Gb117a

Gb117a_qt Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Speculu[m] finalis retributio[n]is tam bonor[um] operu[m] q[uam] malor[um]: egregij sacre theologie doctoris: fratris Petri Reginaldeti: de ordine fratru[m] minor[um] In quo speculo diffuse elucidat[ur] co[n]templatio penar[um] et gaudior[um] eternalium Petrus, Reginaldetus . 6 S 4 * N 12 5 11953468 021 UnuuINIInIAIu — =S — Z . — . äs 4 4 . „R * 6 „ „* — . * .* * e .* * ⸗ „» 2 H — operd qᷓ; malo n:egregij ſacre theologie doctoꝛis:fratris PetriR Speculũ finalis retributiõis tam bonoꝝ eginaldeti: de oꝛdine fratrũ minoꝝ: In quo ſ⸗ ſpeculo diffuſe elucidat᷑ cõtemplatio penay. e gaulio⸗ eternalium. — „7 = 2 4 Rn a i 77 ir — , 2. „ ,21 . rr. — 7 = ðð talitatis amoꝛz. Abꝛa Aqult.ad vitandũ fratris ſui ſcandalũ iuri ſuo ceſſit. angelos hoſpites ſuſcepit:filium inmmolare diſpoſuit:⁊ ſic in temptatiõe inuentus eſt fidelis. Alios vero inſignes fe⸗ Veterũ phitates quoſdã etiã in ſacrtis codicib inſcriptos varie effecerunt virtu) kes cõmendabiles:qqᷓ ad falſa deuius erroꝛ abduxerit plurimos.virtutis tmi nomẽ habentes dane tñ exempla inſequi licet. Quoſdã eni oꝛnat ſincera fides ac hoſpi bꝛaam quippe pᷣmus ſuo tẽpoꝛe deũ coluit:patriã ꝓpter deũ dereli⸗ cit pꝛeclare vite mũdicia:vt ptʒ in ioſeph: qui zelum colendo dei ſue anguſtie tẽpoꝛe cuſtodiuit mandatũ: ⁊ intantũ ſublimat᷑ honoꝛẽ:vt fieret dñs egypti. Oy ſi de reglbz habẽdus eſt ſermo:Hauid occurret quiin ſua miſericoꝛdia cõſecutus eſt ſedẽ reeng in ſecula. Pꝛeter hos alij amoꝛe legis multa perpeſſi ſibinomen eternũ vendicarũt⸗ lij rempublicã bene regentes:charitatẽ quidẽ nõ deſerentes:pijs inſiſtẽtes operi⸗ bus coꝛde puro deo vero famula tes. Alij arte ⁊ induſtria viuẽtes bonã ex ſuis ope/⸗ ribus famã per vniuerſum mũdum indeferentes: quoꝝ noĩa ⁊ numerũ hic inſerere Aꝓpter eoꝝ multitudinẽ pᷣtermitto. Memini etiã legiſſe philo ſophantiũ quoſdã: vt litcerarũ ſtudiocſcire amãtes)liberius vacarẽt:vrbii frequentiã reliquiſſe: vbi mul/ te ſunt oculoꝝ auriũq; illecebꝛe ne ꝑ ſeculi luxũ ⁊ rerũ tempoꝛaliũ nimiã abũdantiẽö animi foꝛtitudo moleſceret:⁊ ne mundi huius impudicicia ſtupꝛaref᷑. Inde pictago⸗ rici cõſoꝛtiũ huius ſeculi neqᷓ; deſerẽtes in deſertis habitabãt locis.Etiã pla tonici? ſtoici in temploꝝ poꝛticib verſabant᷑: vt honeſtioꝛis habitaculi ſanctitate comoniti nil aliud qᷓ; de virtutib cogitarẽt. Quod it de ceteris tacuerim optime feciſſe vide egregius ſacre theologie doctoꝛ magiſs Petrus reginaldeti oꝛdinis fratrũ mino- ſſe arbitroꝛ: mirabili ac ineffabili modo in/ cuius mentẽ diuina ſapientia ita fecũd ebꝛiaſſe vt nihil terrenũ nibilq; mũdanũ coꝛ eius alliceret.ſed toto mentis ſue cona / tu intuitu ⁊ affectu futurã operũ bonoꝝ maloꝝ ve retributionẽ cõtemplaret᷑ de qua in ſymbolo Athanaſius ait:Qui bona egerũt ibunt in vitã eternã: Qui vero mala⸗ in ignem eternũ. Unde ⁊ tanqᷓ; de hmõi nõ ignarus lihellũ hanc quẽ ſi ceterꝭ placet⸗ Speculũ finalis retributiõis a ppello:nõ ſine magno laboꝛe: magnaq; diligẽtia c poſuit:ſtilo grato ⁊ fſecũdo:celſaq; ſententia: atq; oꝛdine decentiſimo ad finem vſq; perducẽdo. Cuius vtilitatẽ frequẽtiſſime cogitãs e o frater Guilhermus totani ſa⸗ cri oꝛdinis fratrũ pꝛedicatoꝝ humilis doctoꝛ ⁊ lectoꝛ inſignis eccleſie pꝛimatis gal/⸗ liarum ſancti Johãnis Lugð.memoꝛ pꝛioꝛis charitatis patrũ noſtroꝝ dñici.ſ. fſan/ ctiſſimi patriarche noſtri viri vtiq; apłici:ac gloꝛioſiſſimi confeſſoꝛis Franciſci ſera⸗ phici ſacri oꝛdinis minoꝝ fundatoꝛis egregi qui adhuc moꝛtales virgine ſacratifi ma dei matre ꝓcurãte coꝛã deo ⁊ chꝛiſto ieſu mirabiliter coꝛpoꝛe: affectu ⁊ effectu co⸗ uenerũt in vnum:charitatis amplexiba poſt viſionẽ mirabilẽ ſeinuicẽ oſculãtes?ꝛ⁊ dꝰ centes:qꝛ ſimul ꝑgemus:ad idem conabimur:noſtri quoq; veri pariter ſucceſſoꝛes. Tantũ ergo ac tam vtile opus ad gloꝛiã pꝛefati ſacri oꝛdinis minoꝝ in lucẽ omnibꝰ pꝛebere volens quo ſalus pluriũ valeat ꝓcurari ex exemplari nõ modicũ viciato ſtu⸗ dui quoadpotui verũ exemplar cõficere.de minus bene coꝛrectis veniam petẽs conm oꝛationũ ſuffragijs.de hijs vero que ſana:vtilia: ⁊ nõ in aliquo viciata aut incoꝛre⸗ cta legentes reperient.gratias deo:⁊ laudes actoꝛihuius referre laboꝛent. . H“ c. „₰ SS nem addiſcat. de oculo moꝛali inferni vtilis eſt:⁊ vt culpa vitet᷑⁊ vt pe/ Beloco infernali Auila deus teſte põ. lxi. Reddet vni/ euiq; iuxta opera ſua. Expediẽs ⁊ vtile valde videt᷑ dicere aliqͥd de gaudijs pa/ radiſi:⁊ de penis inferni:ſcdm ꝙ intelli/⸗ gere valemoe hijs duoby ex ſacra ſepᷣtu ra:⁊ dictis ſanctoꝝ ⁊ doctoꝝ. Vtile inqᷓ; Apt er tria:videlicet:Pꝛopter cõcupiſcẽ/⸗ tiam fu giendã: Pꝛopter penitẽtiã ꝑagẽ/ dam: Ec ꝓpter vitam iuſtã cõſeruandã. Dies eni mali ſunt: imo videt᷑ nunc hij Dies eſſe: de quib ait chꝛiſtꝰ: Abũdabit iniquitas:refrigeſcet charitas multoꝝ: ath. xxiiij. Quapꝛopter ſicut mater oſtendit filio pomũ vt ad eam veniat:et rex patibulũ homi ne furtũ faciat: ⁊ re/ ctoꝛ ſcolariũ lega diſcipulo vt lectio/ Sic dñs ieſus tanq́; ma/ ter nobis inſinuauit multa de gaudijs paradiſi:vt illũ ſequamur:⁊ młca de pe/ nis inferni: vt pctm̃ caueamus. Er vir/ Bis quib in ꝑpetuũ punient᷑ dãnati: vt bene agere viſcamꝰ. Pꝛimo igit᷑ dicẽdu eſt de penis inferni: Secũdo de gaudijs paradiſi. Juxta illud pe: Tranſiuimus per ignem ? aquã? eduxiſti nos in refri⸗ gerium. Thema igit ſit iſtud. in infernũ oms getes que obliuiſcunt deuz. ps. ix. Conſideremꝰ igit᷑ chariſſimi ⁊ attẽ/ damꝰ oiligẽter quot ⁊ quanti doloꝛes ſunt In inferno: ⁊ ſic a pctis noſtris reſiliemꝰ: Rc ſi nõ amoꝛe dei:ſaltẽ penaꝝ timoꝛeiqꝛ timoꝛ expellic pctin. Eccł i. VUñ in libꝛo ä * Hic aſpectus.ſ.penarũ na pñ̃s facilis reputet᷑. VUñ dicit Yſido.i. ſoliloquioꝝ: Pꝛepone tibi aduerſus car/ nis ardoꝛes futuri ſupplicij ignes. Me/ moꝛia ardoꝛis gehẽne: ardoꝛẽ extinguit luxurie. ſtus aꝓplicat᷑ ad ignẽ vt minoꝛ caloꝛ poſ ſit extrahi ꝑ maioꝛẽ: ſic ⁊ pctõꝛ inflãma/ tus igne pcti ſi ꝑ cõſiderationẽ a ꝓplicet ſæ igni infernali minoꝛ caloꝛ extrahi po / idemꝰ ꝙ qñ digitus eſt adu/ terit a maio:e.Ecchłvij. Wemoꝛare no/ uiſſima tua ⁊ in eternũ no peccabis.Fa/⸗ cit ſcdᷣo vt pena pñs facilis reputet᷑. Qñ dicebat Berñ. Vigilias times⁊ ieiunia manuũq; laboꝛes: ſed hec leuia ſunt flã/ mas ꝑpetuas meditanti. Rarrat Beda in geſtis angloꝝ.Qð tꝑe cõſtantini mi⸗ noꝛis imꝑatoꝛis: quida pr̃familias cuʒ deceſſiſſet in anglia:eius aia eterni iudi/ cis ante tribunal eſt adducta:vbi tandẽ obtinuit dei genitricis interceſſionibyvt 3 - pꝛius inſpectpenis infernaliba:poſt hee rediret ad coꝛpus. Reuixit igit᷑ qui erat moꝛtuus:⁊ enarratꝭ de penis inferni mi rabilib ⁊ reba ſuis erogatꝭ pauꝑib ꝓfe / ctus eſt ad quandã inſulã vt lingua limł et opere oñderet quãta toꝛmẽta vidiſſet et in maxima hyeme ſe mergebat in flu⸗ men:⁊ cum eum ſuꝑ hoc amici arguerẽt ⁊ noti.reſpõdit: Sinite me:nam maio⸗/ ra vidi ⁊ c. Sunt eni ibi tot ⁊ tante miſe rie ꝙ ſi eas homo cognoſceret ꝑ aliquã experiẽtiã nullã poſiet in hoc mũdo co/ gitare miſeriã quã nõ potius ſuſtineret qᷓ; illas penas ſufferre vellet. Dicamus igitur hic de tribus. r Pꝛimo de loco infernali ⁊ eiꝰ qualitate. Secundo de dãnatoꝝ pena coꝛpoꝛali et eius multiplicitate. Tertio de pena ſpũali ⁊ eius varietate. Pꝛimo igit᷑ vidẽdũ eſt de loco inſernali ⁊ eius qualitate: Vñ di cit Rich.⁊ tenent quaſi om̃es doctoꝛes: ꝙ infernus eſt in medio terre:qꝛ iſte locꝰ eſt remotiſſimꝰ a celo: qꝛ centũ ſũme di/ ſtat acircũferẽtia. Nam ſicut deus oꝛdi/ nat coꝛpoꝛa in ſuis locꝭ ſᷣm exigẽtiã ſuo / rũ naturaliũ põderũ. Sic oꝛdinat crea/ turas rõnales in locis ᷣm exigẽtiã ſuoꝝ amoꝝ.Et ideo ſicut electi ſunt in celo:qꝛ in ſuo amoꝛe celeſtia terrenis pᷣpoſuerũt Ita repꝛobi ꝑ diuinã iuſticiã ſunt ⁊ erũt in loco infimo:qꝛ in ſuo amoꝛe infima et terrena ſuꝑioꝛiba ⁊ celeſtiba pᷣpoſuerunt. Hec ille Ex q̊ ptz vbi ſit infernꝰ qꝛ ſᷣm aſtronomos⁊ ſperas mẽſurãtes:diſtat a ſuꝑficie terre ꝑ duo milia.cc,.?limiliaria =6 * —92. D . ſr rr. „ 1 r D. . 9 . — Pꝛima pena coꝛpoꝛis qꝛ eſt in medio diametri. Eſt igit᷑infer/ nus velut foſſa ſiue carcer in medio ter/ re:terra iᷣa circũquaq; concluſus.Sed qualis eſt ille carcer? hico ꝙ pᷣm docto/ „ — ,.) res ſctõs ibi ſunt q̃ttuoꝛ elemẽta.ſ.ignis 1. Nin ſuo ſupᷣmo caloꝛe incluſus:vt in cliba £ no ꝗ vndiq; eſſet firmiter clauſus. Item eſt ibi aqua i ſuo ſũmo frigoꝛe. Siłr aer 2 terra in fetoꝛe maximo. Elñ ⁊ magnifi cætia regalis reqͥrit ꝙ nõ ſolũ habeat pal lacia ꝓpter bonos:ſʒ etiã carceres ꝓpter malos. Rex aũt gloꝛie q magnificatꝰ eſt ſuꝑ oms reges terre:cur nõ haberet car/ cerẽ ſicut hʒ pallaciũ. Vnñ Aug.in libꝛo de triplici habitaculo. Trsfanritt, potẽtis manu habicacula:ſũmũ:mediũ: 2 imũ. Quoꝝ ſũmũ regnũ dei vł regnũ celoꝝ dicit᷑.imũ vocat᷑ infernus:mediũ pñs mũdꝰ:vel oꝛbis terraꝝ appellat:qͥrũ extrema oĩno inuicẽ ſibi ſunt cõtraria ⁊ nulla ſocietate ↄiũcta.Que eni ſocietas põt eſſe lucꝭad tenebꝛas:⁊ xpᷣi ad belial? 1ij. Coꝛinth. vi. Mediũ aũt nõnullas hʒ iktudines ad extrema. Uñ lucẽ habʒ ⁊ tenebꝛas:frigus ⁊ caloꝛẽ:doloꝛẽ ⁊ ſanita tẽ:leticiã ⁊ meroꝛẽ:odiũ ⁊ amoꝛẽ:bonos 2 malos:iuſtos ⁊ iniuſtos:regnũ ⁊ ſubie ccionem:famẽ ⁊ ſatietatẽ:moꝛtẽ ⁊ vitã:⁊ hmõi inumera:quoꝝ oĩuʒ pars vna ima ginẽ habʒ regni dei:pars altera inferni. CLõmirxtio eni maloꝝ ſimulꝛ bonoꝝ in h mũdo eſt. In regno aũt dei nulli maluſʒ oẽs boni:⁊ in inferno nulli boni:ſed oẽs mali:vterq; locus ex medio ſu ꝓplet᷑: ho⸗ minũ enĩ huiꝰ mũdi alij eleuant᷑ ad celũ alij trabuut᷑ ad infernũ.Siles qpe ſili/ bus cõiungunt᷑. Bona aũtregni celeſtis dicere aur cogitare vel intelligere vt ſũt nHullus põt carne veſtitus:multo maioꝛa ſunt ⁊ melioꝛa qᷓ; cogitent᷑ aut intelligã⸗ tur. 11.1 int h. ij. ſc lus nõ vidit nec auè au — — rege:pparata p'unda 2 dbilatata: nutri danatoꝝ pena coꝛpoꝛali⁊ eius młtiplici ſ.i. Coꝛinth. ij. leribtſeſt g ocu⸗ luit: nec in coꝛꝛ hois aſcẽdit:que pᷣparauu deus diligen tibus ſe. Mala aũt inferni dicere aut co gitare vt ſunt nemo põt:peioꝛa ſunt q p/ pe valde qᷓ; cogitent᷑. Hec Aug. Vnde Eſa.iij. c. Pꝛeparata eſt qh heri tophet menta eius ignis ⁊ ligna multa: flatus dñi ſicut toꝛrens ſulphuris ſuccẽdẽs es: pꝛeparata eſt ab heri.i.ab initio:ſicut iu/ dices ſemꝑ habent patibulũ in terra ad reos puniẽdos.tophetr.i.vallis gehẽna⸗ lis:a rege oĩpotente:qͥ ſolꝰ põt facere q / quid vult:pfunda vt nullus poſſit exire dilatata vt oẽs poſſit capere: iuxta B̊ lo/ cus iſte plurib a ꝓpellat᷑ noibi. Pꝛimo dẽ infernꝰ ab infero dictꝰ:qꝛ aĩe ĩ pctõ moꝛ/⸗ tali moꝛientiũ añ diem iudicij:⁊ poſt aie cũ coꝛpoꝛibi ibi inferunt᷑ ad ecernaliter patiẽdũ.Oob.vij.Qui deſcẽdet ad infer⸗ num nõ aſcẽdet nec reuertet᷑ vltra ad do mũ ſuã.icit᷑ ſcdᷣo tartarus.i.ſᷣm papiäãd turbatus: qꝛ ibi erit magna tribulatio er † magna afflictõ ſicut infra dicet᷑. Hicitur tertio auernus quaſi ſine vere.i.tẽ perie: qꝛ pene nõ ſunt ibi temperate ſed nimiũ exceſſiue. Puarko dicit᷑ acheron:ab a qd eſt ſine ⁊ cheron gaudiũ quaſiſine gau/ dio. Alijſq; noib: aꝓpellat de quiba ꝑtrã ſeo. Sunt enĩi hec noĩia.ſ.ſtix:flegeton:le,· thes:cocchitus:que a qᷣpuidã dicunt᷑ flu uij infernales. Patz igit᷑ qͥs locus ſit in/ fernalis habitatio et qualis: ſed adhue magis patebit in ſequentibi. tate.Lʒ enĩ ſintvalde plures pene.Decẽ tñ intẽdo ad pñs declarare:Quaꝝ. Genmet ignis ardẽtiſfimi. ecũda eſt frigoꝛis acutiſſimi. (ſatõe Aertia magnꝰclamoꝛ doloꝛis abſq; ceſ⸗ MNQuarta inferni fumꝰ abſq; euacuatõe. Quinta odoꝛ fetidꝰ⁊ multũ hoꝛ ribilis. Sexta viſio demonũ valde terribilis. Septima fames crudeliter affligẽs. Octaua ſitis ſimiliter cõfigens. NHona verecũdia ⁊ cõfuſio. DBecima in tactu maxima afflictio. Ruiuima igit᷑ pena ä⁶⅞i«—nrxrv. Ice maledicti in ignem . eteruũ. Ignis aũt iſte differt ab igne hu ius mũd in quactuoꝛ. Reimo in acerb-· — * eſt ignis ardetiſim. Math.⸗ —— g — 4 eet ignis ardentiſſimi tate. Uñ em Augẽ;. Ignis iſte ſenſibilis lta ſe habet ad ignem gehẽnalẽ:ſicut ig/ gnis depictus ad ignem verũ.Conſide/ ra igit᷑ quãta ſit differentia in ardoꝛe in/ ter ignem pictũ ⁊ ignem verũ.⁊ cõſequẽ/ ter ↄlidera ſi potes ardoꝛẽ ignis inferna lis qui tm̃ excedit ardoꝛẽ ignis huiꝰ.O quantã paſſionẽ ſuſtineres ſi ꝑ hoꝛã ſta res ſiue teneres digitũ tuũ in igne.⁊ ma ſoꝛẽ ſi totã manũ:⁊ adhuc maioꝛẽ ſi totũ dbꝛachiũ: ⁊ adhuc multo maioꝛẽ ſi totuʒ coꝛpus. Quãtus igit᷑ erit ardoꝛ ignis ge hẽnalis. Credo ꝙ nec aliquis viuẽs co/ gglitare aut dicere ſufficiat. Eſaie.· xxxiij. Auis ex vobis poterit habitare cũ igne deuoꝛaͤte Item in ps. In ignem deijcies cos. Item pones eos vr clibanũ ignis:et deuoꝛabit eos ignis: ſicut ferrũ in foꝛna ce totũ fit ignis.per ignem igit᷑ ſcriptura ſacra acumen doloꝛis inuit. Sed qꝛ ma guitud inẽ pene eterne expᷣmere nõ põt: ni ſi exẽpliſicãdo de reb tꝑaliby et ignis penetrabilr ⁊ acrius eſt elementũ: ma/ gliſq; acutũ ceteris elemẽtis. Ideo ſcrip ura vt põt acerbitatẽ pene iferni innuit ſepius vocãdo illiꝰ pene acerrimũ dolo/ rem penã ignis:minus tñ dicẽs: et plus lignificans Scõðo differt ignis inferni A nfo in duratiõe:qꝛ noſter poteſt extin/ — . £ gui:ille aũt nõ.Eſa.vlti. Ignis eoꝝ non extinguet. Item Deut. xxxij. Ygnis ſuc/ cẽſus eſt in furoꝛe meo ⁊ ardebit vſq; ad inferni nouiſſima.i.qᷓ;diu paradiſus⁊ in fernus durabit.ſ.in ꝑpetuũ. O ardoꝛ in cerminabilis:deuoꝛabitq; terrã cum ger mine ſuo.i. terrenoꝝ amatoꝛes cõburet: id eſt totaliter vret. Iſte ignis non cõti/ nuat᷑ lignis aut alia materia:ſed deivolũ tate. Ille locus inferni tali igne repletus eſt qui nunq̃ʒ extinguet᷑ ſic ꝙ ſi totũ ma/ re in eo poneret᷑ non ex hoc extingueret᷑. Tertio differt iſte ignis ꝑpetuꝰ a noſtro igne in luce.nam iſte ignis mũdialis in ſe luceʒ includit: ſed ignis inferni qᷓʒuis ſit abidans in ardoꝛe tñ ſᷣm oꝛdinẽ diui/ 1. E⸗ * 3 ne iuſticie caret luce. Videbũt tñ dãna/⸗ ti ſe inuicẽ nõ n cõſolent᷑:ſed vt ma gis toꝛqueant. gehẽene lucebit miſerꝭ ad miſerie augmẽ tũvt videãt vnde doleãt:nõ ad ↄſolatio ille: execratis:⁊ homicidis:⁊ foꝛnicatoꝛibꝰ:⁊ ñ Bꝛeg. Quãuis illis ſcʒ dãnatis ignis ad cõſolationẽ nõ lues at tñ ad aliqͥd vt.ſ.magis toꝛqueant᷑ lu⸗ cet. Eos qͥ pe quos repꝛobi nũc inoꝛdi/ nate diligũt ſecũ tunc in toꝛmẽtis vide,- 2 bũt vt penam ꝓpꝛie punitiõis exaggerer r5 carnalis cognatõ auroꝛi pᷣpoſita pari añ oculos vltioe dãnata. Vn l Janis ——— ℳ nẽ vt videãt vñ gaudeãt.videbũt etiã de mones:vt dicet᷑ infra. Item dñs Bona. „- 6 ſrtr- li.iiij. di. l. cõclu.i.ij.arti.ait. Ignis eſtin triplici differẽtia Eſt eni ignis purust eſt in ꝓpꝛia materia. Et ignis incoꝛpoꝛa tus vt eſt in materia aliena vt ĩ terra vel aere.⁊ ignis nõ tm incoꝛpoꝛatꝰ:ſed etiaʒ ꝑmixtꝰ vt ſit ſulphureꝰ ⁊ fumo ſus.Pꝛi⸗ mus eſt lux ⁊ pure lucet ⁊ abũdãter. Se cũdus eſt ignis carbo⁊ flãma:hic etiã lu cet ⁊ tenebꝛã expellit. Vertiꝰ eſt ignis ſu moſus?⁊ talis eſt tenebꝛoſus:⁊ iſte erit in inferno.põ. Poſuerũt me in lacu inferiooy . ri in tenebꝛoſis ⁊ vmbꝛa moꝛtis. MHuar 2 B P to differt hic ignis ah illo in cõſum pꝛõe: qꝛ hic põt oĩa cõſumere.Ille aũt nõ ↄſu/ mert ſʒ cõburet coꝛꝑa in eo manẽtia. Eñ̃ Zugeirde ciut. ſicut declarat Fracꝭ. de 2. 9 , 6„ laronis dicit ꝙ ſicut coꝛpoꝛa aiaby do/ 1 . 2 loꝛẽ faciũt ꝑ oꝛgana q̃ tñ nõ ideo moꝛiũ: ſ* 2-* ita põt ignis infernalis coꝛpoꝛib inferre 3.1 22*r , doloꝛẽ non inferẽdo moꝛtẽ: ⁊ h̊ declarat Dl quarto exẽplo. imo de ſalamãdra que in ignib viuit. Scðo de mõtib ſicilie: qͥ ab ignib; cõburunt᷑:⁊ nõ ↄſumunt᷑ ¶er tio de carnib pauonis que plus qᷓ; ꝑ an/ nũ cõſeruant᷑ moꝛtue a putredine:vt ipᷣe dicit ſe fuiſſe expertũ. OQuarto de paleis que pira maturãt:⁊ niuẽ cõſeruãt. Hec ũc enĩ coꝛpoꝛa erũt incõſumptibi/ lia:ideo ſemꝑ manebũt in illo igne ſine cõſũptiõe. Vñ tũc verficabit᷑ ilð Apoc6. ix. In dieby illis querẽt homĩes moꝛtẽ ⁊ nõ inueniẽt eaʒ:⁊ deſiderabũt moꝛi:⁊ fu giet moꝛs ab eis. Et de hac pena dẽ eo⸗ dẽ li.c.xxi. Timidis aũt ⁊ incredulis:et ð veneficis:⁊ idolatrꝭ:⁊ oibsꝛ mẽdacibegs illoꝝ erit in ſtagno ardẽti igne. Expoſ⸗ a iij eſt ignis ardentiſſimi tio timidis ſ qui timoꝛe penarũ fidẽ ac- txipere fingũt vel acceptꝗ relinquũt.Lu ce viij. Ad tẽpus credũt:⁊ in tꝑe tempta tiõis recedũt. Et incredulis qᷣ/l.bona fu/ tura minime credũt. Hier̃ factũ eſt coꝛ incredulũ.Et Ela.lxv. Ex pandi manus meas ad ꝓpłm incredulũ Et excecratis qͥ manifeſte moꝛe eccleſia ſtico excõmunicant᷑. Rich. vel m Av/ monẽ. Incredulis.i.paganisvel iudeis 2 excecratis.i.falſis xpᷣia nis qui ſunt ex/ ecrandi a deo.i.abhominabiles. Vñ pẽ Virũ ſanguinũ ⁊ doloſum abhomina/ bit᷑ dñs. Et homicidis qui.ſ.volũtatis pꝛauitate vel ſermõis ꝑſuaſione:vel ope ris ꝑpetratiõe aliquẽ occidũt.i.Joh.itj. Oumnis homicida nõ habetvita eternã. Et foꝛnicatoꝛ ibi.i. ſeruientib ĩmũdicie carnis.i.Moꝝ.vi. Neq; foꝛnicarij regnũ dei poſſidebut. Et veneficis qui malicie ven euũ verbovł exemplo cffundũt crude liter. Ait Rich. Venenũ aſpidũ ſub la/ bijs eoꝝ ait ꝓpheta. Et idolatris quales ſunt qui relicto vero diuinitatis cultu ꝑ idolatria ʒ demonib ſe ſubdũt.i.Coꝝ.x. Peck idolatre efficiami.Et omnibi me/ dacib quales ſunt qui relicto veritatis tramite ꝓximos fraudulenter fallũt. iEc chi.vij. Holi velle mentiri omne menda/ ciũ pars illoꝝ erit inquã in ſtagno arde/ te.i.in ꝓfunda inferni dãnatõein qua eſt ignis qui eſt moꝛs ſcðᷣa.i.coꝛpoꝛis ⁊ aĩe. Pꝛima moꝛs fuit in aĩa ꝑ pctm̃ ait Ax/ mo. de quo ſtagno dẽ. c.xviij.⁊.xix. eiul/ dem Apoca. Pars. ſ.punitiois:qꝛ mulłte ſunt alie dã natoꝝ pene. Cogitemꝰ cha/ riſſimi quãtus tremoꝛ ⁊ timoꝛ erit hijs quib dicet᷑ ꝑ ſniam diffinit uã ⁊ irreuo/ cabilem a ſù mo iudicę: Ite maledicti in ignem erernũ. Matth xxv. Quem tre⸗ moꝛẽ haberemꝰ ſi ꝑ iudicẽ tẽpoꝛalẽ con/ dæẽnaremur ad carcerẽ toto tꝑe vite no/ ſſre: tmaioꝛẽtremoꝛẽ haberemꝰ ſi cõdẽ naremur ad moꝛtẽ.Quid igit᷑ ſi cdem/ naremur ad carcerẽ inferni: ⁊ moꝛtẽ ꝑpe tuã cum acerbitate ? ardoꝛe ignis arde/ tiſſi mi. Sed diceret qͥs. Mue cauſa erit ſr IHr bur“ ſnie tam mirabilis? Rndet tbema lo huic mihi mãducare ⁊c.E riſo qualiter leuia iniũgit. Non dicit: In car in ſcðᷣa parte ſui cum dicit. O ſna gete qui obliuiſcunt᷑ deuʒ.q.d.ꝓpha. Hec eſt cauſa dãnatois vre.ſ.qꝛ obliti eſtis deũ: patet. RHam iudex cõmemoꝛabit oꝑa mi ſericoꝛdie a repꝛobis nõ ſibi facta:ſed re pꝛobi quaſi ſe excuſantes reſpõdebũt et interrogabũt qñ hec ſibi nõ fecerũt. Ve⸗ rũ vt ait Rabanꝰ. Et ſi ſe excuſare ſata⸗ gunt tñ deũ fallere nõ pñt. Vñ rñũdebit illis dicẽs: Quãdiu nõ feciſtꝭ vni de mi⸗ noꝛib hijs: nec mibtkeciſtig. bi Aug⸗ Chꝛiſtus eſt caput eccłie:coꝛpꝰ eius ec/⸗ cleſia. In nr̃o coꝛpoꝛe caput ſurſum ẽ: pe des in terra in aliqua cõſtipatiõe hoĩuʒ qñ aliqͥs tibi pedẽ calcat: nõne dicit ca⸗ put calcas me. Quõ ligua quã nemo tãgit:dic:calcas me. lc xpᷣs caput quẽ nemo tangit: dicit: ſuriui ⁊ nõ dediſtꝭ i 2 Eriſo. Fide cere eram ⁊ nõ eripuiſtis me. infirmꝰ ert nõ curaſtis me:ſed nõ viſitaſtis ⁊ nõ ve/ niſtis ad me. In eſuriẽdo etiã nõ pꝛecio/ ſam petit mẽlam: ſed neceſſariũ. VUnde Crilo. Ex hoc loco ſciẽdum eſt ꝙ nõ tin ꝓ eo ꝙ peccauerũt hoĩes cõdẽnati ſunt⸗ ſed etiã ꝓ eo ꝙ nõ bene faciũt. Si aũt ꝓ eo ꝙ nõ bene faciũt ſic cõdẽnant᷑ putas quales penas exſoluẽt pꝛo eo ꝙ peccant Et notandũ ꝙ potius fit diſceptatio de operib miſcðie qᷓ; de operibiuſticie. cũ tñ magꝭ teneamur ad opera iuſticie. ſed qꝛ: opera miſcdᷣie facilioꝛa ſunt:qꝛ natu/ ra ad hoc inclinat ſupple magis: ⁊ ideo magis arguẽda vbi deficiũt:⁊ minus re munerãda vbi aſſunt. ⁊ ergo ſi iſta remu nerant᷑⁊ alia. Item potius arguit de o⸗ miſſione qᷓ; de cõmiſſone:cum tñ maio⸗ ris criminis ſit cõmiſſio:⁊ ideo magꝭ ar guendo ⁊ puniẽdo qð minus eſt innuitx ampliꝰ punire de maioꝛibo. Icem magis arguit de peccatis in ꝓximũ qᷓ; deũ: qꝛ ſi pctã in ꝓrximũ condẽnant᷑: mulcromagis pctã in deũ vt blaſphemia ⁊ idolatria ⁊c de quibs dictũ eſt in auctoꝛitate Apoca.⸗ Item cum ſit miſcõia coꝛpoꝛalis⁊ ſpũa⸗ ſis potius arguit defectũ coꝛpoꝛaliuʒ qᷓ ſpũalhũ: qꝛ opera coꝛpoꝛalia ſunt euide/ R 1 — — — ius mũdi in quattuoꝛ:. Pꝛimo in acerbi⸗ õ 599 —„„ Secunda pena coꝛpoꝛalis tia: vel per hec etiam ſignant᷑ illa. Ecce igif cauſam quare dicet᷑ repꝛobis qui a ſiniſtris eius erũt.i.qui ſiniſtra.i.tꝑalia q;diuvixerũt:ardẽteramauerũt diſcedi/ te a me.o infelix diſcretio:o dura ſepara/ tio:o miſerabilis cõditio:diſcedite a me fonte vite indeficiẽtis:lumine gloꝛie bii/ ficantis:toꝛrẽte voluptatis inundantis: plenitudine vbertatis inebꝛiãtis. diſce/ dite a me maledicti. Pꝛimo maledictõe culpe.pë. Maledicti qͥ decli.a. m. t. Se/ cundo maledictõe pene.ideo ſubiungit, In ignem eternũ. Hoc eſt igit qð diett thema ꝓpoſitũ. Conuertant᷑ in infernuʒ omnes gentes ⁊c̃.Et ſic de pꝛima coꝛpo ris pena ꝓpter quã euitãdam fugere de/ bemus q;citius petm ⁊ auaritie ardoꝛẽ: ſacere penitentia: ⁊ viuere ſᷣm iuſticiã. Ecunda pena eſt frrigoꝛis acutiſſimi. Matthei. xvxyuviij. Ybi erit fletus et ſtridoꝛ dentiũ.ſ. ex frigoꝛe vehemẽetiſſimo. Glo, Stridoꝛ dentiũ de frigoꝛe ſolet excitari: qꝛ ibi tranſihũt ab aquis niuiũ ad calo/ rem nimiũ.Sob. xiiij. Non inqͥt Aſbe magnus in libꝛo de ſacramẽetis:ꝙ ſit trã ſitus de loco ad locũ:ſed quantũ ad ſen/ ſum. ſicut febꝛicitãs pꝛius toꝛquet᷑ frigo/ re:poſtea caloꝛe in eodẽ loco ⁊ in eodem tꝑe.Sic dãnati ſᷣm coꝛpus qñq; patient ardẽtiſſimũ igmis doloꝛẽ:⁊ tranſibũt ad acutiſſimũ frigoꝛẽ:⁊ ecõtra. Sed quãto ſpatio ſtabut in hac pena vel illa.⁊ quã pꝛimo patiant᷑ qñ in coꝛpoꝛe ⁊ aĩia ↄclu/ dent᷑ in infernũ:ſolus deus nouit(vt eſti mo) Iſtud auũt frig differt a frigoꝛe hu⸗ rate. Vñ Gꝛeg. O ibi erit frigus intol lerabile.vñ imaginoꝛ ꝙ ſicut caloꝛ illius ignis excedit caloꝛẽ ignis huius mũdi. SDic frigus inferni excedit iſtud qð hic ſentimꝰ. Sed quarẽ nõ dicit᷑ in euã gelio ꝙ dñs dicat ĩ die iudicij:Diſcedite a me maledicti in frigus eternũ: ſicut dicit᷑ ꝙ dicet:in ignẽ eternũ. Dicit᷑:qꝛ ignis ma/ gꝭ ẽ actiuꝰqᷓ; alia elemẽta:⁊ qꝛ ↄgruẽtiꝰ Foſſumꝰ ſentire eius ardoꝛẽ: qꝛ et eſtate et hyeme vtimur igne.ideo dñs:penꝭ in/ fernalẽ magis dicit᷑ expᷣſſiſſe ſub noĩe ig⸗ nis qᷓʒ alteriꝰelemẽti vt magis timeamꝰ 7 illas penas grauiſſimas incurrere ca⸗/ ueamus:cõpꝛehẽdere tñ intẽdẽs oẽs: pe⸗ nas inferni ſub nomie ignis Senlſiſti ne aliqn frigus in digitis ⁊ doloꝛẽ illiꝰ:ma xime qñ aꝓpopinquaſti illos igni?.Cre do ꝙ; ſc. ſidera illuʒ doloꝛẽ nihil eſſe ad doloꝛẽ frigoꝛis infernalis qᷓ;tomagꝭ ille doloꝛ erit maioꝛ nõ ſolũ in digis:aut in maniba:aut pedibu: ſed in toto coꝛꝑe: ⁊ maxime cũ erit trãſitꝰ imediatꝰ de tan to ardoꝛe ad tantũ frigꝰ. Vnñ ⁊ aque ille dicunt᷑ niuiũ q̃ pꝛe ceterꝭdicunt frigidio/ res. Sʒ q̃rit᷑ quõ aqᷓ frigidiſſima ſtabit cũ igne ardẽtiſſimo h̊ ſtatim dicet᷑ in ter tia dria. SGScðᷣa: turã ſuã ad illã aquã infernalẽ ẽ i limpi⸗ ditate. Nã hec aqᷓ nfa ẽ clara Ylla ãt erit obſcura ⁊ plena fumo ſiẽ̃ dictũ ẽ de igne: vñ ibi erunt tenebꝛe exterioꝛes. Tenebꝛe eni interioꝛes dicũt pctã.exterioꝛes erů=t tenebꝛe infernales. ertia dr̃ia eſt induꝰ O⸗ ratõe in ſe ⁊ in ſua frigitate:qꝛ aqua nr̃a põt calefieri ⁊ ꝑ caloꝛẽ cõſumi:ſed aqua inferni nunqʒ calefiẽt nec diminuẽt᷑. vñ in iferno caloꝛ ignis nõ deſtruet:nec mi⸗ tigabitfrigꝰ aque:nec ecõtra. Hmõi exẽ plu pabemꝰ ĩ penis factꝭegvptijſ. Pap. vi. vbi dzꝛ. Qo eni mirabile erat i nque que oĩa extinguit plꝰ ignis valebat:vin/ dex eſt eni oꝛbis. Interli.i.elemẽta iuſto rũ. Glo. Nec mirũᷣ ſi grãdo ⁊ ignis mix⸗ ta ferunt᷑iqꝛ ad creatoꝛis volũtatẽ oĩa cõ/⸗ ſentiũt. Et ſequit᷑ eodẽ c. Nix aũt ⁊ glo⸗ cies ſuſtinebãt vim ignis ⁊ non tabelce/ bãt. Sic dicendũ videt᷑ ꝙ in inferno ſi erũt ignis calidiſſimꝰ ⁊ aq̃ frigidiſſima diuia volũtat danatoꝝ. Et bis terraꝝ õ inſenſatos. 4. aq̃ nr̃a ſuffocat ⁊ ĩterficit hoĩes:ſic vi emꝰ ꝙ młti ſᷣmergunt᷑ in aqͥs: ſʒ aqua inferni nõ ĩterficiet:nec ſbiũget dã natos imo ſicut viuũt piſces in aqͥs:ſic ꝑpetuo hoĩes viuẽ̃t ĩ aqͥs inferni:cũ illis acutiſ⸗ ſimis doloꝛib:Aq̃ igitilla nec rõne ſui: à iii e ſic ĩſtituẽte ad punitionẽ ugnabit ꝓ illo oꝛ uarta dria e? ½ — ℳ — Scõdᷣa dria aque frigide ſᷣm na/ G5. rnee eſt frigoꝛis acutiſſimi nec ratiõ e frigoꝛis ĩterficiet hoĩem: ĩimo cũ illo frigoꝛe intẽſiſſimo dãnati ꝑpetuo viuẽt.O frigus hoꝛrendiſſimũ:o aq̃ ob/ ſcuriſſima ⁊ fetidiſſima q;tus ſtridoꝛ dẽ tiũ erit ex te in dãnatis iĩmo in toto coꝛ⸗ poꝛe hoꝛribiliſſimus tremoꝛ:vbi erũt ſtu phe alemanie:vbi camini francie:vbi ca ſtra palatia ⁊ loca amena huius mundi iã non erũt in ꝑpetuũ nec ab illo frigido carcere nũqᷓ; vllus exibit. Cõſidera cha/ riſſime qᷓ;tũ doloꝛẽ ⁊ q;tum frigus ſuffer res:ſi ſine moꝛte ſtare poſſeſ in glacie hu ius mũdi per noctẽ vnã nudus:⁊ ſi ꝑ ſe ptimanã adhuc plus:⁊ ſi ꝑ annũ adhuc multo plus. Si igit᷑ in ꝑpetuũ in frigoꝛe acutiſſimo inferni ſtent damnati quãta erit hec pena cogitet qui põt.O ſi penas iſtas actẽderemuſ nõ eſt pena in hoc mũ do quã nõ libẽtius ſuſtineremus vt non ad locũ ulũ infernalẽ no deſcẽderemus. Conſideremus igit has penas vt poſſu mus:qꝛ ſcriptũ eſt.i. Reg.ij. Dñs dedu⸗ cit ad inferos ⁊ reducit ꝑoſiderationẽil larũ penarũ ⁊ reducit ad gaudia paradi ſi.Cũ em̃ peccãdo vſq; ad poꝛtã infernt venit ↄſideratõe hmoi penax q cuilibet pctõ moꝛtali debent᷑ licet nõ in eq̃li gra/ du penites redit ad ſtatu gre ⁊ ſic redu/ cit᷑ ab inſerno vñ imitte me dñe vt plangã paululũ do. m. antecq; va.2 no — re.ad t.t.et o.m.c.t.mi.et t.vbi.v m.et n. o. ſed ſem. hoꝛ.inhabitãs. vñ Yob de plu firm ant᷑ ſpaciũ vite deſt iderãt nõ vt peni teãt:nõ vt fugiãt penas hmõi hoꝛrẽdas: ſed vt delicioſe adhucviuãt ⁊ pctã pctis accumulent:et ſic penas illas in maioꝛi gradu poſt iudiciũ poſſideãt:⁊ vt in tꝑa libus filijs ⁊ fliabus ꝓuideãt ⁊ nõ ſibi. Vñ tpᷣs petũt ad peccãdũ nõ ad penitẽ/⸗ „ dum Yob.xviij. Dedit ei dũs tẽpus pnie ille abutit᷑ eo in ſuꝑbiã. Abutit ergo qͥᷣ in alios vſus expẽdit. Sed poſſet qͥs di/⸗ cere O poꝛtet me eſſe multũ in laboꝛe ⁊ doloꝛe ad me acquitandũ cũ deo.Et di cit Job ꝙ nõ VUnde ſequit᷑ Vt plangã pau. qꝛ qcqͥd in hac vita ſuſtineres nõ ſo lũ parũ ſed etiã paululũ eſt reſpectu etrꝰ qð minimũ eſt in inferno. Sequit᷑. An/ teqᷓ; va. ⁊nõ reuertar.Quaſi diceret. St nõ penituero opoꝛtet ꝙ ad locũ toꝛmẽto rũ vadã et illã infernalẽ penã ſuſtineam ignis ⁊ frigoꝛis Sob.v. Qui timet pꝛui nam irruet ſuꝑ euʒ nix. ica eſt ⁊ cito tranſit:⁊ de terra naſcit᷑⁊ ſigni ficat penitentiã quã hõ voluntarie ſuſti net in hacvita. Hix aut frigidioꝛ eſt ⁊ du rabilioꝛ:⁊ deſuꝑ deſcẽdit: ⁊ ſignat penaʒ frigoꝛis eternã qᷓ maxima eſt ⁊ ꝑpetua⁊ a deo inflicta q̃ſi diceret. Qui pniaʒ tꝑa lẽ deuitat eternã incurret. Non em̃ dice ret᷑ iudex iuſtus ſi latrões homicidas dimitteret ĩpunitos.Qualiter ergo cre/⸗ dis ꝙ iudex iuſtiſſimus cuiuſmodiẽ de⸗ telnõ puniat in futuro: ex quo te non vis ribus generibopenarũ q̃ ſunt in inferno gannin in hoc mũdo: nec de pctis dolere facit mentionẽ in hac autoꝛitate de pau/⸗ cis. Conſiderãs igit hmõi penas ait Di mitte dñe.i.locũ pnie ⁊ tẽpus ↄc. de, Da mihi dñe tp̃s vt poſſim me acqͥtare tecuʒ ꝑ pnie planctũ anteqᷓ; ad iudiciũ veniaʒ qñ nõ erit tps pnĩe ꝑ quã poſſint iſta to: Aenrarnadt. Zeck uo pᷣcio quo oꝑe ac/ qͥtat ſe hõ cũ deo. Certe nõ ridendo:non coꝛpoꝛiↄplacẽdo:ſʒ ploꝛãdo Yſa.xxxviij diẽ Eʒzechias. Recogitabo tibuo. a me. in ama.aie mee. Et hoc eſt qð dicix Job Vl plangã pau.d. meu. Et hoc eſt qðᷣdi cit Eʒechias:cui infirmãti dati ſunt.xv. anni advitã. HNõ q̃ ro ſpaciũ vite ad ridẽ dũ ad ſuauiter viuẽdũ ſicut multi cũ in/ Job. rix. xx. Fuglẽt arma ferrea ⁊ irruet in arcuʒ —— eneũ. Arma ferrea vocat penã tempoꝛa lẽ ſᷣm glo.qꝛ citius in rubigine cõſumũt Arcũ eneũ qꝛ durabilioꝛ eſt vocat exernũ ſuppliciũ:quaſi diceret. Qui penã fugit tꝑalem que bꝛeuis eſt:incurret eterna qᷓ durabilioꝛ eſt. YJdeo ↄſequẽter dicit: an/ teqᷓ; vadã:q̃ſi diceret. Si nõ plangã:ibo Cognoſce igit᷑ te offendiſſe deũ:ſi pꝛece/⸗ pta eius trãſgreſſus es:⁊ age penitentiã ugite a ſacie ſcʒ ſentẽtie futu/ atũ vltoꝛ eſt gladiꝰ. Itẽ Job 4 ne ad has grauiſſimas penaſignis ⁊ fri goꝛis deſcẽdas in coꝛꝑe ⁊ aĩa:ex quibiꝗ ad illas vltima ſentẽ tia iudicabũt nũq; 4 — — reuertent. Ideo dicit Job. Hõ reuertar O quot hoĩes ib ſeſſionib ⁊ diuitijs terrenis:a luxurijs ⁊ alijs pctis ⁊ vicijs. Vis exemplũ audi/ re.Legit᷑ in miraculis ſancti Bernardi ð heremita q fuerat decanꝰ ecche lingoñ ꝙcũ fuiſſet.xxv annis in nemoꝛe arda/ nenſi poſt moꝛtẽ ſuã apparuit cuidã epᷣo lingon.in maxima glia:⁊ dixit ei: ꝙ ĩ ho ra moꝛtis eius.xxx.milia deceſſerũt e qͥ bus ipᷣe ⁊ btũs Bernardus ſtatim aſcẽ/ derũt in celũ ⁊ tres iuerũt in purgatoꝛiũ ⁊ oẽs reliqui in infernũ. Nec eſt obijciẽ/ dũ de paruulis baptizatis ſi foꝛte tũc ali qui obierũt: qꝛ nõ ſunt de numero adul/ toꝝ. Item poſt hmõi recitationẽ recitat — tis. Nuper in er Franicha mg de ſlacramẽ/ 8. Au qt quidã maximus clericꝰ ⁊ in ſciẽtia famoſiſſimus in lecto moꝛtis viſicatus ab epᷣo pariſienſi ⁊ monitus vt in fine renũciaret pluribus beneficijs:et vnã pᷣbendã retineret erubeſcẽs vel indi nãs facere ↄtra opinionẽ quã tenuerat Veẽprabo inqͥt ſi põt aliquis ſaluari cuʒ pluribo pᷣbendis. Poſt moꝛtẽ ſuã apparu it epᷣo eodẽ menſe oꝛãti hoꝛa tertia in ha hitu quo ſolebat vti:⁊ interrogatus quõ ſe haberet. Ego ſum ait in erernũ dãna/ tus. Et qᷓ eſt inqͥt epᷣs cã dãnationis. Ni mia inqͥt elatio mea dãnat me. Et quid dicis ait epᷣus de opinione pluriũ pᷣben/ darũ. Nihil inquit me adiuuerũt Etad didu.Dic mihi ſi eſt aliqͥs adhuc viuẽs in ſeculo:⁊ ait es.Quõ tu tãtus clericꝰ iſta qᷓris vt tam cito munduʒ finitũ eſſe credas:cũ defuncti bona ſaltẽ naturalia nõ amittãt. Certo ait ex quo moꝛtuꝰ fui tam infinita aiarum multitudo coꝛruit in infernũ ꝙ nõ credebã tot eſſe viuẽtes per totũ mundũ. Enñ ſi ieſus xpᷣs in tota vita ſua nii aliud pᷣdicaſſet:niſi exemplũ de diuite ⁊ laʒaro.Lu.xvi. Sufficere de buiſſet ad cõuerſionẽ oĩim pctõꝝ. Vnde mirũ eſt ꝙ multi ita ꝑuerſi ſunt:ꝙ ſi cete ra verba ⁊ facta dñi ⁊ ſctõꝝ aut non cre/⸗ dunt aut negligũt. Cur ſaltẽ iſtud euan eliũ nõ attendũt. Hec albertus. Conſi geraca igit᷑ pena aque tam frigide:excla Tertia pena coꝛpoꝛalis 0 ertar memus ad dñm cũ ꝓpoſito nos emendã t ad illas penaſ a poſ di dicẽtes illud pe.: aluũ fac me deus aiam meã. qm̃ intrauerũt aque vſq; ad⸗ . Quaſi diceremꝰ. Dũñe cõſiderauimꝰ in aia nr̃a penã illius aq̃ frigidiſſime quaʒ pparaſti dãnatis:nũc te fauẽte te auxili/ ante volumꝰ ad te ↄuerti:vt ſaluos faci⸗ as nos. Sciẽtiã viarũ tuarũ volumꝰ:qꝛ credimꝰ ꝙↄuertẽt᷑ i infernũ oẽs gẽtes ⁊ꝛc qꝛ ſcriptũ eſt. Ipᷣi vᷣo nõ cognouer̃t vias meas qᷣbuſ iuraui in ira mea:ſi itroibũt in requiẽ meß. Et hoc de ſecunda pena. Ertia pena infer t niöclarãda: ẽ magnꝰ clamoꝛ doloꝛis abſq; ceſſatõe. Credi mus em̃ ꝙ ſicut in głia erit tãtus leticie ſine ceſſatõe.tã in ãgelis btis qᷓ; in electꝭ dei.Sic in i ferno erit clamoꝛ triſticie tã in demonib; qᷓ; in repꝛobis hoibl De an gelis bris dicit᷑ in pᷣfatione de trinitate. Quã laudãt angeli atq; archã geli:qͥ nõ ceſſant clamare quottidie vna voce dicẽ tes.De q̃ laude amplius in tractatu de audijs paradiſi dice᷑ dñno adiuuante. Be plãctu inferni dr̃ Apoc.i. Plãgẽt ſe ſuꝑ eũ oẽs triby terre:etiã amẽ.Et btus erñ- In meditatiõiby inqͥt In inferno audiet᷑ niſi fletus ⁊ plãctus 2 v· lulatus meroꝛes atq; ſiridoꝛes dẽtiũ. O plãctus infinitꝰ qͥ nunqᷓ; hẽbis finẽ. Vi⸗ diſti ne aliqñ ꝑſonã deſolatã⁊ plãctũ cla moꝛoſum faciẽtẽ qͥ te ꝓmoueret ad com paſſionẽ ⁊ fletũ. Credo ꝙ ſic:ſicut maxie faciũt hoĩes ex amiſſione caroꝝ plãctũ: ita ꝙ etiã multis dieb nõ poſſunt ↄſola⸗/ ri.Sicut plãctũ maximũ credimꝰ vᷣginẽ dei matrẽ feciſſe ð moꝛte fili ſui bñdicti ſed iſte habuit finẽ die tertio qñ ipᷣm re ſurrexiſſe cognouit. Sed in inferno erit clamo: ploꝛatꝰ ⁊ vlulatꝰ multus:qꝛ oẽs ſunt tã demones qᷓʒ dãnati/ꝓ pctis ſuis moꝛtalibus cũ vlulatu qua ſi canes cla/ mabunt ꝑpetuo:maxime ꝓpter glie ſiue dei viſionis pꝛiuationẽ:ꝓprer tꝑis ꝑditi onẽ ꝓpter vehementẽ penarũ paſſonem. Prel venie deſperationẽ. O quantũ toꝛ 1 * ntü in aurib us daqnatoy imo in toto magnus clamoꝛ: doloꝛis coꝛpoꝛe. Hoc erit P cantilenis 2* vocib⸗ mul fuerit angelo „ Zu erſio:? demonũ a / cantantiũ in coꝛeis ⁊ ludis diſſolutis:in uerſio:nã tñ ſimł cũ pctõ luciferi. Idẽ di. jbus cõmittunt᷑ magna⁊z multa peccata vi.ↄcluſione pma.ait. Mira in hoc dei Vlulabut igit mò demones qe p ſup/ iuſiria oñdil:q tm ſeruat iuſticiã vt oꝛdi biã ſuã ꝑdiderũt tantã gloꝛiã. Vbi norã nẽ inſtitutũ nullo mõ infringat:tm odit dum ſᷣm Wonaus Al.ij.di.v.ij. cõcluſiõe. pctmvt ꝓpter petm q̊s chariſſimos repu i.arti.ꝙ diabolus quodaãmõ appetit ſi/ tauit abiciat. Vñ credo ꝙ tã ſpectandũ — militudinẽ imitatiõis dei quodãmõ eq/ moſtrũ diuine ſeueritatꝭ in angelo nobi⸗/ 4 litatis:⁊ hoc apparet ſi attendat᷑ appeti liſſimo et pᷣmo hoie: quoꝝ vtrucq; ꝓpꝛijs bile ⁊ modus appetẽdi.Diabolus enim manib, plaſmauit:⁊decoꝛauit deus noh ]ſ appetit alijs pᷣeſſe ſua tñ auctoꝛitate. QOinfirmis oppoſuit ⁊ oñdit:vt addiſcamꝰ appetijt pᷣeſſe hoc fuit imitatiõis: ⁊ hoc qᷓ;tũ odit deus pccm̃ꝛ maxie ſuꝑbiã:q p aliqñ obtinuiſſet ſi ſtetiſſet: autẽ ꝓpꝛia vno motu coꝛdiſ nobiliſſima oĩm creatu auctoꝛitate:ita ꝙ ſine meritis ⁊ ſine da / rarũ eternalit᷑ ⁊ ſine ſpe eſt dãnata.Etp toꝛe: ⁊ ita ꝙ nulli ſubeſſet: hoc eſt ſolius eſu pomi ipe adã et tota poſteritas vſq; dei: ⁊ hoc eſt equiparãtie: ? i =ðð ad finẽ mũdi eſt moꝛtalitati? mulciplici goꝛ. ꝙ appetijt eſſe ſui iuris: ita ꝙ nulli penalitati ſubiecta. Et niii dñs reliqͥſſet ſubeſſet Herñ.dicit ꝙ appetijt equalita nobis ſemẽ qᷓſi ſodoma fumſemꝰ vt dicit᷑ tẽ potẽtie Anſel.dicit ꝙ appetijt pᷣeſſe ſi ſa.x. Ex his efficaciſſimũ relinquit᷑ar ne meritis:⁊ oẽs verũ dicũt ⁊ diuerſe au gumentũ qð hoꝛrẽdũ eſt incidere in ma croꝛita tes circũloquunt᷑: hoc eſſe qð eſt nu dei vlustis: vt habet Beb x. Di ecin ? peſſe oĩbus ſua ꝓpꝛia auctoꝛitate. Et ſic deus nõ peꝑcit nobiliſſimo ãgelo ſuꝑbiẽ? KW” a ppetijt diuinã eqlitateʒ in aliq o . ti:qͥd erit de viliſſimo cinere ⁊ abiectiſſi xiiij. Aſcendã in celo⁊ ero ſilis altiſſino mo: ĩ altũ ſe extollẽti cũ iacere debeat in D dD L e — Et ↄñnter ↄcluſione ſequẽti ait. NHotãdũ ciuere ⁊ cilicio:iĩmo ĩ ipo ſterqͥlinio. Hec . — F ꝙ ſuꝑbia demonũ ⁊ alioꝝ cõfoꝛmis fuit ill e.ij. Pe.ij. Si em̃ deus angelis peccã/ “ capiti totius malicie pᷣncipi ſcʒ tenebꝛa tibus nõ peꝑcit ſeg meri mſern detra — rũ. Ipᷣe dabolus attendẽs ſuoꝝ natura ccos:in tartarũ tradidit in iudiciũ cruci 4 liũ ſtrẽnuitatẽ:⁊ excellentiã ⁊ pᷣcellentiã andos reſuari:⁊oꝛiginali mũdo nõ peꝑ . voluit ꝑeſſe ⁊ reqͥ eſcere ſua auctoꝛitate: cit:ſed octauũ noe iuſticie pᷣconẽ euſtodi hoc eſt ſiue meritis ſiue miniſterio. HDe/ uit diluuiũ mũdo impioꝝ induces: ⁊ ci⸗ mones vᷣo ſubiecti nõ ſunt auſi m appe uitates ſodomoꝝ⁊ gomoꝛreoꝝ in cinerẽ tere:ſed ↄſiderãtes naturaliũ ſtrẽnuita rediẽs euerſiõe dãnauit exemplũ eoꝛũ q̃ tẽ voluerũt ſub vmbꝛa illius qeſcere ita ipie acturi ſunt ponẽs.Hicit ↄnñter Bo⸗/ ꝙ nõ miniſtrarẽt:ſed quodãmõ ſub illa noũ.ꝙ de oꝛdinih an geloꝝ aliqͥ lapſi ſũt potirent᷑ volütaria libertate: quã vide/ Tocus tñ demonũ poſt lapſum vſq; ad bant ſe nõ poſſe habere ſub dñio diuino diẽ iudicij nõ eſt locus ſubterraneus quẽ Cognouerũt em̃ angeli ſe eſſe factos ad vocamus infernũ: ſʒ aer caliginoſus in ticipandũ qͥetis btitudinẽ:⁊ acqrendũ quo generaliter demonũ młtitudo inba E merita ⁊ miniſteria. In hoc ſuꝑbieruũt bitat. Vtrũ aũt aliqͥ ſint detruſi in infer . ꝙ ſine meritis voluerũt eã: ⁊ ſine mini nũ nec inuenio a ſctis determinatũ: hoc ſterio qͥeſcere:⁊ſine limite ꝓpꝛiãvolũtatẽ aũt bũ credo ꝙ aliq deſcẽdãt ad toꝛquẽ/ implere:⁊ hoc totũ eſt ſuꝑpire. Et dicir dũ aias ſᷣm ꝙ hñt inter ſe deputata ma/ ↄñter ꝙ tã ↄuerſionẽ bonoꝝ: q; auerſio/ ledictõis officia. Rõ aũt qᷓre in hoc aere nẽ demonũ petm̃ luciferipᷣceſſit. NHã ipſe ſunt:eſt ꝓpter humanũ exercitiũ. Sicut pᷣmo ſuꝑbiuit: ⁊ ſuꝑbiã ſuã oibus indi/ ar di. A Hunqᷓ; deus qs pᷣſciebat fu cauit:⁊ extũc qdã adheſerũt ſibi.Alij vo ſturos maloſ eos feciſſet:niſi ꝑiter noſcer raſiſterũt ? adheſerũt deo.Qaãuis ꝗ̊ ſi/ qͥpus bonoꝝ vſib accõmodaſſet. Vñ di —— — magnus clamo: doloꝛis uina diſpoſitio hoc exigit vt de pᷣuarica/ ionibo angelis obſequiũ quodã mõ elec toꝝ trahat ⁊ eliciat. Scit:em̃ bñ vti ma/ Ploꝝ. pꝛauis volũtatib:⁊ndeo non eos de cruſit in infernũ:ſed locũ dedit aptũ ipᷣis demonibatu q;tũ ad ſtatũ pcti:tũ q;tum ad ſtatũ exercitij ſiue belli. Aer em̃ cali/ ginoſus ꝓpter caliginẽ ↄuenit tenebꝛoſi ꝓtati culpe:ſed ꝓpter nobilitatẽ et ſubtili/ tatẽ cõuenit velocitati angelice. Vñ ſi⸗ rut aliquib viris ſctis oñſum eſt frequẽ ter circa nos volitant ſicut muſce: et ita pvvſls nõ ſtatim retribuit qð meruerũt:ſed ſimul cũ hoibus eos expectat ꝓijcere: et differt ꝓpter nr̃um exercitiũ:nec deus ex hoc imilericoꝛditer agit cũ hoiĩibus:imo miſcðia ſuꝑexaltat iudiciũ qꝛ ↄtra fomi tẽ dat ſicintillã ↄſcie ↄtra demonẽ dat bo nũ angelũ:⁊ ſuꝑ hoc dat ſuã gram:⁊ ſpi B ritũ ſctim̃ qͥ vincit oẽm prãtem. Hec ille 9.20.2 „ D biũ aũt eſt vtrũ nijc puniant᷑ pena Wr ignis. Eñ dicit bidẽ Boñ. ꝙ poſitio ali gquorũ eſt ꝙ differt pena ignis vſq; poſt Pe iudiciũ:tũ vt eoꝝ exerctiũ nõ obmittat tũ etiã diuia miſcdᷣia ondat᷑ q̃ ſuſtinẽtva ſa ire apta in interitũ: in multa patiẽtia vſq; in diẽ quo retribuet oĩbo ſᷣm fruetũ adinuẽtionũ ſuarũ. Et cũ dr in glo. Ja. iij. Suꝑ illo verbo inflãmata a gehẽena. Behena eſt diabolus ꝓpter quẽ facta eſt ſicut em̃ gehẽna ſꝑ ardet ſic diabolꝰvbi/ cunq; ſu:vel in aere vel in texra ſꝑ fert ſe cuũ toꝛmẽta flãmaꝝ.Radet hñ.ꝙ nõ 2 telligit de flama ignis materialis: ſʒ de flãmis vitioꝝ ſcʒ ire ⁊ inuidie quibi etiõẽ⸗ toꝛquet᷑. Petm igit᷑ diaboli iniciatũ in p ſumptiõe:qꝛ ſtatim vt vidit ſuã pulchꝛi⸗⸗ tudinẽ pᷣſumpſit:ↄſummatũ in ambitio ne: qꝛ pᷣſumẽs de ſe aꝓpetijt qð oino ſupᷣ ſe fuit ↄfirmatũ inuidie:⁊ odij auerſiõe: qꝛ exquo obtinere nõ potuit qð appetijt inuidere cepit ⁊ affectu odij cõtraire: nã diabolus ſuꝑbus no vales ↄſcẽdere:ſed cõpulſus deſcẽdere odit deũ iuſtũ:⁊ inui· det excellentie eius:hec Boñ. Hoc inq; pctm̃ poſt diẽ iudicij puniet᷑ penis illis infernalibi. in qbus magnis clamoꝛ bo ip̃i demones clamabuũt ſclẽtes ſe in celũ creatos: ⁊ tã magna gaudia ꝑdidiſſe ex tanta ſua ſuꝑbia ꝗlaxiij. lamabit mo ab ad moab Moab igit᷑ vlulabit: qꝛ de. mones maioꝛes vlulabũt:⁊ ceteri rñde/ bũt:⁊ hec pena erit maxima in ipſis ⁊ in dãnatis hoĩbus. Sicut in celo dulce eſt audire cantũ ⁊ laudẽ angeloꝛũ: ſic triſte eſt audire vlulatũ ⁊ clamoꝛem demonũ⸗ Quidclamabũt. Certe maledicent deo qui eos creauit:maledicet lucifer pᷣmus ille malus angeluſ alijs inferioꝛibo quib- voluit pᷣſidere:maledicẽt inferioꝛes luci fero:cui in tã graui culpa ↄſenſerũt: ma ledicẽt hoibus:cũ qͥba tã grauas penas patient᷑ Yllis pctã ſua impꝛoperãdo dicẽ tes. O miſeri qͥ nr̃is ſuggeſtiõiba ⁊ tẽpta tioniba ↄſenſiſtis:ecce pᷣmũ qð inde acqͥ ſiuiſtꝭ hic ſtabitꝭ nobiſcũ ae e veli AA 4 de tis accipite qð i eternũ meruiſtꝭ.Clama bãt inſuꝑ oẽs:pctõ moꝛtali dãnati ſiliter deo maledicẽdo:⁊hoꝛã in qᷓ nati ſunt pa trẽ ⁊ matrẽ qui eos genuerunt. Et ſicutx triſte eſt in pnci audire cla moꝛẽ hoĩs tri bulati:ſic multo triſtius erit audire cla⸗ moꝛẽ tot dãnatoꝝ dicẽtiũ.ve:ve:ve: Ele ꝙ vnqᷓ; nati ſumus: ve ꝙ m carnẽ vixi/ mus:ve ꝙ vnqᷓ; in pctis gauiſi ſumꝰ.Et filius ↄtra patrẽ: ⁊ p? ↄtra filiũ vlulabit ⁊ ſic de alijs cũ qͥbo vel ꝓpter q̊s peccaue/ rũt: ⁊ multos alios terribiles clamoꝛes faciẽt ↄtra ſe mutuo ad magnã penã ſu r=.r arũ auriũ.5. Scðᷣo clamabũt ꝓpter tꝑis ꝑditionẽ. Reddituri em ſumus rõnẽ de rꝑe quoviximꝰ in hoc mũdo. Vnñ oẽ tpᷣs nobis impẽ ſum exiget᷑ a nobis qliter ex penſuʒ fuerit. Vnñ qͥlibet redditurꝰ eſt rõ nẽ de oĩbus anniſ mẽſiba:ſeptima nis die bus:hoꝛis ⁊ minutis qbus vixit. Si foꝛ taſſis.xxx.annis vixiſtꝭ:⁊ nũqᷓ; deo ꝑ tres annos fidelit᷑ ſeruiſt? qͥd faciẽdũ ſit. Rũ des ꝙ debeo de pᷣterito tꝑeↄfiteri ?⁊ dole re ꝙ tpᷣs tuũ õ 16 ** pᷣcioſius tꝑe ſʒ heu eo nihil hodievilius inuenit᷑ traſeut dies ſalutꝭ ⁊ nemo reco, gitat. W legit erẽplũ ꝙ qd hõ deuotꝰ ( qn audiuit hoꝛologiũ ſignare ſeu ſonare ſꝑ cogicauit ⁊ dixit ad deũ. O deus me?ꝰ i iterũ hoꝛa tꝑis met conſumpſi:de qua „* 1 ° „7 — rbes Tertia pena coꝛpoꝛalis redditurꝰ ſum rõnem: quõ eam expẽdi. ger continuo in ſe recluſus eſt vt ignoꝛe Vnñ dãnati in inferno de hoc ſignater cõ trãſitus illius. Sic etiã nos nati ↄtinuo quirunt᷑ ꝙ tẽpus gr̃e tam inutiliter expẽ / deſinimꝰeſſe.⁊ virtutꝭ quidẽ nullũ ſignũ derũt. VUñ quidà deuotus exiſtẽs in de· valemꝰ oñdere. in malignitate autẽ nr̃a uotionib ⁊ oꝛõnibi ſuis:audiuit quãdã cõſumpti ſumus. Talis dixerũt in infer ,„ , vocẽ lugubꝛẽ ⁊ queſiuit qͥd eſſet:⁊ rũdit. no hiq peccauerũt. Interli. Duich ſitt⸗ H AA Ego ſum vna aia dãnata.Et ille:cur trãẽ tudinib terrenarũ rerũ defectus oñdit᷑. 8e4. amare fles? Rñdit illa: Ego ⁊ om̃es aie Glo. Per vmbꝛaz obliuionẽ mentis vel dãnate de nulla re intantũ dolemꝰ ſicut „ 4 nam quã nũc patimur euaſiſſe. ₰. Der 1 de tꝑe gr̃e qð inutiliter expẽdimꝰ⁊ pec/ cando cõſũ pſimꝰ vbi vna hoꝛa potuiſſe/ mus de pctis nfr̃is penituifſe:⁊ er pe ertio vclamabũt ſine ceſſatõe ꝓpter maximũ do loꝛẽ penaꝝ quas patient᷑ Sicut aliqͥ ve hemẽter infirmi aut doloꝛẽ vehemẽtẽ ſu ſtinẽtes nõ pñt ceſſare a gemitu⁊ clamo re. Cõſidera ſi poſſet abſtinere a gemitu et clamoꝛe habẽdo manũ vel pedẽ ĩ igne huiꝰ mũdi que tñ pena quaſi nihil eẽt in cõparatõe ad illã inferni. Hec erit gra/ uiſſima pena pꝛo pctĩs que nihil ꝓficiet. De qua dẽ Sapie. v. Dicẽt intra ſe peni tentiã agẽtes:⁊ panguſtia ſpũs gemẽteſ. hi ſunt qͥs aliqñ habuimꝰ in deriſum: et in ſilitudinẽ impꝛoperij. Nos inſenſati vitã illoꝝ eſtimabamꝰ ĩſaniã. Hec dicẽt dãnati de his q̊ nunc mũdus reputat fa tuos.Et ſequit: Errauimus a via veri⸗/ tatis.interli Euãgelij diuine legis ⁊ iu⸗/ ſticie lumen nõ luxit in nobis.⁊ ſol intel/ ligentie nõ eſt in nobis oꝛtis.Sed qͥd fe cimus: laſſati ſumus in via iniqͥtatis et perditiõis:⁊ ambulauimus vias diffici/ ies: viam aũt dñi ignoꝛauimꝰ. Quid no bis ꝓfuit ſuꝑbia: aut diuitiaꝝ iactantia quid cõtulit nobis. Tranſierũt omnia iſta tanqᷓ; vmbꝛa ⁊ tanqᷓ; nuncius pᷣcur/ rens:tanq; nauis que ꝑtranſit fluctuãtẽ aquã:cuius cum pᷣterierit nõ eſtveſtigiũ inuenire:neq; ſemitã carine illius influ/ ctib⸗:aut auis que tranſuolat in aere: cu ius nullũ inuenit᷑ argumentũ itineris il/ lius: ſed tantũ ſonitus alarũ verberans bꝛeuem ventũ: ⁊ ſcindẽs ꝑ vim icineris gerẽ cõmotis alis trãſuolauit.⁊ poſt hoc nullũ inuenit᷑ ſignũ itinerꝭ illiꝰ: aut tãqᷓ ſagitta emiſſa in locũ deſtinatũ diuilus moꝛte carnis qᷣb hũanavita obnoxia ett· accipimꝰ.ꝑ nũciũ pᷣcurrẽtẽ paſſiões aie vel coꝛpoꝛis que pᷣcedũt occaſuʒ vite cotꝛ ruptibilis:ꝑ auẽ excellentiã:ꝑ nauẽ ver· lenitatẽ hũane mẽtis que ꝑ amaras ſecu li vndas demonũ fluctib agitat᷑ ꝑ ſagit· tã delos ⁊ inſidias iniquoꝝ. Hec omia eni in mũdo verſant᷑: ſed tadẽ infructuo ſam pnĩam poſſeſſoꝛibaſuis relinquunt. Vnñ gemẽtes nulla voce cõſolatõis rele/ uabunt᷑. Et ſequit᷑ c.vi. Audite g̊ reges ⁊ intelligite: diſcite iudices finiuʒ terre: pꝛebete aures vos qͥ cõtinetis młtitudi/ nes.⁊ plateis vobis. in turbis nationũ: qm̃ data ẽ a deo ptãs vobis ⁊ virtꝰ. In/⸗ terli. Puniẽdi ab altiſſimo qͥ ĩterrogabit oꝑa vr̃a ⁊ cogitatões ſcrutabit᷑ qm cum eſſetꝭ miſtri regni illiꝰ nõ recte iudicaſtꝭ neq; cuſtodiſtꝭ legẽ iuſticie:neq; ſᷣm vo/ lũtatẽ dei ambulaſtꝭ. Hoꝛrẽde ⁊ cito ap parebit vohᷣ qm̃ iudiciũ duriſſimũ ĩ his ui pᷣſunt fiet. Exiguo enĩ cõcedit᷑ mia. Pirrte⸗ aũt potẽter toꝛmenta patien᷑. nterli.Qui.ſ.mãdata dei contẽnendd S pctã cõmiſerunt nec penituerũt. ic etiã potẽtioꝛes in impietate foꝛtio ra ſuſtinebũt:toꝛmẽta gehẽne. Non enĩ ſubtrahet ꝑſonã cuiuſqᷓ; dñs qͥ eſt dnñatoꝛ oĩuʒz nec verebit᷑ magnitudineʒ cuiuſqᷓ; qm̃ puſillũ:⁊ magnũ fecit ipſe:⁊ equali cura eſt illi de oĩbʒ foꝛtioꝛiba: aut foꝛtioꝛ inſtat cruciatio. Flebũt ⁊ vlulabũt: igit᷑ danati ex maximo doloꝛe penaꝝ q̃s pa/ tient᷑ abſq; ceſſattione. O qntus clamoꝛ uãtꝰ doloꝛ qͥs poſſet hec cogitare. Cre do ꝙ nullus viuẽs. YFaciamꝰ igit᷑ pniaʒ d Patie nfis q̃ʒdiu ſumꝰ in hoc mũdo. uarto clamabunt hoꝛribiliter ꝓter venie de ſperationẽ. Sicut enĩ dam nati ꝙ perpectuo in illis penis ſtabunt iuxta ☚ — — — — — ”́òMẽM 2— — — . 7 — 4 „*. magpus clamo: doloꝛis ſententiã ſũmi iudicis dicẽtis: diſcedite a me maledicti in ignẽ eternũ. O q;tuʒ erit hoꝛrẽdũ ⁊ quãta materia clamoꝛis plãctus ⁊ deſolatõis ꝑpetuitas toꝛmen/ toꝝ. Quõ·ergo illa ʒ ꝑpetuo ſuſtinebũt qͥ hic modicã pniam ſuſtinere nõ poſſunt. Sed poſſet qͥs dicere: Muare nõ habẽt ſpem vt a carcere inferni liberent᷑: ⁊ ma/ rxime cum pctm eoꝝ fuerit tranſitoꝛiũ:et 1tcam cito còmiſiu ʒ. Hec ꝑpetuitas dero rngare miſcðᷣie diuine videret᷑⁊ ex hoc po/ tItuius diceret᷑ crudelis iudex qᷓ; iuſtꝰ aut . miſericoꝛs. Mñdetpmo ꝑ exemplũ: Eli⸗ demꝰ em ꝙ emptio momẽtanea dat ius ꝑpetuũ poſſedẽdi rem emptã. Item vul ncratio momẽtanea moꝛtẽe inducit ꝑpe/ tuꝗᷓ. Item caſus in foueã cꝑalis ⁊ ſubita neus eſt detẽtio gpetua. Iteʒz crimen le/ le maieſtatis eſt tgale: ſed ſeruitus ꝑpe/ tua ſiue punitio.Sic dico ꝙ p momẽeta/ nea delectatõe pcti ⁊ vulnere ſpũ ali:⁊ ſic de alijs incurrit᷑dãnatio ꝑpetua:ita ꝙ ſi vnã tãtũ guttã tolleret qͥs de mari ĩ an/ nis mille:⁊ aliaʒ in alijs mille annis:ſic guttatim potius eſſet mare exhauſtũ qᷓ; a penis dãnati poſt diẽ iudicij liberaret᷑ Eec ſi poſt tantũ ſpatiũ ſperarẽt liberari 1 4T1Te vV hoc elſet aliquale gaudiũ. Sed qꝛ in in⸗/ ferno nulla eſt redeptio omni ſpe libera/ tionis fruſtrabunt᷑. Rõnes ętiã huiꝰ ꝑpe⸗ tue dãnatõis aſſignant᷑. mMo peccauit in ſuo eterno.i. peccauit qᷓ; iu vixit nec volũtas eius peccãdi fineʒ habuit:ideo iuſte in et erno dei ⁊ eterna/ liter punit᷑. Elñ geg Agd diſtricti iudi cis iuſticiã ꝑtinet vt nunqᷓ; careant ſup/ plicio quoꝝ mens in hac vita nunqᷓ; vo/ luit carere pctõ: nullus det᷑ iniquo rer/ — - 5 . — R .. minusvltiomis:qui qᷓ;diu valuit habere noluit terminũ criminis. Itetũ ait:Ini/ qui cum fine peccauerũt qͥ cũ fine vixe/ rũt:nam voluiſſent vtiq; ſi potuiſſent ſi⸗ ne fine viuere:vt poſſent ſine fine pecca 5 Bieg;. V Aug. Facaus eſt aut bomo tuoꝛ erunt cauſa cõtinui clamoꝛis ipſox 6 & re ꝛima qꝛ hoꝗ dãnatoꝝ ⁊ hoc: qꝛ clamoꝛẽ tuũ noluerũt uni vobis: At er. i. S cat:in plateis dat vocẽ ſuã: in capite tur/ re.Oſtẽdũt em qꝛ in pctõ viu ere cupiũt barũ clamitat:in foꝛib poꝛtarũ vrbis ꝓ/ ſemg qui nunq; deſinũt peccare duʒ 44 fert ᷣba ſua dicẽs Vſq; quo paruuli di⸗/ uũt. Juſtũ igit᷑ eſt vt nunqᷓ; careãt ſuxpli! cio qͥ nunqᷓ; voluerunt carere pctõ. Hec bonũ qð eſſe poſſet eternũ.Et ſtus pfecto ſi peccat pati n peccat niſi velit. a ro:q- r/ KAre⸗ no nõ habeant facultatẽ peccãdi: habe⸗ bũt tñ affectũ:qꝛ adhuc peccare vellẽt ſi poſſent. El ellent eni ſi poſſent in pctõ ꝑ/ petuo delectari:ideo ꝑpetuo debẽt puni 2 ri. Vertia rõ quã ponit ſctũs AQho,ij. li. rne PFHE malo dignus eterno qͥ hoc in ſe peremit cõtra gentiles.c.xciij.eſt.qꝛ aie poſt moꝛ tem reddunt᷑ imutabiles ſᷣm voluntatẽ: vyt. ſ.vlteriꝰ volutas mutari nõ poſſit ne/⸗ ꝙ; de bono in malũ:neq; de malo i bonũ Qusdiu eni anĩa eſt in ſtatu pugne põt de bono in malũ mucari: vel ecõtra: ſed ſtatim cum aia a coꝛpoꝛe ſeparat᷑ nõ re/ 2 ſtat niſi receptio pꝛemij vel pene. Ouar/e e ta rõ:qꝛ pctm eſt cõtra illũ qͥ eſt infinitus PrT vñ ⁊ pena debet eſſe infinita:nõ quidem acerbitate vel duratiõe. Judex ̊ iuſtus eſt qui punit ꝑpetuo ꝓpter rõnes datas. Secd eſt ne miſericoꝛs ĩ tali punitõe Di co ꝙ ſic vt magiſter dicit in ſentẽtijs: qꝛ citra cõdignũ ipos pumt. Nũqᷓ; eni tãtũ aliquẽ punit qͥn plus demeruiſſʒ: ⁊ ideo icit ich. Z Bonaué. ꝙ deus purũ mi/ ſerieo⸗ aein mefe neluen nõ poſlet facere:qꝛ inſeꝑabiliter in deo ſunt anne- 2 xa iuſticia et miſcdᷣia. Pꝛedicta igit᷑ q̃t/ *r audire q;diu hic vixerunt o iuſte iudex· Clamauit en dñs ieſus doctrinã ſuã:et faciebat ꝑ ciuitates ⁊ c P — euãgeliſans regnũ dei. Sequit᷑ Et bhec dicẽs clamabar: Qui haber aures audiẽ di audiat: Clamauit etiã ꝑ ſuos pdica/ toꝛes quib dixit:Eũtes docete oẽs gen⸗ tes bapti ſantes eos. In noie patris ⁊c docẽtes eog ſeruare oĩa quecũq; mãda/⸗ Ar Drouer i. Sapia foꝛis pᷣdi ligitꝭ infantiã ⁊ ſtulti ea que ibi ſunt no/ . xia cupiẽt:⁊ impꝛudẽtes odibũt ſciẽtiqꝗ?⸗ CLonuertimini ad coꝛærectionẽ meq. En raen P= 2 2 H“ . P. — — in infernũ on aut fracture terre ꝑ quas iſte fumus exi duʒ. Sicut dicit xps Lath. v. Qui vi⸗ minẽ eſſe in fumo vni camini igne ma / peccare. Per ocłos eni⁊ alios ſenſus in/ 2 e„ 5 Quarta pena coꝛpoꝛalis . pferã vobis ſpim̃ meſ: ? oſtendaʒ verba ⁊ dolẽt cõmuniter caput. In inferno g/· pktuuſnocl mea. WMocaui ⁊? rẽnuiſtis: extendi manũ tur ex tali fumo hoꝛribili erit maxia ca⸗ aneflitabbas meã ⁊ nõ fuit qͥ aſpiceret. Deſpexiſtꝭ oẽ pitis ꝑturbatio:⁊ doloꝛvehemẽtiſſimus Eunlu guera cõſiliũ meũ:⁊ increpatões meas neglexi Secudo talis fumus nõ ſolũ caput tur · e ſar ehlt Cun ſtis. Ego quoq; in interitu veſtro ride / babit:ſed om̃es ſenſus occupab it:ſic vi pmni Bellee Nolo⸗ bo:⁊ ſubſãn abo cum vobis qð timebatꝭ des in hoie exiſtẽte in fumo:⁊ in illis dq uinteylqldes mn euenerit:cum irruerit repẽtina calami/ cõburunt᷑ ꝙ fumus intrat os:nares:ocrx iln Coſige⸗ tas: ? interitus quaſi tempeſtas ingrue / los:⁊ aures. Sic ibi fumus ille intrabirꝛ unq̃ gculoſaſt rit qñ veniet ſuꝑ vos tribulatio ⁊ angu/ os et ceteros meatus dãnatoꝝ: hec erit An hegar nno⸗ ſtia. Cunc inuecabũt me: ⁊ ege non ex pena grauiſſima ipſis oculis ſicut exp.e leinberemo audiã: eo ꝙ exoſaʒ habuerint diſciplinã rimur ꝙ fumꝰ multũ nocet oculis.iuxta n ccupſcen ⁊ timoꝛẽ dñi nõ ſuſceperint:nec acq eue/ illud a fumo ſtillante domo neq; muliæ uſn eet habis rint cõſilio meo: ⁊ detraxerint vniuerſe rete remoue. An ſunt que poſſent val ineluglue coꝛreptiõi mee. Comedent igit᷑ fructus de nocere: hec pena erit illis qͥ per ocu/ P ers vrvnul vie ſue ſuiſq; ↄſilijs ſaturabunt Sic pʒ los peccãdo vid erũt:⁊ cõcupierũt huius ·¶et. Sielnſan veritas thematis aſſumpti: Eouertank mũdi delectabilia:aurum ⁊ argentũ:ve / egfelanc i nnes gentes ? . Kegealera⸗ z ctere mũdli Raitalhli⸗ α. „ mMulleres nõ ſuas: cum quiby actu lu. WGarta Den aerit rie cõ plere deſiderarũt. etiã ⁊ ſi nõ fece/⸗ q fumus abſq; euacuatõe. Hõ rint: qꝛ nõ ſolu actus eſt petm tali puni/ erunt eni in inferno feneſtre: tione dignũ: ſed etiã viſio ad cõcupiſcẽ/ megltat in coꝛpe nnlieſt multüf. Puulienieſt auſus Eblopigu erponen Unſeſictt ad coꝛc llndine qſilapi iſis con lapie unbfäͤgkin n 1½ ”– indiglogoice gno ſuccenio.etiã ſi tm̃ ibi ꝑ hoꝛã ſtaret: trat moꝛs pcti ad aias nr̃as. E obß. rdnheie 2Z maioꝛ pena ſi ꝑ diem et adhuc maioꝛ ↄe pechano li.de oculo moꝛaii ait: Ocu/⸗x. amulienoolis⸗ ſi per ſeptimanq. O quãta pena erit eẽ ius coꝛꝑis eſt ſianitoꝛ coꝛdis. Si qͥs pu/ agmrenepba in fumo carceris inferni ꝑpetuo. Vnde dicus fuerit qͥcqͥd indecẽs nouerit eẽ ex/ ſuiionut conſidero ꝙ ex illo fumo erunt in dãna / cludit. Natura leonis hec eſſe dicit: ꝙ ſi Efleregſieni re poſſit imo inibi concludet᷑ ille fumus derit mai erẽ ad cõcupiſcendu iam me/ vod q;:terra abſq; quocũq; meatu. Cõ/ charus eſt in coꝛde ſuo. O qᷓ; plures pec ſidera chariſſime quanta pena eſſet ho/ cant in talib viſiontbo: qui nõ credũt ſe S= Sce. ☛£ SE tis pene quattuoꝛ: videlicet. qͥs iuxta leonẽ trãſit: ⁊ leonẽ nõ reſpicit: miimt Sci en Pꝛimo capitis perturbatio⸗ illeſus euadet.ſi autẽ leonẽ reſpicit ipᷣm unererfittilt Senſuum occupatio. leo deuoꝛaturꝰ inuadit. Sic interdũ ex rtüthomici Loꝛpoꝛum denigratio. aſpectu mulieris incauto:inuadit hoĩezʒ ſuniiarnutere Inferni obſcuratito. tẽptatio carnalis quã ſi nõ aſi pexiſſet ſe/ imnnininie Erit igit᷑iſte fumus capitis ꝑturba / cur? euaſi iſtet o Yob xrxi ieit: epigt ialoxtune⸗ ath. viij. Jhi erit fletus ⁊ ſtri/ fedus cũ oculis meis vt nõ cogitarẽ qͥdẽ eiũ. Uñ ſanctus Tho. iiij.li.cõ/ de v̈gine. Supꝑ q verbo dicit Gꝛeg. Yllð tra gentiles.c.ix. In coꝛpoꝛibo danatoꝝ nõ lʒ intueri qð nõ nniſti t Yſaac oſt reſurrectionẽ nihil ꝓhibet coꝛpoꝛa/ in li.de ſynonimis: Colle materiã delin liter fletũ ⁊ ſtridoꝛẽ dentiũ intelligi: ita quẽdi.ſi vis eſſe a foꝛnicatõe tutꝰ:eſto in tñ ꝙ per fletum no intelligat lachꝛymaꝝ viſiõe diſcretꝰ. ANullꝰ ſane mẽtis irerad (ernßni deductio: qꝛ ab illis coꝛnoꝛib reſolutioꝰ ſpectãdũ ha ſiliſcũ cuiꝰ aſpectꝰ interficit ujtie Eauim nulla fieri poteſt: ſed ſolũ doloꝛ coꝛdis: ergo nullꝰdebet ire ad ſpectacla mulienx cõturbatio oculoꝝ ⁊ capitis ꝓut in fleti quarũ aſpectꝰ interdũ inficit et occidit. bus eſſe ſolet. Hec ille:Multi eni flent: uidã iuuenis heremita cũ abbate ſuo e u Qui nõ emittũt lachꝛymas:ſed ꝑturbant iuit ad ciuitatẽ vbi mulieres i coea re p Anultühab Fumus abſa n iuferno l dexit ⁊ cuiuſmodi eſſent ab abbate ſolli t maria cy cite reqͥſiuit:abbas eas anſeres eẽ rñdit. metiſſinus MKeuerſus puer ad clauſtrũ incõſolabili/ ncaput tur/ter flere cepir. Cui abbas:Quid vis fili abit:ſic riß mi: At ille: VNolo vt de anſeribo quas in tin ilis 4ciuitate vidi des mihi.Tũc abbas frib⸗ nares, o côUocat.: Cöſiderate inqͥt frẽs mẽte ſol- lle genhr licita qᷓ; ꝑiculoſa ſint mulierũ ſpectacła an:becerit ſien erpe/ vicdit ⁊ in heremo nurrit?eſt: ſolo viſu ſic culis utta eſt igne cocupiſcẽtie carnalis ſuccẽſus. qmulis Inſanꝰ eẽt habẽs vas plenũ balſamo ſi eoſent val *illud i media platea poneret:⁊ oĩbꝓpłis is ber ocu/ 3 exponeret: vt vnuſqͥſq; cõtra vas lapidẽ nperübas, iactaret. Sic inſan? q hʒ in coꝛde balſa/ targen ge. mü gfe tanq; in vaſe debili ꝓpter verti/ yeupibllae bilitaté liberi arbitrij? theſauꝝ caſtitatꝭ ubactilur 2 integritato in coꝛꝑe:qð ꝓpter pꝛauitate itſnofe agd malũ eſt multũ fragile qͥ ad ſpectacu/ emtii han⸗ Ala mulierũ eſt auſus accedere: ⁊ vas ſuũ loadcoaicctibo lapidũ exponere. Mulier eĩ quẽ pᷣ/ byrOunmo reſpicit ad coꝛd & ſuivaſculuũ ſpeciei diumme ſue ſiłitudinẽ qᷓſi lapidẽ vnũ mittit.ſcdᷣo éunzſee reſpiciẽs ſcᷣm lapidẽ mittit: ⁊ qñq; ictu nscnditfe Pmo vas frãgit᷑. ita vt gra ꝑdat᷑. Ende losſenlusia· HBꝛeg. in diglog q coꝛpꝰſuũ ↄtinẽtie de/⸗ dicãt habitare cũ femis nõ pᷣſumãt. Hã guiiet Oa/ ſpẽs mulierꝭoculis oppoſita facit plures 96α6 rogitare nephãda. Jo dz Ecch ix. Auer/ mwuenitee Ke faciẽ tuã a muliere cõpta:⁊ ne reſpici⸗ ſedlelgſi inoreipicli eſpicltlhm el ulie io 9 PDex ii e agdulceriũ ⁊ homicidiũ cõmilſit. 7 in mulierẽꝛ fixit illic ito Petitu deiect? Niſi eni adtheiez Teminã incaute reſpexiſſʒ: in tãtã carnis lrſ tẽptationẽ minie cecidiſſʒ. Siq̊ ꝑ incu/⸗ gendei oenloy tantus vir gecidit nos ꝗᷣlõge aglltit Ab ei? ſctitate diſtam tã moꝛtale pcipl/ I6 ciuũ ſũmooꝑe timere ? cauere debemꝰ: et ae oꝛare cũ eodẽ dauidz a dño petere. uer lle⸗ edain te oclos meos ne videãt vanitatẽ. Ca neh ſoin vViſio eſt qſi fumꝰledẽs oculos etiã ĩterio en d res: 2 nõ tin ꝑ fumũ multer.i.pulchꝛitu/ entn ſic ginẽ q trãſit qᷓſi fumꝰ hoies ledunt᷑ ocut Met annltn ſed etiã auriby ꝑ cantũ? vᷣba ſuauia. Si galtie cdi⸗ ut eni ſyrene que ſunt monſtra marina te erſo virginen vultũ habẽcia nauigãtes cantu ſuo illiciũt. illectiſq; ſopoꝛẽ imittüt 2 lo/ Nam hic puer inocẽs qͥ pᷣus mulierẽ nõ as mulierẽ alienã ꝓpr᷑ ſpẽm mulieromłti perierũt. Scũs eni dauid qͥ oculos iecit enacuatione poꝛatos interficiũt.Sic ⁊ mulier cantu ſuo hoĩem attrahit ⁊ in pctõ obdoꝛmirę facit.Et ſic ipᷣm ſpũaliter iterſicit. In q̊ facto vterq; culpabilis. mulier: qꝛ viruʒ perimit vir: qꝛ ad cantus eius vt ſtultꝰ accedit. ſiologus: Odoꝛis ſui fragãtia attrahit cetera aĩalia: q̃ poſtqᷓ; ſenſerint ſuauita/ tis ſue odoꝛẽ ipᷣaʒ comitan etiã vſq; ad moꝛtẽ. Sic⁊ plerũq; fatui q̊ꝝ coꝛvarijs odoꝛibodelectat᷑currũt poſt odoꝛẽ mulie bꝛiũ vnguẽtoꝝ. Sʒ audiãt mulieres ta/ libo operã dãtes ꝙ dñs ꝑ A nat᷑. Pꝛo eo ꝙ eleuate ſut filie ſyon:⁊ am bulauerũt extento collo et nutibe oculoꝝ ibãt ⁊ plaudebãt ⁊ ambulabãt:⁊ pedibꝰ ſuis cõpoſito gradu incedebãt decalua/ bit dñs verticẽ filiaꝝ ſyon:⁊ dñs crinẽ ea rũ nudabit. In die illa auferet dñs oꝛna mẽtũ calciamẽtoꝝ:⁊ lunulas:⁊ toꝛques: 2 monilia: 2z armillas: z mitras:⁊ diſcri/ minalia:⁊ parichelidas:⁊ murenulas:⁊ olfactoꝛiola:⁊ iaures:⁊ anuloſ:⁊ gẽmas in frõte pẽdẽtes:⁊ mutatoꝛia:⁊ palliola: ⁊2 lintheamia:⁊ acꝰ:⁊ ſpecula:⁊ ſyndões et vittas: ⁊ teriſtra:⁊ erit ꝓ ſuaui odoꝛe fetoꝛ:⁊ ꝓ zona funiculꝰ:⁊ p criſpãti crine caluiciũ.⁊ ꝓ faſcia pectoꝛali ciliciũ.Iſte eſt fumꝰcarnalis la ſciuie:q̊ nũc hoĩes ca piunt᷑ ⁊ deducunt᷑ ad fumũ ĩfernalẽ.Et — ex tali fumo muliebꝛi qñq; capit᷑hõ etiã Ntactũ:etiã opus nephariũ ꝑpetrãdo:⁊ tũc ĩterficit᷑ hõ miſer:exẽplo vni enes: ſicut aſſerũt qͥ naturas ſcripſer̃t aialiũ mõ capit᷑. Vlirgo nãq; puella decẽter oꝛ⸗/ nata in ſilua ponit᷑ ⁊ veniẽti ſinũ aꝑit:in q̊ ille oĩ ferocitate depoſita caput ponit ⁊ doꝛmit:quẽ lopoꝛatũ venatoꝛes capiũt ⁊ occidũt Sic ſamſon obdoꝛmiẽs ĩ ſnu c dalide ocłos ꝑdidit ex q̊ͥ tãdẽ ⁊ moꝛtẽ inn·· curnt. Fudiekvg. An pect?ſiqͥdẽ coꝛꝑis aufert iterdũ oculũ rõnis. Noli igit᷑ attẽ dere fallacie mulierꝭ. NPꝛouer.v.Et ĩ ocu lis eiꝰ captꝰ nõ eris:ſic ecõtra ↄtigit ho⸗ loferni. Yudith.i. Cuũ eni intraſſet añ fa⸗ ciẽ eiꝰ iudith:capt eſt in eiꝰocuł holofer nes. Baliliſc'eni aues volates iterficit. — . £ lit ertio capit mulier hoiem ꝑ I olfactũ. Sicut eni pathera.vt dicit phi⸗ 7 A - ſa. lij.c. comi qavr A= Bef — — G 7) „ -ſe 4) 5 — — . A l. pe N . „ . Sic ⁊ mulieris aſpectus:qñq; viros ce/⸗ leſtes ad ima voluptatꝭ trahit: ⁊ ſic ſpi/⸗ ritualiter interficit. Nidet᷑ q̊ pbabile ꝙ cum muliervirũ libidinoſe reſpicit:tũc a coꝛde mu ieris libidinoſus fumus egre/ diens vſq; ad oculos veniẽs.de hinc ra/ diosviſuales mulieris inficit:qͥ ſic infe/ cti veniſit ad oculos viri:⁊ ſic ĩ fectio vſq; ad coꝛ viri ranſt ſe ſi nenne coꝛde mul len⸗ X + .. pꝛimo ꝓceſſit. Mñ ſᷣm phᷣm:cum mulier H mẽſtruata ſpeculũ a ſpicit:maculat ipᷣm ſ P 2Sic mulier interdũ ex libidĩe virũ reſpi . †- ciens inficit alam:in qua tanq̃ʒ in ſpecu ſo dei relucet imago. aueam? igit᷑ a ta/ . l fumo ne fumũ ĩferni patiamur:qͥ ſicut dictũ eſt:oẽs ſenſus occupabit cũ Far⸗ 2Z afflictõe ineſtimabili ⁊ ꝑpetuo. ter/ . y to ex tali fumo etit coꝛpoꝝ denigratio. èð NLoꝛpo:a eni danatoꝝ erũt migerrima ? rey -= ) turpiſſima. Eſa. xiij. AUnuſqſq; ad pxi/ 2ðB mũ ſuũ ſtupebit:facies cõbuſte vultꝰ? eoꝝ Vñ ſicut coꝛpoꝛa electoꝝ erũt pulchꝛa ⁊ clara. Ita coꝛ poꝛa dãnatoꝝ erũt turpia 2 defoꝛmia.Vũñ inqͥt Aug.in li.de natu/⸗ —- °α ga boni⸗ Sicut ignis iſte oĩa lucida ſuo fuumo deturpat ſic ignis inferni coꝛpoꝛa n —K — repꝛoboꝝ denigrat ⁊ obſcurat. Patʒ etiã 1 exemplũ in igne qͥ cõiter dicit᷑ ſancti An thonij qͥ in pnñ̃ti vita deturpat mẽbꝛa il/ nigrat ethiopes. Sic fumus inferni ex igne ⁊ coꝛpoꝛibo dãnatoꝝ: tanqᷓ; ex cada uerib putridis aſcẽdens denigrat om̃s pdänatos. Wreñiiij. Denigrata eſt ſuper carhones facies eoꝝ. Eñ iſti qͥ volũt re/ pꝛeſentare demões facies ſuas denigrãt Tunc facies mulierũ que dãnate erunt: quas ita mũdas tenuerunt:vt nec in eis minima macula eẽt:erũt turpiſſime ⁊ ni gerrime. Et ſicut ĩ celo alia erit claritas martvyrũ:alia o kintee ein s in in ferno glnn eri enpiere. vanatorn 4 7 Sm petõꝑꝝ ſuoꝝ maioꝛitatẽ. Et ideo vo/ N- A J lunt aliqͥ doctoꝛes dicere:ꝙ ſicut in celo —.- S 6 aꝓpparebũt aliqua ſigna meritoꝝ: ſic ⁊ in in ferno habebũt in coꝛpoꝛibi ſigna ſuoꝝ lius in quo eſt. ⁊ etiã in caloꝛe ſolis qͥ de/ econ ᷣ in matrimõio ſancte vixerũt. Ota peumeritoꝝ. Sicut in fure manus ligant᷑ retro:?⁊ in homicida ligant ante ad deſi / gnandũ ſuũ delictuʒ. Qui plura pctäs m cõmiſerüt plura ſgna:⁊ magꝭ turpiain y ⸗9 in coꝛpoꝛiba habebũt. Etiã illud mẽbꝛii noſ in quo hõ plus peccauit:maioꝛẽ penã hba iots bebit ⁊ maioꝛẽ defoꝛmitatẽ.Si &̊ cciam uhtcol nil aliud eſſet in dãnatis: niſi rãta nigre,/ . Peout do ⁊ defoꝛmitas coꝛpoꝝ: ꝓpter h̊ abhoꝛ⸗q . liſgg rere deberemꝰ pctã. Quarro ex iſto fuc iene mo erit inſerni obſcuratio. Sicut eni vv nfil demus ꝙ fumus facit domũ obſcurã:ita ſabi ille maximus fumꝰ infernũ faciet obſcu mMſein Fũ. A poc.xiiij.Fumus toꝛmẽtoꝝ eoꝝ in ninſibt ſecula ſeculoꝝ aſcẽdet. Quãta aũt pena) mMlape ſit eſſe in tenebꝛis ꝑpetuis cũ tãta affti ukel ctõe ſenſuũ nullus poſſer expᷣmere. Quõ ẽ linſu ergo tantũ fumũ ſuſtinebũt qui modicãä ifuude penitentiã ſuſtinere nõ poſſunt. Bob. evi 3 Cenlwut Cum ſtillã ſermonis eius vix audiuim2 (ſiefth tonitruũ magnitudinis eius qͥs poterit Aetic qſi ſuſtinere?: Stilla ſᷣmonis eius eſt:pniaʒ liuen, agite:ſed tonitruũ erit:ite maledicti. 3 5 kenlinte erubeſcãt pctõꝛes ⁊ deducant᷑ in infernũ dlcsade E cõſiderationẽ penarũ muta fiant labia Uigefi doloſa.i.ampliꝰnõ dicãt ſe nõ poſſe face,/⸗ mopꝛtine re pniam: ſed eam viriliter agant: vt pe-/ eniſcen nam eternã euadãt:qꝛ vt ait Augꝭ. Aur ſunteclot dñs punit aut hõ. Math.iij Quis vos dicinet docuit fugere a ventura ira.ſ. fumi.de erclchit Hhjs. xvij. Aſcendit fumus in ira eius. E&t (lidltnsi ridet Jo bap. Math. iij. Facite dignos (la z fructus pnie. Alter: Cõfundantĩt nfer / inſemd nũ oẽs gentes qͥ obliuiſcunt᷑ delld. ninlee⸗ NVinta pena ẽ o⸗ mhi q doꝛ fetidꝰ? młiũ hoꝛribił. Ca (uſfenti lis odoꝛ erit ibi ex qᷓtuoꝛ cdis. uliqimi Pꝛimo ex cunctis mnndi vilibꝛ que ibi uulchat: cõgregabunk ”M ugnht Becũdo ex ſulphureis ignib qui itac habetercr miſcebunk. “ D toſedmne Tertio de dãnatis coꝛpoꝛib que ibide 1aſtatün Kerbuyt. EEeéèdtpt. Quarto ex hoꝛridis demonib qui ꝑpe/ ninullain tim danabunt᷑. MWWMWIuE D ꝛimo igit᷑in inferno erit fetoꝛ hoꝛri x mceſſntio bilis ex cũctis mundi ⁊c. VFbi notandu (mlta in libꝛo de veritate theologie: ꝓ ignis llllabe gls „ „ 2=ð edded lura peli nanibij na noõ ſolu ignis qui eſt in ſpera ſua: ſed nehenähe etiã oẽs ignes qui interra et ſuꝑ terram 5lgelian nt cõcurrẽc ad mundi cõſlagrationẽ. titanige =ν Gſte añt ignis habebit officiũ qttuoꝛ ig⸗ abfen .. ,Ri ſcz ignis infernalis repꝛobos puniè veriinf. — do: ignis purgatoꝛij bonis avemlalibus iclteti obſcurand acietobſen fininferni füntlabia poſſe fac / gant. pe⸗/ BagBin QOus wos bunt de cite dignos fihfe, nkdei⸗ enoéo/ jhornbi ercnncnit yiliby que b ſyaui ic rqeibidez nbrqnipbe 4 itfetor honn Obinotandid Ge: ine maxintꝰ p̃cedet faciẽ iudicis:iuxta illud tas. Per ihi. Et ca xv. dici?k Termina/ * erpurg⸗ lo:ignis terreſtris vegetabulia etſe enſibilia coſumẽdo ⁊ oĩm hoium coꝛ poꝛa incinerãdo:⁊ ignis elemẽtaris: ele mẽta ſubtiliãdo ⁊ ad innouationẽ diſpo nendo. Per ulũ igit᷑ ignẽ ita terre facies exuret᷑ ꝙ figura huius mũdi ꝑibit: ſicut 2Z olim factũ fuit per diluuiũ.Et merito pmũ iudiciũ dei fuit per aquãↄtra ardo em luxurie q̃ tũc viguit. Vltimũ vᷣo iu diciũ erit per ignẽ cotra tepoꝛẽ charitatꝭ gque tũc q̃ſi ſeneſcẽte mundo refrigeſcet. Sſti ignis actio erit ſucceſſiua: habe/ it eni iniciũ:mediũ:⁊ finẽ. Pꝛimo nãq; ſudicis aduentũ pᷣueniet:⁊qſiſimul per illũ ignẽ fiet purgatio iuſtoꝛũ ⁊ punitio maloꝝ:⁊ incineratio coꝛpoꝝ cũ cõſump tione naſcentiũ:quo facto ſtatim erit re/ ſurrectio coꝛpoꝝ cũ aduentu iudicis a iudiciũ: et tũc inflãmabit᷑ totus mũdus per circũitũ. Termiato vᷣo iudicio tota caliditas illius ignis exequet᷑ ſententiã iudicis. Inuoluet enĩ pctõꝛes et trahet in infernũ: ⁊ ita patet ꝙ ignis ille aduen tũ iudicis ⁊ pᷣcedet ⁊ cõcomitabit᷑ ⁊ ſeq tur. Poſt pᷣdicta fiet mũdi innouatio: ſʒ inter purgationẽ et ĩnouationẽ młtiplex eſt differẽtia. ꝛimo qꝛ purgatio erit pe naliũ qᷓlitatũ detractio ſʒ innouatio erit pulchꝛioꝛis foꝛme inductio. Scðᷣo qꝛ purgatio eſt electoꝛũ ab impuritate quã habet ex cõmixtione ad puritatẽ iĩmuta tio:ſed innouatio eſt celoꝝ a ſtatu veteri ad ſtatũ nonũ cõiunctio:⁊ hoc ꝑ ceſſatio nẽ a motu. In celis enĩ ꝓpter imꝑmixtio nẽ nulla impuritas eſt:ied tm̃ imꝑfectio motus. VUñ nõ erit purgatio ꝑ ignẽ: ſed tm̃ ceſſatio a motu. Sic aũt purgabunt᷑ elemẽta ꝙ pᷣſcindet᷑ ab igne vis cõbuſti biliſ:ab aere obſcuritaſ:ab aq glacialis frigiditas: a terra vo grauitas et opaci/ to iu. icio ſtatim erit innouatio que non dicik. In innouatione mũ nobile in mũdo ad loc penarũ cõfluet: ⁊ ibi hoꝛroꝛẽ carcerꝭ multiplicabic. Hec ibi. Cõſidera ſi ſint multa fetida ⁊ inho neſta in hoc mũdo:ac ignobilia:. ⁊ ſi poſ⸗ ſes ſuſtinere fetoꝛẽ vnius canis putridi ad nares a ppoſiti per hoꝛã Quõ ſuſtine re poterit danatus fetoꝛes totius mũdi uſq; detrudat᷑in inſerni Arin fine ca. ij. in vnũ cõgregatos. Ratio huius põt eẽ. nã ad bonũ ſtatũ cuiuſlibet cõitatis ꝑti⸗ net habere locũ vbi ſoꝛdes /pijciãt. Quo modo ergo eſſet bñ oꝛdinata ciuitasvni uerlſi:niſi haberet huiuſmõi locũ in quo ſoꝛdes eius ꝓij cerent᷑. Peccatoꝛes facti vt ſtercus terre ſunt huiuſmodi ſoꝛdes t lutũ arenz delet eos. Et cuʒ is etiã iuſtũ eſt alias ſoꝛdes ad penã eo rũ ꝓijci quiln hoc mũdo aliquẽ fetoꝛem pauperũ infirmoꝝ eos ꝓpter deũ viſitan do ⁊ cõfoꝛtando ſuſtinere noluerũt: qui/ bus dicit᷑ a xpo.vt habetur Matth. xxv. Infirmus fui ⁊ nõviſitaſtis me:ſed abu ſi ſunt odoꝛibus bonis multa pctã ĩ eis cõmittẽdo. Scðdo oꝛit᷑tantus fetoꝛ ex ſulphureis ignib⁊c̃.ps.Pluet ſuꝑ petõ res laqos ignis ſulphur.⁊c. In hoc ꝙdi cit pluet abnndantiã ſignat penarũ: plu uia enĩ ſine numero ⁊ mẽſura cadit. In hoc ꝙ dicit laq̃os ſignat ꝙ de penis exi re nõ poterũt:per ignẽ aũt dñs acumen doloꝛis innuit. Sed qꝛ ignis ardẽtius feruet cũ ſulphure:iõ ſulphur addit. Et qꝛ ſulphur ſine igne nõ fetet:iõ ſulphuri ignẽ miſcet.Quãtus ſit fetoꝛ ſulphuris cũ igne ſatis notũ eſt bis qui accendũt candelã cũ ſtipulis ſulphureis. Vñ nec vnius ſtipule fetoꝛẽ valẽt ſufferre. Quã/ tus igit᷑ erit fetoꝛ ſulphuris in ferm:quã do totus ille ignis infernalis erit mixtꝰ ſulphure. Cogitet qͥ poterit. De hoc ſul phure dicit᷑ poca.xix.Appᷣhẽlſa eſt be⸗ ſtia ⁊ cũ illa pleudo ꝓpheta qͥ fecit ſigna coꝛã ipᷣo qbus ſeduxit eos qui acceperũt characterẽ beſtie 2 q4 adotaikerär imagi 4. cõplebit᷑ q;diu pctõꝛ eſt in mũdo.i quo⸗/ i qᷣcqͥd eſt ig /K ¹ Dreg 2 Keilen⸗ ⁊ hoc rũd et ſtabilitati ⁊ ꝑſeuerantie/gda die diabolꝰ in foꝛma regꝭ:purpura ?⁊½ 7 qemerg graua liaquã bibebãt. Idem ſtagno qð —— eſt odoꝛ ſetius Nein eilus viui miſſi ſunt hi duo in ſtag / reciptet. Vñ ſicut cara putrida ſuꝑ caf3 num ignis ardetis ſulphurꝭ: ⁊ ceteri oc/ bones poſita magnũ exalat fetoꝛem. ſit ciſiſunt in gladio ſedẽtis ſuꝑ equũ qui coꝛpoꝛa iſta putrida etiã ex ſeꝛ ex caloꝛe Feedit de oꝛe ipius: ⁊ oẽs aues ſaturate ignis maximũ feroꝛẽ emittẽt. Cadauex ſunt carnid eoꝑ. Olo. Apphenia eſt be / eni hois emittit fetoꝛem. ita vra viuente ſtia.i antichꝛicus crudelis ⁊ beſtialiter hoĩe nõ poſſit ſuſtineri. Pẽſa igit᷑ quõ ſu viuẽs. Vñ os. Poſita eſt pugna antixpᷣi ſtinere poterũt dãnati fetoꝛc᷑. no tm vnꝰ 2 exerci eius cõtra xpᷣm:⁊ hic cõſequẽ / ſed q̃ſi infinitoꝝ coꝛpoꝝ dãnatoꝝ.æEſa. ter ponit᷑ eius punitio ⁊ eoꝝ qui ſibi ad/ xxxiiij. De cadauerib eoꝝ aſcẽdet fetoꝛ. herebãt. Ideo dicit᷑ ꝙ a ppꝛehẽ ſa eſt.i.ap/⸗ AReann n i Mach. ix. Qy antiochꝰ pꝛehẽdet᷑ pᷣteritũ ꝓ futuro:⁊ cũ illa pſeu/ reuertẽs de ꝑſide elat in ira ↄtra iudeẽ doppheta.i.pᷣdicatoꝛes antixp̃i qͥ fecit ſi a deo punitꝰ ẽ:ita vt de coꝛꝑe impij ver⸗ Gna:⁊ ponit᷑ ſingulare ꝓ plurali.Et dicũ / mes ſcaturirẽt.odoꝛe etiã illiꝰ⁊ fetoꝛe ex tur hi duo viui miſſi in infernũ.i.maio/ ercitꝰ grauaret᷑.⁊ cũ nec ipſe iam fetoꝛẽ res qͥ ſcienter operantmalũ.⁊ iſti magis ſuũ ferrere poſſet.ita ait Juſtũ ẽ ſubditũn 7 toꝛquebunt᷑ quaſi moꝛtui deſcendũt ne / eſſe deo moꝛtalẽ nõ paria deo ſentire Et ſcientes legẽ. Nuẽ. xij. Seruus ſciẽs vo / Joh. xi dicit martha xpᷣo. Dñe: iam fe-/ lũãtatẽ dñi ⁊ nõ faciẽs vapulabit plagis tet:qᷓdriduanꝰ eni eſt. Hoc dic martha multis. Et Ro. ij. Qui ſine lege pecca/ ne dũs fetoꝛe coꝛꝑis fris ſue guaref. ne/ uerũt.ſine lege peribũt. Ipſi ̊ dicunt᷑ po ſciẽs adhuca xpᷣo reſuſcitãdũ.Si g tãtꝰ ni in ſtagnũ ignis ardẽtis:nõo qꝛ alij de / ſit fetoꝛ hois ifirmi aut moꝛtui:quatꝰ e⸗O /⸗ beant excipi ab hmõi pena:ſed qꝛ nõ tm̃ rit ibi fetoꝛ oĩuʒ coꝛpoꝝ dãnatoꝝ ant⸗ A puniant᷑. Dicit᷑ ̊ ꝙ mittant᷑ in ſtagnũ⁊c. to erit ibi fetoꝛ ex hoꝛridis demoni Stagnũ dicit qd cõtinet aquas imobi// Areplü legimn in bti martinivita:Qua v2 ab gin culpa.⸗Item bena inferni dicit᷑ ſtagnũ: diademate: ac aureis caligis oꝛnatꝰ oꝛe eos:qui voluptatẽ huius mũ//, ſereno letaq; facie ſibi aꝓparuit. Cũqʒ . ambo diu tacuiſſeẽt. Agnoſce inqᷣt diabo eſt, pfundũ intelligi᷑ pena rñdens culbe Olus martine quẽ colis:ego ſuʒ xpᷣs.Tũc. ſuperbie. In igne pene rũdens auaricie.ille doctꝰ ſpũictõ ait:dñs leſus xpᷣs nõ ſe In ſulphure pena rñdẽs luxurie.Et ce/ purpuratũ ⁊ diademate renitẽtẽ vẽturi teri.i. ſequẽtes antixpᷣi ſeducti ꝑ pᷣdica/⸗ eẽ pᷣdixit.Ego xpᷣm niſi in eo ⁊ habitu v tionẽ pſeudo ꝓphetaꝝ. Occiſi ſũt in ſcʒ foꝛma q̃ paſſus eſt crucaſtigmata pᷣſentẽ gladio diuine ſnie xp̃i qͥ ſedet ſuꝑ equũ. veniſſe nõ credã.ad hãc vocẽ ille diſvan, id eſt ſuꝑ humanã naturã aſſumptã: qꝛ ruit.⁊ totã cellã fetoꝛe repleuit Credẽdũ in die iudicij dabit ſniam diffinitiuã. Jo ? eſt aũt i inferno demones fetebũt: etiã z ha. v. Pater omne iudiciũ dedit filio. Et ¶maximo fetoꝛe:cũ ibi erũt ꝑpetuo icluſi om̃es aues.i.oẽg ſctĩ qͥ eleuabant᷑ a terra O fetoꝛ ĩtollerabilis.O fetoꝛ hoꝛribilis pẽnis Pirrurd hiłiij. Conuerſatio no tot fetoꝛib aggregatꝰſi ðᷣ te cogitaremꝰ ſtra ĩ celis ẽ. Saturate ſunt.i.delectati nunq; pctã p qͥb dãnatꝭ hoibo infl gerꝭ: ſunt carnib eoꝝ.i.videndo penas infli/ cõmitteremꝰ. Attẽdamꝰigit᷑ ad hãc ma ctas ꝓ opere carnali. In ſulphure igit᷑ ſ ximã penã. Quid faciẽt delicati hoies gnificat᷑ fetoꝛ carnis ⁊ vindicta iliꝰpcti. nõ pñt ſuſtinere fetoꝛẽ lutu aut cuiuſibz eñᷣ.xix. Pluit dñs ignem ⁊ ſulphur ſuꝑ alteriꝰ rei:ſʒ aponũt ſuis naribo roſas⁊ . Podomã ⁊ gomo:rã. Gertio erit odoꝛ cetera odoꝛifera Quõ nõ tumẽt tãtũ feto n * o*.. fetidus ex dã natis coꝛpoꝛibozc. Nam il/ rẽ nõ vni diei: ſed ꝑpetue puratois. Di- 19 X ge la coꝛpoꝛ erũt fetida? imũda:ita ꝙ qͥl muſſis igit᷑ pctis oꝑemur bonũ.NHaʒcj⸗ of ,. be sexr ab alia naules 7 paſſionem maximg nertent in infer.o. gẽ. q obliſcũ deñ. 277 0. T 2 EFEvrta penag eſtvi⸗ I ſio demonũ terribilis. Et nõ ſolũ hec pena ipᷣis dãnatis fi ꝑt a demonib: ĩmo in quattuoꝛ eos affli gent. NHam: . Pꝛimo pauoꝛẽ grandẽ pꝛeſtabũt. Becũdo peccata impꝛoperabũt. Vertio ſuper eos ꝑcutient iugiter. „ANuarto in vnũ cõpꝛunent eos foꝛtiter. Diꝛimo igit᷑ pauoꝛẽ ⁊c̃. Sunt eni viſu Prhoꝛribiles. Uñ etiã naturaliter timem?ꝰ — vigere boꝛrẽda ? pauemꝰ. gxemplũ de 1I bmoõi pauoꝛeꝛ timoꝛe ex viſione demõis Habemꝰ in libꝛo de dono timoꝛis:vbile git᷑ ꝙ qͥdã religioſus de nocte ĩ doꝛmito/ rio iacens incepit clamare hoꝛribilit: ⁊ cũ cõuẽtus ſurgẽs cõueniſſetvidebãt eũ fixis ocuł imobiliter reſpicere ad parie/ ẽ:nec ad aliud rñdentẽ.ſed mirabiliter hoꝛroꝛe cõcuſſuʒ. In mane autẽ reqᷣſitꝰa ſer⸗ qd habuiſſiw:: rñdit ꝙ vidiſſet diabo . 34. ẽ la. Inqᷣſiius aũt cuius foꝛme eſſet: rũdit D nõ poſſe facile deſcribere. Sed hoc dico “ w ſi eſſet furnus ardẽs ex vna parte:⁊ fi/ nũ qᷓ; videre figurã illa. Ideo dicit qͥdaʒ — ſenex in vitas patrũ. Credo ꝙ ſi qs vide —4 ret demones in ea foꝛma quaviſuri ſunt os damnati non poſſet viuere. Hec ibi: ₰ Muartus igit᷑ erit pauoꝛ ipᷣis dãnatis: Snerx ſola viſione vni? demonis: ſed tot gquot ſunt in inferno. Sz quereret quis: Nöõne ex longa moꝛa adinuicẽ talis pa/ uoꝛ poterit ceſſare:dẽ ꝙ nõ:qꝛ oẽs ille pe ne erũt ꝑpetue: ⁊ nõ erit ibi pauoꝛ tm̃ ex viſione demonũ:ſed etiã ex viſione aloꝝ pãnatoꝝ ꝓpter turpitudinẽ ſuoꝝ coꝛpoꝝ imo etiã dãnati cuʒ magno pauoꝛe ſeip⸗/ ſos aſpiciẽt: ſicut exgimur ꝙ aliqͥs hoꝛ/ ret ⁊ pauet videre plagã ſi quã ha/ gura illa ex alia:magꝭ ere rare fur/ bec hoꝛribilẽ. 7dꝛouerh. x. Pauoꝛ hijs qͥ oꝑant᷑ malũ. Et.xxi. Pauoꝛ operantib⸗ 2 iniqͤtaté. Bedo petã impzoperabũt: ex * P“"Impzoperatoe danati multũ cõfundent. Er Widem? ꝙ ex impꝛoꝑatiõe pctõꝝ hoĩes „. F confundunt᷑ ⁊ erubeſcũt ſi ſint verecũdi. Sic demones impꝛoperabũt donatꝭ ſua factis cõtumelias ⁊ turpia inferũt. VUñ Sexta pena coꝛpalis eſt viſio demonũterribilis vicia dicẽtes. Iſte eſt fructus adinuẽtio nũ veſtraꝝ.ſta ſũt ſtipẽdia laboꝝ vr̃oꝝ Ecce qͥd nobiſcũ meruiſtis:cũvos tem/ ptando nobis cõſenſiſtis ſuꝑbiẽdo:luxu riando:rapiẽdo:cogitãdo:loquẽdo:opꝑe/ rãdo:detrabẽdo:ludẽdo:ridẽdo r Ae⸗ cle.xviij. Stultꝰ acrit᷑ impꝛoꝑabit.Ct.x. Exigua dabit ⁊ multa impꝛoꝑabit.Hã exigua fuit delectatio pcti in quã demo/ nes nos pᷣcipitãt:ſed multa erit impꝛopꝑe ratio: qꝛ in eternũ ⁊ vltra. Gtegꝭ. Quos habuimꝰ intẽtoꝛes:in culpis habebimꝰ deriſoꝛes in penis vel toꝛmẽtis. Et hos J D P —k H — valde timẽdũ coꝛdi nobilis. Exeplũ da ₰ S—9O dauid:qui ĩmo oꝛauit dicẽs: Ne irrideãr τ — .— me inimici mei. Et iteꝝ: Ne qñ dicat in 9 micus meus pᷣualui aduerſus eũ. Cõlſi/ dera qᷓ; ta pena ſit hoĩ in doloꝛe exiti im/ pꝛoperare ſua pctã ꝓpter que patit:᷑: et e leuiter potuiſſet euitaſſe ſi voluiſſet: v paruo tiꝑe ꝓ eis penitere? miſcðᷣiã ↄſedq. Exꝑimur etiã ꝙ multi infirmi pꝛe dolo re infirmitatꝭ nõ pñt audire verba que/ cũq;. Cogita igit᷑ ſi potes:qᷓ; guis pena erit dãanatis:qͥ tam infirmi erũt audire ĩ⸗/ pꝛoꝑia pctõꝝ ſuoꝝ: ⁊ hec pena coꝛrñdet detractoꝛibi cõtumeligſis. Vñ cõtume/⸗ lia ꝓpꝛie eſt in verbo. IUñ Alex. de halis Cotumelia ẽ pctm̃ ex impꝛoperio ᷣmo⸗ nis manifeſte tendẽs in nocumentũ ꝓxi/ mi ⁊ extẽſo noĩe dĩ etiã in ſctis eſſe. Vñ illud Ro. i. Cõtumelioſos.i. ſuꝑbos dicit glo. Coͤtumelioſi ſunt qͥ dictis vel — „ cõtumelioſus di velox? tumeus in vᷣbis iniurie.Eſt aũt cõtumelia maioꝛ ſi quis J ia ma noꝛem alterius auferat: hoc eſt peccatuʒ moꝛtale: ⁊ meret penã inferni. Math.v. / Qui dixerit fratri ſuo fa tue:reus erit ge / bene ignis. Sed detractio eſt aliene fa⸗⸗ me per occulta verba denigratio:quo vi cio periclitat᷑fere totũ genꝰhumanũ Jn/ quit glo.ſuꝑ ulud. ccłixxuiij. Cuʒ de⸗ tractoꝛib non cõmiſcearis. Si vero di⸗ catur ex leuitate:nec ſit volunta nocen⸗ alicui dicat erꝰ defectũ coꝛã multꝭ in de, —L trimentũ hono:is. Vñ ſi intẽtio loquẽtꝭ Srrror— 5 ad hoc feraf: vt per verba que ꝓfert ho/ Nrn 6 „ * Ar Septima pena coꝛpoꝛalis di:nec aggrauet᷑ ex circũſtã tijs eſtvenia le. Et multa ſunt alia vicia verboꝛũ vt ſunt ſuſurronũ:deriſoꝝ ⁊ male dice ntiũ qᷣbus coꝛ rñdet hec pena qᷓ;uis etiã alia pctã impꝛoperent᷑ ⁊ maxime impꝛopera bunt᷑ xpᷣlanis qui ſuſceperũt baptiſmũ: alia ſacramẽta ⁊ qͥbus oſtẽſa eſt via ſa/ in inferno poſiti ſunt:oues em̃ foꝛtiter ſe cõpꝛimũt in ouili in hyeme ꝓpter frigus T in eſtate in vmbꝛa ad fugiendũ eſtuʒ. Dic igit᷑ coꝛpoꝛa dãnatoꝝ erunt multũ cõpꝛeſſa:⁊ hec cõpꝛeſſio per demones fſi/ et tanqᷓ; ꝑ executoꝛes diuine iuſticie Co gita igit᷑ ſi eſſes ſub maximo lapide ſiue moꝛte qᷓ;ta tibi pena. Coꝛpoꝛa aũt dãna toꝝ erũt grauiſſime ponderoſa:⁊ vnũ ſu per aliud. Sic vt quidã dicunt:nõ pote 4 r runt ſe mouere. Et itavidet᷑ dicere xus 1 de nõ habẽte veſtẽ nuptialẽ. 15 inqᷣt de illo: Amice quõ huc intraſti nõ habens⸗ veſtez ⁊c. At ille obmutuit. Tunc dixit ſe ND Perce & lutis ⁊ noluerũt ꝑ illã ambulare. Ter 29 tio ſuꝑ eos ꝑcutiẽt iugiter. Beouer Eir. Parata ſunt deriſoꝛibus iudicia ⁊ mal/. lei ꝑcutientes ſtultoꝝ coꝛꝑa. Vnge in li bꝛo de ↄtemptu mũdi dicit᷑ Sũt ibitoꝛ/ toꝛes ſerpẽtibus hoꝛridioꝛes:defoꝛmes: nigri:ſed nõ ad vᷣbera pigri. Nunq; laſ/ ſant᷑ſed ſemꝑ ad hoc renouant᷑:ad mala feruẽtes ſunt ad penaſq; recentes: ſemꝑ triſtari:ſemꝑ ferire parati:ſemꝑ inarde/ rex miniſtris:ligatis pedibus eius? ma nibus mittite eũ in tenebꝛas exterioꝛes: ibi erit fletus ⁊ ſtridoꝛ dentium. Multi ſcũt nec ceſſant:nec reqeſcũt. O qᷓ;ta dã r⸗nec leqeicii C.xxij.glo.Et ſi de vno ditxi na toꝝ pena qui ſine pace ⁊reqͥe talia pa gutẽ vocati ⁊c. E dir de multis eſt te lienduz: ꝑ hoc videt᷑ — 7. tient᷑ t eni pueri q;tũ patiunt᷑ ex ĩ pligabunt᷑ mamb edibus , Llenk. Belunt enit Stu patiunt ex innuere ꝙ ligabunt manmbus? pedibus „ J P 22 erbert virgaꝝ: ſed magis paterenł ſi ita vt nõ poſſint vti mẽbꝛis ad ſuã volũ⸗ bsn 5 groſſis baculis cũ manu foꝛtiſſima ꝑcu/ tatẽ ſicut ligant frenetici ⁊ ſimul comp/ terent᷑. O deus qᷓ;ta pena cũ dãnati val / de ſenſibiles ꝑcutiũt᷑ manibo foꝛtiſſimis demonũ abſ; ceſſatiõe:de qbus. Eccłe. ir. Bunt ſpũs qui ad vindictã creati ſunt ⁊ in furoꝛe ſuo cõfirmauerũt toꝛmẽ ment᷑: ſicut in toꝛculari vue cõpꝛimunt᷑. Et hec oĩa eueniẽt dãnatis qꝛ noluerũt obedire deo ⁊ eius mãdata ſcire et cuſto dire:nec per cõſequẽs deum ſcire. Quia qui ſe dicit noſſe deũ ⁊ mandata eius nõ 4 ta ſua: in tpe coſummatiois effundẽtvir cuſtodit mẽdax eſt. t dicit᷑ i. YJoh.ij. Nõ tutẽ ⁊ furoꝛẽ eius qui fecit illos. Hõ em igitur ſine cauſa Relkihenan. Bongeſtc ſunt dei flagella qbus nos in pᷣſenti ꝑcu tur in infernum x⁊c. tit.niſi ros in comparatione ad flagella ſ en ſempiterna qᷣbus qſi iratus ꝑ manus de Eptimapena coꝛ poꝛalis eſt fames crudelit᷑ af/ fligens. Et nõ ſolũ patientur ĩmo nec de aliquo pane poterũt ſibi ꝓui dere. Pauperes erũt nec aliud poterunt habere. Recoꝛdabunt᷑ pᷣterite refectiõis. AQA Famẽ patient᷑ ꝑpetue afflictionis. Tali 6 monũ ſemꝑverberabit dãnatos. Qð coõo ſ ſiderans ꝓpheta oꝛat dicens: Dne ne nn furoꝛe tuo arguas me:neq; in ira tua coꝛ „ ₰ ripias me. Quarto compꝛimẽt eos in rr w P—D vnüũ foꝛtiter, de qua pena ⁊ pᷣcedẽti dicit᷑ ⸗ð Fcclelia e Ad he moꝛs oppꝛeſſiones: fames ⁊ cõtritio et flagella ſuꝑ iniquos creata ſüt. hec ola. Et de damnato dicit᷑ Job. xx. Vadẽt ⁊ veniẽt ſuꝑ eũ hoꝛribi/⸗ les.ũdemones q hoꝛribiles erũt yt dictũ eſt pᷣus. Et de his oibus dicit᷑ Mathei. xvi ij. Jratus dñs qius tradidit eũ toꝛto ribus.i.demonibus:qui dicunt᷑ toꝛtoꝛes damnatoꝝ. DOicit em Richardus ꝙ coꝛ poꝛadãnatoꝝ erũt mutuovalde cõpꝛeſſa ſicut dicit Hanid de ipᷣis. Sicut oues ter igit᷑ punient᷑ dãnati ꝙ de nulla re nec Eꝑ ſe nec per aliũ poterũt ſibi ꝓuidere. Yn carcerati quidẽ in carceriba huius mun di ⁊ ſi per leipᷣos ꝓuidere ſibi nõ:poſſũt poſſunt tamẽ ꝑ amicos vt per vxoꝛẽ fili/ os cognatos aut alios amicos: aut etiã ꝑ hoĩies miſericoꝛdes qͥ elemoſynas eis largiunt᷑:⁊ ſic qñũq; bene reficiunt᷑. ⁊ hoc eſt eis magna cõſolatio. Sed nõ ſic erit in inferno: qꝛ nec deũ nec aliquẽ creatu⸗ eſt fames crudeliter affligens ſam ꝓpiciã habebũt:ĩmo nõ erit creatu/ tis cum illis turpiſſimis coꝛpo:iba:de q/ ra que nõ nitat creatoꝛis iniuriã vindi/ bus magis verecũdabunt᷑.qᷓʒ ſi eſſent ta care. Bap.v. Pugnabit p eo oꝛbis terra lia qualia ſunt in hoc mudo,.etiã cũ em/ · . / —1 rum ↄtra inſenſatos. Filios eni ⁊ filias:) nib infit mitatib pncis tꝑis. Wbi crunt Px On . „ A vxoꝛẽ ⁊ cognatos quos tmᷣ dilexerũt ſen camiſie delicate: capitegia ⁊ pepla mlie — ti ens inimicos ꝓ pctis que/p eis cõmiſe rũ ⁊ dnaꝝ.tunice duplicate⁊ fodcrate cũ — 6l runt.Et filius litigabit cõtra pꝛem ĩ in/ AlæN ferno: qm̃ exẽplo pꝛis vſurariꝰ: vſurarniꝰ fuit:aut talis aut talis vite vł ꝙ poſſedit caudis amplis⁊ slia huiuſmodiveſtimẽ ta. Vbi lecti molles cũ cooperioꝛijs va⸗ rijs.vbi puluinaria ⁊ tapeta que pedib- ſuſternunt᷑ ⁊ parietiby aꝓplicant᷑. Tune⸗ 0) YT. tus. Pẽ ecõuerſo maledicet filio dicens. „„ — Maledlcta hoꝛa in qua te genui:qꝛ ꝓ te X . hereditatẽ male acqͥᷣſitã: ⁊ ideo ſit dãna/ oꝛ maledicet viro et econtra:ſiłr filia ad matrẽ ⁊ ecõtra Mich.vi. Filiꝰ cõtume/ liã faciet patri:⁊ filia cõſurget aduerſus mr̃em:⁊ ſic inimici hoĩs domeſtici eiuſ: 2 ſic de alijs qͥ ſubditos nõ coꝛrexerũt:qͥ exempla pcti dederũt:vel qͥ cõioꝛtes pec⸗ catoꝝ fuerũt. Nullus igit᷑ ibi erit amicꝰ ſed oĩs hõ deus⁊ diabolus inimicꝰ.nul/ lus erit qͥ miſcdᷣiã habeat de ipᷣis danate imo letabit᷑ iuſtus cum viderit vindictã: manus ſuas lauabit in ſanguie pctõꝛis: vt dicit p.Et ſic igit nõ erit ſpes alicu/) ius auxilij: nec a parte dei nec a ꝑte ꝓxi/ mi. Quãta igitfatuitas ꝓ amoꝛe fatuo: cuiuſcũq; alteriꝰ ſevelle dãnare qui non poterit ſibi ſuccurrere: imo erit inimicꝰ ſi ſit cũ eo dãnatus: vel gaudebit de ſua dã natõe ſi ſit ſaluatus. O q̃ʒta pena ha bere inimicos quos pᷣus tantũ dilexitiqͥ; etiã ſi oibꝛ bonis abũdarẽt:ĩ nullo ei ſuc currere vellẽt. T unc ergo tales ceſſabit oĩs pietas ⁊ miſcdia. Videte quõ de/ bes amare vxoꝛes: filios⁊ filias:aũt ali/ G. .) es aſcuq;. Ped̈o pauperes erũt ⁊c. imo mMnudi erũt:ſic ꝙ nec paniculis paruis co/ 7 P operient᷑. Naum.iij. Reuelabo pudẽda tua in facie tua:⁊ oſtendã gẽt b nudita/ =tem tuã. O deus qͥd facient tunc viri et mulieres qui medo timẽt turpia ſua vi/ deri:q̃ʒta eſſet verecũdia vni honeſtovi⸗/ ro vel honeſte mulieri: nudũ vel nudaʒ eſſe coꝛã ma gna multitudine ꝓpłi. Cer/ te maioꝛ verecũdia ⁊ maioꝛ pena ⁊ cõfu ſio erit ipſis dãnatis nudos eſſe ꝑpetuo coꝛã tanta multitudine demonũ? dãna/ dõ natus ſum illicita acqͥrendo. Sic vx/⸗ omnia talia ꝑ ignem cõflagratõis qͥ pꝛe⸗ cedet faciẽ iudicis:vt dictũ eſt pᷣus etũt: cõſumpta:ĩmo etiã om̃ia caſtra:palacia: ⁊ quecũq; alia edificia. In hijs cogitent qui iſtis tin abutunt᷑: vt ad infernũ de/ ſcendãt.vbi pecunie:vbi theſauri:⁊ alia pᷣcio ſa que tantũ dilexerũt vt ꝓ eis acq/⸗ rendis ſint dãnati. O bone ieſu: vñ no/ bis tanta inſania ꝙ tot expẽſis⁊ tãto la⸗ boꝛe mũdi gloꝛiã querimus:⁊ cõfuſionẽ 8 4 2 inferni nõ curamus.ertio recoꝛdabũ/ Pcn= .—5 A tur pᷣterite refectõis: ⁊ maxime guloſi qͥ/ 7 = tanta cura ⁊ diligentia ſeruierüt coꝛpoꝛi . 1. — aof cum tantis laboꝛiba nocte ⁊ die vacarũt comeſtiõi nõ curãtes de ſalute aiaꝝ ſua/ rum. NHoc pctõ gule infiniti hoĩes dãna bunf. O qᷓ; ta pena qᷓ;ta cõfuſio: ꝙ mo dica ⁊ tam bꝛeui cõmeſtione ſunt danati Sed vt ait Aug.in li.de ↄflice tu virtutũ ⁊ vicioꝝ ventꝰ ingluuies dicit. Ad eſum deus omia mũdana cõdidit:qui ſatura/ ri cibo reſpuit: quid aliud qᷓ; ꝙ conceſſo muneriↄtrradicit. Parſimonia ciboꝝ re- ſpondet.vnũu hoꝝ qð dicis verũ eſt. NHe enĩ homo fame moꝛeret᷑ deus omniaad eſum creauit:ſed ne menſurã comedẽdi excederet abſtinẽtiã imperauit.nam in/ ter cetera ſua ma la ſaturitatẽ maxie pa⸗ nis ſodoma perijt (dño atteſtãte:) qͥ ad ad hierlin ꝑ ꝓxhetã loauikolrs Ezecße xvi. Hec eſt iniqͥtas ſoꝛoꝛis tue ſodome ſaturitas panis. Quspeopter ſicut egre ditur ad medicinã:ſic ad ſumendas da⸗/ pes debet quis accedere. Nequaqᷓ;valet in illis voluptatẽ a ꝓpetens:ſed neceſſita ti ſuccurrẽs. Hinc incarnata veritas ꝑ euangeliũ dicit. uce.xxi. Attendite ne grauent᷑ coꝛda veſtra crapula. Quo cõ⸗ er⸗ inſatiabili iudeoꝝ voꝛacitate dicit pe dicebã vobis nunc aut vel flens di/ co inimicos crucis xpi quoꝝ finis interi 2 . tus quoꝛuz deus venter eſt. Et rurſum: 2 Eſca venter ⁊ venter eſcis:deus auteʒ ⁊ bH Pr⸗— hunc ⁊ has veſtruet. Ille autẽ plene hoc 2 2 P N viciũ ſuperat qui in ſumẽdis dapiba nõ ſemꝑ eſuriẽs tẽperet verũ acuratioꝛes ⁊ lIuauioꝛes epulas:excepta coꝛpoꝛis inſir mitate ⁊ hoſpitum ſuſceptiõe cõtemnit. Sec Augꝭ. Talib, igit᷑ ſic deditis gule dicet᷑ qð dictũ eſt illi diuiti:qui epulabat᷑ qcidie ſplẽdide ⁊ ſepultus eſt in inferno u. xvi. Recoꝛzdare fili: qꝛ re.b. m. v. tua ⁊ laʒarus ſiłr mala:nunc aũt hic cõſola , tr: tu vero cruciaris. Sic igit cruciabũ Lln. arr J. tur guloſi dãnati: quib dicet᷑: Recoꝛda/ re quõ exceſſus multos ⁊ multa pctã cõ/ miſiſti in pꝛandijs⁊ cenis: ꝓpter que da/ natus es. Tunc maledicẽt hoꝛe ⁊ tempo ri quip talia cõmiſerũt. Nolite igi᷑ cha/ riſſimi ſic viuere:ſʒ date elemoſynã pau/⸗ „ peri:vt vobis xpᷣs dicat in die iudicij:il/ lud Math.xxv. Eſuriui:⁊ dediſtis mu- bi manducare. Venite benedicti patris mei poſſidete paratũ vobis regnũ a cõ/ — ſurtutione mundt Guar tur ⁊c̃.de quibs dici Eſa.lxiiij.Etv PTP qui dereliqͥſtis dñm ⁊c̃ p eo ꝙ vocaui et 16 reſpõdiſtis:locutus ſum⁊ nõ audiſtꝭ: ⁊ facietis malũ in oculis meis:⁊ que no ce ſerui mei comedẽt ⁊ vos eſurietis.ec/ ce ſerui mei letabunt᷑ ⁊ vos cõfundemi/ ni.ecce ſᷣui mei laudabũt pꝛe exu lcatiõe coꝛdis:⁊ vos clamabitis pꝛe doloꝛe coꝛ⸗ dis:⁊ pꝛe cõtritiõe ſpũs vlulabitis.dãna ti igitur pꝛe magnitudine famis clama/ bunt qᷓ;ra pena ſit fames poſſunt aliq̃li ter ſcire qui illam paſſi ſunt. Incarcera/ ti nanq; pꝛe magnitudine famis ſolent co medere bꝛachia ſua ⁊? partes coꝛpoꝛis eti a in obſidioibbo plurimis hoies come/ derũt canes. Sed quid dico canes bo/ Apks Theſſa. iij. Multi ambulãt quos ſolum parſimoniã tenet: vt.iſ.refectionẽ famem patiẽ lIni elegiſtis. ꝓpter hoc dicit dũs deꝰ: Ec qua ⁊ igne: nec aqua extinguet ignem: mo:etiã matres ꝓp ios filios. Nec o poꝛ let quo ad hoc hiltoas antiquoꝝ reuol Scctaua pena coꝛpoꝛalis uere. nam ? hijs annis. lxxxvij. vel citra etiam matres comederũt ꝓpꝛios natos- O qᷓ; ta fa mes vt ſic naturalis amoꝛ pe/ reat. Sed reuera fa mes quoꝛũcũq; viuẽ tium nihil eſt ad illã famem inferni que perpetua erit. Cogitet igit᷑ hanc penam qui poterit:qꝛ ſicut dicit᷑de paradiſi gau dijs.i.Coꝛinth ij. ꝙ oculus nõ vidii:nec auris audiuit:nec in coꝛ homĩs aſcendit que p̃pa.deus di.ſe.Ita de penis inferni dicendũ eſt: Quid facient cõtemptoꝛes eccleſie:qui modo nolũt ieiunare: qͥ ibi ꝑpetuo velint nolint:ieiunabũt:cum tã ta fame incogitabili. Melius eẽt hic ie iunare vel minoꝛẽ famem pati:qᷓ; incur⸗ rere illã tam grãdem famem que nunq; deficiet. Aduertamns igit᷑ ad iſta vt ef/ fugiamus tantas penas:⁊ viuamꝰ cum temperãtia nobis a deo indieta: nam di citur in themate:Couertant᷑ ⁊c̃. Ltaua pena coꝛ⸗ o proꝛalis eſt ſitis ſitr cõfigens: vvbl. Motandũ ꝙ circa mẽbꝛũ oꝛis in quo viget ſpecialiter ſitis: licet ⁊ iam totũ coꝛpus ⁊ maxime interioꝛa af/ ficiat.⁊ his penã ⁊ doloꝛẽ ĩmictat.Erũt tñ quattuoꝛ ſpeciales pene.. Hã ei aqua nabrt q ſitim extinguere nõ valebit. Semper ſic cruciabit᷑ cupido bibẽdi mi nime ceſſabit. Bapoꝛ erit amariſſimus in oꝛe veracit᷑ Doloꝛ dentiũ peſſimꝰ toꝛqbit crudelit:) Peꝛimo igit᷑ aqua pᷣſentabit᷑ ꝛc. Vbi Po ſciẽdu ꝙ totus ille carcer eri plenus a/) . „₰ nec ignis eõſumet a quã ſicut fit in hoe E mũdo. Erũt igf ibi ignis? aqua ſił. Sx qꝛ ignis inter elemẽta eſt magis actuꝰ d ⁊ citius nocet coꝛpoꝛi:ideo ad terroꝛẽ il/⸗q larũ penarũ in ſcriptura ſacra in plurib⸗ locis fit mentio de igne qᷓ; de aqua: ⁊ iõ ſicut ignis ille nõ deſtruet coꝛpus: ita et aqua ũlla no extinguet ſitim. O qᷓta pe na haobere tantã qquaque nõ poſſit ſeda re ſitim. Sicut enĩ doꝛmiẽtes ⁊ ſomniã tes ſe habere ſitim⁊ ſomniãtes ſe bibe⸗ re cum ex tali fautaſtico potu non extiꝑ/ ——— r / 2 680 eſt ſitis fimiliter cõfſigens guat ſitis:qᷓ;tum patiunt᷑ in tali ſomnio. Sed ſi quis ſũme ſitiat in vigilia:⁊ ha/⸗ beat aquã ⁊ nõ poſſit bibere:ſume patit᷑ ſed nihil eſt cõparatiõe ad dãnatos qͥ ex aqua tanta pñti ſitim extinguere nõ poſ 4.— ſunt. JYbi erit balneũ aquaꝝ młtaꝝ quo B. & coꝛpus nõ mũdabit᷑. Hoc balneũ debet᷑ a his qJͥſe balneãt in aquis tepidis: ? mł/ jta pctã cõmittũt: vtpote cum balneãt ſe I viri cum mulieribo nõ ſuis: que pctã cõ/ mitti tam in vidẽdo qᷓ; tangẽdo ⁊ loquẽ do ibidẽ poſſunt:deus nouit.de qͥb poſt Hec in cõfefſione nõ loquunt᷑:imo cũ tali bus pctis deſcendũt ad balneũ inferni. Xalia balnea nõ extinguũt ardoꝛẽ con/ cupiſcẽtie carnalis: ĩme accẽdũt. Et de Pecgena aque frigidiſſime pᷣmo dictum eſt. Sʒ circa has penas ꝗdã dicũt ꝙnul O◻ ₰᷑ lus reuertit᷑ de inferno. Sap̃.i. Non eſt agnitus qͥ reuerſus ſit ab inferis Sed ſi rediret aliqs qui vidiſſet infernũ crede// 9-rent ei. Iſtis aͦt põt rñderi multiplici/⸗ v2 . Ker. Pꝛimo ꝑ interemptionẽ pꝛime que — falſa eſt:qꝛ laarus fuit reuerſus. ⁊ ſic di cit Aug“. cum diſcubuit poſtea cuʒ dno = in domo Marthe mkta narrauit in mẽ/ ſa de locis penalibi. Pꝛeterea circa pal/ — ſionẽ dñi multa coꝛpoꝛa ſcõꝝ ſurrexerũt f )2 apparuerũt multis. Pꝛeter iſtos inueni unt alij multi inde rediſſe ex diſpẽſatiõe diuina.vt traianus ⁊ alij de quib inue nit᷑ in geſtis ſancroꝝn. Scðo rñũdenduʒ eſt ꝑ negationẽ ſecũde:qꝛ ſi etiã aliqᷣs in/ de veniret nõ crederẽt ei:ĩmo dicerẽt vł ꝙ nõ indeveniret:vel ꝙ nõ diceret vera. vyt ꝓꝙ ſiẽ ille qui inde exiuit penas ad q̃ͥs Luenerat euaſit:ſic ⁊ ipᷣi poſtqᷓʒ talibi pe nis deputati eſſent equi bene euaderent. MNon attendẽtes ad illud qð ſcribit᷑ in li bꝛo de oꝛtu ſaluatoꝛis. ve inqͥt b datuʒ tnd experiri qᷓᷓ credere. Hoc patʒ 9/ Au rvi de diune epulathe q dixit abꝛae e⸗ Mogo te pater vt mittas lazaꝝ in vomo patrꝭ mei:Habeo eni qͥnq; fratres vt te ſtetur illis ne? ipi veniat in ſocum hunc tfoꝛmentoꝝ. Et ait illi abꝛaam. Habent Moyplen ? ꝓphetas At ille dixit: Hon pater abꝛaò:led ſi qs ex moꝛtuis eiftad) eos pniaʒ agent. Ait autẽ illi: Si moxꝰ ſen ⁊ ꝓphas nõ audiũt:neq; ſi qͥs ex moꝛ tuis reſurrexerit credẽt. Iſte eſt texiꝰ euã gelicus. Quis eni poſſet reſurgere nia/ ioꝛis auctoꝛitatꝭ movſe ⁊ ꝓpbetis ꝑ quo/ rũ oꝛa ſpũſſctũs loquebat:cui magis eẽt credendũ. Aertio dicendũ eſt inis ꝙ h⸗ ipᷣm ꝙ non ita paſſim aliq reuertunt᷑ ad nos ð inferno eſt: vt.ſ ꝓpter hoc illuc ma gis cimeam ire. Sicut dicik i fabula de dit ꝙ alioꝝ aĩialiũ q venerat veſtigia eez 0 retroꝛſum nulla apparebãt Exemplũ de ⸗ 6 2 quodã fratre pᷣdicatoꝛe: qͥ cũ pᷣ licaſſet ö e vulpe qͥ noluit ire ad curiã leonis:qũ vi/ inferno? diceret ei qdã dure credulitatꝭ Maledictꝰ qͥ credet vobis qͥ nõ fuiſtis ibi. Dixit ei frater. Peſſime hoium ſi a/ liqs veniret ad te de inferno nunqʒ cel/ ſares malefacere: diceres enim apud te ꝙ ſi ires in infernũ ꝓpter pctã tua poſſes inde exire ſicut ⁊ ille ertaiger Btems d/ uertẽdũ ꝙ nõ ſolũ fideles:ſʒ etiã ĩ habuerũt fidẽ de inferno. VUñ narrat᷑ in quad tragedia. ideles Senice qͥ nõ habuit fi⸗/ . „ „ g Me- ,1 le⸗ W◻ dẽ nr̃am ꝙ viſum ẽ cuidã ꝙ videret He A 5 l A ronẽ balneãtẽ ſe apud inferos: ?⁊ miſtros 92 aurũ feruẽs ifundẽtes:⁊ cũ videret chox aduocatoꝝ ad ſe veniẽtiũ huc inqͥtvena le genꝰhoiuʒz. O aduocati amici mei ac ceditevt in h̊ vaſe me cũ balneami.Ad/ huc eni ſuꝑeſt locꝰ in eo quẽ reuaui vo bis. Silr młti poete mẽtionẽ faciũt de in ferno in multè ſcripturꝭ. Sunt igit infi/ 2 dicet᷑ magis infra. ſcripture fiat de eo mẽtio:ſicut dictũ eſt: ſiti cruciabit᷑ ⁊ bibẽdi Moꝛtuus eſt aüt di delioꝛes infidelibi qͥ dubitãt de inferno: ĩmo nec ſunt fideles cũ in tot locis ſacre maioꝛs fige bui? u. xvi. vbi dicitur: es: 2 ſepult? eſt ſabit. Quis põt fa cer rei qᷓʒ xpᷣi euzgelin inferno. eleuãs aũt ocłos ſuos cũ eſſet in toꝛmẽtis: vidit abꝛaã a longe:⁊ laʒeruʒ in ſinu eius:⁊ ipᷣe clamãs dixit: Pꝛ abꝛ am miſerere mei:⁊ mitte laʒarũ vt intin gat extremuʒ digiti ſui in aqquam:vt re/ frigeret linguã meã:qꝛ crucioꝛ in hac flã⸗/ ma. Aquaʒ petijt pꝛopter ardͤoem ſitis C e 7 — ſn wraaber 2 t Nona pena coꝛpoꝛalis ⁊ nonduʒ aque guttã ob:inuit nec vnqᷓ; obtinebit. HNotandũ inquit de lira ꝙ lin gua ⁊ digitus methaphoꝛice dicit᷑ in aĩa libus ſeꝑatis q̃les erãt aie laʒari ⁊ diui tis:ſicut in deo qui ſpũs eſt:manus dicit vtus eius oꝑati ratiua:⁊ ſiłiter hic in la Zaro:per digitũ intelligit᷑ virtus eius au xilia tiua:⁊ ꝑ linguã diuitis virtus men tis cõceptus expᷣſſiua. Hec pena maxie deber his qui ꝑ linguã peccant in potu. apie. xi. Per ꝗᷓ quis peccat ꝑ hec ⁊ toꝛ icut ergo ille diues ſemꝑ ſitit qꝛ peccauerat in bibẽdo. Sic potatoꝛes et potatrices qui in hoc multũ peccãt in in ferno ſitiẽt ſi in talibꝛ pctis moꝛiant O qᷓ; ta pena ſemꝑ ſitire ſicut poſſunt ima/ gginart illi qqnq; magnã ſitim paſſi ſunt ꝓ oĩbus diuitijs qᷓs habuerũt in hoc mũ do p copia frumentoꝝ ⁊ vinoꝝ q habue rũt in cellarijs ſuis nõ habebũt buccellã panis nec vas aque ad bibendũ. Quid igit᷑ faciendũ. Certe facere debemꝰſicut pegrini qui exeũtes de patria ſua faciũt burſarios qͥbus ſua tradũt vt ſibi neceſ- ſaria ꝓuideãt. Sic nos tanqᷓ; ꝑegrini qꝗᷣ nõ habemus hic ciuitatẽ manẽte ſed fu/ turã inqͥrimus. Hebõ̃.vlci. Faciamꝰ bur/ ſarios:cõmittamuſ pauꝑibap qͥbus xpᷣs dicet in die iudicij illud Math. xxv. Si tiui ⁊ dediſtis mihi bibere:⁊ille cuius in tuitu dedimꝰ ꝓuidebit nobis in alio mũ do de neceſſarijs ſic ꝙ nõ indigebimus nec patiemur famẽ aut ſitim. Ponũt em̃ in burſa ꝓ futuro tꝑe qͥ elemoſynã dant. Beclakvig. Elemoſynt viri qᷓſi ſaccu/ lus cuʒ eo. Pauꝑes em̃ elemoſynas ſibi datas in celis poꝛtãtvt ibi theſaurũ inue niãt qui dederũt. Uñ dixit otũs Taurẽ rius tyrãno.Facultates ecclie q̃s reqͥris pᷣGſentis ſeculi penas expᷣmere illas inſer ni ſed qᷓ;tũ poſſumus expᷣmimus ꝑ nota ſemꝑ minus dicẽdo ⁊ magis vel maius intelligẽdo. Vide igit᷑ſi ſit pena ipſi oꝛi habere tantã amaritudinem. Et ad hoc poõt referri illnd Oeut. xxxij. Fel dꝛacho nũ vinũ eoꝝ ⁊ venenũ aſpidũ inſanabile i.ſemꝑ cruciãs. Hec pena eritꝓ ſalſis ⁊ ſpẽbus ⁊ alijs delicabilib⸗ q̃ hic come cõnuiſerũt. dimus:⁊ in us ipᷣi dãnati plura pctẽ loꝛ ſit maximus etiã in pñti ſicut ſciunt qui exꝑti ſunt:ita vt plures q̃ſi fatui red dant᷑. Credere debemus illũ doloꝛẽ non deeſſe in ipᷣis dãnatis ⁊multo maioꝛẽ S hic paſſi ſumꝰ:qꝛ ſeriptũ eſt Deut. xxxij. Coõgregabo ſuꝑ eos mala⁊ lagittas me as cõplebo in eis ꝓpter hoc dicit euange liũ:qꝛ ibi erit ſtridoꝛ dentiũ Math. vit ⁊ nõ ſolũ ex maxio frigoꝛe de quo dictuʒ eſt pᷣus:ſed exdoloꝛe intẽſiſſimo ipᷣoꝝ dẽ tiũ. O deus qs poterit oẽs hmõi penas poꝛtare q̃ iq recitate ſunt ſcʒ.xxxij.coꝛꝑa/ les. Hec pena coꝛreſpõdet maxie deuo⸗)½ rantiby:qui dentib ſuis multa deuoꝛant q erãt multũ neceſſaria xpᷣi pauperibus. Ona pena coꝛꝑa n lis erit vᷣecũdia toſuſio Dec aũt ↄfuſio erit i q̃tuoꝛ penis. am ipſi damnati. Tractabunt᷑ viliſime. Zocabunt᷑ turpiſſime. In ſeruitute impia. èð Cum iniquoꝛũ copia. Pꝛimo tractabũnt᷑ viliſime. Tractabũ tur quidẽ vilius qᷓ; aliq̃ res viliſima hu ius mũdi.Job.x. Hec cõſiderãs dicebat Dimitte me vt plã.pau.do.me.añqᷓ; va. cõ i nuarta pena reſpectu oꝛis erit malũ ſiue doloꝛ dentiũ. Cũ talis do £☚ 21 . „ in celeſtes theſauros manꝰ pauperũ de⸗ — 88. , poꝛtauerunt. ete dãnatis ſapoꝛ erit ⁊ nõ re.a.t.t.⁊ o.⁊c.terrã mi.⁊ te. vbi vw. — amariſſimus ⁊c. Jere ix. Cibabo eoſfel m.⁊ nł oꝛ.ſed ſem.h.imbi. Fbi igit᷑ nui / P P. le ⁊ potabo eos abſinthio amariꝰ ad po lus eſt oꝛdo. Nõ em deferent̃honoꝛ regi r - 9) tandũ. Eſt etiã amariſſima mirra ⁊ alo/ pluſq; gracioni. Nec pape plu ſchᷓ mini/ 4 M D 3 1 es ſicut ſciũt qui guſtarũt. Hõ per hoc in ritudo ac ſi comederẽt fel⁊ biberẽt abſin thiſ:iĩmo maioꝛ q; nõ poſſumus ꝑ aliqẽ rellge⸗ ꝙ ibi ſit fel:ſed ꝙ in oꝛe erit ama mo clerico. Nec regine pluſq; pauꝑcule vetule:qͥniita viliter ĩimovilius tractet᷑ ? puniak. . i Reg. iij. Qui cõö⸗/ tennũt me erũt igno ales eim qᷣͥ is ». y — erit verecundia et confuſio hoc mudo fuerũt:in ſtatu digniori magẽ debuerũt deo ſeruire:⁊ ipᷣm honoꝛare ro ne ſtatus in quo deꝰ ipᷣos poſuerat.Qð ſi nõ fecerint de ipᷣis fiet iudiciũ duriſſi/ mũ.Sicut dicit᷑ Bap̃.vi.vt pᷣus dictũ ẽ in tertio mẽbꝛo tertie pene. oꝛdo qͥ nũc ⁊ ᷣm quẽ ſbᷣditi obediũt ſuꝑi/ oꝛi. Ibi nõ obediet magꝭ regi gracio qᷓ; rex gracioni nec reuerebit᷑ nec filiꝰhono vẽ faciet pꝛi:nec filia mri.O reges ⁊ pᷣn/ æipes ⁊ alij qͥ in hoc mũdo tm̃ dilexiſtis reuerẽtiaſ ⁊ honoꝛes:⁊ ſpꝛeuiſt ꝭpauꝑes: cogitate quõ tractabimini in iferno. Sʒ quõ dicit apᷣ.xi.Oia fecit deus in nu/ mero põdere ⁊ menſura:ergo ibi erit oꝛ/ do. Dico ꝙ ibi erit oꝛdo vno mõ et alio mõ nõ.Oꝛdo erit ibi in cõparatiõe pene ad culpã:oꝛdinabit᷑ em̃ pena ſᷣm exigen tiã culpe. Yſa.iij. Agnitio vultus eoꝝ rñ debit eis.⁊ pctm ſuũ qſi ſodoma pᷣdica/⸗ uerũt nec ab ſcõder̃t. Ve aie eoꝝ qm̃ red dita ſunt eis mala:ve im pio in malũ re/ tributio em̃ aĩe eius fiet ei. Rñdebit igit᷑ 2J . bena culpe multipliciter pmo in nuero. Nõ eni eſt cogitatio dictũ vel factũ pꝛo quo ibi pena nõ ſoluai ꝓob.xx. NHoc ſcio pᷣncipio exquo poſitus e ſuꝑ terrã ꝙ laus impioꝝ bꝛeuis ſit ⁊ gaudiu vypo/ crite ad inſtar puncti Et ſequit᷑. Luet q̃ fecit oĩa:nec tñ cõſumet᷑iuxta multitudi nẽ adinuentionũ ſuarũ ſic et ſuſtinebit. Et ſequit᷑. Deuoꝛabit eũ ignis qͥ nõ ſuc/⸗ cẽdef. Hec eſt pars hoĩs impij a deo. Et ..i. Reuelabit᷑ enĩ ira dei de celo ſuper oẽm impietatẽ ⁊ iniuſticiã hoĩm. Notã ter dicit ſug oẽm impietatẽ vt numeꝝ in nuat flagelioꝝ. Sicut enĩ nullũ bonuũ ir/ remuneratũ:ita nullũ malũ impunituʒ. Eccł.xij. Cũcta qᷓ fũt adducet deus in iciũ ſiue honũ ſit ſiue malũ. Item in modo: qꝛ in illa parte coꝛꝑis plus punie tur in qᷓ plus peccauit. Luce xvi. 31 vi. Oiues magis cruciabat᷑in linguaiõ magis re/ inediũ q̃ rebat de lingua: qꝛ mn illa plus peccauerac ꝓpter illicita verba ⁊ cibos. Itẽ in q̃litate qꝛ qui in luxuria peccauit vbi eſt ardoꝛ in coꝛde et fetoꝛ in coꝛpoꝛe plus ardẽti pena ⁊ fetenti puniet᷑. Ita q 6 erit igit illuminabit. In ps. lus peccauit in ſuꝑbia et honoꝛe plus habebit de ↄfuſione:qꝛ qui ſe exaltat hu miliabit᷑ vt dicit᷑ Nuc.xviij.Itẽ in qnãti te:qꝛ qui plus pẽcc 8 punietur otẽtes potẽ poc̃.xviij.Quãtũ gloꝛificauit ſe ⁊ in delicijs fuit:tm̃ date illi toꝛmentũ et luctũ. Sicut eni ideʒ ignis nõ eqᷓliter agit in lignũ viride ⁊ ſiccũ. ſic ignis ge/ ter toꝛmẽta patiẽ henne licet ſit idẽ ignis vt dicit᷑ in ſentẽ/ tijs:nõ tamẽ oẽs eqliter vret:ſed ſᷣm deli cti exigentiã. Nuc.vi.Eadẽ qͥppe mẽſu/ ra qua mẽſi fueritis remetiet᷑ vobis Sic ergo oꝛdo eſt pene reſpectu clłpe. In hoc aũt nõ eſt ſicut dictũ eſt:vel non dicit᷑ ibi oꝛdo:qꝛ elemẽta ibi oꝛdinẽ naturalẽ non ſeruabũt. Ignis enĩ cuiꝰ oꝛdo naturalis eſt ardere ⁊ illuminare ibi ardebit ſʒ nõ dñui interciden tis flã. O exponẽs cipanus dicit. Dñs flammã igniſ intercid et qꝛ ardoꝛẽ in in ferno ⁊ lumẽ in celo ponet:nõ tñ penitus ignis nõ lucebit:lucebit em̃ vt inde dole ant nõ vt gaudeãt. Item nõ erit oꝛdo vt ignis ſeparet᷑ab aqᷓ:ſed erũt ſimul mixta cũ alijs multis vt fumo fetoꝛe ⁊ c. Jdeo ſequit᷑ ſed ibi ſempiternus hoꝛroꝛ inha/ bitãs.vñ Sap̃.iiij.vbi fit ſer mo de nup/ tijs dicit᷑. Erunt poſt hec decidẽtes ſine honoꝛe ⁊ in ↄtumelia int᷑ moꝛtuoſ in ꝑpe tuũ. Tractabũt᷑igit᷑ a demomb eoꝝ toꝛ e⸗ toꝛibus viliſſime. Nulli nec pape nec re- =d=bhr gi honoꝛẽ dabũt:ſʒ qui plus peccauer quctoitas pᷣdicta qꝛ infernꝰ eſt terra te 1 p'us ⁊ cõfu ſibilius tractabunt᷑: punient᷑ „ cdᷣo locabũt᷑ turpiſtime ⁊ ad idẽ facit nebꝛoſa terra miſerie ⁊locus in coꝛde ter re oĩbus miſerijs repletus vt dictũ eſt pᷣ — us: ⁊ in iſto loco poſt iudiciũ generale lo cabunt᷑ oẽs demones et oẽs danati ꝑpe/ tuo abſq; exitu ⁊ ſpe cuiuſcũq; cõlolatio nio th. xxv. Ite maledicti in ignem eternũ. lbi erũt camere huius mũdi oꝛ nate tapetis⁊ picturis:domus cũ tantis expẽſis edite:caſtra:palacia: ⁊ alia ſum/ ptuoſa edificia. Certe hec oĩa erunt de/ ſtructa. AUbi ſedebunt reges ⁊ Bncipes. Vbi lecti molles ⁊ alia ſumptuoſa q̃ tm̃ 22 . p 6/7 2 . CO0 err . 12 . in boc mãdo diligunr vt pꝛo acqſitione taliũ multa cõmittant pctã talia emedo ⁊ vendẽdo cũ mendacijs:ꝑiurijs et alijs fraudibus infinitis que ducũt hoĩes ad infernũ. Quãta fatuitas pꝛo re tranſito/ ria ⁊ qſi momẽtanea tot ⁊ tantas penas Pbetuas ſuſtinere velle. Tertio erunt in — ſeruitute impia. Home eui factus eſt ve ſit dñs omniũ mundanoꝝ. In ps. Dia ſubieciſti ſub pedib eius oues ⁊ bo. vni uer.inſuꝑ ⁊ pecoꝛ.cãpi. Volucres celi ⁊ piſces maris ⁊c. Ita tamẽ vt obediat ei qui fecit eũ:ſcʒ deo ſuo ⁊ creatoꝛi omniũ ſed qꝛ noluit deo obedie:iuſtũ eſtvt cre/⸗ ature ꝓpter ip̃m facte ſint ſibi ad ſuppli⸗ ciũ eternũ:ſicut ſatis dictũ eſt pꝛius:⁊ ve lit nolit hec toꝛmẽca patiet᷑ ⁊ his ſubicie tur. Etiã damnati patient᷑ a demonib- ſi cut ab eoꝝ toꝛtoꝛibo:ſicut dictũ eſt pᷣus O qꝙᷓ; grauis pena his qui in hoc mudo iubere ſiue pᷣcipere cõſueuerũt quoꝝ im/ periũ ⁊ dñatio verſa erit in ſeruitute:⁊nõ i merito cũ in hoc mũdo noluerũt obedi/ re ſuo creatoꝛi:ſuo redeptoꝛi in decẽ pᷣce⸗ ptis. idemus em̃ quo reges? pᷣncipes ceteri dni imo paterfamilias ⁊ mater/ familias ſeruos ſuos ĩmo etiã filios pu/ niunt ⁊ ſubij ciũt ſeruituti aliqñ moꝛteʒ inferẽdo ſm diuerſas trãſgreſſiones ſuo rũ pᷣceptoꝝ vel aliter pumedo ſcʒ incar/ cerando:verberibus caſtigãdo ⁊c Sed Hec eoꝝ pena ⁊ ſeruitus tꝑalis eſt ⁊ trã/ ſitoꝛia: ſed vere ſeruitus inferni eru ꝑpe/ ua:de qua dicit᷑ gere xvij. Seruire te fa ciaʒ inimicis tuis in terra quã ignoꝛas id eſt in inferno qui eſt in medio terrevt dictũ eſt pꝛius.Et ratio buius ſeruitu/ tis reddit᷑ ca.xvi.eiuſdẽ ꝓphete. Quis ðᷣ reliquęrũt me pꝛes vri:ait dñs ⁊c.⁊ legẽ meã nõ cuſtodieruũt ſed e vos peius oꝑa ti eſtis qᷓ; pẽes vr̃i. Ecce eni ambulabat vnuſquiſq; poſt pꝛauitatẽ coꝛdis ſui ma livt me nõ audiat ⁊ eijciã ſcʒ per moꝛtezʒ de terra hac in terrã quaʒ ignoꝛatis ſcʒ inferni ⁊ ſeruietꝭ ibi dijs alienis.i.demo nibus qͥbus obediuiſtis tanq; deo ſerui etls ſcz die acn — vohis requiẽ. ¶ acte.i.ſemꝑ qui nõ dabũt 2 o erut damnati cũ iniquoꝝ copia. Hec copia ⁊ ſocietas da natis erit maxima pena. Nõ eniʒ habet verita tẽ illud puerbiũ Solaciũ miſeris eſt ſocios habere in penisimo qᷓ;to plu/ res erũt dãnati tãto ignis ille ma gis ar⸗ debit: ſicut videmus ꝙ qᷓ;to ſunt plura ligna in igne tãto ardoꝛ ignis eſt maioꝛ? o quot eruũt dãnati Cõſideremus a pᷣnc pio mũdi quot fuerũt hoĩes. Quis poſ/ ſet cogitare ſufficiẽter. Credo ꝙ ſoluſ de us ⁊ qͥbus reuelatũ eſt ſciũt hoꝝ numeꝝ Erũt aũt vt cõiter dicit᷑ ⁊ ita xpus videt᷑ ſentire dicẽdo Math.xx. Multi ſüt vo⸗ cati paucivero electiiplures damnati q; ſaluati.Etiã fetoꝛ erit maioꝛ ⁊ ita de m tis penis:ſicut de clamoꝛe: pauoꝛe:de qᷣ/ bus dictũ eſt. Erit etiã maxima pena vi dere tot demones a q bus nunq; ſepara/ bunt᷑ Cogitet igit᷑ qui poterit hãc penã ſi pena eſt dãnato ad moꝛtẽ eſſe in carce re cũ frigoꝛe fetoꝛe ⁊ alijs miſerijs q̃ ali/ qñ ſunt in carceribus vel cũ hoĩbus moꝛ tuis ⁊ fetidis que aliqñ ſunt cuʒ alijs vi / uis incarceratis:maioꝛ eſt pena dãnatis eſſe cũ tam turpiſſima fetidiſſima ⁊ hoꝛ/ renda ſocietate tot damnatoꝝ:hec medi tari diligẽter facit bene pugnare contra diabolũ ⁊ cauere pctã ne ad hanc ſocie/ tatẽ ꝑueniamus.Cum eni quis conſide ret ꝙ ſi fuerit victus a demõe per pecca/ tum moꝛtale ad illa toꝛmẽta ducet᷑ Cer/ te debet virilius pugnare ne vincat᷑. Ex ep- emplũ egiſippus de cladibe iudeoꝝ nar rat ꝙ cũ quidã de ſocijs alexandri qui pᷣ/ erat magno exercitui videret cõtra ſe ex ercitũ innumerabilẽ pᷣparatũ ⁊ ſui ſume rent cibum ad cõfoꝛtationẽ viriũ:ipſe iu quodã ſolacio dixit eis. Pꝛandeamꝰ nũc qꝛ hodie cenaturi ſumus apud inferos. Muo verbo ita animati ſunt ad fugien/ dum cenam illã ꝙ nullus pᷣter vnũ fugit de pꝛelio:⁊ ſic viriliter pugnauerũt ꝙ vi ctoꝛiã habuerũt. Sic chariſſimi taliter reſiſtamus vicijs ⁊ pugnemus cũ mũdo carne ⁊ demone:vcvictoꝛes exiſtamus⁊ illam ſocietatẽ hoꝛribilẽ euiremus Hec ſocietas deber᷑ illis qͥ in ſocietatibꝛhuius mũdi multa pctã cõmiſerunt:ſicut ſit in 7„7 2 4 . 1 ſetant᷑ in ꝓpꝛijs volũtatibus:vt gaudijs meareant oiuinis. Cu hmõiviris nulla ſit v SEP Becima pe na coꝛpoꝛalis tabernis ⁊ ludis ⁊ choꝛeis ⁊ multis alijs copulis vel ſocietatibus ſatuoꝝ que ſo/ ſa multũ:⁊ ſic bꝛachia ſuꝑ coꝛpus ipᷣius damnati:⁊ caput ſuꝑ humeros: et ſic de cixtates ſuntvitande. QMuia cũ dicit pᷓ. alijs maximũ doloꝛẽ faciẽt:⁊ hoc poſſu⸗ cũ ꝑuerſo ꝑuerteris. Elñ ad hoc eſt ſcůs mus imaginari ex eo ꝙ aliqñ quis ĩ pa⸗ balilius qᷓſi in fine ſue regule dicẽs. Eui ra viros quos erga mãdata dei videris 22„ — , . . . , egligẽtes qui moꝛtui ſuntvirtutib:qui tibi cõmixtio neq; velis cuʒ eis ſermoci/ nari aſſidue: niſi in quo eos poſſis ab er roꝛe reuocare.Ceterũ ſi nõ vales deuita vt publicũ hoſte ʒ. Sepe enĩ per vnã oue inoꝛbidã polluit᷑ totꝰ grex: ⁊ modica ꝑs te aliqua coꝛpoꝛis habet plagaʒ: aut ma lum aliqð in quo ſi tangat᷑ſtatim clamo re magno eiulat. di. O deus vos leditis me:etiam ſeipᷣm illuc nõ audet tangere. Sic chariſſimi coꝛpoꝛa damnatoꝝ erus tam intirma vt in tactu ſuoꝝ mẽbꝛoꝝ ſi⸗ bipenã grauẽ infligant ⁊ talis pena erit illis: qui ſuis mẽbꝛis tetigerunt turpiſſi me ⁊ in talibus pctis moꝛtui ſunt:aut qͥ ſe parauerũt nimis:ſuperflue ſicut⁊ faci I—-r * unt multi ⁊ multe intentione alliciendi ftellis magnũ dulcoꝛẽ vertit in amaritu/ 2 mullt ne . ad peccatũ. Et iuxta hoc põt poni exem Por-t. Lx S dinẽ:⁊fermentũ modicũ totã maſſaʒ coꝛ rũpit: hec ille. Euita ergo ſocietates pec catoꝝ vt poſſis euitare ſocietates dãna/ toꝛum:nã in talibus ſocietatibo iniquo/ rũ viroꝝ nõ eſt memoꝛia de deo: ⁊ ſi eſt:ẽ in malo:ꝑiurando:blaſphemando:⁊ in/ boneſte loquẽdo:vel de abſentibus mur murãdo:⁊ illis detrahẽdo:de talib dicit ꝓpbeta.Conuertant᷑ ⁊c. qui obliuiſcunt᷑ delij:qꝛ ſcʒ nõ ſeruãt mãdata dei ſui. Ecima pena coꝛ d poꝛalis ipoꝛũ damnatoꝝ erit mmiin tactu maxima afflictio: p qᷓ pena intelligẽda eſt: ſciendũ ꝙ coꝛꝑa il/ la erũt valde paſſiua ſed tñ incoꝛruptibi lia. Etp hoc magis intelligẽdo.Cogita aliquẽ valde infirmũ ⁊ debiłẽ in ſuis mẽ bꝛis vel patientẽ guttam vel talẽ in firmi tate. Sunc eni aliqᷓ infirmitates que ita reddũt paſſibile coꝛpus:ſicut ⁊ ego exꝑ/⸗ tus ſum: ꝙ nõ ſufferre poſſũt tactũ alicu/⸗ ius ponderis Talia igit᷑ erũt illa coꝛꝑa ⁊ ita paſſibilia ꝙ in tactu patient grauiſ ſimã penã.⁊ hoc ex q̃ttuoꝛ. Pꝛimo ex tactu ſuoꝝ membꝛoꝛumvalde ponderantiXũ. Scðdo ex tactu ſuoꝝ locoꝝ ipᷣos ↄtinẽtiũ Vertio ex tactu coꝛpoꝝ alioꝝ dãnatoꝝ. Muarto ex tactu demonuncum his con . demnatoꝛzum. q coꝛꝑa dqnatoꝝ erũt põdero Pꝛima igit᷑ pena erit ex tactu ſuoꝛũ mẽ/ plũ qð recitat᷑in ſſoꝛibus ſanctoꝝ:⁊ pari ſius cõtigiſſe legit᷑. Magiſter eni qͥdaʒ dietus ſilo quẽdã ſuũ ſcolarẽ egrotamẽ obnixe rogauit:vt poſt moꝛtẽ ad ſe redi⸗ ret ⁊ ſtatũ ſuũ ſibi denunciaret.Poſt igi aliqͥt dies ſibi a ꝓaruit cũ cappa de par⸗ gameno tota deſcripta ſophiſmatibo ⁊in tus tecta flãma ignis ſiue foderata:qͥ re/ qͥſitus a mgf̃o qᷣſnã eẽt.ait.Ego ſuʒvtiq; qͥ ad te redire ꝓmiſi:q de ſtatu ſuo reqͥſi/ tus ait. Hec ca ꝓpa ſuꝑ me pluſ põderat 2 plus me pᷣmit q; ſi vnã turrim ſuꝑ me haberẽ:⁊ hec eſt mihi data vt eã poꝛtẽ ꝓ głia quã in ſophiſmatib habui. Poꝛro fiãma ignis q eſt cooꝑte:pelles ſũt ðᷣlica te ⁊ varie qᷓs ferebã: q flama me cruciat 7 exurit. Sʒ cũ mgjr illã penã facilẽ iudi caret dixir ei ðfunctꝰ vt extẽderet manũ ⁊ ſic facilitatẽ pene ſue ſen tire poſſʒ.Cũ⸗ q; manũ ſuã extẽdiſſet ille guttã vnã ſui ſudoꝛis dimiſit q̃ pdicti mgr̃i manũ ſa⸗/ gitta citiꝰ ꝑfoꝛauit:ita ꝙ cruciatũ mira/ bilẽ ſentierit: ⁊ ait:talis ſũ totꝰ. Ille igi mgf ex ipᷣius pene acerbitate ſcłm ðlibe „ esteide, A. . s ne ſcolaribe ↄgregat hos vᷣſus cõpoſuit v. Linq̊ coax ranis cras coꝛuis vanaqʒ vaniſ. Ad logicã ꝑgo q̃ moꝛtꝭ nõ ti mergk. rauit deſere ⁊ religionẽ intrare. Et ſie ſclum deferẽs religionẽ intrauit. Iſtud exẽplũ valet ad o dendũ ex põde re illiꝰ ca ppe quõ poſt diẽ iudicij q coꝛ⸗ poꝛa erũt vnita aiabus: expõdere etiam OO L⸗P* 2 6 5 — erit in tactu maxima aff talia eo:poꝝ dãnatoꝝ valde põderantiũ ac ſuoꝝ mẽbꝛoꝝ erit maxima pena in dẽ natꝭ. ſic ꝙ bꝛachiũ dãnati ſuꝑ coꝛpꝰ ſuũ valde paſſiuũunultũ affliget illud cũ illo ardẽti igne ſulphureo:⁊ hoc ꝓ pctis cõ/⸗ miſſis ex oꝛnamẽtꝭ pulchꝛaꝝ veſtiũ⁊ pel liũ diuerſaꝝ:in quibo ſuꝑflue multa ↄſu munt᷑:vbi ex talba magis deberet ſubue niri xpᷣi pauꝑib. lñ nõ dubito ꝙ ſi nob accideret ſicut ili mgro. vicʒ ꝙ vnã gut tam ſiue paruã penaʒ inferni ſen ſiſſemꝰ ſpernerem? multa que nũc ſunt cã ⁊ oc⸗/ caſio nr̃e dãna tiõis:niſi pctã moꝛtalia q̃ Thijs fieri pñt fugiamꝰ. Scðdðᷣo erit pena ex tactu ſuoꝝ locoꝝ ipᷣos dãnatosↄtinẽ tiũ. Sicut eni videmꝰ ꝙ infirmi ſi pone rent᷑ ſuꝑ lectũ durũ vel lapidẽ:paterent᷑ ĩmo in lecto mollivalde patiuni:nec qͥe/ ſcere pñt multi ꝓpter infirmitatẽ ſui coꝛ⸗ poꝛis. Sic coꝛpoꝛa dãnatoꝝ maxie paſ/ ſiua ⁊ ſenſibilia valde affligent᷑ ex tacta locoꝝ.i.coꝛpoꝝ que cõtinebũt illa.⁊ hec pena ſpalis debet᷑ ilis qͥ in lectis mollibꝰ 2 oꝛnatis młta pctã hoꝛrẽda cõmiſerũt. de quib dẽ Amos. vi. Ele qͥ doꝛmitis in leltis eburneis 2 e e e⸗ tisve ſtris. Ve impᷣcatio maledictiõis eterne eſt ſine dãnatiõis his qui doꝛmiũt in le/ ctis oꝛnatis ⁊ ibidẽ laſciuiũt pctã luxu/ rie ⁊ alia mala cõmittendo. De pctõ iſto vide ſi vis.ʒech.xxiij. Vel qͥ etiãvt pi gri multũ tgis perdũt qͥ poſſent oꝛare vł aliqð bonũ facere. de quiby dẽ Hor erb. xxvi. Sicut oſtiuʒ vertit᷑ in cardine ſuo: ita piger in lecto ſuo.O q̃ʒ grauis pena his qͥ aſſueti ſunt doꝛmire ĩ albis linthe/ aminibus⁊ culcitris delicata pluma. O q̃ʒtũ dolebũt eis latera:ĩmo totũ coꝛpus ex tã duro lecto Sʒ poterũt ne dãnati ſe ve tere. Quidã dicũt ꝙ nõ niſi q̃ tũ de/ mones eos vertẽt:ſed q̊modocũq; ſit pe na eoꝝ nõ alleuiat᷑ ex tali verſiõe.de iſto lecto d Eeſa ruij. Derracta eſt ad infe⸗ ros ſuperbia tua cõcidet cadauer tuuʒ: ſubter te ſternet᷑ tinea:⁊ operunentũ tuũ erunt vermes. Aliqͥ tũ dicũt ꝙ in rei ve/ ritate ibi non erũt:⁊ ꝙ nullũ animal erit in interuno:nec viuet poſt diẽ iudicij: ſed ibi tm̃ erunt diaboli? homſes in ꝑpetue carcere cum igne ⁊ ceterꝭ:de quibo dictãũ eſt.ſed ſcriptura loquit ꝑ nobis nota:vt ꝑ illa intelligamꝰ ibidẽ peioꝛa:ita ꝙ ibi⸗ dem erũt mala peioꝛa: ⁊ abominatiões maioꝛes qᷓʒ ſit abomĩatio ſerpẽtũ ⁊ ver/ miũ huiꝰ mũdi. Conſidera igit᷑ ſi debe⸗ res eẽ in lecto:etiã qᷓʒtũcũq; molli cũ.cc. ſerpẽtib ⁊ totidẽ buffonibi: qͥ cõtinue te moꝛderẽt⁊ afſſigerẽt:crede ꝙ maioꝛa pa tierꝭ in lecto ĩ ferni.ſi ibidẽ vadis. er. . tia pena ⁊ grauiſſima erit ex tactu . po⸗ † ere coꝛpoꝛis alioꝝ dãnatoꝝ. O de? qͥʒ/ ta pena erit illis qͥ in infimo loco erunt Cõſidera ſi ſuꝑ te eſſet maxim?lapis ſi⸗ ne mote quã penaʒ ſufferres. Sic vtiq; maxima pena erit ipᷣis dãna tis ex põde re alioꝝ coꝛpoꝝ valde põderãtiũ.In i n// fimo aũt loco erũt falſi xpianr Eln legit l. „ in vita Macharij ꝙ quadã die ip̃e ſan. ctus caput defuncti reperit: ⁊ cum oꝛaſ/ ſet interrogauit illud cuiꝰcaput fuit.Et 5 J rñdit ſe funſe paganũ vel pagani.Et di⸗ xit ei Macharius: Abi eſt anima tunz Et rñdit:in iferno. Cũq; reqͥreret ſi mł tum in ꝓfundo eſſet: rñdit ꝙ tantũ erat in inferno qᷓʒ tũ diſtaret terra a celo.Cui Macharius.Sunt ne aliqͥ ꝓpfundioꝛes te: Rñdit:eriam iudei.Et ille:Et vltra iudeos ſunt aliqͥ ꝓfundioꝛes? Cui ille: Pꝛsſundio res oib ſunt falſi xpᷣiani:qui xpᷣi ſanguine ſunt redẽpti:⁊ tñ pᷣciũ par⸗ u pẽderũt. Hec ibi:Ecce igit᷑ quõ xpᷣia / ni plus punient᷑ q̃ᷓʒ iudei ⁊ alij xpᷣiani:et ciavt baptiſmũ in q̊ ſe fuaturos legẽ ſu/ amꝛ? alia ſacramẽta. Et qꝛ magis igra/ ti:deo plus punient᷑ Et hec pena debet᷑ nõ ĩmerito: : plura a deo receperũt bũſi illis qͥ in tactu circa alios peccauerũto⸗ ſculãdo:tangẽdo ꝑ incitationẽ ad malũ De qu bi pctis etiã pauci cõfitent᷑ credẽ tes nõ eſſe pctim̃ in calib impudicꝭ tacti/ bus cũ dñs dicat Math.v. Quividernu mulierẽ ad ↄcupucendũ eã:iam mecha tus eſt in coꝛde ſuo. Ita dicũt doctoꝛes⸗/ Qui tetigerit ⁊c̃. ꝑ ↄſenſuʒ ad peccãdũ. O xp̃i fideles ſi velitꝭ effugere tm põdꝰ tot coꝛpoꝝ damnatoꝝ abſtinere a tacti 5 5 — . tient᷑oĩa coꝛꝑa a ſe mutuo grauitatẽ: ſʒ Aarentia gloꝛie. RW — Tiea magis in hac pena ? alijs q magis pec· Wermis conſcientie. A.9 — 0 cauerũt affligent. Ouarta pena ex ta ,/ Kancoꝛ iracundie. = r πα ctu erit ꝑ demones: qꝛ ſine ceſſatione vt Tumoꝛ ſuperbie. r P⸗ſgr, †. dictũ eſt pꝛius ſuꝑ talia coꝛꝑa ꝑcutient. Liuoꝛ inuidie. — Coõnſidera igit᷑ſi infirmus grauiter ꝑcu Timoꝛ bene. teret᷑in loco infirmitatis:ſi pateret᷑ Cõ/ Certitudo damnationis. ſidera igit᷑ſi potes qtus doloꝛ erit coꝛpi Detectus conſolationis. 2 bus illis tam paſſiuis ꝗᷓ tam grauiter ꝑg 2Moꝛtiſh deliderium. 9 cutient᷑. Hec pena debet᷑ eis ſpecialiter Werecundũ ſtipendi. ·⸗ . qquui in hoc mũdo alios ꝑcuſſerũt vel occi Se ſunt pene decẽ quarũ q̃libet in q/ — erit in tactu maxima afflictio bus malis ⁊ cõfitemini pᷣteritoꝝ cũ ꝓpo ſito nõ recidluãdi.Sed erũtne aliqͥ vtil li qui erunt ſu ꝑioꝛes qͥ careãt hac pena: Credi põt ꝙ dñs illũ carcerẽ fecit a pꝛin illius dicẽtes: Si penitentiã nõ egerin⸗ incidemus in manus dei et nõ in man hominũ. Nam cõuertent᷑in infernũ om/ nes gentes qui ⁊c̃.⁊ tantum de penis in cipio tate ma gnitudinis caꝑe poſſet ferni coꝛpoꝛalibuns oẽs dãnatos tã demones qᷓ; holes:qꝛ ipᷣe „ n,5 . pᷣſciuit quot eſſent dãnãdi.Et credi pot E nunc tertio VI ꝙ ille infernus poſt diẽ iudicij erit plenꝰ damnatis:ita ꝙ oẽs erũt ↄſtricti ⁊ ita pa derũt vel aliã violentiã in coꝛꝑibus alio dere de penis inferni q̊ ad aĩam q̃ gene/ raliter in dãnatis poſſunt aſſignari.x.ſcʒ tuoꝛ diuidet᷑ vt pᷣus dictũ eſt de coꝛpoꝛa -rü ſecerũt. Mabemus em̃ exemplũ in vi libus. Et ſic iterũ erũt. xl. O homo cogi P ta beati anthonij quõ multitudo demo/ ta ꝓ ſi coꝛpus patiat᷑ ꝙ aia peramplius 9 Jla nũ eũ adeo lacerauit ꝙ miniſter eius eũ punier᷑ q m ipᷣa pᷣncipalius peccauit ⁊ de Iz a qſi moꝛtuũ ꝓpꝛijs humeris aſpoꝛtauit. um offendit. Ham ipſa data eſt coꝛpi vt Cunc; oẽs q eũ comitati fuerãt q̃ſi moꝛ ipᷣm regeret ⁊ nõ ecõtra.ideo plł eſt puni tuũ ploꝛaſſent:doꝛmiẽtibus cũctis ſubi/ enda. Iñ mgf. c.i.di.xlix.iiij.ait Poſt re . to Anthoniꝰ reumiſcit et a miniſtro ad) ſurrectionẽ vo factovniuerſo impletoc; pᷣdictũ locũ ſe iterũ poꝛtari fetit:qͥ cũ ibiiudicio ſuos fſines hẽbũt ciuitates due: ex do oꝛe vulnerũ ꝓſtratus iaceret:ex vir vna xpᷣi alia dyaboli: vna bonoꝛũ altera tute animi demones ad conflictũ excita] maloꝝ:vtraq; tñ angeloꝝ et hoim. Hec bat. Tüc illi infoꝛmas varias ferarũ ap ille. Et ca.i.di.xlv.dicit. Pꝛeteren ſciẽ dũ paruerũt vt iterũ eũ dentib coꝛniby ⁊vn . eſt vr ait Augu. ꝙ oẽs ale cu de ſeculo ex guibus crudeliſſime lacerarẽt Hec invi ierũt diuerſas habẽt receptiones. i. loca ta beati anthonij. VTerberauerũt etiã be vbi boni habẽt gaudiũ mali toꝛmẽta: ſʒ atũ Frãciſcũ ⁊ multos alios deo ꝑmittẽ cũ facta fuerit reſurrectio ⁊gaudiũ bono te. Ita cõiter dicit ꝙ in inferno verbera/ rũ amplius erit ⁊ maloꝝ toꝛmẽeta graul bũt dãnatos:in verberatiõe maximũ do oꝛa:qñ cuʒ coꝛꝑe toꝛqᷓbunt. Hec üle. loꝛẽ faciẽt ipᷣis Oſte ſunt igitpene coꝛpo rationẽ aſſignat Ric. di.xliiij.q.iij. ſecun PeE2 rales dãnatoꝝ. xl. 2 foꝛte plures alie erũt di pncipalis. Pena indt ſpualis pncipa/ — A zI-D e nullus dicere poſſet penas illius loci lius aĩam reſpicit ⁊ pena ignis pncipali 7 ſ2 4 — „ — 0 vt dicũt ſancti.Si qͥs igit᷑ attente hec co gitet:petã dimittet ⁊ cognoſcet ac inqui ret diligẽter q̃ ſit via ſalutis. Eccleſi.ij. Qui timẽt dñm inqͥrent q bnplacita ſũt illi: ⁊ qui viligũt eum replebun᷑ lege ipᷣi us:qui timẽt dñm cuſtodiẽt maãdata illi = us ⁊ patientiã habebunt ad. inſpectionẽ — us reſpicit coꝛpus:pena tñ ſpũalis redũ/⸗ dabit in coꝛpus et pena co Hec ille. Sicut nüc exꝑimur ꝙ duͦ pari tur coꝛpus cõpatit᷑ aĩa:⁊ ecotra:dũ patit aĩa ſimul patit᷑ ⁊ coꝛpus. O q;tus doloꝛ q;ta pena qᷓ;ta triſticia cũ coꝛpus eru af ꝛꝑis in aiam. flictũ pᷣdictis penis:⁊ aia dicedis Zñter Pꝛima pena ſpiritualis 1 is punitio nõ ſolũ ex penis ſᷣm ſe ĩ vtro q; ſed etiã ex redundãtia penarũ coꝛꝑis ad aiam et aie ad coꝛpus. Cogita rogo q;tũ affligeris ⁊ qᷓʒto doloꝛe aia afficiet cũ etiã in ꝑuo mẽbꝛo tui coꝛꝑis pateris ita vt nec poſſis doꝛmire aut q̃lẽcũq; re/⸗ ciꝑe ↄſolationẽ. Sciũt inſap infima/ ti ſunt in coꝛꝑe quõ ſanitate cõcupierũt ⁊ magna oꝑati ſunt in medicinis ⁊ alijs reb vt ſanitatẽ ipᷣam recuꝑarent:⁊ quõ afflicti ſunt. O deus iſte infirmitateſ ni hil ſunt ad alias ꝑpetuas ifernales. Co gita etiã ꝙ dũ aia eſt triſtis quõ coꝛpus tabeſcit ⁊ deficit. Pꝛouer.xvij. Animus gaudens etatẽ floꝛidã facit:ſpũs triſtis execat oſſa. Exemplũ huius habem in li.timoꝛis vbi dicit᷑ ꝙ in vitas patrũ nar ratr᷑ ꝙ duo frẽs dimiſſa pnia regreſſi ſũt ad mundũ:poſtea vᷣo tacti pnia reuerſi ſunt ⁊ recepti:⁊ vterq; incluſus in cella ſeꝑata miniſtratũ eſt eis idẽ genus refe ctionis pᷣm pnĩam taxatã. In fine vᷣo an ni iuſſi ſunt egredi ⁊ eccevnus apparuit valde pinguis ⁊ rubicũdus. Alter vero muso mõ macilẽtus ⁊ defoꝛmis Et inuẽ to ꝑ inqͥ ſitionẽ ꝙ idẽ fuerat vtriq; mini/ ſtratũ ⁊ nõ aliud:mira ti ſunt frẽs ⁊ ipᷣis dimiſſis q̃ ſitũ eſt a pingui qͥd cogitaſſet 2⁊ dixit ꝙ de bonitate dei qͥ eũ reduxerat ſuꝑ hoc gr̃as ages ↄtinue. Secũdus re quiſi tus de eodẽ dixit ꝙ de pctis ꝓpter qꝗ deũ tam grauiter offenderat et penas eternas meruerat ex hoc dolẽs aſſidue. Et iudicauerũt patres eos eiuſdẽ meri ti. Ex his igit᷑ Ppatet quõ ex gaudio vel doloꝛe aie coꝛpꝰ diſponit᷑. Si igit᷑ ſiccoꝛ⸗ pus aie cõgaudet vel cõpatit᷑ ex ſola co/ gitatione:qͥd erit vbi ipᷣa res cogitata pᷣ ſens aderit. Erit igit᷑ maximus doloꝛ in coꝛpoꝛe ex penis ale ⁊ ecõtra. Et ſic oẽs pene coꝛꝑis aſſligẽt aiam ꝑ redũdãtiã 2 ecõtra oẽs pene aie affliget coꝛpꝰ. Pẽ⸗ ſa igithec oĩa diligẽter vt euadere poſ/ ſis tantã miſeriã pniam agẽdo de pctĩs tuis ⁊ dei mãdatis obediendo. Videa/ mus igit᷑ penas ſpuales ipᷣius aĩe ſᷣm ꝙ poſſumus cage ⁊ intelligere ex dictis ſa fei⸗ affligerq; vebemens qᷓ; incogitabi/ Hec quattuoꝛ notat btũ cre ſcripture ⁊ ſancto Ruma igitur erit p carentia gloꝛie. De hac pena aailt Criſo. ſuꝑ Matth⸗omel⸗ xxiij. Due pene erũt in inferno ſcʒ cõbu⸗ ri 2 a regno excidi. Hec pena difficilioꝛ MWulti gehennã abhoꝛrẽt: ſed occaſum illius głie amarioꝛẽ gehẽna penã eẽ aĩo Pone mille gehennas nihil tale quale a gloꝛla excidere:a deo haberi odio audi⸗ re nõ noui vos ⁊c̃. Sed quõ eſt hoc veꝝ qꝛ ⁊ pueri nõ baptiʒati carebũt viſione dei ⁊ gloꝛia ſed inde nõ triſtabunt᷑: quõ ergo diciłcarẽtia głie tanta pena cũ non ſit niſi pena dãni ⁊ nõ pena ſenſus. Rñ/ derur ꝙ q̃ri ſcient ⁊ cognoſcẽt ſe pᷣuari a gloꝛia ꝓpter peccatũ oꝛiginale tin qð fuit actuale ⁊ moꝛtale in pᷣmis parẽtibus et nõ cõmiſſum ꝑ volũtates ipᷣoꝝ pueroꝝ⁊ ideo nõ triſtabunt᷑de hmõi carẽtia glie. Dãnati vo alij cognoſcẽt ſe carere glia ex petõ moꝛtali ꝑ eos cõmiſſo:⁊ iðo ſum me triſtabunt᷑ex tali puatiõe: ſicut ſi q s in hoc mũdo triſtarer᷑ de puatione here /½ ditatis ⁊ patrimonij ſi hec pꝛiuatio eſſe ex culpa ſua ⁊ nõ ſic triſtaret᷑ ſi eẽt ex cul pa patris ſui. “õäl Iſta pena erit ex quattuoꝛ. 7 Pꝛimo quia pꝛiuati ſunt dei viſione- Secũdo angeloꝝ cõſolatione. Tertio ſanctoꝝ cõgratulatione. Quarto celi empirei manſione. tat btũs Greg. in qda ometł.di.Quis intellectus caꝑe ſufftcit illa ſuꝑne ciuitatis qᷓʒta ſint gaudia an geloꝝ choꝛis intereſſe:ecce ſcᷣm:cũ bea tiſſimis ſpiritibus glie cõditoꝛis aſſiſte re:ecce tertiũ:pñtem deivultũ cernere:ee ce pᷣmũ:incircũſcriptũ lumẽ videre:ecce quartũ. Dolebũt igit᷑ oãnati ſe foꝛe pua⸗ tos dei viſione:qua pena ſᷣm Augu. nul la maioꝛ eſt in dãnatis. Hmõi aũt viſio eſt illa beata refectio ex qua viuunt ſan⸗/ cti:iuxta illud Johã.xvij. Hec eſt vita eterna vt cognoſcãt te ſolũverum deum ⁊ quẽ miſiſti ieſum xð̃ᷣm. Hac ergo viſio ne beata pꝛiuabunt᷑ damnati ꝓ quocũq; 2,.— SESSS=S ☛W 2 t e ſe ee l 0 4 10 Enñnt carentia gloꝛie pecrato moꝛtali contra legẽ diuinã com tmiſſio. Rationem huius puanionis aſſi/ Inat ſanctus Tho. in iij.cõtra gẽti.ca. cxliij. Quia in eo qui peccat moꝛtaliter eius auertit᷑ intẽtio volũtatis ab vltimo fme:igit᷑ ei qui peccat moꝛtaliter hec pe na debet᷑ vt omnino excludat᷑a conſecu⸗ cione finis. Hec ille Matth. vij. Diſce⸗ Aite a me oẽs qui operamini iniquitatẽ Item idẽ doctoꝛ ibidẽ ait.AYn his q̃ ſunt oꝛdinata ad finem talis habitudo inue/ mitur ꝙ ſi finis eſt vel erit neceſſe eſt ea q̃ ſunt oꝛdinata ad finem foꝛe:ſi aũt ea qus ſunt ad finem nõ ſunt:nec finis erit. Si enim finis eſſepoteſt etiã nõ exiſtentib⸗ illis que ſunt ad finem fruſtra per hmõi media querit᷑ finis. Homo aũt per ope/ ra virtutũ cõſequit᷑ finẽ vłtimũ qui eſt fe licitas. Si ergo aliqͥs cõtra virtutẽ agat ab intentione vltimi finis auerſus cõue/ niens eſt ꝙ vltimo fine pꝛiuet᷑. Hec ille. Sed qreret quis. Que eſt hecvia ꝑ quã venit᷑ad beatitudinẽ ⁊ qua dimiſſa non puenit᷑. Certe illa eſt de qua ꝓhera ait. Beati immaculati in via qui ambułin lege dñi. Vbi dicit Augu. ᷣmo ſermone ſuꝑ Beãti immaculati. Ab exoꝛdio ſuo magnus pſalmus iſte chariſſimi exhoꝛ/ tatur nos ad beatitudinẽ quã nemo eſt qui nõ expectet. Quis em̃vnqᷓ; poteſtvel potuitvel poterit inueniri qui eſſe noluit beatus. Quid igit᷑ exhoꝛtatiõe oꝑus eſt ad eam rem quã ſua ſponte appetit am/ mus. Naʒ ꝓfecto qui exhoꝛtat᷑ id agitvt exciter̃᷑ volũtas eius cũ quo agit ad id ꝓ pcer qò exhoꝛtationis adhibec eloquiũ. Vi quid ergo nobifcũ agit᷑ vt velimus qõ nolle nõ Fonumus Les guig⸗ bea titudinẽ cõcupiſcunt. Re Sed quõ ad eam ꝑueniãt plurimi neſci ſpõdet Augu. unt. Jgeo hoc docet iſte qui dicit Beati immaculati in via qui am.inle. dñi. Cã qꝙ diceret. Scio quid velis:beatitudinẽ Iris Si ergo eſſevis beatus:eſto ĩmacu latus. Illud enĩ oẽs. Hoc autẽ paucivo unt ſine quo nõ ꝑuemturad id qð om̃s volũt. Sed vbi erit quiſq; imaculatꝰ ni/ ſi in via in qua via niſiin lege dñi/e E hoc beati ĩmaculati in via qͥ am. in.l. do Et ſequit᷑ Hos igi errãtes in falſã bea titudinẽ vera miſeria reqͥrentes reuocat ad viã ſi audiat᷑vox iſta diuina. Bri im. in vi.qͥ am.in.le.do.Tãq; diceret. Quo itis ſupple alia via incedẽdo peritꝭ inqͥt 2 neſcitꝭ. Nõ ulac itur q̃ ꝑgitis quo ꝑue nire deſideratis nã vtiq; bti eſſe deſidera tis:ſed miſera ſunt ⁊ ad maioꝛẽ milſeriã ducũt itinera iſta q̃ curritis.Cã magnũ bonũ q̃rere per mala nolite.Si ad illud ꝑuenire vultis hucvenite hac agite vie ꝑ uerſe relinquite malignitatẽ. Hõ aũt be/ ati inqᷣ nati in erroꝛe qui ambulãt in per/ uerſitate ſeculi. Sed beati ĩmaculati in via qui ambu. in le. dñi · Hec Augu. Vi des ergo quõ pctm̃ moꝛtale eſt occaſio ſi ue caula pꝛiuatois viſiõis diuine Qui ꝭ ſic moꝛiunt᷑ iuſte pꝛiuant᷑ gloꝛia eterna⸗ quia auerterũt ſe afine ⁊ viam ꝑueniẽdi ad illã dimiſerũt ⁊ ceperũt viam ꝑueniẽ di ad infernũ. Nõ ergo mirũ ſi damnati pꝛuant᷑ viſione dei. Et qñ dicit Aug.ꝙæ oõẽs nolũt beatitudinẽ certe verũ eſt: ſed hoc intelligit᷑ de voluntate naturali ſine inclinationevel in generali ſed nõ in par ticulari ſiue volũt voluntate remiſſa ſed nõ voluntate plena ſiue efficaci: qꝛ nõ fa ciunt illud ꝓpter quod poſſent illam cõſe qui. Sicut ſi quis vellet ire hieruſalẽ et tenderet verſus occidentẽ nõ acciperet viam per quã poſſet ꝑuenire hieruſaleʒ. Sic in ꝓpoſito:qᷓ;tus igirur doloꝛ erit in damna tis perdidiſſe tantũ bonũ ex cul/ pa ſua penlſet qui poterit. Secunda pe na eſt qnia pꝛiuabunt᷑ angeloꝝ cõſolatio ne. Beati em nõ tantũ videbũt deum in paradiſo:ſed etiaʒ beatiſſimos angelos qui in tanto numero illic ſunt qui tantũ munc gaudẽt de noſtra ſalute. Sicut di⸗ cit Luce.xv. Gaudiũ eſt angelis dei ſuꝑ vno peccatoꝛe penitẽtiam agente. JIdeo verſa vice gaudebũt hoĩes beati vidẽdo illos qui tantũ dilexerũt eos dum eſſent in hoc mũdo:ſicut gaudet amicus de vi ſione amici ſui. Ideo dicit Grego. nota⸗/ ter ĩ auctoꝛitate pus poſita q;ta ſint gau dia angeloꝝ choꝛis intereſte. Triſtabu aũt danmati de amiſſione huius gratil/ ſimi cõſoꝛcij a quo ꝓpter ſuã culpã pᷣuati ſunt.Tertio triſtabun᷑ de pᷣuatione ſo⸗/ cietatis oĩm ſanctoꝝ hoim:de q̃ pᷣuatio/ ne ſiue ſeparatiõe dici᷑ Math.xiij. Exi⸗ bũt angeli ⁊ ſeparabũt malos de medio iuſtoꝝ :⁊ mittent eos in caminum ignis Erit aũt ſeparatio ad magnã penã. Vñ glo. ſuꝑ Apoca. i.dicit. Hotm̃ dolebunt mali de ſuꝓplicio:ſed qꝛ ſeparabunt᷑ a ta li cõſoꝛtio.O deus qᷓ;tus doloꝛ in tali ſe paratione ⁊ q;tus clamoꝛ qꝛ ſeparabunt in aliqͥ bus pater ⁊ mater a filijs ⁊ filiab quos genuerũt ⁊ ita care nutrierũt:⁊ pa reutes ab amicis ⁊ cognatis cũ qbus vi xerũt. Sed qui ſaluabunt᷑ nõ triſtabunt de tali ſeꝑatione:qꝛ in eis nõ poterit eſſe doloꝛ aut triſticia: ſed danati valde tri/ ſtabunt᷑ Et ratio huiꝰ ſeparatiõis eſtvt ſicut fuerunt in vita defoꝛmes ⁊ diſſimi⸗ les qꝛ ſaluati bñ vixerunt:aut ſi peccaue rũt pniam egerũt. Hamnati vo malevi xerũt ⁊ in pctis moꝛtui ſunt ſic iuſtuʒ eſt vrt etiã ſint diſſimiles in pᷣmio ⁊ ab inui/ rein ſeparati. Stẽ etiꝗᷓ qꝛ angelis nolue- runt acqeſcere ſiue ↄſentire:ideo ſepara bunkt᷑ ab eis ita ꝙ nunq; poſt dãnativide bũt bonos ⁊ ſctõs:pᷣuati hmõi ſanctiſſi/ mo cõſoꝛtio ꝓpter ſuũ pcim̃ in quo cõſoꝛ tio eſt maximũ gaudiũ licet accidentale ſicut no. Greg. in auctoꝛitate pᷣallegata cũ dicit᷑: qᷓ;ta ſint gaudia cũ beatiſſimis ſpiritib głie cõditoꝛis aſſiſtere. Quar ta pena erit pᷣuari celi empvrei mãſione Vbi ſciẽdũ ꝙ ſicut recitat Rich.de.me. vil. lib ij. di. ij. q. l.tercij pᷣncipalis.vltra qqs qͥ ſunt ſupꝛa firmamentũ eſt vnum coꝛꝑale celũ qð vocat᷑ celũ empyreũqð nõ ab ardoꝛe ſed a ſplẽdoꝛe dictũ eſt:qðᷣ ſm cõioꝛẽ opinionẽ intelligit᷑ ꝑ illud ce/ lum qð ſacra ſcriptura dicit deũ creaſſe cũ terra qꝛ firmamẽtũ ſecũda die factũ eſt ⁊ ipᷣm celũ empyreũ eſt locuſ beatoꝝ 2 ipᷣm celũ dñs noluit reuolui ad ſignifi candũ pacẽ ⁊ quieiẽ mentis illoꝝ qui in illo celo reſidẽet ⁊ reſidebũt:⁊ hoc celuʒ dieit Strabo eſſe intellectuale: qꝛ illud celuʒ nõ ꝑcipimus ſenſu: ſed ꝑ fidẽ ꝗᷓ in/ tellectus noſter aſſentit ſacre ſcrioture. Et.qꝗ.ſeqnti dicit ꝙ illud celũ nõ eſt ſtel latũ:ſed vnifoꝛmiter luminoſum ꝑ totũ: qᷓ;uis ſua luinoſitas lateat ſenſus nr̃os ð ideo eſtvel qꝛ ex impꝛo poꝛcionabilis oculis nõ gloꝛificatis ſicut lumẽ coꝛꝑis gloꝛificati. vel ꝗqꝛ aque q ſunt ſuꝑ ſirma mentũ nõ ſunt illius lũinis traductiue: vel qꝛ? ꝓpter eius a nobis longã diſtãtiã multipiicatio ſui luminis nõ ꝓtenditvi q; ad viſum nrum niſi foꝛte ita debiliter vt a viſu nr̃o nõ valeat appᷣhendi.Alijs videt᷑ vicendũ ꝙ ꝓpter illius celi ſubtili tatẽ nõ eſt ibi lux ita ↄgregata vt viſum nrm in pñ̃ti ſtatu mouere poſſit ſiẽ ignis in ſpera ſua que eſt nobisvalde ꝓpinqua reſpectu celi empyrei.nõ lucet ita vt poſ/ ſit mouere viſum noſtrũ eo ꝙ nõ eſt ibi lucꝭ ↄgregatio ⁊ ꝓpter coꝛꝑis ignis ſub/ tilitatẽ. Coꝛpoꝛa autẽ btoõꝝ erũt illi celo ꝓ oꝛnamẽto maximo. ⁊ ideo deus illud celũ ſtellatũ eẽ noluit. Hec Rich. Hoc eſt igit᷑ tanq; palaciũ pulcherrimũ: am/ pliſſimũ: ⁊ clariſſimũ:in quo angeli⁊ ſctĩ vident deũ:⁊ hoc palacio carebũt dãna/ ti ⁊ pon ent᷑ inviliſſimo ſterquilinio infer ni ꝓpter ſua demerita. Et hec pena de/ bet᷑ illis qui hic abuſi ſunt caſtris⁊ pala/ cijs multa pctã moꝛtalia in eis cõmittè/⸗ do.vel domiby alijs de quibaꝛ in quibus coꝛ ſuum nimis aꝓpoſuerũt. deus nouit quõ hoĩ es huiꝰ mudi curãt de ediſicijs tempoꝛalibo ea cõſtruendo cũ maxinis pctis ac ſi eſſent ĩmoꝛtales nõ cogitãtes de pala cio paradiſi Hoc eſt palaciũ qðᷣ ſctũs Tho. apłs BGondofero regi Indie voluit fabꝛicare: ſiue elemoſynis acqͥre/ re. Cum eniveniſſet in India ſicut legit invita ſua deſignato ab apło mirabuli pa lacio et copioſo theſauro accepto rex in aliã ꝓuinciã ꝓficiſcit᷑: ⁊ aphkus vniuerſum theſaurũ pauꝑiby elargit᷑. Per totũ autẽ biẽniũ quo abfuit rex apłs pᷣdicatoꝛẽ in⸗ ſtitit ⁊ inumerabilẽ ꝓpłm ad fidẽ cõuer/ tit. Rediens aũt rex ⁊ que fecerat Tho/ mas ducẽs ip̃m in imo detruſit carceris: donec eum igni daret. Interea Gad fra/ ter regis moꝛt᷑: qui quarta die reſurges: — cůõ — — 2ð1 i 0/ 16. ; Secunda pena ſpiritualis dirxit fratri ſuo. Hic homo quẽ excoꝛiare ⁊ incẽdere diſponebas amicus dei eſt: ⁊ omnes angeli ei famulant᷑:qͥ me in para diſum ducẽtes: quoddã mihi oñderunt palaciũ ex auro ⁊ argẽto ⁊ lapidib⸗ pᷣcio ſis mirabiliter fabꝛicatũ.Et cũ eius pul chꝛitudinem admirarer dixerunt mihi. Hoc eſt palaciuzʒ qð fratri tuo thomas cõſtruxerat. Cũq; dicerẽ ꝙ ianitoꝛ eius eſſem dixerũt mihi. Frater tuꝰ fecit ſe il/ lo indignũ ſi vis in illo manere rogabi/⸗ mus deũ:vt te reſuſcitare dignet᷑: vt illð a fratre tuo poſſet emere reddẽs ei pecu niam quã ſe eſtimat ꝑdidiſſe.Et hec di/ cens cucurrit ad carcerẽ apłi fratri ſuo poſtulans indulgeri abiectiſq; vinculis rogare cepit vt veſtẽ pᷣcio ſam acciperet. Culi aplus. Ignoꝛas ꝙ nibil carnale:ni/ hil terrenũ geſtiũt qͥ cupiñt habere in ce/ leſtibs ptqteʒ vt ſu pple pꝛincipaliter glo rient᷑ in illis. Egrediẽti aũt apło de car/⸗ cere rex occurrit aduolutꝰpedib eiꝰ ve/⸗ niãq; poſtulabat. Tunc aplłs ait. Dul tũ vobis pᷣ̃ſtitit deꝰ vt ſecreta ſua vobis oñderet. Credite in xpᷣm ⁊ baptiʒzemini vt eterni regni participes ſitis. Dixit ei frater rege. Nidi palaciũ:qð fratri meo feciſti:⁊ illud cõparare volui Cui aplus Hoc in ptãte fratris tui eſt.Cui rex: Il⸗ lud erit meum:⁊ aplus fabꝛicet tibi alte rũ qð ſi foꝛte neqͥuerit mihi ⁊ tibi ̊ vnũ cõmune erit. Rñdens apls dixit: Innu/ merabilia ſunt ĩ celo palacia ab initio ſe/ culi pᷣparata:q̃ fidei: pᷣcio:⁊ elemoſynis cõparate. Diuitie aũt vr̃e ad illavos an/⸗ tecedere pñt ſequi vero oĩno nõ poſſunt. Hec ibi:Hec ſunt palacia:de quibus in euãgelio: In domo pꝛis multe mãſiões ſunt. Hic aũt acovpit᷑ palaciũ ſiue domꝰ ꝓ pᷣmio eterno. Sic igit᷑ dãnati carebũt dei viſione ⁊c̃.qꝛ obliti ſunt deũ:⁊ cõuer/ ſi ſunt ad hec inferioꝛa. Ergo recte dicit Conuertant᷑.in infer.o.g. Ecũda pena ſpiri tualis ipſius aĩe erit vermis õ-̃ooböſcientie: de q̊ Eſa. vl. Ver// mis eoꝝ nõ moꝛier.de quoverme. Bona/ uen. in fi.iiij mouet tres queſtioões. Pꝛi⸗ ma: Vtrũ dãnati habeãt vermẽ coꝛpo/⸗ ralẽ. Rñdet di. O Augꝰ. xx.de ci. ponit circa hoc duas opimões. Quidã enivo/ lũt intelligere vermẽ illũ eẽ materia leʒ ꝓpter verba ſacre ſcripture.Alij vero ra⸗ tionẽ ſequẽtes volũt dicere ꝙ vermis il⸗ le ſit ſpũalis:⁊ hoꝝ opinionem dicit ſibi magis placere Et qone ſequẽti qua que rit vtruʒ vermis ſit in dãnatis:rñdendo dicit ꝙ ipᷣa tranſlatio vermis ad doloꝛẽ ſpũale manifeſtat in quib ⁊ quõ ſit ver/ mis ſi attendat᷑ rõ trãſferẽdi. In vermeę enĩ materiali cõſideratoꝛigo: ⁊ moꝛdifi catio. Vermis enĩ oꝛit᷑ ex putrefactõe:⁊ moꝛdet illud in quo oꝛit᷑. Sic in ſpũali doloꝛe non qͥlibet doloꝛ eſt vermis:ſed qͥ naſcit᷑ ex putrefactõe pctĩ: ⁊ tũc pctm̃ di⸗ cit᷑ putridũ qñ anĩia in eo reqͥeſcit:rurſus opoꝛtet ꝙ in doloꝛe ſit moꝛſio.hec aũt eſt ex ↄcurſu duoꝝ mouentiũ ſibi inuicẽ ob⸗ uiantiũ ⁊ reſiſtentiũ.⁊ iſta duo mouẽtia ſunt in hoĩe.volũtas naturalis:⁊ delibe ratiua quarũ vtraq; mouet. Iſta cõcur⸗ rũt ꝑ cõſcientiã dictantẽ aliqð factũ efſſe indebitũ:⁊ tũc obuiãt qñ naturalis dete/ ſtat᷑ indebitũ ⁊ deliberatiue placet:tunc autẽ reſiſtũt qñ vtraq; in ſuo actu viget ſic:ꝙ illa efficaciter deteſtat᷑⁊ iſta imuta biliter adheret. Scðᷣm hoc igit᷑ ptz in qͥè bus eſt vermis ⁊ qñ.nam deficiẽte ↄ»cur ſu qui eſt ꝑ pctĩ cõſcientiã nõ eſt vermis ſicut in hereticis.⁊ in his qui credũt pec cando bñ feciſſe. Deficiẽte etiã obuiatõe nõ eſt vermis.vtpote in his qui dolẽt de culpa ſᷣm volũtatẽ ⁊ nõ tm̃ naturalẽ:ſed etiã deliberatiuã:vt ſunt penitẽtes.De⸗ ficiẽte etiã reſiſtẽtia nõ eſt vermis.vtpu/ ta quãtavolũtas tanta delectatõe fert᷑ in pctm̃ ꝙ abſoꝛbet motũ volũtatꝭ natura/ lis: vt nõ ſentiat:⁊ ſic ptʒ quare vermis deficiat: aut ꝓpter defectũ putrefactiõis in iuſtis.aut ↄcurſus in cecis.aut obuia tionis.in penitẽtib vero aut reſiſtentie. vt in his qui peccãt libidine.Et ex his ptʒ ꝙ in dãnatis vigebit vermis: qꝛ ibi erit pctĩ putrefactio: ex hoc ꝙ pctm̃ fina liter remãſit in anĩia eoꝝ. Ibi erit cõcur/ c * 4 . Erit vermis conſcientie ſus ꝓpter pctõꝝ apertiſſimã viſionẽ. Ibi erit obuiatio ꝓpter volũatẽ deliberatiue obſtinationẽ ⁊ ſinderiſis remurmurati/ onẽ. Ybi erit reſiſtẽtia:qꝛ delectatio pctĩ erit ablata ꝑ penaꝝ acerbitatẽ. ⁊ ex hoc ipᷣius ſindere ſis actio erit foꝛtificata:et ex h̊ vermis mirabiliter rodẽs⁊ puniẽs. Item idem doc.di.xxxix.ij.q.iiij. in pᷣnci pio ait. Quẽadmodũ ab ipᷣa creatõe in⸗/ tellectꝰ hʒ lumen qð eſt ſibi naturale in- dicatoꝛiũ dirigẽs ipᷣm intellectũ in coꝭ̊/ ſcẽdis.ſic affectꝰhʒ naturale q̊ddã pon/ dus dirigẽs ipᷣm ĩ aꝓpetẽdis. Aꝓpetẽda aũt ſunt in duplici genere.quedã enĩ ſũt in gñe honeſti:quedã in gñe cõmodi: ſicẽ 2⁊ cognoſcibilia ſunt in duplici gñe.q̃dã in gnñᷣʒe ſpectabiliũ:⁊ quedã ex parte mo/ raliũ. Et quẽadmodũ cõſcia nõ noĩat il lud indicatoꝛiũ: niſi inqᷓ;tũ dirigit ad o/ pera moꝛalia:ſic ſindereſis nõ noĩat illð põdꝰ volũtatꝭ:ſicut volũtatẽ cũ ipſo põ/ dere:niſi inq;tũ hʒ illã inclinare ad bo/ nũ honeſtũ.Et ſicut nomẽ ↄſciĩe põt acci pi ꝓ potẽtia cũ tali habitu:vel ꝓ hĩtu ta/ lis potẽtie: ſic etiã ſinderiſis. viſitato tñ mõ loquẽdi ſinderiſis magꝭ noĩat potẽ/ tiã habitualẽ qᷓ; noĩet hĩtũ Et qꝛ iſta po tentia nunqᷓ; ſeꝑat᷑ ab illo hitu. Hinc eſt w hitus ⁊ potẽtia vno noĩe cõpꝛehẽdunt᷑ ⁊ potẽtia illa:vt ſic hituata nomẽ ſui hi/ tus ſoꝛtit᷑. ⁊ ita diẽ̃ id qð ſtimulat ad bo/ nũ. ⁊ ita ſinderiſis noiat potẽtiã affecti/⸗ uã ſᷣm qð mouet᷑ naturalr ⁊ recte. Hinc eſt ꝙ dẽ ſuꝑ alias potẽtias volare:⁊ alijs errãtibo nõ ſe ĩmiſcere:ſed eas coꝛrigere. Huiꝰ aũt ſunt tres actꝰ.vt vicit li.iiij.q. penul. Unus qᷣdẽ qͥ eſt iſtigare ad bonũ 2 iſte qͥdẽ ablatꝰ eſt a dã natꝭ:qꝛ nõ am/ pliꝰ eſt locꝰ bñ faciẽdi.Scõðs eſt qͥ eſt re/⸗ trahere a malo faciẽdo:⁊ iſte extinctꝰ eſt in demonib vel dãnatꝭ Pier impꝛtobaz maliciã voluptatꝭ eoꝝ. Tertius qͥ eſt re murmuratio qᷓ malũ factũ.⁊ iſte manet in eis iuſto dei iudicio.tñ ſᷣm actũ iſtũ in dãnatis nõ remurmurat malo culpe: qꝛ inhoneſtũ. Sʒ qꝛ ex ̊ puniat᷑.vñ iſte ali/ uo mõ eſt extictꝰ. Et qꝛ demões nõdũ entiũ acerbitatẽ penaꝝ inteſe vt dãnaci: ideo nõ hbñt ita remoꝛſuʒ. Sane põt dici ꝙ ſinderiſis remurmurat malo facto: qꝛ indebitũ. Ipᷣa eĩ cõfert culpã ad penã:⁊ ꝓpterea reſpicit honeſtũ ⁊ nõ cõmoduʒ⸗/ Et iterũ ipᷣa volũtas deliberatiua dete/ ſtat malũ culpe ꝓpter penã. Nollet eni ĩ⸗/ pius peccaſſe vel feciſſe. VUñ hʒ tot mala neceſſe pati: vł ſaltẽ mallet nũ q; habuii ſe electionẽ qᷓ; eẽ in tãta miſeria ⁊ doloꝛe Vñ ad iſtũ actuʒ ſinderiſis ẽ dei inſttm ad flagellãdũ iniquos. Hec Bonauen⸗ Erit igitur remurmuratio ĩ dãnatis ex quattuoꝛ. Pꝛimo ex peccatis cõmiſſis. Secundo ex bouis omiſſis. Tertio ex bonoꝝ foꝛtune vili exercitio⸗ Quarto ex bonoꝝ gfe fruſtrato ſbſᷣſidio⸗ Pꝛimo igit᷑ erit remoꝛſus ↄſcĩe.i.qͥ oꝛie tur ex oñſiõe ↄſcĩe ex pctis cõmiſſis.i.ꝓ/⸗ pter pctã ſuꝑbie:auaricie:luxurie⁊c̃.que cõmiſerũt coꝛde oꝛe ac oꝑe. O ꝙ cõmiſe rũt pła pctã cogitãdo:loquẽdo:⁊ oꝑan/ do.Fiet ãt iuſto dei iudicio inqͥt Bona⸗ uẽ.q.vlt᷑.ꝙ mali ſił oĩa pctã meoꝛent᷑: vt de oĩbꝛotinue toꝛqant᷑.O pauꝑ pctõꝛ co gita ſi potes qᷓ;ꝰ iſte doloꝛ erit.Eſſet nã/ q; magnꝰ doloꝛ ſi ex putre factõe tue car nis vᷣmes oꝛirẽt᷑: ⁊ ↄtinue moꝛſu crudeliſ ſimo te moꝛderẽt. Certe maioꝛ erit do⸗ loꝛ ex pctis ↄmiſſis q̃ dãnatꝰↄſiderabit ꝑppetuo ⁊ ſine ceſſatõe.De q̊ doloꝛe dicit Saßp.v. vt pᷣus dictũ ẽ. Vidẽtes ⁊c̃. In/⸗ terli.ð glia ad penã ſe ꝑductos turbabũ tur timoꝛe hoꝛribili:? mirabunt᷑i ſubita tiõe inſeꝑate ſalutꝭ gemẽtes pᷣ anguſtia ſpũs dicẽtes ĩtra ſe pniaʒ ageteſ.Hi ſũt q̊s aliqñ habuimꝰ ĩ deriſuʒ ⁊ ĩ ſiłitudinẽ impꝛopꝑij: nos iſenſati vitã illoꝝ eſtima, bamus inſaniã:⁊ finẽ illoꝝ ſine honoꝛe: quõ ̊ cõputati ſunt int᷑ filios dei: ⁊ inter ſtõs ſoꝛs illoꝝ ẽ. Ergo errauimꝰ avia vᷣi⸗ tatꝭ⁊ iuſticie:lumẽ nõ luxit nob:⁊ ſol in/ telligẽtie nõ ẽ oꝛtꝰ nob. Hec dicẽt dãna ti ĩ die iudicij penitẽtes ð pctis cõmiſſis ⁊ vidẽtes illos ſaluari q̊s h̊ ↄtẽpſerũt.ſʒ vere hec pnia erit nimis tarda: nec eis ꝓderit: qꝛ erũt extra ſtatũ merẽdi. Hec pena debet᷑ eis qͥ h pctã ſua nõ doluerũt: * — — Tsz ☚ . Secunda pena ſpiritualis nec de eis cõtriti ſũt nec ↄfeſſi.⁊ ſẽ ſile de hac pena vᷣmis:ſic ſi qͥs exñs in carcere cõſideraret mala q̃ fecit ⁊ dolet ſe feciſſe Apter penã carcerꝭ quã patit᷑. Sic dãnati Apter penas hoꝛribiles q̃s patient᷑vehe mẽtiſſime dolebũt:⁊ ſe peccaſſe triſtabũ/ tur:nec poterũt ſe auertere ab illa ↄſide ratõe.Sed q̃rit Bonauẽ q.penł.di.xlix. AVlitrũ erũt ibi tenebꝛe ſpũales?.Et rũdẽ do dicit ꝙ ſiẽ eſt triplex actꝰ lucꝭ coꝛꝑatł manifeſtare:dirigere:⁊ delectare. ſic ĩ lu ce ſpũali ſi loqᷓmur qᷓ;tũ ad pᷣmũ actũ.ſic dico ꝙ nõ oino extra lucẽ erũt: qꝛ aliq̃ e/ rũt etiã manifeſta:ſʒ illa ſolũ q̃ faciũt in/ cumulũ pene.Et ↄñter ibidẽ diẽ ꝙ coꝛ/ datio aliꝝ ẽ ad meſticiã ⁊ doloꝛẽ ⁊ ↄfu ſionẽ.aliq̊ꝝ ad rõis directionẽ.aliq̊ꝝ ad oſolationẽ:ſcdᷣam⁊ tertiã nõ hñt danati nec reſpectu alioꝝ:qꝛ nõ eis ẽ mẽoꝛia dei vel vt ↄuertant᷑ ſiue recõuertant᷑ad ipᷣm aut vt delectent᷑ ĩ ipᷣo vigebit:tñ ĩ eis ac tus mẽoꝛie qtũ ad pᷣmũ.ſ.ðſolationẽ:qꝛ ſe hẽbũt mẽoꝛiã pctõꝝ q̃ ↄmiſerũt:⁊ edi quẽ offenderũt:vt pᷣus dixi.Si loqᷓmur qᷓ;tũ ad ſcðdᷣm actũ: ſic dico ꝙ oĩno erunt extra lucẽ:qꝛ nõ poterũt dirigi.Erũt em̃ extra oẽm viã ⁊ tpᷣs ⁊ locũ bñ agẽdi.Si ; tũ ad tertiũ. Sic dico ꝙ erũt extra lu⸗ cẽ oĩno:qꝛ nihilcognoſcẽt actu in q̊ dele⸗ xtent᷑.Erũt enĩ oino abſoꝛti a magnitu/ Aine penaꝝ:ita vt nõ liceat eis cogitare aliq̃ delectabilia Etita qñ dẽ ꝙ ſũt oĩno excecati extra deũ.h̊ intelligit᷑q; tũ ad di rectionẽ ⁊ delectationẽ. Nec heẽbũt amo xẽ boni honeſti ſʒ cõmodi.Sic nec cogi/⸗ tabũt de bono honeſto:ſʒ ti cõmodo.vñ cognitio nulla exibit ĩ eis in actũ q̃ ad ip ſoꝝ nõ faciat cruciatũ:vłꝑ ſe vel ꝑ accñs Dic igit᷑ ex pctĩis cõmiſſis erit magnꝰdo loꝛ ↄtinue coꝛrodẽs. Scðo erit vermis⁊ poloꝛ vehemẽs ex bonis omiſſis:⁊ maxi ime neceſſarijs ad ſalutẽ:vt in xpᷣianis ne gligẽtia in noticia ⁊ obuãtia mãdatoꝝ 2 in alijs negligẽtia ĩ noticia ⁊ obſuãtia ꝓmiſſoꝝ.ſ.votoꝝ ⁊ alioꝝ q̃ debuerũt fie/ ri.Odãnati qᷓ;ta bona faceretꝭ ſi poſſetꝭʒ redire:ſʒ vere qᷓ;diu fuiſtꝭ in H̊ mũdo no/ luiſtꝭ acqᷣeſcere vᷣitati:nec adherere bont tati:ideo nõ eſt mirũ ſi eſtis dãnati.Ex/ emplũ huiꝰ legimꝰ:Duo frẽs fuerũt q̃rũ vnꝰ fatuꝰerat:⁊ alter ſapiẽs qͥ ibãt ꝑviã. Cũ aũt veniſſent ad biuiũvbi erant due vie:vna delectabilis ⁊ alia aſpera.fatuꝰ reſpiciẽs viam delectabilẽ:dixit ſapiẽti. Eamꝰꝑ iſtã viã. Sapiẽs dixit ei: Frat ⁊ ſi iſta via ꝑ quã vis ire ſit delectabilis tñ in fine ducit ad male ho ſpitiũ.vñ ↄſu lo ꝙ eamꝰ ꝑ viã iſtã:qꝛ Iʒ ſit aſpera:tñ in fine ducet ad meliꝰ hoſpitiũ.Rũñdit fatu us. Volo magis credere oculis meis qᷓ; tibi de hijs que nõvides.Et poſuit ſe in illa via:qð vidẽs ſapiẽs⁊ nolẽs eũ dere/ linqu ere:ſecutꝰ eſt eũ. Pergẽtes aũt in⸗ ciderũt in latrones qͥ eos diuidẽtes po/ ſuerũt in diuerſis carceribi. Factũ ẽ aũt vt rex terre illiꝰfaceret oẽs incarceratos educi coꝛã ſe die q̃dã ad iudicandũ eos. Veniẽtes aũt iſti inter alios cũ ſe ibivi/ derẽt dixit ſapiẽs regi.Dñe cõqueroꝛ de iſto fratre meo:cũ em eſſemꝰin via:⁊ ipᷣe fit fatuꝰ:⁊ ego reputatꝰ ſim ſapiẽs:nole/ bat mihi credere:vt iremꝰꝑ qnãdã viaʒ bonã quã eũ docebã:ſed fecit me ire per malã:in quã incidimꝰ in latrones vnde reus eſt moꝛtis mee.Fatuꝰ vero dixit re/ g.: Dñe:ĩmo ego cõqueroꝛ de eo:qꝛ cũ ſit ſapiẽs nõ debuit me tam facile ſeqͥ ꝑ vi/ am quã ſciebat eſſe malã:qð ſi nõ feciſſ,- ego rediſſem retro:⁊ ſecutꝰ eum fuiſſem ⁊ euaſiſſeʒ ꝑiculũ:vñ reus eſt moꝛtꝭ mee. Hijs auditis rex dedit ſniaʒ dicẽs. Tu fatue noluiſti ſapienti credere: ⁊ tu ſapi ens ſecutus es fatuũ: ideo vterq; ſuſpẽ/ demini. Sic erit in die iudicij vel in cõ⸗ ſummatione ſeculi cum exibũt anime de inferno:vel alijs locis ad recipiendũ coꝛ poꝛa⁊ iudicandum coꝛam deo.Quia e/ nim coꝛpus fatuũ ſequi noluit cõſiliũ ſpi ritus:⁊ ſpiritus ſapiens ſecutus eſt coꝛ/ pus:fatuũ vtrunq; condemnabit᷑ ꝓpter hoc dicit᷑ Apocalip.i. Eius ſentẽtia gla dius ex vtraq; parte acutus: qꝛ ſcʒ per/ det coꝛpus ⁊ animã.Et qꝛ hoc valde ti⸗ mendũ eſt dicit᷑ Matth. x. Illũ timete qͥ poteſt coꝛpus ⁊ aiam ꝑdere:in gehẽnaʒ ignis. Erit igitur in dãnatis doloꝛ ma / Erit vermis conſcientte xtmus:qꝛ fuerut remiſſi? negligẽtes cir ca opera ſue ſalutis. Joh.viij. Qui icre/ dulus eſt verbo dei:ira dei manet ſuꝑ eũ Quãtũ ſint ſoliciti hoĩesdevita coꝛꝑali ſatis ptʒ:qᷓ; negligẽteſ de ſua ſalute etiã patet:imo dicũt ꝙ ea que pᷣdicamus nõ ſunt vera.Chariſſime non credis tu deo qui nõ põt mentiri. Nõne credis euãge/ lium eſſe verbuʒ dei in quo fit mentio in plurib locꝭ de inferno ⁊ penis eius.Tu bene credis de gaudijs paradiſi.Quare Quia tuvis ſalutẽ tuã:ſed remiſſe qꝛ nõ vis aliqualẽ penã ⁊ diligentiã facere: vt acqͥras illã.O qᷓ;tus doloꝛ erit in dãna/ tcis cum ſcient tãtas penas incurriſſe ex negligẽtia bene agẽdi:⁊ hoc erit eis ma xima penacõtinue remoꝛdẽs. Tertia pena ſiue remoꝛſus cõſcientie erit ex bo/ noꝝ foꝛtune vili exercitio ſiue abuſu.O deus quõ vtunt᷑.imo abutunt᷑ hoĩes bo/ nis terrenis que data ſunt ad ſalutẽ pcu randã:⁊ vt mediũ ⁊ occaſio ſalutis qua/ ſi cũctis eſt notũ.alijs retinentib multa ſuꝑflua nec pauperib tꝑe neceſſitatꝭ mi niſtrãtib.alijs in edificijs:veſtibꝰ:ludis ⁊ alijs pctis exponentib. Oqᷓ; grauiter dolebũt de oĩb his pctis. Sed vere ho/ mines huius tꝑis adeo ſunt inſenſati ꝙ ſolũ de his reb tꝑalib curant quaſi im/ moꝛtales eẽnt.Et ego dico tibi ꝙ tu mo rieris: experiẽtia te docet. Cur igit᷑ non cogitas ꝓpter qͥd tibi data ſunt hec terre na.Exemplũ recitat btũs Gꝛeg.de quo dam qui dedit calciamẽta:de quibs ope/⸗ rari ſolebat:de quo quidã ꝑ reuelationẽ vidit ꝙ ei domus edificaret᷑ in celo:ſed eius cõſtructões ſolũ die ſabbati opera/ ri videbant᷑.qui Gꝛegꝰ.eiuſdã viri vita,ʒ poſtmodũ diligẽter inqͥrẽs iuenit: ꝙ ipᷣe ex his que ſinguł dieb laboꝛabat qͥcqͥd exvictu⁊ veſtitu ſuꝑeſſe potuiſſet die ſab batis ad eccłiam pergẽs pauꝑib eroga bat.O auaricia auaricia quot hoĩes du/ ces ad infernũ ſolus deus nouit. Unde diues ille Lu.xvi.ſepultus eſt in inferno cui dictũ eſt cũ pereret guttaʒ aque. Re/ coꝛdare:qꝛ recepiſti bona in vita tua: la/ garus vero ſilr mala.nunc autẽ hic cõſo/ latur:tu vero cruciaris. Hec pena debeł bis qͥ nolũt adnertere in vſu licito ⁊ ho/ neſto: ⁊ vtili bonoꝝ tꝑaliũ a deo ſibi cõ/ ceſſoꝝ. O deus ſi poſſent diuites huius mũdi duʒ erũt in inferno poſt reuertiad ſuas diuitias:quõ modicũ coꝛ vellent il⸗ lis aꝓponere.iuxta illð põẽ. DHiuitie ſi af⸗ fluant.n. coꝛ.ap.ĩmo diligẽtiſſime diſtri buere. O diuites diuites penſate verba iacobi.Ja.i.Agite inquit iacobsdiuites ploꝛate vlulãtes in milerijs vris que ad ueniẽt vobis. Diuitie veſtre putrefacte ſunt: ⁊ veſtimenta vr̃a a tineis comeſta ſunt.aurũ ⁊ argentũ vrjm eruginauit: et erugo eoꝝ in teſtimoniũ vobis erit:⁊ maã ducabit carnes vr̃as ſic ignis. Theſau/ riʒatis vobis iram.i.dãnationẽ.Et mã/ ducabit nõ ſolũ carnes ſed etiam aĩas.i. nõ cõdẽnabimini ſolũ in carne:ſed etiaz53 in aĩa ꝓpterveſtrã auariciã.Et ſequitur: Ecce merces oꝑarioꝝ qui meſſuerũt re/ giones vr̃as que fraudata ẽ a vobis cla⸗ mat: ⁊ clamoꝛ eoꝝ in aures dñi ſabaoth introiuit.Epulati eſtis ſuꝑ terrã:⁊ in lu xuris enutriuiſtis coꝛda vra. Quarta pena vermis erit remoꝛſus ſiue doloꝛ ex bonoꝝ gratie ſubſtracto ſubſidio.Dona gratie ſunt duplicia:qꝛ quedã gr̃e gratꝭ date vt eſt ſciẽtia:bonũ ingeniũ:ſanitas: eloquẽtia:⁊ multa talia.Alia ſunt bona gratie gratũ faciẽtis que dat᷑ in ſacamẽ tis. Dolebũt igit᷑ dãnati:qꝛ non vſi ſunt ad ſalutẽ his gratijs. Ro.vi.Gꝛatia dei vita eterna.Et in põ.Gꝛatiã ⁊ gloꝛiã da bit dñs. Et maxime qui ĩ ſacramẽto ba/ ptiſmi gratiã cum alijs virtutib:⁊ ma/ xime fide ⁊ ſpe ſuſceperũt. O qᷓ;dtum do/ lebũt qui adeo fuerũt diſpoſiti ad ſalutẽ vt ſtillã cuſtodiſſent in celeſti gloꝛia cuʒ alijs beatꝭ poſiti fuiſſent ⁊ ad celos aſcẽ/ diſſent.nam gratia facit hoĩem iuſtũ:ad Tytü.iij. Juſtificati gratia ipᷣius here/ des ſumus eterne vite:ſcʒ ſᷣm ſpem. Fa/ cit fructificare in diuerſis virtutibꝰ.Ec/ cleſia.iiij. Gꝛatia ſicut paradiſus in bñ/ dictionibs. Per tria pꝛecipue inuenir hec gratia. Pꝛimũ eſt humilitas.Ecclia.iij. Humiliate in oĩb et coꝛã deo inuenies gratiã. Et Jaẽc.iiij. Deus ſuꝑbis re.hu. autẽ dat gratiã. Scdᷣm eſt manſuetudo. Pꝛouerb. vi. Mãſuetis dabit gr̃aʒ. VUn moyli qͥ erat mitiſſimꝰ hoĩuʒ:dicit᷑ Exo. xxxiij. Inueniſti gr̃am coꝛã me: ⁊ teipᷣm noui ex nomĩe.Certiũ eſt libẽter referre deo grarũactões ꝓ iam datis. Sach.xij. Exeqbit gr̃am gre. Johᷣ.i.de plenitudi/ ne eius oẽs accepimꝰ gram ꝓ gfa. Sũt 8 alia que ad gr̃am impetrãdã nõ modi cũ ſunt vtilia:quoꝝ vnũ eſt vt hõ ſit paci ficus. Vñ hec duo ſepe cõbinarunt apłi gfa ⁊ pax. Ro.v. pacem habem ad deũ in iſta gra. Scdᷣm eſt vt hõ ſit bonꝰ. Pꝛo uerhᷣ.xij. Qui bonus eſt hauriet grfam a dño. Bonus aũt eſt: vt dicit Ariſto.qͥ bñ delectabil ibs ⁊ triſticijs vtit᷑qͥ.ſ.nõ effun dit ſe nimis ad delectabilia mũdi:nec in triſtibo nimis aĩo ruit.Eccł.i.JYuſtus in ueniet gr̃am coꝛã oculis dñi.Tertiũ eſt vt hõ ſit verax. Pꝛouerbᷣ.iij. Veritas te nõ deſerat:⁊ inuenies grT̃am. Augmẽtat᷑ aũt gra dei in hoĩe ꝑ multa:⁊ ſpaliter ꝑ pꝛudẽtiã ⁊ diſcretionẽ. Pꝛouer.iiij. Pol/ ſide ſapiam:acquire pꝛudentiã:⁊ exalta/ bit te:dabit capiti tuo augmẽta gre Ecõ trario dicit᷑ Pꝛouerhᷣ.xx.gr̃e fatuoꝝ effũ dent᷑.Et ibidẽ:Fatuo nõ erit amicꝰ⁊ nõ erit gr̃a bonis illiꝰ. Ephe.i.Gr̃a ſuꝑabũ dauit in nobis inoĩ ſapiẽtia ⁊ pꝛudẽtia: ſecũdo auget᷑ ꝑ obedientiã ⁊ obſeruãtiã mandatoꝝ.Pꝛouerbᷣ.iij. Cuſtodi legem atq; cõſiliũ meñ:⁊ erit vita aĩe tue:⁊ gr̃a faucib tuis.Gloſa. Cum legem dei cu⸗ ſtodimus faucib aĩe gratia multiplicat᷑ Perdit᷑autẽ gratia per qdᷣlibet peccatũ moꝛtale qð eſt.ait Ambꝛo. diuine legis tranſgreſſio:⁊ celeſtiũ inobediẽtia man/ datoꝝ.qᷓ; pauci vero de hac gr̃a habẽda curẽt deus nouit. Cum eni hoĩes habe/ ant intellectũ ⁊ volũtatẽ:⁊ plura alia me dia ꝑ que poſſent dei miicdᷣiam obtine/ re:ſuper hijs tñ aliquẽ laboꝛeʒ a pponere nolũt. O deus quot ſunt hoĩuʒ ſubtilia ingenia in multis rebus mundi Aliqui eni ſuntſubtiles in edificijs. Aliqͥ in pi/ cturis.Aliqui in pãnoꝝ facturꝭ: vt in ta/ petis.Aliqni in ſculꝓturis.Aliqͥ in ſcri/ pturis. Aliqui in mercaturis: ⁊ bꝛeuiter nõ eſt ita parua ars in hoc mũdo:in qua nõ ſint plures ſubtilitates.nõ eſt ita ſim/ plexvetula que nõ habeat ⁊ ſciat aliqua ſpecialia ad vitã coꝛpoꝛalẽ manu tenen/ dam. Q autẽ ſeiant narratiões ⁊ friuo/ las:⁊ cõputatiões notũ eſt:etiã aliquan/ do multa maleficia ⁊ ſoꝛtilegia. ⁊ bꝛeui⸗ ter in omniarte ſiue bona ſiue mala ho/ mines mũdi ſunt expertivalde plures ſi cut videmꝰ.etiã vnus puer velvna puel⸗/ la mltas ſtatim ſeiet cantilenas:choꝛea⸗ re:ludere: ⁊ alia multa facere q̃ plus ſũt ad dã nationẽ qᷓ; ad ſalutem:ſed pauciſſi mi ſciunt vitã paradiſi:aut quõ gratiaʒ dei acqͥᷣrent.⁊ ſic dona nature⁊ gratie in ipᷣis nõ habẽt vſum pᷣncipalẽ ad quẽ fa/ cta ſunt ⁊ data. Et vt dicir.i. JYoh.v.totꝰ mũdus in maligno eſt poſitus.i.maioꝛ pars in igne cõcupiſcẽtie:⁊ pctĩ qðᷣ intel ligẽtes ⁊ recoꝛdãtes dãnati in coꝛpoꝛe ⁊ auima ꝑpetuo dolebũt grauiſſime. Cõ / uertant᷑ in infernum ⁊c̃. Ertia pena erit t rancoꝛ iracundie. Scitis eni BItſta ſit pena ira in hoĩe:itavt etiã in nullo qñq; poſſit cõſolari:comede re:aut bibere.laut etiã aliqd boni facere. Hec aũt erit pena in dãnatis dicẽte:poõ. Pctõꝛ videbit ⁊ iraſcet᷑: dentib ſuis fre/ cõtra quattuoꝛ eis diſplicẽtia. ꝛimo iraſcent᷑ cõtra diuinã potentiãõ. Secũdo cõtra ꝓpꝛiã miſeris. Tertio cõtra diabolos inimicos. met ⁊ tabeſcet ⁊c. Hec autẽ pena ire erit Quarto cõtra hoĩes quondã amicos. Pꝛimo igit᷑ dãnati iraſcent᷑ ↄtra diui nam potentiã. Credẽt enĩ deũ eſſe iniu / ſtum:imiſericoꝛdẽ.⁊ ideo cõtra eum ira ſcent᷑:⁊ furoꝛe magno turbabunt᷑. Eſaie viij.Cuʒz eſurierit iraſcet᷑ ⁊ maledicet re gi ſuo ⁊ deo ſuo. O qᷓ;tus furoꝛ qᷓ;ta ve⸗ ſania:qᷓ;tus rancoꝛ in daãnatis malede⸗ re factoꝛi ſuo:⁊ cõtra iudicem iuſtiſſimũ iraſci. Hec pena erit in illis qͥ nolũt ira⸗/ ſci cõtra pctà ſua:⁊ ſuas peſſimas cõſue tudines que ſi diſplicerẽt eis eas di ne, . * 2 Tertia pena ſpiritualis terent:⁊ non ſic cõtinue peccarent.in põ. Fraſcimini et nolite peccare. VUnde dn/ pler nunc eſt ira:ſcʒ per ʒelum⁊ per vin/⸗ Adictã. Pꝛimaleſt bona: qꝛ eſt cõtra pctm̃ ſecũda eſt nobis mala: qꝛ ꝓbibua mihi vindictã: ⁊ ego retribuã:dicit dñs heu/⸗ tero. xxxij. Danati vero ita erunt furoꝛe 2⁊ ira pleni:vt deum vellent nõ eſſe ſi pol/ ſent hoc facere. ⁊ ſicq;to minus poterũt iram ſuam exercere magis dolebũt. Ei/ Aiſtis ne aliquãdo aliquos iratos qͥ quã do iurxta iram ſuam ſuam non poterant agere quaſi in furoꝛẽ verſi: dentibus ſuis lignũ vel baculuʒ moꝛdebãt. Sic erit in danatis. Sed vere contra deus videbit᷑ iratus cõtra eos quod erit valde penale eis.Apocał.vi. Reges terre ⁊ pꝛincipes 2⁊ tribunt ⁊ diuites ⁊ foꝛtes:⁊ omnis ſer uus ⁊ liber abſconderũt ſe in ſpelũcis et petris mõtiũ:⁊ dicunt montibi ⁊ petris. Cagdite ſuper nos⁊ abſcondite nos a fa/ cie ſedentis ſuper thꝛonũ:⁊ ab ira agni: gqm̃ venit dies magnus ire ipioꝝ Et qͥs poterit ſtare. Pꝛimo magnitudo huius ire perpẽdet᷑ in ſequeſtratoe ab eius pꝛe/ ſentia. Exemplũñ de abſolone. ij. Reguz xiiij. Qui ꝓpter iram quaʒ habuit pater eius dauid cõtra eum multis annis non vigdlit faciẽ regis:ſic ⁊ iſti nunqᷓ; videbũe faciem del. Math.xxv. Diſcedite a me maledicti in ignem eternũ. Scðo ꝑpen/ dit᷑ in ꝓiectõe eoꝝ in locũ ire. Habet enĩ 7„ vñs ſicut pꝛincipes ma gni carceres mul iratus: ⁊ iſte eſt infernus in quẽ pijcient poſt diem iudicij. Apoc. xiiij. Milit an/ gelus falcem ſuã in terrã ⁊ vindemiauit vyineã terre:⁊ miſit in lacũ ire deimagnũ Tertio ꝑpendit᷑ in vehemẽtia penarum Videt᷑ eniz agere ſicut furioſus. Qnis enĩ nõ reputarer pꝛem furioſum qͥ ꝓijce/ ret filios ſuos in ignẽ: ſic tunc fiet apud dãnatos.ps. In ignẽ ꝓijcies eos.OQuar ro in non habẽdo miſcdiam ſug eos:Si eni turbatus ad hoꝛã velad annũ deſine ret eos in ignẽ hoceſſet tollerabile Sed ſic erit iratus ꝙ nõ flectet᷑ miſcõia:vt ali guãdo excrahat eos de igue: ſed ꝑpetuo ardebũt coꝛã eo Yia. lxv. Cognoſcekma nus dñi ſeruis luis: ⁊ indignabuũ inimi/ cis ſuis:qꝛ ecce dñs in igne veniet quaſi turbo quadrige eius reddere in indigna tione furoꝛẽ ſuũ⁊ increpationẽ ſuã in flẽ ma ignis. Quinto ꝑpendit᷑ in traditiõe eoꝝ in manib peioꝝ inimicoꝝ quos ha/ bebunt. ſ.demonuũ. Math. xviij. Jratus vñs eius cõtra eum toꝛtoꝛibi.i demonibo qui dicunt᷑ toꝛtoꝛes antonomatice.Sex to ꝑpendit᷑ in gaudio electoꝝ: qꝛ nõ ſolũõ ſuſtinebũt eos ſic toꝛqueri:ſed videbunt ridere ⁊ inuidere:Pꝛouer.i.Ego quoqʒ in interitu veſtro ridebo ⁊ ſubſanabo cũ vobis qð timebatis euenerit. Septimo ꝑpendit᷑ in obduratõe ad gemitus⁊ cla⸗ moꝛes eoꝝ. Ipᷣi enĩ pꝛe doloꝛe coꝛdis cla mabũt:ſed nõ mouebit᷑ſicut quõdã mo⸗/⸗ tus fuit ſuper filios iſrł in egypto clamã tes Exo.iij. Vidi afflictione ꝓpłi mei in egvypto:⁊ clamoꝛẽ eius audiui ꝓpter du riciã eoꝝ qui pᷣſunt operibs: ⁊ ſciens deę⸗ ſcendi vt liberarẽ euʒ de manib egyptio rum. Octauo ꝑpendit᷑ in repulſione pꝛe/ cum. Cum em iratus dñns pplo iſrł ꝓ vi⸗/ tulo cõflatili:vellet eum delere:tñ ad pꝛe/ ces moyſi placatus eſt ab ira. Exo.xxxij Placatuſq; eſt dñs ad pᷣces ſcʒ moyſi:ne faceret maſũ qð locutꝰ fuerat aduerſus ꝓpłm ſuũ. Sed ꝓ dãnatis nullas audiet pꝛeces. Pꝛouer.vi. Selus ⁊ furoꝛ viri nõ parcet in die vindicte:nec acqͥ eſcet cuiuſ- ꝙG pꝛecib: nec ſuſcipiat ꝓ redẽptõe dona tos:quoꝝ vnus eſt ꝓ illis quib eſt ſme plurima. Nono ꝑpendit᷑ in re urrectõe ⁊ vnione coꝛpoꝝ ad aiam ad maioꝛẽ penã vt pꝛius dictũ eſt Hiere.xvij. Induc ſu⸗ per eos diem afflictiõis⁊ duplici ↄtritio ne cõtere eos. Exemplũ in tyrãnis qͥ ad maioꝛẽ penã puniri faciunt ſuos incarce ratos in partib diuerſis ⁊ mẽbꝛis. Deci mo perpendit᷑ ira dei in nutrimẽto pena/ rum.ipſe eniĩ ſicut faber flat in ignem ne deficiat: ita illas penas perpetuo cõſer/ uabit.Eſaie.xxx.Flatus dñi ſieut toꝛrẽs ſulphuris ſuccẽdens eam: ſcilicet foꝛna/ cem inferni. Vndecimo perpendit᷑ in ex altatione turbe celeſtis in penis eoꝛum. in pyõ. VUt faciunt in eis indiciũ conſeri m☛— ς Mμ ☛ £☛ = ☛ i nt s ie uſ⸗ na nä ſu⸗ tis ey n. wHilli qͥ ſunt de erit rancoꝛ iracundie Ded giona becci ſen Qu is enĩ dubitet 0 . õfoꝛmes in oĩbvolũta cibus nunqʒ ſic gauderẽt:niſi ſcirẽt ipᷣm valde iratũ cõtra danatos. Bonoꝝ eni eni eſt gaudere ð vindicta inimicoꝝ dñi ſui. Juxta illos pẽ Letabit᷑iuſtꝰ cũvide. vin. ma.ſu.la.in ſang pctõꝛis. Duodeci⸗ mo ꝑpendit᷑ ira dei cõtra dãnatos iĩi clau/ ſura poꝛte celeſtꝭ ante eos: et in clanſura PDoꝛte inferni ꝑpeti ſuꝑ eos Math. xxv. Et clauſa eſt ianua:ſed poꝛta inferni aꝑ ta: ⁊ cõ ſequẽter clauſa erit ne inde exeãt. Caueamꝰ chariſſimi ab hac maxia ira: neñ inferno ↄtra deũ iraſcamur. Odeus meus que ſut hec que diximꝰ valde mi/ rabilia nimis. Scdᷣo dãnati ira ſcent᷑ cõ/ tra ꝓpꝛiã miſeriã.ſicut videmꝰ aliqͥs ho/ mines ↄtra ſe iratos qͥ ſibiip̃is dicũt:O mMiſer hõ tu feciſti :ve tibi. Ct qñq; ma nus vltrices in ſeipos ponũt ſe ledendo: verberãdo:aut talia faciendo Sic eteni dã nati ↄtra ſeipᷣ̃os valde iraſcent᷑iqꝛ pec cauerũt ⁊ ſibi maledicẽt:ſed ſeipᷣos ĩter/ ficere nõ pofſent:ſicut młti deſperati ſe/ Ipos interficiũt in hoc mũdo:aut ſuſpẽ/ dendo:aut gladio occidẽdo:qꝛvt dictuʒ eſt pᷣus:erũt ꝑpetui in aĩia ⁊ coꝛpoꝛe. vñ æx ira ſua contra ſe mãducabũt linguas ſuas Apocatł xvi. Id eſt leipᷣis in liguis ſuis moꝛdebũt pꝛe furoꝛe ⁊ ira. Et hutꝰ ire cauſa eſt pctõꝝ cõmiſſio:⁊ bonoꝝ per ditio. Cognoſcẽt enim vt dictũ eſt pecca ta:quib tantã penã meruerũt: ⁊ cogno/ ſcent ſe pꝛiuatos fructu bonoꝝ que fece/ runt Eccłia.ix. Qui in vno peccauerit: multa bona perdet. Et ita ſuper ſeipos iraſcent᷑ ſic ꝙ cum doloꝛe ſe videbũt:⁊ h erit eis maxima pena. Sed nunqᷣd iſte pene qñq; erunt mitioꝛes ſic ꝙ dãnatia/ liqñ minus patianf᷑: Rñũdet Bonauen. di. xl vi.li.iiij.q.ij.dicẽs: O mitigatio pe ne dãnatoꝝ dupliciter põt intelligi: aut qᷓ;tum ad taxationẽ ⁊ inflictionẽ pene:et ſic abſq; dubio eſt ibi mitigatio:qꝛ diui/ na iuſticia non totum exigit: ꝓ eo ꝙ eius pietate interueniente aliquã partẽ pene infligeẽde remittit.Alio modo poteſt in/ telligi mitigatio poſt pene taxatienẽ: et inflictionẽ: ⁊ hoc modo nulla cadit mit: gatio a diuina miſcdᷣia: qꝛ ex tunc clau/ dit eis viſcera pietatis. Et ſi delectatio fuerit momẽtanea: qꝛ tñ offendit᷑ ea bo⸗ num iufinitũ meret᷑ penã eternã.vñ con⸗ tingit cõparare delectationẽ in pctõ ad penam ſᷣm duplicẽ cõpa rationẽ:aut ſᷣm intenſionẽ huius in genere pene:⁊ illius in genere delectatõis:⁊ ſic multo maioꝛ eſt pena qᷓ; delectatio: nec eſt ibi gpoꝛtio: ſed exceſſus. Eſt iteꝝ cõparare h̊ ad ill bᷣm rõnem meritivel demeriti.Et ſic di⸗/ co ꝙ meritũ delectatõis inoꝛdinate exce/ dit penã: qꝛ dignus eẽt amplius puniri ſententialiter ergo in punitõe ꝓoꝛtiona litas: qꝛ magne culpe magna infligit pe na: nõ ꝓpoꝛtio.qꝛ quantũ ad intentionẽ ⁊ durationẽ pena excedit culpã: ſed qʒ/ tum ad meritũ cul pa penam:hec ille:O qᷓʒtum dãnatus ſibi iraſcet᷑ qͥ ex ſuo defe/ ctu quẽ potuiſſet tollere ſi voluiſſet cum gra dei dãnũ tantũ incurrit:vt ſicur pᷣua tus gloꝛia eterna:⁊ tantã penã vt ſit ad/ eptus doloꝛẽ eternuʒ. Sed eſt ne ali qua mitigatio pene:nũc in dãnatis ꝓpter ſuf/ fragia eccłie. Dicit Bona.iſta qõne eiuſ dem diſtinc.ꝙ eſt opinio cõioꝛ et verioꝛ: ꝙ ſuffra gia dãnatꝭnõ ꝓſũt:nec ecc lia in⸗ tendit oꝛare ꝓ eis. Vn Aug.de cura pio moꝛtuis agẽda dic̃: O eccłia ſuffragia ꝓ valde bonis ſunt gr̃aꝝactões.ꝓ valde malis ſunt q̃leſcũq; viuoꝝ ↄſolatiões. nõ ꝓſunt valde malis:ſivalde mali ſunt qui ſunt in inferno. Itẽ auctoꝛitas dicit Ou in inferno nulla eſt redẽptio:⁊ eccia illud cãtat Rõne etiã videt᷑:qꝛ dãnati nõ ſunt ex charitate diligẽdi:qð ptʒ:qꝛ non ſunt oꝛdinati ad vita:q̊ cũ charitas faci at ſuffra giũ acceptabile: nullũ ſuffragiũ ꝓ eis factũ deo eſt acceptũ:g̊ nec debet ꝑ eis fieri. Itẽ ſuffragia facta ꝓ btis:qꝛ ſũt in termino nõ augẽt głiam: ̊ cũ dãnati ſiłr ſint in termino nõ minuũt eis penã. Itẽ nõ minuit de culpa nec ð pena:qꝛ tã te culpe debet᷑ tãta pena: ſʒ dãnatoꝝ cul/ pa nõ põt minui:g̊ ⁊c̃. Manebit igit᷑ dã natus in ſuo ſuroꝛe ſiue ira ⁊ alijs penis ſine diminutione.Tertio iraſcentur de/ iliͤ monib, qui eos temptauerũt: ⁊ in multꝭ pcetis cadere fecerũt:ita ꝙ erit eis maxi/ mus dolor illos videre:ſicut multa pena eſt irato videre inimicũ ſuũ: ⁊ maxime qͥ eũ maxima bona ꝑdere ꝓcuraſſet. Sed hoc multi querũt an deus debuerit face/ re hoiem expugnabiilẽ ſicut qᷓ̃rit Bona. di. xxiij.⁊.ij.q.i.vbi dicit.O⸗ ad excitãdũ deuotionẽ in mente fideliũ ⁊ cõpeſcendã rabiẽ in oꝛe blaſphemantiũ:⁊ deũ in ſuis oꝑibus inculpandũ qᷓdruplex põt aſſig/ nari ratio qᷓre deus talem fecit hoiĩiemvt poſſit ab aduerſario expugnari. Pꝛima eſt manifſeſtatio diuĩe potẽtie:voluit em̃ deus oſtẽdere homini ꝙ ſicut ſine eo fa/ ctus non fuerat:ita nec ſi ne ipſo ꝑſiſtere nõ poterat. VUtigithomo noſſet ꝙ diui/ nũ poſſe nõ ſolũmõ eſt oĩs potẽtie creati uũ:ſed etiã oĩs potẽtie cõſeruatiuũ: et ꝙ ipᷣm ſolũ eſt qð nõ põt deficere: nec expu/ gnari:ideo placuit ſibi creaturã rationa lẽ facere vertibilẽ ⁊ expugnabilẽ:nec ip/ ſam ↄfirmare quouſq; erperimẽto diſcẽt ꝙ ipe ſolus eſt in quo nõ cadit non poſſe Sta eſt mãifeſtatio dine ſapie maio:ꝭ em̃ ſapie oñſiuũ eſt ſcire oꝛdiare bona cũ malũ ⁊ elicere ex małbona qᷓ; oꝛdiare ſo/ lis:bona cũ bonis:⁊ lõ cũ nõ deceret deũ mala facere debuit talẽ facere creaturaʒ ꝗᷓ poſſet in ogꝑando deſicere ⁊ malũ com mittere: vt deus mala illa oꝛdinãdo ſuã ſapiam manifeſtaret. Tertia ratio ſumi tur ex manifeſtatiõe diuine miſcdᷣie q̃ᷓ po tiſſime manifeſtata eſt cũ vnigenitũ ſuũ tradidit ad liberationẽ ſerui Quarta rõ ſumit᷑ ex manifeſtatiõe diuine iuſticie qᷓ potiſſime maniteſtat᷑ in hoc ꝙ deus retri buit vnicuiq; pᷣm oꝑa ſua pᷣcipue in eter/ na punitiõe maloꝝ. Hec aũt retributto 2 punitio et etiã pᷣfata miſcðᷣie liberatio nõ eſſet niſi deus creaturã rõnalẽ et pᷣei/ pue hoĩem in ſtatu vertibilitatis feciſſet ⁊ ita potentẽ ĩpugnari ⁊ expugnari. Et cũ dicit Dionyv. ꝙ optimi eſt optima ad/ ducere. Dicendũ ꝙ nõ intelligit abſolu/ te:ſed in oꝛdine: ⁊ ex hoc nõ ſeqᷣtꝙ nõ ha buerit in opt mo fieri ſimpł:ſed in ſtatu in quo optime ſeruaret vniuerſtatꝭoꝛdo . A Tertia pena coꝛpoꝛalis 2 pulchꝛitudo et ſic factus eſt cũ ꝑductꝰ fuit in ſtatu vertibilitatis vt oꝛdinato p⸗ ceſſu pueniret a merito ad pᷣmiũ ab im⸗ ꝑ fecto ad ꝑfectũ: ab inferioꝛi ad ſupᷣmũ hec ille.Et idẽ di.xxi.q.i eiuſdẽ.ij.inqͥt. diabolus vidẽs hoĩem in ſtatu ĩ quo ps terat cadere ſub diabolica ptãte:⁊ ĩi qu- poterat aſcẽdere ad ſuꝑnã felicitatẽ exqͥ ipᷣe ceciderat ex ſuꝑbia motus eſt ⁊ ex in uidia ad ipᷣm temptandũ:ex ſuꝑbia na/ q; vt ipᷣm ſibi ſubijceret:ex iuidia vᷣo vt ipᷣm a ſuꝑna felicitate impediret: ⁊ ſuꝑ/ bia fuit ſicut mouẽs pᷣmũ: inuidia vᷣo ſi cut mouẽs ꝓximũ. Eſto em̃ ꝙ nõ poſſet dñium ſuꝑ hoĩem acqͥrere adbuc ſtudu iſſet ip̃m a paradiſi gaudijs ĩpedire.Et iõ ſeriptura dicit:ꝙ eius expugnatoꝛ dia bolus ad tẽptandũ hoĩeʒ ex inuidia mo/ tus eſt. Sap.ij. Inuidia diaboli moꝛs in trauit in oꝛbẽ terrarũ.hec Bona. Et ad huc nũc ex ipᷣa inuidia nos teptat tanq; aduerſarius in via ſalutis:iõ nõ mirũ ſi dãnati iraſcent᷑ cõtra iſtũ aduerſariũ ⁊ſu os cõplices ⁊ ſocios. Hoc tñ vocabuluʒ tẽptare hẽt multas acceptiones ſicut di cũt illi qui ſignificatiões vocabuloꝝ ſtu dioſe rimati ſunt. Et tñvolumus eius pᷣ cipuã ſignificationẽ acciꝑe:tẽptare ꝓba re eſt:vñ tẽptatio dici põt qͥdã tactuſ qͥ il lud qð tangit᷑pbat᷑:ſicut cecus dicit᷑ em ptare qñ ſuo tactu vult aliquã certitudi/ nẽ habere de aliq̃ re quam tangit: ꝑ hũc modũ in ſpũalib tẽptatio dicit᷑ quidã ta ctus ad ꝓbandũ oꝛdinatꝰ. Hoc aũt põt eſſe qᷓdrupliciter. Aut qꝛ ille q pulſat in/ tendit ꝓbare ⁊ appꝛobare ſiue ꝓbatũ oñn dere:⁊ hoc modo tẽptat deus ſᷣm qð d Saßp. iij Deus tẽptauit illos et inuenit illos dignos ſe. Aut ille qͥ pulſat intẽdit ꝓbare ⁊ repꝛobare ſiue repꝛobatũ facere ⁊ ſic tẽptat diabolus ſᷣm qð dicit Act᷑.v. Cur tẽptauit ſathanas coꝛ tuũ mentiri ſpiritui ſctõ. Aũt qꝛ ille qͥ pulſat intẽdit ſolũ ꝓbare et experimẽtũ ſumere de eo ꝙ eſt in hoĩe ⁊ſic tẽptat homo cautus:⁊ de hac temptatiõe dicit᷑. Eccłxxx Ex mul/ tis loquẽs tẽprabit te:ſubridẽs interro⸗/ gabit te de abſconditis tuis. Aut q; 2 N½ erit rancoꝛ iracundie pulſans nihil intendat ad eius tñ pulſa/ tionẽ ſequitappꝛobatio ſiue repꝛobatio hoĩs ⁊ ſic tẽptat caro vel carnis cõcupi/ ſcẽtia de qᷓ Jacobi i. VUnuſqͥſq; temptat᷑ a cõcupiſcẽtia ſua abſtractus ⁊ illectus. Acarne em̃ ſiue a carnis ↄcupiſcẽtia ho mo pulſat᷑ ⁊ q̃ſi tangit᷑ cui tactui ſiue pul ſationi ſi cõſentiat ꝓbat᷑ ⁊ repꝛobat᷑ſi ve ro diſſentiat ꝓbat᷑: appꝛobat᷑:⁊ ſic etiã ꝓ pꝛie carnis impulſio tẽptatio dici põt:di cit idem doctoꝛ.qij.di.xxi. OQꝛ cum dici mus temptationẽæ eſſe a carne vel ab ho ſte hoc dupliciter põt intelligi.Aut ſit ſi cut a mouẽte pᷣmo:aut ſicut a mouẽte p/⸗ ximo ⁊ ĩmediato.Si ſicuta mouẽte pꝛi/ mo ſic tẽptatio carniſ nunqᷓ; põt eſſe abi Nq tẽptatione hoſtis:qꝛ oĩs carnis tẽpta tio eſt ex eius coꝛruptione q̃ oꝛtũ habuit a pꝛima hoſtis tẽptatione. Tẽptatio iñ boſtis põt eſſe abſq; temptatiõe carnis tiũc potiſſime qñ is temptat᷑ in quo nõ eſt coꝛruptio ſicut fuit in adam⁊ in xpᷣo:vel Yñ ex illa tẽptatiõe nulla incuruatio oꝛit On vero tẽptatio hoſtis ad petm̃ ꝑtra / hit cũ nullũ peccatũ ſit in nobis qd non habeat oꝛtũ ex cõcupiſcẽtia aliq̃:ſic tem/⸗ ptatio diaboli a tẽptatione carnis nõ po teſt ſeꝑari. Uñ glo. Yere. ſuper illud ps. Diuerte a male ⁊c̃. Oia mala ab inſtin ctu diaboli ꝓcedũt ſicut bona ab inſtin/ ctu dei:dicit tñ ꝙ illud:oĩa mala ⁊c̃: de/ bet intelligi ſicut a mouente pꝛimo:nõ ſi cut a mouẽte ꝓximo: nã abſente diabolo pctm̃ põt eſſe a libero arbitrio:vela volũ tate ꝓpꝛia:vel a tra hẽte carnis ↄcupiſcẽ tia:⁊ ita nõ eſt pᷣncipiũ ĩmediatũ reſpec tu cuiuſſibet peccati. Et hoc pulchꝛe oñ dir ſctũs Tho.i.ꝑte.q.cxiiij.ar.iij. Sed ꝗꝛ ante petm̃ eius nõ fuit aliud ⁊ ipᷣm fu it initiũ illius peccati oꝛiginalis ex quo eſt inclinatio ad oẽ malũ dicit᷑ initiũ oĩs mali:dicit idẽ Bona.q.ſequenti de diffi cultate tẽptationũ carnis ⁊ hoſtis ꝙ re/ ſiſtere tẽptatiõi hoſtis vel carnis põt du pliciter intelligi:aut reſpectu eiuſdẽ pec cati:aut reſpectu alterius ⁊ alteriuſ. Si reſpectu eiuſdẽ petĩvtpote pcti carnalis ad qð inſtigat caro ⁊ inſtigat diabolus tũc temptatio carnis eſt difficilio:ꝛ pter ↄiunctionẽ caruis ad ſpiritũ ob quã ma gis aiam incuruat.Si autẽ reſpectu di/ uerſoꝝ pctõꝝ vtpote tẽptatio carnis in⸗ telligat᷑ reſpectu carnaliũ:⁊ tentatio de/ moniſ reſpectu pctõꝝ ſpũalium: ſic ſe ha bent vt excedẽtia ⁊ exceſſa Quidẽ enim hoies ſunt qͥ magis ꝓni ſunt ad pctã car nalia vt ad luxuriã q; ad ſuperbiã quib⸗ difficilius eſt reſiſtere tẽptationi carnis qᷓ; tẽptationi hoſtis.Quidã ſunt qͥ ſunt ꝓnioꝛes ad pctã ſpũalia qᷓ; ad carnalla vtpote illi qͥ magis deſiderant honoꝛes qᷓ;voluptates:⁊ his difficilius eſt reſmte re temptatiõi hoſtis qᷓ; tẽptatiõi carnis Si quis aũt ſit indiferẽs advtrũq; ⁊ eq̃ᷓ literpnus q;tũ eſt de ſe:ei quodãmõ tem ptatio carnis eſt difficilioꝛ pter maioꝛẽ 2 magis intrinſecã ⁊ ↄtinuã adherẽtis⸗ difficilioꝛ vo eſt tẽptatio hoſtis ꝓpter bo ni ꝓmiſſi appecentiã: ⁊ ꝓpter latentioꝛe,z inſtigãtis fallaciã. Sicut em̃ Gre.in mo ralib oñdit:hoſtis antiquus multa que ſunt vicia ſᷣm veritatẽ palliat ſub ſpecie virtutũ. Si aũt q̃rat᷑ q̃ iſtarũ magis ex/ cedat alterã. Hicendũ ꝙ qꝛ ois caro coꝛ rumpit viaʒ ſuã ex maioꝛi pte: carnales ſunt qui deſideriũ carnis inſequunt᷑: idᷣo difficilius eſt reſiſtere tẽptationi carnis qᷓʒ hoſtis.Et licet foꝛtioꝛ ſit hoſtꝭ ⁊ aſtu tioꝛ ⁊ occultioꝛ nõ tñ ꝑmittit᷑ tẽptare ᷣm totã ſuã potentiã ⁊ aſtuciã: imo repꝛimi tur ptã te diuina:licet etiã caro ſit in ntᷣa ptãte ſᷣm oꝛdinẽ nature: tñ ꝓpter ꝑuer ſi⸗ tatẽ ↄcupiſcẽtie in multis regnat ancilla ⁊ ſeruit dña:⁊ nimius amoꝛ carnis facit ventrẽ deũ eſſe hoĩs. Hec Bona.q̃ aꝓpo ſui ad noticiã tẽptatiõis ipᷣius aduerſa/ rij generis hũani cui qꝛ hic dãnati nõ re⸗/ ſtiterũt ipᷣm cuʒ ira grãdi inſpiciẽt in in/ ferno ꝑpetuo Quarto irati erũtↄtra eos quos nũc dicũt amicos qͥ erũt eis cã dã/ natõis ſicut dictũ eſt pᷣus in denis coꝛꝑa libs:vñ ipᷣi dãnati ex talibꝛ patient᷑ coꝛꝑa liter ⁊ ſpũaliter: ⁊ ita ex ipᷣis affligent᷑ in coꝛꝑe et in aĩa et plus in aia qᷓʒ in coꝛꝑe. Sed q̃ri vtrũ dãnati iraſcenfotra cos dq̃̊s nunqᷓʒ viderũt: aut qͥ nunqʒ faeruns Quarta pena ſpiritualis eis octaſio peccandi. Dicendũ eſt ꝙ ſic: qꝛ oẽs damnati ſibi inuicẽ nocebũt:et in urdoꝛe vt dictũ eſt pus ⁊ in clamoꝛe:⁊in pondere ⁊ in multis alijs:⁊ ideo ſibi in/ uicẽ iraſcent᷑?⁊ maled icẽt. O qᷓ; iniq̃ ſoci etas ⁊? ꝑuerſa. Et talis pena debet eis qͥ nõ iraſcunt᷑ per debitã coꝛrectionẽ ⁊ pu/ nitionẽ filioꝝ ⁊ filiarũ:ſeruoꝝ ⁊ ancilla/ vũ:aut alioꝝ ſibi ſubditoꝝ qbus accidet ſicut hely de quo dicitur.i.Reg. ij. Hely aũt erat ſenex ⁊ audiuit oia q̃ faciebãt fi lij ſui vniuerſo iſraeli:⁊ quã doꝛmiebant cuʒ mulieribo:⁊ dixit eis. Quare facitis res huiuſcemodi q̃s ego audio res peſſi mas ab oi ppło. Nolite filij mei. Nõ em eſt bona fama quã ego audio vt trãſgre/ di faciatis ppłm dñi.Et nõ audierũt vo cem patris ſui. Et ſequit᷑c.iij.vbi loquit᷑ Dñs ſa mueli de ſe ipo hely dicẽs. Pꝛedixi em̃ ꝙ iudicaturus eſſem domuʒ eius in cæternũ ꝓpter iniquitatẽ:eo ꝙ nouerat in/ digne agere filios ſuos et non coꝛripuit æos.Et ſequit᷑ ca.iiij.OQ⸗ cũcõmiſſuʒ eẽt bellũ inter ppłm dei: ⁊ philiſteos:cecide/ rũt de iſt ael.xxx milia peditũ:et arca dei capta eſt:duo quoq; ſilij hely moꝛtui ſũt ofni ⁊ pbinees Cunc; nunciatũ eſſet he lIv ⁊ nuncius nominaſſet arcã dei cecidit de ſella retroꝛium ⁊ fractis ceruicibꝛ moꝛ tuus eſt. Hic patet quomõ deus punit pa tres ? matres ꝓpter peccata filioꝝ cõ tra quos nolũt iralci ira bona ipᷣos puni endo:ſed vicũt ipᷣis. Quare feciſti hoc fi li mi.Et ſi ab alijs verbis moneant᷑ eos in pctis ſuis defendere nitunf. Et qꝛ no lunt hec virtuoſe iraſci:iraſcentur cõtra cos ⁊ filij cõtra patres: ⁊ ſubditi contra oños⁊ alios qͥ debuerunt eos docere:coꝛ rigere ⁊ punire O qᷓ; grauis ſocietas ad cogitandũ:⁊ grauioꝛ ad videndũ:ſʒ gra uiſſima ad experiendũ. Cogitet qͥ pote/ rit qᷓ;ta ſit hec pena in tam rabido in ꝑ/ Petun⸗ ꝑmanere. Sicut igit᷑ pᷣcepit oñs helyvvt iraſceret᷑ ↄtra pctã filioꝝ:itavult ꝙ vnuſqͥ ſq; iraſcat᷑ ꝑ punitionẽ debitam coõtra Pera ⁊ ſui ⁊ pximi:qð ſi nõ fecerint ait ꝓpheta que ſequut᷑ denunciando ſcʒ. onuertant᷑ in inferun. YNaarta pena ſpirt q tualis eſt tumoꝛ ſuꝑbie vbi ſci eengdü ſᷣm Boñ.di. l q.i.q̃ q rix vtrũ damnati velint le peccare? OSicen⸗/ dũ inqᷣt:qꝛ mala voluntas dicit᷑ du plicit᷑ ſcʒ actus ⁊ habitus. Dico ergo ꝙ timoꝛ ſeruilis dãnatis nõ aufert habitũ male volũtatis:ſs aufert actũ.Iſte em nõ vult luxuriari:qꝛ timet puniri: de ipſa volũta te tamẽ non aufert habitũ qð patet: qꝛ ſi ſepararet᷑impunitas vellet vtiq; luxuri ari.Sic intelligendũ in dãnatis ꝙdoloꝛ penalis aufert ab ipᷣoꝝ volũtate actũ vo lendi peccare:qꝛ reuera dãnati nõ appe/⸗ tunt luxuriari nec dñari ꝓpter penas q̃s ex illis actib ſentiũt ſe incun iſſe: habẽt tñ habitũ volũtatis male per quẽ appe/ terẽt peccare ſi nõ crederẽt ex hoc puniri Si ergo q̃ras vtrũ dã nati velint ſe pec/ care? Dico ꝙ nolũt:nõ ter hoc ꝙ pctñ̃ eis diſpliceat:qꝛ iniuſtu:ſed qꝛ eis diſpli cet pena iuſta:⁊ iõ habẽt malã volũtatẽ hoc nolẽdo:⁊ ideo viuit adhuc in eis vo luntas peccãdi:licʒ doloꝛe penarũ impe diat᷑ ne exeat in actũ ſuũ:habebunt tñali quã inoꝛdinationẽ actualẽ voluntatis qᷓ erit verſa in penã: ſicut beatis bona vo⸗ luntas in gloꝛiã:vñ ſicut iſti non merent᷑ amplius bona volũtate:nec illi demeren tur mala:⁊ hoc dicit Aug.⁊ habet᷑ in lr̃a ſq; magr̃i ſententiarũ: hec Boñ. dicit᷑ in li.de timoꝛe.O dãnati inqͥetabũ a peſ⸗ ſimis voluptatiba in eis durãtib. Pꝛoba bile eſt em̃ ꝙ remanebũtin eis:odiũ:ira cũdia:ſuꝑbia: ⁊ alie male volũtates:licʒ foꝛte q;tũ ad actꝰexterioꝛeſ ali̊s nos nõ ꝓdeãt in effectũ Eʒe.xxxij. Deſcẽderũt ad infernũ cũ armis ſuis:⁊poſuerũt gla dios ſuos ſub capitib ſuis: ⁊ fuerũt ini⸗ qtates eoꝝ in oſſibꝛ eoꝝ Glo. Cum alijs deo ⁊ eccłie rebelliby. Hec aut ſunt q nõ ſinũt qͥeſcere.Exẽplũ de mari qð a cã in trinſeca ſꝑ eſt in qetũ. Yſa.lvij. vImpij aũt q́̃ſi mare feruẽs qð qͥeſcere nõ põt Suꝑ⸗/ bia igi᷑ in danat maxievidebit᷑ in qᷓtuoꝛ Pꝛimo ipᷣm diſplicebit dñium creatoꝛis Scðo eis nõ placebit iuſticia redẽptoꝛꝭ „ i 66 ent n glia fis oba Ara lig gno erüt 0 lni/ Uis 1 in güt s/ o⸗ oris deũ eſſe dvnm vniuerſalẽ oim creaturarũ imo nollẽt ſibi ſubijci:⁊ tñ ab eo hũt eẽ ⁊ viuere:ab eoq; receperunt valde multa bona qᷣbo abuſ ſut. Quia igit᷑ vellẽt abij cere hmõi dñium qð nũqᷓ; poterũt h erit eis maxia pena. Videmꝰ em̃ ꝙ duz aliᷣ ſunt ſub aliq̃ dño vel pᷣlato ⁊ maxie ſi eos moleſtet: puniat ⁊ coꝛrigat ↄtra ipᷣoꝝ vo luntatẽ:maleũ eis diſphcet.Et hex pena debet illis qͥ hic nunqᷓ; vᷣe ꝑmãſerũt ſub eiꝰ oñio p̃ceptis eius obediẽdo.ſʒ fuerũt ſub vnio diaboli:⁊ iõ cuiꝰ fuerũt ſerui ab co pᷣmiabũt᷑̃: cuᷣ ſocietate dñi ſui ꝑpetuo manebũt. O kmi quõ pnr ſe dicere ſõ do minio dei qͥ eius repuguãt volũtati: nec curãt ſcire quid eis pᷣcepit aut mãdauit. Qus igit᷑ dicũt deũ dñm ſuũ cui nolunt obedire:de qͥbo dicit᷑ ad Tytũ.i. Inqͥna/⸗ te ſunt eoꝝ mẽs ⁊ ↄſciẽtia ↄfitent᷑ſe noſ/ ſe deũ:factis aũt negãt cũ ſint obhoĩati⁊ incredibiles:⁊ ad oẽ opus bonũ repꝛobi CTales ſũt plures ſimileſilli de quo Be da in geſtis angloꝝ. Noui inqͥt ↄuerſuʒ ſolo noie:ſed moꝛibo ꝑuerſum qui cũ coꝛ riperet᷑ nõ emẽdabat᷑:ſed qꝛ ſeruus erat optimꝰ ꝓpter neceſſitatẽ officij tollerabat᷑ ifirmitatẽ tãdẽ icurrẽs vocatꝭ fribi dixit ĩfernũ ſibi eẽ aꝑtũ:⁊ nõ lõge a iuda ⁊ pila to ⁊ caypha locũ ſibi paratũ Cũ aũt frẽés pꝓuocarẽt eũ ad pniaʒ dixit ſe nõ poſſe pe nitere cũ ↄtta eũ iã eet datũ iudiciũ ⁊ ſic miſer moꝛtuꝰ eſt. Sie plures ſũt xpᷣiani ſolo noĩe:ſʒ moꝛibo ꝑuerſi dei negatoꝛes ꝑiuri:mẽdaces:luxurioſi:guloſi: ⁊ ſic de alijs q́ nũqᷓ; emẽdant᷑ſʒ ꝑſeuerãtvſq; ad moꝛtẽ. Cimeo ꝙ talibo ſit locꝰ patus cũ iuda ⁊ plato in iferno. Et ſi aliqͥ videãt᷑ penitere neſcio vtrũ ſit ſufficiẽs pnia ad ſalutẽ:qꝛ inqᷣr Aug.ᷣmone de inocẽtiby: hac aĩaduerſiõe ꝑcutit᷑ pctõꝛ vt moꝛiẽs obluiſcat᷑ſui qͥ d viueret oblit ẽ dei Et ve magna ẽ dubitatio an talis expectõs vtq; ad moꝛtẽ ſit vᷣe fuus volũtariꝰ dei. Elrca hãc materiã doctoꝛ btil. vl xxliij. mit vt vix hõ ah —eeſttumoꝛ ſuperbie Certio ſꝑ ðſiderabũt adiplere volũtatẽ Quarto et ipugnabũt vᷣturẽ ⁊ bonitatẽ. Pꝛimo ip̃is diſplicebit dnium creatoꝛis bec erit maxima ſaꝑbia vt eis diſpliceat q.ꝗqᷓ qrit vrrũ pnia in extremis valeatad ſalurẽ ponit duas ↄcluſioões. Pꝛima eſt ꝓnia vera ſiue interioꝛ ſola: ſiue exterioꝛ ſupple cũ interioꝛi ſuſceptiõe ſacri pnĩe. ſufficit ad ſalutẽ pctĩ in extremis. Scða eſt iſta ꝙ ſcʒ pnia qᷓ videt᷑ hr̃i in extremis vix eſt vera pnia ſufficiens ad ſalutẽ: qꝛ difficile eſt tũc hr̃e verã pniam. Pꝛima ↄcluſio patet ꝑ auctoꝛitatẽ Aug.⁊ ponit᷑ in lr̃a mgfr̃i:qm de ſꝑ potẽs eſt ⁊ etiã in moꝛte põt iuuare qͥbus placẽt.Cũ g̊ opꝰ ſit nõ hoĩs:ſʒ dei vᷣa pnia ĩſpirare ea pot cen vult ſua miſcõᷣta Scðo ꝑ rõnẽ:qꝛ lue ſola pnĩa interioꝛ ꝑ modũ meriti de cõgruo diſponat ad iuſtificationem ſiuę ſacrm pnĩe oꝑet̃ ꝑ modũ ſacr̃i ad eãdẽ ſi ab aliqͥ in extremis hẽat᷑ hec vel illa ha⸗ bet᷑ eadẽ rõ ꝑceptõis gf̃e q̃ ⁊ in alio peni tẽtei? ꝑ ↄñs gra ꝑcipiet᷑ ⁊ ſic ſalꝰ Scða ↄcluſio pbat᷑ pᷣmo:qꝛ tũc ĩpedit᷑vſus libe re rõnis ⁊ volũtatis ex doloꝛe vel timoꝛs inherẽtib. Maximꝰ aũt doloꝛ in ꝑte ſen. ſitiua vel maximꝰ timoꝛ ⁊ vtraq; paſſio vehemẽs nata eſt impedire liberũ vſum intellectꝰ ⁊ volũtatis:qꝛ ſᷣm Aug.li.lxxxx iij.qxxxviij. Paſſiones canſate a triſtiba plus mouẽt q; paſſiões cãte a delectabi⸗ libus. Paſſio aũt delectatiõis vehemẽs qñq; im pedit totaliter vel fere vſum rõ/ nis vt in li. de ci. dei dicit Actꝰ aũt diſpli cẽtie de pctõ ad hoc vt ſit ſufficiẽs adve rã pniĩaʒ ſiue ĩtrinſecã ſolã ſiue ad dignã ſuſceptionẽ ſacr̃i inqͥᷣrit hberũ vſũ rõnis 2 volũtatis. Si dicas ꝙ voloꝛ ⁊ timoꝛ 4 ineſt nũ tolalitern impedit intellectũ ⁊ vo luntatẽ ↄcedo:ſʒ multũ ipedit ⁊ ꝑ ↄnñsꝭ imꝑfectꝰvſus itellectꝰ⁊ volũtatꝭ tũc põt haberi qͥ vix ſufficit ad diſplicẽtiã ſuffici entẽ ⁊ reqſitã adverã pniam. Hãc rõnẽ tãgit mgr.iij.c.di.xx.Et eſt ad hoc Hu/⸗ go li. ij. pte.xiiij.ca.v. Licet ergo difñcile ſit vt tũc ſitvera pnĩia qñ tã lera venit:qũ cruciatꝰ mẽbꝛa uge t:⁊ doloꝛ ſenſuũ opꝑ qͥd cogitare valeat:meli oꝛ eſt tñ ſera qᷓ; nuilla. Pnia em̃ ſi in extre mo vite hyaru aduenit ſanat et liberat: Scðᷣa rõ doctoꝛꝭ ſpᷣtił. Ad hvt diſciplia ſit oꝛdiata opoꝛtʒvt ſit debite circũſtatis Quarta pena ſpiritualis nata:⁊ maxime circũſtantia finis ⁊ pᷣnci pij actiui:vt.ſ.volũtaria ⁊ ꝓpter deũ: ſed difficile eſt tũc hẽe actũ ſic circũſtãtiona tũ:tum qꝛ quivſq; tunc fuit impenitens nõ videt᷑ tũc extoꝛqu ere a ſeipſo diſcipli⸗/ nã nouã niſi timoꝛe pene ĩminẽtis. Pꝛe/ ſumit᷑enĩ ꝙ ſi remotꝰeſſet a pena:ſicut pᷣ/ us nõ extoꝛqueret a ſeipᷣo talẽ diſciplinã ſicut nec pᷣus tum qꝛ ſaltẽ aliqͥd ſimplici ter iuolũtariũ videt᷑ cauſa iſtiꝰ diſcipline: nam illa ꝓpinqua expectatio moꝛtis vi/ det᷑ cauſa iſtꝰ diſcipline. Sa giͤ eſt in⸗ uolũtaria:ſed qð nõ fit niſi ex ſuꝓpoſitõe cuiuſdã voliti nõ eſt ſimpłr volutcariũ:ſi cut non oĩno volũtarie ꝓijcit qͥs merces in mare ſi nõ ꝓijcit niſi ex pᷣſuꝓpoſitõe ꝑi litatõis quã nollet. Saltẽ qð nõ eſt ni/ ſilſit volũtariũ nõ eſt multũ acceptũ alij: nec multuʒ videt᷑ ꝓpter eius amoꝛẽ fieri. Hanc rõnẽ tangit Aug. ⁊ allegat mgĩr in l̃a di.Quẽ ̊ ſero penitet opoꝛtet non ſolũ timere iudicem:ſed diligere:qꝛ ſine charitate nemo põt ſaluꝰeẽ. NHon Atime at tm̃ penã qͥ penitet ſed anxiet᷑ ꝓ głia:q̃ cõuerſio ſi ↄ tigerit:etiã in fine alicui de/ ſperãdũ nõ eſt de eius remiſſiõe. Tertia rõ doctoꝛis ſubtcilis:habitus malus vſq; tüc cõti nuatꝰ multũ retrahit ab actu pe nitẽtie.Et hãc rõnẽ tãgit Aug.⁊ mgf in lr̃adi. pᷣdicte. Sʒ qm̃ vix aut raro ẽ tã iu ſta ↄuerſio timẽdũ ẽ de penitẽte ſero ma xime cũ filij q̊s illicite dilexit ſint pñtes ⁊ vxoꝛ ⁊ mdus ad ſe vocet. Mulxos ſo let pnĩa ſerotina deciꝑe:ſed qm deus po/ tens eſt ſꝑ de ſic penitẽte ſero nõ eſt de ſpe randu:vñ ſubdit Scotꝰ ibidẽ.Intellige inqͥt hec delectabilia eẽ pñtia:vel in ſe vł in fantaſmatibivehemẽter imp̃ſſis:⁊ ſi/ ue ſic ſiue ſic ex vehemẽtia habicus ↄti/⸗ nuati multũ inclinat᷑ ad inoꝛdinate ama ta. ⁊ PR ↄñs magnaʒ facit difficultatẽ ad hñdã magnã diſplicẽtiã de pctĩs.Quar ta qñ aliqͥ eſt minꝰ dñs ſui actꝰ tãto re/⸗ quirit᷑ intẽſioꝛ diſplicẽtia ad G: vt ſit ſuf/ ficiẽs diſpoſitio ad deletõem culpe.Iſte aũt eſt minus dñs:qꝛ nullo mõ dñs actꝰ exterioꝛis ad peccãdũ:̊ ſᷣm ſtrictã iuſti/ ciã redrit᷑ inteuſioꝛ motus diſplicẽtie ad iuſtificationẽ iſtiꝰ qᷓ; ad iuſtificationẽ ſe ni cũ vix poſſit hẽe eque intẽſum. Et hãc rõnem tãgit Augꝰ. ⁊ igf in lr̃a di. Age pñam dum ſanꝰ es ſi ſie agis dico tibi ſecurꝰ es:qꝛ pniĩaʒ egiſti eo tꝑe q̊ peccare potuiſti. Sivis agere pnĩaʒ qñ iam pec/ care nõ potes pctã te dimiſerùt:non tu il la. Et ſequit᷑ in doc. Adminꝰ nõ tu ita li/ bere dimittꝭ:ſicut ille ſanus: ⁊ ideo qᷓ;tũ deficit in te de libertate tãtũ ſᷣm rigoꝛẽ re quiret᷑ a te motꝰ intẽſioꝛ quẽ nõ vłvix po teris hẽe.Et ideo dicit Aug.ꝙ magnuz eſt cui deus tunc inſpirat ſi qͥs eſt:veram pnĩaʒ:qꝛ vix ait doc.vel nõ eſt aliqͥs qui hẽat diſpoſitõeʒ de ↄgruo:vt ſibiiſpiret᷑ Ex iſtis ſequunt᷑ duo coꝛrelaria. Vnũ ꝙ ſano ꝑſuadẽdũ eſt vt ſanus peniteat in- cutiẽdo ſibi timoꝛẽ qᷓ; ꝑiculoſuʒ ſit expe ctare ſerotinã pnĩiam ꝓpter rõnes pꝛedi⸗/ ctas. Aliud coꝛrelariũ ꝙ infirmo iaʒ ad articulũ iſtũ deducto ſuadẽdũ eſt:vt ſᷣm poſſibilitatẽ ſuã laboꝛet ad pniam oꝛdi/ natã:vt ſcʒ nõ obſtãte doloꝛe vel timoꝛe vtat᷑ rõne qᷓʒtũ põt:⁊ nitat᷑ hĩe diſplicen- tiam qᷓ;tum poterit habere:licet bꝛeuem Et ne in deſperationẽ mittat᷑ extollẽ.da eſt dei miſcðia ſibi ꝓponẽdo exemplũ de latrone illo:cuius fuit ſera pnia:ſed non ſera indulgẽtia. Dicit cõſequẽter ad ar/ ticulũ tertiũ ꝙ opoꝛtet iſtuʒ aliqua pena Pen iri ꝓ pctõ:ſed illa pena nõ debet ſibi oc ĩponi:qꝛ nõ hec illaʒ explere põt:nec debet ſibi imponi ꝙ tãto tꝑe ſit in purga toꝛio:qꝛ iſte ſacerdos nõ hʒ auctoꝛitateʒ infligẽ di illã penã:ſed ꝓponenda eſt ſibi coꝛreſpõdẽs petis tali mõ. Si ſanꝰ eẽs talis pnĩa eẽt tibi imponẽda ſi cõualue/ ris ſtudeas adimplere.ſed nunc es i ma,/ nu dñi:cõfide de miſcðᷣia eius:qꝛ ſi puni at miſcðᷣiter puniet:vel in caſu vbi nõ pᷣt ꝓtrabi multꝰ ſermo:nõ opoꝛtʒ aliquã pe nam ſibi ſpecificare: ſed tm̃ inſtruere en de iuſticia dei miſericoꝛdis.h̊ doc.ſubti⸗/ lis. Nõ igit᷑ diſpliceat hic cuiq̃ʒ agere pe nitẽtiã:⁊ ſe ſupponere ꝑ verã obedientiã diuĩe volũtati cuſtodiẽdo eiꝰmãdata:qꝛ he ſunt vie perueniẽdi ad celũ: vt dictũ eſt pluries. Humilia mini igitur ſub poe ſe 0 l 4 4 n⸗ fm N eſt tumoꝛ ſuperbie tenti manu dei vt vos exaltet in tꝑe viſi totionis oẽm ſollicitudinẽ ꝓijcientes in eũ qm ipſi eſt cura de vobis.i.Pet᷑.v. NHRo lite diẽ heſternũ expeccare ꝓpter pericu/ lum iam dictum. O ſi ſuꝑbe vixeritis deo vr̃o nõ obediendo:⁊ ſit moꝛtui fueri/ tis humiliabit vos in inferno ꝑpetuo cũ demoniby:qꝛ qui ſe exaltat humiliabit᷑⁊ ecõtra qui ſe hũiliat exaltabit᷑ Luc. xiiij. et. xviij. Et in põ.de pctõꝛe dicit᷑. In la⸗ queo ſuo humiliabit eũ vnde nõ poterit exire. Et tũc talis hũiliatio erit dãnato maxima pena. Quid eritde ſuꝑbis hu. ius mũdi qui tm̃ głiant᷑in ſuperbia ſua. Certe multi taliũ ſubijcient᷑ deo velint nolint in inferno ⁊ hoc erit eis maxia pe na ꝙ nõ poterũt tale dominiũ euadere ſi/ cut multis ſubditis eſt pena qñ non pñnt euadere dñm ſicut ſunt lerui in multꝭter ris. Scða pena ex ſuꝑbia dãnatoꝝ erit qꝛ eis non placebit iuſticia redẽptoꝛis:⁊ hec erit maxima ſuꝑbia tãto iudici ⁊ tã veraci ⁊ iuſto nõ iudicio ↄtentari. Sed Ire eis diſplicebit:? Certe qꝛ ſtrictiſſime de oĩbus pctis tam magnis q; paruis iu dicabit.Frequẽter in cauſis coꝛã iudice tꝑali trahit᷑ hõ in cãm ſuꝑvnovel duob⸗ vel paucis arciculis. In iudicio dei non ſic: ĩmo ſuꝑ oĩbus pctĩs hic factis: ⁊ de oĩbus negligẽtijs ⁊ bonis ⁊ malis opoꝛ/ tebit in iudicio reddere rõnẽ.Eccł.vlti. Cũcta que fiut adducet deus in iudiciũ omi errato ſiuebonũ ſiue malũ.Et in de eſt ꝙ nõ ſolũ magna:ſed etiã modica adducẽt. Modicũ eſt vᷣbũ ocioſum ⁊ de oĩ vᷣbo ocioſo qð locuti fuerint hoĩes ſuꝑ terrã reddẽt roneʒ in die iudicij Hath. xij. Minima eſt cogitatio ⁊ ipᷣas ſcruta/⸗ bit᷑ ad reddendũ rõnẽ IJſa.lxvi.Ego aũt oꝑa eoꝝ ⁊ cogitationes eoꝝ venio vt cõ/ gregẽ cũ oĩbus gentibi. Glo.q.d. Jõ ve/⸗ nio ad iudiciũ cũ oibus gentib vt iudi/ cem ſimul oĩa oꝑa eoꝝ ⁊ cogitationes: ⁊ reddã eis oia que meren. Et nõ ſolum grãdeua:ſed etiã puerilia.nã Pꝛouer.v. dicit᷑ Reſpicit dñs oẽs vias hoĩs et oẽs reſſus illius cõſiderat Et ideo dicebat ob. xiij. Et cõſumere me vis pctis ado leſcentie mee:exemplũ habemuf in q̃rto dialogoꝝ de puero quinqᷓnni qui fuit dã natus. Et nõ ſolũ ſcrutabit᷑ ſcienter com miſſa:ſed etiã per erroꝛẽ: vñ ꝓpheta ait. Et ignoꝛãtias meas ne memineris. Itẽ nõ ſolũ manifeſte mala ſed etiã quevidẽ tur bona. Accidit em̃ ſᷣm Grego.ꝙ inter dũ ſoꝛdet in oculis iudicis qð fulget in oculis auditoꝛis:qꝛ radix intentiõis coꝛ rumpit qð apparet bonũ:vt dare elemo/ ſynã ꝓpter vanã gloꝛiã:⁊ tunc iudicabit᷑ de his in põ. Cum acceꝑo tẽpus ego iu⸗ ſticias iudicabo.i.q̃ videbant᷑ iuſta. Exẽ plũ due mulieres litigabãt de quodã glo bo fili coꝛã iudice et vtraq; aſſerebat eſſe ſuũ. Judex aũt inqᷣſiuit ab vtraq; cũ quo incepiſſet globũ ſuũ.dicit vna:cũ carbo/ ne. Alia autẽ dicit cũ panno albo. Et iu dex ait. Reuoluite globum ⁊ reddite illi cuius initiũ inueniet᷑ in eo. Ita ꝓculdu/ bio iudicabunt᷑ ogꝑa qualiacũq; appare/ ant ꝑtinere ad deũ vel diabolũ ᷣm inten tionis varietatẽ ab initio:⁊ ideo timẽdũ eſt ypocritis Matth.vi. Attẽdite ne iu. v.f.c. h.vt vi.ab eis:qꝛ tales tũc nõ habe bunt mercedẽ. Pꝛeterea non ſolũ de his que fiunt:ſed etiãde his que nõ fiũtopoꝛ tet reddere rationẽ. vñ Math̊.xxv. Tũüc dicet rex his qui a ſiniſtris eius erũt Di ſcediteꝛc. Eſuriui.em̃ ⁊ nõ dedi.mi.mã. ſicut pꝛius dictũ eſt in pᷣma pena coꝛpo/⸗ rali.Et hec fuit vna de cauſis q̃re diues epulo nõ inuenit guttã aque refrigeran tis:qꝛ pauꝑ la ʒa tus de micis mẽſe eius habere nõ potuit:ꝓpter hec etiã pᷣnentuʒ eſt iudiciũ ſodome ad ↄdemnationẽ: qꝛ egeno ⁊ pauperi nõ poꝛrigebãt manũ.ſi cut dici Eʒe.xvi. Ecce hec fuit iniq tas ſoꝛoꝛis tue ſodome ſuꝑbia:ſaturitas pa nis ⁊ abundãtia ⁊ ociũ ipᷣius ⁊ filiarum eius ⁊ manũ egenoet pauꝑi nõ poꝛrige/ bant:⁊ eleuate ſunt ⁊ fecerũt abbomina/ tiones coꝛaʒ me:⁊ abſtuli eas ſicut vidi. ſti. Eſt aũt credibile ꝙ ſicut querit᷑ ratio de his bonis que nõ fecerũt:ita de alijs qᷓ̃ret᷑:ꝛ maxime ad que tenent᷑ homines. Sunt eniʒz multa ad q̃ magis obligant qᷓ; ad dandũ ſua. Itẽ nõ ſolũ de bonis Oauarta pena ſpiritualis non fiunt:ĩmo de augmento bonoꝝ ſi nõ ſequat᷑ ex bonis habitis.vñ Lu.xix.inlex emplũ dicit᷑. Quare nõ dediſti pecuniaʒ meã ad mẽlſam ⁊ ego veniens cũ vſuris exegiſſeʒ illam. Glo.Qui pecuniã verbi emit:a doctoꝛe credẽdo:neceſſe eſt vt cũ vſuris ſoluat oꝑando:vel de acceptover bi fenoꝛe vſuras ſoluit qui ex eo qð au/ dit etiã ſtudet alia intelligere. Itẽ nõ ſo/⸗ lum de augmẽto:ſed de pcioſitate aug/ menti ſi non inueniat᷑: inde Matth.iij. DOis arboꝛ que nõ facit fructũ bonũ exci det᷑: ⁊ in ignem mittet᷑. Nota ꝙ dicit bo⸗ num: pᷣterea opoꝛtebit rationẽ reddere de aĩa.Si em̃ rex cõmiſiſſet filiam ſibi ſi milimã ⁊ ſpecialiter dilectã quã intende ret facere reginã in rugenine alicuip̃po/ ſito ſuo:⁊ ille male cuſtodiſſet eaʒ qͥs du/ birat quin rex exigeret de eius cuſtodia rationẽ ⁊ tanto grauioꝛẽ qᷓ;to cuſtodiſſi æã negligẽtius.Quid ergo faciet rex ce/⸗ loꝝ de illo cui filiã ſuã ſcʒ aĩiam ſibi ſimi limã ⁊ ſpecialiter dilectã cõmiſit quã in/⸗ tendebat ad dignitatẽ reginã in celo b/ limare:ſi male cuſtodiret᷑tideo dicit᷑ De utero.ilij. Cuſtodi ſollicite aiamtuam. Felix erit qui poterit dicere in hoꝛa moꝛ tis. Dñe deus modo reddo tibi creatoꝛi aĩam meã. Item de coꝛꝑe:ipᷣm quidẽ eſt caſtrũ traditũ hominia deo in cuſtodiã Berñ.Bonũ caſtrũ cuſtodit qui coꝛpuſ ſuuʒz cuſtodit:ſed ſunt ꝓditoꝛes aliqͥ qui inimicis dñi caſtri illud exponũt Eʒzech. xvi.Expoſuiſti foꝛnicationẽ tnã oĩ cran/ ſeunti.i.coꝛpus qð ſᷣm apłm foꝛnicatio/ ni nõ debet᷑led dño.Expoſiti foꝛnicatio nem. i. delectationes illicitaſque faciunt foꝛnicari a dño oĩ traãſeunti.i.cuilibet vi/ cio qð dicit᷑ eſſe in trãſitu:quia nõ durat per viã huius mũdi inſidiãtes tranſeũti bus.Quid faciet talibus ꝓditoꝛib:con ſtat ꝙ ꝑdat illos exemplo illoꝝ agricola/ rũ pditoꝝ qui ſeruoſ ⁊ filiũ occidẽtes ad iudicati ſunt ꝑditioni pᷣterea nõ ſoluʒ de ipᷣis:ſed etiã de ꝓximo:qꝛ vnicuiq; man dauit deus de ꝓximo: ſicut dicit᷑. Ecclę. xvij. Exẽplũ de cayn cui dicit dñs Beñ. iiij. Vbi eſt abel frater tuus. Itẽ pat de filio:exemplũ ad hoc i.Reg.iiij.vbi legi tur:ꝙ hely punitus eſt ꝓ filijs ſuis. Itezʒ dñsp ſubditis:exemplũ ad hoc. Nu.xxv Foꝛnitatus eſt inqͥt textus ppłs cũ filia/ bus moab et iratus dñs ait ad moyſen⸗ Tolle cũctos pᷣncipeſppłi ⁊ ſuſpẽde eos ↄtra ſolem in patibulis vt auertat᷑ furoꝛ meus ab iſrł. Itẽ mag pꝛo diſcipulo nõ coꝛrecto:qꝛ ſᷣm ſalomone Pꝛouerbᷣ.xxij. VWirga diſcipline fugat ſtulticiã in coꝛð pueri colligatã. Itẽ platus pꝛo ſubditis. Ezʒe.xxxiiij. Ecce ego reqͥraʒ gregẽ meũ de manu eoꝝ ⁊ ceſſare eos faciaʒꝝ ⁊ vltra nõ paſcent gregẽ. Et ca.xxxiij.Et tu fili hoẽs ſpeculatoꝛe dedi te domuiiſrł. Au diens ergo ex oꝛe meo ſermonẽ annũcia/ bis eis ex me.Si me dicẽte ad ipᷣm. Am pie moꝛte moꝛieris nõ fueris locutus vt ſe cuſtodiat impius a via ſua ipᷣe impiꝰ in iniqͥtate ſua moꝛiet᷑ſanguinẽ aũt eius de manu tua requirãiſi aut annũciãte te ad ipᷣm vt a vijs ſuis conuertat᷑ nõ fuerit ↄuerſus a via ſua ipᷣe in iniqᷣtate ſua mo/ riet᷑poꝛro tu aiam tuã liberaſti.Exẽplũ de iacob qͥ.dicitGeñ.xxxi.Quicqͥd furto ꝑierat a me exigebas.Et nota ꝙ oĩs ſu/ perbioꝛitas aut eſt naturalis:vt pꝛis ad filiũ:aut accidẽtalis:⁊ hoc vel quo ad po teſtatẽ:vt pᷣncipis:vel quo ad ſcientiãvt magri:vel quo ad ea qᷓ ſunt ad bonitatẽ ꝑtinentia:vt pᷣlati Et ſic patet quõ plene reqͥret᷑ rõ de oĩbuſ pᷣdictis: pᷣterea opoꝛte bit reddere rõnẽ de bonis a deo receptꝭ ipᷣe em̃ dñs nihil dat de quo nõ velit hre ra tionẽ qͥd fecerit ĩde ille cui cõmiſit: vñ potius dicit᷑ ccõmodare qᷓ; dare Requi rit ergo rationẽ de omni dato ſiue ſit ſpi cio c uia! at rituale:vt ſunt bona aĩe acqſita ⁊ infuſa eius voluptas vel demonibo qui tranſeũt ſiue coꝛꝑale:vt ſunt foꝛtitudo:agilitas: ſiue tꝑale:vt ſũt diuitie:delectabilia:ho/ noꝛes. Exemplũ ad hoc Match. xxv de qno talẽtis:⁊ Lu.xix.de nobili qͥ tradi it. x.minas ſeruis ſuis de qͥbus opoꝛtuit reddere rationẽ. Itẽ ſicutvnũ membꝛũꝛ vnus ſenſuſ ſeruit de officio ſibi dato:ita ⁊ oẽs debẽt ſuire de gratijs ſibi datꝭ: ſeu bonis collatis alijs vidẽtib:: verbigra. s — . —2 le natis ex ſuꝑbia ꝓcedens ſemꝑ in eſt tumoꝛ ſuperbie potens in defendẽdo:diues in largiẽdo. iuriſcõſultus de cõſilio:medicus de me dicaminib:mgj de ſua ſciẽtia: pᷣdicatoꝛ de vᷣ̈bo dei:⁊ ſic de alijs.i.Pe.iiij. Vnuſ quiſq; ſicut accepit gr̃am in alterutrũil lam adminiſtrãtes ſicut boni diſpeſato/ res multifoꝛmis gratie dei. Quid autẽ iudicandũ eſt de diſpendẽtibus qui rece uõ au pta ad diſpendẽdũ ſibi retinẽt. tem accidit inde qui recepta ad danduʒ egenis retinebat ſcitis:nã xpᷣmvendidit 2 in fine laqueo ſe ſuſpẽdit.O qᷓ; tremen da ⁊ foꝛmidãda eſt illa ratio et cõputus de tãtis bonis.Pauci vt credo ſunt qui ſciant hec oĩa:⁊ id eo in die iudicij mira/⸗ bilis:erũt ſtupefacti de ratione reddẽda imo nec habebũt iudiciũ dei ſuꝑ his cõ/ tractũ. Rationẽ huiꝰponit JYſa.v.c. Vbi dicit. Opus dñi nõ reſpicitis nec opera manuũ eius cõſideratis ꝓpterea captiuꝰ ductus eſt ppls meus:qꝛ nõ habuit ſcien tiã: ꝓpterea dilatauit infernus aiam ſuã 2⁊ aperuit os ſuũ abſq; vllo termino.⁊ de ſcendẽt foꝛtes eius ⁊ ppłus eius ⁊ ſubli mes gloꝛioſiq; eius ad euʒ ⁊ incuruabit᷑ homo ⁊ hũiliabit᷑ ⁊ oculi ſublimiũ depꝛi ment᷑:et exalcabit᷑ dñs exercituũ in iudi/ cio ⁊ deus ſctũs ſctificabit᷑ in iuſticia.Fa ciet ergo iudiciũ iuſtũ:ſed videbit᷑ iniu/ ſtũ dãnatꝭ admirãtes quõ reddituri fũt rationẽ de tot:ĩmo dicẽtes illud iniuſtũ: qꝛ hic noluerũt habere haꝝ rerũ noticiã Qusãta ſit pena alicui puniri vbi credit ſibi nõ fuiſſe factũ iudiciũ:iuſtũ poteſtis imaginari. Iſta eſt ergo vna penain dã/ eis erit murmurã tibo de deoꝛiĩmo ⁊ ipᷣ derabũt facere ꝓpꝛiam volũtatẽ: vñ ſuꝑ/ bia ſiue ſuꝑbire dicit᷑ q̃ſi ſuꝑ aliũ ire Qñ igit᷑quis facere ſuã vult voluntatẽ et nõ vult ſubijci diuinis ſuꝑbuſ dicit᷑q̃lis eſt oĩs peccans moꝛtaliter:⁊ talis erit in dã natis:ſed erit miſera volũras eoꝝ:qꝛ mł ta volunt q̃ nõ poterũt adimplere:⁊ hoc erit maxia pena:ſicutvidemꝰꝙ pena eſt ? triſticia his qᷣ aliqͥd valde deſiderãt et noõ pñtillud adimplere. O qtũ vellẽt li d maledi cẽtiba:vt dictũ ẽ pᷣus. Tertio vᷣo ſꝑ deſt berari a penis illis Talis ergo eoꝝ volũ tas ⁊ pena erit in dvanatis:qꝛ hic noluert diuinã volũtatẽ adimplere Mat.v. Hõ oĩs qͥ dicit mihi dñe dũe itrabit in regnũ ce.ſʒ.q.fa.vo.p.m.q.in celis eſt: ipᷣe itra. injreg.celoꝝ. ñ aplłs ad Ro.xij. Pꝛobe tis qᷓ ſit volũtas dei bona ⁊ bñplacẽs ⁊ꝑ fecta.Exemplũ huiuſ legit᷑ in itinerario clemẽtis:ꝙ cũ btõ petro pᷣdicãti qͥdã q̃ſ/ dã q ſtiones nociuas ⁊ inutiles ꝓponeret dixit ei. Tẽpus bꝛeue eſt⁊ iudiciũ dei in cauſa agẽdoꝝ aget᷑ nõ q̃ſtionũ:⁊ iõ ante oĩa qᷓramus qͥd vel qᷓliter nos agere oppꝛ teat vt vitã eternã ↄſeqͥ mereamur:ſicut fecit ille adoleſcẽs ⁊ nobiliſ cui dicit dñs Math. xxix. Magiſter qͥd faciẽdovitani eternã habebo:⁊ ieſus dixit ei Sivis ad vitã ingredi ſerua mãdata.Itẽ ber.cum ſemel interfuiſſet duputationi pariſius in ſcholis logicalibus ⁊ ipᷣi diſputaſſent de multis curioſe:ipſe captata opoꝛtuni tate fecit etiãẽ argumentũ ⁊ dixit eis:cha riſſimi ecce ꝓpoſuit nobis oĩibus deus o⸗ lim pᷣcepta ſua ⁊ aſſumit mõ trãſgreſſio nem:qꝛ qͥs eſt qui ea nõ tranſgrediat᷑ Et ſine dubio ex hoc cõcludet in fine moꝛtẽ eternã. Eʒech.ij. Seripte erant in eo.i. in libꝛo lamentationes ⁊ carmẽ ⁊ ve. la⸗ mentationes.i.pᷣcepta ad vitaʒ que ſunt nobis lamentũ quia difficultervolumus adimplere:⁊ carmen quo ad trangreſſio nes que modo habent gaudiũ: ⁊ ve quo ad eternã damnationẽ. Sic igit᷑ per ad/ impletionẽ/ ꝓpꝛie carnalis voluptatis.in/ currit damnationẽ eternã:ideo ait beatꝰ Berñ. Tolle ꝓpꝛiam voluntatẽ ⁊ infer/ nus non erit. Heſeramus igitur ꝓpꝛiam volnntatẽ vt ſequamurvoluùtatẽ dei:⸗hoc eſt enĩi quod petimus in oꝛatione ldñica dicendo.Fiat voluntas tua ſicut in celo 7 in terra. VUnde Richar. de mediavilla lib.iiij. diſ.xv.q.lxxxiiij. Pꝛincipaliter ex ponens oꝛationẽ dñicam dicit ꝙ petitio⸗ nuʒ reſpicientiũ eo que ſunt ad finẽ que dam ſunt reſpectu boni: quedã reſpectu mali.Reſpectu boni due ſunt:in pᷣma pe tit᷑ meritũ quo britudinẽ mereamur qð ↄſiſtit in obediẽdo dinis mãdatis. Vñ Quinta pena ſpiritualis Aagu.ij. li. de ſermõe dñi in mõte. Cuz dicit᷑ fiat volũtas tua:recte intelligit᷑ obe diat᷑ pᷣceptis tuis:ſicut in celo et in terra id eſt ſicut ab angelis:ita ab hoibus.Et in epła ad ꝓban. Cũ dicimus fiatvolun tas tua ⁊c. Nobis ab illo pᷣcamur illam obedientiã: vt ſic a nobis fiat voluntas eius quẽadmodũ fit in celeſtibus ab an gelis hec Richar. Quia igit᷑ dãnati non dei volũtatẽ fecerũt ſed ſuã: ideo adhuc in inferno illã ſuperbiã habebũt vtvellẽt facere ſᷣm ꝓpꝛiam voluntatẽ: ⁊ qꝛ non po terunt grauiter patien᷑.¶ Quarta pena ex ſuperbia erit: qꝛ impugnabũt virtutẽ ⁊ bonitatẽ. Erunt em̃ adeo obſtinati ⁊in malicia obdurati ꝙ oĩa bona et oẽs vir/ tutes ſpernẽt. Et eis quaſi infirmis que ſanctiviri diligũt diſplicebũt Et his erit magna pena recoꝛdatio ⁊ memoꝛia vir⸗ tutů. Et hec pena debet᷑ eis qui hic vixe/ runt indurati in peccatis:et qui ſpꝛeuer̃t bene agare:ſed peccatũ pctõ addiderũt. Scis q;tuʒ diſplicet diuitibꝛ paupertas et guloſis abſtinẽtia ⁊ ieiuniũ:⁊ luxurio ſis caſtitas:⁊ ſuꝑbis humilitas. Ita di/⸗ ſplicebit damnatis oĩs virtus ⁊ bonitas ſicut ⁊ hic diſplicuit.O qᷓ; magnꝰ eſt nu merus in hoc mũdo quibus virtutes di ſplicẽt. Et per hoc argumentũ eſt ꝙ ma gnus erit numerus damnatoꝛũ quibus virtutes erunt in nauſeã:ſicut videmus ꝙ multis infirmis carnes autvinũ ſunt in abbominationẽ. He talibus igit᷑ vir / tutes cõtemnentibus recte dicit᷑. Cõuer tantur in infernũ ?vc. 4 * ſ 8 Ainta pena ſpiri q tualis eſt liuoꝛ ĩuidie que eſt in ipſis dãnatis. Inuidia ſᷣm Aug. eſt odium felicitatis aliene vel ᷣm E.o nategd triſticia de alieniſ bonis Dicit᷑ em̃ inuidia a nõ videndo qꝛ nõ po xeſt videre bona alioꝝ.vñ inuidus cõpa/ ratur febꝛicitãti cui etiam boni cibi ſunt cõtrarij:vñ ſicut bonis mala cooperant᷑ in bonuʒ ita inuidis bona cooperant᷑ in malũ.Scitis chariſſimi qᷓ;ta pena eſt in uidis huius mundi videre bona alioꝛuʒ hec erit maxima pena ipſis dãnatis qui inuidebunt. S Pꝛimo diuine bonitati. Secũdo angeloꝝ puritati. Tertio ſanctoꝝ ſocietati. Quarto paruuloꝝ pene lenitati. Pꝛimo inuide bunt diuine bonitati vñ inuidia ⁊ ira differũt in hoc:qꝛ in pecca/ to ire amoꝛ alieni mali oꝛtuʒ videt᷑ habe re a malo alterius. Ille em̃ qui iraſcit᷑ali cui:ideo vult eĩ m alũ:qꝛ malũ ab eo reci pit:ita em̃ eſt appetitus vindicte. In pec cato aũt inuidie amoꝛ alieni mali oꝛtum habet a ꝓpꝛia malicia. Inuidus em̃ iðõo vult malu alterius ne ille ſibi pᷣficiatur. Vngde peccatũ iu idie in materia cõicas· cũ peccato ire:ſed finẽ recipit a pctõ ſux bie. Hec in ſumma de vitijs in pncipio de ſuꝑbia. Iſta ergo duo erũt in damna⸗ tis ſcʒ ira vt dictũ eſt pꝛius:qꝛ appetent de deo vindictã ſi poſſet illam obtinere. Etiã inuidebũt qꝛ nollẽt deuʒ ſibi pᷣfici in ſuperioꝛẽ ſi poſſet per eoꝛũ velle fieri vñ Boñ.di.v.iiij.qliij.ait. Hicendũ ꝙ æ? ſi in damnatis aliquo modo remittant affectiones libidinoſe ꝓpter penarũ ma/ gnitudinẽ in quã affectiones q̃ habẽt an nexã delec tationẽ:ille tamẽ affectões in qbns eſt penalitas vigoꝛanr.vñ ⁊ ſi ceſſʒ actualiter affectus luxuriãdi et dñandi: tamẽ intendit᷑affectus ſiue furoꝛ impati entie ⁊ liuoꝛ inuidie. Vnde tunc dentibꝰ fremẽt ⁊ tabeſcent.Et qm̃ vigebit in eis odium et inuidia vehemẽter triſtabunt᷑ ⁊ tabeſcent in gloꝛia electoꝝ dei:hec ille. Et de hoc in ſecũda pena magis:maxie igit᷑ dolebũt damnati:qꝛ deus eis ſuperi oꝛ dñs ⁊ iudex tam acriter puniẽs pᷣfſicie tur:⁊ ita quẽ noluerunt hic habere dim ita illic nollent habere iudicẽ. O qᷓ;ta pe na eſſe ꝑpetuo in inuidia ⁊ doloꝛe de taʒ bono iudice:hec penadebet᷑illis qui ſine dilectione ⁊ charitate moꝛtui ſunt. Cha ritas eſt virtus qua vnqqueq; res tanti haber qᷓ;ti ha bẽda eſt. Coſideremus igi tur q;te bonitatis eſt deus qᷓ;te excellen/ tie eſt ſuꝑ oẽm creaturã. Et ſicut eiꝰ bo/ nitatẽ eſſe ſuꝑexcedentẽ bonitatẽ oĩs cre . eſt liuoꝛ inuidie ature cognoſcimꝰ: ita ?⁊ amemus. In h erit charitas dei. videmꝰ enĩ ꝙ dum co/ gnoſcimꝰ aliquã rem excedere in bonita te excedentẽ: ⁊ magis valẽtẽ.pᷣamamꝰ: etiã poſito ꝙ talis bonitas nõ videat᷑ fa/ cere ad vtilitatẽ nr̃am:ſicut qñ cognoſci mus duos hoĩes:⁊ vnũ illoꝝ alio virtuo ſioꝛẽ illũ plus amamꝰ. O chariſſimi qͥs dubitet deuʒ eſſe melioꝛẽ omni creatura. Certe nullus ſane mẽtis. Quare magꝭ ergo nõ diligit᷑d omnis creatura:⁊ maxi/⸗ me qꝛ ad hoc incitat natura: pᷣcipit ſcri/⸗ ptura:excitat cultura. Incitat ergo narg ra. Si naturaliter amat filius pꝛem a habet partẽ coꝛpoꝛis ſui: qᷓʒtomagis de bet homo amare deũ qui coꝛpus eius ⁊ aiam ex nihilo fecit. Augꝭ. Amãdus eſt generatoꝛ:ſed pᷣponẽdus eſt creatoꝛ.Cc cle.vij. In tota aia tua dilige eum qui te fecit.⁊ Berñ.in ſermonib: Parum ne ti bi inquit videt᷑ hoc: cogita qualẽ te fecit Nẽpe ſᷣm coꝛpus egregiã creaturaʒ:ſᷣm aĩiam magis imagine creatoꝛis inſignẽ. rationẽ participẽ: btitudinis eterne ca/ pacem. Poꝛro ambo coherere ſibi fecit Artificio incõpꝛehẽſibili:ſapiẽtia inueſti gabili:nec ante ꝓmeruit qui ante nõ fuit nec ſpes retributõis: qm bonoꝝ noſtroꝝ nõ eget. Si quis diligẽter attẽdat q̃ʒtũ beneficiũ fuerit ꝙ coꝛpus ei dedit Quot eniʒ ſunt mẽbꝛa in coꝛpoꝛe: tot beneficia magna inueniet: p quoꝝ minimo mẽbꝛo plus deberet homo deũ amarc: q̃ᷓʒ multi amant eump cũctis beneficijs que ab eo receperũt. Si quis amiſiſſet oculũ Pra amaret eum qui illũ ſibi reſtitueret. Hec minus amãdus eſt qui eum ab initio de dit:⁊ qui datũ cõſeruauit cum multoti/ ens vtendo eo cõtra deuʒ eum amittere meruit. Non minus amadus eſt qui dat cappã qᷓʒ qui inueteratã perditã reſtitu/ it. Et ſicut de oculo:ita de alijs mẽbꝛis. Sivero tantũ amãdus eſt qui dedit coꝛ pus:qᷓ;tum amadus eſt qͥ dedit animaʒ que in infinitũ melioꝛ eſt coꝛpoꝛe. Si a/ miſiſſes vſum rõnis q;tum amares euʒ ut tibi reſtitueret. Quantũ ergo amã/ gus eſt qͥ tibi rõnem ab initio dedit. Itẽ ſi meruiſſes moꝛtẽ ſiue ſeparationẽ aĩe a coꝛpoꝛe qᷓ;dtum amares eum qͥ tibi remit teret. Quantũ ergo amãdus eſt ille qui mirabiliter coꝛpus⁊ aĩaʒ cõiunxit.⁊ hãc cõiunctionẽ tibi ſeruauit cum peccando meruiſſes multotiẽs moꝛtẽ.ĩmo infernũ Berñ. Valde mihi oĩno amãdus eſt ꝑ queʒ ſum:viuo:ſapio. Dignus plane eſt moꝛte qͥ tibi dñe ieſu recuſat viuere. Et hoc facit ꝙ hoĩem fecit ad imaginẽ ⁊ ſili tudinem ſuã. Figura etiã quã habet coꝛ pus humanũ incitat ad amandũ deum. Aug. in li.de diſciplina xpᷣiana. Beluas deus ꝓſtratas in faciẽ dedit paſtũ querẽ tes de terra. te in duos pedes erexit tuaʒ faciẽ ſurſum attẽdere voluit nõ diſcroꝛ/ det coꝛ tuũ a facie tua:nõ habeas faciem ſurſum ⁊ coꝛ deoꝛſum:ne mẽtiaris in do/⸗ mo diſcipline.Quid eſt ſurſũ habere coꝛ nili diligere dñũm deũ tuuz. domus diſci⸗ pline eſt eccłia xp̃ᷣi.vt dicit Aug. in eodẽ libꝛo. Gꝛatia enĩ redẽptiõis incitatſiue mouet ad dei dilectionẽ.de qua.ij. Coꝝ. viij. Scitis gr̃am dñi noſtri ieſuxpᷣi qm̃ ꝓpter vos egenus factus eſt cum eẽt di / ues vt illius inopia vos diuites eſſetis. Licet multũ poſſit hoĩem incitare ad a⸗ mandũ deũ ꝙ ipᷣe eum fecit.multo tamẽ ampliꝰ debet eum incitare ꝙ ipᷣe eum re fecit. vñ Berñ in li.de diligendo deũ Si totũ me debeo ꝓ me facto:qͥd addã/ ꝓ me refacto ⁊ refecto hoc modo. Nec em̃ tam facile refectꝰ qᷓ; factꝰ. Siqͥdẽ non ſolũ de me:ſed de oĩ quocũq; qð factũ eſt ſcötau,ʒ eſt i pẽ.dixit ⁊ facta ſunt. At vero qͥ me tm̃ etiã ſemel dicẽdo fecit in reficiẽdo /p/ fecto: ⁊ dixit multa ⁊ geſſit mira:⁊ ꝑtu/ lit dura:nec tm̃ dura ſed ⁊ idigna.Quid ergo retribuã dño:ꝓ oĩbi q̃ retribuit mi⸗/ hi. Idem ſuꝑ cãtica. Suꝑ oĩa reddit te amabilẽ mihi dñe ieſu:calix queʒ bibiſti opus redẽptõis nr̃e. Hoc oĩno amoꝛem nr̃m facile vẽdicat totũ ſibi hoc inqᷓ; eſt qð nr̃am deuotionẽ ⁊ blãdius allicit: et iuſtiꝰ exigit:⁊ artiꝰ ſtringit ⁊ afficitvehe mẽtius Multũ qͥꝓpe laboꝛauit ſaluatoꝛ nec in oĩ mũdi fabꝛica tantũ fatigatiõis actoꝛ aſſũpſit. in dictis ſuis ſuſtinuit cõ/ Quinta pena ſpiritualis tradlctões. infactis obſeruatoꝛes. in toꝛ mentis illuſoꝛes:⁊ in moꝛte expꝛobꝛato /3 res. Idem loquẽs de opere redẽeptionis. Quid adhuc inqͥt doꝛmitat tua affectio imo non doꝛmitat ſed moꝛtua eſt ſi huic nõ rñdet bñficio. Et idem in ſermonib⸗ O dun ⁊ indurati ⁊ obdurati filij adaʒ qs nõ emollit tanta benignitas: tatalſiã ma:tã ingẽs ardoꝛ amoꝛis: tã vehemẽs amatoꝛ:qui ꝓ vilib ſarcinulis tam pᷣcio ſas merces expẽdit. O dãnati quare nõ coſideratis hec oĩa vt deũ diligeretis et tantas penas euaderetis. O viuẽtes ap ponite coꝛ veſtrũ ad hec intelligenda: vt veũ ſuꝑ oĩa diligatis:ne vos deſcendere cum demonib ad in fernũ cõtingat. hoc eſt etiã pᷣceptũ ſacre ſcripture.⁊ad h̊ ten/⸗ dũt oẽs pᷣdicatões nr̃e vt a pponatis coꝛ in dilectõe dei. Et huiꝰ amoꝛis ſunt.x.ſi ⸗ gna. Pꝛimũ eſt cum aliqs libenter cogi⸗ tat de deo. Vbi em̃ eſt amoꝛ ibi oculꝰ.vñ ſuꝑ illud Yoh.xx.DOñe ſi tu ſuſtuliſti euʒ dicito mihi vbi poſuiſti eũ.dicit glo. HNõ dicit quẽ.qꝛ ̊ in aio agere ſolet vis amo ris:vt quẽ ſemꝑ cogitat nullũ aliũ igno/ rare credit. Sapᷣ.vi. Cogitare ð illa ſen ſus eſt cõſũmatus: ⁊ loquit᷑ de ſapia in⸗ creata. Scõðm ſignũ eſt cũ aliqͥs eſt libẽ ter in domo dei. Lu. ij. De anna dẽ ꝙ nõ diſcedebat de tẽplo que meruit intereſſe pñta tioni dñi in tẽplo. Et xpᷣs cum eſſet annoꝝ.xij.inuentus eſt in tẽplo.Luce.ij. Qui matri ſue ⁊ ioſeph ait: Neſciebat?: qꝛ in his que pꝛis mei ſũt opoꝛtet me eẽ̃. Et ſuꝑ illud Mat. xxi. Intrauit ieſus in templũ.dicit glo. Ingreſſus vrbẽ pꝛimo templũ adijt dans foꝛmã religiõis:vt qͥ/ cunq; imus pꝛimũ domũ oꝛõnis ſi ibi eſt adeamꝰ. Criſo. ꝓpꝛiũ erat boni filij vtye niens pᷣmo ad domũ curreret pꝛʒis.tu ãt imitatoꝛ xpᷣi factus cũ in aliquã ingreſ/ ſus fueris ciuitatẽ: pᷣmo añ oẽm actũ ad eccłiam curras. Tertiũ ſignuz eſt cũ qͥs de deo vel cũ deo loquit᷑. Hoc exẽpluʒ in magdalena que xpᷣm dilexit mulcũ:cuiꝰ verba que habent᷑ in euãgelio vel de deo vel cum deo fuerunt. VUñ habes Joh. xi. SDñe:ſi fuiſſes hic frater meus nõ fuiſſet moꝛtuus. Alia tria habes Yoh. penulti⸗ Tulerũt inqᷣt dũm meũ ⁊ neſcio v. p.eũ. Et paulo poſt.Hñe:ſi tu ſuſtuliſti eũ ⁊c⸗ Et iterũ venit maria magdalena annuũ cians diſcipulis.qꝛ: vidi dnm.i. Pet.iiij⸗ Si qͥs loquit᷑ quaſi ᷣmones dei. Et ſuꝑ illud. Ro. viij. Quis nos ſeꝑabitx a cha/ ritate xpᷣi:dicit Criſo. Hic amãtiũ mos eſt vt amoꝛẽ ſuũ ſilentio tegere nequesti: ſed amicis ⁊ caris ſuis efferũt ⁊ ꝓdũt:et flãmas infra pectus ſuũ cohibere nõ poſ ſunt enarrãt frequẽtius:vt ipᷣa aſſiduita te narrãdi ſolatiũ amoꝛis ſui tapiãt:⁊ re frigeria imẽſi ardoꝛis aſſumãt. Quartũ cum qͥs libẽter deũ audit:⁊ audita ab eo retinet memoꝛiter. Lu.ij. Maria cõſer⸗ uabat oĩaverba hec:ↄferẽs in coꝛde ſuo Eiuſdẽ.x. Sedẽs ſecꝰ pedes dñi au. vᷣ⸗ illiꝰ. Jo. xuiij. Dui hʒ mã. mea. ⁊ ſer.ea:il le eſt qͥ diligit me. Quintũ eſt cuʒ qͥs dat libẽter ꝓ deo. Cantꝭ.vlt᷑. Si dederit hõ oẽm ſubſtanriã ꝓ dilectõe quaſi nihil de ſpiciet eam.⁊ Luc̃.vij.dicit dñs de mag dalena poſt bñficia eius enũerata dimię tunt᷑ ei pctã multa: qm̃ dilexit multuʒ.i. Joh.iij. Qui habuerit ſubſtantiã müdi huiꝰ:⁊ viderit frẽm ſuũ neceſſitatẽ hꝛe:⁊ clauſerit viſcera ſua ab eo:quõ charitas dei manet in eo. Sextũ eſt cũ qͥs libẽter pꝓg deo patit᷑ Eccł.ij. In igne ꝓbataurũ ⁊ argentũ.hoĩes aũt receptibiles in cami⸗ no humiliatiõis. Joh.xviij. Calicõquẽ dedit mihi pĩ: nõ vis vt bibã illũ. Gꝛeg.⸗ in pᷣma parte moꝛalis. Pena qᷣ pe inter⸗ rogat ſi qetus quis veraciter amat. Se⸗ ptimũ eſt cum mãdatis dei aliqs obedit i. Jo h.v. Hec eſt charitas dei:vt mãda/ eſt charitas dei vt ambulemꝰ ſᷣm mãda ta eius. YJo. xiiij. Si qͥs diligit me ſer. m- ſer. Spãluer dicit ſuũ. Jo xviij Hoc eſt pꝛeceptũ meũ vt diligatꝭ inuicẽ. Et ma xime amoꝰ? paupeꝝ ſignũ eſt diumi amo ris. Illi eninon amant ꝓpter ſe:ſed ꝓpter deũ Pꝛouer.xix.A pauꝑe aũt ⁊ hij quos habui ſeparant᷑ In eodẽ. Fratres hois ſerũt ab eo. Octauũ ſignuʒ eſt cum qͥs amat que deo placent ⁊ odit que deo di/ ſplicẽt. Ad pᷣmũ mouemur exemplo xpᷣi Math. xij. Quicũq; fecerit volũtatẽ pa tris mei qͥ iu celis eſt: ille meus frater et ſoꝛoꝛ ⁊ mr eſt. Ad ſcdᷣm exemplo dauid. Iniquos odio habui. Item qͥ oderũt te dñe oderã: ⁊ ſuꝑ inimicos tuos tabeſce/⸗ bam. Amb.in hexameron. Quid nos di gnũ noſtro referimꝰ creatoꝛi. Cuiꝰ cibo veſcimur ⁊ diſſimulamꝰiniurias. Nonũ eſt cum qͥs frigeſcit a ſollicitudie ⁊ amo re mũdi.Gꝛeg. Tanto frigeſcit qͥs a cu⸗ ris ſeculi qᷓ; to ſurgit ardẽtius in amoꝛẽ dei. Jdem JYacob qui angelũ tenuit vno mox pede cl audicauit: qꝛ qͥ vero amoꝛe ſublimia reſpicit. iam in hunc mũ dũ du plicib deſiderijs incedere neſcit. Deci⸗/ mũ ſignũ eſt cum aliqͥs magnũ honoꝛẽ exhibet miniſtris dei. Nam ſicut qͥ eos ſpernit xpᷣm ſpernit. Math. x. Sic qui eos honoꝛat:deũ honoꝛat. Eccłli.vij. In omni virtute tua dilige deũ qͥ te fecit: et miniſtros eius ne derelinquas. honoꝛa deũ ex tota aĩa tua ⁊ honoꝛifica ſacerdo/⸗ tes. Per iſta igit᷑ᷣ x.ſigna cõiecturari poſ ſumus aliquẽ diligere deũ: qð pᷣcipit ſch tura. Math xxij. DHDiliges dnñm deũ tuũ ex toto coꝛde tuo ⁊c̃. Excitat etiã cultu/ ra.i.viſio clara: et fruitio in pꝛia que no/ bis ꝓmittunt ex tali dilectõe.i.Coꝛinth. ij. O, culus non vidit: nec auris audiuit: nec in coꝛ hoĩs aſcẽdit:que pᷣparauit de/ us his qͥ diligũt eum. Eſa. vero.lxiiij. dẽ. A ſeculo nõ audierũt:neq; aurib ꝑceꝑe rũt:oculꝰnõ vidit deꝰabſte que pᷣparaſti expectãtibi te Jaco.i. Btũs vir qͥ ſuffert temptationẽ: qm̃ cum ꝓpbatus fuerit ac/⸗ cipiet coꝛonã vite quã reddet deus dili/ gentib, ſe. Mirũ eſt quõ amoꝛ nr a deo euadere põt:ꝗꝛ ſi venalis eſt:nullus deo carius emet. Dabit en ꝓ illo regnũ celo rũ.ſi eſt ad dandũ:nullꝰ dignioꝛ eſt eo qᷓ; deus cũ ipᷣe ſit ſũme bonus. Vñ nulli po tius debuit dari qᷓ; ei. Si vero violentiã reqrit nullus maioꝛẽ violẽtiã ꝓ eo q; ipᷣe Petit eni cũ gladio euaginato. Aut eni eſt liuo: inutdͦte paunperis oderũt eum:⁊ amici ꝓcul receſ/ eum amabis:aut eterna moꝛte interflcie ris. In ps. Niſi cõuerſi fueritis ab amoę- re.ſ. mũdi ad amoꝛẽ dei.gladiũ ſuuʒ vi/ bꝛauit. Quot lingua bñficioꝝ ſuoꝝ ap⸗ poſuit:deus ad huc ignẽ amoꝛis accẽdẽ dum in nobis qͥs poſſet narrare. Ex de/ fectu igithuiꝰamoꝛis erũt hoĩes doõnati inuidęetes ⁊ dolẽtes de tanta dei bonita/ te:cuiꝰrecoꝛdatio erit eis maxima pena. Scõdo inuidebũt puritati angeloꝝ:co/⸗ gita ꝙ ſi inuideãt deo ꝙ iuidebũt toti e/ ius curie.ſicut qñ qͥs inuidet et dolet de ꝓſperiiate alter:etiã inuidet ⁊ dolet de ꝓſperitate ſue domus⁊ familie.⁊ eſt ſibi magna pena videre eius pulchꝛã ⁊ mo/ rigeratã vxoꝛẽ:honeſtos filios ⁊ filias:?⁊ cetera que ad ipᷣm ꝑtinẽt.Sic erit in da natis reſpectu familie dei ⁊ ſuoꝝ:de qua ſunt btiſſimi angeli Et certe hec erit ma gna malicia ⁊ indurata iniqͥtas inuide/ re illis qͥ tot bñficia ipᷣis dãnatis cõtule/ rũt. Et hoc illis erit in penaʒ qͥ hic ipſis btiſſimis angelis nullã reuerentiã fece/ rũt:ſed coꝛaʒ eis inuerecũde peccauerũt nullã deuotionẽ ad eos habuerũt eis re/ gratiãdo de bñficijs cõceſſis.O chariſſi me cõſidera dignitatẽ tuã.de qua Hier̃. Magna eſt dignitas animaruʒ: vt vna/ queq; habeat ab oꝛtu natiuitatis in cu/ ſtodiaʒ ſui angelũ delegatũ.⁊ in pe. An gelis ſuis mãdauit de te:vt cuſtodiãt te in oĩibvijs tuis.vñ Berñ. loquẽs de hoc verbo. Quantã inqͥt debet tibi hoc vᷣbũ inferre reuerentiã:afferre deuotionẽ:con ferre fiduciã. Reuerentiã ꝓpter pᷣſentiaʒ: deuotionẽ ꝓpteribemuolentiã:fiduciã /p/ pter cuſtodiã. Itẽ idem Berñ.loquẽs de illo vᷣbo.Eſa.lxij.Suꝑ muros tuos hie ruſalẽ conſtitui cuſtoces. Benignus es inquit quoniã non es cõtentus noſtroꝝ fragilitate muroꝝ: ſed ipſis hommũ cu/ ſtodibus angelicã cuſtodiã ſuperponis. Ad idem ꝑtinet illud Matthᷣ.xviij. Vi dete ne cõtempnatis vnũ ex his pulillis Angeli enĩ eoꝝ in celis ſemper vidẽt fa/ ciem patris mei qui in celis eſt Ytem ad Hebꝛeos.i.capło. Nõne om̃es ſuntad/ miniſtratiõi ſpiritus in miniſteriũ miſſ * i Quinta pena ſpiritualis ꝓpter eos qui hereditatẽ capiũt ſalutis. ⁊2 Lu.xvi.Factũ eſt vt moꝛeret᷑ mẽdicus 2 poꝛ.ab angelis in ſinuʒ abꝛae.⁊ multa bñficia alia nobis ab angelis ↄferunt᷑p pter que debemꝰ eos reuereri amare. et inſoeuotõe habere:⁊ ſpecialiter angeluʒ cuſtodẽ noſtrũ ne ingrati apud deũ ⁊ ip/ ſos angelos ſimus:ꝓpter hmõi petm̃⁊ a/ lia moꝛtalia multi danabunt᷑ et tñ tales dãnati ipᷣis angelis ⁊ eoꝝ gloꝛie: ⁊ talis inuidia erit pena:ſicut eſt pena iuido vi/ dere bonũ illius cui inuider Tertio in/ uidebit ſctõꝝ ſocietati.vñ querit Bona. di.v. iiij.q.iij. Vtrũ dãnati mallent oẽs dãnatos eſſe:qᷓ; quoſdã dãnatoſ.quoſdã btũs dicit:ꝙ ideo ad ſatiandã ſua ĩpijſſi mã emulationẽ ⁊ odiũ vellent nullos eẽ btõs:ĩmo miſeros.Et qꝛ nec ipᷣi ad bea/ titudinẽ poſſunt ꝑtingere:nec alios poſ/ ſunt a ſtatu btitudinis ammouere Ideo in ſemetipᷣis vehemẽter tabeſcũt ⁊ cõfun dunt᷑. Cõcedendũ ergo eſt ꝙ generaliter loquendo mallent omes eſſe miſeros qᷓ; ipſis exiſtentibo miſeris aliquos eẽ bea/ tos.Et ſi obijcitur de illo diuite qui nole bat fratres dãnari.dicendũ ꝙ qᷓ;uis dã/ nati in generali nollent videre btõs ali/⸗ quos:ſed om̃es miſeros:tñ qꝛ ſpecialius habent aliquoꝝ amoꝛẽ naturalẽ:⁊ pꝛiua tum:nollent illos dãnari:alijs exiſtẽtib⸗ in ſtatu gloꝛie: qꝛ ſi illi dã narent᷑. adhuc tñ maneret emulatio ⁊ occaſio tabeſcen/ di ſi non ſic eſſet de omnibo. Attñ nullos ita diligunt nauraliter.quin vellent eos eſſe dãnatos.hoc pacto ꝙ nulli eſſent btĩ vñ qꝛ vident ipſos eleuatos:ex quoꝝ cõ/⸗ Paretoe cõfundunt᷑⁊ iſti ſunt beati:⁊ qꝛ oc obtinere nõ poſſunt:ideo non conſe/ quunt᷑ inde ſolatiũ:ſed habent inde ma/ gnũ ſu ppliciũ. Hec ille:Nec tñ haberent minoꝛẽ miſeriã ſi dãnarentur. Et ponit exemplũ idem doctoꝛ.Sicut inqͥt homo ſanus in quo ẽ natura bene diſpoſita ap/ petit cibaria ſibi cõueuiẽtia. homo vero infirmus appetit ea que nocent: qꝛ eſti/ mat ꝓdeſſe.ſic beati tanq; mente ſani ap petũt alioꝝ gloꝛificationẽ que vere eſſet cis ꝓficua ſu ꝓple ſiplaceret deo. Dãnati vero beatoꝝ dãnationẽ quã eſtimãt ſibh vtilẽ ⁊ delectabilẽ: ſicut inuidus alceri ſubuerſionẽ:attamẽ ſi eueniret nõ ꝓpter hoc miſeria eoꝝ decreſceret: imo ſuccre⸗ ſceret. Multa eni volũt impij ⁊ pctõꝛes que ſi obtinerẽt eſſent miſerioꝛes. Ad h̊ ↄfirmãdũ multũ valet auctoꝛitas Aug. in.ij.c vbi dicit:OQ⸗ ira:odiũ:⁊ cecitas in dã natis excreſcent hec ille.O miſeri dã⸗ nati:o pena crudelis inuidie in deũ: an/ gelos.⁊ ſanctos. Vidiſti ne aliquos in/ uidos ⁊ dolentes de bono alterius:qͥ in de murmurãt detrahũt ⁊ tab eſcunt ſiue deficiũt pꝛe triſticia.Sic erunt damnati triſtes de bonis pꝛedictoꝝ. O canes ra⸗ bidi qᷓ;tuʒ patiemini ex hac inuidia.Co gitet hanc penã qui poreſt. Iſta pena qp pe debet᷑inuidis huius mũdi quoꝝ ma/ ximuſ eſt nũerus qui hic ꝓximos nõ dile xerũt. Vbi notandũ ꝙ licet debeamꝰdi⸗ ligere deſ vt dictũ eſt:⁊ nos ⁊ ꝓximũ:tñ nõ habemus ſpeciale pꝛeceptũ de amo/⸗ re noſtro:eo ꝙ amare deũ ſit amare ſeio ſum. Unde Aug. Ylle ſolus nouit ſe di⸗ ligere qui deũ diligit.Siquidẽ ille ſe ſa⸗ tis diligit qui ſedule agit:vt fũmo et ve⸗ ro fruat᷑ bono. Idem cum illa dilectione quã deus imperat debeat homo dilige⸗ re deuz:ſeipᷣm:⁊ ꝓximũ:nõ tñ ex hoc tria pꝛecepta data ſunt vt intelligat᷑ nullã eſ/ ſe dilẽctionẽ qua qniſq; diligit ſeipᷣm niſi qua diligit deũ. Ad amoꝛem ꝓximi inci⸗ tat nos amoꝛ quẽ videmus inter anialia irrationabilia eiuſdẽ ſpeciei. Eccł.xiij. Omne animal diligit ſibi ſiłe. Et poſt omnis caro ad ſiłem ſui cõiunget᷑ Si lu pus:⁊ leo:⁊ ſerpens nõ exercẽt illã feroci tatẽ in aĩalia que ſunt ſue ſpeciei quã ex/ ercẽt in alia. quid dicendũ eſt de homĩe qui deſeuit in alium hoĩem niſi ꝙ feroci⸗ oꝛ et crudelioꝛ eſt lupo leone et ſerpente. Etiã ipᷣa aqua que naturaliter habʒ pu gnã cum igne:pacẽ habet cum alia qua Secũdoincitat fraternitas naturalis ꝗᷓ eſt inter hoĩes. Augꝰ.in lib. de doctrina chꝛiſtiana. Si putamus nõ eſſe ꝓximos niſi qui eiſdẽ naſcunt᷑ parentibꝛ:adam ?⁊ euam intẽdamus:⁊ om̃s fratres ſumus. S el lie / te, o 174 08 Voluit deus vnicũ hoĩem pmo foꝛma/ re ex quo omes ꝓcederẽtvt tanq; fratres omnes hoies ſe amaret. Non ſic legimꝰ factũ in angelis vel in animalib.alijs di lectio eſt debitũ naturale quo vnꝰ homo eſt obligatus alteri a quo debito nullus abſoluit᷑ qtũcũq; ab eo ſoluat᷑ Vnde ſu per illud Ro.xiij. Nemini quicqᷓ; debea tis niſi vt inuicẽ diligatꝭ.dicit gio. Aug. Sola charitas eſt que etiã reddita ſem/ per detinet debitoꝛẽ. Jus cõmune gene ⸗ ris humani videt᷑ cõtineri in illis duob mãdatis.qð ab alio oderis tibi fieri: vi/ de tu ne aliqñ alteri facias Tho.iiij. Et Math. vij. Quecũq; vultis vt faciãtvo bis hoĩes:⁊ vos eadẽ facite illis. Tertio fraternitas ſpũalis:de qua Augꝰ.in lib. de diſci plina chꝛiſtiana. Omnes quidẽ ſrẽs ſᷣm ꝙ hoĩes ſumus qᷓ;to magis ſᷣm wVWechꝛiſtiani ſumꝰ. Ad id ꝙ homo es v/ nus pater fuit adam:vna mater fuit eua ad id ꝙ chꝛiſtianꝰ:vnus pater eſt deus: vVna mater eſt eccłia. Hec fraternitasitã to eſt melioꝛ fraternitate naturali:qᷓ; me lioꝛem habet patrem deũ. Matth. xxtij. Patrẽ nolite vocare vobis ſuper terraʒ: VYnus eſt em pater veſter qui in celis eſt. Quarto exemplo xp̃ᷣi qͥ tantũ hoĩem di⸗ lexit: vt ꝓeius redemptiõe moꝛi voluit. Hocexemplo angeli:qui adeo amant hoĩem vt cuſtodiãt eum in oĩbvijslſuis Amãdus eſt aũt chꝛiſtianus:ſicut chꝛi/ ſtus amauit nos.ſ.amoꝛe gratuito: amo re recto:amoꝛe diſcreto:amoꝛevehemẽti: amoꝛe fructuoſo:amoꝛe ꝑſeuerãti.Om/ nis igit᷑ amoꝛ talis deerit a dãnatis:⁊ e/ runt in inuidia ꝑpetua ⁊ doloꝛe ⁊ triſti/ cia de omniũ ſanctoꝝ ſaluatõe O qᷓ; gra nis pena vbi mater inuidebit filio: ⁊ do⸗ lebit de eius ſalute:⁊ filiꝰ de patreꝛ ma/ tre:ſic ꝙ vellet ipᷣos ſecũ dãnari:vt dictũ eſt. Quarto dãanati inuid ebũt paruuloꝝ pene leuitati. Iſti erũt valde multi qͥ in vteris matrũ moꝛtui ſunt:aut ante bap/ tiſmũ:aut tẽpoꝛe circñciſionis ante circũ ciſionẽ:⁊ bꝛeuiter quotquot moꝛiunt᷑ in Plo pctõ oꝛiginalidãnabunt᷑ ſic ꝙnunqᷓ; videbũt deũ gloꝛifice:nõ tñ patient᷑ penã ſenſitiuã. Vnde Augꝰ. in lib.de fide ad Petrũ ait:Firmiſſime tene⁊ nullatenus dubites:nõ ſolũ hoĩes iam ratiõe vten/ tes:verũetiã paruulos qui ſiue in vteris matrũ viuere incipiũt: ⁊ ibi moꝛiunt᷑:ſi⸗ ue de matriba iaʒ nati ſunt ſine ſacramẽ to ſancti baptiſmatis qð datur: In noĩe patris et filij et ſpũſſancti. de hoc ſeculo tranſeũt ignis eterni ſempiterno ſuꝓpli/ cio puniẽdos.qꝛ ⁊ ſi pctm ꝓpꝛie actionis nullũ habuerũt:oꝛiginalis tñ pcti dãna⸗ tionẽ carnali cõceptiõe ⁊ natiuitate tra⸗ xerũt.hec Augꝭ.Que auctoꝛitas quali/ ter ſit intelligẽda:videin.q.de malo.ſan cti Tho. xluij.ar.ij.ad pꝛimũ.ibi enĩ cũ ſequẽti arti.iij.pulchꝛa habent᷑. Alexan der autẽ de halis in.ij.dicit:ꝙ lʒ in igne ſint eterno ab illo tamẽ nõ patient᷑:ſicut ⁊ dãnati ꝓpꝛio pctõ: vñ aliter eſt in igni ſerunnalttermanns hoĩs: qꝛ ferrũ non patit᷑:ſed manus patit᷑. Sic erat de par/ uulis vt de ferro. Exemplũ huius habe⸗ mus Danielis.iij. In triba pueris qͥ am bulabant in medio flãme laudãtes deũ ⁊ benedicẽtes dño:⁊ non tetigit eos om/ nino ignis:neq; contriſtabit:nec quicqẽᷓ moleſtie intulit. Sic eſt ſentẽtia doctoꝝ paruuli in oꝛiginali nũqᷓ; patient᷑. Su per iſtis inuidebũt dãnati patientes pe/ nas hoꝛribiles:ĩmo credi poteſt ꝙ etiam inter ſe inuidebũt.⁊ ipſis demonib deſi⸗ derantes ipſis maioꝛes penas.Et quia deſideriũ ſue inuidie nullum ſoꝛtiet᷑ effe ctum valde dolebũt. Et hec pena maxi/ me debet his patrib et matrib qui ſuo malo regim ine interficiunt paruulos in vteris matrũ:qui etiam occidũt ante ba ptiſmũ:aut flumine necantvel aliter. Et vere crudeliſſima mater eſt que ꝓpꝛium filiũ iugulat qualitercũq; ipᷣm concepit. hoc nunqᷓ; beſtia faceret:quomodo ergo mater hoc poteſt facere. Nõne debet ma gis timere deũ quẽ offendit interficiẽdo natũ ſuũ:qᷓ; quãcunq; mundanã verecũ/ diam. Vere ſic: Chariſſimi diligamus deñ:⁊ ſic noſipᷣos diligemus:⁊ pximũ ſi/ ue angelos in eoꝝ pᷣſentia a pctis abſti/ nendo ſiue boĩes poſſibiles ad ſe glutem. d 1 Sexta pena ſpiritualis HBec eſt cognitio qua debemus cogno/ ſcere deũ ⁊ ꝓximũ:ſcilicet amoꝛe recto et honeſto. Ideo de hoc nõ obſeruantib di citur. Conuertant᷑ in infernũ om̃es gen/ tes que obliuiſcunt᷑ deũ ⁊c. EFEvxta pena ſpiri⸗ ſtualis in danatꝭerit timoꝛ pe ne.. VUnde Bꝛeg. Dic flãma que ſuecendit illuminat:illic ignis cruci ans obſcurat.hic metus amittit᷑ cum tol lerari incipit quod timebaf:illic doloꝛ di laniat ⁊ pauoꝛ anguſtat. Hoꝛrẽdo igit᷑ modo:tunc erit repꝛobis doloꝛ cum foꝛ⸗ midine. Vnde iſte timoꝛ erit quadru/ plex: quia. Pꝛimo timebũt iudicem ſupernũ. Secũdo cuneũ fraterrn. Tertio demones hoꝛribiles. Quarto penas terribiles. Piꝛꝛimo igit᷑ timebunt iudicem ſuper/⸗ uum. Cogita ſi potes quãta pena⁊ quã/ to doloꝛe toꝛquet᷑ puer in ſcola ſentiens ſe deliquiſſe: ⁊ videns magiſtrũ iratũ cũ virgis delicatis:⁊ ſcindentibꝛ volentem ipᷣm verberare. Plus adhuc latro timet adiudicatus ſuſpẽdio videns patibulũ: ita vt etiã aliquãdo quaſi exanimis defi cere videat᷑. Vere talis timoꝛ quaſi ni / hil eſt ad illũ timoꝛem quem dãnati pa/ tient᷑ videntes iudicem iratũ. De foꝛma iudicis habet᷑ in magiſtro. di.xlviij.iiij. Vlbi dicit᷑ ſic: In foꝛma vtiq; ſerui iudi/ cabit:vt videant mali in quem pupuge/ runt. xxxvij.⁊. xij. ? Apoca.i.Diuinitatẽ vero illiꝰ mali nõ videbũt. nde Eſa. xxvi. Tollaf impius ne videat gloꝛiam dei.humanitatẽ videbũt ⁊ timeãt.diuini tatem vero nõ:ne gaudeãt.diuinitas em̃ ſine gaudio videri non poteſt. Hec ille. Et in fine ca.ij. Apparebit terribilis im pijs ⁊ mitis ſuſtis. Erit enim timoꝛ ma lis:⁊ lumen iuſtis.a pparebit terribilis.i. terroꝛẽ eis incutiet: bonis delectationẽ: ſicut idẽ ſol ſanis oculis delectabilis eſt: egris vero odioſus.Et.capᷣ.v. Virtutes gquoq; celoꝝ ⁊ angeli dicunt᷑ moueri non motu dãnationis:vel aliqua ꝑturbatòe pauoꝛis:ed quadã admirariõe eoꝝ que viderint. Vnde Job.xxvi. Colũne celi pauent aduentũ eius. Ideo dicit᷑:dies il la dies ire:dies calamitatis ⁊ miſerie:di⸗ æs magna ⁊ amara valde. Sopho.i. Ju xta eſt dies dñi magnus dies ire.di Illa dies tribulatiõis ⁊ anguſtie:dies calami tatꝭ⁊ miſerie:dies tenebꝛaꝝ ⁊ caliginis: dies nebule⁊ turoinis.Oq; tremeda eſt dies talis. Ideo tremens tota eccłia can tat frequẽter. Libera me dñe de moꝛte e⸗ terna in die illa tremẽda. Et felix eſt qui illũ diem pᷣcauet.iuxta cõſiliũ ſa pientis. Eccł.vij.Diem malã pᷣcaue. Iſte timoꝛ debet illis qui hic timere deũ noluerũt. Sunt autẽ ſex differentie timoꝝ.ſ.timoꝛ mũdanus:humanꝰ:ſeruilis: naturalis: initialis:filialis:ſiue reuerẽ tialis. Sech timoꝛ filialis eſt ille quo timet᷑ deus non ꝓpter cõmodũ:vel incõmoduʒ:vel alias coditiões timẽtis.ſed ꝓpter còditiões e/ ius qui timet᷑: vt cum quis timet deũ of fendere ꝓpter amoꝛẽ quẽ habet ad eũ ex bonis cõditionib eius. Vnde ꝓcedit ta lis timoꝛ ex amoꝛe.⁊ id eo dicit᷑ filialis:ↄ iſte eſt timoꝛ qui viros ſolet multũ ſctõs cruciare de peccatis pᷣteritis. Sunt eniʒ certi multi qui peccauerũt et neſciũt ſibt peccata remiſſa:qꝛ neſcit homovtrum o⸗ dio vel amoꝛe dignus ſit.Eccłli.ix. Exẽ⸗ plum de abſalone.ij. Regũ.xvij. Qui e⸗ rat in magna anguſtia:ex hoc ꝙ nõ erae carus de remiſſione paterne offenſe. Et ad hoc inuitat ſcriptura. Hicit eccłia.v. De ꝓpiciato peccatoꝝ noli eẽ ſine metu: neq; adijcias peccatũ ſuꝑ peccatũ.⁊ ne dicas miſeratio dei magna młcitudinis peccatoꝝ meoꝝ miſerebit᷑ Miſericoꝛdia enim ⁊ ira ab illo cito ꝓximant:⁊ in pec⸗ catoꝛes reſpicit ira illiꝰ. Non tardes cõ⸗ uerti ad dñm: ⁊ ne differas de die in diẽꝛ: ſubito enimveniet ira illius:⁊ in tempo⸗ revindicte diſperdet te. Item iſte timoꝛ multũ cruciat bonos: etiaʒ de pꝛeteritis operibo:qꝛ neſciũtvtrum placuerũt deo. Eccleſia.ix. Sunt iuſti atq; ſapientes:⁊K ₰ Eerit timoꝛ pene Opera eoꝑ in manu dei. Et tamen neſcit homo vtrum ⁊c.ſed omnia in futurũ ſer uant᷑ iuncta. Exemplũ in vitis patrũ de quodã ſancto patre: qui cum videret᷑ ti/ mere de moꝛte: queſierunt ab eo fratres an ti meret.Et ipſe reſpõdit in hunc mo/ dum.Seruaui mandata dei iuxta poſſe meũ.ſed homo ſum: ⁊ neſcio vtrũ opera mea placuerũt deo an nõ:⁊ ideo nõ ſum ſecurus donec veniã ante eum. Item iſte timoꝛ eſt qui multũ bonos cruciat de pꝛe ſenti Timent enim cõtinue ne in aliquo opere foꝛte oculos ſue maieſtatis offen/ dant: ſicut famulus diſciplinatus aſſi/ ſtens coꝛam regia maieſtate eſt in timo/⸗ re continue.Exemplũ de Job.ix. Vere/ bar omnia opera mea ſciens ꝙ non par/ ceres delinquẽti. Ad hunc timoꝛẽ videt᷑ imuitare. ps.dicit. Seruite dño in timo/ xre. Innuens per hec verba ꝙ in ipᷣo ope/ re ſeruitij ſemper timerevidemus. Item iſte eſt qui etiaʒ eos multũ cruciat de fu/ turo:qꝛ nõ ſunt certi.quin foꝛte finaliter cadant in aliquã eius offenſaʒʒ: qꝛ neſcit homo finem ſuum. Eccłia.ix. Exemplũ de ſene qui audiens caſum alterius ſan cti viri timens illud de ſe dixit cõdolen/ do illi et timendo ſibi.Ille heri: ego ho/ Adie. Iſte eſt qui eoſdeʒ multũ cruciat de occultis. Sciunt em̃ ᷣm apłm.i. Coꝛin / thioꝝ.iiij. ꝙ qᷓ;uis non ſint ibi in aliquo rõſcij de peccato.tamen nõ ideo iuſtifica ti. ⁊ ideo timent ne aliquod occultũ ha/ beant quod deo diſpliceat. Exemplũ de Dauid qui ſic timens exclamauit dicens Delicta quis intelligit:ab occultis meiſ mũda me dñe. Itemiſte eſt qui facit eos aſſidue ſollicite ſe mundare de maculis venialibus:exemplo ſponſe que ſollicite purgat ſe ab omnib imundicijs: etiam que credit ſponſo diſplicere. Et hoc eſt quod dicit apoſtolus.ij. Coꝛinthio.vij. Perficientes ſanctificationeʒ in timoꝛe dei.hec eſtenim ꝑfecta ſanctificatio cum non ſolum a maioꝛib:ſed etiam a mino- ribus anima ſanctificat᷑. Iteʒ iſte eſt qui fraquenter facu timere offenſam. vbi nõ eſt. Gꝛego. Bonarũ mentium eſt ibi en pam agnoſcere: id eſt timere vbi culpa non eſt. Exemplũ in hiſtoꝛia tripartita. libꝛo.vij. VNbi dicit: ꝙ cum iulianus apo ſtata imperatoꝛ feciſſet in quo.dam ma/ gno feſto ante ſeipᷣm poni vaſa: vt moꝛe im periali ad honoꝛem ſuuʒ thus impo/ neret᷑:fecit ad hocvocari quoſdã chꝛiſtia nos idolis iuxta occultatis:qui cum ſim plici animo ad honoꝛeʒ imꝑatoꝛis thus pꝛoieciſſent:nihil de illis idolis ſcientes impꝛoperarũt eis idolatre ꝙ thus ido/ lis ſacrificaſſent:quod illi aduertẽtes ex/ clamauerũt petentes ſibi dextras ampu tari:licet nihil feciſſent in reuerentiã ido loꝛum. Iſte eſt timoꝛ qui omne malũ ex/ cludens ꝓpter euʒ:non dimittit quin dei faciat volůtatem. Eccleſiaſtici.xxxiiij. Qui timet deum nihil trepidabit⁊ non pauebit. Timentis dominũ beata eſt a/ nima eius.Et ſequit᷑. Oculi domini ſu⸗/ per timentes eum. Et.i capᷣ. Timoꝛ do / mini gloꝛia ⁊ gloꝛiatio ⁊ leticia ⁊ coꝛona exultationis. Timoꝛ domini delectabit coꝛ. Timenti deũ bene erit in extremis: ⁊ in die defunctionis ſue benedicet᷑. Ti⸗ moꝛ domini expellit peccatũ.nam qui ſi/ ne timoꝛe eſt non poteſt iuſtificari. Et.ij capitulo. Qui timent dominũ:inquirẽt que beneplacita ſunt illi: ⁊ qui diligunt eum replebunt᷑ lege ipſius. Qui timent dominũ cuſtodiũt mandata illius:⁊ pa/ tientiam habebũt vſq; ad inſpectionem illius dicentes. Si penitentiã non ege/ rimus:incidemus in manus dei: ⁊ nõ in manus hommũ. Et ps. Beatus vir qui timet dominũ:in mãdatis eius cupit ni/ mis.id eſt valde.ſte igit᷑timoꝛ eſt filia/ lis quo nihil derelinquit᷑ eoꝝ qui perti/ nentlad ſalutem. Exemplo Thobie.i.c. qui nec pꝛopter timoꝛem moꝛtis nec re/⸗ rum dimittebat moꝛtuos ſepelire. Dã/ nati vero hoc timoꝛe caruerunt:⁊ ideo ti moꝛe ſeruili perpetuo timebũt.Creden/ dumq; eſt ꝙ ad maioꝛem cumulum ſue damnationis timoꝛ ⁊ terroꝛ tantus quo pauebũt in cõſpectu iudicis ſemderina Sextapena ſpiritualis nNebit in eis Cogita qᷓ;to timoꝛe terretur latro videns iudicẽ volentẽ eum ad moꝛ tem condẽnare:ſed vere maioꝛi timoꝛe ſi ne cõparatione timebũt damnati viden tes iudicem ſcʒ chꝛiſtũ eos condẽnanteʒ ad ꝑpetuam inferni penam: ⁊ dicentẽ il/ lud Math. xxv. Diſcedite a me maledi cti in ignem eternũ quipa.eſt diabolo et angelis eius. Timebũt ſecũdo damna/ ti cuneum fraternũ.i.ſocietatẽ tot dãna/ toꝛũ hominũ:quiavt dictum eſt pluries multuʒ affligent᷑ ex tanta ſocietate:ſicut timẽt incarcerari cũ multis alijs ex qui/ bus ſciunt penum carceris augmentari NRã ſi ponerẽt᷑ plures infirmi fetidiſſimi ⁊ calidiſſimi ĩvno carcere:tũc qᷓ;to płres eẽnt tãto plus timerẽt hi qͥ ulic eſſent po nendi:ſic erit de carcere infernali:immo tiã homines damnati tam erunt hoꝛri/ biles ad videndũ ꝙ vnuſquiſq; pauebit alium videre. VUnde ſicut homo defigu/ ratus vel moꝛtuus q̃ttuoꝛvel quinq; die bus infert timoꝛẽ magnũ:ita vt etiã aliqᷣ quaſi perdãt ſenſum ⁊ maxime inopina ta vi ſione alicuius terribilis:ſic damna trex viſione:mutua maxime timebũt ad augmentuz ſue damnationis. Iſai.xiij. Vnuſquiſq; ad pꝛoximũ ſuum ſtupebit facies combuſte vultus eoꝛum:et Eccł. xxi. Pauoꝛ operantibus iniquitatẽ. De iſto pauoꝛe etiam dictum eſt in ſexta pe/ na coꝛpoꝛali:videtur tamẽ magis timoꝛ pertinere ad penam ſpiritualẽ qᷓ; coꝛpo/ ralem:qᷓ;uis etiaʒ pauoꝛe ſiue timoꝛe rei viſe coꝛpoꝛaliter ſenſus immutent᷑ patiẽ/ do:ſed ille timoꝛ ſpiritualis poterit ma/ gis cauſari ex viſione anime turpiſſime ex defoꝛmitate peccati. Legimus enĩ in vitis patrum ꝙ cum quidã ſenex ambu laret per heremũ adiunxit ſe ei angelus in ſpecie humana. Cum aũt veniſſet ad quoddã cadauer ſene obturãte nares ſu as ꝓpter fetoꝛeʒ angelus non obturauit Euntibus illis vltra obuiauerũt cuidã iuueni:angelo autẽ obturante nares ſe/ nex non obturauit:qui dixit angelo. In pᷣſentia cadaueris nares nõ obturaſti et in pᷣſentia iuuenis obturas. Vnde boc: dixit ei angelus. Iſti fetoꝛes coꝛpoꝛales non ledũt nos: ſed peccata hominũ illa fetẽt nobis. VUnde tollerabilius fetet ca nis putridus hominibus qᷓ; anima pec⸗ catrix angelis In inferno igitybi anime ſe mutuo videbũt ſiue intelligẽt nõ obſtã te coꝛpoꝛe vna infert alteri ⁊ fetoꝛem ⁊ti moꝛem. Et iſta pena timoꝛis debet illis quhi ꝓpter hominũ timoꝛẽ ⁊ verecun diam dimittũt bene agere ⁊ ſaluti ſue ꝑ uidere Et iſte dici poteſt timoꝛ humanꝰ quo ducti homines magis eligunt ma/ lum anime qᷓ; coꝛuis: ſimiles illi de quo dicit᷑ ꝙ eundo ad foꝛuʒ poꝛtabat ſotula/ res in collo magis eligens ledere pedes 5 ſotulares:magis em̃ aliqui timent ꝑ/ ere bona rerum mundanaruʒ qᷓ; coꝛpo ris ĩmo qᷓ; anime Quot cõmittunt pecca 4 ta etiam pꝛo vno denario iurando et pex iurando deus nouit.Contra hunc timo rem dicit chꝛiſtuſ Math. x. Nolite time re eos qui occidũt coꝛpus:animã aũt nõ poſſunt occidere.Sed potius eum time te qui põt aiam ⁊ coꝛpus ꝑdere in gehẽ/ nam. vſte igit᷑ eſt malus timoꝛ:⁊ ideodu cit ad alium maioꝛẽ timoꝛẽ. Tu em̃ ſcis q;ta pena ſit eſſe in timoꝛe alicuius hois Eredo em̃ ꝙ oẽs aliqñ aliquẽ timuerũt ⁊ ex inſperato territi ſunt:⁊ſi ille terroꝛ ſi ue timoꝛ duraret: nunqᷓʒ in hoc mundo gauderẽt Cogita igit᷑ qʒta pena ſit dam natis eſſe in ꝑpetuo pauoꝛe⁊ timoꝛe alio ruʒ dãnatoꝝ. Tertia pena timoꝛis erit ex viſione demonũ. Et licet etiã ſit dictũ deviſione demonũ in ſexta pena coꝛpoꝛa li:verũtamẽ etiã videbunt᷑ ſpiritualiter. Vnge ſicut aie beatoꝝ videbunt deum clare:⁊ eo fruent᷑ ⁊ gaudebũt: ita aĩie dã⸗ natoꝛũ videbũt demones per intellectũ: ⁊ iſta viſio ſpiritualis eis infert magnuʒ timoꝛẽ. Experimur em̃ ꝙ nominatio eiꝰ infert timoꝛẽ:q̃ʒto magis eius viſio ſpi/ ritualis.Et iſta pena erit his qui nolũt eum hic timere ſed acquieuerũt ſuis tẽ/ ptationibus ⁊ cõſilijs ſuoꝝ ſequẽdo ma las ſocietates:ita ꝙ nec habuerũt timo/ rem ſeruilẽ:qui eſt cũ quis nõ amoꝛe iu/ ſticie:ſed timoꝛe gehennevel alterius pe — ☛ SπU SSS erit timoꝛ pene ne abſtinet a malo vel facit aliquod bo/ num. Calis fuit pharao qui cu flagella/ batur dimittebat ppłin:ſed qñ tolleraba tur nec dñm cognoſcebat nec populũ di/ mittebat: ſicut patet Exodi.ca.vlti. Ta lis fuit anthiocuſ qui infirmitate flagel latus oꝛabat dñm.ij. Mach.ix. Vbi di / citur. Suꝑbe locutus eſt venturũ ſe hie/ roſolymã ⁊ cõgeriẽ ſepulchꝛi liudeoꝝ eũ fcturuʒ: ſed qui vniuerſa conſpicit dñs deus iſrael ꝑcuſſit eum inſanabili ⁊ inui ſibili plaga:ita vt coꝛpoꝛe impij vermes ſcaturirẽt odoꝛe etiã illius ⁊ fetoꝛe exer/ citus grauaret᷑ ⁊ cũ nec ipᷣe iam fetoꝛ em ſuũ ferre poſſet ita ait. Juſtum eſt ſubdi tum eſſe deo ⁊ moꝛtalẽ nõ paria deo ſen/ tire. Oꝛabat autem hic ſceleſtus dñũm a quo nõ eſſet miſcdᷣiam cõſecuturus:⁊ ci⸗/ uitatẽ ad quã feſtinãs veniebax vt eam ad ſolum deduceret:nõ optat liberã red/ dere. Et ibi multa ꝓmiſſa ⁊ vota ponun tur.Et ſequit᷑ in fine capituli. Igithomi cida ⁊ blaſphemus peſſime ꝑcuſſus:⁊vt ipe alios tractauerat ꝑegre in montibus miſerabili obituvita functus eſt. Et hoc quia ſolo timoꝛe pene mouebat᷑. Tales erũt iudei plures qui timoꝛe pene legeʒ ſeruabãt:quib xpᷣiani multũ vident᷑ pe/ ioꝛes qui nec timoꝛe nec amoꝛe ſeruãt le gem quã amoꝛe ſeruare deberẽt Sʒ alij timoꝛe ſeruili ſunt ſicut pirate qui viden tes tempeſtatẽ faciũt vota confitent᷑ ⁊ ꝓ mittunt mirabilia:ſed ſtatim ceſſante tẽ peſtate redeũt ad ludos ⁊ blaſphemias ⁊ alia mala cõſueta. Tales ſunt iterũ ſi/ miles poꝛcis ⁊ canibus qui percuſſi fugi unt de domo ad hoꝛam:ſed ſtatim reuer tunt᷑ ⁊ faciũt tedia cõſueta. Item ſunt ſi/ miles cuidaʒ ruſtico trufatoꝛi: de quo di citur:q cum duceretvaccam ⁊ vitulũ ad montẽ ſancti michaelis inter fines bꝛita nie ⁊ noꝛmanie et videret venire fluxus maris exclamauit dicens. O beate mi/ chael libera me ⁊ dabo tibi vitulum. Li beratus autẽ dicit ſic. Beatus michael bene erat fatuus ſi credebat ꝙ darem ei vitulũ meũ.Et ecce iteꝝ fluxus auaſi in noluens eũz exclamauit dicẽs. O beate michael libera me ⁊ ꝓmitto tibi vaccam ⁊ vitulũ. Liberatus aũt dixit.O micha el michael nec vitulũ nec vaccam habe⸗ bis. Cum autẽ ſic quaſi ſecurus incede/ ret:ecce iterum ſluxus inuoluens ⁊ ſuffo cans eum ⁊ vaccã ⁊ vitulũ. Sic multi in neceſſitatibuſ aut infirmitatibus multa pꝓmittunt ꝙ ſcʒ bene viuent reſtituent ſi habẽt de alieno:vota faciunt:ſed ſanivel poſt periculũ nihil faciunt:⁊ideo quãdo credunt ſecure viuere ſuꝑuenit moꝛs et inuoluunt᷑ cũ ſuis peccatis in infernuʒ: qua nec ſe emendauerũt nec reſtitutio/ nem fecerũt:aut vota ſoluerunt: iuxta il/ lud.i.Theſſa.v. nm em̃ dixerunt pax et ſecuritas:tunc repẽtinus eis ſuperue niet iteritus ſicut doloꝛ invtero habẽtis 2 non effugient. Et ibi lo quit᷑ apłlus de die iudicij dicẽs. Dies dñ ſicut fur: ⁊ ita in nocteveniet.Et poteſt etiam intelligi de die moꝛtis. Notãdũ aũt ꝙ iſte timoꝛ ſeruilis ſᷣm ſe nõ eſt peccatũ ſicut mũda nus ⁊ humanus. Non em̃ eſt malũ in ſe cauere a peccato ꝓpterttmoꝛẽ pene: ſed tamẽ ſemꝑ eſt cũ peccato. Unde Augu. ſuper illoverbo. Confige timoꝛe.t.c.me⸗ dicit de tali. Vnijt in homine peccandi voluntas:⁊ ſequeret̃opus ſi ſperaret᷑ im punitas. Conſtat autẽ ꝙ peccãdi volun tas peccatũ eſt ꝓpter hoc dicit᷑i. Joheiiij⸗ Timoꝛ non eſt in charitate:quia chari⸗ tas exeludit peccatuʒ. Et ideo cauere a malo timoꝛe pene tantũ attribuit᷑ malis cauere autẽ a peccatis amoꝛe iuſticie at/ tribuitur bonis iuxta illos verſus oꝛatij. Oderunt peccare mali foꝛmidine pene. Oderũt peccare bonivirtutis amoꝛe:ta lis timoꝛ non facit euadere penas quas timet. Exemplũ de duobus ſocijs cleri/ cis de qͥbus diciĩ ꝙ ſe multũ diligẽtes di xerunt adinuicẽ ꝙ qui pꝛimo moꝛerer̃dre diret ad alterũ ſi poſſet. Factũ eſt autẽ vt alter moꝛeret᷑ facta conſeſſione ⁊ recepto viatico cuʒ fletu. Poſt aliquot vero tem pus apparuit ſocio: ⁊ qſiuic ſocius quo/ modo ei eſſet ⁊ reſpondit ꝙ male: qꝛ dã/ natus erat.Et ſocius. Nunquid pꝛoſuit tibi coufeſſio viaticum ⁊ lachꝛime quas Sexta pena ſpiritualis effadiſtin exrremio, Erille. Non auia oĩa feci ex ſelo moꝛtis timoꝛe. Ideo dici tur Pꝛouerb.xi. Juſticia liberabit a moꝛ te:ipſa eſt em ſola que facit euadere viſi/ onem demonũ hmoi timoꝛ nõ facit time re filiũ dei: ⁊ per cõſequẽs heredẽ regni Nõ ergo timeamus deuʒ ſolo tali timo re:ſed magis filiali:de quo pꝛius dictuʒ eſt vt euadere valeamus timoꝛẽ illum pe Ralẽ quo demões videbunt᷑.Quarta pe/ na timoꝛis erit in dãnatꝭ ꝓpter penas ve hementes quas patient᷑. Quantũ time/ res ſi videres ignem in quo opoꝛteret te renere digitũ per hoꝛam:et magis ſi per diem:⁊ adhuc magis ſi totũ coꝛpus per annũ ⁊ coꝛpus tuuʒ deficere nõ haberet Cogua autẽ ſi potes quãto timoꝛe dam nati timent qui ꝑpetuo et ſine fine tantũ 2 talem ignẽ patient᷑de quo igne dictuzʒ eſt in pꝛima pena cepo:dli⸗ r non ſolũ ignem ſed ⁊ frigus intenſiſſimũ et alias penas de quib dictũ eſt. Quantũq; eniʒ ſtent in interno damnati ule pene nõ mi tigabunt᷑: quia in inferno nulla eſt redẽ/ ptio:nulla penarũ alleuiatio:⁊ ideo onmm quanto timoꝛe poſiti ſunt in inferno tan to timoꝛe ſemꝑ timebũt. O deus quãta pena eſt iſta. Sciũt em̃ pauperes chꝛiſti q; timent pꝛedones ⁊ raptoꝛes. Videa mus igitur chariſſimi quomodo iſtuʒ ti moꝛẽ poterimus euadere. Certe euade/ mus ſi de timoꝛe ſeruili tranſeamus ad / initialẽ ⁊ filialẽ:quod ſic fit. Cum pecca toꝛ audit pᷣdicari penam eternã et terri/ tus abſtinet a malis ſolumvt vitet penã timet ſeruili timoꝛe:⁊ non eſt adhuc iu/ ſtus qᷓ;uis abſtineat a peccato quia ſi nõ eſſet pena quã foꝛmidac:nos abſtinereta peccato: ⁊ ideo in eo eſt amoꝛ peccati ra/ dicaliter. Iſte dum abſtinet a malis aſ/ ſueſcit ſe bonis: ac per hoc incipit ama/ re bonum ⁊ delectari in illo:quod cum ce pit amare expelleref amoꝛ peccati: quia uõ patiunt᷑ ſe ſe amoꝛ iuſticie ⁊ amoꝛ pec cati:ſimul etiam expellet᷑ timoꝛ ſeruilis qui lolam penã timuit:⁊ iam cũ charita æ incipit eſſe timoꝛ inicialis qui adhuc vnum oculã habet ad penam: ſed alterã habet ad offenſaʒ ne cõmittat. Interim bene agendo creſcit charitas:⁊ ſimul cũ hoc creſcit timoꝛ offenſe ⁊ diminuitur ti moꝛ pene:donec totus intuituſ animi ſi ad offenſam nõ ad penam:⁊ tunc eſt ꝑfe cta charitas:⁊ tunc expellit᷑ timoꝛ inicia lis ⁊ ſuccedit filialis cuius vſus in pᷣſen⸗ ti eſt reuereri ⁊ timere ne offenſa fiat. NHe ergo incurramus timoꝛẽ tantarũ pena/ rum ſaltẽ habeamus timoꝛẽ inicialẽ ad quẽ incuriendũ dicit Joh.bap. Math. iij. Nidens multos phariſeoꝝ ⁊ ſaduce noꝛũ venientes ad baptiſmũ ſuum dixic eis. Pꝛogenies viperarũ quis demõſtra uit vobis fugere a ventura ira. Facite er go fructũ dignum penitẽtie:iam enim ſe curis ad radicẽ arboꝛis poſita eſt. Om/ nis ergo arboꝛ que nõ facit fructũ bonũ excidetur ⁊ in ignẽ mittet᷑. Qui poſt me venturus eſt foꝛtioꝛ me eſt cuius ventila bꝛũ in manu ſua ⁊ ꝑmundabit aream ſu am:⁊ cõgregabit triticũ ſuum in hoꝛreũ paleas autẽ comburet igni inextingui/ bili. Iſte habet duas alas que date ſunt mulieri ad volandũ in deſertũ penitẽtie Apocal.xij. Duo pᷣdicti timoꝛes ſcʒ pe⸗/ narum offenſe multas animas fecerunt volare ad penitentiã. Exemplũ de that/ de meretrice de qua dicit᷑ ꝙ tãte pulchꝛi⸗/ tudinis extitit ꝙ multi ꝓpter eam vendi tis ſubſtãtijs ſuis ad vltimã paupertatẽ deuenirẽt:ſed ⁊amatoꝛes ſui pꝛe ʒelo illi us litibus inter ſe ↄſertis frequẽterchaꝝy dis limina ſanguine replebãt: quod cuʒ audiſſet abbas pannũcius ſumpto habi tu ſeculari ⁊ vno ſolido pꝛofectus eſt ad eam in quãdã egypti ciuitatem: deditq; ſolidũ quaſi pꝛo mercede peccandi.Illa accepto pᷣcio ait illi. Ingrediamur ſumł in camerã.Cunq; ingreſſus eſſet ⁊ lectũ pꝛecioſis veſtibus ſtratũ aſcendere mi/ naret᷑ dixit ad eam. Si eſt interius cubi / culum in ipᷣm eamus. Ala autem dixit. Eſt quoddã cubiculũ vbi nullus ingre/⸗ ditur. Si vero deum times nõ eſt locus qui deitati eius abſcondat᷑ O cũ ſenex audiſſet dixit ei.Et ſcis eſſe deum. Que reſpondit. Scio eſſe deum ⁊ regnũ futu Btit us ner e ua yviſeculi:necnon? toꝛmenta peccatoꝝ:di xitq; ei.Si ergo noſti cur tãtas animas didiſti. Et nõ ſolum pꝛo tua:ſed pꝛoil/ ſoꝛũ redditura ratione damnab eris.l/ lavero audiens ꝓuoluta ad pedes eius cum lachꝛimis oꝛabat dicens. Scio eſſe peni tentiã pater et cõfido remiſſionẽ te oꝛante ſoꝛtiri:tantũ peto tribus hoꝛis in ductas:⁊ poſt hec quo iuſſeris ibol: que/ cunq; pꝛeceperis faciã. Cunq; locum il/ li abbas cõſtituiſſetvbi venire deberet:il la collectis oĩibus qͥcunq; ex peccato lu/ crata fuiſſet ꝑlatiſq; in medio ciuuatis populo ſpectãte igne combuſſit clamãs: venite omnes qui peccaſtis mecum ⁊ꝛvi dete quomõ omia que ↄtuliſtꝭ mihi exu ram. Erat autẽ pᷣcium auri libꝛarũ qua/ dringentarũ. Que cũ oĩa incendiſſet ad locum quẽ abdas cõſtituerat ꝑrexit quã ille receptã virginũ monaſterio in cellu/ lam paruã recludẽs:oſtium celle plum/ bo ſignauitet paruã reliquit feneſtram per quã ei victus inferret. Juſſitq; ei om nibus diebus parum panis et paululuʒz aque miniſtrari.Cum aurtẽ ſenex deſcẽ/ deret ait ad eum Quo iubes patervt ex naturali meatu aquã meam fundaʒ: ait ille. In cella ſicut digna es. Cunq; iterũ quomodo deberet adoꝛare inquireret: ait. Kon es digna nominare deum neq; in labijs tuis nomẽ trinitatis adducere ſed nec ad celum manus extendere:quo niã labia tua iniquitate plena ſunt ⁊ ma nus tue ſoꝛdibus inqͥnate:ſed tantũmo/ do incumbẽs cõtra oꝛientẽ reſpice hunc ſermonẽ frequẽter iterans. Qui plaſma ſti me miſerere mei. Cũ ergo tribus an/ nis fuiſſet incluſa condoluit abbas pan/ nuncius ⁊ pꝛofectus ad anthoniũ vt re/ quireret ſi deus remiſiſſet illi peccata: et narrata cauſa Anthonius cõuocatis di ſcipulis ſuis pꝛecepit eis vt illa nocte vi/ gilantes in oꝛatione ꝑſiſterent ſigillatĩ: quatenus alicuiex his declararet deus cauſam pꝛe qua pannucius abbas vene rat. Cũ ergo inceſſanter oꝛaſſent abbas paulus maioꝛ diſcipulus anthonij vidit ſbito lectü in celo pꝛecioſis veſtibus oꝛ dinatũ quem tres vigines clara facie cu ſtodiebãt Cunq; paulus ille diceret glo rtam illam tantũ eſſe anthonij. NHoxiau tem diuina reſpõdit. Non eſt patris tui anthonij:ſed thaydis meretriciſ. Quod cum mane paulus pannucio dixiſſet cũ gaudio diſceſſit: ⁊ mox ꝓſectus ad mo⸗/ naſterium oſtium celle aperuit. Illa ve/ ro rogabat vt adhuc maneret incluſa: dixit auteʒz ei. Egredere quoniã dimiſit tibi deus peccata tua. Et illa reſpondit Teſtoꝛ deum quia ex quo huc ingreſſa ſum ex om̃ibus peccatis meis feci velut ſarcina:⁊ ſtatui ante ocłos meos ⁊ ſicut non deceſſit anhelitus de maxillis meis ſic non diſceſſerunt peccata mea ab ocu⸗/ lis:ſed flebam ſemꝑ illa ↄſiderans.Cuti abbas dixit. Non pꝛopter penitentiã tu am remi ſit tibi deus peccata tua:ſʒ quia hunc timoꝛẽ ſemper babuiſti in animo. Et cum inde illaʒ adduxiſſet.xv. dies ſu peruixit ⁊ pauſauit in domino. O deus meus quid nos faciemuſ de tot peccatis noſtris ſuper quibus nihil timemus: di/ xiſti enim dñe ſicut dicitur Matth. xxi. Amen amen dico vobis quia publicani 2 meretrices pꝛecedent vos in regnum dei. Hoc videmus veruʒ in ſancta thay de ⁊ ſequamur ſi timoꝛem habuerimus Iſte dicitur initialis:quia eſt iniciũ ſapi entie. Eccłe.i.Et in ps:Oui timet deuʒ faciet bona.Eccleſia.xv. Sa piẽtia vero eſt nõ in cognitione boni ⁊ mali:ſed etiã in repꝛobarione mali et electione boni. Item dicitur initialis quia eſt in incipi/ entibus bene agere vt comuniter. Hos timoꝛe igit᷑ penas inferni euademus:et reuerentialẽ obtinebimus in patria: de quo dicit᷑in põ. Timoꝛ dñi ſanctus per manet in ſeculũ ſeculide non habentib⸗ hic timoꝛẽ homini in charitate ⁊ nõ cog noſcentibus deuʒ ei ſuper omnia obedi/- endo dicit᷑ in themate. Conuertãtur in infernu omnes gentes ?6. Ebptima pena ſpi ſritualis in dãnatis erit certi/ mnunuudo ſue damnationis. O q; Septima pena ſpiritualis pena terribilis ſcire ꝙ nunqᷓ; ceſſabũt a tanta tribulatiõe:ꝙ nunqᷓ; melius habe bunt. Scis eni qᷓ;tum ſunt triſtes qͥ ſunt certi ꝙ adiudicati ſunt moꝛti Et dãnati certi erũt ꝙ ſunt adiudicatieterne moꝛti petuo tam grauiſſime punitõi O deus meus q;ta fatuitas ꝓ momẽtanea dele/⸗ ctationevelle incurrere ꝑpetuã dãnatio/ nem. Hec cõditio igit᷑ ꝑpetuitatis mul/ tũ aggrauabit. Erũt igit᷑ certi de q̃tuoꝛ. Pꝛimo ꝓ iudex nõ reuocabit ſententiã ſuam. èl . Secũdo ꝙ bene agẽdi nunqᷓ; obtinebũt ℳ zqᷓʒ potentiam. ertio certi erũt ſocietatis maledicti e/⸗ ternaliter. Quarto loci infernalis punientis hoꝛ Pꝛimo igit᷑ erũt certi ꝙ iudex ⁊c̃. Vn de hoc: Certe ex ſnia ꝓlata qꝛ iudex di/ cet ſnĩiam ꝓferendo:vt dicit᷑ Mach. xxv Diſcedite a me maledicti in ig.eter.qui para.e⁊ diabolo ⁊ angelis eius. Et ſeqͥ/ tur in fine capituli.⁊ ibũt hij.l.qui a ſini/ ſtris eius erũt in ſuppliciũ eternũ. Juſti autẽ in vitã eternã.glo. Fruſtra ergo oꝛi genes ſpondet liberationẽ poſt multos annos malis hoibi ⁊ ipis demonib. Ei des ergo quõ iudex ſniam dat:vt eterna liter puniant᷑ Er ibi ponit᷑eternũ.ſ.a par te poſt ꝓ ꝑpetuo.Cõſid era igit᷑ ꝙ iudex nunqᷓ; reuocabit ſniam ſuã:⁊ de h̊ erunt certi dã nati. Hũc vero ſumus incerti de ſnia illa an feretotra nos vel nõ:ſed ſen/ tentia ꝓ regno.ideo inqͥt btũs Pe.ij.pe. c.i. Quapꝛopter fratres magis ſatagtite: vt ꝑ bona opera certãveſtrã vocationẽ ⁊ electionẽ faciatꝭ Hec em̃ faciẽtes nõ pec cabitis aliqñ. Sic enĩ abũdanter mini/ ſtrabit᷑ vobis introitus in regnum celoꝝ dñinr̃i ſaluatoꝛis ieſu xpᷣi. Sunt eni ali/ qui fatui qui dicũt ꝙ deus non erit adeo durus vt in eternũ puniat. Cõtra quos ait idem apls.c.ij.eiuſdẽ epłe.Fuerũt ve/⸗ ro ⁊ pſeudo ꝓphete in ꝓpło ſicut ⁊ in vo/ bis erũt magiſtri mẽdaces qui introdu/ gent ſectas ꝑditiõis. Et ſequit᷑ Sienim angelis peccanuba nõ pepercit: ſed ruẽ/ tibus inferni detractos in tartarũ tradi/ dit in iudiciũ cruciãdos reſeruari⁊c.Et ſequit᷑c.i. Hanc eccevobis chariſſimi ſe cundã ſcribo eplam in quib veſtrã exci⸗ to in cõmonitiõe ſincerã mẽtẽ vt memo res ſitis eoꝝ que pᷣdixi verboꝝ a ſanctis ꝓphetis ⁊ apłoꝝ ſanctoꝝ pᷣceptoꝝ dñi et ialuatoꝛis. Hoc pꝛimũ ſciẽtes ꝙ veniẽt in nouiſſimis dieb in deceptõe illuſoꝛes iuxta ꝓpꝛias cõcupiſcẽtias ambulantes dicẽtes:vbi eſt ꝓmiſſio aut aduẽtuſ eius Ex quo em̃ patres domuerũtomnia: ſi ꝑſeuerant ab initio creature. Et ſequit᷑ Hon tardat dñs ꝓmiſſionẽ ſuã: ſed pa/ tienter agit pꝛopter vos nolens aliquos perire:ſed omnes ad penitentiã reuerti: adueniet aũt dies dñi:vt fur ꝓpter quod chariſſimi ſatagite ĩmaculati⁊ inuiolati ei inueniri in pace ⁊ lõganimitatẽ dñi no ſtri ſalutẽ arbitramini. Nolite igit᷑dubi tarẽ:qꝛ vere ita erit ſicut ſcriptura loqui tur:nam nõ volũtate humana allata eſt aliquãdo ꝓphetia:ſed ſpũſancto inſpirã⸗ ti locuti ſunt ſancti dei hoĩes. Vt igitur iſtã ſententiã ipᷣis dãnatis certã.ſ.ꝙ nun qᷓᷓ reu ocabit᷑ poſſumus euadere:laboꝛe/ mus ad bene agẽdũ: qꝛ credũt multi ſal uari qui dãnabunt᷑. Vnde legimꝰ in vi / tis patrũ ꝙ abbas ſiluanus:cum factus fuiſſet in exceſſu mẽtis coꝛã fratrib ⁊ re/ diſſet ad ſe flebatvalde:Et interrogane rũt eum fratres qͥd haberet. Abbas aũt ille tacebat⁊ flebat. Cum aũt inſtarẽtvt diceret qͥd haberet:dixit Ego ad iudiciũ dei raptus fui:⁊ vidi q̊̃ſdã de habitu nr̃o exeũtes ad toꝛmẽta: quoſdã vero de ha / bitu ſeculari eũtes ad regnü.Et ideʒ eſt qð dꝛ Wat. vij Multi dicẽt mihꝛ in illa die: dñe dne nõne in nomie tuo ꝓhetaui⸗/ mus:⁊ in noĩe tuo demonia eiecimꝰ:⁊ in noie tuo virtutes multas fecimꝰ. Et tũc ↄfiteboꝛ illis:qꝛ nunq̃ʒ nouivos: diſcedi te a,me oẽs qͥ oꝑamini iniqͥtatẽ. Si aũt phete⁊ fugãtes demones ⁊ miracula fa cientes tunc repellent᷑ quis põt eſſe qͥ de ſe nõ dubitet. Incertꝰ eſt igit᷑ qͥſq; de le⸗ ge cõmuni: de illa ſnia de qua certi erũt danati: etiã ꝙᷣ executio illius erit perpe/ erit certitudo ſue damnationis tua.Eſt em̃ magna ↄſolatio cum habet ſpes de miſcðᷣia iudic is ⁊ de reuocatiõe ſue ſentẽtie:ſed hoc nõ erit tunc qꝛ modo eſt tepus miſcðie tũc erit tẽpus veritatis ⁊ luſticie Leo papa inveritate iudicabit te qui in vericatete redemit. Hec pena debet illis qui nolũt credere ſacre ſcrip/ ture ⁊ deo:ſed dicũt nos iſta adinueniſſe ins timoꝛẽ peccatoꝝ. Tales ſunt peſſimi ⁊ falſi chꝛiſtiani qui cõtradicũt euãgelio ⁊ per ↄſequẽs deo ⁊ eccleſie ⁊ articulo fi dei oꝛthodoxe.in quo dicit᷑ Inde ſcʒ de celo venturus iudi.vi.⁊ moꝛ Tales be/ ne vellẽt ꝑpetuo ſaluari ſed ſine laboꝛe ⁊ certamine:cũ tamẽ dicat apls. Nõ coꝛo/ nabit᷑ niſi qui legitime certauerit. Cũ er go dicant vitã beatã eſſe eternã: q̃re etiã nõ credunt penã in moꝛtẽ eternã. Et qᷓ; uis ſint multe rationes ⁊ auctoꝛitates pᷣ us circa hoc allegate:nũc tamẽ aliq̃ ad/ dunt᷑ Per ſe notũ eſt inquit cõpilatoꝛ li⸗ bꝛi de virtutib ꝙ qui addit ſuꝑ peccatũ ſuũ cõtumaciã ſeu impenitentiaʒ auget peccatũ ſuuʒ ⁊ penã:⁊ qᷓ;tum durat in in luria debet durare ⁊ pena Quia ergo exi ſtens in in ferno addit ſut⸗ peccatũ ſuuʒ cõtumaciãvel impenitentiã:nulla em̃ve ra pnia vel emẽdatio eſt apud inferos:ſi cut dicendũ eſt magis in pena ſequẽti et tamdiu durat iniuria qᷓ;diu ei nõ emẽda merito ſemꝑ durabit ipius pena Et hãc mouer q̃ſtionẽ petrus diſcipulus grego/⸗ rij ipſi gregoꝛio in.iiij.dia.di.Scireveliʒ quomdo iuſtũ ſit vt culpa que cũ fine ꝑ/ petrata eſt ſine fine puniat᷑ Gre. Hoc re cte dicet᷑ ſi diſtrictus iudex nõ coꝛda ho/ minũ ſed facta penſaret. Iniqui em̃ non cum fine dereliquerunt:que cum fine vi xerũt:nam voluiſſent vtiq; ſi potuiſſent ſine fineviuere: ſine fine peccare ſicut ſa/⸗ tis dictum fuit pꝛius in pena coꝛpoꝛali. Ad hoc pꝛopoſitum vide pulcherrimaʒ reſolutionẽ in ſancto Tho. i.ij.q.lxxxvij ar.iij.⁊ infra.Et.iiij.ſen.diſ xliij.arti.iij. quo q̃rit:vtruʒ ex diuina iuſticia inferat pctõꝛibꝰ pena eterna.Ei ſic patet ꝙ ſen/⸗ tentia iudicis erit irreuocabilis de quo certiſſimi erũt ipſi damnati que cercitu/ do erit ſupꝛema pena.Secũda erit peng certitudinis in hoc ꝙ bene agẽdi ⁊c. O qta pena erit ſe ſcire certitudinaliter p/ uatos eẽ illa poteſtate:qua potuiſſent lu crari regnũ celoꝝ ſi voluiſſent. Tunc au tem poterũt ꝙ potuiſſent hic faciliter et de hoc erunt certi. Et hec pena dabit᷑ il⸗ lis qui hoc nõ fecerũt quãdo potuiſſent ales ſunt qui nõ habẽt fidem certam aut ſi habẽt fidem illa eſt moꝛtua. Vbi notandũ ſicut dicit᷑in ſumma de virtuti bus.c.de fide ꝙ tria exigunt᷑ ad bene ope randũ:ſcire:poſſe:⁊ velle.Et qꝛ in intenti one operatiois pꝛioꝛ ẽ finis his que ſunt ad finem ⁊ ſᷣm naturã finis ſumunt᷑ea q̃ ſunt ad finẽ ideo in operãdo ea que ſunt ad deum ⁊ ſalutẽ noſtrã neceſſe habemꝰ finis bonttatẽ cognoſcere ⁊ deſiderare:⁊ aliquã fiduciã obtinẽdi habere vt ſcʒ co gnoſcamus quo debemus tẽdere ⁊ veli mus venire ⁊ ſperemꝰ poſſe ꝑuemre. Hõ em̃ temptãda ſunt que oino effici nõ poſ ſunt: vt ait ſapiẽs. Fide bonitatem finis agnoſcimus:charitate deſideramus:ſpe fiduciã obtinendi habemꝰ.Et qꝛ ſcire ẽ diminutũ in vi rationali ⁊ poſſe in iraſci bili ⁊ velle inoꝛdinatmu incõcupiſcibili: iõ fides eſt ſupplemẽtẽ cognitionẽin rõ/ nali:Spes ſupplementũ foꝛtitudinis in ira ſcibili ⁊ charitas ẽ oꝛdĩatiua volũta tis in cõcupiſcibili.Fide agnoſcimus ſu pernũ honũ ſiue ſummũ bonũ eſſe bonũ ſe cõmunicãs ex qua cognitione due affe ctiones oꝛiunt᷑ ſeʒ ſpes ex eo ꝙ cognoſcit᷑ liberaliſſimus bona ſua cõmunicãdo:et deſideriũ ex eo ꝙ cognoſcit᷑ eſſe bonum quo nihił melius poteſt deſiderari. Bo/ num em̃ eſt qð deſiderat᷑ ab oibus vt ait beatus Dyoniſius:⁊ ſᷣm ariſto. Omnia bonum exoptanti. ita hominis abſq; lumine fideivaga eſt neſciẽs quo tendat JYso h.xij. Qui ambulat in tenebꝛiſ neſcit quo vadat. Homo abſq; fide ad molaʒ iſtoꝝ tempoꝛaliũ circuit ad modũ ſamſo nis exoculati. Judiẽc.xv.eterna nec cog/ noſcens nec cupiens.põ In circuitu im/ pij ambulãt. Et in lip. dicte ſalutis diti tur. Ad hoc ꝙ fides ſit cõmendabilis de Septima pena ſpiritualia bet habere tria ſcʒ veridicã confeſſionẽ: magnificã deuotionẽ:⁊ catholica ꝓleſſio nẽ. Pꝛimo git᷑ fides dʒ hẽ everidicã ↄſeſ ſionẽ vt veruʒ dicat:ne aliud credat:alit᷑ piuat vt ſ.fides ſit viua nõ moꝛtua: vera nõ ficta. Res em moꝛtua nõ ẽ res ſed eqͥ uoce:ſicut hõ moꝛtuuſ nõ eſt homo. Res em̃ ficta ꝓpꝛie nõ eſt dicẽda res: ſicut leo pictus non eſt leo:denarius de auricalco nõ eſt verus denarius qͥ debet eſſe de au ro. Tales ſũt falſi ⁊ ficti xpᷣiani: de quo dicit a płs Titũ.i.Cõfitent᷑ ſe noſſe deũ: factis aũt negant. Cales ſunt ſicut chi/⸗ mera qᷓ̃ eſt res ficta ⁊ tñ nihil eſt in rerũ natura. Fides veridica eſt ſic viuendo ſi cut credit Secũdo debet habere magni ficã deuotionẽ in tribus. Pꝛimo vt in ſo lo deo coufidat etiã ſi natura vel rõ con/ tradicat.Talẽ fidem habuit abꝛaã qui vetulus de vetula ⁊ ſterili cõtra oẽm ra tionẽ credidit deopmittẽti ꝙ haberet ſe men in quo bñdicerent᷑ oẽs gentes. Vñ dicit᷑ Geñ.xv. Credidit abꝛaam deo ⁊ re putatũ eſt ei ꝓ iuſticia. Scðo fides ẽ ma gna ſi in aduerſitate nõ deficiat ſʒ plus inualeſcat: de qua dicit ſaluatoꝛ: Math. xvij. Si habueritis fidem ſicut granũ ſy napis ⁊c̃. Granũ ſynapis q;to plus terit᷑ tãto foꝛtiꝰ viget. Talis fuit fides mar/ tvꝝ qͥ vt dicit᷑ hebᷣ.xi.ꝑ fidẽ vicerũt regna ludibꝛia ⁊ verbera inſuꝑ ⁊ vincula ⁊ car ceres:de hac fide dicike Foße⸗ Wec eſ victoꝛia que vincit mundũ fides noſtra Talẽjnõ habuit petrus qui vidẽs ventũ validũ timuit ⁊ ſtatim merſus fuit:cui ⁊ ſaluatoꝛ dicit Mat. xiiij. Moglice fidet q̃re dubitaſti. Sic multi vidẽtes ventuʒ validũ tribulati ſtatim titubãt ⁊ mergũ tur in mari deſperationis qð eſt moꝛtuũ in quo nil poteſtviuere. Tertio eſt fides magna ſi ꝓpter dilationem homo petere non deſiſtat quod ſibi ꝓmiſſum eſt ſeʒ re gnum ? bene operando ⁊ oꝛando. Talẽ fidem habuit mulier cananea:que q tũ/ cunq; fuiſſet a chꝛiſtorepulſa nunq; qui euit a pꝛece quouſq; fuit exaudita. Vn/ de dicit᷑ matthei.xv. O mulier magnaẽ fides tua:fiat tibi ſicut petiſti:quia vul/ go dicik Quod differt᷑ non offert Jtem ſides debet haberepfeſſionem catholicãa Vnde catholica ꝓfeſſio chꝛiſtiana conti net:xij:articulos qui in ſymbolo aꝑoſto/ lico ↄtinent Eſt tamẽ aliud credere deo: aliud credere deum:aliud credere in de um. Credere deo eſt credere veruʒ quod dicit:credere deũ eſt credere ipᷣm eſſe:cre dere in deũ vt dicit Augu. eſt credendo amare credendo in eum per amoꝛẽ ire:⁊ eius mẽbꝛis incoꝛpoꝛari ⁊ tales ſunt qui eius pᷣcepta cuſtodiũt.Calis fides eſt qꝗᷓ poſſumus mererivitam eternã:⁊ qua da nati potuiſſent ſivoluiſſent:tunc aũt nõ poterũt quia erunt extra ſtatũ merendi. LCoõſidera qᷓ;ta pena eſt alicui et triſticia qui ꝓpter ſuum defectũ ꝑdidit ſuam he/ redita tẽ:et eſſet maioꝛ triſticia ſi ꝑderet vnum regnũ. Sic maxima erit triſticia ipᷣis damnatis qui ꝓter ſuam malã vo luntatẽ:⁊ quia non fuerũt veri fideles et boni chꝛiſtia ni ꝑdiderunt gloꝛiã ⁊ pati⸗/ ent᷑ tam grauiſſimas penas et certi erũt ꝙ nunq; amplius habebũt tale poſſe q le habuerũt. Tertia pena erit quia erũt certi ſocietatis maledicte ⁊c̃.qᷓ;tũ ſit gra ue homini eſſe in ſocietate que diſplicet notũ eſt ⁊ plus eſt moleſtũ ſi talis ſocie/ tas inferat penam. Et ſi quis eſt certus ꝙ in tali ſocietate ſemꝑ deberet manere multũ eſſet triſtis:ſic quidã dãnati certi erunt de illa ſocietate videlicet ꝙ cũ de/ monib ⁊ alijs damnatis ꝑpetuo mane/ bunt in qua ⁊ ex qua ſocietate multũ af fligentvt dictũ eſt pꝛius in multis penis coꝛpoꝛalibus ⁊ ſpiritualibj. O deus qᷓ/ ta tribulatio qᷓ;ta triſticia ⁊ pena ſtare ꝑ petuo in tali ſocietate tam fetida tã igni ta ⁊c̃. Vbi erunt ſocietates huius mun/ di:vbi pꝛandia ⁊ cõuiuia in quibus fiũt tot exceſſus ⁊ in vᷣbis ⁊ in cibis: vbi cho ree in quibuſtot mala cõmittunt᷑: vbi ſo cietates ludentiũ ⁊ bibẽtiũ in tabernis. Certe ex talibus mũdanis ſocietatibus ꝓpter peccata ibidem cõmiſſa moꝛtalia ibunt hoiĩes ſi ſic moꝛiunt᷑ in ilis pecca⸗ tis ad illam ſocietatẽ infernaleʒ. Fugite igitur chariſſimi tales mundi ſocietates et lci vt vitetis ſocietatẽ damnatoꝝ: ſocietatẽ i Piurſtenfnon opocterteqntr Bierenon: in peccato moꝛtali moꝛiamini:ꝓpter quo ſo⸗ tur ad hoc exemplũ in legẽda ſanctoꝛũ: rum locoꝛũ acquiſitionẽ nõ tantum ipſi du⸗ cum quidã rex cũ deberet baptiʒari: 1 damnant ſed etia ſuccſſores. Exempli inde vnũ pedem ha beret in lauacro alterũ re quidã miles defunctus in dextrario ni⸗/ od trahens interrogauit:vbi nã plures ma Fng apparuit:de cuius naribus fu/ R ioꝛũ ſuoꝝeſſent in infernovel paradiſo.⁊ us ⁊ flamma ꝓcedebant apparuit in/ neo audiẽs plures eſſe in inferno intinctũ pe quam tectus pellibus oumts 2 mollem lten dem retrabẽs: ſanctius eſt inqt plures q;ᷓ ge geſtans in humeris. Cui ciuis cut M tqui “ paucioꝛes ſea equi: ⁊ ita ludificatus eſt a de 1 Wanrlee Eſtis vos dns fridericus: elti mone ꝓmittente ſibi ꝙ tertia die incom / nae an⸗ lo ego ſuʒ adiũxit:vnde venitꝭ R parabilia bona daret: ſed ipſe quarto die quid ſignificãt iſta que video. Ego in it6 ſubita ⁊ eterna moꝛte perijt. Sic multi quit in maximus penis ſuzʒ: pelles iſtas n maluũt ſequi ſocietates fatuoꝝ q́ᷓ; bonoꝝ a tali vidua abſtraxi quas modo arden tii 2 volunt magis ire cũ illis quivadũt ad s lenrto Simijiter Harte rulſei ne infernü , cun illis qul vadunsad para 8 ari mibi vẽdicaut iniuſte cuius nũc ł i diſum. Oed vere ſocletas ane beces in D ere pᷣmoꝛ:ſed ſi filij mer iſta reſtitu ſica 1 grata in inferno erittriſtis et ingratt. rent:penaʒ meã multũ alleuiarẽt: ſic/ däe Quarta pena erit certitudo loci inferna euanuie. Qudictes autẽ fil ij verba pa dese lis. Seltis em q́ʒta pena eſt eſſe in loco nere q 54 maluerũt eum in peng fem hal, fetido vel in honeſto: ⁊ hanc penã alleui i e p icta reſtituere: imo etiq illa in leut at ſpes exeundi a tali loco:ſed quãdo nõ O eienert:a diccsſeufter davmort. . ſeij eſt ſpes de exitu talis loci tunc eit grauiſ in ents unt tales filij qui malũt patres 4 ſima: Cogita qtus eiſet doloꝛ ſi adiudi ri nis 2 in illo loco eliã ꝑpetuo dãna⸗ uge D deeiſte ppetuo ſtare in latrinis istfũ neſelre⸗ erhenz pꝛo tali reſtitutlo⸗ ſere es triſtis: igit penſa.Et vere locus in nan ipſi ſalugdos: imo malũt dam ſocie⸗ ferni vt iam dictũ eſt erit inhoneſtioꝛ:fe/ al . un 3 reſtituerevel loea iſtavel R gns tidioꝛ:hoꝛribilioꝛ:⁊ grauioꝛẽ penꝗ infe/ SSSSõ Jempl in lib. de dono timo 2 mmer rens omnibus locis mundi vt ſciẽt per is aemnael, idã vſurariũ mouebat icet experientiã damnati a quo ſcient etiã ſe batur: diceba ſ qꝛ grauiter infirma⸗ e ”YU. nunqᷓ exituros. O deus qʒtum rimere ſcz dolo dede tq; ſibi tria foꝛe necſſaria mune, debent homines buius mudi qui ꝓter de peccati epeſenitis ⁊ plene confiteri MMV loca cito tranſitoꝛia ſcʒ ꝓpter domos edi dr peccatiq:v reſtieuere pro poſſe. Et ille ini ficandas 2 acquirendas caſtra mane/ 0 e libenter faciam: ſed tertium enis ria:terras ⁊ alia loca multa peccata 65 quomodo facerem nihil mihi neꝙ filis ls OH mittunt. Haʒ alij rapiunt caſtra 2 domi ont remnn rer: A Eſacerdos: ſine hoc kang nia:alterius per violentiam: vt patet i non pores ſalagrt. r ule: vicun en la iigni guerris. Alij ſubtra hunt p erf an ret * en E ſeripture. Ita vere dicit ſacer⸗ mun⸗/ reditates alioꝛũ ſcilicet diuites a pa be dos. Et ille. Et ego volo pꝛobarevtrum is fiüt ribus. Alij n paupe/ dicant vernm: quia non ſtituã. Et ſic fir. ribus. Alij ampliãt terras ⁊ pꝛata ſecre mo⸗: la non reſtituã. Et ſic bicho ta ſignoꝛum diuiſionis inter pꝛoximos p men mn auͤs runens paupertacẽ biſo admonentes quo omnia dãnabilia ſunt dn nrem q; ſururnin peno zin loco illo. ems. dicente pꝛopheta Yai. v. Ve quiconi n nnm inſania ceteris rebus admi jtlbus gitis domum ad domum? agrum rn randa quividet ſe in exitu huius mundi dtelu copulatis vſq; ad terminũ loci: nũ gid 2 non curat ſibi pꝛouidere de loco fusu⸗ g te cito moꝛiemini: nec vlterius in hi⸗ ernus quẽ fidelis vere ſſe Fugt te cito moꝛiemini: nec vlterius in his lo ideo dicitur detali ⁊ ſibi nmtlehhn edier la eis mozabimini. Elbi ergo in inferno ſli tu d oꝛabunini. blergo in infernoſi Uertantur in inferni c HOHctaua pena ſpiritualis Ctaua pena ſpiri o tualis erit defectus cõſolatio/ nts 7 licet alibi ſit dictum de Hmõi defectu:tamẽ alius eſt defectus cõ ſolationis coꝛpoꝛalis:alius defectus co/ ſolationis ipᷣius aĩie. Namvt videmꝰali qui cõſolant᷑ coꝛpoꝛaliter qui nõ ſptritua liter ⁊ ecõuerſo:qᷓ;uis deſolatio aie redũ/⸗ det in coꝛpus ⁊ ecõtra vt dictũ eſt in pᷣn/ cipio penarũ ſpiritua liũ:qᷓ;ta igitur pena danatis erit qui conſiderabũt a nullo ſeʒ nec a deo nec ab aliqua creatura cõſolari aut cõfoꝛtari in tam maximis pems:ſed erunt in inferno poſiti qᷓſi amplius nulla ſit deo cura de eis. O deus meus: qᷓ;taʒ curã pꝛo homine ſaluando habuiſti:qui homo fuiſti paſſibilis :abiectus ⁊ deſpe/ ctus: ⁊ moꝛtẽ tam viliſſimam paſſus es Nunquid obliuiſceris miſereri vꝛiq; vt dictũ eſt:qꝛ nunc eſt tẽpus miſcðie:tunc autẽ iuſticie. Erit igitur dãnatis penaꝛ triſticis magna. Quuas. Erunt pꝛiuati omni diuina cõſolatione. Angelica viſienrr. Omniũ ſanctoꝝ cõpaſſione. Damnatoꝛũ confederatione. Pꝛimo ergo pꝛiuabunt᷑ om̃i diuiua cõſo latiõe:qꝛ deus ipſe iuſtus nihil eis dabit in quo cõplaceãt:ĩmo de quocũq; recoꝛ/ dabunt ſiue de deo ſiue de quacũq; alia re totũ erit eis in deſolationẽ ſiue per ſe ſiue per accidẽs. Hic autẽ non ſic punit deus qꝛ q; tumcũq; quis patiat aliquaʒ conſolationẽ põt habere. Vnde ipᷣe Yob licet ſit hic grauiſſime afflictus tamẽ pa tient᷑ ſuſtinuit di. Yob.ij. Sibona ſuſce/ pimus de manu dñi mala autẽ qᷓre ſnſti neamꝰ. Scribit᷑ aũt poſt eodẽ ca. Egreſ ſus ſathan a facie dñi ꝑcuſſit Jobvlcere peſſimo a planta pedis vſq; ad verticẽ ca pitis eins:qui teſta ſaniẽ radebat in ſter quilinio:dixit aſix illivxoꝛ ſua.Adhuc ꝑ manes in ſimplicitate tua. Benedic deo ⁊ moꝛere.Qui ait ad illã.Qua ſi vna de fſultis mulieriba locuta es. Di bona ⁊c̃. Et ſic patet ꝙ patientiã habuit: quã nõ habebũt damnati:imo deo maledicẽt:ſi/ cut cõſulebat mulier. Job eidem dicens. Benedic deo ⁊c.i.maledic. Tantũ eniʒ abhoꝛret diuinã maledictionẽ ſacra ſcri ptura:vt loco maledic poſuerit benedic: vt quidã dicunt. Sed ſequit᷑. In oibus ſcʒ afflietioniby nõ peccauit Yob labijs ſuis. Glo. Duobus modis labijs pecca/ mus:cum iniuſta dicimus vel iuſta tace mus:ſed iob neq; cõtra ferientẽ ſuperba dicit. Nec cõtra ſuadentẽ recta tacuit pa tientiã habuit deo gr̃as agens: ſapiẽtia coniugẽ arguẽdo docens.Patientia aũt ⁊2 ſapiẽtia magna ſunt dei dona. Sic:pa tet ꝙ qᷓ;tumq; qͥs affligat᷑ in hoc mundo in aliquo poteſt 5ſolf per patientiã ſal hic pena tꝑalis ⁊ per pa tientiã poteſt eſſe meritoꝛiavite eterne:⁊2- purgatiua penarũ pꝛo pctis ſoluendarũ ſed nihil tale accidet damnatis. Scito te ꝙ hec pena debet᷑ illis qui hic habent oẽm munda naoſolationẽ in iocis:in tru D Perie ⁊ cõmeſtionibus ⁊:potationibus ⁊ lu tem.Etia quia xurijs ⁊ alijs petis multis ꝓ quib nec volũt dolere gfecte nec ſatiſfacere. Peni tentia em̃ eſt pᷣterita mala plãgere ⁊ plã gendo nõ iterare. Credũt em̃ plures ta/ les decipere deũ:quia dicũt oꝛe ſe dolere de pctis Ponere abſtinere:ſed in reive habent in coꝛde qð patet pa tenter:qꝛ facta cõfeſſione oꝛis coꝛam ſa/ ritate aliu cerdote tali quali ſtatim redeunt ad mo- dum viuẽdi pꝛioꝛẽ. Sicut pꝛius iuraue/ runt:ſta tim cõſequẽter iurabũt per ſan/ guinẽ dei per moꝛtẽ dei:⁊ ſic de alijs pec ca tis.Et dicũt ꝙ nõ poſſent aliter viue/ re Et ideo quia hic noluerũt abſtinere a pctis nec obedire deo. Ideo in futuro in nnllo cõſolabili deus acquieſcet illis.O qᷓ;ta pena ſi hic tãtũ punieris ꝙ in nulla re poſſes ↄſolari. Cogitet igit᷑ penã hãc in damnatis qui poterit. Secũda pena erit:qꝛ pꝛiuabuntangelica viſione: vnde poſt diem iudicij nullus bonus angelus ad dãnatos deſcẽdet:modo vero ad pur gatoꝛiũ qð eſt quedã pars inferni ange ⸗/ liboni ꝗñq; deſcendũt ad purgãdos cõ/ ſolandũ Vñ in libꝛo de dono timoꝛis di cit᷑ꝙ quidã pctõ: coꝛreptus grauiſſima 4 erit defectus conſolationis infirmitate rogabat dñm vt eum tolle/ ret de mũdo iſto:quod cum frequẽter pe tiſſet aſtitit coꝛam eo angelus dei dicẽs: Miſſus ſum ad petitienẽ tuã expedien dam. Elige quod vis aut duoby dieb⸗ ſta re in purgatoꝛio:aut duobiannis ſuſtine re infirmitatẽ iſtaʒ. At ille gaudens ele/ git pꝛimũ:⁊ moꝛtuus eſt. Poſt hoꝛã autẽ modicã a paruit ei exiſtenti in purgato/ rio iterum angeles airen videns dixit: 2 . Quis es tu? Et ille:Ego ſum angelus dñi qui a parui tibi in ſeculo adhuc viuẽ ti. Et ille:abſit. Tu nõ es angelus:qꝛ an geli non mentiunttu autẽ mihi mẽtitus es dicens: ꝙ ſoluʒ duoby dieby ſtarem in purgatoꝛio:hic autẽ ſteti iam tot annis. Angelus autem ait: Scias quod nõdũ Hic ſtetiſti per hoꝛam integraʒ. Tunc il/ le:Rogo igit᷑ vt reducas me ad ſeculum paratus ſum ſuſtinere q;tam infirmi/ tatem deo placuerit dũmodo huc non re uertar. Quod ⁊ factũ eſt ex diſpenſatio/ pe diuina. Et regreſſus huc ſuſtinuit pa quos moꝛtuus eſt. Pie igit᷑ credit᷑ ꝙ an/⸗ Lelibon viſitant cõciues ſuos in purga ꝛio exiſtentes ⁊ frequẽter conſolant᷑et äpt patienter ſufferant exhoꝛtant᷑ vt dicit᷑ in legenda aurea in cõmemoꝛatione de / functoꝝ. Et foꝛte ſpecialius eos viſitant angeli qui fuerũt cuſtodes eoꝝx. DHqnati autem nunqᷓ; ſic cõſolabunt᷑ per ipᷣos bo nos angelos.⁊ hoc iuſte:qꝛ hic nunqᷓ; vo luerũt acquieſcere eis:vel ſi quãdoq; ac/ quieuerũt:nõ tamen perſeuerauerũt:ſed in peccatis moꝛtuiſunt. De effectibꝛ an / gelice cuſtodie loquit᷑ multũ euidenter. Bon auen. di.xi.iiij.qui ſunt.xij. Quin/ imo occaſio erit maxime deſolatiõis ip/ ſis dãnatꝭ: dum reeoꝛdabunt᷑ ꝙ deus tm̃ eos dilexerit ꝙ eis ſicut dicit Hiero.ab oꝛtu natiuitatis dederit angelũ cuſtodẽ: ſcilicet quãdo anima infundit᷑ coꝛpoꝛi. NQuadruplex tamen pᷣncipalis effectus coõſueuit cuſtodie aſſignari circa animas Al nus eſt vt ꝓficiat anima in bonũ gra/ tcie.aliusvt nõ cadat in malũ culpe.Ter tius eſt ſi cadat poſtmoduʒ reſurgat. Quartus eſt ne totiensvel intantũ ma/ lum cadat: quotiens vel ad quantũ ad/ uerſarius incitat.O qᷓ;ta triſticia dãna/ tis non acqͥeuiſſe monitiõiba ſui boni cu ſtodis: ⁊ cum eo nõ iuiſſe ad gloꝛiã cele/ ſtem: ſed magis acqͥeuiſſe uli dãnatoan gelo dato in exercitiuzʒ. VUnde magiſter di. xi. ij. c.i. ait. Gꝛego.quoq; dicit ꝙ qͥſq; vnũ bonũ angelũ ſibi ad cuſtodiã depu/ tatumt⁊ vnũ malũ ad exercitiũ habeat. Cui enim omnes angeli boni noſtrũ bo⸗ num velint cõmuniterq; ſaluti hominũ ſtudeant.ille tñ qui deputatus eſt alicui ad cuſtodiã ſpecialiter euʒ hoꝛtat᷑ ad bo nũ:ſicut legit᷑ de angelo Thobie:⁊ de an gelo petri in actibꝛapłoꝝ:vt pulchꝛe oſtẽ dit ſctũs Thomas.x.ꝑte.q.cxiij.per totũ Silr⁊ mali angeli cum deſideret malũ hominũ.magis tamen hoĩem ad maluʒ incitat: ⁊ ad nocendũ foꝛtius inſtat ille qui ad exercitiũ eius deputatus eſt.hec ille: Conſidera igit᷑ ꝙ ſi darent᷑tibi duo viri: quoꝝ vnus induceret ad bonũ ter/ minũ ⁊ alius inſtigaret ad maluʒ termi⸗ nũ:ſi crederes malo inducẽti te ad locuʒ talem qualis eſt infernus qᷓ;tum dolere ⁊ triſtari deberes:qꝛ malo acquieuiſtiet bono credere noluiſti. Pẽſemus igitur nunc non cõſentire peccatis: vt talem et tantã triſticiã ꝑpetuaʒ vitare poſſimus. Tertia pena erit pꝛiuari omniũ ſanctoꝝ cõpaſſione: qꝛ ſcriptũ eſt in psẽ. Letabit᷑ iuſtus cum viderit vindictã:manꝰ ſuas lauabit in ſanguie peccatoꝝ. Et ſic qua ſi balneabũt ſe cum videbũt tantã iuſti/ ciam fieri de dãnatis. Et ſic pater in ce/ lo non triſtabit᷑ de dãnatiõe filij in infer no:nec filius de dãnatione patris:nec fi⸗ lia de dãnatione matris.Oqᷓ; ta triſticia in dãnat cum ſcient filios ⁊ filias quos ita care nutrierũt gaudere de dãnatione ſua. Vnde ⁊ magiſter ſen di.l.iiij.quar/ ta querit de iſta cõpaſſione dicens: Sed cum ſancti malos in toꝛmẽtis videant: nõne aliqua cõ paſſione erga eos moue/ bunt᷑. None eos de toꝛmentis liberari cu piunt. Et reſpõdet in fine.ca.di. Juſtoꝝ anime? li nature ſue bonitate miſcðiam 6 Mona pena ſpiritualis babent.iam tunc auctoꝛis ſui iuſticie cõ/ iuncte tanta rectitudine cõſtringent᷑: vt nulla ad repꝛobos cõpaſſione moueant᷑. hec ille:Scotus vero in.liij.eadem di.di cit.Non credo ꝙ beati cõſolent᷑ abſolute de penis eoꝝ.nõ ergo gaudent de eis nii/ ſi ꝓpter iuſticiã iudicis: ⁊ qꝛ vident deũ hoc velle volant:⁊ ipſi hoc iñ ſi placeret deo abſolute nollent:nec ꝓpꝛer hoc eſt in eis triſticia:qꝛ eoꝝ volũtas nõ eſt triſti/ cie capax:ꝓpter deleciationẽ ꝑfectã que impedit oem triſticiã oppoſitã: ſed quã/ cunq; cõtin gentẽ.nec etiã eſt iſta volicio niſi cõditionalis.hec ille:iĩmo etiã gaude bũt. Sciendũ tñ inqͥt idem doctoꝛ ꝙ ali ter debet gaudere iudex de pena iuſte in flicta qᷓ; alius cuinõ intereſt. VUnde deꝰ acceptat penam dãnatoꝝ: qꝛ iuſta eſt et fit in vindicta offenſe iudicꝭ.⁊ ideo eius intereſt habere maioꝛem coplacentiã in in fligendo iuſte penã quã debeant beati: eo ꝙ eos non pertineatvindicta.hec ille: Et hec pena erit in dãnatis:qꝛ noluerũt reuereri ſanctos:nec deum eoꝝ feſta colẽ do:alia bona operando: in quibshomi/ nes cõmuniter plura mala agũt:qᷓ; in a/ lijs diebi. Alij ſunt ocioſi cogitãtes peſ/ ſim i:de quib nunqᷓ; cõfitenr:nec credũt cogitatões malas eſſe pctã. Debet᷑ etiã: hijs qͥ non habent cõpaſſionẽ de miſeria ꝓximi ⁊ ideo nec deus nec ſancti compa tient᷑ talib⸗ dãnatis. Quarta pena erit qꝛ pꝛiuati erunt mutua cõfederatiõe: qꝛ non ſoluʒz ſibi inuicẽ inuidebũt: vt pꝛius dictum eſt:imo umpoſſibile erit vt ſibi in aliquo amoꝛe cõiungant᷑. hic autem licʒ quandoq; aliqui hoies odio ſe habeant tamen quandoq; patificant᷑:⁊ fiunt poſt aliquãdo boni amici.ſed nihil tale inter dã natos poterit fieri: ita ꝙ de ſe mutuo gaudere non poterũt. Sed nunquid po terũt gaudere de dilectiõe ſui:ſicut vide/⸗ mus petõꝛes gaudere:licet ſe ament in/ oꝛdinate. Reſpondet doctoꝛ ſubtilis vbi pꝛius:ꝙ ſi quilibet dãnatus:⁊ pᷣcipne de mones poſſent ſtare in cognitõe ſua ⁊ di lectione perpetua: ⁊ non determinarent᷑ ab alio reputarẽt ſe beatos: beatitudine naturali:⁊ ideo in cognitõe ſua maxime quieſcerẽt.⁊ credo ꝙ qꝛ ab hoc impediũ⸗ tur ꝙeſt eis maxima pena.ſed nullus dẽà natoꝝ abſolute poteſt ſtare in cognitiõe 7 dilectiõe ſua: ſed tm̃ vt eſt terminꝰ cu/ iuſdam alterius.ſicut in firmus conſide/ rat ſe non tamen delectat᷑: qꝛ non cõſide/ rat ſe niſi vt eſt terminus cõcupite ſani⸗ tatis qua caret ⁊ quam obtinere non po teſt: ⁊ ideo amplius triſtat᷑ et punit᷑ ⁊ ſic diligens ſe ad habendũ aliqd quod non poteſt habere:ex illa dilectõe patit᷑ maio rem penam ⁊ triſticiã.dãnati igit᷑ſe amã tes ⁊ cõſiderantes finem: ꝗpter quem fa cti fuerũt ⁊ quem potuiſſent cum diuino auxilio in hoc mũdo acquiſiſſe maxime cruciabunt⁊ cõfuſionẽ ſuper ſe habebũt: qꝛ noluerũt facere bonũ ⁊ fugere maluʒ⸗ Non ſit igit᷑chariſſime tibi graue dimit tere pctã: nec cõfundaris in bene agẽdo diligenter inquire que ſunt ad ſalutẽ ne/ ceſſaria:qꝛ chꝛiſtus dicit: Pꝛimũ querite regnũ dei: ⁊ hec omnia adijcient᷑ vobis. MWatth. vi. Quia de non querentib re⸗/ gnum der dicit᷑: Conuertant᷑ ⁊c̃. OBOna pena daãna n toꝛum erit᷑ moꝛtis deſideriũ: 1222 Ne hac pena dictü eſt pꝛius aliqualiter ⁊ allegatus textus Apocẽ. ix⸗ in quo dicit᷑:. Deſiderabũt moꝛi: ⁊ moꝛs fugiet ab eis. Mouet᷑ autẽ queſtio a do/ ctoꝛib.l.di.iiij. ANtrum dãnati aꝓpetan non eſſe ꝓpter fugiendã miſeriã.⁊ argu⸗/ mentis poſitis ad partes cõtrarias per ſcotũ in pꝛima cõcluſione eiuſdẽ di.⁊ ſo/ lutione poſita: dicit in pꝛincipio ſolutio/ nis ſecũde.Licet dãnati debeant magis velle nõ efſe qᷓ; in peccato ꝑmanere.Cre do tamen ꝙ aꝓpetũt non eſſe: non ꝓpter culpã fugienda:qꝛ ſunt obſtinati: ſed ꝓ⸗ pter penã quã ſuſtinent. Bonauen.etiaz dicit.ij.q.eiuſdẽ di.reſpõdet᷑ad hoc.Di⸗ cunt aliqui ꝙ dãnati mallent non eſſe ſic eſſe:ſed a ppetitus eoꝝ eſt inoꝛdinat venit ex natnra:ſed ex fantaſteca imagi/ ⁊ indiſcretus: ⁊ famaſticꝰ: qꝛ ſibi nociuũ appetit. ſicut eſt appetitus infirmi quinõ⸗ . — — rmr in hit ide ine⸗ his l: ns l nog 1d/ ant 3per 260 tio⸗ gis erit moꝛtis deſiderium natione:quia exiſtimat ſibi ꝓdeſſe quod nocet. Sic vãnati qꝛ exiſtimant ſe habe re quietem ſi omnino nõ eſſent:a ꝓpetunt magis non eſſe qᷓ; eſſe in benis. Et hoc modovidet᷑ dicere Aug.in libꝛo de miſe ria huius mũdi loquens de dãnatis. O moꝛs qᷓ; dulcis eſſes quib amara fuiſti: te ſolum deſiderãt qui te vehementer o⸗ derũt. Unde cõſequenter dicit: Credo ꝙ magis appetendum eſſet ſi poneret᷑ in optione omnino nõ eſſe qᷓ; eſſe:⁊ eternali ter toꝛqueri. Et loquoꝛ de appetitu qͥ re fugit incõmoduʒ. hoc eni iudicat mens mea magꝭ aꝓpetibile: ſicut decollationẽ q; diuturnã ignis aduſtionẽ. verũtamẽ ſ̃ᷣm appetitũ honeſti:qꝛ cruciatꝰ talis eſt ud gloꝛiã dei:vtiq; magis vellent ignib⸗ ſubiacere ad continuã dei laudeʒ:q; per omnimodã coꝛruptionẽ manũ dei effu/ gere. hec ille: Sic igit᷑ appetitu refugien te penam tam grauem deſiderabũt mo/ ri. Vnde moꝛs hic dupliciter accipit᷑ ſci licet ꝓ nõ eſſe ſunpliciter:nec ſᷣm coꝛpus nec ſᷣm animã:aut ꝓ ſeparatiõe anime a coꝛpoꝛe: ſicut cõmuniter dicit᷑ homo mo ri quando anima recedit a coꝛpoꝛe: ⁊ v/ tranq; moꝛtẽ affectione cõmodi putati/ ui dãnati deſiderabũt. Pꝛimo vellent ſe nõ fuiſſe creatos. Secũdo vellent ſe eſſe annihilatos. CTertio vellent ſe nõ fuiſſe redẽptos. Quarto vellent ſe nõ foꝛe ſuſcitatos. OQOQB quot velle ad impoſſibile ᷣm diui nam oꝛdinationẽ erunt in dãnatis: in qͥ- vus grauiſſime cruciabunt᷑ Et pᷣmo vel lent ſe non fuiſſe creatos:accipiendo cre ationem cõmuniter ꝓ factione:quoniaʒ ſi non fu iſſent facti non cõmiſiſſent pec/ cata ꝓpter que dãnati ſunt. ideo maledi cent coceptioni ſue ⁊ natiuitati. Job.iij. Pereat dies in qua natus ſum:⁊ nox in qua dictum eſt cõceptus eſt homo Cogi ta triſticiã hominis cadentis in foueam pꝛofundã ⁊ dicentis:O maledicte ve ti/⸗ vi:qe pertalem viam veniſti:ſi nõ venii ſes nõ cecidiſſes. Ita dãnati dicent:ſi nõ fuiſſes generatus non fuiſſes dãnatus. Talis triſticia accidet hijs qui nolut co/ ſidera re quare facti ſunt.de quibus diciK tur in ps. Homo cum in honoꝛe eſſet no in.cõpara.e.iu.inſi.⁊ ſimilis factus eſt i lis.Quis honoꝛ hominis maioꝛ qᷓ; fieri ad imaginẽ deu⁊ tandem habere gloꝛiã illam eterna m in regno celoꝝ. Sed vo/ lenti ad aliquem locuʒ diſtantẽ perueni re:opoꝛtet pꝛius pertrãſire per viam me/⸗ diam qᷓ; ad terminũ vie peruenire.ita te opoꝛtet pꝛius viam paradiſi aggredi:et per illam ire:qᷓ; te poſſe paradiſum obti/ nere.quaʒ ſi nolis ingredi: opoꝛtet te ire per viam inferni:quia in hoc mũdo non ſunt niſi due vie:quarñ vna eſt arta: ⁊ a⸗ lia eſt lata:vt dicit chꝛiſtus Matth. vij. nec potes hic ſemper viuere:ſed te opoꝛ/ tet moꝛi:quia ſtatutũ eſt hominib ſemel moꝛi. Hebꝛe.ix.⁊ neſcis quãdo:necvbi: nec in qua ſocietate:nec i quo ſtatu. Pꝛe uideas igit᷑ tibi de futuro exemplo illiꝰ: qui ſibi ꝓuidit dum regnaret. Harratur enim ꝙ fuit cõſuetudo in regno quodaʒ ꝙ nullus regnaret ibi niſi per annũ:fini/ to vero anno rex ſpoliatus omnib cum vituperio mittebat᷑ ad quandã inſulam in perpetuũ exilium ⁊ alius ingredieba- tur. Multis vero fatuis regibus ſic exu latis:⁊ in inſula illa fame ⁊ miſeria peri⸗/ clitãtibus:ſucceſſit quidam ſa piens qui dum durauit poſſe ſuum permiſit in in/ ſulam multa neceſſaria: de quibus fuit ei bene cum illuc fuit expulſus. Et hoc eſt ꝙ dñs nobis dicit Luce.xvi.exempꝑlo villici iniquitatꝭ vt facimus nobis ami/ cos:ſcilicʒ pauperes⁊ viros bonos ⁊ ſan ctos de mãmona iniquitatis:vt cum de fecerimus recipiant nos iu eterna taber nacula.Eccleſiaſtici.xiiij. Ante obuum operare iuſticiam: quoniã non eſt apud inferos.id eſt: in alio ſeculo inuenire ci/ bum: ſicut dictum eſt pꝛius. Fꝛuſtra er/ go dãnati vellent ſe nõ fuiſſe natos.quia etiam hoc ſolo pꝛiuat᷑ deus ingenita fa⸗ cere que genita fuerũt.vt dicit agathon. vt ait ari.vi.eth. Scðo dãnativellẽt an/ nihilari:qꝛ ⁊ ſi nõ poteſt eẽ quin fuerint: poſſet tamen fieri ꝙ nihil eſſent. O dñe leſu cur feciſti quos ſciuiſti ꝑpetuodam/ K ͤj Nona pena ſpiritualis nandos. Cur nõ ſufficit tibi vt tanto tẽ/ poꝛe pctõꝛes puniant᷑quãto peccauerũt. Cur eos non annichuas: ſi non vis eos ſaluare aut aliquid aliud de ipᷣis facere. vbi eſt miſcðia tua? Quomodo verũ eſt quod dicis per ꝓbetã? Miſericoꝛdias dñi in eternũ cantabo. Hec ſunt cogita/ tu mirabilia ⁊ terribilia ad audiẽdũ:ſed terribulioꝛa ad vidẽdũ:terribiliſſima ad ſentienduzʒ. Hec dubia ſoluunt᷑ ꝑ docto/ res.di.xlvi.iiij. Et licet de hijs ſit dictũ pꝛius:placet tũ hoc idem repetere.Ad pᷣ mam concluſionẽ poſſumus dicere cum apło. Ro.x. O altitudo diuitiarũ ſapiẽ/ tie⁊ ſcientie dei qᷓ; incõ pꝛehẽ ſibilia ſunt iudicia eius:et inueſtigabiles vie eius. Quis enĩ cognouit ſenſum dñi:aut quis eius cõſiliarius ſuit.vel poteſt dici ſent dicit Anſel.ꝓſo logion.c ij.ad deum lo/ quens:vt inquit Richar.i.q.l.di. Id ſolũ iuſtũ eſt quod vis:⁊ non eſt iuſtũ qð non vis. Et ita cum deivolũtas ſit pꝛima re/ gula omniũ volendoꝝ:nõ eſt querenduʒ cur deus vult hoc vel illud. Alij diſtin/ guuũt ꝙ volũtas dei dicit antecedens et coõſequẽs.vt ſanctus Tho.i.parte.q.xix. arti.vi.ad pꝛimã. volũtate inquit antece denti vult omnes hoies ſaluos fieri: vt omnes ſi vellent ſaluarent᷑: qꝛ habẽt na⸗ turalia legem ſacramẽta: ⁊ cetera ad ſa/ lutem neceſſaria. Volũtate autem cõſe/ quenti nõ vult omnes hoĩes ſaluos fie/ ri:ſed ſᷣm eoꝝ merita aliquos ſaluabit ⁊ alios dãnabit. Aliqui tamẽ dicũt:vt re/⸗ citat Bonauen.i.q.di.xliiij.infernũ non eſſe ꝓ eo ꝙ dicũt nullũ cruciatũ eſſe poſt hanc vitam. Et iſtum erroꝛem cõuincit ratio recta que ita dictat: ꝙ malũ non de bet remanere impunituzʒ. Si ergo multi peccant:⁊ in hac vita non cruciant:᷑: ĩmo gaudent ⁊ letant᷑ neceſſe eſt eos poſt haãc vitam cruciari: aut deſtruere oꝛdinẽ vni uerſi:aut diuinã iuſticiã negligentẽ ⁊ re miſſaʒ eſſe circa punitionẽ peccati. Alij vero negauerũt infernũ eſſe ꝓ eo ꝙ nega uerũt impios eternaliter cruciari.vt oꝛi fenese ſequaces eius q;uis ſᷣm eos poſt hanc vitam aliquis maneat cruciatus. dixerũt enĩ ꝙ hoc nõ poteſt diuĩa miſert coꝛdia ſuſtinere:ꝙ creatura ſua quãà non odit ſed diligit eternaliter ſit in penis cũ ipſe nõ delectet᷑ in punitõe noſtra:nec ſa- tietur cruciatib noſtris:nec obſtat quin nõ poſſit eos qui puniunt᷑ ſine aliquo pᷣ⸗/ iudicio liberare a penis.Et ſi aliquädo ſcriptura cõminat᷑ peccatoꝛib penã eter nam. hoc dicũt nõ eſſe dictũ ſᷣm veritatẽ ꝓmiſſionis: ſed ſᷣm terroꝛẽ cõminatiõis qua intendit deus malos liberare a pec/ catis. Iſte autẽ erroꝛ oꝛigenis fuit ⁊ ſuo/ rum ſequatiũ qui tanto eſt imanioꝛ qᷓ;to videt᷑ efſe mitioꝛ ⁊ miſericoꝛdioꝛ:p eo ꝙq diuinã iuſticiã blaſpphemat dum eam di minuit:dum tm̃ dat miſcðie ꝙ nõ relin/ quit locũ iuſticie. Scõo vᷣo:qꝛ ſpem no/ ſtram euacuat. Si em̃ ſcriptura ſuppli/ cium peccatoꝛibo cõminat᷑ nõ ſᷣm verita⸗/ tem:ſedvt deterreat quid cauſe eſſet:cuxr etiã non intelligamus pꝛemia ꝓmittere non ſᷣm veritatẽ: ſed vt ad opus iuſticie alliciat:ac per hoc ſcriptura tota:⁊ fides noſtra vana et friuola poterit iudicari⸗ Et ideo eſt tertia poſitio rationalis ⁊ fi/ delis ꝙ ſit ponere cruciatũ eternũ: ⁊ hoc manifeſte dicit ſcriptura diuina ↄfirmat fides:⁊ cõcoꝛdat ratio recta. Scriptura Macth. xxv. Ite maledicti in ignem?c. Elinde etiã Gꝛeg. moꝝ.xxxiiij. Sũt no// nulli qui peccatis ſuis idcirco finem po nere negligut quãdo habere quãdoq; ſu per ſe finẽ futura iudicia ſuſpican. Qui bus bꝛeuiter reſpõdemus. Si quãdoq; ſiniẽda ſũt ſu plicia repꝛoboꝝ: quãdoq; ergo finienda ſunt gaudia beatoꝝ. Per ſeipᷣam nanq; veritas dicit. Jbunt hi in ſuꝓpliciũ:iuſtiautẽ in vitã eternã. Item ratione videt᷑: qꝛ ſi de duob cõtrarijs eſt reperire alteꝝ extremoꝝ:⁊ mediũ neceſſe eſt ponere aſterũ excremũ. Hec eſt radix ſtabiliandicõtraria apud philoſophos: ſed eſt ponere perfectã beatitudinẽ in pa tria:⁊ mediuʒ ſtatũ in via inter perfectã beatitudinẽ ⁊ ꝑfectã miſeriã.ergo eſt po nere per fectã miſeriã poſt hanc vitam,. Hoc autẽ dicimus infernuʒ. Item ſicut eſt ſũme miſericoꝛs:ita eſt ſũme inſtus⸗ erit moꝛtis deſiderium ſicut ergo ſũme miſericoꝛdis eſt ſumme miſereri:⁊ miſericoꝛdiã ſuã ſũme mani/ feſtare:ſic ⁊ ſũme iuſti eſt ſũme punire ⁊ ſuã iuſticiã maniteſtare ꝑ effectũ. Si er/⸗ go in finita iuſticia nõ põt maniteſtari ni ii ꝑ effectũ infinitũ:videt᷑ ꝙ aliquibs pec catoꝛibi reddi debeat cruciatus infinitꝰ ſed nõ põt eſſe cruciatus infinit? miſi eter nus. ergo neceſſe eſt eẽ cruciatũ eternũ. hunc auũt dicumus infernũ Cruciatũ etiã ponere eternũ facit ad cõplementũ vni/ uerſi ⁊ iuſtũ iudiciũ dei. Cõgruũ eni eſt vt pulchꝛitudo vniuerſi decoꝛet᷑ qbuſdã antitetis.i.cõtrarijs.vt ſicut bonis red/ dunt᷑ bona eterna:ita ⁊ malis eterna ſup plicia. Neceſſariũ etiã eſt ad cõſeruãdũ oꝛdinẽ iuſticie:vt vnicuiq; reddat᷑ſᷣm o/ pera ſua cũ ventũ fuerit ad iudiciũ. Pec catoꝛ aũt cum peccat:peccat cõtra bonũ eternũ ⁊ infinitũ.⁊ ex hoc dignus eſt cru ciatu eterno Peccat etiã in ſuo eterno:vt dum deceſſerit nõ eſt amplius locus me riti:ac ꝑ hoc nec remiſſionis pctĩ:⁊ ideo ſemꝑ eſt culpa.Et qꝛ culpa oꝛdinat᷑ ĩ pe nã debet ſemꝑ eẽ in pena. Et iſta eſt va/ na rõ cõpleta que colligit᷑x Gꝛeg.⁊ Au gu. GBꝛeg. aut dicit in li.dia.ꝙ ideo pctõꝛ eternaliter cruciãdus eſt: qꝛ peccat ĩ ſuo eterno.Aug.vero dicit:ꝙ id eo eternali/ ter punit᷑:qꝛ peccauit eboni efe ua, Et ꝙ illud iudiciũ iuſtũ ſit: oñdit ꝑ exẽ/ plũ i humanis iudicijs⁊ legalibi:vbi di/ cit ꝙ peccãs cõtra rẽ publicã aliquo grã di crimine moꝛte moꝛit᷑nõ qꝛ in moꝛa q̃ occidit᷑ eius ſuꝓpliciũ leges eẽ exiſtimẽt cum ſit hoꝛa ꝑ bꝛeuis:ſed qꝛ euʒ in ſem/ piternũ auferũt a ſocietateviuentiũ.hec Bona. Et patʒz magè in exilio ꝑpetuo ſi ꝑbetuo viueret exulatꝰ.Ad aliud de mi ſericoꝛdia dicit idem doc.in fi.huiꝰ.q. ꝙ ſicut deus eſt ſũme miſericoꝛs: ita etiam decet vt ſit ſũme iuſtus. ⁊ ideo effectꝰ ſũ/ me miſcðie nõ excludit effectũ iuſticie:⁊ ꝓpter hoc deus diſtinxitſibi duo tẽpoꝛa. Enũ in quo oñderet miſcdie ſue infini/ tatem tradẽdo vnigenitũ filiũ ſuũ ꝓ oĩ/ bus inimicis ſuis: ⁊ parcendo oĩb ad ſe redire volẽtib. Aliud in quo oñderet iu ſticie ſue ĩmenſitatẽ:⁊ id eſt tᷣus qð de/ putatũ eſt eternis cruciatibi.Dicit etiazs ingr in l̃a ad auctoꝛitatẽ Ja ij. Judiciũ ſine miſcðia fiet illi qui nõ fecit miſcdᷣiã lta inqͥt intelligi põt ꝙ iudiciũ dãnatõis fiet illi qui nõ fecit miſcdᷣiam ꝓ eo ꝙ fuit ſine miſcðia. vel fiet illi iudiciũ ſine mi/ ſericoꝛdia liberãte ⁊ ſaluante:qͥ tn in ali/ qua pene alleuiatõe miſcdiaʒ dei ſenciet: qꝛ nõ tm̃ puniet᷑ qᷓ;tũ meruit ſed hic nõ ſi ne cau ſa dicit᷑ milcðia ⁊ iudiciuʒ in futu/ ro:qꝛ ⁊ hic mults modis miſeret᷑ deus qͥ/ bus nõ miſerebit᷑tunc. Vocat enim nũc pctõꝛes⁊ iuſtificat:qð tunc nõ faciet:ſed tunc reddet ſingulis ſᷣm merita. Mani feſte iudicabit qui nunc occulte iudicat- Sed querit᷑vtrũ dã nati punient᷑ ſine in⸗ termiſſione?. Rñſio:inqͥt Bonauẽ.dicen do ꝙ punitio gehẽnalis erit ſine omi in/ termiſſione. Et h̊ ptʒ ꝑ ulud ꝙ dẽ Apoc. xiiij. Aſcendet fumus toꝛmẽtoꝝ in ſecu/⸗ la ſeculoꝝ:⁊ nõ habebũt requiẽ die ac no cte:qꝛ cum nõ ſit interpolatio ĩ culpa nõ debet eſſe in pena.Et ſi dicat᷑ iuxta ulud Job. xxiiij. ꝙ tranſibũt ab aqͥs niuiũ ad caloꝛẽ nimiũ. ⁊ ſic dicit᷑ꝙ in iſto tranſitu ſit intermiſſio. Rñdeo ꝙ dupliciter põt intelligi:vel ſicut eſt trãſitus ſubiecti ab vno cõtrarioꝝ ĩmediatoꝝ in aliud:ita tñ ꝙ ſemꝑ eſt ſub alcero cõtrarioꝝ.ſic intel/ ligat᷑in ꝓpoſito:vel ita vt non intelligat᷑ ſucceſſio:ſed nec tranſitus cum ſucceſſio ne:ſed varietas cuʒ ſucceſſione.hec Bo⸗ nauẽ. Et ita foꝛtaſſe dici poſſet de penis ſpũalib: qꝛ mirabile nimiũ videt᷑ intelli gere tot ⁊ tanta ⁊ velle ſił tot impoſſibi/⸗ lia.Erit igit᷑ dẽ natmaxima pena:qꝛvel lent annihilari ⁊ nõ poterũt deo volente eos ſemꝑ ſtare in inferno cũ tam graniſ/ ſimis penis.Tertia pena erit:qꝛ vellent ſe nõ fuiſſe redẽptos. O qᷓ;ta pena dãna tis cũ cõſiderabũt tantũ remediuʒ cõtra pctã ſua ſpꝛeuiſſe. Cogita ſi eẽs adiudi/ catus moꝛti vel perpetuo carceri:⁊ aliqͥs vellet te liberare:⁊ hãc liberationẽ cõtẽ/ neres: ⁊ poſt cũ velles liberari nõ poſſes qᷓ;ta meſticia afficereris. Erit g̊ dãnatis maxima pena cogitare de illa libera tiõe . e iij Becima pena ſpiritualis gquã cõtempſerũt:ĩmovellent ꝙ deus nõ fuiſſet incarnatus: qꝛ magis punient᷑ex eoꝶ nõ curarũt tm̃ bonũ:⁊ maxime xpᷣia ni:ſicut dictũ fait pꝛius. Hec pena maxi me debet᷑ his qͥ tanto bñficio ingrati ſũt. Q miſerrimi dãnati qͥ tanto bñ ficio tan to amoꝛe nõ potuerũt:qꝛ noluerũt trahi ad amoꝛẽ dei. Vnde xpᷣs oſtendit nobis dilectionẽ valde grãdem: cum totũ coꝛ/ pus ſuũ ⁊ omnia mẽbꝛa ſua moꝛti expo/ ſuit. De qua dilectiõe ait Berñ. Si dñõs noſter ieſus xpᷣs habuiſſet tot mẽbꝛa in ſuo coꝛpoꝛe quot ſunt ſtelle in firmamen to:⁊ vnũ qðq; mẽbꝛũ ſingularẽ vitã ha/ buiſſet: oĩa ſigillatim moꝛei expoſuiſſet anteqᷓ; vnam aiam in faucib diaboli di/⸗ miſiſſet. Hec ille: Fuit ergo chꝛiſti paſ/ ſio ſufficiẽs ꝓ redẽptiõe totius humani generis.ſed maledicti dãnati nõ hoc cu/ rantes magis eum occiderũt pctĩs ſuis quantũ in eis fuit. Heb.vi. Rurſus cru/ cifigẽtes ſibimetip̃is filiũ dei.Et ita tri/ ſtabunt᷑ valde: qꝛ fuerũt a moꝛte pctĩ li/ berati ſi voluiſſent fructũ paſſionis ſuſci pere.Quarta pena erit:qꝛ nollent ſe fuiſ ſe ſuſcitatos:ĩmo libẽter anime dãnato/ rum illa toꝛmẽta viliſſima dimitterent. Hqᷓtus doloꝛ qᷓ;ta triſticia ipᷣis aĩabus dãnatoꝝ in ſumptiõe ſiue rennione coꝛ/ poꝝ: qꝛ om̃es pene coꝛpoꝛales que dicte ſunt pᷣus in animã redũdabũt ſicut glo/ ria coꝛpoꝛis in celo in animã.⁊ ideo ani/ me btẽ cuʒ gaudio ſua coꝛpoꝛa reſumẽt. ⁊2 anime dãnatoꝝ cum triſticia. Cogita coꝛpus putridũ ⁊ plenũ vermib ⁊ q;tuʒ defoꝛme poteris pẽſare.Dico tibi ꝙ ani/ me dãnatoꝝ tale coꝛpus plus vellẽt ha/ bere qᷓ; illud dãnatũ cum penis illis cru ciantiby. O igitK᷑ anima cur tantũ places huic coꝛꝑi.Cur illud nutris in luxurijs in gula:ĩ ocio:⁊ alijs delectatiõibʒ. Cur nõ cogis illud tibi pᷣuire ⁊ nõ tu illi? Tu deſideraſti vt illud a te nõ ſeperaret᷑ duʒ eras in hoc mũdo ⁊ nõ potuiſti obtinere quin ꝑ moꝛtẽ ſepararet᷑. tunc optabis vt ſeparet᷑ ⁊ nõ poterꝭ obtinere:qꝛ moꝛs fu giet a te. Talis pena merito erit illis nimis carnaliter vixerũt:ita ꝙ eoꝝ coꝛp teſtis qᷓ;ta eſſet confu erit animab, carcer ꝑpetuꝰ. Si infirma/ tur voluptuoſi aut quicqᷓ; mali in aliquo mẽbꝛo patiunt᷑ ſtatim apponũt remediũ vadũt ad medicũ adhibet vnguẽta.imo quicqͥd ſuaſerit medicus obſeruandũ ſanitate coꝛpoꝛis diligẽter obſeruãt. ſed ſi infirmant᷑ in anima nõ curant nec que runt medicũ:ĩmo fugiũt.nolunt credere deo ipos dirigẽti ad ſalutẽ ꝑ pᷣdicatoꝛes ⁊ cõfeſſoꝛes.⁊ ideo nõ mirũ ſi danantur: ſicut non eſſet mirũ ſi quis infirmus no/ lens credere medico moꝛeret᷑.ideo notã/⸗ ter dicit᷑in tbemate pꝛius aſſũpto.Con/⸗ uertant᷑ in infernũ ⁊c. Ecima et vltima d quo ad peeſentẽ tractatũ pe/ na ſpũalis eſt verecundũ ſti/ pendiũ:qꝛ dãnati non ſolum verecũdia coꝛpoꝛali cõfundent᷑:ſicut ↄfundunt᷑ ho mines nudi:ſed etiã verecũdabunt᷑ ⁊ cõ/ fundent᷑ ex denudatiõe et viſione ſeu co/ gnitione ſuoꝝ peccatoꝝ quod modo nõ fit:qꝛ peccata hominũ nunc a ſolo deo vi dent᷑ ⁊ adhuc ex taliviſione non curant. Hec autem cõfuſio ſpiritualis erit qua/ druplex. ⸗ Pꝛimo enĩ confundent᷑ ex dei cognitõe. Secũdo ex ſanctoꝝ viſione. Tertio ex aſpectu dãnatoꝝ. Quarto ex inſpectu petõꝝ. Pꝛima igit᷑ pena cõfuſionis dãnatoꝝ erit ex dei cognitione. Denſare enim po⸗/ io latroni ſi iudex videret ipᷣm furem in furto ſuo: ⁊ hoc be ne ſciret:ſed maioꝛ puelle verecunde ſi a patre ſuo inhoneſte eum viro videretur. Vlere maioꝛ cõfuſio erit dãnatis exviſio ne patris celeſtis. Hec eſt iłla cõfuſio de qua Hiere xvij.dicit᷑. Dũñe: om̃es qui te dereliquerũt confundent᷑: recedẽtes a te in terra:ſcribent᷑ quoniã dereliquerũt ve nam aquarũ viuentiũ dñm. Sed quare non ſic confundunt᷑ peccatoꝛes: cum ſci / ant ꝙ omna aperta ſunt et nuda oculis dei. Certe qꝛ vel non credunt vere vel ſi indubitanter credũt: quia nunc videtur diſſimulare peccata:qꝛ nõ puninideo nõ 49 d ge lee des tur: no oti/ Lo ie/ jſti⸗ idia tho 100 uc) no toyi int⸗ eſt verecundum ſtipeudium turant. Si ergo ex aliquo inhoneſto fa/ cto vel verbo homines verecũdi confun/ dunt᷑:qᷓ;tomagis ex petõ moꝛtali quod ſumme deo diſplicet damnati confundẽ tur. Et hec pena erit illis qui modo no/ luerunt cõfundi ſiue erubeſcere in pecca tis ꝓpter deum:que tamen nõ facerẽt co ram hominibus.Exemplũ huius. Qui dam bonus vir cuidã fatue mulieri inſe quẽti eumvt cum ea peccaret dixit: Ve/ ni⁊ ſequere me.Et cum eam duxiſſet ad foꝛum dixit: Mogo para te.Que dixit: Non hic vbi homines vident:ſed in do mo. At ille: Si tu non vis hoc opus hic exercere ꝓpter homines qui viderẽt:nec ego in domo ꝓpter deum quivideret.Et hoc eſt quod dicit᷑ his verſib. Cum qͥd turpe facis qui me ſpectante ruberes. Cur ſpectante deo nõ magis ipᷣe rubes. Et Boetius iin fi.v.de cõſo. Magna eſt nobis indita benefaciẽdi neceſſitas cum cuncta agamus ante oculos iudicis cũ/ cta cernentis. Quot mala fiunt in occul to: deus nouit.Si tamen feceris pecca/ tum coꝛam deo: eſt remediũ vt non con/ fundaris in eternũ:vtſcʒ cõfundaris ↄfi tendo. De qua cõfuſione dicit᷑ Eccł iiij. Pꝛo anima tua nõ cõfundaris dicereve/ rum. Eſt enim cõfuſio adducens gloꝛiã 2 gratiã.Quaſi diceret.ꝙ duplex eſt cõ/ fuſio.quedã eſt aliquoꝝ qui tm̃ verecun/ dantur ⁊ confundunt᷑ reuelare in cõfeſ/ ſione peccata ſua ꝙ ea tacent. et hec eſt mala. Alia eſt confuſio qua confundunt᷑ et verecundant᷑ in cõfeſſione:non tamen ſic quin dicãt peccata ſua cõmiſſa.⁊ hec eſt bona cõfuſio ducens ad gratiã ⁊ glo/ riam ex qua confundit᷑ diabolus: et per quam euadit᷑ cõfuſio eterna:que tãta eſt vt eam cogitare non poſſumus.Secun da pena cõfuſionis erit ex ſanctoꝝ viſio/ ne. Non enim ſolus deus videbit pecca/ ta damnatoꝝ: ſed etiam tota curia cele/ ſtis. ULnde Bernhar:Ignis vbiq; verox ruptis pugnabit habenis Cunctaq; cũ/ ctoꝝ cũctis archana patebũt. Sed quo modo poterũt ſancti angeli ⁊ alij beati videre peccata dãnatoꝝ cum nunq; ad △ ad infernum deſcendant:et tanta ſit di/ ſtantia paradiſi ad infernuʒ. Ad hoc di/ cit. Bonauent.in.iiij.diſtinc.l.q.iij ꝙ ſan ctividẽt in ſpeculo eterno penam repꝛo/ boꝛum vt faciat ad eoꝝ gloꝛiam cumulã dam. Sed quid hec cognitio faciet ad damnatoꝝ confuſionem? Dico ꝙ faciet. icut magis cõfundit᷑ latro: dum eius furcũ cognoſcit᷑ a tota curia alicuius do miniqᷓ; ſi a ſolo dño:ita magis ↄfunden tur ad minus extenſiue ex cognitione cu rie celeſtis qᷓʒ ſi a ſolo deo cognoſceref᷑qeo rum peccatũ. Scient enĩ quomodo pec cata eoꝛum fuerũt viſa in iudicio a cun/ ctis ⁊ ad eoꝛum confuſionis cumulũ re/ coꝛdabunt᷑ illins viſionis cõfundentis: ſicut ſi quis recoꝛdaret᷑ ꝙ peccatũ ſuum viris honeſtis fuit:et eſt notum confun/ deretur ⁊ verecundaretur. Et vtiq; hec erit magna cõfuſio dum damna ti ſcient peccata ſua nota fuiſſeꝛ eſſe virgini glo/ rioſe angelis ⁊ ſanctis dei:qui tot erunt in illa ſuperna hieruſalẽ ciuitate.Et hec pena debet illis qui ſnnctoꝝ vitam deri- ſerunt:nec imitati ſunt. Sunt enim mul ti miſeri qui derident ⁊ obloquunt᷑: non ſolum contra ſanctoꝝ vitam: ſed etiam contra chꝛiſtũ contẽnentes ſua pꝛecepta ⁊ cõſimilia.Exemplũ in vitas patrũ ⁊c̃. Illam ergo cõfuſionem dãnati non ha/ bituri eſſent ſi voluiſſent ſanctoꝛũ ſequi veſtigia:vel dei pꝛecepta cõſpexiſſe ⁊ fe/ ciſſe:quia ſcriptum eſt in ps. Tunc non cõfundar cum ꝑſpexero in omniba man/ datis tuis. Tertia pena cõfuſionis erit ex aſpectu damna toꝝ.nam ſicut ex aſpe/ ctu vicini tui cõfuſionem pateris ex mul tis peccatis tuis.ĩmo mulier confunde/ tur in aſpectu viri ex multis ſuis miſe/ rijs.ita dãnati videntes mutuo ſua pec/ cata que fuerunt eis pꝛius occulta con/ fundentur.ſicut nunc multi confunderẽ tur ſi viderent eoꝛum mala:etiaʒ ab hijs qui ſunt ſimiles et talibus peccats ma/ culati. O deus meus quot confuſionib⸗ conſfundent᷑ damnati qui tot erunt in il/ lo carcere perpetuo.nam a quolibet de⸗ mone ⁊ alio dãnato cuʒ eis confundent᷑: e iiij elt verecundum ſtipenum qua ↄdẽnati ad moꝛtẽ ligato ſaxo ad col verecundabunt᷑ ⁊ expꝛobꝛabunt᷑:⁊ maxi/ me hi qͥ maioꝛẽ opoꝛtunitatẽ ſalutis ha/ buerũt. Et pᷣncipaliter verecundabunt᷑ xpᷣiani: in qb apparebit caracter baptiſ/ matis.⁊ ꝑamplius viri religioſi qͥ maio rem ſalutis occaſionẽ habuerũt. ⁊ ſᷣm ꝙ maioꝛa et plura pctã habebũt. Confun/ daentq; illi ſuperbi demões qͥ de celo em/ pirreo ceciderũt:⁊ marie ille lucifer apo ſtata:cui dicet᷑ illud Eſa.xuij. Quõ ceci diſti lucifer qui mane oꝛiebaris: Coꝛrui ſti in terraʒ qui vulnerabas gentes.qui di. in coꝛ.t.in ce.aſcen.ſu.aſt.c.exal.ſo.m. ſedebo in mõte teſtamẽti in la.aqui.aſcẽ/ dam ſuꝑ altitudinẽ nubiũ ero ſilis altiſ/ ſimo. Verũtñ ad infernũ detraherꝭ in ꝓ/ fundũ laci. Hec cõ fuſio debet᷑ ſuperbis qui ſimiles effecti demonibus deum cõ/ tempſerunt: voluntatẽ ſuam voluntati diuine pᷣferentes. Hec etiaʒ pena debet᷑ illis qui non verecundantur publice et palam peccare: et ſuis malis exemplis alios coꝛrũpere. DHe quib dici᷑ Math. xviij.Qui aũt ſcãdaliʒaueritvnũ de pu. iſtis qui ĩ me cre.expe.ei vt ſu.mo.a ſin. inłco.eius:⁊ demer.in ꝓfun.marꝭ.Quid autẽ ſit ſeandalũ.dicit Kicola.de lyra:qꝙ ſcandalũ actiue eſt dictum vel factũ mi/⸗ nus rectũ pꝛebẽs occaſionẽ alteri ruine. Scandaliʒare igit᷑ aliquẽ eſt facere eum ruere in pctm̃ moꝛtale: ex dicto vel facto ſuo malo. ⁊ hoc eſt ꝓpꝛie nocumẽtum ex parte anime qð eſt recte ↄtra charitatẽ: ⁊ ideo faciens aliũ ſic ruere ſi faciat hoc ex intentiõe ſeu ex aduertẽtia ſemꝑ pec/ cat moꝛtaliter. etiã ſi factũ vel dictũ ex q̊ alius ruit nõ eſſet de genere pctĩ moꝛta/ lis.ſicut dicens mendaciũ ioco ſum mu/ lieri intentiõe ꝑtrahẽdi eam ad adulte/ rium eſt petm̃ moꝛtale ex intentõe finis. Qui ̊ ſcãdaliʒaueritvnum de puſillis. Dicit aũt de puſillis:qꝛ nullus ſcandali zgatur paſſiue niſi inq;tuʒ puſillus.i.par/ ue virtutis:qꝛ homo ꝑfectevirtutꝭ ex di/ cto vel facto malo alteri nõ ruit ĩ pctm̃. Expedit igit᷑ei.i.ſcãdaliʒati actiue mo/ do dictovt ſuſpẽdatur mola ⁊c.Loquit᷑ euãgeliſta ad modũ terre paleſtinoꝝ: in luʒ pᷣcipitabant᷑ in mare.Expedit ergo: ſenſus eſt.i.melius eſſet homini moꝛi coꝛ poꝛalicer qᷓ; ex malo ſuo exemplo facere alium ruere in pctm̃ moꝛtale:qꝛ ex ̊ me⸗/ retur moꝛtẽ eternã: que grauioꝛ eſt moꝛ te tempoꝛali.Et ideo ſequit᷑: VUe mũdo ab ſcandalis.i.mũdanis homimb:quia non curant ſcãdaliʒare ꝓximos. Necel⸗/ ſe eſt enim vt veniant ſcandala. Ibi non eſt neceſſitas abſoluta:ſed tm̃ ex ſuꝓpoſi⸗ tione. Si enim hoĩes velint viuere mũ/ dane:⁊ in omnibs volũtatẽ ſuã adimple/ re:neceſſario ſequit᷑ ad hoc ſcãdalũ alio/ rum:qꝛ non foꝛmidãt ꝓximos ſcandali/ ʒare. Verũtamen ve homini.id eſt cõmi natio pene eterne ſibi affligende:ꝑ queʒ ſcandalũ venit actiue.ſ.pximũ ſcandali⸗ zando. Hec ille: Tales igit᷑ qui hic non verecundant᷑ alios ſcãdaliʒaſſe: in infer/ no verecũdabunt᷑ hoc feciſſe.Quarta pe na ⁊ vltima eſt cõfuſio ex inſpectu pecca tox.id eſt:ex aſpectu interioꝛi ſiue ſue ani me qua quiſq; dãnatus videbit macula tam⁊ turpem ex pctõ ſuo.Et ex hoc mulł tum confundet᷑. Eʒech.xliij. Confundã/ tur ab iniquitatibo ſuis. Sicut habens pulchꝛã veſtem:confundit᷑ etiam per ſe ſi ceciderit in luto. Odeus meus:qᷓ;ta cõ/ fuſio dãna tis qui tam pulchꝛã ammã a deo ſuſceperũt:qꝛ ad imaginẽ ſuã: ⁊ ea, ita ſoꝛdide cõfuderũt. He cõfuſiones et alie pene pꝛius dicte⁊ etiam nõ dicte ip/ ſis damnatis in loco illo infernali erunt perpetuo ſine ceſſatiõe. Eccłi.xx. Con⸗/ fuſio illoꝝ cum ipſis ſine intermiſſione. Dic ergo de infinitis inferni doloꝛibus pauca ſeripſi. Non enim credo coꝛ ſuffi⸗ cere ad cogitandũ: nec os ad loquendũ quot ⁊ qᷓ;te miſerie ſunt in inferno.Qui ergo vult fſugere a ventura ira:faciat di / gnos fructus penitentie. Qð nobis cõ⸗ cedat ieſus redẽptoꝛ noſter: Cui ſit laus honoꝛ ⁊ gloꝛia. — ——-————M W ⸗——————— — — — — ——— Pꝛologus ſecũde partis pꝛincipalis Erpedita materia de loco infernali ⁊ penarũ ibidẽ a damnãdis tollerandaꝝ: quas idcirco nobis deus voluit reuelare vt illas effugere ſtudeamus iuxta illud ps. Dediſti metuẽtibo te ſigniſicationeʒ vt fugiãt a facie arcus ſcʒ eterne damna tionis vt liberent᷑ dilecti tui. Cõſequent videndũ eſt de loco paradiſi eiuſq; deli⸗ cijs coꝛpoꝛalibi ſcʒ ⁊ ſpũ alibus:quibo at tracti ⁊ illecti qͥlibet noſtrũ dicere poſſit cum ps. Inclinaui coꝛ meũ ad faciẽdas iuſtificationes tuas ꝓpter retributionẽ: ſupple in głia celeſti bonis ⁊ iuſtis a ſũ/ mo bonoꝝ oĩum largitoꝛe tribuẽda:Ad quã modo nobis poſſibili cognoſcendã tale thema ꝓponemus. Enite bene⸗ dicti patris mei poſſi dete paratũ vobis re/ gnũ a cõſtitutione mũ di Math. xxv. De re gno dicturi adiuuãte ieſn xpᷣi gratia in quo pax ſumma eſt:et requiea ꝑfecta:⁊ quo eſt ſtatus o᷑uum bo noꝛũ aggregatione ꝑfectusvt ait Boec. tria pᷣncipalia puncta deducemus. Pꝛimo vbi ponat᷑ regni celoꝝ habitatio Secundo que ⁊ qualis ſit in animabus gloꝛiatio. Tertio que et qualis ſit in coꝛpoꝛibus pꝛemiatio. l Et de his trib dicemus ſᷣm ꝙ ex ſcri/ pturis ſacris ⁊ dictis doctoꝝ intelligere valemus.Nam ſicut ait Augu.libᷣ. de tri plici habitaculo. Bona regni celeſtis di cere vel cogitare vel intelligere vt ſunt: nullus poteſt carne veſtitus. Multo em̃ maioꝛa ⁊ melioꝛa ſunt qᷓ; cogitent᷑⁊ intel ligant᷑ Nã ſcriptũ eſt.i.Coꝛinth.ij.Ocu lus nõ vidit nec auris audiuit necin coꝛ ho minis aſcẽdit que pᷣparauit deus dili gentibus ſe. Regnũ nanq; dei omni fa/ ma maius:⁊ omni laude melius:om̃i ſci entia innũerabilius:omni gloꝛia qne pu tatur excellẽtius. Regnũ itaq; dei plenũ eſt lucis ⁊ pacis ſapientie ⁊ gloꝛie hone⸗ ſtatis ⁊ dulcedinis: melodie et leticte:et beatitudinis ꝑennis ⁊ omis boni qð nec dici nec cogitari poteſt At locus inferni plenus eſt tenebꝛarũ diſcoꝛdie:odij ſtul⸗ ticie:miſerie turpitudimſ:amaritudinis offen ſionis:doloꝛis: aduſtionis:famis: ſitis:ignis inextinguibilis:triſticie: vin / dicte ꝑennis:⁊ oĩs mali qð nec dici nec cogitari poteſt. Ciues celi ſunt iuſti ho/ mines ⁊ angeli quoꝝ rex eſt deus omni⸗ potẽs.At cõtra ciues inferni ſunt impij hoĩes ⁊ demones quoꝝ pꝛinceps eſt dia bolus Sac iat iuſtos viſio ſanctoꝝ homi nũ ⁊ angeloꝝ: ⁊ ſuꝑ oĩia ipᷣius dei:cruci/ at impios ⁊ pctõꝛes viſio vamnatoꝝ ho minũ ⁊ demonũ:⁊ſuper oĩa ipᷣius diabo li. Nihil in regno dei deſiderat᷑ quod nõ inuenit᷑: ſed in iferno nihil inuenit᷑ quod deſideret᷑: mihil ſentit᷑ neq; videt᷑. In reg no dei inhil inuenit᷑ mſi qdð placet ſaciat 2 delectat. At cõtra in lacu miſerie perẽ nis mihil videt᷑:nihilq; ſentit᷑ niſi qð di⸗ ſplicet cruciat ⁊ offendit. Ome bonũ in regno dei abundat ⁊ nullũ malum: ome malũ habũdat in carcere diaboli⁊ nullũ bonũ.Nullus indignus in regno dei ſu/ ſcipit᷑: nullus dignus nulluſ iuſtus ad in fernũ trahit᷑ hec Augu. Gaudiũ autẽ ce leſtis patrie expedit ↄſiderare ſᷣm ꝙ poſ ſumus intelligere triplici ratione. Pꝛimo quia facu libentius ⁊ feruentius laboꝛare. H Secundo quia doloꝛem laboꝛãtis ſolet valde mitigare. Tertio cõſolatur ne laboꝛans valeat de ſperare. ð Pꝛimo facit libẽtius ⁊c̃. Laboꝛãs em̃ cito laſſat᷑ qñ neſcit pᷣmiũ laboꝛis ſui:ſed qñ ſcit pᷣmij ſui magnitudinẽ tũc laboꝛẽ ſuſtinet libẽter:ſic qui gaudia attẽdit li/ benter bona operat᷑. Eſtote igit᷑ oꝛtes in bello ⁊ pugnate cũ antiquo lerpẽte ⁊ ac/ cipietꝭ regnũ eternũ. Video em̃ ꝙ piſca toꝛ vel alius laboꝛatoꝛ tota die ⁊ etiã qñ/ q; nocte laboꝛatvt lucret᷑xij. denarios vł paucioꝛes foꝛteq;to ma gꝭſi crederet mil le marchas auri qlis eſſet anguſtia quã nõ ſuſtineret. Satis videmus ad oculũ „ quot ⁊ ̃tos laboꝛes hon ĩes mundip:o De loco paradiſi rebus trã ſitoꝛijs ſuſtinẽt tam in terra qᷓ in mari.Sic qui gaudia vite eterne pen ſaret laboꝛes pꝛo illa gloꝛia immarceſſi bililibẽter aſſumeret. Euigilate igit᷑ pi/ gri ⁊ cogitate lucrari illud regnũ quod ſemꝑ manet.Sed qͥd eſt qðᷣ te opoꝛteat facere p eterno regno acquirẽdo Rñdet xpᷣus Math. xix. Si vis ad vitã ingre/ di ſerua mãdata. Scõa ratio quia dolo rem ⁊c̃.⁊ plus dico quia qui gaudia illa bene attẽderet penas ⁊ toꝛmẽta nõ ſenti ret:ſicut de multis martyribs legi᷑ o dicũ abſinti poſitũ in dolio mellis ama/ ritudinẽ ſuã amittit.Sic ſi modicas tri bulationes nr̃as quas patimur in illaʒ maximã dulcedinẽ mergeremuspfecto vel parũvel nihil ſenciremus.Tertia ra tio qꝛ conſolat᷑ ⁊c. Conſiderãs em̃ ꝙ per mailtas tribulationes opoꝛtet nos veni/ re in regnũ dei gaudet in tribulationib⸗ ſperans illas eſſe viam ꝑueniendi ad re/ gnum.Opoꝛtuit em̃ pati chꝛiſtũ ⁊ ita in trare in gloꝛiã ſuam. Quod igit᷑nos cũ Allud regnũ dudũ per peccatũ ꝑdidimuſ Non igit᷑ deſperẽt homines in tribulati⸗ onibus pᷣſentis ſeculi ſed patiẽter ſe ha/ beant ⁊ gaudeãt:quia tales pene ſi veli/ mus ſunt meritoꝛie vite eterne et regni paradiſi ad quod vocabimur per xpᷣm ſi iuſti fuerimus dum dicet his qui a dex/ tris eius erũt thema ꝓpoſitum. Venite benedic.⁊c̃.O quale gaudiũ qᷓ;ta exulta tio qᷓ;tum tripudiũ qᷓ;tum feſtuʒ ſanctis dei angelis ⁊ hominibus?⁊ toti curie cele ſti in hac vocatione ⁊ inuitatione ad re/ gales nuptias ad viſionem ⁊ dilectionẽ cum perpetua tenſione illius deitatis be atiſſime. Si gaudeat pauper intromiiſ/ ſus aulam regiam cui ciboꝛumꝰ⁊ neceſſa rioꝛum pꝛo victu ⁊ vnicarefectione fiat ſufficiẽs ad miniſtratio: quõ nõ magis ſine cõparatiõe gaudebũt iuſti qͥ hic fue rũt pauꝑes ⁊ multa paſſi in introitu illi us celeſtis aule vbi ꝑpetuo q̃cunq; deſi/ derabilia abundãtiſſime miniſtrabunt᷑ deamus igitur vyͤmo de loco vbi erit tãta glo / ria. Erit ne in paradiſo terreſtri qui eſt locus delitiarũ:de quo magiſter ſenten. di. xvij.ij.ſic ait.Fateoꝛ tertiã opinioneʒ mihi placere ſcʒ vt homo ĩ paradiſo coꝛ poꝛali ſit poſitus qui in illo pᷣncipio plã⸗ tacus accipi poteſt:quo terram omnẽ re motis aquas herbas ⁊ ligna pꝛoducere liuſſit:qui ⁊ ſi pᷣſentis eccleſie vel future typum tenet ad litterã:tamẽ intelligen/ dum eſt eſſe locũ ameniſſimũ fructuoſis ioig⸗ magnũ ⁊ magno fonte fecun⸗ uz. Quod dicimus a pᷣncipio:antiqua tranſſatio dicit ad oꝛientẽ. Vnde volũt in oꝛientali parte eſſe paradiſum longo inter iacente ſpacio vel maris vel terre a regionibus quas incolũt homies ſecre⸗ tum ⁊ in alto loco ſitum vſq; lunarẽ cir/⸗ culũ pertingẽtẽ. Vnde nec aque diluuij illuc ꝑuenerunt.hec ille. Nonne talis lo cus ſufficere poteſt homini pꝛo loco ſue gloꝛie.Reſpõdet Bonauẽ.in dubijs cir ca litterã eiuſdẽ di.dicens Qꝰ duplex eſt paradiſus ſᷣm duplicẽ ſtatũ hominis ſcʒ imperfectũ ⁊ ꝑfe ctum. Secundũ ſtatuʒ umperfectũ psradiſus eſt locus amenus in partib oꝛientis:de quo dicit Damaſ. Paradiſus em̃ eſt dei manibus in edem plantatus gaudij ⁊ exultatiõis vniuerſe pꝛomptuariũ. In hoc aũt loco decuit ho minẽ poni vt eſſet ei facilitas ꝑueniendi ad patriã:⁊ vt deus homini oſtẽderetbe niuolentiã cui locum ameniſſimũ ad ha bitandũ pᷣparauerat:⁊ ſic amenitas exte rioꝛis habitaculi coꝛreſpõderet delitijs interioꝛibus quales habʒ aĩa: que eſt tẽ plum dei ⁊ habebat aĩa pꝛimi hominis Extra autẽ hunc locum debuit homo ꝓ⸗/ ducivt melius cognoſceret dei beneficiũ dum ſe videret quaſi aliunde adductuz: ⁊ etiã vt oſtenderet per hoc ꝙ homo nõ erat factus ad ibi eternaliter habitãdũ: ſed tempoꝛaliter peregrinãdũ. Et quia deus pᷣſciebat hominem caſurũ ſiue ho minis caſum in paradiſo voluit euʒ col/ locare:vt per eius eiectionẽ de loco volu ptatiſ cognoſceret ſenſibiliter q;ta bona ſpiritualia amiſiſſet per culpam:cogno⸗ ſceret etiaʒ nihilominus qta eſſet diffe· f — — — — —— f f f ſten nez ( i De loco paradiſi rentia inter eum qui dño obedit humili/ ter ⁊ eum qui ipᷣm cõtennit. Et ſicut di/ cunt doctoꝛes:paradiſi coꝛpoꝛalis ſitus eſt valde eminẽs ⁊ altus:⁊ iuxta equino ctialeʒ in oꝛiente quodãmõ vergens ad meridi?. Eſt autẽ tante altitudinis vt il luc nõ aſcendãt vapoꝛes in aere eleuati: ſed fit ibi aer mũdus ⁊ purus ydoneus: ſtatui ꝑpetuitatis:⁊ ꝓpter puritatem ae ris ibi eſſe ↄtemperantiã caloꝛis.O au tem dicit᷑ vſq; ad lunarẽ circulũ ꝑtinge/⸗ re hoc nõ eſt dictũ ſᷣm ſitum:ſed ſᷣm quã dam ꝓpꝛietatem ſiue quia cõfoꝛtat᷑ in ra ritate ⁊ luminoſitate tranquillitate:ſme quia vapoꝛes quibus dominat᷑ luna il/ luc nõ ꝑtingunt:⁊ in hoc paradiſo erant ligna viuerſi generis. Varietas vero li/ gnoꝛũ ſub tribus differẽcijs cõpꝛehendi tur ſᷣm ꝙ ad triplicem vtilitatẽ hominis poterat oꝛdinari aut ex parte coꝛꝑis aut ex parte anime autex parte ↄiuncti. Si ex parte coꝛpoꝛis ſic erant ligna fructife ra que pᷣbebant ei alimenta ad coꝛpoꝛis ſuſtentationẽ:ſi ex parte anime ſic fuit li gnum ſciẽtie boni ⁊ mali:qð oꝛdinabat ad obedientie hominis ꝓbationem. Si ex parte cõiuncti ſic erat lignũvite quod faciebat ad humane vite ꝑpetuitatẽ. De his auteʒ lignis duo tantum nominata ſunt ꝓpter ſpeciales effectus: ꝓpter quos deus illa duo ligna collocauit in mecdio paradiſi ⁊ vnuʒz poſuit iuxta alterũ vt ex vno cõciperet homo affectũ amoꝛis:⁊ ex glio affectũ timoꝛis:⁊ quaſi oppoſita iux ta ſe poſita eluceſcerẽt:⁊ faciendo abſti/⸗ nentiã ob vno mereret᷑ habere fufficien/ teʒ refectionẽ ab altero. Et hoc eſt quod dicit Augu. in deci.dei loquẽs de pᷣmis parẽtibus. Status immoꝛtalitatis eis de ligno vite quod in medio paradiſi cũ arboꝛevetica ſimul erat mira bili dei gra tia monſtrabat᷑: tamẽ ⁊ alhios ſumebãt ci bos ꝓpter vnam arboꝛẽ que fuerat inter dicta:deus autẽ hom ni lignum illud ꝓ/ hibuit pꝛopter obedientie meritũ acqui rendũ ex parte hominis:⁊ pꝛopter oſten dendũ ſue iuriſdictionisvominiũ quod pabebat in hominevt per hoc diſceret deo deberet eſſe ſubiectus:⁊ q;tum etiaʒ differt inter eum qui obedit ⁊ euʒ qui cò temnit eius imperium. Nulla igitur fie/⸗ bat ex hoc homini iniuria:immo fiebat vtilitas dum pꝛecipiebatur ad eius eru/ ditionem ⁊ meriti amplificationẽ quod ſi contrariũ euenit hoc fuu ex culpa ſua ex qua cõuertit ſibi bonum in malum ſi/ cut inpijs ⁊ peccatoꝛibus bona conuer⸗ tuntur in malũ:pꝛopter iſtius tamẽ euẽ tus pꝛeuiſionẽ nõ debuit deus dimittere dare mandatũ:quia oꝛdo ⁊ decoꝛ qui at⸗ tendit᷑in operibus dei ſᷣm regulam diui ne ſapientie nõ debet intermitti pꝛopter incõmodũ alicuius ſpecialis creature:pᷣ terea ex illo malo ⁊ exinde ſequenti pote rat deus ⁊ ſciebat multomagis bonum elicere. Et vt dicit magiſter diſ.xx.ij.cõ⸗ pleto numero electoꝛũ omnes ſimul ad melioꝛa tranfferent᷑ vt eſſent ſicut ange/ li dei in celis dicit tamẽ magiſter Incer tum nobis relinquit᷑ vtrum ſimul tranſ/⸗ ferentur an per ſucceſſiones.hec ille. Ec ce igitur paradiſum terreſtrẽ deſcriptuʒ quo ad aliqua:⁊pa tet ꝙ ille poſt reſurre ctionẽ non erit locus in quo erit beatitu⸗ do perpetua. Eſt igitur alius locus mulł to nobilioꝛ illo qui ſᷣm ſtatum perfectuʒ homiuis ipſicongruit:ſcʒ celum emꝑt⸗ reum:de quo celo dicit magiſter.ij.diſij. ꝙ dicit empireum.i.igneum a ſplendoꝛe nõ a caloꝛe quod ſtatim factum angelis repletũ eſt. Et Bonauẽ.diſ.ij.ſuper ſen/ tentias. Notandũ inquit ꝙ quattuoꝛ fu erunt pꝛimo data ſcʒ celum empireũ:an gelica natura:materia:⁊ tempus. Ratio vna quia in pꝛincipio debuerunt pꝛima in omni genere dari ſcz in rebus men/ ſuris ⁊ in rebus coꝛpoꝛalibus ⁊ ſpiritua libus:et in coꝛpoꝛalibus actiuis et paſ/⸗ ſiuts. Quoniã igitur pꝛima inter ſubſtã tias ſpirituales eſt angelus:pꝛima inter ſubſtantias coꝛpoꝛules actiuas eſt celuz empireum:et pᷣma inter paſſiuas eſt ma teria elementoꝛum: et pꝛima inter men. ſuras eſt tempus:quia non tantum dicit menſuram durationis:ſed etiam egreſſi onis:ideo hec quattuoꝛ dicuntur pꝛima Be loco paradiſi ereata Hec ille Ecce igit᷑ chariſſimevbi erit tua ꝑpetua manſis ꝛ in celo empi/ reo. Bona.di.ij.in quit:qᷓ;uis ſancti paꝝ loquant᷑ de hoc celo quia latet nros ſen / ſus:⁊ philoſophi ad minus tamen pone re eſt celũ empireũ ſicut dicit ſacra ſcrip/ tura Geñ.x. In pᷣncipio creauit deus ce⸗ lũ ⁊ terrã ⁊ c. Strab exponit de celo em pireo ⁊ hoc ꝓbat per litterã ſequentẽ: qꝛ firmamentũ ⁊ celũ aqueũ facta ſunt ſecũ do die. Et Damaſcenꝰ hoc exponit. In pncipio creauit deus celum.i.ſine ſtellis ſperice foꝛme. Ponendũ eſt etiã illud ce/ luʒ:quia ꝑſuadet ratioffinis triplex:vna eſt ꝑſectio vniuerſi.Alia eſt ꝓpter motuʒ firmamẽti:⁊ tertia pᷣncipalis ꝓpter habi tationẽ hoĩs beati.Et qm̃ finis imponit neceſſicatẽ his que ſunt ad finẽ ꝓpter pᷣfe ctiouẽ vniuerſi neceſſe eſt ipᷣm eſſe vnifoꝛ me:quia cũ celũ ſit luminoſum diffoꝛme ſi nõ eſſet vnifoꝛme nõ eſſet vniuerſum cõpletũ ꝓpter motũ firmamẽti ponendũ eſt ipᷣm eſſe ĩmobile:vt motus mobilis fi at circa immobile ſcʒ centrũ ⁊ intra cõti nens imobile. Tertio ꝓpter habitationẽ hois beati ponendũ eſt celũ empireũ lu/⸗ minoſitatis ꝑfectevt habitatio cõgruat ſuo habitatoꝛi.Ex his ergo colligit᷑ qua re ſit factũ ⁊ cuius ſit diſpoſitionis inter alios celos:qꝛ vnifoꝛme imobile ⁊ lumi/ noſitatis ꝑfecte. Hec Bonaũ. Ad ꝓpo⸗ ſitũ huius dicit᷑ in paſſionali ſanctoꝛũ et feſto aſcẽſiõis. In hoc igit᷑ celo empireo xpᷣs reſidet ⁊ eſt ſpecialis ⁊ pꝛopꝛia eius manſio ⁊ angeloꝝ ⁊ alioꝛuʒ ſanctoꝝ.Et cõgruit hec habitatio habitantibus. Il lud em̃ celuʒ ceteros celos excellit digni tate.tẽ poꝛe:ſitu:⁊ ambitu:⁊ ideo eſt coue niens habitatio chꝛiſti:quia oẽs celos ra tionales ⁊ intellectuales trãſcendu dig/⸗ nitate:eternitate: ſitu ummutabilitatis: ⁊ ambitu poteſtatis. Eſt etiã cõgrua ha/ bitatio ſanctoꝛũ angeloꝛũ ⁊ hominũ qui fnerunt vnifoꝛmes in operatione immo biles in dilectiõe:⁊ luminoſi in fide ſiue in cognitiõe. Hec ibi.Richar.de me.vi. ij. d ſ.ij. ait. Hoc celum ſanctis angelis eſt repletuʒ nõ repletione occupationis: ſed quia oẽs angeli ibi creatifuerũt. Si cut ciuitasdicit᷑ repleta hominibus quã do habitatoꝛes eius in ſufficienti ⁊ apto numero ſunt. Hec ille. Hec habitatio ſanctoꝝ angeloꝛũ et beatoꝝ dicit᷑ vt iaam dictũ eſt celum empireum paradiſus do mus dei regnũ:terra viuentiũ:et multis alijs nominibus nominat᷑: de quib poſt dicet᷑ ſatis. De hoc celo dicitur Baruch. iij. O iſrael qᷓ; magna eſt domꝰ dñi:⁊ in gens locus poſſeſſionis eius magnus et non habet finẽ excelſus:⁊immenius.O chariſſimi quis poterit ad hũc locum ꝑ/ uenire. Quantũ gaudebit q;tum exulłca bit 2 letabit᷑ ſolus deus nouit.O deꝰ me us qᷓ;tum nos diligis qui nobis carnali bus ⁊ miſeris peccatoꝛib tantũ⁊ tale pa laciũ pᷣparaſti. Sanctus Tho.iiij. lib. cõtra gẽtiles.ca.lxxxvij.ait. Quia locus debet ꝓpoꝛcionari locaro cõſequẽs eſt ꝓ cum coꝛpoꝛa reſurgentiũ ꝓpꝛieta tem coꝛ poꝛũ celeſtiũ cõſequẽter etiam in celis lo cum habeant vel magis ſuper oẽs celos vt ſimul cũ chꝛiſto ſint:cuius virtute ad hanc gloꝛiã ꝑducent᷑. De quo dicit apo⸗ ad Ephe.iiij. Qui aſcendit ſuper om̃es celos vt adimpleret oĩa.Friuolũ aũt vi⸗ detur cõtra hanc diuinã ꝓmiſſionem ex naturali elementoꝝ inclinatione argu/ mẽtari:quaſi impoſſibile ſit coꝛpus ho/ minis cum ſit terrenũ ⁊ ᷣm:ſuam naturã in fimuʒ locũ habens ſuper elementa le/ uia eleuari. Manikfeſtũ enim eſt ꝙ ex vir tute anime eſt ꝙ coꝛpus ab ipᷣa perfectũ: inclinationes elementoꝝ nõ ſeq̃tur. IJpa enim anima ſua virtute etiam nunc cõti net coꝛpus qᷓ;diu viuimus ne ex cõtrari/ etate elementoꝝ diſſoluat᷑:⁊ virtute etiã anime motiue coꝛpus in altuʒ eleuatur: ⁊ tanto amplius qᷓ; to virtus motiua foꝛ tioꝛ fuerit. Manifeſtum eſt autẽ ꝙ tunc animalperfecte virtutis erit quãdo deo per viſionẽ coniunget᷑. Non igitur debet graue videri ſi tunc virtutem anime coꝛ pus ab omni coꝛruptiõe ſeruetur ĩmune ⁊ ſupꝛa quacũq; coꝛꝑa eleuet᷑. Nec etiaʒ huic ꝓmiſſionidiuine impoſſibilitatem affert ꝙ coꝛꝑa celeſtia frangi nõ poſſunt — „ -——.—ʒ— — — pto atio iam 1d. ults ppot nnch. ian tuset 1,0 ung tuls e ummli hlepa .l. locns eſtg⸗ en llislo gcllos Utead apo⸗ oines di nemer ern⸗ gsdo Nacur dnta le peen recli gi⸗ e co nn nteetii Auutun: uaße tune do der Urdeber ine rimune ſecciiz itaten polen Decimũ felicitas inuariabilis. vt ſaper ea coꝛꝑa gloꝛioſa ſubleuent᷑: qꝛ a virtute diuina hoc fiet vt coꝛpoꝛa glo/⸗ rioſa ſimul cũ alijs coꝛpoꝛibus eſſe poſ/ ſint:cuius rei iudiciũ in coꝛpoꝛe vxpᷣi pꝛe⸗ ceſſit duʒ ad diſcipulos ianuis clauſis in trauit. Hec ſcʒ Tho. De hoc ergo reg / no nobis ꝓmiſſe dicit᷑. Venite benedi/ cti patris mei ⁊c Egd qꝛ gloꝛia coꝛ ſpoꝛis erit ex redundãtia glo/ re ip̃ius aĩe ſpecialiter: ideo cõſequenter dicendũ eſt de gloꝛia ipſlius anime que erit in decem. Pꝛimo erit dei nr̃i clara cognitio. Secundũ eiuſdẽq; tota dilectio. CTertiũ ꝑpetua ac firma tentio. Quantũ verũ gaudiũ ⁊ leticia. Quintũ omniũ rerum abundãtia. Sextum honoꝛ magnus inſuperabilis. Septimũ animarũ decoꝛ mirabilis. Octauũ completa pax interminabilis. Nonũ ſatietas deſiderabilis. Sed quid dixi.x.cuzʒ dicat᷑ in fine libꝛi de compẽdio veritatis theologice ꝙ tot ibi ⁊ tanta ſint gaudia ꝙ oẽs ariſmetri/ ci huius mundi nõ poſſent enumerare: oẽs geometrici nõ poſſent ea menſurare oẽs grammatici dyaletici ⁊ rethoꝛici nã poſſent ea ſermonibs explicare:quia ocu lus nõ vidit nec auris audiuit ⁊c Dixi ergo decem ad aliquã ↄſolationẽ nr̃am exhoꝛtationẽ ⁊ deſideriũ in flammandũ vt ſic virtuoſe hic viuamus vt ibi ꝑuem revaleamus. Vt autẽ oſtẽdit doctoꝛ ſan ctus in.iij.ↄtra gentiles.ca.xiiij.finis cu iuſſibet rei eſt in qʒ terminat᷑ appetitus eius. Appetitus aũt cuiuſſibet rei termi nat᷑ ad bonũ. Si em̃ philoſophi diffini/ unt bonũ Quod oĩa appetũt.Finis igit omniũ eſt bonũ.Dicit etiã.ca.xxiij.ꝙ co gnitio diuina finis vltimus homnis eſt ⁊ cuiuſſibet ĩtellectualis ſubſtãtie. Yoh. xvij. Hec eſt vita eterna vt cognoſcãt te ſolũ verum deũ:⁊ quẽ miſiſti ieſum chꝛi ſtũ. Finis igit᷑ intellectus ⁊ bonuʒ eſt ve rum ⁊ per cõſequẽs vltimus finis pᷣmiũ verũ.Eſt ergovltimus finis homĩs cog noſcere deuʒ. Hec ille Petrus de acqui la iu.iiij.ait.Yinis cuiuſiibet rei habẽtis eſſe ab alio eſt duplex ſcʒ fims cuius ⁊ fi nis quo.Finis cuius ⁊exterioꝛ eſt deſide rabile ꝑtectũ: ſed ſinis interioꝛ ſiue quo eſt oꝑatio mediãte qua cõiungit᷑ res ipſi pᷣncipio.Et qꝛ beatitudo ſᷣm omes eſt fi nis rationalis creature ideo cõfoꝛmiter diſtinguit᷑ duplex beatitudo ſcʒ vna inte rioꝛ foꝛmalis et cãta ſcʒ vltima operatio ꝑfecta ad quã poteſt beatificabilis na/ tura attingere.Alia eſt beatitudo exteri oꝛ obiectiua ⁊ increata ſcʒ vnus deus et trinus:⁊ iſta vocat᷑ beatitudo obiectius uia ex iſta in tali beato beatitudo cau⸗/ at. Secundũ ꝙ dicit bea. Augu.i.de do ctrina xpᷣiana. Res que nos beatos faci unt ſunt pater ⁊ filius ⁊ſpirituſſctũs:bea titudo autẽ foꝛmalis cõ ſiſtit in cõiuncti one cũ obiecto nobiliſſimo. Hec ille.O qᷓ;tum gaudiũ videre clare tam ꝑfectiſꝰ ſimũ obiectũ. Cogita q;tum gaudet ho mo videre rem pulcherrimã quã multũ de ſiderabat videre:ſed vere nihil eſt vel quaſi nihil de viſione cuiuſcũq; teicrea/ te q;tumcunq; pulchꝛe ⁊ gaudio eius in cõparatione adiillaʒ viſionẽ ſiue intelle etionẽ beatã. Hec auteʒ viſio clara erit de quattuoꝛ. Nam. “ Pꝛimo videbunt deum in quẽ pꝛius cre didernunaunt. Secundo videbunt ſanctos que tanta bona merueruftt. Tertio videbunt peccata que antea cõ/ milerunt Quarto videbunt infernum ꝙ pꝛuden // ter euaſerunt. Pꝛimo igit᷑ videbũt deuʒ ⁊c. De qua viſione ait beatus Augu.in lib.de tripli ci habitaculo. Sicut em̃ per ſpeculũ vi/ treum trina nobis viſio miniſtrat᷑: quia noſipᷣos ⁊ ſpeculũ ⁊ quic qͥd eſt pꝛius vi/ demus. Sic ſpeculũ diuine claritatis et ipᷣm deum videbimus q;tũ poſſibile eſt creature:⁊ noſmetipᷣos ⁊ ceteros vera et certa ſciẽtia cognoſcemus. Tunc iuſtis manifeſtũ erit ꝙvnus exvno natus ſit al Pꝛima gloꝛia anime ter ex duobus ꝓceſſit: ⁊ quõ pater nõ pꝛe ceſſit filiũ tẽpoꝛe ⁊ oꝛigine:nec ſpiritũ.ſ. ⁊2 quõ mundus erat in deo anteq;; in me metipſo eſſet mundus.Tũc videbũt ſu/⸗ as alas ⁊ virtutes intimas⁊ ſpiritus an gelicos. Hec Augu. Albertus mag.in lacramẽtali.Tanta inqt erit ſciẽtia ꝙ pᷣ teritoꝝ pᷣſentiũ ⁊ futuroꝝ nihil latebit:⁊ plus ſciet vetula q̃libet in illa gloꝛia qᷓ; oẽs clerici ⁊ philoſophi ſcire potuerũt in hac vita.i.Coꝝ.xiij. Videmus nũc per ſpeculũ in enigmate:tũc autẽ facie ad fa ciem. Nunc cognoſco ex parte: tũc autẽ cognoſcã ſicut ⁊ cognitus ſuʒ Glo. Nũc em imagines veritatis per fidẽ vident᷑: tunc res ipſa vel ſpeculũ eſt aia in cuius aliquo modo deum cognoſcimus:ſed in enigmate.i.obſcure:tũc autẽ videbimus facie ad faciẽ.i.manifeſte a ſimili vultu ſe intuentiũ: Eſt em quedã viſio huiꝰ tẽ poꝛis. Erit altera ſuturi. Iſta per fideʒ: illa erit per ſpem. Et nũc nõ alij ſolũ ſed etiã ego cognoſco ex parte.i.obſcure im/ ꝑfecte. Tunc aũt cognoſcã ſicut ⁊ cogni tus ſum.i.videbo ꝓmiſſa ſicutvideoꝛ ap mittẽte.i.cognoſcã deum ſicut ⁊ ipſe me cognouit.O qᷓ; iocundũ erit habere cla ram noticiã taʒ ꝑfectiſſime nature. Nos em̃ experimur hic ꝙ dum videmus ali/ quẽ bonũ clericũ ⁊ ſapientẽ multũ velle/ mus habere ſciam illius:⁊ dicimꝰ. ¶Vti/⸗ nam talis poſſet mihi dare ſciam ſuã dũ moꝛiet᷑ ⁊ ego ſuperuiuã. Sciẽtia aũt de deo clare nota maioꝛ erit omi ſciẽtia ho/ minis huius mũdi. Vnde btũs Augu. xxij.de ci.DOeus ita nobis erit cõſpicuus vt videat᷑ ſptritu a ſingulis nobis in ſin/ gulis nobis videat᷑ ab altero in alterovi deat᷑:a ſemetiſpo in ſemetipſovideat᷑: in nouo celo ⁊ noua terra:atq; in omni que tunc ruerit creatura videat᷑. Hec ille.Et bꝛeuitet ſicut intelligo vbiq; ⁊ in quocũ qꝙ; videbit᷑ deus:ſicut ⁊ nunc angeli vbi/ cunq; ſint ſiue in celo ſiue in terravident deü: ⁊ ita boni latronis aĩa in inferno vi/ dit deum clare ⁊ fuit beata:ſed hec viſio dicit᷑ paradiſus dicẽte xpᷣo eidẽ Lu.xxiij Hodie mecũ eris in paradiſo.In coõpen dio veritatis theologice dicit᷑ ᷣma dos aie eſt cognitio qua diuina eſſentia vide bitur ab oĩbus tota ſed nõ totaliter.i.nõ ꝓut eſt infinita. Videbit᷑tñ diuina eſſen tia limpidius abvno qᷓ; ab alio:ſicut idẽ ſol diuerſimode a diuerſis aſpicit᷑:vel ea deʒ littera a diuerſis legit᷑ diuerſimode ſᷣm ꝙ oculus magis vel minus eſt diſpo ſitus. Nam inqᷓ;tum vna potẽtia magis erit ꝑfecta in lumine gloꝛie qᷓ; altera: tã/⸗ to ꝑfectius oꝑabit᷑ circa vnũ ⁊ idem ſub iectũ. Videbimus ergo deũ in ſe ⁊ deuʒ in nobis:⁊ nos in deo:⁊ deũ in creaturꝭ: 2 creaturas in des. Hec ibi Notandũ tñ ꝙ eſſentiã vt infinitã oſtẽdit beatis vt in qua pᷣmo et pᷣncipaliter cõſiſtit btitudo creatura aũt veſter in ipᷣa nõ niſi ex cõſe/ qũẽti ⁊ comitãter. VUñ Aug.in.v. cõfeſ⸗ ſionũ.Quividet te ⁊ nõ illa btũs eſt:qui videt alia ⁊ nõ te nõ ꝓpter hoc btũs: qui videt te ⁊ illa nõ ꝓpter hoc beatioꝛ:ſed p pter te ſolũ beatus. Et videt᷑ aliqbus ꝙ& intellectus creatus poſſit ꝓficere in cog- nitoꝝ multitudine circa creaturas viſas in eſſentia diuia abſq; ꝓfectu eius in eo⸗ gnitionẽ eſſentie diuine:qꝛ per cognitio/ nẽ illarũ in diuina eſſentia nõ augmẽtat᷑ eſſentialis beatitudo:nec ꝑ illoꝝ ſubtra/ ctionẽ diminuit᷑:tñ aliqᷣs modus beati/⸗ tudinis ↄſiſtit in creaturis. Vñ Augu Nõ cognitis ideis nemo ſapiẽs põt eſſe Nota etiã ꝙdeus illabit᷑ipᷣis beatis ſᷣm familiariſſimã intimitatẽ. Illapſus ta⸗ men dei duplex eſt: vnus eſſentie dei in eſſentia aĩe:⁊ hoc illapſu cõſeruat eaʒ in eſſe: et ſic illabit᷑ oĩ creature intimãdo ſe eſſen tie illius inq;tum deus intimioꝛ eſt cuilibet creature qᷓ; ĩa ſibi. Sic aũt nõ beatificat:qꝛ ſic omi creatura eſſet beata Alius illapſus dei eſt vt obiecti in bene eſſe aĩam ꝑficiẽtis:⁊ex iſta intimitate ni hil apparet niſi qſi deus. Sicut ferrum candẽs in igne lucet ⁊ ardet vt ignis:ſie ꝙ nõ apparet aliud eſſe qᷓ; ignis⁊ hoc eſt ex penetratione ignis in ferrũ. Illabit᷑er go deus in potentiã intellectiuã ⁊ ipam purgando amplius illuminat vt videat clariꝰ. Et hec ſunt mira⁊ intellectu diſti 222 ſſen nide⸗ ee dlhe Ex fide cũ fidei rectitudine quaſi ex ꝑfe cta argumẽtatione vita eterna infertur. Ex fide cumvite pꝛauitate moꝛs eterna concludit᷑. Et Berñ.in ſermone de vigi lia dñi.IJlluminemus nobis lumẽ ſcien/ tie pꝛiuſqᷓ; de huius mũdi tenebꝛis tran ſeamus ne de tenebꝛis trãſeamus ad te/ nebꝛas ſem piternas. Que eſt aũt iſta ſci entia. Pꝛofecto ſcire:qꝛ veniet dñs:et ſic quãdo veniet ſcire nõ poſſumus at ſiqͥs iſta ſcientia eſt omniũ. Quis em̃ neſciat vel noietenus fidelis qꝛ venturus eſt iu⸗ dicare viuos ⁊ moꝛtuos et reddere vni/ cuiq; iuxta opera ſua. Sed vere nõ om/ niũ iſta eſt ſed nec multoꝝ. Paucoꝝ eſt: quia reuera pauci ſunt qui ſaluant᷑. Pu/ tas qꝛ cũ illi qui male fecerint exultãt et letant᷑ in rebus peſſimis vt ſciãt vel reco gitent qꝛ veniet dñs. Si dixerint ipſi tu noli credere:qꝛ qui dicit ſe noſſe deum et mãdata eius nõ cuſtodit mẽdax eſt. Nõ em̃ ita ſe omi impuritate polluerẽt ſi do/ minũ venturũ foꝛe ſcirẽt:ſed foꝛmidarẽt 2⁊ vigilarẽtvtiq; nec ſinerẽt taʒ grauiter ꝑfodi domũ ſeu ↄſciẽtias ſuas. Sciẽtia autẽ illa in ᷣmo gradu operat᷑ penitudi/ nẽ ⁊ doloꝛẽ:⁊ riſum in luctũ cantũ in plã ctum ⁊ gaudiũ in meroꝛẽ cõuertitvt inci piant tibi diſplicere que vehemẽter ante placuerãt:⁊ illa ſpecialiter hoꝛreaſq̃ ſpe cialiter appetebas. In ſecũdo vero gra/⸗ du operat᷑ coꝛrectionẽ vt iam nõ exhibe/ as membꝛa tua arma iniqͥtatis pctõ ſed coherceas gulã:iugules luxuriã: ſuꝑbiã depꝛimas:⁊ facias ſeruire ſanctitati coꝛ pus qð ante ſeruierat iniquicati.Penitu do em ſine coꝛrectione nõ ꝓdeſt. Qui eĩ baptizat a moꝛtuo ⁊ iterũ ta ngit eum ni hil ꝓficit lauatio eius:ſed hec diutiꝰ ha⸗ beri nõ poſſunt niſi circa ſe multa circũ: ſpectione mens nr̃a indefeſſa vigilet ⁊ at tendat. In tertio gradu operat᷑ ſollicitu⸗/ dinẽ vt iã incipiat ſollicitus ambulare cũ deo ſuo:et ex oĩ parte ſcrutet᷑ ne vel in leuiſſima re tremende illius maieſtatis eÿErit dei clara cognitio tilia pꝛo ſtatu iſto. Hec autẽ viſio beata ſuccedit fidei per quã meremur ad hanc clarã viſionẽ ꝑuenire.In lib.devirtutib⸗ offendat aſpectus. In penitudine atten ditur tn coꝛrectione ardet:in ſollicitudi ne lucet ⁊ interius ⁊ exterius renouatux Hic iam reſpirare incipita tribulatiõe maloꝛũ ⁊ doloꝛe ⁊ timoꝛis magnitudinẽ ſpũali leticia tẽperare ne ſuoꝛũ enoꝛmi⸗/ tate ſcelerũ abundantioꝛi triſticia abſoꝛ betur. Hinc ⁊ ſitimet iudic em ſperat in ſaluatoꝛe:cum iam in aio ſimoꝛ⁊ leticia obequitẽt ⁊ obuient ſibi. Plerũq; timoꝛ letieiã ſuperet.Leticia ſepe timoꝛẽ exclu dat.Et infra ſui gaudij archanũ felix cõ ſciẽtia in luctamine hmõi indeſinẽter cõ ficit᷑᷑ onec qð moꝛtale eſt abſoꝛbeata vi ta donec euacuet᷑ timoꝛ qui eſt ex parte? ſuccedat leticia quod perfectũ eſt:qꝛ non timoꝛ ſempiternus ſed leticia ſempiter/ na erit. Hec ille Hec eſt igitur fides cui ſuccedit viſio clara De hac eſt articulus dicens. Credo vitã eternã. Ideo qui ha bet ſidẽ de vita eterna ſollicitꝰ debet eſſe quõ illi puideat.Si cũ tãta ſollicitudine pꝓuidet᷑ huic miſere vite de qua nemo ce tus eſt ꝑ diẽ qᷓ;ta ſollicitudo debet eſſe ꝓ uidẽdi uli vite de q̃ certus eſt ꝙ erit eter na. Et ſi dicat᷑ ꝙ vnus eſt interitus hoĩs ⁊ iumẽtoꝝ. Eccłe.iij. Dhicendũ eſt ſicut Gre.ꝙ Salomõ in illo libꝛo diuerſas ꝑ/ ſonas in ſe ſuſcepit:⁊ qñ dicit ꝙ mẽs inꝛ perita ſentit:vt in vᷣbo ꝓpoſito: qñũq; ve/ ro ꝙ ratio bñ diſpoſita decernitvt eiuſdẽ ſcʒ Quid habet ãplius ſtulto ſapiẽs miſi vt pergat illuc vbi eſt vita. Et eiuſdẽ.q. Coꝛda filioꝝ hoĩm ĩplent᷑ malicia ⁊ ↄtẽ ptu ĩ vica lcʒ ⁊ poſt hec ad inferos dedu/ cent᷑. Ec ſi dicat᷑ iterũ illð apłi.i.ad Thy. vi. vbi dicit᷑ de deo qͥ ſolus hẽt ĩmoꝛtali/ tatẽ. Rñdeo ꝙ ihi ĩmoꝛtalitas ꝓĩmuta/ bilitate accipit᷑ quã nõ hẽt creatura ꝑ na turã ⁊c̃. Pꝛimũ igit᷑ pꝛemiũ beatoꝝ erit diuine eſſentie clara viſio:q̃ viſio clara vi ſione obſcura acqnirit᷑qꝛ ſcriptuʒ eſt in ps. In lumme tuo videbimus lumẽ. Se cũda vi ſio ſiue cognitio erit illius ſacra/ tiſſi me vᷣginis mr̃is dei marie: tot miliũ angeloꝝ ſctõꝝ ⁊ ſcãꝝ. O qͥs poſſet pẽꝗſa re ũliꝰ ſocietatis pulchꝛitudinẽ decoꝛẽ ? oꝛnatũ. Sta ⁊ demoꝛare ĩ hac cogitatõe quit᷑. Poſt hec vidi turbã magnã quã di Nec hic lequoꝛ de viſione coꝛpoꝛali:ſed intellectuali que nobilioꝛ erit multo viſi one illa coꝛpoꝛali de qua dicet᷑ infra. Si pulchꝛũ eſt videre regẽ aut reginã in de coꝛe ſuo: qᷓ; pulchꝛius erit videre illã re/ ginã celi in gloꝛia celi:de qua ꝓpheta ait xpo. Aſtitit regina a dextris tuis in ve/ ſtitu deaurato circũdata varietate.i cha ritate illa qua diligit᷑ a deo ⁊ deum dilt/ git: ⁊ alijs virtutibovidebit᷑ ꝙ ipᷣa ſit ma ter dei ⁊ quõ filiũ dei cõcipere meruit:pe perit manens virgo:lactauit:nutriuit: ⁊ poꝛtauit:ac in paſſiõe aſſociauit:quomo do per eã mundus redẽptus eſt: ⁊ ange lica ruina reꝑata: qᷓ;tus honoꝛ illi a deo ab oĩibus angelis ⁊ ſanctis exhibet᷑: cogi tet qui põt. Videbit᷑ quõ ſit exaltata ſu/⸗ per oẽs choꝛos angeloꝝ: ⁊ bꝛeuiter tot ⁊ tanta mirabilia de ea cognoſcent᷑:ꝙ moꝛ talis penſare nõ poſſet ĩmo etiaʒ oẽs oꝛ⸗ dines angeloꝝ cũ admiratione ip̃am co gnoſcent ⁊ videbũt. Videbit etia quili/ bet beatus nouẽ oꝛdines angeloꝛũ de q/ vus dicit᷑ Dañ.vij. Milia muium mini ſtrabãt ei:⁊ decies centena milia aſſiſte/ bant ei. Vbi ait Nico.de lyra. Notandũ ꝓꝙhic ponit᷑ numerus determinatus pꝛo indeterminato: qꝛ angeli ſunt in maxio numero nobis indeterminato. Quantũ igit᷑ mirabile videre tot angelos. Sic re gina ſabba: vt dicit᷑. iij. Reg. x.videns ſa pientiã ſalomonis ⁊ oꝛdinẽ miniſtrãtiũ veſteſq; eoꝝ ⁊c̃.nõ habebat vltra ſpiritũ vt diceret ad regem verus eſt ſermo quẽ audiui in terra mea ſuꝑ ſermonibstuis ⁊ ſapiẽtia tua ⁊ nõ credebã narrãtib mi hiꝛi donec ipſa vidi oculis meis:q;roma/ gis debemus credere eſſe mirabilius vi/ dere illius regis regũ oꝛdinẽ ſibi aſſiſten tium angeloꝝ.Quãta eſt cõparatio ſalo monis ⁊ ſue domus ad domũ regis eter ni.Certe quaſi nulla:mo nec ꝛie poſ⸗/ ſumus capere donecvideamus illiusdo mus eterne pulchꝛitudinẽ:quid dicã de viſione tot ſanctoꝝ et ſanctarũ de quibꝛ. Apoca.vij. Audiui numerũ ſignatoꝛuʒ centũ q̃draginta qᷓ̃ttuoꝛ milia ex om̃i tri / bu filioꝝ iſrael. Ex tribu iuda ⁊c̃. Et ſe/ numerare nemo poterat ex oibus geni bus ⁊ tribubus ⁊ populis ⁊ linguis ſtan tes ante thꝛonũ in cõſpectu agni amicti ſtolis albis ⁊ palme in maniby eoꝝ. Vñ hic ponit numeꝝ electoꝝ de iudeis:⁊ po ſtea de gentilibo.ibi. Poſt hecvidi.Et qꝛ paucioꝛes fuerũt electi de iudeis:iõ po/ nitur certus numerꝰ ⁊ finitus ſcʒ.cxliiij. de gentilib vero ponit᷑ numerus infini⸗ tus:tamẽ per hunc numerũ ſᷣm vnã glo/⸗ ſam intelligit᷑ numerus omuiũ electoꝝ: quia eſt certus ⁊ finitus deo.Poſt ea po nitur incertus numerus eoꝛundẽ qꝛ no/ bis eſt incertus. Itẽ abbas Joachim di cit ca/ ꝓpcer ꝓmiſſam beatitudinẽ. In eo em̃ trãſitura leua ad dexterã.xl. ꝓpter de⸗ calogi impletionẽ ⁊ euã gelici ſacramẽti ſignificationẽ.iiij ꝓpter virtutũ exercita tionẽ:millenarius ꝓpter omnimodã ꝑfe/ ctionẽ. Vnde mille eſt nomen vltimũ in numeris nec eſt vltra ꝓpꝛium nomẽ niſi ſumptũ ex poꝛibus numeris. Videre er go tot ſanctos valde gloꝛioſum eſt. Fugi amus malas ſocietates ne tam grata ſo cietate pᷣuemur:trãſeamuſ cũ regina ſab ba ab his terrenis ad cotemplandã illã celeſtẽ hieruſalẽ dicẽte Augu. in enchy⸗ ridion. Si cõſideremus fratres chariſſi mi que ⁊ quãta ſunt que nobispmittun tur in celis vileſcerẽt aĩo oĩa que haben tur in terris.Et ſequit᷑ Que autẽ lingus vel qͥs intellectus capere ſufficit illa ſuꝑ ne ciuitatis quãta ſint gaudia angeloꝝ choꝛis intereſſe cũ beatiſſimis ſpiritibi: gloꝛie cõditoꝛis aſſiſtere pᷣſentẽ:dei vul / tũ cernere icircũſcriptũvidere nullo moꝛ tis metu affici incoꝛruptiõis munere le/ tari. Hec ille. Conſideret igit᷑ quis tãte ſocietatis iocunditatẽ leticiã ⁊ gaudiuʒ Si pulchꝛa ſocietas huius mũdi bono/ rũ zuten gaudentiũ et letantiũ letificat aliquẽ ſm illud aplłi Gaudere cũ gaudẽ tibus. Ro. xij. qᷓ;to ma gis viſio tante ſo⸗/ cietatiſſcʒ tot angeloꝝ ſanctoꝝ ⁊ ſancta rũ erit gloꝛioſa. Solus deus et hij qͥ hac leticia ꝑfruunt᷑tm̃ nouerũt gaudiũ. De hac autẽ viſione beatifica loquitbeatus erit derclara cognitio Augꝰ. in li.de triplici habitaculo dicẽs: In hac viſione trina ſcientia paſcit᷑ ho⸗ mo. Sicut enĩ ꝑ ſpeculũ vitreũ trina no bis viſio miniſtrat᷑:qꝛ noſipᷣos⁊ ſpeculũ: et quicqͥd pꝛeſens eſt videmus Sic per ſpeculũ diem claritatis ⁊ iᷣm deũ vide/ bimus qᷓ; tũ pe ſſibile eſt creature: ⁊ noſ/ ipſos ⁊ ceteros vera ⁊ certa ſcientia cog/ noſcemus.Tunc abdita creaturaꝝ ⁊ in/ ferni videndo deũ videbimꝰ:tunc iuſtis manifeſtũ erit quomodo deus eſt inuiuli⸗/ bilis:niſi per gratiaʒ ſu ꝓple incõparabi/ lis:⁊ ſine fine ante om̃ia quicqͥd intereſt inter naſci qð ad filiũ pertinet:⁊ pcedere quod ad ſpmſanciũ: excepto ꝙ vnus ex alio natꝰ ſit. alter a duobo ꝓceſſit: ⁊ quo/ modo pater nõ pceſſit filii temr oꝛe:ſed oꝛigine:nec ſpiritũſanctũ. Hec Auguſt. Sed dixi tertio ꝙ beatividebũt peccata que ante cõmiſerũt. Sed diceret quis:q̊/ modo hoc erit verũ cum pctã eoꝛũ ſint ꝑ cõtritionẽ ⁊ cõfeſſionẽ deleta ipᷣo deo ſpe cialiter indulgente ⁊ illa remittente: ſi/ cut oꝛauit ꝗ heta dicens: Et ſᷣm multi/ tudinem miſerationũ tu.deleiniqͥ. meã. Si ſint ergo deleta quomõ videbunt et a quo videbunr.hoc eſt qð ait Anſel.lipᷣ. de ſimilitudinibi di. Quid eſt hoc pecca ta que feci ſcient omes. Ad hoc ea cõfeſ/ ſus ſum vt delerent᷑:vt nulli amplius pã derent. Et reſpõdet ſub hijs verbis. Cũ tu in illa gloꝛia ab omni criminuʒ ſoꝛde purgatus vultui dei pꝛeſens aſtiteris.in gratus ne ei poteris eſſe ꝓ tanra miſeri/ coꝛdia quam tibi fecit remiſſis illis deli/ ctis. Rõ inquies. Et vnde gratias ages ſi nmihil eoꝝ vnde iure gratias illas debe as in tua memoꝛia habes,.vt igitr in illis laudib eternaliter iocũderis ſemper de quanta miſeria ſis erutus:vt puto coꝛo/ nam.i.gaudiũ habebis. Cum ergo ſin / guloꝝ cõ ſcientie ſingulis pateant cõfite/ ri audeo:ea quoq; pctã cũctꝭ alteroꝝ pa/ tere:ꝓ quoꝝ curatione tu deo gratioſus exiſtes aſſidue.nõ ad tuã cõ fuſionẽ: ſed ad magnã dei miſericoꝛdiã:eiuſq; gloꝛi/⸗ ficationẽ:tuãq; ↄgratulationẽ. Non em̃ ꝓ peccatꝭmaioꝛ coꝛdis anguſtia pꝛemet: ſcelerum tnoꝝ magis pudebit q; aliquẽ magis olim vulnerib ſauciũ: iamq; ab ommi parte ſanatũ absliti lãguoꝛis mo/ leſtia pꝛemit Cum integra ſamtas:ꝑfe/ cra mũdicia:piena remiſſio:-ſecura oium offenſionũ uimpunitas: tibi certo artulſe/ rit cognitio vel recoꝛdatio pctõꝝ tuoꝛuʒ: in nullo tibi magis hoꝛreri vel ↄfuſioni va lebit qᷓ; eſt modo beato Petro apłoꝛũ pꝛincipi abiuratio ſua cõtra xpᷣm nega/ uit.beate marie magdalene pctã ſua: et multis alijs quiba młta ſunt donata cri/ mina.vnde ſuper hoc agnitis delictisve lut enoꝛmi:ac feda ifirmitate pietas vir/ tus ſapientia medici qui te ſanauit ſub/ limius a cunctis admirabit᷑ laudabit᷑:⁊ magnificabit᷑. Laus aũt ⁊ magnificẽtia gloꝛie die: ſi bene aduertis tua gloꝛia eſt Hec Anſel. Hoc qu ꝓpe eſt qð ait apo ſtolus Re ma. vi Scimus qm̃ diligẽtib⸗ deũ oĩa cooperant᷑ in bonũ:hijs qui ᷣmꝓ poſitũ vocati ſunt ſancti.ſᷣm ꝓpoſitum.i. ſim dei pᷣdeſtina tionẽ vocati iunt ſancti. vnde glo. interli. Scimus hoc qm̃ dili. deum. i.mãdata dei ſeruantibl omniap/ ſpera ſiue aduerſa: ſiue eti pꝛeterita pec cata cõuertunt᷑ in bonũ.i.in eternã beati/ tudinem:vt per excellentiã dictũ ſit qua/ ſi bonũ bonoꝝ. Et ſi de peccatꝭ remiſſis a deo ſit gloꝛia ⁊ iocũditas quid erit de meritis:vtiq; beatus gaudebit ſevirtuo ſe vixiſſe:⁊ carnis mũdi ⁊ demonis tem/ ptatões ſuperaſſe:⁊ foꝛte maius erit gau diuzʒ ſe bona feciſſe qᷓ; mala euaſiſſe.⁊ ra tio eſſe poteſt:qꝛ ex bonis meritis acqͥris gloꝛiã illã ſempiterna:ſicut ex pctõ moꝛ⸗ tali acqͥris dãnationẽ eternã.⁊ qᷓ;to plu/ ra merita feceris: tanto amphius pᷣmia/ beris dicente xpᷣo Tohõ.xiiij. In domo patris mei manſiones multe ſunt. Do⸗/ mus pꝛis:ait Nico.de łra.hic vocat᷑ glo ria celeſtis in qua ſunt mulci gradus et diſtinctiões:qꝛ qᷓ;uis ſit idẽ obiectũ bti/ tudinis nullã diuerſitatẽ hñs:tñ ex par te btõꝝ eſt diuerſitas in ꝑcipiẽdo illð ob/ iectũ ſᷣm varietatẽ meritoꝝ:qꝛ aliqͥvidẽt clarius ⁊ fruuntᷣm maioꝛitatẽ habitus charitatis qui facit animã capacẽ bennn⸗ erit dei clara cognitio dinis Hec ule. Et reuera ſi huiꝰgłie ma gnũ haberemꝰ deſideriuʒ conaremurad oꝑavirtutꝭ⁊ meritoꝛia.ſic ſcti qͥ tãtis de ſiderijs conati ſũt hãc gloꝛiã acqͥrere ie/ iunijs:vigilijs:oꝛõnibo: ⁊ alijs oꝑiba cha ritatꝭ. Et vere multũ diligẽterp hac glo ria habẽda laboꝛare nos opoꝛtet attẽta ſolutiõe xpᷣi Lu.xiij.facta cuidã ab eodẽ xpᷣo querẽti. Dne ſi pauci ſunt qͥ ſaluant Jeſus aũt dixit: Contẽdite intrare per anguſtã poꝛtã:qꝛ multi dico vobis que/ runt intrare? non poterũt. Vñ NHico.de lyra ſuꝑ hũc textũ dicit:ꝙ in penitẽtibiẽ triplex difficultas ad oꝑa virtutũ. Una eſt ex coꝛruptõe nature ꝑ pctm̃ pᷣmoꝝ pa rentũ:ex qua tanta eſt in humana natu/ ra ꝓnitas ad maluʒ:⁊ difficultas ad bo/ nũ:ſim ꝙ dẽ Geñ.viij. Senſus ⁊ cogita/ tio humani coꝛdis ꝓna ſunt ad malũ ab adoleſcẽtia ſua. Scda difficultas eſt in pluribo:qꝛ ex pctis pᷣteritis cauſatꝰeſt in ioſis peccãtibo quidã habitꝰ: vel ſaltem diſpoſitio inclinans a pctã ſiłia. Tertia ex difficultate oꝑis virtuoſi:qꝛ virtus eſt circa bonũ⁊ difficile:⁊ ideo modus peni tendi ad h̊ ꝙ ſit efficax debet cũ magno conatu fieri. Hec ille. Et hoc eſt qð dẽ a xpᷣo. Contẽdite intrare ꝑ anguſtã poꝛtã Et per hoc etiã ſoluit᷑ queſtio ꝓpoſita de paucitate ſaluãdoꝝ.nam pauci reſpecti ue inueniunt᷑:ita feruide penitẽtes ꝙ nõ impedliant᷑ ꝓpter dictas difficultates.iõ ſubdit᷑: Muliti querũt intrare ⁊ non po/ terunt: ⁊ iſti ſũt tepidi pᷣdictꝭ difficilib⸗ impediti.Quapꝛopter ait Petrus.ij.ca. c.ij. Fratres magis ſatagite ꝑ bona ope ra certã veſtrã vocationẽ et electionẽ fa⸗ ciatis. Nã qᷓ;to plura bona feceritis ma/ ius gaudiũ recipietis Ex cogitatõe igit ⁊ recoꝛdatõe pctõꝝ ꝑ dei miſcdia ʒ indul toꝝ:⁊ operũ bo noꝝ ſctĩ dei gaudebũt:et hoc erit tertiũ. Quarto btividebũt infer nũ ⁊ penas dãnatoꝝ quas pꝛudẽter eua ſerũt. VUñ Rich.in.iiij.di.l.iij.q.iij.pꝛin/⸗ cipalis dicit. Sancti multo ꝑfectius vi⸗ dent penã danatoꝝ q; dãnati cognoſcãt gloꝛiã eoꝝ. qꝛ bti penã dãnatoꝝ vident in verbo ⁊ clara in genere ꝛie: eo ꝙ ta⸗ * lis viſio eſt ad aliquã gloꝛiaʒ accidẽtals eoꝝ: ꝛ in videẽdo vei iuſticiã delectant. iuxta illud ꝓphete.Letabit᷑ iuſtus cũ vi⸗ derit vin. ma.ſ.la.in ſang. pec. Et illoꝛi penã in cõparatõe ad ſuã gloꝛiã cõſide⸗ rantes deo gr̃as vberioꝛes agẽt: neceio cõpatiunt᷑: nec cõpaſſione qui eſt paſſio: qꝛ talis nõ eſt ſine ali’qua pena:nec cõpaſ ſione qͥ eſt motus electiuus:quo qͥs vult aliũ a miſeria liberari: qꝛ bti nihil volũt cõtrariũ huic ꝙ vidẽt deũ abſolute vel⸗ le.vid ent autẽ velle ſimpliciter dãnatos in ſua pena ꝑpetua remanere. Hec ille: Et hoc eſt qð dicit mgr eodẽ di. Sicut inqͥt ſancti tradunt ⁊ boni malos ⁊ mali bonos vident vſq; ad iudiciũ.poſt iudi/ ciũ vero boni videbũt malos:ſed nõ ma li bonos. Vñ Gꝛeg. Infideles ĩ imo po/ ſiti ante diem iudiceij fideles ſuꝑ ſe in re quie attendũt:quoꝝ gaudia poſt cõtem/ plari nõ pñt.Hec ille: De hac aũt viſio⸗ ne btõꝝ reſpectu dãnatoꝝ loquit᷑ mgr̃.c. vlt᷑ diul. Poſtremo inqͥt querit᷑:anvilſa pe na repꝛoboꝝ decoloꝛet gliaʒ btõꝝ:anbti tudinẽ eoꝝ ꝑficiat. De hoc ita aitGꝛeg. Abpud animũ iuſtoꝝ nõ fulcat btitudinẽ aſpecta pena repꝛoboꝝ:qꝛ ibi iam cõpaſ⸗/ ſio miſerie non erit btõꝝ munere leticiã nõvalebit.Et licet iuſtis ſua gaudia ſu ficiant ad maioꝛẽ gloꝛiã videbũt penas maloꝝ qᷓs ꝑ gr̃am euaſerũt:qꝛ q dei cla⸗ ritatẽ vidẽt nihil in creatura agit᷑qd vi dere nõ poſſine. Non eſt aũt mirandũ ſi ſcti iam imoꝛ?tales repꝛobos videãt mẽ tis intelligẽtia:cum ꝓphete adhuc moꝛ/ tales videre hec oĩa meruerũt. Egrediẽẽ enĩ electinõ loco:ſed intelligẽtia vel vi/ ſione manifeſta ad videndũ impioꝝ cru ciatus quos vidẽtes doloꝛe nõ afficient᷑: ſed leticia ſatiabunf:agẽtes gr̃as de ſua liberatõe viſa impioꝝ ineffabili calami⸗ tate. VUñn Eſa.ĩpioꝝ toꝛmẽta deſcribẽs: 7 ex eoꝝ viſione leticiõ bonoꝝ expꝛimẽs git. E gredient᷑ electi ⁊ videbũt cadane/ ra viuoꝝ qͥ puaricati ſunt in me:⁊ erunt vſq; ad ſatietatẽ viſionis oĩ carni.i. ele⸗ ctiI. Hec inagiſter: Quale aũt ? q;ꝛ tum erie iſtud gaudiũ in cogitatiõe tet ⁊ fa/ — — 10 Secunda gloꝛia onime tarũ penarũ:licet tamen ſit gaudiũ acci/ gentale:cogitet qui porelt. Ecunda gloꝛia a⸗ 1 ni me erit dei tota.i. ꝑfecta di/ lectio.Tunc em̃ illud pᷣceptũ: Diliges dñm deũ tuũ ex roto coꝛde tuo 2 ex tota anima tua⁊ ex totavirtute tua: umplebit᷑ quod ponitur Matthen xxij. ⁊ Mar. xij.dicit᷑:ex to.c.t.⁊ ex t.a.t.⁊ ex to. m.t.⁊ ex to.vi.t.Et Deut.vi.dicit᷑. Dili/ ges do. d. t. ex t. c.t. ⁊ ex to.a.t.⁊ ex t. foꝛ.t. Et Luce.x.idem habet᷑ ſub alijs verbis cum dicit᷑. Diliges do.d.t.ex to.c.t. 7 ext. a.t.⁊ ex o.vi.t.⁊ ex o.m.t.qꝛ mens ibi fer/ tur in deũ totaliter ⁊ ꝑfecte qᷓ;tum eſt ſi⸗ bi poſſibile:⁊ ſine aliqua interruptiõe:et hoc modo intelligẽdo hoc pᷣceptuʒ dicit Aug.ꝙ mãdatũ charitatꝭ ſo lũ implebit in pꝛima vbi erit charnitas perfecta MHa giſter di. xxvij.tertij ait. Dilectiõis autẽ modus inſinuaf cum dicit᷑ ex toto coꝛ.t. id eſt ex toto intellectu.ext.a.id eſt ex to ta volũtate ⁊ ex tota mente:id eſt ex me/ moꝛia: vt om̃es cogitatiões et omnẽ vi⸗ tam ⁊ oẽm intellectũ in illũ feras a qus habes ea que fers.illud autem pꝛeceptũ non implet᷑ ab homie in hac vita moꝛta/ li. Sed cur pꝛecipit᷑ homini iſta ꝑfectio cum in hac vita nemo eam habeat. Re/ ſpondit Augꝰ.qꝛ non recte currit᷑ ſi quo currendũ eſt neſciatur. De lyra dicit ſu/ er Matthᷣ. ꝙ quattuoꝛ ſunt de ratione huius pᷣcepti.ſcʒ diligere deũ ex toto coꝛ de ⁊ ex to.men.⁊ ex to.a.⁊ ex to.foꝛ. Cu/⸗ ius ratio eſt:qꝛ diligere eſt actus volũta tis. Duplex autem eſt actus volũtatis. Vnus eſt elicitꝰ: ⁊ alter imꝑatus. Actꝰ autem elicitus eſt qui ĩimediate egredit᷑ ab ipſa volũtate. et iſte tangit᷑ cum dicit: Diliges ⁊c.ex to.c.t.id eſt ex tota volun tate.qꝛ ſicut ex coꝛde oꝛit᷑ motꝰ ad alias partes coꝛpoꝛis:itavolũtas mouet potẽ sias anime.Actus autẽ imperatus volũ tatis eſt actus alterius potẽtie mote ad ſuum actum per ipᷣam volũtatem. vnde ſequi᷑. Ex to.men. Mens enim accipit᷑ ibi ꝓ ipſo intellectu: qui ſemper deũ cla/ pe videbit. Per volũtatem etiam mouet᷑ axpeditus ſenſitiuus: vt cofo:mer ſupe⸗ rioꝛi: et iſte actus nominat᷑ cum dici :ex tota anima. Per ammsã intelligit pars ſenſitiua:ſᷣm quod dicit᷑ Gene.il. Factus eſt homo in animã viuentẽ.i.vitam ani⸗/ malem er lenſibile. Irem per volutatem mouent᷑ potentie executiue ad operaduʒ ex dilectoe:⁊ hoc notat᷑ cum ſubdi. ex t. foꝛ.t.vel ex o.vi.t.qð idem eſt. Hece ille: Hec omnia cõplebunt᷑ in beatis: et in il/ la felicitate eterna vbi videbimꝰ denʒz ſi/ ne fine:a mabimus ſine interruptiõe.lau dabimus ſine ceſſatiõe.Tunc eni amoꝛ dei poſſidebit totũ coꝛ:⁊ ſᷣmꝙ cõmun iter dicit᷑ a multis in clara viſione ⁊ perfecta dilectiõe ſiue fruitiõe cõſiſtit beatitudo. Sed de beatitudine cõmuniter fit talis diſtinct io:qꝛvno modo dicit᷑ felicitas ſi/ ue beatitudo:vt illud quo foꝛmaliter in / trinſice quis dicit beatus Alio modo ꝓ/ ut eſt illud quo tanq; a cauſa intrinſeca: imediate cau ſat᷑iam dicta beatitudo ſoꝛ malis ⁊ intrinſice ꝑficiens ipᷣm beatuʒ. Pꝛimo modo aꝓpellat᷑ beatitudo foꝛma lis eo ꝙ ſit aliqua perfectio inherẽs ipſi⸗/ beata. Secũdo modo appellat᷑ beatitu/ do finalis:eo ꝙ ſit vltimus finis omniũ ſcʒ ipſe deus. Pꝛima iſtarũ beatitudinũ dicit᷑ beatitudo creata. Secũda dicit᷑in / creata:qꝛ ipſa eſt creatrix eſtentia. Vtra ꝙ; iſtaꝝ beatitud inũ replet ⁊ qͥetati pitꝰ beati omne deſideriũ:aſiter tamen ⁊ ali/ ter:quia pꝛima replet foꝛmaliter: ⁊ ideo quandoq; aellat᷑ finis intrinſecus qui dici finis quo. Secũda replet ⁊ quietat finaliter ⁊ effectiue:⁊ ideo dicit᷑ finis ex trinſecꝰ ſeu finis in quo: quem alloquẽs Auguſtinꝰin libꝛo cõfeſſionũait:Ouia feciſti nos ad te inquietũ eſt coꝛ meũ do/ nec requieſcat in te.Hec autem beatitu⸗ do creata: vt dicũt quidã pᷣncipalius en in actu volũtatis qᷓ; intellectus. et ratio eſt quia ſicut inter habitus vie charitas eſt domũ pꝛincipalius ſᷣm Auguſti. xv. de ciuita te. Et ſᷣ̃m apłm.i. Coꝛinth̊.xiij ita inter habitus patrie charitss pꝛime eſt domũ pᷣncipalius.ſed in pꝛima nobi/ lioꝛ habitus ſiue nobilioꝛ virtꝰ habet no bilioꝛẽ actum. ergo perfecte deũ diiigere Secunda gloꝛia anime Aieſt actus charitatꝭ patrie eſt nobiliſ/ ſimus actus ale Cum ergo in nobliliſſi / mo actu pᷣncipalius cõſiſtat beatitudo: ⁊ di ligere ſit actus volũtat pᷣncipalius cõſiſtit in actu volũtatis qᷓʒ intellectus. Et quis volũtas non poſiit exire in ali/⸗ quem actum ſine actu intellectus.nõ ta/⸗/ men ſequit᷑ter hoc ꝙ intel lectus ſit no bilioꝛ: qꝛ licet actus volũtatis indigeat acctu intellectus qᷓ;tum ad ſui initiũ. in/ diget tñ intellectus actu volũtatis q̃ʒtũ ad ſui cõplementũ. In dilectiõe aute pa trie quattuoꝛ erunt graddus. Nam pꝛimo deus vere diliget᷑ tanqᷓʒ ſũ/ ma bonitas. DWJèG Secũdo in ſe quiſq; reflectet᷑ ex amoꝛe Wrtio ꝓximum ꝓſequetur feliciũ cha/ Quarto coꝛpus ſuuʒ cõplectet᷑ ſpiritus Piꝛimo ergo deus vere diliget᷑ ⁊c. VUn de in pᷣma regnabit oꝛdo charitatis qui eſt invia per cõparationẽ homis ad deũ. UVnge ſicut deus nunc eſt ſuꝑ omnia di ligendus ⁊ illud bonũ qð eſt deus maio ri affectu ex charitate homo debʒ velle ip ſi deo qʒ ſibi: ita etiam erit in patria. Et ratio eſt:qꝛ q; tum res habet de bonitate tantũ habet de diligibilitate. ſʒ bonitas dei tranſcẽdit bonitatẽ creature in infini tum: ergo eſt plus q́ʒ tota creatura dili/ gendus: nec eſt aliqua bonitas maioꝛ ea ad quã ſua bonitas poſſit referri.ergo eſt ꝓpter ſe diligẽdꝰ. Talis ergo amoꝛ bea/ toꝝ erit in patria ↄtinuus ⁊ ꝑpertuus.vn de hoc amoꝛe magisviuet᷑ btůͦs cum deo qʒ ſibupſi Remanebit etiã oꝛdo charita tis ad ſe ⁊ ad ꝓximũ: ⁊ coꝛpus ꝓpꝛiũ ſᷣm aliquid qð eſt in via:ſicut declarabit᷑ in⸗/ fra. Iſta dilectio erit ꝑfecta:⁊ ſiue timo/ re ſeruili:de quo amoꝛe ait Gꝛeg ix.mo/ raliũ.c.xxiiij. Tunc ſolum deo obſequia reddimus cum eum ꝓpcer amoꝛis fidu/⸗ ciam nõ timem cũ nos ad bona opera affecius nõ metus dirigit. nam qui a ꝑ/ uerſitatis opere ex timoꝛe reſtringi: per/ uerſa libenter ageret ſi liceret. Hequaqᷓ; 4 ergo veraciter tractus qui adhuc a pꝛa?è uitatis deſiderio liber non eſt: qui verg obſequia deo nõ reddimus: ſi ex timo?e mãdatis illius ? nõ pocius ex amoꝛe ſer uimus: ſed cum menti noſtre eius dulce dinis amoꝛ accendit᷑:omne deſideriũ pꝛe ſentis vite leuigat᷑i.tranſit:⁊ a nobis e/⸗ longat᷑i mo in tediũ delectatio.ſ.pꝛeſens vertit᷑ atq; hanc cum meꝛoꝛe mens tolle rat cui victa pꝛius repꝛobo amoꝛe ſeruie bat. VUnde btũs Job. Hoc diuino amo/⸗ re accenſus dicebat: Tedet animã mea vite mee. Hoc amoꝛe diuio accẽſus pau lus dicebat: Quis nos ſeparabit a cha ritate xpᷣi Ro. viij. Apłus eni in h̊ oſten⸗ dit quõ boni fideles etiã in pñti vita de⸗ bent firmiter xpᷣo adherere ꝑ dilectionẽ ⁊2 amoꝛẽ. nihil poteſt hoĩem a deo ſepara re niſi pctĩ.Eſa.lix. Dctã veſtra diuiſe rũt inter vos ⁊ deum veſtrũ. Dicit ergo apłus: Quis ſeparabit nos ⁊c̃.tribula/ tio.i.af flictio coꝛpoꝛis:aut anguſtia mẽ/⸗ tis:aut ꝑſecutio.i.fugatio de loco ad lo⸗ cum.aut fames ·i.penuria cibi.an nudi/⸗ tas.i.penuria veſtimẽti.an periculũ.i.ap psratus ſubditus moꝛtis.an gladius.i. ipſa moꝛs ſiue diuiſio aĩe a coꝛpoꝛe.Cer te nihil hoꝝ debet nos ſeparare a chari / tate chꝛiſti:. nam charitas omnia ſuffert: omnia ſuſtinet.i.Coꝛinth.xiij. Et bene dicit ꝙ nihil ſeꝑabit nos a charitate xpᷣi. m ſicut eiuſdẽ.c.viij.dicit᷑. Ron ſunt cõ digne.i.equales paſſiones huiꝰ tempo/⸗ ris licet multiplices:qꝛ tꝑales ⁊ momen tanee ad futurã gloꝛiã ꝓmerendã. Un/ de Augꝰ. Tribulatio nãq; eſt cum fine: merces ſine fine. Et młto maioꝛ erit ibi gloꝛia⁊ dilectio dei maioꝛ que reuelabit in nobis. Reuelabit᷑inqᷓ; hic deũ aman/ tibus:⁊ in charitate decedẽtib: Hec enĩ charitas qua diligimus hic deũ ſuꝑ om nia ⁊ pluſqᷓ; omnia eſt:de qua dicit apts i. Coꝛinth.xiij. Charitas nunqᷓ; excidit ſcuʒ in futuro:ſed porius augmentabit᷑. Oquãta erit gloꝛia habere deũ pꝛeſentẽ 7 videre deum facie ad faciem:et totoa⸗/ moꝛe ſiue ꝑfecto diligere eum. Hoc eni erit finis omniuʒ deſiderioꝝ noſtroꝝ In eeinit deitota dileetto poc kerminabita ſpetitus noſter: itaq ni Hil vltra valebimus deſiderare.Et ad h̊ melius intelligendũ attẽde aliquẽ mul/ tum cupientẽ aliquaʒ rem:ſicut auarus multũ cupit aurum vel argentũ.Si ta/ lis poſſet habere omne aurum qð poſ/ ſet deſiderare q;tum gauderet.Certe vl timum deſiderabiliũ eſt beatitudo ſiue deum videre in ſe et ipſo frui ſiue ipſum diligere: ⁊ ibi quies ſũma dicente ꝓphe / a: Satiaboꝛ cum a pparuerit gloꝛia tua Sed dubitaret quis: vtrum omniũ bea toꝝ ſit equalis viſio: et equalis dilectio. Reſpondeo: in beatitudine eſt cõſidera/ re obiectũ:ſcʒ deum qui videbit᷑ ſiue bo/ num increatuʒ: ⁊ hoc erit vnum ⁊ idem omniũ beatoꝝ. eſte tiam cõſiderare ipᷣaʒ diſpoſitioneʒ ſiue merita per que merue/ ru nt videre deum clare:⁊ perfecte dilige re ⁊ ex parte huius diſpoſitiõis vnus e/⸗ rit alio beatioꝛ:⁊ ita videbit deum clari/ us alio:et diliget perfectius. Et hoc eſt quod dicit apłus.i. Coꝛinth.xxv. Stel/ la differt a ſtella in claritate.ſic erit ⁊ re/ ſurrectio moꝛtuoꝝ.capacitas:tamen cu/⸗ luſlibet beata impleta erit per cõparatio nem ad ſuam diſpoſitionẽ: nec vltra de/ ſe:ſed etiam intelligens ſe vltra merituʒ accepiſſe.Ex dictꝭ patet quomodo ſit de us diligẽdus in via.⁊ quomodo dilige/ tur in patria: ⁊ iſte erit pꝛimus gradus dilectiõis. Secũdus gradus erit reſpe ctu ſui ipſius.nam beatus diliget ſeipᷣuʒ maioꝛi dilectõe ⁊ perfectioꝛi qᷓ; viatoꝛ di/ ligat ſe in via. Diliget inqᷓ; vt ſibi velit ipam felicitatem eternaliter permanſu/ ram.Nam ſicut beatus Augꝰ. ⁊ recitat magiſter di.xxviij.tertij dicit quattuoꝛ eſ ſe diligenda ex charitate. Vnum qð ſu/ pꝛa nos eſt:ſcʒ deus Alterũ quod nos ſu mus.Tertiũ quod iuxta nos eſt.ſcʒ pxi/ mus.Quartũ quod infra nos eſt ſcʒ coꝛ pus.Et hoc eſt quod ait ſalomon. Can/ Kofeie⸗idindin in me charitatem. Poſt deum igit᷑ debemus nos diligere ⁊ is patria diligemꝰ maioꝛi affectu q;; ꝓxi/ quo diligimus müdi diultlas. oꝛboꝛis mum: Quod declarans Richardus de media villa in.iij.ait. Natura integra di ctabit hominẽ plus ſe debere diligere qᷓ; alium. Gloꝛia etiam ꝓpꝛia intimius et perfectius reſpicit illum in quo eſt qᷓ; ali um.diuina etiã iuſticia hoc exigit vt ho- mo plus gaudeat de ꝓpꝛijs meritis qᷓ; a⸗/ lienis. Cum ergo diligere ſe ſit velle ſibi bonũ:poſſumus loqui de oꝛdine diligen di per cõparationẽ ad bonũ volitũ ⁊ di / lectum:vel ad intentionẽ actus volendi. Pꝛimo modo: quia nullꝰ erit poſſibilis ad maius bonũ qᷓ; tunc habeat.ideo tũc volet melioꝛi maius bonum: ⁊ ſic ſancti volent pꝛimo chꝛiſto vt homini maius bonum gloꝛie qᷓ;ᷓ ſibi ⁊ virgini gloꝛioſe:⁊ ſic de alijs qui plus meruerunt. In ſtatu autem vie non eſt ſic:⁊ ratio eſt:qꝛ in via monus eſt poſſibilis ad maius bonũ qᷓ; illud bonum quod habet melioꝛ eo:exce pto foꝛte chꝛiſto cui non eſt datus ſpiri/ tus ad menſurã Yoh.iij. Jdeo ex chari/ tate poteſt ſibi optare tantũ bonũ quan / tum optat melioꝛ ſe. Loquendo vero ſe/ cundo modo: ſcilicet quo ad intentionẽ amoꝛis maioꝛi affectu volet ſibi bonum em ad luamdt vltra de / qᷓ; cuicũq; ꝓximo ſiue melioꝛi ſe ſiue mi⸗ ſiderabit intelligens ſe non vltra meruiſ nus bono. Exemplum familiare eſt ad hoc.nam minus diues vult maioꝛi affe/ ctu minus bonuʒz quod habet qᷓ; diligat ditioꝛi ſe maius bonum quod habet: et hoc declarat᷑magis. Nam per gloꝛiam non tollit᷑:ſed perficit᷑ natura: ſed in ſta/ tu nature integre homo nunqᷓ; tantũ di/ lexiſſet alium quantum ſeipſum. natu/⸗ ra autem in gloꝛia erit omnio reſtaurata et reparata: ex hoc patet ꝙ maioꝛi affe / ctione quiſq; factus ex charitate ſeip/ ſum diliget qᷓʒ pꝛoximum.O quãta erit gloꝛia beatis dum ſe intelligent beatos ⁊ in illa gloꝛia cõfirmatos. Quantũ nã⸗ qᷓ; gauderet quis auarus ſi omne auru quod poſſet poſſideri cognoſceretvere ſe habere: et in tali poſſeſſione ſciret ſe non poſſe im pediri Ybi ille fatuus amoꝛ quz habemꝰ ad nos ceſſabit: quo amoꝛe ini/ Secunda gloꝛia anime delicias:honoꝛes ? reuerẽtias.quo etiaʒ amoꝛe pᷣponimus coꝛpus anime ⁊ tem/ poꝛalia ſpiritualibʒ. nam natura noſtra verla eſt in contrariũ ſue inclinatiõis vt videt᷑ nam cõtemptis virtutib diligit vi cia que ſibi ſunt noxia ad moduʒ fedꝛici/ tantis ⁊ hominis ſtulti. Juxta dictũ ſapi entis. Pꝛouerb.i. Vſq;quo paruuli dili gitis infantiã.⁊ ſtulti eaique ſibi ſunt no xia cupient. Hec dilectio pꝛaua ⁊ ꝑuer/ ſa rumpit legem nature: legeʒ ſcripture: 2 legem gratie.hec triplex lex rumpit᷑ ex amoꝛe diuitiarũ tempoꝛaliuʒ. Eccłs.v. Auarus non replebit᷑ pecunia:⁊ qͥ amat diuitias fructum non capiet ex eis.⁊ Ec cleſia.x. Nihil iniquius qᷓ; amare pecu/ niam. Hic enim aiam ſuam venalẽ ha/ bet:quoniã in vita ſua ꝓiecit intima ſua Alij amant delitias carnaleſ:de quibus dicit᷑ Pꝛouerb. xxiij. Qui diligit epulas replebit᷑ egeſtate Exemplũ de diuite epu lone Luce xvi Alij honoꝛes ſeculares. Math. xxiij. Amant pꝛimos accubitus in cenis.de hijs omnib dicit᷑ Eccłia.iij. Qui amat periculũ:peribit in illo. Hij ſunt qui odiunt animas ſuas:de quibus AYheta ait: Qui diligit iniqnitatẽ: odit gnimã ſuã. Amant eni cõmuniter homi/ nes periuria: mendacia: furta: vindictã pꝓrimi: er cetera peccata que ducunt ad moꝛtem gehẽne. Sed hijs videt᷑ aduer/⸗ ſari dictũ chꝛiſti ꝓoh.xij. Qui odit ani/ mam ſuã:ſcʒ in hoc mũdo:in vitam eter nam cuſtodit eam. Sed reſpõdet gloſa di . Ille non amat: ſed odit animã ſuam in bhoc mũdo:qui diligẽdo deum potius qᷓᷓ in eum peccet eligit occidi. NHec glo. Et ita odire hic accipit᷑ ꝓ velle viuere in hoc mũdo in pctõ. Et ita dicit᷑ eodem.c. DNui amat animã ſuã volendo viuere in pctõ:ꝑdet eã. Et hoc eſt verius odire qᷓ; amare. Sed redeamus ad id a quo dil/ greſſi ſumus: ſcilicʒ ad amoꝛẽ illũ quem gnuiſq; beatus habebit in ſe ⁊ de ſe. Ha/⸗ bebit enim ad ſe amoꝛẽ: quia videbit ſe veſtitũ illa veſte nuptiali:de qua Math xxij. Amice: quomodo huc intraſti non habens veſtem nuptialem. Vbi ait Nt/ co.de lyra. Intrat rex:id eſt chꝛiſtꝰ:vt vi⸗ deat diſcũbentes:id eſt exiſtentes in hoc mundo volentes tranſire ad gloꝛiã cele⸗ ſtem. Intrat inq; dupliciter:ſcʒ ſpeciali⸗ terin moꝛte cuiuſlibet hominis qui deſi/ derat ꝑuenire ad regnũ:⁊ generaliter in⸗ trabit in futuro generali iudicio. Et ait amice: Vocat᷑ autem pctõꝛ amicus pꝛo⸗ ptrer naturaʒ que ad imaginem dei facta eſt: ſicut ⁊ dixit iude:Amice ad quid ve/ niſti. dicit ergo: Quomodo huc intraſti: id eſt intrare voluiſti non habens veſtez nuptialẽ:id eſt charitatẽ.quam ſi habe/ res dignꝰeſſes intrare ad nuptias. Hec eſt enim vt dicit Augꝰ.que diuidit inter filios regni ⁊ perditiõis. Sancti igit᷑ in gloꝛia hacveſte induti tanqᷓ; pꝛecioſove/ ſtimento ſe diligẽt:quia hanc veſtem ſer uauerũt in hoc mundo:et cum ea ad re⸗ gnum tranſierunt: ſicut rex et regina vel quecũqᷓ; alia perſonavidens ſe oꝛnatum vel oꝛnatam pꝛecioſo veſtimento: in tali veſtimento gloꝛiat᷑ quodãmodo:et ideo pꝛecioſa veſtimenta homines diligenter cuſtodiũt:vt in eis loco ⁊ tempoꝛe hone⸗/ ſtioꝛes aꝓpareant. Hoc erit oꝛnamẽtum cõmune: quia nullus erit in illa gloꝛia qꝗͥᷣ non ſit hac veſte charitatis indutꝰ.Sed nunquid chꝛiſtiani habebũt aliquem oꝛ natum in ſe quem nõ habebũt ſancti ve/ teris teſtamenti. Certe dicendũ ꝙ ſic:qꝛ habebunt ſignum illud quod ſuſceperũt in ſacramento baptiſmi: ſcʒ chara ctereʒ baptiſmalẽ:qui eſt quidem oꝛnarus ⁊ de coꝛ amme.Habebũt qui ſunt cõfirmati alium decoꝛem ⁊ oꝛuatuʒ:ſcʒ characterẽ confirmatiõis. Habebũt qui ſuntoꝛdi nati? ſacros oꝛdines ſuſceperũt alios ca racteres: id eſt alia ſigna ſpiritualia que omnia in ſe cognoſcẽt⁊ diligent ſe:quia talia ſuſceperũt Gaudebũt de ꝓpꝛijs me ritis quibus virtutes acquiſierut que vt cõmuniter dicit᷑ remanebũt in patria:vt de iuſticia quam acquiſierũt. iuſta ope/ ra in ꝓxunum faciendo:vt opera mileri⸗ coꝛdie adiplendo tam ſpiritualia qᷓ; coꝛ⸗ — — — — „ — — — — — —— erit deitota dilectio Poꝛalia. de pꝛudẽtia quã acquiſierũt pru ſcilicʒ:amoꝛ naturalis:amo: carnalis:⁊ o enter opera virtuoſa dictãdo ⁊ regulã / amoꝛ ſpiritualis. Et de iſtis aliqualiter de do.de foꝛtitudine quã acquiſierũt opera eſt dicendũ vt videat᷑ quis amoꝛ mane/ 7 foꝛtia ꝑeragẽdo.de tempoꝛãtia quã ac / at in patria ad ꝓximuʒ. Pꝛimus igit᷑ eſt quiſierũt temperateviuẽdo:⁊ ſic de alis naturalis:quo pater diligit filiũ.Et licʒ que plus vel minus meruerũt:⁊ quibus amoꝛ iſte ſit licitus: tñ de ſe nõ eſt meri⸗/ meritis augmentũ charitatis habuerũt toꝛius in via: poteſt tamen fieri merito/ ait Nam ⁊ licet om̃es habeãt charitatẽ: ha rius: ſi pater diligit filium: quia bonus bebũt tñ quidã ꝑfectioꝛẽ charitatẽ:alij s eſt:vel vt bonus ſit: tunc enim diligit fi/ en Em quam magis ſe diligẽt:⁊ ita dealjs lium nonvt filium:ſed deum diligit in fi e virtutiby. Sicut em̃ videmus ꝙveſtimẽ lio:⁊ tunc reducit᷑ ad illud pꝛeceptũ: Di/ i: tum ſcarleti vel purpure eſt alio pꝛecioſi liges/ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm. Alia eſt di⸗ ſtez us ⁊ melius:ita in beatis virtutes erunt lectio carnalis:que eſt inter virum ⁊ vxo be/ in quibuſdã ꝑfectioꝛes et maioꝛes:ſicut rem:⁊ iſta licet ſit licita:tamen de ſe non hee in chꝛiſto⁊ virgine gloꝛioſa erunt virtu / eſt meritoꝛia: poteſt tamen fieri merito/ nter tes eminẽtioꝛes nobilius ſiue ꝑfectiꝰ q; ria quãdo ſcʒ vir diligit vxoꝛeʒ:vel quia ſin in angelis. vnde de qualibet ꝑſona bea / bona eſt:vel vt ſit bona:quia tunc nõ di/ e⸗ ra poterit dici illud ps.xliij. Aſtitit regi/ ligit vxoꝛem vt vxoꝛem:ſed deum inivxo gſer nai:id eſt aſſiſtet regina: qꝛ regnabit in il rem.⁊ tunc reducit᷑ad pꝛeceptũ. ſcilicet: ane⸗ . la gloꝛia ꝑpetuo:a dextris tuis:in veſti // Diliges pꝛoximũ tuũ ſicut teipᷣm.ſcilicʒ: 1yel tu deaurato circũdabit varietate:ſcʒ vir ad gratiam in pꝛeſenti et gloꝛiam in fu/ um tutũ. Nam omnis gloꝛia eius:ſcʒ filie re turo.de qua dilectione dicitur ad Ephe/ nnli gis.abintus:ſcʒ in anima. Oqᷓ;tũ gloꝛia ſios.v. Viri diligite vxoꝛem veſtram:ſi⸗/ de⸗ bunẽt ⁊ ſe diligẽt qui talia hic meruerũt. cut ⁊ chꝛiſtus diſlexit eccleſiã: ⁊ tradidit er fidem chꝛiſti ⁊ bona opera cõſeruando ? ſemetipᷣm ꝓ ea. Tertia poteſt dici dile⸗ ten faciendo. Quomodo igit᷑ debemus attẽ ctio ſocialis ſiue cõſuetudinis que cõtra un dere diligẽtius: vt hanc gloꝛiã acquira / hitur ex cõſuetudine cohabitandi collo⸗ u, mus:ita vt vnuſquiſq; noſtrũ in ea voca quendi⁊ conuerſandi:que etiam licet ſit Sed tione qua vocatus eſt ꝑmaneat operan/ licita tamen non eſt meritoꝛia: quia etiã ena Qo virtutis opera. Nam ad banc gloꝛã inter animalia quodãmodo reperit: po/⸗ inuitamur ⁊ vocamur per thema noſtrũ teſt tamen fieri meritoꝛia:quãdo ſcilicet ſca cum dicit᷑. Venite benedicti patris ꝛc. quis diligit:quia bonus eſt:vt vt bonus lei⸗ Tertius gradus dilectiõis erit ad ꝓxi fiat Eccleſia. vi. Amicus fidelis medi/ M mum quẽ quiſq; beatus habebit volen / camenlü vite: 2 tunc reducit ad illud pꝛe 3106 do illud bonũ eternũ cuilibet alteri ſan/ ceptuz: Diligesꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm. M xto:cuilibet angelo:⁊ etiam cuicũq; in i Quarta dilectio eſt rationalis et ſpi/ * la gloꝛia exiſtenti. vnde iſtud erit ad pꝛe/ ritualis qua quis diligit aliuʒ vt bonus vcs ð mium: licet accidentale aviſione: de qua ſit. vel qꝛ bonus eſt: ⁊ iſta ꝑ pꝛeceptũ di/ dictum eſt in pꝛecedentiba:qꝛ ſicut alius ctum intelligit?᷑ Alij ſunt amoꝛes plures eſt actus intelligere:⁊ aliuſ diligere ſicut illiciti:vt eſt amicicia mũdi:de qua Jac. erperientia docet:qꝛ multa intelligimus iiij. Amicicia huius mundi inimica eſt n que non diligimus: ita alia erit gloꝛia:et deo, et Jacobi in pꝛima cano.in.pꝛimo gmme aliud pꝛemiũ viſio:⁊ aliud dilectio:vnde captło ait: Nolite diligere mũdum:neq; ent ibi adimplebit᷑ illð quod ſequit᷑: diliges ea que in mũdo ſunt. Si quis diligitmũ lunf oñm deũ tuũ ⁊c̃.ſed ⁊ ꝓximũ tuũ ſicut te dum non eſt ca. patris in eo. Et accipit / ipᷣm:id eſt ad eandẽ beatitudinẽ ad quã hic mundus pꝛo hominibs delectabilia ſe⸗ Diligis te, Hotãdũ tñ ꝙ triplex eſt amo?ꝛ bhuius mundi inoꝛdinate quterentilus . de quibus dicit᷑ Johᷣ.i. Et mũdus eũ nõ cognouit:quia occupatio circa delecta/ bilia mũdi impedit cognitionẽ deiAlia eſt amicitia carnalis ⁊ mala de qua dici tur ad Ro.xiij. Carnis curã ne feceritis in deſiderijs ſcʒ ſuperfluis ⁊ inhoneſtis. Hij oẽs amoꝛes illiciti in illo regno pa cis eſſe non poterũt:ſed ſolum liciti ⁊ ho neſti:vnde ſuper hoc dicũt quidã vt reci tat Alexander de halis in. ij. In patria non erũt niſi duo amoꝛes ſcʒ naturalis ⁊ ſpiritualis:ſed adhuc trãſibit natura/ lis:ad ſpiritualẽ vnde homo diliget deũ marxime in patria:⁊ angelus ſimilit᷑. Si ergo homo magis habeat deuz qᷓ; ange/ lus.i.maioꝛi beatitudine ſit beatuſ:⁊ glo rioſus plus diliget homo hominẽ pꝛoxi/ mum qᷓ;ᷓ angelũ etiam pꝛoximũ. Sivero angelus plus habeat deum homo plus diliget angela⸗ ita non erit ibi oꝛdo dile ctionis reſpectu ꝓximi qui nũc eſt invia: et idem foꝛte dici poſſet de dilectione ſui reſpectu alterius melioꝛis:ſcʒ ꝙ magis diliget melioꝛẽ qᷓ; ſeipᷣm vt ſit confoꝛmi/ tas maioꝛ diuine voluntati ⁊ ipſoꝝ bea/ toꝛũ. Vnde Anſelmus inpſologvon ca. penulti.ait. Interroga intima tua ſi ca/ pere poſſunt gaudiũ ſuum de tanta bea/ titudine ſua:ſed certe ſi quis alius eſſet quẽ omnino ſicut teipſum diligeres:qui eandẽ ⁊ beatitudinẽ haberet duplicaret gaudiũ tuum:quia nõ minus gauderes pꝛoleo qᷓ; pꝛo teipſo. Sivero duo vel tres idipſum haberent tantũdem pꝛo ſingu/ lis quantũ pꝛo teipſo gauderes ſi ſingu/ los ſicut tepſum amares. Igitur in lla perfecta charitate innumerabiliũ beato/ rum angeloꝛuʒ ⁊ hominũ vbi nullus di liget alium minus qᷓ; ſeipſum: nõ aliter gaudebit quiſq; pꝛo ſingulis alijs qᷓ; ꝓ leipſo. Si ergo coꝛ hominislde tãto bo/ no ſuo vix capiet gaudiũ ſuum quomo/ do capax erit tot ⁊ tantoꝝ gaudioꝝ. Cõ ſidera ſi potes. Attende o coꝛ humanũ: coꝛ indigens:coꝛ erũpis plenum. Atten/ de diligẽter o chꝛiſtia ne ſi centuʒ filios haberes quos multũ diligeres zvideres quẽlibet ipſoꝝ regem:quantũ gauderes gaudio mũdane ⁊ tranſitoꝛio. Quantũ igitur gaudebis dum videbis deũ quez plus diliges qᷓ; teipſum: quãdo videbis illam regiam celoꝝ ſuper omnes choꝛos angeloꝝ exaltatam: quãdo videbis tot milia angeloꝝ:tot milia hominum in di uerſis gradibus beatitudinis quos dili ges ſuper teipſum. O gaudiũ ineſtima⸗ bile indicibile quid loquoꝛ de te qd non nouunon temptaui:non pꝛobaui.O vti⸗ nam poſſimus hanc dilectionẽ ⁊ amoꝛẽ poſſidere in ulla gloꝛia ſempiterna. Tũc enim in talibus beatis erit omnis inui⸗ dia annullata ⁊ab ipᷣa patria allena que tamen in pꝛeſenti via multum regnat er multos impedire poteſt ne perueniãt ad illud regnum celeſte. Hec enim cõtraria tur ſpecialiter charitati ſineiqua nullus videbit deum. Inuidus enim triſticiam habet in pꝛoſperis ꝓximi:⁊ exultatione,zʒ in aduerſis:tales ſimiles ſunt patri ſuo diabolo qui de bono dolet:⁊de malo gau det. Unde Sapient᷑ i. Inuidia diaboli moꝛs intrauit in oꝛbem terrarũ. Imitan tur autẽ ulũ qui ſunt ex parte illius. NHo tandũ tamen ꝙ doloꝛ de bono alieno eſt quadruplex quia vel eſt pꝛimo pꝛimus motus ex natura veniens ſicut quidam naturaliter ſunt inuidi:⁊ hoc nullũ pec⸗ catum eſt cum nullo modo ſit in poteſta te noſtra:vel eſt ſecundo pꝛimus motus quãdo ſcʒ appetitus ſine completa deli/ beratione tali paſſione afficitur et ſic eſt veniale peccatũ:vel eſt actus voluntari/ us deliberatiue ⁊ ſic eſt peccatũ moꝛtale vel trahitur per intentionẽ extra ſuã ra/ tionẽ:vt quãdo doloꝛ de alieno bono ſur git ex cauſa bona ſicut dolet aliquis de bono tempoꝛali alterius: quia videt re/ dundare in detrimentũ anime ſue vel in detrimẽtum cõmunitatis et talis doloꝛ bonus eſt. Sed hec omnia in illa celeſti gloꝛia ceſſabũt quãdo diligemus pꝛoxi/ mos noſtros i.oẽs ſctõs et ſanctas ſicut noſipſos.Tunc illa ꝓphete verba verifi cabunt᷑ quibus dicit᷑. Ecce qᷓ; bonũ et q;ᷓ locũ.ha.fra.in vnũ.Ad hoc igitur bonũ dilectiõis vocamur per verba thematis s ſot ndi dli na⸗ Nan tn mi inui⸗ icge Ne Grid lus cam lontz iſ⸗ ogil Pol itan Ro nmus gidenm ſber/ poleft motus adeli⸗ ſc mrar orrale i hoſur is de ete/ velin dolot leti vori ſicut geri jenh hord nas cCoꝛpus noſtrũ eſt vnum de quattuoꝛ que ſunt ex charitate diligenda. Vnde dicit ſanctus Thom. in.iij. OQ, dilectio cha/⸗ ritatis habet pꝛo fundamẽto cõmunica/ tionẽ beate vite pᷣncipaliter et gratie ſᷣm ꝙ oꝛdinat ad ipam. Hec aũt vita tripli/ citer habet relationẽ ad habentẽ charita tem: eſt em̃ vno modo in aliquo ſicut in pꝛincipio diffundẽte vitam iſtaʒ in alijs ⁊Z ſic eſt in deo.Eſt autẽ in patria poſt re ſurrectionẽ in aĩa ſicut in participãte pᷣn cipaliter. Eſt tertio in coꝛpoꝛe per quan/ daã redundantiã:⁊ de hac redundãtia di cetur cũ de oeia coꝛpoꝛis dicemus.Et boc de lecũdo pᷣncipaiil. FErrtia gloꝛia ani L me erit ꝑpetua ⁊ firma tentio HNHeec em gloꝛia nõ erit tranſi/ toꝛia ſicut gloꝛia mũdi: ſed erit ꝑmanẽs 2ꝛ munqᷓ; habebit finem ⁊ hec eſt vna con ditio ꝓpter quã eſt appetibilioꝛ ⁊ magis optanda q̃ʒ ſi eſſet trãſitoꝛia.Et hec fir/ ma tentio erit ꝓpter quattuꝛs. Pꝛimo ꝓpter dei pꝛomiſſionz. Secũdo ꝓpter ſtatus immutationẽ. Tertio ꝓpter mentis quietationẽX. Quarto ꝓpter cõpletã reditionẽ. Dico pᷣmo ꝓꝙhec gloꝛia erit ꝑmanens Apter dei ꝓmiſſionem. Deus em̃ non po teſt fallere nec falli:naʒ ſi fallere nõ eſſet verax quod ei repugnat cum iplſe ſit pꝛi/ maveritas: ⁊ hoc cognoſcent beati ſcʒ ꝙ nõ poteſt fallere. Cunq; igitur ꝓmiſerit eis hanc felicitatẽ eſſe perpetuã certifica bunctur ꝙ ſemper ſic erũt in tali gloꝛia. O quãta iocũditas: o quanta leticia ha bere certitudinẽ de tali gloꝛioſa et felici vita. Quot ſunt in mũdo qui valde gau derent ſi eſſent certi de gloꝛia huius mũ di cum ſcʒ habẽt abundnntiã rerũ mun di ſcʒ auri ⁊ argenti et omniũ alioꝝ que in hoc mũdo ſunt ſ cut ſunt honoꝛes:de licie: et diuicie. Certe multi ſun quibus ſufficeret hec gloꝛia nõ in elligẽtes ma/ Snitudinẽ huius celeſtis gloꝛie: nec dif/ Tertia gloꝛia anim AWVWenite benedieti ⁊c. Quarto coꝛpus ſu iunm amplectet᷑ ⁊c. Ham ſicut dictum eſt ferentiã huius gloꝛie mũdi ⁊ illius. i ma em̃ differẽtia gloꝛie mũdi ad gloꝛꝛã paradiſi eſt: quia gloꝛia mũdi eſt exteri/ us: gloꝛia vero patrie celeſtis pꝛincipali ter interius in aia. Vnde in hoc mũdo abundãtes quãdoq; patiunt᷑ plures tri ſticias nec eas poſſũt repellere nec ſe vm dicare de iniuriãtibus:put plures appe/ tunt. In iſtavero gloꝛia celeſti nulla erit triſticia nec aliquis iniuriam patiet᷑ ſed oĩa erũt ſumme leticie. Secũda differẽ/ tia eſt:quia gloꝛia mundi eſt incomple/ ta: quia quatũcunq; quis plura habeat adhuc multa eidem deficiunt ſicut vide mus ad experientiã. In iſta autẽ gloꝛia nihil deerit:quia eſt ſtatus ommũ bono rum aggregatione ꝑfectus: vt ait Boe/ tius.lib.iij. de ↄſola pꝛoſa.ij. Tertia dif⸗ ferentia eſt: quia gloꝛia mũdi eſt trãſito/ ria ſicut videmus. Vbi eſt nũc gloꝛia ſa pientis ſalomonis quã regina ſaba volu it videre. Sicut dicit᷑ iij. Reg. x. Regina ſaba audita fama ſalomonis venit tem/⸗ ptare eum in enigmatib: ⁊ ingreſſa cum comitatu multo et equis hieruſalẽ et di / uicijs:ca melis poꝛtantibꝛaromata ⁊ au rum infinitũ nimis: ⁊ gẽmas pᷣcioſas ve nit ad regem ſalomonẽ. Videns aũt re/ gina ſaba omnẽ ſapientiã ſalomonis ex domos quas edificauerat et cibos mẽſe eius ⁊ habitacula ſeruoꝝ et oꝛdines mi⸗ niſtrantiũ veſteſq; eoꝝ⁊ pincernas:⁊ ho locauſta que offerebat in domo dñi non ha bebat ſpiritũ:dixitq; ad regẽ. Nerus eſt ſermo quẽ audiui in terra mea ſuper ſermonibus tu. ⁊ ſuꝑ ſalu tu. ⁊ nõ crede/ bam narrãtibus mihi:donec ipſa ven:?= vidi oculis meis ⁊ pbaui ꝙ media pars mihi nunciata nõ fuerat:beati viri ⁊ be⸗ ati ſerui tui hi qui ſtant coꝛam te ſemꝑ⁊ audiũt ſapientiã tuam. Et ſequit᷑ ca.ij. Magnikicatus eſt ergo ſalomon ſuper oẽs reges terre diuitijs ⁊ ſapiẽtia ⁊ vni uerſa terra deſiderabat videre vuliũ ſa- lomonisvt audiret ſapientiã eiu 8. Que omnia fuerunt figura illius gloꝛie cele⸗ ſtis quantũ terrena poſſunt noſ in cogni tionẽ eternarũ manuducere. Sed atten de gloꝛie hnius tranſitũ. Nam ſequit᷑.c. ij. Rex autẽ ſalomon ad amauit mulie res alienigenas multas:filiã quoq; pha raonis ⁊ moabiditas ⁊ amonitias ydu/ meas ⁊ ſydoneas ⁊ etheas: de gentibus ſaper quibus dicit dñs filijs iſrael. Non ingrediemini ad eas:his itaq; copulatꝰ eſt rex ſalomon ardentiſſimo amoꝛe: fue runtq; ei vxoꝛes quaſi regine ſeptimigẽ te ⁊ cõcubine trecente ⁊ auerterũt mulie tes coꝛ eius. Cunq; iaʒ eſſet ſenex depꝛa uatum eſt coꝛ eius vt ſequeret᷑ deos alie nos:⁊ colebat ſalomon aſtaron deam ſy⸗ donioꝛũ:⁊ moloth ydolum amonitarũꝰ⁊ thamos deum moabitarũ. Tunc edifi/ cauit ſalomon fauum thamos vydolo mo ab in monte qui eſt contra hieruſalem ⁊ moloth ydolo filioꝝ amon: atq; in hunc modũ vniuerſis vxoꝛibus ſuis alienige/ nis. Sixitq; dñs ſalomoni Quia habu iſti hoc apud te ⁊ non cuſtodiſti pacrum meũ ⁊ pꝛecepta mea que mãdaui tibi di rumpens ſcindã regnum tuuʒ ⁊ dabo il ludſeruo tuo. Ecce qualis fuit?⁊ quomo do infirma gloꝛia ſalomonis.Et in fine ca.dicit᷑. Dies autẽ quos regnauit ſalo/ mon in hieruſalẽ ſuper omnẽ iſrael. itij. anni ſunt doꝛmiuitq; ſalomon cũ patri/ bus ſuis ſepultuſq; eſt in ciuitate dauid patris ſui. Sed vbi nunc gloꝛia alexan/ dri. Vbi gloꝛia karoli magni ⁊ ceteroꝝ qui potenter regnauerũt. Certe verũ eſt quod dicit᷑ Sapien.v. ſcʒ. Tranſierunt oiĩa illa tanq; vmbꝛa ⁊c̃. Non ſic de glo⸗ ria illa ſuperna que ꝑpetuo durabit. Nã ſuper hoc eſt articulus fidei cũ dicimus Credo carnis reſurrectionẽ ⁊ vitaʒ eter nam:ha nc ꝓmiſit cum ait. Penitentiaʒ agite appꝛopiuquabit Sregnun celoꝝ Matth. iij. Et Match. v. Beati paupe res ſpiritu.q.ip.eſt re.ce.Et ca.vij.Qui facit voluntatẽ patris.m.qui.m.ce.eſt.i. int.in reg.celo.Et Matth.xxv. dicitur. VYobunt hij ſcilicet peccatoꝛes in ſupplici um erernũ:iuſti autẽ in vitam eternam. Agd hanc igitur vocamur:cum dicitur. Vlenite bñdicti ⁊c̃. Secundo dixi ꝙ hec gloꝛia erit permanẽs pꝛopter ſtatus ⁊c. ertia gloꝛia anime Secundũ doctoꝛẽ ſubtilẽ di iij. pmi di· citurꝙ ſtatus nõ videtur eſſe niſi ſtabi/ lis permanẽtia firma legibus ſapientie Sapientia vero diuina ſic ſtatuu voluit ⁊ oꝛdinauit:ꝙ poſt hanc vitaʒ creatura rationalis ceſſaret in merendovel deme rendo: ſed qᷓ;diu ſumus in hoc mundo poſſumus bene agere ⁊ male:poſt moꝛtẽ vero ab his ceſſamus ⁊ ratione huius p/ ſens vita vocatur via:vita vero qua poſt moꝛtẽ coꝛpoꝛalẽ viuemusvocatur termi nus ad qnẽ. Juxta illud quod ait apoſto ci:ſed fu. inqͥrimus. Cum igitur ꝑuene/ rimus ad ciuitatẽ illam celeſtẽ ⁊ obtinu⸗ erimus quod inqͥrimus ceſſabit motus noſter:⁊ ſic erimus de manſione illa per petua ſecuri quaſi de habitatiõe chꝛiſti meritis ⁊ noſtris ſi ad etatẽ merẽdi per/ uenerimus acquiſita. Ibi erit ſtatus me riti ⁊ charitatis: ⁊ in iſto ſtatu homines beati aſſument᷑ ad oꝛdines angeloꝛũ: ita ꝓꝙ aliqui erunt eis equales in gloꝛia vel etiam maioꝛes. Cum em̃ beatitudo ſiue gloꝛia patrie dicat habitũ ſiue actum no biliſſſmũ creature rationalis perfectiſſi/ mum eſt ipſus creature cõſummatiuũ. Sciendũ tamẽꝙ in creatura multe ſunt diſpoſitiões ad hanc gloꝛiã: quedã ſunt diſpoſitiones recte cuiuſmodi ſunt habi litates naturales indite ipſi nature rati/ onali per quas habet aptitudinẽ ad bea titudinẽ ſeu gloꝛiã ſicut eſt ratio imagi⸗/ nis:quedã ſunt medie ⁊ iſte ſunt gr̃e gra tis date que de ꝓximo diſponunt ad gra tiam gratũ facientẽ vt ſcientia bona vo/ luntas ⁊c̃.Quedaʒ autẽ ſunt ꝓpinque et immediate ſicut gratia gratũ faciẽs ſeu charitas que ſunt diſpoſitões neceſſita/ tis ex pacto diuino quãdo inſunt finali/ ter. Licet igit᷑ naturales habilitates ma ioꝛes ⁊ expeditioꝛes ſint quantũ eſt de ſe in angelis qᷓ; in hoibus:tamẽ alie diſpo/ ſitiones ſicut gratie gratis date ⁊ gratũ faciẽtes poſſunt eſſe equales vel maioꝛes in multis hoĩbus: qᷓ; in multis angelis. Hon eſt em incõueniensq deus multas gratias gratis datas dederit multis bo -- rLC¶4rr r v lus. Hebꝛeo.xiij. Nõ habemus hic ma. — bi⸗ tie ait me ndo anf⸗ Gets . t c giud⸗ ſuis iſunn tbabi enne t nng n e habeen igſ aſien nal⸗ ton ſet ſo gun us els⸗ gin ſ̃lp erit perpetua et ſirma tentio minibus:quas nõ dedit multis angelis que mouẽt ⁊ adiuuant naturales hablli cates ad bonũ gratie ⁊ gloꝛie: ⁊ per talẽ Ecxcitationẽ ⁊ adiutoꝛiũ poteſt homo ad eęqualẽ cum angelis gratiã gratum faci/ entẽ aſcendere ꝗtem his gratiã gratum facientẽ ⁊ bene vtens ipſa poteſt ſibi me reri per ipſam iaʒ habitã augmentũ gra tie:⁊ ita de gratia minoꝛi in maioꝛẽ po/ teſt ꝓficere. Quoniã igitur diuturnius cẽpus datum eſt homini ad merendũ qᷓ; angelis fuerit datum:quia angeli nõ ha vᷣuerũt niſi modicũ tẽpus: licet per grati am qua bene vſi ſunt magnã gloꝛiã me/ ruerunt. Hinc eſt ꝙ per multiplicẽ actũ gratie homo poteſt ſe diſponere ad tan/ tam vel maioꝛẽ gratiã quam habuerint angeli. Secũdũ igitur diſpoſitionẽ gra tie introducitoꝛma vltima: ſicut patet de beata virgine que quia gratiã omni/ bus angelis excellẽtioꝛẽ habuit: ideo ex altata eſt ſuper oẽs choꝛos angeloꝛũ et dignitate pꝛemij ⁊ loci. Alij autẽ ſancti ſvᷣm ꝓpoꝛtionem ⁊ equalitatẽ gratie aſſu munt ad diuerſos oꝛdines:quia quidaʒ aſſumunt᷑ ad oꝛdinẽ ſeraphin: quidã ad cherubin: ? ſic de alijs:et foꝛte mulci fu/ per oẽs oꝛdines:qui fuerunt in gratia et meritis gratie pᷣuilegiati. Poſtre mo cer tum eſt ꝙ oĩa merit noſtra efficaciamꝰ virtutẽ habent a merito xpᷣi⁊ ita coope rat᷑ meritũ chꝛiſti oibus meritis noſtrꝭ: gliter enim non ſufficerẽt merita noſtra. Non ſic autẽ angelis:quoniã vt dicitur Haebꝛeo.ij. Nuſq; angelos appꝛebendit ſed ſemen abꝛahe. Quoniã igitur meri⸗ tum chꝛiſti ꝓcedit a gratia pꝛeima quaſi infinita:ideo vᷣtute meriti chꝛiſti coope/ rantis meritis ſanctoꝝ hominũ qui non in vacuum gratiã chꝛiſti receperunt: ſed ſ‚ᷣm illam pfecerunt pᷣm poſſe ſuuʒ poteſt fieri ꝙ meritũ hominiſſancti maioꝛẽ ha bet efficaciã reſpectu pꝛemij qᷓ;habuerit meritũ angeli. Quia igit᷑ ſtatus beatitu dinis erit in celo empireo vt dictũ eſt pꝛi us in quo celo eſt imutabilitas et ꝑfecta ſtabilitas beati certi erũt ꝙ etiam in ſua beatitudine ꝑpetuo manebunt: zin illis rio lucis exterioꝛ? Exẽplũ ſil oꝛdinibus angeloꝝ in quibus aſſumpt erunt. Iſte igiteſt ſtatus ad quem voea⸗/ mur ꝑ noſtrù thema. Venite bñdicti ⁊ c Tertio dixi ꝙ hec gloꝛia erit ꝑpetua ꝓ/⸗ pter mẽtis quietationẽ. Vbi ſeiendũ ꝙ creatura rationaliſ ideo ꝙ talis eſt:facta eſt ad imaginẽ dei in potẽtia cognoſcen di ⁊ diligẽdi.Sicut dicit Aug. Nã hoc ipſo ꝙ eſt expᷣſſa imago dei hʒ neceſſariẽõ oꝛdinationẽ ⁊ relationẽ ad ipam nec cõ/ ſeruat᷑ niſi in ipſo:⁊ ideo ipſe deus eſt im mediate finis creature rationalis ⁊ vlti mus:⁊ ideo ſũme nata eſt delectari in ip ſo. Hoc ipo autẽ ꝙ ſumme nata eſt dele / ctari in ipſo ⁊ perfici nata eſt iſm ſũme diligere:quia ſumma delectatio non po teſt eſſe ſine ſumma dilectione:⁊ideo na turalẽ habet potentiã ad ip̃m ſumme di ligendũ ſibi inditã? impᷣſſam ſᷣm ꝙ vult Aug.li. de tri. Et etiã dicit Boetiꝰ. iij. de coſolatione ꝓſa.ij.ꝙ mẽtibus hoium inſerta eſt ſummi boni cupiditas.Quia tamẽ iſta potentia eſt reſpectu ſuꝑioꝛis ſe:ideo licʒ ſit naturalis tñ eſt ex ſe inſuf/ ſiciẽs ⁊ incõpleta:⁊ ideo nõ põt exire ad actũ niſi per educẽs aliqð ſuꝑius ꝗð ſit ꝓpoꝛtionabile tã potẽtie qᷓ; actui qᷓ; etiã obiecto Hoc eſt charuas ſiue gra:ideo ſi ne ipſa non põt naturalis potetia amati ua dei indita ereature rationali in actuʒ exire:hoc eſt in actũdiligẽdi ſumme ſiue ad diligendũ deum ſuꝑ ſe ⁊ ſuꝑ oĩa ſine charitate. Tenẽda eſt igit᷑iſta ſentẽtia: qꝛ minus vident᷑ extẽdere poſſe nature ⁊ diminuere puilegiũ charitatis ⁊ grotie. Sicut ergo videmus ꝙ mareria habet potẽtiã naturalẽ ad oẽs ſoꝛmas:⁊ iñ ad illas nõ attingit ſine educẽte Sic etiãvi demus ꝙ creatura rõnalis:naturalẽ hẽ: potentiã ad gratiã ⁊ beatitudinẽ:q̃ iñ ex ſe nõ põt exire in actũ ꝑfectũ ſine educẽ/ te ſiue adiutoꝛio determinato et oꝛdiato a datoꝛe illius potẽtie. Exẽplũ habemꝰ de ocule cui licʒ data ſit porẽtia videndi coloꝛes:nõ tñ põt eos vid ere ſine adiuto ilr de aue cui deſunt pẽne:q tũ naturalẽ hẽt potentiã ⁊2 aptitudinẽ ad volãdu ⁊ appetit ⁊ intẽ X Alt ad hoc et mouet ſe: ſed tñ non exit in actum perfectuʒ volandi: donec dent᷑ ſi/ bi pẽne.Et hoc eſt ꝙ dicit Augẽ.in li.de fide ad perrum in hec verba. Büs eter nos hoc eſt ĩimoꝛtales creauit deus ⁊ eiꝰ focultatẽ atq; intelligentiã:cogitãde:co/ gnoſcende:diligendeq; diuinitatis inſe/ ruit:quos tamẽ creauit vt etiã pꝛe ſeipᷣis æum diligerẽt. Aptitudo eniĩ in pꝛedicta auctoꝛitate a beato Aug. appellat᷑ facul/ tas diligendi. Adueniente igit᷑ gra pa/ trie ipſi volũtati facit ipᷣam exire in actũ ſũme dilectiõis:ac per hoc facit experiri ⁊ guſtare:quoniã dulcis eſt dñs:⁊ ꝑ hoc mouet᷑ ad ipᷣm deum ſũme diligendũ: et in eo quietat᷑ ⁊ ſuper hocper cognitionẽ huius quietatõis certificat᷑ ꝙ in hac glo ria ꝑpetue manebit. Unde Berãñ. c. xij. de diligendo deo dicit: Cum introductꝰ fuerit ſeruus bonus⁊ fidelis in gaudiuz dñi ſui.⁊ inebꝛiatus ab vbertate domus dei.tunc enim ebꝛius miro quodãmodo oblitus ſui:⁊ a ſe velut deficiẽs penitus totus perget in deum.⁊ deinceps adhe/ rens vnus cum eo ſpũs erit: arbitroꝛ ꝓ/ phetam hoc ſenſiſſe cum diceret. Introi bo in potentiã dñi: dñe memoꝛaboꝛ iuſti cie tue ſolius. Item in eodem libꝛo dicit ꝙ ibidem quartus amoꝛis gradus ꝑpe/ tuo poſſidebit᷑: cum ſũme ⁊ ſolus diliget᷑ deus: qꝛ nec noſipᷣos viſi ꝓpter ipᷣm iam diligemus. O beatũ gaudium. O amoꝛ ſanctus ⁊ caſtus: O dulcis ⁊ ſuauis af/ fectus:O pura ⁊ defecata intentio volũ tatis. Sic affici ⁊ deificare eſt. Quomo/ do enim ſtilla aque modica multo infu/ ſa vino deficere a ſe cota videt᷑:vnde ⁊ ſa poꝛemvini induit ⁊ coloꝛem. Et quomo do ferrũ ignitũ⁊ candens igni ſimilimã fit pꝛiſtina ꝓpꝛiaq; exutũ foꝛma: ita ine/ bꝛiata illo amoꝛe ſuauiſſimo tota deifica ta erit et in denm tranſfoꝛmata: ⁊ tota a ſeipſa deficiens.Et qꝛ nil aliud appetere valebit:om̃is ſui deſiderij compos qͥſq; beatus in hcã pacem ⁊ qnietem perma/⸗ nebit. Ad hanc autem quietem per the/ ma noſtrũ aduocamur. ſcʒ Venite bene dicti patrꝭ ⁊c̃. Dixi quarto ꝙ hec erit fir tunc quieſcit ⁊ amplius circulariter non mouet᷑: ſic creatura rationalis cum im/ mediate a deo ſit creata cum ad ipᷣm re⸗ dit per gratiam ⁊ gloꝛiã tunc quieſcit:?- hoc eſt quod ipſe deus dicit Apocalip.i. Ego ſum alpha⁊ o.pꝛincipiũ⁊ fims.Et Pꝛouerb.xvi.ſcribu. Vniuerſa ꝓpter ſe⸗ metipᷣm operatus eſt deus. hic eſt finis noſter quẽ quottidie petimus:quẽ quot tidie deſiderare videmur: dum oꝛamus dicentes: Adueniat regnũ tuũ. Hoc re⸗ gnum petimus aduenire a xpᷣo nobis ꝓ⸗ miſſum xp̃ᷣi paſſione ⁊ ſanguine queſitũ vt qui chꝛiſto in ſeculo ante ſeruiuimus poſtmodũ cum ipſo regnante regnemus Bene autẽ regnũ celeſte petimus:qꝛ eſt gno eterno regnabimus. Sed oꝛantes nõ in fructuoſis nec nudis pꝛeciboad de/ um veniamus:qꝛ ſcriptũ eſt Matth.vij Non omnis qui dicit mihi dñe dñe: in⸗ trabit in regnũ celoꝝ. Multi enim ſicut dicit apkus ad Titũ.i.Confitent᷑ſe no/ ſe deũ: factis autẽ negant. Recoꝛdemur illius petitionis matris filioꝝ zebedei. Matth ij. vbi dici: Q⸗ acceſſit ad xᷣm mater filioꝝ ʒebedei cum filijs ſuis ado/ rans⁊ petẽs aliquid ab eo Qui dicit ei: Quid vis: Ait illi. Dic vt ſedeant bij duo filij mei vnus ad dexterã tuã: ⁊ aliꝰ ad ſiniſtrã in regno tuo. Reſpondẽs auꝰ –. tem leſus dixit: Neſcitis qͥd petatis.vbi ait Chꝛy. Res em̃ pᷣcioſa vili pꝛecio non cõparat᷑. Magnũ laboꝛẽ neceſſe eſt no⸗ bis impẽdere ſi volumus ad celeſtia re- gna guenire. Regnũ em̃ dei eſt pꝛimuʒ in intentiõe:ſed vltimũ in executiõe.Vñ Chꝛyſo.ſuꝑ illo verbo Matth. vij. Que rite pꝛimũ regnũ dei et iuſticiã eius.ait: Regnum dei eſt retributio bonoꝝ ope⸗ rum: iuſticia autem eſt via pietatis: per quam itur ad regnuʒ. Si ergo die 2 no⸗/ cte cogites qualis erit gloꝛia ſanctoꝛum yvel qualis erit interitus impioꝛũ.neceſ⸗ ſe eſt vt aut ꝓpter timoꝛem pene territus ma tentio ꝓpter cõpletam reditionẽ. Vt demus enim ꝙ dum circuimus faciẽdo circuluz redit ad pũctum a quo incepit: ⁊ terreſtre regnũ cui renũciauerimus re⸗ — — —— ————S——— — — — ——— — Gtörn 6440 itet m 1 isn is conon tno⸗ ſiate ninl, Di igll: pe/ eper 210, rum tins Quarta gloꝛia anime recedas a malo:aut ꝓpter deſideriũ glo/ rcis excitatus feſtines ad bonũ.Et ſi quo tidie cogitaueris que ſit iuſticia dei⁊ qð odit ⁊ quod amat ipla iuſticia oſtẽdet ti bi vias ſuas:nam iuſticia ſicut odientes ſe fugit:ſic amantes ſe ſequit᷑ hec Chꝛy. EVlide ergo ſi vis redire ad pᷣncipiũ tuuʒ ad deum tuũ vt ſequaris iuſticiã:quoni am hec eſtvia que te ducet ad regnũ eter nũ ad quod cũ redieris ſecurus es ꝙ nũ/ ᷓ; exibis xpᷣo dicente Joh̊.vi. Eum qui venit ad me nõ eijciam foꝛas. Ad hanc igit᷑ ſecuritatẽ ⁊ regnũ perpetuũ inuita/ mur per verba aſſumpti thematis. EUe/ ulte benedicti ⁊c. QHartagloꝛia ani gq me in regno celeſti eritverum gaudiũ ⁊ leticia. De hac autẽ leticia ſiue gaudio querũt docto.⁊ ſpeci aliter Richar.de me.vil. diſtin. xliiij. uij. Vrcrũ in volũtate beata ſit ideʒ realiter fruitio ⁊ gaudiũ. Er reſpõdẽdo ait. OQ⸗ fruitio ⁊ gaudiũ beatoꝝ nõ ſunt realuer igdeʒ. Illa eni fruitio eſt ſummo bono cla re:viſo ꝑfecto amoꝛe inherere ꝓpter ſeip/ ſum. Amoꝛ autẽ gaudiũ nõ eſt. Cauſat enĩ gaudiũ ex amati boni pᷣſentia vñ bea toꝝ gaudiũ eſt aliqua ſpiritualis paſſio in volũtate cauſata ex ꝑſecto amoꝛe ſũmi boni per claraʒ viſionẽ ⁊ ꝑfectã dilectio nez vniti aie ſeu ſibi pᷣſentis:hec Richar. Einde videmus ꝙ mater tenerrime di⸗ ligens filium:nõ gaudet etiã ſi ipᷣmvide at ⁊ habeat pᷣſen teʒ ⁊ ferat᷑ actua liter in amoꝛẽ alias impedita ab hmõi gaudio ꝓpter aliquã infirmitatẽ. Hoc exemplũ clare manmifeſtat dilectionẽ et gaudiũ nõ eſſe ideʒ. In illa tamẽ magniſica gloꝛia mihil poterit impedire quin ex dilectio/ ne ꝑfecta ſequit᷑ maximũ gaudiũ Vnde ideʒ doctoꝛ q ſtione ſequẽti recitat duas opiniones. Vnã que dicit ꝙ qᷓ;uis gau/ diũ beatoꝝ ſit beatitudinis quoddã ac/ cidentale cõplementũ ab ipᷣa bearitudi/ ne inſeparabile per quãcũq; virtutẽ crea tam:tamẽ non eſt de eſſentia beatitudi/⸗ nis: cſſentia em̃ beatitudinis cõſiſtit in ꝑfecta cõiunctiõe creature rationalis cſi deo:gaudiũ autẽ beatoꝝ nõ eſt de ratiõe huius cõiunctionis cuʒ non ſit viſio nec fruttio. Hec eſt ſumma ſecuritas:de qua dictũ eſt: ſed eſt aliqͥd cauſatũ ex iſtꝭ Vn de eſt ꝑ ſe effectus beatitudinis de neceſ ſitate cõſequẽs ad ipᷣam:hec ille.Exem/ plum videmus de igne de cuius eſſenua nõ eſt caloꝛ:ſed tamẽ ſequit᷑ de neceſſita/ te nature ad ipᷣm. Aliam autẽ opinionẽ recitat di.ꝙ alijs videt᷑ ꝙ gaudiuʒ ſit de eſſentia beatitudinis:quia eſt de ratione ꝑfecte vnionis volũtatis cũ ſummo bo / no. Voluntas em vm tur ſummo bono non tantũ mouẽdo ſe immediate in ibᷣm ꝓpeer ſe qui motus eſt amoꝛ fruens: ſed etiã ĩmediate patiendo ab eo que paſſio eſt gaudiũ.Que iſtarũ opinio nũ ſitveri oꝛ pꝛo nũc nõ diffinit: ſed hoc certũ ſit ꝙ in illa cõtunctione et vnione aie nr̃e ad deum erit ſumma delectatio Franciſcus de marchia in fine.iiij.ſuꝑ ſnias dicit cũ pꝛima opinione ꝙ beatitudo nõ cõſiſtit dilectõe:quia ipſa eſt paſſio cõſequẽs in actuʒ dilectiõis. Hec ille. Hoc vtiq; gau Euacuãs gaudiũ mundanũ. Inebꝛians ſubiectũ humanũ- Non generans vllum faſtidiũ. Sed ſatans hominis ſtudiũ. Piꝛimo diti ꝙ hoc gaudiũ euacuahit gaudiũ mundanũ:ĩmo qui gaudent hic lllic gaudere non poterũt:hi ſunt de qui buſ dicik Sap̃.ij. Nenite fruamur bonis que ſunt ⁊ vtamur creatura tanqᷓ; in iu/ uentute celeriter vino pᷣcioſo et vnguen: tis nos impleamꝰ et nõ pᷣtereat nos flos tempoꝛis. Coꝛonemus nos roſis anteqᷓ; marceſcãt. Tales ſunt mũdani qui eſti⸗/ mant hoiĩes ſolũ ad hoc factos vt hic ac⸗ cipiant cõſolationes ſuas. De qͥbus eo/ dem lib̊. Sapᷣ xv.dicit᷑. Eſtimauerũt lu ſum eſſe vitã noſtrã ⁊ conuerſationẽ vite compoſitã ad lucrũ ⁊ opoꝛteret vnũ quẽ q etiã ex malo acquirere. O gaudium mũdi quot hoĩes de illo ieſtimabili gau dio nõ curãtes decipis: quot ad inferna deducis nouit deus:iĩmo ſunt adeo fatui / Quarta gloꝛia anime duʒ nil aduerſi: nil mali tẽpoꝛalis eis euenit:dicũt ſe a deo diligi no cõſideran tes ulud. Act᷑.xiiij. Der multas tribula/ tiones opoꝛtet nos intrare in regnu dei. Et.i. Pe.iiij. Si iuſtus quidã vix ſaiua/ bitur impius:⁊ peccatoꝛvbi parebũt.Et vereullud exemplũ in vita beati ambꝛo/ ſij ſcriptũ eſt bene memoꝛie cõmedandũ Hã ibi legimus ꝙ cum ipſe ambꝛoſius romã ꝑgeret:⁊ in q̃dã villa tuſcie apud quendã hominẽ nimiũ locupletẽ hoſpi⸗ tatus fuiſſet iliũ hominẽ ſuper ſtatu ſuo ſollicite inqͥ ſiuit. Cui ille reſpõdit.Sta tus meus dñe bene felix extitit ⁊ gloꝛio/ ſus:ecce em̃ diuitijs habũdo ĩfinitis: ſer uos⁊ ancillas qᷓ; plures habeo:copioſaʒ filioꝝ ⁊ nepotũ turbã poſſideo ⁊ oĩa ſem per ad votũ habui:nec vnq; mihi aliqͥd aduerſam accidit vel qð cõtriſtaret eue/ nit. Qõ audiens ambꝛoſius vehemẽter obſtupuit:⁊ his q ſecũ in comitatu erant dixit Surgite⁊ hinc qᷓ;citius fugiamus: quia dñs nõ eſt in loco iſto:feſtina te nec in fugiẽdo moꝛã facite: ne hic diuina vl tio nos cõpꝛehẽdat et in iſto pariternos inuoluit.Cũ ergo fagerẽt ⁊ al ꝓceſſiſſent ſubite ſe terra aꝑuit ⁊ homi/ nẽ illum cũ vniuerſis que ad illũ ꝑtine/ bant:ita abſoꝛbuitvt nuiliũ inde veſtigiũv remaneret.Quod cernẽs ambꝛoſius di xit.Ecce fratres qᷓ; miſericoꝛditer deus parcit cuʒ aduerſa tribuit:⁊ ſeuere iraſci tur cum ſemꝑ ꝓſpera elargit᷑. In eodem autẽ loco fouea quedã pꝛofundiſſima re mãſiſſe dicit᷑:que vſq; hodie in huius te/⸗ ſtimoniũ ꝑſeuerat. O qᷓ;tum igitur pe/ riculũ omnia huius mũdi pꝛoſpera: om nia gaudia ⁊ vana habere ad nutũ Que ramus igitur gaudere in futuro:⁊ſi gau dere hic velimus gaudeamus oẽs indo mino iuſte viuẽdo:deo noſtro obediẽdo: quia ex hoc gaudio imperfecto ad illud gaudiũ perfectũ trãſibimꝰ. nde apłs Philip.iiij. Hoc duplex gaudiũ inſinu/ ans alt. Gaudete in dño ſemꝑ ſcʒ hic bo na vſq; in finẽ cõtinuando: iterum dico fandete ua i diceret ex hoc gaudio q̃ ona agitis iu gaudiũ perfectuũ tranſibi/ iquantu lũ tis. Et chꝛiſtus dicit diſcipulis ſuis. Je han. xvi. Amen amẽ dico vobis:qꝛ plo/ rabitis ⁊ flebitis vos:mũdus aute gau⸗ debit:vos autẽ cõtriſtabimini:ſed triſti cia veſtra vertet᷑ in gaudiũ Hoc eſt gau dium plenũ atq; perfectũ quo omne gau dium euacuabit᷑ fatuũ ⁊ mundanũ. Ta les beati ſemper gaudebunt in dno. Ad hoc igitur gaudiuʒ vocamur: cum dicit in themate. Venite benedicti⁊c̃.Secũ/⸗ do dixi ꝙ hoc gaudiũ adimplebit ſubie ctum humanũ dicente pꝛopheta de ſan⸗ ctis et electis exiſtẽ tibus in gloꝛia. Ine bꝛiabunt᷑ ab vbertate domus tue et toꝛ. volupta.tue potabis eos.Nð exponens Nicola.de lyra ait. Inebꝛiabũt᷑ id eſt ſa- turabunt᷑ ab vbertate do.t.id eſt domus celeſtis gloꝛie ⁊ toꝛmẽ.volupta.t.po.eos Hoc inquit additur ad oſtendendũ per fectionem refectionis gloꝛie: quia apud nos refectio perficitex cibo et potu.hec ille. Et bens inebꝛiari dicunt᷑: quoniã be axitudo conſiſtit in perfectione comple/ tiſſima. Ibi enim homo erit completiſſi/ mus in moꝛibus:in ſeientijs:⁊ in delici⸗/ is. Quelibet enim potentia habet ibi ſu um perfectiſſumũ complementũ:naʒ in // tellectus eſt perfectus in ſcientijs: volũ⸗ tas in delicijs:iraſcibilis in eminentijs Eſt enim rationalis que tendit ad ve/ rum:⁊ ideo perficit᷑ in veritate ſcientiaꝝ ↄcupiſcibilis que tendit in bonũ:⁊ ideo eſt ibi bonitas om niũ deliciarũ:iraſcibi lis que tendit ad arduñ:et ideo eſt ibi ar duitas omniũ dignitatũ:honoꝛũ:⁊ emi nentiarũ:et ita gaudio ⁊ leticia comple- bitur creatura rationalis:hoc eſt ꝙ ſum/ me deſideramus ſcʒ delicias ⁊ gandẽter viuere. Si enim ſpes futuroꝛũ bonoꝛus eſt homini maxima delectatio:quid erit 7 quãta ipſa delectationis poſſeſſio. T᷑lte re mirabilis ineſtimabilis erit illa dele⸗ ctatio. Sic igitur viuamus vt hanc de⸗ lectationẽ hoc perfectiſſimũ gaudiũ ha⸗ beamus. Nunc igitur nõ delectemur in malis delectationib: quibus diuerſumoꝛ de homines a diabolo capiuntur. Dici⸗ tur eniʒ Geneſis.iij. Vidit mulier ꝙbo e ile u; erit ele he/ ha in no⸗ bo num eſſet lignũ ad veſcendũ:⁊ pulchꝛuzʒ oculis:aſpectuq; delectabile:tulit de fru ctu illi?ꝛ comedit:deditq;viro ſuo. Hoc fuit lignũ de quo ꝓhibitum fuerat ade ne comederet:contra quod faciẽtes pᷣmi parentes:quiasdelectati ſunt paradiſuʒ ꝑdiderunt.O deus quot hominib⸗ dele ctationes carnis:delectatiões mũdi:ve/ ſtium oꝛnatus in viris et mulierib erũt cauſa damnationis.Ideo dicit᷑ Luẽ.vi. Ve vobis diuitibus qui hic habetis cõ ſolationẽ veſtram:ve vobis qui ſaturati eſtis:quia eſuri.⁊c̃.ve vobis qui ridetis nunc: quia lugebitis ⁊ flebitis. Delicie eni mũdi licet in pᷣncipio ſunt dulces:in fine vero ſunt amare nimis. Ideo dicit. Joh. apoca.ca.xviij. Quantũ gloꝛifica/ uit ſe ⁊ in delicijs fuit tm̃ date ili toꝛmẽ tum. Oelicie em̃ ſunt laquei diaboli qui bus quaſitotus mundus capit᷑ ſicut ad oculũ videmus:vnde ſimiles ſumus al - ⁊i J in illa gloꝛia ſicut angeli dei. Et hoc eſt lecibus qui vbicũq; lumẽ viderint ibidẽ taliter delectant᷑ ꝙ illuc cõcurrunt⁊ capi untur.Fugiamus igit᷑ has delectatiões 2 inq ramus illam ſupernã delectationẽ que nõ habebit finem. Illa em̃ eſt ꝑfecta delectatio que acquirit᷑ vias vite inſeq̃n do:vnde Beta. oras mihi fe. vi. vite adim.me.le.cũ.vul.t.d.in.d.t.v.in finem Ad hãc igit᷑ delectationẽ inuitamur cuʒ dicit᷑ nobis. Venite bñdicti ⁊ c. Tertio dixi ꝙ hoc gaudiũ ſiue delectatio nõ ge/⸗ nerat vllũ faſtidiũ. Hec em̃ eſt vna diffe rentia inter gaudia ⁊ delectationes mũ di ⁊ paradiſi:quia hec gaudia mũdi tã/⸗ dem faſtidiunt:⁊ diſplicentiã generant. Vlidemus em̃ ꝓ ſi quis gaudeat in deli cijs carnis vtpote in bibedo et comedẽ/ do qᷓ;tumq; cibi ſint boni vel vina opti/ ma finaliter vertunt᷑ in nauſeam: immo poſſunt nocere ad moꝛtẽ.Conſidera om nia alia in quibus homines ſolent gau/ dere ⁊ letari ſiue ſint honoꝛes:ſiue digni tates:cantus:coꝛce:⁊ cetera huiuſmodi omnia habent finem triſtem. Pꝛouerhᷣ. xiiij. Riſus doloꝛe miſcebitur:⁊ extrema gaudij luctus occupat. Gaudiuʒ autẽ et — ⁊ hanc delectationem ſpiritu diuino faci erit verun gaudiũ et leticia delectario gloꝛie celeſtis nunqᷓ; diſplice/ bit:ſed ſemper placebit:immoviſio dei ⁊ delectatio erunt tante complacentie ⁊ de lectationis ꝙ vt dicit pe.ca.i pᷣma cano. Jpſe deus eſt in quem deſiderant ange/ li pꝛoſpicere. Sed querit gloſa. Cur cer⸗ nere deſiderant cuius faciẽ cernere nun/ qᷓ; ceſſant. Et ſoluit ipſa glo.quia contẽ p latio diuine pꝛeſentie ita angelos bea./ tificat vt eius viſa gloꝛia ſatiẽtur ⁊ eius ſemper dulcedinem quaſi nouam inſati abiliter ſiue infatigabiliter eſuriant. Et Gregoꝛius.Celeſtes delicie habite ap/ petitum excitant:terrene autẽ faſtidium generant. Eccleſiaſti.xxiiij.Qui edunt me adhuc eſurient:pꝛopter hoc dicit ſpõ ſa. capitulo.v.ꝙ ſponſus eius eſt totus deſiderabilis:et Heſter vltimo. Valde admirabilis es domine ⁊ facies tua ple na eſt gratisͤrum. Hoc etiam conueni/ ⁊ ipis hominibus beatis quando erunt multum difficile nobis ad intelligendũ ſcilicet eſſe in tanta delectatione et nun/ qᷓ; faſtidiri:ſed ſemper iocundiſſime illxa poſſidere: ſed ita eſt certitudinaliter: qꝛ galiter nõ eſſer ſumma felicitas ſi aliquid triſte poſſet illic accidere. Hoc gaudiuʒ ente intelligẽs regius pꝛopheta ait.Gu⸗ ſtate ⁊ videte quomã ſuauis eſt donunꝰ. Vbi ait Nicolaus de lyra: quaſi dicerer per experimentum poteſtis pꝛobare quo niam ſuauis eſt dominus. Et lo quitur ad modum hominum dulcedinem vini pꝛobantium:quia pꝛimo modicuʒ degu ſtant ⁊ ex hoc cognita eius dulcedine al/ liciuntur ad amplius guſtandum. Sic homines deuoti percipiẽtes aliquid de dulcedine dei alliciuntur ad ampliuſgu ſtandum. Aduertendũ tamẽ ꝙ pꝛoban/ tes dulcedinẽ vini illud modicũ qð pꝛe/ guſtant ſuꝑ linguã diu retinẽt.Sic ſen⸗/ tientes diuinã dulcedinẽ debẽt eã q; dru poſſunt retinere:qꝛ hoc eſt quoddã pᷣlu/ diũ beatitudinis future:ꝓpter ꝗð ſequit᷑ HBeatus vir qui ſperat in eo. Talis em̃ erit verum gandium et leticia pᷣguſtatio diuine dulcedinis auget ſpeʒ future beatitudiniſ.Et licet apud homi nes nimia familiaritas aliqñ pariat co⸗ temptũ: talis tamen familiaritas dei ad hominẽ qua ei cõmunicat in pᷣſenti vita ſuam dulcedinẽ: magis auget reuerẽtiã filialẽ hoĩs ad deuʒ:ideo ſubif᷑. Timete dñm.o.ſ.e.q.n.eſt in o.t.e. Et hoc eniʒ ꝙ ſentiũt i ſe diuinã pᷣſentiã: mode pᷣdicto ſufficit eis ꝓ ommi bono: imo alia bona eis deſipiũt: mſi quãtũ neceſſitas exigit hec de lyra. Si igit᷑ deus tantũ ſapit in via quid faciet in patria cũvidebit᷑ facie ad faciẽ. Hec igit᷑ ſumma delectatio nũ qᷓ; faſtidiẽs: nunqᷓ; diſplicens:ſed ſemꝑ qua ſi noua reficiẽs huius nõ erit finis O deus meus qͥd nobis ſaperẽt oĩa hec mũdi gaudia:he delectatiões qͥbus tan tum adheremus. Certe hec oĩia reputa/ remus velut amara:⁊ diceremꝰ cũ apło Phitł iij. Que fuerũt mihi lucra hec ar/ bitratus ſum ꝓpter xpᷣm detrimenta. Et vere ſi hanc maximã delectationẽ bene attẽdamus:ea que pntamus lucra vrab undare diuitijs honoꝛib ⁊ delitijs mun di reputabimus detrimẽta ⁊ inepta.iðo ſequit᷑. Oia inquit paulus eſtimo detri/⸗ mentũ eſſe ꝓpter eminentẽ ſciẽtiam ieſu xpᷣi dñi mei: ꝓpter quẽ oĩa detrimentũ fe/ ci ⁊ arbitroꝛ vt ſtercoꝛa vt xpᷣm lucrifaci am. Quia ibi ſcʒ in xpᷣi viſione erit ſum/ muʒ gaudiũ ad qð vocamur per thema ꝓoſitum. Venite bñdicti 26. Quarto dictũ eſt:ꝙ ibi quieſcit hominis ſtudiuʒ Studiũ eſt vehemẽs a nimi applicatio ad aliqᷣd ꝑagendũ.Cõmnniter em̃ hoĩs ſtudiũ ⁊ applicatio tam per intellectũ qᷓ; per voluntatẽ eſt ad hoc qð pᷣceteris deſi deramus qð deſideriũ ſi compleat᷑ dele/ ctat aiam. Pꝛouer.xiij. Oẽs autẽ hoies vt diein; mo Methaphiſice naturaliter ſcire deſ 2 rationalis deſiderat ꝑuenire ad gaudiũ eter nũ dicẽte ꝓpheta.Quẽadmodũ deſi/ derat ceruus ad fontes aquarũ ita de.a. m.ad.t.deus. Si.a.m.ad.d.ſon.vi.Jdeo oẽs debemus ſtudere ⁊ cẽm diligẽtiam apponere vt ad id qð deſideramꝰ attin/ iderant ꝑfici ẽ maxime cteatura gamus. Sed quomõ verũ eſt ꝙ ſuꝑ om nia deũ videre in gloꝛia deſideremus:et cũ eo gaudere cũ paucos ad hoc ſe diſpo nere per vitã videamus. Ad hoc ait Ri char.de media vil.di.xlix uij.i.q ij.pnci⸗ palis Oꝛ beatitudo dupliciter poteſt cõ ſiderari in generali inqᷓ;tum eſt bonũ q dã ſufficientiſſimũ:vel in ſpeciali ſcʒ in/⸗ q;tum cõſiſtit in clara dei viſione ⁊ imꝑ fecta eius dilectione⁊ gaudio:qð habet᷑ de dei bonitate pᷣſenti per clarã eius viſi oneʒ ⁊ imperfectã dilectionẽ Pꝛimo mo do beatitudo eſt oibus hominibꝰ nota. Quilibet em̃ ſcit qͥd eſt bonũ et quid eſt ſufficientiſſimũ. Secundo modo nõ eſt oĩbus nota:vnde nõ oẽs eam appetunt: ſed pᷣmo modo oẽs eaʒ appetũt:qꝛ axpe/ titus eius naturalis eſt. VUn Augu.xiij. de tri. ca.viij. Dicit ꝙ ad a ppecendũ bea titudinẽ natura cõpellit cũ ſumme bonꝰ ⁊ ĩmnutabilis ei beatus creatoꝛ hoc indi/ dit. Dicit etiã glo.ſuꝑ illud ps. Beata gens ꝙ animus eſt naturaliter capax be atitudinis:nulla aũt creatura capax na turaliter alicuius boni derelicta om̃i na turali inclinatione Boñ.in.iiij.di.xlix.q. ij. Ad hoc idẽ inquit. Duo ſunt que faci unt appetitũ ſcʒ cõueniẽtia ⁊ indigentia ODm igit᷑ aia rationalis creata eſt ad dei imaginemꝰ⁊ ſimilitudinẽ facta eſt capax bom ſufficiẽtiſſimi: ⁊ ipſa ſibi nõ ſufficit cũ ſitvana ⁊ deficiẽs:ideo dico ꝙ veram beatitudinẽ appetit naturaliter. Et ſeqͥ/ tur. Oẽs ergo habẽt appetitũ: beatitu/ dinis vere in generali ⁊ habẽt cognitio/ nẽ in generali. Oẽs em credũt ꝙ beati⸗/ tudo ſit bonũ qð ſufficit:⁊ oẽs illud appe tunt in ſpeciali vero qñ a ſſumit᷑ hoc ſuf/ ficere ſcʒ honoꝛẽ vel potentiã errat cog/ nitio ⁊ declinat affectio. Eſt ſimile de eo quivult emere aurũ ⁊ fruſtuʒ auri credit eſſe auricalcũ. Si q̃ras ab eo quid velit emere.reſpõdebit:aurũ. Si q̃ras qð fru ſtum? Reſpõdebit ꝙ hoc:demõſtrato au ricalco. Similiter ſi ab auro q̃ras vtruʒ appetat beatitudinẽ verã ⁊ velit habere eſpondebit ꝙ ſic. Si q̃ras quid velit vtrũ paradiſum vel denariũ: Reſpõde⸗ ina N geſal enns iüdei er ſiftt ſeram Etſe/ tit⸗ nito beard oppe e tut⸗ cog deeo Necit pell öfiu o nz; bene velt ℳ0 Quinta gloꝛia anime bhit denariũ. Et hulꝰ rõ eſt: qꝛ hic credit ſufficientiã:⁊ ibi non eſt. Si queras quõ rognoſcit ĩ generali:dico ꝙ innata eſt il/ la cognitio. Si queras ꝑ qd. Dico ꝙ ſuf ficentiã noſcit ꝑ indigẽtiã. Si oꝓpponas ſeruatio nõ eſt via cognoſcẽdi habitũ. bicendũ ꝙ eſt quedã indigẽtia oĩne pꝛi⸗ uans quedã diſponẽs ⁊ inclinãs.⁊ hec ẽ rõ cognoſcẽdi.vñ ſi materia haberet po/ tentiã cognoſcẽducognoſceret vtiq; foꝛ/ mamiud quã inclinat᷑ ⁊ diſponitur. Hee Bona. Sed vere ꝑ fidẽ aliã habemꝰ co/ gnitionẽ de vita eterna.Scimꝰem̃ ꝙ re⸗ ſurgemus:⁊ in coꝛꝑe⁊ in aĩa ſił in illa ce leſti głia ꝑpetuo manebimꝰ Sicut pius dicer᷑ cũ dei vnione coꝛpoꝛis ad aĩiam tra ctabimꝰ:quare ſtudiũ nr̃m etvehemens appli eatis debet eſſe in nobis:circa q̃ du/ mur ad hoc gaudiũ qꝛ finis iponit neceſ ſiitatẽ his que ſũt ad ſinẽ. Hoc eſt dictũ ꝙ ſi fineʒ nrᷣm que eſt głia eterna velimꝰ aſſeqͥ opoꝛtet nos ſollicite pꝛudẽter⁊ attẽ te ſcire oĩa ex ea que ſũt gaudij huiꝰ me/ dia acqͥrẽdi.Sicut em̃ videmꝰ ꝙ ignis qꝛ axpetir ſurſum eſſe. ideo ſemꝑ aſcẽdit ⁊ tendit ſurſum.ita ⁊ nos ſi deſideramꝰ vere ⁊ nõ ficte ganan paradiſi. debemꝰ ſemꝑ faciẽ coꝛdis nr̃i hie ſurſum: qꝛ illa gaudia ſunt deſiderabilia ſuꝑ aurũ? la/ pidẽ pᷣcioſum:multũ et dulcioꝛa ſuꝑ mel ⁊Z fauũ.vr dicit pẽ. Ceruus eniĩ calefactꝰ in venatõe nõ cõſueuit ſiſtere ĩ riuulo:ſci ens ꝙ ibi ad plenũ nõſpoſſet recreariſed currit vſq; ad fontẽ fiue ad lacũ aq̃ abũ/⸗ dãtẽ:vbi ꝑfecte recreat᷑ ⁊ refrigerat᷑. Sic vyere deſideriũ nr̃jm nõ debʒ eẽ ad riuulũ bonoꝝ mũdi:qꝛ ibi nulla eſt ſatietas.ſed celeriter debem currere:⁊ a iuuẽtute in/ cipere hmõi curſuʒ:qꝛ neſcimꝰ qñ moꝛie mur.debemꝰ inqᷓ; currere ad fontẽ para/ diſi:vbi ꝑfecte poterimꝰ recreari vt poſ/ ſivms dicere cum ꝓpha: Perfecit pedes meos ta nq; ceruoꝝ:⁊ ſuꝑ excelſa ſtatuẽs me. In hoc ſiles eẽ debem? ona gro: qᷣ eſt aſinꝰ ſilueſtris:qͥ q;; multũ ſitiat:nunqᷓ; tũ vult bibere aquam turbidã:ĩmo expe/ ctat clarã: luxta illõ pẽ. Expectabũt ona gri in ſite In q̊ ꝓeuldubio inſtruimur ꝙ ſitis ⁊ ardoꝛ deſiderij nr̃i nunqᷓ; debet bi bere aquas turbidas voluptatis carnis ⁊ mũdi:qꝛ nõ ſatiant:ſed aquas claras⁊ mũdanas gr̃aꝝ ⁊ głie:qð eſt cõtra pctõ/ res imũdos:qͥ magꝭ deſiderãt aquã tur bidã huius mũdi.de quib Ro.i.Tradi it eos deus in deſideria coꝛdis eoꝝ ⁊c. Abſtinete g̊ vos a carnaliby deſiderijs que milicant aduerſus animã.i. Pet. ij. Et ſtudete ꝑuenire ꝑ bona opera ad i⸗ lud regnũ:vbi hmõti deſideriũ ſa turabit᷑ ⁊cõplebit. Nam ad hoc excitamur ꝑ the ma noſtrũ:cum di: Venite bñdicti ⁊c. Vinta gloꝛia ani ꝗ mei celeſti patria erit oiuʒ re mfrf abũ dantia. Oauari qᷣ tãtũ deſideratis abũdantiã auri ⁊ argẽti.O ſuꝑbi qͥ deſideratis ſublimitatẽ bonoꝝ ⁊ dignitatũ. O voluptuoſi guloſi ⁊ carna/ les qͥ deſideratis ſaturari bonis vinis:⁊ pᷣcioſis cibis dimittite hec fatua que ve⸗/ re nõ ſatiant:ſec cito ſinẽ habẽt: ſicut di/ ctũ eſt pꝛius. Attẽdite g̊ ad hãc gleꝛiã: qꝛ ibi abũdabitꝭ oĩbs bonis pᷣcioſiſſimis de hac abũdãtia ait ꝙ ha in põ. Ego di xi in abũdãtia mea:nõ moueboꝛ in eter/⸗ nü.Sed notandũ eſt:ꝙ ſicut abũdantia floꝛum in arboꝛe eſt cauſa abũdantie fru ctum:ita abũdantia virtutũ ⁊ gratiaruʒz eſt cauſa abũdantie gaudioꝝ. Ideo ait chꝛiſtus Matth̊.v. Niſi abũdauerit iu- ſticia veſtra pluſqᷓ; ſcribarũ ⁊ phariſeoꝝ non intrabitis in regnũ celoꝝ. Ita econ/ tra erit abũdantia penaꝝ:quia ſicut hic abũdauerũt in culpa:ita in inferno abũ/ dabunt in pena.ps. Retribuet abũdan/ ter: ſeʒ deus facientib ſuperbiã. In celo igit᷑ erit abũdantia omniũ bononꝛ. Ex obiecto omnia cõtinente. Ex ſubiecto omnia poſſidente. Ex ꝓximoꝛum ſociatione. Ex optimoꝝ cõparatione. ,Piꝛlmo igit᷑ erit abũdantia omniũ bo/ noꝝ ex obiecto.i.ex deo qui omnia conti nex bona. Unde aptus ad Ephe.ij. ait: Deus autẽ qni diues eſt in miſcdia pꝛo⸗ pter nimiã charitatẽ ſuã qua dilexit nos cum eſſemus moꝛtui in pecis noſtris qui vluificauit chꝛiſto cuiꝰ gratia ſumus ſal uati ⁊ cõreſuſcitanit⁊ cò ſedere fecit in ce leſtiby in chꝛiſto ieſu: vt oſtenderet in ſe/ culis ſuperuenientib abũdantes diuiti as gratie ſue. Diues ergo deus in ſe:di⸗/ ues.i.copioſus fuit in miſcðia:qꝛ ꝓpꝛiuʒ eſt eius miſereri et parcere ꝓpter nimiaʒ charitatẽ ſuã: ⁊ non ꝓpter merita noſtra cum eſſemus moꝛtui pctis⁊ filij ire:id eſt nati in pctõ oꝛiginali cõuiuificauit nos chꝛiſto:nos ſi ſcʒ⁊ cõreſuſcitauit ſimiliter in ſpe.⁊ con/⸗ ſed ere etiã fecit in ſpe.vt oſtenderet poſt hoce ſeculũ diuitias gratie ſue.i.om̃ia bo na celeſtis glorteculu⸗ ipſe eſt pꝛemiuʒ. Vnge alph 2 eſt diues maius. Et rationẽ reddit cõ/ mentũ eiuſdeẽ ꝓpoſitõis dicens: Illa res diues magis que influit ⁊ nõ fit influxio ſuper eam per aliquẽ modoꝝ:relique au tem que ſunt intelligibiles aut coꝛpoꝛee ſunt:non diuites per ſeipᷣas:ime indigẽt vno de influente ſuper eas bonitates: et omnes gratias. Hec ibi: Has diuitias diuine maieſtatis melius videbimꝰ cuʒ ipſas poſſidebimꝰ: cum deũ habebimꝰ quoniã nunc hec a nobis ſunt abſcondi ta:ſed per fidem⁊ ſpem certã:ſi bene ege rimus quaſi iam poſſidemꝰ. Sicut mer catoꝛ cum iam emit ⁊ ſoluit aliquaʒ rem pꝛecioſam:licet nõdum pꝛincipaliter ha beat:reputat ſe illã rem habere:et maxi/⸗ me ſi ſit certus ꝙ ab aliquo nõ poſſit im/ pediri eius pᷣncipalis poſſeſſio. VUere de us adeo eſt diues:⁊ omnib bonis abun/ dans:vt ſi mille mũdos cogitaremus: ⁊ illos haberemus ĩ dño.talis poſſeſſio ni/⸗ hil eſfet cõparatiue ad diuittas diuie bo nitatis:quoniã finiti ad infinitũ nullam eſt ꝓpoꝛtio. Non igit᷑ aponamus coꝛ no ſtrum ad diuitias huius mũdi que impe diunt ab eternis diuitijs:quoniã ſcriptũ eſt Match. xix. Facilius eſt camelũ ꝑ fo/ ramen acus tranſire:q; diuitẽ intrare re gnum celoꝝ. Sed hoc mirabiliterviget s ſibi ꝑ fidem foꝛmatã incopa rando:cuilus gratia ſumus ſaluati in ſpe le alphozabius lib.de cauſis ꝓpoſi/ tione.xx.ait. Pꝛimũ eſt diues per leipᷣm uinta gloꝛia anime cum plures diuites ſint ſaluati m fide)ez noſtrã. ⁊ in veteri teſtamento ⁊ in nouo. Noõne legimꝰ plures reges ſanctos eſſe: vt Henricũ imperatoꝛẽ:⁊ Ludouicũ re gem frãcie.⁊ alios młtos.Quid eſt hoc igit᷑ ꝙ a chꝛiſto dicit᷑: facilius eſt ca. ⁊ c. min pꝛimũ eſt impoſſibile.ſ.camelũ trãä ſire per foꝛamen acus:ergo ⁊ ſᷣm Chꝛyk. ſuper Match. dicit: Appoſitio diuitia g maioꝛẽ apponit flãmaʒ:⁊ vehemẽtioꝛ fit cupido.Et qꝛ cupiditas eſt venenũ cha⸗/ ritatis. ideo poſſeſſio diuitiaꝝ reddit ho minẽ difficilẽ ad ꝑfectionẽ acquirẽdam.,. Vnde ille iuuenis:cui dicit xps.Si vis Efectus eſſe.i.aſcendere ad ſtatũ ſalutis neceſſariũ. vade cõtẽnendo omnia tẽpo⸗/ ralia:⁊ vende que habes⁊ da pauꝑibus Iter deum: qꝛ abijcere tẽpoꝛalia ꝓpter oſtẽationẽ nõ eſt meritoꝛiũ.ſicut aliqui philoſophi fecerũt:⁊ hahebis theſauruʒ in celo:⁊ veni ⁊ ſeq̃re me. In ſequela eni chꝛiſti per operã charitatis cõ ſiſtit perfe ctio pꝛincipaliter. A paupertate aũt vo luntaria inchoatiue per modũ remouẽ/ tis ꝓhibens: qꝛ per hoc aufert᷑ cura tem · poꝛaliũ que impedit animũ dilectõe dei. ⁊ diſponit᷑ animus ad libere deo vocãdũ Cum aut᷑ẽ audiſſet verba chꝛiſti adole/ ſcens abijt triſtis: qꝛ nimis amabat polſ- leſſiones terrenas vel pluſq; talem perre ctionẽ.⁊ idzo nõ porerat ad ꝑ fectionẽvo lũtarie pauꝑtatis a ſcendere.Et ideo di cit chꝛiſtus: Amen dice vobis:qꝛ diffici⸗ le diues intrabit in regnũ celoꝝ. Mach. xix. Non dicit ꝙ ſit impoſſibtle:ſed diffi cile eſt diuitias poſſidere:⁊ non teneri ni mis amoꝛe earũ.qꝛ ſᷣm ꝙ dicit Augꝰ.in epta ad Paulinũ. Bona terrena diligũ⸗ tur artius adepta qᷓ; cõcupita. Aliud eſi᷑ enim velle incoꝛpoꝛare que deſunt.aliud lam incoꝛpoꝛata diuellere. Illa enim ve/ lut extranea repudiant᷑.iſta velut mẽbꝛa pꝛeſcindunt. Reddunt ergo hominẽ dif ſicilem ad perfectionẽ acquirendã: non tamen faciũt impoſſibilẽ: quia abꝛaam fuit perfectus:vt habet᷑ Geñ.xvij Jdeo diciẽ Eccli. xiij. Beatus diues qui innz tus eſt ſne macula: 2 qui poſt aurum nõ — — — a/ lbe ni⸗ Uis ſho/ erit omnium rerum abũdantia abjjt: nec ſperauit in pecunie theſauris. Quis eſt hic ⁊ laudabimus eum. Qua/ ſi diceret. Vix:⁊ cum difficultate inneni tur. Ex quo patet ꝙ non loquit᷑ de quo/ cunq; diuite: ſed de diuite cõſtituente fi/ nem in diuitijs: ꝓpter qð apłus Colloẽc̃. iij. Vocat talem diuitem auarũ:⁊ auari/ ciam dicit eſſe ſeruitutẽ idoloꝝ: id eſt ſi/ milis eſt idolatre ꝓ quanto auarus colit pecuniã ſuã ſtudioſe. Talis fuit ille di/ ues:de quo dicit Luce.xvi. Moꝛtuus eſt diues: ⁊ ſepultus eſt in inferno: ⁊ factuʒ eſt vt moꝛeret᷑ mendicus: et poꝛtaret᷑ ab Angelis in ſinum abꝛae:qui nũc eſt in ce/ iis poſſidẽs deum ditiſſimũ: vt dicet᷑ſta/ tim. Ex deo igit᷑ omnia bona emmenter cõtinẽte et ĩ bonitate ſine cõparatiõe q/ cũq; creata excedẽte btĩ erũt diuiteſ.⁊ in oĩb diuitijs abũdabũt. Uenite igit᷑ bñ. ⁊c. Scðo dixi ꝙ in gloꝛia paradiſi erit omniũ rerũ abũdantia ex ſubiecto poſſi/ dente. Poſſet enĩ quis dicere. Et licet de us ſit diues: dubitat᷑ tamẽ an ille diuitie gquiby eſt diues ſint in poteſtate cuuſſibʒ beati. Dico tibi ꝙ ſic. Poſſidebis enim peum ad volũtatẽ tuam: qꝛ ipſe erit pꝛe/ Miũ⁊ ſolariũ laboꝛis noſtri. Sicut enim quod laboꝛe iuſte acquirit᷑: dicit᷑ eſſe acqͥ rentis:ſic deus erit noſter. Si enim dica mus nunc ꝓꝙ deus ſit noſter: q;tomagis dicemus tunc. Dicimus em̃ nunc. illud ps. Dñe dñs noſter qᷓ; admirabile eſt ⁊c. Et foꝛte poſſit dici: ꝙ nunc noſter eſt de/ us per creationẽ:per gubernationẽ:⁊ re/ demptionẽ. Dico tamen ꝙ tunc erit no/ ſter per poſſeſſionẽ:qꝛ nunqᷓ; a nobis po/ terit tolliquin illũ videsmus illũ diliga/ mus:in illo dilectemur. Iſtud pꝛemiũ ⁊ iſta poſſeſſio vocat᷑ Luce xiiij. Cena ma gna. VUnde ibidem dicit᷑ Homo quidã fecit cenã magnã ⁊ vocauit multos.Sʒ hec poterunt melius a pplicari ad ea que picent᷑ de gloꝛia coꝛpoꝛis Sed quare ho mines pꝛeſentis tẽ poꝛis ad hanc poſſeſ⸗ ſionem:ſiue ad hanc abundantiã non at tendũt. Certe hoc cõtingit ex tribus.pꝛi mum igit᷑ eſt ignoꝛantia externe retribu/ Konis.ſecũdũ eſt non amoꝛvirtuoſe ope/ rationis tertiuʒ eſt defectus diuine dile/ ctionis. Ex illis oꝛit᷑indeuotio:in perſe/ uerantia:tarditas:ocioſitas: dilatio cixr/ ca bouum opus faciendũ: remiſſio circa inceptũ. Ad quaʒ poſſeſſionẽ vocamur: dicente apło Theſſaloniceñ. ij. Teſtifi⸗ cati ſumꝰ. vobis vt ambuletis digne deo qui vocauit vos in ſuum regnum ⁊ glo⸗/ riam. Ideo de nolentibus attendere ad hanc voca tie nẽ conquerit᷑ dñs ipſe Pꝛo/ uerbioxꝝ.i.dicens: ocaui ⁊ rẽnuiſtis:ex tendi manũ meam? non fuit qui aſpice/ ret.deſpexiſtis omne cõſilium meũ: ⁊ in/ crepationes meas neglexiſtis. Multt ſunt quos deus vocat dicens: Wenite es manus adiutrices extẽdit:dando eis cõ/ ſiiũ quomodo a peccatis reſurgẽt:quo⸗ modo vitam eternã merebunt᷑: et viam eis edoctaʒ nolunt aſpicere:quia nolue/ runt accipere diſciplinã indurauerũt fa cies ſuas ſupꝛa petram:et noluerunt re/ uerti. Hiere.v.Figurati ſunt tales per re ginam vaſthi. de qua dicitur Heſter. ij. rex aſſuerus vocauit reginaʒ vaſthi per nuncios: ſed ad regis imperiũ veni/ re cõtempſit:ꝓpter quod irreuocabili ſen tentia pᷣuata eſt regno. Rex aſſuerus in/ terpꝛetat᷑ beatitudo.⁊ ſignificat deũ qui eſt beatitudo noſtra. Regina vaſthi que debebat eſſe regi ſubiecta ⁊ obediens:ſi⸗/ gnificat quẽlibet noſtrũ qͥ debet eſſe ſub/ lectus deo eius obſeruãdo mãdata: ſed quia noluit obedire pᷣuata eſt regno: ita qui noluerint obedire deo pꝛiuabunt᷑ il/ lo celeſti regno: in quo eſt omniũ rerum abũdantia. Attendamus igit᷑ vt poſſimꝰ obtinere illam ſupꝛemã abũdantiam.de qua dicĩ in themate: Venite benedictii. 2c. Dixi tertio ꝙ in gloꝛia erit omniũ rerum abũdantia ex ꝓximoꝝ aſſotiatio ne. YJbi enim quilibet ꝓximus om̃ia ſua cõmunicabit alteri ſuopximo.Tunc em̃ verſifica bit᷑ illud Actuũ.ij. Quod dictũ eſt de apkis: Dabebũt omnia cõmunia. SDi ergo faciente charitate apoſtoli ha/ buerũt omnia cõmunia:quare nõ magis eredendũ eſt de heatis:qui charitate per fecti erunt inter ſe veri amici: ꝙ omnia 4 erit omnium rerum abundantia hbabebũuũt cõmunta. Hoc etiaʒ fuit in ſta/ tu innocẽtie ꝙ omia erũt cõmunia.vnde Ili. dicit: Scoõm legem nature:quis eſt omnliũ poſſeſſio ⁊ oluʒ vna libertas. IJta inquit Alexã.de halis:ꝙ vnuſqſq; vſus fuiſſet illis m beneplacitũ volũtatis oꝛ⸗ dinate. Sic abſq; dubio credendũ eſt ꝙ in illa btirudine erit tanta dilectio ⁊ tan ta charitas: vt oms cõmunicẽt alijs ſua bona. Ungde erit ibi inqͥt Anſel.li.de ſi/⸗ militudiuibo amicicia que in inimiciciã coõuerti non poteſt Nullus tamẽ hic ha/ bet amiciciã que cõuerti nõ poſſit in ini/⸗ miciciã. ideo hic nullus amiciciã ſeruat: ſed ibi quãtũ ſeipᷣm quiſq; tantũ ⁊ taãdiu diliget ⁊ alterũ. Sed nec video quin ali ter eſſe poſſit:pᷣſertim cum oẽs vnuʒ coꝛ/⸗ pus xp̃i ſint. ⁊ xpᷣs qui eſt ipᷣa pax eſt ca/ put omniũ:neq; minoꝛi ſe aff ectu cõple/ ctant᷑ qᷓ mẽbꝛa vnius coꝛpoꝛis ſibinut/ cem copulant᷑. Abũdans ergo erit in di/ lectiõe quãdo hec fuerint tibi in poſſeſ/ ſione. Ex hac maxima amicicia erit om niũ bonoꝝ cõ municatio.Et ſequit᷑ in eo/⸗ dem lib. Societas illa iuſtoꝝ nil poterit velle diuerſum.ſed eandẽ volũtatẽ ſem/ per babebũt. Coꝛpus vnũ erimus:eccle ſia vna erimus. Sponſa xpᷣi erimus:qᷣ cunq; ibi erimus. Ipſa dei volũtas non erit in tua diuerſa. ſed ſicut tu vis qð ille sta in cũctè ille:qð tu. Sʒ foꝛſitã diceres Ea ſi de? ⁊ oẽs illi btõꝝ cetus nollẽt qð ego:tũc⁊ augmẽtũ mei boni nollẽt mecã qð ego:ibi nõ velle nõ potero:ero itaq; p velle meo de maioꝛibo ĩ celo hinc tue ibe cillitati rñdeo. qꝛ ſi etiã btõ petro par in gloꝛia eſſe volueris eris. In gloꝛia dico: qꝛ vt petrus ſi in ꝑſona velle nõ poters. nam ſi hoc velles teipᷣm eſſe nihil velles qð velle nequibis. Sed neq; illi in glo/ raa equari ſi meritis eius ipar fueris vel le poteris:qꝛ pulcherrimã illiuſ coꝛpoꝛis cõpoſitionẽ quã in hoc cõſpiceres viola/ ri plus oĩ cõmodo amabis. Neq; eniĩ in hãũano coꝛꝑe vel pes loco aut officio ma/ nus fungi exoptar:aut os ſiue naſus vbi oculi ſunt:aut oculi vbi os vel naſus reli ctis ſedibs ſuis cupiũt trãſferri Eodem modo in illa admirabili? gloꝛificata di ſpoſitiõe ⁊ eque diſpoſita glificatiue bi? ciuitatis dei. ita qͥſq; qdðᷣ adeptus fuer:t am abitvt ſtatũ ſuũ potioꝛi gradu muta ri nõvelit. Quare: Qulia cuiq; ſatis exrit ſua ſelicitas.⁊ btitudo ſibi ꝓ meritꝭ ſuis miſericoꝛditer impartita. Amplius ſi hi qui iam tunc in ipius coꝛpoꝛis vnitati o cati fuerint maioꝛa q́; ſint adepti delide rent eoip̃o miſeri eſſent:qꝛ nõodum habe rẽt qð vellẽt. Aderit itaq; oibo ois ſi uffe⸗ cientia quã ꝑficiet in ſingulis vnanimis 2⁊ plena cõcoꝛdia. Mali vo in diſcoꝛdia tanta ꝑſiſtent: vt eoꝝ coꝛpus ⁊ aĩla ſemꝑ diſſideãt. nam ⁊ coꝛpus aiam odio habe bit:⁊ qdð malevnqᷓʒ cogitaueri:⁊ aia coꝝ pusꝙ male cogitata oꝑe cõpleuerit: pꝛo quib oĩbo toꝛquebunt᷑ in penis. Decil/ le: Et quecũq; noluerit deus qͥlibet etiã nolet beatus.⁊ gaudebit de quibuſcũꝙ; gaudebit deus: licer nõ ita intenſiue. Et ita de qᷣbuſcũq; gaudebit vnꝰ btũs gau⸗ debit⁊ alius.⁊ ita erit gaudiũ indicibile gaudiũ in eſtimabile cuiuſſibet beati: es abũdantia maxima bonoꝝ ſpũaliũ:⁊ in⸗ cõparabiliter maioꝝ q; ſint oĩa bona coꝛ poꝛalia que fuerũt: ſunt:⁊ erunt.ĩmo q̃ʒ omniũ que poſſent imaginari. Si enim nunc gaudemꝰ cum gaudẽtibo ſm dictũ apłli. Ro. xij. Quãtomagis ibi gaudẽdũ crit cum gaudẽtibi.Quale gaudiũ q̃lis 2 quãta erit ibi abũdantia leticie ⁊ exul/ tatiõ is:cogitetqͥ põt. Ad hãc ſuꝑabũdã tem leticiã vocamur cõtinue ꝑ internaʒ inſpirationẽ: ⁊ eternã pᷣdicationẽ:et alia multa. Venite bñdicti ⁊ c. Dixi quar/ to ꝙ in gloꝛia erit omniũ rerũ abũdãtia: ex optimoꝝcõparatõe.diuites enĩ huius mãũdi:⁊ licet poſſ deãt plura.nõ tñ ſim oĩa poſſeſſa intelligãt:nec ꝑ cõſequẽs ſił actu diligũt: ſed ſucceſſiue ⁊ ſic eoꝝ dele/ ctatio nũc eſt de iſto:nũc de illo.ſ.de vxo re:nunc de puer is:nũc de argẽto ⁊ auro: nũc de tali poſſeſſione vel tali.Non ſic e⸗ rit in btĩs:imo ſił oĩa.ſ.deuʒ ⁊ creaturas intelligẽt ⁊ diligent:⁊ de oĩba gaudebũt. Intelligẽt enĩ illud ſummũ bonũ ab eis poſſeſſum virginẽ gloꝛioſam dei matrẽ: — ent be hſf imis ga ſen ee eel, ſeigs le G hle tl⸗ 1i nocz ſenin ndien qs denn bidi elia NAH gäns huins isſi dele/ eyto guro ſice ti bes i Sexta gloꝛia anime angelos? ofis ſimul btõs:⁊ de oĩby iſtis tantã abũdantiã gaudij habebũt ꝙ nul/ lus moꝛtalis expᷣmere poſſit:⁊ erit ſiłe ſi/ cut nunc eſt de btis angelis qͥ nos cuſto/ dientes:noſtroq; ꝓfectui intendẽtes: nõ minus ſemꝑ cõtẽplant᷑ diumã maieſtatẽ dicente xp̃o Matth. xviij. Angeli eoꝛuz ſemꝑ vident faciẽ pꝛis mei qͥ in celis eſt. vbi Hi. de lyra. Quia q; tũcunq; mittã/ ur ad rerũ tꝑaliũ adminiſtrationẽ: tam ſempꝑ deo inherent ꝑ apertã viſionẽ. Et Math.xxij.dicit᷑:ꝙ in reſurrectõe hoĩes ſunt ſicut angeli dei viuẽtes.ait ideʒ do/ ctoꝛ Hi de lyra viſione ⁊ fruitõe dei. Iſte modus habẽdi tot ⁊ tanta bona cũ dele/ ctione ſimultanea erit alius ab oibꝛ mo/ dis habẽdi in h̊ tꝑe. Qꝛ em̃ aĩa non poſ/ ſit ſił eſſe intenta diuerſis oꝑationibi di⸗ uerſarũ potentiarũ intenſe:hoc eſt ter imbecillitatẽ viriũ ſuarũ. Vñ ſił no põt inteuta eſſe multũ circa regimẽ coꝛpoꝛis ⁊ circa operatões ſpũales. Sed tunc aĩa btã ꝑ habuũ głie vigoꝛoſa poterit ſił in/ tenta eſſe:⁊ circa coꝛt us ſicut neceſſe erit ⁊ circa dei cõtẽplationẽ:vñ nõ impedire tur abvno ꝑ aliud. Et exemplũ habemꝰ de aĩia xpᷣi que ſił habuit intenſe:⁊ actus ꝑtinẽtes ad ſtatũ viatoꝛis:⁊ ad ſtatũ cõ/ pꝛehẽ ſoꝛis:⁊ hoc fuit ꝓpter ꝑfectionẽ eiꝰ in natura ſua:⁊ in actiba potentiaꝝ. Ha buit em̃ ꝑ fectã valitudinẽ ⁊vigoꝛẽ potẽ/ tiarũ.⁊ ſiłr dicimus de aia bta. Sic igit᷑ btũs poterit multa valde que faciẽt ad btitudinẽ eſſentialẽ⁊ accidẽetalẽ ĩiellige/ re ſił NHec igitabũdantia rerũ tantarũ nos debet allicere ad bñ agendũ ĩ hacvi⸗ ta:vt mereamur hꝛe qð diciũ eſt⁊ ſatiari dicil ̊ in themate: Venite bñ.⁊c. Exta gloꝛia ani⸗ ſ me erit honoꝛ magnus ꝛ inſu perabilis. HNam ſancti erunt beati per deuotionẽ. Secũdo filij peradoptionem. Tertio reges per exaltationem. Quarto dij per participationem. Sed foꝛte alicui videt᷑ ſatis incõueni ens tot ⁊ tanta de głia celeſti pᷣdicare cũ generare tediũ poſſint hoĩb. Rñũdeo ꝓ verũ eſt ꝙ in deuotis ⁊ q̃rentibi leticiã ?æ dilectionẽ pñtis ſeculihec oĩa tediuʒ af/ ferẽt:ſed certe deuotis:⁊ad hãc gloꝛa tẽè/⸗ dentibs minime hec erũt oneroſa. In de⸗ uotis igitpñt eẽ tedioſa.qꝛ nõ intelligũt: i mo nec intelligere volũt qͥd in ipſa vita btã ſint habituri.Quid igit᷑inqͥt Anſel mus in liõ.de ſiłitudiniba agendũ eſt:vt hec illis aliquatenꝰ ſapiãt:⁊ aliqualiter ſapiẽtib magis ſapiãt: ⁊ ſic ad oꝑa bo/ na euigilẽt. Pueroꝝ moꝛe cibãdos eſti/ mo qͥ ſi aliqñ aliqdðᷣ groſſum pomũ eden/ dũ ꝑcipiũt illud ob dentiũ teneritudinẽ ⁊ oꝛis anguſtiã aſſumere nequeũt:liꝓ il loꝝ capacitate pꝛius nõ fuerit particula⸗/ tim diuiſuʒ. Ita diuidamus in ꝑtes illa magna gaudia illa maxia bona que bea ti ſunt poſſeſſuri.Et vt melius eluceãt et ampliꝰ deſiderent᷑ cõſideremꝰ que ĩ hac vita mens bñ regulata auidius eꝓpetit: et ex hijs cõiectemꝰ illa brõs habicuros in eterna vita. Hec ille. Nõne q̃ttuoꝛ pᷣ/ miſſa a bonis hoĩib appetunt᷑ in hac vita ſcʒvt ſint ſancti:vt ſint filij deivt bene re gant ſeipᷣos:vt deus eos ihabitet ꝑ gra/ tiã: ⁊ ſic dij ſint ꝑ participationẽ. Vtiq; viri boni⁊ deuoti:hec oĩa eꝓpetũt que ex cellẽtius in illa vita głioſa eis cõcedent᷑ ⁊ dabunf. Erũt nẽpe ſctĩ ꝑ deuotionẽ:v/ bi ſciendũ ꝙ deuotio:vt ait Pe.de betho no eſt illa virtꝰ qua qͥs ſe totũ deo deuo/ uet ⁊ dedicat:qua etiã totꝰ vacat vᷣtutib⸗ ⁊ vicia a ſe euellit ⁊ eradicat: q̃ inſuꝑ to/ tus fert᷑ in celeſtib ⁊ terrena vuipẽdit.vi det᷑ &̊ ꝙ vir deuotꝰ eſt:idem ꝙ vir ꝑfectꝰ virtutib ⁊ gratijs totus plenꝰ.Et Hu/ go dicit ꝙ feruoꝛ bone volũtatꝭ quẽ mẽs cohibere nõ valẽs certis iudicijs mani/ feſtat. Certa in illavita btã erit maxme feruoꝛ btẽ volũtatis:qñ poterit deũ nõ di ligere: ĩmo cõfirmata erit in dei amoꝛe: ſic ꝙ dil get ipᷣm:⁊ oĩa ꝓpter ißm Deuo tio naq; eſt qua datoꝛ munerũ ſeipᷣm lar git᷑:qua factoꝛ ſiderũ hac vua ſentiſ:qua quicqͥd eſt aſperũ dulciter lenitur. In de notõe ſiquidẽ ſeipᷣm deus largi Coꝛ em̃ humanũ nunqᷓ; ꝑ deuotionẽ madefieret in Serypyta gloꝛia anime ulſi ros diuine gratie deſup deſcẽderet. Deus eni eſt ſicutc vinea balſami que p⸗ cioſiſſimã deuotõis guttã in fialis diuer foꝝ coꝛdiuz diuerſimode ſe fundit. O qᷓ; ample:o qᷓ; abunde ſe fundet illud balla mum pꝛecioſiſſimũ in animabo ſanctoꝝ. Cogitare nullꝰ moꝛtaliũ põt. Scðdo de/ notio eſt illa virtus qua deus in ſuo fon// xce ſolet ſentiri: ⁊ qua in terrꝭ põt percipi. Nulla eni alia virt ita guſtat deũ ſicut deuotio: qua deuotiõe mens fert᷑ in deũ: ſed hic imꝑfecte.in pꝛiavero ꝑfecte. Ter tio deuotio eſt illa virtus qua oẽ aduer/⸗ ſumꝰ⁊ aſperũ dulciter lenitur.nam cõſtat ꝙ deuotio oẽm triſticiã fugat: ⁊ qcqͥd eſt in rebus oneroſum ⁊ aſperũ dulce facit. Sed imnilla requie talis erit deuotio ad deũ ꝙ nihil triſte nihil moleſtũ ibi pote/ rit eſſe.Erũt igit᷑ ſcti ſine terra ſine affe/ ctione mala per deuotionẽ. vnde ſancti/ tas adeo ẽ vniuerſalis bonitas ꝙ ea ha/ bita neceſſe eſt hoĩem in cũctis particula rib virtutibo eſſe oꝛnatũ.Si eni vna vir tus deficeret:ſctũs nõ eẽt. Et hoc erit ĩ il lis btĩs:ideo merito dicent᷑ ſancti:vt poſ ſint tunc dicere illud Ecckłi.xxiiij. In ci⸗ uitate ſctificata ſiłr requieui. Ad hãcigi tur ſctitatẽ inuitamur:dum dicit᷑ in the/⸗ mate Venite bñdic.⁊c̃. Scðo dixi ꝙ btĩ erũt filij ꝑ adoptionẽ.filius naturalis ⁊ legittimus ſuccedit hereditati paterne: Sic filius dei ſuccedet hereditate patrꝭ ſui.ſ.xpᷣi.Gałiiij. Si filiꝰ ⁊ heres ꝑ deũ ipm adoptãtem. Filio eni adoptiuo de/ bet᷑ aliqua pars hereditatꝭ ſᷣm leges ait Ni.de lyra. Ipſe em̃ dñs deus tenet na/ turã vituli marini qͥ natat in mari ⁊ gra dit᷑ in terra:filio ſq;ſuos in terra generat atq; parit: ſed ipos finaliter ad mare re/ ducit. Sic deus ꝑ gram in hoc mũdo fi/ deles ſuos generat ⁊ ꝓducit:ſʒ tãdẽ poſt hũc mũdũ ipos ad mare.i.ad abũdãtiã paradiſi ducit ⁊ regni celeſtꝭ ſucceſſoꝛes tanq; legittimos filios eos facit. Johã. viij. Qui facit pcim̃ ſeruus eſt ꝑcti:ſᷣuus aũt nõ manet in domo ineternũ.filiꝰ aũt manet in domo ineternũ: Vec etiã filia tio hic incipit᷑. Si patri nro deo obediue rimus:tuuc quidẽ filij erimꝰ hic ineter· nũ. Si em̃ gloꝛioſum eſt hoĩ eſſe filiũ re⸗è gis:qᷓ; toma gis gloꝛioſuʒ erit nos eſſe fi⸗ lios dei regis regũ:⁊ cuʒ ipo manere in illa aula ſũme gloꝛie in delitijs paradiſi vnde pater nr̃ celeſtis cuilibet btõ dicet illud Luẽ̃.xv. Fili tu ſemper mecũ es: om̃ia mea tua ſunt. Attẽdamus igitſad hanc filiationẽ. Sicut dicit᷑.i. Jo. iij. Ut dete qualẽ charitatẽ dedit nobis de/ pa ter vt filij dei noĩ emur ⁊ ſimus. Videte ergo.i.diligẽter attẽdite qualẽ charitatẽ oñdit nobis deus: vt vocaret nos filios. ideo dicit vt filij dei noiemur et ſimus. Et notãter dicit ſimꝰ. Multi em̃ noĩant filij dei:quoꝝ aliqui nõ ſunt filij:ſed putã tur. Sed vere ſi noĩamur filij dei:etiam oſſumꝰ eſſe ſi in nobis nõ ſteterit. Jo.i. edit eis ptãtem filios dei fieri. Et ſe/ quit᷑ eodẽ.c. Chariſſimi nũc ſumus filij dei ſu ꝓple ſi volumꝰ: ⁊ nõdũ a pparuit qͥd erimus. Scimꝰ? qm cuʒ aꝓparuerit: ſi les ei erimus:qm̃ videbimꝰ eum ſicuti eſt:⁊ ois qui habʒz hanc ſpem in eo ſcificat ſe: ſicut⁊ ille ſctũs eſt.i.imitat᷑ ſctĩtatẽ: ꝓut poſſibile eſt. hunc in quẽ eſt ſpes nr̃a q̃t/ tidie vocamꝰ pẽem cũ:dicimꝰ: Pater nĩ qjui es in celis. Hic pater dicit᷑ oĩuz ge/ neraliter rõne creatiõis.addit᷑ tñ ait Hi⸗ de lyra noſter. qꝛ eſt pr̃ ſpecialis iuſtoꝛũ per gratiã adoprõis. Dicit᷑ inſuꝑ qui es in celis:qꝛ licet ſit in oibꝛꝑ eſſentiã: pꝛe/ ſentiã:⁊ potentiꝗ.eſt tñ ſpeciali modo in iuſtis per gram.ſpecialiſſime vero excel/ lentia eius relucet in ſanctis per gloꝛiã. Alexã.de halis dicit:qꝛ pater in illa oꝛa/ tione accipit᷑ eſſentialit᷑ ⁊ dicit᷑: pater nr per adoptionẽ: que gratia adoptõis:⁊ ſi nõ cõmunis oĩbus actu: eſt tñ cõmunis omnib⸗ potẽtia:Qui em̃ nat talenta ſua vnicuiq; ſᷣm ꝓpꝛiã virtutẽ paratꝰ eſt da/ re grẽ̃am adopuiõis vnicuiq; facienti qð in le eſt.vnde ſicut ſpeciei cõuenit rõvni/ uerſalitatis vnico exiſtẽte indiuiduo nõ vniuerſalitate que ẽ actu:ſed que eſt po/ tentia:ita gr̃a adoptõis dicit᷑ cõis oĩibus nõ coitate que eſt actu: P. ed que eſt poten tia. Nõ tñ peccat ille qui eſt in perõ mo?/ ert, ſt nis ſus 1e ic Pn/ bl o/ bus liß erit honoꝛ magnus⁊ inſuperabilis tali dicẽdo oꝛationẽ dñicã.dua bo de cau/ ſis. Pꝛima eſt qꝛ hec oꝛatio cõis eſt:⁊ di/ cenda eſt in ꝑſona eccleſie:que in ſe mul/ tos filios adoptiõis habet. Scda eſt qꝛ ſicut petitiões ſeptem ſequẽtes depᷣcati/⸗ ue vel opta tiue oꝛõnes ſunt ⁊ nõ indica/ tiue. Sic captatio beniuolẽtie magis in telligit᷑ optatiue qᷓ; idicatiue ab illo qͥ eſt in pctõ moꝛtali. Ille ergo qui eſt in pctõ moꝛtali nõ põt dici pater indicatiue.i.in dicando ſe eſſe filiũ aetualiter: põt tñ di/ cere:pat᷑ optatiue. Hec Alex. In gloꝛia vero quilibet dicere poterit pater indica tiue.qꝛ vere erit ſilius ꝑ gram⁊ gloꝛiã in eternũ:ideo ad hãc filia tionẽ inuiramur ſpecialiter:cum dicit᷑ in themate: Veni/ te bñdicti ⁊c. Tertio dixi:ꝙ bti erunt reges ꝑ exaltationẽ. in illo eni regno ce/ loꝝ quilibet erit rex. Rex dicita regẽdo: vt inqͥt Oꝛigenes.Si g̊ animꝰĩ te regat ⁊ coꝛpus obtẽperat: ſi vicia freno ſobꝛie/ tatis pᷣmas merito rex vocaris Sic rex diceris in hijs inferioꝛib:ſed ibi alit᷑ rex dicit᷑: qꝛ nõ a regẽdo cũ ibi nihil indige/ at regꝭ:qꝛ ille ſtatus erit talis ꝙ nõ pote ris deficere vel obliquari. Dicet᷑ ̊ rex a regnãdo:qꝛ qͥlibet ibi exiſtẽs:ita erit po tens: vt faciat qͥᷣcqͥd voluerit:ita erit di/ nes:vt habeat qͥcqͥd petierit.ita erit ſapi ens vt ſapiat qͥᷣcqͥd cupierit. ita erit foꝛtꝭ vt nullus eum vincere poſſit. O qᷓ;ᷓ glo/ rioſum regnũ:in quo ſancti ꝑpetuo reg/ nabũt:qꝛ ineternũ ⁊ vltra. Hoc regnuʒ petimꝰ. Adueniat regnũ tuũ Math.vi. AVnge dicit Alex.de halis: hac petitiõe põt peti vt veniat regnũ militãtis eccle/ ſie ad regnũ triũphãtis:vt fiat triũphãs vel adueniat.i manifeſtet᷑.ſ.regnũ dei ho mminib:quibs vt lux cecis nõ videt᷑ ꝙnul lius ignoꝛare poterit cum filius iudicare venerit in q̊ regnabũt ⁊ ſcti. Sicut dicit Matth.xxv. Percipite regnũ qð vobis paratũ eſt ab oꝛigine mũdi.Hec ille.O Fßta bonitas:qᷓ;ta clemẽtia:qᷓ;ta miſeri/⸗ coꝛdia:qᷓ;ta benignitas nobis diſpoſuiſ ſe ⁊ pᷣparaſſe tantũ regnũ. Si eni nobis diſponeret qͥs dare regnũ frãcie:vel alið mMagnificũ regnũ tꝑale: ⁊ maximeĩ quo interminabilẽ eternitatẽ teſtas eius ptãs eterna que nõ auferet᷑:⁊ regnũ eius qð nõ coꝛtũpet᷑. Ineſtimabi/ lem amenitatẽ etiã hʒ Sap.v. Accipiẽt regnũ decoꝛis ⁊ dyama ſpeciei de manu dũi. Habet tertio inde flectibilẽ fertili/ tatẽ Lu.vi.Biiĩ qͥ nunc eſuritis:qꝛ ſatu/ ra. ⁊c.Et.xiiij.dicit᷑. Btũs qͥ mãducabit panẽ in regno dei Hoc eſt igi᷑regnũ ad qð vocamur cũ dẽ: Venite bñ.⁊c. Dixi quarto:ꝙ erimꝰ dij ꝑ participationẽ. põ lxxxi. Ego dixi dij eſtꝭ. In illo em̃ regno tanta erit amic icia. tanta vnitas ⁊ coiũ/ ctio btõꝝ ad ipᷣm deũ ꝙ non ſolũ filij dei amici dei:ſed etiã ꝓpter participationẽ⁊ infinitatẽ dei ad ipos btõs vocabunt᷑ dij. Vigdemus enĩ ꝙ dum aliqͥs ab alio mul vlſib⸗ eſſet ſũma pax:oĩs gloꝛia:oĩs ptãs: et il/ lud eſſet ꝑpetuũ qᷓ;tu deſid erem tale re/ gnũ.Sed vere illud nihil eẽt ſi tale poſ/ let eſſe ad cõparationẽ regni celeſtꝭ. Pꝛi mũ igi chariſſimi querite regnuʒ dei.qꝛ nullũ tale inuenit᷑ in hijs terrenis rebus. qꝛ regnũ mũdanũ eſt trãſitoꝛiũ Daniij. Deus mutat tꝑa ⁊ etates tranſfert reg/ na atq; cõſtituit. Et inde eſt ꝙ& iſtud eſt vituperabile ꝓpter ſuã mobilitatẽ. Ecclł. xx. Regnuʒ a gente in gentẽ tranſferi p⸗ pter iniuſticias ⁊ iniurias ⁊ cõtumelias ac diuerſos dolos ꝓpter ſuã diuerſitatẽ: vnde in regnis huius mũdi non eſt pax. In ps.Coturbate ſunt gentes ⁊ inclina ta ſunt regna.Et Lu.xxiij. Surget gẽs in gẽtẽ:⁊ regnũ aduerſus regnũ. Regnũ vero celeſte hʒ o ppoſita hijs. De q̊ ꝓP ha ait:Regnũ tuũ regnũ in leetloriit hʒz anie. vij. Po tũ intenſe amat᷑: dicit᷑ille qui amat.qꝛ di⸗ lectio trã ſſoꝛmat amantẽ in a matũ. Ibi aũt deus ſctõs ſuos amabtt intẽſe: ſic q;3 demvt ſeipᷣm det in pꝛemiũ cuicũq; btõ: ideo nõ ĩmeritovocabunt᷑ dij ꝑ participa tionẽ. Vñ Petrus de bethono ait: ꝙ per deos intelligunt᷑ viri iuſti:qͥ a cõib cõdi⸗ tionib ſunt ſeparati ab humanis vicijs alieni:? maxime dicunt᷑ dij qͥ ſũt in celis celeſtia ↄtẽplãdo qͥ ſunt ĩmoꝛtales ſꝑ in ſtatu gfe ꝑſeuerando:ſunt inuiſibiles a umanis ſe occultãdo. ſunt omnnl Septima gloꝛia anime ſcientes diuinã ſapientiã amplexando: ſunt omnipotẽtes mirabilia oꝑa faciẽdo vñ de his põt exponi illud.i. Reg.xxviij Deos vidi aſcendẽtes de terra:qꝛ ꝓpter vitam iuſtã ⁊ ſanctã quã tenuerũt in ter ra:dij erunt in celis participãdo ꝓpꝛieta tes quaſdã quodãmodo ipᷣius deitatis. O q;tum debemus optare ad hanc dig/ nitatẽ ꝑuenire vt dij per participationẽ ſimus. Ad hãc igit᷑ participationẽ voca mur cũ dicit᷑. Venite bñdicti. EFEptima gloꝛia a mnime erit animaꝝ decoꝛ mira blruilis. Si enim deceat reginã eſſe oꝛnatã multipliciter dum ↄiungit᷑ re gi qᷓ;to magis decet quãlibet creaturam beatã ⁊ cõiunctã ꝑfecta cõiunctione ſpõ ſo ſuo deo eſſe mulcipliciter oꝛnatã ſicut alias fuit tactũ aliqliter Talis aũt oꝛna tus ⁊ decoꝛ aaꝝ ſanctaꝝ erit in quatuoꝛ Pꝛimo in lumine głie intellectũ eleuãte- Secũdeo in munere gf̃e affectũ ꝑficiente Tertio in vᷣtutũ decoꝛe diuinitꝰ collataꝝ Quarto in ipᷣaꝝ tenoꝛe ꝑ actuſ acqͥſitaꝝ Dixi ᷣmo ꝙ oꝛnatus ⁊ decoꝛ animaꝝ erit in lumine gloꝛie ⁊c̃.⁊hoc eſt qð dicit ꝓpheta Dauid.psõ.xxxv. In lumine tuo videbimus lumẽ.i.inquit de lyra. In lu/ mine creato gloꝛie videdimus lumẽ tue eſſentie: qꝛ videri nõ:poteſt ab intellectu creato niſi ad hoc eleuet᷑ per lumẽ gloꝛie foꝛtificãs lumẽ naturale intellectus cre ati:ſicut nec oculus noctue poſſet videre lumẽ ſolis niſi aliquo ſibi addito foꝛtifi⸗/ caret᷑ ꝓ:ex quod dicit᷑ ij.metaphiſice: ꝙ ſicut ſe habet oculus noctue ad lumẽ ſo/ lis ita intellectus noſter ad ea q̃ ſunt ma nifeſtiſſima ſᷣm virtutẽ intellectus nr̃i ex cedẽtia. Sicut lux ſolis eſt maxime viſi⸗ bilis:tñ im pꝛopoꝛtionata noctue oculis hec ille.Ad qð ꝓpoſitũ plura vicit ꝑ pul chꝛa ſeũs Tho. x. ꝑte,.q.xij.arti.iiij. et. v. Coõſidera igit᷑ꝙ ſi eſſes in aliquo loco ob ſcuro ⁊ multuʒ optares videre aliqͥd ibi/ dẽ exiſtẽs qᷓ;tũ gauderes ſi tibi miniſtra ret᷑lumẽ magnũ ⁊ grãde ꝓpterqdðvidere poſſes aꝑte ⁊ manifeſtevilibile deſidera 7* 2 tuʒ videri. tiq; multũ gauderes. Sic certe inter oia que ſume deſiderareſdebe mus ad videndu eſt deus nf̃ q: in talivi ſione eſt felicitas eterna. Joh.xvij. DHicẽ te xpᷣo. Hec eſt auũt vita eterna vt cogno ſcãt te ſolũ deũ verũ et quẽ miſiſti Jeſuʒ xpᷣm:vt igit᷑ deus in ſe videat᷑ requirit᷑ lu men adiuuãs intellectũ ad vidẽdũ:ſicut lumẽ a ſole emiſſuʒ adiuuat oculũ ad vie dendũ nõ tñ ſolem ad moueudũ. Sicut ergo nõ videt᷑ ſol materialis ab oculo coꝛ poꝛali ſine emiſſiõe lumimis veljradij in oculũſ:ſic necab ocule ſpũali ſol iuſticie ſine lũine ab ipo intellectu emiſſio. Hoc aũt lumẽ exigit intellectus debilitas: qꝛ nõ poteſt lumẽ illud increatuʒ videre in ſua claritate niſi aſſimiler ei perfecta aſſi milatione. Omne aũt ſimile ſimiliſſime eſt ſimile ᷣm Aug. li. lxxxiij.q.xiij. Ocu/ lus aũt ſpũalis cuʒ ſit in patria increato lumini ſimilis non eſt ſimilis ꝑ eſſentiã: ſed ꝑ ꝑticipationẽ:ergo opoꝛtet ꝙ habe/ at aliqð lumẽ ſſbi inherẽs ⁊ increa to luꝰ· mini aſſimilãs. Sicut em̃ qð eſt ſiłe ſũ⸗ me bonitatiꝑ participationeʒ haberbo/ nitatẽ ſibi inherentẽ ⁊ ſume bonitaci aſ/ ſimilantẽ. Sic in ꝓpoſito in eius viſione opoꝛtet ponere aliqð lumẽ creatũ in ocu lo ſpũ aliſinherẽs ei ⁊ aſſimilãs illi lumi/ ni.Et huic videt᷑ ↄꝓcoꝛdare Aug.ad ita/ licũ di. In tantũ videbimus inq;tũ ſimi/ les ei erimus Dico ergo ſine p̃iudicio ꝙ lumẽ increatũ videbit᷑ in ſua claritate:in patria per lumẽ creatũ mediũ aſſimilãs ei foꝛmaliter ſpũalem oculũ. Dicere etiã oppoſitũ eſt erroꝛ dãnatus in clemẽtinis extra de here. Ad nr̃m. Vbi dicit᷑ qnto ꝙꝙqlibet intellectualis natura ſeipᷣa na/ turaliter eſt btã qdᷣq; aianon indiget lu mine glie ipᷣam eleuãte ad deũ videndũ ⁊ eodẽ bea te fruẽdũ.Et ſequit᷑in fine ca. Nos ſacro cõcilio appꝛobante ſectã cũ pᷣ miſſis erroꝛibꝛ dãnamꝰ ⁊ repꝛobamꝰ⁊c᷑. Hoc igit᷑ lumine creato eleuabit᷑ ⁊ deco/ rabit᷑ ala nr̃a in celeſti glla. Vñ ſicut ln⸗ mine ſolis dies pulchꝛa dicit᷑:ſic aĩa nr̃a talilu mine oꝛnabit᷑ ⁊ pulchꝛificabit᷑. Ad bhmõi ergo oꝛnatũ vocamur:dũ dicit᷑ per — — — — — à1 — — —. e lpi ice no i; iln ſce e iche o in ſicie Dee erein gaſ ſüme Dc leaio mntüͤ: hebe/ olu⸗ lleſi⸗ eerit animarũ decoꝛ mirabilis thema noſtrũ. Vemite bñdi ⁊c̃. Dixi ſe/ eſt ſciencia nr̃a que habet᷑ in via:⁊ maxi/ cundo ꝙ auimarũ noſtrarũ decoꝛ erit in me illa que eſt de deo ad quẽ ſe habet in / munere gratie ⁊c. Nã in głia erit gratia tellectꝰ noſter ſicut oculus noctue ad lu/ ↄſummata ⁊ ꝑfecta ꝓpter qð apłs.i.Co cem ſolis.ij. Metha. Et ex parte ꝓpheta rinth.xiij. Pꝛefert charitatẽ ſiue gloꝛiaz mus.i.imꝑfecta eſt cognitio ꝓphetica o alijs vᷣtutib di. Charitas nunq; excidit ꝙ eſt enigmatica ⁊ per iſta duo dona in⸗ Oõ declarãs Ric.de ly.ait.Apłs oũdit telligit᷑alia imꝑfecta excludẽda.Cũ au hic excellentiã charitatis reſpectu alioꝝ teʒvenerit qð ꝑfecrũ eſt.i.ſtatus gloꝛie qͥ donoꝝ qᷓ́;tum ad ꝑmanentiã: qꝛ ſicut eſt eſt ꝑfectiſſimus euacuabit᷑ qð eſt ex par/ in via:ſc ꝑmanehit in patria cũ augmẽ te.i.imperfectũ: qð declarat ꝑ ſimile de to. Vñ ait ibidẽ apłs. Siue ꝓphetie eua ſtatu puerili imꝑfecto qui ceſſat adueni cuabunt᷑ ꝓphetia em̃ eſt reſpectu futuri. ente ſtatu virili ꝑfecto di. Cum eſſeʒ par Status aũt patrie futurũ nõ expectabit uulus loqbar vt paruulnus ſcʒ balbucien ſed ibi erit finale cõplementũ oium. Itẽ do ⁊ umꝑfecte ſapiebã vt ꝑuulus appꝛo/ ꝓbhetia eſt cognitto enigmatica q̃ ceſſat bando aliqᷓ que magis erãt repꝛobada: in patria:vbi ẽ clara cognitio. Siue lin ⁊ ſinuliter repꝛobãdo que magis erãt ap gue ceſſabũt qð nõ eſt intelligẽdũ de coꝛ pꝛobãda.Cogitabã vt paruulus ſcʒ va⸗ poꝛalibo linguis:qꝛ ſancti reſurgẽt in in / na ⁊ inutilia.Cũ autẽ factus ſumvir eua tegritate coꝛꝑis. Similiter hec ceſſatio cuaui que erant paruuli ſcʒ pᷣdicta ⁊ cõ/ n eſt intelligẽda qᷓ;tũ ad vſum linguaꝝ ſimilia ꝑfectioni virili nõ ↄueniẽtia. Et qꝛ ibi erit laus vocalis:ſᷣm ꝙ dicit glo ſa lequtt⸗ Ricemms autẽ nũc per ſpeculũ: ſuꝑ ps. Exultatiões dei in gutture eoꝛũ: hic oſtẽdit ꝙ alia dona a charitate ſunt ſed intelligẽdũ eſt de dono linguaꝝ quo imꝑfecta:quia nũcvidemus per ſpeculũ aliqͥ in pᷣmiciua eccłia linguis varijs lo/ ⁊ in enigmate:qꝛ hec ſimilitudo creatu⸗/ quebant᷑. Act᷑ij. Pꝛopter illos qui nõ in/ rarũ ad dñi obſcura et valde imperfecta: relligebãt linguã natiuã apłoꝝ:q̃ tũc ceſ tunc aũt.i.in patria:facie ad faciẽ.i.clare ſabit:qꝛ qͥlibet q;tũcunq; linguã intelli / Nunc cognoſco deuz ex parte.i.obſcure get ꝓpter qð nõ erit neceſſariũ loquivari ⁊ imꝑfecte:tunt autẽ cognoſcã ſicut ⁊co is linguis. In pᷣmo em ſtatu generis hu gnitus ſum a deo. Sicut eniʒ cognoſcit mani erat vnus ppłs ⁊ vnũ labiũ oium. eſſentiã noſtrã ita tũc cognoſcemus ſuã. Beñ xi.⁊ multomagis videt᷑ ſic foꝛe invl Iſtud tñ ſicut nõ im poꝛtat eq̃litatẽ cog/ timo ſtatu ↄſummatiõis omniũ:ſequit᷑. nitionis ſed ſimilitudinẽ tm longinquã Sciẽtia deſtruet᷑ ſcʒ ſciẽtia hic acqͥ ſita: Si aũt arguaĩ ex dicns ꝙ charitas eua // non tamẽ quo ad ſpẽs intelligibiles: ſed cuabit᷑ quia nũc eſt imꝑfecta. Dicẽdũ ꝙ quo ad habitũ modernũ qui eſt ꝑ cõuer non valet qꝛ qñ imꝑfectio cõuenit alicui ſionẽ ad fantaſmata. Talivo ↄuerſione per ſe euacuat᷑ adueniẽte ꝑfectione:ſi au nõ indiget aĩa btã. Sequit᷑. Ex ꝑte eniʒ tẽ inſit ꝑ accidẽs manet ſicut unꝑfectio cognoſcimus ⁊c̃. Vbi apłs facit talẽ ra eſt de ratione pueritie: nõ aũt eſt imꝑfe/ tionẽ:Adueniẽte ꝑfectione tollit᷑ imꝑ fe. ctio de rõne humamnitatis ⁊ ideo adueni ctio ei oppoſita:ſtatus autẽ glie ꝑfectiſſi ente ſtatu virili ceſſat puen cia:nõ aũt hu mus eſt ergo ipᷣo adueniente tollunt᷑ do manitas cui per accidẽs cõpettt imꝑfe⸗/ na habẽtia imꝑfectionẽ vel ſimpliciter: ctio inqᷓ;tũ eſt in puero. Imꝑfectio vero vel quantũ ad id ꝙ eſt imꝑfectionis:oia ꝑ ſe reſpicit ſcientiã nr̃am ⁊ ꝓphetiãvt di ſunt huiuſmodi pᷣter charitatẽ q̃ eſt ideʒ ctũ eſt ꝓpter qdð euacuant᷑. Charitati vᷣo cũ gr̃a gratũ faciẽte:vel habet eã inſepa competit imperfectio per accidẽs ꝓpter rnb:liter annexã:ergo in głia tollunt᷑ oia imperſfectionẽ ſcʒ cognitionis.adiuncte glia ſimplicitervel m qͥd ꝓdeo ait apks Charitati enĩ per ſe cõpetit in deũ tẽde Ex parte enĩ cognoſcimus.i.imperſecta re:ſed ꝙ nuuc imꝑfecte rendit eſt per ac erit animarũ decoꝛ mirabilis cidens ſcs ꝓpter cognitionis imperfectio nem ꝓpter quod manet adueniẽte cogni tione ꝑfecta.ideo cõcludit apłs di. Hũc autẽ.i.tẽpoꝛe vie manẽt fides:ſpes:cha/ ritas:tria hec:⁊ per iſta duo fidẽ ⁊ ſpem intelligunt᷑ alia dona de quib hic non fa cit expꝛeſſe mentionẽ que ſunt euacuan/ da in patria. Maioꝛ autẽ hoꝛũ eſt chari tas. YFides eni ⁊ ſpes ſunt excellẽtioꝛa ce/⸗ teris donis euacuãdis: quia ſunt virtu/ tes theologice que dant᷑ nobis ad cõiun/ gendũ nos deo:alia vero dona ſunt q̃dã Diſpoſitiões nobis date vt reddamur be ne mobiles a ſpiritu ſctõ:et ſic oꝛdinant᷑ ad virtutes theologicas vt ad fines.Et quia charitas eſt maioꝛ fide ⁊ ſpe ſequit᷑ ꝓ etiã ſit maioꝛ ceteris donis: hoc delx/ ra. Iſta eſt veſtis nuptialis ſine qua nul lus recipiet᷑ ad vitã eternã:et quicũq; eã habuerit in fine ſaluabit᷑:de qua dicitur Mathß. xxij. Amice quõ huc intraſti nõ habẽs veſtẽ nuptialẽ:vbi ait de lyra. Vo catur autẽ amicus pctõꝛ? ꝓpter natura q ad imaginẽ dei facta eſt et ꝓpter fidẽ in- foꝛmẽ que dei donuʒ eſt licet nõ ſufficiat ad ſalutẽ.Hec ille. vſta eſt igitur veſtis aurata de qua oẽs veſtiunt᷑ in gloꝛia pa/ radiii:vnde xpᷣsvidens oẽs ſaluãdos in dutos hoc veſtimẽto dicet illis. Venite benedicti ⁊c. Dixi tertio ꝙ oꝛnatus be/ atoy erit in virtutũ decoꝛe diuinitus col lata rũ. Poſſet eni quis qᷓrere an ſola cha ritas que eſt virtus infuſa erit oꝛnamen tũ ſanctarũ animarũ. Reſpõdet᷑ ꝙ nõ il/ la ſola:ſed etiã multe alie erũt oꝛnamen/ tũ. Si eni in baptiſmo multe alie virtu/ res a charitate infundunt᷑ ad decoꝛẽ ipſi us aie:nõ eſt dubitandũ quin etiã in pa/ tria aĩe beate oꝛnentur ⁊veſtiant᷑ multis ſpeciebus virtutũ: vnde aĩe beate pote/ runt dicere illud ꝗſa.lxi. Gaudẽs gaude bo in dno ⁊ exultauit aĩia mea i deo meo: qꝛ induit me veſtimento ſalutis:⁊ indu/ mento iuſticie circũdedit me q̃ſiſpõſum decoꝛatũ coꝛona:⁊qſi ſpõſam oꝛnatã mo nilibus ſuis. Cum dicit ꝓppheta Induit meveſtimẽto ſalutis:inte ligit᷑ charitas gA ilia eſt que diuidit inter filios regni= ꝑditionis: ſicut dicit Augu.⁊indumẽto iuſticie per qð intelligunt᷑ aĩe virtutes in fuſe. Remanebũt etiã acquiſite ſicut qr/⸗ to dicit᷑ non ſolũ vt oꝛnamentũ ſed et ᷣm actus ſuos pꝛincipales nõ ſecundarios. Pꝛugentie enĩ actus vel vſus pᷣncipalis nullũ deo pᷣponere:ſecũdarius eſt inſidi/ as pᷣeauere qui inſidie in patria nõ erũt: ⁊ ideo ibi pꝛudẽtia non erit q̊ ad h: Sʒ quo ad pꝛimũ actũ tm qui dictus eſt Tẽ perantie inſuꝑ vſus pᷣncipalis eſt nullo motia noxio delectari ⁊hoc erit in patria Secũdus actus eſt cogitatiões pꝛauas cohibere ⁊ hoc nõ erit in patriavbi mihil noxiũ erit. Itẽ foꝛtitudinis actus ſecun/ darius eſt ꝑferre moleſtias ⁊ hoc nõ erit in patria:pᷣncipalis vero eſt deo firmiter adherere ⁊ hic actus erit in patria: quia ſancti deo adherebũti ſine ſeparatione ꝑpetuo cõiungent᷑. Itẽ iuſticie actus ſe/ cũdarius eſt ſubuenire miſerijs ⁊ hic nõ eſt in patria:vbi nullus erit miſer: pnci palis vero eſt deo regẽti ſubditũ eſſe ⁊ex hoc reddit᷑ ei qðᷣ ſuuʒ eſt: ⁊ iſte actus erit in patria vbi oẽs deo erũt ſubditi ſine cõ tradictione ⁊ rebellione:igit᷑ virtutes at quiſite remanebũt in ſctis in gloꝛia quo ad actus pᷣncipales vt dictũ eſt. Talis er go oꝛnatus ſanctoꝝ poteſt deduci et ar⸗ gui ex rebus viſibilibus. Deus eni celũ oꝛnauit ſtellis:aerẽ auibus:aquam:piſei bus:terrã ab extra herbis ⁊ floꝛibus: ab intra vero auro ⁊ argento et alijs metal lis et etiam lapidibus pꝛecioſis vt patet ad ſenſum. ᷓlidemus etiaʒ ꝙ homines honoꝛis ſe diebus feſtiuis cultioꝛibusve ſtimentis adoꝛnant per quod deſignat᷑ oꝛnamentũ interiuſ:ſi ergo ſic eſt in iſtis coꝛpoꝛibus:quid erit in gloꝛia. Certe in coꝛpoꝛabiliter anime ille beate oꝛnabũ/ tur excellentius. Unde dicit᷑ Job. xxvi. Spiritꝰ dñi oꝛnauit celos id eſt beatos Si ergo homines cupiunt oꝛnari his re bus trã ſitoꝛijs q;to magis debent opta/ re⸗ illis oꝛnari ſpiritualibus oꝛnamẽtis. Sic igitur patet de oꝛnatu ſpirituali in celeſti gloꝛia ad quẽ vocamur in thema/ the. Memite benedicti ?⸗GäGa—⸗ — — — . liser ,/ ſcli S gecn meril pott lines n ign llſtis tein b/ e gtos ſe ts/ lis⸗ in 4 OEctaua gloꝛia anime LCtaua gloꝛia a⸗ o mime erit cõpleta pax intermi nrnrnabilis Ylſa.xxxij. Erit opus luſticie pax Et ſequit᷑. Sedebit ppłs me us in pulchꝛitudine pacis: ⁊ in taberna/ culis fiducie:⁊ in reqͥe opulenta. Et hoc erit in quattuoꝛ. èßs Pꝛimo erit pax cum deo per omnimodã confoꝛmitatem,. Secundo erit pax cum angelis per ami cabilem charitatẽ. Tertio erit pax cuʒ hominibus per ani/⸗ moꝛũ tranqnillitatẽ. r Quarto erit pax cũ hominibus per coꝛ⸗ dialem ſerenitatt. Pꝛimo erit pax cũ deo. Nunc vᷣo vix poſſumus habere pacẽ cũdeo ſubij ciẽdo ei ad nutũ ⁊ cũ om̃i ↄfoꝛmitate volũtatẽ nr̃ᷣam ⁊ hoc ꝓpter coꝛruptionẽ nature nr̃e q̃ inclinata eſt ad malũ Geñ:vi. Senſus enĩ ⁊ cogitatio hũani coꝛdis ad malũ ꝓ na ſunt ab adoleſcẽtia ſua. Et hoc qꝛ dia bolus invia aduerſariuſ eſt ⁊ ſemꝑ hoĩs inimicus qͥ laqᷓos tẽdit:lapſus parat:ſo ueas fodit:aptat ruinas:ſtimulat coꝛpꝰ: pũ git aias:cogitatiões ſuggerit: dat vir tutes odio:vicia addit amoꝛi:erroꝛes ſe⸗ rit:diſcoꝛdiã nutrit:pacẽ turbat: affectꝰ diſſipat:et bꝛeuiter eſt tanqᷓ; leo rugiẽs qͥ circuit q̃rẽs quẽ deuoꝛet.i. Pe.v. Iſte tur bauit pacem inter deũ et pᷣmos parẽtes. Beñũ.iij. Iſte eſt caius inuidia moꝛs ĩtra ait in oꝛbẽ terraꝝ Sap.ij. Sʒ eo ꝓiecto cũ ſuis in ꝓfundo inferni ꝑpetuo Apoc. xx.vbi dicit᷑. Infernus ⁊ moꝛs miſſe ſuut in ſtagnũ ignis. Et ꝑ moꝛtẽ ait Nic.de ly. hic intelligi᷑ diabolus cuius inuidia moꝛs ĩtrauit in oꝛbẽ terraꝝ ſicut pᷣdictũ ęgſt:ſctĩ ⁊ bea tiviri qͥ hic legitime certaue rũt pacẽ⁊ quietẽ habebũt cũ deo⁊ in deo Iſta eſt pax de q̃ apłs Phiłiiij.ait. Pax dei q̃ exuperat oẽm ſenſuʒ:cuſtodiat coꝛ⸗ da vra ⁊ inte ligẽtias vr̃as. Hec pax eſt taz pcioſa tã digna qᷓ; exuperat oẽm ſen ſnm oẽm eſtimationẽ Si pax hec tꝑalis tm oiligit᷑ qᷓtuʒ debet cõcupiſcipax eter na,de pace terrena ait Aug. Tale eſt bo num pacis vt in rebus creatis nihil gra? tioſius ſoleat audiri: nihil delectabilius cõcupiſci:⁊ nihilvtilius poſſideri.Quid igit᷑ dicemuſ de pace ꝑpetua. Ideo Ber. hanc pacẽ deſiderãs dicebat ſuꝑ Cãtica Mecuũ bene agit᷑ ſi bacem habuero. Et hinc eſt ꝙ in ſoe dicebat pꝛopheta in pẽ⸗ In pace in idipᷣm deꝛmiam ⁊ requieſcã. Hec eſt optima pax qñ creatoꝛis ad cre aturã erit amoꝛis indiſſolubile vin culũ ⁊ cõfoꝛmitas volũtatũ:ita ꝙ oẽ qð deus voluerit ipſa btã ſanctoꝛũ volũtas velit 2⁊ oẽ qð volũtas beata voluerit ipᷣe deus velit. Sap.iij. Fideles in dileotione acqͥ eſcent illi qm̃ donũ et pax eſt electis dei. Virt igit᷑ ſancti illã poſſideãt in die iudi⸗ cij dicet᷑ eis. Venite bñdic.⁊ c. Secũdo erit pax cũ angelis⁊ẽ̃. In głia eterna ha bitãt ciues ãgeliciſub triplici ierarchia ad quoꝝ oꝛdines iuſti de eccłia militãte aſſumunt᷑. Vñ btũs Aug. in. i li. de ciui. dei:duas enumerat ciuitates. Vnã dei. Alterã diaboli. Ciuitas dei eſt ciuitas ſctõꝝ angeloꝛũ ⁊ beatoꝝ de qᷓ admirãdo ait ꝓpheta in ps. Glioſa dicta ſunt de te ciuitas dei. Ciuitas vero diaboli ſꝑ inui det ⁊ ↄtradicit dicẽte ꝓpha in ps. Vidi iniqͥtatẽ ⁊ ↄ tradictionẽ in ciuitate ſcʒͥ di aboli. Et hec ↄtradictio expᷣſſius ponit᷑ Apo.xij.vbi dicit Factũ eſt pᷣliũ magnũ in celo michael ⁊angeli eius pᷣliabant᷑ cũ dracone ⁊ draco pugnabat? angeli eius ⁊ nõ valuerũt:neq; inuẽtus eſt locus coꝝ aplius in celo. Demões igit᷑ huiuꝰ ciuita/ tis dei ⁊ btõꝝ ĩpugnatoꝛes qᷓ;tũ pñt nitũ tur nos inimicos facere ꝑ petm̃ dei ⁊ an geloꝝ.Sʒ ecõtra ipᷣi ſci angeli nos cupi unc ptegere ⁊ defendere.vñ Jero.ait. In qͥt mgr ſen.di.ij.ſcᷣi.c.i.Magna eſt dig⸗ nitas aiaꝝ vtvnaq; q; habeat ab oꝛtu na tiuitatꝭ in cuſtodiã ſui angelũ delegatũ Gre.quoq; dicit ꝙ qͥq; vnũ bonũ ange/ lũ ſibi ad cuſtodiã deputatũ:⁊ vnũ ma/ lũ ad exercitiu hʒ. Cũ em oẽs ãgeli bont bonũ nr̃m velint cõiter oĩ ſaluti ſtudeãt. Ille qͥ deputatꝰ eſt ad cuſtodiã aliter eũ ſpãliter hoꝛtat̃ad bonũ. Siłr ⁊ mali an erit cõpleta pax interminabilis malũ incitat:et ad nocẽdũ foꝛtius inſtat ille qui ad exercitiũ eius deputatus eſt. Hec magiſter: Et rõneʒ huius cuſtodie aſſignãs Hiero. in omelia feſtiuitatꝭ an geloꝝ ait: Nec em̃ tuta poſſet eſſe huma na infirmitas inter tot ⁊ tantas hoſtis il lius inſidias:niii ſctõꝝ angeloꝝ munire tur auxilio. Hij igit᷑ ciues celiq;tum in ipſis eſt nos ꝓmouent ad pacem ſempi / ternã. Unde quidã ſunt actus angelici reſpectu hominũ in quibs ꝓpꝛie conſiſtit angelicũ miniſteriũ ſicut eſt excitare ad bene a gendũ ſiue ꝓmouere:adiuuare: di rigere:⁊ ſiłiter cuſtodire:defendere: ſiue tueri cõtra hoſtes ⁊ ↄtra malũ.ſił a ma lo reuocare ad bonũ.⁊ iſtud mniſteriuʒ reſpicit hoĩem vᷣm ſtatũ vie ⁊ meriti.Alij ſunt actus angelici:in quib large et im/ pꝛopꝛie dicimus cõſiſtere miniſteriũ an/ gelicũ:ſicut eſt aſſiſtere aiabo ſanctꝭ:gra tulari de bonis ipſaꝝ ſicut ẽ de gloꝛia aſ/ ſociare ipᷣas:⁊quaſi ad modũ deducẽtis ſe habere ad ipſas cum aſcendũt ad celũ em pirreñ:⁊ iſti ſunt actus oſtenſiui cha/ ritatis ⁊ dilectiõis quã habẽt angeli ſan cti ad aias. Et rõ quare iſtosvltimos a/ ctus habẽt reſpectu taliũ aiaꝝ eſt multi⸗ plex. Pꝛima eſt ꝓpter cõſũmationẽ meri/ ti angeloꝝ. Cum em̃ ipſi angeli quotti/ die mereant᷑ ex hoc ꝙ miniſtrat ammab ꝓpter adeptionẽ ſalutis.in hoc cõſũmat᷑ 2 terminaf meritũ eoꝝ Quãdin em̃ ani / me ſunt citra terminũ:tãdiu ſunt angeli in merendo rõne ipᷣaꝝ:⁊ ideo gratulſant animab in adeptiõe plena illius gloꝛie. Scva rõ eſt ꝓpter reuerentiã ip̃aꝝ aiaꝝ: dignũ em̃ eſt ⁊ iuſtuz ꝙ qui hic in eccłia militante humilianti conculcant᷑ ꝓpter amoꝛẽ xpᷣi in aſcenſu ad eccleſiã triuphã tem honoꝛent᷑ a ciuib eccleſie triũphan/ tis. Tertia rõ eſt ꝓpter oſtẽſionẽ idonei tatis aiaꝝ ad ipᷣm ſuũ pꝛemiũ ⁊ ad pᷣmij locũ. Vnde qꝛ angeli miniſtrauerũt ani mab ſanctꝭ imerito:⁊ ideo nouerũt me/ rita ipſaꝝ:ipſi ſunt qͥ ſciũt ⁊ poſſunt poꝛ tare teſtimoniũ de idoneitate ipſarũ ad pꝛemiũ⁊ ad gradum pꝛemij. ꝓpter iſtas iait᷑ rõnes dicimus ꝙ angeli aiſiſtunt in aſcenſu ad celum: non ꝓpter indigentiã ipſarũ: ſed ꝓpter reuerentiaʒ ⁊ rõnes di/ ctas. In illa igit᷑ gloꝛia erit amicabilis dulcꝭè vera pax inter angelos ⁊ ſanctos cum illa ciuitas ſuis ciuibo replebit᷑:⁊ an gelica ruina ex hominibireparabitur. de qua loquit᷑ Anſel.libꝛo de ſimulitudinib di. Omnipotẽs deus ciuitatẽ quãdam magnã: ⁊ ad modu ſpacioſam ad ſuam gloꝛiã edificauit:quã copioſa ciuiũ mul/⸗ ti tudie repleuit: quoꝝ nõnulii cum pꝛo⸗ pꝛiã volütatem potius elegerẽt facere qᷓ ſub volũtate ⁊ oꝛdine dei remanere miſe rabiliter coꝛruerũt:?⁊ domꝰ⁊ edificia ma gna ⁊ ſpacioſavacua remanſerũt:vt igi⸗ tur aliquis qui vrbem magnã fieri oꝛdi/ naſſet:qui multa in ea palacia cõſtruxiſ/ ſet: multaſq; manſiones ad vrbis edifi/ cationẽ feciſſet:ſed habitatoꝛes nõ habe ret: ⁊ vumnes quoſcũq; potuiſſet ad ſe in/ uita ret. Sic facit deus Omes enivt ad ſe veniãt/vt ⁊ ad ſue ciuitatis edificatio nem ſubueniãt pꝛecat᷑.admonec:inuitat bonas leges pꝛebens pacem ⁊ ſecunitatẽ ꝓmittẽs.Hec ille: Angeli igit᷑ iaʒ ciues ullius ciuitatis nos aduocãt: vt ad ipᷣaʒ ꝑuenire valeamus:qꝛ ibi ſũmam pacem cum ipſis habebimꝰ. Oqᷓ;tum talem ſo cietatẽ talẽq; amiciciã optare debemus. Si enĩ vnuſqͥ ſq; in hac via in ciuitate pa cifica manere deſiderat:qᷓ;tomagꝭ debe / mus tendere ad illã eternã manſionẽ:in qua ſcti recipiẽdi ſunt:cũ dicet᷑ eis: Vc/⸗ nite bñdicti ⁊c. Tertio ibi pax erit cũ hoib ⁊c̃. In hoc enĩ mũdo raro inter ho mines reperit̃ pax ⁊ tra — Wter mũdanoꝝ cõcupiſcentiã. Vñ Jaco. iiij. dicit᷑. Vnde bella⁊ lites in vobis. Nõne ex cõcupiſcẽtijs vr̃is que militãt in mẽ/ bꝛis vris. Cõcupiſcitis ⁊ nõ habetis:oc/ ciditis et nõ zelatis:⁊ nõ poteſtis adipi/ ſci:litigatis ⁊ belligeratis:⁊ nõ habetis. diuitie g̊ ⁊ cõcupiſcẽtia ea rũ ſunt cã litiũ Fn ruͤn ſicut videmꝰ ad experientiã. Vñ eni eſt guerra q̃ſi ĩmoꝛtalis inter re ges ⁊ regna:niſi qꝛ cõcupiſcũt caſtra:poſ leſſiones:⁊ cetera tꝑalia.Quia qð vnus poſſidet deſiderat alter bꝛe.⁊ ex ̊ ſequũ 4 Dl 1 86 8 b Nona gloꝛia anime cur mala quaſi infinita vnde inter homi nes qrele placitationes: rancoꝛes:odia: 2Z alia mala niſi ex cõcupiſcẽtia terrenoꝝ Igdeo notãrer dicit YJaco. VUnde bella et lites in vobis. Hõne ex cõcupiſcẽtijs ve ſtris. q.d. Sic ſcʒ vos habetꝭ talia ex ma la cõcupiſcentia. Sed hec ↄcupiſcentia eeſſabit in illa celeſti gloꝛia cũ nullus cõ cupiſcet:bonũ alterius ſed erit de ſuo bo no ↄtentus ⁊ de bono alterius gaudebit ſicut de ſuo ꝓpꝛio. Ibi erit pax⁊ trãquil/ litas inter ciues illius ciuitatis:quis ait pꝛopheta. Juſticia et pax oſculate ſunt. Quia ergo ibi inter ſanctos erit iuſticia ideo erit pax inter illos. Ad hanc paceʒ vocabimur cu nobis dicetur. Vemite be negdicti ⁊c. Quarto erit pax in homini/ vus ⁊c̃ Nunc em̃ inter animã et coꝛpus nõ eſt pax:ſed diſſenſio et guerra de qua dicit apłus Galat.v. Caro cõcupiſcit ad uerſus ſpiritũ ⁊ ſpiritus aduerſus carnẽ Caro dticit᷑ a carẽdo:quia caret om̃i bo/ no. Semꝑ em̃ nititur ſpiritũ refrenare? per delectationes infeſtare per varias co gitationes moleſtare per mũdi tribula/ tiones.ij. Choꝛint᷑.vij. Nullã requiẽ ha/ buit caro noſtra. Qualis aũt ↄtrouerſia ſit inter carnem ⁊ ſpiritũ oſtendit apłus BGal.v. Vbi enumerat.xvij.oꝑa carnis: gque ſunt ſicut.xvij.ſagitte ſiue machine cuʒ qbus pꝛeliataduerſus ſpiritũ.Dicit ergo manifeſta ſunt opera qne ſunt foꝛni ca tio: immũdicia:impudicitia:luxuria: idoloꝝ ſeruitus:veneficia:inimicitie:cõ/⸗ tentiones:emulationes:ire:xvixe: diſſenſi ones:ſecte:inuidia:homicidia:ebꝛietas: cõmeſſationes. Sed in gloꝛia erit ſũma ↄcoꝛdantia inter aiam ⁊ coꝛpus:dum ip ſum coꝛpus ad nutum:in oĩbus obediet ſpiritui ſicut magis dum dicet᷑ de gloꝛa coꝛpoꝛis dicemus:vñ tunc coꝛpus nõ im pediet aĩam cõtemplatiõe dei. VUnde be atus Aug. xiij. de ciui.dei dicit ꝙ coꝛpus ſumma ⁊ mirabili obtemperãdi faculta te ſubdet᷑ ſpiritui om̃i coꝛruptibilitate ⁊ tarditate detracta:imo reſumptio coꝛpo ris iuuabit ⁊ quodãmõ ꝑficiet beatitudi nẽ aie:qꝛ appetitus naturalis qui eſt ipᷣi us aiĩe ad coꝛpus ceſſabit ⁊ reſũptio coꝛ⸗ poꝛis ꝓmouebit ipam in deuz. Sic igi erit pax ⁊ cõcoꝛdia ac magnus amoꝛin/ ter aiam ⁊ coꝛpus in illa regione beato/ rũ nde btũs Bern.in quodã ſermone de oibus ſanctis qui incipit. Auertiſtis niſi falloꝛ ⁊c.dicit ſic. Acceperũt ſancto⸗/ rũ aĩe iamſſingulas ſtolas:ſed nõ veſtiũ/ tur ouplicibus donec veſtiamur et nos. Sed vnde boc o miſera caro:o feda:o fe tida:vnde tibi hoc. Anime ſctẽ quas deę us lpſa inſignauit imagine: quas ꝓpꝛio redemit ſanguine te expectãt ⁊ ipᷣarũ ſi/ ne te cõpleri leticia:ꝑſici gloꝛiasſumma ri beatitudo nõ poteſt. Adeo ſiquidẽ vi/ get in eis hoc deſideriũ naturale: vt nec dum tota eoꝛũ affectio pergat in deum: ſed cõtrahat᷑ quodãmodo et rugã faciax duz iuclinant᷑ deſiderio tui:hec iulle. Erit igitur pax aie cõpleraduzʒ coꝛpus ſuũ ha bebit et coꝛpus ipᷣm a ſua gloꝛia ꝑficief. Si igitur dum coꝛpus eſt infirmũ opta mus eius ſanita tẽ:q;to pluſ debemus de ſiderare eiuſdẽ impaſſibilitatẽ de q̃ᷓ poſt dicet᷑. Cum igit᷑ in hoc coꝛpoꝛe moꝛtali ꝑ egrinamur a dño ſic viuamus vtillã pa/ cem obtinere valeamus que pax nobis ↄcedet᷑ dum in vie iudicij nebis dicetur. n me erit ſacictas deſiderabilis: ſicut em ait magiſter ſniaruʒ: atitud inis ſue qua eternaliter beat eſt: alios velit eſſe participes quã vidit ⁊ cõ municari poſſe et minui non poſſe.Et ſo quit᷑ ca.vi. Si querit᷑ ad qͥd creata ſit ra/ tionalis creatura. Reſpõdet᷑ Ad laudã/ dum deũ: ad ſerniendũ ei:⁊ ad fruenduzʒ eoin quibo ꝓficit ipᷣa nõ deus. O ratio⸗/ nalis creatura eſt facta a deo: ⁊ referẽdũ eſt ad creatoꝛis bonitateʒ: ⁊ ad creature vtilitatẽ. Et ſicut factus eſt hõ ꝓpter de⸗ um.i.vtlet ſeruiret:ita mũdus factus eſt er hoĩiem ſcʒz vt ei ſeruiret. Hec magr Rnae hõ naturaliter habet vultũ ad ce leſtia:ereptũ ⁊ ſtaturã coꝛꝑis ſurſum kle Nona gloꝛia anime natã ad celũ. VUñ ſᷣm Iſið. Abuſiue ho⸗ mo diccus eſt ab humo cuʒ ex ſocietate: nõ em̃ coꝛꝑis ſed aĩe ſit cõcretus:et ideo grece antropos.i.ſurſum erectus cõpella tur:eo ꝙ ab humo ad cõtemplationẽ ſui artificis ſpũs regine ſubieuat᷑. ñn Oui dius in li.de traſſoꝛmatis. Pꝛonaq; con ſpectant aĩalia cetera terrã. Os homini ſubiime dedit celũq; videre. Juſſit ⁊ ere/ ctos ad ſydera tollere vultus Que oĩia denotãt hoĩ em ad il la celeſtẽ gloꝛiã a na tura ſua tendere ⁊ habere appecitũ et in/ clinationẽ. Ibi igit᷑ erit ſacietas ⁊ quies ſui deſiderij ᷣm quattuoꝛ. Pꝛimo finem ſuũ attingẽdo. Secũdo a laboꝛe quieſcẽdo. ertio virtuoſe couiuendo. Quarte loco celi cõſiſtendo. SIzn gloꝛia igit᷑ erit ſacietas hoĩs fineʒ ſuum atxtingẽdo:finis em eſt illud ꝓpter qð aliqͥd fit ̃m phᷣos. Alio mõ finis eſt vlcimũ rei ſiue ad qð aliquid oꝛdinaf.i. Thi. i. Sinis pᷣcepti eſt charitas. Sed ſimpliciter vltimus finis ille:de quo be/ atus petrus.i. Pe.i.Credẽtes autẽ exul/ tabitis gloꝛificata leticia inenarrabili et gloꝛificata repoꝛtãtes finem fidei veſtre ſalutẽ aiarumveſtrarũ. De quo Aug.li. xxij. de ciui. dei dicit. Ipſe erit ſinis deſi/ Aeriũ nr̃eꝝ qui ſine fine videbit᷑ ſine faſti dio amabit᷑: ſine faſtigatione laudabitur Iſte eſt finis nr ſicut ipᷣe di. Apo.i.Ego uʒ alpha ⁊ o pᷣncipiũ ⁊ finis:de hoc fine acquirẽdo debet eſſe pᷣncipalis ⁊ ſingula ris cura ⁊ diligẽtia: libẽtius em̃ facit hõ gð pcipit᷑ qũ magnũ eſt pᷣmiũ qð pmittit᷑ Cũ igit᷑ vita etena ſit ſůmũ pꝛemiũ ⁊ im mẽſum qð deo obediẽtib et mãdata eiꝰ cuſtodiẽtibi eſt ꝓmiſſum: q;ta vigilãtia debemꝰ eiusvoluntatẽ facere ⁊ cuſtodi⸗/ re. Ideo dicit᷑ Mat xix. Si vis ad vitã ingredi ſerua mãdata. Ecce ꝑ qd itle fi⸗ nis attingit᷑ poſſibiliter:⁊ habet᷑: Pꝛoue. vij. Serua mãdata ⁊ viues et legẽ meaʒ qſipu pillã oculi tui: liga eam in digitis tuis ſcribe illã in tabulis coꝛdis tui Hec eſt igit᷑ vis pueniendi ad finẽ nrjm. Vis igiĩ laciari:vis omni bono ditari: vis ꝑ/ me ſiti infirmitatibi ⁊ hmõi pᷣmi parẽtis. Sed in vita bta nõ erũt ta les miſerie:qꝛ ibi erit oĩis ⁊ ꝑfecta reqᷣes Sicut dr̃ Apo.xiiij. Vbi btũs iobãnea ait. Audiuivo.de ce.di.mihi. Scribe btri moꝛ.qui in.do.moꝛi. Ammodo iaʒ dicit᷑ fici om̃i gaudio ⁊ Iſolatione. Fac bñ vi/ uendo ꝙ ad hũc finẽ attingas Aur dabik his qbus dicet. Venite bñ ⁊c. Scðo di / cit᷑ ꝙ in gloꝛia erit ſacietas a laboꝛe quie ſcẽdo. idemus em̃ ꝙ is qui laboꝛe ve/ xat᷑ expectat quietẽ ⁊dũ ula ↄſequit᷑ mul tũ delectat᷑ Quot laboꝛib quot turbati onib vexat hõ in hoc mundo. Notũ eſt. Et Job ait. xiij. Homo natꝰ de mu.bꝛe. v. ce.re.m.miſerijs ſcʒ.caloꝛe frigoꝛe fa ter pctm̃ ſpũsvt re.a la.ſuis.Dictũ eſt igit᷑iohãni ſcribe ſcʒ in libꝛovt adoſolationẽ electo rũ diutius:ↄſeruetbti ſcʒ erunt moꝛtui qͥ in dño.i.in gr̃a ⁊ charitate dei moꝛiunt᷑. Nãq manet in charitate in deo manet ⁊ deus in eo:vt dicit᷑ i. Yoh.iiij. Dicit em̃ ſpũs ſctũs.i.pmittit iã:vt reqͥ eſcãt amo⸗ do.i.poſt moꝛtẽ a laboꝛiba ſuis.i.ab ope/⸗ ribus laboꝛioſis quibo vitã eternã meru/ erũt. Sed ſũme ↄſiderãdũ eſt dictũ pꝛo phete quo dicit᷑. Ipſi vᷣo nõ cog.vi.m.qͥ‚ iu.in inra mea ſi intro.in re.meã.Qð ex ponẽs Nico.de lyra.ait. Ipſi nõ cog.vi. me.i.pᷣcepta mea de quib:debebãt ambu lare quibs iuraui.i.irreuocabiliter diffini ui ſi intro.i.nõ intrabũt in requiẽ meã.i. in rerrã ꝓmiſſionis q̃ fuit figura quietis btõꝝ ⁊ patiẽtia:qꝛ oĩa in figura cõtinge bãt eis.i.Choꝛin.x. De hac reqͥe loquit᷑ apłs Heb.iiij. Timeamus ergo ne foꝛte relicta pollicitatiõe introeũdi in requiẽ eius eſtimet᷑ aliqs ex nobis deeſſe Et ca. ij.dicit ꝓterea abũdãtius opettet obſer uare nos ea q̃ audiuimꝰ ſcʒ a filio dicta in euãgelio:⁊ ꝑ aplos pᷣdicata:⁊ hoc ab/ undãtius qᷓ; verba ꝓphetaꝝ vel angelozꝝ obſeruata fuerint a iudeis Maat. v. Ri⸗ ſi abũdauertit iuſticia vr̃a pluſq; ſcriba/ rũ ⁊ c. Opoꝛtet hoc inquã ne foꝛte ꝑ efflu amus.i.eternaliter puniamur: fluumus quidẽ ſᷣm glo.ꝑ culpãoꝛiginalẽ eſſtuimꝰ actualẽ venialẽ emoꝛtalẽ: ſed g effluj ne e erit ſatietas deſiderabilis immis per eternã damnationẽ. Et no. hic Nico. de ly. foꝛte arbitrij libertatẽ nõ du bitationẽ. Hec Pe. de tharẽtaſia. Itẽ ſe quit᷑ ca.iiij. Feſtinemus ergo ingredi in illa requiẽ vt ne in idipᷣm qͥs incidat ere dulitatis exemplũ.Feſtinemus inqͥt pe. oẽs ſimul nõ qᷣlibet ꝑ ſe. Anuſ em̃ debet aliũ trahere ⁊ ſollicitare:⁊ ita vnanimit feſtinari ingredi ꝑ fidẽ ⁊ bona oꝑa in il/ lam nõ figuratiuã vt eſt reqͥes ſabbati et terre ꝓmiſſiõis:ſed in requiẽ verã ⁊ eter nã:de qᷓ Yſa. xxxij. Sedebit pplus meus in pulchꝛicudie pacis in tabernaculo fi⸗ ducie in requie opulẽta. Feſtinemꝰ inq; in hoc ne qͥs.i.aliqͥs nr̃jm incidat in idip/ ſum incredulitatis exemplñ.i.in eandeʒ culpã incredulitatis in quã inciderũt an tiqui pꝛes:que culpa debet nobis eſſe in exemplũ vt caueamus:vel ſic. Ne aliqͥs nr̃m incidat in ipᷣm.i.eãdẽ penã incredu litatꝭ inquã inciderũt pꝛes q̃ pena debet nobis eſſe in exemplũvt timeamus. Hec petrus de tharẽtaſia. Hodie g̊ ait apłs. Heb.iij.ſi vocẽ eius.i.xpᷣi audieritꝭ. Et Nico.de ly:Hodie.i.in tꝑe gre in quo ve ritas eſt reuelata:tpᷣs em legis fuit qua⸗ ſi tᷣs noctis ſᷣm ꝙ dicit apła Rom̃. xiij. ox pᷣ ceſſit dies autẽ appꝛopinquit. St vocẽ.Et ponit᷑ hic ſi ꝓ qꝛ: vox ipᷣius xpᷣi loquẽtis audita eſt in euãgelio: in natu/ ra hũana aſſumpta. In veteri autẽ teſta mẽto audita eſt vox ꝓphetarũ eius ſᷣm ꝙ dicit Aug.in li. de ſermõe dñi in mõte ex ponẽs illud Mach. v. ⁊ aꝑiẽs os ſuũ ⁊c̃ Lũc em ille aꝑuit os ſuũ qui inveteri le ge aꝑiebat oꝛa ꝓphetaꝝ. Holite obdura re coꝛda vr̃a ꝑ inobediẽtia:homo em̃ in⸗ obediẽs deo ab eo ſe auertit:⁊ ꝑ ↄſeq̃ns deus iuſte gr̃am ſuã illi ſubtrahit Et qꝛ Pratia dei coꝛ mollificat ⁊ ꝑ cõſequẽs in uͤrraerise gratie ſequit᷑ iſius hoĩs ob/ duratio. Talis aũt obduratio eſtab ho/ mine inchoatiue ⁊ demeritoꝛie:inq;tum per liberũ arbitriũ adheret pctõ ⁊ per cõ ſequens auertĩ᷑ ab eo inqᷓ;tum in ſe eſt: ⁊ ſic demerer ꝙ deus ei ſubtrahat gratiaʒ fſuaʒ: ⁊ ſic eſt a deo inq;tum eſt pena iuſti tuſicta. Nolite ergo obdurare co:davĩa id eſt voluntates veſtras per inobedien/ tiã:ſed ſolliciti ſimus per obedientiam de ingreſſu ad llã requiẽ de qua ait beaz tus Aug.libᷣ ↄfeſſionũ. Inquietũ eſt dñe coꝛ meũ:donec requieſcat in te.Ad quaʒ inuitabimur ⁊ ad quã vocabimur dũ no bis dicef. Venite bñdicti ⁊c᷑. Tertio di⸗ ctum eſt ꝙ ibi erit quies deſiderij virtuo ſe cõuiuendo:inclinamur enima natura ad ipᷣas virtutes tanqᷓ; ad perfectionẽ in trinſecã:nam virtus eſt mẽetis diſpoſitio qua mens rationi cõſentit ⁊ obedit. VUñ Aug. li. de ſpũ ⁊ aĩa inquit virtus eſt ha bitus mẽtis bene inſtitute. Et idẽ libro de libero arbitrio virtus eſt bona qᷓlitas mentis qua recte viui᷑: qua nemo male vtitur qᷓ;deus in nobis ſine nobis opera rur. Que diffinitio ve virtutibus infuſis marxie intelligit᷑ que oĩa in illa celeſti pa⸗/ tria pᷣcipue complebunt᷑. Ande ꝓpheta ait ꝙ ſancti ibunt de virtute in virtutem videbt᷑ deus deoꝛum in ſyon. Mediante omni virtute coꝛ ad ſuꝑna erigit᷑:et a ter renis ſegregat᷑. Similes eni ſunt virtu⸗ tes aeri quo ſi doliuʒ plenũ fuerit nunq; in pꝛofundum aque deſcendit. Simili⸗ ter teſta que plena roꝛe tacta radijs ſo/ lis per eſtum cui innititur aſcendit. Sie mens repleta virtutiby inferioꝛa cõtem- nens ad ſublimioꝛa ſe trãſuebit per ſan⸗ cta deſideria ⁊ affectiones ſinceras. n de Macrobius ait:ꝙ ſole virtutes bea⸗ tum faciũt:ideo viri perfecti non decoꝛ⸗ ruptibilibus ſcʒ auro ⁊ argento theſau/ rum faciunt:ſed de virtutibus. Per has ergo vincimus hoſtes noſtros ⁊ perueni mus ad celuʒ. Virtuoſus quidẽ per ſuf/ ficientiã vincit diuicias per abſtinentiã vincit delicias:per ſapientiã vincit blan dicias:per patientiam vincit triſticias. Vnde quidã philoſophus capta ciuita te ſpoliatus vna cũ ceteris ommb tẽpo⸗ ralibus ſolus nullũ doloꝛem deducebat: imo ceteris lamẽtantibus gaudiũ oſten debat. Interrogatus igitur eur nõ triſta ret᷑. Reſpõdit. Foꝛtuna ſua recepit maa aũt nõ poꝛtauit.ſed dimiſit ſeʒ virtutes. In illa igitvita beata oẽs erũt dinſſimi: auta virtutibus repleti: ⁊ talis erit vita iocunda. Sicut ein terreni et aiales ho/ mines gaudẽt in diuicijs mundi in the/⸗ ſauris iſtis qui cito perdunt᷑ ita incõꝑa/ rabiliterplus gaudebũt et ſaciabun᷑in diuicijs illis ſpũalibꝰ. Sãctiviri in głia paradiſi cõuiuentes. Vñavirtus dicit᷑ qſi virẽs ſtatus cuiuſmodi erit ſtatus glo/ rie ad quẽ ibimus ⁊ aſcendemus medio virtutis dum dicet᷑ Aenite be.⁊c̃.Quar to ſaciabimur loco celi cõſiſtendo:locus em̃ beatoꝝ erit celũ empireũ: vt dictũ eſt in pꝛincipio. Vnde ſᷣm veritatẽ fidei ca/ tholice aie decedẽtes a coꝛpoꝛib ſine vl/ lo purgabili:vel iam ꝑfecte purgate ſta⸗ tim euolãt ad celũ empireũ qð eſt locus ſue gloꝛie. Et ratio huius eſt: qꝛ ſtatus beatitudinis eſt alciſſimuſvnifoꝛmis ſta bilis ⁊ imutabilis:vt dicet᷑ amplius con ſequẽter:ideo cõgruit ꝙ locus ſit ei depu tatus habens cõditiones cõſimiles ⁊ cõ foꝛ mes tali ſtatui. Celum autẽ empireũ eſt altiſſumũ nobiliſſimũ in quo eſt vnifoꝛ mitas inuarietas ⁊ imutabilicas. Decla ratur etiã:quia cũ xpᷣus ſit caput omniũ beatoꝝ:vbi eſt caput ibi debent eſſe ꝛmẽ bꝛa: ⁊ cum ſit caput hominũ nõ ſolũ pꝛo illo ſtatu quo ſunt aĩe in coꝛpoꝛibus:ſed etiam aliarũ ꝓ omni ſtatu ſanctitatis in quo ſunt tenendũ eſt et credendũ ꝙ oẽs aie que ſunt:digne ſuo conſeꝛtio et nihil purgabile habẽt ad celũ empireũ in quo eſt xpᷣs ſubliment᷑. Itẽ hugo de ſancto vi ctoꝛe.ij.lihᷣ.de ſacramẽiis.xvi.ꝑte ca.iiij. Loguens de loco inferni ſubdit. In hoc infernodicũt eſſe ignẽ inextinguibilẽ ad bunc infernũ aĩe ſceleratoꝛũ a coꝛpoꝛib⸗ egreſſe ſtatim retrudi eſtimant᷑: ⁊ qui ab hbac vita purgabili exeunt ſine moꝛa ad celũ vbi ſᷣm humanitatẽ ſuam xpᷣs ieſus in dextera dei patris ſedet in gloꝛiã cõti⸗/ nuo deduci creduntur:ſicut ſcriptum eſt Matth. xxiiij. VUbicunq; fuerit coꝛpus ibi cõgregabunt᷑ et aquile. Dicit em̃ Ri/ char.di.xlv. ꝙ celũ empireũ q́;uis in nul lo augeat aiarum beatarũ delectationẽ eſſentialẽ: in aliquo tamẽ auget eis dele/ ætationẽ accidentalẽ inq; tum ille aie lo/ Decima gloꝛia anime cumiillũ pluſqᷓ; alia loea diligũt. Pꝛeſen tia aũt rei dilecte aliquã cauſat delecta/ tionẽ. Ratio autẽ quare illũ locum plus ceteris diligũt triplex eſt. VUna qꝛ locum illũ ſciunt ſibi eſſe deputatũ a deo quem ſumme diligũt. Secunda ratio eſt:qꝛ in illo ꝓpter exceſſum nobilitatis ſue natu re ſuꝑ alia coꝛpoꝛa expᷣſſius qᷓ in alijs lo cis refulgere tanqᷓ;ᷓ in effectu diuinã bo/ nitatẽ conſpiciũt.Tertia ratio eſt:qꝛ ulli us loci ſublimitas:luminoſitas:imobili/ tas: ſuã ſpiritualẽ ſublimitatẽ expᷣſſus ⁊ luminoſitatẽ ⁊ qietis ꝑpetuitatẽ qᷓ; qli tates alioꝛũ locoꝝ repꝛeſentãt. Vnuſqſ/⸗ q; autẽ plus ceteris paribus diligit locũ qui magis eſt repᷣſentatiuus ſue nobili/ tatis quaʒ diligit. Hec ille. In hoc igit complet᷑: quodãmodo ꝑficitur beatitu do ſctõꝝ ꝙ lunt in celo empireo ad queʒ locum aſcenſuri ſumus non ſolũ ſᷣm ani mã:ſed etiam ſᷣm coꝛpus et animã cum audituri ſumus verbũ ꝓ themate ſum / ptũ ſcʒ TMenite bnᷣdicti ?vc. Ecima gloꝛia ani nee erit felicitas inuariabilis ⁊ hoc maxime veruʒzʒ erit poſt generalẽ reſurrectioneʒ ſicut poſt decla⸗ rabit᷑. Tunc em̃ erit ꝑfecta felicitas. Abſq; triſticie admiſſione. Abſq; aliqua fatigatione. Abſq; aliqua ceſſatione. Abſq; aliqua alterattone. Pꝛimo igit᷑ erit ꝑfecta felicitas abſq; triſticie admixtione. Eelicitas em̃ mun/ dana nõ eſt ſic ꝑfecta quin aliqua poſſit accidere triſticia. Immo qᷓ;tũq; aliqᷣs ſit in hoc mũdo ꝑfectus dicere põt cũ ꝓphe tů. Heu mihi qꝛ incolatus meus/plong. eſt. VUbi glo. Heu mihi qꝛ incolatus me us. i· ꝑegrinatio huius ſeculi ꝓlõgata eſt ᷓ tum ſi bꝛeue ſit tpᷣs tñ deſiderio nimio longũ videt᷑. Itẽ vt ibidẽ dicit᷑ aſcendere cupiẽs ad eternã hierłm multos inuenit obſiſtẽtes:iõ a linguis eoꝝ cupit liberari dicẽs.Dñe libera aĩam meã a la.ini:.⁊ a lin. doloſa. nã cũ cogitat hõ aſcẽdere ſiue — incipit pati linguas aduerſantiuʒ.i. de/ trahentiũ.⁊ qð grauius eſt quaſi ↄſulen do ad ſaluce aduertentiũ. Has auᷣt qͥ nõ patit᷑ nõdũ ꝓficere conat᷑aſcẽſurꝰ ̊ pᷣmo cõtra eos pᷣcat᷑.q.d. Quia me i gradu cõ ſtituiſti.iam g̊. O dñje libera aiam meã a labijs iniqᷣs.i.que iniqua ſuadẽt:⁊ a li/ gua doloſa:que ſub ſpecie ↄſulendi plus nocet. Talia em labia pᷣmo hoi occurre/⸗ rũt.vñ perijt.labia em̃ iniqua fuerũt qͥb expᷣſſum eſt comede:lingua doloſa q̃ pa⸗ liato fine cõſilij dictũ eſt. eritis ſicut dij. Peregrinꝰ quidẽ hõ trãſiẽs ꝑ villas ſꝑ habet canes infeſtos. Vnñ Sene. Natu/ ra canũ eſt imbecilliũ:q;tominꝰ vires ha buerint plus latrare. hec in gloſa Et hec quidẽꝛ⁊ alia plura pñt eſſe cauſa triſticie: iuxta illud ꝙ ꝑ eũdẽ ꝓphaʒ dẽ: De fectio tenuit me ꝓꝑ pec.dere.le.tuã. Glo: In me cõ ſolatꝰ ſuʒ:ſed defectio vel tediũ tenuit me p pctõꝛib⁊ꝛc. Tedet em̃ eũ:qꝛ cũ his cõuerſat᷑:donec area vẽtilet᷑: vel tediuzʒ et defectꝰ eſt ei ꝓ exceſſibsꝛ peccantiũ:qꝛ plꝰ grauat ſctm virũ qᷓ; ſua pena:quoꝝ dolo re defecit:tanta eſt virtus pietatis. Hec glo.In illa autẽ felici vita nõ erit lingua doloſa:nõ erũt labia detrahẽtia: nec erit quicqꝙᷓ; qð poſſit eſſe cã doloꝛis. VUñ nos hec audiẽtes:⁊ ad celeſtẽ hierłm ſuſpirã tes dicere poſſumꝰcũ ps. Letatus fuʒz in his que dicta ſunt mihi:in do.do.ibimꝰ. Amoꝛ nãq; qualiſcũq; ſit vacare nõ põt nam ſi terrenus eſt:aiam ad ↄcupiſcẽda terrena inclinat. Si vero celeſtis eſt ad celeſtia ſubleuat: ⁊ ad eterna inflãmat: vbi ſunt cõciues nr̃i angeli Hec glo. Si ergo amoꝛ diuimus ſit in nobis in domũ dñi ibimꝰ: vbi ꝑfecte gaudebimꝰ:dũ no/ bis dicet᷑: UNenite bñ.⁊c᷑. Scðo illa feli citas erit abſq; fatigatõe. Hoc em̃ mira bile ꝙ ſancti in illa cõtẽplatiõe ⁊ viſione btã nõ fatigabunt᷑:nunc vᷣo cum deũ con tẽplamur: aut aliqͥd boni facimꝰ intãtũ ſumus fragiles ꝙ patimur fatigã:⁊ non poſſumꝰ ſemꝑ oꝛare:aut bene agere:⁊ h vider pcedere a parte coꝛꝑis.de quo dicit᷑ Sap̃.ix. Coꝛpus qð coꝛrũpit᷑ aggrauat aiam:⁊ depꝛimit terrena inhabitatio ſen ſum multa cogitantẽ. Vñ Hico.de lxr ait: Coꝛpus coꝛruptibile impedit intel lectũ in ſuo oꝑe. Ideo dicit coꝛpꝰ qð coꝛ rũpit᷑ aggrauat aĩiam.q.d. Hoc nõ facit coꝛpus inqᷓ; tü coꝛpus:qꝛ nõ impediebat in ſtatu innocẽtie: ſed inqᷓ;tũ coꝛruptibi⸗/ le quale factũ eſt per petm̃ ade: ⁊ terre⸗ na inhabitatio depmit ſenſum. i. intelle / ctũ multa cogitãte.nam ꝓpter hãc inha⸗/ bitationeʒ habet cogitare de neceſſarijs multis ex parte coꝛꝑis. Hec ille: In illa vero gloꝛia celeſti coꝛpus nullo mõ im/ pediet aiam a cõ tẽplatõe diuina: vt poſt dicet᷑: nec ꝑ ↄſequẽs erit aliqua fatigatio aut laboꝛ in illa felicitate:ſed ſemꝑ plena ⁊ pfecta delectatio ⁊ infatigabilis. Hoc tñ pᷣmiũ infatigabiliter quo ad habituʒ ⁊ deſideriũ aie debemus appetere. Vbi ſciendũ:ſicut ait Hi.de lyra ſuꝑ.ij.Coꝝ. v. OQ/ appetitus eſt inclinatio ſequẽs foꝛ mam. Eſt aũt in nobis duplex foꝛma:ſcʒ naturalis:et gra habitualis. Appetitus aũt nature indlinauit ad cõſeruãdũ vnio nem aie cũ coꝛpoꝛe.⁊ ideo diſſolutionẽ refugit ⁊ abhoꝛret.A ppetitus autẽ gfe ĩ/ clinat ad cõſecutionẽ gloꝛie: que cõſiſtit in clara dei viſione ⁊ fruitiõe. Igit᷑ ſi aia poſſet cõſequi gloꝛiã abſq; diſſolutõe coꝛ poꝛis huiꝰ moꝛtalis ↄꝓpetitus gr̃e tende ret in cõſecutionẽ gloꝛie celeſtꝭ ſine retar datiõe ꝑ aꝓpetitũ naturalẽ. Sed qꝛ hoc nõ põt fieri.ideo a ppetitus naturalis eo ꝙ refugit naturaliter diſſolurionẽ: hanc quodãmodo repugnat a ꝓpetitui gratie. Ideo ait apłus ibidẽ: In hoc ingemiſci mus habitudinẽ nr̃am.i.deſideramꝰ cũ tedio dilatõis gloꝛie cõſecutionẽ: qui de celo eſt:qꝛ dat᷑ a deo.⁊ nõ eſt ex pncipijs intrinſecis nature:ꝓpter qð indumentũ dicit᷑. Joh.dicit apłs. Suꝑindui cupien tes a ppetitu.ſ.gr̃e.ſi tñ veſtiti nõ nudi in/ ueniamur.i.ſi abſq; diſſolutiõe coꝛpoꝛis coꝛruptibilis quo induit᷑ aĩa:vt veſtimẽę to poſſet ſuꝑindui gloꝛia:tunc abſq; ali⸗ quo retardãte aꝓpetitus gr̃e:in hoc ferre tur:ſed qꝛ hoc eſt impoſſibile.ideo retar dat᷑ per naturalẽ a ꝓpetitũ diſſolutionẽ a / nime ⁊ coꝛpoꝛis abboꝛrentẽ: ꝓpter anod , fabdit᷑. Ham ⁊ qͥ ſumus in hoc taberna culo.i.in hoc coꝛpoꝛe moꝛtali ingemiſci/ mus grauati de diſſolutõe coꝛꝑis ⁊ aĩie: eo ꝙ noluimꝰ expoliari coꝛge ꝑ moꝛtẽ:ſʒ ſuꝑueſtiri..gloꝛie veſtimẽto. Apperit? tñ gfe in omib ſctis vincit aꝑpetitũ nature. ideo ait apblus. Aundemꝰ aũt.ſ.ſine trepi datõe ⁊ bonã volũtatẽ habemꝰ.i.delecta tionẽ in mentẽ magis ꝑegrinari a coꝛꝑge id eſt diſſo lotionẽ huiꝰ coꝛpoꝛis ꝑ moꝛtẽ ſubire ⁊ pñtes eſſe ad deũ.i.vt ꝑ hoc ha // beamꝰ clarã deiviſionẽ:⁊ ꝑfectã fruitio/ nẽ.hec Hic.de lyra:ꝓpter qð apls ait i.c. ad Phił..·Coartoꝛ em̃ e duobo.i.moueoꝛ ad a ppetendũ duo que nõ pũt ſił haberi deſideriũ habẽs diſſolui ꝑ moꝛtẽ coꝛpo/ ralem⁊ eſſe cum xpᷣo.ſ.in gloꝛia. Multo melius eſt.i.videt ꝓ me. ꝑmanere aũt in carne.i.diutius viuere magis neceſſariũ eſt ꝓpter nos.i.ad nr̃am cõfirmationẽ in fide ⁊ moꝛib ꝑ doctrinã meã. Hec de ly ra Gra igit᷑ in paulo ſuꝑuincẽs a ppetitũ nature euʒ inclinabat infatigabiliter ad gloꝛiaʒ. ⁊ hec erit rõ quare in illa gloꝛia nulla erit fatigatio: qꝛ illa gloꝛia erit cũ gr̃a ↄſũmata in coꝛꝑe gloꝛioſo:ſicut poſt dicet᷑. Et ideo illã beatã vitã optãtes nõ Qeigem animis vfis deficiẽtes. Heb. xij. Ad hanc igit᷑ vitã felicẽ vocabimur: dum xpᷣs ꝓferret: enite bñdicti pa.⁊c̃ Terxtio illa felicitas erit abſq; ceſſatio ne:nũc quidẽ qñq; opoꝛtet ceſſare ab ope re virtutꝭ:vel cũq; alio opere:nam poſt vigiliã opoꝛtet doꝛmire:opoꝛtet etiã nũc bibere nunc cõmedere:Et ſic nõvalemꝰ eandẽ operationẽ abſq; ceſſatiõe facere. in illa gloꝛia nõ ſic: nunqᷓ; em̃ ibi doꝛmie mus.nunqᷓ; ab eadẽ operatõe ceſſabimꝰ ſed dei viſioꝛ fruitio bꝛeuiter oẽs opera/ tiões ibidẽ aĩe ⁊ coꝛpoꝛi cõueniẽtes erũt pbetue ⁊ ſine ceſſatõe. Hec in inferno ceſ ſabũt toꝛmẽta: ſed erunt ꝑpetua ⁊ abſq; fine. ꝓprer quod Salomon monet nos ab ſq; ceſſatiõe audire doctrinã que polſ/ ſit nos ꝑducere ad gloꝛiã dicẽs Pꝛouer. xix. Hon ceſſes fili audire doctrinã: neo ignoꝛes ſermones ſcientie. Nam ſieut il la gloꝛia eſt in cõtinua viſione ⁊ fruitiõe Becima gloꝛia anime dei.ſic diſpoſitio ad illã eſt in tinna ac, quiſitione ſcien tie ⁊ virtutũ q;tum pol⸗/ us ita nos diſpoſuit eſſe:vt nec ſtudẽtes nec laboꝛãtes circa ſcripturas acqramui ſalutẽ ſciẽtie ſine gratia dei: vt ne nobis imputemus qð ſcimus:nec tñ gr̃am ac⸗ quiremus:niſi ſtuduerimꝰet laboꝛaueri mus circa ſcripturas ne donũ dei negli gentib dek. Gꝛatia dei adiutoꝛiũ eſt in⸗ firmitatis humane, adiutoꝛiũ autẽ non doꝛmientibs datur:ſed feſtinãtibo ⁊ pᷣua⸗/ lentib⸗. Sicut in bello nõ om̃is que pu/ gnat v incit. Nemo tñvincere põt niſi vbu gnauerit.ſic non om̃es qui ſtudent ⁊ le/ gunt acquirũt ſciẽtiã ſpiritualẽ. Nemo tñ acqu irere poteſt niſi qui aut ſtudioſuſ fuerit ad legendũ: aut aſſiduus ad audi endũ. Hec ille.Et Ecełi.vi.Cogitatuʒ habe in pᷣceptis dei:⁊ in mãdatis illius maxime aſſiduus eſto. Namvr eodẽ libᷣ. dicit᷑.c.ij. Qui timent dñm inquirẽt que beneplacita ſunt illi: et quidiligũt eum replebunt᷑ lege ipᷣiꝰ. Et ratio eſt:qꝛ ſicut lux eſt neceffaria gradiẽtib vt recte am bulent. Sic noticia legis ad deũ tendẽ tibus. Ideo dicit᷑ Pꝛonerb.vi. Cõſerua fili pᷣcepta patris tui.Et ſequit᷑: Cũ am / bulaueris gradient᷑: cum doꝛmierꝭ cuſto dient te Et euigilãs loquere cum eis:q mandatũ lucerna eſt:⁊ lex lux.Sed ho/ die viam hanc lucis ⁊ iuſticie inuigilant omnib malis: nec ceſſant a pctis. Non ſic in illa vita btã erit: in qua m Berñ. noſtrũ rõnale dens implebit luce ſapien tie:itavt penitus nulla ſcientia deſit. Im plebit cõcupiſcibile noſtrũ fonte iuſticie vt oĩno deſideremꝰ eam ⁊ ea penitus re pleamur. Noſtrũ iraſcibile replebic ſum ma iocũditate atq; leticia. Hec ille: Nõ ceſſemꝰ igitbenefacere chariſſimi: quia qui ꝑſeuerauerit vſq; in fineʒ:hic ſaluus erit. Matth x.qꝛ nec ceſſabimꝰ illã diui nã eſſentiã cõtemplari:ad quam vocabi mur dum nobis dicet᷑. Wenite bñdic.⁊c̃. Quarto dietũ eſt ꝙ illa felicitas erit ſi ne alteratiõe. In hoc em̃ mũdo ſunt val⸗ de multe alteratões:cam in anima q; in t1 l0 leno toſut auct ang llius ilbb⸗ iiqt teum zſcut tend⸗ öſerua ian eis n Ban⸗ ſapien uſtui usre ltſun e auia ſauus ſiou erit ſelicitas inuariabilis Esꝛpo:e:ſicut notũ eſt: ſunt multa impe/ dimenta vt nõ valeamꝰ ad illud regnuʒ per venire:niſi cum magna difficultate. Sec in celeſti gloꝛia nulla erit alteratõ: nerct in am ma: nec incoꝛpoꝛe: ĩmo omnia erunt ſic ſtabilia ſic placẽtia: vt quilibet beatus poſſit dicere: illud Job. xix. Glo/ ria mea ſemꝑ inuocabit᷑ Nam res meli us placent:⁊ magis ſunt gloꝛioſe. JIJdeo dd denotandũ ſũmã delectationẽ illius gloꝛie:dicit᷑ ꝙ ſemper innouabit᷑: qꝛ tale ac tantũ erit gaudiũ poſt milia miliũ an nox:imo ⁊ in ꝑpetuũ qᷓ;tum erit in pᷣmo aggreſſu ad illã De ſignis aũt queoſtẽ/ dunt hoĩem eſſe de numero electoꝝ ad il lam gloꝛiã ait Berñ. Qms poterit dice re ego de electis ſum:ego de pᷣdeſtinatis aa vitam. ego de numero filioꝝ reclamã te nimirũ ſcriptura Eccłi.ix. Neſcit ho/⸗ mo vtrũ dignus ſit amoꝛe vel odio. Cer titudinẽ vriq; nõ habemꝰ: ſed ſpei fidu/ cia cõſolat᷑ nos:ne dubitatõis huius an/ ietate penitus cruciemur. Pꝛopter hoc data ſunt quedã ſigna ⁊ indicia manife/ ſſta ſalutis:vt indubitabile ſit euʒ eſſe de numero electoꝝ. in quo ea ſigna ꝑmanſe rint. Nam quos pꝛeſciuit ⁊ pᷣdeſtinauit deus cõ foꝛmes fieri imaginis filij ſui vt quibe certitudinẽ negat cauſa ſollicitu/ dinis fiduciã pꝛeſtet gratia cõſolatiõis: itaq; qui ſtat videat ne cadat.⁊ in ea foꝛ/ ma que ſalutis indiciũ eſt ⁊ argumentũ peꝛedeſtinatiõis ꝑſeueret atq; pꝛoficiat. Poꝛro inter ea que fiduciã pꝛeſtat ꝛma/ teriam ſpei lud vnum maximũ eſt ver/ bum dñi JYoh. viij. Qui eſt ex deo:verba dei audit. Nõnullos em̃ ſic interdũ inue nies audiẽtes: ac ſi nihil ꝑtineãt ad eos que dicunt᷑ nõ intrare coꝛ ſuũ nõ viſcute re moꝛes ſuoſ nõ cogitare:nę foꝛte quod audiũt dictũ ſit ꝓgter eos. Si foꝛte ſᷣmo dei manifeſte aduerſus vicia ills ꝓceſſit gquibſe illi ſentiũt obligatos diſſimulãt 2 auertũt oculos coꝛdis.aut qualibʒ ad/ inuentõe palliant vicia:⁊ ſeducũt miſe/ ri ſemetipos. In his ergo ſalutis ſigna non video magis autẽvereoꝛ:ne foꝛte ꝓ/ Pterea non audiant verbũ dei:qꝛ ſuntipᷣi nent adanimq zc. ex deo. Eſt ⁊ aliud teſtimoniuʒ qð in ter/ ra datur ad diſcernẽdos celi ciues a ciui bus babylonis. Non enim ſine teſtimo/ nio electos ſuos deſerit deus:aut certe q̃ᷓ nam eis poterat eſſe ↄſolatio inter ſpem et metũ ſollicitudine anxia fluctuantib ſi nullũ electionis ſue habere teſtimoniũ merent᷑. Pꝛoinde fidelis ſermo ⁊ om ac/ ceptione dignus quo ſalutis teſtimonia cõmendant᷑ Tres ſunt inquit qui teſti⸗ moniũ dant. Spũs:aqua:⁊ ſanguiſ. In pꝛimo homie omnes peccauimꝰ:in ipſo etiam cecidimus vniuerſi. Cecidimus ſane in carcerẽ luto ⁊ lapidibaplenũ:ex/ inde iacebimꝰ captiui inquinati cõquaſ ſati donecvenit deſideratus gentib:qui nos redimeret:ablueret: adiunuaret. hic eſt em̃ qui ſanguinẽ ꝓpꝛiũ dedit in redẽ/ ptionẽ:aquã ſimul ꝓduxit de latere ſuo: in ablutionez. Emiſit deinde de excelſo ſpiritũ ſuum:qui adiuuaret infirmitatẽ noſtra. Quis eſt autẽ qui reſtimoniũ ha bet effuſi ſanguinis chꝛiſti: niſi qui con/ tinet a pecatis. Seruus em̃ peccati eſt: qui facit pctm̃:qui ſi deinceps contineri poterit:⁊ iugum abijcere miſere ſeruitu tis certiſſimũ habet teſtimoniuʒz redem ptionis: quaʒ operat᷑ ſine dubio ſanguis chꝛiſti. Herum non ſufficit pctõꝛi ſi non aſſit etiam penitẽtia. NHabet ergo ab a⸗ qua teſtimoniũ qͥ laboꝛat in gemitu ſuo lauans ꝑ ſingulas noctes lectũ ſuũ.Sa⸗ ne nouũ ſuꝑueniſſe ſpm̃:certiſſime noua cõuerſatio teſtat᷑ Yamvt bꝛeuiter repetã a ſanguine ⁊ aqua:⁊ ſpũ habere teſtimo niuʒʒ eſt ſi cõtines a pctis:ſi dignos agis penitẽtie fructus ſi facis opera vite.hec Berñ Ex his igit᷑ ſignis poteſt eſſe ſpes 2⁊ cõiectura eterne pꝛedeſtinatiõis ad il⸗ lam gloꝛiã:de qua pauca locuti ſumus: in qua ſunt aliqua młto plura que loqui nõvidemus.qꝛ vt dicit᷑i.Coꝛinthᷣ.ij ocu lus nõ vidit:nec auris audiuit nec in coꝛ hois aſcendit:que pᷣparauit deus diligẽ tibus ſe:quibus dicturus eſt vt oſtendat magnitudinẽ gloꝛie ſue. Venite benedi cti⁊c.Et ſic dictum eſt de his que perti⸗ Irnſequenter Ga vicgendũ eſt oe beatitudi e ne coꝛpoꝛis: vñ nõ ſoluʒ bpeata erit anima: ſed et iiibdſum coꝛpus ſuo modo btificabit᷑ Circa q tria ſunt declarada. Pꝛimũ erit de generali reſurrectõe. Secundãũ erit de finali duiudicatõe. Tertiũ erit de coꝛpoꝝ gloꝛificate. Circa pꝛimũ ait aplus.i. Coꝛinth. v. Omnes quidẽ reſurgemꝰ: ſcʒ tam boni q̃ᷓ mali:ſed nõ om̃es ĩmutabimur:ſcʒ de ſtatu animalitatis ad ſtatũ ſpũalitatis. Iſte em eſt articulus fidei:ꝙlcʒ credimꝰ xarnis reſurrectionẽ: qui qᷓ;uis nõ poſſit pbari neceſſaria rõne.põt tñ ꝓbari aucto ritate ⁊ rethoꝛica perſuaſiue ſic. Juſtũ re muneratoꝛẽ decet vt illa cõiungat in co/ ſolatiõe pꝛemij que ſua virtute colũxerat in laboꝛe meriti ſed de eſt iuſtuſ remune ratoꝛ:⁊ ſua potẽtia ſiue virtute alam ↄiu xit coꝛpoꝛi in laboꝛe vite pntis: ergo am mã cõiunget in cõſolatõe pꝛemij vite fu/ ture. Hoc aũt fileri nõ põt niſi illi qui de/ ceſſerũt reſurgãt a moꝛtuis.ergo ⁊c̃. Pꝛe terea pꝛemiũ coꝛreſpõdere debet merito: et pena demerito. ſed anime ſaluandoꝛũ merent᷑ in ſnis coꝛpoꝛib:ergo ⁊ anie ſal/ uandoꝝ tandẽ debẽt pᷣmiari in ſuis coꝛ/ poꝛibo:⁊ ita aĩie dãnatoꝝ debent cruciari in ſuis coꝛpoꝛibi. Item cum anima nata ſit eſſe coꝛpoꝛis foꝛma:⁊ foꝛma naturalẽ habeat ĩclinationẽ ad materiã.aĩa habʒ naturalẽ inclinationẽ ad ꝑficienduʒ hu/ manũ coꝛpus ⁊ regendũ:ſed nulla natu/⸗ ralis inclinatio ẽ fruſtra.qꝛ vt dicit᷑ ᷣmo de celo ⁊ mũdo. natura nõ facit aliqð fa/ ctũvanũ.⁊ ſi hoc eſt verũ de natura natu rata:multo foꝛtius hoc eſtverũ de natu/ ra naturãte Hoc eſt de inſtitutoꝛe crea/ te nature.qui tñ ipᷣaʒ nõ naturaliter: nec de neceſſitate ſed libera volũtate iſtituit Fruſtra aũt et vane eſſet in aĩa ſeparata pdicta inclinatio ſi nunq; eẽt hũano coꝛ poꝛi iterũ viuẽda. Quãuis em̃ naturał appetitus btitudinis in dãnatis reman/⸗ ſurus ſit ꝑpetuo incõpletus: nõ tñ eſt feu De generali reſurrectione ſtra: qꝛ eſt ad maioꝛis iniquitatꝭ in qua obſtinati ſunt punitionẽ:⁊ ꝑ hoc ad diui ne iuſticie manifeſta tionẽ: nõ ſic tñũ poſ/ ſetioici de inclinatõe animaꝝ: ſi nanqᷓ; eſ ſent iterũ coꝛpoꝛib vniende. Hon enun põt dici ꝙ ꝑpetua pꝛiuatio cõplementt il lius inclinatiõis eſſet: ꝓpter animaꝝ ob/ ſtinationẽ in pctõ:qꝛ het cauſa extẽdi nõ poſſet ad aias beatas. hanc rõneʒ ponic Richar. Ytem anima rõnalis naturali/ ter a ꝓpetit vniri ſuo coꝛpoꝛi.ergo imper/ fecta btĩtudĩie.ipᷣa aia eſt ſuo coꝛpoꝛi vni ta:antecedẽs ptʒz ꝑ beatũ Aug.ſuꝑ Geñ. ad lr̃am vbi ait:ꝙ aĩa btã retardat᷑ ne to ta intentiõe ferat᷑in illud ſũmũ celũ.ſ.di/ uinã eſſentiã ꝓpter a pperitũ ſeu deſide/ riũ qð habet ad viuificandũ coꝛpꝰ ſuuʒ: mino: etiã ptʒ: qꝛ imꝑfecta btitudine oẽ delideriũ ale implet᷑. Et Rich.inqͥt hoc reqͥ rit vniuerſi ꝑfectio. De ꝑfectiõe om̃i eius eſt triplex ſubſtãtia: ſcʒ pure coꝛpo/ ralis ⁊ pure ſpũalis:⁊ ex coꝛpoꝛali ⁊ ſpi/ rituali cõpoſita. Vndæ hac parte ſue g/ ſectiõis careret vniuerſuʒ ꝑpetuo ſi aĩe a coꝛpoꝛibs ſeparate nunqᷓ; coꝛꝑib vnirent᷑ bec ille:ñ mgjr diſ.xliij. uiij. c.i.aut: Re/ ſurrecturã carnẽ omniũ qͥcũq; nati ſunt atq; naſcent᷑? moꝛtui ſunt:atq; moꝛient᷑ ⁊ nullatenꝰ ambigere debet xpᷣianꝰ. Ait em̃ Eſa.xxvi.ſᷣm tranſſationẽ.lxx.interpᷣ tum/.Reſurgẽt moꝛtui: sreſurger qᷣ erãt in ſepulchꝛis. Et Apłus.ij. Theſſa.iiij. Nolum vos ignoꝛare de doꝛmiẽtibeꝛc. Recta g⅝ fides ait Bonauẽ dicit reſurre ctionẽ coꝛpoꝝ nĩoꝝ eſſe futurã.⁊ ad boc credendũ adiuuat᷑ ꝑ fidem reſurrectiõis xpᷣi iam facte.Si em̃ xpᷣs eſt caput ⁊ mẽ bꝛa debẽt ↄfoꝛmari capiti. Cũ xpᷣs reſur rexit ↄſtans eſt:vt ⁊ nos reſurgamꝰ. Et Rich. Anime vnient᷑ eiſdẽ coꝛpoꝛibo nu⸗ mero:a qͥb ſeparate fuerũt. Aie em̃ ſepa ra te inclinant᷑ naturaliter ⁊ determina/ te ad illa coꝛpoꝛa que aĩauerũt.Quãuis em̃ a pᷣncipio creatiõis aĩa que eſt huius coꝛpoꝛis foꝛma potuifſet fuiſſe cõueniẽs alter.ꝰ coꝛpoꝛis ſiłis.tñ ex ſui vnione ad coꝛpus ad ipᷣm determinate cõtrahit na/ turalẽ amiciciꝗ. Exẽplũ hu ponit᷑ tale. — —. łũE — — — 6 duui do Gel nim ul o⸗ dino onit rali nper⸗ iyni net ſde⸗ eſide, ſuuz: neoe geboe Noßt poj lrſob ſueg lgien gikent e iſe Hotiet terp uit Klie ſrte adbe tißs Uttme ftit lbon ſiſ mning öuſs Hunins enti⸗ dheiß birti ſil De generalireſurrectione Su ppontt.due puelle in oibus ſiłes hoc exceptoꝙ numero differũt. Quãuis a pᷣn cipio indifferens eſſet alicui viro ducere quãlibet iſtaꝝ.tñ vna ducta iam non eſt indifferẽs ad vtrãq;. et ſi ambe reſurge/⸗ rent in ſtatu coꝛruptibili iteruʒ nupture magis inclinaret᷑ ad illã:cum qua fami liaritatẽ cõtraxit pᷣus. Pꝛeterea rectitu/ do iuſticie hoc exigit:vt dictũ eſt.vt qui ꝑticipes ſunt ĩ merito vel demerito par/ cicipes ſint in pena vel pᷣmio. Et hoc eſt ꝙ dicit Job. xix. In nouiſſimo die de ter/ ra ſurrecturus ſum:⁊ rur.circũ.pe.me.⁊ in.c. m. v. d. ſal. meũ. Erit igit᷑idẽ homo numero qui pᷣus fuit:qð determinat Ri char. di. Diuina ꝓpuidẽtia om̃s hoĩes de terminat:in ſuũ finẽ electos oꝛdinat ĩ vl timũ fineʒ rõne ſcʒ finalis bonitatis eis debitũ. Illã bonitatẽ⁊ iĩllũ fineʒ eis cõfe⸗ rendo. Repꝛobos oꝛdinat invltimũ finẽ eis debitũ rõne finalis malicie:nõ illam maliciã eis cõferendo: qꝛ malicia nõ eſt a deo:ſed iuſte ꝑmittẽdo eos decedere in malicia: ⁊ illũ finẽ eis iuſte infligẽdo.Zl/ le aũt ſinis eſt vltima pena. Hoiles vero nõ cõſequunt᷑ finẽ ſuũ in hac moꝛtali vi/ ta:qꝛ nec aſſequunt᷑ adeptõnẽ ſũmi boni: nec ꝑfecte eius adeptõe pᷣuant᷑. Ergo cõ/⸗ ſequunt᷑ ſuũ vltimuʒ finẽ poſt moꝛtẽ: ſed nõ qᷓ;diu non ſunt. Hoiĩes aũt qͥ moꝛtui ſunt nunqᷓ;erũt hoĩes niſi reſurgãt:ergo de neceſſitate ſequit᷑ ꝙ illi idem hoĩes qͥ moꝛtui ſunt re ſurgẽt.aliter nunqᷓ; conſe- querent᷑ finem ſuũ vltimũ.Et ita ne ali/ qua oꝑa dei remaneãt imꝑfecta:⁊ ne na/⸗ turalis a ꝓpetitus quẽ animab ĩdidit ad ſua coꝛpoꝛa.ſit fruſtra.aĩe tñ repꝛoboꝝ rẽ nient᷑:nõ ꝓpter eoꝝ cõſolationem:ſed ad ſue dãn atois cumulũ. Pꝛedicta tñ reſur rectio erit imediate ꝑ diuinã potentiã fi/ et inſuꝑ in iuſſu xpᷣi:ſicut dicit᷑ad Theſ ſa.iiij. Jpᷣe dñs in iuſſu ⁊ in voce archan geli. ⁊ in tuba dei deſcẽdit de celo:⁊ mioꝛ tui qͥ in chꝛiſto ſunt reſurgẽt pᷣmi.deinde nos qͥ viuimꝰ qͥ relinqmur ſemel rapie/ mur cuz illis in nubib obuiã xpᷣo ĩ aera ⁊ ſic ſemꝑ cum dño erimus. Textus ſic exponi᷑a Nico.de lyra. Ipſe dñs in iuſ/ ſu dicẽdo:ſurgite moꝛtui ad iudiciũ:⁊ in voce archãgeli.ſ.micha elis qͥ eſt necps eccleſie ſub quo intelligunt᷑ angeli:alij qͥ miniſteriũ adhibebũt in reſurrectõe col ligendo pulueres:qqͥ magnũ ſonũ facient quaſi iudicij pᷣcones.Poteſt etiam aliter exponi.vt illud dictum. Surgite moꝛtui ad iudiciũ ſit archangeli michaelis exe cutiue ⁊ xpᷣi imperatiue:cuiꝰ virtute infi nita fiet reſurrectio. Et ſic cũ dicit᷑ in iuſ ſu refert᷑ ad xpᷣm.⁊ qð ſubdit᷑. Et in voce archãgeli ad michaelẽ archangelũ. Et in tuba dei. Iſta tuba nõ eſt aliud qᷓ;vox pᷣdicta que dicit᷑ tuba ꝓpter fiłitudinem tube materialis veteris teſtamenti qua fiebat cõuocatio ad conſiliũ: ⁊ pᷣparatio ad bellũ:⁊ inuitatio ad feſtũ:qꝛ tũc om̃s cõgregabunt᷑ in iudicio:⁊ armabit᷑ crea/ tura ad vltionẽ inimicoꝝ:⁊ inuitabũtur iuſti ad feſtũ angeloꝝ. Deſcendetq; xpᷣs de celo. naʒ iudicabit in foꝛma humana apparens. ſᷣm ꝙ vicit Ack. i. Hic ieſus qͥ aſſũptus eſt avobis.ſ.in foꝛma humani/ tatis ſic veniet.ſ.ad indieiuʒ.Et moꝛtui qui in xpᷣo ſunt reſurgent pᷣmi.Iſta pᷣoꝛi tas⁊ poſterioꝛitas nõ poteſt intelligiad actum reſurgẽdi:qꝛ omnes reſurgent in codẽ inſtanti ſᷣm qð dicit᷑i. Coꝛinth xv Omnes quidẽ reſurgemꝰ. Et ſubdit᷑ in momẽto in ictu oculi:ꝓpter qð ſalua me lioꝛi iudicio videt᷑ mihi ꝙ iſta poꝛitas et poſterioꝛitas ſit referẽda ad quietem in chꝛiſto in eiꝰ fide moꝛiẽdo. Deinde nos ſimul rapiemur cum illis: iam reſuſcita ti cum ipᷣis obuiã chꝛiſto venienti ad iu/ diciũ in aera: vbi ꝓfert ſententiã iudicij ſuper vallẽ ioſaphat.vt dictũ fuit Johel. iij. Et ſic ſemper cum dño erimus:qꝛ ele cti a xpᷣo nõ ſeparabunt᷑ ampliꝰ: ſed ſem/ per erũt ibi cõiuncti:nõ ſolum in anima ſed etlam in coꝛpoꝛe. Hec NHico.de lyra. Bonauent.vero dicit.xliij.iiij.ꝙ in chꝛi⸗ ſto eſt aſſignare noſtre reſurrectiõis du/ plicem cauſam.ſ.cauſaʒ efficientẽ ⁊ fina lem. Efficientẽ aũt dupliciter aſſignare aut ſicut pꝛimũ pᷣncipiũ aut ſicut inſtru/⸗ mentũ efficiens. Sicut pᷣmũ pᷣncipiũ eſt xpᷣs ſm deitatẽ ⁊ tota trinitas f igens⸗ 1 De generali reſurrectione Neut inſtrumentũ eſt vox xpᷣi: ad cuiꝰ p⸗ lationẽ ⁊ vocationẽ moꝛtui reſurget. Si militer cauſa exẽplarꝭ onplex eſt: vna in qua res cognoſcit᷑ ⁊ diſponit᷑ ⁊ ſic eſt dei filius ſᷣm naturã diuinã ⁊ tota trinitas. alio modo in q̊s inchoat᷑ ⁊ exemplificat᷑. ⁊ ſic eſt reſurrectio xpᷣi:.Quia vt diẽ Au gu:de tri. Talia erũt coꝛpoꝛa quale xpᷣs in ſua reſurrectõe mõſtrauit Elñ fuit qͥ̊d dã exẽplũ in q̊ fuit nr̃a reſurrectio ĩchoa/⸗ ta tanqᷓ; mẽbꝛũ in capite.ſiẽ dicit᷑ Ephe. ij. Deus cõuiuificauit nos xpᷣo:nos ſibi pfidẽ foꝛmatã incoꝛpoꝛãdo: cuiꝰ gr̃a ſu⸗ m us ſaluati.ſ.in ſpe:⁊ cõreſuſcitauit ſiłr in ſpe. Dicit idem doc.ꝙ pᷣus natura re/ ſurgẽt qᷓ; audiãt. Vñ in auditu ſunt duo ſcʒ receptio ſpeciei in oꝛgano⁊ iudiciũ de re recepta. Quãtũ ad receptionẽ pᷣced et excitationẽ:ſed qᷓ;tũ ad iudiciũ ſequet᷑et ita ad vocẽ xpᷣi fiet reſuſcitatio ad hono rem ipᷣius hũanitatꝭ in qua fuit moꝛtuꝰ Vlñ vox iſta erit virtuoſa. Et ideo dicit᷑ iuſſus quaſi pᷣceptũ. Oicet ei ⁊ fiet. Erit angelica.ideo dicit᷑ vox archãgeli.i.pnci pis. Erit nibilominꝰſerena.⁊ ideo vox tube dieit᷑. ⁊ ideʒ multiplici vocabulo ex/ pꝛimit᷑ ad inſinuandũ illius vocis ꝓpꝛie/⸗ tatẽ mulciplicẽ ⁊ dignitatẽ. Jo.v. Holi⸗ te mirari hoc:qꝛ venit hoꝛa in qua om̃s qui in momẽtis ſunt audientvocem filij dei. Declarat idem doctoꝛ ꝙ in reſur/ rec tione tria erunt. Pꝛimum erit coꝛpoꝛis ex pulueribus re foꝛmatio. Scðm ipᷣi coꝛpoꝛi refoꝛmato aĩe vnio. Tertio vnitoꝝ in ſeparabilis colligatio. Paeꝛimũ erit cõtra naturã.i.cõtra ſolitũ cur ſum nature:que põt ꝑfecta deſtruere non tñ poteſt deſtructa reparare. Secũ/⸗ dũ erit ſᷣm naturã:qꝛ aia coꝛpoꝛi optime oꝛganizʒato:cui deſiderabat vniri vniet᷑. CTertiũ erit ſupꝛa naturã:ſcʒ ex coꝛrupti bili fiat incoꝛruptibile. Quia ergo pᷣmũ ⁊ vltimũ nõ eſt a natura.ideo nõ eſt dicẽ dum reſurrectionẽ eſſe naturalẽ.pꝛimũ ſcʒ recollectio puluerũ videt᷑ debere fieri per angelos: Juxta illud Matth.xxiiij. Mittet angelos ſuos cum tuba ? voce „ * magna:⁊ ↄgregabit electos eius a quat tuoꝛ ventis celiia ſũmis celoꝝ vſq; ad ter minos eoꝝ.De lyra. Mitter᷑ angelos ſu os:qꝛ miniſterio angeloꝝ colligent᷑ cine res moꝛtuoꝝ. Cum tuba:ſicut em̃ in da tione legis auditus eſt ſonus cerribilis vt habet᷑ Exo.xx. Ideo audiet᷑ tunc ſoni tus cõſiłis virtute angeloꝝ factus.⁊ vo⸗/ ce magna. Iſta vox erit vox xpᷣi vocãtis moꝛtuos ad iudiciũ.Et cõgregabũt ele ctos eius. Licet enĩ om̃es adducant᷑ad iudiciũ:tñ electi ſpecialiter adducent᷑ᷣmi niſterio angeloꝝ: qꝛ erunt cõciues eoꝛũ⸗ A quattuoꝛ ventis celi ia quattuo?ꝛ par tibꝛ mũdi vnde oꝛiunt᷑ pᷣncipales venti: et per hoc intelligunt᷑ alie partes oꝛbis minꝰ pᷣncipales. A ſũmis celoꝝ ⁊c. Iſte moedus lo quẽdi eſt ᷣm aꝓparentiã: qꝛ ſũ mum celi videt᷑ eſſe ſuꝑ cemth capitꝭ no ſtri.terminus aũt celi videt᷑ vbi termina tur aſpecrus: qꝛ ibi videt᷑ celũ cõiũgi ter re:licet ſᷣmveritatẽ equaliter diſtet a ter / ra vndiq;. Eſt ergo ſenſus a ſũmis celo⸗ rum.id eſt: ab omni loco qui ſub celo eſt adducent᷑ electi ad locum iudicij. Heæ- Nico.de lyra. Scðm hoc dicit᷑ ꝙ coꝛpo⸗h ralis recollectio puluerũ nõ fit in inſtan ti:qꝛ nullavirtus creata poteſt aliqð coꝛ pus de loco ad locũ tranſferre in inſtanti ſed virtus angeloꝝ:quoꝝ miniſterio ta / lis puluis marterialis recolliget᷑. de quꝰ foꝛmãda ſunt coꝛpoꝛa reſurgentiũ eſt fi / nita:erit tñ tempus bꝛeue ⁊ in ꝑceptibile humano ſenſu:qꝛ q;uis hmõi actio ange loꝝ menſuret᷑ tge ſine euo:menſura tñ ta lis eſt adeo velox ꝙ excedit oẽm tꝑalem velocitatẽ ab homie excogitabilẽ. Jdeo apłs dicit:qð fiet in momẽto. Foꝛmatio tñ coꝛpoꝛis ⁊ animatio fiet in inſtãti: qi ſola virtus diuina de pᷣdicto puluere po/ teſt humanũ coꝛpus foꝛmare: ⁊ foꝛmatũ animare:que quidãvirtuſ eſt ſimpliciter infinita Et ſi verba apłi referant᷑ ad häc coꝛpoꝛis foꝛmationẽ:⁊ anĩarũ infuſionẽ tunc põt cõcedi ꝙ per ictuʒ oculi ⁊ ꝑ mo mentũ intelligit inſtãtaneã menſurã: nõ tñ hoc faciet deus in inſtanti ꝓpter nece/ ſi tatem:ſed magis ꝓpter congruitatẽ: vt et cier hi⸗ i m 0 e Be generaltreſurrectione ex hoc ſcʒ magis eluceſcat diuine virtu/ tis ꝑfectio omnẽ virtutẽ creatã excedens et hoc dico ꝓbabiliter. Et hoc ſufficit in iſta materia ſupernaturali: ad quam in/ tellectus humanus nõ poteſt ſufficiẽ ter attingere ꝓ ſtatu miſerie. Circa hãc ma teriam querit Rich. vtrũ ex materia cu/ inſſibet mẽbꝛi reintegret᷑idem mẽbꝛum in numero? Et ſoluẽdo dicit ꝙ in mate/ ria mẽbꝛi eſt ↄſiderare ullud qð eſt de ne ceſſitate ad debitã mẽbꝛi cõſiſtentiã:⁊ il/ lud qð ibi eſt de ſuperfluitate.nam cõtin git qnq; mẽbꝛũ aliqð plłꝰ habere de ma/ teria qᷓ; ↄueniens ſit foꝛme eius. Pꝛimũ ergo redibit ad idem mẽbꝛũ in numero: qꝛ refoꝛmatio debet reſpõdere foꝛmatio ni. Si tmñ aliter fieret:nihilominꝰ videre tur quibuſdã ꝙ poſſet idem coꝛpus ĩ nu mero reſurgere:ex quo rediret totius ea dem materia in numero:⁊ eadem in nu mero foꝛma: que ſunt eſſentiales partes cõpoſitiqð ſentirevidet᷑ Aug.xxij.de ci. vbi ponit exemplũ de vaſe facto in limo ⁊ poſtea in eũdẽ limũ redacto:⁊ de eodẽ limo iterũ reparato. Et ibidẽ dicit ꝙ ad hoc ꝙ redeat ideʒ numero nõ opoꝛtet ꝙ illa pars materie u⸗ pꝛius erat in fũdo iterũ ponat᷑ in fundo:ſed ſufficit ꝙ totuʒ reparet᷑ de toto Et ſimile dicit in li.En/ chiri.c.xci.Si ſtatua inqͥt cuiuſlibet me/ talli ſolubilis:aut igne liq̃ ſceret: aur cõ/ teret᷑ in puluerẽ:aut funderet᷑ in maſſam 2 eam vellet artifex rurſus ex illius ma/ terie quãtitate reparare: nihil intereſſet ſi ad eius integritatẽ reparate que parti cula materie cui mẽbꝛo redderet᷑:duzʒ tñ totũ ex quo cõſtituta fuerat reſtituta re/ ſumeret.ita deus mirabiliter etq; ineffa biliter artifex:de quo caro noſtra cõſtite/⸗ rat eaʒ mirabilt ⁊ ineffabili celeritate re ſtituet: nec aliqͥd attinebit ad eius reinte gritatẽ: vtrũ capilli ad capillos redeãt: 2Z vngnes ad vngues:an quicqͥd eoꝝ pe/ rierat mutet᷑ in carneʒ: ⁊ in partes alias coꝛpoꝛis reuocet᷑ curante artificis puidẽ tia ne quid indecens flat. Hec Aug: Di cit inſuꝑ idem doc.c.pꝛecedẽti. Non aũt perit deo terrena maceries: de qua moꝛ/ talium creat᷑ caro: ſed in quẽlibet pulue⸗ rem cineremve ſoluat᷑ in quolibet altius auraſq; diffugiat in quãcunq; alioꝝ coꝛ poꝝ ſubſtãtiã:vel in ipſa elemẽta vertat᷑ in quoꝛũcũq; animaliũ:etiã hoiuʒ cibuʒz cedat:carnẽq; mutet᷑ alimonie humane pũcto tẽpoꝛis cedit:que illam pꝛimitus vt homo fieret:creſceret:viueret: anima uit. Hec ille:Sed de etate⁊ quãtitate re ſurgentiũ iam dicamus:apłls nanq; att. Ephe.iiij.ꝙ officia:de quib ibidẽ loquit exercebunt᷑ in eccleſia militã te donec oc/ curramus omnes in vnitateʒ fidei.i.aix Nico. de lyra qui ſumus vniti in fide et cognitiõe xpᷣi in virũ perfectũ.i:occurra/ mus xpᷣo venienti ad iudiciũ qui eſt vir oĩno ꝑfectus: in menſurã etatis plenitu- dinis xpᷣi:om̃es enim reſurgent in etate. xxxiij.annoꝝ que eſt etas plene ꝑfecta et in qua xpᷣs paſſus fuit. Hec Hi.de lyra. Quod deducens Rich.diſ.xliiij.iiij. ait: Omnes reſurgent in ſtatu coꝛpoꝛis⁊ na turalis virtutis quã habituri erant ſi tã/ tum vixiſſent:velquã habuerũt qui tãtũ vixerũt qui eſt in tẽpoꝛe:ad qð terminat᷑ motus ꝓficiendi:qͥ circiter de lege cõmu ni eſt illud tẽpus quo xpᷣs moꝛtuus eſt. Vnde Aug.xxij de ci.ait:Qð cõmemo rauit apłs de mẽſura etatꝭ plenitudinis xp̃i ſic accipiamꝰ dictũ: vt nec vltra nec ifra iuuenilẽ foꝛmã reſurgãt coꝛꝑa moꝛ tuoꝝ:ſed in ea etate ⁊ roboꝛevſq; ad quã hic xpᷣm perueniſſe cognouimus. ꝓpter enim perfectioneʒ nature decet:vt reſur/ gãt in optimo ſtatu coꝛpoꝛis quẽ ha bue⸗ runt:vel ſi tantũ vixiſſent erant naturali ter habituri. Ille aũt ſtatus eſt in termi/ no motus ꝓficiẽdi:vt dictũ eſt:⁊ ita non omnes reſurgẽt in equalivirtute naturali vel ſuꝑnaturali:ſed oẽs reſurgẽt in natu rali virtute quã qᷣlibet habiturꝰerat vel habuit in termino ſui ꝓfectus:⁊ illud tẽ pus fere idem eſt q;tuʒ ad oẽs.ideo oẽs dicunt᷑ reſurrecturi in eadẽ nocte. Et di/ xi fere qꝛ tẽpus menſurãs motũ ꝓfectus in omnib hominiby nõ eſt punctualiter equale.Hec Rich. M gẽ etiã.i.c.di.xliiij dicit: Omnes eni in eadem erg te rſin/ iiij BDe generalireſurrectione gent in qna chꝛiſtus moꝛtuus eſt⁊ reſur rexit cuiuſcũq; etatis moꝛtui fuerint:ſed non oẽs eandẽ ſtaturaʒ coꝛpoꝛis obtine⸗ bũt. Vnde apłs nõ ait. In menſurã coꝛ⸗ poꝛis ⁊ ſtature:ſʒ etatis.Sed vt ait Ri⸗ char.qlibet reſurget in illa qlitate et ſta⸗ tura q̃ vnicuiq; debebat᷑ intermino mo/ tus ꝓficiendi ſpᷣm naturalẽ virtutẽ calo/ ris extendentis humidũ ⁊ humidi ſuſci pientis extenſionẽ:natura nõ errante vel per aliqð accidẽs innaturale nõ impedi ca:qꝛ per reſurrectionẽ nõ reducet᷑tantũ modo idem in ſpecie:ſed etiã in numero 2 ideo rationale eſt vt nõ tantũ reſurgat in ſtatura que debet᷑ ſpeciei ſed etiã in il la que debet᷑ indiuiduo. Si aũt per erro/ rem naturevel nimiã ſuperabundãtiam materie eſſet indebitus quãtitatis exceſ ſus vel diminutio ſeu defectus diuina po tentia ſupplebit vel reſecabit. Hec ille. Itẽ idem dicit. Viri reſurgẽt in ſexu vi/⸗ rili ⁊ femine in femineo:qꝛ hoc exigit na tura indinidui ⁊ cõgruit ꝑfectioni ſpeci ei ⁊ erit occaſio laudãdi ſapientiam dei⸗ Vnge qᷓ;uis mulier generet᷑ pꝛeter inten tionẽ particularis nature:eſt tamẽ de in tentiõe nature vniuerſalis que vtrũq; ſe Cum reqrit ad ꝓerfectionẽ humane ſpeci ei. Hec erit poſt reſurrectionẽ in iſto ſe/ xu cõfuſio:quia ſicut dicit Augu.nõ erit ibi libido que eſt ↄfuſionis cauſa:nã pꝛi uſq; peccaſſent vir ⁊ femina nudi erãt et nõ cõfundebant᷑. Vnde nec poſt reſurre⸗ ctionẽ opus erit veſtibus pꝛo tegumẽto: ſed tamẽ amitti erũt lumie ſicut᷑ veſtimẽę to. Hec ille. Reſurgẽt inſuꝑ coꝛpoꝛa ele ctoꝝ ſine defoꝛmita te:vñ ſicut accipi po reſt ex ſentẽtia Augu.xxij.de ciuioĩs de foꝛmitas reducit᷑ vel ad illã q̃ eſt ex par/ te coloꝛis:vel ad illã que eſt ex parte figu re:vel ad illã que eſt exparte diminutio / nis partiũ: vel ad illam que eſt ex parte ſuꝑabundãtie. Dico ait Richar.ꝙ quo/ cunq; pᷣdictoꝝ modoꝝ defoꝛmitate acce pta coꝛpoꝛa electoꝝ ſine omi defoꝛmita⸗ te reſurgent: quia oĩs deſoꝛmitas ad ali qð vicium nature ꝑtinet. TUnde Augu. in Enchyridion et recitat magf in litte/ ra di. xliiij. circa finẽ. ca. ij. Reſurgẽt ſcõp coꝛpoꝛa ſine vllo vicio:ſine vlla defoꝛimi/ tate ſicut ſine vlla coꝛruptioe:onere:dif⸗ ficulta te:ſicut plus dicet᷑ infra. Un Bo/⸗/ nauẽ.tractãs huiuſmodi reſurrectionẽ ⁊ ſi humoꝛes reſurgẽt ⁊ ſimiliter rerũ inte ſtina:capilli:vngues: et talia:dicit ꝙ de veritate nature humane aliqͥd dicit᷑ tri⸗ pliciter ſcʒ aut q;dtum ad eſſe neceſſariuʒ ſicut ſunt pᷣncipalia mẽbꝛa:aut q;tuʒ ad eſſe completũ:vt ſunt illa que faciunt ad coꝛpoꝛis perfectionẽ.aut qᷓ;tum ad eẽ de coꝛũ:pᷣma neceſſa riũ eſt reſurgere ſᷣm to⸗ talitatẽ:ſed alia cõgruũ eſt refſurgere ſᷣm ꝙ faciunt ad cõplementũ:⁊ decoꝛem.Et qꝛ humoꝛes faciũt ad plenitudinẽ ⁊ inte gritatẽ:reſurgẽt in tanta quãtitate quã/ ta cõpetit coꝛpoꝛi Vnde nõ opoꝛtet ꝙ to tus ſanguis quẽ qᷣs amiſit per minutio/ nem reſurgat ſed quãtũ cõgruit. Simili ter de carne que fluit ⁊ refluit iudicandũ eſt Similiter reſurgẽt inteſtina que erũt plena nobilibꝛ humoꝛiba que reddẽt to⸗ tum coꝛpus agilius. Capilli vero ⁊ vn⸗ gues ſunt ad oꝛnatũ:ideo reſurgẽt ad oꝛ natum ⁊ pulchꝛitudinẽ coꝛpoꝝ electoꝛũ Lu.xxi Capillus de capite veſtro nõ pe/ ribit. Hoc ait Nico.de lyra inquit xpus ad declarandũ veritatẽ future reſurrecti onis per quã reſurgẽt in electis nõ ſoluʒ ula que ſunt de neceſſitate nature huma ne:ſeꝗ etiã ea que faciũt ad decoꝛẽ cuiuſ⸗ modi ſunt capilli. Hec ille ⁊c. Queritur hic q̃re reſurrectio coꝛpoꝝ differtur vſq; ad generalẽ oĩium reſurrectionẽ? Reſpõ deo ꝙ coꝛpoꝛa habẽt quandã cõtinuatio nẽ ⁊ cõuenientiã: qꝛ ſ̃ᷣm illa deus ex vno hoĩe fecit genus hũanũ ſicut dicit᷑. Act᷑. xvij.dicẽte paulo.Fecit deus ex vno hu,- manũ genus oẽ:vnde oẽs hoĩesſimul fu erũt ĩ vno hoĩe materialiter ſiue oꝛigina liter ſm coꝛpoꝛa ⁊ etiã oĩa ſimul fnerunt in materia ⁊ in oꝛiginali pᷣncipio ⁊ ſic oe us fecit quodãmodo ſimul oia coꝛpoꝛa hominü:ſed nõ ſic eſt de aiabus immo fe eit eas ſigillatim nec condite ſunt in ali quovno ſimul:ſed qnotidie a deo creant de mhilo: 2 ideo cũ ſit cõuenientia inter Be ſinali diiudicatione oꝛiginem ſiue ꝓductionem ⁊ cõſumma/ tionẽ que eſt per gloꝛificationẽ:ↄgruit ꝙ coꝛpoꝛa gloꝛ iſicent᷑ ſimul ⁊ ſimul intrent celum empireũ ꝓpter cõnexionẽ quã ha/ bent. Anime aute ⁊ ſij tim ⁊ ſucceſſi/ ue.Aliqui tamẽ ex ſingulari pᷣmio etiaʒ ſᷣm coꝛpul ſunt in celo empireo:ſicut coꝛ pus xpᷣi ⁊ beate virgenis ⁊ alioꝝ qui ſur rexerũt cuʒ xpᷣo vt eſſent veri teſtes reſur rectionis ſᷣm quoꝛundã opinionẽde qua vide in tertia parce ſancti Tho.q.liij.ſar ti.iij.ad.ij. Sciendũ quippe eſt poſt bec ꝙ reſurrectio ſiue reſumptio coꝛꝑis glo/ rioſi neceſſaria eſt aie iam beate ad con/ ſummationẽ et ſubſtãtialẽ ꝑfectionẽ ſue beatitudinis:ita ꝙ ante nõ habet ſuã to talem ſubſtantialẽ beatitudinẽ ĩmo ſem per expectat cõſummationẽ ſuam in illa vſq; ad coꝛpoꝛis reſumptionẽ:ſed tũc im plebitur ⁊ cõſummabit᷑ ita ꝙ plus nõ ex/ pectabit. Aiĩa ergo poſt coꝛpoꝛis reſum/ ptionẽ erit beatioꝛ qᷓ; ante.Et hoc dupli citer ſcʒ extenſiue et intẽſiue. Extenſiue qꝛ in plurib:qꝛ tunt erit beata in ſe:hoc ACinponis Pelie et in bonis coꝛpoꝛis: n tũc em̃ erit pᷣmiata ſicut meruit ſcʒ in coꝛ poꝛe. Et ꝙ aia beatiſicet᷑ in coꝛpoꝛe hoc exigit natura aĩe que eſt foꝛma coꝛpoꝛis hoc etiã exigit ratio meriti ꝙ neceſſario eſt aĩe in coꝛꝑe. Scðo beatitudo aĩe erit ma ioꝛ inteniiue:qꝛ aĩa ꝑfectioꝛ eſt in ſuo eſſe naturali:⁊ in ſuo poſſe:qñ eſt coꝛpoꝛi gloꝛioſo cõiuncta qᷓ; quãdo eſt ſeꝑata:et ideo ꝑfectius operaf. Quãdiu em caret coꝛꝑe gloꝛioſo fertur appetitus eius ad aliud extra ⁊ extra deũ:⁊ ideo neceſſario appetitus aĩe ⁊ intentio diſpergit᷑ ⁊ diui ditur:⁊ ideo nõ ita intenſe ⁊ ꝑfecte per co gitationẽ ⁊ amoꝛẽ fertur in deum: cũ aũt ↄiungit᷑ coꝛpoꝛi gloꝛio ſo intentio aie nõ diſpergit᷑ ad aliquid extra deum et extra ſe ad aliquid nõ habitũ ⁊ ſic tollitur na/ turalis imꝑfectio aĩe q̃ retardabat ⁊ im/ pediebat ne poſſet in ꝑfectioꝛẽ actũ. Tol litur etiã inquietudo appetitus ⁊ intẽti/ onis aĩe:quia totum iam habet qð axpe tebat ⁊ deſidera bat:et ſic tollit omne qð erat impeditiuũ cõſummationis beati/⸗ tudinis ⁊ ſic patet quomodo reſumptio coꝛꝑis gloꝛioſi facit ad beatitudinẽ ani⸗ me intenſiue et extenſiue. Et hoc eſt qð ait beatus Anſelmus lib.de ſimilitudi/ nibus. Cõſtat aĩias ſanctoꝝ qui iam ce/ leſtia tenent: necdũ plena felicita te frui donec incoꝛrupte coꝛpoꝝ ſuoꝛũ potiant᷑. Et ſic patet de reſurrectiõe generali. Ecũdo dicẽdum ſ eſt de finali diiudicatione de qua tractat magiſter di. xliiij. quarti vbi ſticit ꝙ dño adueniente ad iu diciuʒ pᷣcedet eum ignis quo comburet᷑ facies mũdi huius:⁊ peribit celum ⁊ ter ra dicẽte beato Petro in ſecũda canoni/ ca.ca.vlti. Adueniet autẽ dies dñi ſicut fur in qua celi magno impetu tranſient: elemẽta vero caloꝛe ſoluent᷑ et terra et ea que in ipſa ſunt oĩa opera exurẽtur. Qð exponens Nico.de lyra ait.Adueniet au tem dies dñi.i.dies iudicij qui dicit᷑ dies dñi:quia tunc in cibus fiet volũtas eius in punitione maloꝛũ ⁊ pᷣmiatione bono rum.Et ſubditur modus veniẽdi cũ dici tur:vt fur.i.repente ⁊ ex impꝛouiſo ſicut ꝛa nemo ſcit. In quo celii.ſuperioꝛ pars aeris ⁊ inferioꝛ magno impetu trãſient a ð △ * ₰ J„ „ 7 dicit Math. xxiiij. De die autẽ illa ꝛ; bo ſtatu in quo nunc ſunt per impetũ ignis cõflagrationis Elemẽta vero caloꝛe ſol uent᷑q.d. Hon ſolum aer ſed etiã cetera elemẽta igne purgabunt᷑ CTertia ⁊ ea ⁊ẽ id eſt nõ ſolum terra:ſed oĩa que in ipſa ſunt facta ⁊ de ipſa ꝓducta exurent᷑. Hec ille. Vbi notandũ eſt ꝙ duo erũt iudicia Vnum ꝑ aquã ⁊ aliud per ignẽ. Pꝛimũ factũ eſt per aquaʒ. Scðm fiet per ignẽ. In pᷣmo enizʒ ſtatu viguit luxuria in qua ſunt duo ſcʒ ardoꝛ ⁊ fetidas ꝓpter qð fie bat purgatio ꝑ aquã que eſt refrigerans ⁊2 mũdificãs. In vltio ſtatu vigebit aua/ ritia vnde erũt hoĩes infrigidati frigidi/ tate auaricie et defectu charitat; Mat. xxiij. Quoniã abundabit iniquitas re/ ri. charitas multoꝝ ꝓpter qꝗð erit purga tio per ignẽ qui habet cõtratiã quakhta⸗ — . tem. De iſto igne dicit Richar. ꝙ erit ſu// De finali diiudicatione Pernaturalis. Ait em di. xlvij. Videtur mihi dicendũ ꝙ iliius ignis ꝓductio ſu. pernaturalis erit: ⁊ cũ hoc erit aliqua na uralis aptitudo ad illã operationẽ ad qua applicabit᷑ a diuina virtute pᷣncipa/ liter mouẽte:qꝛ ignis ille erit virtute illi us inſtrumentũ:erittñ ille ignis eiuſdeʒ ſpeciei cũ igne elemẽtari Bonauẽ. dicit ꝓꝙ eſt loqui de igniũ ↄflagratione q;tum ad inchoationẽ ⁊ ꝓgreſſum ⁊ cõſumma tio nẽ. Quantũ ad inchoa tionẽ dieendũ eſt ꝙ a vircute ſupꝛa naturã eſt. Q eniʒ ignis ſic agat nouo ⁊ inſolito modo con inedo ⁊ lic multiplicãdo hoc non eſſet niſi aliqua virtus noua aſſiſteret. Que autẽ ſit illa ipᷣe deus nouit.Quantũ aũt ad ꝓgreſſum qui eſt purgare:vrere: ſub/ tiliare:dicendũ eſt ꝙ hoc eſt a virtute na turali. Sed q;tum ad cõſummationẽ vt ſcʒ purgata ſint incoꝛruptibilia ⁊ ipſoꝛũ ꝗlitates mutate hoc eſt ſupꝛa naturã ꝓg nis igit᷑ iſte aſcẽdet tantũ quantũ dourãt cxoꝛꝑa cõſumptibilia:⁊ quãtũ durat ſpa/ ciũ cõtinens elemẽta:aſcẽdet flamma et vlterius nõ ꝓcedet. Eñ illius ignis du/ plex erit purgatio. Vna eſt a vetuſta te coꝛruptionis ⁊ hec eſt in oĩibus elemẽtis que erũt incoꝛruptibilia poſt reſurrectio ne: 2 q;tum ad hanc aſcẽdet vſq; ad vlti mũ ſpere ignis. Alia eſt purgatio a fedi tate peccati q̃ ſe extendit per aerẽ caligi/ noſum nõ ꝙ in ipſo aere ſit peccatũ:ſed quedã feditas cõtrabit᷑ in loco ex pctõ:⁊ ita ex fumo ſacrificioꝝ exhibitoꝝ idolis quodãmodo eſt aer infectus:⁊ q;tum ad iſtã purgationẽ tantũ aſcẽdet q;tum aq diluuij aſcenderũt. Hec ille. Et Richar querẽs de hoc igne an pᷣcedat iudiciũ di cit:ꝙ ignis ille q;tum ad ſui iudiciũ pᷣce det iudiciũ:iuxta illud ps. Ignis añip/ ſum pcedet qᷓ;tum ad ꝓgreſſum cõco mi tabit᷑ iudiciũ Sequit᷑ vero q;tuʒ ad ſue oꝑationis cõplementũ: vt em aliqͥ dicũt illo igne incipiẽte mundũ purgare in ſu perioꝛi parte q purgãda eſt xpᷣs incipiet venire ad locũ iudicij ⁊ ſtatim ad eius pᷣ ceptũ motus celi ceſſabũt ⁊ reſurgẽt qui gunc inuenien? moꝛtui ⁊ illi tũc inneniun tur qui viuẽtes valde cito moꝛien pter ceſſationẽ motus celi:⁊ etiã vt volũt qui dam ꝓter diſtenperantiã caloꝛis qui ex tunc erit in loce habitatiõis hominũ qᷓ; uis adhuc vſq; illuc ſubſtãtia ignis pᷣdi cti nõ ꝑuenerit:⁊q̃ſi ſtatim poſt pᷣdictus ignis deſcẽdet ⁊ incinerabit coꝛpoꝛa eo/⸗ rũ ⁊ purgabit illud qð inueniet purgan/ dum in electis:Quo facto ſtatim reſur/ gent ⁊ tunc illu⁊ alij electi qui parũ ſur/ gent ante eos rapient᷑ ſimul obuiaʒ xpᷣo in aera. Et hec oĩa fient anteqᷓ; xpᷣs ꝑue niat ad locum iudicij:⁊ ſic patet ꝙ xpᷣus veniet ad locũ iudicij ſucceſſiue ſicut ſuc ceſſiue in celũ aſcẽdit: de quo dicit᷑ Act᷑. i. Sic veniet quẽadmodũ vie.eũ in ce/ lum. Huius purgatiõis per ignẽ cauſã ⁊ rationẽ idẽ doc.aſſignat di.Phs dicit. ij.phiſicoꝝ ꝙ nos ſumus quodamodo fi nis oĩum ſcʒ rerũ coꝛpoꝛaliũ:⁊ ideo con⸗ ueniẽs eſt ꝙ cũ homo per reſurrectiouẽ gloꝛioſam innouabit᷑:mũdus etiã inno/ uabit᷑ innouatiõe cõueniẽte ꝓ illo ſtatu. Vnñ Apocał xxi.dici. Ecce noua facio oia.Et qꝛ pᷣdictã hoĩs innouationẽ pᷣce⸗ dit purgatio duplex ſcʒ ab ĩpuritate coꝛ/ ruptibilitatis ⁊ culpabilitatis ſic conue niẽs eſt vt pᷣdictã mũdi inouationẽ pur/ gando ab impunitate duplici coꝛrumpẽ te duabus hoĩs impuribo pᷣdictis. VUna eſt impuritas elemetoꝝ que per mutuaʒ actionẽ ⁊ paſſionẽ ſeſe alterãt in cõfinijs ſuis ᷣm ph̊m iu pꝛimo metheoꝛoꝝ ſic ꝙ nullũ elem entoꝝ eſt in puritate ſue natu re ⁊ hec impuritas coꝛreſpõdet coꝛrupti bilitati coꝛꝑis humani:qꝛ talis elemẽto rũ cõfuſio eſt ꝓ coꝛruptibili vita cõueni/ ens. Eſt quedã impuritas alia coꝛreſpõ dens culpabilitati hoĩs: ⁊ illa eſt quedã indignitas ad ſuſceptionẽ innouatiõis pᷣdicte ꝓpter pctã in hac parte mundi cõ miſſa longo tꝑe taʒ ab hoĩbus qꝙᷓ; ab an⸗ gelis quoꝝ mõ cõis eſt habitatio in iſto aere caliginoſo. Purgatio aũt mãdia pᷣ ma impuritate erit ꝑ ſeparationẽ cuiuſ⸗ cũq; nature extranee ⁊ diſpoſitionis coꝛ ruptibilis a quolibet elemẽto Purgatio aũt a ſcða ĩpuritate erit q̃dã mũdirecõ: ra eſt eiuſdẽ nature cõgregare partes et diſpoſitiones extraneas ſegregare vt do cet experiẽtia ⁊ in purgatione auri etar / genti. Et ideo talis purgatio cõuenien/ ter fiet per ignẽ.Etiã ad purgandũ mũ duʒ ab alia impurittate magis cõgruus eſt ignis qᷓ; aliud elementũ:qꝛ pectã com mittunf ex inoꝛdinato amoꝛe qui eſt ig/ nis ſpũalis immũdus.Et ideo ad reco⸗ ciliandũ mundũↄtra ullã indignitatẽ cõ ueniẽs erit ignis ſicut inſtrumentũ:quia ignis inter alia elemẽta magis repꝛeſen tat q̃licates coꝛpoꝝ gloꝛioſoꝝ ꝓpter eius luminoſitatẽ:ſbᷣtilitatẽ:⁊ actualicatẽ ⁊c. Hic ignis purgare incipiet a parte ſupe rioꝛi qᷓ purgãda eſt vt dictũ eſt vt veniet deſcendẽdo ſucceſſiue inferius.Et ratio eſt:qꝛ in medio interſtitio aeris eſt cõois habitatio demonũ vſq; ad iudiciũ ⁊ pᷣus pecauit malus angelus qᷓ; homo. Alia rõ eſt ad ſignificãdũ ꝙ ille ignis nõ aget tm̃ in virtute naturali ſed vt inſtrumen/ tũ diuinevirtutis. Ignis em̃ per naturã tẽdit ſurſum:nõ deoꝛſũ ꝓlle tñ ignisinul lius elemẽti deſtruet eſſentiã ſic nullã ra refactionẽ faciet in aere niſi illã que cõpe tit nature ignis in ſua puritate et ille re/ ducet partes terre ad terrã:etc partes aq̃ᷓ ad aquã ⁊ cõdenſabit᷑ aqua ſᷣm ꝙ cõpe/ tit nature aq̃ in ſua puritate. Cauſa aũt quare poſt iudiciũ elemẽta manebũt in eſſentijs ſuisa ⁊ qlitatibus actiuis ⁊ paſſi uis in eſſe cõpletiſſimo:⁊ tamẽ nõ ſe alte rabũt:eſt:qꝛ deus ſuꝑnaturaliter a mate ria elementoꝝ remouebit pᷣuationẽ q̃ ne/ ceſſaria eſt ad tranſmutationẽ naturalẽ: ſicut dicit᷑pᷣmo phiſicoꝝ. Pꝛeterea inſflu entia generalis pꝛime cauſe ſine q̃ nuila creatura põt in ſuã actionẽ nõ aderit ele mentis ad hoc vt agãt ⁊ patianf̃ adinui cẽ:⁊hec cauſa ſufficeret ſi nulla alia pone ret᷑ Quõ aũt moꝛient᷑ qͥ parũ añ iudiciũ viuẽt declarar Richar ponẽdo opinionẽ ſatis ꝓbabilẽ. Dicit em̃ ꝙ aliqͥ dicunt ꝙ antecq;ᷓ ceſſet motus celi oẽs hoĩes erunt moꝛtui:q; añ ceſſationẽ mot? ei?erit qda rr re e. Be finali duudicatione tillatio ad ſimilitudinẽ illius qᷓ recõcili unt᷑ eccleſie ꝓphanate. Et qꝛ ignis natu/ diſtemperãtia in aere ꝑ caloꝛis exceſſun ꝑ quẽ oẽs hoĩes qͥ tũc inueuien viui mo rient᷑:⁊ ᷣm hoc ꝓtãto dicit᷑ ꝙ aliq inueni ent᷑ viui in aduẽtu iudicis:qꝛ aliqui erũt adhuc viuẽtes valde parũ añ iudicis ad uentũ:⁊ etiã añ ignẽ ↄflagratiõis:qui iñ moꝛient᷑ parũ añ qᷓ; xpᷣs veniat ad iudiciũ ⁊ anteqᷓ; veniat ignis pᷣdictus.Coꝛꝑa tñ illoꝝ qͥ viui iuenient᷑ parũ añ aduentũ iu dicis ꝑ illũ ignẽ incinerabunt᷑. vt moꝛe alioꝝ a cinerib ſit reſurrectio eoꝛũ et ſie erit actio ignis pᷣdicti añ idiciũ:⁊opinio videt᷑ſatis ꝓbabilis.Purgato vero muũ/ do ꝑ ignẽ ait mgr̃:⁊ ad iudiciũvemente dño emittet᷑ vox illa magna q̃ reiurgen oẽs moꝛtui:⁊ tũc miniſterio angeloꝝven tilabit᷑ area:qꝛ boni ↄgregabunt᷑ ei de c/ tuoꝛ partibo oꝛbis angelico miniſterio:q̊ ⁊ rapiant᷑ obuiã xpᷣo in aera:repꝛobis in terra quã dilexerũt remanẽtibo:hec mgr̃. Dicit etiã Richar.ꝙ ignis ille de quo di ximus repꝛobos cruciabit etiã aũ iudici um:qꝛ ſtatim cruciabit eos cũ reſurrexe/ rint:ſedẽte etiã iudice igne illo cruciabũ tur ⁊ nõ igne infernali vtvidet᷑:qꝛ ille ig/ nis nõ exibit de inferno:ſed tũc ignis cõ/ flagratiõis vicẽ eius ſuꝓplebit:cruciabit etiã eos poſt iudiciũ:qꝛ oẽs repꝛobos cũ oĩbuſ mũdi ſoꝛdib inuoluet ⁊ pᷣcipitabit in infernũ:qꝛ qð in illo igne erit impurũ virtute diuina ſegregabita puro ⁊ deſcẽ det in infernũ ad augendũ imꝑpetuũ re pꝛoboꝝ cruciatũ. Hec eſt incõueniens ꝙ& duplici igne crucient᷑: ĩmo rõnale eſt vt poſt iudiciũ eoꝝ cruciatus augeant᷑. Ille autẽ ignis qͥ de parte materie cuinſſibet elemẽtoꝝ ſuꝑnaturaturaliterꝓducet᷑ ſᷣm ſuã puritatẽ nõ deſcẽdet in infernũ ſed ꝑ acto cõplete purgatõis officio in pᷣiacẽte materiã reſoluetet trãſmutabit᷑: pars in terra pura ⁊ pars in aquã purã ⁊c.et fiet iſta reſolutio ⁊ trãſmutatio ſi upnaturali vᷣtute ſicut ꝑ eã ille igniſde pᷣdicta mate ria ꝓducet᷑hec Richar. O aũt dicit be⸗ atus Pe. ꝙ celi ardẽtes ſoluent̃᷑ nõ eſt in q̃t Bona. intelligẽdũ de illis celis q ſun incoꝛruptibiles: ſed de celo aereo ⁊ ig neo ⁊ hoc vocat ſcriptura celos ſm ulud· Befinali diiudicatione Maatth. xiij. Volueres celi comederunt illud. Si exiã inueniat᷑ ꝙſſtelle cadent de celo intelligit᷑ de celo aereo:⁊ ſtelle vocã tur aſſub:qꝛ habẽt ſiłitudinẽ ſtellaꝝ.Et ſᷣm vulgare opinionẽ:dicunt᷑ſtelle cade/ re:qñ aſſub deſcendit:⁊ ſcriptura confoꝛ mat ſe modo cõi loquẽdi.Tunc aũt ma xime fiet talis impᷣſſio: qꝛ ignea qᷓntitas abũdabit.⁊hoc faciet dñs ad rerroꝛẽ pec catoꝝ. Hec Boñ. Ideo dicit᷑ ꝙ ante ſuꝑ/ naturalẽ ꝓductionẽ ignis cõflagratiõis ait Rich.generaliter ad actionẽ coꝛpoꝝ celeſtiũ tam vehemens caliditas ⁊ ſicci/ tas que erũt cõgrua diſpoſitio ad ignis pᷣdicti ꝓductionẽ: ꝙ deſinẽt generari ar cus nubiũ qͥ generant᷑ ex nubis raratiõe ⁊alie impᷣſſiones humide:⁊ generaliter aſſub deſcẽdens in tanta multitudine appa rebit aſpicientib ꝙ ſint ſtelle de ce/ lo cadentes. NHec ille:Tunc eni verifica bi illud Luce.xxi. Erũt ſigna in ſole et luna ⁊ ſtellis:⁊ in terris pᷣſſura gentium pꝛe cõfuſione ſonitus maris ⁊ fluctuũ a/ reſcentib hoĩb pꝛe timoꝛe ⁊ expectatiõe que ſu ꝑuenient vniuerſo oꝛbi. Nam vir tutes celoꝝ mouebunt᷑⁊ tunc videbũt ſi liũ hoĩs ⁊c. Vt enĩ ad hunc aduentũ iu dicis nos pᷣparemus diuina ꝓuidẽtia ea que pᷣcedere debent iudiciũ nobis denũ/ ciat᷑. Johel.ij. Sol cõuertet᷑ in tenebꝛas 2 luna ĩ ſanguinẽ anteqᷓ; veniat dies dñi magnus ⁊ hoꝛribilis. Sed querit᷑ qua re deus iſta pᷣmittere diſpoſuit. Reſpon/ det᷑ ꝙ chꝛiſtus hoc diſpoſuit ad pᷣnũcian dũ futura mala:dicente Gꝛeg. Vltima tribulatio multis tribula tionib pꝛeue/ nit᷑ ⁊ ꝑ cremẽta maloꝝ que pᷣueniẽt iudi cant᷑ mala ꝑpetua que ſubſequunf. Se/⸗ cũdo ad puniẽdũ pꝛemiſſa facta. Vnde Gꝛego. Et qꝛ in cunctis deliquimus:in cunctis ferimur. omnia enĩ que advſum vite accepimus cõuertimꝰ ad vſum cul/ pe.⁊ ideo ſequit᷑ ꝙ que ad vſum pꝛauita tis infleximus ad vſum nobis cõuertun tur vltionis. Tertio ad cõcutiendũ ho/ minũ coꝛda.vnde Beda. Apꝛopinquã te ſuo termino elemẽta quaſi pauida nu tã t⁊ tremũt:qᷓ; tuʒ ergo erit timendũ ho/ mini. Quarto ad oſtend endũ diuinũʒe lum:vt oſtẽdãt ſe creature parate ad vl/ ciſcendũ creatoꝛẽ de hoſtibi ſuis:ſicut fit in pꝛelijs quia amici oſtendũt ſe cum ar mis paratos ad pugnã cõtra inimicos. Sic tunc creatura deſeruiens ſuo facto/ ri exardeſcit in toꝛmẽtis aduerſus iniu/⸗ ſtos. Sap.vi. Quia accipiet armaturã zelus illius:⁊ armabit creaturã advltcio/ nem inimicoꝝ. Sapᷣ.v. Hoc ad amouẽ/ dum noſtrũ affectũ a mũdo. Gtego.De/⸗ us ac redẽptoꝛ noſter paratos nos inue/ nire deſiderãs que mala ſequunt᷑ſeneſcẽ tem mundũ denũciat:vt nos ab eius a/⸗ moꝛe cõpeſcat. Erunt ergo ſigna:de qui bus Matth. xxuij. Sol obſcutabit᷑:⁊ lu na nõ dabit lumen ſuũ:⁊ ſtelle cadent de celo. Obſcura tio ſolis erit tunc ex ꝓpꝛij luminis ſubſtractiõe: qꝛ ſᷣm glo.ſol et lu⸗ na ⁊ ſtelle ad tpᷣs ꝓpꝛio lumine puabunt᷑: nõ quidẽ naturalłr ſicut modo fit qñ cõ/ tingit eclipſis:ſed ſicut in moꝛte xpᷣi ſol factoꝛi ſuo cõpatiẽs totus ſuꝑnaturali fuit obſcuratꝰ:ſic in mũdi termino hoĩp quo ſol factus fuit:qͥ multiplicibꝛ malis grauabatr᷑ obſcurabit᷑ generaliter in vni/ uerſo mũdo.Et qꝛ luna ⁊ ſtelle a ſole lu/ men recipiũt ſole obſcurato:⁊ ipᷣe obſcu⸗/ rabunt᷑ Sicut eni hoĩe bñ inſtituto ĩ ſta tu innocẽtie ſol ei ampliꝰ lucebat:⁊ hoĩe ſtante ſol in ſuo pleno lumie ſtetit.ſic po ſtea hoĩe cadẽte a ſue lucis plenitudie ce/ cidit:ſic ⁊ hoĩe turbatõi maxime appꝛo⸗ pinquãte:luce ſua ad tpᷣs:vt malũ ſibi fu turũ denũciet pᷣuabit᷑ vt vnicũ dñi aduẽ tũ denũciet:ne ex inſperato veniat iudi/ care.Et ſtelle cadẽt de celo ad ſenſũ pᷣus expoſitũ. Erũt ̊ ſigna in ſole ⁊ luna:nõ ſicut in tꝑe Yoſue quo fuit ſolis ſtatio:qꝛ tũc lucebat.nec vt tꝑe Ezechie quo ſol re troceſſit.x.lineis: qꝛ etiã tũc lucebat:ſed ſicut in moꝛte xpᷣi Poſuit ̊ terroꝛẽ ſigno rũ pᷣcedẽtiũ in luminariũ mutuatõe. cõ⸗ ſequẽter ponit meroꝛẽ hoĩuʒ hoc viden/ tiũ ex ꝑturbatiõe. Erit enĩ multiplex tri bulatio in heĩbus etiã ꝑfectis Joh̊.xvi. In müdo pꝛeſſuraʒ habebitis. Pꝛeceſſit enĩ triplex tribulatioꝛ ſequet᷑quarta om tſi nar 0g. co⸗ niu io ous/ Dey/ ine, neſe⸗ ilsg decl brlu ende Peh G dhart: ſſa turlt hoip wals nd ſolel⸗ kob vitt Hthoi ſſe Necs ig⸗ iſhin ſiade⸗ gtiui üe ungi⸗ Mrog oſolt R iſns e pin brn dNR nium crudelioꝛ. Pꝛima fuit tirannoꝝ cõ tra martyres. Secũda hereticoꝛũ cotra cõfeſſoꝛes. ertia ipocritarũ cõtra ſim/ plices. Quarta erit antichꝛiſti contra fi/⸗ deles. Hec ſunt quatuoꝛ vẽti ⁊ quatuoꝛ beſtie que pugnabãt in mari: ⁊ qrta erat ſeuiſſima Damelis.xij.qꝛ tunc erit tem/ pus quale ante nõ fuit etiã vt ſi fieri po/⸗ teſt in erroꝛẽ mittant᷑ electi.Dicit tamẽ. Nico.de lyra ſuꝑ Matth.xxiiij.ꝙ poſt tribulationẽ antichꝛiſti anteqᷓ; appareãt manifeſta ſigna iudicij erit tepus bꝛeue in quo poterũt illi qui decepti fuerint ꝑ antichꝛiſtũ penitere:⁊ iſtud tẽpus vt di/ cit quidã nõldurabit nili per/xl. dies vel circiter. IJdeo dicit᷑ Matth.xxiiij. Sta/⸗ tim poſt tribulationẽ illoꝝ dierũ.i.tẽpo/ re paruo elapſo poſt tribulationem anti/ xpᷣi apparebũt figna manifeſta ꝓ inqui iudicij. Et ideo ſubdit᷑:ſol obſcurabi ⁊c ſicut pꝛius dictũ eſt ⁊ virtutes celoꝝ mo uebunt᷑ qꝛ angeli frequẽtius ſolito moue bunęj ex diuina volũtate ad faciendũ mi raculoſas traſmutatiões in elemẽtis ad incutiendũ hominib timoꝛẽ indicis ve nientis. Hec NHic.de lyra. Et q;uis chꝛi ſtus in moꝛte cuiuſſibet ſingulare iudici um ſm merita ⁊ demerita iuſte exerceat tamẽ quia tale iudiciũ eſt nobis occultũ 2 quo ad penã:⁊quo ad gloꝛiã imꝑfectũ 2 etiam ſolum reſpectu hominũ:⁊ nõ de monũ.ideo neceſſe eſt vniuerſale iudiciũ oĩum ſimul viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ in fine mũ di eſſe venturũ:qð erit manifeſtũ: qꝛ om nibus oĩa erunt nota: erit perfectũ:quia tam boni qᷓ; mali in coꝛpoꝛe ⁊ aia pᷣmia/ bunkt.⁊ generale qꝛ demões ⁊ angeli ſᷣm merita ꝑpfectã mercedẽ recipient. In hoc autẽ iudicio fient illa q̃ttuoꝛ que in mun dano iudicio fieri ↄ ſueuerũt. Vid emus enĩ mũdano iudicio in quo publicus la/ tro captus eſt cõdemnãdus ad moꝛtẽ cõ currere qᷓttuoꝛ. Pꝛimũ eſt tuba reuʒ pᷣce/ dens oẽs cõuocans ad ſententiã audien daʒ Amos.xij. Moꝛiet᷑ moab. i. reus in clamoꝛe tube. Secundũ eſt ſcriptura cõ feſſionis ꝓpꝛie coꝛam ppło lecta in ꝓpꝛie damnatiois argumentũ Heſter. xij. Du De finali duudicatione os ſeruos cõfeſſos ꝙvellent manũ mitte re in regeʒ:iuſſit rex duci ad moꝛtẽ.Ter tium eſt ſentẽtia ab oꝛe iudicis in reum pꝛolata ad moꝛtis ſuppliciũ ſuſtinendũ. Exo.xxij. Non patieris maleficos viue/ re ſuper terrã. Quartũ eſt obediẽtia mi/ niſtroꝝ trahentiũ reum ad puniendũ.ij. Macha. vi. Dis dictis trabebãt eũ ad iudiciũ. Iſta eni quattuoꝛ ernut in extrę mo iudicioviuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ:vnde noui tates pᷣcedẽtes erũt tanq; rube foꝛmida/ biles: quia erũt ſigna in ſole et luna ⁊c̃. ſicut dictũ eſt pꝛius:vnde hec nouitates erunt circa coꝛpoꝛa celeſtia. Circa elemẽ ta. Et circa hominũ vitã. Circa coꝛpoꝛa celeſtia.qꝛ per aliquot dies ante iudiciunʒ lumẽ retrabẽt a nobis vt minime videã tur Johe. iij. Stelle retraxerũt lumẽ ſuũ Secũdo circa elemẽta:namłũc erũt ter remotus magni ꝑ loca:⁊ ſonius maris: ⁊ turbatio fluctuũ q̃lis nunqᷓ; fuit. NRam ſ̃m Hieronymũ:eleuabit᷑ mare cubitis. xl. ſuꝑ oẽs mõtes.poſtea tam ꝓfunde de ſcendet ꝙ vixvideri poterit:poſtea belue marine dabũt mugitus terribileſ:poſtea videbit᷑ totum ardere ⁊ ex his in gentib timoꝛ ⁊ pauoꝛ cũ pꝛeſſura in hoibus ge⸗/ nerabit᷑: Ideo dicit᷑ Matth. xxiiij. Erit in terris pꝛeſſura gentiũ. ertio erit no/ uitas circa coꝛpoꝛalẽ hominũ vitã: nam ex timoꝛe belloꝝ ⁊ aduerſoꝝ:⁊ ex pauoꝛe fluctuũ maris ? vndarũ:et ex clamoꝛe ?z mugitu piſciũ deſiccabunt᷑ hoĩes et ma/⸗ cri⁊ pallidifient. Ides diei Mattheo dem ca. Areſcẽtibus hoibus pꝛe timore ſonitus maris ⁊ fluctuũ: ⁊ expectatione maloꝝ que ſuꝑueniẽt vniuerſo oꝛbi. Rã bm Hierony.poſt cõfuſionẽ maris ⁊ flu ctuũvidebũt hoies herbas? arboꝛes ſan guinẽ pluere: oĩa edificia ruere: petras adinuicẽ collidere ⁊ generalẽ terremotũ ⁊ maximũ fieri:ex quo timoꝛe areſcẽt ho mines ⁊ de abditis exeũtes ibũt q̃ſi amẽ tes ex victis et ex foꝛmidine maloꝛũ que de ꝓximo expectabũt Hãvirtutes celoꝝ mouebunk.i.angeli in celo habicãtes tre mẽt a facie iudicis nõ timoꝛe amiſſiõis gloꝛie:ſed timoꝛe reuerentie ⁊ timoꝛe cõ Befinali diiudicatione paſſionis damnatoꝝ JYob. xxvi. Colũne teli pauebũt ⁊ cõtremiſcent ad vultũ iu Qdicis. Et Yſai.xxxiij. Angeli pacis ama re flebũt. Sequit᷑. Cunc videbũt fulium bois ⁊ c. Cõgregata multitud ine gentiũ cõpꝛimentiũ ſeinuicẽ ex timoꝛe ſentẽtie apparebit xpᷣs cũ ſignis plagarũ in ma/ nibus 2 pedibus ⁊ latere ⁊ cũ inſtrumẽ/ tlis ſue paſſionis ſcʒ lancea:coꝛona: cru/ ce:clauis: malleis deferẽtibus angelis ex quib pctõꝛes de ingratitudine tanti bnticij acriter redarguet dicẽs ſᷣm Aug. EEgo in mundũ ꝓpter vos delcẽdi de ce⸗ lo carnẽ veſtrã alſumpſi vobiſcũ annis. xxx:cõuerſatus fui ⁊ impꝛoperia tollera ui captus ⁊ flagellatus fui:⁊durã paſſio nẽ:⁊ crudelẽ moꝛtẽ ꝓpter vos ſuſtinui et bec oĩa cognoſcere uoluiſtis:⁊ ſi cogno/ uiſtis cõtempſiſtis:et toto poſſe offendi/⸗ ſtis.Et tunc ᷣm Math xxiiij. Plangẽt oẽs tribus terre. Vbi dicit Criſo. Vere plangẽt oẽs pcrõꝛes:nam plangẽt iudei ni xpm crucifixerũt:plangẽt gentilesqͥ idola adoꝛauerũt:plangẽt greci qui in fi de errauerũt:plangẽt falſi chꝛiſtiani qui carnẽ ⁊ mundũ pluſqᷓ; deum amauerũt. Plangẽt oẽs tribus terre: qꝛ nulla erit virtus ad reſiſtẽdũ nulla facultas ad fu giendũ:nullus locus ad penitendũ: nul/ lum tp̃s ad ſatiſfaciendũ:⁊ nulla miſeri croꝛdia iudicis ad ſubueniẽdũ qͥd igit᷑ fa⸗ cient pctõꝛes cũ xpᷣs apparebit ſicut leo. CLCirca hoc querit᷑ q̃re magis dicit᷑ xpᷣus iudicare qᷓ; alia ꝑſona Yoh̊. v. Pater nõ iudicat quẽqᷓ; ſed oẽ iudiciũ dedit filio: Meſpondeo inqͥt Richar. di. xlviij. Chꝛi ſtus nõ tantũ iudicabit in naturadiuina HSm quã eſt creatoꝛ:ſed etiã in hũana ſᷣm quã eſt redẽptoꝛ: qꝛ ad hoc iudicabit vt ęlecti admittant᷑ ad regnũ ad qð nõ ſuffi cerent dona creationis ſine bñficio redẽ ptionis ſed nõ eodẽ modo iudicabit ſᷣm vtrãq; naturã quia ſᷣm differentiã iudi/ cabit pᷣncipali auctoꝛitate ſue poteſtate oꝛdinaria:ſᷣm humanã vero ideo iudica Hit ptãte delegata:iudicare aũt pᷣncipali auctoꝛitate eſt cõmune trib: ⁊ equaliter Ecis cõneuit:quia in eis eſt vna ⁊ eadem numero iudicãdĩ poteſtas:nõ eſt tamen incõueniẽs ꝙ idẽ ſub diuerſa ratiõe pln⸗ ribus appꝛopꝛierꝑſonis: vñ ſapiẽtia ſub ratione qua impoꝛtat cognitionẽ appꝛo⸗ pꝛiat᷑ filio ⁊ ſub ratione qua eſt donũ ap/ pꝛopꝛiat᷑ ſpiritui ſctõ. Dico ergo ꝙ ratio ne poteſtatis q̃ requirit᷑ ad iudicãdũ iu/ dicare põt appꝛopꝛiari cui appꝛopꝛiatur ſentẽtia:ſed rõne diſcretionis q̃ᷓ requirit in iudicio põt appꝛopꝛiari filio cui ap/ pꝛopꝛiat᷑ ſapiẽtia:rõne autẽ rectitudinis que requirit᷑ in volũtate iudicantis põt appꝛopꝛiari ſpiritui ſctõ cui appꝛopꝛiat bonitas. Hec ille. Secũdo querit ideʒ doctoꝛ vtrũ in iudicio xpᷣs videbit᷑ ab oĩ/ bus gloꝛioſus? Rñdeo ꝓꝙ ſicut di. Aug. pᷣmo li.de tri.ca.penul. Boni ⁊ maliviſu ri ſunt iudicẽ in claritate in qua iudica/ bit:nõ in humilitate in qua iudicatꝰ eſt. Vnge ſicut in pᷣmo aduentu qñvenitvt pꝛo nobis iudicaret᷑apparuit in natura humana moꝛtali:ita in ſecũdo aduentu ñ veniet vt iuſte iudicet apparehit oib⸗ in natura humana glioſa:no tamẽ vide/ bunt mali gloꝛiã aĩe eius nec oculo coꝛ/⸗ poꝛali nec intellectuali niſi in quibuſdã affectib ſuis de q bus dolebũt: ſed boni gloꝛiã eius videbũt ⁊ qᷓ;tũ ad gloꝛiã coꝛ poꝛis oculo coꝛpoꝛali: ⁊ videbũt gloꝛiã ale eius oculo mẽtali: vñ virtute diuina fiet ſuꝑnaliter vt mali videãt gloꝛiã coꝛ/ poꝛis ad eoꝝofuſionẽ:qꝛ quilibet homo malus triſtat᷑ ⁊ ↄfundit᷑ in vidẽdo gloꝛiã illius quẽ vehemẽter odit:dãnati vᷣo odi unt deum vehemẽter nõ ſub rõne q̃ ſũme bonus eſt:qꝛ ſic odiri nõ põt: ſed ſub rõ/ ne ꝗᷓ punit eos:vñq;uis videre coꝛpꝰ gle rioſuʒ xp̃i ſit ꝑ ſe delectabile:tñ per acci denſ erit repꝛobis triſtabile:qꝛ erũt eius inimici ⁊ inuidebũt ei:vñ ad hoc d̃ Lu ce:xxi. Videbũt filiũ hoĩs in nube veni entẽ cũ ptãte magna ⁊ maieſtate.Que / ritur tertio vtrũ xpᷣs ſudicabit in valle io ſaphat:? Rñdet Richar di. xpᷣs nõde ſcẽdet in vallẽ ioſaphat: ſed reſidebit in gere in alto loco vt ab oĩbus poſſit vide/ ri ſuꝑ montẽ oliueti de quo in celũ aſcen dit:ſicut dicit mgr̃ penł.ca.di/xlviij.qrti n / 1 Ni⸗ i uur iri a/ inis ot aut icez bol⸗ us. piſu lica⸗ bec. glrw Nura lentu toib⸗ nide/ on, . ä foite parũ citra ill locũ in quo apłi de ſiderauerũt eũ coꝛꝑałr videre qñ aſcẽdit incelum. Homines aũt cõgregabunt᷑in valle ioſa phat cui pᷣminet mons oliueti ⁊ quot in illo valle poterãt capi tot erũt ibi:alij circa vallem quidã ꝓpinquius:qͥ dã remotius:electis ramẽ exiſtentiba a dexterã iudicis nõ in terra:ſed in aere ſi cut dictũ eſt. Et hoc dicit apłs.i. Theſ. iiij. Rapiemur cũ illis in nubib obuiaʒ xp̃o in aera:de hoc loco iudicij dicit᷑ Jo⸗ he iij. Congregabunt᷑ oẽs gentes ⁊ dedu cam eas in vallẽ ioſaphat et diſceptabo cũ eis ibi. Et buius loci affignat᷑ triplex ratio. Pꝛima qꝛ locus iudicij debet eſſe cõmunis cuiuſmodi eſt vallis ioſaphat cuʒz ſit locus medius terre habitabilis. Secũda qꝛ debet eſſe publicuſ:ſed locus pᷣdictus eſt famo ſiſſimꝰ ꝓpter opera nr̃e redemptionis que ibi ⁊ circa geſta ſunt. Tertia qꝛ competit ille locus ratione ne gocij:quia tractandũ eſt ibi opus miſeri coꝛdie ⁊ iuſticie. Mons autẽ oliueti qui eſt apud vallẽ iſtam deſignat miſericoꝛ/ diã:ioſaphat autẽ qð interpꝛetat᷑ iudici um delignat iuſticia. Querit idẽ doctoꝛ vtrũ in iudicio erit vocalis diſceptatio? Et dicit ꝙ magis videt᷑ cõcoꝛdare cum textu ſacre ſcpᷣture ſᷣm aliquos ꝙ ibt erit diſceptatio ⁊ mẽtalis ⁊ vocalis:qꝛ xpᷣus qui iudicabit deus eſt ⁊ homo: ⁊ ideo iu dicabit modo diuino ⁊ humano:nam ex hoc erit maius gaudiũ ſenſibile bonoꝛũ 2 maioꝛ doloꝛ ſenſibilis repꝛoboꝛũ. Si/ cut enĩ erit mẽtalis et vocalis cita tio qꝛ mẽtaliter ad iudiciũ vocabunt᷑ ⁊ per mi niſteriũ angelon pocaliter ſicut dictũ eſt ita erit repꝛoboꝝ mẽtalis ⁊ vocalis accu ſatio. Acenſabũt em̃ eos cõſcientie eoꝛũ ſᷣm apłm Roma.ij.et eoꝝ iniqͥtas oibus mani feſta: ita xpᷣus vocaliter accuſabit eos Matth. xxv. Eſuriui ⁊ non dediſtis mihi mãducare.Accuſabũt eos etiã an/ geli qui fuerũt cuſtodes eoꝝ. Homines etiã electi vocetenus cõtra eos teſti fica/ bunt᷑. Sentẽtia etiã diffinitiua nõ tantũ mæẽtaliter:ſed etiã vocaliter ꝓferet᷑ vt vi/ det᷑ ſonare ſacra ſcriptura Matth. xxv. Hec ille.Per quot autẽ dies durabit iu⸗ diciũ incertũ eſt vt ait Augu.xx.de ciui· ꝓbabile tñ eſt ꝙ nõ tendet᷑ per hoꝛã mul/ tum ꝓlixã qð videt᷑ ſentire Aug.xx.de ci ui.dicẽs ꝙ iudex cõuincet cõſcientias re / pꝛoboꝝ ſine vlla ſermonis ꝓlixitate: vñ illa vocalis diſceptatio nõ erit cũ quoli- bet in ſingulari noĩatim: nec de quolibet opere ſingulari:ſed ſicut ſaluatoꝛ narrat in euãgelio foꝛe ſic credẽdũ eſt. Hec Ri ewar. Mueri idẽ doctoꝛ vtrũ oẽs iudica bunt᷑ Et dicit rñdendo ꝙ in illo iudicio erit de meritꝭ ⁊ de demeritis diſceptatio erit etiã pꝛo meritis: vel demeritis retri butio.Quãtũ ad retributionẽ oẽs iudi⸗ cabunt᷑:qꝛ augebit᷑ ſuppliciũ maloꝝ tam hoĩm qᷓ; angeloꝝ. Augebit᷑ etiã gaudiũ bonoꝝ tam hoĩm qᷓ; angeloꝝ. Boni em̃ angeli qᷓ;uis iam habeãt ſuã retributio/ nẽ eſſentialẽ tamẽp miniſterio qð nobis exhibẽt recipiẽt aliqð accidẽtale gaudi um.Et mali angeliꝓ malis q̃ nobis pcu rant graue recipiet ſuppliciũ poſt reſum ptionẽ etiã coꝛpoꝝ repꝛoboꝝ hoĩm etiaʒ augebit᷑ ſuppliciũ:⁊ electoꝝ augebit᷑ pꝛe miũ vt dictũ eſt. Quantũ autẽ ad diſtri/ butionẽ non oẽs iudicabunt᷑:qꝛ ſᷣm Gre o.xxvi.moꝛaliũ. Alij iudicant᷑ ⁊ pereũt Alij iudicant᷑ ⁊ regnãt. Alij nõ iudican tur ⁊ regnãt. Judicant᷑: pereunt quibus dñica inclamatione dicit᷑ Eſuriui⁊ non dediſtis mihi manducare:ſitiui ⁊c. Alij in extremo iudicio nõ iudicant᷑ ⁊ pereũt de quib ꝓpheta ait. Non reſurgũt impi in iudicio.Et de qͥbus dñs dicit Joh. lij Qui autẽ nõ credit iã iudicatus eſt. Et de qbus Paulus ait Ro. ij. Qui ſine le⸗ ge peccauerũt ſine lege peribũt. Pꝛofel⸗ ſionẽ vero fidei retinctes: ſed ꝓfeſſionis opera nõ habẽtes redarguunt᷑ vt pereãt⸗ qui vᷣo nec ſacr̃a fidei tenuerũt increpati onẽ iuditis in extrema examinatiõe non audiũt:qꝛ pᷣiudicati infidelitatis ſue te/ nebꝛis:eius quẽ deſpexerãt inuectione re dargui nõ merent᷑. Ex electoꝝ vero par/⸗ te alij iudicant᷑ ⁊ regnãt qͥ vite lachꝛimis maculas tergunt:qui mala pᷣcedentia fa ctis ſequẽtiby redimẽtes quicqᷣd illicitũ De finali duudicatione aliqñ fecerũt:ab oculis iudicis elemoſy narũ ſuꝑductione cooperiũt qbus iudex veniẽs in dextera cõſiſtẽtibus dicit. Eſu riui em ⁊ dediſtis mihi manducare: ſiti/ ui ⁊c. Alij autẽ nõ iudicant᷑ ⁊ regnãt qui etiã pᷣcepta legis ꝑfectione virtutũ tran/ ſcendũt:qui nequaq; hoc ſolũ qð cũctis diuina lex pᷣcipit impleriotenti ſunt:ſed p̃ſtantioꝛi deſiderio plus exhibere appe tunt qᷓ; pᷣceptis generalib audire potue runt:qbus dñica voce dici᷑ Matth.xix. Vos qui reliqͥſtis oĩa et ſecuci eſtis me cum ſederit filius hoĩs in ſede maieſta / tis ſue ſedebitis ⁊ vos iudicãtes ſuꝑ du odecim tribus ⁊c̃. Hec oĩia Grego.Ho/ rum q́ttuoꝛ differẽtias ponit etiã Iſido. lih.pᷣmo de ſummo bono ca.xxvij. Que/ rit idem doctoꝛvtrũ diſceptatio erit de ſo lis oꝑibus miſericoꝛdie. Rñdet di.ꝙ vt pꝛius dictũ eſt. In iudicio erit diſcepta/ tio mẽtalis ⁊ vocalis:ꝓma erit de oĩibus opꝑibus nõ tm̃ in generali ſed etiã in ſin/ gulari:qꝛ ſicut dicit Aug.xx.de ci. virtu/⸗ te diuina fiet vt q cunq; oꝑa bona vel ma la cũcta in memoꝛiã reuocent᷑ ⁊ mẽtis in tuitu mira celeritate cernant᷑ vt accuſet vel excucuſet ſuaʒ cõſcientiã:itaq; ita ſi⸗ mul oẽs ⁊ ſin guli iudicent᷑ trũ aũt de alijs oꝑibus qᷓ; de oꝑibus miſcðie voca/ lis aliqᷓ diſceptatio ſit futura certũ nõ eſt nobis: ſed tñ certũ ſatis eſt ꝙ aut fiet de folis oꝑibus miſcðie aut pᷣcipue de illis q̃ vt appareat oĩbus maniſfeſte ꝙ qͥ petã p miſcdie oꝑa nõ redemerũt ĩdigni ſüũt miſcð ia:iuxta illud põ. Diſpereat de ter ra memoꝛia eoꝝ ꝓ eo ꝙ nõ eſt recoꝛdatꝰ facere miſcdᷣiam. Et Ja.ij. Judiciũ ſine miſcdia ſcʒz ſaluãte fiet illi qͥ nõ fecerit mi ſericoꝛdiã. hec Richar.Et qe d̃ Math xxv. Media nocte clamo: factus eſt ec. ſpõ.ve.exi.ob.ei.Querit idẽ doc.vtrũ re/ ſurrectio erit de nocte.Ad qð ait Rñdeo ꝙ motus celi ceſſabũt circa ſolis oꝛtũ lu na exiſtẽte in occidẽte:qꝛ in tali diſpoſiti one ſol ⁊ luna creduntur creati fuiſſe Et qꝛ in illo inſtãti in quo ceſſabunt motus celi:erit cõmunis reſurrectio moꝛtuoꝛũ cxceptis paucis qui in aduẽtu iudicis in uenient᷑viui:ideo cõcedendũ eſt ꝙ cõmu nis reſurrectio moꝛtuoꝝ nõ erit ð nocte: qꝛ exiſtẽcibus in oꝛiẽte citius eſt dies qꝙ;ᷓ exiſtẽtiba in occidẽte quidã tñ reſurgent de nocte ꝑ cõparationẽ ad locũ in quo re ſurgẽt ꝑ cõparationẽ tñ ad locũ vbi tene⸗ bit᷑iudiciũ erit ſol in oꝛtu anteqᷓ; aliqͥs re ſurgat. Et hoc patet: qꝛ xpᷣi reſurrectio fuit exẽplar nr̃e reſurrectiõis:ſed xpᷣs re⸗ ſurrexit non de nocte ſed in pᷣncipio diei: ergo reſurrectio moꝛtuoꝝ non erit de no cte:⁊ ita reſurrectio erit in vltimo inſtãti tꝑis ꝓpꝛij dicti vt ſtatus coꝛruptibilitatꝭ vel motus celi ſimul eſſe deſignãt ⁊ ſtatꝰ lucentes vt ſtelle mũde.Thꝛonus autez incoꝛruptibilitatis ⁊ qͥes celi ſimul inci⸗ piãt. Et ſi dicat᷑y iudex adueniet media nocte ⁊ q̃ſi fur:hoc dicit᷑ ᷣm glo.qꝛ nullo ſciẽte vel ſperãte veniet.hec ille. Huius manifeſti ⁊ terribilis iudicij figurã expᷣſ ſam habemus Daniel. vij. Aſpiciebã in quit daniel:donec thꝛoni poſiti ſunt ⁊an tiqͥs dierũ ſedit veſtimentũ eius q̃ſi nix candiduʒ et capilli capitis eius qſi lana mũda thꝛonus eius flme ignis ecce ro/ te eius agnis accẽſus:fluuiuſ igneus ra piduſq; egrediebat᷑a facie eiꝰ milia mil liũ miniſtrabãt ei ⁊ decies millies cente/ na milia aſſiſtebãt ei iudiciũ ſedit ⁊ libꝛi aperti ſunt. Vñ ſciendũ ait frater Fran. de abbate ꝙ hie deſcribit᷑ extremũ iudi/ ciũ qᷓ;tum ad tria ſcʒ q;tũ ad iudicis cõ/ ditionẽ:ad comitũ aſſociationẽ:⁊ ſenten tie ꝓlationẽ. Cõditio iudicis talis eſt ꝙ ipᷣe xpᷣs ieſus eſt dñs totius hũani gene ris cũ ipᷣm creauerit ⁊ ſuo pᷣcioſo ſangui ne emerit. Et qᷓ;uis in natura hũana ſit iuuenis:qꝛ annoꝝ xxx.tñ antiquus dieꝝ appellat᷑quo ad naturaʒ diuinã:in q̃ añ muũdi creationẽ genitus eſt a parte. Sʒ xpᷣs veniẽs vt iudex erit idutus quo ad naturã humanaʒ veſte alba vt nix. Hec veſtis ſignat gloꝛiã coꝛpoꝛiſ:iqꝛ in foꝛma coꝛꝑis ghoſa oĩibus apparebit:vt dictuʒ eſt pus. Et capilli eius ad lr̃am erũt q̃ſi lana mũda:vel ꝑ capillos poſſunt intel/ ligi plage paſſionis qᷓ erũt in coꝛꝑe eius eius ſiue cathedra erit magna eius dig/ De finali diiudicatione nitas ⁊ poteſtas cõtra ſuos inimicos ac/ cenſa furoꝛe ira ⁊ indignatione. Vel põt intelligi ille ignis qui tunc comburet et cruciabit pctõꝛes in ꝑpetuuʒ: ideo dicit rota que aꝑta eſt ad reuolutionẽ ꝑpetuã Secũdo deſcribit᷑q;tum ad aſſoclationẽ qꝛ ſicut tota hominũ generatio ibi cõgre abitur:ita tota angeloꝝ natura:ibi aſſi ſtet ad iudicẽ reuerendũ ad toti huma/ no generi miniſtrandũ:qꝛ iſti electos ad gloꝛiã aſſociabũt ⁊ repꝛoboſ habẽtes coꝛ poꝛa ponderoſa ad iudiciũ trãſpoꝛtabũt Et tũc libꝛi erũt aperti.Per libꝛos intel/ ligit᷑ cõſcientia ſinguloꝝ. In iudicio enizʒ ait Richar. Quulibet per diuinã virtu/ tẽ poterit legere in cuiuſſibet cõſcientia oĩa bona ⁊ mala que vnqᷓ; fecerit vt oẽs videant ꝙ in cuiuſſibet damnatiõe ⁊ ſal uatione deus iuſte põderabit bona eoꝛũ ⁊ mala q̃ nunqᷓ; fecerũt.O qᷓ;ta confuſio erit dãnatis ⁊ maxime xpᷣianis qui ſi vo luiſſent potuiſſent ſaluari. JIbi aperiunt᷑ duo libꝛi ſcʒ moꝛtis ⁊ vite. In libꝛo moꝛ tis erũt ſcripta mala omniũ repꝛoboꝝ ⁊ a parte ſiniſtra exiſtentiũ que publice co ram oibus legent᷑ de quo Ezech.ij. dicit Vlidi angelũ habentẽ libꝝ ſcriptũ intus 2 foꝛis:⁊ expãdit illũ in quo erant ſcripte lamẽtatiões carmẽ ⁊ ve.dicit᷑ ſcriptus in tus ⁊ foꝛis ꝓpter pctã pꝛiuata ⁊ publica: que tũc manifeſtabunt᷑ coꝛã toto mundo ⁊ ad magnã confuſionẽ ⁊ detrimentũ dã natoꝛũ:qꝛ in eo erũt lamẽtationes ploꝛa tus ⁊ timoꝛis carnẽ doloꝛis ⁊ afflictiõis 2 ve infernalis ſupplicij ⁊ eterne damna tionis.Scõðs liber appellat᷑libervite:qꝛ ĩ eo ſcripta erũt merita eterne vite ⁊ ope raviua ab his qui in dextera erunt facta que ad laudẽ electoꝝ legent᷑:⁊ ad cõſola: tionẽ eoꝝ publicabunt᷑:⁊ ideo appellat᷑ li ber vite:de quo dicit᷑ Daniełxij. Salua bit᷑ ppłs tuus ois qui inuẽtus fnerit ſcri ꝓtus in libꝛo. Cõſequẽter his ꝑactis iu/ dex in oẽs diffinitiua ꝓferet ſententiã de qua ſentẽtia dicit᷑ Fluuius igneus rapi/ duſq; egrediebar᷑ de oꝛe iudicis in thꝛo⸗ ns ſedẽtis. Fluuius iſte eſt magna ſſentẽ tia ⁊ inueſtigabilis intelligentia qᷓ ex oꝛe iudicis ꝓcedet per quã feret ſententiã iu ſtiſſimam ⁊ irreuocabilẽ in bonos et ma los:que ſeniẽtia erit ignea ⁊ rapida: ſed ignea.i.amoꝛe ⁊ charitate plena quo ad bonos:⁊ rapida.i.hoꝛrẽda⁊ furoꝛe plena quo ad malos:cũ dicit᷑ eis ilud Math. xxv. Ite maledicti in ignẽ exernũ qui pa ratus eſt diabolo ⁊ angelis eiꝰ. Hic oſtẽ ditur ſentẽtia iuſta: qꝛ ſunt maledicti p/ pter culpe feditatẽ: ⁊ acerba ꝓpterignis acerbitatẽ:cũ dicit. Ite in igne eternũ p/⸗ pter pene ꝑpetuitatẽ:ꝛ dicit᷑. Ite male⸗ dicti in ignẽ eternũ Erit hoꝛrẽda ꝓrter demonũ ſocietatẽ:qꝛ concludit᷑ qui para tus eſt ſupple vobis cuʒ diabolo ⁊ ange lis eius. Ecce dies ergo illa que dicit oi⸗/ es ire ca.⁊ mi.di.ma.⁊ ama.valde.Sed quo ad illos qui erũt in dextera ꝑte ſen/ tentia erit ignea i.amoꝛe ⁊ charitate ple na. Id eo dicit eis thema in pᷣncipio aſſũ ptuʒz. Vlenite bñdicti patris mei po.pa. vo.reg.a cõſti.mũdi. Euãgeliũ aũt pᷣpo nit diceꝑtationẽ i.ſententiã diffinitiuã ꝛo electis ſentẽtie diffinitiue p repꝛobis Sed hic attẽdamus fratresde numero electoꝝ ⁊ repꝛoboꝝ quid poſſumus cõie cturare cuʒ xpᷣs dicat Math. xxij. MWul —.— ti ſunt vocati paucivero electi.Et oꝛige nes ſuꝑ hoc dicat vnum terribile verbũ. Timendũ eſt inquit ne chꝛiſtiani in illo numero intioeãt in regnũ celoꝝ:quo nu⸗/ mero introierũt filij iirael in terrã ꝓmii/ W 8 — — — ſionis ſcʒ duo. Quid enĩ terribilius no- bis poteſt dici:qᷓ; ꝙ multi ſũtvocati pau ci vero electi.,YFratres cũ dñs dixiſſet di⸗/ ſcipulis ſuis vnus veſtrũ me tradet: om nes dixerunt. Nunqͥd ego ſum dñe? Iᷣta ergo ſi vnus ex toto humano genere pe ritus crederet᷑:⁊ tantũ vnus:quis nõ ve/ hemẽter expaueſceret Multo magis cũ is qui oĩa nouit:dixerit multi ſunt voca⸗/ ti paucit vero electi tremere debẽt ⁊ time re vniuerſi.Vñn Chꝛiſo.Qui de głialco gitat ⁊ non magis timet de caſu:ille nec infirmitatẽ ſue carnis cognoſcit:nec ver/⸗ ſucias ↄſiderat diaboli:nec intelligit qd ait apłs Ephe.vi. Nõ eſt nobis collucta tio cũ carne ⁊ ſanguine ſupple tantũ:ſed 4 — 1 e LQro aduerſus pᷣncipatus:⁊poteſtates aduer ſus rectoꝛes tenebꝛaꝝ harũ. In hoc erg⸗ certamine ſpirituali viuẽtes nõ devem⸗ꝰ cogitare qualẽ gloꝛiã cõſequa:nur:ſcʒ pᷣ/ mo:ſed quõ ruinã peccati cuadamꝰ:bhec ale. Si eni inquit idẽ octoꝛ certamẽ be ne ꝓceſſerit poſtea poteſt iudex ſᷣm meri/ xuʒ certamin is pᷣmiũ mẽſurare ⁊ eſtima re.hec illa. Hec dixi vt pᷣmo cogitemus hic hn viuere:ſi poſt moꝛtẽ velimus glo rioſe viuere:his ergo qͥ benevixerint ⁊ in gᷣa moꝛtui fuerint dicet iudex. Venite bñdicti ⁊c. O quis poterit cogitare qle ⁊ quãtũ gaudiũ erit electoꝝ tali ſentẽtia audita. Vere eri ſentẽtia omni gaudio plena ꝓpter operũ ſanctitatẽ qꝛ bñdicti: Apter eternoꝝ felicitatẽ qꝛ poſſidete reg/ nũ:⁊ ꝓp:er angeloꝝ ſocietatẽ: qꝛ cũ btis ab oꝛigine mũdi. Terminata igit᷑ ſentẽ tia iudicis nil aliud reſtat niſi executio ſentẽtie:vt recipiatvnuſqͥ ſq; penaʒ vel pᷣ miũ pꝛo ſuoꝝ qᷓlitate factoꝝ. Smmedia/ te ergo abſq; quacũq; dilatiõe iudex bo/⸗ nos cũ iubilo ducet ad celũ empireũ:⁊ re pꝛobos cũdemonibe oĩbus pᷣcipitabit in gehennã. Vñ concludit Dath̃. xxv. Et ibunt hi ſcʒ damnati in ſuꝓpliciũ eternũ. Juſti autẽ in vitã eternã his terminatis erit innouatio mũdi Sicut em̃ ille maxi mus ignis elemẽta purgabit cũ habeat vyim expulſiuã forme extrinſece:ſic mun dũ innouabit diſpoſitiue ſubtiliãdo ipſa elemẽta. Vñ Richar.ait ꝙ per purgati⸗ onẽ mũdi remouebit᷑ ab elemẽtis aliqua res poſitiua derogãs ſue puritatũſic ꝙ ꝑ purgationẽ ſegꝑabunta quolibet elemẽ/ toipartes alioꝛũ et diſpoſitiones ad lalia elemẽta que cauſant᷑ per mutuã actionẽ 2 paſſionẽ in ↄfinijs ſuis. Habebũt etiã lucem quã modo nõ habẽt. Pꝛimo eniʒ lux in coꝛpoꝛibus celeſtiba augebit᷑ Iſai. xxx. Erit lux lune ſicut lux ſolis:⁊ lux ſo/ lis erit ſeptẽpliciter ſicut lux ſeptẽ dieꝝ: 2 ex cõſequẽti elemẽta abundãtius illu/ minabuntq́; modo: qꝛ recipiẽt a coꝛpoꝛi bus celeſtib amplioꝛẽ luminis influẽtiã Vtrũ aũt poſt illã claritatẽ quã a coꝛpo rihus celeſtib recipiẽt lux eis impꝛimat᷑ alia incertũ eſt:tamẽ nullũ eſt incõueni⸗ ens ſi cõcedat᷑ ꝙ ſic:⁊ tunc ſicut aĩe elec/⸗ toꝛũ per lumẽ gloꝛie aliquo modo cõfoꝛ⸗/ mant᷑ manente differẽtia et ꝓpꝛietatibus naturalibus:ſic coꝛpoꝛa inferioꝛa ꝑ ſuãʒ illuſtrationẽ aliqualiter coꝛpoꝛibus cele ſtibus cõfoꝛmabunt᷑ ſalua differentia in eſſentia et ꝓpꝛietatibus naturalib: terra tamẽ nõ illuminabit᷑ niſi in ſui ſuꝑficj.⸗ Si eni in pꝛofundo illunmmnarerimpij lu men illud viderẽt qua viſione ſunt indi gni:hec ille Bonauẽ.vero ſic dicit. Erit boc ad gloꝛiã electoꝝ. Sicut em̃ gloꝛia eſt rei habere plures cameras ĩ palatio: ⁊ pulchꝛã coquinã q;uiſ nõ ingrediar:ſic electis erit gloꝛia ꝛhonoꝛ ꝙ nõ ſolũ aula paradliſi ⁊ celuʒ empireũ ſit pulchꝛũ:ſed etiã ꝙ celuʒ ſyderũ ⁊ antiquũ habitacu lum:hec ille. Animaliavero bꝛuta ⁊ etiãẽ plante nõ manebũt. Vñ Bonaũ. dicit ꝙ aĩalia ⁊ plante nõ ſunt ad oꝛnatũ terre: nec ad hoĩs obſequiũ: nec ad dei laudeʒ nec ad vniuerſi ꝑfectionẽ:niſi ſᷣm eũ ſta/ tum qui eſt coꝛruptibilis ⁊ variabilis: et ideo illa nõ opoꝛtet innouari. Unde ter- ra habebit aliũ oꝛnatuʒ. Et Richar. ait. Quãuis bꝛuta animalia et plante ſerui⸗ ant homini ſicut elemẽta: nõ tamẽ tantã habẽt aptitudinẽ ad ſtatum incoꝛrupti/ bilitatis ſicut elementa: qꝛ ſunt incoꝛru ptibilia ſcᷣm ſe tota. Ertio et vltio vi⸗ t dendũ eſt de gloꝛia coꝛpoꝛis. Abi ſciendũ pᷣm Richar. diſ⸗ xlix.ꝙ in beatis eſt pꝛemũ eſſentiale:qð eſt aĩe beatitudo cõſiſtens in clara dei vi ſione ⁊ ꝑfecta fruitione:ac ꝑfecta ſecuri/ tate de pᷣdicte diſionis et fruitionis ꝑpe/ tuatione ⁊ gaudio:pᷣmiũ vero accidẽta/ le dicit᷑ qd habet bonũ creatum pꝛo obie cto:qð accidẽtale dicit᷑ nõ qꝛ ſit accidẽs: qꝛ tunc bea titudo aĩe etiam diceret᷑ pᷣmi um accidẽtale:ſed qꝛ tale pꝛemiũ non eſt de ratiõe beatitudinis ipᷣius aĩe: eo ꝙ ip ſa ſine illo vere eſſet beata dicẽte Augu. lib. v. cõfeſ. et loquẽte ad deum de bonis creatis. Beatus eſt quite ſcit:etiã ſi illa lee ſn s ſi de ain Nr ai⸗ eſeni Enanei eruprt gcrrt⸗ 4 porb⸗ Nurol⸗ nlech daſ ſaun isgpe ciget⸗ heNH licdis elpn vonck o Zug hons zau Pꝛima gloꝛia coꝛpoꝛis heſciat:qui vero te ⁊ illa nouit: nõ ꝓpter lla beatioꝛ:ſed ꝓpter te ſoluʒ beatus eſt. Duplex vero eſt beatitudo ſcʒ aĩe ⁊ coꝛ⸗ poꝛis Dicit᷑ auteʒ de eſſentia beatitudi nis aie omne id ſine quo nõ eſſet vere be ata. Et qꝛ ſine coꝛꝑevere beata eſt:beati tudo coꝛpoꝛis ꝑtinet ad pᷣmium aie acci H dentale. Sed id ſine quo coꝛpus nõ poſ/ ſet eſſe beatũ:vident᷑eſſentialis eius bea titudo:vel ad ipᷣam ꝑtinere: et ita poteſt dici ꝙ beatitudo coꝛpoꝛis aliquo mõ eſt eſſentialis:qꝛ eſt eſſentialis coꝛꝑi inq;tfũ ſine illa coꝛpuſ nõ poſſet eſſe beatũ:tamẽ non eſt eſſentialis pᷣncipaliter ⁊ ſimplici rer eo ꝓꝙ ſine illa pars homiĩis pᷣncipalioꝛ eſt beata ꝑ perfectã ſui cũ deo cõiunctio nẽ. Itẽ eſt ſciendũ ꝙ eſt quoddã pᷣnuuʒ quod dicit᷑ aurea:quoddã qð dicit᷑ aure/ ola:quoddã quod nec eſtaurea nec aure ola.Aurea eſt pᷣmiũ ſubſtantiale beatoꝝ qð per ſimilitudinẽ aurea dicit᷑ tũ qꝛ da/ tur victoꝛibus ⁊ victoꝛi debet᷑ coꝛona:tũ quia ꝑ ipᷣm creatura rõnalis eſt deo ꝑfe/ cte ſubiecta:cui eſſe ſubiectũ regnare eſt: tum qꝛ ad ſimilitudinẽ coꝛone que conti netur linea circulari: ita ꝑfecta eſt vt ei nõ poſſit fieri additio niſi accidentalis: ita illud pꝛemiũ eſt:ita ꝑfectũ ꝙ quicqͥd ſuꝑaddit᷑ accidentale eſt:tum qꝛ ſicut co rona qua circularꝭ eſt ad eundẽ punctũ quo incipit terminat᷑: ita ꝑ ipᷣm pꝛemiuʒ eſſentiale creatura rationalis:pᷣmo pᷣnci pio coniungit᷑ a quo in eſſe per creationẽ exiuit. Aureola yero eſt gaudiũ de operi bus a ſe factis rõnem habẽtibus victoꝛie excellentis per qð apparebit exterius in coꝛꝑe quidã decoꝛ qui pᷣdictuʒ interius gaudiũ exterius declarabit. Ergo aure ola eſt gaudiũ de bonis creatis nõ qͥbuſ cũq; ſed pᷣuilegiatis pᷣuilegio victoꝛie ex cellẽtis:⁊ ſic aureola eſt pᷣmiũ accidẽtale 2⁊ dicit᷑ reſpectu auree vocabulo ſignificã te diminutionẽ ad ſignificandũ ꝙeſt mi nus pᷣmiũ qᷓ; aurea:de quo in figura dici tur Exo.xxv.de tabula q̃ ponebat᷑ ſuꝑ ar ca. Facies illi labiũ aureũ ꝑ circuitũ:⁊ il li labio coꝛonã ⁊c.⁊ ſuꝑ illã alterã coꝛonã gureolã, Hec tamẽ oẽ pᷣmũ accidentale aureola eſt:quia nõ ola bona oꝑa que fe⸗ cerũt beati:⁊ de qbus gaudẽt habent ra tionẽ vietoꝛie excellẽtis: ⁊ tñ gaudiũ de illis cũ ſit de bono creato eſt pᷣmiuʒ acci dentale:hec ille. Hoc aũt pꝛemiũ debet virginib rõne excellẽtis victoꝛie quã ha buerũtotra carnẽ:doctoꝛibo rõne excellẽ tis victoꝛie quã habuerũt ↄtra carnẽ dia bolũ:martyribo etiã debekratione excel/ lentis victoꝛie quã habuerũt cõtra mun / dũ. Nunc autẽ ↄſequẽter videndũ eſt de głia coꝛꝑis Vñ.x.reperio qᷓ ſequunt᷑ coꝛ pus głioſum ſiue que habebit in patria. Pꝛimũ erit euidentiſſima claritas. Secundũ erit conſtans impaſſibilitas. Tertiũ ertt vigoꝛoſa ſubtilitas. Quartũ erit velotioꝛ agilitas. Quintũ erit celeſtis habitatio. Sextũ erit vocalis collaudatio. Septimũ erit delectabilis viſio. Octauũ grata nimis auditis. Nonũ erit redolens odoꝛatio. Decimũ erit ſuauis deguſtatio. NRuima igitur glo p tria erit et eſt in coꝛpoꝛibus iã gloꝛioſis vt eſt coꝛpus chꝛiſti ⁊ virginis gloꝛioſe:⁊ foꝛte plurimũ alio/ rum euidentiſſima claritas Math. xiij. Juſti fulgebunt ſicut ſol in regno patris eoꝛũ.Et Sap.iij. Fulgebunt iuſti ⁊ tan qᷓ; ſcintille in arundineto diſcurrent. De hac claritate ait Alexan.in.iij.ꝙ non eſt eneratiua caloꝛis ſed eſt cõfoꝛtans ⁊ de ectãs viſum:⁊ ꝓpter hoc comparat᷑ cla/ ritati lapidis iaſpidis qͥ confoꝛtat aſpe/ ctũ:⁊ talis fuit claritas quã habnit chꝛi/ ſtus in tranſffiguratione: Hec ille. Hec autẽ daritas erit. Y Pꝛimo gloꝛie anime ꝓpoꝛtionata. Secũdo partibus coꝛpoꝛis cõparata. Tertio differens in multis coꝛpoꝛibus. Quarto coꝛreſpõdens bonis operibus. Pꝛimo igit claritas illa erit gloꝛia ⁊c Vnñ ait Richar.di.xlix.iiij.Claritas coꝛ poꝛũ erit differens ſᷣmdifferentiã gloꝛie animarum ⁊ hoc eſt rationabile:quia ex claritate beatitudinis anime claritas redũdat in coꝛpus. Vñ ſᷣm ꝓpoꝛtionem qua beatitudo aĩe xpᷣi excedit beatitudi/ nẽ cuiuſlibet alterius aie: ſic lux ſui coꝛ⸗ poꝛis excedit lucem futurã in quocunq; coꝛpoꝛe alio gloꝛificato.Quãdo veto di citur ꝙ fulgebũt iuſti ſicut ſol: ſciẽdũ eſt ꝙ Inx elemetaris ⁊ lux coꝛpoꝛis gloꝛifica ti eiuſdẽ ſpeciei nõ ſunt:ſed luxelemẽta/⸗ ris eſt quaſi quedã imitatio illius ſicut lux naturalis ſpũalis aĩe nõ eſt eiuſdem ſpeciei:cũ ſpirituali luce gloꝛie:ſed eſt q dam imitatio illius: lux tñ coꝛpoꝛis erit eiuſdẽ ſpeciei cũ luce que poſt reſurrecti onẽ erit in alijs coꝛpoꝛibus gloꝛificatis. Juxta illud ad Ephe.iij. Saluatoꝛẽ ex/ pectamus dñm ieſum xpᷣm qui refoꝛma/ bit coꝛpus humilitatis nr̃e configuratũ coꝛpoꝛi claritatis ſue. Abiait Nicol. de lyra ꝙ nüc dicit᷑ coꝛpus humilitatis: nã modo eſt nobis occaſio humilitatis: eo qꝙ eſt coꝛruptibile ⁊ putrefactibile et coꝛ/ rodet᷑ a vermib, ⁊ in cineres reſoluet᷑. O qᷓ;tum nunc debemus humiliari ſub ma nu potentis dei qui nobis reſurgẽtibus dabit talem ac tantã claritatẽ atq; luceʒ Si em̃ vt ait ſapiens.Eccł.ij. Dulce lu men ⁊ delectablle eſt oculis videre ſoleʒ quãto magis delectabile ⁊ oculisvidere ſolem quãto magis delectabile eritvide re illa in luceʒ gloꝛioſam. Hec claritas in tranſfignratione fuit taʒ delectabilis petro:vt diceret. Dñe bonuʒ eſt nos hic eſſe. Suꝑ quo ait Remigius ꝙ petrꝰ vi ſa maieſtate dñi adeo delectatꝰ eſt vt cũ/ cta tꝑalia obliuioni traderet ⁊ imꝑpetu um manere vellet. Quid igitur erit de il la luce ꝑpetua. Scðo dixi ꝙꝓhec claritas erit partibus coꝛpoꝛis cõparata:nõ eniʒ oẽs partes coꝛpoꝛis eq̃liter lucebũt. Vñ Richar. vbi pꝛius dicit ꝙ plenitudo hu/ m ani coꝛpoꝛis reqrit vt quedã eius par/ tes ſint clarioꝛes qᷓ; alie. IJdeo ñ erũt oẽs partes coꝛꝑis eqliter clare. Erũt tamen clare ſᷣm illã ꝓpoꝛtionẽ quã magis requi ret coꝛpoꝛis pulchꝛitudo:hec ille. Sicut em̃ in coꝛꝑe non gloꝛioſo oculi ſunt pul/⸗ chꝛioꝛes ⁊ clarioꝛes alijs partib coꝛꝑis: ita erit ibi.Jta etiã in coꝛꝑe myſtico aliqᷣ Pꝛima gloꝛia coꝛpoꝛis ſunt clarioꝛes ⁊ ſapiẽtioꝛes alijs vt ſunt illi quibi dictũ eſt Matth. v. VWos eſtis lux mũdi. Vnde Augu. ſuꝑ Beñ.ad lic terã: dicit ꝙ lux eſt ſubſtantia coꝛpoꝛea ſlamme ſumplex in genere coꝛpoꝝ: ſũme mulctiplex in efficatia. Ende Luc.in coꝛ poꝛibus nihil eſt vtilius:nihil pulchꝛius nihil cõmumiꝰ: nihil velocius: nihil im/ paſſibilius:nihil virtuoſius inuent᷑: im mo lux eſt facies omniũ rerũ que oia om nibus bonis pꝛelatis ⁊ doctoꝛibus cõue niunt:ideo nõ iĩmerito dicitur eis. Fos eſtis lux mũdi: quia ſapientiã docent et iuſticiam ⁊ pꝛudentiã atq; vir tutẽ quib⸗ nihil vtilius in vita eſt hoibus. Vñ do / ctoꝛ debet verbis ſanctis ⁊ monitionibz alioꝝ coꝛda illuminare ? tenebꝛas men tis auferre vt dicere valeat his quos do/ cet cum apło.Ephe.v. Eratis enim ali⸗/ quãdo tenebꝛe nũc antẽ lux in dño vnde de pꝛelatis qui ſunt lux mũdi.dicit Yſiðö. lib iij. De ſummo bono ca.cxlvi. Sacer dotes debent exquirere petã populoꝛũ Z ſagaci ſollicitudine vnumquẽq; ꝓbaret. Juxta teſtimoniũ dñi ad Jere.dicit. Pꝛo batoꝛẽ dedi te in populo meo ⁊ ſcies:⁊ ꝓ babis vias eoꝛũ.Et ſequit᷑ eodẽ capitulo Sacerdotes ſtudio coꝛrigendi facta per ſcrutari debent ſubiectoꝝ vt emàdatos lucrifacere poſſint.Et ſequit᷑. Bonoꝝ ſtu dia ſacerdotũ multadiligẽda etiã parua plebium facta ꝑquirũt: vt dum in mini/ mis ſubditoꝝ peccatis ſe acerrimos pꝛe ſtant in maioꝛib: malis cautos atq; ſoli citos faciãt. Hec ille. Uriq; ſic erũt lux mũdi vt ſic ex tali luce doctrine ad luceʒ gloꝛie ꝑueniant. Juxta illud Danie. xij. Qui docti fuerint fulgebũt q̃ſi ſplendoꝛ firmamẽti:⁊qͥ ad iuſticiã erudiũt młtos qᷓſi ſtelle in ꝑpetnas eternitates. Sicut igit᷑ in coꝛꝑe myſtico quedã partes ꝓlus lucẽt ſcʒ pꝛelati ⁊ doctoꝛes pluſqᷓ; ſimpli ces:ſic in coꝛꝑe głioſo q̃dã partes plus alijs lucebũt. Tertio dixi ꝙ pᷣdicta clari tas erit differẽs in multis coꝛpoꝛib: de q̃ differẽtia ait apłs.i.Coꝛinth.xv. Alia claritas ſolis alia claritaſlune:⁊ alia cla ritas ſtellarũ. Sella ema ſtella differt in - ; —— — —— — — — — — e. ks e per quo textulait Nico.de lyra. Per hoc ꝙ dicit᷑ alia cla ſolis intelligitur claritas xpi. Alia cla.lune intelligi claritas vir/ ginis marie. Alia ſtellarũ.i.alioꝝ ſctõꝝ. Et ſubdit᷑ ſtella em a ſtella differt in cla rita te:ſic ⁊ reſurrectiomoꝛtuoꝝ. hec ille Eritit ergo alia ⁊ alia claritas in coꝛpoꝛi bus gloꝛioſis.i.maioꝛ et minoꝛ:qꝛ clari⸗ tas coꝛꝑis xp̃i erit maioꝛ ⁊ intenſioꝛ om nibus alijs:et cõſequẽter claritas virgi/ nis poſt claritatem xpᷣi oẽs alias clarita tes excedet. Ita etiã inter ſctõs erit diffe rentia clarita tũ ſicut eſt differẽtia clari/ tatũ inter ſtellam ⁊ ſtellã.Et Richar.di/ cit ꝙ quodlibet coꝛpus gloꝛificatũ foꝛtiꝰ lucebit ⁊ intẽſius q; lucet ſol. O qᷓ; pul/ chꝛũ et iocundũ enit videre tot lumina: tot claritates delectabiles viſui. Nullus viuens narrare poſſet.Erũtq; in coꝛpoꝛi bus martyrũ cicatrices ſicut dicit beatꝰ. Aug xxij.de ciui. Hicit em̃ ꝙ cicatrix il/ la nõ erit in eis defoꝛmitas: ſʒ dignitas ſicut recitat Richar. Sicut em̃ xpus in ſua reſurrectione retinuit plagas paſſio/ nis quas oẽs videbũt in die iudicij vt di ctũ eſt pᷣus:ita credendũ eſt ꝙ martyres dQadg decoꝛẽ habebunt ſigna in coꝛpoꝛe ſui martyrij. Sic credendũ eſtꝙ btũs Fran ciſcus habebit plagaſ ſibi ipꝛeſſas a chꝛi ſto ſicut legimus de ipſo:⁊ poſt moꝛtẽ vi ſe ſuut ab oĩbus qui pᷣſentes fuerunt dũ coꝛpus eius traderet᷑ ſepulture:⁊ videre voluerũt. Et credendũ eſt etiaʒ ꝙ tales partes magis lucebũt. Quor cic atric es autẽ remanebũt in coꝛpoꝛibus martyrũ deus noult:ſic igitur patet quõ in coꝛpo/ ribuſ erit alia ⁊ alia claritas. Quarto di xi ꝙ hec claritas erit coꝛreſpõdẽs bonis operibus. Querit tamẽ Richar. vtrũ be ati habebũt aliqð accidentale pꝛemiũ/ꝓ bonis opertbus qui fecerũt in pctõ moꝛ⸗/ tali.Et reſpõdẽdo dicit ꝙ ſicut pena du/ plex eſt: quedã ſcʒ inflicta a iudice:que/ dam acta ab ipᷣo peccãte:qꝛ homo peccã do ſibimet infert penã:ita dicoꝙ duplex eeſt gaudiũ accidentale in beatis. Quod daã receptũ ſpecialiter a deo miſericoꝛdi/ erit euidentiſſima claritas rlartitate ſic ⁊ reſurrectio moꝛtuoꝝ. Su/ ter retribuẽte. Quoddã actũ ab ipᷣo bea to recogitando bona oꝑa ſua ⁊ ſibi com/ placẽdo in eis. Pꝛimũ gaudiũ magis ꝓ pꝛie habet rationẽ pꝛemij qᷓ; ſecundũ:qᷓ;/ uis ſecundũ aliquo modo habeat: eo ꝙ oĩa q̃ habẽt beati pᷣncipaliter a deo ſlunt Cũ ergo beatis placeat ſe feciſſe oꝑa bo⸗ na que in pctõ moꝛtali fecerunt maxime inq; tum videbũt ꝙ illa opera eos ad pe nitentiã diſpoſuerunt ſeu inclinauerũt ꝓ iilis habẽt aliqð accidẽtale pꝛemiũ extẽ dendo nomẽ pᷣmij ad gaudiũ quodlibet beatoꝝ nõ tamẽ ſic gaudẽt de illis bonis operibo ſicut de illis que fecerũt in chari tate de quiba gaudẽt ratione oꝑis opera ti ⁊ radicis ⁊ foꝛme:⁊ de alijs gaudẽtlra tione operis oꝑati tm̃ Hec ille.Ex quo patet ꝙ quãtumcũq; qͥs ſit in pctõ moꝛ/ tali:nõ tamẽ deſiſtere a bonis operibus debet vt ab oꝛone:a ieiunio:ab elemoſi⸗ na:⁊ ceteris bonis:qꝛ ſi ſaluet᷑ p illis etiã gaudebit ſpecialiter:tñ debet conari ⁊ ſe exercere in bonis oꝑibus dum eſt in cha ritate ſᷣm cõiecturà quandã:vnde hoĩes antiqͥtus tẽpoꝛe q̃drageſime:⁊ tempoꝛe palcali ſolebãt ſe exercere in bonis operi bus ſʒzvere nũc pauci curãt de bonis oꝑi bus fiendis tali vel cali tẽpoꝛe:⁊ per cõſe quẽs pauci curãt de ſalute ſua qð eſt mł tum dolendũ: vñ q̃ſi om̃i tꝑe hoĩes ſunt pigri ad bonũ:⁊ ſunt ſolliciti ad laſciui⸗ as:ad choꝛeas:ad ludos:⁊ad cetera ma la:vñ de heibus huius tꝑis verificat᷑ i⸗ lud Sap̃ᷣ.xv. Eſtimauerũt luſum eſſe vi tam nr̃am:⁊ cõuerſationẽ vite eſſe cõpo/ ſitã ad lucrũ:⁊ opoꝛterevndecũq; etiam ex malo acqͥrere. Aduertamus diligẽter rogo verba ſapiẽtis. Pꝛouer.i.dicentis. Sapliẽtia foꝛis pᷣdicat:in plateis dat vo ceʒ ſuã di. VNſq;quo paruuli diligitis in fantiã ⁊ ſtulti ea qᷓ ſunt noxia cupient:et impꝛudẽtes odibunt ſcientiã. Conuerti mini ad coꝛrectionẽ meã.Et ſequit᷑. No caui ⁊ rennuiſtis:extendi manũ meam ⁊ non fuit qui aſpiceret:deſpe xiſtis omne cõfiliũ meũ ⁊ increpationes meas negle xiſtis: ego quoq; in interitu veſtro ride/ bo ⁊ ſubſannabo cũ vobis qð timebatis liz Secunda gloꝛia coꝛpoꝛis aduenerit:quãdo venerit ſuꝑ vos tribu/ latio ⁊ anguſtia tunc inuocabũt me Anõ exaudiã mane:cõſurgent ⁊ nõ inuenient me:eo ꝙ exoſaʒ habuerint diſciplinã: et timoꝛẽ dũi nõ ſuſceperint nec acquieueę/ rint conſulio meo:⁊ detraxerintvniuerſe coꝛrectioni mee. Comedẽt ergo frucius vie ſue ſuiſq; cõſiljs ſatnrabunt᷑.hec ibi. Quid igit᷑erpectamꝰbñ agere ſivitã illã głioſaʒ ⁊ claritatẽ illã tã mirabilẽ tã de lectabilẽ deſideramꝰ habere. Scðm enĩ ꝙ plura bona merita:et in charitate fece rimꝰ: ſᷣm hoc maioꝛẽ claritatẽ in patria habebimꝰ Hec eſt lux:de q̃ ait Job. xvij Poſt tenebꝛas ſpero luceʒ. Ad quã lucẽ vocabimur in die iudicij dũ nobis dicek. Venite benedicti ⁊c. Ecũda gloꝛia coꝛ ſ poꝛis erit cõſtans impaſſibili/ tas:vnde apłs.i.Coꝛint.xv.di cit de coꝛꝑe. Seminat᷑ in coꝛruptiõe ſur/⸗ get in incoꝛruptiõe: ſeruat᷑ in ignobilita/ te ſurget in gloꝛia:ſeminat᷑in infirmita/ te ſurget in virtute ſeminat coꝛpus aĩale ſurget coꝛpus ſpũale: vbi ait Nico.de ly ra. Hicoñdit apłs differentiã coꝛꝑis re ſurgẽtis ⁊ moꝛtui qᷓ;tuʒ ad q̃ttuoꝛ dotes coꝛꝑis gloꝛioſi. Seminat᷑ in coꝛruptione id eſt ſepelit᷑in terra coꝛpus coꝛruptibile vel ſeminat᷑ i.per naturã generat᷑:ſurget in incoꝛruptione.i.coꝛpus ſurgens habe bit incoꝛruptionẽ per dotcẽ impaſſibilita tis. Seminat᷑ in ignobilitate.i.coꝛpꝰ ob/⸗ ſcurũ ⁊ vile ſurget in nobilitate coꝛpꝰ ha bẽs dotẽ claritatis. Et hoc dicit ad duo pma. Et ſequit᷑ ibidẽ Opoꝛtet eni coꝛru ruptibile hoc induere incoꝛruprionem ? raoꝛtale hoc induere iĩmoꝛtalitatẽ. Hec aũt impaſſibilitas:vt volũt quidã pᷣnci/⸗ paliter cauſatura diuina volutate inqᷓn/ ita in oibus ce . tio infirmitatis aut cuiuſcunq; leſionise⸗ tum tollit oꝛdinẽ ſubiectionis coꝛpoꝝ ip ſoꝛũ beatoꝝ reſpectu quoꝛũcunq; agenti um actione coꝛruptiua ſeu afflictiua: ta/⸗ mẽ immediate hmõi impaſſibilitas ali/ quo modo cauſat᷑ ab ipa anima beata qᷓ hpuiuſmodi coꝛpus into?mat cui deꝰ de / . Ait talem virtutẽ ꝓcoꝛpus per ipam vl 2. uificatũ poteſt pᷣſeruare ab omni actioe leſiua. Et illud vide innuere btũs Au⸗ gu.in li.ad Dioſcoꝛũ vbi air.Cam potẽ tis nature fecit deus aiam vt ex eius feli citate redũdet in coꝛpus ſanitas ꝑpetua ⁊ vigoꝛ incoꝛruptibilitatis Richar.vero dicit di. xlix.iiij.ꝙ in paſſibilitate eſt cõſi derare:⁊ illud qð ponit ⁊ illud qð exclu⸗/ dit. Quauis em ſignificet᷑ negatiuo mo do tamẽ res per eã ſignificata nõ eſt pꝛi uatio ſed habitus:eſt em qᷓlitas in coꝛpo re ex redũdãtia beatitudinis anime cau ſata coꝛpus pꝛohibens ab omni paſſione ſue perfectioni cõtraria. Hec ille. nde hec unpaſſibilitas. . „ Pꝛimo in omnibus coꝛpoꝛibus equalis in pꝛiuatione. Secũdo erit inequalis poſitione. Tertio erit equalis in eodẽ coꝛꝑe. Quarto in ſubſtracto equalis oꝑ: Pꝛimo igit᷑ hec impaſſibiltas erit eqᷓ lis in puatione. Vñ Richar.ait ꝙ qᷓ;tuʒ ad excluſionẽ paſſibilitatis impaſſibili/ tas erit equalis in oibus coꝛꝑibus bea/ toꝝ.hec ille Et ratio eſt:qꝛ a nullo intrin inferri leſſo:qð declarãs Bonauẽ.in.iiij ſecovel ease⸗ poſſet coꝛpoꝛi gloꝛioſo dicit Qꝛ licet elemẽta maneãt in coꝛpo/ re głioſo ſᷣm ſubſtantiã ⁊ q̃litates ⁊ ope/ rationes: attendendũ tamẽ eſt ꝙ qᷓ̃dru/ plex eſtoꝑatio. VNna qᷓ;tum ad cõſtituti onẽ:⁊hec eſt mixtionis:alia q;tum ad cõ ſeruationẽ:⁊ hec eſt miniſterialiſ caloꝛis vitalis per coꝛpus.Tertia eſt pugne oꝛ/ dinãs ad diſſolutionẽ. Quarta eſt exteri oꝛis impᷣſſionis ꝑ quã alicuius elementi oꝑatio intenditt pugna oꝛit᷑. Pꝛime due oꝑationes manebũ tvt patebit magis in quarto mẽbꝛo:due ſecũde nõ manebunt qꝛ oꝛdinãt ad diſſolutionẽ. Hec ille.Et ita in oĩbus coꝛpoꝛibus erit eq̃lis pꝛiua/ Coꝛpus etiã glioſum pati nõ poterit ab extrinſeco. Vnde ait idẽ doct᷑ ꝙ coꝛpus glioſum non põt pati ꝑ violentiã coꝛꝑis obuiãtis:qꝛ oẽ coꝛpus eſt ꝑuiũ ei. Unde ſicut ſi aliqs haberet culcellũ criſtallinũ nõ diuideret radiũ per eius ictuʒimo rkra — — — — etß⸗ A feli denng pero ci lla/ on⸗ tpe⸗ orpo can fſone uls in oĩbus. erit conſtano impaſſibilitas Rin penetraret taleʒ cultellũ ? nõ pate ret᷑ ab ipſo:ſic in ꝓpoſito ad intelligendũ veſt coꝛpus gloꝛiole penetrare cultellũ O q; pulchꝛa ſunt hec ⁊ intellectui iocũda. Sed certe magis erũt iocũda ⁊ delecta bilia dum experimẽto hec cognoſcemus Sic igitur patet quõ impaſſibilitaſ erit cqualis in Guaclone leſionis vel paſſiõis us. Secũdo impaſſibilitas erit in equalis poſitiõe.dicit enĩ Richar.ꝙ q;tũ ad id qð ponit nõ erit equalis in coꝛpoꝛi bus omniũ beatoꝝ:ſed oifferẽs ſᷣm diffe entiã meritoꝝ ⁊ ſᷣm differentiã beatitu dinis aĩarũ.hec ille. Vnde hic doc.vide ctur ſentire ꝙ ſicutdos claritatis non erit eq̃lis in coꝛpoꝛibo omniũ veatggelent di ctũ eſt pꝛius:ita nec dos impaſſibilitatis CTalis igitur q̃litas erit differẽs in xpᷣo 2 alijs ſicut ꝓpꝛie dictum eſt de claritate. Et videbit᷑ rationabile vt ſcʒ coꝛpus glo rioſum qð pꝛius fuit moꝛtale ⁊ paſſibile ⁊ cui illate ſunt multe paſſiones frigoꝛis ⁊ caliditatis ⁊ famis ⁊ ſitis et mularuʒ aliaruʒ tribulationũ pᷣmietur a deo aliqᷓ qlitate que ſitphibens ab omni paſſione ſue ꝑfectioni ↄtraria: ꝓpter hanc aũt glo riã coꝛpoꝛis obtinendã multũ debemus patientes eſſe:qm opoꝛtet nos ꝑ multas tribulationes intrare in regnũ dei. Acxk. xiiij. Nos enĩ eſtimamus poſſe illã glo/ riã habere ⁊ nihi pati:ſed vtiq; nos ſci/ re debemus regnũ celoꝝ eſſe rem litigio ſam: ⁊ nõ niſi litigio vel certa mine obti/ neri poſſe dicẽte apło,ij.ad Thi.ij. Hon coꝛonabitur niſi qui legitime certauerit AQuidã enĩ pacẽ habẽt cũ diabolo in oĩ/ bus ei obediẽtes:pcrã pſequẽtes:pctã de die in diẽ multiplicãtes: mundo et carni ſue ſeruiẽtes:talibus nõ eſt regnũ celoꝝ Pꝓmiſſum:ſed his qui in dei ſeruitio fide/ liter laboꝛãt:quibo dicet᷑ in die iudicij il/ Iud. Math̊.xi. Venite ad me oẽs qui la boꝛatis ⁊ onerati eſtis:⁊ ego reficiã vos. Multi eni ſunt fatui qui male agunt ſi/ uie viuũt ⁊ expectãt gloꝛiã:nam qui plan tant ſpinas ⁊ tribulos fatui ſunt ſi expe/ ctqt ex eis ficus ⁊ racemos.De qᷣbus di⸗ Kif ꝓla,lix. Expectauimus iudiciũ 2 nõ eſt ſupple ꝓ nohᷣ:ſʒ cõtra nos:ſalutẽ ⁊ elõ gata eit a nobis. Et ſubdit cauſã. Mul tiplicate ſunt enĩ iniqͥta tes nr̃e coꝛã te ⁊ pctã nr̃a reſpõderũt nobis.Sed tales di cunt. Miſericoꝛdia dñi magna eſt:quo/ tiens eni dolebo de pctis miſerebit᷑ meil: et ſic ſaluaboꝛ iuxta illud Eʒech̊.xviij. Cũ aduerterit ſe impius ab ipietate ſua quã operatus eſt ⁊ fecerit iudiciũ ⁊ iuſti ciam ipſe aiamviuificabit.Tales nõ at tendũ ad illud ꝙ dicit᷑ Eccł.v. Nõ adi j cias pctm̃ ſuꝑ peccatũ ⁊ ne dicat miſera/ tio dñi magna eſt multitudinis peccato rũ meoꝝ miſerebit᷑:miſcðia eni et ira ci/ to ab illo aꝓpꝛoximãt et in pctõꝛes reſpi⸗ cit ira illius. Nõ tardes cõuerti ad dñm ⁊ ne differas de die in diẽ: ſubito enĩ ve⸗ niet ira illius:⁊ in tꝑevindicte diſperdet te.Dicit tamẽ Richar.di.x iiij. ꝙ homo etiã in articulo moꝛtis qᷓ;diu vſum reti/ net liberi arbitrij poteſt penitere digne. Tunc eni eſt penitẽtia digna cũ penitẽs efficaciter dolet de pᷣteritis: ⁊ ꝓponit ca/ uere a moꝛtalibus futuris ⁊ confiteri ve re ⁊ ſatiſſacere ꝓpoſſe:⁊ ſi ad hec oĩa pᷣn/ cipaliter moueatex amoꝛe bonitatis di/ uine Hos autẽ oẽs motus mẽtis poteſt habere ille qui in hoꝛa moꝛtis incipit pe nitere qᷓ;nis ſit difficile: ⁊ qñ hoc accidit eſt ſpeciale beneficiũ diuine miſcdie:hec ille. De hac penitẽtia tarda loquit᷑ ma/ giſter di. xx.iiij.ca.i.ſatis ample oſtẽdẽs pericula:vbi dicit ꝙ multos ſolet ſeroti⸗ na penitẽtia decipere:quia qui ꝑ penitẽ/ tiam vſq; in finem vite pꝛotrahũt᷑: tunc non ex dei amoꝛe vident᷑ penitere:ſed ti/ moꝛe moꝛtis quaſi ex neceſſitate. Hec il ille. Et alia plura dicit de quibi ꝑtranſeo Tales ſunt nimis paſſibileſ qui nibilvo lunt agere pꝛo ſalute animarũ ſuarũ duz ſani ſunt Opoꝛtet eni nos penitẽtiã age re de pctis ſi doteʒ impaſſibilitatis volu/ mus acqrere dicẽte xpo Math.iiij. Pe⸗ nitentiã agite a ꝓpopinquabit enĩ regnũ celoꝛũ. Et hec de.ij. Tertiovero dictum eſt ꝙ impaſſibilitas erit equalis in eodẽ coꝛpoꝛę.Dicente Richardo.xlix di. Im palñibilitas eric equalis in onmmab Far⸗ A erit cöſtans impaſſibilitas tibus eiuſdẽ coꝛpoꝛis: qꝛ eſſet inequalis in partib eiuſdẽ coꝛpoꝛis ex hoc nõ red/ deret᷑ ꝑfectioꝛ:ſed imꝑfectioꝛ impaſſibili tas totius.hec ille Et ratio huius poteſt elſſe:qꝛ oẽs eiuſdẽ coꝛpoꝛis equaliter ſũt ſuſceptibiles talis q̃litatis. Et licet coꝛ/ pus gloꝛioſuʒz ſit ranihie⸗ nõ tamẽ erit coꝛruptibile aut paſſibile. Et cum inqͥt. Brego. in omeł. ꝙ coꝛrũpi neceſſe eſt qð palpat᷑: intelligẽdũ eſt ait Richar.de eo ꝙ palpat᷑ relicto naturalibo ſuis ⁊ de pal/ pabilitate que eſt ſm pᷣmas q̃litates acti uas et paſſiuas aut per qualitates cau/ ſatas ab eis.hec ille. Tunc em̃ ignis ⁊ a qua ſi mutuo ſe cõtingerẽt nullum iſtoꝝ ageret in alterũ nec ab altero pateret᷑:qꝛ vᷣtute diuia talis actio ab elemẽtis:⁊ ele mentatis tolleret᷑ oiĩno. Itẽ foꝛte dicere ꝙ cum nihil tollat᷑ de homine qð ꝑtinet ad eius quidditatẽ:⁊ moꝛtale in tali qͥd- ditate ponat᷑ dicente poꝛphirio ꝙ homo eſt an imal ronale moꝛtale. Videt᷑ ꝙ ho⸗ mo ſemꝑ ſit moꝛtalis ſicut ſemꝑ eſt rati onalis. Reſpõdet Richar.di.ꝙ moꝛtale nõ ſignat aliqͥd ꝑtinens ad hoĩs quiddi tatẽ nec debet poni niſi ſᷣm opinionẽ poꝛ phirij:qui eſtimauit angelos eſſe aĩalia per naturã ĩmoꝛtalia ⁊ moꝛtalitatẽ perx/ tinere ad hoĩs naturã:ita vt nõ poſſet fi⸗ eri ĩmoꝛtalitatis remanẽs homo. In qᷣ bus poꝛphirius errauit.hec ille. Et licet ſimiliter ſint dãnati immoꝛtales.i.indiſ/ ſolubiles:nõ tamẽ erũt ĩmoꝛtales et im / paſſibiles:ſicut dictũ eſt pꝛius in tracta⸗ tu de penis inferni. Coꝛpus igit᷑ gloꝛio/⸗ ſum:tale erit vt in nulla ſui parte poſſit ledi etiã ſi gladio ꝑcuteret᷑: imo ſi in ig/⸗ ne inferni poneret᷑nihil pateret᷑. O qᷓ; res deſiderabilis ⁊ iocũda. Si em̃ homo in pac vita tale coꝛpus haberet ⁊ ꝙ nõ poſ ſet ſeparari ab aia nec pati ab aliquo ex tinſeco qᷓ;tũ gauderet deus nouit. Suffi ceret eni multis iſtud ꝓ omni pᷣmio me/ ritoꝝ luoꝝ:⁊ tamẽ in illo regno gloꝛioſo hoc nõ erit maius: ſed beatitudo anime multo erit melioꝛ omni coꝛpoꝛis beatitu dine. Erunt igit᷑ omnes partes eiuſdem coꝛpoꝛis equaliter impaſſibiles per dotẽ impaſſibilitatis. Et hec detertio. Quar to dictũ eſt ꝙ impaſſibilitas in ſubſtra/ cto equalis erit opere ad cuius declara/ tionẽ ait Boñ.in.iiij. ꝙ due ſecũde ope/⸗ rationes de quibo dictũ eſt in ᷣmo mem bꝛo nõ manebũt:qꝛ inter elemẽta vnita in coꝛpoꝛe non erit pugna:⁊ ratio huius triplex eſt m cundẽ doctoꝛẽ. Pꝛima eſt tẽperata mixtio cõfringens ↄtrarietatẽ: ſecũda eſt elemẽtariũ appetituũ quieta/ tio:tertia eſt aie infſluẽtis cõſeruatio:⁊ra tione pᷣmi nõ pugnãt ra tione ſecũdi non poſſunt pugnare rõne tertij habẽt quie/ ſcere:hec ille. Coꝛpus igit᷑ quod erit ſub/ ſtractũ illius qlitatis gloꝛioſe duas ope/ ratioões pᷣmas ha bebit:quia tũc elemẽta erũt ſic cõparata:vt vitalis caloꝛ aſſimi letur vere nature celeſti: ⁊ ita nihil cõſu/ met᷑ in coꝛꝑe:⁊ ꝑ cõſequẽs nec indigebit pabulo. In tali ergo erit magna cõtẽpe/ rantia:⁊ ita nulla poterit eſſe diſſolutio⁊ ex hoc erit lõgeuitas vite: quã tm̃ in hoc mũdo deſideramus: quã nõ tñ poſſumꝰ cõſequi in pᷣſenti mũdo:qꝛ ſtatutũ eſt ait apls. Heb. ix. hoibus ſemel moꝛi. Si ve lumus igit᷑ ſemꝑ beate er gloꝛioſe viuere poſt hãc vitã debemꝰ nos diſponere ad bene moꝛi.vñ Ber. in quodã ſermonede apłis. Studeamꝰ inqͥt fratres viuere vi ta iuſtoꝝ ſi moꝛte eoꝝ moꝛi deſideramꝰ. Vñ ⁊ ait Grego. Regio nr̃a paradiſus eſt ad quã ieſu cognitio redire ꝑviam qᷓ venimus phibemur. A regione eni nrja ſuꝑbiendo ⁊ inobediẽdo viſibilia ſequẽ/ do in adam diſceſſimus:ſed ad eã neceſ/ ſe eſt vt humiliãdo obediẽdo ⁊ viſibilia cõtemnẽdo redeamus. Sic igit᷑ ſi man/ data dei cuſtodierimus:ſicut ait apłs.i. Coꝛinth.xv. Opoꝛtet coꝛruptibile indu ere incoꝛruptioneʒ moꝛtale hoc induere ĩmoꝛtalitatẽ. AUbi ſᷣm expoſitionẽ Hiẽ. de lyra. oſtendit᷑ reſurrectiõis neceſſitas q̃ accipit᷑ ex trib:pᷣmo ex ꝑfectione natu re hũane qᷓ non eſt ꝑfecta niſi aĩa ſit coꝛ poꝛi cõiuncta:ꝓpter qð ſeꝑari eſt aĩe acci dẽs ⁊ ↄtra eius naturalẽ iclinationẽ: vt n 14, ul i 4 e tertio ex cõfoꝛmitate mẽbꝛoꝛ vt coꝛpus ſimul cuʒ aia pᷣmiet᷑ vt puniat᷑ cum aia peccauit in coꝛpoꝛe et meruit: ad caput noſtrũ q;tuʒ ad electos qui ſurrexit per iteratãvnionẽ ad coꝛpus. Hec ille. Ad hanc imoꝛtalitatẽ ꝑueniemus duʒ ad re gnum celoꝛũ vocabimur per chꝛiſtũ dicẽ tem. Venice benedicti ⁊c̃. FErtia gloꝛia coꝛ t potis erit vigo:oſa ſubtilitas. Ulingde Richar. ait ꝙ ſubtile dicit᷑ a virtute penetrãdi. Res aũt tripli ci de cauſa eſt penetratiua ſeʒ aut ꝓpter paruitatẽ qᷓntitatis maxime ſcõᷣm latuʒ ⁊2 ꝓfundũ vt eſt acus: q̃ q;uis lõga ſit tñ penetratiua eſt aut ꝓpter raritate ſue ma rerie:⁊ ſic aer eſt penetratiuus:aut tertio ꝓpter actiue virtutis magnitudinẽ: ⁊ ſic vinũ penetratiuũ eſt multomagisqᷓ; ſim plex aqua q̃cunq;. Quapꝛopter aqua cũ modico vino bibita magis re frigerat ſa nũ hoĩem qᷓ; ſi ꝑ ſe bibat᷑:qꝛvinũ lacit eã ab loca coꝛꝑis penetrare ad que ꝑ ſe pe/ netrare nõ poſſet. Scoõm pᷣma cauſaʒ pe netrãdi nõ attẽdit᷑ ſubtilitas coꝛpoꝝ btõ rũ qꝛ in debita qᷓ;titate reſurgẽt:nec etiã ſ̃m ſcdam cauſam:qꝛ tota materia q̃ ne/ ceſſaria eſt ad eſſentiã eoꝝreſurget ĩ eis: ſed ᷣm tertiã cãm in eis attendit᷑ ſubtili/ tas eoꝝ: qꝛ ꝑ virtutẽ btitudinis aĩe: erit in beatis coꝛpoꝛib tãta magnitudo vᷣtu tis actine ꝙ ꝑ eaʒ multo efficatius pote/⸗ rũt penetrare qᷓ; ignis vel aer. Hec ille. In coꝛꝑe igit᷑ głioſo erit ſubtilitas qua poterit cum coꝛpoꝛe nõ gloꝛioſo exiſtere. Secũdo poterit coꝛpoꝛiiã non gloꝛioſo Tertio hec ſubtilitas equalis erit in eo/ dem coꝛpote Quarto coꝛpꝰcale ꝑmanẽs ĩ eodẽ robor̃ Der ſubtilitatis igit᷑ virtutẽ: pᷣmo coꝛ pus głioſum cuʒ coꝛꝑe nõ g lioſo poterit exiſtere: ⁊ exẽplũ huius ponũt qͥdã quõ etiã duo coꝛꝑa nõ głioſa ſunt ſimł. Hoc patet inqͥt Cho.ãgelicus in q̃rto ſuo: qꝛ ferrũ ⁊ ignis ſunt duo coꝛꝑa etiaʒ ſpecie dvifferẽtia Et tñ pnt eſſe ſimul: hocpatet ertia gloꝛia coꝛpoꝛis qꝛ oꝑatio facit ſcire foꝛmã ⁊ naturaʒ rei: vt pater.vij.metha.ſed cuiuſſibet ꝑti fer ri igniti ↄuenit vera ogatio ignis: nã ſi adiũgat᷑ ſtupe tũc incẽdit eã ⁊ generatve rum ignẽ:⁊ ſic qlibet pars hmoi ferri ha bet ſecũ verũ ignẽ. Et ſi hoc videt᷑ poſſe fieri ꝑ naturã:a foꝛcioꝛi virtute diuina vt coꝛpus głioſuʒz ſimul ſit cũ coꝛꝑe nõ glo⸗ rioſo: hãc dotẽ ſnbtilitatis xpᷣs oñdit in ſua natiuitate qñ devirgine nat? fuitabſ⸗ q; leſiõe:qñ ad ſuos diſcipulos intrauit ianuis clauſis:qñ oẽs celos trãſiuit abi⸗/ q; celoꝝ dilaceratione. Hec ſunt mirabi lia nobis ⁊ qſi in cõpꝛehẽſibilia:eo ꝙ vi⸗ demus ꝙ duo coꝛꝑa vt cõius nõ poſſunt eſſe ſimulſed vno adueniente reliquũ ex/ pellit᷑ ab eodẽ loco ᷣm naturã: dicit ideʒ Tho.iꝙ de potẽtia dei abſoluta ſi ðo pla ceretvnũ coꝛpus głioſum poſſet ſimłeſſe in eodẽ loco cũ alłtero coꝛꝑe głioſo.Et ſi cõtrariũ inueniat᷑ dictũ eſt ab aliquo ſan ctoꝝ:tüc debet intelligi de porẽtia dei oꝛ dinata q̃ deusdicit᷑ illa ſolũ poſſe que ab eterno fieri pᷣdeſtinauit:de quoꝝ nume/⸗ ro non credit᷑ eſſe illud ſeʒ ꝙ vnu coꝛpus gkioſum ſimul ſit in eodẽ loco cũ coꝛpo/ ꝛe nõ gloꝛioſo. Hec ille.O quãta virtus quãta poteſtas coꝛpoꝛis gloꝛioſivt pene tret q cunq; dura abſq; talium diuiſiõe: Hoc eſt em̃ qð dicit apłs.i. Coꝛint᷑.xv. Seminat᷑ coꝛpus aĩale:ſurget coꝛpꝰ ſpi⸗ rituale. Vbi ait Hico.de lęra. Seminat᷑ coꝛpus aĩale.i.groſſum impotẽs eſſe cuʒ alio coꝛpoꝛe nõ glłoſo:ſurget coꝛpus ſpi⸗/ rituale.i.potẽs eſſe cũ alio coꝛꝑe nõ glo/ rioſo ſicut ſuo mõ ſpũs ſimul eſt cuʒ coꝛ⸗ poꝛe. Nũc vero ⁊ ſi nõ coꝛꝑe ſimus in ce/ lis:ſi mundũ penetrauimus celos coꝛꝑe penetremus ⁊ aſcẽdamus ſpiritu cõſide rantes tantã nobis pᷣmſſam gloꝛiãavt di camus cũ apło illud ad Phiłiij. Hoſtra ↄuerſatio in celis eſt. glo. Noſtra ↄuerſa tio ⁊ſi adhuc ſimꝰin terra eſt in celisvbi eſt ſpes nr̃a.Cõuerſatio quidẽnr̃a debet eſſe virtuoſa fructuoſa gratioſa. Virtuo ſum eni ⁊ ſanctũ eſt ꝙ hõ poſſideat bonã ↄuerſationẽ grauẽ:qꝛ ↄuerſatio ſignũ eſt anctitatzinterioꝛis vt de tali dicat᷑illud Tertia gloꝛia coꝛpoꝛis Thobie.liij. In bona vita ſcã ↄuerſatio manſit. YIteʒ debet eſſe intuentibus fru⸗ ctuoſa.i.Pe.ij.Conuerſationẽ veſtrã in/⸗ ter gentes habẽtes bonã Apud deũ gra tioſa Deuter̃.i Date nobis viros ſapiẽ tes ⁊ gnaros: ⁊ quoꝛũ cõuerſatio ſit ꝓba ta.i.appꝛobata apud deũ.Calis eniĩ con uerſatio talis vita faciet vos penetrare celos ⁊ habere dotẽ ſubtilitatis.Sic igi tur patet quomõ coꝛpus gloꝛioſuʒ pote rit cum nõ geoꝛioſo exiſtere. Secũdo po terit etiã coꝛpoꝛi nõ gloꝛioſo reſiſtere: nõ enĩ poterit coꝛpus no gloꝛioſuzʒ penetra/⸗ re coꝛpus gloꝛioſuʒ ſicut ecõtra vt patu/ it. Vnde Boñ.ait in.iiij. Licet nibil poſ ſic coꝛꝑi gloꝛioſo reſiſtere ipᷣm tamen po teſt alijs ſicut patet:qꝛ cõſtat ꝙ poteſt ſu ſtinere lapidẽ in manu oeꝛpus ergo glo rio ſuʒ pot ſe cangibile pᷣbere ⁊ poteſt nõ pꝛebere ſiue latere ⁊ hoc habet ſᷣm diuer ſas cõditiones:nam tangi põt: qꝛ poteſt impellẽti reſiſtere cũ ſit coꝛpus verũ non vanũ vel fantaſticũ:laterevero põt qꝛ po teſt penetrare oꝛganũ tactus:pꝛimũ ha/ bet ꝑ veritatẽ nature. Secundũ ſᷣm effe ctũ ſpiritualis potẽtie. Hec ille. Et hu/⸗ ic ꝓpꝛietati reſiſtendi eſt in via ſimilis ſi des nr̃a.i. Yoh̊.i. Hec eſt victoꝛia q̃ vin/⸗ cit mundũu fides nr̃a. Pugil em̃ vidẽs cõ fuſionẽ victi ⁊ honoꝛeʒ vlctoꝛis nitit᷑ad victcoꝛiã:ſit nos per fideʒ intelligẽtes cõ fuſionẽ peccatoꝝ ⁊ demonũ per eternam damnationẽ. Intelligẽtes etiã per fideʒ honoꝛẽ et gloꝛiam bonoꝝ debemus toto conamine reſiſtere demoni et pctõ: ideo fides comparat᷑ſcuto Ephe.v. In oĩbus ſumẽtes ſeutum fideuet.i. Pe.v.Cui ſeʒz diabolo reſiſtere foꝛtes in fide. Vtiq; fi/ des ſaluat hominẽ que operib adimple/ tur:vnde fides dicit᷑ eo ꝙ faciat ſicut pꝛo mitti. VUn Grego. Quid ꝓdeſt ꝙ redẽ/ ptoꝛi nĩo per fideʒ adiungimur: ſi ab eo moꝛibus diſiũgamur. Tunc veraciter fi deles ſumus ſi quod verbis ꝓmittimus: operibus implemus. Fidelis ſeruus nõ timet perdere equũ vt iuuet dñm: xpᷣus nõ timuit vitã perdere coꝛpoꝛalẽvt iuua tet hominẽ:certe nec nos debemus timie re ſi opus fuerit ꝑdere vitam coꝛpoꝛaleʒ vt ſeruemus fidem Apocal.iij. Eſto ſi/ delis vſq; ad moꝛtẽ ⁊ dabo tibi coꝛonaʒ vlte.i. Macha.ij. Abꝛaaz in tẽptatione nõne iuuentus eſt fidelis Joſeph in tem poꝛe anguſtie ſue cuſtodiuit mãdatũ.Et ſequit᷑ ibidem Ananias:aʒarias:miſael eredẽtes liberati ſunt de fiima. Et poſt Vos ergo filij cõfoꝛta mini etviriliter a/⸗ gite in lege:qꝛ in ipſa gloꝛioſi eritis. Sʒ heu multi ſunt fideles verbo:ſed pauci opere de qbus apłus ait ad Titũ.i.Cõè/⸗ fi ſe noſſe deũ: factis autẽ negant cũ ſi: ohominati ⁊ incredibiles:⁊ ad om ne ous bonũ repꝛobi:de quibi poteſt di ci iliud ps. Coꝛ autẽ eoꝝ non erat rectũ cũ co nec fideles habiti ſunt in teſtamẽ/ to eius. Si ergo fideliter viuimus ⁊ pec catis reſiſtamus poterimus in coꝛpoꝛe gloꝛioſo reſiſtere coꝛpoꝛi nõ gloꝛioſo:ſed nõ coꝛpoꝛi gloꝛioſo ait Bonauẽ.Et hoc de ſecũdo Tertio hec ſubtilitas equalis erit in eodẽ coꝛpoꝛe dicẽte Richar. Hec ſubtilitas erit equalis in oibus partib⸗ eiuſdẽ coꝛpoꝛis. Eque em̃ ꝑfeete ⁊ facili us poterit vna pars coꝛpoꝛis gloꝛificati ſimul eſſe cũ coꝛpoꝛe nõ gloꝛtficato ſicut alia. Subtilitas tamẽ ſecũdo modo di/ cta non erit equalis in oibus partiba coꝛ poꝛis:qꝛ debita coꝛpoꝛis armonia requi rit vt vna pars coꝛpoꝛis ſit rarioꝛ q; alia ⁊zalia denſioꝛ alijs. Erit tamẽ in partib coꝛpoꝛis denſitas ⁊ raritas ſᷣm ulã ꝓpoꝛ tionẽ quã requirit ꝑfecta humani coꝛpo ris armonia. Hec ille. Et huic ꝓpꝛieca / ti cõuenienti equaliter oibus partibo coꝛ/ poꝛis aſſimilar̃charitas qua quiſq; tene tur diligere ꝓpximũ ſicut ſeißm Match. xxij. Dinges ꝓximũ tuũ ſicut teipſum.i. ad eandẽ beatitudinẽ ad quã viligis te. Ait Nico.de lyra. Vnde ſᷣm Aug. dils/ ctio dei ⁊ ꝓximi eſt ꝓpꝛia virtus ⁊ ſpecia lis pioꝝ atq; ꝑfectoꝝ:cũ cetere virtutes bonis et malis poſſint eſſe cõmunes:vn de iſta gemina virtute qui caret alas ad volandũ in regnũ celoꝝ nõ habet Et no ta ꝙ qñ dicit᷑:diliges ꝓximũ tuũ ſicut te/ ipᷣm tradit᷑ꝛ diligẽdi ratio:⁊ dilectionis 5* modus. Ratio quidẽ diligendi tradit᷑ ſi ue tangitex eo qprimus nominat. ꝓprer hoc eni debemus eos ex charitate dilige/ re:qꝛ ſuntpximi nobis:⁊ ſᷣm dei imaginẽ 2 ſᷣm gloꝛie capacitatẽ. Nec refert vtruʒ dicat᷑ ꝓximus vel frater vt habet᷑.i. Joh. iiij.vel amicus vt habe Leuit᷑.xix.quia er oiĩia hec affinitas deſignat᷑. Modus autẽ dilectiõis tangit᷑ cum dicit:ſicut te/ ipᷣm quod noõ eſt intelligendũ q;ꝛtum ad hoc ꝙ aliquis eq̃liter ꝓximũ ſibi diligat ſed aliqualiter ſibi ⁊ hoc tripliciter. Pꝛi⸗ mmo quidẽ ex parte finis vt aliquis dili/ gat ꝓximum ꝓpter deum ſicut et ſeipm Secũdo ex parte regule dilectiõisvtſ c3 aliqͥs nõ cõdeſcẽdatꝓxumo in aliquo ma lo:ſed ſolũ in bonis vt ſic ſit dilectio ꝓxi mi bona ⁊ iuſta. Tertio ex parte ronis dilectionis vr ſcʒ nõ diligat aliqͥs ꝓximũ ꝓpter ꝓpꝛiam vtilitatẽ vel delectationẽ: ſed ea ratione ꝙ velit ꝓximo bonũ ſicut vult bonũ ſibiipſivt ſic ſic dilectio ꝓximi vera. Sed heu apłus eni dicit Thimo. ſcribẽs in.ij.epła.iij. ca. Hoc aũt ſcito ꝙ inmouiſſimis dieb inſtabũt tẽpoꝛa peri/ culoſa ⁊ erũt hoĩes ſeipos amãtes cupi/ di:elati:ſuꝑbi:plaſphemi:parẽtibus non obediẽtes:ingrati:ſceleſti: ſine affectiõe: ſine pace:criminatoꝛes incõtinẽtes:ĩmi/ tes:ſine benignitate:pditoꝛes ꝓterui: ce ci:voluptatũ amatoꝛeſ magis qᷓ; dei:ha bentes quidẽ ſpeciẽ pietatis:virtutẽ aũt eius abnegantes:⁊ hos deuita. Hec ibi. Hic oſtẽdit maliciã hominũ q̃ erit invl timo ⁊ iaʒ ſuo tẽpoꝛe inceperat vñ expo nens hunc textũ Hico.de lyra ait.In no uiſſimis dieb:hoc em̃ erit potiſſime an/ te tꝑa antichꝛiſti inſtabũt tꝑa periculo/ ſa ꝓpter multiplicitatẽ ſeductoꝝ Petrus vero de tharẽtia latinus explicas ait In nouiſſimis dieb ſcʒ circa finem mũdi.i. Thimo.iiij. Nouiſſimis dieb diſcedent quidẽ a fide inſtabũt ſanctis ſcʒ tꝑa pe/⸗ riculoſa.i.periculis plena. Erit em ꝑlſe/ cutiones grauiſſime cõflate ex tirãauis: hereticis:⁊ vpocritis.Hij ſunt tres oꝛdi nes dentiũ Daniel. vij. Et hec erit cauſa rit vigoꝛoſa Pter deuz debet diligere vt ſic ſit ſancta periculi:qꝛ erũt hoĩes ſeipos amãtes nõ deũ vel ꝓximũ Philip. ij. Oẽs querũt qͥ ſua ſunt. Ex ꝓꝛio aũt amoꝛe tanq; radi ce oia mala oꝛiunt᷑:quia vt dicit Aug. li. de cini.dei. Ciuitatem babylonie faciat amoꝛ ſui vſq; ad cõtemptũ dei. Eupidi⸗ hic ponit tres effectus amo:is pᷣuati.Et pmo in generali. Pꝛimus eſt ꝑpetratio ois mah. Secũdus cõtẽptus ſumm bo ni:ibi voluptatuʒ.Tertius eſt ſimilatio catholice fideiibihabẽtes ſpeciẽ. Ponit ꝓmo quattuoꝛ mala que cõmitti magis vident᷑ in deum. Secundo.x.que magis in ꝓximum:ibi parẽtibus nõ obediedo. Tria que magis vident᷑ in ſeipᷣm:ibi p/⸗ terui Dicit ergo cupidi.q.d erunt hoies ita ſeip̃os amates ꝙ erunt cupidiad lu⸗ crũ pecumiarũ:diligẽtes ſcʒ plus mundũ qᷓ; deum:elati ad dominiũ Pꝛouerb. vi⸗ Sex ſunt q̃ odit dñs:oculos ſublimes ⁊c Suꝑbi ad honoꝛẽ ſibi impẽſum Jacb. iiij. DHeus ſuꝑbis reſiſtit. Blaſphemi ad dei vituperiũ qð eſt grauiſſimũ pctm:qꝛ ſpũs blaſphemie nõ remitterin hoc ſecu lo:nec in futuro Parẽtibus:hic tangit.x. mala que vident᷑ magis cõmitti in pꝛoxi mũ. Pꝛimo tria que comittunt᷑ in ꝓximũ ſuperioꝛẽ. Secũdo q̃ttuoꝛ que in ꝓximũ equalẽ ſcʒ ſine affectiõe. Tertio tria que cõmittunt᷑ in ꝓximũ inferioꝛẽ:ibi imi. es Dicit ergo. Erunt etiã pa.non obe. ſiue carnalibus ſiue ſpiritualibus ⁊ qᷓ;tuʒ ad pᷣcepta:cõtra illud Ephe.vi.Filij obedi re parẽtibus veſtris per oĩa. Ingrati q; tum ad beneficia a parentibus impenſa Saßp̃.xvi.Ingrati enĩ ſpes tanq; hyber/ nalis glacies tabeſcet: ⁊ diſperiet tanq;ᷓ aq̃ ſuꝑuacua. Sceleſti ad grauioꝛa etiã maleficia in ꝑſonas parentũ imperrãda VYſa.i.CLõteret ſceleſtos ⁊ pctõꝛes ſimul. Sine affectione alioꝝ ſcʒ miſerie nõ cõo/ patiẽdo Ro.i.Sine a ffectiõe ſine ſedere ſine pace alioꝝ quietẽ gturbãdo. Crimi natoꝛes.i.crimina alijs ĩponẽtes. In cõ/ tinẽtes.i.petis carnalibo deſeruiẽtes:gn le ⁊ luxurie vocando. Immites.i.crude/ les erga eos quos poſſunt oppꝛimere. Sine benignitate.iſine miſcdᷣia⁊ largi/ tate erga eos qb debẽt ſubſeruire. Pꝛo/ ditoꝛes.i ſecretoꝛũ reuelatoꝛes erga eos qͥbus habẽt cõſulere. Pꝛoterui:hic tãgit pctã qua vid ent᷑ cõmitti in ſeipᷣm. Dicit ergo pterui:i.inuerecũde ſe habẽtes quo ad actus cõcupiſcibilis ꝗà maxime ſunt erubeſcibiles Yere. iij. Frons mulieris meretricis facta eſt tibi noluiſti erubeſce re.Timidi.i.inflati aio quo ad actus ra tionalis Sap̃.ij. Excecauit eni illos ma licia eoꝝ ⁊ neſcierũt ſacr̃a dei: nec ſpera/ uerũt mercedẽ iuſticie. Erũt etiã volup/ tatũ amatoꝛes magis qᷓ; dei. IYpſi enĩ ſũt de qͤbus dieit apls Philip. iij. Quoꝝ de us venter eſt. Et erut habẽtes quidã ſpe ciẽ pietatis.i.chꝛiſtiane religionis in ex/ terioꝛi ſimulatiõe:qꝛ ſacr̃a chꝛiſtiane re⸗ ligionis participabũt cũ bonis:ideo pe/ riculoſioꝛes Math. vij. Attẽdite a fal/ ſis ꝓphetis. Virtutẽ autẽ. i.rem pietatis ipᷣlus.i.dilectionẽ dei ⁊ ꝓximi abnegan/ tes: ⁊ hos deuita ſcʒ hoies ita ꝑuerſos. Et.ij. canonica Joh.i. Heq; aue ei dixe⸗ ritis. Hec Petrus. Nõ ſic chariſſimi vi⸗ uamus ſi gloꝛiã celeſtẽ deſideramus in qua virtus ſubtilitatis erit eq̃lis in par/ tlibus eiuſdẽ coꝛpoꝛis:ſed magis ꝓximũ ſicut nos diligamus quia qui pꝛoximuʒ diligit legem implet ex qua ſequit᷑ ſalus Et hoc de tertio. Quarto dictũ eſt ꝙ hec ſnbtilitas ꝑmanens erit in eodẽ roboꝛe. Nam gloꝛia tam aie qᷓ; coꝛpoꝛis eſt ꝑpe/ tua ⁊ ſine mutabilitate ſicut dictum fuit pꝛius:cui coꝛreſpõdet ꝑſeuerãtia bonevi te:quia qui ꝑſeuerauerit vſq; in finẽ hic ſaluus erit Matth. x. Ad hanc ſub autẽ tiiita tem peruentemus ſi nobis dicatur WVenite benedicti. ⁊c. Garta gloꝛiacoꝛ ꝗq ꝰproꝛis erit velocioꝛ agilitas de Agqgua dicit aplus.i.Coꝛint᷑xv. Seminat in inſirmitate:ſurget in virtu re. Vbi ait Nico. de lyra. Seminat in in firmitate: ſcʒ coꝛpus ab ania de difficili mobile:quia vt dicit᷑ Sapi.ix. Coꝛpus quod coꝛrumpit᷑ aggrauat animã:cõſur get in virtute.i.mobile ſᷣmvoluntatẽ ani me per dotem agilitatis. Hec ille. Hec autẽ agilitas erit in quattuuus. Bam monuẽdo coꝛpus abſq; reſiſtẽtia. cdᷣo mouẽdo coꝛpuꝰquovolet potẽtia Tertio mouẽdo coꝛpus nõ rei carentia. OQDuarto meuẽdo coꝛpus in dei pᷣſentia. Agilitas igit?᷑ hec erit in mouẽdo coꝛ/ pus abſq; reſiſtẽtia:ideo dicit Sapi.iij. Fulgebũt iuſti per dotẽ claritatis vt dic/⸗ tum eſt:⁊ tanqᷓ; ſcintille in arũdineto di/ ſcurrent per dotem agilitatis qua coꝛpꝰ obediet aie ad nutum q;dtum ad motum localẽ vt declarat Nico.de lyra. Et Yſa. xl.dicit᷑ Qui autẽ ſperãt in dño mutabũt foꝛtitudinẽ: aſſumẽt pennas vt aquile: current ⁊ nõ laboꝛabũt:ambulabũt ⁊ nõ dpeficiẽt. Diſcurſus autẽ ſcintillarũ agi/ lis eſt ita etiã volatus aquilarũ:laboꝛa/ bunt tamẽ ꝓpter reſiſtentiã medij:⁊ etiã qꝛ habẽt coꝛpoꝛa fatigabilia: iſta aũt nõ erũt in motu beatoꝝ coꝛpoꝝ. Vnde Ri/ char.ait,. Ad agilitatẽ motus tria cõcur runt ſcʒ foꝛtitudo virtutis motiue: habi litas mobilis ad motum:⁊ iſtoꝛũ duoꝛũ ꝑfecta cõiunctio que requirit᷑inter mobi le ⁊ motoꝛez. Pꝛimũ erit in beatis ꝑ glo riaʒ anime. Secundũ erit in coꝛpoꝛe per quandã qualitatẽ qua erit habile mone/ ri ſᷣm voluntatẽ:in nullo penitus reſiſtẽs que qualitas dicit᷑ dos agilitatis.Terti um erit per iſta duo ſimul: per illa enim duo erit ꝑfecta cõiunctio inter coꝛpus et animã que requirit᷑ inter mobile ⁊ moto/ rem ſicut per impaſſibilitatẽ ꝑfecte vnie tur anime:vt foꝛme danti complementũ pꝛimi eſſe:⁊ ideo anima ita velociter po terit coꝛpus ſuum mouere ſicut poteſt ſe ip ſaʒ ſine coꝛpoꝛe.Hec ille. Ec Thom̃. angelicus ait. Fide tenemus immedia/ te peracto iudicio ꝙ coꝛpo:a ſanctoꝛum equali velocitate ſicut angeli dei aſcen / dent cũ chꝛiſto iudice. Hec ille. YJbi nul/ la erit reſiſtentia. Unde idem Thom̃. ait. Ad hoc ꝙ coꝛpus ab anima beata re ſumptum non ſit ipſi anime oneroſuʒ ſi⸗ cut eſſe conſueuit in hac vita moꝛtali quattuoꝛ requiruntur duo ex parte ſen/ ſus: et duo ex parte motus. Ham ex ie⸗ ti 6 eln⸗ dic di⸗ um bit iie zo O erit velociter agilitas parte ſenſus pᷣmo requirit᷑ vt coꝛpus aĩe beate ſit nobiliũ paſſionũ ſcʒ ſenſibiliuʒ ſpecierũ defacili receptiuũ. Secundo vt ſit ignobiliũ paſſionũ ſcʒ coꝛruptiuaꝝ ⁊ leſiuarũ actionũ ꝓpulſiuũ. Rõne pᷣmi cõ uenit tali coꝛpoꝛi dos claritatis. Ratiõe vero ſecũdi dos impaſſibilitatꝭ. Et ſimi liter ex parte motꝰ duo reqͥrunt᷑in hmõi coꝛpus taliter diſponat᷑ ꝙ mocoꝛ ſuus ip ſum mouẽdo non laſſef᷑. Scðo ne in ſuo motu ꝓpter reſiſtentiã medij nõ retarde tur. Quo ad pᷣmũ diſponit᷑hmõi coꝛpus dote agilitatis. Sed quo ad ſecundũ do te ſubtilitatis:dato tñ ꝙ in tali motu nõ ſit reſiſtẽtia ex gꝑte medij nõ ſequit᷑ ꝙ fiat in inſtãti. Sitñ ſenſus videret trãſitum coꝛꝑis gloꝛioſi iudicaret hmõi trãſitus dura tionẽ eſſe eq̃ᷓ indiuiſibilẽ ſicut aeris illuminationẽ q;uis in hoc ſenſus deci/ peret᷑ qꝛ ⁊ ſi ſenſus nõ decipiat᷑ circa ꝓꝛi um obiectũ. decipi tñ põt circa obiectuʒ cõe.hec ille.O qᷓ; iocũdũ erit aie habere coꝛpus ſuũ ita agile:ita velociter mobile Deliderãt em̃ quidã coꝛpus hjĩ̃e agile ſi cut habet irundo:ſed vere talis agilitas nihil eſt cõparatiue ad agilitatẽ coꝛꝑis głioſi qd mouebit᷑ita ſubito ꝙ iudicaret᷑ mouerti ab oculo vidẽte in inſtãti etiã ſi moueret᷑ ab oꝛiente in occidentẽ.Quãto deſiderio debemꝰ mẽte ⁊ volũtate hmõi Hoſam velocitatẽ optare ⁊ mẽte humi/ deo ſeruire vt hanc poſſimus obtinere. Coõſideratio tãti pꝛemij nos excitare de bet ad feſtinãter operandũ ea ꝑ que poſ/ ſumus ad illud ꝑguenire Eccke. ij. In oĩ/ bus operibus tuis eſtovelox et oĩs infir/ mitas nõ occurret tibi. In oĩbus operib bonis eſto ſtrennuus nõ ꝓcraſtinans:et ſic infirmitas peccati non occurret tibi. Et vere diligẽtia eſt multũ neceſſaria in ꝓfectu ſpirituali. Ideo dicit aptus.i.Co rinth.ix. Sic currite vt compᷣhendatis. Se vere multi ſunt ſimiles tigridi qui qñ venatoꝛẽ ꝓſequit᷑ vt fetum ſuum quẽ impoꝛtat recuperet dum currit poſt ipᷣm inuenit ſpecula que in via ſua poſuit ⁊di miſit in quib ſpeculis dũ tygris vmbꝛã ꝓpꝛiam videt credit eã eſſe catulũ ſuũ: et ideo lambẽdo ſpeculũ ſuum ſiſtit ⁊ a cur ſu ſuo impedit᷑: ⁊ ita venatoꝛ ipoꝛtat ca· tulũ quẽ amplius nõ recuperat.Reuera huic animali homo ſimilis eſt: catulus em̃ noſter eſt gratia quã qñq; accepimꝰ 7 bona opera digna de ↄgruo ⁊ quaſi de cõdigno vita ecerna. Sepe autẽ accidit ꝙ hanc gratiã perdimus ⁊ deus ip̃am a nobis ſubtrahit ꝓpter peccatũ:⁊ duʒ vo lumus ipᷣm recuperare ab ipſo deo: ſpe/ cula in hac vita poſita ideſt mundana/p ſperitas delectatio carnis? honoꝛes nos detinent ⁊ retardãt a fetu recuperãdo:⁊ ſuperuenit moꝛs:⁊ ſic damnamur. Nõdi ligamus igitur vmbꝛe vanitateʒ ſed rei veritatẽ:nõ negligẽtie tarditatẽ ſʒ bono/ rum operũ velocitatẽ:de diligẽtia poteſt dici illud Luce.xiij. Opoꝛtet me hodie 2 cras ⁊ ſequẽti ambulare.i.cõtinue ⁊ di ligenter. Talib igit᷑ dabitagilitas glo/ rioſa:⁊ hoc de pᷣmo. Secũdo dixi ꝙ agi litas pᷣdicta erit in mouẽdo coꝛpus quo volet potentia. volũtas dicẽte btõ Aug. xxij.de ci. Vbi volet ſpũs ibi erit ptinus coꝛpus. Vñ coꝛpus nõ inc linabit magis ad ſurſum qᷓ; ad deoꝛſum:nec magis ad deoꝛſum qᷓ; ad ſurſuʒ.Qð declaras Bo nauẽ.ait Coꝛpus gloꝛioſum rõnẽ ſueno bilitatis ⁊ ſtabilitatis trahit ab aia: iòo inclinatio eius eſt adaiĩiam nõ ad aliqͥd extra. Et qm̃ agilitas ſequit᷑ inclinatio/ nẽ ⁊ aia põt moueri in omnẽ differenciã poſitõis:ideo coꝛpus eſt habitale ad om nem ſituʒ: vnde agiluas nõ inclinatad aliquẽ locum determinatũ:ſed eſt pꝛom/ ptitudo vt coꝛpus moueat᷑ in oẽm locuʒ ad quẽ vult moueri aĩa:nã appetitꝰ ele/ mentoꝝ totaliter quietat᷑ in illo coꝛxoꝛe: ita ꝙ nullũ elementũ in eo a petit ſuam ſperã:⁊ ideo ablatus eſt terre appetitus ad deoꝛſum ⁊ grauitas. Hec ille. Nunc autẽ coꝛpus noſtrũ tendit deoꝛſum ꝓprer grauitatẽ ſnã:ſed tunc nõ ſic:vt dictũ eſt Hic ergo mũdus pꝛo nunc eſt locus coꝛ poꝛũ noſtroꝛũ: ſed mimis artus in cõpa/ ratione ad celũ ſyderũ. Similes tamen plures mũdani ſunt aubus cõcluſis in gabia inqua ſi ponantur a iuuẽtute: ila Quarta gloꝛia coꝛpoꝛis bene cantãt du citer:ſicut extra. Sic pec catoꝛes in pccĩis nutriti et aſſueti in hoc mũdo letant᷑:ac ſi eſſent in paradiſo: vel ſi nõ attendęetes pericula ⁊ laqueos hu jus mũdi ꝑ quos plures capiunt᷑ ⁊ dedu cunt᷑ ad locum inferni:eſt tamẽ in volun tate nr̃a gratia dei aſſiſtẽte vt ad locũ ſu/⸗ pꝛemũ aſcẽdamus: ⁊ pᷣdictam agilitatẽ cõſequamur. Et hoc de ſecũdo. Certio dixi ꝙ agilitas pᷣfata erit in mouẽdo coꝛ pus nõ rei carẽtia.i ꝓpter aliquẽ defectũ vnde Richar. dicit ꝙ coꝛꝑa gloꝛioſa nõ acquirẽt aliquã ꝑfectionẽ per ſuũ motuʒ localẽ:mou ebuut᷑ tũ vt id qð habent in virtute actu exercentes diuinã ſapientiã in oibus cõmendabilẽ oſtendãt:⁊ vt refi ciant᷑ viſus eoꝝ pulchꝛitudine diuerſaꝝ ereaturaꝝ:in qͥbus dei potẽtia ⁊ ſcientia ⁊ bonitas emineter relucebũt. Hec ille. Motus autẽ hicvt cõiter eſt pꝛopter ali quã indigentiã ⁊ eſt entis imꝑfecti ꝑfici endi per terminũ qui acquirit᷑ per motũ Motus tñ ad vbi põt eſie entis ꝑfecti:ſi cut patet de celo ⁊ de ſubſtãtijsiſſeparatis que mouent᷑ motu locali:qᷓ;uis ſint entia pfecta ex ſuo motu nullã ꝑfectionẽ ĩtrin/ ſecã acquirẽtia. Sed de loco huius mũ/ di moueri multũ affectare debemꝰ:quo/ niã hic multis bonis caremus:nã caro nr̃a dicit᷑ a carẽdo eo ꝙ caret omni bono Laro em̃ cunctis virtutibus eſt denuda ta:pꝛauis affectibus inflãmata:duris tu multibus excitata:ideo eſt ꝑ abſtinentiã 2 penitentiã caſtiganda et repꝛimẽda:qꝛ qñ caro nr̃a mimis ꝑ delicias impinguat᷑ cõtra ſpiritũ recalcitrare molitur ad mo dum equi pinguis.Caro em̃ humana ſi fuerit bene paſta et nutrita nunqᷓ; ceſſat ludere et inhoneſte ſe poꝛtare. Vn apłs loquẽs deſeipᷣo añ cõuerſionem. dicit ad Ephe.ij. Aliqñ cõuerſati ſumus in deſi/ derijs carnis nr̃e faciẽtes voluntatẽ car nis. Eſt in carne maloꝝ affectus:qꝛ ſem per ꝑ mala deſideria ardet ſemꝑ nititur ſpiritũ inuenerare ꝑ delectationẽ:aut ip/⸗ ſum cõturbare per terroꝛes⁊ opiniones Ad Gał v. Caro concupiſcit aduerſus ſpiritũ: vt pꝛius dictũ eſt Et ita eſt duris carnis curã ne feceritis in deſiderijs Ex tumultibus excitata. Eccke. xvij. Quid nedqus qᷓ; qd excogitauit caro ⁊ ſanguis Ex hoc argueret᷑ Ideo ait apłs Ro. xiij carentia igit᷑ boni in carnẽ optare debe/ mus:vt ipa coꝛpoꝛa nr̃a mutent᷑ in meli us qð fiet dum mouebimur abſq; caren tia alicuiꝰ boni. Et hoc de tertio.Quar/⸗ to dictũ eſt ꝙ agilitas pꝛius dicta erit in mouẽdo coꝛpus.vñ dicit Richar.ꝙ per illũ motũ nõ minuet᷑ in aliquo eoꝝ ↄtem platio:qꝛ quocũq; vadãt deum ſemꝑ pꝛe ſentẽ habebũt:hec ille. Itẽ inquit virtute ſuꝑnaturali humanitatẽ xpᷣi oculis coꝛ/ poꝛalibovidebũt in quocũq; loco celi em pirei fuerint.hec ille. Nunc autẽ q;uis de us ait. Actu. xvij. Non longe ſit ab vno quoq;: in ipſo enĩviuimus moꝛiemur et ſumus tñ ipᷣm nõ videmus ſicut ĩ patria videbimus. Vbi ait Nico.de lyra.In ip ſo ⁊c:ſicut in cauſa efficiẽte:nã cauſat in nobis viuere mouere ⁊ eſſe ſic eſt intimi/ oꝛ nobis qᷓ; noſipᷣi: qꝛ coniungit pᷣncipia in trinſeca. Hec ille. Iſte ſunt q̃ttuoꝛ do tes coꝛꝑis de qbus iam diximus ſcʒ cla⸗ ritas:ĩpaſſibilitas:ſubtilitas:et agilitas Vlñ ait Bonauẽ. ꝙ dotes dicunt q̃ſi di⸗ uitie date deſpõſate. Et Richar.dos an/ tiquitus ſolet aſſignari quãdo ſpõſa tra ducit᷑ in domũ ſpoſi qᷓ dos q;uis aſſigne tur ſpõſo a patre:ſpõſe tamẽ ꝓpꝛietas re/ ma net penes ſpõſam.qᷓ;uis vſius debeat᷑ ſponſo. Vñ ſoluto carnali matrimonio dos remanet ſpõſe. Sic ⁊ dotes beatoꝛũ ſunt ad ſpõſi gloꝛiã et ꝓpꝛiam ꝑfectionẽ beatoꝝ. Itẽ dicit ꝙ dotes ſunt q̃litates. Vnde dos viſionis eſt quidã habitꝰ lu minoſus in intellectu quo eleuat᷑ ad cla/ re deum videndũ.Oos fruitionis eſt ꝑfe ctus charitatis habitus quo aĩa fruitur deo. Vñ ꝓpꝛie loquendo in dotibus ale non cõſiſtit beatitudinis eſſentia: ſed in acribus earũ ad quos oꝛdinant᷑ ſicut ha bitus ad actum. Et harũ duarũ dotum viſio ⁊ fruitio ſunt actus ꝓpꝛie loquẽdo. Dos aũttertia a duabus alijs diſtincta eſt habitus ꝑfectus:quo volũtas eſt ꝑfe cte ſecura de ꝑpetuatione tentionis pᷣdi⸗/ e — — — 2 — cte. Sine em̃ pᷣdicta aſſecuratiõe nõ po/ teſt intelligi ala deo ꝑfecte vnita: pꝛius ergo eſt dos viſionis:ſcdᷣo dos fruitiõis: tertio dos ꝑfecte ſecuritatis: VUnde dos in ꝓꝓpolitoſſicut deſcribit᷑. Dos eſt ꝑpetu/ us oꝛnatus ale ⁊ coꝛpoꝛis vite ſufficiens in eterna beatitudine iugiter ꝑſeuerans Dotes coꝛpoꝛis ſunt que dicte ſunt. No tandũ iaſuꝑ ꝙ de dotibus cõtingit loqͥ dupliciter ait Richar.aut ſm id qð ſunt aut ſub ratione qua dotes ſunt. Pꝛimo modo in oibus beatis ſunt iſte tres do/ tes ſcʒ clara viſio:ꝑfecta fruitio ⁊ ꝑpetui tatis vtriuſq; ſecuritatis ꝑfectio.hec ille Quod eſt intelligendũ ad ſenſum expᷣſ/ ſatũ. Itẽ ait idẽ. Dotes autẽ coꝛꝑis que ſunt agilitas impaſſi bilitas ſubtilitas⁊ claritas erũt in oibus beatis ſᷣm coꝛpus poſt reſurrectionẽ. Sed loquẽdo de doti buslſub ratione qua dotes ſunt ſic maxi me ꝓpꝛie ſunt in aiab beatis aliquo etiã modo:qᷓ;uis nõ ita ꝓpꝛie ſunt in xpᷣo ⁊ in angelis ſancris. Luiuſratio eſt:qꝛ inter ſponſum ⁊ ſpõſam ꝓpꝛie loquẽdo requi/ ylitur cõfoꝛmitas in natura et diſtinctio in ꝑſona:⁊ ꝙ ſpõſa facta ſit ſponſa de nõ ſponſa.Et qꝛ inter xpᷣm ⁊ eccleſiã homi⸗ nũ beatoꝝ eſt cõfoꝛmitas in natura et di ſtinctio in ꝑſona ⁊ de nõ ſponſa facta eſt ſpõſa:ideo in matrimonio ſpirituali ma xime habet rationẽ ſponſe dicente apło. Ephe. v. Chꝛiſtus dilexit eccleſiam ⁊ ſe metipᷣm tradidit ꝓea: vt illã ſanctifica/⸗ ret mundãs lauacro aque in verbo vite: vt erhiberet ipſe ſibi gloꝛioſam eccleſiã nõ habentẽ maculã aut rugã aut aliqͥd eiuſmodi:ſed vtſſit ſancta et ĩmaculata. CLũ ergo dos aſſignet᷑ ratione matrimo nij vilio fruitio.ſecuritas ꝑfectio in aĩa/ bus beatis habet potius rationem dotis qꝙᷓ; in angelis ſanctis: qꝛ in angelis ſctis nõ eſt nature ↄfoꝛmitas ad xpᷣm: ⁊ ita ec cleſia ipſarũ nõ ita ꝓpꝛie habet rationem ſpõſe ſicut eccleſia hominũ:humana eti/⸗ am natura chꝛiſti non eſt confoꝛmis diui ne nature nec; diſtricta ab ea in ꝑſona: quia in chꝛiſto nõ eſt gſona niſi perſona verbi⁊ pterea nunq; fuit nõ ſponſa:ł iõ minime ꝓpꝛie ea que dotes dicunt in x-ᷣ habent rationẽ dotis qᷓ;uis illa que diciᷣ tur dotes excellẽtiſſime ſint in ipo ſᷣm id qð ſunt.Sicut ergo diſpoſitiões aie biẽ per q̃s deo ꝑfecte cõungit᷑ do tesdicunt᷑: ſic diſpoſitiones coꝛpoꝝ beatoꝛũ per qᷓs ꝑfectius ſuis aiabus coiungunt᷑ ⁊ eis ꝑ⸗/ fecte obediunt dotes dicunt᷑.hec oĩa Ri/ char. Bonauẽ.vero harũ dotuʒ aſſignat numerũ ⁊ ſufficientiã ſᷣm q̃ttuoꝛ genera cauſarũ ſed ad pᷣſens recitabo ſᷣm duas cau ſas illarũ ſufficientiã:ait em̃. Scðo accipit᷑ nrumerus ſᷣm cauſam efficientẽ: dotes em̃ vt in huiuſmodi coꝛpoꝛe ſunt cõſumatũ ⁊ ꝑfectũ eſſe habẽt ab influen tia aĩe in coꝛpus Anima autẽ in coꝛpus dupliciter influit:ſcʒ vt ꝑfectio ⁊ vt mo/ toꝛ. Vt ꝑfectio aĩa gloꝛioſa influit viuifi cãdo vitã moꝛtali. Ut motoꝛ influit mo uendo motu inuatigabili alioqͥn nõeſſet gloꝛioſa niſi excluderet moꝛtẽ ?⁊ penam. Quia ergo viuificat vita neceſſe ẽ in coꝛ poꝛe eſſe diſpoſitionẽ ad vitã:⁊ hoc eſt lu cis abundãtia ⁊ claritas:qꝛvero vita im moꝛtali neceſſe eſt coꝛpus habere diſpo⸗ ſitionẽ ad iĩmoꝛtalitatẽ ⁊ iſta eſt impaſſi/ bilitas. Onia vᷣo motu infatigabili mo⸗ nuet ideo opoꝛter etiã ꝙ nihil reſiſtat: ꝛi5 ſubtilitas eſt in coꝛpoꝛe:opotet ecxiã nihil retardet.⁊2 ſic eſt agiitas Quarto modo accipit᷑ ̃m cauſam materialẽ. iic coꝛpus noſtrũ eſt cõpoſitũ ex quatuoꝛ elemẽtis: 2 qꝛ ab elemẽtis habet quadruplicẽ defe ctibilitatẽ:ab aqua que eſt elementũ hu/⸗ midum ⁊ paſſibile habet paſſibilitatẽ et coꝛruptionẽ:vnde humidũ aque coꝛpus coꝛrumpit. A terra vero habet obſcuri/ taxem quia elementũ opacum. Ab igne animalitarẽ:quia caloꝛ cõſumi cõtinue T cõtinua indiget alimonin cihoꝛum Ab aere vero habet infirmitatẽ. Aer em facillime immutat᷑ ⁊ cecidit cuilibet im/ pellenti: qm igitur qᷓtuoꝛ iſti defectus de bẽt per bona oppoſita remoneri ad hoc ꝙ coꝛpus ſit completuʒ complexione co- pleta: ideo quattuoꝛ ſunt dotes: contra coꝛruptionẽ impaſſibilitatis:contra ob/ ſcuritatẽ claritas:cõtra aialitatem ſpia litas: cõtra infirmitatẽ virtus ſeu pene/ trabilitas:et hec vltima cõuenientioꝛ eſt inter oẽs qm̃ cõcoꝛdat auctoꝛitati ⁊ rati oni:auctoꝛitati apłi.i.Coꝛint᷑ xv. Semi nat᷑ ⁊c.ſicut dictũ eſt. Cõcoꝛdat etiã ra⸗ tioni.Hotes em̃ coꝛpoꝛis dicunt᷑ nõ oẽs litates em qualitates nobiles? pᷣncipa les de nouo ſuꝑaddite nature ꝗᷓ reciptut magis et minus ꝑ acceſſum ad terminũ nõ per immixtionẽ cõtrarij. Hec ille.Et Richar. ait. Erit autẽ pᷣdictarũ dotum oꝛigo a deo per creationẽ vt quidam nõ impꝛobabiliter dicũt:vnde ꝓ tanto dicit᷑ ꝙ pᷣdicte dotes erũt in coꝛpoꝛe a beatitu dine aie per quãdã redũdantiã qua deꝰ illas creabit in coꝛpoꝛibus beatoꝝ ꝓpter meritũ aĩarũ:qꝛ in via ſibi ⁊ coꝛpoꝛibus ſuis gloꝛiã meruerũt. Hec ille Itẽ aitꝙ ꝓpter dotes pᷣdictas reddet᷑ coꝛpus tale vt in nullo aggrauat aĩiam q;uis etiã ag grauet dum eit coꝛruptwile. Inq; tũ etiã per dotes pᷣdictas magis vigebüũt in ac/ tibus ſuis potẽtie ſenſitiue:coadunabũt ad ulam operationẽ intellectus qua itel liget qddita tes rerũ ſenſibiliũ in fantaſ/⸗ mate qᷓs qͥdditates triplici modo intelli ger ſcʒ in verbo? in iplo genere ſine fan taſmate ⁊ cũ fantaſmate ſi placuerit vo/ lũtati cũ modus intelligẽdiin fantaſma te ſit homini naturalis. Hec ille. Hec ſunt ergo que pertinent ad gloꝛiam coꝛ/ Porig in vita ꝑpetua quam gloꝛiaʒ dona it chꝛiſtus eſectis dum dicet eis. Ueni te benedicti ⁊c̃. Onſeqnenter vi Cc dendũ eſt de alijs que adigloꝛi aum magis accidentalẽ faciũt: vñ ſicut ſpõſis carnalibs dant᷑ tria. Quo rũ pꝛimũ dicit᷑ dos. Scᷣm donatioꝓpter nuptias. Et tertiũ parafernalia: dos eſt vt dictũ fuit donatio facta ſpõſe ex parte patris ⁊ hoc ad vſum ſponſi: donatio fit ſpõſe ꝓpter nuptias a ſponſo. Alia dant᷑ poſt nuptias vt ſunt munera que ſibi dã tur ab amicis:⁊ hoc donũ dicit᷑ parafer/ nalia. Et dicitooc parafernalela para qðᷣ eſt luxta:⁊ fernos qð eſt dos: qꝛ luxta et poſt dotẽ datur. Sie in diuinis deus pa ter dat dotem ſponſe ad poſſidendũ ſed ſpõſo xpᷣo ad gloꝛiã⁊ honoꝛẽ:⁊ nõ ad vſũ qꝛ bonoꝝ noſtroꝝ nõ eget.Donatio pꝛo- pter nuptias eſt qð a ſponſo datur ſpon ſe:⁊ hoc erit in futuro gaudium qð habe bit ſponſa in viſione xpi hominis ſponſi Aliud erit gaudiũ qð habebit᷑ de ſociera te beatoꝝ:⁊ de ↄgratulatione felicitatis ⁊ de loco celi empirei quod erit habita⸗/ tio ipſoꝝ beatoum. Ainta gloꝛiacoꝛ q porꝛis erit celeſtis habitatio: 2 nõ (uiuſlibet celi: ſed celi de cimi qð dicit᷑ celum empireũ de quo celo loquit᷑ xpᷣs Matth̊.xxij. In reſurrectiõe em̃ neq; nubẽt neq; nubent᷑ ſed ſunt ſicut angeli dei in celo:ꝛde quo ait magt ꝓpꝛie tatu. Celũ empireũ eſt pᷣmũ ⁊ ſummũ ce lum:locus angeloꝝ: regio ⁊ habita culũ hominũ beatoꝝ. Et dicit᷑ empireũ a pyr qð eſt ignis q̃ſi totũ ſic dietũ:nõ ab ardo re:ſed potius a lumine ⁊ ſplẽdoꝛe:qð ce/⸗ lum ſumme eſt lucidũ influẽs lucẽ ⁊ ſplẽ doꝛẽ ſuꝑ celũ criſtallinũ ꝓpinquũ et ꝓxi/ mũ.Iſtius celi ꝓpꝛietates deſcribit Ra/ banus vtens vhis Baſilij in exameron di.ſic. Celũ empireũ eſt coꝛpus pᷣmũ:na tura ſimpliſimũ: de coꝛpulẽtia habens minimũ:qꝛ ſubtiliſſ mũ:pᷣmũ mundi fir litate lu / cidũ:figuratione ꝑſpicuũ:locali ſiiu ſuß=/ — —— . — —— mamentũ:quãtitate maximũ: qᷓ mũ:qꝛ a cẽtro remotũ:ãpliatiue ſpirituũ ⁊coꝛpoꝝ viſibiliũ⁊ ĩuiſibiliũ ↄtẽtiuũ:dei ſummũ habitaculũ.licet em̃ deus ſit vbi q; ſpecialiter tñdicit᷑eſſe in celo:qꝛ ibi re lucet potiſſime ſue virtutis operatio hec ille. Hoc eſt celũ de quo loqͥmur oicẽtes Pater noſter qui es in celis. Iſtud celuʒ poſt reſurrectioneʒ erit locus naturalis coꝛpoꝛi gloꝛificato:qð declarãs Alexan der in lij ait. Materia coꝛꝑis hũani nõ ſolũ eſt elementũ:ĩmo etiaʒ qͥnta eſſentia vt nobis ſine alioꝝ pᷣiudicio videt᷑ ſcʒ de natura celi empirei qð patet Coꝛpus eim̃ aĩatũ cõpoſitũ eſt ex cõtrarijs: ſed impof ſibile eſt ꝙtraria ↄueniãt⁊ faciãt armo niam nilir hoͤpodeſt e contrariet iſta q coſil 1408 que autẽ natu⸗ bito mod tumad ſi ram in ir habet ad bilioꝛis Siergo eſt diſpot ſibilis qu tes otral ſit noblli ſiliet coꝛp fectio ant nobilioꝛ lur celler liemptte copyo h. opnalis, E poſſerate de celo emne numachſu ta gutu ſoit ificatü tun coiporer laris leteb⸗ kotrario:: glorfceno⸗ ur elemmen lum empire poziglo gor dicat gn inqu Uurainſtiru atura co; us eins er ec ergo ſt nbiu bab untqnon Nimo an Oeidon eitiopt lartol⸗ nis delts n ſidendü ſel Kanad pſü Dorano o. nſodatur von Cdiumgöbade ominis ſport Pbebildeſodene tone felictans Nd ent habimy loꝛuco: ſtis habitatior tceliſed celde ei deloe⸗ Nnfelurwectiot hkſedſunt ſant u magt gee mütſumm gorhehlntali lkenpreüspp⸗ Hetienodbanr ſpidarge nes irſl pwingnicb etiſeͤ lliineranenn cotpnsoi mü irurle⸗ bocaliſtuſuß loriueſpinui iliütinnnde eſn deus ſt nanatit Poſnuroſeſß is Ftndale g cnpbͤbianiſp inzaftteſeti corett Me Lohlb itfitütnm Quarto laudabilis ſanctitudo. erit celeſtis habitatio niam niſi per naturã cõſiliantẽ: hec autẽ nõ poteſt eſſe natura elemẽtaris:qꝛ habʒ contrarietatẽ:ergo hec debet eſſe natura iſta q̃ cõſiliat naturas elemẽtares cõtra⸗ rias ⁊ que habet ꝓpoꝛtionẽ ad oẽm. Hec autẽ natura lucis ad hoc ꝙ coꝛpus ſit de bito modo ⁊ in debita aromonia cõpoli/ tum ad ſuſceptionẽ aie: neceſſe eſt natu/ ram in ipſo coꝛpoꝛee eſſe:coꝛpoꝛaq; ita ſe habẽt ad ſuas ꝑfectiones ꝙ reſpectu no/ bilioꝛis ꝑfectiõis nobilioꝛ eſt diſpoſitio. Si ergo ad ſuſceptionẽ aie vegetabilis eſt diſpoſitio ex parte coꝛpoꝛis ſßa luxvi/ lliã ſibilis que eſt lux firmamẽti cõſiliãs par tes ↄtrarias coꝛpoꝛis ⁊ cũ ala ſenſibilis ſit nobilioꝛ lux criſtallina diſponat ⁊ co/ ſiliet coꝛpus:⁊ cũ vlterius nobilioꝛ ſit ꝑ⸗ fectio anime rationalis:necefſe eſt ꝙ lux nobilioꝛ diſponat ad illaʒ. Hec autẽ eſt lux celi empirei:neceſſe eſt ergo ꝙ lux ce/⸗ li empirei per influẽtiã infuia ſi/ ubintret coꝛpus humanũ ad ſuſceptionẽ aĩe rati⸗ onalis. Et illud aꝓparet: qnia homo nõ poſſet aꝓpellari minoꝛ mũdus niſi aliqᷣd de celo empireo ĩflueret in coꝛpus huma num ad ſuſceptionẽ aĩe rationalis. Invi ta autẽ ſpirituali quãdo coꝛpus erit glo/ rificatũ tunc natura lucis dominabit᷑ in coꝛpoꝛe ⁊ manifeſtabit᷑. Nam aũt elemẽ/ taris latebit et occultabit᷑: licet modo ſit ecõtrario: ⁊ ideo cõueniet locus coꝛpoꝛi gloꝛificato ſm naturã lucis:⁊ nõ ᷣm na/ turã elementarẽ. Hic autẽ locus erit ce lum empireuʒ ⁊ ita naturalis locus erit coꝛpoꝛi gloꝛificato. Hec ille.Et licʒ Gre goĩ. dicat ꝙ carnis locus ꝓpꝛie terra eſt. Hoc inquit Alexãder no eſt verũ de na/ tura inſtituta in vita ſpirituali ſicut erit natura coꝛpoꝛis gloꝛificati:imo ꝓpꝛie lo cus eius erit celum empireum. Bec ille. Hec ergo celeſtis habita tio cõperit glo/ rioſs pꝛpoꝛi:⁊ de qua tam pulchꝛa ⁊ mi rabiu habitatione beati multum gaude bunt quoniã in ipſa erit. Pꝛimo amabilis pulchꝛitudo. Secũdo mirabilis magnitudo. Ter tio ꝑſtabilis foꝛtitudo. Pꝛimo in tali loco erit amabilis pul/ chꝛitudo Job.xxvi. Spiruus dũ̃i oꝛna⸗ uit celos.Sioꝛnatũ ſit ⁊ pulchꝛum ipᷣm firmamentũ in quo ſunt ſtelle: credẽdũ eſt ꝙ ipᷣm celum empireũ quod eſt locus gloꝛie ſit pulchꝛius⁊ maioꝛi pulchꝛitudi ne plenũ: ⁊ hmõi pulchꝛitudo oſtendit᷑ Apocal.xxi.ca. In viſione Johãni facta cui dicit angelus. Veni oſtendã tibi ſpõ ſam vxoꝛem agni. Et ſuſtulit me inquit Johãnes in montẽ excelſum ⁊ altũ. Per quẽ ait Hico.de lyra.deſignauit celũ em pireum: quod ſᷣ̃m ſanctos et doctoꝛes eſt locus beatoꝛũ. Et ſequit.Et oſtẽdit mi/ hi ciuitatẽ ſanctã hieruſalẽ de ſcendentẽ de celo. Nã ait Nico.de lyra.Anime be/ ate deſcendẽt ad reſuſcitandũ coꝛpoꝛa et cõmunicãdũ eis gloꝛiã habentẽ clarita/ tem deilumẽ eius ſimile lapidi pꝛecioſo tanqᷓ; lapidi iaſpidis ⁊ ſicut criſtallũ Et in hoc deſcribit᷑ q;dtum ad pulchꝛuʒ eius aſpectũ. Quid pulchꝛius claritate dei: vtiq; nihil. Et ne credat᷑ ꝙ hec claritas ſit ſimilis claritati ſolis que viſum ledit ideo ait Johãnes ꝙ hec claritas ſimilis eſt lapidi iaſpidis:qui lapis ſᷣm magrm ꝓꝛietatũ viſum acuit ⁊ cõfoꝛtat: ita lux celiempireiviſum nõ ledet:ſed magis cõ foꝛtabit. Et quia nõ habemus aliqᷣd qd poſſit nobis ad plenũ tantã pulchꝛitudi nẽ manifeſtare. Ideo iohãnes in hoc mi nus dicit ⁊ plus intelligit. Criſtallũ ve/ ro de quo loquit᷑ cõſequẽter habet virtu/ tem cõtra ſitim ⁊ ardoꝛem per qð innuit ꝓ ex tali luce non cauſabit᷑ aliq̃ ſitis aut ardoꝛ ſicut hic cauſat᷑ ex luce ſolis. O qᷓ; amenꝰ ⁊ delectabilis erit locus ille.Co/ gita ꝙ ſi delectabile eſt palaciũ pulcher / rimis oꝛnamẽtis decoꝛatũ: menſa omni cibo ⁊ potu plena ⁊ quibuſcũq; alijs de/ lectabilibus oꝛnatũ mulco amplius et ſi ne cõparatione habitatio celeſtis eſt de/ lectabilioꝛ Oq; fatui ſumus qui a pponi mus oẽm diligẽtiã ad pulchꝛas domos erigendas ad pulchꝛas cameras oꝛnan das quas opoꝛtet nos dimittere ⁊ de ce leſti ⁊ pulcherrima habitatione nõ cogi tamus:ita enĩ coꝛ aꝓponimus ad caſtra — erit celeſtis habitatio edificia domos ? cetera loca noſtra edifi canda ac ſi ꝑpetuo illic habitare debere mus. Cogitemus igitur de illa mãſione eterna quoniã in ipla amabilis pulchꝛi/⸗ tudo. Et hoc de pᷣmo. Secũdo vero di cctum eſt ꝙ in ipᷣa eſt mirabilis magnitu do. Terra vtiq; magna eſt valde ſicut patet:in qua ſunt tot regna:tot regiones tot montes:ꝙ ſolus deus nouit: ſed hec magnitudo nihil eſt cõparatiue ad celũ pꝛimũ lune ſcʒ:immo eſt quaſi punctus. BSunt autẽ decem celi a quoꝝ pᷣmo vt di cit Rabbi Moyſes vſq; ad ſecundũ eſt tantũ ſpaciũ quantũ poſſet aliquis ire de via plana in quingẽtis annis.i.quilibet circulus ſiue celuʒ cuiuſſibet planete ha bet in ſpiſſitudine viam quingentoꝝ an noꝛũ:lege in floꝛibus ſanctoꝝ ⁊ hec inue nies que nõ aſſero eſſevera vel falſa ſicut nec recitans aſſerit. Sed quicqͥd ſit ma/ nifeſtũ eſt ꝙ celum empireũ eſt maxime magnitudinis cum ſit decimũ oẽs alios circũdans:hoc erit palatiũ beatoꝝ mira bilis magnitudinis. De quo palatio et eius magnitudine dicit᷑ Baruth. iij. O iſrael q; magna eſt domus dei et ingens locus poſſeſſiõis eius. Hec eſt domꝰ ma xima ꝓmiſſa his quib dicit᷑ in eodẽ ca. Audi iſrael mãdata vite auribus ꝑcipe vt ſcias pꝛudentiã. Vide ergo tibiꝓmiſ ſum ſi pꝛudẽs fueris contra auaros qui viij. Confuſi ſunt ſapiẽtes pᷣterriti⸗ cap ti ſunt. erbũ enĩ vñi ꝓiecerunt ⁊ ſapiẽ/ tia nulla eſt in eis ppterea dabo mulieres eoꝛũ exteris:agros eoꝝ heredib: qꝛ a mi nimo vſq; ad maximũ oẽs auariciam ſe quunt᷑. Hico.de lyra exponẽs ait. Here⸗ dibus.i.extraneis:nõ ad modicũ tempꝰ non igit᷑ attendamus vt magnificamus ad hec tẽpoꝛalia: ſed ad celeſtẽ maximã poſſeſſionẽ celi empirei que dabitur ſcire cupientib et faciẽtibus ea quibꝰ celeſtis habitatio poſſidebit᷑ Et hoc de ſecundo TCTTertio dictũ eſt ꝙ in illa habitatione erit ꝑſtabilis foꝛtitudo de qua foꝛtitudi/⸗ ne dici᷑ Apoca.xxi.Et habebat ſcz ciui⸗ tas de qua pꝛius dictũ eſt: murũ magnuũ ⁊ altum:per quod deſignat᷑ ait Nico.de lyra ſecuritas diuine ꝓtectionis que ma xime relucet in ſtatu ſuperne beatitudi/ nis. Et in eodẽ ca. beatus Johãnes ſub figura deſcribit ſtatuʒ ciuitatis ſuperne que cauſa bꝛeuitatis dimitto.Foꝛtitudo buius loci acquiret᷑ per virtutẽ foꝛtitudi nis que eſt virtus animi qua homo po/ tens ⁊ habilis efficitur ad reſiſtendũ ma lo:⁊ ꝑſeuerando in bono.Sed vere pau⸗ ci ſunt hodie foꝛtes tales:ſed multi ſunt ſimiles aſino qui foꝛtis eſt ĩ parte poſte/ rioꝛi: ⁊ debilis in parte anterioꝛi vbi eſt crux. Iſti ſunt aſini foꝛtes in malis:ĩ pec catis cõmittendis: ĩmo obſtinati nimis ceci ad nil aliud tendũt qᷓ; ad mundi di Tales ſunt foꝛtes pꝛo diuitijs acquiren nitias credẽtes per hoc effici magnos vn dis que ſunt poſterioꝛa:ſed ꝓ bonis ſunt de auarus ſimilis eſtvrſo qui cũ pelui ar debiles Tales ſe excu ſant ꝙ nõ poſſent denti ei oſtẽſa excecat᷑ſic tales ꝑ baciuũ taliavel talia facere pꝛo ſalute ſua q̃ ſunt id eſt per meralla ⁊ duitias huius mũdi in quib ardoꝛ auaricie eſt incluſus quã/ do ipᷣam per auaritiã.i per appetituʒ in⸗/ oꝛdin atũ reſpiciũt excecant᷑ ⁊ diſcretiõis lumine pꝛiuant᷑ figurati.iiij. Regũ.vlti. vbi dici᷑ OQꝛ rex babilonis eruit oculos Ezechie ⁊ vinctũ cathenis duxit eum in babilonẽ. Sic rex inferni diabolus exce cat hoĩes cupidos auaros:lumineq; di/ ſcretionis ⁊ ſapiẽtie ſalutaris eos pꝛiuat et vinculis male cõſuetudinis eos ligat ⁊ ſic in babilonẽ.i.infernuʒ ſ cum ducit. Nunc ſunt dies illi de quib dicit᷑ Jere. pꝛioꝛa opera ⁊ melioꝛa:de quib dicitur. Trenoꝛũ.i.Abierunt abſq; foꝛtitudine ante fatiem ſubſequẽtis id eſt inimici ꝑ/ ſequentis. Notemus ergo ꝙ hoc foꝛtiſſi/⸗ mum palaciũ dabit᷑ viris foꝛtibus. Pꝛo⸗ uerbio.xviij. Turris foꝛtiſſima nomẽ do mini: ad ipſum currit iuſtus ſcʒ foꝛtiter reſiſtendo peccatis et exaltabit᷑ ſcʒ vſq; ad celũ empireũ Et hoc de tertio.Quar todixi ꝙ in illa celeſti habitatione eſt lau dabilis ſanctitudo de qua dicit ps. Do⸗ mum tuã dñe decet ſanctitudo in longi⸗/ tudinem dierũ id eſt in ꝑpetuũ.Si eniʒ „ — Sexta gloꝛia coꝛpoꝛis eccleſie noſtre dicant᷑ ſancte qꝛ rebus ſan ctis dedicate:quã tomagiſ illa celeſtis ci uitas debet dici fancta in quã nihil ĩmũ dum:nihil coinquinatũ intrabit Apoc̃. xxij. Foꝛis canes et venefici et impudici homicide ⁊ idolis ſeruiẽtes:⁊ om̃is qui amat ⁊ facit mendaciũ Nico.de lyra.FYo ris canes.i.guloſi ⁊ detractoꝛes cõtra bo nos latrãtes.⁊ venefici.i.inuidi veneno inuidie pleni ⁊ impudici ſeipſos inſficiẽ/ tes ⁊ homicide coꝛpoꝛales ⁊ ſpirituales ⁊ idolis ſeruiẽtes quod eſt peccatũ dire/⸗ cte cõtra deũ:⁊ oĩs qui amat ⁊ facit men daciũ. Ille amat qui delectat᷑mendacia ꝓferendo: ſed ipocrita facit mendacium Naʒ ipocriſis eſt mendaciũ in facto.hec ille. Cales nõ ſunt digni tam ſctã habi⸗ tatione. Sed ſicut diciteodem ca.ſedes dei ⁊ agni in illa erunt:⁊ ſerui eius ſerui / ent illu⁊ videbũt faciẽ eius:⁊ nomẽ eius in frontibus eoꝝ. Iſtud ergo habitaculũ dicatum ad gloꝛiã ⁊ beatitudinẽ omniũ ſaluandoꝝ Ad quã introducemur dum nobis dicet᷑ Vlenite benedicti ⁊c̃. poꝛis eritvocalis collaudatio UVingde glo.ſuꝑ illud pz Exul tationes dei in gutture eoꝝ alt. Exulta/ tiones dei nõ ſui erũt in gutture eoꝛũ vel faucibus.i.in lingua. Sic eniʒ letabunt᷑ in cubilibus⁊ faucibi.i.in coꝛdeꝛ lingua vt nõ ſibi tribuant ꝙ boni ſunt ſed deo a quo acceperunt ꝙ ſunt, Et in glo. illius verſus. Elt faciãt in eis iudiciu dicit᷑. In coꝛde ⁊ lingua nõ deſinẽt laudare deuz a quo eterna habẽt. Et ita ſuꝑ eodẽ verſu Exultationes dei in gutture eoꝝ ait Ni co.de ly. Cunc in coꝛpoꝛib gloꝛioſis erit laus vocalis ſᷣm ꝙ doctoꝛes tenẽt: ⁊ ꝓpba biliter. Et ratio Richardi ad hoc eſt ta/ lis:qꝛ ſenſus ꝓpinquioꝛes ſunt aĩe qᷓ; coꝛ pus:ſed coꝛpus ꝓpter beatitudinẽ aie pᷣ miabit᷑ ergo et ſenlus pᷣmiabit᷑a liqᷓ dele/ ctatione:ſed delectatio non poteſt eſſe in ſenſu ſine actu. Itẽ natura humana erit beatis in maxima ꝑfectioe ſed ꝑfectio no.immerito vocari poteſt ſanctũ:qm̃ de re ſunt ſenſus ſuis actibus ↄiuncti qᷓ; nõ5 ↄiuncti: ergo in beatis oẽs ſenſus erunt in actibus:hec ille.Collaudabũt igitur ſancti in regno celoꝝ.i.ſumul laudabunt vocaliter deum ꝓpter q̃ttuoꝛ ſpec ialiter. Pꝛimo ꝓpter eoꝝ creation. Secũdo ꝓpter eoꝛũ redemptionẽ. Tertio ꝓpter eoꝝ gloꝛificationẽ Qua rto ꝓpter eoꝝ gratificationẽ. Pꝛimo ꝓpter eoꝝ creationẽ. Nam co/ gnoſcentes ſe fuiſſe facios ad imagine,ʒ trinitatis:iuxta illud Geñ.i. Faciamus hoĩem ad imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ nr̃am: nõſimmerito debebũt vocibus magnis deuz collaudare. Quid eni nobilius:qd maius potuit facere homini in ſua crea⸗ tione qᷓ; creare eũ ad imaginẽ ⁊ ſimilitu dinẽ ſuj̊. O deus meus qͥd eſt hoc ꝙ fa⸗ cti ſumus ad imaginẽ tuaʒ ⁊ ſimilitudi nẽ:vbi ait Hico.de lyra: dicit faciamꝰ in plurali ad denotandũ pluralitatẽ in diui nis:verũtñ qꝛ iſta pluralitas ſtat in vni- tate ſimplicis eſſentie ideo ſubdit in ſin/ gulari nr̃am:imago eni cõſiſtit in aĩa qᷓ;ᷓ tũ ad ꝓpꝛietates naturales ſcʒ memoꝛia: intellectũ:⁊ voluntatẽ:ſimilitudo aũt eſt in gratuitis:⁊ ideo ſimilitudo eſt qdã ꝑ/ fectio imaginis:qꝛ gr̃a ꝑficit naturã:hec ille. Eãdẽ auctoꝛitatẽ tractat mgr̃ ſentẽ⸗ dil.ij.ᷣmi.de cuius vlterioꝛipſecutione ſi leo. Et reuera hoc eſt multũ mirabile ꝙ nos ſumus facti ad imaginẽ btiſſime tri nitatis:nõ dico ſᷣm coꝛpus:ſed ſᷣm aiam de quo nũc videmur modicũ recoꝛdari: 2 ſi recoꝛdamur modicũ videmur eideʒ ꝓ tanto bñficio grati. De natura imagi⸗ nis eſt ꝙ cõfoꝛmemur illi rei cuiꝰeſt ima go: ⁊ꝙ ipᷣam qᷓ;tuʒ eſt poſſibile repᷣſentet Eſſe igitur ad imaginẽ dei obligat nos ad mundiciã aie:⁊ ad virtutes:⁊ ad oꝑa bona facienda: ſed heu poſſumus dicere cũ pẽ. Homo cũ in honoꝛe eſſet nõ intel/ lexit cõparatus eſt iumẽtis inſipiẽtibus 7 ſimilis factus eſt illis. Sed exiſtentes in celo empireo poſt reſurrectionẽ gene/ ralẽ collaudabũt deum de tanta bomta⸗ te ipᷣius creatoꝛis ſcʒ ꝙ ipſos creauit ad ſuam imaginẽ per quã fuerie gf⸗ et glo⸗ Septima gloꝛia coꝛpoꝛis rie ſuſceptiui dicentes adinuicẽ. Bene/ dicamus patrẽ et filiũ cum ſancto ſpiri/ tu laudemꝰ ⁊ ſuꝑgꝑexaltemus eũ in ſecula Tunt alij reſpondẽtes poterunt dicere. Benedictus es dñe infirmamẽto celi et laudabilis ⁊gloꝛioſus ⁊ ſugexaltatus in ſecula:quia ad tuã imagiuẽ nos creaſti: ⁊ hoc de pᷣmo. Secũdo collaudabũt de um ꝓpter ſuam redemptionẽ ⁊ hec mate ria maxime laudis:naʒ collaudabũt pa trẽ:quiavnicũ filiũ nobis miſit dicentes illud Apoca. vij. Benedictio ⁊ claritas ⁊ ſapiẽtia:⁊gratiarũactio:honoꝛ:virtus ⁊ foꝛtitudo deo noſtro in ſecula ſeculoꝛũ Amen.Laudabũt filiũ qui carnẽ noſtrã aſſumpſit:viam paradiſi nos docuit:ſa⸗ cramẽta inſtituit pꝛo ſalute nr̃a: moꝛteʒ turpiſſimaʒ ſuſtinuit ⁊ redemit a moꝛte eterna. Quã laudẽ quẽ cantum poteris dicere pꝛo tantis beneficijs. Certe illud Apo. v. Digenus eſt egnus qui occiſus eſt accipere virtutẽ ⁊ diuinitatẽ:⁊ ſa piẽ/⸗ tiam:⁊ foꝛtitudinẽ:⁊ honoꝛẽ:⁊ gloꝛiã:et benedictionẽ. Collaudabũt ſpiritũ ſan/ ctũ qui in virginẽ vt mater dei eſſet ſuꝑ/⸗ uenit qui apłos omniũ genera linguarũ vt eccleſiam inſtruerẽt edocuit: ⁊ multa alia beneficia cõtulit dicẽte illud Sap̃ᷣ. xij.O qᷓ; bonus ⁊ ſuauis eſt dñe ſpiritꝰ tuus in oĩbus:iſte erũt laudes:iſte canti lene:iſtadulcia carmina:⁊ ſimilia que di cent oẽs ſancti ⁊ ſancte in illa curia cele/ ſti. Cogita ſi potes qᷓ;tuʒ gaudiũ erit in tantis melodioſiſſimis cantibus.Quis poſſet capere. Certe nullus viuens.Ta les nõ ſunt cantilene hominũ mundano/ rum ⁊fatuarũ mulierum que cõmuniter ſunt inhoneſte ?⁊ magis ad malum qᷓ; ad bonũ ꝓuocant:⁊ quibs cõmittunt᷑ pecca⸗ ta multa ducẽtia ad ploꝛatũ inferni.De quolibet hoꝝ ꝓphetauit dauid ⁊ pꝛo eis dixit. Benedicã dñm in om̃i tẽpoꝛe:lem/ per laus eius in oꝛe meo. Et hoc de ſecũ do. Tertio vero collaudabũt deuʒ pꝛo pter eoꝝ gratificationẽ:nam deo faciẽte gratiam receperũt in ſacramẽtis ⁊ alias qua merueruntvitam eternã Roma.vi. Gratia dei vita eterna.Aſta ẽ gratia gra tum faciẽs que eſt diſpoſitio per quã ani ma placens deo efficunr ⁊ eius beniuo/ lentiam aſſequit᷑ per quam imago dei in anima defoꝛmis iterũ refoꝛmat᷑ que etiã bonos a malis diſcernit: quia ᷣm Aug. ſuper Joh. Sola dei gratia redemptia ꝑditis ſunt diſtincti.Et iſta gratia vt ex pꝛeſſius dicam eſt quedã ſpiritualis foꝛ ma que in anima a veo immediate creat᷑ per quã aniina ipſi deo cõfoꝛ:tat᷑ diligi ⁊ ad vitam eternã acceptat᷑. Hec aute eſt fons mentis depura tiuus:ipſa enim la/ uat ſoꝛdes peccati. Ab ipᷣa plures riuuli virtutũ emanant.Et ſicut fons ad locuʒ fluit inferioꝛẽ:ſic ad locũ humilioꝛẽ gra tia Jaco.iiij. Deus ſuperbis reſiſtit: hu/ mi ibus autẽ dat gratiam. Iſta eſt pons ſuſtentatiuus ne homo cadat in fluuiuʒ inferni ⁊ de vna ripa ad aliam rranſibi⸗ mus.i.de hoc mundo ad gloꝛiã. Super iſtum pontẽ poſici moꝛtis periculũ nõ ti memus:ideo ait apłs Hebꝛe.xiij. Op⸗ timũ eſt gratia ſtabilire coꝛ Act.xv. Per gratiã dni ieſu credimus ſaluari. Hanc igitur gratificationẽ ſancti cognoſcẽtes ſe habuiſſe a deo dum fuerũt in via ſpeci aliter ſuꝑ hoc referent gratiarũactiones di. in ps. Non moꝛtui laudabunt te dñe neq; oẽs qui deſcendũt in infernũ. Sed nos qui viuimus benedicimus dño per gratiã quã dediſti nobis in mũdo bene/ dicimus dño ex hoc nunc ⁊ vſq; in ſecu/ lum. Et hoc de tertio. Quarto vᷣo col laudabunt dñm ꝓpter gloꝛiticationẽ iſta eſt vltima ⁊ ſumma cauſa gaudendi can tandi ⁊ deum collaudãdi qui tanca con feret bona pꝛo meritis incõparabilibus ad talem gloꝛiã de qua ⁊ ſi aliquid dixe rimus nihil tamen cõparatiue diximus ad ea bona que ibi vere ſunt. Ideo ait ꝓ⸗ pheta. Beati qui habitant in domo tua dñne in ſecula ſeculoꝛuʒ laudabunt te. Et Apoca.xix.Audiui vocem quaſi multa/ rum turbarũ in celo dicentium alleluia. Laus ⁊ gloꝛia ⁊virtus deo noſtro. Et ſe quit᷑. Gaudeamus ⁊ exultemus et demꝰ gloꝛiã deo noſtro quia venerunt nuptie agni ⁊ vxoꝛ eius pꝛeparauit ⁊ datum eſt — 1 —— 7 5 — S erit delectabilis viſio ei vt cooperiat ſe biſſinũ ſplendens cãdi dum. Iſtud biſſinum eſt duplex ſtola ſcʒ gloꝛia aie ⁊ coꝛpoꝛis. Sic igitur patet ꝙ ibi erit vocalis collaudatio ad quã voca bimur dũ nobis dicet᷑. Venite bñdic.⁊c̃ Evptia gloꝛia coꝛ ſ poꝛs erit deiectabilis viſio. NMNMuomodo autẽ fiet talis vi/ ſio declarat Richar.dicens:ꝙduplex eſt immutatio ſenſus. Quedã quã cõcomi tat᷑ naturalis oꝛgani trãſmutatio.Que/ dam quã talis trãſmutatio nõ cõcomi/ tatur:ſed patit᷑ſenſus paſſione animali. In pᷣma immutatione ſenſus ita recipit foꝛmã ſenſibilis ꝙvere denominat᷑ ab ea vt cũ homo ita ſentit caloꝛẽ ꝙ inſtrumen tum ſenſus eſt calidũ. In ſecũda mutati one ita recipit ſimilitudinẽ foꝛme ſenſi/ bilis ꝙ non denominat᷑ ab ea ſicut patet in viſu. Viſus eni videndo albũ nõ effi⸗ citur albus. Albedo eni vniuoce nõ pꝛe/ dicat᷑ de albedine que eſt in pariete:⁊ de eius ſimilitudĩe que eſt in oculo. Pꝛima immutatio nõ poteſt eſſe ſine materiali trãſmutatione que ſtare nõ poſſet cũ im/ paſſibilitate beatoꝝ. Sed ſecũda immu tatio nõ requirit de neceſſitate niſi quan daʒ im mutationẽ ſeu paſſionẽ animalẽ. Sine hac aũt eſſe poteſt:quia ſenſus eſt quedã paſſio animalis loquẽdo de actu ſentiendi. Secũdo ergo modo intelligẽ do ꝙ in beatis qͥlibet ſenſus erit in actu: quia talis paſſio ſenſus eſt eius ſecunda ria ꝑfectio. Hec ille. Erit igitur coꝛpo/ ralis ⁊ delectabilis viſio rerum in quat/ tuoꝛ pꝛincipaliter. Pꝛumo erit viſio aſſumpte humanitatis ecũdo virginis ⁊ dei matris. Tertio felicis ſocietatis. Quarto celeſtiũ claritatis. Piꝛincipalis igiturviſio erit aſſumpte humanitatis. Sictũ eſt eni pᷣus per Ri/ chardũ ꝙ virtute ſuꝑnaturali humant/ tatẽ chꝛiſti oculis coꝛpoꝛalibs beati vide bũt:in quocũq; loco celi empirei fuerint Si pulchꝛũ eſt videre regem in oꝛnamẽ tis regaliby:quãto magis pulchꝛũ ⁊ dele ctabile erit videre regẽ regum in decoꝛe illo maximo quo fulgebit in celo. Vtiq; nihil amplius erit tam delectabile ſicut ipᷣm ſic videre. Nunc enĩ nõ ſaturat᷑ ocu/ lus viſu. Eccł.i.Sedvidere tunc ſatura bit᷑. Tũc quidẽ beatus ingrediet᷑ ⁊ egre diet᷑ ⁊ paſcua inueniet Johã.x. Quia vt ait Nico.de lyra. Btũs reficiet᷑ interius in aſpectu diuinitatis:⁊ exterius in aſpe ctu humanitatis ꝑ quã ſaluatus eſt. J0 dicit ĩ plurali paſcua.hec ille. VMt ad hãc delectabilẽ viſionem ꝑuenire valeamus multũ diligẽter debemus cuſtodire ocu⸗/ los nr̃os vt nõ ꝑdamus tantã viſionẽ ip ſius xpᷣi.Ideo dicit ꝓheta. Auerte ocu los meos ne videant vanitatẽ in via tua viuifica me. Et ob hoc dicitur. Ecck iij. Oculi ſapiẽtis in capite eius:caput nrĩm eſt xpᷣus. In hoc capite debemus oculos collocare dicẽte ꝓpheta.Oculi mei ſemꝑ ad dñm. Et ſi nunc nõ poſſumus oculos coꝛpoꝛales in eũ figere:nec eũvidere tali bus oculis:debemꝰ tñ oculos figere ſpi rituales ſcʒ intellectũ et affectũ vt inſpe/ cta vita xpᷣi ⁊ cõuerſatione ⁊ eius mãda tis valeamus ei cõfoꝛmari ſicut ſcriptoꝛ per hoc ꝙ oculos ad exẽplardirigit recte ſcribit vt dicamus illud.ij. Parali.xx.ðo nr̃o. Cũ ignoremus qͥd agere debeamus hoc ſolũ habemus reſidui vt oculos no/ ſtros dirigamus ad te. Affectus etiã no ſter debet in xpᷣo capite collocari vt attẽ/ dentes que ꝓ nobis fecit ⁊ quãta benefi/ cia nobis cõtulit:⁊ cõferre ꝓmiſit ipᷣm ſu per oĩa diligamus.Sed heu multi ſunt ſimiles poꝛcis qͥ fructus ab arboꝛe deuo rant:⁊ oculos ad arboꝛẽ nunqᷓ; leuãt:de quib dicit᷑ in pxẽ Oculos ſuos ſtatuerũt declinare in terrã. Nã tota eoꝝ attentio 2 affectio ẽ ad hec terrena. Et vere ſicut oculus ſm diuerſitatẽ rerũ diſtantiũ eſt cognitiuus:qꝛ rem quã videt a remotis iudicat paruã ⁊ quam videt de ꝓpe iudi cat magnã vt apparet in ſole quẽ paruũ iudicat cã tñ ſit octies maioꝛ tota terra. Sic eſt de pctõꝛiba a deoꝛ a celeſti pᷣmio per peccati diſtantiã plurimũ elõgatis. Nã vt dicit põ. Lõge a pctõꝛi D ſalus 1 erit delectabilis viſio ideo ⁊ celeſte pꝛemiũ paru ipendũ t. Ter rena vero quibo per amoꝛẽ ſunt ꝓpinqui magnipendũt ⁊ caripẽdũt,. In quoꝛũ ꝑ/⸗ ſona dicit᷑ Yla. xxxviij. Attenuati ſũt ocu li mei ſeʒz in excelſo. Sed aſpicientes ter rena habẽt oculos foꝛtes ⁊ ludicãt talia eoꝝ affectioni ꝓpinqua foꝛe magna.Ecõ cra iuſtoꝝ oculis celeſtia eoꝛũ affectioni ꝓpinqua vident᷑ maxima:dicẽtes cũ pꝛo pheta.Ego cognoui ꝙ magnus eſt dũs terrena vero cũ ſinta inſtis remota par ua vident᷑imo q̃ſi nulla Yere.iiij. Aſpe/ xi terrã ⁊ eccevacua erit ⁊ nihil. Leueinꝰ igitur oculos nr̃os ad deũ ſicut legimus de lancto martino ⁊ plurib alijs ꝙ ocu/ lis ac manibus in celũ erat ſemꝑ intẽtus vt mereamur xpᷣm videre oculis coꝛpo/ ralibus in aſſumpta humanitate:qm il/ la erit maximeviſio delectabilis Et hoc de pᷣmo. Secũdo dixi ꝙ erit delectabi⸗ lis viſio virginis ⁊ dei matris. Hec eni poſt xpᷣm maxime erit pulchꝛa ⁊ excellẽs in dotibus coꝛpoꝛis:⁊ in gloꝛia illius: et ideo erit muleũ delectabile ipᷣ̃am virgi/ nẽ ⁊ dei ma trẽ videre. Hec eni poſt chꝛi/ ſtuʒz ſpecialiter erit dilecta ab oibus ſan ctis. Nam cognoſcet᷑ ab oĩbus ꝙ ipſa eſt mater dei:cognoſcet᷑ ꝙ ipſa mediãte ſũt redẽpti: ꝙ ipſa fuit aduocata eoꝛũ dum erãt in mũdo:⁊ multa alia beneficia cog noſcẽt que nũc ignoꝛãt: que tñ ipſa ꝓcu/ rante fuerũt eis collata:ideo ſumme eaʒ diligẽt ⁊ amabũt:⁊ maximã reuerẽtiam exhibebũt. Et nõ ſolum hoĩes: ſed etiaʒ angeli q̃ſi reginã celoꝝ:⁊ dominã ange⸗ loꝝ honoꝛabũt: ideo oẽs ibᷣam cũ maxi/ mo gaudio videbũt. Cum q;ᷓto gaudio videres matrẽ dulciſſimã ſi eſſet regina pacifica ⁊ maxima ꝓſperitate totius oꝛ/ bis Vere tale gaudiũ nihil eſt ad gaudi um illud qð habebũt ſancti de ſanctiſſi/⸗ ma matre dei. Hanc autẽ gloꝛiã et pul/ chꝛitudinẽ virgo mater dei meruit ſuis maximis virtutibo ſcʒ humilitate: caſti/ tate: ⁊ charitate. Hec aũt nõ habuit ocu los ſuꝑbos: nꝗ oculi ſublimes pᷣtendũt elationẽ animi:dicẽte Grego. in moꝛali bus. Coꝛdis ſuꝑbia vſq; ad memb:ꝛa fo ras oſtendit᷑ ⁊ per oculos citius ſudicat. Sciebat eniʒ virgo benedicta ſcribtam eſſe Ya. v. Oculi ſublinnũ depᷣment᷑: di cereq; potuit illud ps. Dñe non eſt exal tatũ coꝛ meum:neq; elati ſunt oculi mei: neq; ambulaui in magnis.Sciebat inſu per ꝙ ſuꝑbia excecat oculũ rationis: vn de in figura dicitoe aſſyrijs qui interpꝛe tant᷑ ſublimes.iiij. Reg.vi. Percute gen tem hanc cecitate. Vere patit᷑oculus fau mo ſuꝑbie ⁊ excecat᷑ vt videre nõ poſſit. Juxta illud ꝓpbete. Obſcurent᷑ oculieo rum ne videant:vnde inter oẽs paſſiões miſerabilioꝛ eſt ipſa cecitas:nam ipa eit que decipit cecũ in appꝛehẽdendo:in iu/ dicando:⁊ eligẽdo. In appꝛehẽdendo qꝛ cecus neſcit appꝛehẽdere vtrum hoc ſit album aut nigrũ. In vidẽdo:quia quan/ doq; ſe iudicat ad oꝛientẽ ire ⁊ vadit ad occidentẽ.Etiã in eligẽdo:quia loco au⸗ ri eligit cupꝛũ. Ita cecus.i pctõꝛres mnũ danas que ſunt nigre obſcure ⁊ viles re/⸗ putatlclaras ⁊ nobiles. Et ecõuerſo etiã peccatoꝛ decipit᷑in iudicãdo ſiue delibe/ rando:qꝛ ſepe fitvt deliberet⁊ iudicet ire finaliter ad paradiſum: ⁊ tamẽvadit ad infernũ: decipit᷑ etiã quia cõmuniter eli⸗ git denariũ pꝛo paradiſo Sopho.i.Am bulabunt vt ceci quia dño peccauerunt. Tales igit᷑ pericula peccati non perpen dunt. Virgo autẽ humilis clariſſime vi dens oia ad ſalutẽ neceſſaria ad tantã ꝑ fectionẽ ꝑuenit vt in curia celeſti ſit dele ctabile eavidere ab oĩbus beatis Et hoc de ſecundo. Tertio erit viſio delectabi lis felicis ſocietatis. Quot erũt beati in illa celeſti gloꝛia ſolus deus ⁊ cui reuela re voluit nouit. Certũ eſt tñ ꝙ btõꝛũ erit maximus numerus. Sicut dicit᷑ Apoc̃. vij. Cogita igit᷑quantũ gauderes ſi ha/⸗ beres maximã multitudinẽ fratrũ mul/ tũ a te amatoꝝ ⁊ videres oẽs eos in ma xima ptãte in maxima gloꝛia ꝑpetua: et in qua nullꝰ poſſet eos moleſtare. Vere tu plus dil iges quẽlibet ſctm̃ in paradiſt gloꝛia quã vnqᷓ; dilexeris aliquã ꝑſonã in hoc ſeculo:⁊ per cõſequẽs plus gaude bis videre illos ĩ illa gloꝛia qᷓ; gauderes Octaua gloꝛia coꝛpoꝛis be quibuſcũq; amicis huius mundi exi/ ſtentibus in quacũq; excellẽtia mũdana ſiue in papatu ſiue in gloꝛia regali.Ois igit᷑ moꝛtalis hoc gaudiũ intelligere po/ terit:quod tamẽ nõ erit pᷣncipale gaudiũ Ab illa celeſti curia oĩs inuidia erit elõ/ gata:que tñ in hoc mũdo multũ regnat Aullus eniʒ triſtabit᷑ de bono alcerius: ſed gaudebit vt dictũ eſt. Nunc vero in/ uidia filia elationis habet curſum ſuum Ex eo enim ꝓꝙ aliquis vult alij pꝛeferri eius inuidet ꝓſperitati: ideo inuidia di/ citur a non videndo:quia non poteſt vi/⸗ dere bona alioꝝ. Hec eniĩ eſt qua mediã te diabolus ꝓcurauit caſum pᷣmoꝝ parẽ tuʒ:qua mediãte cayn interfecit abel fra trem ſuũ:quaſmedia te ioſeph venditus eſt a ſuis fratribus:qua mediãte xpᷣus a iudeis crucifixus eſt. Dicente ſcriptura. Matth. xxvij. De ipſo pylato:ꝙ ſciebat qꝙ; per inuidiã tradidiſſent euʒ. Inuidia immediate opponit᷑charitati que deus eſt. Non ſic de illis qui ſunt vel erunt: in gloꝛia:ſed idvere de illis dicet᷑ qdð ſcribit pᷣmi Macha. viij. Oẽs obediunt vni:⁊ non eſt inuidia:neq; ʒelus inter eos. Et hoc de tertio. Quarto dictum eſt ꝙ ibi erit delectabilis viſio celeſtiũ claritatis. Mõ enim ſolum delectabiliter xpᷣm vide but aut virginẽ gloꝛioſam aut tantã ſoci etatẽ:ſed etiã videbunt oculis coꝛpoꝛeis illud maximũ⁊ pulcherrimũ pallacium celi eipirei:⁊ quecũq; voluerint videre intota mũdi machina videbũt. Vnde ſi cut pulchꝛitudo domos facit ad ſolaciũ et complacentiã atq; delectationẽ hoĩm ſic vtiq; pulchꝛitudo illius perpetue do/ mus ⁊ habitationis faciet ad gaudiũ et delectationẽ ſanctoꝝ.Si tantũ delectãt pulchꝛa caſtra pulcherrime domusꝰ? ha bitationis huius mũdi in eis habitãtes vt vix velint ea dimittere:quid faciet il/ la domus regia que ſine cõparatiõe pul/ chꝛioꝛ erit oibus palacijs que vnqᷓ; fue/ runt etiã ſi oĩs illarũ domoꝛũ pulchꝛitu/⸗ do poſſet ſimul eſſe Hec eſt domus de 3 dicit᷑ in pe. Gloꝛia ⁊ diuitie in domo e Cogitemus igit᷑ fratres ꝓ nõ habemus hic ciuitatẽ manentẽ ſed futurã inquiri mus Hebꝛeo.xiij. Ait enim pꝛopheta. Letatus ſum in his que dicta ſunt mihi Et que ſint dicta reſpondet. In domum domini ibimꝰ Et ſi eſt leticia in ſpe quã to plus in re. Vere multividẽtur de his nihil credere et per conſequens eſſe infi/ deles cum tantam diligentiam videan/ tur habere de iſtis domibus tranſitoꝛijs ⁊ de illa celeſti nõ curent. Hec ergo cele ſtis habitatio dabit᷑ vt ꝑpetuo in illa de lectabiliter viuant his quibus dicetur. Venite benedicti patres mei⁊c̃. Et hoc de ſeptimo pᷣncipali. Ctaua gloꝛiacoꝛ o poꝛis erit grata multum audi tio. Dictum eſt pꝛius pomnes ſenſus erunt cum ſuis actibus ⁊ hoc ra⸗ tionabiliter:quia ſi ſit ibi vocalis collau datio:ſicut pꝛius dictum eſt:etiã creden/ dum eſt ꝙ ille voces audientur a beatis cum in ſuis coꝛpoꝛibus nulla membꝛa vel oꝛgana deſint. Videmus enim expe rimentaliter ꝙ magna eſt delectatio etx complacentia in cantu bene oꝛdinato et pꝛopoꝛtionato. Sic credendum eſt ꝙ il la celeſtis congregatio delectabiliter au iendo tot et tam dulces voces oꝛdinet Vnge ibi erit gratiſſima auditio ex que tuoꝛ. Et. . Pꝛimo ex vocũ ſonoꝛitate. Secũdo ex multoꝝ quãtitate. Tertio ex dictoꝝ veritate. Quarto ex cunctoꝝ bonitate. Erit igit mirabilis 2 gratiſſima melo dia in auditu ex vocũ ſonoꝛitate. Voxqͥ dẽ grauis rauca aſpera et diſſona valde eſt vituperabilis ⁊ nociua:⁊ diſcoꝛdie in armonia generatiua ⁊ auditꝰ audientiũ attediatiua:iĩmo vox vniꝰ ſi ſit diſſoluta multoꝝbene canentiũ turbatvocẽ:vt ait Pe. de berchipuo:ſʒ vox dulcis ↄſona et oꝛdinata multas habet laudabiles ꝓpꝛie tates Eſt em̃vox dulcꝭſletificatiua:amo ris excitatiua:puritatꝭ cöplexlans i⸗ — Octaua gloꝛia coꝛpoꝛis ua:laudis ⁊ p̃conij magnificatiua: hec ulle. Nuis dubitare debet ꝙ in ülis glo/ rioſis coꝛpoꝛiba ꝑfectiſſime diſpoſitꝭ hec oia ſint. Were credendũ eſt ꝙ ibi erunt voces dulciſſime auditui maximã melo diam facieẽtes multũ reſonãtes letifican tes cũctos exiſtẽtes in illa ſacra ſocieta/⸗ te. Vox eni foꝛmat᷑ pncipaliter ex cãnali bus gutturis ⁊ foliculis pulmonis que ſi ſunt lenes ⁊ tẽperate dulcẽ ⁊ tempera/ tam ⁊ equalẽ reddũt voceʒ. Ibi vero oĩa que faciũt ad vocem iocundã ⁊ ꝑfectam in vnũ cõcurrẽt. Vnde hec vox erit de q̃̊ ꝓpbeta in ps. Vox dñi in virtutevox dñi in magnificẽtia.Et dicit᷑ vox dñi: qꝛ oĩs vox ſanctoꝝ erit pᷣncipaliter ad gloꝛiã et honoꝛẽ dñi ⁊ magniſicẽtiã beatiſſime tri nitatꝭ:ſicut magis dicet᷑ in tertio articu lo. Si enĩ nunc voces hoĩm bene cantã tiũ:aut etiã oꝛganoꝝ:aut alioꝝ inſtrumẽ toꝛũ ſint gratiſſime auditui noſtro quan to magis voces ille ſine cõparatione dul cioꝛes et melius reſonãtes erũt auribus ſanctoꝝ gratioꝛes. Legimus enĩ ꝙ ſyre/⸗ na eſt monſtrũ marinũ habens in vmbi lico ⁊ ſurſum foꝛmã virginis: inferius fi gurã piſcis.Que ſyrena dicit᷑a dulcedi/⸗ ne cantus: qꝛ ſui cantus dulcedine nau/ tas trahit ⁊ eos doꝛmire facit: quos cuʒ viderit cõſopitos ad nauẽ accedit ⁊ quẽ poterit capere ſecum ducit et ꝑferens ad locum ſuũ ipᷣm ſecũ cõuenixe cogit quiſi noluerit vel non poterit ipſum perimit ⁊ eius carneʒ deuoꝛat. Hec Barcho. in li⸗ bꝛo ꝓpꝛietatũ. Tales ſunt cantus cõmu niter huius mũdi:⁊ mulierũ maxime in choꝛeis ⁊ alijs locis. VUnde diabolus in hoc aſſimuilat᷑ cuſtodi poꝛcoꝝ qui quãdo vult poꝛcos ſuos cõgregare facit vnũ cla mare:⁊ ſic oẽs alij clamãt ⁊ veniũt.Sic piabolus quãdovult cõgregare exercitũ ſuum facit vnã mulierẽ clamare in me/ dia villa:⁊ tunc oẽs ſtulti ⁊ ſtulte cõueni unt ⁊ ibi capiunt᷑ multis peccatis ⁊ tan dem ad infernũ deducunt᷑. O chariſſimi nõ eſt hic locus cantãdi tales cãtilenas: ſed magis flendi.Lu.vi.Beati qͥ uũc fle tis qꝛ ridebitis Et ſequit᷑. Nevobis qui ridetis nunc:qꝛ lugebitis ⁊ flebitis. Si/ cut enĩ ſponſa que recipit alienũ nõ me/ retur cõſolari ſed flagellari. Sic aĩa n⸗ meret᷑ cõſolattonẽ illius celeſtis patrie q̃ recipit alienũ Bernar.Delicata eſt diui na cõſolatio ⁊ nõ datur admittẽtib alie/ naz. Abſtrahe igitur te a cantn fatuo vt poſſis audire illa eternã iubilatõeʒ:de q̃ Lanti.ij. Ait ſponſus.i.xpᷣs ſponſe.i ec/⸗ cleſie deſiderãs noſtrã ſalutem. Sonet vox tua in auribo meis Vox eni tua dul cis. Si chꝛiſtus ſit dulcis vox cuiuſſibet beati:nõ immerito debet eſſe dulcis alte⸗ ri beato.Et ſic patet quõ erit gratiſſima auditio ex vocũ ſuaui ſonoꝛitate. Secũ/ do erit gratiſſima ex multoꝝ quantitate Nõ enim erit vna vox tantũ reſonans et dulciter iubuãs:ſed erũt tot voces quot ſancti:de qua multiplici voce: ait JYohãꝗ. Apoca.xiiij. Audiui vocẽ de celo tanq; vocem aquarũ multarũ ⁊ tanqᷓ; voceʒ to nitrui magni:⁊ vocem quã audini tanq; cythareodoꝝ cythariʒãtiũ in cytharꝭ ſu/ is ⁊ cantabãt quaſi canticũ nouũ.Dicit ergo Joh. Audiui vocẽ exprimentẽ mi hi de gaudio celi tanqᷓ; vocẽ multarũ.i. multoꝝ populoꝝ ſiue ſctõ:ũ qui ex mul/ tis populis electi ſunt qui dicunt᷑ aquap pter fluxum ſucceſſiue generationis. Di cit etiã tanqᷓ; vocem tonitrui magni: qꝛ longe late audit᷑. Et dicitvox tonitrui ꝓ pter magnã expꝛeſſionẽ vehemẽtis delſi/ derij quo deſiderant laudare deum. Si / cut enim tonitruũ generat᷑ ex vapoꝛe in/ cluſo:in nube queʒ cõtinere nõ põt.Sic ſancti in patria nõ poſſunt cõtineri deſi/ deriũ ſuuʒ quin vocibus illud expꝛimãt Dicente ꝓpheta in pẽ.Exultabunt ſan/ cti in gloꝛia. Exultare eſt pꝛe gaudio q̃ſi extra ſe ſalcare. Sequit. Et vocẽ quã au diui ⁊c̃. Hic cõmendat᷑ illa melodia lab inſtrumẽto muſico. Cythara lignum ha bet cui oẽs coꝛde ſunt fixe Hoc lignũ de ſignat meritũ dñice paſſionis quã in lig no crucis ſuſtinuit cui oĩa merita ſancto rũ affixa ſunt ⁊ cuius virtute oĩa efficaci am habent qꝛ: ſine illo nullũ ſonũ reddũt Beatt ergo in patria ſua xpᷣo attribnũt: 14 erit grata multũ auditio ideo coꝛdas ſuas ligno extendũt: ⁊ dum merita in ſingulis coꝛdis.i.ſanctis cõpu tando vident coꝛreſpõdere pꝛemia:reſul tat huiꝰ cythare.i.ſocietatis ſanctoꝝ ſua uiſſimũ vocis gaudiũ.Et ſequit᷑ Et can tabant quaſi canticũ nouũ:qꝛ hoc canti⸗ cum tm̃ placebit per infinita ſecula quã tum illa hoꝛa qua pꝛimo incipiet᷑: ⁊ ideo ſemꝑ reputabit᷑ nouũ. Hoc eſt canticuʒ de quo ait ꝓpheta in põ. Cantate domi⸗ no canticũ nouũ. O ineſtimabilis melo dia. O incõparabilis iubilatio:qͥs te me rebit᷑ audire.Nonne hi qui gaudẽt plus de ſua infidelitate:qᷓ; iuſti de fide qͥ ſimi⸗ les ſunt cigno qui ꝓpe moꝛtẽ ſuam dulci ter cantat:ſimiles eciã delphinis ⁊ ſyre/ nis:qni tunc ſaltãt ⁊ gaudẽt qñ tẽpeſtas in mari debet inſurgere. Sic multi gau⸗ dent in moꝛte peccati Certe tales nõ me rẽtur audire illã vocem dulciſſimã qꝛ ex gaudio taliũ ſequit᷑ tẽpeſtas dãnationis eterne:de qͥbus dicit᷑ Job.xxi. Exultant luſibus ⁊ tenẽt timpanũ ⁊ cytharã ⁊ gau dent ad ſonitũ oꝛgani. Hucũt in bonis dies ſuos ⁊ in puncto ad inferna deſcen/ dũt:qui dixerũt deo recede a nobis ſcien tiã viarũ tuarũ nolumus. Ceci qui non vident lucẽ cõmuniter ſunt triſtes:vñ di cit Thobias ca v. Quale gaudiũ mihi erit qui in tenebꝛis ſedeo ⁊ lumẽ celi non video. Sic ſine lumine gratie nullũ po/ teſt eſſe gaudiũ ſpirituale:⁊ ideo qui per peccatũ lumine gratie ſunt pᷣuati nunqᷓ; ꝑ fecte gaudẽt:qꝛ ſemꝑ poꝛtãt ſecuʒ cau/ ſam triſticie ſcʒ remoꝛſum cõſciẽtie ꝓ cri minib que fecerunt:in ps. Nõ gaudebit inimicus meus ſuꝑ me ſcʒ inimicus gr̃e nõ gaudebit de ea:ſed timoꝛ dei delecta bit coꝛ ⁊ dabit leticiã ⁊ gaudiũ. Eccłe.i. Talibus dabit᷑ gaudiũ illius eterne iu/ bilatiõis:⁊ hoc de ſecũdo. Tertio dictũ eſt ꝙ in illa eterna gloꝛia eric grauiſſima auditio ex dictoꝝ vᷣitate bonis eni bona placẽt Ad hoc ergo ꝙ cãtus placeat deo opoꝛtet ꝙ placeat ei cãtoꝛ materia foꝛma ⁊ finis. Et inhoc duo vltima pũcta ſimł poſſũt declarari.Cantoꝛẽ q̃dẽ duo faciũt placere iuxta xpᷣm:ſcʒ affectio mũda ⁊in tẽio retcta. Vñ ſicut vox mũda facit pla cere cã tũ:ſic affectio mũda:iõ nõ eſt gra⸗ tus cãtus repꝛoboꝝ Iſa.xxxviij. Ait eʒe chias.DHñe ſaluũ me fac ſcʒ a pctis:⁊ pãʒ nõ. cã.c.diebi ⁊c̃. Secũdo requirit ꝙ ſit intentio recta:ſicut vox placet alta:inten tio enĩ recta facit attingere ad altiſſimũ In ps. Cantabo dñno qui bnñfecit mihi:et ps.n.d.altiſ. Nõ minimo ꝓpter cupidita/ tẽ:nõ mundo ꝓpter vanã gloꝛiã:non car ni ꝓpter laſciuiã: ſed dño ꝓpter eius lau/ dem. Eũ dicit᷑ij. Parał xx. O ioſa phat ſt atuit cãtoꝛes dñi:vt laudarẽt euʒ. Ve/⸗ re tales ſunt cãtoꝛes illius ſuꝑni templi quia mũdi a peccatis ⁊ oẽm cantũ ſuum faciũt ꝓpter deum:ideo eoꝝ cantus ſum/ me placet ipſi deo: ⁊ cunctis ipᷣis cantoꝛi bus.Si eni cantoꝛ diſpliceret quantũq; ꝙ bene ageret cãtus eius nõ placeret ipᷣi odienti. Ibi vero ſcʒ in gloꝛia erit maxi/ mus amoꝛvnius ad alterũ:⁊ ideo cãtus talium multũ erit gratus oĩbus ibidem exiſtentib. Videmus enĩ ꝙ matres que multũ diligũt natos ſuos ſi vident ſiue audiunt eos bene cantãtes in diuino ſer uitio multũ delectant᷑. Cantabũt inſuꝑ dñno vt dictũ eſt figurati pᷣmi. Parał xvi Vbi dicit᷑ ꝙ dauid cõſtituit coꝛam arca dñi ſacerdotes canere iugiter. Placet eti am cantus quando mareria eſt pulchꝛa. Materia aũt cantus btõꝝ erit de benefi cys diuinis:in ps. Cãtabimus ⁊ pſalle/ mus virtutes tuas. Cãtabũt igit᷑ de vir tute ⁊ potẽtia dei:quam oſtẽdit in mũdi creatione:de eius miſcðᷣia quã oſtẽdit in nr̃a redẽptione:de eius clemẽtia quã oñ dit in beatoꝝ ſaluatione:⁊ de multis ali is que longũ foꝛet enarrare.Dicẽte ꝓphe ta in ꝑſona cuiuſſibet beati. Miſericoꝛ/ diã ⁊ iudiciũ cãtabo tibi dñe. Platet ite/ rũ cantus qñ fit letando humiliter: ſicut cãtus auiculaꝝ letioꝛ eſt et magis grat quã cãtus magnaꝝ auiũ. Vtiq; cantus beatoꝝ fiet cũ magna humilitate ⁊ reue rentia ad ipᷣm deũ ⁊ ad ſeinuicẽ:ideo erit gratiſſimꝰ. Ideo in ꝑſona cuiu ſiibet ſcti dicit ꝓpheta. Gaudebũt labia mea cũ cã tauero tibi:⁊ aia mea quã redemiſti Uñn Nona gloꝛia coꝛpoꝛis talis cantus in omni humilitate factus delectabit:⁊ ſeipᷣm cantantẽ ⁊ cũctos au dientes. O quãta leticia quantũ gaudi/ um quãta exultatio erit in auditu tanto/ rũ cantantiũ. Quis poteſt hec cogitare certe nullus moꝛtaliũ O quantũ debent optare huiuſmodi cantũ ⁊ maximã me/ lodiã:hij qui delectant᷑ in cantib inbo/ neſtis ⁊ laſciuijs alijs que ducũt ad ĩfer num. Sed notate ꝙ ſicut opoꝛtet pᷣus fa cere vigiliã qᷓ; feſtum:ſic opoꝛtet nos pꝛi us flere cũ flentibi:vt poſt poſſumus gau dere cũ gaudẽtibus. Placet vltimolcan/ cus qñ eſt ſicut iam diximus in gratiarũ actione. Sicut filij iſrael cãtauerũt poſt tranſitũ maris rubꝛi di.ad inuicẽ illud. Exo.xv. Cantemꝰoñno gloꝛioſe.Sic vti qcantabũt deo gratiarũactiones referẽ o ſancti:qꝛ euaſerũt pericula maris ru/ bꝛi.ihuius mũdi peccatis pleni. Viden res aduerſarios ſuos.i demones⁊ acqui eſcentes ſubmerſos.i.damnatos ꝑpetuo in illo maximo mari igne et ſulphure et alijs multis penis pleno qð eſt infernus Lantabũt inſuꝑ pꝛo adeptione gloꝛie di cente. Tho. ca. xiij. Per vicos eius lalle/ luia cantabit᷑. Alleluia em eſt cãtus gau dij ⁊ exultationis. Interpꝛetat᷑ eniʒ alła laudate dñm:⁊ ideo iſtue dicit᷑ eſſe canti cum beatoꝝ qui ſcʒ deum laudãdolletan tur ⁊ eum bñdicendo ⁊ amando cõtinue occupant᷑. Iſtud etiã canticũ inter cetera eccleſia ſepius replicat ad denotandũ ꝙ laus diuina debet oibus ſum me placere 2 ab oĩbus ſumme deſiderari: vñ Apo. xix.dicit᷑. Et quattuoꝛ ſenioꝛes ⁊ q̃ttuoꝛ animalia adoꝛauerũt deum ſedentẽ ſuꝑ thꝛonũ dicẽtes. Amẽ alła. Vnde in ca. illo quater ponit᷑ hec vox alła ꝓpter ſacra mentũ trinitatis ⁊ vnitatis. Talis igit᷑ cantus maximã faciet in auribus ſctoꝝ delectationẽ ex dictoꝝ vᷣůitate ⁊ cunctoꝛu bonitate:quã gratiſſimã auditionẽ aſſe quent᷑ hij qby dicet᷑. Nenite bñ.pa.m.⁊c. OP na gloꝛia coꝛ⸗ n poꝛis erit redolens odoꝛatio Piꝛio quo notandũ eſt ſm Ri/ chardũ ꝙ ꝑfectio gloꝛie ꝓhibebit:ne pfe⸗ ctio vnius potẽtie impediat alterius ope rationẽ qð non põt facere natura in hoc coꝛruptibiliſtatu. Itẽ dicit ꝙ in coꝛpoꝛi⸗ bus gloꝛioſis erit odoꝛ in ſua vltima ꝑfe ctione nullo modo per aliquã ſuꝑfluam humid itatẽ depꝛeſſus:⁊ ideo ab eis mul tiplicat᷑ odoꝛ ad olfactũ ſine aliqua eua/ poꝛatione. Hec ille.Et iuxta hoc poſſu⸗ mus dicere ꝙ ibi erit adoꝛatio ex quat⸗ tuoꝛ maxime.Et. ꝛimo ex domini fragrãätia. ecũdo ex virginis pſentia. Tertio ex cetus exiſtentia. Quarto ex ſui ſubſiſtẽtiaa. Pꝛimo igit᷑ erit ibi odoꝛatio ſuauiſſi⸗ ma ⁊ delectiſſima ex xpᷣi fragrãtia.Cre⸗ dendũ eſt em̃ ꝙ ſicut xpᷣs excedit in glo⸗ ria coꝛpoꝛis oẽs ſanctos ⁊ ſanctas para diſi:ita etiã excedit in his que cõſequun tur huiuſmodi gloꝛiã: quoꝛũ vnum erit odoꝛ ille delectabiliſſimus qui multipli cat᷑ in coꝛpoꝛe xpᷣi vſq; ad olfactũ cuiuſſi bet beati. Vñ eccleſia cõſiderans huiuſ/ modi odoꝛẽ excellentẽ ait ipſi xpᷣo:illud LCañ.i. Trahe me poſt te curremus in odoꝛẽ vnguentoꝝ tuoꝝ.Bonus odo: cõ foꝛtat ſpiritus coꝛpoꝛales.Sic xpᷣi odoꝛ ſuauiſſimus magnã confert cõſolationẽ ⁊ delectationẽ oĩbus beatis. Sicut enizʒ videmus ꝙ in apotheca ſunt ſpecies re⸗/ dolentes quarũ vna plus redolet altera. Sic credendũ eſt ꝙ in illa ſũma apochet ca ſuntvalde plures ſpecies.v ſancti que rũvnus excellit alterũ ĩ odoꝛe VUñ xpᷣs A plns ceteriſ redolet figurari põt per pan theram:de qua dicit᷑ libꝛo ꝓpꝛietatũ.vij. Oꝛ ab oꝛe eius exit odoꝛ aromaticus ſu pꝛa modũ ſuauis:⁊ ꝓpter eius ſuauitatẽ oĩa animãtia ipſaʒ ſequunt᷑ Sic ipᷣe xpᷣs eſt ꝓferens ex ſe odoꝛem ſuauiſſimũ: pꝛo pter qð oẽs ſancti ipᷣm ſequunt᷑ De qui bus dicit᷑ Apoca.xiiij.Sequunt᷑ agnum quocuq; ierit: hunc odoꝛẽ ſi nõ valemus nũc ſentire: tñ poſſumus odoꝛẽ ſue bone vite quã debemus imitari ſentire ⁊ vide re. Elñ ipſe dicit Joh. viij. Ego ſum lux mũdi..Qui ſequit᷑ me nõ ainbulat iu te⸗ — erit redolens adoꝛatio nebꝛis ſed habebit lumen vite dicit dñs. Victa xpᷣi ⁊ eius cõuerſatio fugat in no⸗ bis tenebꝛas vicioꝝ. Iſtud qð ſequiteſt appᷣhẽſio cũ dilectiõe operãte eoꝝ q̃ ſunt neceſſaria ad ſalutẽ. Vnde ſicut hõ ꝑ qn q; ſenſus naturales cognoſcit oĩa: quia oĩis noſtra cognitio incipit a ſenſu. Ita per quinq; ſenius ſpũales appꝛehẽdit q̃ ad ſalutẽ pꝑtinent. Videlicʒ perviſum ſa pientie ⁊ diſcretions:ꝑ auditũ obediẽtie ⁊ ſubiectionis:per odoꝛatũ redolẽtis cõ/ templatiõis:per guſtũ ſuauitatis deuo/ tionis per tactũ penetrabilis compaſſio nis. Et ſicut nõ poteſt qͥs viuere ſi pᷣuet᷑ quinq; ſenſibus coꝛpoꝛalibo⁊ mẽbꝛũ di/ citur moꝛtuũ qð nõ ſentit. Sic anima ꝑ gratiã nõ eſt viua niſi ſpiritualibs ſenſib⸗ ſit dotata:imo ſi anima que ad ſalutẽ ꝑ tinent ſentire nõ perpẽdat᷑tmoꝛtua iudi/ cat᷑⁊ ideo ad ſpiritualiter ſentiendũ mo net aplus. Phil.ij.di. Hoc ſentite in vo/ briers qð ⁊ in xpᷣo ieſu. Sentiamus igitur mũdi pericula ſiue diſpẽdia. Hoc ſenti⸗ te coꝛdis flagricia in vobis crucis ſuppli cia in xpᷣo celi ſolatia. Jeſu qͥ interpꝛetat ſaluatoꝛ Sed multũ de hoc nihil ſentiũt Cauſa eſt:qꝛ mẽbꝛũ nõ ſentit doloꝛẽ: ni/⸗ ſi qᷓ;diu manet in coꝛꝑe.Oleũ mãdrago re ſic hominẽ doꝛmire facitꝙ nõ ſentit ſe ctiones vel puncturas:⁊ ſemẽ iuſquiami ſi fiat de eo vnguentũ:ita ſtupefacit mẽ/ bꝛũ cui apponit᷑ ꝙ q̃ſi totaliter ꝑdit ſen/ ſum.ſic liniti oleo roſario deliciaꝝ reple ti ſemine diuiciarũ:chꝛiſti bonum odoꝛẽ non ſentiũt:iĩmo quaſi inſenſibiles rema nent. Sap̃.iiij. In cõſtantia cõcupiſcen/ tie tranſuertit ſenſuʒ. HNõ ſic chariſſimi: ſed ſentiamus xpᷣm donec inueniamus ipᷣm. Sicut canis dum ſentit pꝛedã non ceſſat donec eã inuenerit Et hoc de pᷣmo ⁊c̃.Dixi ſecũdo ꝙ in gloꝛia erit redolẽs odoꝛatio ex pᷣſentia matris dei. Hec em̃ beata virgo:ſicut poſt filiũ ſunʒ ſpecialẽ habet coꝛpoꝛis gloꝛiã:ita ſpecialẽ habet odoꝛem: ⁊ ita etiã beati ex ea ſpecialem ſenſationẽ olfactus ↄſequunt᷑ ⁊ ſpecialẽ delectationẽ. VUñ de ea cantat ſancta ma ter eccłia. Sicut myrrha electa odo:ẽ de dit ſuauitatis ſcã dei genitrix. Cum em̃ ſit iã in coꝛpoꝛe gloꝛioſa:vt pie credim⸗ dedit odoꝛẽ ſuum in celo empiret in qu/ cum xpᷣo filio ſuo regnat ⁊ regnabit per⸗ petuo:dabitq; illũ odoꝛẽ toti curie cele/ ſte poſt diẽ iudicij. Hec etiam in hoc mũ do flagrat per fame redolentiã Quanta huius vᷣginis ſit in toto oꝛbe famavide/ ri poteſt ꝑ deuotionẽ ſingularẽ quã om nes chꝛiſtiam habent ad es Unde de ea poſſumus dicere:illud Jo.xij.Domus.i. eccłia impleta eſt ex odoꝛe vnguenti.Et ipſa loquit᷑ diuina ſa pia. Eccłe.xxiiij.di Qua ſi balſamũ nõ mixtũ odoꝛ meꝰ. Nã ſicut in balſamo totũ eſt medicinale: ſcʒ folia floꝛes ⁊ fructus. Sic in virgine fo/ lia ſancte locutionis floꝛes honeſte ↄuex ſationis:⁊ fructus bone operatiõis: oĩa fuerũt bona ⁊ dño accepta. Et in illo ca. ponunt᷑ aromatica ⁊ odoꝛifica ad expꝛeſ ſionẽ bone fame ipſius. Nam ⁊ beatã in quit Lu.x. Me dicẽt oẽs generationes id eſt beatitudinẽ meã pᷣdicando dilata/ bũt. Nec mirũ:quia per ipſam oẽs bene ficiũ acceperũt:pctõꝛes reconciliationẽ: iuſti benedictionẽ ⁊ angeli reparationẽ: ꝑ ipᷣamdeus oꝑatus eſt ſalutẽ in medio terre:⁊ ideo ad ipᷣam aſpiciunt vt ad ma trẽ dei qͥ eſt fructus oẽs reficiẽs ſuo odo re ſaluifico. Vñ ipᷣa poteſt nobis ꝓferre illð Geñ.xxvij.Ecce odoꝛ filij mei:ſicut odoꝛ agri pleni.Hec eſt igit᷑ dña que ſin gulari odoꝛe fame nũc fragrat ⁊ tragra/ bit odoꝛe reali apud oẽs ſanctos in glo⸗ ria celeſti.Et hoc de ſcdᷣo. Dictũ eſt ter/ tio ꝙ in celo erit odoꝛ redolẽs ex cetus aſ ſiſtentia:ꝛnam ⁊ cõſequẽter credendũ eſt ꝙ oẽs illius celeſtis apothece ſpecies.i. ſcti ſingulari odoꝛe redolebũt ſᷣm plus 2 minus O quantus odoꝛ quanta redo lentia tot ſpecierũ. Si enim oẽs ſpecies omniũ apothecarum que nunqᷓ; fuerũt aut erunt eſſent in vnũ: nõ tantũ facerẽt odoꝛem:nec ita ſuauem redolentiã ſicut faciet illa maxima ſocietas ſanctoꝝ. Ibi odoꝛatus erit in maxia delectatiõe: ĩimo ⁊ ipſe totus homo coꝛpoꝛe ⁊ aia głioſus iuxta illud Pꝛouerb.xxvij. Varijs odo 7 Decima gloꝛia coꝛpoꝛis verberet᷑ nõ debet eſſe cura ſic ꝙ aĩa p̃ci oſa cuſtodiat᷑. Oath̊.xviij. Nolite time/ ribus delectat᷑ coꝛ. Vnde poterũt ipᷣi be/ ati dicere illud.ij. Coꝛint᷑.ij. Chꝛiſti bo/⸗ nus odoꝛ ſumus. Mons libani ratione multitudinis arboꝛũ aromaticarũ dicit᷑ totꝰ odoꝛificus. Eccłxxxix. Quaſi liba/ nus odoꝛẽ ſuauitatis habẽte.Tales fue rũt odoꝛiferi ꝑ ſanctitatẽ ⁊ ꝑfectionẽ vi⸗ te. Nã talis odoꝛ ꝑducit ad odoꝛẽ para/ diſi. Et nos qͥdã ſi velimus ad illũ odo/ rẽ paradiſi ꝑuenire debemus bonã vitã habere Salmo piſcis eſt qui dulcẽ aquã ſentiẽs adeo eã ſequit᷑ vt nullis aduerſis detineat᷑timo dum ꝑuenit ad loca molẽ/ dinarũ caudã in oꝛe recipit ⁊ excluſas ꝓ ſilit:ita ꝙ aliqñ moꝛtuuſ reperit᷑ in palis Sic boniviri iã odoꝛãtes per fidẽ dulce dinẽ celeſtis patrie oia mundana inſipi/ da ⁊ amara ſpernũt ⁊ accipiũt caudã in oꝛe.i.cõſiderantes finem ſuũ molẽdina: id eſt iſta volubilia ad modũ molẽdinis tranſiliũt. Juxta illud ps. Diuicie ſi af/ fluant nolite coꝛ apponere:ĩmo aliqͥ amo re illiuſ ſuauiſſimi odoꝛis moꝛiunt᷑ in pa lis.i.moꝛiunt᷑ pauperrimi oibus rebus mũdi renũciando:iuxta illud Mat.xix. SDi vis pfectus eſſe vade et vende oĩa q̃ᷓ habes ⁊ da pauperib ⁊ habebis theſau/⸗ rum in celo.Et hoc de tertio. Quarto dictũ eſt ꝙ in celo erit redolẽs odoꝛatio ex ſui ſubſiſtẽtia.Quilibet ſanctus de ſe ipſo gaudebit ⁊ odoꝛẽ ſui coꝛpoꝛis dulci ter ſentiet. Hid emus enĩ ꝙ aliqui nõ ha bentesex ſe fra grantiã in manu poꝛtant aliqðð pomũ vel aliqͥd aliud. Beati enim habebũt p:ꝛo pomo odoꝛifero ſuũ gloꝛio ſum coꝛpus: qꝛ erunt vna ſpecies illius maxime apothece. Unde qͥlibet poterit vicere illud. Cañ.i.Dum eſſet rex in ac/ cubitu ſuo nardus mea.i.coꝛpus meũde dit odoꝛẽ ſuũ de hoc coꝛpoꝛe:dicit᷑ Sapᷣ. viij. Cü eſſem magis bonus veni ad coꝛ vera humiditas: ⁊ in qua erit verus ſa poꝛ. Hec ille. Erit ergo hec deguſtatio pus coinqͥ na tũ.i.ꝑ bonitatẽ mentis veni ad gloꝛiã coꝛꝑis.iIn coꝛꝑe aũt nunc vili oss inuoluit merces pᷣcioſas ſcʒ aĩaʒ ad imaginẽ ſuam ⁊ virtutes in ſacr̃o baptiſ/ mi. Sicut mercatoꝛes pan novili ⁊ rudi ĩuoluũt mercãcias pᷣcioſas et ſi rũpat nõ eſt cura Sic de carne nr̃a ſi maceretur ſi re eos qui occidũt coꝛpus aiam autẽ nõ poſſunt occidere.Dicit᷑ aũt in libꝛo de na turis rerũ ꝙ monſtrũ eſt magnuʒ qñ qͥs habet magnũ coꝛpus et paruum caput. Sic moꝛaliter hoꝛrẽdũ eſt de multis ho minib qui uimis habẽt coꝛpus magnũ id eſt carnalitatẽ:⁊ tamen caput in quo vigent᷑ ſenſus habẽt paruũ id eſt rationẽ ⁊ mentẽ habẽt modicã:quia pauca ſciũr et modicũ curant de ſua ſalute. Non ſic paulus coꝛpus ſuũ diligebat ſicut multi carnales:ſed dicebat illud.i.Choꝛint᷑ ix. Caſtigo coꝛpus meũ ⁊ in ſeruitutẽ redi go ſcʒ ſpũs:qꝛ ex tali ſeruitute oꝛit᷑ ſalus ipſius coꝛꝑis et anime que ſanctis viris dabitur in die iudicij cum eis dicet᷑. Ve⸗ nite benedicti ⁊c̃. 4 Ecima gloꝛiacoꝛ d poꝛis erit ſuauis deguſtatio: vvbi dicit Richar. ꝙ guſtus nõ erit in aliquo actu deſeruiẽte nutri iue: ſed tantũmodo inquãtũ eſt appᷣhẽſiuus ſapoꝛis ⁊ hic põt ſeparari ab alio ꝙ erit immutatio animalis ſine imutatiõe na⸗/ turali ⁊ materiali. Vnde quidã dicit ꝙ erit quedã humiditas in lingua beatoꝝ habens illum ſa poꝛẽ qui maxime com/ petit perfectioni ſenſus illius qui in lin gua beati ſeruabit᷑incoꝛruptibilis ĩper/ petuum. nde inquit doctoꝛ iſte. TMidet᷑ mihi dicendũ ꝙ hec humid itas aut fiet a deo in lingua per creationẽ:aut cauſa/⸗ bitur in ea ex vi beatitudinis anie:⁊ erit ſub modo quadruplici. „ * ꝛimo erit quaſi cibus reficiens Secũdo ipſis ſanctis ſufficiens. Tertio oꝛis guſtum ꝑficiens. Quarto viuacicer afficiens. Pꝛimo erit talis deguſtatio q̃ſi cibus reficiẽs. Hoc ẽ dictu ꝙ taliſ ſapoꝛ erit in guſtu btõꝝ:ac ſi eſſet ſapoꝛ melioꝛis cibi q poſſet imaginari:⁊ adhuc vt credo erxx cellẽtioꝛ erit oĩ deguſtatione pꝛo vita pꝛe — TTf ̃ ̃ꝝ᷑ᷓ ⅜ erit ſuauis deguſtatio ſenti ima ginabili. Hec eſt guſtatio que denegabit᷑ vocatis ad cenã magnã: ſed nolentibus venire. Luce.xiiij. vbi dicit. Homo quidã fecit cenã magnã et voca/ uit multos:⁊ miſit ſeruũ ſuuʒ hoꝛa cene dicere inuitatis vt venirẽt: quia iam pa/ rata ſunt oĩa:⁊ ceperunt ſe omnes ſimul excuſare.Et ſequit᷑. Dico auteʒ vobis ꝙ nemo viroꝛũ illoꝝ qui vocati ſunt:guſta bunt cenam meã. Per hanc cenã intelli/ gitur gloꝛia eterna: de qua Apocał.xix. dicitur. Beati qui ad cenam agnivocati ſunt ad iſtam cenam vocauit multos:qꝛ oẽs vocauit chꝛiſtus deus ⁊ homo nemi nem volens perire:ſed oẽs ſaluos facere vt dicit᷑ i.Chimo.ij.Et miſit ſeruũ ſuuʒ id eſt quẽlibet pꝛedicatoꝛẽ:⁊ dicit᷑ in ſin/⸗ gulari:quia oẽs ad eundem fineʒ pꝛedi/ cant ſcʒ ad ſalutẽ animarũ:dicere inuita tis:quia erant negligẽtes vt venirent:qꝛ parata ſunt oĩa vt nihil remaneret excu/ ſationis. Sed ſequit᷑ peſſimũ verbum in quo oſtendit᷑ damnatio multoꝝ. NHaʒ ce/ perunt oẽs ſe excuſare:in quo oſtendunt valde fuiſſe repꝛehẽſibiles:quia cuʒ libe raliter inuitant᷑ nolũt venire:ꝓpter quod iratus paterfamilias ait. Dico autẽ vo/ bis ⁊c̃. Dignũ et congruũ eſt vt ſi homo inuitatur ad aliquod bonũ percipiendũ ⁊ ex negligentia vel malicia reſpuit ꝙ ip ſo pꝛiuet᷑. Sed dubitat᷑ de illo verbo om nes: quia ſi oẽs ſe excuſent nullus videt ſaluari. Reſpõdet interli. Ceperũt ſe ex cuſare oẽs qui inquitvenire nolũt cuiuſ⸗ modi ſunt eminẽtijs inbiantes. Villam inquit emi ⁊c̃. Excuſant ſe rerũ opulen/ tijs implicãtes:ideo alter dicit. Juga bo um emi ⁊c̃. Tertio excuſant ſe carmis cõ placentijs inuoluẽtes. Ideo alter dixit: vxoꝛem duxi ⁊c̃. Tales inuitati venire cõ temnũt:ideo pᷣcipit inuitari debiles pau peres cecos ⁊ claudos. Pauperes ſpiri/ tu quoniã ipſoꝝ eſt regnũ celoꝝ:debiles ad faciendũ mala ⁊ foꝛtes ad facienduʒ bona:cecos in ſa piẽtia mundi:ſed viden tes que ſalutis:claudos in quibus ener/ uatur carnis cõcupiſcentia ⁊ recte ambu lant in via paradiſi.Tales non ſe excu/ ſant. Et tertio quidã cogunt᷑ inſirmita / te veladuerſicate cũ patientiã habent in his ꝓpter deuʒ. Qui ergo voluerit guſta re illam ſem piternã cenã non ſe exculet. Nemo dicat non poſſum peccata dimit/ tere. Aliena ablata reſtituere:inimicum diligere:penitentiã agere:ĩmo totis viri bus laboꝛemus: vt ad illã guſtandã ve/ niamus. Et hoc de pꝛimo. Secũdo dixi ꝙ illa guſtatio erit ipſis ſufficiens: Ali/⸗ que ſunt deguſtationes que nõ ſufficiũt vt paruus cibus multũ eſurienti:vel par uus potus multũ ſitienti non ſufficit cu⸗ iuſmodi ſunt hec terrena que nunqᷓ; ſuffi ciunt:ſed illa deguſtatio erit ſufficiẽtiſſi/ ma:ſic ꝙ ſancti nil aliudvltra deguſtare deſiderabũt.Ideo ait ꝓpheta.Guſtate et videte quoniã ſuauts eſt dñs. Id eo dici tur cena magna:⁊ vere magna: quia ip ſe deus cibus erit omniũ in gloꝛia exiſtẽ tium. Sed ad ſenſuʒ noſtrũ ipſe vt dictũ eſt ſapoꝛẽ creabit in oꝛe ⁊ lingua cuiuſſi/ bet beati ⁊ ꝑpetuo conſeruabit ſic ꝙ erit cuiuſſibet ſa poꝛ multũ ſufficiẽs. Et hoc de ſcdo.Tertio talis deguſtatio erit oꝛis guſtum perficiẽs. Potẽtia enim perficit ſuo actu cõueniẽti ⁊ delectabili.Sicvti/ q; guſtus cuiuſſibet beati ex tali ſapoꝛe per ficiet᷑ vt ſit in operatione tali cõple/ tiſſima. Ad Hebꝛe.v. Perfectoꝝ eſt ſoli dus cibus id eſt beatoꝝ coꝛpoꝛe ⁊anima perfectoꝝ eſt ſolidus cibus id eſt ſapoꝛ ꝑ fectus quaſi eſſet ſolidi ſiue perfecti cibi. Videmus enim ꝓꝙ alius eſt ſa poꝛ:⁊ alio modo ꝑficiens guſtũ carnis ⁊ piſcis mel lis ⁊ lactis et vt cõmuniter quãto cibus eſt ꝑfectius nutriens tanto eſt ſapoꝛ eius dulcioꝛ Iſte autẽ ſapoꝛ beatoꝝ poteſt no bis figurari per ſapoꝛẽ mane:de quo di⸗ citur Exodi.xvi. O guſtus eius erat q̃ ſi ſimile cum melle. Simila ait Hico.de lyra eſt farina delicatiſſima: et ita ſapoꝛ ipius mãne erat quaſi ſapoꝛ panis facti de ſimila cõmixtione mellis:dicit᷑ tamen Sapiẽ.xvi. Paratũ panem de celo pᷣſti/ tiſti eis ſine laboꝛe:omne delectamẽtũ in ſe habentẽ ⁊ omnis ſapoꝛis ſuauitatem: ſed hoc ait Nico.de lyra. Intelligenduʒ “ eſt ꝙ non erat ex natura mãne:ſed ex me rito ſanctoꝛũ hominũ qui eum comede/ „7 bant quibus ſapiebat:ſicut deſiderabãat: malis autẽ hominibꝛ ex eoꝛuʒ de merito deſipiebat:hec ille.Calisvere erit ille ſa poꝛ celeſtis qui ex meritis dabit᷑ iis bea tis ⁊ habebit in ſe omne delectamentũ ? oĩs ſapoꝛis ſuauitatẽ:⁊ ita erit ſapoꝛ ſo / lidi ⁊ optimi cibi ⁊ potus. Et hoc de ter tio. Quarto dictũ eſt ꝓꝙ talis deguſtatio erit viuaciter afficiens. Nã ſicut ſenſus guſtus ⁊ oẽs aliqñ ſenſus coꝛpoꝛis gloꝛi oſi erũt in optima diſpoſitione:ita actus illoꝛũ erũt in efficaci ⁊ viuaci appꝛehẽſio ne. Vnde poteſt figurari ꝑ fauuʒ mellis quẽ guſtauit YSonathas:de quo dicit᷑ pꝛi mi mitatẽ virgule quã habebat in manu er intinxit in fauo mellis ⁊ cõuerttt manuʒ ſuam ad os ſuum ⁊ illuminati ſunt ocu/ li eius. Sicut ergo ionathas per cõme/ ſtionem mellis foꝛtificatus in viſu ⁊ foꝛ/ te ex ſumptione mellis ⁊ guſtatione: ica Keg. xiiij. Qꝛ ionachas extẽdit ſum// vtiq; beati tam ex diſpoſitione coꝛpoꝛis ᷓ; ex illo ſapoꝛe habebunt viuacem ⁊ ex cellentẽ multũ guſtationẽ:⁊ ſic erit beati tudo celeſtis patrie ſtatus omniũ bono⸗ rum aggregatione ꝑfectus:vt ait Boñ. lib.iij.pꝛoſa.ij. Quem ſtatum dignetux nobis ſua gratia altiſſimus dei filius in illo extremo iudicio concedere:cui laus honoꝛ ⁊ gloꝛia pꝛo complemento huius operis ſit in ſempiternũ patriq; ⁊ ſpiritu ſancto quas tres ꝑſonas vnum deuʒ cre dimus in eternum. Amen. —. Finit ſpeculũ finalis retributionis cõ poſitum per reuerendũ magiſtrũ Petrũ Reginaldeti ſacre theologie ꝓfeſſoꝛem: oꝛdiniſq; fratrũ minoꝛũ. Impꝛeſſuʒ Ba ſilee per magiſtrũ Jacobum de pfoꝛtʒen Anno noſtre ſalutis Milleſimo q̃drin / genteſimo nonageſimonono. is er ati no⸗ oſi⸗ ue in dus ius kic e eril en. en in X — 5 — 4 N . SSõ . 7 SS . ”ÿ”ÿMBRB VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset èð Speculũ finalis retributiõis tam bonoꝝ ooperüu q; malon:egregij! ſacre theologie doctoꝛis:fratris Betri Reginaldeti: 4. dee oꝛdine fratrũ minoꝝ: In quo ſpeculo diffilſe elucidat cofemplatio penaz er gaudiop etemallum. D un⸗28. SSS AK W in „.. Err „ l.1:. 2 r *Se/ * e F , l Dekg x 1 =ð — * Copyright 4/71999 VxVMaster GmbH wwwW.yKymaster. Com