vocẽ ꝑ quã ad nos verbũ ſuũ ꝓferret aſſũ/ Augn
2 rũ tenebꝛas ſplendidiſſimũ iuſticię ſolẽ: lu/ pſit.Quod quidẽ verbũ de illa ſede ita ad litut
cis ſuę radio demõſtraret:⁊ de ſeipſo dicẽs: nos deſcẽait: vt in ſinu:id eꝭ in ꝓfundo aa ſi
Mattb.ʒ. Ego vox clamantis in deſerto. Videamus terni pectoꝛis ꝑmaneret:terrena viſitãs: et leter
in quo deſerto:id eſt in gẽtiliũ populo. Va celeſtia non relinquẽs.Hanc itaq; gloꝛiam E eeens
aa em̃ timoꝛe dei pectoꝛa:⁊ ſpũſancto carẽ beatꝰ iohãnes baptiſta nõ de longinquo ſi nnite
tia:deſerto ſqualentis heremi comparant᷑. cut reliquę ꝓphetę:ſed vicinꝰ⁊ ꝓximꝰ an/ ullit
Deſert⸗ em̃ erat h mũdus ab omni cultura teceſſit. Illi aduentũ regis ante multa tem/ ſeri
fidei ⁊ ſmoꝛis dei:⁊ peccatoꝛũ ſpinis obſi / poꝛa ſdicauerũt:alij dixerũt quãdoq; vẽtu myit
tus ſqualebat tanq; ager icultꝰ:⁊ nullã pe trus eſt:alij ecce cito venit:iſte autẽ quẽ vůÜ2⸗ . ſerita
nitus bonoꝛũ operũ fęcunditatẽ attulerat: turũ pᷣdixit: digito oſtendit: ⁊ ꝓphetiã ſuã Job.r. hoiein
nullũ imbꝛem gratię ſpiritalis acceperat. per ipᷣm quẽ annũciabat aſſiſtẽtẽ cõpleuit. dei a9
. Mitrit᷑ beatꝰ iohanes ꝗ eũ ꝑ ꝓpheticã anttz Adhuc ixaq; in vtero matris ſue ſpirituſan doteſt⸗
apoſtolicã ſᷣdicationẽ annũciando pęnitẽ cco eſt repletꝰ:⁊ ſuã ipſius natiuitatẽ ꝓphe negare
tiã: qua ſi rudẽ campũ ꝓſcinderet: fecunda/ tando pᷣuenit. Ad ſimilitudinẽ dñiſe anctiſi⸗ D
— ret ⁊ excolext: diuini verbi ſeminibꝰ imple catus anteò; nat: intra viſcera exultans:: eateg
ret: ⁊ ad maturã frugẽ: id eſt ad regenerario ſaluatoꝛis aduentũ materno oꝛe pteſtans. wris
C.nis gratiã ppararet. Jam illud quantę glię Vere lucerna ardẽs in quo tam ſingularis ſpinta
LZucj.i. eſt:quod ʒacharię ſacerdoti ſeni ⁊ heliſabet gratia diuinę dignationis effulſit:vt iã iã⸗ faeltef
ſterili.a gabꝛiele:id eſt ab illo angelo ꝓmit · q; affoꝛe redemptoꝛẽ ſanctę genitricis voce loüre
tit᷑ a quo marię natiuitas dñi nuciat᷑: ⁊ qᷣſi narraret: ⁊ ꝑ eã velut ꝑ quadã veritatis lu- ggeſtan
* ex aliquo ſimilis dñi pmittit᷑ filiꝰ ſterilis an cernã:nõdũ in lucẽ ꝓlatus oſtẽderet. Hic ẽ Wõ
te ſiliũ virginis: neſcio qð maius miraculũ ille qui noui ⁊ veteris teſtamẽti idoneꝰ me⸗- nc
ipſa natiuitate declarãs. Inſperata ꝓle po diatoꝛ: ⁊ gloꝛioſi agni dignus oſtenſoꝛ:qui fpore
ſteritas munerat᷑:qꝛ nouo partu erat mune dñm ſuiſi ⁊ annũciare vno tꝑe meruit et vi/ guafe
rãda ⁊ ditanda virginitas. Pꝛęmittit᷑ ante dere:vna eadẽq; ſuę natiuitatl ętatę ⁊¶D nooo ſeſios
* ieſum chꝛiſtũ iohanes:quaſi teſttamentũ ve ua incipiẽs ⁊ vetera cõcludens. De ꝑſona 5§ 6ann
Ps 44. tus ante nouũ: vties diei eructet verbũ:⁊æ / MHuiꝰ euãgeliſta teſtat᷑. A diebus iohãnis re Mauß.ii. bpiſer
ſacramentoꝝ obſcura ꝓfunditas euidẽtio nũ celoꝝ vim patit᷑. Mouimꝰ qꝛ familiarit ddin
ribus nouę doctrinę myſterijs reuelet. Pꝛemẽs hũana ĩ diuerſis huiꝰ mũdi illecebꝛis ⁊ ndir
mirxtit lucerna ante ſolẽ:ſeruus ante wdim cõcupiſcentijs deuicta fugit laboꝛẽ: expetit ſuſee
amicus ante ſponſum: pᷣco ante idicẽ: vor voluptatẽ: ⁊ vix adducit᷑ vt ↄſuetudinẽ a ſe .
„, r -geori e vl flpopr
Watteb.z. ante verbum: Et iõ de ſe dicit: Ego vox cla vitę poꝛis excludat:S cũ cgperit cogitare vl Onkig lau⸗
mantis in deſęrto. Quid eſt ꝙ beatꝰ iopan timi diei neceſſitatẽ: ac futuri iudicij põdꝰ: .(ebe
nes vocẽ ſe eſſe dixit:id eſt quia verbi annũ incitata ⁊ ſtimulata vel ſpe ᷣmq vel timo/ tin
„

Ber. XXI. De B.

Johãne b

ert . H
re ſupplicij: voluntariũ bellũ indicit paſſio Vsobis inquiunt pꝛius opoꝛtuerat verbum Actj. 1z.
liͤnie nibꝰ:⁊ vim facit pꝛiſtinis ſuis deſiderjs: et dei loqui:ſᷣ qꝛ vos indignos iudicaſtis ęter
töen violenter ſe vincere ipe cõtendit. Nõ em̃ ſi ne vitę:ecce cõuertimur ad gẽtes. Ergo cũ
ineſene ne violentia ſieri poteſt: vt de abundantia iudęi munera ſibi parata reipuerent:publi/
Ninune ? delitijs ad famẽ ⁊ ſitim: 24 abſtinentiã ? cani ⁊ peccatoꝛes ex gẽtibꝰcrediderũt:ac ſic
oniszden crucẽ trãſeat: vt ſomno pꝛiꝰatq; ocio amicã rapit eccleſia ſynagogę regnũ. Regnũ em
iiti carnẽ cõtritione vigilijſq; cõſiciat. NHon in / noſtrüũ chꝛiſtus eſt. Rapimꝰ itaq; eüũ:cũ a iu
tguſce quã ſineviolẽtia ſeipot wt vnuſquiſq; ira deis occidit᷑:ſepelit᷑ a nobis. Rapimꝰ itaq;
ddiiinn cũdiã patiẽtia:ſup iã humilitate comuter: eü illis doꝛmiẽtibꝰ:ſicut ipᷣi ĩ euãgelio ↄſftit’ieü2“5
unglui amoꝛe pauꝑtatis diuitiarũ ac ſifficiẽtie af⸗ tur. Dicite inquit qꝛ diſcipuli eius nocte ve Mattb. 28.
— ſiuentiã ſuperet: vinolẽtiã ſobꝛietate: luxu neerũt: ⁊ furati ſunt eũ nobis doꝛmiẽtibus.
ih ria caſtitate cõdemnet: ⁊ homo ſubito in vi Surgat ergo qui doꝛmit: ne foꝛte chꝛiſtũ ꝑ
te rũ ranſfoꝛmet᷑ pfectũ: æ quodãmoslo alter negligentiã reiolutꝰ amittat: dum mẽs ei⸗
iingle reddat᷑ ex alrero:ac ſic a talibꝰ ꝑ violẽtiq re/ in inſidelitate ⁊ in coꝛpoꝛe doꝛmitat. Rapit᷑
— S gnũ cęleſte diripi. Duo aũt ſũt abſtinẽtięx¶itaq; regnũ celoꝛũ:dũ negat᷑ a domeſticis:
c ⁊cracis genera: vnũ coꝛpꝑale:aliud ſpirita- ⁊za geutibꝰadoꝛat᷑. Rapit᷑ cũ alijs ad ſalutẽ
. le. Vnũ a potu atq; epulis tẽperare appeti mittit᷑ ab alijs iuenit᷑. Cũ em̃ ſui eũ recuſãt:
ne tu gule: a delectationibe molliſſimis ſua/ ſuſcipiũt alieni. Inſectant᷑ ꝓpꝛij:cõplectun
ſckil uitatibus coercere: ab his ꝗ ꝑ tałtũ ⁊ guſtũ tur inimici.Quãdo heęreditatẽ ciuis reſpu/
nhintn viſũq; decipiũ ſenſũ virilit reuscare:ac vi it:peregrinus inuadit: Filius repudiat: ſer **
unisg olẽter abſtrahere. Alterũ abſtinẽtię: ⁊ aud uus recognoſcit. Adhuc ⁊ alio oꝛdie: regnũ
aachint genꝰ eſt pcioſius atq; ſublimius: motani-/ celoꝛũ vim patit᷑:quãdo illud hoies acqui/
nangu mi regere: ⁊ ꝑturbationes illiꝰmodeſtię tra rũt qð angeli pdiderũt:quãdo illuc adop/
gunim qquillitate placare: irę ac ſuꝑbię impetus q tati humiles aſcẽdũt: vnde ſuꝑbi incolę cę/
enulann ſi ferã beſtiã refrenare: litigare quotidie cõ ciderunt. Ergo cũ inter tantos inuidos:in/
nitoen tra vitia ſua:increpare ſe quadã cenſura au ter tantos latrones et inuiſibiles iſſidiato/
ieG. ſteritatis ⁊ virtutis: ⁊ rixvĩ quodãmodo cu res viuamꝰ: qͥbꝰ tãdẽ viribꝰ cęloꝝ regna ca
beniſü Hoſe interioꝛe cõſerere. Pꝛecioſa in ↄſpectu piemꝰ:? Quis inquã niſi obediẽdo doctori-
lie cgant dei ⁊ gloꝛioſa crux:cogitationes malas in bꝰ: 2 vitijs ⁊ iniuſticijs ex cupiditate naſcẽ/
ſtehhüinin poteſtatẽ redigere: voluntates ꝓpꝛias ab / tibꝰ reſiſtẽdo:deflẽdo peccata ⁊ ea ieiuuijs *
mun negare:eaſq; mtortoꝛi amimalie iſn⸗ atq; elemoſynis redimendo: HWZ
iidnaid⸗ tere:⁊ regẽtis imperio ſubiugare. A ſermo 4,◻ 2 .
aa ne atq opere quo anima lędit᷑ taq́; a cibbis A codem feſto: Gerno E er. XI.
art noxijs abſtinere: ⁊ ſenſum ab his ꝗͥ pria ſür . talẽ ſancti iohanis fratres charif A
ntn ſpiritali tperantia ſobꝛiũ cuſtodire.hec ꝙ& n Umi hodie celebramꝰ: q nullivnq;
lrrüi⸗ facit: pᷣrupto paſſ iõis muro: violẽter ad cę⸗ S. i anctoꝛu legimus fuiſſe cõceſſum.
minuse loꝛũ regna conſcẽdit. Vim itaq; ſibi factu/ 0 uis en oi beati iohãnis dies natiui Lucl..
neinzl ra eſt anima: vt palmã laboꝛũ quã ſibi ſub/ ſaes in niuerſo mũdo celebꝛat᷑ colit. I
ümbei trapi multis inimic aduerſantiba ſenrit: vi en terilis peperit: illũ virgo cõcepit. In
ſin ee ribꝰ cõtẽdat eripere. Meceſſe & eſt cũ ſũmo heliſabet ſterilitas vincitur: in beata maria
ncns l laboꝛe ex hoc mũdo rapere palmã ſalutis:? cõceptionis conſuetudo mutat᷑. Heliſabet
bnſen quaſi excũbantibꝰ ⁊ circũiectis hoſtibꝰ ob. virũ cognoſcendo ſiliũ genuit:maria ange/
enent ſeſſos ꝑuigili intentione fructꝰ decerpere: lo credidit ⁊ ↄcepit.hominẽ cõcepit heliſa
nſ Hdam a theſauro vitę velut de medio abre / bet:hoiem et maria. Sed heliſabet ſolum
ns. ien, Hhh ptã ſęculi huiꝰ incẽdio repoꝛtare. Eſt ⁊ ali - hominẽ:maria deũ ⁊ haminẽ. Quid ſibi S
adi ud direptionis genꝰ: qñũ aljs ꝓmiſſa ⁊ obla vult iohanes:? VUnde interpoſitꝰ: vnde pꝛę
vgimin ta diripimꝰ. Saluatoꝛ ad hoc vel maxrime miſſus? Magnꝰ igit᷑ iohannes:cuiꝰ magni

ialuemu ſuſcepta incarnatione deſcẽderat: vt iudeo tudini etiã ſaluatoꝛ teſtimonium ꝑhibet di

“l . rũ populũ iuſtificaret:ſicut ipſe in euãẽgelio cẽs: Hõ ſurrexit inter natos mulierũ maio? Wattb. i0
ſicnnn MWattłᷣ.iʒ. loquit᷑: Mõ ſum inquit miſſus niſi ad oues iohãne daptiſta. Pꝛecellit cęteros eminet
nog, quę perierũt domus iſrael. Sed ⁊ diſcipuli vniuerſis. Antecellit ꝓphetas: ſuꝑgredit
inicſhi⸗ patriarchas: ⁊ quiſq; de mſ'liere natus eſt

ita incredulã ſynagogę plebẽ coarguebãt:

c 3

Ber. xxII. De B. J

B inferioꝛ eſt iohanne. Nicit foꝛtaſſe aliqais.

Si inter natos mulierũ iohanes maioꝛ eſt:

maioꝛ eſt ſaluatoꝛe. Abſit. Johãnes em̃m na
tus mulieris:chꝛiſtus aũt virginis natꝰ eſt.
Zile coꝛruptibilis vteri ſinibus effuſus eſt:
iſte impollute vᷣginis floꝛe ꝓgenitꝰ. Ideo
aũt cũ iohãnis natiuitate dñi generatio de
putat᷑:ne dñs extra veritatẽ videat᷑ cõditio
nis humanę ſi cõparet᷑ hominibꝰ. Johan/
nes p̃ᷣmiſſus eſt ante deũ.Tanta in illo ex-
cellentia erat:tanta gratia vt ipſe putatus
Johᷣ.te ſit chꝛiſtꝰ. Quid &̊ dixit de chꝛiſto? Nos oẽs
de plenitudine eiꝰ accepimꝰ. Quid & nos:
Omnes ꝓphetę:patriarchę:apoſtoli quor
quot ſancti:⁊ ante incarnationẽ pᷣmiſſi:vel
ab incarnato miſſi:omnes nos de plenitu/
dine eiꝰ accepimꝰ. Mos vaſa ſumꝰ:ille fons
Cheſt. Si ergo intelligimꝰ myſterium fratres
mei:iohannes homo eſt: chꝛiſtus deus eſt.
Humiliet᷑ homo vt exaltet᷑ deꝰ:ſcõm illud
Joð.ʒ. qð ð domino ipſe iohãnes dixit: FRAlũ opoꝛ
tet creſcere:me autẽ minui. At humiliaret᷑
homo:hodie natus eſt iobannes:quo inci⸗
piũt decreſcere dies. At exaltetur deus eo
die natus eſt chꝛiſtus:quo incipiũt creſcere
dies. Magnũ ſacramentũ fratres chariſſi/
mi. Ideo celebꝛamus natalem iohannis ſi/
cut ⁊chꝛiſti:qꝛ ⁊ ipſa natiuitas plena ẽ my/
ſterio. Quo myſterio niſi humilitatis nrĩe:
ſicut natiuitas chꝛiſti plena eſt mvſterio al/
titudinis noſtrę? Ergo in hoĩie minuamur
vt in deo creſcamꝰ. In nobis humiliemur:
vt in illo exatemur.Humiliet᷑ hũana ſᷣſum
ptio:vt creſcat diuina miſeratio. Nã huius
hei ſacramentũ etiã in paſſionibus amboꝝ
Mattðᷣ.ix. impletũ eſt. Vt minuat᷑ homo:caput iohã/
Maotthᷣ.⁊⁊. nis abſcidit᷑: vt exaltet᷑ deꝰ:chꝛiſtus ĩ ligno
D ſuſpendit᷑. Quare aũt beatũ iohannẽ dũs
⁊ ſaluatoꝛ noſter lucernã eſſe dixerit: ⁊ qua/
re eũ mitti ante ſe voluerit:bꝛeuiter ſi iube-
tis charitatis veſtre auribꝰ intimabo. Pꝛę
miſſus eſt em̃ velut vox ante verbum:lucer
na ante ſolem:pᷣco ante iudicem: ſeruus an
te dominũ:amicus ante ſponſum. Et quia
vniuerſum mundũoeccatoꝛũ tenebꝛę ⁊ nox
inſidelitatis oppꝛeſſerãt:⁊ ſolẽ inſticię aſpi/
cere nõ valebant: beatꝰ iohannes quaſi lu/
cerna hmittit᷑:vt coꝛdis oculi qui lipitudi-
ne iniqtatis oppꝛeſſi fuerãt: magnũ ⁊ verũ
lumen videre nõ poterant:ad lumen lucer-
nę pꝛimũ quaſi tenuem ſplendoꝛẽ videre cõ
ſueſcerent:vt paᷣulatim peccatoꝛum nubilo

lippientes oculos ad videndũ ꝓuocas: ſi

9 , . 4
remoto:⁊ infidelitatis humoꝛe digeſto:ad/

ueniente chꝛiſto ab illo cęleſti lumine lętiñi/
cari poſſent potius q; retoꝛqueri.Sicut em̃

exiguũ ſplendoꝛẽ lucernę oſtenderis:⁊ am/
plius crucias ſi lumẽ magnũ ingeſſeris:ita
dominꝰ ⁊ ſaluatoꝛ noſter qui eſt lumen ve⸗/
rũ:niſi pꝛius beatũ iohannẽ velut lucernã
hmitreret:claritatẽ eiꝰ tòtus mundus ſuſti
nere non paſſet.Loquat᷑ iohannes ⁊ dicat: E
Ego vox clamantis in deſerto. Vox erat: Mattb.J.
qꝛ verbi dei ſpinitu replębat᷑. Sicut ſermo
vocis quodammodo miniſterio ac vehicu/
lo ad audientẽ a loquente trãſmittit᷑:ita io
hannes chꝛiſtũ ſonãs verbi erat miniſtęr et
poꝛtitoꝛ. Sãctꝰ inquã iohanes typũ ĩ & le⸗
gis ꝗ̊ chꝛiſtũ longe ꝑ ſigna ⁊ indicia mõſtra
bat oſtẽdit: ⁊ ideo miſit ad chꝛiſtũ duos de Mattb.n.
diſcipulis ſuis. Iſti duo diſcipuli a iohãne
ad chꝛiſtũ tniſſi:foꝛte duo pqpuli ſunt: quo
rũ vnus ex iudęis credidit:alter ex gẽtibꝰ.
Johãnes dirigit ad chꝛiſtum:lex mittit ad
gratiã:⁊ per euãgelij fidẽ veterẽ deſiderat
aſtrui veritatẽ. Nos ergo fratres dilectiſſi⸗ SF
mi vt tam ſanctã feſtiuitatẽ nõ ſolũ coꝛpo/
rali ſʒ etiã ſpiritali cũ gaudio celebꝛare poſ
ſimus:ſcõm vires noſtras ad dãdas elemo
ſynas ⁊ ad tenẽdã cũ omnibꝰ pacẽ noſtros
animos ſparemꝰ:⁊ ab omni ſcurrilitate vel R
turpiloquio nõ ſolũ noſmetipſos:ſed ⁊ om
nẽ familiã noſtrã:⁊ vniuerſos ad nos ꝑtinẽ
tes ꝓ amoꝛe dei ⁊ ʒelo ſanctę diſciplinę pꝛo
hibere totis viribꝰlaboꝛemꝰ:nec ꝑmittamꝰ
ſolennitatẽ ſanctã cãtica luxurioſa ꝓferẽdo
polluere.Lũc em̃ ꝓ nobis ſanctꝰ iohänes
quicqͥd petierimꝰ poterit obtinere:ſi nos fe
ſtiuitatẽ ſuã paciſicos:ſobꝛios:caſtos:abſ/
q; vllo turpiloquio cognouerit celebꝛare.
Hec erge fratres chariſſimi ꝓ paterna ſolli
citudine ſuggero:nã deo ꝓpitio ita de vr̃a
deuotiõe cõfido:ꝙ nõ ſolũ voſipſos vᷣ etiã
oẽs qͥ ad vos ꝑtinẽt cũ omni honeſtate ca/
ſtos ſobꝛioſq; conſeruetis. Unde deo gr̃as
agens ſupplico: vt qͥ vobis dedit ea ꝗ ſctã
ſunt ſideliter incipere:ↄcedat vobis fęlicẽ
ſeuerãtiã cuſtodire:qͥ cũ patre ⁊ ſpiritu ſan /
cto viuit et regnat. .
(In eodem feſto: Sermo I . Ser.XXII.
N Arũ de terra eligere qͥ nouerüt: vbi 2
‚ diuitẽ ſenſerũt venã:ibi quicqᷣd art:ł
: quicqͥd laboꝛis impendunt. Et

ohãne baptiſta Ger. II1

ben

gost
din
nise
ſegis
1We
bet.
cee
bus
inſee
nerit
potui
guit
minit
ſiche
neto
füſen
bfpnut
geeth
turder

criot
ſterlis
cüdav
deo. K
pigno⸗
ſabetl
traſiret
lelliue
ttotüc
colcieti
dom
chriſti

r lepli.

deih⸗
poꝛis!
rela:y
ſiesc
haiep
pe
(dtort
till:e
diplo
Lagebat
atri⸗
itae
hieq
humen
hange,
nobis
Walen

ol Ber. XXIII.

nil nos fratres qꝛ in ſancto ʒacharia ceęleſtẽ vi/
gel dimꝰ latere theſaurũ: in ipo totſi qð ſermo/
te, nis eſt noſtri:qð veſtri auditꝰ eſt occupamꝰ
„W quatenꝰ cõmune lucrũ ſit:qð fuerit cõmuni
1 Lud.i. la boꝛe acdſitũ. Fuit inquit ĩ diebꝰ herodis
ſurin regis iudeę:ſacerdos quidã noĩe zacharias
inenn ⁊ vxoꝛ ei de filiabꝰaaron:⁊ nomẽ eiꝰheliſa/
aulun bet. Et erãt inquit ambo iuſti ante deũ: in/
mlsſi cedentes in oibusmãdatis ⁊ iuſtiſicationi/
stt bus dñi ſine querela. Beati igit᷑ fratres qͥs
Tenke in ſeculo iſto aliq̃ culpa nõ ꝑcuttt:nullũ vul
Se nerat crimen. Beati planę iſti qs vlla non
Nchan potuit aliqñ tangełe querela. Incędẽtes in
niri quit in oĩbus mãaãdatis ⁊ iuſtiſicatiònibꝰ do
Eninige mini ſine q̃rela. Si pueritia:ſi adoleſcẽtia:
min ſi ituentꝰeoꝝ extitit ſine q̃rela vbi tñ maxi/
inan melolet eſſe querela:qualis eſſe potuit eo/
Cüdosdede rũ ſenectus?: Si tale fuit initiũ:qualis eſſe
Müticbige B potuit finis:? Et nõ erat inquit illis filiꝰ:eo
line gi⸗ ꝓꝗeẽt heliſabet ſterilis.Hõ dixit:mõ erãt il/
RR lis ſilij: ſed nõ Rrat illis ſiliꝰ: qꝛ ſingularis fu
anintu turꝰ erat: qͥ erat de talibꝰ naſciturus. Audi
ni ean Watth. 1I. dſim dicẽtẽ: Hõ eſt maioꝛ inter natos muli
– erũ iohanne baptiſta. Eo ꝙ eſſet heliſabet
li . ſterilis.Erat quidẽ ſterilis coꝛpoꝛe: ſed fę
lchuep cũda virtutibꝰ. Tarda ſoboli: ſed nõ tarda
innsda deo. Nõ germine claula ſed tꝑe:nõ negata
ihs pignoꝛibꝰ:Fᷣ ſeruata myſterio. Fratres heli
mmilrni ſabet ſctẽ partꝰ nõ ablatꝰẽ:5ſᷣ dilatꝰ:donec
ſosſcdton trãſiret ts carnis:paſſio coꝛꝑis:cõiugij ne
ed ceſſitas: voluptat cauſa: cupiditat: ſẽſus:
unenn ⁊ totũ qð hũanũ confundit:grauat:onerat
lſn cõſciẽtiã. Mũdabat᷑ em̃ lõgo tꝑe ſacriſicij
nmhan domꝰ: ſctitatꝭ hoſpitiũ metatũ metatoꝛis
fmin chꝛiſti:anꝑeli domiciliũ:aula ſpũſſãcti: dei
n ins 1.Cor..ʒ.i tẽplũ. Dei tẽplũ eſtis inquit aplus ⁊ ſpũs
nrltd4 dei habitat in vobis. Deniq; vbi tota coꝛ/
atnuth, poꝛis ſedata ẽ qrela: ⁊ i toto facti ſũt ſine q̃ᷓ
Naliunt rela: vox ſterilitatl fugit:reuiuiſcit ſenectꝰ:
numuſl fides cõcipit:parit caſtitas:naſcitur maioꝛ
in deſt hoĩe:par angelis:tuba celi:pᷣco chꝛiſti:arca
pbeßs a nũ patris:ſilij nũciꝰ: ſignifer ſuꝑni reg:pec
Nneſtuech catoꝛũ venia: iudęoꝛũ coꝛrectio:vocatio gẽ
edeogei tiũ:⁊ vt ꝓpꝛie dicã legis ⁊ gratię ſibula queę
eitatt diploidẽ ſummi ſacerdotis ſancto patri iüũ/
Nbisfeldn Cgebat in coꝛpe.Euangeliſta S virtutes pfis
prinſn matriſq; deſcribit:vt generãtiũ meritis di-
gnitas germinis noſceret᷑:et ꝓbaret᷑ maioꝛ
hoiĩe qͥ oꝛtu ſuo excedebat leges natiuitat
ro 44* humanę. Sed ſi ꝓceſſurus eſt iã nãſcat᷑ io/
cirni hannes:qꝛ inſtat natiuitas chꝛiſti.Surgat
nelai nobis lucifer qꝛ iubar veri ſolis erumpit: et
6 vociferet᷑ pᷣco qꝛ adeſt iudex. Et qꝛ ꝓceſſu⸗/
uin⸗

De B. Johãne baptiſta

¶ In eodem feſto:Serin
NJei hodiernę ſolenitas:ſolẽnẽ ded A .

ruseſt deus:angelus p̃cedat. Verũ qꝛ qð
ſupꝛa hoĩiem ẽ:homo referre nõ ſufficit:vir
tutẽ naſcẽtis angeli:angelus iã loquat᷑.Di
xit inquit angelus ad zachariã: Ne timue/
ris ʒ-acharia: exaudita ẽ em̃ obſecratio tua:
et heliſabet vxoꝛ tua pariet tibi ſiliũ:et vo/

Ser. IIII

Lucl. t.

cabis nomẽ eiꝰ iohãnem: et erit gaudiũ ti-

bi ⁊ exultatio:⁊ multi in natiuitate eiꝰ gau
bũt.Erit em̃ magnꝰ coꝛã dño: Vinũ ⁊ ſice⸗

rã nõ bibet:⁊ ſpirituſancto replebi᷑ adhuc

ex vtero matris ſuę: ⁊ multos filioꝛũ iſrael
cõuertet ad dũm deũ ipſoꝛũ.Et ipſe ſᷣcedet

ante illũ in ſpiritu ⁊ ᷣture helię conuertere

coꝛda patrũ in filios: ⁊ incredulos ad pꝛu/

dẽtiã iuſtoꝛũ:parare dño plebẽ ꝑfectã. Na/

cat hic fratres magnꝰ ſermo: ſilet ſᷣdicatio

tractatoꝛis. Quãdo euãgelico ſᷣconio iohã
nis gloꝛia pdicatur:virtꝰ inſonuit:laus col

laudat᷑: nec eſt qð illi iã adijciat homo cui

de cõtulit totũ. Spiritu inquit ſancto rę⸗
plebit᷑ adhuc ex vtero matris ſuę. Videtis

fratres quẽadmodum iohãnes ante ꝑuenit

ad cęlũ q; tãgeret terram. Ante accepit di/

uinũ ſpiritũ q; humanũ.Ante ſuſcepit diui

na numera q; humana coꝛꝑis mẽbꝛa. Ante

cępit viuere deo q; ſibi. Immo anæ vixit il

le dño q;ᷓ deus viueret illi: iuxta illud apłi:

Jam nõ ego viuo:ſed viuit in me chꝛiſtus.
Sexto inquit menſe:ſuę matris exultat in
vtero:⁊ in vtero vᷣginis veniſſe nũciat chꝛi
ſtũ. Feruens nũcius:qui ante geſtiuit nun
ciare q; viuere. Impatiẽs dux qui anteqᷓ; ꝑ

ueniret ad coꝛpꝰ ꝑuenit ad reg;. Ante rapu

Gat. 2.

it arma q; membꝛa. Aſite aciẽ petit q; lucẽ.

Et vt vinceret mũdũ:vicit ante naturã.Jp
ſe em̃ ſine viſceribꝰ viſcera mr̃is exuſcitat:
⁊2 qꝛ tardabat coꝛpꝰ:ſolo ſpiritu implet euã
geliʒzãtis officiũ. Quid dicã fratres? Johã
nes anteqᷓ;ᷓ chꝛiſtũ pꝛęcederet ſeipᷣm ſᷣceſſit.
Patris:matris:ſilij coꝛda vnus atq; idẽ im
plet ſpirituſſanctus:vt vno ſanctitatis oꝛ/
gano reſonet natiuitatis dñicę cãtilena.

Qerat tãta expextatiõe ſermonem.
Ergo adiuuãte dñio: miniſtrabimꝰ

vobis qð dederit:recolentes ⁊ aĩo tenẽtes

noſtri officiũ ſeruitut: vt loquamur nõ tã/

qᷓ;ᷓ magiſtri:ſed taq; miniſtri: nõ diſcipulis
ſed cõditcipulis: qꝛ nec ſeruis ſed cõſeruis.
Aagiſter aũt vnꝰ nobis: cuiꝰ ſchola in ter

ra ẽ:⁊ cathedra ĩ cęlo.Cuiꝰ peurſoꝛ iobanes

eſt natꝰ:cuiꝰ natiuitatꝭ dies hodiernꝰ tradi

Ser. xxXIII.

N –—

Banct—
tur:hodie celebꝛat᷑.hoc maioꝝ traditiqr ſu
ſcepimꝰ: Bᷓ ad poſteros imitãda deuotione
rrãſmittimꝰ. Johãnis nõ euãgeliſtę: ſᷣ ba
SB priſtę natalẽ hodie celebꝛamꝰ.Qua pᷣma re
poſita: occurrit ꝗſtio non ᷣtereũda: quare
natalẽ qͥ ẽ natꝰ ex vtero iohãnes potiꝰ cele/
bꝛamꝰ:qᷓ; cuiuſlibet apłi vel martyris vel/ꝓ
phetę vł pr̃iarche? Si introgemur:qͥd rñde
bimꝰ: Quãtũ mihi videt᷑:qᷓ;tũ mearũ viriũ

mediocritati occurrit:ẽ cã hęc. Diſcipuli do
mini nati ſũt:⁊ ꝑ ętatl acceſtũ ad annos ca/

pacioꝛes ꝑducti: in diſcipulatũ aſſũpti ſũt.
Illoꝛũ poſtea fides dño adheſit:vᷣ nulliꝰ il/

loꝛũ natiuitas dñio militauit. Recoꝛdemur

2 ꝓphas:recolamꝰ pfiarchas: nati ſũt ho/
mines:xtat acceſſu pleni ſpũſctõ:chꝛiſtũ ꝓ
phetauerũt. Nati ſũt vt poſtea ꝓpharent:
JZJohãnis aũt dũm chꝛiſtũ ipᷣa natiuitas ꝓ/
phetauit:quẽ conceptũ ex vtero ſalutauit.

Iſta vt potuimꝰ ſoluta q̃ſtione: alterã ag

Cgrediamur: ꝓviribꝰ q̃s dederit dñs.Occur

rit em̃ alia qſtio aliquãto vt mihi videt᷑ ob⸗
ſcurioꝛ:⁊ ad ꝑſcrutandũ laboꝛioſioꝛ:in qua

me multũ adiuuabit vr̃a intentio:⁊ ꝓ mea

exiguitate ad dñm depᷣcatio: Johãnes iſte
tata excllẽs gra:vt quẽadmodũ dictũ eſt:

dñm etiã ex vtero ſalutaret: nõdũ loq̃ndo:
led exultãdo:cuiꝰ gra i deũ iã tũc erat aper

ta:qũ eiꝰ caro in carne erat excluſa.hic io

hãnes nõ inuenit᷑ inter diſcipulos dſii:p in
uenit᷑ potiꝰ diſcipulos habuiſſe cũ domĩo.
Quid eſt hoc?:Quss eſt iſte hõ:homo tm̃.
Quis hõ tãtꝰ*:quãcꝰ tãtus hõ?Tamẽ nõ ſe
quebat᷑ intᷣ diſcipalos dñm:⁊ ſebant᷑ eũ
diſcipuli. Abſit vt dicã ð̊ dñm:ſed tñ q̃ſi ex
ra dñim. Diſcipulos habebat chꝛiſt*: dilci⸗
pulos habebat iohãnes. Docebat chꝛiſt*:
docebat iohãnes.Quid iã dicã? Baptiʒza⸗
bat iohanes:baptiʒabat chꝛiſtꝰ. Plꝰ hic de

bapriſmo dico:a iohãne baptiʒat eſt chꝛi /

chꝛiſtꝰ. Abi ſũt qͥ de miniſterio baptiſmi:
arrogãtia tumidę animoſitat infiãat᷑: Abi
ſũt voces carẽtes humilitate: elatę ſuꝑbia:
ego baptiʒzo:ego baptiʒo? Quid dixiſſes:
D ſi xpᷣm baptizare meruiſſes? Magna iã q;/
tũ aduertit ſãctitav vr̃a:apparere ⁊ emine/⸗/
re cã cępit:q̃ fuerat chꝛiſtꝰ a pf̃e mittendus:

⁊ iohãnes a patre ᷣmittẽdus. Pꝛioꝛ miſſus

eſt iohanes:bᷣ ſicut ab obſequẽtibꝰ antece/
dit᷑ iudex. Poſterioꝛ hõ creaxꝰ ẽ cłiſt?: ſ io/
hãnẽ creauit deꝰ chꝛiſtꝰ. Erat igit᷑ iohãnes

hNhD,nos pfect“ qdẽa cuiꝰ tãta gra coõmẽdata eſt:
Matth. 11. vt ipe de illo dũs diceret: In natis mulierũ

Auguſtini

nemo exurrexit maio: iohãne baptiſta. Iſte

ergo tam magnꝰ:agnoſcit dñm i paruo ma

gnũ:agnoſcit hõ eũ qͥ venerat hõ deus.Si

em̃ ĩ nat mulierũ: h̊ ẽ in hoibꝰ nemo exur/⸗
rexit maioꝛ iohãne baptiſta:quiſqͥs iohãne
plꝰ eſt:nõ tm̃ hõ vᷣ ⁊ de eſt. DHebuit tãtus
iſte ⁊ diſcipulos ꝓpꝛios hfe:⁊ cũ diſcipulis
ſuis magiſtrũ oĩm chꝛiſtũ cognoſcere. Qð
em̃ eſt maiꝰ teſtimoniũ veritatl:qᷓ; ſe humi/
liando eũ agnoſcere:cui ęmulãdo potuit in

uidere? Patari chꝛiſtus potuit ⁊ noluit:ex/

iſtimari chꝛiſtꝰ potuit ⁊ noluit. Dhixerũt ho

miĩes cũ fallerelt ĩ eo: Nũ foꝛte hᷣ ẽ chꝛiſt⸗e Luci:.
Reſpoi:dit ille qð non erat:vt maneret qð

erat. Inde qͥe adã lapſus ꝑdidit qs erat:
qꝛ qð non erat vſurpauit. Recolebat heiſte
magnꝰ:ſᷣ in paruo chꝛiſto minimus. Nue/
rat h:recolebat h̊ ⁊ tenebatx:qꝛ reciꝑe qð ꝑ⸗/

diderat cogitabat. Homo &̊ iſte vt dixi ma/E

gnꝰ iohãnes:cui dñs tale ꝑhibuit teſtimo/

niũ:quẽ ſic vᷣitas cõmẽdauit᷑ vt diceret: In Mattb.n.

natis mulierũ non exurrexit maioꝛ iohãne
baptiſta:potuit credi chꝛiſtꝰ: iĩmo iã ab eis
q̊ eiꝰ magnitudinis gra fallebãt᷑ credebat᷑
chꝛiſtꝰ:⁊ ĩ illo moꝛerent᷑ niſi ab illo cõſitẽte

coꝛrigerent᷑. Rñdit &̊ putãtibꝰ ⁊ ait: Mõ ſũ Job.r.

ego chꝛiſtꝰ: Lãqᷓ; diceret:Certe ĩ honoꝛẽ me
um ita fallimini:⁊ certe mihi Gq̊ putãdo ma/.
guã additi laudem:vᷣ debeo cognoſcere:vt
vob errãtibꝰ ille poſſit ignoſcere. Si em̃ qð
nõ erat fallaciter putaret᷑:ab uũilo qͥ erat ve/
raciter amputaret᷑. Pꝛęmiſius ẽ ergo iohã/
nes: vt dũ’ũm humilem baptizaret. Bapti⸗
zari em̃ dñs ꝓpter humilitatẽ volun:nõ ꝓ/

pter iniqtatẽ. Dñs chꝛiſtꝰ q̃re ẽ baptiʒat“⸗ F
Dñs chꝛiſt dei flliꝰ vnigenitꝰ: qre ẽ bapti/
zat*: Inueni qre ẽ natus:⁊ inuenies q̃re ſit

baptiʒatꝰ. Ibi qᷣpe iuenies humilitatl viã
quã pede ſuꝑbo nõ capis.Quã niſi humili
pede calcauerl:ad celſitudinẽ qͥ ducit ꝑueni

re nõ poteris. Baptiʒzat' eſt ꝓpterte:qͥ de

ſcẽdit ꝓpter te. Vide quãtꝰ factꝰ ſit tãtillꝰ.

Qui cũ in foꝛma dei eſſet:non rapinã arbi/ bil.2.

tratꝰ ẽ eẽ ẽlis deo.Hõ em̃ erat rapina:ſed
erat naturę cqlitas filij cũ patre. Johanes
ſi ſe chꝛiſtũ putari vellet:uli rapina eẽt.Mõ
Srapinã arbitratus ẽ eẽ ęqualis deo: Erat

eñ ⁊ ſine rapina:erat coętnꝰ: ab ęterno na/

tꝰ erat. Lñ ſemetipᷣm exinaniuit foꝛmã ſer/

ui accipiẽs:h̊ ẽ foꝛmã hoĩs. Qui cũ i foꝛma

dei eẽt:ñ foꝛmã dei accepit: cũ ĩ foꝛma dei
eſſet:ſemetipᷣm exinaniuit.Suſcepit qð nõ
erat:ita vt nõ ꝑderet qð erat. Manẽs de⸗

—
—— —

pt
ch
fof
in
ge⸗

f f f

Vyllntblei) llt

uſt

9

nl
i
lat⸗

Hob

lus

noct
noo
Dtth. rreun
Pa
cenn
Gid

l
lori

Nan ſin⸗

———
E
Sen .
—
=
= —
E
—☛ͤ

Sæ
—
☛
—
=

Punn
ddels 9
naan,
Dl
tfan
dleels

öſehun ⸗

nn
en ,

Mrite
manch
iucden.
oubee
ns. bhr⸗
netit⸗
maainye
Uleſting
M e
Nſde.
müches
Sachhe
ctae
ue: BoſN.
ihondene
Melorn

eSiehcd

tni⸗
iitt
iſeibenn
nicsiſen
midN
ininmi

ntün
pnuth/

lrſa!.

1 Pin
. Mn.
gincii
s ne
emnſn
tbni⸗
Gtomde

n

zurir Ser. XXIIII.

War

BGer.xxIIII. In vigilia G. Pe. et Pau. Ber. I

oiem aſſũpſit. SFoꝛmã ſerui accepit ⁊ factꝰ

S deus homo:a quo factus ẽ homo. VideS

ꝗqusę maieſtas: ꝗᷓ poteſtas:quę ſublimitas:

quę cũ patre ęqualitas: Venit ꝓpter nos
ad indu mentũ foꝛmę: ⁊ intellige illã a ma-
giſtro tã tę humilitatviã:qm̃ plꝰ ẽ ꝙvoluit

hõ fieri qᷓ; ꝙ voluit ab hoĩe baptizari. Pa

ptiʒzat & inq; iohãnes chꝛiſtũ: ſeruus dñm:
Joh.i. vox bum. Aementote em̃:Ego ſum vox
cdlamãtis in deſerto:⁊ memẽtote:qꝛ vᷣbũ ca
ro factũ ẽ:⁊ habitaiut ĩ nobis. Saptiʒat ꝗ̊
inq; iohãnes chꝛiſtũ:ſeruꝰpñm:vox verbũ:
creatura creatoꝛẽ:qacerna ſolem:vᷣ ſolẽ qͥ fe/

Walachie.4. cit hũc ſolẽ:ſolẽ de qͥ dictũ ẽ. cꝛt emihi ſol

iuſticię: ⁊ ſanitas ĩ pennis eiꝰ.De qͥ impij ſe
it ſuꝑbia:aut qͥd diuitiarũ iactãtia con
tulit nobis? Trãſierũt illa oĩa tãq; vmbꝛa:

Saß. 5. r0 Peeietes latte iettut ſũt: Quid nobis

⁊ cũ vmbꝛis qͥ ſecuti ſũt vmbꝛas.Ergo inq/

unt: Errauimꝰ a via veritatis:⁊iuſticię lu/
mẽ nõ luxit nbis:⁊ ſol itelligẽtię nõ ẽ oꝛtꝰ
nob. Illis nõ ẽ oꝛt chꝛiſtꝰ:a qͥbꝰ nõ eſt agni
tus chꝛiſtꝰ. Sol ille iuſticię:ſine nube: ſine
nocte. Ipſe nõ oꝛit᷑ malis:non oꝛit᷑ impijs:

nõ oꝛit᷑ infidelibꝰ. Mã ſolẽ iſtũ de cęlo coꝛpo

Matth.S.reum:qͥtidie facit oꝛiri ſuꝑ bonos ⁊ malos.
Baptiz auit & vt dixi creatura creatoꝛẽ: lu/
cerna ſolẽ: ⁊ nõ ſe extulit baptiʒatoꝛ:ᷣ ſub
didit baptizando.

Atẽ in eodẽ feſto: Homelia de eo
8 ſcptũ ẽ i euãgelio ſm Cuca: He/

liſabet impletu Etẽpus pariẽdi⁊c.

IZhader de qaneſtionib
lib. j. ccij. Et lib· ij· ca· j.
¶NDe ſanctis:petro et paulo aplis.
¶ In vigilia Petri et ꝑauli apoſto
lorũu: de ęo q ſcriotũ ẽ in euagelio
Zob.ꝛ1. n Johanẽ: Simon iohãnis dili/
is me plus his: Sermo 1I

euãgelioꝝ

„ + — „

Nmminiſtis ĩ dñi paſſione fuiſſe turba/
Itum. Fuit em̃ pꝛius audax pꝛeęſum/
7 poſtea factꝰ* ẽ timidus negatoꝛ. Pꝛo
miſerat ſe ꝓ dño moꝛituꝝ:cum pꝛius ꝓ illo
6., eEẽt dñs moꝛiturꝰ. Qñ & dicebat: Tecũ pa/
Johᷣ.iʒ. Atꝰſũ vſq; ad moꝛtẽ ire:Et aiam meã ꝓ me
ponã: Rũdit ei dñs: Aiam tuã ꝓ te pones.
Amẽ dico tibi puſq; gallus cãtet ter me ne
gabis. Wentũ ẽ ad hoꝛã.Et qꝛ de erat chꝛi
NPS.iI5. ſtꝰ:hõ aũt petrꝰ:ipleta ẽ ſcpᷣtura:Kłgo dixiĩ

oſtolũ petrũ pᷣmũ oĩm aplon me

pauoꝛe meo: ois hõ mẽdax. DNixitaũt apo/
ſtolꝰ: Qm̃ deꝰverax:oĩs aũt hõ mẽdax. AVe Ro.ʒ.
rax chꝛiſtꝰ:mẽdax petr? M.odo qͥdẽ iterro/ B
gat eũ dñs: ſicẽ audiſti cũ euãgeliũ legereł:
7 dicit ei: Simõ iohãnis diligl me plꝰ his? Job.ai.⸗
Rſidit ille ⁊ dixit:Dñe tu ſcis quia amo te.
Et iteꝝ dñs h̊ iterrogauit:⁊ tertio h interro

gauit. Et reſpõdenti dilectionẽ:cõmẽdauit

gregem. Per ſingula em̃ dicebat dñis petro
ieſus dicenti:Amo te: paſce agnos meos:
paſce ouiculas meas. In vno petro ſigura/
bat᷑ vnitas oĩm paſtoꝛũ:vᷣ bonoꝛũ qͥ ſciant
oues chꝛiſti paſcere chꝛiſto nõ ſibi. Nunqͥd
mõ petrꝰ mẽdax erat:aut amare ſe dũm mẽ
dacit᷑ rñdebat: Veracit᷑ hͥ rñdebat:h̊ em̃ re-
ſpõdebat qð in coꝛde ſuo videbat.ñ aũt
dixerat: Aiaim meã ꝓ te ponã:de futurl vo
luit pᷣſumere viribꝰ.Ois aũt hõ q̃lis ſit tũc
cũ loquit᷑ foꝛte ſcit:qualis craſtino futurus
ſit qͥs ſcit? Reuocabat &̊ oculos ſuos ad coꝛ

ſuũ petrus qñ interrogabat᷑ a dño: ⁊ fidẽs

rñdebat qð ſibi videbat᷑: Etiã dñe: tu ſcis
qꝛ amo te: Qð tibi dico: tu ſcis. qð hic vi/
deo in coꝛde meo:vides ⁊ tu. Hõ auſus ẽ tũ C

dicere qð dñs iterrogauerat: Mõ em̃ ſimpli

citer dñs dixerat:Hiligis me:ſᷣ aqdiderat:
Plꝰ his diligl me:id eſt plꝰ me dillg q; iſti:

de alis diſcipulis:ille nõ potuit dicere niſi

amo te:nõ auſus ẽ dicere plus his. Moluit
iteꝝ eſſe mẽdax: Sufficeret ei teſtimonium
phibere coꝛdi ſuo:nõ debuit eſſe iudex con
dis alieni. Nerax & petrus:an verax in pe-
tro chꝛiſtus?: Qñ aũt voluit dñs ieſus chꝛi/
ſtus deſeruit petrũ ⁊ muẽtus ẽ hõ petrus:

quando aũt placuit dño ieſu chꝛiſto imple/

uit petrũ:⁊ inuentꝰ eſt petrꝰ verax. Verae

petrũ petra fecerat: Petra em̃ erat chꝛiſtꝰ. 1. Corl. 10.

chꝛiſtũ: ⁊ tertio dñũs petro ſuas ouiculas cõ

Et qͥd ei nüciauit qñ tertio rũdit amare ſe

D

mẽdauit? Pꝛeęnũciauit ei paſſionẽ ſuã.Cũ Job.r.

eẽs inqͥt iunioꝛ cigebas te ⁊ ibas volebaſ:
cũ aũt ſenueri:extẽdes manꝰ tuas ⁊ alter te

ciget ⁊ feret qͥ tu nõ vis. Euãgeliſta nob ex/

poſuit qͥd dixerat xpCᷣs: hoc aũt dicebat in/

quit ſignificãſ qᷓ moꝛte clariſicaturꝰeẽt dei:·

id eſt qꝛ ꝓ chꝛiſto fuerat cruciſigẽdꝰ:hoc eſt

em̃ extẽdes manꝰtuas. Vbi ẽ ille negatoꝛ?

Deinde poſt hęc ait dñs ieſus chꝛiſtꝰ: Seqᷓ/

re me: Hõ ſic quõ pᷣus qñ vocauit diſcipu-
los.Mã ⁊ tũc dixit:Seqre me:ſᷣ tũc ad do/

ctrinã: mõ ad coꝛonã. Muũqᷣd nõ qſf negauit
xpm occidi timuit:hoc timuit pati qð paſſꝰ

ẽ xpᷣs.Sʒ iã timere nõ debuit. Videbat em̃
c §

e

—*°

”ê”êc ẽMU

Ber. XXV XXVI.

in came viuẽtem quẽ viderat in ligno ꝓen
dentẽ. Reſurgẽdo chꝛiſtꝰ abſtulit moꝛtis ti

moꝛẽ: et qm̃ abſtulerat moꝛtis timoꝛẽ: me/

rito interrogabat petri amoꝛẽ.Ter negaue
rat timoꝛ:ter ↄfeſſus eſt amoꝛ. Trinitas ne

gationis deſertio veritatl:Trinitas cõfeſſi

onis:teſtimoniũ dilectionis.

Wnteſto apoſtoloꝛũ petri et pau

Bermo
AIlioli mei audite nos: et liberate
V vos.Currite ꝓ vobis:⁊ nobis pſiſta
tis ⁊ vobis.cCõmune erit gaudium
fm:ſi vos viderimꝰ induere chꝛiſtũ. Juue

nes ⁊ virgĩes:ſenioꝛes cũ iunioꝛibꝰ ad gra/
tiã feſtinẽt. Mater noſtra pariendo nõ diſ⸗

riuit ⁊ paulũ:vt ex lupo fieret agnꝰ. Tanqᷓ;
Snatꝰ eſt ſaulus:creuit ⁊ factꝰẽ magnꝰ.Ba
ptiʒat eſt a matre: illuminat a deo patre:
Et cpit velle petrũ videre:⁊ cũ quęreret eũ
velle videre: magis eũ petrus cępit timere.
Audiuit em̃ petrꝰ:qꝛ ſaulus eũ ꝗreret.Ho⸗
li timere beate petre:qꝛ ſaulus nõ te ꝗrit: vᷣ
paulus vas electiõis te cupit videre.Oſan
cte petrę benedic patrẽ ⁊ ſuſcipe fratrẽ:⁊ ha

bes cũ quo potes defendere matrẽ.O bea/

te petre:qꝛ cõuerſus ẽ ſaulus miraris:qua/⸗
lis es tu:erit ⁊ ipe talis:⁊ vnꝰ vobis erit na
talis. Qui fecit ex ſaulo paulũ: ipſe fecit ex
ſimone petrũ. Vnus vos honoꝛauit: vnus
vos coꝛonauit.Mutauit ꝑſecutoꝛẽ:muta/
uit ⁊ piſcatoꝛẽ.Et ſi te pᷣoꝛẽ:tñ ambos dita/
uit honoꝛe vno. Vesi ſancte paule:veni ſe/
quere petrũ: ſed docẽtẽ nõ fugientẽ. Fugie
B bat qñ te neſciebat. Nam iſte beatiſſimus

paulus: ſicut in lectione actuũ apłloꝝ cum

recitaret᷑ audiuimꝰ:cęleſti voce ꝓſtratꝰ eſt.

Act.9. Dum fureret ad caulas in lupina rabie: et

exoſum ſibi nomẽ innocẽtis agni ꝑſequit᷑:
dũ grit diſcerpere aut vexare gregem: audi
uit altiſonã vocẽ: Saule ſaule qͥd me pꝑſeq̃⸗
ris? Quid fruſtra inſaniſti ↄ nomẽ meũ: et

occidiſti martyrẽ meũ? Olim qͥdẽ debui ꝑ/
Aal . dere te: ſtephanꝰ meꝰ oꝛauit ꝓ te. Et ille:

Acij.9. Quis es dſie? Et dis ad illũ. Ego ſum in/
quit ieſus nazarenꝰ:quẽ tu ꝑſequeris. Ca/
put de cęlo ꝓ membꝛis camat. Inquietat᷑
coꝛpus:⁊ de cęlo intonat chꝛiſtus.Saule in
quit ſaule:qͥd me ꝑſequeris? Quid eſt ꝙ ru/
giente laulo mugit arcanũ:⁊ contra ſeuitiã

pauli militia caquerit᷑ cęli:niſi vt qͥ nõ credi
derat reſurgẽti:ſaltem crederet in cęlo ſedẽ⸗/

cernit ętates. Ipſa genuit petrũ:ipᷣa partu

ti? mã dicit᷑ ananię: Accede ad eum:⁊ ſigna
eũ charactere meo:multa em̃ patiet᷑ ꝓ noeie
meo.Et ille:Oñe audiui a multis de viro B

dqꝛ multa mala fecit ſãctis tuis. Ait illi wdůé᷑::

Vade:quoniã vas electiõis eſt mihi.O be
ate anania: merito in timoꝛe trepidares ſi
foꝛti manu non eſſet cui militares. IJdeo ꝓp⸗
ſternit᷑ ſuꝑbia:vt erigat᷑ ſanctitas. Uenit ̊ C
ananias:baptiʒauit ſaulũ:⁊ fecit pauulum.

Baptiʒauit lupũ:⁊ fecit agnũ:⁊ cepimꝰha

bere pᷣdicatoꝛẽ:quẽ habuimꝰpꝑſecutoꝛẽ.De-
niq; cępit ſᷣdicaxe chꝛiſtum:cui antea reſiſtte

bat:poſtea paratus pact ꝓ eo qj quẽ antea

pugnaat. Patif᷑ paulus: qð tecerat ſaulꝰ.
Saulus lapidauit: paulꝰ lapidatꝰ eſt. Sau

lus chꝛiſtianos virgl affecit:paulꝰꝓ chaſto

–☛

qͥnqᷣes q̃dragenas vna minꝰ accepit. Sau- 2. Cori 1. “ ſodit

lus ꝑſecutꝰẽ eccleſiã dei:paulus ſubmiſſus
eſt in ſpoꝛta.Saulus vinxit:paulus vincx
eſt.Et dũdaulus ſęuiẽs quęrit minuere nu-
merũ chꝛiſtianoꝝ:etiã ipſe atłceſſit ad nume
rũ cõfeſſoꝝ.Et dũ inferret alis necẽ: ſuſce,
pit ipſe ꝓ eo moꝛtẽ. Dũ intrat lupus rapax
in ſtabula pecudis:ſubito ⁊ ipᷣe faccẽ ouis.
Itaq; qͥs iam deſperet de magnitudine cri
minis:aut de humilitate generis: Mã beaea⸗-
tiſſimũ petrũ piſcatoꝛẽ:modo genibꝰ ꝓuo/
lutis adoꝛat gentiũ multitudo credẽtiũ: ꝑ.

Otũ vobis omnibꝰ eſ
riſſimi ⁊ vniuerſo mũdo notiſſimũ
ꝙ beatiſſimoꝛum petri ⁊ pauli nata
t holie:nec aliquã ꝑtẽ oꝛbis latere po-
tuit tãta deuotio. Siqͥdẽ cũ ð his dicat da/

uid ꝓpheta: In omnẽ terrã exiuit ſonꝰ eo/ Ps. 1.

rũ:⁊ in fines oꝛbis terrę verba eoꝛũ. In om
ni terra mira petri virtꝰ eſt:⁊ in fines oꝛbis
terrę epłę pauli penetrauerũt. Quis em̃ nõ
audiuit ꝙ pꝛimꝰ apłus petrꝰ ſedenti ad ſpe-
cioſam poꝛtã templi caudo:⁊ ex matris ſuę

vtero olim iam debili pedũ reſtituerit firmi

tatẽ:vt qð natura minꝰ cõtulerat:apoſtoli/
ca gra repararet: Cũ em̃ claudꝰ ille ſtipem
rogãs:aliqͥd pecunię ſe ab apoſtolis crede-
ret accepturũ:ait illi aplus petrꝰ: Argentũ Acl.z.

⁊ aurũ nõ ha beo:ᷣ qð habeo h̊ tibi do. In

noie ieſu chꝛiſti naʒareni ſurge et ambula.
Beata plane largitas quę petẽti argentũ.qᷣ
dẽ nõ cõtulit:ſed cõtulit ſanitatem. Beata

largitas:ꝗᷓ de theſauris ſuis aurũ non ꝓtu

lit:ſed ꝓtulit medicinam. Beatx ⁊ ille clau/
dus q dũ ſtipẽ quęrit pecunię: diuitias in/

e. et Pau. B er.I II

UVutb alt

oest
ſocon

dominũ nienen cuinür Scx. n
4 neo E feſto:; Sermo II XXK
fratres cha-⸗

An

Zer

(olu
mert
. ao
feſt,
dqds⸗
albo
l
ytſi
inb
cein
tept

nity
fisn

oiat
totüe
decht
ſeing
miap
tor!.
ptllite
leclal
CPnetep
füdel
ſet.
bopn

ſtiln⸗

mupnn
tediiſea
imita
clej
ſe la
füim

unz cleſt

ſöis.
hez dicen
hante
natib
FKlle
üdin
ledun
Dber

lihnſſs
Smianern⸗
Auadnune
nen ii
tluorsnon
engi
Gimdnect
no:häben
Ceni gn

mdn

o tonſini
nihales
hiͤlteſe
zhiedde

cci Non

columitatis accepit. hoc em̃ ab aplis donũ

.

meruit: qð nullis theſauris a medicis redi/

mere potuiſſet. Pꝛimũ ergo ſignũ mirabile

qð beatꝰ apoſtolꝰ petrꝰ fecit: claudo pedũ
reſtituẽdo vt diximꝰ veſtigia. Audiſtis fre/

quẽter ipᷣm petrũ a dño petrã nũcupatũ:ſi/
n Warth. 16. cut ait: TCu es petrus: a ſuꝑ hãc petrã ędiſi-

cabo eccleſiã meã.Si & petrus petra eſt ſupᷣ

quã ędiſicat᷑ eccłiatrecte pꝛius pedes ſanat:

vt ſicut in eccłia fidei fũdamẽtũ cõtinet:ita

⁊ in hoĩe mẽbꝛoꝝ fundamẽta cõ rmet. Re⸗/
cte inquã pedes chʒiſtianoæurat: vt iãs non
petrã

trepidꝰ qͥs nec imbecillis poſſit ſuxꝑa
eccleſię ſtare:ſᷣ robuſtꝰ ⁊ foꝛtl icedere. Vbi

aũt pauli verba nõ legunt᷑: Quis locus ea

lr̃ianõ ſcribit:coꝛde retinet:cõuerſatiõe cu/⸗
ſtodit:Aui paulus a dño vas electionis ẽ

noĩatus. Bonũ vas:in quo pᷣcioſa manda

toꝛũ chꝛiſti ᷣcepta condunt᷑. Bonum vas:
de cui plenitid
ſemꝑ erogat᷑ ⁊ plenũ ẽ.Optima apłoꝛũ no/
mia petra ⁊ vas neceſſaria ſũt domui ſalua

tort. Domꝰ em̃ petrarũ foꝛtitudie cõſtruit:

vtilitate vaſis oꝛnat᷑. Petra ad firmitatem
nec labant᷑ ſuſtentat łos:vas ad cuſtodiã

Cune tẽptẽt᷑ operit chꝛiſtianos.Exitꝰ vero eo⸗/

rũ de h̊ ſeculo q; beaxꝰ fuerit:nemo qͥ igno⸗

* ret.MNã pᷣma hęc ĩ illis beatitudo eſt: ꝙ am/

bo vna die paſſi eſſe noſcũt᷑: ſcʒ vt às vna

ſides ſeruitio deuinxerat:vna dies marty⸗

rio coꝛonaret. Heinde ipᷣa paſſio licet diuer

1. Cor. 3.

Exe. 3.

ſa ĩ ſingulis fuerit:tñ vna referta ẽ gra ſan/⸗
ctitatis. Mã petrus crucẽ ſicut ſaluatoꝛ ĩ exi
tu ꝑtulit:⁊ dominicę deuotiõis ſimili moꝛ/⸗
te diſce

cũ eã ꝑſecutoꝛ gladio ꝑcuſſiſſet:dicit᷑ fluxiſ/
ſe lactis magis vnda qᷓ; ſanguinis: et mi-

rũ i modũ ſanctũ aplm baptiſmi gra:in ißa

nece fecit ſplendidũ potiꝰ q; cruentũ. ug

quidẽ res in ſancto paulo ſtupenda nõ eſt.
Quid em̃ mirũ ſi abũdat lacte nutritoꝛ ec⸗
cleſię:ſicut ipſe ad coꝛinthios ait: Lac vo/

bis potũ dedi ñᷣ eſcã:hhec ẽ plane repꝛomiil/

ſiõis illa terra:quã patribꝰ nr̃is ꝓmiſit deꝰ
pdicens:Habo vobis terrã melle ⁊ lacte ma

nantẽ. Mõ em̃ de hac terra locutꝰ eſt: ꝗᷓ ma/

nãtibꝰ aquis cenũ iuoluit lutũq; ꝓmilſcet:vKᷣ
de üla tra pauli ⁊ ſimiliũ pauli:ꝗ̃ ſuauẽ po/

tũ diſtillat.QAuę em̃ pauli epiſtola nõ mel/
le dulcioꝛ:nõ lacte cãdidioꝛ?:cuę epłę tãqᷓ;

ybera eccliaꝝ płos enutriũt ad ſalutẽ. De

De B. Petro et P

ine ſubſtãtia viłe populis

ted sO eſt: ſcʒ vt quẽ imitabat᷑ fide:
imnmitaret᷑ ⁊ paſſione. De pauli vero ceruice

ceruice &̊ apoſtoli ꝓ ſanguine lac manauit.

Legimꝰ ĩ epła ip̃i:qꝛ caro ⁊ ſanguis regnũ · Corj. .
dei nõ poſſidebũt. Jã igit paulꝰpoſſi idet re

gnũ:qð caro ⁊ ſanguis nõ pñt: ꝗ impedire
dicũt᷑ regnatuꝝ. Adhuc & paul i tris poſitꝰ

iam in regni cęleſtis ſubſtantiã trãſſoꝛmat᷑.
Igdeo fratres chariſſimi quorienſcũq; mar/ D
tyrüũ memoꝛias celebꝛamꝰ:pſᷣtermiſſis oibꝰ
ſeculi actibꝰ ſine aliqua dilatione cõcurrere
debemꝰ ad domũ dei:reddere illis honoꝛi
ficentiã:qͥ nobis ſalutẽ effuſione ſui ſangui
nis pepererũt:qͥ tã ſacratã hoſtiã ꝓ nr̃a ꝓ/
pitiatione dño ſe obtulerunt:pᷣſertim cũ di
cat ad ſctõs ſuos omnipotẽs deꝰ:Qui vos AZucj.ꝛ0e
bhonoꝛat me honoꝛat:⁊ qui vos ſpernit me
ſpernit. Quiſquis & honoꝛat martyres:bo
norat et chꝛiſtũ:⁊ qͥ ſpernit ſanctos:ſpernit

chꝛiſtum dominũ noſtrum:qui viuit v7.
IE n eodem feſto: S ermo III Ser. XXVII.

Vm oẽs beati apoſtoli parẽ gratiã A
apud dñim ſanctitatis obtineãt: ne
AAAcio quo tñ pacto petrꝰ ⁊ paulus vi
dent᷑ ̊ ceteris pc uliari qdã in ſaluatoꝛe fi-
dei vᷣtute cellere.að qͥdẽ ex ipius dñi iu⸗
dicio poſſumꝰ appꝛobare. Ham petro ſicut Matth.is,
bono diſpẽſatoꝛi clauẽ regni celeſtis dedit:
paulo tanq; idoneo doctoꝛi gẽtiũ: magiſte/
riũ eccliaſticę inſtitutionis iniunxit: ſcʒ vt
quos iſte erudierit ad fidẽ: ille ſuſcipiat ad
ſalutẽ:vt quoꝛũ coꝛda paulꝰpatefecerit do⸗ *
ctrina verboꝛũ: eoꝛũ aiabꝰ petrꝰ aperiat re
gna cęloꝝ. Clauẽ em̃ ꝗqdãmędo a chꝛiſto B
ſciẽtię ⁊ paulus accepit.Clauis em̃ dicẽda ⸗
qua ad ſidẽ pectoꝝ dura reſerant᷑:mẽtiũ ſe
creta pandũt᷑: ⁊ quicqͥd intrinſec tenet᷑ clan
ſum:in palã rõnabili manifeſtatione ꝓdu/
ci᷑. Clauis inquã ẽ ꝗ̊ͥ ⁊ cõſciẽtiã ad cõfeſſio/
nẽ peccati aperit:⁊ gram ad ęternitatẽ my
ſterij ſalutaris includit. Ambo igit᷑ caues a
dño pceperũt:ſciẽtię iſte: ille potẽtię.Oiui/
tias ĩmoꝛtalitatis ille diſpenſat:ſciẽtię the⸗
ſauros iſte largi᷑. Sũt em̃ theſauri ſcietię:ſi
cut ſcriptũ eſt:in q̊ͥ ſunt oẽs theſauri ſapien Col.2·
tię ⁊ ſciẽtie abſcõditi. Ergo beati petrus ⁊ C

paulꝰ eminẽt ſuꝑ vniuerſos aplos:⁊ peculi
ari quadã ſ̃rogatiua ſcellũt. Verũ int ip/
ſos qͥs cui hponat᷑ ĩcertũ ẽ. Puto em̃ illos
equales eſſe meritis:qͥ gles ſunt paſſione:
7 ſimili eos fidei deuotiõe vixiſſe: qͥ ſimul
videmꝰ ad martyrij gloꝛiã ꝑueniſſe.HNõ em̃
ſine cauſa putemꝰ factũ ꝙ vna die vnoiin·

Ber. XxXVIII. De B. Betro et Paulo Ber. III ban
ſco

Iſcatoꝛis ⁊ ꝑſecutoꝛis ſacratiſſimii ſ

loco:tyranni vnius tolerauere ſentemiã.

2q.7. beati Vna die paſſi ſunt:vt ad chꝛiſtũ pariter ꝑ/ ℳpP diẽ geming feſtiuitatl occurſu deuo o⸗
uenirẽt:vno in loco:ne alteri roma deeſſet. tione ſcipua hodie celebꝛemꝰ. Ille Lu
Sub vno ꝑſecutoꝛe:vt ęqualis crudelitas retia euaſit ſeculi: iſte qͥ ex ſᷣdone cõfeſſoꝛ dol
vtrũq; cõſtringeret. Dies &̊ ꝓ merito: loc factus eſt chꝛiſti.Elegit ecce duos: vnũ pi⸗ s
H oꝓ gloꝛia: pſecutoꝛ decretꝰ eſt ꝓ virtute. Et ſcatoꝛẽ:alterũ graſſatoꝛẽ. Illũ vocat ex li⸗ ⸗ ſee
. in quo tandẽ loco martyriũ ꝑtulerũt ſancti toꝛe: iſtũ clamat ex itinere. Illũ accerſit ex ſaue⸗
apoſtoli? In vrbe roma ꝗ̊ᷓ pꝛincipatũ tene· ponto:iſtũ terret de cęlo. Cum igit᷑ petrus
bat:⁊ caput obtinet nationũ:ſcʒ vt vbi ca / linea caſtra laxaret in freto:chꝛiſtꝰ retia mi⸗ .
put ſuꝑſtitiõis erat:illic caput qͥeſceret ſan /⸗ ſit in vᷣboępit chꝛiſtꝰ: cępit ⁊ petrꝰ.Chꝛ/ n
ctitatis:⁊ vbi gentiliũ pᷣncipes habitabãt: ſtus diſcipulũ:petrꝰ piſciculũ: Et dũ circũ/ iaret
illic eccleſiarũ moꝛarent᷑ pꝛincipes. Cuiꝰ au dat gẽtẽ ſquamæcã: ipᷣe venit i retia. Pꝛęteri geſi
tẽ meriti ſint beatiſſimi petrus et paulus: ens inqyit ieſus vidit duos fratres: ſimo/ tfin
hinc poſſumꝰ intelligere:ꝙ cum dñs oꝛien / nem qui dicit᷑ petrus:⁊ andreã fratrẽ eiꝰ re/ ertht
tis regionẽ ꝓpꝛia illuſtrauerit paſſione:oc/ tia mittentes in mare.Erãt em̃ piſcatozes. n⸗
cidẽtis plagã ne quid minus eſſet: vice ſni Quibus chꝛiſtꝰ ſic ait: Venite inquit poſt Matt. . d
apoſtoloꝝ ſanguie illuminare dignatꝰ eſt. me et faciam vos ſieri piſcatoꝛes hominuũu. ſeneg
Et licet illius paſſio nobis ſufficiat ad ſalu At illi relict retibus:ſicuti ſunt eum. Sta/ GB detun
t᷑ẽ:tñ etiã hoꝛũ martyriũ nobis contulit ad bat petrug mobilitate ⁊ gurgite pẽdulus: nlite⸗
E exemplũ.hHodierna igit᷑ die beati apoſtoli ⁊ inter obſcuras aquas inqieti maris:vi⸗ leplte
ſanguinẽ ꝓfuderunt:ſed videamꝰ cauſam ctum quẽ nõ habebat artiſicio requirebat: ſilane
quare iſta ꝑpeſſi ſunt:ſcʒ ꝙ inter cętera mi- nutabat ſuꝑ ambiguã vndam:vt poſſit in- muns
rabilia etiã ſimonẽ magũ illũ oꝛationibus lenire capturam. Vario fert᷑ referturq; ve/ dlln⸗
ſuis de aeris vacuo ſcipitij ruina ꝓſtraue ſtigio:ſtat mobilis:⁊ mouebat᷑ ſtabilis.Ri guitſa
rint. Cũ em̃ idẽ ſimon ſe chꝛiſtum diceret:? makf int cęteros marini germis fluctus:ſub bischh
tanqᷓ; fiblum ad patrem aſſereret volãdo ſe obſcura vmbꝛa fugitius inſequit᷑ ̃dã:ma/ ſtusin
poſſe cõſcendere:atq; elatus ſubito magi/ culoſus paries fit: cęca piſcibus in mari cu⸗ 6:
cis artibꝰ volare cępiſſet:tũc petrꝰ ſixis ge- ſtodia. Et dum inſidiatur petrus gregibꝰꝰ canü:
nibus pᷣcatꝰ eſt dñũm:⁊ pᷣcatiõe ſancta vicit xquoꝛeis piſciũ in mari: ipſe in rete incidit ni celi
. magicã leuitatẽ. Pꝛioꝛ em aſcẽdit ad dům ſaluatoꝛis. Fit de pꝛedone pdatio:de piſca tenge
oꝛatio qᷓ; volatꝰ:⁊ ante ꝑuenit iuſta petitio toꝛe piſcatio:de pirata captiuitas. Venite abis. gpoſtol
Fꝙᷓᷓ iniqua pᷣſumptio. Ante inquã petre i ter inquit poſt me:⁊ faciam vos piſcatoꝛes ho gocli:
ris poſitus obtinuit qð rogauit: qᷓ; ſimon minum. At illi relictis retibꝰ ſuis ſegiti ſũt Sallen
ꝑueniret in celeſtia quo tendebat. Tunc igi eum. Dum vellet petrus inani muro quę/ bitoig
lur petrus velut vinctum illum de ſublimi rens concludere piſcem:hamo verbi chꝛiſt? fixusi
aere depoſuit:⁊ quodã pᷣcipitio in ſaxo eli · ⁊⁊ ipſum tenuit piſcatoꝛem. Diſtẽdebat pe/ uitten
dens eiꝰ crura confregit.Et h̊ in oppꝛobꝛio trus ſinu lini voluit in ſe vacuam coꝛtinã:⁊ ibal
facti illiꝰ eſt:vt qui pauloante volare tem/ dum inſequit᷑ grauidi ſemꝑ ęquoꝛis ꝓlẽ:ca ſecuto⸗
ptauerat:ſubito ambulare nõ poſſet: ⁊ qui ptoꝛem ſuum emptoꝛem:ſaluatoꝛem trahe ocur
pennas aſſumpſerat:plãtas amitteret. Sʒy bat ⁊ trahebat᷑.Exercebat in ęquoꝛe violẽ⸗ n
ne foꝛte hoc mirũ videat᷑: ꝙ magus iſte / tiam ⁊ patiebat᷑ in mente capturã. Oaquę nnd
ſente apoſtolò ꝑ aerem aliquãdiu volitaue genus pirata reptilium:deſeruiſti artiſiciũ pectg
rat:h̊ patientia petri fecit. Permiſit em̃ ilũ hoc quẽ mutaſti de piſce ad piſcem. Eſt em̃ zſan
aliquãdiu ſublimius aſcendere:vt altiꝰ ca/ chꝛiſtus piſcis ille: qui ad tobiã aſcendit de Tobie.s. ſtiſt
deret. Voluit eũ inæxcelſum leuari a cõſpe flumine viuꝰ: cuiꝰ iecoꝛe ꝑ paſſionẽ aſſato: huca
ctu oĩm: vt ruentem illũ de excelſo oim ꝑui/ fugatus eſt diabolus:et ꝑ amaritudinẽ fel- nno
derent oculi. hec igit᷑ eſt iniquitatis elatio: lis afflatꝰ eſt cęcꝰ: ⁊ iluminatus ẽ mũdus. mite
vt in altum ſe ferat:in ſublime ſe erigat:ſed De piſce inquã ad piſcẽ:de rete ad eccleſiã: hllin
ſancta oꝛatio omnẽ humiliat ſuꝑpiam:vni de mari ad fontẽ:de captura factꝰ eſt factũ/ caſt
uerſam.deijcit vanitatẽ: ſſtante dſo. ra. Reliqͥt &̊ ſalũ fluctuãtẽ: ⁊ cępit ambula- nan
—— re poſt piſcẽ.Silitudo artis inflãmat deſſ/ Meth. ſunge
Ser.xxvi’I ¶ In eodent feſto: Sermo ImI deü audiẽtis: vt qante captur latebat in gin

n

eciſie

ai N

en .

liageſtg

lnan
igen⸗ Ch
Eiari⸗
en pari
nes: ing⸗

fkanic

hlan

eincuitte

esbonni,
kan, S5
htt
unnsi⸗
Nglithrr
enpoluie
tamg

fadisK.

iuaus:ſb
ißim
1snmani
ms gegt⸗
nnetr wat
Mmotdena

tue. Nen

lantst
sſcpiſi
nignd de
dNttecni⸗
ſtitchue
annni
ucis gen
umm
ar c
i O
fianticn
ſen. Cich

ſecinels

ſoninne⸗
nsiici,
rutti
cett

ba conterritꝰ*:certe eliſus audacia: vt ſemi/

piſces induxit: nũc aũt hoies ſagenis ſpiri
talibꝰ irretiuit. Paulꝰ aũt paruꝰ:ſed ex par
uo magnꝰ:dũ diceret᷑ ſaulꝰ:ſydereę vocl tu

net erectꝰ ĩ mundo doctrinã. Saule inquit

ſaule quid me ꝑſequeris? Ibat igit᷑ ſaulus

furijs inuectꝰ: duri pectoꝛis effla bat incen/
diũ:ſanctoꝛũq; ſãguinẽ ſitiẽs:ꝑ totã iudeã

alienꝰ ferebat᷑ inſania:vt chꝛiſti membꝛa la

niaret ĩ terris. Fit vna religiõe cludelis: vt

queſtionarius:⁊ inocẽtiũ ꝑ cãpos ſcelera/

tiſſimi aggerl euacuatꝰ*:vt iudęa ꝗ̊ idẽ ſe/

uierat in capite:crudelitatẽ exerceret in coꝛ/

poꝛe. Acceperat em̃ ſalus ptãtem a pncipi-
bus. acerdotũ:vt hoies fidei noſtrę occide/

ret:⁊ germinãtẽ fidei campũ manu nefaria
detruncaret. Dũ & poꝛtat ſaulus funereũ ʒ
milites chꝛiſti gladiũ: fulmineũ de cęlo ac/

cepit teſtimoni. Dũ craſſat᷑ pcuſ:t᷑:dũ chꝛi

ſti ſanctos ꝑſequit᷑:violẽto radio cęleſtis lu

minis cęcat᷑. Et qͥ aduerſus deũ erigebat᷑:

diuina voce terribiliter ꝓſternit᷑: Saule in/
quit ſaule qͥd me ꝑſequeris? Caput ꝓ mem

bꝛis clamat. Inquietat᷑ coꝛoꝰ:⁊ itonat chꝛi/

*canũ: ⁊ contra ſeuitiã pauli ꝓuincia cõque/

2

Mattb. 2.

ſtus in cęlis: Saule ſaule quid me ꝑſeque/

ris? Quid eſt qð muget popul*: muget ar/

rit᷑ cęli:vt qui nõ crediderat reſurgentẽ:ſal/
tem crederet in cęlis ſedẽtẽ: ⁊ qui defuncto
apoſtoloꝛũ dño aſſueuerat ex ſepulchꝛo mẽ
daciũ: ð celo viuẽtis acciperet teſtimomũ:

Saule inquit ſaule quid me ꝑſequeris: Su

bito igit᷑ ad iſtã diuinã vocẽ icrepatiõis in

fixus in tetrã ⁊ ſeuitiã ꝑdit ⁊ ſemitam:depo

nit feritatẽ ⁊ incurrit oculoꝛũ cęcitatem. ę

pit habere ductoꝛes quos habuerat anteꝑ
ſecutoꝛes. Vbi nam paule currebas:quan⸗
do currebas? Ecce nunc aberrãs quęris lo-

cũ:⁊ qui ꝑſequebaris chꝛiſtũ:cęcꝰ curris ad

manũ.O ſaule rapax lupe: comedes ſed ex

pecta paululũ ⁊ digerẽs digereris. Credis

8 ſaule in deo:adhibes fidem pfido:?: Mõ ſo

lẽt iſtg manus in ſanguine pollui:niſi te ad
huc ab eis vider cruciari. Paꝝ erat generi
tuo ꝙ crucifixerat chꝛiſtũ: inſuꝑ et manus
mittere nõ foꝛmid auit in cęlũ.Expᷣſſit pati

bulũ:poſuit in oſtia ſepulchꝛi cuſtodes. J

ceiſtus aſcẽdit ad patrem ⁊ adhuc genitrix

tua nõ caret ſeueritate. OQ iudęa ꝓphetarũ
ſanguine temulenta: nõdũ ſaciara es a ſan
guine abel vſq; ad ſanguinẽ ʒacharię: Flu

paulus

RS 7

mins tui ſcelen ſpumt: a te adhucvſq; nõ

ſaciant. Ab oꝛigine mũdi ſan guinẽ bibis ⁊
adhuc ſitis: necdũ tui facinoꝛis vnda ſicca/⸗

uit etiã alueo tui ſceleris ſitis. Mοd chꝛi⸗

ſtũ patibulo crucifixiſti:⁊ tã cito crudelitate
ſanguinis aruiſti? Sed ecce ꝓſterni᷑ auda/
cia tua:vt ſanctitas erigat᷑. Cadit miles dia
boli: vt ſurgat ſignifer chꝛiſti. Mittit petrꝰ E
in ſeculũ retiaculũ: circũfert paulus dñicũ
in mũdo vexulũ.Et iſte piſcatoꝛ hoim: ⁊ ille
utulat ſigno crucis gentiles. Currunt itaq;
vterq; ad palmã martyrij:et vterq; pueni⸗
unt ad coꝛonã: Mõ qͥdẽ eodẽ tẽpoꝛis curiu:
ſed eodẽ anni vertentis occurſu. Petrus ꝓ
chꝛiſto capite deoꝛſum verſo in ligno ſuſpẽ/
dit᷑:paulꝰ ꝓ chꝛiſto gladio trucidatr᷑. Ille ꝓ/
pꝛijs greſſibus ꝓficiſcebat᷑ ad chꝛiſtũ oculiſ
q; ſuperioꝛa reſpiciẽs beatũ ſpiritũ deduce
bat ad cęlũ:iſte ceruicẽ curuat ad penã ⁊ of
ferebat ceruicẽ capitis ad coꝛonã. Petrum

erux necat: paulũ gladiꝰ immolat. Duo ge /

nera ſupplicioꝛũ domini ⁊ chꝛiſti in duobꝰ
apoſtolis chꝛiſti: Petrus patit᷑ crucẽ:paulꝰ
ſentit pugionẽ. Piſcatoꝛem ſuſpẽdit hamꝰ
crucis:ꝑſecutoꝛẽ mucro minuit ꝑſecutoꝛis.
MNüc ad memoꝛiꝗ piſcatoꝛis flectũigenua
im peratoꝛis. Ibi radiant gemmę diadema
tis:vbi fulgent benefſicia piſcatoꝛis. Ex pi⸗/
ſcatoꝛe fecit dominꝰ apoſtoloꝛũ pꝛincipem:
ex ꝑſecutoꝛe fecit apoſtolicũ cõfeſſoꝛẽ. Pꝛeę⸗
ſtitit paſſio ſocios:quos fecerat fidei pᷣdica
tio copulatos. Veneremur ergo pꝛincipes
gregi nfi: ſi volumꝰ caulas itrałe paſtoꝛis.
neodem feſto: Sermo
Ogdie duos chꝛiſtiani nominis funꝰA
atoꝛes exultantis eccleſię feſta cõö⸗
elebꝛant.hi em̃ duo electi ſunt ad
populoꝝ ſalutẽ. Petrꝰad iudęoꝝ:
ad gẽtiũ. Petrus vt in iudęa vete/
rem ac deſertum agrũ repararet: atq; eum
ſub vm bꝛa legis infructuoſum ⁊ a caloꝛe ve
ri ſolis abſconditũ fidei ſalub:itate ⁊ gratie

Duoꝛ

fęcundaret: paulus vero ad gentes mittik:

⁊ ad terrã nouã quę nullꝗ ante dederat fru/
gẽ: nullũ fuerat experta cultoꝛẽ: qui aratro
dominicę crucis ꝓſcinderet: ⁊ in rudi cam/
po chꝛiſti nouellam infatigibilis operarius
excitaret. Petrus itaq; vineam vbi iam fue
rat repasat: paulus plantat vbi non erat.

Pertrus in iudęis arboꝛem ab antichi ger

minis nobilitate degenerẽ: in radice ſua ex/ D

V Ser. xXIX.

Bancti

colit: paulus vero in alieno fomite ꝑsgri/
nos ponit gentiũ ramos. Petrus in iudęis

terrã male fecũdã excolit: paulus in gẽtibꝰ
nõdũ cultã fecundat: A petro i iudęa olea
KRo. 1I. reparat᷑:a paulo in gentibꝰ oleaſter inſerit᷑.

Petrus in iudeis mollit duritiã:paulus in

gęẽtibꝰ illumiat ignoꝛãtiã. Petrꝰ tenebꝛas
⁊ vitia pellit ex oculis: paulus reddit ocu-
los a natiuitate cęcat. Vario ac diuerſo ge
nere innumeri populi ad vnius regis mili/
tiã cõgregant᷑:ac ſic duo potẽtiſſimi duces
petrus antiquũ de veteribꝰ reducit: paulus
nouũ ð tyronibus chꝛiſti cõducit exercitũ.
Diſcurrũt itaq; per vniuerſum mũdũ duo
ſplendidiſſimi negociatoꝛes: poꝛtãtes coꝛã
gẽtibꝰ ⁊ regibꝰ ⁊ filijs iſrael pᷣcioſa ſidei mer
cimonia. Circũferũt aromata iuſticię: thu-
ra diuinę venerationis:incenſum cõpũctio
nis: balſamũ caſtitatis. Illi igit᷑ ſal pꝛuden
Mattb.5. tię ſpiritalis:ð quibꝰdicit᷑: Vos eſtis ſal ter
rtxł: quibꝰ vtiq; animę cõdiant᷑: vt inuiolatę
B ab ęterna peccati coꝛruptiõe ſeruent᷑. Ero/
gant ꝑ omnẽ terrã ſpiritales diſpenſatoꝛes
pᷣcia ſalutis theſauros ſanctitatis: Quęrũt
quos ſecũ ad celos attrahant pijſſimi aiarũ
parẽtee diſpares partiũ ſtudijs:operũ me
ritis pares. Equales em̃ illos ac ſimiles per
varia ac diuerſa virtutum genera dixerim.

Nã ⁊ ſi cũ petro chꝛiſtꝰ vixit in terris:ſᷣ pau

lũ cõpellere nõ dedignat᷑ e cęlis: adhuc etiã
ꝑſequentẽ.Sed in opere ꝑſequẽtis apoſto⸗/
li fidẽ uidebat:⁊ ideo qꝛ ꝓſpexit ʒelũ:ho⸗/
noꝛauit affectũ. Et ꝗꝛ ſub ꝓpoſito placẽdi
deo agebat᷑ ignaru ad culpã: ſtatim poſt
admonitionẽ cucurrit deuotꝰ ad gratiam.

Nobrem ꝛ⁊ ſi in coꝛpoꝛe nõ ẽ locutꝰ cũ chꝛi/

ſto paulus: nõ minus eſt illud qð locutꝰ eſt
2. Cor.iʒ. chꝛiſtus ĩ paulo:dicẽte eodẽ:An experimẽ/
tũ quęritis eiꝰqui in me loquit᷑ chꝛiſtus? Ac
ſic quẽ foꝛis pſᷣdicationibꝰ pᷣferebat:intꝰ coꝛ
de geſtabat. MHeſcio igit᷑ qͥd ei defuerit ſan-
ctitatis:de cuiꝰ pectoꝛe dñs quaſi de pecu-/
liari tẽplo ſuo ſalutaria populis reddebat
.C doꝛacula. Petrus ambulare ſuꝑ aquas debi
MWatth. 14. ta ſoli deo poteſtaxe ſᷣſumpſit:⁊ rerũ obſtã
te natura ꝑ inſueti itineris nouas vias pen
dulũ inferens greſſum tumẽtia maris doꝛ/
ſa calcauit:ſed nõ minoꝛ paulus q ſicut ipᷣe
2 Cor:.ri. de ſe dicit: nocte ⁊ die ĩ ꝓfundo maris fuit.
Nõ mnoꝛ inquã paulus quẽ velut noui te
Jone.a⁊. ſtameñti ionã: die ac nocte ꝑ maris ꝓfun/
da iactatũ abſoꝛbuit fluctꝰ reddidit:quaſi

Auguſtini
ſacrũ depoſitũ violare nõ audẽs:qꝛ famula
trix eũ vnda cuſtodiẽs illęſum ppłoꝛũ pᷣdi/
cationibꝰreſeruabat.hic eſt quoq; beatus
petrus in illa celeſtiũ piſcipuloꝝ ſchola pᷣci
puus: ac pꝛimꝰ idoneꝰ qͥ vba viteę ex chꝛiſti
oꝛe ſuſcipiẽs:p euangelij poteſtatẽ iudeoꝝ
gẽtẽ ꝑditã quęreret:⁊ abdicatos ad hęredi/
tatẽ vocaret: interpꝛes legi:aſſertoꝛ gratię:
deſtructoꝛ ſynagogę: ecłlię repatoꝛ: ⁊ ideo
ſolus int
dico tibi:qꝛ tu es petrus:⁊ ſuꝑ hã petram
ędiſicabo eccleſiã meã:pignꝰ certe qui ędiſi
candis in domo dei populis:lapis eſſet ad
fundamentũ:colũna ad ſuſtẽtaculũ:clauis
ad regnũ.De hoc ait ſermo diuinus:Et po
nebãt inquit infirmos ſuos:vt vmbꝛa altẽ Actj. 5.
trãſeũtis petri obumbꝛaret eos.Si tũcopẽ
ferre poterat vmbꝛa coꝛꝑis: quantomagis
nũc plenitudo virtutis? Si tunc ſupplicãti
bꝰ ꝓderat᷑ aura quędã ꝑtrauſeũtis:q;toma
gis gratia nũc ꝑmauẽt? Merito ꝑ omnes
chꝛiſti eccleſias auro pᷣcioſius habet᷑ ferrum
illud pęnalium vinculoꝛum. Si tam medi⸗/
cabilis fuit obumbꝛatio viſitãti:quãtoma/
gis catena vinciẽt? Vt vmbꝛa inquã trãſ/
euntis petri obumbꝛaret eos.Si inanis ꝗ̃ᷓ⸗
dã ſpecies vacuę imaginis hfr̃e potuit in ſe
vim ſalutis:qᷓ;to plus de coꝛpoꝛe meruerũtꝰ
attrahere ſalubꝛitatis ferreo põdere ſacris
impſſa mẽbꝛis vincula paſſionis? Si ad pſi
dia ſupplicantiũ tam potẽs fuit ante mar⸗
tyriũ:quãtomagis efficax poſt triũppume
Fglices illi nexus qui de manicis ⁊ gõpedi
bus in coꝛonã mutandi:apoſtolũ còtingen
tes martyrẽ reddiderũt fęlices tenę:quę
nudatis pene oſſibus inhęrentes: viuas re
liquias de ſanguinis ſudoꝛe iam attrita car
ne rapuerunt: tactuſq; membꝛoꝛũ cruciatꝰ
ſui ſanctificat inſtrumentũ: in quo dũ affi/

ctio creſcit ad penam: cauſa penę ꝓficit ad

gloꝛiã. Fglicia vincula quę reũ ſuum vſq;
ad chꝛiſti crucẽ nõ tam cõdemnatura qᷓ; con
ſecratura miſerũt. In illa itaq; cruce imita/
ri metuẽs ſacriſiciũ redẽptoꝛis:capite in tra
demergi elegit. O virtꝰ humilitat igeniteę:
honoꝛari etiã ſuplicij genere ꝑtimeſcit:et qͥ
nõ recuſat dñici toꝛmenta patibuli:ſimilitu
dinem expaueſcit triüphi.
Ser eode feſto: Homelia deeo

ℳ₰ℳG

qð ſcptũ ẽ i euãagelio ᷑m Mattheũ: wand. 16.

Aenit ieſus in partes cęſarię phi/
lippi ⁊c̃.quę inſerta eſt in ſermone

oſtolos meruit audire: Amen MWatth.ꝛ..

6

PRNete
nigi
iyni
deu
deel
quic
ſubi
lalu
Ue 1n cent
igne
cc⸗
licſ ag, pul
inn

4

Künn
iſmO
ſtwa

Rch

Kücen

Aben
g ⸗

nerſce
ADAnn
eaugtg
seſlaad
l
s: vor
iñcci
Mons
ſloplein
tgröhton
dhonnes
bakfanmn
lanmpei⸗
gätone
Nqui di

Ananie ⸗

otuitine
enanai
gae ſuos
Gidi
antena⸗
müpbune
lſoheti/
i ctingen
uenegt
g:iunsſ
atmdt
ulcnau
odüaffi
egictet

un ſGH

men
nce inin
Pirutn
iſeni⸗
neirul
iſnlin
ſ de
una“

ie
ſernone

äxãäãeꝭ᷑xj. de Verbis apoſtoli:lr̃a. B. et
ſeganentihhdas
NItem in octauis eoꝛũdẽ apoſto/
lLoꝛũ: Homelia de eo að ſcriptũ eęſt
Wattð.14. in ęuãgelio ᷣn Mattheum: Juſſit
Diſcipulos aſcẽdere ĩ nauiculã ⁊c̃.
quę ſũpta eſt eyſermonibꝰ de Uer

bis domini:xii.et.xiiij.
¶ De ſancta Maria magdalena.
In feſto ſance manie magdale-
ne: Homelia ð eo qð ſcriptieſt in
aRud.⁊. eliãgelio ſᷣm lucã: Rogabat ieſum
pfhosriſeus qdã Z. Meiniens. Q
admonemur ⁊c̃.quę habeĩ ĩ libꝛo
Quinquaginta homeliarũ.xxiij.
¶ Deſancto Petro ad vincula

n feſto ſancti Petri ac vincula
Hoywmelia de eo qsð ſcriptũ ẽ in eua/
Wauðs.16. gelio m Mattheũ: Uenit ieſus in
partes (eęſarie philippi ⁊c̃.que in
ſerta eſt ĩ ſermone.xxxi.de Uerbis
apoſtoli:littera. B. et ſequẽtibus.
De ſancto Laurentio.
Ser.xxx. ¶ In feſto ſancti Laurẽtij: Ser. 1
A/ o Eatiſſimi laurentij martyris: cuiuſ
natalẽ hodie celebꝛamus: paſſionẽ
Inoſſe vos credo:⁊ quãta in perſecu/
tione pertulerit:dilectionẽ veſtrã ſcire poſſe
non dubito. Lanta em̃ eius martyrij gloꝛia
extitit!vt paſſione ſua mundũ illumiauerit
vniuerſũ?ꝰ Illumiauit mũdũ plane laurẽtiꝰ
eo lumine qͥ ipſe accẽſus eſt: ⁊ flãmis quas
ipſe pertulit:omniũ chꝛiſtianoꝝ coꝛda cale/
fecit.Quis nolit ad hoꝛã vꝛi laurentij igne:
H vt ęternũ gehẽnę nõ patiat᷑ incendiũ: Bea/⸗
ti igit᷑ laurẽtij exemplo ꝓuocamur ad mar/
tyriũ:⁊ accendimur ad ſidẽ:incaleſcimuſ ad
deuotionẽ: ⁊ ſi in nobis perſecutoꝛis flãma
deeſt:fidei tñ flãma nõ deeſt. Non ardemꝰ
quidẽ coꝛpoꝛe pꝛo chꝛiſto:ſed ardemus affe
ctu. MNon ſubijcit mihi perſecutoꝛ ignẽ: ſed
ſubijcit mihi deſideriũ ſaluatoꝛis. Eſſe aũt
ſaluatoꝛis ignem legimus in euangelio:di
Zuc. ⁊2. cente eodem domino: Meſcitis quia veni
isnem mittere in terrã: ⁊ quid volo niſi vt
accendat᷑: Quo igne ſuccenſi illi duo diſei-
Lucj.aꝗ. puli dixerunt: Nõne coꝛ noſtrũ ardens erat
in nobis:dũ loqueret᷑ in via:⁊ aperiret no/
LX bis ſcripturas:Hoc igit᷑ igne beatus laurẽ/

De ſan

D

. % % . „ ,„ „—
tius accenſus: flammaꝝ nõ ſentit incẽdiũ:
⁊ dum chꝛiſti ardet deſiderio: ꝑſecutoꝛis pę

cto Laurentio Ber. I

nꝗ nõ ſentit. Inquãtum em̃ in illo fidei ar-/

doꝛ fuerit: intantũ ſupplicij flama frigeſcit.

Coꝛpoꝛali em̃ beatus laurẽtius laboꝛat in/
cendio:ſed diuinus ſaluatoꝛis ardoꝛ mate-
rialem tyranni reſtinxit ardoꝛem. Quãuis

em̃ in fauilla membꝛa ſoluant᷑: fidei aamen

foꝛtitudo nõ ſoluit᷑. Coꝛpoꝛis quidem detri

mentum ſuſtinet:ſed lucrum ſalutis acqui/
rit. Non enim fratres beatus laurentiꝰ bꝛe
ui vel ſimplici paſſiöe perimitur. Nam qui

camino mergit᷑ vno impetu liberat᷑:hic au-
tem lõga ⁊ multiplici pęna cruciat᷑:vt moꝛs
ei aſſit ad ſuppliciũ ⁊ deſit ad ſinem. Dicit

em̃ ab illo ſeuiſſimo ꝑſecutoꝛe hęc btõ laurẽ

tio conſtituta pęna: vt ardentium expoſita
maſſa carbonũ:inſuꝑ eũ ferrea crate diſten/

gladio pcutit᷑: ſemel moꝛit᷑: qui in ſammaꝝ

2

tum lenta flamma cõſumeret:vt nõ tam in/
flammando cito interimeret hominẽ: q;diun
exurẽdo toꝛqueret:ita vt cũ vnum latus ex

uſtum ꝑſecutoꝛ cerneret:aliud latus ignibꝰ

obijceret exurendũ. Legimꝰ ananiam: aʒza/

riam ⁊ miſahelem beatiſſimos puos a re/

ge in camino ignis incluſos:in pęnarũ ſua/
rũ deambulaſſe flammis:⁊ igneos globos

pedibus cõculcare: VUnde ⁊ beatꝰ laurẽtiꝰ
nõ minoꝛi eſt gloꝛia pᷣferendus.Si quidem
illi in pęnarũ ſuarum flammis ambulabãt
hic ⁊ in ipſo ſupplicij ſui igne diſcũbit. Illi
veſtigijs pedũ cõculcarunt incęndia: iſte la

Daniel.

terũ ſuoꝛũ diffuſione e?ringuit᷑. Illi inquã

ſtantes in pęna eleuatis manibus oꝛabant
ad dñm:hic aũt ꝓſtratus in ſua pęna: totò
coꝛpoꝛe dominum depᷣcat᷑. Iterum ergo be

atus laurẽtius in doꝛſum ſupinus vertit᷑: ?

renes eiꝰ ignibus exurunt᷑:vt impleret᷑ pſal
mi ꝓphetia:queę dicit ex perſona laurentij:
Pꝛoba me dñe ⁊ tẽpta me:vre renes meos
1 coꝛ meũ. Vre inquit renes meos ⁊ coꝛ me
um:Duplici ſe poſtulat igne cõburi. Mã ſi
de ſolo mundi igne loqueret᷑: ſufficeret re/
nes tantũ exurendos incendijs obtuliſſe.
Coꝛ aũt niſi flãma chꝛiſti nõ vrit: atq; ideo
ad compꝛobandã deuotionẽ ſuã geminũ ſi⸗
bi ignem poſtulat: vt luctamie habito oſtẽ
dat in ſe plus poſſe amoꝛem chuſti q; pęnã
tyranni⸗ Oꝛemus igit᷑ fratres beatũ lauren
tium: qͥ dum fide ſua ꝑſecutoꝛis inenas

NP õ. 2 5.

5§

vlcit:oſtendit nobis per igeem fidei gehen

nę incendia ſuperari: et amoꝛe chꝛiſti diem

rnνιανυ⁴mù—äu &
de

Bermo xxxI. Oeę ſancto Laurentio Ger. I

iudicij nõ timeri. Mos vero fratres dilectiſ/
ſimi ſi ad cõſoꝛtiũ ſanctoꝝ martyrũ ꝑueni-
re volumꝰ:ð imitatione martyꝝ cogitemꝰ.
Debent em̃ in nobis aliquid de ſuis virtu/
tibus recognoſcere:vtꝓ nobis dignent᷑ do
mino ſupplicare. Si em̃ toꝛmẽta quę ſancti
martyres ꝑtulerũt ſufferre nõ poſſumꝰ:vel
cõtra malas cõcupiſcentias ipis intercedẽ/
tibus repugnemus.Et qꝛ nõ deſunt quoti/
diana peccata non: deſint etiã quotidiana
G remedia. Hemo ſe credat aliquã fęlicitatẽ
aut aliqð verum gaudiũ in hoc ſeęculo poſſi
dere. Beatitudinẽ hic ſparare poteſt:poſſi
dere nõ põt.Duo ſibi tẽpoꝛa oꝛdine ſuo ſuc
cedunt:tempus flendi:⁊ tẽpus ridẽdi. Ne/
mo ſe circũueniat frẽs:nõ ẽ in h mũdo tpᷣus
ridendi. Scimus fratres:ꝙ ois hõ gaudere
deſiderat: ſʒ nõ toti ibi querũt gaudiũ vbi
opoꝛtet inquiri. Verum in hoc mũdo gau⸗
diũ nec fuit nec eſt nec eſſe poterit. Sic em̃
ipſe dñs ĩ euãgelio ſuos diſcipulos admo/
Job.ice net dicens: In hoc mundo pꝛeſſurã habe/
bitl.Et iterũ: Mundus gaudebit:vos au/
tẽ cõtriſtabimini:ſed triſticia veſtra vertet᷑
in gauaiũ.Ac ſic in hac vita cũ laboꝛe:⁊ do
loꝛe quod bonũ eſt auxiliãte dño faciamꝰ*:
vt in futuro ſeculo bonoꝝ fructus colligere
cũ gaudio ⁊ exultatione poſſimꝰ:pᷣſtqte do/
mino noſtro ieſu chꝛiſto qui viuit ⁊ regnat
in ſecula ſeculoꝛum Amen.
Ser. xxxI. ¶ In eodem feſto Sermo

. „ .

dN mabo: Simile ẽ grano ſinapis:qð
LZucj.iʒ. acceptũ homo miſit in hoꝛtũ ſuũ:⁊ creuit ꝛ
facta eſt arboꝛ:⁊ volucres cęli requieuerunt
in ramis eiꝰ. Mouet foꝛtaſſe ſenſus vr̃os:
Ire regnũ dei tã ſclarũ atq; magniſicũ gra
no ſinapis exiguo cõparet᷑: ⁊ ſpei noſtrę in
ſe tã grande ſdlatiũ:rei viliſſimę ſimile eſſe
dicamꝰ: ᷣſertim cũ alibi idẽ dñs diſcipulis

Mottð.i7. ſuis dicat:Si habueritis ſidẽ ſicut granum

ſinapis: diretishigjr mõti: tollere ⁊ iactare
in mare ⁊ flet. Igi

ferre:neceſſario ⁊ granũ ſinapis magnũ ẽ:
dqq cuiꝰ ſimilitudinẽ fidem habere compelli
mur. agnũ aũt dixerimꝰ:nõ ſpecie ſʒ vir
tute:⁊ fidei nõ q̃litate oleris cõparãdũ:ſᷣ vi
B Soꝛe acrimonię coęquãdũ. MNã ſi diligent᷑ in
tendamꝰ*:inueniemꝰ a dño recte hanc ſimili

auſtertaen lLri⸗ õ αιιι tnG. e Da
41

₰α „$ ene
f Kens * N αα B8 A νRα C1α 11

Icit dñs inl euangelio: Cui ſimile?
egnum dei: Et cui ſimile illud eſti

3

2 k ſi fides tanta eſt quę po
teſt ab ipis ſedibꝰ montiũ fundamẽta trãaſ

tudinem cõparatam. Sicut em̃ granũ ſina-
pis pꝛima fronte ſpeciei ſuę eſt paruũ:vile:
deſpectũ:nõ ſapoꝛem pꝛęſtans:nõ odoꝛem

circũferẽs: nõ indicãs ſuauitatẽ: At vbi t⸗eꝛ
ri cęperit: ſtatim odoꝛẽ ſuũ fũdit:acrimoniis

exhibet:cibũ flãmei ſapoꝛis exhalat:⁊ tãto

caloꝛis feruoꝛe ſuccendit᷑:vt mirũ ſit in tam

friuolis tãtũ ignẽ fuiſſe cõcluſum:Cuiꝰ eti/
am ſemen in cbũ homines hyemis pſcipue
tẽpoꝛe magna ꝓ ſuauitate ꝑcipiut quate/

ſcerũ inxerna calefaciãt: Sepe etiã ex hoc ca
piti adhibẽt medicinã:vt ſi quid inualidũ:

ergo ⁊ ſides chꝛiſtiana pꝛima frõte videt eẽ

parua:vilis ⁊ tenuis: nõ potentiã ſuã oſtẽ/
dens:nõ ſuꝑbiam p̃ferens:nõ gratiam ſub
miniſtrãs: Ar vbi diuerſis tẽptatiõibꝰ teri
cxgperit: ſtatim vigoꝛẽ ſuũ ꝓdit:acrimoniã

ꝓulis dixerunt dũ cũ ipſis poſt paſſionẽ ſu/⸗

am dominus loqueret᷑: Mõne coꝛ noſtrum Zud. 24.

erat ardens in nobis in via:dũ aperiret no

goꝛ coꝛdium peccata cõburit. Et illud qui-

dẽ aſperum algoꝛẽ frigoꝛis remouet:hęc au
tẽ delictoꝛũ diabolicũ frigus expellit.Sina

pis inquã granũ humoꝛes decoquit coꝛpo⸗
rũ:ſides aũt libidinũ fluenta cõſumit:łt ꝑ
illud medicina capitis ꝓcurat᷑: gſidem aũt
ſpiritale caput noſtrum qð eſt chꝛiſtus dñs
ſępiꝰ refouet᷑. Sed ⁊ ſidei iuxta cõparatio/
nẽ ſinapis ſancto odoꝛe ꝑfruimur: ſicut ait

grano ſinapis poſſumꝰ cõparare:qui diuer

conſtitutus in coꝛpoꝛe erat humilis: igno-

tus ⁊ vilis:poſtea qᷓ; vexatus:laceratus:ex
uſtus eſt: vniuerſis ꝑ totũ mundũ eccleſijs
odoꝛem ſuę nobilitatis infudit. Recte igit᷑
huic cõparatio copulat᷑. Si quidẽ granũ ſi ·
napis cũ terit᷑ accendit᷑:laurentius cũ patit
inflammat᷑. Illud feruoꝛ attritiõis ſuę mo/
uet:hic ignem plurima vexatione ſuſpirat.
Sinapis inquã ĩ vaſculo calido decoquũ:
laurentius in craticula flammarũ igne toꝛ/

nus repellant ſzigoꝛa: humoꝛes egerãt: vi /

indicat:caloꝛem dominicę credulitatis aſwſi
rat:⁊ tanto diuini ignis ardoꝛe iactat᷑: vt et
ipſa ferueat ⁊ participantes ſibi ardere cõ/
pellat: Sicut i ſancto euãgelio duo ex diſci

bis ſcripturas dñs ieſus: Ergo granũ ſinaꝰ
pis mem bꝛoꝛũ viſcera calefacit:ſidei aũt vi

apoſtolus beatꝰ:Qm̃ chꝛiſti bonꝰodoꝛ ſu/ 2. &tf.2/
mus deo. Igit᷑ ſanctũ martyrẽ laurentium C

ſis attritus paſſionibus: ꝑ totum oꝛbẽ gra
tia meruit ſui fragrare martyrij. Qui ante

heo⸗
fent
ſec
at
ſubun
uen
“ len
ftigt
teſti
l
atla
ouse
ſuter
Cltur⸗
veral
tors
htich⸗
llüte
Deuo
oꝛa!

.

euuurer
deuot
bide
planc
Meie
guey
lae
hilmo
Eeecked
Etide
bultc
maren
deben
Pcioh
Dein
ſnän
lse⸗
idem⸗
P ham
diun
mine
füm⸗
lince
el:t
Wie
Ven

Bar

mün .

Ber. XXXI

bat itaq; extrinſecus beatus lau/

uit: ſed ad requiem domi
requiem dominicã ſancta religio

üele rentius
aeen ſed maioꝛ illl int inſe⸗ ſenientis incendijs: c
nae. ioꝛ illu intrinſe . endijs 5
. ma toꝛrebat. Et quã cus chꝛiſti amoꝛis fla coꝛohàuit. Sʒ et ipſa flamm
Rl rn . eret: incẽdia malore impꝛobꝰ ligna marerr ns vt eũ a ſide An ideo ſuſcepit
e men ſanctus laurẽti oꝛa ſupponeret: ta. ſed vt ꝓbatum dño ſuor ignis mutaret:
ſtün loꝛe nõ ſentit: Veiusas dafhag ſidet ca incendio beat no ſuo redderet. rert⸗
1 ꝛe nõ ſentit:⁊ dum chꝛiſti ſ ãmas fidei c ncendio beata cõſecrata ſui et. Lali em̃
Clli, frigidum eſt illi In chꝛiſti ſcepta cogi ca cõdemnata. C ecrata ſunt viſcera: non
85 dum eſt illi omne qꝗð pati cogitat: apoſto ta. Conuenit huic paſſie era: non
Löche teſt in viſceribus ig qð patit᷑. Hec em po apoſtolus: Ipſe aũ uic paſſioni qð ai
ſenſibus us igniü toꝛmenta ſe m̃ po / quaſi p ignẽ pſe aũt ſaluus erit ſic ad ait
ſenſibus paradiſi refrigeri enta ſentire: ꝑ ignẽ. Saluu ſaluus erit ſic tamen i. corf
e les macatanteptcen = venerabdli⸗ Selſonts en ferus etꝛoala
iadern pus exanime: nihil t rãni exuſa caro coꝛ atus. hec eſt erg tincendio concr. *
inuald in terris:cuiꝰ anim⸗ en derrimenti pa e es Ppter quã m JIr a paſſiõis fra
dictir erco ſite g demoꝛat in celi patik ꝙ ſui ſimiles c⸗ loꝛti addictꝰ eſt ſanctꝰ v 2
e ditur ergo ſuꝑ flammarũ i. in celis. Extẽ ni ſimiles cęteros hoꝛtar. eſt ſanctꝰ vir:
nchi vexat᷑ in latera: marũü ignitos Robos tatio illa intantũ s hoꝛtaret. Nam exhoꝛ
enici n latera: ſed gnitos Robos: ? ceden intantũ ꝓfecit: vt ille am exhoꝛ
nc toꝛmenta patit᷑: tã quantũ plu os: 2 cedente: ſides eiu fecit:vt illo a ſeculo re
lucß ꝛmenta patit: tãto amplius s pgnarum uerla! ‚ides eius regionis ipᷣi eculo re⸗
ptimeſcit. M tãto amplius chꝛiſtũ dñ 1uerſa puaſerit. Ita gionis ipᷣius loca vni
ziir Uin :oꝛquer r ali Rilaattienmeta Pneict. e ſno nenttd nen Paguaeſt
Wminni euotioꝛẽ laurẽtiũ ſaluatoꝛi eta ꝓficiüt. pulis. lurimi chꝛiſtianoꝛũ exi aſſus eſt:
– cioꝛa feerunt. luatoꝛi ſupplicia atro/ uns. Zficete nobis vehetac ltat in po/
ite n eodẽ 7 I⸗ Pppte wil re martyrũ ranplal ꝓfectũ ſa/
nen odeſeſto: Sermo 1 kmadatis vomimtctoiube tongomanb⸗
wanhli Eum ves heatos martdte eccris deuinx ominicis ſubdiderũt:2 nib?
a is antiquitas tradi yres s noz- ptrer euinxerunt ſe legibꝰ ſa erũt:⁊ ita cu
ioniſi . ia dis quitas tradit honoꝛiſicen- pter anteactã elegibꝰ ſaluatoꝛis:vt n
””ÿ”M tia digna miremur:ñ̃ honoꝛiſice ter anteactã vitã mere luatoꝛis: vt
ennn luurenti hrgna miem Rlddend en th gloꝛia nenge Worarm. fanc mar⸗
Penuno deuotiõe ſuſci iumphũ debemꝰ tot tãtũ ꝑfecerunt ſᷣ Mõ em̃ illo in temp
ſnn ibi debeo: v ipere. Maioꝛ tora ſupplici nt pᷣceptũ dñ: quo cõ mpoꝛe
li decbee rhiredulien ncn ere oſfecu pplilu prulere ſeid Nereleaas Aropas
ellu Alai ꝙ vbi ſidem meam h cot otem patne angeliũ vixiſſe: vt chꝛiſti l is Bus
uun aue wit inquã dan Wernn vortnropinio. b ltichent. Merelſe naide up⸗
ech⸗ cõpelloꝛ deuotic : vbip ea ent quoꝛũ fini inquã vt initis
alron bque no Vlcht⸗ Fam ionecrcertetl ih unnn :7 martyre nnis optimus mnina
h⸗ . Anuzponibilig Nsrdantleu en quãta mi- vi — is tunc dahilolu huinecn paſ/
Ptenti Et ideo tẽpoꝛis noſ ilia facta eſſe cõſpexi. cit᷑. Igit᷑ quoti e grece: latine teſti⸗ . .
uinant buit cofede ienunarr goacro nodis en mmn lam ttorne d acrio wans
— maret. Supꝛadictũ igit pᷣteritam cõſir/ nium phibemus. And s chꝛtſto teſtimo⸗
ſatai debem? deuoti git᷑ virüũ beatum te illa dicit᷑ quę paſſioni eꝛ crux dñi nõ tãtũ Z
. - uotione ſuſcipere: . tota ne . ug paſſionis tẽpo — 6 tãtüũ D
llerſu Feoſn ſanguinẽ ſuũ obe re: Pꝛimũ quia netonſktuitiſed illa grrort⸗. ligni affixio⸗
umennun Panon hrogatiuã pbrer nn rclel. Samiptrigrtmatf vitrutib⸗⸗ eamicm⸗
gvidiue lis e minimam trib 7 11 ſim no⸗ po 1vi etur ſaluatoꝛ dicen ptat᷑.De
is eſſe debeat i chꝛiſti uit: oſtendens qu poſt me venire: atoꝛ dicere: Qui vult 2
gotbeh⸗ debeat i chꝛiſt endens qua ire: tollat crucẽ ſuã et ui vult Mattð. 16.
idem tã ſancte cõu ianis fides: Tertio me. Nunquid em ucẽ ſuã et ſe Ur Wattb. 16.
Quim nan ã̊ ſanctę cõuerſationi TLertio y cuti nquid em̃ omnes m et lequatur
nã martyrij tẽpoꝛe ationis fuerit:vt co cuti ſunt dñm:cruciſi es martyres qui ſe
los:n P itaer tepoꝛe pacis i it: vt coo omnes vi 1: crucifixi ſunt cñ dñ qui ſe/
ſanctitate t cis inuenerit.Sed cũ omnes virgines qᷣ i nt cñ dño:? Nũqqd
catus mine wigi anta beatũ laurẽti Sed cũ quunt᷑ agnũ es qͥ iuxta Apoc 2* Hühcd
n mine vidiſſent cert urẽtiũ ꝓ chꝛiſti quunt᷑ agnũ dei:cruciſixe pocalypſim ſe- Apoc.
1audis rü manifel nt certare gẽtiles: ino Müquid paul i:cruciſixę ſunt vt ſeqi ſe- Apoc.n
6 rü manifeſtos rati Etiles: erroꝛel. Nuũquid paulus apo eſunt vt ſequant᷑: 1.14.
ſmf uinceret:tũ sD rationabili caſtigatio ; eo / rat cũ dice sS apoſtolus cruciſi- ant⸗
al⸗ inceret: tũc illi inebꝛiati aſtigation rat ců dicebat: Mihi us cruciſixus fue-
ent⸗ eũ:⁊ cede e nigebegei denore pnerdn in cruce ebar abihi aat abſit nrin ue *
incn Eri coꝛpus cdelinima ſantiarüterun beati hi mũdus cruciſixus eſt chꝛiſti: p quẽ mi⸗ Sar e.
ſoll Niere beatũ coꝛpue aticula tradi ie autẽ dicit: vt i 1s elt 7 ego müdo: Hoc
ſuſpiet Dus vel georreng: de nõ ad Ban wierat, barſauetel pur nar crucem e lene ,
dungl Snis: vel toꝛmenta a ſide chꝛiſmt immura igit vita lei ue nirutuich ghoihti Tor HW
ipen immuta/ viuat:crux eſt atq; oĩs ſi ſcðᷣm euengeliũ

Ger.xxXXIII. De ſancto Laurentio Ger.IIiII

aſcendendo ad celũ exaltatus vt arboꝛ eſt.

Sermo ¶ In eodem feſto: Sermo I

EVii ſimile eſt regnũ cęloꝛũ: ⁊ cui ſi⸗

e eſt grano ſinapis. Multa pᷣſtrin/
ximus:quibus ꝓbaremꝰ regnum dei gra⸗
no ſinapis nõ immerito cõparari:⁊ diſtan/⸗
tiã in ſola ęſtimatione eẽ vᷣboꝛũ: nõ ĩ colla/
tione virtutũ. Siqͥdẽ chꝛiſtiana fides quę
regnũ dei eſt:eandẽ virtutẽ obtinet:quaę ſi/
napis natura depꝛomit. Nam ſicut ſinapis
granũ cũ ſumimus vultu cõtriſtamur: fron
te contrahimur:ad lachꝛymas ꝑmouemur:
⁊ ipam ſalubꝛitatẽ coꝛpoꝛis noſtri cũ quo/
dã fletu auſteritatl accipimꝰ. IAllinc em̃ ama
ritudo nos exaſperat:acrimonia penetrat:
hinc caloꝛ ignei ſapoꝛis accendit: et toto ꝑ/

turbati coꝛpoꝛe tũc magis ſani efficimur cũ

ampliꝰ deploꝛamꝰ: Ita ergo ⁊ cũ ſidei chꝛi⸗
ſtianę mandata ꝑcipimꝰ: contriſtamur ani
mo: affligimur coꝛꝑe: ad lachꝛymas ꝑmo/
uemur: et ipſam ſalutẽ noſtrã cũ quodam
fletu ac męroꝛe cõſequimur. Inde em̃ nos

ieiunia exaſperant:illinc peccatoꝛũ cõſcien

tia macerat. Hinc patrimonij iactura per/
turbat:⁊ toto contriſtati habitu mag ſalu/
teum oſchuimur ſi amplius defleamꝰ: ſcõᷣm
Joh̃.16. qð ait dñs: Vos ploꝛabitis ⁊ flebitis:ſęcu/
B lũ autẽ gaudebit.Sicut aũt cum ſinapi ca/⸗
put foꝛte curandũ eſt:iubemur ad raſum ca
pillos demere:impedimẽta cutis vniuerſa
deponere:vt nudo coꝛpoꝛi ꝑfectius medici
na ꝑueniat: Ita ⁊ cũ anima ꝑ fidẽ curãda ẽ:

ſcipimur a nobis ſabſtantiã auferre ſęculi:
impedimẽta auri argentiq; deponere: vt ⁊ 4

nudeę et ſoli animę congruentius ſpiritalis

medicina cõueniat.QAuiſq; em̃ rebus mun/

di ⁊ diuitijs ſęculi obuolutus eſt:huic ſidei
medicina nõ ꝓderit. Ergo quod ſucus ſins
pis in coꝛpoꝛe: hoc fides chꝛiſtiana opera
in anima. Sed qm̃ in eadẽ dominica ſentẽ/
Lucj.iʒ. tia ſcriptũ eſt: Qð acceptum homo miſit in
hoꝛtũ ſuum:⁊ creuit ⁊ facta ẽ arboꝛ:⁊ volu⸗
cres requieuerunt in ramis eius:diligentiꝰ
requiramꝰ quis iſte ſit:cui hęc cuncta cõue/

niant. Diximꝰ ſuperius ſanctis martyribꝰ

qui diuerſis attriti ſunt paſſionibꝰ naturã
Cſinapis poſſe cõgruere: Sed qm̃ dicit ſcri-
lI.S. ptura: Et creuit ⁊ facta ẽ arboꝛ:⁊ volucres
requieuerunt in ramis eiꝰ:arbitroʒ hoc ipſi
chꝛiſtodñio dicere:⁊ rectius cõparari:qͥ na/
ſcendo in honine humiliatꝰ vt granũ eſt:

mile eſtimabo illud ait dñs. Simi/

tyres ſaluatoꝛis:ad quos ſi quis ſe foꝛtiter

deꝰ omnipotẽs pater voto ſupplici exoꝛo:
vt qͥ mãdas nubibꝰ ⁊ pluunt imbꝛes:qͥ tan Ns.4.

nerabile em̃ mihi eſt dñe:⁊ pᷣcoꝛdijs meis re
uerẽdiſſimũ de matre filij tui loqui: ⁊ de ſã
ctiſſimo coꝛꝑe eiꝰ linguã ſermonibꝰoccupa DWU
re:ꝗ ſola meruit deũ hominẽq; paritura ſu W
ſcipere:facta thꝛonꝰ dei ⁊ aula regis ęterni:
ſcðm qð tu docuiſti nos ꝑ ſanctos patriar-

Granũ plane ẽ chꝛiſtus dũ patit᷑: arboꝛ eſt

dũ reſurgit. Granũ inquã eſt: cũ famis eſu/ Mattö. X⸗

riem ſuſtinet:arboꝛ eſt cũ quinq; milia viro/ Aucj.9.
rum quinq; panibus laturat. Ibi ſterilitra⸗
tem humana cõditione patitur:hic ſacieta-
tem ꝓpꝛia diuinitate largitur. Sranũ autẽ
dixerim dñm cũ cedit᷑:cũ cõtemnitur: cũ in
crepat᷑:arboꝛẽ aũt cũ cecos illuminat:moꝛ
tuos reſuſcitat:peccata condonat.Ramos
aũt huiꝰ asboꝛis ſi requiras inuenies. Ra/
mus eſt petrus: ramus eſt paulus:vamꝰ eſt
beatus laurent*:cuiꝰ hodie natalitia cele/
bꝛamu Rami ſunt oẽs apoſtoli vel mar⸗

tenere voluerit:fluctibꝰ ſęculi minimeener
git᷑:quinpotiꝰſub vmbꝛa illoꝝ latitãs Sehẽ
nę nõ patiet᷑ ardoꝛẽ: ſecuruſq; de diabolicę
tempeſtatis ꝓcella erit:⁊ de die iudicij ex/
urentis incendio ipſo adiuuante qui viuit
⁊ regnat in vnitate ſpirituſſencti deꝰ:per in

flinita ſęcula ſeculoꝛum Amen.

¶ Item in egdẽ feſto: Homelia de
eo qð ſcriptũ eſt in euagelio ſᷣm Jo
hannẽ:Amẽ dico vobis: Niſi gra / Job. 12.
nũ frumẽti ⁊c̃.incipiẽs: Humilita
tis magne ⁊c̃.quę ſumpta eſt de ex.
poſitione doctoꝛis Jbidem.

¶ Be aſſumptiõe gloꝛioſiſſime vir/

¶ In feſto Aſſũptionis ſanctiſſime Sermo
ei genitricisvginis marie:Ger. XxXXIIII.
ND interrogata de virginis ⁊ matris A
nſi reſolutione tẽpoꝛali:⁊ aſſũptio⸗ Nꝛefatio.
ne penni: q itelligã reipõſurus: te

gis montes ⁊ fumigãt: qui aperis terrã et
germinat:quid dicã iubeas: qͥd ꝓferam pᷣ⸗
beas:ad qͥd ſermonẽ dirigam aperias. Ve

Pmn

.
4 6

Be⸗

güͤn
eal
guct
cthe
ſancl
nü
onet
necc
Poe
und
luitc
lehu
ſanc
inum
oni
hate
fievi⸗

leguu
vttri

ſanct
din
nẽi
ego
nüce
ſima⸗
,dunt
ne in
vege⸗
ſpſeß̃
nicot
Piz 4
tensg
nati⸗

cm
lckffrio gig ſ

urcgt

ſice
deie
par
am

chas tuos:ꝓphetas ⁊ apoſtolos figurisęt

ſermonibꝰ*:qbꝰ nos credimꝰ:qꝛ nũqᷓ; fefelli/

ſti:qͥ nec fallere nec falli nouiſti:oſtendẽs fi

liũ tuũ coęternũ tibi et ↄſubſtãtialẽ ĩcarnã/

piin

n
nih

mno

Ber. XxXXIIII. De Aſſumptiõe Marie Ben

udnk
inn di:⁊ incarnatũ ꝑ virginis vterũ:de qua car pſeuerantes vnanimiter in oꝛatione cũ mu
nlgche nsẽ aſſũpſit:qui coꝛꝑalia cũcta tecũ creauit lieribus ⁊ maria matre ieſu et fratribus eiꝰ.
lnin auctoꝛ: adminiſtratoꝛ de :ab hoie factus Hoc dicimꝰ quia tãto quę magna exiſtunt
Aſeli. eſt homo:ab ea natura ſumẽs non oꝛiginẽ: cautius tractanda ſunt:quãto ſpecialibus
eſcn ſanctiſicante ſpiritu tuo:in ea vterũ huma/ auctoꝛitatum teſtimonijs nõ poſſunt ad li/
Nndn e nũ ⁊ puriſicante atq; mũdante ad cõcepti- quidũ roboꝛari. Sed qꝛ quędam ſcriptura ca i.
unn onẽ filij tui:Cuiꝰ dignitat ⁊ gratię effectũ: ſancta veris indagationũ ſtudijs quęrẽda
hnahnen R ienehe lingan valer exgraneze. reliquit:ꝗᷓ nõ ſunt ſuꝑflua eſtimanda vů ve
haned Nõ em̃ talis cõceptus:taliſq; partꝰ niſi de- ra indagatiõe fuerint patefacta. Fęcũda ẽ .
nds. N uunm decuerat:qͥ venerat redimerꝭ quos vo / em̃ veritatis auctoꝛitas:⁊ dũ diligeter dil/
e luit creav. Creare ꝓſecto maieſtate:redime cutit᷑: de ſe gignere quod ipſa eſt cognoſci-
Ancde re humilitate: humilitatis naturã ſumens tur. Sępe em̃ diſcuſſa veram cõueniẽtiam
IAn, ſanctã de ſanctiſicato coꝛꝑe:⁊ imacslatã de parit:quã manifeſtis ſermonibꝰ abſcõdit:
ſeſtr immaculato. Ineſtimabilẽ em̃ ſanctiſicati · Et ſepe apertis ſermonibꝰ inſinuat:in qui/
R onia gram quã cõcipiẽdus ſᷣbuit:ↄceptꝰ ? b⸗ nihil pter illud qð ſonuit qrẽdũ inuitat:
niete nat mõ abſtulit. Quę quãtũ ĩ coꝛpe value ·¶ Att eſt illud: qꝛ abꝛaã genuit iſaac:iſaac ge/
ebn irt virginis: lli ſol notiſſimũ eſt ꝗᷣ de eiꝰ na nuit iacob: iacob iudã ⁊ fratres eiꝰ:⁊ cetera
ecq9 BG tura naturã luſcepit q; cõdidit. Per quem talia in quibꝰ ſola littera tenẽda eſt. Qug
ginit te quęſo dñe:qꝛ ꝑ illũ cũcta bona tribuis:q dam autem ſic cõmendat:vt pariter litrerã .
wehei vt tribuas eligis: vr me inoffenſe de tanta ⁊ myſticũ intellectum inſtruat:vt in trãſitu Exo.14.
ſanctitate loqͥ tribuas. Et ſi nõ totũ vt eſt: maris rubꝛi:⁊ manna cęleſti: ⁊ tabernaculo Ero.ic.
qQq5ð impoſſibile omni humanę linguę eſt:ta dei atq; arca teſtamenti:vbi futuroꝛũ figu/ Exo.25.
melite mẽ ipᷣm qð eſt ex parte dicat᷑ vt eſt. Sonet ra baptiſmi videlicet chꝛiſti ⁊ eccleſię oſttſa-
ofn ergo pᷣcioſiſſimum vera pcioſitate:ſanctiſſi ẽ p̃rogatiua. Quędã tm̃ myſtice:vt cũ deũ
fige mũ certa ſanctitate:ineſtimabiliſſimũ:ſidiſ dicit inſufſlaſſe in faciem adã ſpiraculũ vi/ Señ. 2.
Mung ſima veritate. Qug aꝛ humanã ronẽ exce / teę: q tñ os ad ſpirandũ non habetrenec ma⸗
ſtdeet, dunt:ſpiritus tu aſſit:ꝗ ſuo ſacro ſoirami- nus ad operãdum:licet ꝓpheta dicat: M Pzs. 118.
n ne inducat nos in omnẽ dicẽdoꝝ veritatẽ: nus tuę fecerũt me:⁊ plaſmauerũt me.Süt
. vt᷑ qꝛ de eiꝰ coꝛpoꝛe ⁊ aĩia loquẽdum eſt: qð etiam quędã: ꝗᷓ quãuis cõmemoꝛari ex to/
ſneyi⸗ ipſe ſter naturalẽ vſum ſanctiſicauit ⁊ gra/ tolomiſſa ſint:vera tamẽ ratione credunt᷑: „
tiã cõtulit:non aliena dicere patiat᷑: ſed ꝓ/ atq; ipſa ↄueniẽtia rei qðamõ quẽadmodũ
ofſinesn pꝛia ad laudẽ ⁊ gloꝛiã tuam deus omnipo dux ⁊ pᷣuia creditur. Mihil em̃ de melchiſe/ Señ.14.
eSI tens pater:⁊ ad honoꝛem filij tui ꝑ virginẽ dech ſacerdotĩ dei excſi iuſtieia loquitur· 2
nati: ⁊ eiuſdẽ ſpirituſſancti dei ⁊ dñi noſtri: cum ipa ſceſſiſſe tatę laudis merita cogno
gimung 4 cum quo èſt tibi regnũ ⁊ imperium: in om / ſcatur. Mihil de enoch ⁊ helię poſtq; rapti geũ.5.
inn e gxplicit pᷣfatio nia ſęcula ſęculoꝛum Amen. ſWDaeuunt vite feęlicitatę cõmẽdat: cunctis liqui/ q. Regſ.2.
ilnste Dncipitſerme Via ꝓfundiſſimę et ſua dignitate al- do ſcientibus beate eos viuere: quos do
S tiſſimę ſum reſponſurus queſtioni:le/ minus hinc in futurũ ſeruandos voluit ra⸗/
NadnN ca. I. croꝛem meum obſecro:vt ꝓ me depꝛece᷑: ? pere.Quid ergo de marię moꝛte: quidve *
Slenia ſi ̊ a me pleniter dicta cognouerit: donis de eius aſſumptione dicendum eſt: vnde
pſerun. dei gratus exiſtat:ſinautẽ minus:noſtrę cõ dinuina ſcriptura nihil commęmoꝛat:niſi q/
ans. patiat᷑ infirmitati. Quia licet minus vale rendum ratione quod conueniat veritati:
zonest amus dicere:vera tñ ꝓculdubio volumus. fiatq; ipſa veritas auctoꝛitas: ſine qua ne /
arſ De ſanctiſſimo igit᷑ coꝛꝑe pꝑpetuę virginig „ ceſſe eſt: nec valeat auctoꝛitas. Memoꝛes ca
bon marię eiuſq; ſacrę animę aſſumptione:quã /Menim conditionis humanę: moꝛtem illam
nun tũ deus donauerit loqui ſi/ uſcipientes: hocl ſubij ſſe e tempoꝛalẽ dicere nõ metuimꝰ: quã
zee pꝛimũ dicimus:quod in diuinis ſcripturis idem eius ſilius qui deus ⁊ homo eſt: lege
Nm -/ . Job. 19. poſtq; dñjs in cruce matrẽ diſcipulo cõmen/ ſoꝛtis humane ſuſtinuit: et hoc quia homo
ſoniͤs Acuit: vt caſtitas caſtis tuere᷑ obſequijs: de eius ſuſceptus ⁊ ꝓfuſus eſt vtero. Sed
̃ſeil nihil reperit᷑ de ea pᷣter id quod lucas cõme ſi dicimus moꝛtis eã vinculis tenen:⁊ reſo
nib moꝛat in actibus apoſtoloꝛũ: cõmemoꝛans luta in cõmunẽ putredinẽ:vermẽ ac cinerẽ:
liund⸗ Acti.i. eiuſdem nominatim dicẽs: Hi omnes erat laboꝛãdũ eſt ſi ᷣ conueniat lantę Anetitatl
3
„₰

4. „

Bancti

Auguſtini

Zer.

tante aulę dei ſrogatiuę. Scimꝰ em̃ dictů matre:qui ſic elegit naſci deus de homie. hn
Seõ.5. pꝛimo parenti: Quia puluis es ⁊ in pulue- Maria ergo ⁊ ſi communicat erumnis eue: .
rẽ ibis. Quod ſi de moꝛte dicit᷑: generalis nõ cõmunicat parturiendo cũ doloꝛe. Pꝛo⸗ gelu
eſt ſententia:ſi de reſolutione in puluerem: meruit em̃ hoc ſinguiaris ſanctitas eius et ll
hanc conditionẽ caro chꝛiſti euaſit de carn/ ſingularis gratia: ꝙ ſuſceptione dei ſingu⸗
ne marię ſumpta: quę coꝛruptionẽ nõ ſuſti/ lariter eſtimata eſt digna. Mon imerito er⸗ ehs
nuit.De hoc em̃ ſcriptũ ẽ:per dauid ꝓphe/ go a quibuſdã generalibus excipitur vera SJ ng
Pa.i5. tam dicentem: Quoniam nõ derelinques eſtmatione: quã tãta ſeruat gratia: æ atto K
. animã meam in inferno: nec dabis ſanctũ lit dignitatis ſ̃rogatiua. Quantũ em̃ chꝛi/ 5 uu.
tuum videre coꝛruptionẽ.De quo autẽ ſan ſti poteſtag poſſit mundi oſtendit vniuerſi⸗ Ca. 5. mnaf
cto dictũ ſit: archangelus ꝓdidit: qͥ ad ma tas:quantũ gratia marię monſtrat integri lalad
c.i. riam ait: Et quod naſcet᷑ ex te ſanctum: vo / tas. Quę ſicut oiuerſa sſt a natura: ita di- Kef
Xcxo.ac. cabitur filius dei. Vere ſanctum et ſanctũ uerlſa es ab vſu.Quid ergo: Si in tanta di a autl
ſanctoꝛum. Vnde ⁊ illa ſancta ſanctoꝛũ di/ uerſitate dicimus eã humanę ſoꝛtis moꝛtẽ tieynn
cunt᷑:quę illa ſeruabant:quibus ille ſigura ſubiſſſe:nec vinculis eiꝰ retineri: ꝑ quã de Vaii
bat᷑ qui veraciter ſolus ſanctus ſanctoꝛum voluit naſci:⁊ carnis ſubſtantiã cõmunica⸗ diuin, nito
dicit᷑. Hic em̃ idem eſt de quo archangelus re:nũquid impiũ erit: Scimꝰ em̃ ieſum om Ause
gabꝛiel danieli loquit᷑ inter cętera quę fu/ ia poſſe:qui de ſeipſo ait: Hata ẽ mihi om Mattb2s. uſſnt.
maniel.s. tura oſtendit dicens:Et impleatur viſio et¶ nis poteſtas in celo ⁊ in terra. Si ergo vo busiul
pꝓphetia:⁊ vngat᷑ ſanctus ſanctoꝛum. hic luit integram matrem cũ visginitatis ſerua pesg
em̃ ſanctus coꝛruptionẽ nõ vidit:qui tertis re pudoꝛe:cur nõ velit incoꝛruptã a putredi in me.
die cum triumpho rediens ab inferis reſur/ nis ſeruare fętoꝛe:? DHicat qui cognouit ſen/Ro. n iume:
rexit. Caro eiꝰ quę de maria ſumpta eſt: ert ſum domini:⁊ qui conſiliarius eiꝰ fuit: Nũ/ quod
2 Cor.I. ſi moꝛtua eſt ex inſirmitate:reuixit tũ ex dei quid nõ ꝑtinet ad benignitatẽ dñi matris qulppe
virtute.Sed hoc ille qui quãdo voluit mo / ſeruare honoꝛem:quilegem ſoluere nõ ve / Mattb. . ſtumon
ri:quãdo voluit reſurgere potuit. Excipi᷑ nerat ſed adimplere. Lex em̃ ſicut honoꝛẽ Exo.2o. ſapient
ergo ab illa generali ſententia de virgine matris ſcipit: ita inhonoꝛationẽ damnat. Nagis⸗
ſumpta natura. Qðõ ſi marię non congruit: Qui em̃ in vita pᷣ ceteris illã gratia ſui ↄce⸗ lure effn
congruit tñ filio quem genuit ieſu. Uoca / pt“ honoꝛauit:pium credere ẽ ſingulari ſal/ gen:
bulum ieſus gloꝛioſum omni oꝛnatu cultu uatione eã in moꝛte ⁊ ſpeciali gr̃a honoꝛaſ/ ampe
q; digniſſimũ: nomẽ quod eſt ſuper omne ſe. Potuit em̃ eam tã a putredine q; a pul/q adiung.
nomen:non decuit ab hominibus appella uere alienam facere:qui ex ea naſcens vir/ Ca. 6. voloyt
2 ri:neq; ab eis efferrin mundũ:ſed ab excel ginem eã potuit relinquere. Putredo nn⸗ denntc⸗
ga. 5 lẽtioꝛi quadã maioꝛiq; natura. olt bee ⸗ q; ? vermis oppꝛobꝛium eſt humanę cõdi⸗/ iineſti
aogg dicta ſunt de quibꝰ excipit᷑ marię ſiliꝰ: ¶ tionis:a quo oppꝛobꝛio cum ieſus ſit alie/ habere
. cõtuẽda ſunt ꝗᷓ etiã euę dicta ſunt: ſi cůctis nus: natura marię excipit᷑ quã ieſus de ea ankq
fęminis generalia ſint:⁊ ſi in aliquo excipi - aſſũpſiſſe ꝓbat᷑. Caro em̃ ieſu caro marięẽ: dignit
Señ.ʒ. atur maria.Scriptum quippe eſt: Mulieri et multo ſpecialius qᷓ; ioſeph iudę cętero/ uuhe
quoq; dixit deus: Multiplicabo erumnas rũq; fratrum eius quibus dicebat: Frater Señ. 7. mand
tuas ⁊ cõceptus tuos. In doloꝛe paries f em̃ ⁊ caro noſtra eſt. Caro em̃ chꝛiſti quãuis kriſino
lieos: ⁊ ſub viri poteſtate eris: ⁊ ipſe domi gloꝛia reſurrectionis fuerit magnificata :et Canedr
Zudj.. nabit᷑ tui Erumnam maria ſuſtinuit: cuuus potent ſuꝑ omnes cęlos aſcenſione gloꝛiſi- (en
aAnimã gladius paſſionis chꝛiſti ꝑtranſiuit: cata:eadẽ tamen carnis manſit ⁊ manet na ſioſs
ſed conceptus nõ multiplicauit:nec ſub vi- tura quę aſſumpta eſt de maria. Ipſe enim ſtiens
ni: id eſt mariti poſtate deguit:quę ĩiteger eſt qui conceptus ⁊ genitus atq; a moꝛtuis tero⸗
rimis viſceribus de ſpirituſancto chꝛiſtum ſuſcitatus eſt ꝑ gloꝛiam patris:ſicut ꝓfecto vogen
ſuſcepit:⁊ virginitatis integritate manẽte ipſe teſtat᷑ poſt reſurrectionẽ:quando apo⸗ ſocor
virgo pꝑmanſit. Quem qꝛ ſine peccati col- ſtolis dixit: Videte manus meas et pedes LZud.24. Ane
luuione / ⁊ ſine virilis admixtionis detrimẽ meos quia ego ipſe ſum. Quid em̃ ẽ: Ipfe W
to ſuſcoit:ſine doloꝛe genuit ⁊ ſinð integri ego ſum: niſi quia alter nõ ſum:qᷓ; qui tunc ii
tatis violatione cum pudoꝛe virginitatis eram quãdo paſſus ſum? Hoc ſiquidem co Pe
integra ꝑmanſtt.Hoc em̃ potuit efficere de gnoſcere poteſtis:qͥ ĩi manibꝰ ⁊ pedibꝰmeis lie

Vv*

Ber. xXXIIII. De Alſſumptiõe Marie vir. B

odeheni, e er. I
tnme· ct.1. clauoꝛum vulnera cognoſcitis. Ipſe ergo q; fena: Thꝛonum dei: thalamum celi do.
eegy idemq; celos aſcendit: carnem quã de ma mini: tabernaculum chꝛiſti: dign um eſt ilhii
tpel tee ſuſcepit ſuꝑ aſtra tranſuexit: honoꝛans eſſe vbi ipſe eſt. Lam pᷣcioſum theſaurũ di Z
daneii. omnẽ humana natunã: multomagis ma, gnius eſt celum ſeruare q; terram: tantã in.
Migeng, ternam. Si igit natura mattis eſt filius:cõ tegritatem merito incoꝛruptibilitas nõ pu/
nhir ueniẽs eſt vt ſit ⁊ filij natura mater: nõquã tredinis vlla reſolutio ſequit᷑. Illud ergo ſa
HWRRKZ tum ptinet ad ęquam adminiſtrationẽ: ſed cratiſſ imũ coꝛpus de quo chꝛiſtus carnẽ aſ-
Rr quantũ ptiner ad, eandem recipꝛocã ſubſtã ſumpſit ⁊ diuinã naturã humanevniuit:nõ
– tiam: vt homo de homie: caro decarne:ma anmittens quod erat: ſed aſſumẽs quod nõ ⸗
Nirin ſen 4 iorſui a matre: nõ ad vsitatẽ pſonę erat: vt verbum caro: hocẽ deus homo ſie/ Job. i.
R 6 lad vnitatẽ coꝛꝑalis naturę ⁊ ſubſtãtię. ret:eſcam vermibus traditum:quia ſentie
Sang ü E n erate fadere põt gratia ſine ꝓpꝛi// nnon valeo:dicere pertimeſco:in cõmuni ſoꝛ
W Ca.. etate ſpecialis naturę:quãtomagie vbi gra te putredinis futurũ de vermibus pulue/
nii tie vnitas ⁊ coꝛpoꝛis ſpecialis ẽ natiuitas. rem. De quo ſi nihil aliud ſentirem qᷓ; de p/
nüimut, Alaitas naq; gratieę eſt: vt diſcipuloꝛum in pꝛio:nihil dicerẽ niſi quẽadmodũ de ꝓpꝛio:
gͤn JƷoðb.i. chꝛiſto de quibus ipſe dixit: Pater ſancte: qð abſq; vlla ambiguitate ſoluẽdum eſt in
Duinnnt ſerua eos in nomine tuo quos dediſti mihi moꝛtem: poſt moꝛtẽ eſt futuꝝ putredo:poſt
Wenmhhan vt ſint vnum ſicut ⁊ nos.Et item de omni/ putredinem vermis: poſt vermẽ vt dignũ
n Beg bus iuſtis:Hõ autẽ ꝓ his rogo tantũ:ſed ⁊ eſt abiectiſſimus puluis. Quod de maria
Gnoſn ꝓ eis qui credituri ſunt per verbum eoꝛum credẽdum nõ videt᷑ conſentibile: quia eſti/
Mind in me:vt omnes vnum ſint ſicut ⁊ tu pater mationem pꝛocul pellit munus incompa/
iogtſn in me:⁊ ego in te:hoc eſt vt ipſi ſint ꝑ gratis rabilis gratię. Quod me dicere multaꝝ cõ ¶
uchiüfi quod nos ſumꝰꝑ diuinitatis naturã.hęc ſideratio reꝝ inuitat:q̃rũ ⁊ illa ꝗdã eſt quã ca o.
Ns quippe gratię vnitas quę cunctis in chꝛi- ſuis aliquãdo miniſtris ipᷣa vᷣitas ait:Qui Job.12.
ſobgeni w ſtum credentibus ſeruat᷑:ſi marię nec minꝰ mihi miniſtrat me ſeqt᷑: ⁊ vbi ego ſũ:illicet
ianherin⸗ ſapientiũ eſtimatione non tollitur:quanto/miniſter meus erit. Si em̃ hęc eſt genera/
Nonidaun, magis cũ gratię vnitate ipſa ſpecialitas n lis ſententia omnium ꝑ ſidem ⁊ piam ope/
igtul turę efficit vnum matrẽ ⁊ filium:filiũ ⁊ ma/ rationem chꝛiſto miniſtrantium: quãtoma
eiſihinil trem? VTlidẽdũ etiam eſt qͥd de his quos ſe gis quodãmodo ⁊ ſpecialiter marię. Ma⸗
Aigebonen cum ꝑ gratiam vnũ eſſe voluit cõſequẽter riã namq; operis exhibitione ⁊ fidei ſidiſſi/
neineönn) adiungit. Ait em: Pater quos dediſti mihi maveritate miniſtrã chꝛiſti fuiſſe oĩs qͥ ſane
a tnn volo vt vbi ego ſum ⁊ illi ſint mecum: vt vi ſapit intelligit.Abſq; dubio em̃ opere ad/
beunets deantclaritatẽ quã dediſti mihi.Q magnã miniſtratrix extitit: quę hũc in vtero geſſit Zucj.n.et. 2.
kemni ⁊j ineſtim bilẽ bonitatem dei:qui ſecũ ſuos partuq; ꝓfuſũ aluit ⁊ fouit:atq; vt euange
1usſtii⸗ babere in gloꝛia vult vt ſua claritate fru- lium refert:ĩ ſſepe reclinauit: ⁊ a facie hem
gilient an?t: qui hic ſua ſide iuncti:vnũ cum eo eſſe dis fugiens in ęgyptũ abſcondit:⁊ omnem
annntt digni iudicant᷑. Si & ſecũ eos habere vult: infantiã eiꝰ pio ꝓ matris affectu eſt ꝓſecu⸗
hit n atq; hoc poteſt qui omnia poteſt: quid eſti ta:ita vt vſq; ad crucẽ in qua filiũ vidit pẽ/ Job.19.
4 ene mandum eſt de matre vbi digna ſit habe⸗ dentem iam virũ ꝑfectum:ab eius indubi/
dcnt: i R ri ſi non in pᷣſentia filij?:Quantum igit᷑ con / tanter nõ receſſerit cõſectatu: non ſolũ greſ
iti⸗ 4 Ca. S. tueoꝛ:quantum intelligo: quantumq; cre· ſibus pedum tanq; pꝛo reuerentia dei: ve-
nmin⸗ do:marię anima claritate chꝛiſti fruit᷑: ⁊ glo rũetiam ⁊ imitatiõis affectu. Maria er
nimngen rioſis conſpectibus eius ſemper inhęrere ſi miniſtratrix chꝛiſti ſpiritalium operũ quali
– tiens ⁊ ſemꝑ conſpiciens:dum ineſtimabili tatibus:ſicut deuotiſſima extitit: ita abſ
n NMn ter paſcitur: excellẽtioꝛi quadã ſpecialiq; ſ̊ / dubio religiõis ſide ⁊ verę credulitati cha/
aNgaNen rogatiua a filio honoꝛat᷑:poſſidens in chꝛi/ ritate ſecutrix fuit.HNon em̃ potuit eiꝰ diui
naſunfn ſto coꝛpus ſuum qð genuit gloꝛiſicatum in nitatis nõ eſſe credula: quę ſe nouerat hũc
anc dextera patris:⁊ ſi nõ ſuum ꝑ quod genuit: nõ virili ſemine ſcõm oꝛdinẽ naturę:ſed di Zud.n
nrutl⸗ ſamen ſuũ quod genuit.Et quare nõ ſumm uino ſpiramine nunciante archangelo cõce
neni per qð genuit: Si nõ obuiauerit necdũ ꝑ/ piſſe:videns ſemper famulantiũ an geloꝛũ
unum ſpecta auctoꝛitas:vere credo ⁊ per quod ge ei adeſſe frequentiam vt naſcituro ⁊ nato:
eſlicie y, nuit: quia tanta ſanctiſicatio dignioꝛ cęlo ẽ quãdo videlicet facta eſt cum angelo multi
egeibe 4 6¹ 4 D3

Bancti Auguſtin be
tudo cęleſtis exercitꝰclamãtiũ et dicẽticm: ta ſeruare inuſta:cur abnuat i matre ꝓpꝛia
Zucj.a. Sloꝛia in excelſis deo: ⁊ ĩ tera pax homini qð elegit in veſte aliena? Jonam ſeruare in Jone.x.··
bus bonę voluntatis:⁊ in ęgyptũ fugituro ventre ceti ſter naturalẽ vſum voluit incoꝛ
atq; inde iterũ redituro. Quibꝰ liquido co ruptüũ ſola miſericoꝛdia: mariã incoꝛruptã
gnoſcere potuit:quia talia obſequia nõ niſi Ster naturã nõ ſeruabit gratia? Seruatus
WMVattð. 2. deũ decuerãt. VUnde ⁊ ſtellę annũciatio: et eſt daniei datus itemperatiſſimę fami leo/aniet. e.
magoꝛum de longiſſimis partibus inſpera nũ:nõ ſeruanda eſt maria tãtis donata me ct. 14.
ta adductio q́; maximũ illi extitit indicium ritis dignitatũ: Hæęc cunga quę diximꝰ: qꝛ
Xud.a. veritatl. Similiter ⁊ ſimeonis ⁊ annę ꝓphe naturã ſeruantia nõ cognoſcimus:in marię
tali dignitate inſolitꝰcętus:⁊ huic ſpecialis intesritateplus potuiſſe gratiã q; naturã
occurſus:ug omnia ꝓcul dubio maria cõ nõ dubitamꝰ. Diuinitatis em̃ oꝑvſũt quę
ſeruãs his cũctis altius ad fidem roboꝛata dicimus: ⁊ ideo poſſibiua qꝛ omnipotẽtia.
pio coꝛde cõferebat: intantũ vt omnino nõ Chꝛſſtus ergo dei virtus ⁊ dei ſapiẽtia cuiꝰ i.Cori.i.
nutabunda: ſed certa de filij ptãte tanq; de ſunt omnia ꝗ̊ᷓ patris ſunt ⁊ velle: Velle aũt
Job.a. dei virtute vera deſiciente in nuptiis vino omnia quę ſunt iuſta ⁊ digna:⁊ ꝑ hoc vidẽ/
dixerit:qꝛ vinũ nõ habent:ſciens plane illũ tcur digna: letari facit mariã lęticia inenar⸗
hoc potuiſſe qð eũ mox cõtigit diuio mira- rabili anima ⁊ coꝛpoꝛe in ꝓpꝛio ſilio cũ ꝓ⸗

culo cõpleuiſſe. Ecce igit᷑ maria ſide et oꝑe
chꝛiſti miniſtratrix:⁊ deuota vſq; ad moꝛtẽ
eius ſecutrix: nõ plus greſſu qᷓ; imitatiõis:

pꝛio fllio ꝑ ꝓpꝛiũ ſiliũ:nec vllam ſequi de⸗

bere coꝛruꝑtionis erumnã quã nulla ſecuta

eſt tantum filiũ parturiẽdo iutegritatis coꝛ

coꝛpoꝛs ſ. eruarg illeſa: veruũetiam veſtimen/

3

vt debui: ignoſce obſecro tu ⁊ tui: Qui cũ

yt credendũ eſt:affectu: ſi ibi nõ fuerit vvbi ruptio:vt ſit ſemꝑ incoꝛrupta quã tanta ꝑ/ te
3 3335 chꝛiſtus ſuos miniſtros vult eſſe:vbi ergo fudit gratia:ſit integraliter viuens quę om din. g
erit:Et ſi ibi:nunquid ęquali gratia? Et ſi niũ integrã ꝑfectãq; genuit vitam: ſit cum ww
MWatið.is.non ęquali:vbi ęqua dei cenſura quę vni/ illo quẽ in ſuo geſſit vtero:ſit apud illũ illa
cuiq; reddit ſcõm ſua merita? Si ergo me / quę genuit: fouit ⁊ aluit illum: maria dei ge Anlu 6
rito pꝛę nnibus marię viuenti donata eſt nitrix:dei nutrix: dei miniſtratrix et dei ſe⸗ h
gratia: moꝛtug erit minuẽda? Abſit: Quia cutrix: de qua vt iam dixi: quia aliter ſenti
ſi omnium ſanctoꝛũ moꝛs eſt pꝛecioſa: ma- re nõ audeo:aliter dicere nõ ſſumo. Suſci/
rię ſane eſt pꝛecioſiſſima: quam tanta comi piat igit᷑ hũc ſenſum fraterna charitas: m e
tata eſt gratia: vt mater dei dicatur et ſit. qð ſpiritꝰ chꝛiſti inſpirauit. Oſtẽſa ſunt ex J
A Conſideratis igitur vniuerſis: vera ratio parte quę taliter hoꝛtata ſũt me dicere. Si e.
Ca.io. ne cenſeo conſitendum mariã in chꝛiſto et quis autẽ refragare his elegerit: cũ dicere
* apud chꝛiſtun eſſe. In chꝛiſto: qꝛ in ipſo vi nõ velit hoc nõ poſſe chꝛiſtum: ꝓferat qua/ ic
Actj.i7. uimus:mouemur et ſumus. Apud chꝛiſtũ re nõ conueniat velle:ac ꝑ hoc neꝝ eſſe. Et
gloꝛioſe ad ęternitatis gaudia aſſumptam cum ſe veraciter cõſiliũ dei de his noſce ma t
benignitate chꝛiſti et honoꝛate ſuſceptam niſeſtauerit:incipiã credere:de quibꝰ aliter ne
pꝛę cęteris quam gratia honoꝛauit pꝛę cęte- nõ poſſum ſentire. Miraboꝛ illum altitudi
ris:atq; ad communem humilitatem non nem cõſilij diuini inueſtigaſſe:quã me cum .
eſſe adductam poſt moꝛtem putredinis vi- apoſtolo digna reuerẽtia videoꝛ debere ad
delicet vermis ⁊ pulueris:quę ſuum ⁊ om / mirari dicente:oO altitudo diuitiarũ ſapiẽ/ Ro.n.
Zucj.⁊I. nium genuit ſaluatoꝛem. In cuius ſi pote- cię ⁊ ſcientię dei:qᷓ; incõpꝛehẽſibilia ſunt iu 0
ſtate eſt ſanctoꝛum de capite capillum non dicia eius:⁊ inueſtigabiles vię eius. Et qꝛ
perire: eſt ⁊ illam anima ⁊ coꝛpoꝛe integra ſcðm eũdem apoſtolum:ex parte cognoſci/i. Corleiʒ. 5
poſſe ſeruare. De cuius poteſtate ſi nullus mus ⁊ ex parte ꝓphetamus:dixi de his:et Dan
dubitat eccleſiaſticsꝛum quin poſſit matrẽ ſnõ quantũ eſt:tamen quẽadmodum me e Een
ſine coꝛruptione in perpetuum ſeruare: cer dicere debuiſſe credidi.Si ergo vera ſunt q̃ n
dubitandum eſt voluiſſe qð attinet ad tan ſcripſi:tibi gratias ago chꝛiſte:quia de ſan/
tam benignitatis gratiã? Si elegit diuuna cta vᷣgine matre tua niſi qð pium: dignũ⸗ ſ6
voluntas ſola gratia inter crepidães vehe iuſtum eſt ſentire nõ potui.Si ergo dixi vt 4
Panieł.ʒ. mentiinigniũ flammas non ſolum pueroꝛũ debui:appꝛoba chꝛiſte tu ⁊ tui. Si autẽ nõ 3

Ber. XXXV.

deo patre et ſpirituſancto viuis ⁊ regnas chꝛiſto regnare. Suſfficere debet tantum
ek. deus ꝑ omnia ſęcula ſęculoꝛum Amen. notici? humanę hanc vere fateri reginä
fund fllozꝛum: pꝛo eo ꝙ regem peperit ange-
unn Ser. XXXV. ¶In eodem feſtq Sermo II loꝛum. Sed necinuenitur apud latinos E
uufxf ☛ Aliquis tractatoꝛum de eius moꝛte qui-
il⸗ A Deſt nobis dilectiſſimi fratres di piam dixiſſe aperte. Mã illũ euãgelij ver⸗
ee es valde venerabilis: dies omni/ ſiculũ quem ſimeon dixit ad domini ma,
dnnn unm ſanctoꝛum ſolẽnitates pꝛecel / trem: Et tuam ipſius animã pertranſibit Zud.2. *
nne. lens. Adeſt inquãoies inclyta: dies ꝑcla- gladiꝰ: beatę recoꝛdationis ambꝛoſiꝰ c,’i
SIni fra:dies in qua e mũdo migraſſe creditur tractaret:ait: Mec hiſtoꝛia nec littera do- ⸗
e Vviirgo maria. Et ideo laudes intonet vni/ cet mariam gladio vitam ſiniſſe. Hinc et
Ngtin ( Z uerla telra cum ſumma exultatione tan/ Iſidoꝛus: Incertũ inquit ꝑ hoc dictum
Küigno ag tęvirginis illuſtratꝰ exceſſu:qꝛ indignum vtrum gladium ſpiritus an gladiũ ſigniſi
lte valde eſt vt illiꝰ recoꝛdationis ſoleſtnitas cet perſecutionis. Et quid de his de qui /
Nent ſit apud nos ſine maximo honoꝛe: ꝑ quã bus loquoꝛ dicam:cum nec ipſe qui haun
nenn⸗ merꝛimus auctoꝛem vitę ſuſcipere. Sa- accepit ante crucem domini in ſua: id eſt Yob.19.
ch, tiſqꝰ pꝛępoſterum iudicandum eſt: vt cũ iohannes euãgeliſta de hoc poſteris ali
gi ſanctoꝛum celebꝛamus victoꝛias marty/ quid retinendum ſcriptis mandauerit?
Rinn rum:illius ſolennitatem illis non pꝛęfſera Mullus enim hoc ſidelius narrare potuit
* mus quę huic mundo edidit pꝛincipem ſi illud deus manifeſtare voluiſſet: q; il⸗
unn martyrum. I—i hac ſiquidem die compe/ le vtiq; qui hãc nutriendam ſuſcepit: nec
guen tenter ſpõſo illi celeſti ꝓclamat beata vir contra moꝛem filius matrem reliquit.Re
iri Ns.72. go: Tenuiſti manum dexteram meã: ⁊ in ſtat ergo vt homo mendaciter non fingar
ran voluntate tua deduxiſti me:⁊ cum gloꝛia apertum quod deus voluit manere occul
lin aſſumpſiſti me.Hhodie inquã ⁊ ipſa a ſpp tũ. Vera autẽ de eius aſſumptione ſentꝰ:·a⸗
ndage Cant.⁊. ſo fllio et domino congrue audiuit: Jam aee eſſe pꝛobat᷑: vt ſcðᷣm apoſtolum: ? Kor.i2.
adaſ⸗ hyems trãſüt: imber abiit ⁊ receſſit:Sur/l iue in coꝛpoꝛe ſiue extra coꝛpus ignoꝛane
inin , ge pꝛoxima mea: ſpõſa mea: colüba mea tes:aſſumptã ſuper angelos eam eſſe cce
B ⁊ veni.hhęc ideo dicimus fratres:quia ſi / damus. his igitun pꝛemiſſis: loquamur D
nnus:fn .V cut iam in conſuetudinem ſuſcepit eccle- aliquid in laudibꝰ ſacratiſſimę virginis.
lulbung ſia:hodierna die ad cęlos aſſumpta fuiſſe Sed quid nos tantilli:quid actione pu/ 2
N.91 credit᷑ virgo maria. Sed quo oꝛdine hinc ſilli:quid in eius laudibus referemus: cũ
dͤdce ad ſuperna tranſierit regna:nulla catho/ et ſi omnium noſtrum membꝛa verteren/
ngun lica narrat hiſtoria. Mon ſolum autem tur in linguas: eã laudere ſuffiteret nul/
geſeſ reſpuere spocripha:verũetiã ignoꝛare di lus? Altioꝛ cęlo eſt de qua loqmur:aby /
olet citur hęc eadem eccleſia. Siquidem ſunt ſo ꝓfundioꝛ cui laudes dicere conamur. *
ib'alte nõnulia ſine auctoꝛis nomine de eius aj· Hec eſt enim quęſola meruit mater ⁊ ſpõ
atud ſumprtione cõſcripta: quę vt dixi ita cauẽ ſa vocari.hheęc pꝛimę matris damna reſol
Inecun tur: vt ad confirmandam rei veritatem le uir: hęc homini perdito redẽptionem ad/
Nbeeul iminime ꝑmittantur. Hinc ſane pulſan duxit. Mater enim generis noſtri pęnã Seß.5.
ive nõnulli: quia nec coꝛpus eius in terra intulit mundo: genitrix domini noſtri ſa/ uc. 2,.
iurt inuenitur: nec aſſumptio eius cum carne lutem edidit mũdo. Auctrix heccati eua:
8. vt in apocripha legit᷑: ĩ catholica reperiẽ᷑ auctrix meriti maria.Eua occidendo ob/

ogt hiſtoꝛia. Quibus dicendum eſt: quia ſi
Peun.34. moyii coꝛpus nõ inuenitur ab homine in

en Exo.ʒʒ. terris cum quo locutus eſt deus facie ad
mnlonh faciem:illius quęrere dementię eſt:ꝑ quã
denn idem maieſtatis deus incarnatus efful-
e Ot in terris. Neq; em̃ dignum eſt de coꝛ-
rog poꝛis eius noticia ſollicitũ quẽpiam eſſe:
uis quõẽ nõ dubitat ſuper cęlos eleuatam cũ
ud

De Aſſumptiõe R

fuit:maria viuiſicando pꝛofuit. Slla ber.
cuſſit:iſta ſanauit. hęc em̃ mirabili atq;
ineſtimabili modo omnfui rerũ ⁊ ſuũ pe-/
perit ſaluatoꝛẽ. Quę heęc virgo tã ſancta
ad quã venire dignaret᷑ ſpirituſſanctus?e
Quę tam ſpecioſa: vt eam deꝰ ſibi elige/
ret ſpõſam? Quę tam caſta vt eſſe poſſet
virgo poſt partum:? heęc eſt dei tempfum:
„ 4

Bancti

Auguſtini

ʒ—.—
.

des ſileat lingua carnis:quas ſemꝑ ardẽ/
ter ꝓfert anima: Mũc noſtras peto vt au
res doctrinarum tuarũ demulceas oꝛga

ta: ſpirituſancto replera: plenitudine di/

tuita chꝛiſti ſanguine redempta et dicat:

Magniſicat anima mea dominum. Sic Zud.1.

Kebi. . ſons ille ſignatꝰ: ⁊ poꝛta ĩ domo deiclau/ uinitatis afflata:ad heliſabet veniſſet co
ecb. ſa. Ad hanc nãq; vt dixi ſpirituſſanctus gnatam: poſt exultationem iohannis in
deſcendit:hanc virtus altiſſimi obumbꝛa vtero mfis:heęc dño decãtauit cãtica lau/ N
Fult. heęc eſt immaculata coitu: fecũda par dis: Magniſicat aia mea dſim: Et exulta Qud.i.
tfu: virgo lactãs: angeloꝛum ⁊ hominum uit ſpũs me in deo lalutari meo. Pꝛimo R u
Oubum nutniẽs. Merito namq; beata ſin/ igit᷑ in hoc loco quęrẽdũ ẽ: qͥd ſit magnii i
gulari a nobis pconio extollitur:quę ſin care dñm: Heq; em̃ magnꝰ ſit a creatura el
* ulare cõmertium mundo ſbuit. Deniq; creatoꝛ. Sed ſciendũ nobis eſt duobꝰmo ſen
tantũ ſe ad celi faſtigia ſubleuauit: vt ver/dis dici magniſicari:idvſt aut magnũ fa fe
* bum in pꝛincipio apud deum: de ſupna cere:aut magnum adoꝛare: magnum ad, lkt
cęli arce ſuſciperet.& fgęlix maria:⁊ omni mirari. MÆiagniſicat enim deus g nobis: “”
laude digniſſima. O virgo dei genitrix cum magnificari dieur nobis . Sed to
agaoꝛioſa: o ſublimis puerpera:cuiꝰ viſce- nunquʒid ſic in nobis ſicut in beata maria ð
ribus auctoꝛ celi terręq; cõmittit᷑. O fcli- eandem carnem aſſumpſit ꝓ nobis? Aue bus
cia oſcula lactẽtis labijs impꝛęſſa: cũ in- inquit ad eam angelus gratia plena: do/ nup⸗
ter crebꝛa indicia reptantis infantię: vx minus tecum: benedicta tu inter mlie/ gan
Aucj.a. pote verus ex te filius tibi matri allude- res. Spirituſſanctus ſuperueniet in te: 2 d
ret:cũ verus ex patre dominus impera / virtꝰ altiſſimi obumbꝛabit tibi: Jdeoq; lſc
ret. Nam auctoꝛem tuũ ipſa concipiens quod naſcet᷑ ex te ſanctum: vocabitur ſili nin
edidiſti in tempoꝛe puberem quẽ habe/ us dei. Nuęcunq; tamen anima ſancta ſart
bas ante tempoꝛa conditoꝛẽ. O fęlix pu verbum concipere poteſt èedendo:pare/ adn
erperium: letabile angelis: optabile ſan- re pſdicando: magniſicat amando. Ende dele
iis: neceſſarium perditis:cõgruum ꝓfli · ⁊ dauid ꝓpheta dicit: Magniſicate do/ Ns. 53. geut
eraac Earis. Qui poſt multas aſſumptę carnis minum mecum:⁊ exalremus nomen eius dus
iurias: z ad vltimũ verberatus flagris: in inuicem. Ac ſi diceret: Magnitudinẽ ltr
MHatth.27. potgtus felle:affixus patibulo: vt te ve· dñi mecũ pꝛędicate:⁊ nominis eius hco⸗/ lon⸗
1 ram matrem oſtenderet: verum ſe homi/ nia magna voce attollite.hinc irerum di . Apes
hhnem patiendo monſtrauit.Sed quid di/ cit: vomine deus meus: magniſicatꝰ es Nz. roz. uda ge
cam pauper ingenio: cum de te quicquid vehementer. Unde autem magniſicetur . ror
dixero minoꝛ laus eſt q; dignitas tus me in nobis iſdem ꝓpheta ait: Magniſicata Ns. v55ũ5. gni⸗
* retur? Si cęlum te vocẽ:altioꝛ es. Si ma/ eſt vſq; ad celos miſericoꝛdia tua. hinc ¶ ſdie
trem gentium dicam:pᷣcedis. Si foꝛꝛmam namq; optandum eſt in ſingulis: vt no/ ninee
dei appelem: digna exiſtis. Si dominã ſtra anima magniſicet dominum: cõcipi- une
angeloꝛum vocitem: per omnia te eſſe ꝓ ar dei verbum:pariat ⁊ nutriat: rcoꝛdet᷑ Ron
baris. Quid ergo de te digne dicã: quid ſaluationis ſuę pia cõmertia: quomodo erult
referam:cum non ſufficiat lingua carnis nullis ſuis ſcedẽtibus meritis ſit ab ini⸗ intur
tuas enarrare virtutes:has interim lau quitate ſaluata:ſed ſola dei bonitate gra kumn ſalon

Es
Mc ſtolne

1ecm̃ de dilexit mũdũ: ait euãgeliũ:vt ſfili/ JZob.z. umne
nis. Plaudat nunc tympanis ſcęna tuis um ſuum vnigenitum daret. hHinc nãqd No z ſanct
⁊ veloces articulos puerperę cõcrepent. ⁊apoſtolus: Qui pꝛopꝛio inquit filio nõ Ro. 8. vil
Concinant lętantes choꝛi:⁊ alternantibꝰ pepercit:ſed pꝛo nobis tradidit illum. ) bin dom
„ modulis dulciſona carmina miſceantur. mirę pietatis affectus:o ineſtimabilis ar⸗ dun
Audiamus fratres:audiamꝰ pio mentis doꝛcharitatis:Quis ante tantę pietatis eullt
affectu:audiamꝰ quẽadmodũ tympani/ diuitias non obſtupeſcat? Quis ante tã qlis
ſtriarum doctrinis cõcrepet beata virgo ineffabilem charitatem non contremiſ/ iſc
Jmaria. Audiamꝰ inquã:⁊ huic harmonię cat:? Quis vnquam poſſet ſperare: vt ex eii
moꝛibus reſpondeamus. Deniq; cũ hec deo ante tempoꝛa natus:naſceretur pꝰ Nbt, Kin
mulier beatiſſima ab angelo iam ſaluta- hominibus in tempoꝛe ex ſęmina homo
factus⸗: Ende ſcriptum eſt: Cum venit Sal. 4.

loni

dn plenitudo tempoꝛis: miſit deus filium ſu laudavur extollitur:⁊ cum vituperat fue/
n um factum ex muliere: factum ſub lege: rit magnis iracundię ſtimulis agitat᷑: qui
tel vt eos qui ſub lege erant redimeret: vt cum manſuetis nõ humiliatur: ſed in ſu-
i agdoptionem filioꝛum reciperemꝰ. Quis perbię faſcibus eleuatus ceęteros quaſi ex
net ⸗ inquã poſſet eſtimare:vt poꝛtaretur ma/ alto montis ſupercilio cõtemplatur.Sed
dcen nibus fęmineis poꝛtatoꝛ oꝛbis:panis an / quis hęc ad plenum ita poteſt calcare:vt
– geloꝛum aleretur:virtus celoꝛum infirma ab hac exultatione hiſdem vitijs interpel
igii retur:vita omnium moꝛeretur? Magni⸗ lantibus nec ad momentum ſe credat ab
Ne ficet ergo in his attima gloꝛioſiſſimę ma/ ſtrahi:cum ſcriptura pꝛonũciet: Coꝛpus Sap..
e A rię dominum: magnificet et noſtra. Ad/ qð coꝛrumpitur aggrauat animam: ? de/ *
T miremus: gratulemur: amem“: fſaudemꝰ: pꝛimit terrena inbabitatio ſenſum mul⸗/
RM adoꝛemꝰ:gratias ijji agamuis:qm̃ ꝑ eiuſ. ta cogitaãtẽ: Ingemiſce ergo o ſancta ani-
tech dem redemptoꝛis noſtri moꝛtem e tene ma quęcunq; in domino exultas: æ quo/
gen bꝛis ad lucem: de moꝛte ad vitam: de coꝛ tiẽs te ab hac exultatione abſtractã vide
K ruptione ad incoꝛruptionem:de exilio ad ris eſſe :dicito: He pꝛoijcias me dñe a fa/ Nõ. z0.
l pataam: de luctu ad gaudium de terris cie tua:⁊ ſpiritum ſanctum tuum ne aufe/
alen ad cęleſte regnum vocati ſumus. Qua/ ras a me. Redde mihi lęticiam ſalutaris
di iag liſcunq; igitur anima ſancta talibus fue/ tui:et ſpiritu pꝛincipali conſrma me. Et Oι
hufl rit incitamentis occupata:nihil concupi/ hic attentius intuere: quã exultationenm
nunſnn ſcit terrenum:gihil tranſitoꝛium mihil qd petierit. Quod enim hebꝛaice ieſus:hoc
Anlayrt ad tempus arridex: nihil quod ad pſens latine ſalutaris dicit᷑. Quę enim hec lęeri/
dd delectat.Hęc riſum luctum computat: e cia eſt ieſu:niſi contemplatio eius:qualis
Sar gaudium in męroꝛem cõmutat: cui mun- venturus eſt in gloꝛia ſua? Sciendum ve/
Monmans dus carcer:celumq; habitatio eſt: Cui ex ro eſt:quia illi tunc hac claritate potient᷑:
begolii ultatio de ſſentibus nulla eſt:quia in i/ qui hic poſiti redẽptoꝛis ſui veſtigia imi/
iu eus ⸗ lo tantum gaudere appetit: qui ſuper om tantur. Et quidem dominum ieſum egi Joh. 1I1 et. 4.
ümm M nes eſt. Vnde in ſancto cantico cum di / mus doluiſſe: fleuiſſe: ex itinere fatiga-
ugian ö Xucj. R ceret go gloꝛioſa: Magniſicat aia mea tum fuiſſe:oppꝛobꝛia ⁊ iniurias ſuſtinuiſ/ Mattb.27.
nir dominum: Et exultauit ſpiritus meus:ſi ſe:ſputa:flagella:crucem ſuſcepiſſe:nun⸗
Legtinn gnãter addidit: In deo ſalutari meo. Ac quã tñ legimus eum riſiſſe:pꝛoſperatum
iu u. bir! ſi diceret: Anima mea quę magniſicat do in terra fuiſſe.hinc plane:hinc in ſpe gau
le:N minum: nõ in quolibet alio ſed in illo ta gdent omnes electi: cum cęperint aduerſi⸗
NR tum exultat: quem amando magniſicat. tatibus mundi fatigari: gnullis gius pꝛo
Nouerat enim eſſe aliam vituperabilem ſperitatibus fallaciter dẽcipi:ſcientes ali
ewone exultatiolem:qua mundus gaudere di- am vitam ſupereſſe ꝑ quã poſſint cęlos .

len citur tendens ad luctum. Et de qualibus penetrare. Hinc eſt quod iſdem domin⸗ »„»ͥEꝛ²
Pꝛouer. 2. ſalomon ait: Letãtur cum male fecerint: ait diſcipulis ſuis:Beati eſtis cum male Mautb.5.

nnnne et exultant in rebus peſſimis. Hinc ⁊ apo dixerint vobis hoies:et ꝑſecuti vos fue/
gan Iu Nbil. 4. ſtolus non quodlibet gaudium in ſancto rint: et dixerint omne malũ aduerſũ vos .
atni 1 rum coꝛdibus eſſe deſcribit: ſed in ſpiriua mẽtiẽtes ꝓpter me. Gaudete in illa die er
rij VPõ. 32. ſancto. Hinc dauid cum diceret: Gaude/ exultate:ecce em̃ merces veſtra multa: eſt
* fonhn te iuſti:ſubiunxit: In domino. hHinccum in celis.Sed ĩ his pᷣſſuris at- anguſtijs
naun Nõ. 70. domino diceret: Gaudebunt labia mea nequaq; poſſent ſubſiſtere:⁊ qð his mai⸗
uulin⸗ dum cantauero: addidit: Tibi. hhac enim eſt gaudere: niſi veraciter in cõſpectu dei .
untlen exulratione nullus eoꝛum gaudet: quiſ/ etr hominum humiles eſſent. Quibus do
unt nenn quis de pꝛęſentibus tantum exultat ęter- minus eoꝛum ait: Diſcite a me quia mi/ Matth.ii.
umni niſq; bonis intereſſe non concupiſcit: cui tis ſum et humilis coꝛde:et inuenietis re/
ncnn exilium patria eſſe creditur: et moꝛs vita quiem animabus veſtris. Hinc iterum di
en e gtimatur:cui deus venter eſt:et oꝛnatus cit: Beati mites:quoniam ipſi poſſide/ Matt. 5.
nlumn non in moꝛibus ſed in actu eſt: qui cum bunt terram. Hinc etiã hęc virgo glo joſa
8
Hiaw 3

Bancti

beatam ſe dici ab omnibus generationi/
bus manifeſtat: eo qð eius humilitatem
P deus reſpexit. Nã ſubdit: Quia reſpexit

Luel.i.humilitatem ancillę ſuę: ecce enim ex hoc

beatam me dicent omnes generationes.
O vere beata humilitas: quę deũ homi/
nibus peperit: vitram moꝛtalibus edidit:
ceęlos innouauit:mũdum puriſicauit: pa-
radiſum aperuit: ⁊ hominum animas ab

inferis liberauit. O inquã vere gloꝛioſa

marię humilitas:quę poꝛta paradiſi effi⸗
citur: ſcala cęli cõſtituitur. Facta eſt certe
humilitas marię ſcala celeſtis: ꝑ quã de/

ſcendit deus ad terras. Quia reſpexit in/

quit humilitatem ancillę ſuę: ecce enim
ex hoc beatam me dicent omnes genera/
tiones.Et quid eſt dicere: Reſpexit: niſi
compꝛobauit:placuit ei humilitas mea:

ægſa. ss. Vnde per ꝓphetam dominus dixit: Ad

quem reſpiciam: niſi ad pauperculum ⁊
humilem et trementem ſermones meos?

.ʒ 0o. Dinc dauid domino dicit: Quia reſpexi/

ſti humilitatem meã: ſaluaſti de neceſſita
tibus animam meam. Multi ſiquidem
videntur in cõſpectu hominum humiles
eſſe yt ab eis beatiſicentur:ſed eoꝛum hu
militas a domino non reſpicitur:quia fal
ſo et non vere de humilitate gloꝛiantur.
Si enim veraciter humiles eſſent:deum
ab omnibus et nõ ſe vellent laudari. Mõ
in hoc mundo eoꝛum ſpiritus exultaret:
ſed in deo ſalutari.umilitatem ſuã non
ab hominibus conſpici:ſed a deo opta⸗
Q rent.Sequit᷑ in hoc ſancto cantico:cuia

Lucj.i. fecit mihi magna qui potens eſt: et ſan/

ctum nomen eius.Quę tibi magna fecit
domina:quę gloꝛioſa virgo vt dici beata
merearis? Puto em̃ immo veraciter cre/
do:vt creatura ederes creatoꝛem:famula
dominũ generares:vt per te deus mũdũ
R’ redimeret:per te illuminaret:ꝑ te ad vitã

„ Jeduceret.hucuſq; virgo beata de te ipᷣa
quę nos ad amoꝛem dei accenderẽt:ſideli

yter ꝓtuliſti: ea vero quę ſequũt᷑ humano
generi pꝛophetaſti. Æ.eum autem votũ
extitit ea tantit inde tranſcurrere: quęad
tui laudẽ nominis pertinebant. Sed hęc
quę de te ipſa narraſti: neq; tu vt digni⸗
tas tua meretur dicere potuiſti. Quas er
65 tibi laudes fragilitas humani gene⸗

Auguſtini
ris perſoluet:quę ſolo tuo commertio re/
cuperandi aditum inuenit? Accipe itaq;

quaſcunq; exiles:quaſcunq; meritis tuis
impares gratiarũactiones: ⁊ cũ ſuſcepe/
ris vota: culpas noſtras oꝛando excuſa.

Admitte noſtras pꝛeces intra ſacrarium
exauditionis:⁊ repoꝛta nobis gratiam re
cõciliationis. Sit ꝑ te excuſabile:quod ꝑ
te ingerimꝰ: Accipe quod offerimus:im⸗

petra quod rogamus:excuſa quod time-

mus: quia nec potioꝛem meritis inneni/
mus q; te ad ꝑlacãdã irã iudicis?ꝰquę me
ruiſti eſſe matèr redẽpꝛoꝛis ⁊ iudicis.Suc

curre ergo miſeris:iuua puſillanimes:re/

ſoue flebiles:oꝛa pꝛo populo:interueniꝓ
clero: intercede pꝛo monachoꝛum choꝛo:
exoꝛa pꝛo deuoto fęmineo ſexu. Serłtiãt
omnes tuum leuamen: quicunq; deuote

celebꝛant tuum nomen. Sit tibi compaſ/
ſio ſupe afflictis: ſit pius affectus ſuper

cęloꝛum peregrinis.Et cum te lętãtẽ ſem-
per aſpicis: fletus noſtros qᷓſumꝰ ipſa ad
deum admittas:eumq; vt ꝓpꝛium fllium
pꝛo nobis interpelles. Mos enim adhuc
in hac terra affligimur:perſequimur:iniu
rijs laceſſimur: oppꝛobꝛijs afficimur:eſu/
rimꝰ:ſitimus:ſomnum patimur: in carce/

re retinemur. Tu vero in celeſtibꝰ reggis.·
Fflata es cunctis virginũ choꝛis: tu agnũ Apoel. 14.

quocunq; ꝑrexerit ſequeris. ZTu virgine/
os choꝛos et ab incentiuę carnis illece/
bꝛis alienos per albẽtia lilia roſaſq; ver/

nãtes: ad fontes perennis vitę potädos

inuitas. Tu in illa beatoꝛum fſęlixiſſima
regna pꝛimi eginig dignitatan adepta

plantis roſcidis oberrans: inter paradiſi

amęenitatem gramineoſq; crocos tenero

poplice pergis:fęliciq; palma violas im/

marceſcibiles carpis. Tu cõcinis ſine fine

choꝛis coniũcta ſummis angelis archan⸗
geliſq; ſociata indefeſſa voce:ſanctus cla
mare nõ ceſſas.Tu in cubiculo regis bea
titudinũ gemmis ac margaritis oꝛnata
aſſiſtis. Tibi thꝛonꝰ regiꝰ ab angelis col-
locat᷑ in aula ęterni regis:teq; ipſe rex re/
gum vt matrem veram ⁊ decoꝛã ſpõſam
p omnibus diligẽs amoꝛis amplexu ſibi
aſſociat. Nec miꝝ ſi dignet᷑ tibi aggaude
re deꝰ regnãs:quẽ tu paruulũ ex te homi
nẽ natũ totiẽs oſculata es in terris. has
a.α on † .s. 1. A
Tg.ke X P2 rn

ing
eür

Ber. xXXVI.

ner
en ergo tuas felicitates poſſidens conuertere
4 Tacd noſtrarũ miſeriarum ſalutem. Inter hęc
e igeit fratres cum toto mentis affectu beatii
daAu. . ſimę virginis nos interceſſionibꝰ commit⸗
Nn tamus: omnes eius patrocinia omni niſu
mnoNn imploꝛemus:vt dũ nos ſupplici eam obſe/
quio frequentamꝰ in terris:ipſa nos ſedu/
la pꝛece cõmendarę dignetur in ceęlis.Neq
A⸗, em̃ dubiũ quę meruit ꝓ liberandis ꝓferre
dagxH pᷣcium:poſie plus omnibus libexatis impẽ
en dere ſuffagiũ. Sed quid nobis ꝓdeſt hãc
interpellare vocibꝰgiſi etiãhumilitatis eiꝰ
NesNn exempla teneamꝰ? Curemus ergo ðilectiſ/⸗
enen ſimi fratres:vt cũ huis diei feſtiuitati inter
nn eſſe qipimus: veſtimẽtis humilitatis atq;
Sctan chautat induti appareamꝰ. Nõ nos inui/
Hdenn dia alienę felicitatis toꝛqueat:non ira vſc
☚ ad diuiſionẽ dilaniet:nõ cupiditas chꝛiſtũ
nuſie a nobis excludat: nõ ſeculi triſticia exurat:
tüiſn nõ ꝓſperitas euis incaute decipit: nõ lux/
Vd uria inquinet:nõ immunditia polluat:non
unſus elatio coꝛrumpat:nõ ſuꝑbia inflet:vt dum
i e ⸗ nos virtutibꝰ oꝛnatos charitate cõiunctos
inurhin humilitate fundaros beata dei genitrix ſuę
R” nos intereſſe feſtiuitati ꝓſpexerit: ardenti
Pinenr⸗ nobis ſubuenire feſtiner apud ſilium ⁊? do-
Pege, minũ ſuũ ieſum chꝛiſtum: deũ et ſaluatoꝛẽ
tnigi noſtrum:qui coꝛonis perennis regni gloꝛiſi
irn cat ſanctos ſuos:⁊ eſt ęterna laus ⁊ expecta
r tio omnibus electis eiꝰ: ipſi gloꝛia: virtus:
1 poteſtas ęterna: ⁊ nũc ⁊ ſemꝑ ꝑ immoꝛtalia
– ſecula ſeculoꝛum: Amen.
¶ Item in eodem feſto: Homelia
ad deoe eo qòſcriptum eſt in euangelio
en Anc,10, m Lucam: Jntrauit ieſus in qðᷣdã
R caſteilum ⁊c̃.quę habet de Uerbis
gatn ¶ De decollatione ſancti Johan/
ka nis baptief.
nsem Sermo ¶ᷣIn feſto decollationis ſancti Jo
tn xxxvi. bannis baptiſte: Serma 1
ſiin Odie dilectiſſimi fratres obanis
ngenſt dñi pcucurrit aduẽtum natalẽ diẽ
Nogceude olimꝰ:qð nulli ſãctoꝛũ meminim
gtebon at᷑ttibutũ.Hodie inquã natalẽ diẽ vnica ac
is bu ſingulari celebꝛitate veneramur. Undeq:
4¹ eũ recte extollere nõ valemꝰ humanę vocis

₰

—

—

De decollatiõe Johaãnis bap. Ber.

officspᷣdicemꝰ dominicę atteſtationis oꝛa
culo:ꝓloquente chꝛiſto:qꝛ inter natos mu/ Mattb.ᷣii.
lierũ maioꝛ nõ eſt iohanne baptiſta. Ipſe B
dicit:⁊ ideo cognoſce magniſicentiã laudis
ex dignitate laudãtis: ac ſic dum nemo illo
eſſe maioꝛ aſſerit᷑ in natis mulieꝝ:dat᷑ intel
ligi ꝙ iohannes ſupꝛa humanoꝝ ſuit men/
ſurã meritoꝛũ. Ego vox clamãtis in deſer/ Jobᷣ.i.
to.Hoc eſt dicere:Mõ ſum ego verbũ quod
erat in pꝛincipio deꝰ apud deũ:ſed vox po/
tius: id eſt miniſter ſum verbi vt per me ad
auditus hominũ ſenſuſq; ꝑueniat. Unde
beatꝰ baptiſta pari humilitate ꝓnũciat: F
lum opoꝛtet creſcere: me autẽ minui. Jllũ Job.z.
inquit opoꝛtet creſcere: qꝛ ꝑ omnẽ mundi
chꝛiſti euãgeliũ dilatat᷑:me aũt minui quia
iohannis ꝓphetia ſinit᷑. Jllum opoꝛtet creſ
cere qͥ erit exaltãdus in cruce:me aũt minui
qͥ ſum trũcãdꝰ i capite. Johãnis em̃ ꝓphe
tia ſinẽ accepit: qꝛ is qui ꝓphetabat᷑ adue/
nit. Johannes ergo foꝛmã venturi dñi na- B
tiuitate et cõuerſatione ſignauit. Johãnes
naſcit᷑ de ſene patre:chꝛiſt?ex matrea mũdi Auq.r.
ſeneſcentis ętate: ętate inquã illa quę erat
fide ⁊ operibus infecunda. Johanes venit
deſperata generatione ꝑ ſterilẽ:et ehꝛiſtus
natura obſtupeſcẽte ꝑ vᷣginẽ. Alle ſalutẽ f-/
dicauit:hic contulit. Ille baptizauit in pę/ Matth.ʒ.

nitentia:iſte regenerauit in gratia. Hic eſt Matth.4.

em̃ iohannes qui impietatẽ regis herodis
qͥ vxoꝛẽ fratris luaſerat publica auctoꝛitate
cõdẽnãs ꝓpter iuſticiã gdidit vitã: ſed lu/

„ ycratxꝰ eſt gloꝛiã.Et nosanterdinp gratia ho E

minũ vel timoꝛe offenſionũ pᷣferimꝰ adula/
tionẽ ⁊ vendimꝰ veritatẽ: nõ timẽtes illudq
qð terribiliter ſcriptũ eſt:Si nõ annũciaue Eʒech.ʒ.
ris iniquo iniquitatẽ ſuã:ſanguinẽ eius de
manu tua requirã. Solent tñ aliquotiens
doctoꝛes eccleſię nõ ꝓ negligẽtia peccãtiũ
ab increpatione ceſſare: ſed qꝛ eos timẽt ex
ipſa caſtigatione ad peioꝛa mala ꝓrũpere.
Quãdo ꝓ hac re nõ dicãt ſacerdotes:nõ
poſſũt habere de taciturnitate reatũ: qꝛ ſi/
cut viri boni interdũ ex dura increpatione
coꝛrigunt᷑:.ita ecõtra oẽs etiam ſugbi leniſſi
ma admonitiõe ad peioꝛa ſcipitia ꝓuocan
tur. Mã ⁊ intm pᷣdicatoꝛes ecclięg aliquotiẽs
nõ exvolũtate ſed ex neceſſitate pctõꝛes nõ
arguũt:vt interdũ ꝑ ſpiritale medicamen-/
tũ ⁊ chꝗritatis artiſiciũ ſupbos quaſq; etiã
indignis laudibꝰ ꝓſequank. Et du erubel⸗

4

2

— .
—
. . .

4 anatναRnας ähαℳιοπ. i⸗ 2 —
efeſ cxalencen6 aσh⅝ αnνυ Or wicr⸗

Banxti

tionem vite ⁊ bona opera ꝓuocent᷑: ſcõᷣm
Ps.9. illud quod ſcriptũ eſt:Quoniã laudat᷑ pec/
catoꝛ in deſiderijs animę ſuę: et qui iniqua
gerit benedicit᷑.Et qꝛ vera ẽ illa ſapiẽtis vi⸗
ri ſentẽtia: Sicut vera laus oꝛnat: ita falſa

* vt etiã illi qui ab humanis laudibus inui/
tati bona opera exercere cęperint: deꝰ illis
hoc in amoꝛem ⁊ cõſuetudinẽ vertat:ſcoᷣm
illud qð de ſapientibus quidã dixit: Bene
cõſueuiſſe: pudebit diſſueſcere.Et iterum:
HBona loquamur:tranſiet ſermo in affectũ.
Beatus tamen iohannes plena et perfecta

D nõ dicere: VUnde euãgelico ipᷣe beat iohan
nes alloquio coꝛda noſtra pulſat ſalutifero

rate viam domini: rectas facite ſemitas dei
. noſtri. Si teneamus in nobis verbũ verita
tis:affectum iuſticię:erit in nobis illa via ꝑ
quã humanũ pectus chꝛiſtus adeat. IJdeo
autem dicit:Ego vox clamantis. Vox pſᷣco
nis iudicem loquit᷑:clamoꝛ iudicium cõmi/

abit᷑.Hoc eſt ergo:qð alijs verbis euangeli
Zucj.iꝗ ſta cõmemoꝛat: Qui ſe exaltat humiliabit᷑.
Veniet tempus fratres dilectiſſimi vt ſe ſu
perbos fuiſſe ſine vllo remedio doleant: qͥ

Veniet tempus vt humiles eleuent᷑ in cę/

tur. Venieł tempuᷣ vt ſe auaros omnes fu
iſſe diuites doleant: a quibus nunc chꝛiſti

humangę eſt cõſuetudinis oꝛdo ſeruabitur:
Zucj.16. HNõ ſemꝑ lazarus fame toꝛquebit᷑: nec ſem
. per auarus diues delitiarum abundãtiaꝑ⸗
fruet᷑:ſed cito ⁊ ille de ſterquilinio ab ange
lis eleuabit᷑ ĩ paradiſum: ⁊ illeqͥ elemoſynã
noluit dare:ſ penitentia nõ ſubuenerit:de

„ in hoc ſęculo pauperi noluit dare micã: in
inferno non mereat᷑ accipere guttã: Et qui
pauperẽ paſcere noluit delitijs ſuis:paſcat
E flammas medullis ſuis. Nos vero fratres
quãtum poſſumus laboꝛemus:vt quod ſu
perbia tumidum elatũq; reddiderat in ani/
mo:humilitate ⁊ mãſuetudine cõplanetur.

ſticię coꝛrigaꝛ Qð malicia exaſi perauerat:

FrS Mαω△rτπονυςρ S ſeM τι πααο
P „. SDeancta Br r + v&La PcWνιιιαα Gmene . 0

cunt kfalſa eſſe quę de eis diennt ad eurd
c

caſtigat:nõ eſt tamẽ impoſſibile apud deũ

libertate maluit iniuſta ſuſtinere: qᷓ; iuſta

Zucj.ʒ. dicens:Ego vox clamantis in deſerto: pa/

Abi.s. nat᷑.Et cõſequẽter annunciat: Omnis val⸗
lis implebit᷑:⁊ omnis mons ⁊ collis humili

ſe nunc ſalubꝛiter humiliare diſſimulant.

. . lis:⁊ ſuperhi in inferni ꝓfunditatẽ mergan

. Arridentur pauperes.Hõ ſemꝑ iſte qui nũc

luxurioſo cõuiuio rapiet᷑ in tartarũ: vt qui

ð iſtiquitas depꝛauauerat: directione iu

Aug uſtini

bonitatl gratia tẽperet᷑. Inter hęc ſtudia in

5

10.8 ho⸗
ueniat in nobis chꝛiſtus dominꝰ quã ipe cõ ſo
ferre dignatus eſt viam per quã nos pdau BJO feu
cat ad patriã: vt de nobis dicere dignet᷑: Et 2. Corl.6. xl
inambulabo ⁊ inhabitabo cum eis: ero ii „
loꝝ deꝰ. Si in iſto ſęculo ambulauerit i no pn
bis: in illo habitabit in nobis qui viuit et ſol
regnat in lecula ſeculoꝛum Amen. yn
¶ De omnibus ſanctis. Sam
fento omniũ ſanctoꝛũ. Ser· I xxxylIl. .ſe.
Ogdie dilectiſſixni omniũ ſanctoꝛũ ꝗꝗAꝗ (Ls
PuCudb vna ſolennitatis lęticia celebꝛa Nun
Vmus feſtiuitatem: quoꝛum ſocieta- tan
te cꝗũ exultat:quoꝛum patrocinijs teqa lę hß ſun
tat᷑:quoꝛum triumphis eccleſia ſanctacoꝛo tes
nat᷑:quoꝛum confeſſio quanto in paſſione lit
foꝛtioꝛ:tanto eſt clarioꝛ in honoꝛe: quia dũu iust
creuit pugna:creuit ⁊ pugnantiũ gloꝛia:et fdu
martyrij łriumphus multiglici paſſionum fem
genere ad oꝛnat᷑:ꝑ quę grauioꝛa toꝛmenta ina
gratioꝛa fuere ⁊ ᷣmia:dumq; catholica ma ver
ter eccleſia per totũ oꝛbem longe lateq; di t get.
fuſa: in ipſo capite ſuo chꝛiſto ieſu edocta ſugi
contumelias crucis ⁊ moꝛtem didicit nõ ti/ her
mere:magis magiſq; roboꝛata eſt nõ reſiſtẽ nen
do ſed perferẽdo. VUniuerſos autem quos mol
agmine inclyto carcer pęnalis incluſit:part lu
et ſimili caloꝛe virtutis ad gerendum certa/ ſler
men gloꝛia triumplalis inſpirauit. O vere ie⸗
beata mater ecclłia:quã ſic honoꝛ diuinę di be⸗
gnationis illuminat: quã vincentiũ gloꝛio o
ſus martyrũ ſanguis exoꝛnat:quã inuiola- inn
te confeſſionis candida induit virginitas: eitt
Floꝛibꝰ eius nec roſeę:nec lilia dlunt. Cer⸗ lut
tent nunc chariſſimi ſinguli ad vtroſq; ho/ (one
noꝛes:ampliſſimas accipere dignitatũ co/ gui
ronas:vel de virginitate candidas: vel de non
paſſione purpureas. In celeſtibus caſtris ln dof
pax ⁊ acies habent floꝛes ſuos:quibus mi ę⸗⸗ bit
lites chꝛiſti coꝛonant᷑. Dei em̃ ineffabilis ⁊ B lu
immenſa bonitas etiã hoc ꝓuidit vtlaboꝝ Neidn. T
quidẽ tempus ⁊ agonis nõ extenderet:nec ge
longum faceret aut ęternũ: ſed bꝛene:⁊ vt ”
ita dicã:momentaneũ:vt in hac bꝛeui ⁊ ex- non
igua vita agones eſſent ⁊ laboꝛes:in illa ve biu
ro quę eterna ẽ coꝛona ⁊ ̃mia meritoꝛum:
vt laboꝛes quidẽ cito finirent᷑:meritoꝛũ ve/ tola, fien
ro hmia ſine fine durarent:vt poſt huiꝰ mũ H
di tenebꝛas viſuri eſſent candidiſſimam lu au
cem: ⁊ accepturi maioꝛem paſſionum cun/ Awar i
ctarum acerbitatibus beatitudinẽ: teſtõte
*

ſcn.
iec5 Yo. S. hoc apoſtolo vbi ait: Mõ ſunt cõdignę paſ/
NsNcxc ſiones huiꝰ tempoꝛis ad ſuꝑueturã gloꝛiã ꝗᷓ
hcg reuelabitur in nobis. &α lęto ſiuu de pꝛęlio
Keen reuertentes ciuitas exleſtis excipit de hoſte
ie pꝓſtrato tropheęea ferentibus occurit:cũ triũ
inint G phantib“ viris ⁊ feminę veniunt ꝗ cũ ſecu/

” lo ſexũ q; vicerunt:⁊ geminata glia militię
virgines cũ puerig teneros annos vtutibꝰ
. & tranſeuntes:ſed ⁊ cętera fidelium turba au-
SA n le ppetuę regiam intrabit: qui ſiyceritatem
Iemia „ ſidei ineoncuſſis ſᷣceptoꝛũ cęleſtiũ diſcipli/
nis vnita pace obſsruauerant. Ergo agite

„

bir nunc fratres:aggredia mur iter vi: reuer⸗
—R tamur ad ciuitatem cęleſtem: in qua ſcripti
en Pb.2, ſums ? ciues decreti. Hon ſumus hoſpi/
unlie tes ſed ciues ſanctoꝛũ ⁊ domeſtici dei:etiazʒ
egni illius heredes: coheredes autem chꝛiſti. HHu
zeusd. ius nobis vꝛbis ianuas aperiet foꝛtitudo:⁊
igans ſiducia latum pꝛębebit ingreſſum. Conſide
nſonm remus ergo in yᷣtam vꝛbis illius fęlicitatẽ:
nnl inquantum cõſiderare poſſibile eſt. VUr em̃
dglan vere eſt:compꝛehendere nullus ſermo ſuffi
eltrg Eſa.ʒ5. ciet. Dicitur de ea in quodam loco ſic:ꝙ au/
cthe fugiet ibi doloꝛ ⁊ triſticia ⁊ gemitus. Quid
ctiini hac vita beatius: vbi non eſt paupertatis
hnorect metus: non ęgritudinis imbecillitas: NHe-
uen iced mo leditur: iraſcitur nemo: nemo inuidet.
rliront CLupiditas nulla exardeſcit:nullum cibi de
Nduncen ſideriũ:nulla honoꝛis pulſatio:aut poteſta
u. tis ambitio. Mullus ibi diab oli metꝰ: inſi/
ndiuned dię demonum nullę: terroꝛ gehẽnę pꝛocul.
mtigon⸗ Aoꝛs ibi neq; coꝛpoꝛiſ neq; animę erit:ſed
nnäpue immoxalitatt munere vita iocunda. Hulla
ignins erit tũc vꝙ; diſcoꝛdia:ſed cũcta cõſona:cun
Nlt cta conuenientia:quia omniũ ſanctoꝛũ vna
oſs concoꝛdia:pax cuncta ⁊ lęticia continet:trã
girtio quilla ſunt omnia ⁊ quieta. Jugis ſplendoꝛ
ſusede non iſte qni nunc eſt: ſed tanto clarioꝛ quã⸗/
guni Apoc. 21. to fęlicioꝛ: qꝛ ciuitas illa: vt legitur: non ege
gtbrsti bit lumine ſolis:ſed dominus omnipotens
efibli5 illuminabit eam: et lucerna eius eſt agnus:
irntbie Daniel.ꝛ2. Vbi ſancti fulgebunt vt ſtelle in ꝑpetuns
miamnn ęternitates: ⁊ ſicut ſplendoꝛ firmamẽti qui
benett ad iuſticiaʒ erudiunt multos. Quapꝛopter
itt⸗ nox ibi nulla: nullę tenebꝛę: concurſus nu/
h lere bium nullus: nec frigoꝛis ardoꝛiſq; aſperi-
tahn 4 teas vlla:ſed talis quędaʒ erit rerum tempe/
ncinn . gorl. 2. ries: quam nec oculus vidit: nec auris audi
mnng it: nec in coꝛ hominis aſcendit:niſi illoꝛum
Ntun qui ea perfrui digni inueniuntur: quoꝛũ no

nn Apocj. 22. mina ſcripta ſunt i libꝛo vite:qᷣ lauerũt ſto
lgas ſuas i ſanguine agni:⁊ lũt ante thꝛonũ

unc
ve:lctmc

Ber. xXxXVII. De oĩb? Banctis Ber. I

dei ſeruiuntq; ei die ac nocte. Non eſt ſene
ctus ibi: nec ſenectutis miſeria: dum om̃es .
occurrunt in virum ꝑfectum: in menſuram Eobᷣ. 4.
ętatis plenitudinis chꝛiſti. Nerum ſuꝑ heęc
omnia eſt conſociari angeloꝛũ ⁊ archange-
loꝛum cętibus:thꝛonis etiam ⁊ dominatio⸗

nibus: pꝛincipatibus⁊ poteſtatibꝰ:omniũ

q; cęleſtium ſuꝑnarũq; virtutum contuber/

nijs ꝑfrui:⁊ intueri agmina ſanctoꝛum ſplẽ⸗ .

didius ſyderibus micantia: patriarcharum
fide fulgentia: ꝓphetarum ſpe lętãtia: apo
ſtoloꝛum in duodecim tribubus iſrael oꝛbẽ
iudicantia:martyrũ purpureis victoꝛię co⸗
ronis lucentia:virginũ quoq; choꝛos can/
dentia ſerta geſtãtes inſpicere. De rege au

tem qui hoꝛum medius reſidet: dicere vox

nulla ſufficit.Effugit em̃ omnẽ ſermontẽ: at
q; omnem ſenſum humanę mentis excedit
decus illud:illa pulchꝛitudo:illa virtus:illa
gloꝛia:illa magniſicentia:illa maieſtas. VI

tra em̃ omnẽ ſanctoꝛum eſt gloꝛiã ipſius in-

eſtimabilem aſpicere conſpectũ:⁊ ſplendo/
re maieſtatis eius irradiari. Si em̃ quoti/
die opoꝛteret nos toꝛmenta ꝑferre:ſi ipſam
gehennam paruo tempoꝛe tolerare vt chꝛi
ſtum videre digni poſſemus in glœia veni/
entem ⁊ ſanctoꝛum eiꝰ numero ſociari: nõ/
ne erat dignũ pati omne qð triſte eſt vt tã/
ti boni tantęq; gloꝛię ꝑticipes haberemur?:
Qus erit illa fratres chariſſimi iuſtoꝛũ glo. E
ria: qᷓ; grãdis ſanctoꝛum lęticia:cũ vnaquę
q; facies fulgebit vt ſol: cũ oꝛdinibꝰ diſtin/
ctis populum ſuũ dominꝰ in eegno patris
ſui cęperit recenſere:⁊ meritis atq; operibꝰ

ſinguloꝛuu pꝛęmia ꝓmiſſa reſtituere? Pꝛo

terrenis cęleſtia ꝓ tempoꝛalibus ſempiter/
na:pꝛo modicis magna pꝛeſtare: adducere
ſanctos in viſionem paternę gloꝛię:⁊ facere
in cęleſtibus cõſedere:vt ſit deus omnia in i.Corl.iʒ.
omnibus: ęternitatemq; amatoꝛibus ſuis

⁊ imoꝛtalitatem largiri:atq; eos quos ſan

guinis ſui viuiſicatiõe reparauit: denuo ad
paradiſum reducere:regna cęloꝛũ ſide et ve
ritate ſuę pollicitationis aperire. Hęchere, *

ant firmiter ſenſibus noſtris:hec intelligan
tur plena fide: hęc toto coꝛde diligantur:
hec indeſinentium operum magnanimita /
te acquirantur. Repoſita eſt in poteſtate fa F
cientis:quia regnum cęloꝛum vim patitur. MWatth. iu.

Res iſtů o homo: id eſt regnum ccleſte ali
ud non quęrit pᷣciũ q; teipſum. Tantũ va/
let quantum es tu. Ze da: ⁊ habebis illud.

.

Æſumma ⁊ ꝑpetua fęlicitas: Illic apoſto

tia erit: quęa pijſſimo deo ideo multo ante

Auid turbaris de pᷣcio? Chꝛiſtꝰ ſemetipᷣm loꝛum gloꝛioſus choꝛus: illic pꝛsophetarum hi
1.Corj.i5. tradidit vt acquireret te ĩ regnũ deo patri;: exultantium numerus inſignis: Jbi marty ðͦðͦðͦðè
iita ⁊ tu teipſum da vt ſis regnũ eius:ac nõ rum populus innumerabilis ob certaminũ no
Bo. 6. regnet peccatũ in moꝛtali tuo coꝛpo:e: ſed victoꝛiam coꝛonatur: Ollic clariſſima virgi ſint
ſpiritus in acquiſitionẽ vitę. Ad hanc igik num turba letat᷑:illic etiam confeſſoꝛum foꝛ u
operum ſalutariũ dilectiſſimi palmã liben/ titudo laudat᷑. Sed et illoꝛũ remunerattio ſge
ter ac ꝓmpte certemus:oẽs in agone iuſti/ cenſet᷑:qui ſᷣcepta dominica ſeruantes: addd/ pinka5 i
cię deo et chꝛiſto ſpectante curramꝰ.Et qui celeſtes theſauros terrena patrimonia trã/
ſeculo ⁊ mudo maioꝛes eſſe cępimus: a cur· ſtulerunt. Ad hos electos dei auida cupidi HMß
ſunfr̃o nulla ſeculi cupiditate retardemur. tate ꝓperenus: vt cum his cito eſſe: ⁊ cito “”U”ðURUÿ
Si expeditos:ſi celeres in hoc operis ago- nos ad chꝛiſtum ꝑuenire cõtingat: ad eum d
ne currentes dies vltimus inuenerit:nuſ gquem huius itineris dcem habeamus ſa- Pich fi
dominus meritis noſtris ad pꝛęmiũ deerit lutis austoꝛem:lucis pꝛincipem:lęticię lar/ U dee
remuneratoꝛ. Qui coꝛonam in ꝑſecutione gitoꝛem:qui viuit et regnat cum deo patre adk
purpuream ꝓ paſſione donauit: ipſe in ba omnipotente et ſpirituſancto in ſecula ſoe⸗
ce Ninentib pꝛo iuſticte meritls dabit can⸗ Ereminag 6 Sn
didam. Ham nec abꝛaam:nec iſaac: necia/ . 15 l
cob occiſi ſunt: ⁊ tamen ſidei ⁊ iuſticię meri/ ateeſena: Homelis 3
tis honoꝛati inter patriarchas pꝛimi eẽ me/ lio ᷣm Mattheũ: idẽs ieſus tur Maub.ꝭ. hol
ruerunt. Ad quoꝛum cõgregat᷑ cõuiuiũ:qᷣſ⸗ bas aſcendit in montem ⁊c.quęſũ abi
quis ſidelis et iuſtus ⁊ laudabilis inueni. eg oſ . ⸗ ſe
i Karcit us pta eſt ex pꝛimo libꝛo de ſermone ſcun
Semoꝛes eſſe debemus voluntatẽ nõ no domini in monte. J. 2. fe
1.Jod.2. ſtram ſed dei facere debere:quia qui fecerit i — blee
eius voluntatem: ipſe manebit in ęternum De animabꝰfideliũ defunctoꝛũ. ud
quomodo ⁊ ille manebit in ęternum. QAua/ n die cõmemoꝛationis anima/ zutl un
pꝛopter chariſſimi mẽte integra:ſide ſrma: rum fidelium defunctoꝛum: deeo er
virtute robuſta:charitate ꝑfecta parati ad quod ſcriptum eſt in euangelio ßm. —. ((Cne
omnem voluntatem dei ſimus: conſeruan/- Pattheum: Venite benedicti ⁊c̃/ Manb.25. E n
tes foꝛtit᷑ dominica mandata. In ſimplici Sermo 1 Sermo .
tate ſeruate innocentiã:in charitate conztee 2= licah —,. RXxxXXVIII. ll
* diam: modeſtiam in humilitate: diligentiã DOcdo cum euangelica lectio legere / A k
in adminiſtratione: vigilantiam in adiuuã n tur: audiuimus dicẽtẽ dñm: Veni⸗/ Matth. 2 5· ſien
dis laboꝛantibus: miſericoꝛdiam in fouen ·Ete benedicti ꝑcipite regnũ quodvo ſis.
dis pauperibus:indefeſſa veritate conſtan bis paratum eſt ab oꝛigine mũdi. At ergo ſͤ⸗
tiam: in diſciplinę ſeuerita te cenſuram: ne iſtã vocem deſiderabilẽ audire: ?ᷣ ab audutu Enb
aliquid ad exemplũ bonoꝛũ factoꝛũ in no malo poſſitis ꝑ dei gratiã liberari: totis vi- bat
bis deſit. Heęc ſũt veſtigia ꝗᷓ nobis ſancti qᷓ/ ribus deo auxiliante contendite lectionem deil
ꝙ reuertẽtes in patriam reliquerunt: vt il · diuinã in domib“ veſtris frequẽter legere: ſen
loꝛũ ſemitis inherentes ſequeremur ad gau ⁊in eccdeſia libenter ⁊ obediẽter audire. Si chic
dia. Patriam quoq; noſtraʒ paradiſum cũ cutilla vox deſiderabilis eſt ꝑ quã dicit᷑ mi an
illis computemus: parentes patriarchas iã ſericoꝛdibꝰ: Venite bñdicti ꝑcipite regnũ: ume
habere cępimꝰ. Cur nõ ꝓperamꝰ ⁊ currim ita ecõtrario ſceleratis ⁊ imiſericoꝛdibꝰ men“/ ſet
vt patriã noſtrã videre ⁊ parentes ſalutare tuẽda eſt ⁊ valde terribilis: Diſcedite a me ait
.dhp poſſimPꝰ: Magnꝰ illic nos charoꝛũ numerꝰ maledicti in ignem eternum. Auertat a no uſ
expectat: parentũ:fratrum: filioꝛũ frequẽs bis hoc de fratres chariſſimi:et a b auditu aun
nos et copioſa turba deſiderat: iam de ſua malo nos liberare dignet᷑: vt in nobis in / eme
incolumitate ſecura: adhuc de noſtra ſalu/ pleaturillud quod ſcriptum eſt: In memo⸗/ Ps. n. Aalu
te ſollicita. Ad eoꝛum complexum ⁊ conſpe ria ęterna erit iuſtus: ab auditiõe mala no vele
ctum venire: quanta illis ⁊ nobis in cõmu/ timebit. Hoc eſt auditum malũ quod ausi/ wuze. n
ne letigia eſt? Qualis illic celeſtium volup/ turi ſunt impij: Diſcedite a me maledicti in eihl
tas coſiſeruoꝛum ſocietatem expectãtium? ignem ęternũ. Irreuocabilis enim ſenten- aiit

lere

Ber. XXXVIII.

— . ſdicit᷑:vt a nobis totis viſceribꝰcaueat᷑. Si
nen. enim nos deus noſter vellet ounire:nõ nos
mnng D ante tot ſęcula cõmoneret. Inuitus quodã
ſng modo vindicat: qui quomodo euadere poſ
nun 4 ſimus multo ante demonſtrat. Hon em̃ te
un⸗ B vult ꝑcutere qui tibi clamat obſerua.Con/
an 4„— ſiderate tñ qͥd dicturus eſt ad dexrerã poſi/
an Matth. 5. tis: Venite inquit benedicti:ꝑcipite regnũ
cc qð vobis paratũ eſeab oꝛigine mũdi. Ad/
cherten⸗ uertite fratres chariſſimi qꝛ regnũ cęloꝛum
Aan nobis ſᷣdęſtinatũ:gehenna aũt nidn nobis
nls, ſea diabolo pᷣparata eſt. Degiq; ſic auditu/
cel⸗ Abi.ð. ri ſunt ad ſiniſtrã: Eſſiriui em̃ inquit er non
ſdebgent dediſtis mihi manducare. Ergo neciilli qui
uſeah, „„ ad dexterã erunt:ideo accipiũt:qꝛ nũqᷓ; pec
caue it: ſed qꝛ peccata ſua mũdare elemo/
Dondh ſynis ſtuduerũt.Et illi qui ad ſiniſtrã erunt
nng noõ ideo mittunt᷑ ad ignẽ qꝛ peccatoꝛes fue/
eetsete rũt:ſed qꝛ peccata ſua elemoſynis redimere
ode noluerũt. Ac ſic ⁊ illos largitas ſok gloꝛiſi/

t aeſfi . (cabit: ziſtos ſolᷣ ſterilitas cõdemnabit: qꝛ

ſemone ſicut impoſſibile eſt vt nullus homo poſſit
ſine peccato eſſe:ſic ꝑ dei miſericoꝛdiã poſſi
ngori⸗ bile eſt: vt bonis operibꝰ ⁊ ſᷣcipue elemoſy/
e, nis ſe vnuſquiſq; redimat a peccato: vt tũ
6 inmnn, Jacobi.2. in malo impleat᷑ qð ſcriptũ ẽ: Judiciũ ſine
um decn miſericoꝛdia illi qͥ nõ fecit miſericoꝛdiã: Cõ
gofn s. u. lequenter ⁊ in bono illud in pſalmo: Diſꝑ/
⸗ ſit dedit pauperibꝰ: iuſticia eiꝰ manet in ſę-
I culũ ſeculi.Et hoc cõſiderate fratres ꝓ qua
golan re mittunt᷑ in ignẽ eternũ. MNõ em illis dicẽ/
din Vanhe dũ eſt: qꝛ homicidia feciſtis: adulteria cõmi
ion ſiſtis:qꝛ alienã ſubſtãtiam rapuiſtis: ſed hᷣ
, Ueg ſolũ audituri ſunt:qꝛ eſuriui ⁊ non dediſtis
D Cmihi manducare. Rogo vos fratres no lite
uet hec tranſitoꝛie cogitare:nec credatis ꝙ hęc
munm de iudęis tantũ aut paganis vel bereticis
eleunm fuerit dictũ:ſed diffinitiſſime credite qꝛ hoc
u un chꝛiſtiani ⁊ catholici qui in malo opere ꝑſe
– uerare voluerint: audituri ſunt. Ad iudici/
cidaͤn um em̃ nõ veniũt nec pagani: nec heretici:
ue gn Joðd.ʒ.nec iudęi:qꝛ de ipſis ſcriptũ eſt:Qui nõ cre
nub/N dit iam iudicatꝰ eſt. Et ideo inter illos qui
ſetierde ad ſiniſtram mittendi ſunt: non ſolum laici
Nuenunn⸗ erunt: ſed et multi epᷣi:quod peius eſt cleri/
eabtutin ci mali vel monachi cupidi vel ſuꝑbi: ſimul
nobisn æt ſanctimoniales ⁊ viduę iracundę ſuꝑbę
1 Nend vyeoel cupide:⁊ ſi eis fructuoſeẽ a pgnitentia nõ
nöenu ſupuenerit: audituri ſunr illã metuendã et
Wattb. 25. irreuocabilẽ vocẽ: Diſcedite a me maledi/
,nlotonn cti in ignẽ ęrernũ. Sentẽtia iſta ſi eã ſideli/
anſon⸗ ter cum ingẽti timoꝛe voluerimꝰ audire: ab
onuon

Scire debemus fratres chariſſimi ꝙ nihil ꝓ

ritatem. Sicut nobis non placet ſi ſerui no

De aĩab' fideliũ defũctoꝛũ Ber.I
omni opere malo nos porerit reuocare. ?Ri
ligẽter & cauete ⁊ videte quid veritas dixit:

Diſcedite a me maledicti in ignẽ ęternũ: ···
eſuriui:⁊ nõ dediſtis mibi mãducare.Si in Ad ſrẽs in he⸗

ignem mittet᷑ qui eſurienti non dedit panẽ remo.uc.
ſuũ: putas vbi mittendus eſt qui tulit alie
nũ:Si in ignẽ mittet᷑ qͥ nudũ nõ veſtit vblli
mittendus eſt qui veſtitum expoliauit: Si H1
cũ diabolo damnat᷑ qui hoſpitibꝰ nõ pᷣbuit

l

domũ ſuã: putas vbi mittẽdus ẽ qui tollit ꝰ

alienam? Si periturus eſt qui carcerem nõ
viſitauit: quid de illo fiet qui foꝛte in carce
rẽ miſit? Rogo vos fratres chariſſimi hin
attendite quã ſpẽ habere poſſunt qui mala

.

faciũt:qñ illi perituri ſunt qui bona nõ fa- Mattb.5.

ciũt: Deniq; et alio loco dñs terribilit᷑ nos. ⸗
admonet dicens:Omnis arboꝛ quę non fa
cit fructũ bonũ excidet᷑ et in ignem mittek:
Non dixit ꝗᷓ facit fructũ malũ:ſed ꝗ nõ fa/

cit fructũ bonũ. hinc ergo poſſumꝰ euiden

ter agnoſcere quas pęnas arboꝛ ſpinoſa in

die iudicij patiet᷑:qñ illa ꝗᷓ fructũ nõ dede/

rit excidet᷑ ⁊ in ignẽ mittet᷑: Nemo ſe deſpi · H
ciat frẽs chariſſimi: Hemo ſe falſa ſpe circũ
ueniat:qꝛ chꝛiſtiani nois non facit ſola di-
gnitas chꝛiſtianum: nihilq; ꝓdeſt ꝙ alics
chꝛiſtianꝰ vocat᷑ in noĩe:ſi hoc non oſtendit
in opere.Scriptũ ẽ em̃: Fides ſine operibꝰ Jacobi 2.
moꝛtua eſt. Qui em̃ credit ⁊ opera bona nõ
exercet:clamat uli ſcriptura diuina: Tu in⸗ Abi. S.
quit credis qꝛ deus vnus eſt: benefacis.Et *
demones credũt ⁊ cõtremeſcũt.Ac ſic ꝗͥ cre
dũt ⁊ oꝑa bona nõ faciũt: fidẽ pęmonũ vi/

dæẽtur habere: Qui vereꝙnõ credũt:peioꝛes

demonibꝰ cõpꝛobant᷑. Et illud diligẽter cõ
ſiderandũ eſt qð dñs dicit: Qui audit manꝰJob.14.
data mea et facit ea:ipſe eſt qui diligit me.
Et iterũ:Si quis diligit me: mandata mea
ſeruat: Et ſine dubio qͥ nõ cuſtodit nõ dili/
git.Et illud valde timendũ eſt qð iterũ do/
minus dicit. QAuid ꝓdeſt ꝙ dicitis: Domi/ MWattðh. 7.
ne domine: et non facitis quę.dico vobis?:

deſt verbis ꝓferre fidẽ ⁊ factis deſerere ve-

ſtri verbis ſe ꝓfitent᷑ eſſe noſtra mancipia:
et tamen non velint implere opera ſua:ita
nec deo placet:ſi ſe quiſq; chꝛiſtianum ver/
bis tantũmodo eſſe ꝓnunciat ⁊ opera quę
fieri iuſſitchꝛiſt implere diſſimulet.DPeniq; &
beatꝰ apłus cũ de reddenda rõne in die iu/
dicij loqueret᷑ ita ꝓnũciauit decẽs:Opoꝛtet

2. Corl..ᷣnos inquit omnes ſtare ante tribunal chꝛi/
ſti: vt referat vnuſquiſq; ꝓpꝛia coꝛꝛis ꝓut
geſſit ſiue bonũ ſiue malũ.Et dñs in euãge
Wattð.ið.ſio: Tunc inqͥt redder vnicuiq; ſᷣm oꝑa ſua:
Non dixit ſcõm ſidẽ ſuã:ſed vnicuiq; ſcõm
oꝑa ſua:qꝛ ſicut iã ſupꝛa dictũ ẽ᷑: Jacobus
gacobi 2. aplłus clamat: Fides ſine operibꝰ moꝛtua
eſt. Mos ergo fratres chariſſimi:ſi ⁊ pęnam
euadere ⁊ ad ęrernã beatitudinẽ volumus
puenire:nõ ſolũ creÄdamus in deũ: ſed etia
toto coꝛde diligamus: ⁊ quatũ poſſumꝰ ip-
ſo adiuuante bona opera facere ſtudeamꝰ:
vt cũ ipſo auxiliante fecerimus quę pſᷣcepit
mereamur recipere quę ꝓmittit. Amen.

¶ Eodem Ddie:de iudicio extremo et

Ser.xxxIxX parabola ʒizanioꝛu. Sermo II

De Animabus Ber. 1

Aeſſoꝛes ſunt angeli qui eligunt iuſtos a
peccatoꝛibus.Ligate faſciculos: hoc eſt ra/
paces cũ rapacibus: adulteros cũ adulte-
ris: foꝛnicatoꝛes cũ foꝛnicatoꝛibus: homici
das cũ homicidis: auaros cũ auaris:iracũ/
dos cũ iracũdis:falſos teſtes cum falſis te/

ſtibus:fures cũ furibus:deriſoꝛes cum deri

ſoꝛibus:ſimiles cũ ſimilibus. Hhi ſunt faſci/
culi ad cõburendũ.Tritxicũ aſt congregate
in hoꝛreum meũ:id eſt mittite iuſtos in pa⸗

radiſũ. Satres expaueſcere ⁊ timere debe/

mus de tam bꝛeui ſacietate: de tam longa

fame: de tam vngis tenebꝛis:de tam bꝛei
luce.Nũ tẽpus habemꝰ cõuertamurad do-

minũ qui fecit nos:vt nõ mereamur intro/
ire in illas tenebꝛas:ſed in lucem:qꝛ omnis
homo cuiꝰ opera facit eius filiꝰ eſt. Siope/

A Ecogitemꝰ fratres chariſſimi cũcta
mala quę fecimus vt minis ęterni
iudicis pterriti:ad vltimũ ſaltẽ ſtu
daeamus bona facere. Unde dñs in euãge⸗
Mattðb.⁊. lio dicit:Non omnis qui dicit mihi dñe do
mine intrabit in regnũ celoꝛũ: ſed qui facit
voluntatẽ patris mei qui eſt in celis ipſe in
tra bit in regnũ celoꝛũ.Hhoc etiã fratres cha
Matthᷣ.is. riſſimi cogitare debemus:qꝛ in illa die red⸗
det devvnicuiq; ſcõm oꝑa ſua:bonis bona:
MWattð.⁊5. malis mala. Bonos mittet in vitã ęternã:
malos ĩ ignẽ ęternũ. Vę illi homini qui cũ
diabolo mãſionẽ habebit. Pẽſemꝰ ꝙ iſtud

regnũ ſinem haber:regnũ dei finẽ non ha-

bet. Iſta vira laboꝛioſa:caduca et fragilis:
plena ſcandalis:inuidioſa qͥd aliud quęrit
niſi mãducare: biꝑere:inebꝛiari:luxuriari:
detractiones facere:? Certe vbi volumꝰ per/
B.manere: illuc debemꝰ feſtiare. Fratres nos
pegrini ſumꝰ i ̊ mũdo: ↄuertamur ad dñm
q fecit nos. Fratres audiſtis ꝙ dñs vindi/
care veniet: ⁊ pctõꝛes mittet ĩ ignẽ ęternũ:
Nöz. 57. ſicut in pſalmo dicit: Exurgat deus ⁊ diſſi⸗
penkt inimici eiꝰ. Quid aũt ſuis dicturus ſit
Mattðᷣ.⁊5. in die illa audiamus: Venite benedicti pa/
tris mei.Et ſuſti regnabũt ſine ſine cũ chꝛi/
Pöz. 67. ſto:ſicut dicit:Et iuſti epulent᷑ ⁊ exultẽt ĩ cõ
Mattð.iʒ.ſpectu dei. Et dñe: nõne bonũ ſemen ſemi
naſti ĩ agro tuo:vade ergo mixtum eſt ʒiʒa
nia?Et ait illis: Inimicus homo hoc fecit.
Pꝛimũ colligite ziʒania ⁊ alligate per faſci
culos ad cõburendũ. Meſſis hęc eſt genus
humanũ in cõſũmatiõe ſeculi ad iudicium

congregãdũ. Ziʒania peccatoꝛes: Inimicꝰ

homo diabolus qui ſuꝑſeminauit peccata.

ra dei facimus: filij dei ſumus. Quod mo⸗
do peccamus cito emẽdare debemus:⁊ nõ
addere geccata peccatis. Vnde pſalmiſta:
Apponẽ iniquitatẽ ſuꝑ imqtatem eoꝛũ:⁊
nõ intrent in iuſticiam tuã.Cõfeſſionẽ quę/
ramꝰ puro coꝛde:⁊ pęnitẽtiã donatã a ſacer
dotibꝰ ꝑficiamꝰ. Molite irã recondere in coꝛ
dibus veſtris:qꝛ quãdo itã poꝛtamꝰ:nec ob
latio nec oꝛatio a deo recipit᷑. Date elemoſy

nã:recipite peregrinos ĩ domibus veſtris:

pedes eoꝛũ lauate: ⁊ lectos ipoꝛũ ſparate:

dolẽtes cõſolamini. Nolite deſpicere ꝑegri

nos:qꝛ ipſi peregrini eſtis. MNõ circũuenias
fratrẽ tuũ in negocio:qꝛ deꝰ iudex eſt. Pau
peres ⁊ viduas ⁊ oꝛphanos nolite oppꝛime/
re. Nolite de rapinis pauperũ elemoſynas
facere. Triſtat᷑ qui perdit: gaudet qͥ acqui⸗

rit. Lucrat᷑ pecuniam ⁊ ꝑdit aiam. Attẽdit

quid acquirit:⁊ nõ attendit qͥd pᷣerdit. Fra⸗
tres cum dñi adiutoꝛio dum tempus habe-⸗
mꝰ laboꝛemꝰ quatenꝰ a malis ſim pęniten/
tes aut per ieiuniũ: aut ꝑ elemoſynas: aut
per vigilias:aut ꝑ oꝛationes: aut ꝑ charita
tẽ vt mereamur ꝑuenire ad regna ceęleſtia:

vbi eſt ſatietas ſine fame: vbi eſt lux ſine te

nebꝛis: iuuentus ſine ſenectute: requies ſi/⸗
ne laboꝛe:gaudiũ ſine fine.Ipſe qͥ nos crea
uit nos adiuuet:vt ad cęleſtia regna mere⸗
amur peruenire:per chꝛiſtũ dñm noſtrũ.

Eodẽ die:de iudicio extremo co/

Wuth.14 ſac

ſeo

— ——
☛ S

Abelal4, ti
ſen
büb
. un
WVittö,24, lete
vſa⸗
clo⸗
mir
den
P eius
ſon
E1a.66, ſoꝛtr
„mmes
gua!
loß
efnig
noni
näͤſio
tiont
deip
emen
ru
eſtpe
ſat .
däre
dent
tin
nul⸗
los:
teyt

Pz. 68.

gitando.Sermo I Ser.xx 6
Fratres chariſſimi qᷓ; timendus eſt A

) ille dies in q dñs noſter ieſus chꝛi/
ſtus pꝛoponit venire cũ flama igniſ

2?

Ber. xL. XLI.

De aĩabus Bẽr. III. IIII

autẽ fupędiſicat ſ upꝛa fundamentũ hoc au/

rũ:argentũ:lapides pᷣcioſos:ligna:fęnũ:ſti

N
Guch qui inflãmabit aduerſarios ſuos ⁊ eos qui
uahn Watth.24. faciunt. iniquitatẽ. In illa die plangẽt ſuꝑ
ii 4 ſe omnes tribus terrę: ⁊ videbunt ſiliũ ho/⸗
n n minis veniẽtẽ in nubibꝰ cęli cũ virtute ma
Kre gna et maieſtate excelſa:⁊ comouebit᷑ ante
icdac eum terra:⁊ peccatoꝛes peribunt:⁊ cęlũ pli-
uuſcacc cabitur ⁊ mare ſiccabit᷑:⁊ montes ſicut ter-
aunce ra ardebunt: ⁊ teria vſq; ad inferos.Sol cõ
bgsi uertet᷑ in tenebꝛas:et luna nõ dabit lumen
erenn ſuum: ⁊ ſtellę cadent de ceęlo in tęrrã: ⁊ vir⸗
uun n tutes cęoꝛum cõmouebunt᷑:⁊ tunc appare
NüNn bit ſignũ filij hoĩs ð eſt crax chꝛiſti: in cuiꝰ
nn lumine tenebꝛabit᷑ totus mũdus.Tunc ſan
mm m 1. Theſſal. 4. cri volabunt obuiam chꝛiſto in aera: et ſic
magmn ſempꝑ cũ dñio erunt:peccatoꝛes autem peri/
4 bũte cõfundent᷑:Et tunc ſiet iudicium. Et
Quult tunc veniet dñs noſter ieſus chꝛiſtus: ⁊ mit

deni Wartb.24. tet angelos ſuos ad quattuoꝛ angulos ter-/

keplllnike rę: ⁊ cogregabuut electos eiꝰ a ſummo cęli
Uen enütt vſq; ad ſummo eius:⁊ tũc ſepabũ dñs ſan/
ſhienigo⸗ ctos ſuos a peccatoꝛibꝰ et mittet eos in ca/
nuiſu minũ ignis ardẽtis: ibi erit fletus ⁊ ſtridoꝛ
Dndarenen dentiſ:qui ſparatus eſt diabolo ⁊ angelis
Uminc B eius. Ve illis hoͤminibus qui habebũt mã
nedenes ſionẽ cum diabolo:ex qua aſcendet fumus
bas ee⸗ Eſa.õs. toꝛmentoꝛũ in ſęcula ſeculoꝝ: Quoꝛũ ver/⸗
iipn mes nõ moꝛient᷑:⁊ ignis nõ extinguet᷑. In
chuen qua nulla vox niſi gemitus: vbi nulla requi
öarünanu es ̊ ſemꝑ inquietudo. In qᷓ nullũ habebũt
ldackn refrigeriũ ſᷣ ſemꝑ flãma: vbi lux nunq; vide
hltropin bit᷑ niſi tenebꝛe:⁊ non venient vnqᷓ; in me/
cenofnu moꝛiã ante deũ.Quoꝛũ cibꝰ eſt cruciatꝰ: et
RKR mãſio soꝛum cum diabolo:vbi nulla viſita
imn Min tio niſi a.e homo qui deſideras regnũ
4 f, dei poſſidere:cur feciſti malum: dum potes
n⸗ ne emenda:dũ tempus habes clama ad omni
. n potentẽ deũ:dũ dat᷑ ſpaciũ luge: dũ licẽtia
nnnn eſt pęniteas:feſtina dũ potes:dum aĩa ver/
ſſun 4 ſat᷑ in coꝛpoꝛe:dũ adhuc viuis futurũ reme
nd diũ require tibi pꝛius q; te ꝓfundum abſoꝛ
acte bpeat pelagus:⁊ pꝛius qᷓ; te malignus rapi/
uin⸗ at infernus: vbi nulla dat᷑ indulgẽtia: vbi
inglann nullꝰ regredit᷑ ad veniã: de qua pęna pius
ſegliicn nos dominus eripere dignet᷑:qui cũ deo pa
nhn⸗ treviuit ⁊ regnat ꝑ oĩa ſęcula ſeculoꝝ Amẽ.
ind —ᷓ—ᷓ . MMM
oo⸗ ode die de igne purgatoꝛij:
g Ser.xLI. DSermo I HZ
N lectiõe apoſtolica fratres charil/
immdi 1. gor..5. ſimi andiuimꝰ apłm dicẽtẽ: Funda
tuce –— Aentũ aliud nemo põt ponere ᷣter
tina id qð poſitũ eſt:qð eſt chꝛiſtꝰ ieſus.Si quis

pulã: vniuſcuiuſq; opus manifeſtum erit.

Dies em̃ dñi declarabit:qꝛ in igne reuelabi
tur:⁊ vniuſcuiuſq; opus quale ſit:ignis cõöO/⸗

pꝛobabit.Si cuiꝰ opus mãſerit qð ſuꝑędiſl
cauit: mercedẽ accipiet.Si cui opus arſerit
detrimentũ patiet᷑:ipſe aũt ſaluꝰ erit:ſic tñ

quaſi ꝑ ignem. Multi ſunt qui lectionem e Fnen.
iſtã male intelligentes falſa ſecuritate deci/ cca me.

piunt᷑:dum credũt ſi ſupꝛa fundamentũ
chꝛiſti capitalia crimina ędiſicent: pctã ipſa

ꝑ ignẽ trãſitoꝛiũ poſſint purgari: et ipſi po/
ſtea ad vitã ꝑpetuã ꝑuenire. Intellectꝰ iſte

frẽs chariſſimi coꝛrigẽdus eſt: qꝛ ipᷣi ſe ſedu⸗
cũt qui taliter ſibi blãdiũt᷑. Illo enim trãſi/
toꝛio igne:de qͥ dixit aplus: Jpſe aũt ſaluꝰ
erit ſic tñ q̃ſi ꝑ ignẽ:non capitalia ſ̊ minuta
petã purgãt᷑. Et qᷓ;uis qð peius eſt nõ ſolũ

maioꝛa: ſed etiã minuta ſi nimiũ plura ſint

mergũt.De ipſis tñ maioꝛibꝰſiue minoꝛibꝰ

peccat ⁊ ſi nõ oĩa vel aliqua cõmemoꝛãda
ſunt:ne aliquis ſe inaniter excuſare cone

dicat neſcire ſe quę ſint minuta peccata vei

quę crimina capitalia. Et q́;uis apoſtolus B
capitalia plura cõmemoꝛauerit: ſtos tñ ne
deſperationẽ facere videamur:bꝛeuiter dici

mꝰ ꝗ ſunt illa: Sacrilegiũ:homicidiũ:adul
teriũ: falſum teſtimoniũ:furtũ:rapina:ſuꝑ
bia: inuidia:auaricia: ⁊ ſi longo tꝑe teneat᷑

iracũdia:⁊ ebꝛietas ſi aſſidua ſit in eoꝝ nu/

mero cõputat᷑.Quicũq; em̃ aliqua de iſtis
peccati in ſe dñari cogsoueritaiſi digne ſe
emendauerit: ⁊ ſi habuerit ſpacium longo

tꝑe pęnitentiã egerit:⁊ largas elemoſynas

erogauerit:⁊ a peccatis ipſis abſtinuerit:il/

lo trãſitoꝛio igne: de quo ait aplus: purga-
ri non poterit:ſed ęterna illũ flãma ſine vl/
lo remedio cruciabit. Quę aũt ſunt minu- CE
ta peccata:licet omnibus nota ſint:tñ qua

longum eſt vt oĩa replicent᷑: opus eſt vt ex
eis vel aliq̃ nominemꝰ. Quotiens aliqᷣs in
cibo aut in potu plꝰ accipit qᷓ; neceſſe ſit:ad
minuta peccata nouerit ꝑtinere. Quotiẽs
plus loquitur q; opoꝛtet: aut plus tacet qᷓ;

expedit. Quotiens pauperem impoꝛtune
petentẽ exaſperat. Quotiẽs cũ coꝛpoꝛe ſit

ſanꝰ alijs ieiunãtibus pꝛãdere voluerit:aut
ſomno peditus tardius ad eccliam furgit.

Quotiẽs excepto deſiderio filioꝝ vxoꝛẽ ſu/
am cognouerit. Quotiẽs in garcere clauſos
⁊ in vinculis poſitos tardiꝰ reqſierit.Quo⸗

.

Bancti

rimur ſine grandi doloꝛe nõ poſſumꝰ: ⁊ ta/
mien ſi deo qͥ illam a nobis auferrivelut pi-

Auguſtini

ber his ſimilibꝰ minuta peccata redimũſtur
quotidie. Pꝛo capitalibus vero criminbus

tiẽs inſirmos tardiꝰ viſitauerit: Si diſeoꝛè/ us pater ꝑmittit:tãq; boni filij gratias aga ni
des ad cõcoꝛdiã reuocare neglexerit. Si pl?* mus: ⁊ minus nos pati qᷓ; meremur cũvera n
aut ꝓximũ aut vxoꝛẽ aut filiũ aut ſeruũ ex humilitate ꝓferamus. Ita peccata ipſa in pe
aſpauerit q; opoꝛtet. Si ampliꝰ fuerit blãdi hoc ſęculo purganturot in futuro ille ignis „
tus qᷓ; expedit. Si cuicũq; maioꝛi ꝑſonę aut purgatoꝛius aut nõ inueniat aut certe pax . ne
ex volũtate aut ex neceſſitate adulari volu inueniat qð exurat. Si aũt nec ĩ tribulatio mn
erit. Si pauperibꝰ eſuriẽtibꝰ cibũ nõ dede / ne deo gras agimꝰ: nec bonis operibꝰ pec/
rit:aut nimiũ delitioſa aut ſũptuoſa ſibi cõ cata redimimus:ipſi tãdiu in illo purgato/ to
uiuia ᷣparauerit. Si ſe ĩ ecclia aut extra ec rio igne moꝛas habebim :qᷓ;diu ſupꝛadicta Gzs
cleſiã fabulis ocioſis de qᷣbꝰ ĩ die iudicij ra- peccata miur tanq; ligna:fenum:ſtipula po
tio reddẽda eſt occupauerit. Si dũ inczute conſumant᷑. Sed dicit aliqs: Mõ ntinet ad & 4
iuramꝰ: ⁊ cũ ̊ ꝑ aliquã neceſſitatẽ implere me qᷓ;diu moꝛashabeã i tñ ad vitam ęter⸗ ni
nõ poterimꝰ vtiq; ꝑiuramꝰ. Et cũ omni fa / nã ꝑrexao. Hemo hoc dicat fratres charil⸗ l
cilitate vel temeritate maledicimus:cũ ſcri ſimi:quia ille purgatoꝛius ignis durioꝛ erit n
1. gorj.s. ptum ſit: Meq; maledici regnũ dei poſſide- q; qd poteſt in hoc ſeculo pgnaꝝ videri aut 60
bunt. Et cũ aliqͥd ſuſpicamur temere:qð tñ̃ cogitari aut ſentiri.Et cũ de die iudicij ccri⸗ ii
plerũq; non ita vt credimus cõpꝛobat᷑:ſine ptũ ſit:ꝙ erit dies vnus tanq; mille anni:⁊ sS. 2s2s. 8
vlla dubitatiõe delinquimꝰ. Hęc em̃ ⁊ his mille anni tãq; dies vnus: vnde ſcit ynu-· no
ſimilia ad minuta pctã ꝑtinere non dubiũ quiſq; vti diebus an menſibꝰ an foꝛte etiã Ni
eſt: ꝗᷓ ſicut iam dixi enumerari vix poſſũt: ⁊ annis ꝑ illum ignẽ ſit trangturus. Et qui .
ea quibus non ſolum populus chꝛiſtianus modo nec vnũ digitũ ſuũ in ignẽ vult mit⸗ 4
ſed etiã nullus ſanctoꝛũ immunis eſſe po/ tere:timeat neceſſe eſt vel tunc paruo tẽpo/ .
D tit aliqũ aut poterit. Quibus peccatis li/ re cũ anima ⁊ toto coꝛpoꝛe cruciari.Et ideo ti
cet occidi aiam nõ credamꝰ: ita tñ ea velur totis viribus vnuſquiſq; làboꝛet vt capita b
— , quibuſdã puſtulis ⁊ quaſi hoꝛrenda ſtabie lia crimina poſſit euadere: ⁊ minuta pecca/
replent defoꝛmem faciũt: vt eam ad am/ ta ita operibus bonis redimere: vt de ipſis d
plexus illius ſponſi cęleſtis aut vix aut cũ nihil videatur remanere qð ülle ignis poſitt
grandi cõfuſione venire ꝑmittant. DHe quo abſumere. Ilh aũt qui capitalia crimina cꝰ
Epðbᷣ.I. ſcriptum eſt: Aptauit ſibi eccleſiã nõ haben mittunt ſi q;diu viuũt ea redimere pęniten
tẽ maculã aut rugã. Et ideo cõtinuis oꝛati tię medicamẽtis noluerint: ad illũ ignẽ de .
onibus ⁊ frequentibꝰ ieiunijs et largioꝛibꝰ quo dixit apoſtolus: Ipſe aũt ſaluꝰ erit:ſic i. Cor.ꝛ. 5
elemoſynis:⁊ pᷣcipue ꝑ indulgentiã eoum tamẽ qſi ꝑ ignem: ſicut iam dictũ eſt:veni/ .
qui in nos ꝑeccant aſſidue redimant᷑:ne foꝛ re nõ poterunt:ſed magis illã duram ⁊ irre .
te ſimul collecta cumulũ faciãt ⁊ demergãt uocabilem ſententiã audituri ſunt: Diſcedi Maub..
anima. Quicquid em̃ de iſtis peccatis a no tea me maledicti in ignẽ eęternum. Et ideo Darg,1,,
bies redẽptũ nõ fuerit: illo igne purgãdũ ẽ: dq ab iſta ꝑpetua pęna:et ab illo purgatoꝛio 5
Corj.5. de quo dixit aplus: Quia in igne reuelabi/ igne deſiderãt liberari: crimia capitalia nõ SS
tur. Et ſi cuiꝰ opus arſerit:detrimentũ pa/ admittant:aut ſi iã cõmiſerunt:fſructuoſam 4
tiet᷑. Aut em̃ dum in hoc mũdo viuimꝰ:ipſi agant pęnitentiam: ⁊ illa parua vel quoti/
nos ꝑ pęnitentiã fatigamꝰ:aut certe volen- diana peccata bonis operibꝰredimere non
te aut ꝑmittente deo multis tribulationi/ deſiſtant. QAuibus tñ operibꝰ minuta pctã
bus ꝓ iſtis peccatꝭ affligimur:⁊ ſi deo gra- redimant᷑:plenius vobis inſinuare deſide/
tias agimꝰ liberamur. Quod ita ſit:ſi quo/ ro. Quotiens inſirmos viſitamꝰ: in carce/ 1
tiens maritus aut vxoꝛ aut filius moꝛit᷑ vel re clauſos:⁊ poſitos in vinculis requirimꝰ.
ſi ſubſtãtia a nobis plus qᷓ; opoꝛtet amat᷑: diſcoꝛdes ad concoꝛdiã reuocamus: indi2
aufert᷑. Licet plꝰ chꝛiſtũ q;; ißam ſubſtãtiã cco eccleſię ieiunio ieiunamꝰ:pedes hoſpiti
diligamꝰ: ⁊ ſi neceſſitas fuerit malimus ip/ bus abluimꝰ:ad vigilias frequẽter cõueni/ 6
ſam ſubſtãtiã ꝑdere qᷓ; chꝛiſtum negare: tmñ̃ mꝰ:elemoſynã ante oſtium tereũtib?ꝰpau/ d
qꝛ ſierriam dixi:ſi plus eã q; opoꝛꝑet diligi peribus damus:inimicis noſtris quotiens .
mus:asittere eã aut dũ viuimꝰ aut dũ mo petierint veniã indulgemꝰ. Iſtis em̃ operi/

ngo⸗
mna

u

eunnet ee
uNH
rend
ſn
n
Ede
nchn
e
eit
niswol
rin
lſin
variu
na ⸗
Ie
DAe

H

Bermo x.. I. De Apoſtolis Z

nõ hoc ſolũ ſufficit:ſed addẽdę ſunt lachꝛy
mæę: rugitus ⁊ gemitus: cõtinuata longo tẽ
poꝛe ac ꝓtracta ieiunia: ⁊ largioꝛes elemo-
ſynę erogandę: vlirò noſipſos a cõmunio/

ne eccleſię remouẽtes:in luctu et in triſticia
multo tẽpoꝛe ꝑmanentes:⁊ penitentiã etiã
publice agentes:qꝛ iuſtũ eſt vt qui cũ mul/
toꝛum deſtructione ſe ꝑdiderit:cũ multoꝛũ

S ędiſicatiõe ſe redimat. Ad extremũ nõ ẽ im

poſſibile vel incongruũ qð ſugsero:vel ſic
lugeamꝰ extinctam noſtrã ꝗ nimã quõ alie/
nã carnẽ moꝛtuam dlangimus.Si autvxoꝛ
aut filius aut maritꝰ moꝛtui fuerit: in ter/
ram ſe collidunt homines:capillos trahen⸗
ker ora murdedoꝛ uctu ⁊ penitẽtia vel
in lachꝛymis nõ paruo tempoꝛe ꝑſeuerant.
Rogamus fratres: exhibeamꝰ nos animę
noſtrę qð illi exhibent alienę carni. Et hoc

videte fratres q́; malum ſit vt lugeamꝰ qð

nõ poſſumꝰ ſuſtitare. Carnẽ quã nõ poſſu⸗
mꝰ ſuſcitare plangimꝰ:⁊ animã noſtrã moꝛ
tuã nõ plangimus:quã poſſumus ꝑ penitẽ
tiã ad ſtatũ pꝛiſtinũ reuocare. Sed qð no/
bis peius ẽ:coꝛpꝰ moꝛtuũ plãgimꝰ qð ama/
mꝰ: animã vero moꝛtuã quã nõ amamꝰ nõ
dolem nõ plangimꝰ. Et ideo mutata vice

oincipiamꝰ plꝰ dũm amare q; ſeruũ:id eſt plꝰ

factoꝛẽ coꝛpoꝛis qᷓ; coꝛpꝰ: Plus dñam q; an
cillã: id eſt plꝰaiam ad imaginẽ dei factã:qᷓ;

carnẽ de limo terrę foꝛmatã:vt cũ die vlti /

mo caro nfr̃a purxreſcere ⁊ a vermibꝰ deuoꝛa

ri cęperit in ſepulchꝛo: anima in abrahe gre
mio angeloꝛum manibꝰ eleuet᷑:⁊ in die iu-

dicij recepto ꝑ reſurrectionẽ coꝛpoꝛe audire

,Site Mat:h.25. Werea᷑: Euge ſerue bone ⁊ ſidelis intra in

nhwi⸗

H gaudiũ dñi tui.Et vt hęc quę ſupꝛa diximꝰ

R Bepetitio. coꝛdibus veſtris tenaciꝰ valeant inhęrere:

oln
d
Naenen
use
edeſdr
zmenn
gunm⸗
aich
gbohn
i
b
D
hon
uu.
ntu

et ipſa apoſtolica lectio pleniꝰ poſſit intel/

ligi:bꝛeuiter ea charitati veſtrę volo repete

re.Omnes ſancti qui deo ſideliter ſeruiunt
lectioni vel oꝛationi vacare:⁊ in bonis ope
ribus ꝑpſeuerare contendunt. Mec capita/
lia crimia:nec minuta peccata: id eſt ligna
feęnũ ⁊ ſtipulã ſupꝛa fundamẽtũ chꝛiſti:ſed
bona opera: id eſt aurum:argẽtũ: lapides

5pcioſos ſupꝑędificantes: p ignẽ illũ de quo

dicit aplus: Quia in igne reuelabit᷑:abſq;
Wla violatione tranſibũt. Illi vero qui qᷓ;
uis capitalia crimina nõ admittãt:⁊ ad ꝑ⸗
petranda minuta peccata ſunt faciles:⁊ ad

redimẽda ſunt negligẽtes:ad vitã ęternã ꝓ

eo ꝙ in chꝛiſtũ crediderũt ⁊ capitalia pecca/

er. I

ta ſto admiſerũt venturi ſunt: ſed pꝛius ait

in hoc ſęculo ꝑ dei iuſticiam vel miſericoꝛ⸗
diã:ſicut iam dictum eſt:amariſſimis tribu

lationibus ſunt coquẽdi:aut illipſi ꝑ mul-

tas elemoſynas: ⁊ cipue dũ inimicis ſuis
clementer indulgẽt: ꝑ dei miſericoꝛdiã libe

randi: aut certe illo igne:de quo dicit apo/ *
ſtolus: lõgo tẽpoꝛe cruciãdi vt ad vitã ęter

nam ſine macula ⁊ ruga pueniant. Illi ve⸗-
ro qͥ aut homicidiũ aut ſacrilegiũ aut adutu⸗
teriũ: vel reliq̃ his ſimilia cõmiſerunt:ſicut
iam dictum eſt:ſi eis digna pęnitentia non
ſubuenerit:nõ ꝑ purgatoꝛiũ ignem tranſire
merebunt᷑ ad vitã:ſed ęterno incendio pᷣci,.,.
pitabunt᷑ ad moꝛtem. Et ideo quotiẽs in le ꝗ
ctiõe apoſtolica audierit: Si qͥs ſupꝛa fun/
damentum chꝛiſti ſuꝑędiſicat aurũ:argẽtũ:

lapides pꝛecioſos:de ſanctis hoc et ꝑfectis

chꝛiſtianis accipite:qui velut aurũ purga/

tum merebunt᷑ ad ęterna pmia ꝑuenire. IJl⸗/

li vero qui ſuꝑędiſicãt ligna:fęnum et ſtipu
lam:de bonis chꝛiſtianis:ſed negligentibꝰ
minuta peccata purgare: vt ſępe dictũ eſt:
intelligite: quę peccata ſi nec diuina iuſti-
cia multis tribulationibus purgagerit:nec
vnuſquiſq; elemoſynarum largitate rede-
merit:nõ ſine grãdi doloꝛe in ülis implebit᷑
illud quod dicit apoſtolus: Si cuiꝰopus ar
ſerit detrimentum patiet᷑: ipſe autẽ ſalus
erit ſic tñ q̃ſi ꝑ ignẽ.Nemo tñ ſicut iã ſupᷣ di *
ctũ eſt:ſeipſum circũueniat:vt h̊ etiã ꝓ capi
talibus criminibus ſi incuratꝗ remanſerit
poſſe ſieri credat.Et idꝛo ſicut lã ſepe dixi:
quantũ poſſumꝰ cum dei adiutoꝛio laboꝛe

mus vt ⁊ maioꝛa peccata poſſimus euade

re:⁊ minuta ſine quibus eſſe nõ poſſumus
iugiter amoꝛe inimicoꝛum ⁊ elemoſynarʒum
largitate redimere: pꝛeſtante dño ieſu chꝛi
ſto:qui cum patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ re
gnat dens in ſęcula ſęculoum Amen.

¶ De ſanctis in genere ſiue cõiter.
Be Apoſtolis
¶ In feſtis ſanctoꝛum apoſtoloꝛiãi:·
de eo quod ſcriptum̃ eſt in euangge
lio m Lucam: Deſignauit dñs et ud. 1.
alios ſeptuagitaduos ⁊c̃. Ser. I Ser.xIII.
U lectione euangelij quę mado re
Citata eſt admonemur quęrere ue
ſit meſſis de qua dñs ait: Meſſis NQucj. 10.
quidem multa: operarij autn pauci. Ro⸗
gate dñm meſſis:vt mittat oꝑarios in meſ⸗
e 2

9
Baoncti
ſem ſuũ. Tũc adiecit duodecim diſpulis
ſuis quos ⁊ apłos noĩauit:alios ſeptuagin
ta duos:⁊ miſit illos oẽs ſicut ex verbis eiꝰ
awaret ad paratã meſſem. Quęg S erat illa
meſſis? Mõ em̃ illa meſſis in his gẽtibꝰerat
vbi nihil fuerat ſeminatũ. Reſtat & vt intel
* ligamꝰ iſtã meſſam fuiſſe ĩ ło iudęoꝝ.Ad
illã meſſem venit dñs meſſis:ad illã meſſeʒ
miſit meſſoꝛes:ad gentes aũt nõ meſſoꝛes:
ſed ſeminatoꝛes. Intelligamꝰ meſſem fa/
ctã in plło iudęoꝝ:ſementẽ in lis gentiũ.
Ex illa em̃ meſſe apoſtoli electi ſunt: vbi iã
cũ meteret᷑ maturũ erat:qꝛ ibi ꝓphetę ſemi
B nauerunt.Delectat inſpicere agriculturam
dei:⁊ oblectari donis eiꝰ ⁊ oꝑa in agro eiꝰ.
In hac em̃ agricultura oꝑabat᷑ qͥ dicebat:
1. Corj.25. Plus omnibꝰ illis laboꝛaui. Sed vires ei
dabãt᷑ ad oꝑandũ a dño meſſis:ideo ſubie⸗
cit: Nõ ego ſũ ſᷣ gra dei mecũ. Hã ſe in agri
1.Corj.s. cultura vᷣſari ſati oñdit: vbi ait:Ego plãta
ui:appollo rigauit.hic aũt apoſtolꝰ de ſau
lo paulus:bhoc eſt de ſuꝑbo minimꝰ. Saulꝰ
em̃ a ſaule denoĩiat᷑. Paulũ em̃ modicũ eſt.
Vnde nomẽ ſuũ quodãmodo interpᷣtatus
1. Corj. 15. ait: Egò ſum minimꝰ aploꝝ. Ipſe S paul“:
id eſt moͤdicus ⁊ minimꝰmiſſus ad gẽtes:pᷣ
cipue ad gentes ſe miſſum dicit. Ipſe ſcri/
bit:nos legimꝰ*:credimꝰ:pᷣdicamus. Ipſe g̊
Gał.i.et.⁊. dicit in epiſtola ſua ꝗᷓ eſt ad Galatas:voca
* tum ſe iam a dño ieſuveniſſe hieroſolymã:
⁊ euãgeliũ cũ aplis cõtuliſſe: dexteras ſibi
datas fuiſſe ⁊ ſignũ cõcoꝛdię:ſignũ cõſonã/

—– . , . . „ *. . ,„„ ,
tię: ꝙ ab eis le ipſi dicerãt in nihilo diſcre
pabat. Heinde placuiſſe dicit int ſe ⁊ ipſos
. pt ipſe ad gẽtes:illi aũt in circũciſionẽ irẽt:

ille ſeminatoꝛ: illi meſſoꝛes. Mecrito etiam
atheniẽſes qᷓ;uis neſciẽtes nomẽ ſuũ ei dix/
. Act.l. erunt.Audientes em̃ ab eo verbũ: quis eſt
inquiũt hic ſeminatoꝛverboꝝ?: Attendite g̊
⁊ delectet vos mecũ inſpicere agriculturam
dei ĩ meſſes daiaſ:vnã trãſactã:aliã futurã.
Trãſactã ĩ pllo iudęoꝝ:futurã in glis gen-
. . tiũ. Pꝛobemꝰ hoc:⁊ vnde niſi de ſcriptura
dei: dñi meſſis? Ecce habemus ibi in pᷣſen/
Zuci.io. ti capitulo dictũ eſte: Meſſis multa:oꝑarij
auteʒ pauci. Rogate dñm meſſis vt mittat
oꝑarios in meſſem ſuã.Sed qꝛ in illa meſſe
futuri erãt ↄtradictoꝛes ⁊ ꝑſecutoꝛes iudeęi:
Abi.ð. Ecc Hqͥt mitto vos ſicut agnos in medio
lupoꝝ: Euidẽtius de hac meſſe aliqd oſten/
damꝰ in euãgdlio ſᷣm iohãnẽ:ad puteũ vbi
ſatigatus dñs ſedit: magna quidẽ acta ſũt

Auguſtini

ſacramẽta:ſᷣ anguſtũ tꝑs eſt vt oĩa ꝑtracc276
tur. Qð aũt ad pᷣſentẽ rẽ ꝑtinet audite. Sunn
ſcepimꝰ em̃ meſſem eãdẽ ĩ pplis ĩ qbꝰ pꝓphe⸗
te ſᷣdicauerunt:ideo em̃ illi ſeminatoꝛes:vt

S

apli poſſint eſſe meſſo

lier loqͥ?᷑ cũ dño ieſu: Et iter cęteracũ dixiſ/
ſet ei dñs quõ debeat adoꝛari deꝰ: ait illa:
Scimꝰ qꝛ veniet meſſias qͥ dicit᷑ chꝛiſtus:⁊

oĩa nos docebit.Et dñs ad illã:Ego ſum qͥ
loquoꝛ teaum. Crede qð audis: qͥd quęris

quod vidcs⸗E ſũ qͥ loquoꝛ tecia ccρ aũt
illa dixerat: Scemnus qꝛaneſſias veniet quẽ
annüucicuerũt moyſes ⁊ ꝓphetę:qui dicitur
chꝛiſtus: Jam em̃ ſpica meſſis erat gignẽ/
da:acceꝑat ⁊ ꝓphetas ſeminatoꝛes:apoſto

los expectabat matura meſſoꝛes. M vt

hoc audiuit credidit:⁊ hydriam dimiſit ⁊ fe
ſtinãter cucurrit:annũciare dſim cępit. Di/
ſcipuli tũsierũt ad emẽdos panes: Qui re/
deũtes inuenerũt dñm loquẽtẽ cũ multere:
⁊ mirati fũt. Mõ ſunt tñ auſi dicere ei quid
vel quare cũ illa loqueris. Admirationem
apud ſe habuerũt: audaciq coꝛde pꝛęſſerũt.
Huic &̊ ſamaritanę nõ erat nouũ nomẽ chꝛi

ſti: iã expectabat veniẽtẽ:iã crediderat eſſe

vẽturũ. Vnde crediderat:ſine movſe ſemia

uerat:ſᷣ q̊ expᷣſſius audite.Dñs tũc ad diſci.

pulos ſuos ait: Dicitis qꝛ adhuc longe eſt
ęſtas:leuate oculos vr̃os:⁊ videte albas re
giones ad meſſem. Et adiũgit: Alij laboꝛa
uerũt:⁊ vos ĩ laboꝛes eoꝝ intraſtis. Labo/
rauit abꝛahã:iſaac:iacob:moyſes:ꝓphete
laboꝛauerũt ſeminãdo:in aduentu dñi ma/
tura meſſis inuẽta ẽ. AMiſſi meſſeꝛes cũ fal/
ce euãgelij: poꝛtauerũt manipulos ad areã
dñicã vbi ſtephanus trituraret᷑.hic aũt ac/
cepit paulꝰ ille ⁊ ad gẽtes mittit᷑: ⁊ nõ tacet
hi cõmẽdãdo gr̃am quã pᷣcipue ꝓpꝛieq; ſu/

ſcepit.Ait em̃ ĩ ſcriptur ſuis:miſſum ſe eſſe Bo.iʒ.

ſdicare euãgeliũ:vbi chꝛiſtꝰnõ erat noiatꝰ.
Sed iã qꝛ facta eſt illa meſſis:et oẽs iudęi qͥ
remãſerũt: meſſem attẽdamꝰqð nos ſumꝰ.

Seminatũ eſt em ab aplis ⁊ ꝓphetis. Ipſe D

dñs ſeminauit: Ipſe em̃ ĩ aplis fuit qꝛ ⁊ ipe
meſſuit chꝛiſtꝰ. Mõ em̃ illi aliqͥd ſine illo:il-

le ꝑfectꝰẽ ſine illis. Ipſe em̃ illis ait: Quia Job.iʒ.

ſine me nihil poteſtis facere. Seminans ꝗ̊
chꝛiſtꝰ iam in gẽtibꝰ qͥd dicit:Exijt ſeminãs
ſeminare. Ibi mittũt᷑ meſſoꝛes metere:hic
exijt ſeminãs ſemiare impiger. Quid em̃ ꝑ
timuit ꝙ aliud cecidit ĩ via:aliud in petroſa
loca: aliud inter ſpinas? Siiſtas difficiles

es. Samaritana mu Yob. .

—*

4

1Coff 6S1
Lucſa;

9

4
l
4
Pob8,

——,ĩ—

—
— — — — --a T

6

Bermo XuII. De Apoſtolis Ber. I

K4 NQNauid ad no : 33 nae ponan duenner, fexre ſacculũ aut perã: aut calciamẽta: ⁊ ne Tucj.10.
n ne via ſim: ne ſaxũ: ne ſpinę: tema bona: Sieſt illic flli pacis:requieſcer ſup ili par
RNz PEE: R E filiꝰ pacis:requieſcet V
NIK. Paratũ coꝛ meũ vſſde tricenũ: vnde ſexa- veſtm: Siquomin⸗ ag vos fenar See
D4 genũ:vnde millenũ et cẽtenũ illud minus quieuit:pdidi? Abſit hoc a mente ſanctoꝝ.
r eſt: ⁊ illud plus eſt: ſed totũ triticum eſt: via Ergo nec illud accipiet Gengenee
N e nõ ſit vbi cõculcatũ ſemẽ a trãſeũtibꝰ velut oboe ſetener eche ner eafrtamnn uet 2
ing auis auferat inimicus. Saxũ nõ ſit vbi mo bera:marimech Ulud vbinobe⸗ Tamp uct⸗
¶· Aiica terta ſtatim faciat germinare qð non ter ſine diſcuſſione accipiam: ſupbiavice *
ä ee poſſit ſolẽ poꝛtare. Spineęnõ ſmt: cupidita impoſita: ne quẽqᷓ; in via ſalutemꝰ. Attẽda
t i tes ſeccxli:ſollicitudines vitę vitioſe. Quid mus dñim noſtrũ exẽplũ verũ ⁊ adiutoꝛiũ:
NKk— . nch Penni ſollicitulline vire g puepire nõ p Pꝛobem? qꝛ adiutoꝛiũ: Sine me nihil pote qos.
gG0 mittit ad vitã? Quid miſenus qᷓ; curando ſtis facere. Pꝛobemus qꝛ exẽplũ:Chꝛiſtꝰ ꝓ nt. ,
yita: amittere vita⸗ Quid infeliciq; nmen nobis paſſus eſt: Wetrus dicit: nobis relin Peartt.
vNon do moꝛtẽ cadere ĩ moꝛtẽ? Extirpent᷑ ſpin:: quẽs exẽplũ vt ſequamurveſtigia eiꝰ. AIpſe
eI pabet᷑ ager: ſuſcipiant᷑ ſemia: ꝑueniatur ad dis noſter locu nrelnigia ci.. Jpſe
meſſem: boꝛreũ deſideret᷑ nõ ignis timeat᷑ emto⸗ H l eben inſos Ja.e
. SAE„ ERSRer timeat. loculos iudę cõmẽdauerat. Patiebat᷑ qui-⸗ Cõcoꝛ. 12. q. 1.
Ai . Ad nos itaq; ꝑtinet quos qualeſcũq; důĩↄs dẽ furẽ. Sed ego a dño meo dil⸗ upies exempiu.
“M in agro ſuo conſtituit o ere i . eban ere Piss een
un., cofk.z. vob emitanm ie perarioe dicere iſta dico: Oſe patiebaris furẽ: vnde habebos
üu uczeiz. eric onen ge Ae een gorezalidvus vnde tolleret:me hominẽ miſerum er inſir-
eNcm . . s aaͤh e circũfodere ⁊ cophinũ ſterco⸗, mũ monuiſti nec ſacculũ poꝛtare.Tu poꝛta
M Aa a e Pertiner ad nos hec fideliter ſti loculos ⁊ erat vbi furẽ patereris.Sinon
Mic Rsrnen a von. Aireane:ad onen nos ad poꝛtares: nec ille inueniret quod auferret.
4 Eiagen obenen:Vd credẽtes:oẽs laboꝛan Quid reſtat niſi ꝙ hic dicat mihi:intellige
ſn „s; kelmnuenai in il vincẽtes.Quid gad gqðs audis: noli poꝛtare ſacculũ.uid eſt ſa
. 8 S nrellz ad nos ꝑtineat volo di culus?: Pecunia clauſa :id eſt occulta ſapi/
le * ſunf e foene icui ex vobis videt᷑:qꝛ dixri entia. Quid eſt: nolite poꝛtare ſacculum⸗
hig uꝑſuũ alidd me velle dicere: ⁊ apud ſeiõm Molite ſieri ſapientes penes voſmetipſos. Ro.i.
Mran loquẽs in cogitatione dicit: O ſi iam dimit Accipe ſpiritũſanctũ. Fons in te debet eſſfſe
Bn tat nos:iam dixit qͥd ꝑtineat ad nos:qð ad noõ ſacculus:vnde erogat᷑: nõ vbi includat᷑.
L H ipſum ꝑtinet quid ad nos? Puto melius Hoc eſt ⁊ pera qð ſacculus. Calciamẽta qͥd .
Nn . eſſe in alterna ⁊ mutua charitate ꝑtineam* ſunt⸗Calciamẽta quipꝰ vtimur coꝛia moꝛ’
in ad vos. De vna modo qdem vos familia tuoꝛũ ſunt: nobis tegmina pedũ. Per h̊ er- .
Gcitn eſtis: noæex eadem quidẽ familia diſpenſa go iubemur renunciare moꝛtuis operibug.
Slm toꝛes ſumꝰ omnes:ad vnũ dñũm ꝑtinemus oc in figura moyſes admonebat᷑ qñ do⸗ *
ͤͦtn omnes. Hec quod do:de meo do:ſed illia minꝰ loquẽs ait: Solue caleiamẽta de pedi Exo..
nöoa quo accipio et ego. Nam ſi de meo dedero: bus tuis:locus em̃ in quo ſtas terra ſancta
Job. 8. mẽd bo. Qui em̃ ſi; rra lancta
giezſn S. Mẽdaciũ dabo.Qui em̃ loqͥt᷑ mendaciũ: de eſt.Quid tã terra ſancta q; dei eccleſia:
nſeltbN uo loquit᷑. DHebetis &audire qͥd ꝑtineat ad illa & ſtemꝰ: calciamẽta ſoluamꝰ:id eſt moꝛ
nrit. diſpẽſatoꝛẽ:ſiue vt ĩ vobiſipſis ſi tales inue tuis operibus renũciemꝰ. Nã de his calcia
it neritis cõgratulamini:ſiue etiã in hͥ ipſo in mentis:quibꝰcalciati ambulamꝰ cõſolatur
Gn, ſtruamini. &οmulti em̃ ih . idem ipſe dñ .„Si onolaru
dsn Amulti em̃ ĩ hoc popu o futuri me idem ipſe dñs meꝰ. Si em̃ ipſe calciatꝰ
gi ſur diſpenſatoꝛes: ⁊ nos ibi fuimꝰvbi eſtis: nõ eſſet:non de illo iohannes diceret:Non AZuel.s.
ctie Et nos qui videmur modo de ſuꝑioꝛi loco ſum dignꝰ ſoluere coꝛrigiã calciamentoꝛũ.
elet cõſeruis metiri cibaria:ante paucos annoſ Sit ergo obedientia:no ſurrepat ſuꝑba du
4 Auus in inferioꝛi loco cũ cõſeruis accipiebamꝰci/ tritia. Ego inquit euãgeliũ impleo:qꝛ nudo
den baria. Epiſcopus laicis loquoꝛ. Sed inde pede ambulo: Tu potes ego non poſſum.
ſiui lCeio SGmultis futuris epis loquoꝛ. Ergo vi / Qõ ſimul accipimus cuſtodiamꝰ.Quomõ
1 8 deamꝰ quõ nos intelligamꝰ qð ſcepit dvñs charitate flagremꝰ*: inuicẽ diligam.: Ac ſic
. . “ũ eis quos mittebat euãgeliũ ſdicare ⁊ men fit:vt ego amem foꝛtitudinẽ tuã: et tu poꝛ /
— te parata meſſem videamꝰ. Holite inquit tes infirmitatẽ meõ.CQuid gut tibi videt᷑ q &
zofus .— e 3

Bancti

nõ vis ĩtelligẽ quẽadmodũ iſta dicta ſnt:

⁊ cogeris pꝛauiter ipſi dño calũniari de lo/

culis ⁊ calciamentis? Quid tibi videt᷑: IJta
ne placet vt iter agentes occurramꝰcharis

noſtris ⁊ eos nõ ſalutemꝰ maioꝛes:nõ reſa/
lutemꝰ minoꝛes? Jam ne euãgeliũ imples
quia ſalutaris ⁊ taces? Hic vero nõ viatoꝛi
iter agẽti:ſed miliario ſimilis eris iter oſtẽ/
denti.Ergo ſtoliditatẽ deponamꝰ ⁊ verba

dñi intelligamꝰ: ⁊ in via neminẽ ſalutemꝰ.

Non em̃ ſine cauſa hoc iubemur:aut nollet

nos facere qð iuberet. Quid g̊ eſt:ꝛneminẽz

ſalutetis in via? Põt qͥdẽ et ſimpliciter ſic
accipi:qꝛ iuſſit nos feſtinant᷑ agere iniũcta.
Er h ita dixit: Neminẽ ꝑ viã ſaluraueritis:
Taãqᷓ; diceret:oĩa ſtermittatis dũ qð iniun

ctũ eſt ꝑagat: ea locutione qua ſolẽt dicta
exaggerari ↄſuetudine ſermocinandi. NHec

lõge ꝑgamꝰ:in eodẽ ſermone paulopoſt di⸗/

Aud ie. cit: Et tu capharnaiũ queę vſq; ad cel exal/

tata es:vſq; in infernũ depꝛimeris. Quid
eſt vſq; ad cęlum exaltata es? Hundd ciui-
tatis illiꝰmęnia nubes tetigerũt: aut ad ſi/
dera ꝑuenerũt: Sed quid eſt in cęlum exal/
tata es: Nimiũ tibi fęlix videris: nimiũ po
tens:nimiũ ſuꝑba es.Sicut ergo hoc exag⸗
gerandi gratia dictum eſt:in cęlũ exaltaris
ei ciuitati quę nõ vtiq; exaltabat᷑ in celum
aut aſcẽdebat: ſic ꝓ feſtinatione exaggera/
tionis dictum eſt: ita currite:ſic agite qð in/
iunxi:vt ne nimiũ quidẽ vos retardẽt agẽ/
tes:ſed oĩa cõtemnẽtes ad finẽ ꝓpoſitã fe-
hh ſinate. Sed eſt aliud qð bic magis recogi/
tẽ:non diſſimile intelligere: qð plus ꝑtinet
ad me:⁊ ad oẽs diſpẽſatoꝛes:ſᷣ ⁊ ad vos au

ditoꝛes. QAui ſalutat ſalutẽ dic. Mã ⁊ anti/
Aqui in eplis ſuis ſic ſcribebãt: Ille uli ſalu/

cẽ:Salutatio a ſalute nomẽ accepit.Quid
Seſt:neminẽ in via ſalutaueritis?:cQQui ſalu
tant in via:ꝑ occaſionẽ ſalutãt. Video vos
cito intellexiſſe:nec tñ debeo iã finire. Non
em̃ oẽs cito intellexiſtis. Vidi in voce intel
ligentes plures:video ſilẽtio requirentes.
Sed qꝛ de via loquimur: tãqᷓ; in via ambu⸗
lemꝰ. Veloces targos expectate:et pariter
ambulate.Quid g dixi:aQui in via ſalutat
occaſſonẽ ſalutat: Mõ ad eũ ibat quẽ ſalu
tat:Aliud agebat:aliud occurrit:aliud pe/
tebat:aliud trãſuerſo quod ageret inuenit.
Qud eſt ergo ꝑ occaſonẽ ſalutare: Per oc
caſiont᷑ ſalutẽ annunciare.Quid eſt aũt ali
ud ſalutẽ anniſciare:qᷓ; euãgeliũ pꝛędicare⸗
Sli ergo ſdicas:hoc age ꝑ dilectionẽ non ꝑ

Alu guſtini

occaſionẽ.Sunt ̊ hoĩes qui ſua quęrentes

nõ aliud pᷣdicãt euãgeliũ:De quibus apo⸗/

ſtolus gemẽs dicit: Omneęs em̃ ſua qugrũt Rbi. ·

nõ quę ieſu chꝛiſti. Et hi alutabãt: hoc eſt
ſalutẽ annũciabãt:euãgeliũ ſdicabãt: ſed
aliud quęrebãt:⁊ ideo ꝑ occaſlonem ſaluta

bant. Et quid eſt hoc: Si talis fueris quiſ⸗/

quis es facis:immo nõ talis quiſqͥs facis:

ſed foꝛte talis aliquis qui ſacis. Si talis fu
eris nõ facis:ſed ſit de te.Nã ⁊ tales admi/ r
ſit apoſtolꝰmõ tñ vt tales eſſent ſc ꝓpit. Et Rbit. V

ipſi agunt aliquid:et ꝑficit᷑ ex ipſis:aliud ꝗ̊

runt:⁊ vꝙ bum annũciãt.Quid quęrat an⸗/

nũciatoꝛ ne cures:qð annũciat te ne velit.
Quid vero attẽdit:nõ ad te ꝑtineat.Salu

tẽ audi ab oꝛe ipius.Salutẽ tene ab oꝛtʒip⸗

ſius. Noli iudex eẽ coꝛdis ipſius.Si vides

eũ alia reqrẽtẽ qͥd ad te? Audi ſalutẽ: Quę
dicũt facite.Secuꝝ te fecit.Quid:aAQuę di Watth.ꝛ.

cũt facite.Mala faciũt: ꝗᷓ facere nolite.o
na facũit non in via ſalutãt: ſõ ꝑ occaſionẽ
euãgeliũ annũciãt. Imitatoꝛes eoꝝ eſtote

ſicut ⁊ ipſi chꝛiſti. Bonus tibi ſdicat:carpe

vuã de vite. Maltibi ſdieat:carpe vuã pẽ
dentẽ in ſepe. Botrꝰ implicite ĩ palmite in-
ter ſpinas creuit:⁊ de ſpinis nõ germiauit.
Plane qñ tale aliquid vides ⁊ eſuris:ſollici

1. Corſ. 4.

te carpe:ne cũ ad vuã manũ mittis lacerert

a ſpinis. hocẽ qð dico: ſic audi qð bonũ ẽ
ne malos moꝛes imiteris. Pꝛędicet ex occa
ſione:ſalutet in via: illi nocebit ꝙ nõ audi/

uit ſᷣceptũ chꝛiſti:HNeminẽ in via ſalutaue- Lud.ie.

ritis tibi nõ nocebit. Qui ſiue a trãſeunte
ſiue a veniente ſalutẽ audis: ſalutẽtenes.
Apoſtolum audi ſicut ꝓmiſerã ad mittentẽ

iſta. Quid em:Nũ omni modo ſiue occaſi/
one ſiue veritate chꝛiſtus annũciet᷑:⁊ in ho

gaudeo ſed ⁊ gaudebo. Scio em̃ qꝛ ipſum

mihi ꝓſicere in ſalutẽ ꝑ veſtram obſecratio

nem. Cales igit᷑ apoſtoli chꝛiſti ſᷣdicatoꝛes

euãgelij nõ ſalutãtes in via: hoc eſt nõ ali/

ud quęrentes vel agẽtes:ſed germana cha/
ritate euãgeliũ annüciantes: VUeniant ad
domũ ⁊ dicãt:pax huic domui:Mõ oꝛe ſolũ
dicũt:quo pleni ſunt fundũt:pꝛędicant pa/
cẽ ⁊ habẽt pacẽ. Mõ ſũt tales de qualibꝰ di
ctũ eſt: Pax pax:⁊ nõ eſt pax: Quid ẽ pax
pax: ⁊ nõ eſt pax? Pꝛedicantes nõ habent:
laudant ⁊ amant:dicũt ⁊ nõ faciũt.Sed te-
men tu accipe pacẽ:ſiue occaſione:ſiue veri

tate chꝛiſtus annũciet᷑. Qui ergo plen eſt
pace ⁊ ſalutat: Pax huic domui:ſi ẽ illic fi

lius pacis:requieſcet ſuꝑ eũ pax illius: Si

Hiere. 8.

Mattb. 25 *

õsl
WZ . 4
.

Penhn.

.

Lud:

Peas

Wotb.1o

—

Atra.

pin
n⸗
ini
mcht

79

quo minus: foꝛte em̃ nõ eſt illic ſiliꝰ pacis:

ntſhil perdidit qui ſalutauit. Ad vos inquit
rejuertet᷑. Reuertet᷑ ad te quę non diſceſſit a
te. Hoc em̃ dicere voluit:tibi ꝓdeſt qð an/
nũciaſti:nihil ꝓfuit dui nõ ſuſcepit: nõ qꝛ
ille inanis remanſit:ideo tu ꝑdidiſti merce/
dem:redditur tibi pꝛo voluntate tua: red/
dit᷑ tibi ꝓ charitate quã impendiſti:reddet
tibi qui te ſecurũ velit voce angelica: Pax
in terra hominibus bonę voluntatis.

Zucj.2.

Ser. xL. II. ¶In erſdem feſtis Serma u
A I omniũ ſanctoꝛi martyrũ gra

nobis debet eſſe ſolennitas: fratres
chhariſſimi: quãto gratioꝛ eoꝛũ qui
Rſemem ſecuti ſũt pꝛincipbem martyrũ: Si
agnoꝛũ:qᷓ;tomagis arietũ? Illoꝛum em̃ filij

7
7

nõ generatione carnis:ſed imitatione vir-

tutis facti ſũt omnes: qui poſteriꝰ vſq; ad
moꝛtẽ cõfeſſi ſunt chꝛiſtum. hos obrulerũt
populi gentiũ:de quibꝰ pſalmꝰ ante canta⸗
NPz. 28. uit dicẽs: Afferte dño filios arietũ. his pꝛi
mũ dñs cũ ad cõfeſſionẽ ſui noĩis hoꝛtaret᷑:
nõ ſolũ ſe ꝓmiſie victoꝛię coꝛonatoꝛẽ:ſed et
certaminis adiutoꝛem etiã in ipſis:⁊ poſte/

ros admonebat: qm̃ qð dicebat:ſcriptũ po

ſteris relinquebat. Illis ergo ait exhoꝛtãs
Mattb.iooegos: Cum aũt adducent vos ad pꝛincipes
⁊ poteſtates:nolite cogitare quid reſpõdea
tis:vel quid loquamini: Mon em̃ vos eſtis
qui loquimini:ſed ſpũs patris veſtri qͥ lo⸗/
quit᷑ in vobis. Meditari vetuit ⁊ cõſiteri pᷣ⸗

. cepit. Maluit em̃ auferre ſſũptionẽ huma

nã: et᷑ gratiã dare diuinã: vt in ſemetipſis
timidi ⁊ nrundo eſſent audaces. Vnde ⁊ in
alio pſalmo vox martyrũ dicit:quaſi ex par
Ps. ?. te humanę fragilitatis verendo: Eripe me
de inimicis meis deꝰ meus: ⁊ ab inſurgen/
tibꝰin me libera me.Et paulo poſt de auxi-
lio diuino cõſfidens dicit: Foꝛtitudinẽ meã
ad te cuſtodiã. Supꝛa cęteras em̃ turbas ſi⸗
deliũ necnõ antiquoꝛũ iuſtoꝛũ ⁊ ꝓphetarũ
eminẽtes apoſtolos ſuos volẽs dñs oſten:

WVaith. 1· dere dixit ad eos: Peati oculi qui vident ꝗ

vos videtis:⁊ aures ꝗ̊ audiunt ꝗ̊ vos au/
ditis.AMulti em̃ ꝓphetę ⁊ iuſti voluerũt vi
gere ꝗ̊ᷓ vos videti: ⁊ nõ viderũt: ⁊ audire q̃ᷓ
Joh.iS. quditis ⁊ nõ audierũt. Itẽ alibi: Jam inqͥt
doõ dicã vos ſeruos:qꝛ ſerunelcit qͥd faciat
dñs eius. Vos aũt dixi amicos:qꝛ omnia
quęcunq; audiui a patre meo nota feci vo/

Matth.iS. pis. Itẽ ait idẽ alio loco: Quęcũq; alliga/

Sermo XLIH. De Apoſtohs Ber. II

ueritis ſuꝑ terrã: erũt ligata ⁊ in cęlo:⁊ quę/

g Queritis ſuꝑ terrã:erũt ſoluta ⁊ in eę/
0.
ſuis ꝓfuiſſet reliquiſſe oĩia:⁊ ſequi redẽpto/
rem:reſpondit dicens: Amen dico vobis ꝙ
vos q ſecuti eſtis me in regeneratione cum
ſederit filiꝰ hois in ſede maieſtatis ſuę:ſede
bitis ⁊ vos ſuꝑ ſedes duodecim iudicãtes
duodecim tribꝰ iſrael. Iſti ſunt lux mundi:
qꝛ ꝑ ipſos lumẽ fidei et verę ſcientię pꝛimũ
dñis huic mſido tradidit:⁊ ab erroꝛũ ac pec⸗
catoꝛũ tenebꝛis gẽtes ⁊ populos eruit. Iſti

alibi ſciſcitanti petro qͥd ſibi ⁊ ſocs

Mattb. I9.

*
,

Wartb. 5. .

ſunt ſal terrę:qꝛ ꝑ eos terrigenę cõdimentũ Abi.s.
ſapoꝛis vitę ęternę ꝑceperunt:vt reſtringe,

rent carnis laſciuiã:⁊ a putredine peccatoꝝ
2⁊ vitioꝛũ vermibꝰſeruarẽt uᷣleęſi. Iſti ſunt la
pides pᷣcioſi:quos in fundamento cęleſtis
ędiſicij poſitos Johãnes in apocalypſi ſua
deſcribit:qꝛ ſdicatio eoꝛũ eccleſię fundamẽ
ta locauit. Unde ⁊ paulus ait: Vos eſtis ci

Apod. 21.

ues ſctõꝛũ ⁊ domeſtici dei: ſuꝑędiſicati ſua

fundamẽtũ apłoꝛũ et ꝓphetarũ. Iſti ſun-

duodecim poꝛtę hieruſalẽ nouę:que de cęlo

deſcẽdit:qꝛ ꝑ ipſos ianuã ſidei pꝛimũ intra

uimꝰ: ⁊ inter ciues ſctõꝝ annumerati ſumꝰ.
Heęc Scõſiderãtes fratres chariſſimi: ꝗᷓ tãti

implere ꝗᷓ illi iuſſerũt. Diſcamꝰ eoꝝ exẽplo
mũdi diuitias cõtẽnere:pᷣſentl ſęculi volu⸗
ptatẽ nõ amare:regnum celeſte deſiderare:
xpᷣo nihil pᷣponere:ſᷣ ei mãdat ĩi oibus obe
dire:pauꝑtatẽ pᷣſentiũ rerũ diligere: vᷣtutũ
diuitias hfe:ſapię theſauꝝ awpetere:ſpirita
les delitiaſ ꝗqrere:nulli luidere oẽs hoĩes
diligere:amicos ĩ deo ⁊ inimicos ꝓpt᷑ deũ:
qꝛ hęc eſt vera ⁊ ſola dilectio.Nã amoꝛ car/
nalis ⁊ vitioſus in pſcipitiũ trahit:⁊ cõpar
bit᷑ odio. VUnde ſcriptũ ẽ:Qui vult amicus
eſſe huiꝰ ſęculi:inimicus dei ↄſtituit᷑.Iſti ̊
pᷣncipes nfi ĩ amoꝛe dei ꝑfectiſſimi:⁊ ĩ ꝓxio⸗/
rũ dilectiõe repleti: hinc potuerũt mũdi im
petũ vincere:⁊ cruẽtũ ſęculũ domare:qꝛ ni
hil amauerũt ĩ omni re niſi dei volũtatem.
Ita ⁊ nos frẽs diligamꝰ in oibꝰ rebꝰ dei ſa/
cere volũtatẽ: ⁊ creatoꝛẽ nrſj̃m amemꝰ in ſe/
metipſo: creaturã vero ꝗ cõditoꝛe ſuo: ⁊ ſic
habebimꝰ oꝛdinatiſſima charitatẽ:qꝛ deus
charitas ẽ:⁊ qͥ diligit hãc dilectionẽ diligit
deũ.Et ſi ita dilexerimꝰ:diligit noſ ipᷣe deꝰ:
diligũt nos ⁊ ſcti apli iudices nr̃i ⁊ exoꝛãt ꝓ
nobis:vt ĩ vniuerſali iudicio chꝛiſti c lpſis
in ꝑpetuũ coꝛonemur. Qðò pſtare dłgnet᷑ ip

duces ꝓpli nos docuerunt: ſtudeanꝰ factis

Jacobi. 4.

ſe iudex ⁊ dñs noſter qͥ cũ pavre ⁊ ſanctoſpi .

rituviuit ⁊ regnat de oĩa ſcla ſcloꝝ Amẽ.

e *
4.

tem in eiſdẽ feſtis: Homelia de
6 qð ſcriptum eſt in euangello ſᷣm
MWottd.ꝛi. Matcheũ: Cõfiteoꝛ tibi dnę pater
⁊c̃.quę habet᷑ de Uerbis dñi.viij.

¶ Item alie homelie de eo quod

ſcriptũ eſt in eusãgelio m Johaãnẽ:
Job.15. Ego ſum vitis vera:et pater meus

* ggricola ⁊c̃.quę habẽt᷑ in expoſitio
ne doctoꝛis Ibidẽ:Et de Corbis

dDomini.lix.
¶ Irem alia homelia de eo qð ſcri/
ptum eſt in euggelio ſeᷣm eũndem:

Abi.?. Hoc eſt ſᷣceptũ meũ ⁊c̃.quę habet
in expoſitione doctoꝛis Ibidẽ.
Itẽ alia homelia de eo quoq ſcri
ptum eſt in euangelio ᷣm eundem:
Zob.15. MHec mando vobis vt diligatis in
nuicem ⁊c. que habet᷑ in exvoſitiõe
doctoꝛis Ibidem.
(MDe vno martyre

Ser. xLIII. n feſto vniꝰ martyris: Ser. 1

per terrã? Defecit caso mea ⁊ coꝛ meſ:de⸗

megę: trãſcẽdit tapacitatẽ intelligentię meę

aliqua ratione ꝓmereri. Patiẽter em̃ pꝑmit

.7.

Ber. xLIIII. De vno martyre Ber. 8

cęlis.huiꝰꝓmiſſionis amoꝛe a terrenis ſu
penſus ⁊ ſguſtata ſuꝑnę ſuauitatis dulcce
dine ineffabiliter a ffectꝰ: dicebat cũ pſalii·
ſta: QAuid mihi eſt in cęlo:⁊ a te qͥd volui ſu Ns. 2.

Ps. ⸗

coꝛdis mei:⁊ pars mea de in ęternũ.Cõtc.
plabat᷑ em̃ quantũ in ęnigmate inſfirmitas
humana oculũ mẽtis ĩ ęternitate ſigere po⸗
teſt:quãta ſint ſuꝑnę ciuitatis gaudia:⁊ꝛ eg
enarrare nõ ſufficiẽs admirãdo clamabatt:
Quid mihi eſt in cęlo:cauaſi diceret: Exce
dit vires meas: excedit facultatẽ eloquẽtie

—

illud deus: illa gloꝛia: illa celſitudo: q̃ no/
bis a cõturbatione hominũ remotis in a ”JM
ſcõdito faciei ſuę:ieſus chꝛiſtus dñs noſter Pbitʒ.
refoꝛmauit coꝛpus humilitatis noſtręxõſi/
guratũ coꝛpoꝛi claritatis ſuę. hhuiꝰ perfectę D
libertatis cõtẽplatione nullũ vitabat peri
culũ: nulũ hoꝛrebat ſuppliciũ: ⁊ ſi mulies
poſſet moꝛi: nõ putabat ſevãc digne poſſe

tũt ęgroti ſe a medicis ſecari:vri:et varijs

A Riumphalis beati martyris. M.
ies hodie nobis anniuerſaria cele
bꝛitate recurrit:cuius gloꝛiſicationi
ſicit cõgaudet ecclia: ſic eiꝰ ꝓponit ſeqnda
Ro. S. veſtigia: Si em̃ cõpatimur:⁊ cõgloꝛificabi/
mur. In cuiꝰ gloꝛioſo agone duo nobis pſ̃ci
pue cõſiderãda ſunt:indurata videlicet toꝛ
toꝛis ſęuitia:⁊ martyris inuicta patientia.
Sęuitia toꝛtoꝛis:vt eã deteſtemur. Patien
tia marcyria vt eã ignitemur.Audi pſalmi⸗/
NPS.ʒ6. ſtã aduerſus maliciã increpantẽ: Noli ęmu
bHri in malignãtibꝰ:qm̃ tãq; fenũ velociter

qreſcent. Qað aũt aduerſus malignãtes pa

4 tientia exhibenda ſit:audi apim ſuadentẽ:
heb.io. Patientia vobis neceſſaria eſt:vt repoꝛte/
B tis pꝛomiſſiones. Coꝛonata itaq; eſt beati
martyris patientia: mancipata eſt ęternis
cruciatibꝰ toꝛtoꝛis incoꝛrecta malicia. Hoc
attẽdẽs in agone ſuo gloꝛioſus chꝛiſti athle
ta:nõ exhoꝛruit carcerẽ. Ad imitationẽ ca⸗
. piti ſui tolerauit ꝓbꝛa: ſuſtinuit irriſiones:

flagella nõ timuit: qͥt ante moꝛtẽ ꝓ chꝛiſto

pertulit ſupplicia:tot ei de ſe obtulit ſacriſi
cia.Qð em̃ ꝓpinãte apło biberat alte reti-
Bo.S. nebat:qꝛ nõ ſunt cõdignę paſſiões huiꝰ tẽ/
boizad futurã gloꝛiã quę reuelabit᷑ in no-
bis:Et ꝗaꝛ momẽtaneũ hoc ⁊ leue noſtrę tri/
bulationis eternü gloꝛię pondus operat᷑ in

ſatiaret᷑ deſideriũ ſuũ? In toꝛculari itaq; cõ

amaritudinũ cõfectionibꝰ anxiari:vt tẽpo/
rali tãdẽ reſtituant᷑ ſanitati: Quãtomagis
vir beatus longanimiter tolerauit omnem Se. A.l
acerbitatẽ toꝛmentoꝛũ tẽpoꝛaliũ:vt coꝛona Ns. ioꝛ· Al.
ret᷑ ĩmiſericoꝛdia ⁊ miſerationibꝰ⁊ in bonis ⸗
culcari voluit:vt tanq; vua matura in vinũ
deficeret:et vinũ maloꝛũgranatoꝛũ dilecto
ſuo ꝓpinaret:quo mẽtes religioſe debꝛiatę
ſciũt viriliter cõculcare:⁊ ad ęterna in retoꝛ/
tis oculis anhelare. Qui & in tyrocinio ſuo E
mũdanas cõtẽpſit diuitias:qͥ coʒꝑales etiiã

refrenauit illecebꝛas:qͥ ĩ ꝓuectun muitię ſuę ,
multas eſt ꝑpeſſus iniurias: in ꝑfectione ſa
crificij nil ſibi reſeruãs: ſeipᷣm obtulit holo/
cauſtũ:bibẽs illũ calicẽ pᷣcioſum:quẽ ſedẽs Ecẽi.sr. ſ
ad magnã mẽſam ſacrę lectionis ſibi pꝛius 0
ab inuitatoꝛe ſuo videat appoſitum. Cuiꝰ 8
moꝛs quãtũcũq; videat᷑ in cõſpectu repꝛo/ .
boꝛũ deſpicabilis:in oculis tñ eiꝰ eſt pᷣcioſa Bg
qͥ in ſanctis ſuis eſt mirabilis. Ipſe em̃ pꝛi/ 40)
mo vocauit militẽ ſuũ:ipe iuſtiſicauit: ipſe 4
magnificauit:ipᷣe dedit ei pugnare:ipᷣe de/ 1
dit ei ⁊ vincere. Longe eſt diſſimilis hec mi ? n
litia mũdanę militię:in qua victoꝛes exiſti- . ſe
mant᷑:qͥ qð male deſiderant aſſe eauunt:au NPꝛouer. . Cdnn
letant᷑ cũ malefecerint:⁊ exultãt in rebꝰ pe 4
ſimis. In chꝛiſtiano & agone manikfeſta eſt ceii.
pęna:occulta victoꝛia:ſcom quod ex ꝑęſona
„.

te
ſqn
nle.

D
An
e.
ſegi
Wee
Ned
is wie N
Nſ . .
khaind
Mpen
Uüntles
Gedoſe
amömnt
namms
kjtihe⸗
nuge
Womnen
Anbe
ite
müfuß
gi dlen
ſedchtat
mun

esd
miiee .
gecignen
elibce

slbips

wintintt

nos: ⁊ nõ exibis in exercitibus noſtris. Da
nobis auxiliũ de tribulatione: qꝛ vana ſalꝰ

hoĩs. In deo faciem ⁊virtutẽ:Tãqᷓ; ſi dice

rent: Victoꝛia noſtra:gloꝛia noſtra intꝰ eſt:
nõ foꝛis ẽ. Foꝛis deſpecti:intꝰ dilecti.Hine
eſt ꝙ eccłia in pᷣſſuris poſita infirmioꝛa mẽ/
Job. 16. pꝛa ſua cõfoꝛtat dicẽs: In mũdo pſſſurã ha/
bebitl: nolite tinſere puſillus grex: qꝛ ego
vici mũdũ.Sed quõ vicit mundũ? Factus
eelſt obediẽs patri vſq; ad moꝛtẽ· Quid aũt
NMbiß.2. de moꝛte? Pꝛopterqð ⁊ dens illũ exaltauit
⁊ donauit illi nomẽ qõ eſt ſuꝑ omnę nomẽ.
Quõ vicit chꝛiſtꝰ: vincere appetat chꝛiſtia/⸗

nus:vt vbi eſt chꝛiſtꝰ:eſſe mereat᷑ ⁊ chꝛiſtia /

nus. Audi chꝛiſtiane militię ꝑſecutoꝛ:ipᷣm

Joh.i⁊. chꝛiſtũ ꝓ militibꝰ ſuis ſic oꝛantẽ: Volo pa/

ter: vt vbi ego ſum iüllic ſit 7 miniſter meꝰ.
¶ Itẽ in eiſdem feſtis: Homelia de
eò qð ſcrivm eſt i gquagelio m Jo/
Jovᷣ.ꝛ. Paninæ: Hliſi granũ frumẽti ⁊c.quę
haber ĩ expoſitiõe doctoꝛis Ibidẽ

¶De pluribus martyribus

Ser. x. V. ¶ In feſtis pluriũ martyrũ: Ser. I

Salmus q cantat᷑ dño: videt᷑ ſan/
ctis martyribꝰ cõuenire. Sed ſi mẽ
bꝛa chꝛiſti ſumꝰ: ſicut eſſe debemꝰ:
ad oẽs nos ꝑtinere intelligamꝰ: Qui ſemi/
nãt in lachꝛymis:in gaudio metẽt.Euntes
ibant ⁊ flebant:mittentes ſemina ſua. Ve/
nientes aũt venient cum exultatione poꝛtã

tes manigulos ſuos. Quo euntes:⁊ vnde

venientes:Quid ſeminãtes in lachꝛymis:
Quę ſunt ſemina: qui manipuli? Euntes
in moꝛtem: venientes a moꝛte. Euntes na
ſcendo:venientes reſurgendo. Seminãtes
opera bona: metentes mercedem ęternam.
Semina ergo ſunt nr̃a quicqͥd boni feceri/
mus. Mampuli noſtri qð i ſfine recipiemꝰ.
B Si g̊ð bona ſemina bona ſunt oꝑa:quare ſe/⸗
2. Cor.9. Minant᷑ cũ lachꝛymis: cũ hilarẽ datoꝛẽ dili/
gat deꝰ? Hic pꝛimũ videte chariſſimi: quõ
maxime ad beatos martyres verba iſta ꝑti
neant. Nulli em̃ timm impenderũt:qᷓ; illi qui
ſeipſos impenderũt:ſicut dicit aplus pau/
2. CKorj. 12. les Et ipſe impẽdar ꝓ aiabꝰveſtris. Inpẽ
erunt em̃ ſeipſos cõſitẽdo chꝛiſtũ: ⁊ implẽ

Ecẽi. 31. do in eiꝰ adiutxoꝛio qð dictũ eſt: Ad mẽſam

magnã ſediſti:ſcito qm̃ talia te opoꝛtet pꝛę/

parare. QAuę eſt magna menſa:niſi vndeac

qñũ ſecuritatẽ a dño etiam de capillo accepe

mis ſeminabat ille ip̃ius chꝛiſti magnꝰ pᷣco

BGer. xLV. De pluribe martyribus Ber. I.

NPss. 59. martyrũ clamat pſalmiſta: Deꝰ tu repuliſti

cipimꝰ coꝛpus chꝛiſti ⁊ ſanguinẽ? Quid eſt
ſcito qm̃ talia opoꝛtet te ᷣparare:niſi quod
beatꝰ iohãnes exponit: Sicut chꝛiſt?ꝰ ꝓ no / 1. Job. .
bis aiam ſuã poſuit:ſic ⁊ nos debemꝰ ꝓ fra
tribus animas ponere?Ecce quãtũ impen/
derũt. Sed nũqͥd ſancti martyres perierũt C
rũt: Perit manus:vbi nõ perit pilus?: Pe
rit caput:vbi nõ perit capillus? Abi nõ pe/
rit palpebꝛa:perit oculꝰ:hac & accepta ma
gna ſecuritate:impenderunt ſeipſos.Ope/ —
ribus &̊ bonis ſeminemꝰ cũ tẽpus eſt: dicc⸗
te apoſtolo:Qui parce ſeminat:parce ⁊ me 2. Cor.9.
tet. Infatigabiles inquit cũ tẽpus habemꝰ Sal..
operemur bonũ ad oẽs: maxime aũt ad do
meſticos fidei.Et iterũ: Bonũ inquit faci/
entes non deſiciamꝰ.tꝑe em̃ ſuo metemus.
Qui defecerit in ſemie:nõ gaudebit in meſ
ſe.Quare & in lachꝛymis: cũ oĩa opera bo⸗/
na habere debeant hilaritatẽ? Equidem de
martyribꝰ dici põt:qꝛ cũ lachꝛymis ſemina
uerũt. Foꝛtiter em̃ certauerũt:⁊ in magnis
tribulationibꝰ fuerũt. NHam vt eoꝝ lachꝛy⸗
mas chꝛiſtꝰ cõſolaret᷑:tranſtulit eos in ſe:et
trãſfigurauit eos ⁊ dixit: Triſtis eſt anima
mea vſq; ad moꝛtẽ. Verũtũ fratres mei vi
det᷑ mihi: ꝙ caput noſtrũ infirmioꝛibꝰ ſuis
mẽbꝛis cõpaſſum eſt:ne de ſe foꝛte membꝛa
deſperãtia infirma:ſicut eſt humana fragi-
litas:moꝛte ꝓpinquãte ꝑturbarent᷑: ⁊ dice
rent nõ ſe ad dñm ꝑtinere: Mã ſi ꝑtinerent
gauderẽt. Pꝛius chꝛiſtus ſub ꝑſona mar/
tyrũ dixit: Triſtis eſt aia mea vſq; ad moꝛ/
tẽ:Pater ſi fieri põt:trãſeat a me calix iſte.
Quis hoc dicit? Quę poteſtas: ꝗᷓ inſirmi

Mattb. 16.

tas: Audite ꝗᷓ dicit: Poteſtatẽ habeo ponẽ Yohᷣ.10.

di animã meã: ⁊ ptãtẽ habeo iterũ ſumendi

ęã. HNemo tollat eã a me:ſed ego pono eã:⁊

iterũ ſumo eã.Hheęc poteſtas triſtis erat: qñ
faciebat qð nõ faceret niſi voluiſſet. Pote
ſtate em̃ fecit nõ cõditiõe:qꝛ ipſe voluit:nõ
qꝛ iudęus potuit. Trã ffigurſuit & ĩ ſe inſir/
ma mẽbꝛa coꝛpoꝛis ſui. Et foꝛte de illis di
ctũ eſt: Qui ſeminãt in lachꝛymis ĩ gaudio

ℳ₰ —+ —

metẽt:id eſt de infirmiosibꝰ.HNõ em̃ ĩ lachꝛy

Ps. 15.
F

qᷓ dicebat: Ego em̃ iã immoloꝛ:⁊ tpᷣs meęre 2. Timotb. 4.

ſolutiõis inſtat. Bonũ certamẽ certaui:cur
ſũ cõſũmaui:fidẽ fuaui.De ceętero mihi ſuꝑ
eſt coꝛonᷣa iuſticię:coꝛona de manipuilł. Su⸗/
ꝑeſt inquit mihi coꝛona iuſticię: quã reddet
mihi dñs in illu diẽ iuſtꝰ iuckex: Quaſi dice⸗/

Bantti

ret: Reddet mihi meſſem cui meipſum im /

pendo ſementem. Hec verba quantum in/

telligimus fratres exultantis ſunt:nõ plo/
rantis. Nunquid quando iſta dicebat: in
lachꝛymis erat? Ad infirmos ergo refera-
mus hęc verba:vt nec ipſi deſperent qui in

lachꝛymis ſeminauerunt:quia ⁊ ſi ſemina-

uerũt in lachꝛymis:tranſiet doloꝛ ⁊ gemitꝰ:

tranſit triſticia cum ſine:⁊ venit lęticia ſine
* S fine. Verũtamẽ audiſtis fratres chariſſimi
quõ mihi videtur ad oẽs ꝑtinere qð dictũ
Nõ.i25. eſt: Qui ſeminãt in lachꝛymis ĩ gaudio me
tent: Euntes ibant ⁊ flebãt: mittentes ſe/
mina ſua: Venientes autẽ veniẽt cũ exul/
tatione: poꝛtãtes manipulos ſuos. Audi/

quotidie
habuit iſtas lachꝛymas? Qui nonhabuit:

Aluguſtini

nec ea viſa ſatient᷑ qui nunc in męroꝛe ſunt

conſtituti. Etem̃ fratres mei qᷓ;diu ſumꝰ in 2. Corj. ,.
coꝛpoꝛe: peregrinamur a deo. Hon deſide, “
rat patriã peregrinauioo ſine lachꝛyma. Si
deſideras qð nõ habes: funde lachrymas.
Nam vnde dicturꝰ es deo: Poſuiſti lachꝛy Ns. 55.

mas meas in ↄſpectu tuo? Unde dictuus

es deo: Factę ſunt mihi achꝛymę meę pa/ No. 41.
nes die ac nocte? Unde?:Dum dicitur mihi 4

Wi eſt deus tuus. Quis iuſtꝰnõ ith1

peregrinum ſe eſſe non poluit. QAua fronte

te ſi adiuuante domino explicare potuero

quẽadmodũ ad oẽs ꝑtineat: Euntes ibãt ⁊
flebant: Ex quo naſcimur imus. Quis em̃
ſtat: Quis nõ exquo viam intrauit cogit᷑

ambulare? Infans natus eſt:creſcendo am

bulat. AMoꝛs ſinis eſt. In die iam venien/
dũ eſt:ſed cum exultatione. Quis em̃ non
hHic ploꝛat in via iſta mala:quando ipſe in/
hH fans inde incipit: Atiq; infans quãdo na/

nobis: ecce ſdicat᷑ vbiq; nomẽ chꝛiſti:qua/
re abundant mala:quid aliud dicit᷑ niſi vbi

ſcit᷑:de anguſtis vteri in huiꝰ mundi latitu

dinẽ fundit᷑:de tenebꝛis ꝓcedit ad lucẽ:⁊ tñ
de tenebꝛis veniẽs ad lucẽ ploꝛare põt:ride
re nõ põt.Eſt em̃ vita iſta vt qñ gaudet᷑ hic
time ne fallat:qñ h̊ ploꝛat᷑ roga vt euadas:
⁊ trãſit tribulatio:et venit tribulatio: Et ri

dent homines ⁊ ploꝛant homines: ⁊ qu.d

rident homines ploꝛandũ eſt. Sed ploꝛat
alius damnęg ſuum, ploꝛat alius pꝛęſſurã
ſuam:quia in carcere eſt cõſtitutus. Ploꝛat
alius quod amiſerit moꝛtuũ aliquẽ amico⸗

fum ſuoꝛum. Ille hinc:ille hinc. Juſtus vn

de: Pꝛimo de his omnibꝰ: Juſtus em̃ plo⸗
rat veraciter ploꝛãtes ſteriliter. Ploꝛat plo
rantes:ploꝛat ridentes:quia ⁊ qui ploꝛant
de rebus vanis inaniter plangunt:⁊ qui ri
dent de rebus vanis:malo ſuo rident. Ille
Jꝗ vbiq; ploꝛat:plus ergo ipſe ploꝛat.Sed ve
nient cum exultatione poꝛtantes manipu-/
.loos ſuos. Vides ergo hominem iuſtũ cum
aalfHaacit opus bonumhilarem eſſe? Ita plane
2. Corj.9. hilareſcit.Hilarẽ em̃ datoꝛem diligit deus.
Quando em̃ ploꝛat? Quando bona opera
ſua oꝛando cõmendat. Oꝛationes ſanctoꝝ
voluit cõmendare pſalmus: oꝛationes pe-
regilIna ntiũ:oꝛationes in hac via Raboꝛan/
tium: oationes amãtiũ: oꝛationes gemen⸗
tiũ:oꝛationes vternę patrię ſuſpirantiũ:do

“

ad patru venit: qui nõ abſens ſuſpirauit:
Moõne nobis quotidie dicitur: vbi eſt deus

tuus: Diſcite fratres mei:diſcite de paucis png

eſſe. Bene viuite: ambulate viã dei:⁊ dide

te qꝛ auditt: vbi eſt deꝰ tuꝰ. Seęlices eritt. el·n
hoc audieriti: infęlices ſi dixeritis. Quãdo
em̃ defengimus ſidẽ chꝛiſtianã:⁊ reſł pondet᷑
Er.XLyl.
J.

eſt deus tuus:Qui audit gemit:quia qͥ di/
cit perit. Sunt lachꝛymę pioꝛũ:ſunt lachꝛy/
mę ſanctoꝛum quas indict oꝛationes eo, %
rũ. Bene operat᷑ ⁊ hilaris eſt:⁊ ploꝛat vttbe
ne operetur: ploꝛat quia bene operatꝰ ef.
Ploꝛando exigit bonum opus:ploꝛãdo cõ

mendat bonũ opus qð fecit. Crebꝛę erg “l
ſunt lachꝛymę iuſtoꝛum:ſed in iſta via. NNeũu
quid in patria? Quare nõ in patria? Quia Nõ. 125.
venientes venient in exultatione: poꝛtan-

tes manipulos ſuos. Feęlicitas venit: nun/ -.
quid lachꝛyma redit: Poꝛro autemiilli qui .
hic inaniter ploꝛãt:inaniter ridet: cupidi⸗

tatibus ſuis diſſipati quãdo fraudant᷑ ge- .ſ
munt:quãdo fraudãt exultãt. Ploꝛant ipbſi
in via iſta:ploꝛant ⁊ ipſi:ſed nõ in exultatio
ne poꝛtantes manipulos ſuos.Quid colli/
gunt qui nihil ſeminauerunt? Immo colli⸗
gũt:ſed quod ſeminauerũt:quia ſpinas ſe⸗ .
minauerunt:ignem colligunt:⁊ eunt nõ de .
fletu ad riſum ſicut ſancti:Euntes ibant et
flebant mittẽtes ſemina ſua: veniẽtes alt
venient in exultatiõe. IJlli a fletu ad fletũ:
a fletu cũ riſu ad fletum ſine riſu. Quid em̃
illis fiet? Quo eunt qũ reſurrexerit: Q&u .J=iu
niſi ꝗ dominus dixit: Eigate illis manus Wanb.
pedes ⁊ pꝛoijcite illos in tenebꝛas exterig
res? Age quid poſtea? Tenebꝛę erunt ⁊ do⸗ M
loꝛ non erit: Foꝛte palpabunt ſed non do/ 2
lebunt? Hon videbunt:nõ cruciabunture hll d
Abſit.Mõ ſolũ tenebꝛę erũt:nõ eis ſola tol
₰ 6

. litur ſpecies qua gaudebant:ſed datur etiã
un quod in ęternũ gemant. He contemneres
* em̃ tenebꝛas: o quiſquis es flagitioſus:qui
n fſooles ppter tua malaacta: 2 ꝓpter laſciua
adulteria non ſolũ tenebꝛas nõ hoꝛrere: ſed
e gquęrere: qui ſoles plus gaudere quãdo lu/
auau cerna extinguit᷑: nõ tales tenebꝛas habebis
vbi gaudeas: vbi lęteris:vbi te voluptati-
— bus carnis oblectes:non ſic erunt ipſe tene
ti Matth. 22. bꝛg. Quomodo erunt? Ibi erit ſigtus ⁊ ſtri⸗
Nunn doꝛ dentoim. Loꝛtoꝛ ſine defectu: toꝛtus ſi/
e ne defectu. Nec quigoꝛques fatigatur: nec
Mun. qui roꝛquet᷑ moꝛitur. Erunt ergo ęvernę la⸗
chan chhꝛymę illis qui ſic vixerunt:ęterna gaudia
aI A5. 125. ſancoz: quãdo venientes venient in exul⸗
dece tatione:poꝛtantes manipulos ſuos. Nicẽt
Send. em̃ tempoꝛe meſſis domino ſuo: Dñe adiu
Qi e uante te fecimus quod iuſſiſti:redde quod
ſnd ꝓmiſiſti nobis in ęternum. .
Scr. xLVI. In eiſdemfeſtis Sermo 1
R A/EBn martynü ſola effuſio ſõguinis .
rlen cõſũmat:nec ſola dat palmam exu/
—“” ſtio illa ſtammarũ. Peruenit᷑ nõ ſo
eee lum occaſu:ſed etiã cõtemptu carnis ad co/
et ronã.Abſq; iniuria ſanctoꝛũ in ꝑſecutioni /
i bus defunctoꝛũ dicere liceat carnẽ afflixiſ-
er oſe:libidinem ſuꝑaſſe: auaricię reſtitiſſe: de
en mundo triumphaſſe:pars magna marryriʒ
ufi N. eſt. Si vero fratres dilectiſſimi ad cõſoꝛtiũ
An martyrũ vel ſacerdotũ volumus ꝑuenire:
Nar de imitatione martyrũ cogitemus. Debẽt
Nrm „ enim i nobis aliquid recognoſcere de ſuis
dn . virtutib“: vr ꝓ nobis dignent᷑ dño ſuppli⸗
ag , B care.Si eiᷣ toꝛmenta quę ſancti martyres
i .R ꝑtulerunt ſufferre non poſſumus:vel cõtra
Den malas cõcupiſcentias ipſis intercedẽtibus
niun repugnemus. Et qꝛ nõ deſunt quotidiana
idol pctã:non deſint etiã quotidiana remedia.
ol Nemo ſe credat aliquã fęlicitatẽ aut aliqð
Gnnſ⸗ verum gaudiũ in hoc ſeculo poſſidere. Be/⸗/
mtröe atitudo hic parari poteſt:poſſideri non po/
buns teſt. Duo ſibi tẽpoꝛa oꝛdine ſuo ſuccedunt:
ſauii Ctempus ſlendi ⁊ tempus ridendi. Nemo ſe
otei circumueniat fratres:nõ eſt in hoc mundo
Qi tempus ridendi. Scio fratres:ꝙ omnis ho
iuAut mo gaudere deſiderat: ſed nõ toti ibi quę/
Eenne N rüt gaudiũ: vbi opoꝛtet inquiri. Nerũ gau
dn gium in hoc mundo:nec fuit nec eſt nec eſſe
tmd poterit. Sic em̃ ipſe dñs in euangelio ſuos
1on Joh.ic. diſcipulos admonuit dicẽs: In mũdo pꝛel⸗
– ſuram habebitis. Et iterum: Mdus gau/
bun
„₰

X

Ber. XLVI. De plurib⸗ martynb us D£

5„

5 er. II

debi wos autem triſtes eritis: ſed triſticia
veſtra cõueriet᷑ in gaudiũ. Ac ſic i hac vita
cũ laboꝛe ⁊ doloꝛe qð bonum eſt auxilian/
te dño faciamꝰ: vt in futuro ſęculo bonoꝝ
fructus colligere cum gaudio ⁊ exultatione
poſſimꝰ:ſcom illud:Qui ſeminãt in lachꝛy ⸗ Nz. 125.
mis in gaudio metẽt. In hũc itaq; fratres D
chariſſimi mundum ꝑ peccatum pꝛimi ho/ Geñ̃.z.
minis de beata paradiſi ſece ꝓiecti ⁊ qua/
ſi in exilium miſſi ſumꝰ: ac ſic in hoc ſeculo
patriam nõ habemus. Sic ⁊ apoſtolus di —¶I0
cit: Dum ſumus in coꝛpoꝛe: peregrin nur 2.Corſ. 5.
a domino. Non ergo requiramu. gaudiũ
in hoc mũdo:qꝛ ſicut ſupꝛa dictum eſt:verũ
gaudium cõparari hic poteſt:poſſideri non
poteſt. Mõ quęras in via: qð tibi ſeruatur

in patria.Et quia contra diabolum chꝛiſto

duce quotidie tibi pugnare neceſſe eſt: pꝛę/

mium nõ requiras in plio:qðs tibi ſeruat᷑ in

regno. Mõ quęras in pugna:quod tibi ſer/
uat᷑ in futuro cũ fuerit ꝑfecta victoꝛia.ag
gis illud attende qð apoſtolus dicit: êém/ 2. Timoth. z.
nes qui volunt pie viuere in chꝛiſto: ꝑſecu/⸗
tionẽ patiunt᷑.Et iterum: Per multas tri/ Actl.iA.
bulationes opoꝛtet nos intrare in regnum
dei. Ita ergo agere debemus vt ad pꝛinci/ E
palẽ patriã redire fgliciter mereamur: Abi
nos parentes noſtri patriarchę: ꝓphe ęet
apoſtoli ſuſcipere vel videre deſiderãt: vbi
etiam cõciues noſtri angeli ⁊ ciuitas illa cę/
leſtis hieruſalem ⁊ rex ciuitatis ipſius chꝛi⸗
ſtus expanſis nos bꝛachijs charitatis expe
ctant:vt ad ipſos pꝛoſtzato diabolo: pleni
bonis operibus fęliciter redeamus. Scitis
em̃ fratres qꝛ omnes negociatoꝛes et quix⸗

cũq; alia agentes interim in via ſunt ſollici

ti vt in patria poſſint eſſe ſecuri:iet tũc ha/
bent veram lęeticiã:quãdo cũ magno lucro
peruenire merent᷑ ad patriã: Ita ⁊ nos dile
ctiſſimi fratres tunc animũ noſtrum pᷣpare
mꝰad gaudiũ: quãdo ꝑuenire merebimur
ad chꝛiſtũ. Interim modo gęudeamꝰi ſpe:
veꝝ gaudiũ poſtea habituri ĩ re.Qð peius SF
eſt:multi ſunt qͥ ꝑuerſo oꝛdine de volupta/
te ⁊ delitijs ⁊ luxuria ſęculi huiꝰ gaudere ſe
credunt: ſed quod in gaudio vident᷑ ſerere
neceſſe illis erit cum luctu ⁊ lachꝛymis reci⸗
pere:quia nõ meñntitur ille qui in euangelio
dixit: Vę vobis qᷣ ridetis nũc:qꝛ lugebitis Zud.s.
⁊ flebit:? Sic fecit ⁊ ille infęlix diueg:qᷣ pur Zucj.ic.
pura induebat᷑ ⁊ byſſo. Gaudiũ quidẽ ha/
buit in mũdo:ſed flãmas iuenire meruit in

„

Ser. xLviI. De plurib martyribꝰ Ger.IiImn

inferno. Lazarus qui iacebat ad ianaseiꝰ:

triſticiã habuit in via: ſed verũ gaudiũ rece
S pit in patria.HNos vero frẽs chariſſimi quã/
tũ poſſumus:dei miſericoꝛdiã depꝛecemur:
vt nobis ita amoꝛẽ vitę ęternę inſpirare di/
gnet᷑:vt plus patriã velimus amare qᷓ; viã:
. ⁊ amplius de futuro q; de pꝛeſenti ſęculo co
gitemꝰ:Et ſic ſemper in exilio mundi huius
agere ſtudeamus:vt ad futurũ iudiciũ cum
libera ⁊ ſecura ↄſcientia oꝛnati bonis operi/
bus peruenire poſſimus:pꝛeſtante dño no/

ſtro ieſu chꝛiſto:cui eſt honoꝛ ⁊ gloꝛia cũ pa

tre ⁊ ſpirituſancto in ſęcula ſęculoꝝ: Amẽ.

Ser.x. VIi. ¶ Ineiſdem feſtis Sermo II

ctoꝛũ martyrũ ſolennia celebꝛamꝰ:
ita ipſis intercedẽtibus expectemꝰ
a dſio ↄſequi tempoꝛalia beneficia:vt ipſos
martyres imitãdo accipere mereamur ęter/
na. Ab ipſis em̃ ſanctoꝝ martyrũ in verita/

te feſtiuitatũ gaudia celebꝛant᷑: qui ipſoꝛuʒ .

martyꝝ exempla ſequunt᷑. Solẽnitates em̃
martyrũ exhoꝛtationes ſunt martyrioꝝ: vt
imitari nõ pigeat:quod celebꝛare delectat.
Sed nos volumus gaudere cum ſanctis:et
tribulationẽ mundi nolumus ſuſtinere cuʒ
ipſis. Qui enim ſanctos martyres inquan⸗
tum potuerit imitari noluerit:ad eoꝝ beati
tudinẽ non poterit peruenire.Sic ⁊ paulus

„ 2. Corj.i. ꝗ poſtolus pꝛędicat dicens:Si fuerimus ſo⸗/
cij paſſionũ:erimus ⁊ conſolationũ.Et dñs
S Job.i5. in euangelio:Si mundus vos odit: ſcitote
quia me pꝛioꝛem vobis odio habuit. Recu
ſit eſſe in coꝛpoꝛe:qui odium nõ vult ſuſti⸗
B nere cũ capite.Sed dicit aliquis:Et quis ẽ

qui poſſit beatoꝛũ martyrũ veſtigia ſequi⸗
Huic ego reſpondeo: qꝛ non ſolum marty/
. res:ſed etiã ipſum dominũ cũ ipſius adiu/
toꝛio ſi volumꝰ poſſumꝰ imitari. Audi non
me:ſed ipᷣm dñm generi humano claman/
Matth.ii. tẽ: Diſcite a me:quia mitis ſum et humilis
coꝛde. Audi ⁊ petrũ apoſtolũ admonẽtem:
1. Wetri. 2. Chꝛiſtus paſſus eſt ꝓ nobis:relinquẽs no-
bis exemplũ vt ſeguamur veſtigia eiꝰ. Si/
Epð.ðs. militer paulus apoſtolus clamat: Imitato
res dei eſtote ſicut filij chariſſimi.Quid ad
hec reſpondebimꝰ fratres:vel quã excuſati
onẽ habere poterimꝰ: Non tibi aliquis di/

cat:vt yirtutes quas fecit deus dedbeamus

imitari. Juſta poteſt eſſe excuſatio tua: qꝛ
virtutes ⁊ mifabilia facere nõ omnibꝰ da⸗/

Votienſcũq; fratres chariſſimi ſan
te ſe poterit excuſare. Poteſt mihi aliquis In li. S0.bo
dicere: nõ poſſum ieiunare: nõ poſſum vigi mel..

voluerimꝰ currere:ad ęternã patria poſſu/⸗

nebꝛis ambulat: ⁊ neſcit quo vadat:qm̃ te/

iuriam retinent malefacti in moꝛtem. Nun
quid hęc vᷣba mea lũt fratres mei: De ſcri⸗

tum eſt:iuſte ⁊ caſte viuere:⁊ charitatẽ cim
omnibꝰ cuſtodire:cũ dei adiutoꝛio ꝓmptũ
eſt. Nã ipᷣe dñs nõ dixit: Diſcite a me moꝛ/
tuos ſuſcitare: ſuperaquas ſiccis pedibus

ambulare: nõ hoc dixit:ſed quid ait? Auia Mattb. n. Pib

mitis ſum:et humilis coꝛde.Et iterum: Di/ Mattb. X-.

ligite inimicos veſtros: benefacite his qui
oderũt vos:ſicut ⁊ patex veſter cęleſtis:qui
ſolẽ ſuũ oꝛiri facit ſuper donos ⁊ malos.Et
iterũ: Eſtore ꝑfecti ſicut ⁊ pater veſter cęle/ “
ſtis ꝑfectus eſt.Et licet ſint alia multa in qͥ‚/ C
bus debemus veũ ⁊ beatos martyres imi/
tari:iſtatñ duo pᷣcipua ſunt:id eſt vt mites
ſimus ⁊ humiles coꝛde:⁊ inimicos noſtros
totis viribꝰ diligamꝰ. De diligẽdis inimi/
cis fratres chariſſimi nullus vnq; in vorita/

tere nliqltid poteſt dicere: nõ poſſum ama
re: Poteſt dicere:non poſſiyn res meas to/
tas pauperibꝰ dare:⁊ in monaſterio deo de
ſeruire:nũquid poteſt dicere nõ poſſum di⸗ “ꝗ”
ligere? Si dixeris qꝛ non poſſis a vino vela
carnibus abſtinere:credimꝰ tibi:ſi autẽ dix
eris quod nõ poſſis in te peccãtibus indul/
gere:omnino nõ credimus. Et qꝛ nulla no/
bis remanet excuſatio:dũ non de cellario ſᷣ

de coꝛde ꝓferamꝰ iſtã elemoſynã: iubemug·

implere:vt ꝑ viã vitę ad ęternã mereamur RWD
patriã ꝑuenire.Mõ ſolũ amicos: ſ etiã ini- D
micos diligamꝰ:hhis em̃ duobꝰ pſceptl:id ẽ
diliges deũ ⁊ diliges ꝓximũ:qſi duobꝰ ſpi Mantð.ꝛ2
ritalibus pedibus ſi ꝑ viam verę chogritatis

mus fęliciter ꝑuenire. Iſtis pedibus curre
bat aplus paulꝰ qñ dicebat:Ego aũt ſic cur · Corl.9.
ro:nõ q̃ſi i incertũ. Qui ergo dilexerit ini⸗
micos ſuos:illud in eo impletũ erit qð dñs

ſ

dixit: Diligite inimicos veſtros: vt ſitis fi Mauts. 5.

lij patris veſtri qui in celis eſt. Elige modo
qð tibi placuerit.Si inimicos dilexeris:nõ
ſolum amicus:ſed etiã filius dei eſſe mere/
beris. Si vero inimicos amare nolueris:ꝓ
pitium deũ habere nõ poteris:qꝛ ſcriptum R
eſt: Qui odit fratrẽ ſuũ homicida eſt. Et ite · Jo. .
rũ:Qui nõ diligit:manet ĩ moꝛte.Et iterũ: “
Qui odit fratrem ſuũ in tenebꝛis eſt:⁊ in te · Job..
nebꝛę obcęcauerunt oculos eius.Et iterumi
alibi ſcriptum eſt: Itinera impioꝛũ: qui in/⸗

Lucj.6,

— fr e

gemno“

A. 6

S

õ 4

wenon⸗

De
edi
Kigr
s
k .
lunct
RSn
Rniu
loſd⸗
n
NN
ſum ſig
dens o⸗
NNNee
Nlun
woyw⸗
i
Eid .
llaro⸗
llny
he

i
guann
tiſtandH
ert⸗
eNk O
e

olens H

l

ck
Eimn 1
t

rtie

4

ir
NHattb.s. cõſciẽtia cõuenire. Ipſe em̃ dixit: Si dimiſe

pun 1

——— ————

aAn
n hin 4
ee

pturis ſanctis et canonicis ꝓferunt᷑. Vt &̊
nec homicidę ſim ꝰnec in tenebꝛis remanea/
mus:ſtudeamꝰ nõ ſolũ amicos ſed etiã ini-
micos diligere:vt pium ⁊ miſericoꝛdẽ dñm
poſſimꝰ ſcõm caułionis ſuę vinculũ libera

ritis hoĩbꝰ pctã eoꝝ: dimittet vobis pater
veſter cęleſtis pctã vr̃a: Si nõ dimiſeritis:
nec pater veſtesdimittet vobis debitavfa.
E Diligenter attẽdite frẽs: ⁊ ſcitote aliud eſſe
in deũ peccare:aliud ĩ homint᷑. Quãdo em̃
in nos peccãt hoies:ſi pgnitẽtibꝰveniã non
indulgeamꝰ pecłatũ incurrimꝰ:ꝗñ aũt aliqͥ
in deũ peccauerint:ſi ſine diſcrelłlione grãdi
indulgere voluerimꝰ*:ꝑticipes nos eoꝝ pec
cati efficimur. Dicit &̊ dñs: Si dimiſeritis
hominibꝰ pctã eoꝛũ:dimittet ⁊ pater veſter
cęleſtis pctã veſtra. Rogo vos fratres: qͥd
delicatius:qͥd benigniꝰ dici põt? In pote/
ſtate noſtra poſuit:qualiter ĩ die iudicij iu-
dicemur. Hõ dixit vade in oꝛientẽ ⁊ quęre
iuſticis: nauiga vſq; ad occidentem vt acci-
Zucj.s. bias indulgẽtiã: Dimitte inimico tuo:⁊ di⸗
mittet᷑ tibi. JYpdulge: et indulget᷑ tibi. Da:
⁊ dabit᷑ tibi. MNihil a te extra te querit. Ad
teipſum ⁊ ad cõſcientiã tuã te deus dirigit.
In te em̃ poſuit qð requirit. Mõ em̃ medi/
camẽta vulneribꝰ tuis lõge opus habes in
quirere:peccatoꝝ tuoꝝ indulgẽtiã ſivis in/
tus in cellario coꝛdis tui poteris inuenire.
S Sed dicis: tanta mala me inimicus meꝰ cõ/
pulit ſuſtinere:vt eũ nulla poſſim rõne dili/
gere. Attendis qͥd tibi fecerit homo:⁊ nõ at
tendis quid tu feceris deo. Si cõſcientiam
tuã diligenter diſcutis ⁊ inquiris: ſine vlla
compenſatione maioꝛa tu peccata commi/
ſiſti in deum qᷓ; in te commiſerithomo. Et
qua fronte vis vt tibi deꝰ dignet᷑ dimittere
multũ:qͥ ñ vis dimittere paruum? Si hęc ꝗ̊
ſupꝛa diximus ſpiritalia medicamẽta ſicut
deo ꝓpitiante cõſueſtis libenter accipitis:
⁊ in grario ſanctę cõſciẽtię veſtrę reconditũ
diligẽtiſſime cuſtoditis:auxiliante dño ve⸗/
nena diaboli nõ timebitis:⁊ ꝑ odiũ vel ira/
cũdiã aut nũq; nobis animarũ vulnera in/
gerent᷑:aut ſi foꝛte ſurrepſerint:ꝑ charitatẽ
Sermo vto ad pꝛiſtinã ſalutẽ reuocank.
xLvVII. (In eiſdem feſtis: Sermo nmn
ME/Aniũ quidẽ bonoꝝ ſideliũ chꝛiſti⸗
anoꝛũ:maxime tñ gloꝛioſoꝝ marty
Ro. miM vox eſt: Si deus ꝓ nobis: qͥs ʒ

.

rati ſunt. Quid timebo damna mẽbꝛoꝛũ:
qñ ſecuritatẽ accipio de numero capilloꝛũ:

BGer. XLvVIII. De plurib' manyribꝰ Ber. IIII

pes: Fremebat mũdus aduerſus eos:po⸗ Ns.2.
puli meditabant᷑ inania: pᷣncipes cöuenie,

baãt in vnũ: excogitabat nouos cruciat: et
pęnas credibiles iueniebat ingenioſa cru/

delitas: Obruebant᷑ oppꝛobꝛijs falſis: ar⸗
guebant᷑ criminibꝰ: cuſtodijs intolerabili⸗

bus includebant᷑:vngulis artabant᷑: ferro 8
perimebant᷑:beſtijs ſubigebant᷑: ignibꝰ cre
mabant᷑: ⁊ dicebãt: Si deꝰ ꝓ nobis qͥs ↄtra
nos?Totus mũdus ↄ vos:⁊ dicitis qͥs conꝰ
tra nos. Reſpõdent tibi: Et qͥs eſt totꝰ mũ
dus: quãdo ꝓ eo moꝛimur ꝑ quẽ factus eſt

mũdus: Dicãt dicãt: audiamꝰ audiamus. B

Si deus ꝓ nobis qs ↄtra nos? Sęuire poſ/
ſunt:maledicere poſſunt:calũniari poſſũt:

falſis oppꝛobꝛijs agitare poſſũt: Et vt bꝛe/

uiter dicã: poſtremo poſſũt nõ ſolũ coꝛpus

perimere:ſed etia dilaniare: ⁊ quid faciẽt:
Ecce em̃ deꝰ auxiliatoꝛ mihi eſt:⁊ dñs ſuſce Ns.ʒʒ.

ptoꝛ eſt animę meę.AMuũdus interfectoꝛ coꝛ

poꝛis mei:dñs ſuſceptoꝛ eſt animę meę.ct
quid mihi obeſt ſi ſit mũdus interfectoꝛ coꝛ
poꝛis mei:cũ dñs adiutoꝛ eſt ais meę:cQauã
do aũt dominꝰeſt ſuſceptoꝛ animę meę:erit
reſtitutoꝛ ⁊ coꝛpoꝛis mei.Quid mihi deerit
ſi membꝛa mea dilaceret inimicus:qñ capil
los meos de dinumerat? Exhoꝛtãs mar/

tyres ſuos chꝛiſtꝰ ne ab inimicis ꝑſecutoꝛi⸗

bꝰ foꝛmidarẽt: Capilli inquit veſtri nume/ Wattb. i0.
.

Ergo dicamꝰ:dicamꝰ ex ſide:dicamꝰin ſpe: C

dicamus flagratiſſima charigate: Si de ꝓ
nobis qͥs Z nos?: Ecce ↄtra te eſt rex:ſi deus

ꝓ nobis qͥs 3 nos? Ecce ) te eſt plus:ſi de⸗
te

us ꝓ nobis qͥs nos? Unde ꝓbas o be
⁊ gloꝛioſe martyr:vnde mihi ꝓbas qðs di/
cis:Si deus ꝓ nobis qͥs ↄtra nos? Mani⸗

feſtü eſt em qꝛ ſi de ꝓ nobis qe cõtra nos:
ſed ꝓba qꝛ deus ꝓ nobis.Mõ & ꝓbo:qꝛ fl-

lio ꝓpꝛio nõ pepercit:ſed ꝓ nobis omnibꝰ

tradidit eũ:hoc qð ſequit᷑ ꝛeũ apłus legere
tur audiſtis.Cũ em̃ dixiſſet: Si deus ꝓ no
bis qͥs ↄtra nos:tanq; ei diceret᷑: ꝓba quia ⸗
de ꝓ nobis:cõtinuo qrtulit grãde documẽ
tũ: continuo introduxit martyrẽ martyrũ:
teſtẽ teſtium:illũ ſcʒ cui pater nõ pepercit:
ſed ꝓ nobis oibus tradidit eũ. hinc ꝓba/
uit apoſtolus vere ſe dixiſſe:Si deus ꝓ no⸗
bis qͥa cõtra nos:qñ ſilio ꝓpꝛio no peꝑcit:
ſed ꝓ nobis omnibꝰ tradidit illũ. Quõ nõ
etiam ⁊ cũ illo oĩia nobis denguit? Quaaͤd

cũ illo nobis omnia donauit:et ipſum no/

Ber. XLIX. L. De plurib' mar. Ber. v VI.

D bis donauit. Terret te fremit mũdi:cui doò

natus eſt artifex mũdi? Chꝛiſtũ nobis do/
natũ eſſe gaudeamꝰ:⁊ nullos chꝛiſti inimi/

cos in hoc ſęculo timeamꝰ. Quis em̃ nobis

Job.i. donatus ſit videte. In pꝛincipio erat ver/
bũ:⁊ verbũ erat apud deũ:⁊ deus erat ver/⸗
büu. IJpſe eſt chꝛiſtus:ipſe vnigenitus ſilius
dei:ipſe eſt gignenti coęternꝰ. Omnia ꝑ ip/
* ſum facta ſunt. Quõ nobis donata nõ ſũt:
quęꝑ ipſum facta ſunt: qũ nobis donatus
elſt ipſe ꝑ quẽ facta ſunt oĩia: Et vt ſciatis qꝛ
ipſe verbũ caro factũ eſt ⁊ habitauit in no/
bis: deſidera expetendo datã tibi vitã chꝛi/
ſti:⁊ donec ꝑueniat tene pignus moꝛtẽ chꝛi
ſti. Pꝛomittẽs em̃ nobis victurũ ſe eſſe no/

biſcũ: non potuit nobis maius pignꝰ dare

qᷓ; moꝛi ꝓ nobis. AMala inquit veſtra ꝑtu-
li:bona mea nõ reddã: Pꝛomiſit cautionẽ:
fecit pignus. Dedit euãgeliũ:⁊ tu dubitas

credere? Pꝛomiſit cũ hic inter homines am
bularet:cautionẽ fecit cũ euangeliũ ſcribe/

ret:Ad pignꝰ ipſius qtidie dicis:amẽ. Pi/
gnꝰ qð accepiſti:quotidie erogat᷑ tibi.Noli
de ſpe deſperare:qͥ viuis ex pignoꝛe:pᷣſtãte

dño noſtro ieſu chꝛiſto:quiviuit ⁊ regnat in

ſecula ſeculoꝛum Amen.
Se.x. N. ¶ In eiſdem feſtis: Sermoa v
amine vniuerſoꝝ martyrü fulci
. ri atq; eoꝝ victoꝛia quoꝛũ natalis
ictricis gloꝛię celebꝛat᷑: quo robu/

. ſa ſides ſit ad agonem paſſionis cõgreſſus
roboꝛari debemꝰ:certo ſcientes ꝙ in omni/

be chꝛiſtꝰ patit᷑: ⁊ ad regna cęloꝛũ ſtatim

* ci exultatione coꝛꝑis trãſferunt᷑:⁊ cũ gẽtes

hoꝛreãt in ęgritudine moꝛtẽ:hi i ipſa moꝛte

cõſequãt᷑ ꝑpetuã hęreditatẽ. Per paſſionẽ
vero trãſlationem magis credunt eſſe qᷓ ſi/
nẽ.hhęc eſt arcana ſapiẽtia quę in electis tu

is dñie nõ ꝑſuaſiõe colligit᷑:ſed de tuis mar/

tryrib“ ⁊ de fonte diuino virtutes oꝛiunt᷑:qᷣ/
Ybir.i. bus viuere chꝛiſtus eſt:⁊ moꝛi lucrũ. Triũ/
,.phantes in chꝛiſto ſua moꝛte peccata lucrã/
tes:quãqᷓ; qui in illęʒ patit᷑ omnino nõ mo/
rit᷑. Confeſſionis em̃ moꝛs non eſt ſed hęre/
ditas vitę. Martyriũ eſt igit᷑ indulgẽtia cri
minũ:vtutũ caput:occaſio iuſticię:domini
cę paſſionis imitatio. O fęliciſſimi marty/
res renũciãtes ſęculo:maluerũt meljoꝛa no
uiſſima ẽſſe q; pꝛtima. Quoꝛũ deniq; cõſum

“

. O

ditati:cõfeſſi ſunt chꝛiſtũ in flagellis:in car

ſarius quo adã eliſus eſt:a filijs adę cõſtan

chꝛiſtü: àᷣ viuit ⁊ regnat ĩſęcula ſdoꝝ Amẽ.
¶ In eiſdem feſtis Sermo WI Serno. .

dñs

matio iuſtũ inieium facit.Diuino tuo nutu

omnipotẽs deꝰ: gloꝛioſiſſimi martyres chꝛi
ſti teſtes eſſe meruerũt. Victoꝛiã quoq; me

ceribꝰ:in ergaſtulis:in ſolitudine. Juſtoiiꝛ·
em̃ comes:ſemꝑ debet eſſe cõfeſſio.O inex··
te beatoꝛũ animę:⁊ gloꝛioſa victoꝛia marty
rũ:inter quos deuotiſſimę fęminę ſimul ſę/
culũ ſexũq; vicerunt:pᷣliantes cũ diabolo:
foꝛtioꝛes viris toꝛquẽtibꝰ extiterũt:quę car
niſici gratias agẽtes erãt ſeuienti. Ab om ⸗
nibꝰ em̃ ſidẽ oxpectat deus omnipotẽs ma
gis qᷓ; moꝛtẽ:ſed diabolꝰ qͥ cõſitentesodit:
coꝛonas ñſtat inuſtus. Facit martyres qͥs
occidit:⁊ c̊ dei ſeruos vincere cõtendit:cõ
tenit᷑ ipſe dũ ſeuit.Liberalitas ̊ tua de ha
ctenus nobis martyria ꝓpoſuit: vt aduer/

ter elidi mõſtraret᷑. Voluiſti em̃ hoĩem non
tãtũü de diaboli ptãte eruere ꝑ fidem:ſed in/
culcatoꝛẽ ei tinterſicere ꝑ vittutẽ: vt qͥ gau/
demꝰ chꝛiſti ſanguine moꝛtui:caciliꝰ libera/
ducẽtes martyria in chꝛiſto poſtea trium/
hemcoꝛonati:ꝑ ipſum dũm noſtrũ ieſum

Voniã dies ſctõꝛũ martyrũ eſt: vn A
de potiꝰ alidd delectet nos dicere
iſi de gloꝛia ipſoꝝ? Adiuuet nos

urtyrũ. Audiuimꝰ pauloante beatũ
apim ſdicantẽ: Quis nos ſeparabit a cha / o. S.
ritate chꝛiſti? Iſta vox eſt martyrũ. Tribu/
bulatio:an anguſtia:an ꝑſecutio:an fames
an nuditas:an periculũ:an gladius: Sicut

ſcriptum eſt: Pꝛopter te moꝛtiſicamur tota
die:deputati ſumꝰ vt oues occiſionis.Sed

in his omuibꝰ ſuperamꝰ ꝓpter eũ qͥ dilexit
nos. hęc eſt vox martyrũ oia tolerare: 2de H
ſe nihil ᷣſumere:illũ diligere qͥ gloꝛiſicat᷑t in
ſuis: Vt qͥ gloꝛiat᷑ in dño gloꝛiet᷑. Nouerãt i.Con.r.·
⁊illi qð nos cãtauimꝰ pauloante: Lętami/ Rs. r.
ni in dño ⁊ exultate iuſti in deo. Si iuſti in
dño lętant᷑:iniuſti vero nõ nouerunt lętari
niſi iu ſeculo.Sed ipſe ſunt pꝛimę acies de/
bellandę:pꝛimo vincẽdę ſũt delectationes:
⁊ poſtea doloꝛes.Quõ põt ſuperare mũdũ
ſeuientẽ:qͥ nõ põt ſuꝑare blandientẽ:? Dlan
dit᷑ ̊ mũdus pollicẽdo honoꝛes: diuitias:
voluptates. Minat᷑ hic mũdus intendẽdo
doloꝛes: egeſtates: humilitates. Qui nonꝰ
cõtẽnit qð pollicet᷑: quõ ſuꝑare põt qð mi/
nate Habẽt delectationẽ ſuã diuitię: Quis

+

G
neſciat
deleas
articul
venian
noͤpoſ
ſeris n
dimiſe
amum
poon nodoy
tamint
os my'ſnd
Obitach⸗
quib bl

vonaret

amit
ceſtami
lim:egel
fem moꝛ
fratres:t
ſtolus:v
Quante
pereres
noͤfrůg
timetpe
men p⸗
quibus

macho.

rare: er
EQuidt
toꝛes de
nauigat
dlitant h
rendos:
meeſf
Lierge
renöm
citicoꝛ
Quis
bulatio

L. 4. 1guar

totadi

ſamm
tribule
neang
r. Dil
auari.
Coeſu
Paure
men⸗
ſcerne
Ftotad

I.V .

e Bermo LI. De vno cofeſſoꝛe Ber.1
Fgua neſciat? Sed plus habet delectari iuſticia: miles penę:ſed diſcreta cauſa. Abi ergo di
AMlni delectare diuitijs cũ iuſticia. Vbi aũt talis ſcreta eſt cauſa:certa eſt victoꝛia. Si &̊ cau/⸗
ſio Oif articulus temptatiõis inciderit:vt duo hec ſam intuemur: ſolennitates martyrũ ama/
Naolamen veniant in tẽptatiohẽ: diuitię ⁊ iuſticia: et mus. Am am in eis nõ paſſiones: ſed cau/
nnzſl⸗ nãõ poſſis habere vtrũq; equalę: ſed ſi dimi ſas paſſionũ.Hs ſi amaremꝰpaſſiões:mul
cd ht⸗ ſeris manum ad iuſticiã pereant diuitię: ſi tos inuenturi ſumꝰ qͥ peioꝛa patiunt᷑ in cau .
Ukirgea dimiſeris manum ad diuitias neceſſe eſt vt ſis malis. Sed ſi cauſam attẽd amꝰ:crucem Anci s.
en Pan⸗ anmwittas iuſticiam: modo elige:mõ pugna: chꝛiſti attendite. ꝓbi erat chꝛiſtus: vbi ⁊ la/ nci251
mnhgizn, Ns.ʒi. modo videamꝰ ſi nõ ſine cauſa cantaſti: Le trones. Similis pena: ſed diſſimilis cauſa.
intrt tamini in dño ⁊ exultate iuſti:modo videa/ Vnus latro credidit: alius blaſphemauit.
tmmmuis Ro. s.mꝰ ſi n ſine cauſa audiſtiꝭ Quis nos ſeꝑa/ Dñs tqᷓ; de tribunali inter ambos iudica/
rcötntn, D bit a charitate chꝛłſti:Equidẽ pᷣtermiſit oĩa uit. YAlü qui blaſphemauit in tartarũ dam
Gßuden quuibꝰ blànditur mũdus: ⁊ te vollit cõme nauit: aliũ in paradiſo ſecũ cõſtituit. Qua⸗
tndl moꝛare cui blandit᷑ mũdus. Quare:Quia re hoc: Quia et ſi equalis pena: ſed impar
saectn cegamina martyrum ſᷣnũciabat: illa vti erat cauſa Eligite ergo martyrũ cauſas ſi .—
iboien non ceſtamina:vbi vicerũt ꝑſecutionẽ: famẽ: ſi⸗ vult puenire ad martyrũ palmas: ꝑ domi/ —
lemtetin tim: ęgeſtatẽ: ignominiã: ad exrremũ timo / num noſtrum ieſum chꝛiſtũ: cui eſt gloꝛia in
. nan rem morte bodennauicklnc, Ged Vloͤese ſecula ſeculoꝛum Amnnlen.
fratres:totũ ars chꝛiſti facit. Achnoner ape ê= . . e
lidau ſtolus: vt ſfeamus charitatem dei můdo. ¶ Item in eiſde feſtis: homelia Ro
anin las patiunt᷑: qui volũt ra eo quod ſcriptũ eſt in euãgelio im
nſtüͤch Su s Parſunt dArAt. Mattheum: Qidẽs ieſus turbas MWantb. 5.
3 pere res alienas? An perſecutio ait: Et ipſa? Mattheum: Cid F heg. . Deter
ran nõ frãgit: Auaricia terret᷑: auarus rapit ac ⁊c̃.quę ſumpta eſt ex e.. deler
o N Sen timer pęnã: ęſtuat in rapinã. Multi em fa⸗ mone domini in monte. J„.
Hiänd . mem parinnt di acauſunt : ciſt lucts: De vno confeſſoꝛs
ene Auibus hſcipim ieiunare: ⁊ excuſant ſe ſto⸗ eſtis vniug cõfeſſoꝛis: de ſer
eeodne, .. fmacho. Llacet illis tota die ſolidos nume/ 8 Zai ui talẽtuͦ acceptu nolut
dllund rare: et ieiuni doꝛmiunt. An nuditas aitt. are ertme Sccehen nolnit ne.
c i euadunt: ASWe . P
. i aaiga rac beccuig. Vngde quotidie per ſentia qᷣdẽ ſua nos viſitare ⁊ exhi⸗
nauigant dd pericin- iuiti ui · A larare dignati ſunt: ſed neſcio qua/
an ſnes clitant᷑ homines: niſi ꝓpter diuitias acqui, A Aürmereſſucgacimm. Pelccon
Austgn rendas: Hec gladius ꝓhibet. Capitale cri re nolũr me feſſum adluuare. Hoc deo cha
fapun n mẽ eſt falſitas: ⁊ tamẽ comitat᷑ hereditas. ritati veſtrę dixi ipſis raictit bs zwe uns
lonis. SO1 Si ergo h̊ meret᷑ tẽpoꝛalis cupiditas: qua- dãmodo audientia veſtra interce at pme
Zadlent . rens k chꝛiſti hereditas? Auarus di/ apud illos:vt qñ eos rogo faciãt ⁊ ipſi ſer/
ai eir coꝛdeſtoedfoꝛtens audet lingua ſua:: monẽ. Erogent qð acceperũt: operari ma/
n Aui abir a cupiditate auri? Tra gis q;ᷓ excuſare dignent. A me aũt fatigato
Aei 44 Ziian oniabgbſtia an glecutio Poſſunt ¶ ⁊ vix loquente:pauca libenter accipite. Pa
iue H s. 45. dauarid : Pꝛopter te occidimur bemus em̃ ⁊ libellũ de beneficijs dei ꝑ ſan /
Elct Nö. 4;. r auaridicetc duto : Pꝛoht marty · ctũ martyrem datis: pariterlibentius audi
in rern ielisdt Meimeg eesttsemnstau airad. ud ergoeſs ao vers voben: Auigt aert .
gut uin MPö. 42. es ip mo⸗ Indics Pancia Bieeanan ſtis in euan gelio et bonoꝛũ ſeruoꝛũ mertuii·
eß de an imes or. zrrri ri. Di ⁊ pęnã maloꝛũ. Et malitia tota ſerui illius
intane tribulationẽ med:teibulant ranlatt. Eiſcer cgobaer grauiterch Nnarliſta üit gua.
ammnil ne guͤſtige ſe i romneae, . patrunt et noluit erogare. Seruauit ad integrũ qo ac⸗
nlichen . erne plechtior meã: ꝓ auro acquirẽ/ cepit:ſed dominꝰ eiꝰ lucra quęrebat. Aua/
nunn go eſuriüt ? auani Diſcerne nuditatẽ meã: rus eſt deus ad ſalutem noſtram. Si ſic da-
zinntin A oliant᷑ ⁊ auari. Diſcerne moꝛtẽ nat᷑ qui non erogauit: quid debẽt expecta⸗
ann mez: d atomonm zauani. Auid eſt di⸗ requipdunt? Mos ergo diſpenſaidꝛes ſu⸗
hiigen ſcerne cãm meã? Pꝛopter te moꝛtiſicamur mus. MHos erogamus: voaccipitis. Lu/
int F tota die. Ille ꝓpter aurũ:nos ꝓpter te.Si/

cra quęrimꝰ: bene viuite.Lucra em̃ croga⸗
2

Wan.25. ehangelio m Mattheum: Simi⸗

SB tionis nfeiſta ſunt. Sed etiã ad nos noſte

Mattb. 5.

exiſtimare nõ ꝑtinere erogationẽ. Non po/
teſtis erogare de iſto loco ſuperioꝛe:ſed po/
teſtis vbicunq; eſtis. Vbi repᷣhendit᷑ chꝛi⸗
ſtus defendite. M. urmuratoꝛibus reſpon/
dete:Blaſphematoꝛes coꝛripite:ab eoꝛum
vos ſocietate alienate. Sic erogatis:ſi ali/
quos lucramini. Agite vicem noſtrã in do/
mibus veſtris.Epiſcopus inde appellatus
eſt:quia ſuperintendit: qꝛ intendendo cu/
rat. Vnuſquiſq; ergo in domo ſua ſi caput

eſt domui ſuę. debet ad eũ ꝑtinere epiſcopa

tus officiũ:quomodo ſui credant:ne aliqui
ipſoꝛũ in hęreſim incurrãt: ne vxoꝛ:ne ſiuꝰ:
ne filia:ne ipſe ſeruus:qꝛ tanti eſt emptus.
Diſciplina apoſtolica pᷣpoſuit dominũ ſer/
uo:⁊ ſeruum ſubdidit domino:chꝛiſtum ta

men pꝛo ambobusvnum pꝛeciũ dedit. t

nimos veſtros nolite contemnere:domeſti
coꝛum veſtroꝛum ſalutem omni vigilantia

ꝓcurate.hhęc ſi facitis:erogatis. Pigri ſer⸗

ui non eritis: damnationẽ tam deteſtandã
non timebitis.

Itẽin eiſdem feſtis: homelia de
eõ quod ſcriꝑtũ eſt in euãgelio ᷣm
Mattheũ: Uos eſtis ſal terre ⁊c̃.
quę ſumpta eſt ex libꝛo.j.de ſermo⸗/
ne domini in monte.ca.ij.

¶ De Tlirginibus

In feſtð ſancka rum virginum:
homelie de eo quod ſcriptũ eſt in

le eſt reguum celoꝛum decem virgi
nibus ⁊c̃.quę habent᷑ de Uerbis

Domini.xxij.ẽt.xxiii.Et de queſtio/

nibus euangetioꝛum lib.j.ca.xliii.
Et in.libꝛo.lxxxiij.queſtionũ:que/
ſtione · lir ··

„ Explicitum eſt opus ſermonum de ſan/

ctis:diui Aurelij Auguſtini: Baſileę ꝑ ma⸗
giſtrũ Joannẽ de Amerbach: Anno laluti

feri virginalis partus: nonageſimoquinto

ſupꝛa milleſimũ quaterq; centeſimum.

☛ n hN„5òæ? Ce 22 -.,.

zI e e

(1 Dateriarũ atq; ſententiarũ no⸗
tatione dignarũ ex ſermonibꝰ de

nrü:ſuomaris ac bꝛeuis a anotatio.

Bſtinẽtię duo ſunt genera: vnũ
2 coꝛrpoꝛale aliud ſpiritale. xx. G.
Adam cũ a dño argueret᷑ de in/
obedlentia:ſe exculando aucto/
rem ſuꝑbe accuſauit. xix. G.
De caula aduentus domini id carnę:er qd
mũdo vtilitatis cõtuliaxix.G. H. ix. C.
Adulatio vendit veritatẽ.xxxvji. C.
Ag In agone certantes cur ab omnib abſti⸗
nere debeant. xxxvij. FYF.
agone ſanctoꝛum duo nobis conſiderã
da ſunt. xlv. A. B.
In chꝛiſtiano agone maniteſta eſt pena et
occulta victoꝛia. xliiij. F.
Al Sub altari quõ animę ſanctoꝛũ requieſce⸗
relegunt᷑:⁊ quare.xj.A.B.
Ap Eũ apoſtoli oẽs parem gratiã ⁊ ſanctitat
obtineãt:cur alij alijs hferãt᷑.xxvij. A.B.
Auomodo intelligendũ ſit qð ſcipit domi
nus apoſtolis nõ ferre ſaculum neq; perã
aut calciamenta: ⁊ neminem ꝑer viam ſa/
lutare.xlij. F. S.
Apoſtoli ideo ſũme ſunt venerãdi.xliij. A.
Supꝛa cęteras turbas ſideliũ ⁊ iuſtoꝝ:apo
ſtolos ſuos chꝛiſtꝰ eſſe oſtendit.xliij.B.
Qur dicant᷑ lux mundi: ſal terrę:lapides pᷣ/
cioſi:et duodecim poꝛtę hieruſalẽ: Ibidẽ
cirea finem.
In qbus apłos imitari debeam⸗ xliij. C.
Aſ Chꝛiſtuð alcẽdens ſupꝛa ceęlos: in eadẽ car/

nis natura quã de matre ſuſcepit omnem

humanã honoꝛauit naturã.xxxiiij.hh.
Aſcenſiones in coꝛde diſponere quid ſit.
xvij. B. C.
An Auarus eſt deꝰ ad ſalatẽ noſtrã. lj. A. .
Auarus hydropico cõparat᷑.x. FYF.
Auguſtinus iam epiſcopus multis futuris
epiſcopis loquit᷑.xlij.E.
In pſentia coepiſcopoꝛum ſuoꝛum cogit᷑ ſ
cere ſermonem. lj. A.
Licet minus valeat dicere:vera tñ ſemꝑ o
tat dicere.xxxiiij.C.et.xlij. E.
De veris gratias deo agit:ſi aũt aliqd dixe
ꝰ rit qð nõ debuit ignoſci petit.xxxiii. M.
Lucrum auguſtini eſt bona vita ſubdito/
rum. lj. A. in fine.iij. C. (ligari. vj. A.
Diſputationes ſuas graphio et cera videt

Annotatio pꝛincipaliũ ſententiarũ

ſactis Diui Aurelij Auguſtini colle 17

Hona terrena nõ te faci

Diteit ſe loqui nõ ranqᷓ; magiſtrũ: ſed tanS
miniſtrum. xxiij. A.
Aptiʒzari chꝛiſtus voluit ppter hu/
militatem non ꝓpter imniquitatem.
QNVrxxiu.E. in ſine. H
Beãti quos in iſto ſęculo culpa aliqua ecu Be
tit et nullũ crimen vuluerat.xxij. A.

Beatitudo hic parani poteſt poſſideri non

poteſt. xxx. D. et. xlvj. B.
Beatoꝛum leticia qta ſit.xxxvij. C. D. E.
Beatoꝝ numerus nos FEbectat. xrpů- P.
(cxlvj. E.
bonũ niſi inde feceris na.x. . S B6
HBonoꝛum copia bonos nõ extollit ec de/
ijcit eoꝛum inopia.x. E.
Alrlrlciamenta quę de coꝛio moꝛtuon
aialiũ fiüt qͥd ſignẽt.xlij.SF. Imedio*
ine charitate nemo de caſtitate:

—
nemo de elemoſynis:nemo de oꝛationib

⁊ ieiunijs cõſidere debet. v. D. in ſine.
Cathedra petri inde nomẽ accepit. xv. A.

Ciuitas cęleſtis qnto gaudio excipit repoꝛ æi

ttes ð hoſte trophea. xxxyij. B. xlvj. E.
Quãta ſit huius ciuitatis fęlicitas.xxxvij.

Ad ciuitatem celeſtem quibus (C. D. E.

veſtigijs puenit᷑.xxxvij. G.

Hhuius ciuitatis icitatem nemo enarrare

ſufficit. xliiij. E.

Quomodo conciues noſtri nos illic expe/
ctent.xxxviü.h.

Claues eccleſię duę ſunt:ſcʒ ſcientię ⁊ potẽ/
tię.xxvij. B.

Gxux. B. Tla
Juſtoꝛum comes ſemꝑ debe vſſe cõfeſſio. co
Bene oↄſueuiſſe pudebit diſſueſcere. vxyj.

L.in fine.

Sicut boni ex coꝛrectione dura interduũ coꝛ

rigunt᷑: ita ſuꝑbi leniſſima admonitione

ad peioꝛa ꝓuocant᷑.xxxvj.C.

Credere impoſſibilia ſieri:facta ſi milia per &re

ſuadent. xxxij. A.
Qui credũt ⁊ opa bona nõ faciũt: ſdem de
monũ vident᷑ habere:qu vero nõ credũt
peioꝛes dęmonibꝰ cõpꝛobant᷑.xxxviij.D.
Crux chꝛiſti non ſoluũ ligni eſt patibulũ: ſed æ

vite virtutiſq; Pꝓpoſti. xxxij. D.

Chꝛiſtus eſt granũ ſinapis dum patit᷑:⁊ ar,
boꝛ dum relurgit.xxxii.C.

Crucis duo ſunt genera.xx. G.

Ipſa ctucl foꝛma longitudini: :loticuclini
altitltudini bumani coꝛꝑis cõfigairata eſt.

Quid ſigniſicet crucis latigudo: (xix.D.

lõgitudo:altitudo rꝓfuiiditas xix. E. F.
3

. 4 .. . .
... .

Anno tatio

Crucis myſteriũ olim figurabat᷑.xix.E y
Cur ſe ad cucis ignominiã hu⸗ (ca fine.
miliauerit diuina potentia ãꝑ aliũ modũ
hoiem liberare potuit. xix. A. S.
Crucis memoꝛiã ſuę paſſiõis reliquit ad ſa-

nitatẽ:qð ſignũ ᷣſidiũ eſt amicis: obſta //

3 culũ inimicis.xix.H.
In huiꝰ vᷣtute oĩa ſacramẽta eccłiaſtica pſi/
Qð faciebat in terris coꝛpis (ciũt.xix.ꝗ.
chꝛiſti pᷣſentia:h̊ facit cũ fideli inuocatiõe
noiĩs chꝛiſti victoꝛioſe crucis inſignita me
. Nihil ꝓdeſt chꝛiſtianũ di/ (moꝛia. xix. J.
ci in noie ſi hͥ nõ oſtẽdet in oꝑe.xxxviij. D.
Amnatl nõ ſola tollet᷑ ſpecies qua
gaudebãt: ̊ dat᷑ etiã qdi eęternum
cruciat. xlv. Ma. medio.

e Delſerti noĩe mũdus intelligitur.xx. B. in

Nemo deſperet de magnitudine criminis
aut de humilitate generis.xxv. C. in fl.
Deũ vnũ eſſe cõis natura teſtat᷑:qꝛ vn eſt
mũdus.viij. A.

di De diligẽdis vinimicis nullus ſe vno in

ritate excuſare poterit.xlvij. B. C.

Qui inimicũ diligere noluerit: ꝓpitiũ de deü

Habere no poterit. xlvij. D.
* At diligss inimicos nõ extra te ſed in e
in tua poteſtate poſitũ eſt.xlvij.E.
Diligere inimicos ⁊ ſi ſit laboꝛioſũ: multũ
tñ ẽ meritoꝛiũ:⁊ grãde pᷣmiũ parat.v.F.
Conuincimur rõne ꝙ ꝓpter deũ poſſumꝰ:

. ſed nolum inimicos diligere aut iniurias
ſuſtinere.v. F. in fine. O.
Diligite inimicos veRlos ⁊ benefacite his:

exponit᷑.iiij. B. v. C.in fine.DP.F.
Nulectio carnalis ĩ ſcipitiũ trahit ⁊ odio cõ cõ
* parat᷑.xliij.C.
Si dimiſeriti hoib petã eoꝛũ dimittet pat
veſter cęleſtis pctã vr̃a: exponit᷑.xlvij. E.
. Fruſtra petit ſibi gimitti a deo multa qͥ nõ
vult dimittere ꝓximo pauca.xlvij.F.
Zilcere a chꝛiſto ꝗᷓ debeamꝰ.xlvij. B.

De diuite purpurato et laʒaro ꝛexponitur.

xxxvj. D. in medio.xlvj. F.
* Piuitię falſam lęticiã tribuũt ⁊ verã triſti/
Nõ ſunt verę diuitię ꝗ amato (ciã.x.E.
ribꝰ nõ afferũt ſacietatẽ ſᷣ inflãmãt cupi/
duatẽ:⁊ quę ſint verę diuitię.x.E.
no Qui nos docet magiſter: eiꝰ chola i in terra
ſt in celo cathedra. xxiij. A.
Ecleſia eſt mater virgo. xvjj. D.
Mater ecclia pariendo nõ diſcernit
tates. kxv. A.

larerrn duobꝰ populis: ſez ludkoꝛſi g
ti x. A.
Eccdeſia nõ ſolſi reſpuere: ſed etiẽ ignoꝛare

dicit᷑ apocripha.xxxv. P. (xxxvij. A.
Eccleſia roboꝛata eſt ꝑferẽdo nõ reſiſttdo.
Ealfea rſgiazetend: nd⸗aup e getũ Ea
quid ſit.xlj.ꝑ totum.

Ab dem.na ſpiritali faciẽda null vr 55
ſe excuſare poterit.xlvij. c.
Elemoſyna nõ ẽ faciẽda ð rapina.xxxix.C.

Epiſcopus ad eo appellatus eſt: qꝛ ſgoint è

dit:qĩ intendendo curarlj. D.
Epiicopat officiũ vnuſquͤiſq; in damo ſua
exercere debet. Jbidem.

=
“
S
.
”JÿMMß
.
DW
òè
“”ä
=
* „

Euchariſtiã indigne ꝑcipit qͥ odiũ in coꝛde g

Euãgeliũ nõ eſt ꝓpter lu/ (ſeruat.v.V.
crũ annũciandũ: ſed germana charitate:
oſtẽdit᷑ ex vᷣbis chꝛiſti.xlij. h. J. (M. O.
Exultare i deo ſalutari zantc ſit.xxxv. M. Ex
AElidtas nulla in hoc Fulo poſſide Fe
ri poteſt. xxx. G. xlvj.
Zunc feſta ſanctoꝛũ in veritate cele
bꝛamꝰ: cũ ipſoꝝ exẽpla ſequimur.xlvij. A.
Eâ vna ſit fides veteris ac noui teſtamẽti. Fi
Fidẽ pſᷣterita cõfirmãt.xxxij.A. (viij.A.
Nihil ꝓdeſt verbis ꝓferre fidẽ ⁊ factis de/
ſerere verltatẽ.xxxviij. D. (xxxiij. A.
Fides recte grano ſinapis cõꝑat᷑.xxxj.HD. ⸗
Filius dei ideo fact eſt hois filiꝰ: vx fllios
hoĩm faceret filios dei.j.A. (in ſine.
Eius ſfiliꝰquiſq; ẽ cuiꝰ oꝑa facit.xxxix.B.
Fuga chꝛilti ĩ ꝓgyptũ qͥd ſignificet.viij. D. Fn
Fundamentũ aliud nemo põt ponereę ſter
id qð poſitũ eſt: Si qs gdiſicat ſux 8 fun⸗

ibi quęrũt gaudiũ vbi opoꝛtet inqᷣ/
ri. xxx.G. xlvj.C. (xxxv. M.l. B.

damẽtũ ⁊c̃. exponit᷑.xlj. ꝑ totum?
. (Ni⸗ oẽs deſiderant: ſed nõ oẽs gau
9

Deſduplici gaudio laudabili et vituꝑabili.

Neruerſe gaudẽt qͥ in voluptate ſęculi gau
Eρ nõ ſit gaudẽdũ ĩ ꝓſperl (det. xlvj. F.
mũdi ſ aduerſis: ꝓbat᷑ auẽtatib.xxv.O.
GSaudiũ verũ in hoc mundo nec fuit nec eſt
nec eſſe poterit.xxx.G. xlvj. B. C.
GSaudiũ verũ eſt gaudere in illo qui ſuꝑ oĩa
eſt: ⁊ quare.xxxv. M.
Gaudidl verũ cõꝑari hic põt: poſſideri non
poteſt. xxx. G. xlvj. B. D.
Nüc gaudendũ eſt in ſpe:poſtea in re.xlvj.
C.in fine.
Gaudiũ beatoꝛũ quo pᷣcio acqᷣr atur. xxxvij.
F. xliiij. D.

—

ND

—
. .

In Innocẽtib beatis nũq;

B ꝛincipaliũ

Gaudiũ beatoꝝ quale ſit: xxxvij.E. D. E.

xxxix.C.in fi.
Nemo illud enarrare põt. xliiij. C.

inhonoꝛationẽ damnat.xxxiiij. G
hu Hummilitatis cõmendatio.xxxv. P.

Quoꝛũdam humilitatem deus reſi vicit et

quoꝛandã nõ. xxxv. P.

ſa non faciũt: qualẽ ſpem habituri
ut q mala faciũt.xxxviij.C.circa ſi.

B. duplici igne:mũdi ⁊ ſaluatoꝛis.xxx. D.
„ .E. xxxj. B. circa ſinẽ.

Ignis purgatoꝛiꝰ nõ criminalia ſed venia-
lia purgabit:oſtẽdit᷑ exvᷣbis apli.xlj.A.
Qusę ſint ꝗ̊ᷓ purgabit.xlj.C.F. H. „J.
Isnis ille pia gabit quicqͥd hic nõ fuerit
oꝑa pietatis redemptũ.xlj.D.

Q ſit durioꝛ q́; quicqͥd in hoc ſeculo pęna/

rũ videri vel cogitari poſſit. xij. E.

Cruciat coꝛpus cũ aĩa ꝑ lõgũ vel bꝛeue ſpa/

ciũ tꝑis ſcõm qualitatẽ culpę.xlj.E.
Qui ab illo igne liberari deſidesat:crimina
„ capitalia nõ admittat: aut ſi iam cõmiſe/
rit: ructuoſam habeat pęnitẽtiã: ⁊ illa par
ua vel quotidiana petã bonis operibꝰ re/
dimere nõ deſiſtat Ibidẽ.
i hoſtis tãtũ pdeſt. e
potuit obſequio quaru ꝓfuit odio.x.A.
Digne natalis eoꝝ colit᷑ s beatius ęternę
vitę mudus edidit:qᷓ; quos maternoꝛum
viſcerũ partꝰ effudit.x.A. in medio.

Ipſe eis fuit cauſa pęnę qͥ extitit et coꝛonę:

ipſe odij cauſa qͥ ᷣmij.viij. B. x. A.in fi.

Ideo chꝛiſto nato debebãt imolari.viij. A.

In moꝛte inocẽtũ matres quõ ſint lamẽta/

Quõ herodẽ in iudicio accu (txg. viij. B.

ſabunt. viij. C.

De cauſa cur ab herode occidant᷑ infantes.

Beata etas ꝗ̃ chꝛiſtũ nõdũ po/ (ix.A.C.
tuit loqͥ ⁊ iã ꝓ chꝛiſto meret᷑ occidi.ix. B.
R ſint pꝛimitię martyrũ.xj. A. (cxj. A.
Nõ loquẽdo ſed moꝛiẽdo chꝛiſtũ ↄfeſſi ſũt.

ʒo Johãnis baptiſtę natalis cur ſingulari cele

bꝛitate veneret᷑.xx.A.xxxvj. A.
Pe laude parẽtũ iohãnis.xxij. A. B.

O iohannis natiuitas cũ chꝛiſti natiuita-

te cõparet᷑.xx.C.xxj.A.B. xxxvj.A.HB.
Ideo natiuitas iohãnis ſicut ⁊ chꝛiſti cele/

Hꝛa De rano ſinapis.xxxj.A. xxxiij.p totum. H
Idropicus quãtũ plus bibit:tãto
— h magl ſitit:⁊ ſigniſicat cupidũ.x..
— ex ſicut honoꝛẽ parẽtũ ſ Kapi: ita
in

ignẽ eeernü ſi mittedi ſint bo⸗

ſ. ententiarũ

deak: e vipi plena eſt myſterio. xx. g.
Cur eiꝰ natiuitas potius celebꝛet᷑ qᷓ cuiuſli
bet apli vel martyris vel ꝓphete aut pa⸗
triarchę. xxiij. BD.
Quid figuret ꝙ invtero materno adhuc ex
pers lucl:teſtis eratveritati.xx.A.circa ſi.
Johãnes venit deſperata generatione ꝓ
ſterilẽ:⁊ chꝛiſtus natura obſtupẽte ꝑ virgi
nem.xxxvj. B *
Johãnes foꝛmã venturi dũñi natiuitate et
cõuerſatione ſignauit.xxxvj.B.
Hinc ꝓbat᷑ maioꝛ hoie qui oꝛtu ſuo ercede⸗
bat leges natiuitatis humanę.xxij.C.

AMQ pꝛi puenit ad celũ q;; tãgeret terrã: an·

te accepit diuinũ ſpm̃ q; hũanũ.xxij. D.
Ferueus nũcius qͥ ante geſtiuit nũciare q;ᷓ

viuere:⁊ anteqᷓ; pꝑueniret ad coꝛpus perue

nit ad regẽ. Ibidẽ.
AMagniſicẽtia laudis ei ex dignitate chꝛiſti
laudãtis attendit᷑.xxxvj. A.

CLũ inter natos mulierũ iohãnes ſit maio:

cur nõ maioꝛ ſaluatoꝛe. xxj.B. xxiij.D.
Cur eũ chꝛiſtꝰ lucernã dixerit: ⁊ añ ſe mitti
voluerit.xx.B. E. xxj. D.
Cur dicat᷑ vox clamãti in deſerto/xx. B.in
medio. D. et.xxj. E. xxxvj. D. xkiij. SB.
Johãnes ſuã ꝓphetiã ꝑ ipᷣm quẽ annũcia/
uerat aſſiſtentẽ cõpleuit.xx.E.
c fuit noui ⁊ veteris teſtamẽti mediatoꝛ
idoneus. Ibidẽ.
Johãnes par angelis: tuba celi:ßco chꝛiſti:
arcanũ patris: ſilij gunciꝰ: pctõꝛũ venia:
iudęoꝝ coꝛrectio:vòcatio gentiũ:legis et
gratię ſibula:ꝗᷓ diploidẽ ſũmi ſacerdotis
ſancto patri iũgebat in coꝛꝑe.xxij. B..

Zohãznes chꝛiſt⸗ putari potuit: ſed ideo no

Cur iohãnes nõ inter di / (luit.xxiij.D.
ſcipulos dñi iueniat᷑: ſed potiꝰ diſcipulos
habuiſſe cũ dño inuent.xxiij.C.D.
Figurã legis geſſit in eo ꝙ duos ad chꝛiſtũü⸗
diſcipulos miſit.xx. H. xx;. E.
Foꝛmã legis tulit qꝛ Hnüciauit ſaluatoꝛtẽ?
ſicut lex gratiã ſcucurrit.xx. A.in medio.
Quid ſit qð dicit: Illi opoꝛtet creſcere me
aũt minui.xxxvj.A.In ſine.

Piꝛopter iuſticiã pdidit vitã ſed lucratꝰ eſt

gloꝛiã.xxxvj. B.
Aaluit ex pfecta libertate iniuſta ſuſtinere
q́; iuſa nõ dicere.xxxvj.C. in fine.

MNemo iudex eſſe debet coꝛdis tetein. 34

Judex neminẽ ꝑ ſe occidit⸗ Slu. xxiiij. C.
ſed ꝑ miniſtrũ.iiij.F.

4

De ſignis iudiciũ extremũ pᷣcedẽtibꝰ.xl. As⸗

Annotatio.

pter tria.xxxij. A. »

Judiciũ extremũ ideo ſemꝑ eſt timendũ.x. x Ideo flamma ſuſcepit martyrem: nõ vtei eũ

Ad iudiciũ nõ veniẽt paga /ü/ ( C.xxxix.A.
ni nec hęretici nec iudęi: ſed chꝛiſtiani: et

quales. xxxviij. C.

In iudicio fiet retributio non ſcom ſidẽ ſed
ſcpᷣm operationẽ: ꝓbat᷑ ſcriptunt. xxxviijj.

D. E. xxxix. A.

In poteſtate noſtra eſt qualiter iudicabi⸗

mur. v. D. xlvij. E.

Sententia iudicis bonis eſt iocunda 7 ma/

lis foꝛmidanda. xxxviij. A.
eꝛ erit irreuocabilis. IJbidem.

Cur ſolũ opera pietatis facta vel non facta

cõmemoꝛenk. xxxviij. D.

ſed mercedẽ ĩ celo ſine ſine.iiij. B.
AI ASunt lachꝛyme vituperabiles: ſt
et laudabiles.xlv. H.

Fuerunt mihi lachꝛymę meę panes die ac
nocte dũ dicit᷑ mihi vbi eſt deus tuus .

exponit᷑.xlv. J. ERK.

In dei laudibꝰ⸗ ppetuo coſiſtere: nõ eſt la

boꝛioſa ſed amabilis ⁊ optabilis ſeruitꝰ.
AMali dum erubeſcunt falle lau/ (xj. E.

dari: quãdoq; ad emendationẽ pꝓpuocant᷑.

xxxvj. C. circa ſinem.

Sicut laus vera oꝛnat: ita laus falſa caſti⸗

gat. xxxvj. E.

Laurentius cõparat᷑ grano ſ inapis ppter

multa.xxxj.et.xxxiij.ꝑ totum.

TZanta erat ſancti laurentij gloꝛia martyrij

vt paſſione ſia mundum illuminaret vni
uerſum.xxx. A. xxxj. C.
Quis nolit ad hoꝛam vri laurentij igne: vt

eternũ gehennę nõ patiat᷑ incẽdium.xxx.

Beati laurentij exem plo ꝓuo (A.in fine.

camur ad martyrium: accẽdimur ad ſfidẽ:

incaleſcimꝰ ad deuvtionẽ.xxx. B.

igne diuino accenſus flãmarũ nõ ſenſi

incẽdiũ.xxx.Ni ſine.C.xxxj.C.i medio.

Mõ bꝛeui vel ſimplici paſſiõe perinmit᷑.xxx.
(C. in fine.
cõſumit᷑: vñ nec minoꝛi glia ẽ tribꝰ pueris

MQ in crate ferrea lento igne

in camino ignis icleſis pᷣferẽdus.xxx. D.

Duplici igne ſe poſrulat vri: vt oſtẽdat pl?»

in ſe poſſe amoꝛẽ chꝛiſti q; pgnam tyrani.
xxx. E. xxxj. C. in fine.

Dum rhꝛiſti cepta cogitat: irigidum eſt il⸗
li omne gquod patit᷑.xxxj.C.poſt mediũu.
HBeatus laurentuis inter omnes martyres

cipua deuotione eſt venerandus pꝛo⸗/

boꝛem deus hic poſuit cum fine:

a fide ignis mutaret: ſed vt ꝓbatum do /
mino redderet.xxxij. B.
Quę fuit cauſa paſſionis eius.xxxij. e/8

Si iuſti in domino letent᷑:iniuſti (medio e

nõ nouerunt lętari niſi in ſeculo.l. B.

Lex vetus gratiã pᷣcucurrit xx.A. imedio.
Lex mittit ad euangelium.xx.B. xxj. E. .ů ““
Loculos cur ꝛiſtꝰ iudę cõmiſerit.xlij. F. 2.

Nemo honũ ſeu veꝝ loquit᷑ ex ſe.xlij. E.

ctum.xxxvj. C. in fine.

Dum bona loquinfur tranſt ſermo in affe/ 8

Lucrum iniuſtũ nemo habet ſine iuſto dä/ Za

Lugere debemus animas no (no. x. B.
ſtras peccat extinctas:potius q; coꝛpoꝛs

chariſſimoꝛum. xlj. G.
Agnificat᷑ a nobis deus duob? mo a

dis.xxxv. EK. L.
Malis non eſt bene:ne bonis ma
in fine.DP.

le. x.
Intern
Aali tolerãdi ſunt:exemplo chꝛiſti.xlij.F.

Aaria impleta eſt gratia: et euę vacuata

eſt culpa:quia maledictio eue i bened icti/
onem mutat᷑ marię.xviij. A.

Igeo benedicta in mulieribqꝛ vitã viris

mulierib peperit. Eua pęnãa intulit mun/

do: maria ſalutẽ attulit mũdo ⁊c. Jbidẽ.

nõ foꝛtuitu reperit paruulũ: ſed decur/
ſis nouẽ mẽſibꝰ peperit chꝛiſtũ.xviij.B.

Marię cantus euę planctũ excluſit. xviij. .

Igeo ſuꝑ eã ſpuſſanctꝰ venit vt (B. uſ
ꝓlẽ gigneret et ᷣginitatẽ nõ amiteret: ſi
liuũ ꝓferret ⁊ icoꝛrupta pmaneret.xviij. .

Aari aſſenſum omne ſeculũ depꝛecat᷑ ca/

ptiuũ.xviij.C. in fine.

Concepit ad credulitatẽ verbi:virilis igna

ra cõſoꝛtij. Extat vgo cũ cõcipit:vᷣgo gra
uida:virgo cũ parit 2 poſt partũ.xviij.D.

Aaria dũ deſpola re᷑ fabꝛo:cęli nupſit ar/

chitecto. xviij. D. in fine.

Aaria ſupꝑe oẽs feminas bñdicta: ꝗ virum

omnino nõ nouit:⁊ virũ ſuo vtero circü⸗
dedit.xviij.E.

Aaria circũdat virũ angelo fidẽ dando: q:
eua pdidit virũ lerpẽti ↄſentiẽdo.xviij.E.

Angelus cõceptionis miniſter aduenit:nõ
vt virginitatẽ amitteret maria inter uenit

Sentit pondera ventr is 1 pudo (Ibidẽ.

rem nõ amiſit caſtitat::intumeſcunt vbe⸗/

ra ⁊ intacta manẽt genitalia. xviij. E.id⸗

(x. D.
alũ pati ⁊ malũ eſſe multũ intereſt.

ss

eci
nN

i ba
ſit

E.
16.
utſe

1
un⸗ i
nrh

e

beo

Nismn
innark.
lini.
netci

M.
Adaa⸗
i.

I.ii.

6 gi.
ire
naantc⸗

lsge
co
gn⸗.
o 1

aenn
oa

ning
.
gent,
nnn “
ri.
Urtr⸗
4. wei

4

4

Aaria quomo

Dunrpumiliter ſem dn geiergli opiſicẽ in

ſe coꝛpoꝛauit:⁊ mundo ſuccurrit perdito.
Sit per te excuſabile quod per (xviij. F.
te ingerimus:ſit impetrabile quod ſide et

mente poſcimus:accipe quod offerimus:
redona quod rogamus: excuſa quod ti⸗

memus. xviij. G.

ſit: exemplis oſtendit᷑.xvij. D.E.

Si omniũ membꝛa in linguasyerterent᷑:e
ludaære ſufficeret nullus: qꝛ altioꝛ elo

2⁊ ꝓfundioꝛ abyſco. xxxv: D. R.

Hec pꝛimę matris damna reſoluis:et homi/

ni ꝑdito redemptionẽ adduxit.xxxv. .

Agctrix peccati eua: auctrix meriti maria:
Eua occidẽdo obfuit: maria viuiſicando

ꝓluit.xviij. A. xxxv. E.
Aderito a nobis ſi ngulari ſ pᷣconio extollit
ſingulare cõmertiũ mũdo ſbuir vxrv. 4.

auctoꝛensſuum cõcipiens genuit in tẽ⸗
poꝛe puberem: quẽ habuit ante tempoꝛa
cõditoꝛẽ.xxxv. D. .
QMuicquid de ea dicit᷑: minoꝛ laus eſt ; di⸗

gnitas ſua mèret᷑:qꝛ eius virtutes nõ luffi

cit ligna enarrare carnis.xxxv. BP.
Marię humilitas facta eſt ſcala cxlip qus

dñs deſcendit ad ter as. xxxv. P.
Marię que magna fecit dñs.xxxv...

Aaria ſuccurre miſerl:iuua puſillanimes:

refoue flebiles: oꝛa pꝛo populo. xviij. G.
xxxv. R.
AMarię gloꝛia in celis hec eſt. xxxv. S.

Mihil ꝓdeſt eã in terpellare vocibꝰ:niſi hu/
militaus eius exempla teneam. xxxv. T.
De marię tẽpoꝛali reſolutione ⁊ aſſumptio⸗/
ne genni: venerabile eſt manũ linguã o

cupare. xxxiiij. A4A.
De ea nemo digne loquit᷑ niſt diuinitus ad
iutus.xxxiiij. B.

Poſt; chꝛiſtus in cruce mariã diſcipulo cõ

mẽdauit:nihil de ea legit p Hter id qð lucas
in actibꝰ cõmemoꝛat: dicẽs: Oẽs vnani⸗
miter in oꝛatione ꝑſeuerãtes cũ maria ⁊c̃.

xxxiiij. C.

AQugrendum eſt ratione quod conſentiat

yeritati vbi nihil ſcriptura cõmemorat de
marię moꝛtevel aſſũptione.xxxiii.D.

QOQj ſcõm cõditionẽ humanam moꝛtua eſt:
ſed vtrũ excipiat᷑ ab illa generali ſentẽtia
ã dictũ ẽ: Puluis es ⁊ ĩ puluerẽ ibis ſicut
⁊ caro chꝛiſti de natura eiꝰ aſſũpta ꝗᷓ coꝛ
muptionẽ nõ vicir:laboꝛzau E. xxxiiij. E.

ſecũda fuit ⁊ virgo ema/,

ſei enientiarũ

gSiau chꝛiſt⸗ excipit᷑ a ſentẽtia adę: ita ma⸗/
ria a cõditione euę:qꝛ licet cõicet erumnis
euę:nõ tñ cõicat parturiẽdo cum doloꝛe.

MAuia ſine peccati colluuione- (xxxiiij. F.

⁊ viri admixtione concepit:ſine doloꝛe ge
nuit: ſine integritatis violatione cũ pu/
doꝛe virginitatis itegra ꝑmãſit.xxxiiij.F.
Hoc ꝓmeruit ſingularis eius ſanctitas et
gratia: ꝙ ſuſceptione dei eſtimata eſt di⸗
gna.xxxiiij. F. in fine.
Quantũ poſſit gratia marię: mõſtrat inte
gritas:quę ſicut diuerſa ẽ a natura:ita di /
uerſa eſt ab vſu. xxxiiij. DBD.
Qui ĩ vita ſ̊ ceter illã gra ſui ocept⸗ hono
rauit:piũ ẽ credere ſingulari ſaluatiõe eã
in moꝛte ⁊ ſpãli gr̃a honoꝛaſſe.xxxiiij. G.
Potuit eã tam a putredine qᷓ; a puluer e fa-
cere alienã q ex ea naſcens virginẽ es po-
tuit relinquere.xxxiiij. D. ⸗—R
Cum chꝛiſtus carnẽ quã de maria ſuſcepit
ſuꝑ cęloſ trãſuexit:honoꝛauit oẽm hũanã

naturã: multomag materna. xxxiiij. lhh.

Si vnitas gratię quę cunctis in chꝛiſtũ cre⸗
dẽtibus ſ. eruat᷑: marię nõ tollit᷑: quãaroma/
gis ſpãlitas naturę cũ grę vnitate efficit
vnũ matrẽ ⁊ filiũ: ſiliũ ⁊ matrẽ.xxxiiij. J.
Marię aia claritate chꝛiſti fruit᷑ dũ excellen
tioꝛi quadam ⁊ ſpeciali rogatiua a filio
honoꝛat᷑:poſſidẽs in chꝛiſto coꝛpus ſuum
quod genuit ⁊ per qð genuit:qꝛ dignũ eſt
ibi eſſe vbi ipſe ẽ: Et tã pcioſum theſaurũ
dignius ẽ cęlũ ſeruare q; terrã. xxxiii. K¶.

Alarig coꝛpus in eſcean verneid traditum

qꝛ ſentire nõ valeo:dicere ꝑtimeſco: MHam
eſtimationẽ ꝓcul ꝓpellit munus incõpa⸗/
rabilis gratię.xxxiiij. R. in fine.

Aaria fide ⁊ opere chꝛiſti miniſtratrix ⁊ de

uota vle q; ad moꝛtẽ eius ſecutrix: nõ plus
greſſu q; imitationis æffectu:ſi ibi nõ fue-
rit vbi chꝛiſtus ſuos miniſtros vult eſſe:
vbi ergo erit: Et ſi ibi: nũguid ęquali gra
tia:Et ſi non ęquali: vbi eſt dei cenſuraz-
xxxiitj. C.
Aariam in chꝛiſto et apud chꝛiſtũ eſſe:nec
ad communem humaitatẽ putredinis et
puluer is poſt moꝛtem adductã quę ſuũ ⁊

onpmnium genuit ſaluatoꝛem: vera ratione

confitendum eſt:et exemplis oſtendhatur.
xxxiiij. Alb.

Indignũ ẽ marię aſſumptionẽ peyagere ſi ſi⸗

ne maximo honoꝛe:per quã meruimꝰ au-
croꝛem vite ſaſcipere. xxcy. A. .
5§

ſuperna regnà: nulla hoc narrat catholica
hiſtoꝛia. xxxv. B. .
Abarię aiam quõ gladiꝰ dicat᷑ ꝑtranſiſſe cũ
hoc de ea nõ legat᷑.xxxiiij. F. xxxv.C.

Quotiẽs martyria ſanctoꝛũ celebꝛamꝰ:to⸗

o riens chꝛiſti gloꝛiã pᷣdicamꝰ.xj.A.

Quãdo martyria ſctõꝝ veneramur de ęter /

na eoꝝ ꝗᷓ in cęlis eſt feſtiuitate cogitare de

Si ad martyrũ cõſoꝛtiũ vo/ (bemꝰ.xj.D.
lumꝰ ꝑuenire:de imitatione ipſoꝛũ cogite .
Mõ tolerarent niſi in eis chꝛiſtꝰR habitaret.
(xij. A. in i.
beãt ſidẽ ⁊ in paſſionevirtutẽ:eis donatũ
CQLlarioꝛẽ martyrẽ toꝛmẽta fa⸗/
ciunt.xij. D.
Mõ tm̃ martsres cruciabãt toꝛmẽta illata:

mus.debẽt em̃ in nobis aliqͥd de ſuis vir/
tutibus recognoſcere vt ꝓ nobis dignent᷑
dño ſupplicare.xxx.F. xlvj.A.
Si toꝛmẽta eoꝛũ ferre nõ poſſumꝰ vel ð ma
las concupiſcentias repugnemus.xxx. F.
MNõ ſolũ eos martyres ſuiſſe c (xlvj. B.
paſſi ſint credendũ eſt:ſed etiã tũc cũ vi⸗
uerent.xxxij.C.

Aartyr grecę:latie teſtis dicit᷑:Et quotiẽſ /⸗

cunq; mãdatũ chꝛiſti bonis actibꝰ facimꝰ:
totiẽs chꝛiſto teſtimoniũ phibemꝰ. xxxij.
Tota vita ꝛiſtiani hoĩs ſi ſcm (C.in ſi.
euãgeliũ vixerit: crux eſt atq; martyrium.

Cũ martyrũ creuit pugna:cre/ cxxxij.O.

uit ⁊ pugnantiũ gloꝛia.xxxvij.A.
In martyrijs ſanctoꝝ duo cõſiderãda ſunt
ſcʒ ſęuitia toꝛtoꝛis ⁊ patia martyris.xliiij.
Quot ante moꝛtẽ ꝑtulerũt ſupli (A. B.
tia:tot deo obtulerũt ſacrificia.xliiij. B.
De martyribꝰ exponi
ſeminãt in lachꝛymis ⁊c̃.xlv.per totũ.

CÆe impenderũt cõfitẽdo chꝛiſtũ ⁊ imple/

rũt illud: Ad mẽſam potẽtiſediſti.xlv. B.
Ideo ſe impẽderũt qꝛ ſecuritatẽ a dño acce
perũt.xlv. C.
Quareĩ lachꝛymis ſeminaſſe dicũt᷑.xlv.D.
Aartyrũ ꝑſonã chꝛiſtus in ſe ſuſcepit.xlv.
Nõ martyriũ ſola effuſio ſanguis (D. E.
cõſũmat ⁊ flãmarũ exuſtio: ſed etiã cõtem
ptu carnis ad coꝛonã ꝑu enit᷑.xlvj.A.
AMartyrũ ſolennitates exhoꝛtationes ſunt
martyrioꝝ. xlvij. A2“
Qui martyres ſctõs inquãtũ potuerit imi/
tari noluerit:ad eoꝛũ beatitudinẽ nõ pote
rit puenire.xlvij. A. M

Nõ ſotũ martyres ſed ⁊ dñm ipᷣm cũ ipſius

adiutoꝛis poſſumꝰ imitari.xlvij.B.
Martyrũ vox eſte Si deꝰ ꝓ nobis qͥs cõtra
nos.xlviij.ꝑ totũ. “è

OOW .

Cũ moylſi coꝛpus ab hoie nõ inueniat᷑ ĩ trꝰ Triũp
ris:non cuiq; ſit dubium mariam ſuper cę
los eleuatam: ſed quo oꝛdine trãſierit ad

kᷣ Serſus pſalmi: QAui

nõ moꝛit᷑.xlix.A

Aartyriũ eſt indulgẽtiaxriminũ: virtutũ
caput:occaſio iuſticię:dominicę paſſionis
Inter martyres deuo/ (imitatio.xlix. A.

tiſſime feminę ſimul ſeculũ ⁊ ſexũ vicerũt:

⁊ foꝛtioꝛes viris toꝛquentipus extiterüt.
Elix. B.

De mareyribꝰ exponit᷑: Quis nos ſegꝑabit
a charitate chꝛiſtl: Et ꝓpter te moꝛiſica

Ab omnibꝰ deꝰ fidẽ magis qᷓ;
moꝛtem expstit.xlix.B.

mur tota die.l. A. *

Vt in pꝛima vocatione ha

quãtũ toꝛtoꝛes vaſtabat inſania.xij. E.

Qui martyres honoꝛat:honoꝛat ⁊ chꝛiſtũ.

Aartyrib chꝛiſt?ᷣ ᷣmeditari (xxvj.D.
vetuit ⁊ cõſiteri pᷣcepit:vt in ſemetipſis ti⸗
midi ⁊ mũdo eſſent audaces.xliij. A.

AMirabile medicinę genus ꝓpter quã me/ Me

dicus egrosat: vt egrotis ſanitatẽ cõferat

Aedici quãdoq; curãt ꝑ ↄria:qũq; ꝑ ſimi /

lia.exemplũ.xix.C.
Aerces bonę vite nõ eſt ſperãda in hac vi

Abeſſis multa:operarij aũt pauci: Rogate

dñm meſſis:exponit᷑.xlij. A.

Abeſſes duę ſunt:vna tranſacta:altera fu/

tura. xlij. C.

IIges IIg&* „ E Wi
Ailitia ſęculi ⁊ militia dei in hoc differunt

Aliracula chꝛiſtꝰ facit ſine ſan/ (xliiij. F.
ctis: ſᷣ ſãcti nõ ſine chꝛiſto.j. A.ĩ fi.iij. A.

Cũ moꝛtalitatẽ noſtrã in ſe chꝛiſtꝰ aſſũpſit O
⁊ inde gratia ſanitat totũ coꝛpus reſum /
pſit:nõ ideo factus eſt altioꝛ vel beatioꝛ:

ſed tota hęc diſpenſatio noſtrę vtilitati cõ
ſuluit ⁊ militauit: nihil ſuę diuinitati con
tulit.xix. B.

Cur moꝛi voluit chꝛiſtus ꝓ genere huma-

no:qð ꝑ ſapientiã vel potẽtiam potuiſſet

ÆO moꝛte carnis ſuę moꝛtem noſtrę carnis·

de ſerpente venientem ſanauit:et ad im-

moꝛtalitatis ſuę ſpeciẽ in tempoꝛe reſurre

ctiõis cõplẽdã reſoꝛmauit:exẽplũ.xix.C.
&O moꝛs quę per lignum venit per lignum

hantes in chꝛiſto ſua moꝛte pctꝗ lu/
crantes:quãqᷓ; qui in illo patitur omnino

(eſt. xij. BD.

Maln ð ſupeuata eſt. xix. D. (Cccxlj. G.
mmin ” AMoꝛs animę plus dolenda eſt qᷓ; coꝛpoꝛis:
l2.0.ℳ.ℳ,⸗ Quid infęlicius q; timẽdo moꝛtem cadere
m ’” in moꝛtem. xlij. D. circa ſfinen.
enn Wn AMulier ſamaritaua pꝛima credidit ex geti/
un bus. xlij. C. in medio.
Nok Müdus dupliciter ꝓducit aciem 3 milites
meii cchꝛiſti: ſcʒ blãdiẽdo vt decipiat:⁊ terrẽdo
E5. . vt frãgat.xij. E.
⸗ Aſcit chꝛiſtus ſine coꝛruptiõe qꝛ de
er n ſanctiſicatiõe ↄcipit᷑:nec decebat vt
g ã nobis afferebasſalutẽ: mſri hri-
peret iutegritat dignitatẽ.xviij.D.i fine.
tt. Snaltes vginitatẽ mfis ſuę nõ ademit
An · eccleſiã ſuã de foꝛnicatione dęmonũ re/
ec imẽdo virginẽ fecit. xvij. D.
b,; Hatus eſt ex femina qᷣ nõ eſt a maſculo ſa⸗
tus in femina.xvij. E.
AA. a n naſeimur trãſim*.xlv. G.
⸗ um qͥ nõ vult ſuſtinre cũ capite
end. . 0 Pi at eſſe in coꝛpoꝛe.xlvij. A.i fi.
d. Oꝛ Oꝛatio pꝛioꝛ aſcẽdit ad celũ q; vola
apien Vroꝛarem imhimicis chꝛi⸗ . vi. *

4 ſtus ⁊ ſanctenobis exempla reliquerunt.
gli ne d * 1. B. iij. B. . iiij. E. D.
oꝛauit ꝓ inimicis ĩ hoie qͥ exaudiuit cũ

üm ꝛare ꝓ inimic ⁊ ſi ẽ labo/ (ꝓgatre.iii.C.
HM rioſũ:multũ ẽ tſi meritoꝛii.itij. B. 7. v. F.
Nim Contra eos quioꝛat deũ vt occidat eoꝝ ini
. micos.iiij. F.
nban Patr Atrẽ nõ nouit qͥ filiũ negat.viij. A.
Ideo chꝛiſtus pati voluit vt nobis
Nen patientię exẽplũ pᷣberet.ij. B.
NNYNVai Paſſus eſt chꝛiſtus qꝛ voluit nõ qꝛ iudeus
Nn potudt. xlv. E.
„ Nõ ſunt cõdign banion es ad futurã glo⸗
Nrnm riã ⁊c.Exponit᷑.xiiij.F
i5 au Paulus a paululo: id eit modico noiatur.
i4 PHaulus ex lupo fact'eſt agnus: (xlij. B.
t ⁊ cũ factus eſt magnꝰ: baptiʒatꝰa matre
eun illuminatꝰa patre:cepit defendere matrẽ.
dac „ Cõtra pauli ſęuitiã mi/ ( xiiij. D.xxv. A.
ArtitGd litia cęli conqrit᷑.xxv. B. xiiij.C.xxviij.C.
uuncnn Paulus patit᷑ qdð ſaulus fecerat.j.C. gin.

Dum intrat lupus ſtabula pe (SF. xxv. C
H cudis: factus eſt ouis. xxv. C.
gulu O veſtimẽta ſeruabar vt oĩm manib“ ſte⸗
phanũ lapidaret.j.C.xiuij. B.
— Elii us eſt ꝑſecutoꝛ ⁊ ereciꝰgentiũ ſdicatoꝛ:

S,
o iiij. E. xxv. B. C. xxviij. D.
Arinte Cum queęrit minuere numerũ chꝛiſtianoꝛũ
inl. etiã acceſſit ipᷣe ad nuexꝝ cõfeſſoꝝ.xxv.C.
ioun

P ꝛincipaliũ ſ. ententlarũ

rcus factus eſt vt interioꝛe luce fulgeret.

tas cõuerſiõis ſãcti pauli Ciiij D.
apoſtoli her fuit. xiiij. G.

Bonũ vas electionis paulus in quo pᷣcio/
ſa mãdatoꝛum chꝛiſti ſᷣcepta cõdunt᷑:⁊ de
cuiꝰ plenitudine ſubſtantia vitę populis
ſempꝑ erogat᷑ ⁊ plenũ eſt.xxvj.HB.
Cecidit miles diaboli vt ſurgeret ſignifer

chhꝛiſti. xxviij. D.
Auia ſub ꝓpoſito placẽdi deo agebat᷑ ig-

narus ad culpã: ſtatim poſt admonitionẽ
cucurrit deuoxꝰ ad gratia. xxix. B.

De paulo exponit᷑: Beniamin lupꝰ rapax

Paulus pſ̊ cęteris aplis (cc. xiiij. A B'
clauẽ ſciẽtię accepit. xxvij. B.
De pauli ceruice cũ decapitaret᷑ lac ꝓ ſan⸗
guine fert᷑ fluxiſſe.xxvj.iC.

Pacem multi pᷣdicãt ⁊ nõ habent:laudãt ⁊

amãt:dicũt ⁊ nõ faciũt.xlij. K.
Aliud eſt peccare i in deũ:aliud peccare ĩ ho Nese

Sicut ſine pctõ nemo eſſe (minẽ.xlvij.E.

põt:ita ꝑ dei miſericoꝛdiã poſſibile eſt vt
bonis operibus ſe vnuſquiſq; redimat 2
pctõ.xxxviij. B.
Peccata criminalia ſ unt g aiam in ęternũ
occidũt niũ ꝑ pęnitẽtiã ⁊ elemolynas lar
gas redimant᷑.xlj. B
Peccata minuta ſine quibꝰ hęc vita nõ agi
tur ſunt xlj. C.

Quia nõ deſüt quotidiana pctã:nõ deſint

etiã quoridiana remedia. xxx. F. xlvj. P.
Licet minuta pctã animã nõ occidãt:tñ de
foꝛmẽ faciũt: ⁊ ad aenplexiiſsonſi cęleſtis
venire nõ ꝑmittunt.xlj. DD.
cõtinuis oꝛationibꝰ:ieiunijs ⁊ elemoſy⸗
nis:⁊ pᷣcipue indulgẽtia eoꝝ qͥ in nos bec /
cãt aſſidue redimunt᷑.xlij.P. . J.
&W remittũt᷑ ꝑ aduerſitates tꝑales ſi equo
alo ⁊ cũ gfarũactione biſtinenk. xlj. D.
Qui pctã crimialia cõmittũt ⁊ qdiu viuũt
ea pęnitẽtię medicamẽtis redimere nolu/
erint:non ad ignẽ purgatdꝛiũ ſᷣ ad ęternũ
deſcendent.xlj. E. in medio.
Quibꝰ operibꝰ minuta pctã dimittan q ⸗
bus peccata criminalia deleant᷑.xlj. F.
Creſcit amoꝛ nümi quantum pecunia cre, en
ſcit.x.. circa finem.

Penę damnatoꝛũ ęternę erunt.xlv. M. et

xi. A.in fine ex. B.
In penis ſimiles ſimilibꝰ iñ igent xxxix. B.
Peregrinatio patriam nõ dellderat ne la Re
ch:ymis. uv. J.

£

Annotatio.

Qui aliũ ꝑſeqᷣt᷑ in coꝛpꝑe ipſe pꝛi ꝑſecutianz

ſuſtinere cognoſcitur in coꝛde.x. B. C. ini
Pedes animę duo ſunt.xlvij.D.
Petra bis virga percuſſa chꝛiſtũ ſigniſicat.
xix.E. in flne.
Æ— petrꝰ ꝓ ſoliditate deuoti
rũ petra dicit᷑:quia pꝛimꝰ nationibꝰ fidei
fundamenta poſuit.xvj. AXA.
Petra ꝓ deuotione petrꝰ dicit᷑: ⁊ petra pꝛo
virtute dñs nũcupat᷑:⁊ ideo recte meretur
cõſoꝛtium nominis qui cõſoꝛtium meret᷑
Cũ petrꝰ linea caſſa laxaret ĩ freto: chꝛiſtꝰ re

tia miſit ĩ ᷣbo:Ceępit chꝛiſtꝰ:cępit ⁊ petrꝰ.

CLhꝛiſtus diſcipulum: petrus piſciculum.
Petrus dũ inſidiat᷑ gregibꝰ

dit ſaluatoꝛis.xxviij. Hj5.
Dum temerariꝰ mare ingredit᷑ nutat inceſ⸗
ſu:ſed conualeſcit affectu:periclitat᷑ coꝛpo
re:ſed deuotione nõ labit᷑:qꝛ magis dile⸗
ctione q; pedibus ambulabat.xvj. B.
Abelioꝛ vnda vbi ambulãte petro nec mu/

tat᷑ nec labit᷑:nec ſolidatur nec refugit q; ꝗ̊

olim in mari rubꝛo facta legimꝰ. xvj. K..
Petrus dum deficit fide:deſicit et vnda:qꝛ
eũ in mari credulitas poꝛtabat ꝑſidia ſub
Ideo petrus factus eſt timidus negatoꝛ qꝛ
erat audax pſᷣſumptoꝛ.xxiii. A.
Trinitas negationis deſertio eſtveritatis:

⁊ trinitas cõſeſſionis teſtimoniũ dilectio/

nis. xxiiij. D. .
Petrũ piſcatoꝛẽ modo adoꝛat genibꝰ ꝓuo
lutl multitudo gẽtiũ.xxv.C.xxviij.E.
Petrꝰ ſuis erroꝛibꝰ ꝓfecit:qꝛ ſidelioꝛ factꝰ ẽ
poſtea q; fidẽ ſe ꝑdidiſſe defleuit.xvj. A.
Igeo tertio ſi diligat interrogat᷑: qꝛ in vno
petro figurabat᷑ vnitas paſtoꝛũ.xxiiij. B.

QQ nõ mendaciter:ſed veraciter reſponde/

bat:animã meã ꝓ te ponã:Et tu ſcis quia

amo te. xxiiij. D. “l
Veracẽ petrũ:petra fecit.xxiiij.C.

Beata petri largitas ꝗᷓ petenti argentũ nõ

attulit ſed cõtulit ſanitatẽ.xxvj. AXA.
NRecte petrꝰpꝛiꝰpedes claudi ſanat:vt ſicut
in ecclia fidei fũdamẽtũ cõtinet: ita i hoĩe
mẽbꝛoꝛũ fundamẽta cõſirmet.xxvj. B.
Si petri vmbꝛa olim tranſeuntis ſupplicã/
tibus ꝓderat:qᷓ;tomagis nunc gratia per
manenſs. xxix. D.
Sicut in omni terra mira petri virtꝰ eſt: ita

(fl. OD

onis eccleſia /

Q erant diſpares ptiũ ſtudijs: ſed operum

piſcium in mari equoꝛeis: ipſe in rete inci/

Quid ad auditoꝛes

⁊ in fines oꝛbis terrę epiſtolę pauli pene/
trauerunt. xxvj. A. .’
Petrus ⁊ paulus fuerũt pares quo ad me⸗/
ritũ licet alter ſᷣcellat poteſtate:alter ſcien
electi ſunt ad duoꝝ populoꝝ ſalutẽ: pe

trus ad iudęoꝝ:paulus ad gẽtiũ.xxix. A.

meritis pares.xxix. B. Cꝰ
Optima aploꝛũ noia petra et vas neceſſa⸗
ria ſunt domui ſaluatoꝛis. xxvj. B.
Licet ipᷣſoꝛũ paſſis diuerſa in ſingulls fue⸗/ UMU
gitꝛin vng eſt referta lan titate. xxyj. . ..
Petrꝰ ſimili moꝛte cũ chꝛiſto diſcerptus elctt· Bo
vt quẽ ſide imitabat᷑: imitaretur et paſio
ambo ſimul vna die in vrbe roma occii“
ſunt a nerone.xxvij.C. D. xxvj.E. MW
ÆOꝑuenerũt ad palmã martyrij nõ eodẽ tẽ “D
poꝛis curſſi:ſed eodẽ anni vertentis ocDrr
ſu:petrũ crux necat:paulum gladius imo/
lat. xxviij. E. „
Nuis meriti ſint ex hoc intelligit xxvij. D.
De cauſa paſſionis eoꝛunde⁊ quõ ſimonẽ
magũ oꝛationibꝰ ꝓſtrauerit.xxvij. E. F.
Eos ſeſtitit paſſio copulãtos quos pdica/
tio ſidei feterat ſocios.xxviij.E. in fine.
Ez petrus ex humilitate capite in terram
verſo cruciſigi eligit.xxix. D.in ſine.
Piſcis ille qui de flumine ad tobiam aſcen/ xi
dit chꝛiſtũ ſigniſicat.xxviij. B. circa ſinẽ.
Ploꝛat aliꝰ hoc aliꝰ illud:iuſtus ploꝛat plo/ Pio
rantes ⁊ ridẽtes.xlv.ih. .
Pꝛędicatoꝛes qũ ex taciturnitate habeant “
⁊ quid ad ſdicatoꝛes ꝑtineat.xlij.D.E.
NPꝛedicatoꝛ debet erogare nõ includere:ex / r
emplum. xlij. F. .
Si pſᷣdicas:hoc age ꝑ dilectionẽ non ꝑ occa
ſionẽ:exemplũ.lxij. G. h. è
Bonꝰtibi pſᷣdicat:carpevuã de vite:malꝰti
bi ſdicat: carpe vuã pẽdẽtẽ i ſepe.xlij.ꝗ. —
Quod bonũ ẽ audi: nec malos moꝛes imi/
Pꝛedicatoꝛ alijs oꝛãtibꝰ digna loqᷣt᷑.iiij. A.
Aptoꝛũ pęna qualis erit hinc ꝑpen a.
di põt.xxxviij. KCc.
Raptoꝛ dũ rapit rẽ:ꝑdit fidẽ.x. B.
nptione vel repara⸗ (xxix. C. Z.
tione generis humani: vide infra verbũ. .
Regnum cęloꝛum aliud nõ quęrit pꝛecium
ꝙ leipᷣm: da te ⁊ habebis illud.xxxvij. F.

— 2

Puicipaliũ

reb“ minimis cõpet᷑.xxxj.Ad.
Regnum cęloꝛũ vim patit᷑ et violenti rapi/
urnt illud:duobꝰmodis exponit᷑.xx.F.G.
Hh. xxxvij. F. *

Caro chꝛiſti q;uis gloꝛia reſurrectionis et

gloꝛiſicata: eadẽ tñũ mãſit ⁊ manet carnis
natura ꝗᷓ aſſũpta eſt de marig.xxxiiij.h.

DW ſiderent. viij. Ciin fine. j. B. .
AAl Quod eaident hoĩes ploꝛãdũ eſt.xlv. h.
SZeoeo Roma caput ẽ: ⁊ pꝛincipatũ obtinet natio/
„ emim. xxvij. D. C(cxviij. B.
„ ⸗ SaAa Abelliani quid de chꝛiſto ſentiant
Sacculus eſt pecunia clauſa: ⁊ ſi-
AaAgniſicat ſapientiã occultã. xlij. F.
Salutare ꝑ viã quid ſit.xlij. ShH.

AQui in via ſalutat:ꝑ occaſionẽ ſalutat: Et
qd ſit ꝑ occaſionẽ ſalutare.xlij.hh. J.
Vere ſanctꝰ ſanctoꝛũ chꝛiſtꝰ dicit᷑:vñ et illa
ſancta ſanctoꝛũ dicũt᷑ ꝗᷓ ila ſeqiabãt qui/
M bus ille figurabat᷑.xxxiiij.E.
imm Cur ſanctoꝛũ omniũ feſtiuitas ſub vna ſo/

1 lennitatis lęticia celebꝛet᷑.xxxvij. X.
miimn Cũ ſancti volumꝰ gaudere:ſed nolumꝰ tri-
ui bulationẽ cũ eis ſuſtinere.xlvij. AXA.
up e Sc Scoꝛpionũ carnes oleo decoctę ꝑcuſſiones
. ſcoꝛpionum ſanant.xix.E.
ehthen Scriptua ſãcta ſepe diſcuſſa verã cõueniẽ/
emnl. tiã parit quã manifeſtis ſermonibꝰ abſcõ
. dit: ſepe aperti ſermonibꝰ inſinuat: in qui
lera ⸗ brus nihil pſter id quod ſonuit qrẽdũ inui/
tat:quedã ſic cõmendat vt pariter litterã
M ac myſticũ intellectũ inſtruat:quędã tãtũ
myſtice: ⁊ ꝗdã omnino omittit quę tñ ve/
enct ra rõne credunt᷑:exemplum.xxxiiij.D.
SH - Cum qułdam veris indagationũ ſtudijs
tsa / quęrẽda relinquit: nõ ideo tñ ſuperflua eſti
manda eſt.xxxiiij. D.
Küis loquit᷑ ꝑ exaggerationẽ.xlij. O.
Ccrn S . BSe Exijt qui ſeminat ſeminare ſemen ⁊c̃.expo/
nitur.xlv. D.
“ Semina bona ſunt opera bona. xlv. A. B.
t⸗3 Qui defecerit in ſemine non gaudebit in
ed. meſſe. xlij. D. „ „„ J
Qui ſeipſum im pendit ſemẽtem:reddet il
n . li deus meſſem. xlv. F.

Reſpicere dei eſt ipſiꝰ appꝛobare.xxxv.P.

afcẽſionis lub elos fuerit magniſicata ⁊

Reſuwectionẽ coꝛpoꝛũ ſuoꝛũ cur ſaneti de⸗

Salutatio adalute nomen accepit:quia an
tiqui in epiſtolisiſuis ſic ſcribebãt:ille illi
2 ſalutem. xlij. hd.

ſententiarä

Regnum cęloꝛũ tã ſclarũ et magniſicũ cur

Qui ſeminãt ĩ lachꝛymis in gaudio metẽt

quõ ad omnes ꝑtineat hoies.xlv. GO.

Qui difficiles terras timet: ad terrẽ bonã

dum ſeminat nõ peruenit.xlij. D.
randa cõuiuia.xv. H. E.
De Seruo pigro qui noluit talentũ ſibi cre
ditum erogare: exponit᷑.lj.per totum

Super ſepulchꝛa moꝛtuoꝛum nõ ſuntſᷣpa/

Simõ magus cũ ſe chꝛiſtũ diceret ⁊ tanq;ᷓ fi A

liꝰ ad patrẽ magicis artibꝰ volare tempta
ret:oronibus aploꝝ pᷣcipitat᷑.xxvij.E. F.
Sinapis granũ magnum eſt nõ ſpecie ſed
virtute:⁊ ideo regno celoꝛũ ⁊ fidei nõ qua⸗
litate oleris ſed vigoꝛe acrimonię compa/
Sinapis ſemen tempoꝛe hyemis multam
cõſfert medicinam. xxxj. B. xxxiij. A. B.

Quid ſigniſicet quod ſeminatum fit arboꝛ

ita vt volucres requieſcẽt in ramis eius.

Sollicitudine vitę huiꝰ nil (xxxiij.C. D. So

peius: quę ad vitam ęternam ꝑuenire nõ
permittit.xlij.D.in medio

CQur ſpirituſſancti dona eſaias cõmendãs So:

a ſapientia incipiens ad timoꝛem dei per-
uenit. xvij. BD.

A ſtephanus oꝛauit ꝓ ſuis lapſtlatoꝛibꝰ: St
ſicut chꝛiſtus ꝓ ſuis crucifixoꝛibus.j.B.

Qualia in menſa domini ſui co- (iiij.D.

medit:talia pᷣparauit.j.B. circa finẽ.

Si non oꝛaſſet pꝛo inimicis:eccleſia paulũ
non haberet.].C.iiij.E.
Stephanꝰ grecę:latine coꝛona dicit᷑.ij. A.
pꝛimiceriꝰ eſt matvrũ:qsia chꝛiſtũ pꝛi/
oꝛ in floꝛe iuuentutis ſanguine purpureo
ſecutus eſt.j.A.ij. A. .
Mõ expetebat de ꝑſecutoꝛibꝰ vindictã ſed

eis potiꝰ a deo veniã poſtulabat.ij. B.

QQꝛ ſeuiebat in iudęos et diligebat.ij. C.
Cur ſtans oꝛabat pꝛo ſeæ genu (uii.D.
flexu ꝓ ꝑſecutoꝛibus.ij. D.iiij.D.v.C.
Secutus eſt veſtigia paſtqꝛis ſui vt bona
&O dat“ eſt oĩ eccleſię ad ꝓ/ (ouis.iij. B.
fectũ:qꝛ humilis erat ᷣ celſus fide: diſci⸗
pulus oꝛdine ſed magiſter exẽplo.v. A.
In hoc ꝙ pᷣpoſitus fui feminis habuit te/
ſtimoniũ ſinceriſſimę caſtitatis.v. A.
Cur ſe filiũ hominis ⁊ nõ filium dei videre
a dextris dei aſſerat.v. B.
Æ pᷣcipuꝰ videat᷑ inter martyres qꝛ pꝛimꝰ:

13 eſat inferioꝛ oꝛdine facteſt psim paſſi

one:⁊ qui erat diſcipulus gradu cępit eſſe
magiſter martyrio.v. B. in medio.

.
7 M

Annotatio pꝛincipaliũ ſententiarũ

Plus dolebat lapidantium peccata qᷓ;ᷓ Tiea
vulnera. v. C.
Stephanũ gamaliel ſtolatꝰ reuelauit:ſaulꝰ
ſooliat lapidauit: ⁊ chꝛiſtꝰ pannis inuo/
lutus ditauit.vj. A.
Stephano erat pulchꝛitudo coꝛpoꝛis:flos
„- ętatis: eloquẽtia ſermocinantis: ſapiẽtia
ſanctiſſimę mẽtis ⁊ oꝑatio virtutl.vj. .
, in fine. B.
De cauſa cur in ſtephanũ iudęi cõſurrexe/
erunt. vj. B. C. D. E. (totum.
Relatio miraculoꝛũ ſancti Stephani.vij.pꝑ
Ste Stolę albę ſanctoꝛũ quę ſint.xj.C.D.
Stolas lauare ĩ ſanguine agni qᷣd ſit.xj.E.
£ Aciturnitas doctoꝛis quando ha/
beat reatum. xxxvj. C.
Duo ſibi tꝑa oꝛdine ſuo ſuccedunt:
tpᷣs flẽdi:⁊ tpᷣs ridẽdi.xxx.G.xlvj. B.
Zeſtimoniũ chꝛiſto ppibemus quotiẽs mã
data ipſius facimus.xxxij.C.in fine.
Cur tempus laboꝛis ſit momentaneum:et
mercedis ęternum. xxxvij. B.
Tenebꝛe exterioꝛes qles erũt.xlv. .
CTi De timoꝛe dei pꝛęcepta multai in ſe cripturis
ponunt᷑.xvij. A.
Eſaias cᷣm ſeptem dona 1 piritalia cõmen /
daret:incepit a ſapientia ⁊ peruenit ad ti⸗/
moꝛem. xvij. B. C.
Tiriaca de ſerpentis carne cofecta moꝛſib

„ ſfſerrpẽtinis occurrit: ⁊ potiones veneno in /

fectas in potu ſumpta expellit.xix.C.
Tri Lribulatio peccata purgat ſi patienter per
ferat᷑.xlj. Min mecko.
Triſtis eſt anima mea vſq; ad moꝛtem:ex-⸗
vonit᷑. xlv. D. E.

Allis ploꝛationis quid ſit.xvij. B.
Ae Fecũda eſt veritatis auctoꝛitas: qꝛ
u diſcutit᷑ de ſe gignere quod ip/
ſa eſt cognoſcit᷑.xxxiiij. DO. ( D. in fine.

Sine veritate nõ valet auctoꝛitas. xxxiiij.
Verbũ diuinũ naturã humanã ſibivniuit:
nõ amittẽs ꝗð erat: ſed aſſumens qð non
erat.xxxiiij. RK. in medio. xxxiiij. A
ſumpſit ex maria naturã non originem
Verbũ quõ differat a voce.xx.D.
Verbũ diuinũ ita ad nos deſcendit et cele⸗
ſtia nõ reliquit: quõ verbũ noſtrũ a loquẽ
re tr ſfert᷑ vt tamẽ clauſum in ſua ſede te /
neatur. xx. D.
Verbũ dei quomodo aia cõcipiat:pᷣariat 7
enutriat.xxxv. E.

Verbũ dei ĩcarnari voluit:nõ qꝛ alit nõ po

terat redimere hoĩem ꝑ ſapiẽtiã vel botẽ⸗
tiã:bvᷣ qꝛ ſic cõmodiꝰ cõgruebat xix. A. G.
ÆOR moꝛtalitatẽ noſtrã aſſumẽs:immoꝛtali
tatẽ ſuã nõ amiſit: exẽpeis oſtẽdit᷑.xix.B.
Q nõ eguit nr̃a reꝑatioſte:ſed ea bonitate
qua nos cõdidit eadẽ nos refoꝛmare vo⸗
luit. IJbidem
omnia cõtinens: oia cõplens in aſſum
pto homine totũ ſe cõcluſit ⁊ tñ totũ mun
dũ regere:sõplere ⁊ continere nõ deſiuit:
exenplo oſtendit᷑.xix. F. 0.
Verbũ totũ de ole loquentis ꝓdit: et totũ
ad multeꝛũ aures ꝑuenit.xix. SF..
Vincẽtiꝰ martyr habebat in ſermone fidu/ a
tiã: ⁊ in paſſione cõſtantiã.xij. B. xiij. A.
E& in eo vicit a quo victꝰ ẽ mũdus.xij X.
In vincentij paſſione ſi humana patientia
cõſideret᷑: incipit eſſe incredibilis:ſed ſi di
uina potentia agnoſcat᷑: deſnit eſſe mira
bilis. xij. DO.
Vincentio refrigeriũ in corde habenti da,
tianus extrinſecus flämas admouebat:
ſed ipſe facibꝰ furoꝛis acce egn us intus qua
ſi dibanus cremabat.xij. E. xiij. CE
ÆO vicit datianum viuens: vicit moꝛtu⸗
us. xij. Fxiij. E. ẽF.
Quo durioꝛi vrgebat᷑ p hfna:eo amplioꝛi cõ
feſſionis exultabat cõſtantia.xiij. B.
Eius paſſio ſub cõpẽdio recitat᷑.xiij.C. .
Viſio dei q; iocũda ſit.xxxvij.D.in ſine.
Virgines ⁊ ſi filiũ dei edere non poſſunt in
carne:ſpõſum tñ teneãt redẽptoꝛẽ:quẽ nõ
timeat virginitas pemptoꝛem. xvij E. .
Vita pᷣſens vię cõpat᷑.xlv.S.hh..

Auid milerius q; curãdo vitẽ:amittere vi

tam. xlij. D.circa finem.

Vnitatem gratia facere põt ſine ppꝛietate aAs

ſpecialis naturę.xxxiij. Yꝓ. RH
Inter vocẽ ⁊ verbi hoc diſtat. xx. 2 .
Finis

ð — 4 4

*

“

ho⸗
s.
l
hnan
le⸗

Nin
ünnn
rir

amdn

eſid
44
nene
emmn

nd
leda:
nmsg
1
we

loc
5.
Ane.
oKen
Eitö
A

,B
mnaen
gum

1 4

— r ffrrrrrrrrrr—=—=rr—=rrrr---Jů — —

.
S
”M”M
4
4
—
* 14
4
.
*
*
4 4
3
.
4

er
R
4

l S 3 — ——G WW 2?

.
—
M——
. .
7 .
R
„
2
* * . .
. .
.
—
. .
. .
. .* .
.
.—
.
. .
8 .
. .
..
.
*
3
.
.
4
.
.
.*°
%.
4
1

7

Ad Fratres in heremo commoꝛantss: Sermones LXXVI.

De Verbis domini: Sermones LXIIII.

De Verbis Apoſtoli: Sermones XXXVNMy. =
In Epiſtolã Canonicã beati Johannis pꝛimã: Sermones X.
Homelię:id eſt Sermones populars: Quinquaginta.
Pe tempoꝛe: Sermones CCłVI.

De Sanctis: Sermones II. U”MVM
. . —
. . . *

R

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset

Balance Q

Copyright 4/1999 VxyMaster GmbH WwwwW.yXymWaster. Com