FoXV190
author: Perizonius, Jacobus

-— af

N

d

eg

E

$

e

S

»

oO v

gt

ZTWm

$9

A.

[

?

$

z

Y

7

Cr

N

O.

&

N

v^$ y

:

S

M

--

$

d.

^Q.

t

D

S]

h

iC

L.

BX

h]

»

a

N

L

U

.

T

ÀN

QvAX

SED V!

M

DENK

0]

THEI

—

B g

'IACOBI

PERIZONII

ANT. E

ANIMADVERSIONES

HISTORICAE

IN QVIBVS

QVAM PLVRIMA IN PRISCIS ROMANARVM RER'VM

SED VTRIVSQVE LINGVAE AVCTORIBVS NOTANTVR

MVLTA ETIAM ILLVSTRANTVR ATQyE

EMENDANTVR

VARIA

DEN'IQVE ANTIQVORVM RITVVM ERVVNTVR

ET VBERIVS. EXPLICANTVR

QVvAs

OB PRAESTANTIAM ET RARITATEM

TYPIS REPETENDAS CVRAVIT

THEOPHILVS CHRISTOPHORVS HARLES

A

at f

ALTENBVRGIÍ

EX OFFICINA RICHTERIA. MUDCGULXXI

MACN

NI

C

£t G

RM0

DOR

$0C

TI

B0

SER

À €0

ELQ(

:

quoq

a.

AU

Gu

Vi

Dem

VI

H

[

i

fete

HJ

V i

Vülitm

ïs) !

VT RO

MAGNIFICO. ATQVE EXCELLENTISSIMO

NICOLAO WEISSIO

MEDICINAE DOCTORI, PRAXEOS PATHOLOGIAE

ET CHYMIAE PROEESSORI P. O. CELEBER-

RIMO IN VNIVÉRSITATE LITTERARVM ALT-

DORFIN:X,.EIVSQX'E SENIORI ET P. T

RÉCTORI,

SOCERO

$SvO VENERANDO

S. D.

PL.

'THEOPHILVS CHRISTOPHORVS HARLES

SERENISSIMO MARCHIONI

ONOLDINO

A GONSILIIS AVLAE,;, ET PROF.P

0.

ELOQYENTIAE AC POESEOS IN VNIVERSI-

X ATE FRIDERIGO -ALEXANDRINA.

erizonium praeclarà ingenii, erudi-

tionis diligentiaeque laude non in-

ter Batauos folum, fed apud omnes

quoque, qui litteris iuftum ftatuerent

pretium, floruiffe, eiusque nomen, quam-

diu erunt, qui veram aeftiment eruditio-

nem, gratum fore ac iucundum, IBI,

VIR MAGNIFICE, qui more pruden-

üffimorum Medicorum füblimiores Hy-

gcae artes cum Mufarum deliciis, litteris,

quae ab humanitate, nomen: habent ,fua-

uiffimo vinculo fapienter coniungere fo-

les, haud ignotum erit.. Neque enim

d Z

ex

]

IV

derentu

ex fordida eorum Medicaftrorum turba es,

Tatis m

qui antiquiffimorum Medicorum doctri-

nae ignari, et in vtraque lingua plane

Quo fà

fluerent

hofpites, nec ingenium lectione veterum

nutritum atque expolitum, nec iudicium

eelebrit

rarent f

crebra me—cïitatione, vfu ac litteris fub-

tillimo

actum adferunt, dum animum adpellunt

ad fcribendum, fed in curandis morbis

TVVM

aniculas imitantes, quiduis témere atque

multos,

deretur.

imprudenter audere, vrere et fecare non

fine infigni reipublicae detrimento con-

bu, E

fuefcunt , et quorum oratio putida abhor-

Tun, y

ret ab iucunditate ac legentium vtilitate.

piunis 4

Qui a primis annis vtile mifcere dulci di-

a, i

dicifti, quod 121 otium a negotiis mu-

Teliqui,

nerisque officiis fupererat, in legendis

ts n

vtriusque linguae auctoribus bene con-

perfpic

fumfifti.

Modo Hippocratem, modo

fin[, Qu

Celfüm aliosque confuluifti. Quae illi

quanqi

ingenio vfuue fuffulti tradiderunt pofte-

tinenr,

Ters -

ris, cum praeceptis inuentisque recen-

tiorum fedulo ac prudenter contulifti

tlienum

nouisque- infigniter auxifti experimentis

Cilie,

ac docirinis.

His praefidiis inftructus

pelleren

parafti r121 viam ad Sacra Aefculapii et

.UHC W

nominis famam atque immortalitater.

ïmre en

Hinc fcripta T v A iis nitent orationis

tm i

virtutibus, quae placeant prudentioribus

et lectores atque admiratores alliciant.

TECm

multis vi-

Ingenii felicitate adiuntus, quae

mque I

derentur

V

bt es

derentur difficillima , facili opera, fupe-

dodti-

ratis impedimentis, emendafti et curafti,

| plane

Quo factum eft, vc a diffitis cerris con-

eterum

fluerent ad TE homines, r vi nominis

dicium

celebritate commoti, qui T v A M implo-

5 füb-

rarent fidem, aliique-infiniti , vehemen-

tifimo morbo laborantes, per litteras

pellunt

morbis

TVVM expeterent confilium.

Atque

multos, quum iam conclamatum effe vi-

? qtque

I'e non

deretur, e mortis feliciter eripuifti fauci-

.0 COT

bus. Eaenim viseftlitterarum elegantio-

rum,

vt etiam in fublimioribus difci-

gbhor-

tilitate,

plinis animum emolliant, acuant iudi-

ulcid'-

cium, ingenium flectant efficiantque, vt

reliqua, licet fubtiliora et abftrufa, faci-

jis mt-

lius fentiamus, celerius arripiapnus, et

egendis

Ye COf

perfpiciamus folertius. . Quae quum ita

fint, quod basPerizonii animaduerfiones,

modo

ue ll

quamquam ad artem medicam haud per-

tinent, T vo nomini infcribam, a mu-

:"poüe-

neris T v r partibus et grauitate haud erit

recet-

alienum.

Grauiores tamen acceíferunt

xaulift

cauífae, quae me mouerent,imimo vero im-

imentis

pellerent, Tv o nomini , mihi cariffimo,

trudus

hunc vt confecrarem libellum.

Supe-

Jypi &t

riore enim anno filia rTv4, qua melio-

jttemm.

rem mihi optare non potui, TE digna,

ratioriis

joribus

animi mei-dimidio, domum ducta, quum

T Ecum arctiffimo copularer vinculo, ab

lliciant.

eoque tempore T E penitius intueri, ani-

iltis V*

mi

erentu

a 3

VI

mi nobilitatem atque integritatem— et

per*zne:

omnibu

amoris abundantiam cognofícere liceret,

fine; h

fermonumque T v o a V M fuauitate faepius

1. Vitis

delectarer, grati piique animi pignus

quoddam dare, qui gratiis referendis im-

quume

lent, )

par fim, meum effe duxi.

Commoda vero hac oblata occafione

Dnam, .

vfus, T1r: aliisque, quae cauffae me ad

xempl

Ticnta

has Perizonii animaduerfiones in Germa-

quae ol

nia fuperiore machinis exfcribendas com-

tür, ex

mouerint, paucis exponam , quo diutius

Roman

TErcum, quo quidem mihi nihil fuauius

]s, qu

contingere poteft, confabuler. Perizo-

Tecenti

nius quum in his commentariis multa

loca valde deprauata et paene defperata

Que au

auc ab aliis neglecta aut perperam tra-

getil 4

debere

étata perita manu curaret, non ingenii

libidine faftuque abreptus, fed omnibus

türj,

folertiae doctrinaeque antiquae fubfidijs

bus, f

adhibitis; multis in nominibus, hiftoria

ticas a

et chronologia Romana vel auctorum

dtbitra

ofcitantia vel imperitia librariorum fum-

Tum fs

quutif

ma caligine obuolutis, quorum inter-

pretatio animos doctorum mire torferat,

Mionc

Pom

2

]u

Vl

adfunderet; ritus quosdam I

M

oma-

füs op

norum peruerfe enarratos accuratius in-

ponere

.

ueftigaret, ac in fumma rerum abundan-

tmari.

tia prefle ac frugaliter exponeret; multa

pretn

denique, quae ad fignificationem verum-

Tuture

que vfüm haud paucorum vocabulorum

üem .

pert-

VII

m

pertinerent,' folerter explicaret, et de

omnibus rebus difputaret quam diii gentif-

liceret

füepius

fime ;

haud fane mirum eft, hunc librum

a. viris doclis . certatim laudatum

et,

pignüs

I$ 1f*

quum exemplaria in cabernis librariis decf-

Íent, nouam defideratam fuiffe editio-

nem.

cufione

Suo in primis docuit Perizonius

me ad

exemplo, qua cautione et cura moni-

Jerma-

menta antiquitatis tractare, qua luce

$ COm-

quae obícura aut fibi contraria videren-

diutius

tur, ex intimis litterarum Graecarum et

fusuits

Romanarum facris, non ex coniecturio-

lis, quae faepe vanae autineptaetunt, aut

Detizo-

multa

recentiorum opiniunculis illuftrare fuo-

que auctori reddeze, quibus denique in-

PEX&[&

genil ac doctrinae praefidiis inftructi effe

jm tfa-

1ncenit

deberent, in his litteris cum laude verfa-

turt.

ymnibus

Quare hic liber non modo tironi-

bus, fed iis quoque, qui fuas nugas cri-

fübidis

ticas aut antiquarias aliquid effe - inepte

hiftoria

torum

arbitrantur, quin iis, qui in hoc littera-

um genere iam laudem quamdam confe-

m iurme

quutifunt , lectu eft digniffimus, vt, qua

1ntet-

letàt,

ratione vulnera fapienter curare, diuer-

fas opiniones fubtiliter periteque com-

hod

ponerc

aut erroris ongmem favvamter

tius 1ll-

rimari, paucis, qua via prudenter inter-

bundat«

plecam queant ällthUltäUS mommenta

guità

uem in

mature 1c€teque intelligant.

| verum-

finem o zovu Ernof!i iam i apte triginta an-

bulorum

24

nos

p Ü

VIIT

riat, in

nos nouam huius opufculi parare confti-

tuit editionem.

Ita vero in praefatione

omi(f v

ad Clauem Ciceronianam (1739.) **dabi-

peam,

mus, inquit, operam, vt feparatim et

tüm et |

hic libellus, (n. Corradi Quaeftura,) et

am Pa

Perizoni amimaduer[tomes prodeant, ad

pum, :

quas faepe in Indice hiftorico prouocaui-

tum arb

mus, et harum litterarum ftudiofis valde

que ad

neceffarias putamus." — Atqui non fponte

Vq0 ty

temereque, fed a viris doctis, quorum

derant.

auctoritas apud me multum habet ponde-

dochiffi

deris , admonitus , quum nouam fufceptu-

firis A

rus editionem meum confilium cum Er-

pricera

nefti, Viro fümmo, communicarem, Vir

edition:

ille celeberrimus, pro ea, qua floret hu-

t5, C0l

manitate et litteras iuuandi ardore, me

quie Q

non folum confirmauit atque excitauit,

ipe fc

fed etiam edocuit, fatis bibliopolae trifti-

liv

bus, cui exemplar machinis exícriben-

ter 0pt

dum tradiderat, factum effe, vt rem per-

Quie m

fequi non potuiffet. Huius quoque con-

filio permotus nihil fubieci quod effet in-

M

li

ftar ficilimenti, quamquam poft Perizo-

nii fata quaedam a viris doctis vberius aut

lib

Alio

RU

aliter effe difputata probe noueram.

forfan tempore fpicilegium quoddam com-

T

À

modius colligam, aut Faítis Confulari-

Tat

bus, quosin vfum fcholarum ad adcura-

plei

tam antiquaehiftoriae intelligentiam quam

6 )

Nic

maxime neceflarios aliquando , fi fata fiue-

rint,

Und

I

IX

Conftt-

rint, in lucem editurüs fum, a Perizonio

efatione

omiífa vel non plene tradita, intexta re-

) "dibi-

pecram. Huic tamen editioni vt augmen-

qum et

tum et pretium maius conciliaretur, vi-

ürà,) et

tam Perizonii, a. Vremoetio ( *) defcri-

a, qd

ptam, adieci, quod multis haud ingra-

Juocaui-

tum arbitror. Indicem praeter ea vtrum-

is valde

que ad maiorem vtilitatem . auxi.

Errata

ponte

vero typographica, quae primam oDfe-

Jüorum

derant editionem, vel a me vel a viro

ponde-

dociffimo M. Loremz, Gymnafiü illu-

iceptue

ftris Alenburgenfis Collega, qui operis

um E

praeerat , funt füblata, quae in altera hac

m, Vir

editione,' quae eft hominum imbecilli-

yret hu-

tas, commifla fuerunt indicaui; reliqua,

re, mé

quae oculorum aciem fugerant, L. B.

xoitauit,

ipfe facile emendabit.

t trilü-

Ita vero munere perfunctus vehemen-

cribeti

ter opto, vt feuera illa redeat doctrina,

'em per-

quae maiores noftros nobilitauit , et vnica

uecot-

a5

eft

eet It«

(*) In.libro, cui haec eft inferiptio: Emonis

erizo-

Lucii Vriemoet. S. 'Th. D. Ling. or. et antiq.

hebr. Prof. P. Athenarum Frifiacarum libri

eriust

duo, quorum alter praeter hiftoriam acade-

, Alio

miae , quae eft Franequerae , elogia Sereniff.

Ampl. Ephororum, alter cl. Profefforum a

m oort-

onihiäfl'

natalibus eius ad praefens aeuum vsque com-

ple&itur. Leowardiae :758. in4. a pagina

gdcutt-

625 -640.

Exftat quoque Perizonii vita in

mqum

Niceronii Nachrichten von den Begebenheiten

j le

und Schriften der Gelehrten. Pa:t. I. Halae

tifit,

1'749- P. 392;

x

EX

eft via id: verae fapientiae fonte$, quam-

quam ditficilior

mulüs impedita fpinis,

D0r

mnulto fuperanda labore; nec ludicra ifta

mollisque difcendi tradendique litteras

yatio, quae effeminat vires mgeml Ple—

HISTOR

tiumque artium et doctrinarum miünuit

RAIE

Inagis, quam auget,

noftros adolefcen-

tes tanquam fidus p»fhlens diutius adflet :

qu& perdita confuetudine a vera fobria-

que difciplina. ad amoena quidem, vt vi-

C(

dentur; 1ed valde incerta lubrlcaque deuia

aberrant

Perfuafi fumus, fore vt anu-

quae fapientiae cultores ex fedula harum

Animaduerfionum Lectione et imitatione

u

thefauros colligant fibi , 1udicium acuant,

fanamque . difcant . rationem / interpre-

(

tandi.

Rits tta

T v autem ; Socer. Venerande hoc ani-

lïl'ï]l'] f

mi mei T.1B1I dediti teftimonium aequi

[

n

lC»D[

bonique confülas. velim: . diutius. fruere

n

uli

143

aura vitae, animi tranquillitate, et quam

ViX 10l

ingenio, azte

fcriptis aäcptus es,

]au-

AUlU,

dis gloria, mxhzque, quod facere ol en

l

ü

faue.

dCu

Scribeb. Erlangae Ipfis Idib. Marm

CI3SIS9CGLXXI,

|

iatil

thïw

iv

ted

[);

4 Pln

(Wlul]

VIRO

O

V ITR

ESXSGOOEIILEBN IILSSd4MO

quam.

) [pinis,

IOHANNI GEORGIO

1cm ia

n[[SxJS

GRAEVIO

[iil p

IN

Tnidu

HISTORIAS

E'T

LITERAS

HVMANIORES

TRAIECTINA . AD RHENVM " ACADEMIA

e[cen-

PROFITENTI

5 adilet

i [obria-

E

P

D

|, VE Vle

EA'GQB8VS

PERIZONIVS

je deui

vt anti-

harum

Itatiorie

udum e[t quod has Animaduerfio-

Cuanit;

nes, viiiam in publicum exeunt,

t Lpfe'

cmicv'xpþas et penes me in fcri-

niis fitas habui, non quod ipfe iis auguftas

hoc anie

ljuminis auras inuiderem, fed quod noua

maequi

fufcepti muneris nwo*xa ita me occupa-

s. trueme

tura hactenus diftric ïumque tenuerint , vt

et Quam

vix libuerit aliorfum cosgitationes inten-

CS lau.

dere,

Accedebat , quod vfu mihi dapre-

,c(OCS

hendere liquido fatis V.uSD'"', nosin dies

iíÍca 1lla ftadiorum

; Marti

longius deflectere a pri

^

ratione

quae fedulo omnia pertentabat,

ct

nice femper

ad quantam maximam

poteft, contendebat eruditionem , neque

protritis vel etiam iteratis paulo forte

concinnius aliorum cuiis gloriam aucu-

pabatur,

VO

XII

abatur, aut impertiebatur. Non pote-

quie t

rant tunc püblica eruditorum mereri fuf-

hgidr

fragia, vt neque aetatem ferunt, nifi qui

flicorun

vel obfcuri aliquid noua luce perfudiffenr,

Tiare ac

vel impediti quid expediiffent, vel igno-

quae n

tum antea feculisin medium protraxiffent,

adhucf

vel etiam , quia liberales difciplinae maxi-

cionem

mam partem ex antiquis hauriuntur Scri-

fs ac

toribus, hi autem omnes longinquitate

donant

temporis, et incuria librariorum, multa

vtque :

paffim adíperfi funt vitiorum labe, qui

vel pra

corruptos eruditionis atque ingenii ope

erüditio

emendaffent pulere aut illuftraffent. — Et

illam ad

hac maxime via ptoceiïerunt illa famae

p qu

commendatiffima füperioris feculi nomi-

Thoy da

na, quae non a difcipulis, quos reli-

etiam v

quere in vno Orbis angulo,, fed ab omni-

endam

bus vbiuis gentium, in quibus fuum adhuc

Certe l

doctrinae pretium vtcunque conftat, et

tüS et

a remota iam pofteritate laudibus in coe-

ineunte

]um feruntur, et fempiternae propagan-

fhihi qc

tüur memoriae.

Sed et hanc viam cum

Iybdim

infifterent. plerique, qui iuuentuti ad

Cenfier

1magna iturae füam eruditionem voce et

dm3e

ftilo commodabant , neque nimis furerent

Vére d

cum infanientibus, tum fane exoriebatur

feneris

identidem ex eorum auditoriis: copiofa

Áine gj

foboles, cui non modo ipfi recte fuam

lampada, fiopus, traderent, verum etiam,

gutum

quae

XIIZ

J pote-

quae aulas Principum, curiasSenatorum,

teri füt-

Magiftratuum ecludicum Sellas ,. Ecclefia-

nifi qu

fticorum denique cathedras fplendide or-

udifent,

nare ac inftruere valeret; cuius contra,

digo-

quae nunc vbique fit penuria, dum cruda

axiffent,

adhuc ftudia ita feftinato in forum et con-

j maxi-

cionem propelluntur, et publica patriae

turScri-

fpes ac vota inconfultae ambitioni fere

)Quitite

donantur, non eft, vt pluribus edifferam,

, m

vuique apud Te, Vir Clarifhme, qui vt

be, qui

vel praecipuus gloriam antiquam verae

il ope

eruditionis obtines, ita et communem

n k

illam adolefcentum perniciem ac peftem,

| fomae

per quam fiet, vt deteriores iam auis,

j DOrmi-

mox daturi fint haud. dubie progeniem

o; tell-

etiam vitiofiorem, fedulo ac ftudiofe ca-

b omli-

uendam, omnibus pro virili inclamas.

madhüc

Certe ego , qui tua ex difciplina prodii,

far, et

tuis etiam praeceptis et exemplis ita ab

in coe-

ineunte aetate fum formatus, vt femper

)pagäü-

mihi ac follicite vitandam eam feu Cha-

p cum

rybdim feu Scyllam cane peius et angue

m a

cenfuerim , et nunc haud facile quicquam

yoce &

famae permittere fuftineam, nifi quod

urerent

vere de me et meo promfíerim. — Huius

rjebatur

generis has Animaduerfiones repertum iri

copiO 1

fane arbitror, licet fortean, bis quidem

le fuam

moribus, non ita publici faporis nec ad

n etiat

16

guüumx eorum , qui in ftudiis ita currui

vt

quae

XIV

frlemor

vt praeter cafam , quod dicitur, maiorum

tamen more factas, et mihi non fane

faculta

anxie quaefitas, tanquam in id vnum in-

TE

lubenti

cumbenti , fed inter legendum priíci aeui

monutmn

"

v

nta cum animi et iudici qua-

quam.

liscunque attentione vitro natas.

Repa-

átque

vitae (

gula vero iis tandem laxare vifum, vt

viam munirent obferuationibus, et. ad-

mendar

fperfis fubinde caftigationibus, quas Va-

Ea ver

leiio Maximo in integrum, quam tum

pepmï(

reftituendo

deftinaui.

Ad Te

pote,

Clgutm

autem, Vir Excellentiffime, ; haec. qua-

u

4

4 l

lo

liacunque. potifimum defero, non vna

COf

duótus ratione.

Etenim, fi;peritiffimum

Aratm

harum rerum deligere velim feu Patro-

Tide aj

num feu ludicem, quem obfecro. prae

hone

'Te eximium habere poffim, qui reuera

TC

iam. vel praecipuus es et. confultiffimus

fape

noftrorum Sacrorum Antiftes, atque eo

Vbiqu(

nomine paffim per ora hominum, magna

bus &

.

cum tua laude, et tamen rmeritis neuti-

iiv

quam maiore, volitas? Vt adeo, fi ea de

Tam

M

re verba: amplius facere heic vellem, in-

Chdql

bi

cafTum ea profedlo effüfurus, et vere per-

I5f

diturus mihi viderer, tanquam qui mero

fludio

meridie lucernam' accendunt, et ita foli

Otnir

i

]jumen inferre conantur. . Quod fi quam

mili l

optime de me meritum circumfpicere

Tiente

malim, cuius in amicitia et veneratione

['s

Àl

T

memo-

XV

AuOTUtd

memorem me et gratum publice pro meae

on fane

facultatis' copia exhibeam,

tu enimuero

mum in

1$ es, cul omnia fumma dcbeo et debeo

iíci aet

lubentiffime.

Nam cui magis débeam,

Cl] QUà

quam a quibus in humanitatem formatus,

Repa

arque iis excultus fum artibus, queis ad

im, vt

vitae dignitatem comparandam et fufti.

et E

nendam decore ornamur et inflrummur?

JUdS. Vde

e feliciter

Ea vero gratia tuo olim ex ore

am um

pependi,

veftrum in ALhenaPmD, prae-

Ad Te

cipuum 1Hum bonarum artium mercatum,

ec quà-

qui a Te cenfetur profectus, Te vt do-

on. vna

ctore vterer

Etadhibuifli cunc eam mihi

1[T hi

curam ac fidem, vti iam,

tuae difcipli-

; Pato-

nae alumnus, operae qwndam tibi datae

f0 prae

honeftiffimos fimul et vberrimos capiam

fructus,

y Teuera

Quid? quod et deinceps ea

Jciffimus

fenper animi contentione meam egifti

vbique caüfam, meisque dotibus, de qui-

[quc e0

maona

bus ex amoris erga me abundantia ( fic

interpretor) benigne fentiebas, in fce-

" neLu—

2

fie de

nam.tua fu

'HT(

?2

tione Dl()dthC!ld!q ita in-

cubuifti

, vt fi filii commodis aut honori-

lem, Mte

z

bus fuiffet confülendum, .nihil profecto

yere pel«

u mero

ftudiofius, nihil amabilius, denique nihil

Haec fi

t iti foli

omnino fupra facere pomees

mihi non femper maneant alta penitus

Mi quam

mente repofta

non hominem me agno-

fplCCLe

uerim, nedum Humanitatis et Liberalium

]61'8[!01

Artiuui

gnermo-

XVI

Artium. Profefforem , cuius perfonam

publica tamen auctoritate gero.

Bene

r

autem habet, quod ei potiffimum debeo,

cui-maxime debere velim, quippe qui

beneficia fua nullis prorfüs onerat mole-

ftis, fed omni officiorum genere etiam

infuper tuetur magnoque in dies cumulo

augere ftudet.. Quamobrem neque nunc

obnixius Te rogare neceffum duco, vt

pro illa fpectata mihi iam fatis fuperque

voluntate tua has quoque Animaduerfio-

P E

nes, quas tuo inprimis, limato illi et po-

lito maxime iudicio fübmiffas. volui, be-

neuoleaccipias, Quod ipfum tamen fi fa-

cics , facies mihi rem oppido fane gratam.

Vale, Vir Eximie, et rem literariam, quam

longiffimum in tempus fuperftes, bene por-

ro gere. Franequerae in Frifiis poftrid.

Eidus Quindüleis cio 19c Lxxxtv.

-VITAl

erfonm

. Dene

1 dbeo,

)pe qui

it mole-

'€ étiam

cumulo

u nuünc

co, vt

NI TOA

üperque

duerlio-

PETRIZONIIE

[ et po-

lu, be-

;en (ifa-

:gratam.

] quam

enepor

poüü.

u

yITA

IAC

HOQENTI

QVAM

rigiten

gus |

mienf

€K Dfaeiacen

brodk diclo,

Proats N

fii andore;

^

dibus D

ïC l

T

E

1U1tlg

p

!

g

1

A'DE

quando t

lic, dcy g

Ibi. forte bj

iþppofui(. ]

oralibs

]

IVi, n

OImen

:ïulfll PFHC!EF

"6s qui fl

fty adopnu*nr

ln l

Drr

1

lr

Titoni COnity

BUSWI

1100

:

U

e(

*

IACOBVS PERIZONIVSS

f

ELOQVENTIAE ET HISTOR. TAM SACRAE

QVAM

PROFANAE PROFESSOR.

r68i.

riginem fuam debet PER1zoN10RvM

gens Schnttorpio, Comitatus. Benthe-

mienfis oppido,Nomen ei a praedio,

ex praeiacente loco de

broek dicto.

preffo paluftri, Voor-

N

Proauus Noflri erat Gerardur , qui generis

fui auctores habens viros éruditos, horum lau-

* dibus ipfe quoque Iurisprudentiae gloriam ad-

jecit, . Hauius ex filiis vnus, loamner, quum

typographo cuidam Heruordienfi nuptiale ali-

quando tradidiffet carmen defcribendum typis,

hic, loco nominis vulgati, conuenientius illic

fibi forte vifum ex Graeco fumtum Perzzonidi

fuppofuit. Inconcinne quidem; quia/non a

femoralibus , ad quae refpexit, fed aliunde, vt

dixi, nomen vernaculum petitum fuit.. nec ta-

men praeter fententiam multorum eius fami-

liae , qui fludiis dediti , more iflius aeui, luben-

tes adoptarunt. Reliquis plerisque, aut no-

men priflinum feruantibus , aut et.cum illo Pe-

y

rizonii coniungentibus,

Auus Noflro., Zutoniur , Ioax!;xis frater,qui

"Theologiae confecratus; primum Comiti Lip-

[

--*

piaco

XX

[agonvs

piaco. Ecclefiaftes aulicus. deinceps. Cappelae,

CunisTI

Paco illius Comitatus.

Vbi'an. 1645 aet.

reiquos fraim

LXXVII mortuus. relictis, ex Wibbena Trop-

- gRuARD

^ pie, honefliffimi apud Steinfurtenfes ciuis filia

vnica, liberis videcim. — Quorum natu maxi-

in Pago Hol

ab at 1]5 à

mus Henricus, Ecclefiafles Dethmoldienfis. In-

de plenria (

ter. reliquos Chriflianus Perizonius, Medicinse

cus; cum De

Doctor et ab an. 1647. fere per quadriennium

cipue,, nimis

ProfefforGroninganus (4. — Minimus natu.

tres- orthodo,

Zntonius Perizoniur , Noflri Parens S. 'T heol.

Dodlor. Gymnafiarcha primum Damonenfis in

Et Vitni. m

ArgIDA

Omlandorum regione. . Inde, exacto vix fexen-

Natus Nof

nio, ab an, 1655. S. "Theologiae et Linguae

*

XWL d

Hebraeae | profeffor Hamonenfis; — primus

omnium iflius Gymuafii. vbi et in iftis initiis

lls autem

Philofophiae extra ordinem docendae. partes

din [o'.et,

dinifts d :

ipfi demandatae; fimilique modo munus facri

Ecclefiaftae,

Hinc. vero an. 1661 ad "Theolo-

primum T|

GII/EBI'[/ va

giae et Linguarum Orientalium Profeffionem

translatus. Dauentriam, vbi .per annos vnde-

fchola Lito

eim, inaxima cum laude opürmaque fama no-

Profefores

minis fui, vixit, ad annum vsque 1672. quo

profecit; àn

d. XXIII Octobr, mortuus. aetatis fuae XLVI.

Tün, ad ,

'ir if

Exflat huius de Ratione fludii Theologicf

"Dractatus, ad eius emendationeni . praecipue

dum frvitur,

fpeclans. editus Dauentr. an. 1699. 8. |Huic,

8ttocilfna h

ex coniuge fua Balduina Wildriks, octo ex

m Tneum

liberis ülpex*üi(es fuere quatuor:

OCcpita ab

IaAcosvs

SAQTtUQ ver

(a) Effig. et Vitae Profeff. Groning. p. 2o. et feq.

XXI

p Cippdie,

IAgonvs nofler PER1zONIVS.

ante

n, 10645 at

"CumisTiIANVS PER1z0NIVS,

^illena Tr.

reliquos fratres mortuus.

n[es ciuis fl

- GgRHAnDpvs PEn1zONIVS.

Eccleüaües

n natu x«

in Pago Hollandiae Groot-Ammers, deinceps

oldienfis, In-

ab an. 1715.. ad 1742. Briclanus.

Cuius exílat

s, Melicini

de. plenaria fideiufTione Filii Dei Liber Belgi-

]lmdräcnnium )

cus; cum Defenfioue Melch. Leideckero prae-

dmus natu.

cipue, nimis duro in nota controuerfia in Fra-

tres orthodoxos, oppofita. Amfl. r710, 8.

:ens$. T heol

l

hmonenfis i

Et Vltrai. 1712 et 1713, 8.

ArgriDA PERIZONIA

i

dovix fcxete

. Natus Nofler eft dictis Parentibus Damonae,

: et Linguae

d. XXVI. Octobr. an. 1651.

s; primus '

. lllis autem litteris , quibus aetas pueriqlis erues

jn iflis initis

diri folet, poflquam effet abunde inflrudtus;

endae part

dimiffus ad altiora, contulit fe in dilciplinam

y monns fari

j ad Theolo

primum Theophili Hogerffi, ac poftmodum

Profeffionem

Giflerti Cuperi ; quos illuftris Dauentrienfium

fchola Litterarum, Hiloriarum et Eloquentiae

annos vadt-

Profeffores tunc habebat.

E quibus optime vt

ye fama no«

profecit, an: 1671 miffus 'Traiectum . Batauo-

i 1672 qU

rum, ad lo. Georg. Graeuium. ^ Cuius eximii

. us XLV.

Viri inflitutione fummo cum emolumento fuo

; Theologid

dum fruitur, medio ex curfu domum retrahit

o pratcipte

atrocifTima belli anno.feq. in rempublicam. no-

9 Huit,

flram incumbens tempefTas quam et ipfe domi,

iM odo &

occupata ab hoílibus Dauentria, expertus eft.

Mortuo vero inter haec cariffumo Parente, a

JAconv3

b 3

qu 6]

; p efen

XXIH

quo deflinatus erat rerum diuinarum: (ludio,

finet exercu

cuitisque. adeo ct collegia priuata IeäiOIquue

ila Linguse !

publicas frequentauit, et fub praefidio Difpu-

vt in iplo 6y

titionem - publice defendit, ipfe dulcioribus

ptro ad m

fibi vifis deliciiselegantiorum, hifloridrum , et

tierium fl

adfullit tendt

antiquitatum inefcatus, nata pafriae an. 1674.

refpiratione, Leidam , adiit vbi gratiffimus au-

primoquidgu

ditor fuit et amiciffimus '"heodoro Ryckio.

hus Conredi

Inde anno 1675. exeunte (^) Dauentriam re-

fd m p

dux, illic per aliquot annos fibi, et Mufis fuis

ditione eins

adfidua induflria deditus , vixit: Circumfpiciens

tim fiemeq

interea . occafionem, qua poffet emergere.

i Aademia

ua de re non minus, fauentiffimi eius Nic.

Heinfius et Io. Geor

2

[*

»Graeuius, fe oftende-

bant follicitos (c). — Variisque fruflra tentatis ;

.f Ibid ]

( ib p

vt Franequerae (7), Leidae (v) pro Hebraea-

füfe i

arum, in quibus non parum quoque

denta;

r-um litter

Íemet

munia !

Te mim

(Z) Vide Epitolas ad Nic. Heinfium, Syll.

0

D)

19 ]

Durm. T,. IV. p. 744. et feq. coll. praeced.

(é) Ibid. et pag. $03, s04. vbi Graeuius: de

Titas t

165 v

Jac. Perizonio dies quoque noctesque cogito.

Nam eius ingenium et eruditio, cuius infi-

legato

paterna

gnia vidifpecimina, et inannorationibus Liuii,

quae recenti accedent editioni, et in multis

Y0n 2

quetitu

epiftolis ad me datis bonae frugis plenis, vi-

l) It in

rum praeclarum promittunt; modo queat ex

his tenebris et rebus anguftis, quibus confli-

Ercon

ts [

Gatur, emergere.

(d) Scripfit hac occatione pro ipfo ad Vlr. Hu-

g

berum Graeuius. Ibid.

. mone

(e).Ibid. pag. 797

() Sic

Senam

xxiii

trum fudio,

femet exereuerat, Profeffione; Gróningae pro

]edionesque

illa Linguae Graecae et Hiftoriarum ( f); imó

efidio Dilyi.

et in iplo Gymnafio patrio, in quo,' Gifberto

: dülcioribus

Cupero ad munia reipublicae tranfeunte ;; Coe-

loridnm, e

tierium fibi praelatum an. 1681 molefte tulit (g) ;

jac an. 1674.

adfulfit tandem ipfo illo anno benignum fidus.

atiffimug at«

primo quidem ad breue admodum tempus inu«

0 Ryckio,

nus Conrectoris fcholarum vrbis Delftae (5)5

enttiam fe«

fed mox praecipue magis honorificum et eru«

et Mufis fuis

ditione eius dignum, Profeffionis Hiftoriarum,

iteunfpiciens

tam faerae quam profanae, vt et eloquentiae (z)

et emerger.

in Acadxemia noflra.

imi eus Nic.

b4

, fe oflende-

- (f) Ibid. pag. 765.

ifra tentatis;

) Ibid. pag. 825. et

feq. e quibus liguet, ob-

. &

fuiffe illic varia, quibus forte iuuenili impru-

p Hebraete

dentia ; et ipfi Cupero, a quo ob ftudia coms

arum quoque

munia praecipue debuiffet effe fpes, et dliis;

femet

fe minus gratum fecerat. (vide et pag. 819,

ifum, jl

329.) Moleftius quoque forte inter alia gemi-

Il pmeced.

vatas querelas , de non diffoluto ad ipfum anno

1679. vsque debito refidui falarii páterni; imo

Graeutus:- d&

egque cogito

negato Matri viduae promiffo, in vocationis

paternae tabulis, honorario annuo. Quae

), QUs if«

tionibus Liui.ï-

non aequiffimó animo accepta, nocere fibi

quetitur in Epiff'ad Heinfium , ibid. p.785.

, ein muts

;js plenis, Vl*

(5) Ita in A&is IIl. Del: Ord. mox laudandis.

Et conftat praeterea aliunde.

Id quod nulla

äodo quat eff

iufta, quantum ftio, cauffa fuit diffimulandi ;

quibus contli«

vt fa&üm notat ampl Huberus, Epift. ad

D

)d

Vir, H

Emonem Aldrichs; p. 2.

() Sic habet titulus, ex diplomate ,

exhibito

Senatui Academico XVI. Ian. x68i

XXIv

Quod , commendante litteris fuis Graeuio (k)

s ftue priat

et interceffore in primis in Frifia apud nobiliff.

, nomero f

Curatores ampliffimo Hubero, fupr. Curiae

Agnouen:

tunc. fenatore, quem aliquoties. de co litteris

ao ei mo

fuis ipfe conpellauerat , eiusque confilio apud

jnflütationun

Scbotamo al

fer. Principem et alios Proceres porro. aliis. (7)

egregio ijam fpecimine edita abhinc biennio;

norario pull

'Triadis Differtationum publico notus, feliciter

Sed et cn

obtinuit. d. V. Nov, dicli anni. (m) furrogatus

mnt adeo 1

i locum defuncli nuper Michaelir Bufchiz.

apid eo d

. Capeffiuit hanc prouinciam d. XIX. Ian. fe-

alliciendo «

quentis anni, Oratione habita. de Ciceronis

tores Acade

euditione et induflria (z). Ornauitque, et

30.1690 m

docendo adfidue, et difputandi quoque inter-

tauerant; q

dum exercitiis (o), tam egregie, vt, de quo

angmen(um

et modefle olim gloriandi anfam fuiffe Hubero

Ym Hiflori

eodem iu.munere conflituto, fupra;. vidimus,

Gt apd [

* illud fatis;: tefle. cl, Scliultingio, omnibus

fisque n

»confliterit , '"nullius vüquam Profefforis in

Tellorem vo.

»illo fludiorum genere (praecipue autem in

Tent,

1lgi

itoria,

Adereffs

i I;I—ifioriac vniuerfalis eum;yatione) .aud

» fiue

ce Roman.

P

i EL Buru. E 1. p ao

(/). Huberus, Epift. modofimemo

gta,) pag. 3,1 4.

(9). A&a Del. ord. v. Nou. 1681.

(f) 4&]

(») Edita mox Franequerae, exftat nunc inter

Orationes XII. Leidae 1740. 8. editas.

() Mess

TünQii

(o) Edita iam. mox primo ipfius anno Difp. de

Defcriptione Luc. II, 2. memorata. defenfa

() && T

publice ab Henzico Bernfau, cl. Collegae no-

(3) C'lï. T

ftri parente,

() AT

XXV

is Craeuio (A)

" fiue priuata, fiue publica, tanto.üudiofordm

apud nobif,

,numero floruiffe. "

fupr. Curiae

Agnonuerunt haec merita ipfius Ill. Proceres,

de eo litter

auclo ei mox an. 1684. falario annuo,, nomine-

oufilio apud

inflitutionum Hifloriae facrae ;; quae Chri/Hano.

orro. al ()

Schotano aliisque olim non absque fingulari ho-ï

inc biennio;

norario publico fuerant ( p ).

tus, feliciter

Sed et crefcentia magis magisque, aduerte-

) furrogatus

runt adeo non tantum Amílelaedamenfes, vt

r Bufcii,

apud.eos effent aliquando, qui de ipfo ad fe

XX, Lan. fe

alliciendo cogitarent (4); fed praecipue Cura-

le Ciceronit

tores Academiae Leidenfis, vt quod primum

mufgue, €

an. 1690 mortuo T/eod. Ryckio, frulira ten-

oque jntet-

tauerant; qua occafione nouum Noflro annui

st, de qo

augmentum acceffit ( ); anno 1693 Profeffio-

vilfeHubero

nem Hiftoriarum , Eloquentiae et linguae Grae-

ra, viditus

cae apud.fe honorificis conditionibus, quan-

)o, omnilus

tisque nunquam.Humanioram Jitterarum Pro«

xrofaffris n

feflorem vocatum antea affirmabant ( ( ),, offer-

rent...

uam, honorifice dimiffus a Frifiis ()

Ve auten. i

adgreflus eft d. VH. Iul, Oratione de Vfu Grae-

) auditority

Is

cae Romanaeque Linguae, Eloquentiae, Hi-

floriae,

5

jt p [2

(f) A8a ll Del. Ord. XXV. O&obr. 1684.

"

ht nunc intet

(q) Mentio. eius, in C. Val Accin&i ad primam

Francii Epiitolam Refponfione, pag. 11.

ejitas.

o Dif d

(r) A&a Del. Ord, XVI. Maii 1690.

ontt. defenfi

(5) Cit. modo fcriptum adu. Francium, pag. 9.

(olegie

(£) A&a Del. Ozd, XXIX. Apr. 1623. ;

XXVI

,Tis (quis

floriae, Antiquitatis, in grauioribus difci'pli-

;

nis (1).

»difinde

Eadem hic, qua Franequerae, aut et rialori

,redis, :

forte, floruit auditorii frequentia. praefertiax

jne quid

lat grati

rarfus, quum Hiftoriam exponeret vniuerfalem;

Hocm

antiquiori etiam recentiorem, et praecipue

Batauam, addens. Cuius quoque publice do-

dixeris de

cendae prouincia ipfi deinceps an. 1701 (x) de-

cifione Di

tione -t

Tnandata eft , cim nouo ftipendii additamento.

fenh verb

De fama eruditionis et meritorum infigniuny

1697 publ

de republica litteraria, in re omnibus: mani-

fefla fatis, nihil opus eft addere. —Laudatores

i fcripxo

et admiratores in Belgio non tantum, fed per

prümum a

ómnes fere Europae eruditae regiones, nactus

100 capt

fere innumeros; quorum cum plurimis litte-

puster f

rarum bhabuit coinmercia.

4

YNtoe fent

Litium támen erüditarum, quarundam etiam

Cl tranin

lürimis Viris doctis conti-

ii plerf

inutilium , quod p

git, non fuit immunis, Nec effe potuiffe, di-

Tat, eyan

cas, fi. verum eft, quod ipfe in Orat. fun.

Pal ad.

Ttte conni

P. 37. 38 fcribit Schultingius : & ita-tuliffe ra-

»tionem ipfius, vt, fi quispiam- aliquid . fcri-

qute (y

5 pfiffet, quod vel communi fludiorum bono,

"s, qui

, vel fuae exiflimationi aduerfari putaret, idquo-

, que fibi negotii datum eífe crederet, vt ca-

()) Co;

5lamum aduerfus iUu'm arripetet ac omnia v.i-

,,tl$

debuij

Ueg

(w) Sic fe habet infcriptio apud Schultingium,

"p

VHH .[(

exftatque inter Orationes XII. Leidae editas.

(X) Soermans Acad. Reg: pag. 79-

& lbii

XXVTI

T öi[cip' i

,tis equisque ageret, quo, rem dilucide ac

»diflincte proponendo, argumentisque adfe-

It etttmiori

,rendis, ac omni modo' vrgendis id efficeret,

praerti

,1ue quis fibi de manibus cum i

xiuerlden;

Pfo collatis pof-

» fet gratulari. ?

Hoc modo natam ipfi primam litem forte

! praecipuc

publice d«

dixeris de Praetorio cum Ampïiff. Hubero oc-

v (r) de

cafione Difputationis, de origine, fignifica-

jfamento.

tione .et. vfu. Praetoris et Praetorii, veroque

fenfu verborum Pauli, Phil. I. 13, im. Iun. an.

ninfignium

xibus mati:

1687 publice defenfae.

Qua in lite, quo iure

Tandatores

in fcripto adu. Francium et alias, Huberum

m, fed pet

primum adgrefforem fibi dicere potuerit, qui

yes, nadus

non captata adeo quam fponte oblata, nec

iinis littee

praeter fpeciem aliquam contemtius habitae

nouae fententiae nuper propofitae Perizonii fa-

cile transmittenda anfa, quod diuerfum ab eo

gdam ettatt

lodis cotti

cum plerisque aliis fentire fe dudum oftende-

mmif]b, di'

rat, examinata fimul noua illa opinione, in

; (rar. 1.

Prael. ad Pand. modefte fatis, et absque vllo

fane conuicio , tuebatur ; fatendum eft, vix li-

1 tnliffe [a

quere. (y). Non incredibile vero, per lites

aïiquid fcri-

alias, quae tunc collegas hic deflinebant (z)

orom bono,

prae-

aret dquo-

lel'C[ ; At c;].-

( Confer di&ta füpra, pag. 455. ef-4;7. Nec

debuiffet itaque et cl. Dukerus in Praef. no-

y: o H

D

p

uae editionis Orig. Babyl. et Aegypt. primae

adgreffionis in Perizonium inuidiam, abfque

Schuïtïnf.!:lum'

vlla reftri&ione, in Huberum deriuare.

eidoe elit

(2) Ibid. p. 454..

XXVIII

praecipuos exflitiffe ad pugnam hanc, quae

Graeci, lo*

nimimm acerbe (4) agitata, fomites.

Legi

alisque cor

poxte(ï de bis , quantum plusv fatis eft , in Disqui-

contümeliol

fitione de Praetorio infra memoranda.

epliolis di

Altera lis, quam aperte Perizomur ipfe

iplorun, a

ampïifr. Hubero iufto animofius mouiffe. vifus

[oun

eft de CXX erroribus in huius Hifloriae Ciui-

(arta 1

lis primo "'omo notandis in. edito fcripto

lcoloGron

VFraneq. 1693 8.. de qua et vifum füpra. — Cui

Perizonii ad

uae rcponcnda cenfuerit Huberus, in Epifh

&t morte f

ad E. Aldrichs ICtum et Gymnafiarcham Emb-

varia eiusde

danuni, in breui quafi tabella, vide apud Cle-

rum loa.

ricum, Bibl, Vniu. T. XXIV, p. 188 et feqq.

vt fit, G

Oppofitus ei mox alius a. Perizonio. Libellus.

deu PlU&Ol

Sed et nata hinc molefta actio iniüriarum apud

Curatores 4

Supr. Frif. Curiam ;. quae translato interea Pe-

Quïnta p

zizonio leidam male ceflit ()..

dnpïex, !

"Tertia ipfi poenitenda contentio fuit an, 1696.

quo hic in

cum. Petro Frazcie.

Orta primumsex priuatis

pofuam,

dicleriis vtrimque temere delatis;. et reprehen-

Atgütmenti.

fione inter alia Franciana carminis cuiusdam

Tus Epifll

Graeci

LP agj

(«) Dicit.Maffonus, in Hift. Crit. de la Rep. des

Proyohit.

Lettres, T. IX. p. 419. vtrumque Perizonii

Alten. d.

fcriptum de Praetorio; violentet adgreffum

Tij d.

fuille Huberum modefte vero defendiffe Pe-

Tus inE

rizoniunm.

Quod nimis a vero alienum effe,

pf

alii4 credo iudicabunt.

Yi

i Verhor

- (9) Aliqua de hac hte per errorem tradita ab T.

T m

B.-Menkenio, refellit cl. Dukerus in modo

memorata Praefatione, pag. *** r.et feq.

(C) Mi[ïc

XXIX

lat ql'(xc

Graeci, Ioannis lenfii a Perizonio adprobati;

(e5,

Leoi

lusque contmuata vVCrO,

pamm mrmnnbus

n anux-

contumehohs partim fmxhs argumenti et füli

d

epriohs alusqne fcrlptls amoebaels quae neutri

2

IPFOI'IIID amicorum antea , PO[[ICF[IHt lHonori

xuiffe v

effe.

oriae Ciui

Quarta lis, an. 1702 et 1703. cum Collega

ito /cripto

Irzcm')o Gronouio , adgreffo fingulari hbro Notam

upra. Cui

Perizonii ad Ael anum, de verbo eimrotyy.eo atf

, in Epil.

et morte Iudae; et Notitia,

ad

qll'-ll]l vocant,

chfun Em

varia eiusdem ad Aelianum: ahorumque AÀucto-

pl Cle-

rum loca. Sed, variis de hisce fatis acerbe,

gg hg

vt fit, reciprocatis fcuptls colophonem tan-

o Libellus

dem auctoritate fua nnpofnerunt contennom

amm apud.

Curatores Academiae ( c ).

intérea Pe-

uinta porro , cum Ludolpbo Kuffero. Eaque

duplex. :

Altera, an. 1713. de Aere graui; de

multafi 1596

quo hic in Diatribe Anti- Gronoumm

Nofler

yex pritatis

poftquam edidiffet eodem anno fuam ciusdei

i FCPIC Ya«

argumenti leremnonem oppoftut ei Kufle-

; Cl 1ch111

rüs Epiftolam , in qua Praefatm, quam V..

Graedt

I. P. nouiffimae Diflertationi fuae de Aere- graii

propofuit, refellitur.

Lugd. Batav. 1713. g.

; i Rep. des

Altera ,

de Verbo Cerno.

De quo : dicta Pe.

ue Perizont

t adomfum

rizonii ad Sanctii Mineruam - pqumm Kuflte«

endllTC Pe«

rus in Epifl. ad ipfum Virum Cl. Libro de vero

Jienunt eliey

vfu Verborum Mediorum apud Graecos edito

Parxs. 1714. 8. adnexa ad exámen reuocaue-

mdlm 2

pI

r M mo

Zi g[füq

(c) Máffon, Hift. Crit. T. IX p

41T.

XXX

tiori. Oram

rat, repofuit ei nofler Refponfionem, : Notis

quartae editionis Sanctii dicti anni , p. 773 - 795:

gu, Or.

infertam. — Sexta denique lis cum Joanne Cle-

cognitioni

cnda; t

rico. Qui, quum in Artis Criticae P. III. Se-

qum vt i

&ione vlt. libere notaífet, quae in Q; Cuttio,

tanquam Hiflorico, defiderari poffe videban-

]s leues in

tur; poft reprehenfionem, iam ante in Notis

tülique li

ad Aelianum, cui aliqua in Praef. ad Albino-

tulife fpo

pugnaiie D

uanum repofita , fingulari fcripto an.1703. edi-

maxii ]u

to Perizonii impetum expertus, flrenue ei,

more fuo, nihil parcens. honori aduerfarii fui,

répafie,

aut aliorum minus recti genii Criticorum quo-

qu fida

1es fibi fi

rumdam, füfe refpondit jn Bibl. Selecta T. III.

luec, hadl

pE 25c.

,non d

Ceterum, quemadmodum Noflec inter pri«

mi ordinis Criticos et Philologos flocuit laude

" iuicepi7

fua, quam perScripta, quae edidit aut ab aliis

,Iemors

edenda reliquit, facile tuebitur apud pofleros;

, Uls in

s Tiseran

fic eam femper. fludii füi tenuit rationem, vt

sficilior

folis emaculandis Auctoribus antiquis, et vera

lectione. conftituenda vnice, non. contentus,

Mden,

porro ad alia maioris momenti , fiue in Hifto-

Scripti, |

ia et Antiquitate. illuflranda ,. fiue in. vera

; «

mente Scriptorum indaganda atque exponenda,

»Quae,. |

diffundere fe, quantum ferebat res, non negli-

sl «

sl etutu

geret. multa quoque ]uce, aut data ita, occa-

fione, aut et alias ex profeffo ,. ipfis Sacris Lit-

»COmmit

teris allata,. De. quo maxime: laudabili fane

» Curi N

. inflituto, ita commendato prius multis adeura-

»X Dract

tiori

XXXI

n : Notig

tiori Grammatico et Critico fludio ,. Schultin-

34005

gius, Or. p. 36.

j Atque haec fcientia rerum

[v lu«

€og

o

nitioni coniuncta, vti omnino laudi eft du-

P. 1. $e.

cenda ; ita e diuerfo ,. i. quis nihil vlterius agat,

. Cuttio,

uam vt in. vocabulis, litterulis, diftinctiuncu-

? videban-

lis leues inuefliget magno conatu deuiationes,

e in Notis

talique aliqua reperta et reftituta, ampla fe re-

d Albino-

tuliffe fpolia, ac. quafi "'roiam aliquam. ex-

93 edie

pugnaffe exiftimet, qualem morbum poft Viri

lirene. &l

maximi Iufli Lipfii hinc. difceffum apud nos

verfoit f

re"gnaffc, animosque nonnullorum. peflifero

'onun quo»

uafi fidere. afflaffe lggimus, illum. fane ego

& T. II

res fibi fuas habere facillime patiar.. . Verum

haec.hactenus." * quae.ideo.a.me praeteriri

r joer pri«

,non debuerunt, quia is, quem laudandum

s fufcepi, talibus quoque artibus magnum et

onit lnde

qut ab ls

,,memorabile nomen adeptus efl, — At ille vbi-

, uis in id intendit animum, vt ea, quae maio.

" Poücros;

ionem, Y

,Tis erant inomenti, ipius opera: c]

, faciliora euaderent.." .

ariora 10

js, et Ya

Idem,. poft, enumerata.: praecipua. Viri cl.

contentus,

Scripta, pag. 4t. de.genio et fumma induflria

«in Bifte

eius: "Atque .haec . Viri fuerunt opera... Ad

g in a

»quae, fi animum aduertamus, atque hoc

cyponeo *

non g

, limul confideremus, id religiofe ab ipfo ob.

, t o

»feruatum fuiffe,. ne- quid ; chartae typisque

,Committeret, nifi quod prius maxima. cum

j SZCH.S Lit'

, cura: examinaffet, perpendiffet, exploraffet ;

ii hvt

Jis adot-

», C praeterea nobis rcpraefentegms, quantum

tiort

»tempo-

XXXII

Patehtau

, temporis Iuuentuti Acadeimicae dócendae m«

Shulingia

^

,pendere'debuerit . fic facillimé' apparcbit,

; vitam egiffe fatis laboriofam atque exercitam."

jat lüprà

alios non |

Quam ob cáuffam vt aétatem agere .co'el'ib'em

hoce Elogä

femper maluiffe creditus fuit, quam, nimium

forte vxorius? aut curis familiae obrutus, a

et Maffo

ftudiis füisabfirahi; fic iufto vehementiori con-

Lipheufes,

delipeation.

tentione, qua adfidue in litteras füas incumbe-

bat, corpori a natura debili ac tenero fiwriando

editspraef

T. L eum

nullo vmquam exercitii genere adhibito fenfim

Tiam Pü['tm

languorem et debilitatem "adtraxit. — Quo fa-

lirperom v

&um, vt per fuprémum décennium cum variis

morbi infultibus conflictato, iisque a fuperi(')'ri

Telama

v Go

autiimno multis modis auctis, adeo laberentur

lcga

ta

L

duo

vires; vt in lethareum multos in dies excur-

n0Ndy l

rentem incidetet; et denique, exhaufto omni

linm (

vitali- fucco, non fine proditis indiciis animi

Chrifliani ad morter pr:

aeparati, exfpiraret,

d. VI. Aprilis: an, 1715.

Aetatis fuae LXIV.

()Su.

Pofïqu:un apud Frifios annos XII. Leidae XXIL.

l]iO, de

muueré fuo functus füerat: llic quo

f

n &t

"

3138

an. 1689 lic 1707. Rectura Academiae (

ftentis

Franeqüerae item iu colleg'iumal-iquando Pres-

Ediïinni

byteri ecclefiaftici adlectus; cuius ipfe memi«

üdits:

fillm e&

nit in Praef. Disquis: de' Praetorio.- eoque

(f ) Schulr

nomine ar, X691. Dgptxtatus Syn'odi;, vt àliunde

lirum

con(lat.

1"» j

tuml £

Paren-

Àj

i*std

(4) Alb. Acad. Franeq. et Schult. or. p.—n,x.

XXXITI

südhe ine

* Parentauit. ei'Oratione funebri^ Antonius

appatet

Schultingius , ICtus et Anteceffor ," plus femel

xXertitam."

iam füprá laudatus.: quique nobis,

vti liquet,

: cooerm

alios non fuiffe fontes ,

praecipuus. per omne

hocce Elogium habendus eft auctor.

E

., firiunt

u0,

brütos, a

et Maffonus in Hiflor. Critic.

'T- IX et Erüditi

ntior] cOn»

Lipfienfes, an;

1716. et F. G. Weflhouius, in

incimbee

delineatione Orationibus XII, ari. 1740. iunctim

ftuniando

editis praefixa,, et Nic

gronius denique, Memoir.

jto feufim

T. L. cum reliquis, quos fequitür, füa maxi.

Quo fi

niam partem, fed adinixtis improuide nonnul.

cüm vatiis

lis parum vetis (e), haufiffe cenfendi funt.

T'eftamento, quo heredem Ícripfit Fratreri

] fupcriori

Vabereiitor

vnicum. Gerbardum Perizonium , praeter. alia

ies excit-

legata ,.duo maxime conflituit promouendo bo-

n0 Reip. litterariae ( f^).

Alterum , * XX. mil-

yfig omni

»!

CCE

icis a

H

ium Horenomn?, [ quorum redita

exfprratet,

, anhul

ue LXIV.

(c) Sunt eiusmodi, quae n Toli. Burch. Menke.

jbelll

ni

nio, de Charlataneria eruditorum, Nicero-

j qioqte

er Maffano, notat, iuftisque eX docu-

yie (4)

mentis refellit cl. Dukerus in Praef; fecundae

editioni . Orig. Babyl. et Aegypt. Perizonii

and() Piew

addita; legendaillic. neque enim operae pre-

o

tium eft hic pluribus attingere.

j. du

(f£). Schult. Or. p. 46 et 47.. Apographum ta-

.bularum teftamenti huius feruatur, vti Léi.

«t nee

dae, fic in Academia quoque nofítra; infet-

tum, fa&a praele&ione in Senatu, Codici

Patot

. Apographorum, d. XXIV. Sepr. 1715.

[*

" P.4-Il

XXXIV

f

,,aunui ftudiofo alicui cederent, ad VII. vsque

Difir

,annos; cui ftudendi ordinem, rationem,

jn

is,

ii

»quantum parti cuilibet impenderet tempor

, aliaque diligenter et accurate praefcripfit. reli-

dnit

ris praccipui preti, qui-

r

,qua inlibros, maio

»que a priuatis non

facile comparantur, im-

D7

b pendi praecepit.

Alterum, valoris fane in-

ifj

»gentis, librorum calamo exaratorum, vel

t

,,annotationes manufcriptas habentium , ac qua-

u

,,rundam veterum editionum (4)."

(

ScniPTA cius, praeter eriflicorum non-

Difr

nulla, quae cum tacta fapra hic repetere opus

non eft, haec funt:

»ï!

Differtationum Triars de conflitutione diui-

dif

na Deutr. XXV. $, de Lege Voconia , et

li

il

de variir. antiquorum Nummis. Dauen-

iriae 1679.

8.

[

ií

Augufiea. ovbis terrarum De-

i Differtatio de

Jcriptione ,

et 1. Lucae II. z.. Ventilata

D

!d

rimum Franeq. vt v

ifum fupra. Adái-

hl

24 deinceps Difquifitioni de. Practorío,

!

quibusdam acceffionibur auca. — Franeq.

PH

1620. 9. dtevumque edita poftea.

Differ-

[

la

(£

) Indiculum librorum horum vide in Catal.

Bibliothecae Leidenfis. edit 1716 pag. 492»

[77

494. Praefixis quoque

XII Orationibus Pe-

Seruantur in Bi-

L

rizonianis an. 1740 editis.

bliotheca illa fipgulari theca,

cui praefixa etfi-

gies eius.,

XXXV

VII. vque

Diferiatio- biflorica de duobus maxime. in-

Tationem,

fgnibus. Flori . locir. difputata Franeq.

16$4. . 4.

| tcïnporis,

iplt, rl

Animaduerfrones Hiflovicae. Amfl.iég. g.

reüi, qu

Franc. Santlii Minerua f de. cauffis L. La-

ontut, 1«

tinae Commeutarius , cum Notis. Franeq.

s fane it-

16$7. 8.. lterum, ibid. 1603, 8.... Ter-

mm, vel

tium, Amfl. v1o2.

Q

o*

Quartum , ibid.

J

n, acqllä-

1714. 8... Notir quam plurimum. auctis.

(Non. edit. Amflel. 1754.. 8

orum nort«

Difertatio philol. de Origine, frgnificatione

peere ops

et vfu vocum Praetoris et Praetorii , ve-

voque fenfu verborum D. Paul. Phil. I 15.

ii d

difputata Franeq. m. Iun. 16$7.. 4

foconid , &

Dif. pbilol. de: Praetorio/ Caefarum | eius-

z Dau

que Praefecto difputata ibid. m. . Febr.

1688. . 4.

enanim De-

, VW[[]JM

Dirquifitio de Praetorio, etc. cum ampl. Hu-

t Aii-

bero Pyaneq. i690.. 8..— Praeter repetitas

Dradtarib

praecedentes Differtationes duas , et Vlv.

M

Huberi Comment, tit. ff. de- off. Pragf.

Praetorio , priori oppofitum ; exbibetur

(ll. D,]g)

bic particulatim Huberi de Praetorio li-

ber fngularis, cum Perizonii ad fngula

ide in CQIQL

efur Capita Refponffonibus.

Accedit Diff.

j p n

de Defcriptione orbis terrarum, modo

,tjonioUs t

yOVOY 41 d.

qantur n

gnein t

k

Dif.

i XXXVI

0. n

Diff. philol.- de. Cenforibur populi Romani.

Lugd. Batav. 1697« 4

vindi

ii

Cl. Acliani Varia Hifloria, cum Notir, cum

hu ni

"aliorum , tum fuis, Lugd. Batav. rot.

Bata

TILOPoL-$8.

Altera. editio , emendatior,

hii

euraute et'fuas. Adnotationer adiiciente

(urti

4br. Grononio. vz'bid.— TM

Turum |

Dz]?rmtio de Morte ludae, et w;räo Az-

lu

cryyeoOoy in qua explicantur et concilian-

Wu.

u loca Matb. XXVII, g. et. Actor. L. 18,

ac vindicantur , quae ad Aeliant V'ar.

Prafat

Hiflor. Q. $. erant notata. Lugd. Batav.

tdit,

Up2,

8

Oi'igüm

Refponfto. ad nuperaiü Nozit.iam-'de variis

i ]

- Aeliani ^ aliorumque Aucforum . Locis.

i?

lbid. 1703.

8

hi |

Pfï;l.'

Refponfia IT, :ad Notitiam fcaundam de Lucae

A L. ig.icet variir deliani aliorumque

Hj

HW

Autlorum locis, Ibid.vyo3.: 8. .. Pertinent

Hiy,

dhagc: tria feripta ad litem cum lac. Gro-

An,fr

nouio , fupra tactam.

II y

Difcrtatia de Hifforia B&llz' Tyoiani , quae

Difiry

Dyétyor Cretenfis nomen praefert, Graeca ;

et eius interprete Latino ,. feptimo. prae-

1?.1 E;

fixa. editioni Dylyor,. et Dawtirin;fy-

Faj

iliij

gii, Amfl. Y7o2.

4-

Q. Cur-

XXXVIE

j Jenaur.

Q. Curtius Rüfur in integrum voflitutur, et

vindicatur per modum fpoczmmn 4C U4-

V, CUM

Yif accufatmm[;ur et ZWZWlOdlCd ac: acer-

9. 100

ba nimis criff V.C. Ioannes Clevici, Lugd.

pl

n

din

Batav.1703, 9. De bac lite item /upra.

niiciente

Inferta. pleraque. buius. Libri /un loczr

Curtii Snakenburgiani.

Lbn*7 R/l

Rerum per Europam faeculo XVI. maxime

.

geflarum . Commentarii Hiftorici.

Ibid

1

£0th ilian

-B

8.

n [ Ij

jan- Va

Pracfatia ad Pcmuzz Rat:an. Tmzparum, ex

f[l B!If(h.

edit. an. i710.

8.

Owgmer Babylanzczzc et Jeg ptiacae To-

dr varilt

mir Il Ibid. rzu.

8. Editio fecunda ;

m - Lids

cui Pracfationem , et alia quaedam , qua-

ler funt Notae nonnullae pro defenftone

Perizonii contra. Guil Iamc»/bnum et

m d lt

Hadr. Relandum , a4. Babylonica , et cl.

ghormae

Hieron. Alpheni DW' de Annir Indicum,

Jurtincnt

Hebr. Acgyptzaczf praefixa, addidit Car.

la, Go*

Andr. Dukerus. Trai. ad Rbenum i736. 8.

AI. Voll..

l'N

qwæ

Differtatio de Aeve graui, vt et Re/ponf o

1. (ratit s

ad Fpiflolas Amdr. Morellii,

de' variir

jmo. fr?*

Familiarum Rom. Aummz;, ex Vrfino et

ii D)

aliit Lugd. Batav. ii5

. ür-

€3

Differ-

XXXVIII

d Fi

Differtationer duae de Rep. Romana. an-

yum prior eff de primis gentium antiqua-

um

vum Regibne; altera, de Hifloria Ro-

dicir

muli et Romanae Vrbir originc.

Exflant

fitgl

ia

in f ylloge Differtationum antea dudum edi-

iij

tarum, quae prodiit Lugd. Bat.1740.. 8.

Hf

Quarum Differtationum tres priores fa-

ciunt Triada illam, quam fcriptum fuum

fri?,

omniuim primum efle Perizonius voluit,

milit

Pati

cui, ex editione Halenfe an. 1722. prae-

[17//5

fixa hic legitur Praefatiuncula Heineccii.

Quarta eft,. de Auguflea O. T. defcri-

Iul

ptione.

Quinta,.de Aere Graui, et Num-

u fi

mis confularibus ad Andr. Morellum.

Fung

Sexta denique et feptima, duae illae quas

AE

dixi. Quae vero vnde hauflae fint, aut

UT

quo tempore prius edimg, mihi non con-

flat. neque Vsquam in catalogis operum

Sunt et

Noflri, apud Maffonum, Niceronium,

Torins,

aut Lipfienfes, mentionem earum inue-

in prii,

nio.

àut Pibligr

Orationtr addo, diuerfis temporibus habi-

quiys,

tas, editasque.

Et iunctim, numero

duodenario,

curante Guil Weffbouio,

Aitge [

Gymnafiarclia Bommelienfi. Lugd. Batav.

7777

1740. $.

Sunt autem hae: De Ciceronis

ï!äeca

eruditione et. induflria ;

z';zaz.lguralz'r

tiong

Franeq, 1682.

De vfu Graecae. Roma-

Lfl'dg

naeque Linguae , inaug. Leidenfir, i603.

de

XXXIX

M.

Mf

de Fide Hifforiarum , contra Pyrrbonir-

(7] afm'gua-

snum Hifloricum. Lugd. Batav. v702.

De

lifarin -

doctrinae fludiis nuper cultir , mumc vero

. Efnt

neglectir. Ibid. vjog. — De Origine et Na-

vdudum d-

ura EInperii, imprimir Regii. Franeq.

31 74n. $.

16$9. De primir noui contra Gallor ct

priores fi.

Hifpanos Belli acfliuic, eorumque Victo-

víi.

De Aetbere Britannis et Batauis

iptum fnm

ynus voluit

enilitante ammno 170$.

De fada muper

N22 PI'ZC-

Pace 1697.

Cobortatio ad faciendam Pa-

la Heineccil

Cem.

Panegyricus. cum. Ser.. Brittann.

) T. dferi

Rex Wilb. Arauf. et Regina María Stuar-

ta folenniter. coronaretur. Fräneq. 16$9.

aj etNum-

. Morellum.

Funebrir, Mariae Bhittanorum | Regi-

ye ile qui

nae. 1695.

Funcbrir de vita et morte cl.

ne fint, aut

Abrab. Grauii Franeq. 1683.

jhi non corl

Sunt etiam quaedam pofthuma, ex iis, quae

logis operum

Niceroniut,

moriens, aut amicis, Carolo Andreae Dukero

eürum inute

in primis, et cognato fuoIo. Cunrado Rungio,

aut Pibliothecae publicae Leidenfi reliquit, in

quibus,

yribus babi-

m, numeo

]. Waf

Notae et Obfzruationer. perpetuae ad. Vale-

rium Maximum , quibur , ex dicla biblio-

[agd tv

ibeca. petitir, fuam buiur Auctorir edi-

JeGicrroni

iionem ornauit Abrabamur | Torrenius.

iuaugira

aiac Ro

Leidae i726. — 4.

infr, 108

j

C 4

Con-

XL

Caäiea?ume- ad multa Flori loca,- quas ex

litic

Jchedis . Perizonii. fubminiffratis a lo.

Frat

thit

Conr. Rungio f[nae Aucloris iflius editioni

inferuit cl, Dukerurs . vna cum nounullis

Bat

ad A4mpelium. ab eodeq. notatis. . Lugd.

Epi]?ola

Batav. 1722. 8.. et 1744. II. Voll. g.

j

| *

Jmmmta ad Pomponium Melam. . Et qui-

17

dem, ad XVL. tantum capita Libri 1,

re)

Exfiant im Mifcell. Obferv. Criticis Am-

ii

du

Jfelaedami editir, Vol. VII. pag. 417 - 46o.

Vol. VHI. pag. 97 140. et pag..201 - 239.

tislm

eum prazfixa .epiflola cl. Dukeri ad Or-

quib

uilium; qua. rationem reddit , cur com-

mell

mendatam fibi a Perizonio, paucis ante

türae

bebdomadibur , editionem eorum cum ipfo

typis

Inde vero

Mela , non potuerit. exfequi,

Yei

repetita inferuit baec alteri Auctoris bu-

Tent

iur editioni fuae Abrabamus Gronouius.

mi

Lugd. Bat. 1748 8.

Per

.-EP

iflolae . quoque. Perizonii et. Nic. Hkin/z'i

fcn'f

mutuae exilant in Sylloge Bur. T. IV.

Tati

P. 734-829. in quibus multa interioris

tuler

litterarum humaniorum.

"Epiffola item de iure Suppliciórum apud. In-

Iroy

dacos tempore Chrifli , ad 1. Iob, XIIX. 51

ytü fs

f

inferta. Mufaeo Brem, Vol. II. P. I,

&l cur hi

Epzfolae duae s- de zeflimonio. Flauii lofephbi

de lefu Chriflo et lacobo minore. . Et,. de

cum Ifrac-

| Chronologia 4yo annorum Tudi.

liticorum,

XLI

A. QUE CX

liticorum, de. qua. Adfor,. XIILA20.. ad

ii q .

Franc. Fabricium buius CIJI "Iflologiae Noa-

jus editioni

chicae et Abrabamicae adietlae.

Lugd.

4 tl

Bat. 1721, 4

at 1ugd.

[

/

Epiflola, de vitibur quiburdam Iurummndz

[/

ll.g.

praefixa lufti Chrifloph. Ditbmari Coms

, t qui-

mentario, ad Maim. conflHitutioner de Iu-

u Liri 1,

veiurando ibid. 1706.

4

vritiair d«

ZAnnotationes demquc in Sttdmnzu/z, 4 quos

dam. Gbr. Phil. Koelluero editae ; Vra-

f 4]- M.

tislauiae 1725. .. fed non nili tironibus

f -j

eri d r-

quibus procul dubio quondam fcholis do-

, (f COHHI«

meflicis inferuierant , alicui forte. vfui fu.

p/znm (nie

turae , modo adcuratxus fmiRntdcfcuptac

77 1pfa

typis. cetera ;nullo modo dignae, quae

Tuds vert

Perizoniano nomine in pubhuun Proch-

Autlorir i

rent

vt. tmerito. notant Llphenfes

: Crromottt.

1726 p.21T.

Qüorum. ex Actis additur

Perizonii Elogium et ex alio quodam

Nir. Hr'lll/!'l

fCHPtO Germamco Inllüllb commemo«

Pur. T W

ratio litis cum anmo et fcriptorum vi«

terioris

rulentorum illa occafione.editorum.

Ivp1ciA eruditorum de Viro, adeo Scri-

m d ""

Ptlb fuis al usquc meritis, omnibus noto, non

j X g

eít cur hic follicite conquita addam,

[

l

yi If

k

771

ARGV-

liticon

e5

MENT.A

EM

,

T

MaU M:

auotandas.

fio emenda

alius ertot

CAFVT !

füles a Gra

us Maxi

mnes erroribus obrnoxii, qui proinde co-

miter ferendi.

tito tanqu

Hiftorici perluftrare fo-

prioretiam

lebant regiones illas, quarum Hiflo-

riam erant fcripturi. Errores, fi qui forte erant

Polybius o

commiffi, etiam poft editionem cx libris fuis

heminm,

Veteres faepe tolli curabant. Exeimplis id ex

Graecorum Hiftoricorum

Cicerone probatur.

fides crebro accufata. Plutarchi libellus 7rOLeeLA-

AdMoy Opyecdy oj éoyueiuoy cius eft. notae,

iius b

quia ex Graecis res Italicas tradit. Romanorum

omifi

quoque Veteres ab ipfis Veteribus. infimulati

dny, qi

errorum.

Vopifcus expofitus. —Liuius 38. 1r.

lts tri

dichu,

et Polyb. in Exc, Legg. notantur t illuflran-

tur, qui per errorem T. Qlin&io collegam

fui femp

dedere Cu. Domitium.

Mureti lapfus.

Con-

apud L

fulum paria confufa. Sinnii Capitonis hallu-

busi mil

cinatio, tum Ampelii, et Scholiaflis Perfii.

Tüm fent

Atilii co-

Diclator nogn creabatur a populo.

üm aR

o

o

nomen Sezrramerum accepere non a ferendo

h, Y

vt veteres cenfüere, nec a Sarra wt Ant.

idator

Auguflinus, fed a Sarano oppido Italiae. Eo-

Tüf, et

gul

rüm primus non fuit M. Re

o

i a Poenis capti

Sli(lins

Filius, fed alius;ei aetate aequalis C.. Atilius.

Tuntur,

Silius Italicus cognomina pofterioris aetatis poe-

Vodti

unicl me-

ticgu li?emia adhibuit "adures belli P

p'atu,

nmorandas.

D

E

XLHI

V- M.

morandas) Atiliorum feric-S. Cicero pro Sex-

tio emendatur et expl. Calata comitia. Polybii

alius error notatur,

Idem emendatur.

Con-

fales a Graecis appellantur etiam egozzsryoi.. Fa-

bius Maximus cognomen hoc auitum fuo me-

proinde co-

Scipio Afric.

rhuflrare fo-

rito tanquam nouum accepit.

w Hifto-

prioretiam Magnur appellatus. In his defenfus

forte etant

Polybius contra Sigonium, Valefium, et Span-

hemium.,

Polyaenus notatur.

x libris fs

mpli ia

iltoricorum

CAPVT II.

lls agh-

s elt notat,

icius biennii Confules in fuis Annalibus

r

omifit.

onanorun

'Tribunus mil. conf. pot. addit

dnfmulati

duos, qui eo anno ab aliis Cenfores fuiffe re-

juius 48 Il

&ius traduntur. Eiusdem vulgata lectio vin-

et ilufrane

dicatur.

M. Furius Camillus primus et folus

fui temporis habuit hoc cognomen. Septies

o colegam

fu. Con«

apud Liuium "Fribunus mil. memoratur.. 'Tri-

ipuis hallt«

buni mil. octo quibufdam aünis ex nonnullo-

hls Perfi.

rum fententia vere fuerunt, quod male nega-

tum a Ruperto. Pomponius ICtus émenda-

Atl co-

tur. Fafti Capitolini notantur. C. Seruilius

T fermdv

4 vt At

Dictator et M. Seruilius Geminus fratres fue-

runt, et vterque Gemini cogriomen habuit.

uj Bo

Poenis ciptt

Salluflius, Plutarchus et Dionyfius Halic. no-

tantur.

Appiani duplex error et ex eo Toh.

C. Adlint

Vorftii. — Africanus poflerior a prioris filioado-

aetatis poe*

ptatus. APPi*allüS cmcndatur.

Ex eo argui-

Punici n*

!

tür

moranóas

XLIV

li dinerlos

tur Velleius, "Tib. Cánutius. non fuit 'Tribus

lios; et co

nus pl tempore profcriptionis , nec in ea

doram hoi

periit, fed Saluius "Trib.. Afconius Ped; no-

tatur et émendatur.

Dolabellae aecufati

al-

Toh. Vordi

tet a Scauro, álter a Caefare, diüerfo euentu.

error o Á

ludicium in arbitrio non erat poena reorum,

r Frincq

^

fed tantum damnatio ex Leo

Fo]

$, qua accufa-

luit, - Cice

tàtüt.

bantür rei.

P. Rutilius innocens ab Equiti-

bus damnatus, -Légatüs, noón Quaeflor fuit

Va-

Mucii.

Pomponii ICti' hallacinationes.

lerii Max. et Plinii error.

'Tuberonum nulli

! Carbo

Ammianus

-7 Aeinef

libera Rep. fuerunt Confüles.

Max. notaty

Marc. CXPUGMUF. - Hoc cognomentum pro hu-

iusce rei; vel hinc. formatum.

Phaedrus es

C. Carbo. f

[

mendatur. Hyginus vindicatur.

Tiuius corri-

Covíilis

A

gitur, : Valerius. Max. afferitur

et e,xplicatur.

t MM

Cognomen et . cognomentnm. proprie non. inve-

Matii v

fed..nouam

teratum iam. familiae. nomen ,

C. Marii m

n leAaciv: denotat.

Q. .Labienus non Partbi-

fii Cufpin,

eus funpliciter eft. cognominatus , fed. Parz/i-

il adopriu

lia Caef

ci Imperatorir titulum: fuis nominibus addidit.

Pomponius IC. expli-catur.' ^ P. Sempr. Sophus.

UOTeS. gen

Sex. Aelius.Pactus. cogn. Catus. — Flori lapfus

Vatto ekpli.

aliquot, vt et Iuflini, ab ipfo fuo "lrogo

emendhtur

per incuriam recedentis.

Galli in Afia pri-

ttüels.

um faperati funt non a Rege Bithyniae; nec

029'3A$nj. ,

ab Eumene, cuius nominis nullus , Bithyniae

gmm] $ &C

Rex fuit, fed ab Attalo. Rege. Pergami,

fitim yey

Frontinus emendatur et notatur. . Hanniba-

les

.lmPWbänn

XLV

les diuerfos: confundit,.

vt. Valerius: Max. Fa-

fit Triy

Ka

bios; et contra. vnius Lenoms duo. facta. pro

ts P« o«

duorum hominum diuerforum. rebus obtrudit.

dtctht- al

Ioh. Vorílii error

Metelli Scipionis foedus

erlg euentu.

error in fuis maioribus. Papirii patricii

Eo-

13 reorum,

rum princeps ille,. qui leges regias corpo-

fuxt

Cicero notatur.

(]!"! QCCUId«

Pompmm ICtus ten.

ib Equit«

tatur.

l ]b[LOL "I

CAPVT, II

[ ong, Va.

'Onum mudl

Carbo a Damafippo occifus.

Error

£

Reinefii.

Carbonum familia.

alerius

JAunmianus

hi

Max. notatur

Velleius. et Cicero- illuflrrantur,

lil PTO

NU

C. Carbo. frater patruelis. Cn. Carbonis.| ter

haednus €e

us Cotti»

Confulis. - Sieonii peccatum. | Florus illuftra-

tur.

M. Marius Gratidianus adoptatis a.. C.

ep catur

Marii maioris: fratre,

: pon 1nve»

et: ita [frater- patruelis

C.. Marii minoris.:

Plinius: et Fa-

d nouam

Applanus

fti. Cufpin. notantur.

C. Marius minor non

non Ju li-

fuit adoptiuus maioris- filius, fed- naturalis. ex

l(d P(Z?l

Iulia. Caefaris amita

P. Clodius tres. habuit

hus d di

fovores . eerimanas

Cicero

Plutarchus

et

p Sophos

ol ïXP [

Varro: explicantur et conciliantur; ifle etiaui

emendatur.

.Eratrer:et Sororer vocantur etiam

1110 FFOOO

pwtruelcs, non item apud Graecos xäeAqDa; et

n Afa pr*

adeNQq.

: And. Schotti: hallucinatio.

Tertia,

hvniac; 1*

Quarta;, &c. mulierum nomina habebant :na«

s Jitymet

et mulieribus

furam verorum P["!GIIOD]IHU m,

PC[G ïlm»

]u mxb&

lmponebantm etiam. fme refpe&u Ordinis,

8

aeque

XLVI

aeque ac Viris Quintur, Sextur, Decimur. No-

feeti in fr

Tünt.

Pau

men commune feu 9

5

entis feu. familiae faepe

Mar.. Afri

vni ex fratribus vel fororibus praecipue tri-

buitur.

Áfritani no

Augufli foror, Marcello ct dein

Antonio nupta, fuit Octauia minor, et ea-

fu. Aator

Tom. Juluty

dem, qua ipfe, matre nata, Notatus ea in

re error Plutarchi, Ant. Auguflini, Lipfii,

neris proge

Tnutiuae

aliorumque, fed' inprimis '(Iriftani. M. Le-

Nommi. À

pidi Triumuiri frater proferiptus fuit L. Pau-

lus, Conful ante bellum ciu. Caefaris non au-

cntur,.

tem Paulus Lepidus. — Dio explicatur, et con-

dinm. deno!

fidius ex eo Conful ab Onufrio, - explodi-

JYulh piri

tur.

Adoptare non folebant alios, qui ipfi

termo fempe

emendatur,

filium haberent. Nomen fuum in prouecta

aetate mutantes faepe tamen a Scriptoribus pri-

ore adhuc nomine appellantur. Pau/us pro

praenominc vfurpatum. Cognominis per ad-

crïptores

optionem in praenomen mutati exemplum

qd t

jum ante -

nullum. Cognomen vltimum folet a Scripto-

ribus 'T'ulliani aeui praeponi ve] priori cogno-

d exempli

mini, vel nomini gentilitio, fi praenomen

3b isdem ]

omittitur.

Germanici Caefaris vtra nomina.

Totinciart

M. Antonii libeti.

Velleius vindicatus.

'Se-

ioia, [

et Suetonius,

L. Paulus

neca expofitus,

ts il

profcriptus. ab Auguflo, concedente fratre.

quáft nond

Cicero explicatur, vt et Dio, qui tamen

C0 itetoto.

etiamerrorisarguitur. Fratres diuerfis cogno-

Ài et Cj

minibus appellati.

Ratio nominum in gente

Oteiams

Aemilia. Cognomina jam —dudum obliterata

repeti

XLVI1

Dicinur. No.

repeti in fuis gentibus Augufleo aeuo coepe-

runt.

Paulus Fab. Maximus,. et Q. Fab.

amiliae liepe

Max. Africanus fratres, . et' vnde Pauli et

Draecipue tri

vllo «t dein

Afrz'cam' nomina habeant.

Suetonius defendi-

tur.

tinor, et ea-

Antonius filios alterum Zmzullum, alte-

Totatus e1 i

rum Jujum :vocauit a paterni et materni ge-

[lini, Liyfi,

neris progenitoribus. Antullus nomen eft de-

n. M le

yninutiuae

formae , ab ntone formatum.

foit L, Poo-

Nummi Aemiliae et Scriboniae gentis expli-

Concordia Dea ad Fratrum concor-

liris non at-

cantur.

atür, et COl«

diam denotandam adhibita. — Raeuardi error,

Ancus Marcus ab auo ma-

io, eglodi-

Nullo patre nati.

terno femper defcribitur. — Liuius notabili loco

os, qu ipí

emendatur.

i proueöh

iptordus yri

CAPVT IV..

Baulu pro

minis pet at*

Sc

riptores facpe,aliquid fuo loco praetereunt,

quod tamen poflea per occafionem tanquam.

ü exemplum

jam ante traditum verbo memorant.

Multis

jet a Scripte-

id exemplis ex Liuio probatur. Vrbes eaedem

riori copllo-

ab iisdem hoflibus diuerfis temporibus captae;

[ prietiomet

víra nomina,

Prouinciarum permutationeä deprehenfae ex ipía

Hiftoria, fed non expreffae a Liuio. Emen-

dicatus.

e

datus ille Auctor. illuflri loco.

Res eadem,

L. Puds

quafi nondum tradita , iisdem verbis alio lo-

Jdente fs

uj tomen

co iterata. Liuius, Appianus, tum Epitome

!

Liuii et Cicero córrecli, —Caecilius Baffus fuit

vuerfis cogno

Pompeianarum partium,

um in g

«

um obliterta

CAPVT

repetl

XLVIHI

CAPVT. V.

(netos, H

E

iterarum . vfüs antiquis. temporibus rariffi-

man, u

mtus.

bet Hiftor

Clauis in pariéete templorum. fixis

pnbhce olim annos numerare folebant: eaque

]hs adilter

res etiom. deinceps in víu manfit apud rufli-

bus: fuae far

cos. : Petronius vindicatus et expohtm. :Com-

et Orofus

muma etiam. omnaium bcuptomm errata in

tis Hilocici

Hiftoriis nhqmn'io occurrunt

In authmfh-

adulantur ]

mis Hifforiis multa fabulis et. miraculis fimi-

]eius Paterci

lia, quae neque ipfi Veteres credidere.

Elo-

fed bis tant

rus' vindicatus.

Fabiorum- ad Cremeram 'cae-

Aemilie ex

forum vera haüd daubie- hifloria

Fuerunt

idoriáe; n

5$c6. numero, fed hi non omnes patricii Fa-

haen ffime ;

bll verum immaxiina PalS CllCI]t(,S eorum.

Fe-

phOS Supl

Hne explicatus.

'Patuclorum CX]O'UUS nume.s

T uumþhus

rus Tarqmmo Snp regnante. lemudo lacpe

Gatae Vamen

'Tribis vrbis; Rom.

accipit nomen ducis -fui.

CT notatus

familiis denoininatae

Ciceto cmendatur et

vode 1os

]lluftratur.

Fabii ex nallomunicipio fuere

Inumr) lan

orti, fed ex ipfo illo- loco

vbi condita Vrbs

[éto non e

Roma.

Fuluii fuere '"ufculáni, non Tibur-

"Afïntu tui

tes orlgme.

Ciccro denüo expofitus. — Fuluii

e

OftQ

et Fabii nomina faepe inter fe permutata.. Va-

b€1n0 Tapna

lerii.Probi Notae, tum Ampehus et Plutarchus

debelhi

emendqu.

Pt pro

CAPVT VA.

Wetdatur

Adtur. non

C

antica apud annquhmos popnlos vfnm

"t Sm

Hifloriarum praebuere , apud Hebraeos,

CIeDàt. tun

*

Graecos

XLIX

Graecos,: Hifpanos, Gallos, Germanos, .Ro-

tibus ratil

j1nanos.

Funebribus laudationibus multum:de-

plotum. fixis

bet Hifloria Rom. -

Saepe tamen etiani per

bant: eaque

illas adulterata eft. Hifloricorum fides in re-

apid tulie

bus.fuae familiae et. patriae fufpecta. Florus

fitus, - Cóme

et Orofius defenfi j [et notati. — Valerii Antia-

H emata m

tis: Hiflorici aetas et fides.,

Scmptores faepe

1 antiquil

adulantur Illuftribus Viris, et praecipue Vel-

taeulis fimie

leius Paterculus.

L. Aemilius Paulus: non ter,

idere... Hlo-

fed bis tantum triumphauit

Nummi gentis

ieram 'cac

Aemiliae explicantur. Tlopaea in iis fignum

v

]

Fueront

victoriáe; non tl'llllnphl.

i Capltohm di«

pattici I

hgenu[ïïme nofatos habent

[*

gulorum trium-

j fe

phos.

Supphcatlones non femper fcquebatur

Juus. nune

Triumphus,

Suppllcatxones vix.negatae, ne-

titudo faqpe

catae tamen etiam aliis

quam Albutio. . Ci-

vitis Non.

ceronotatus, "l'riumphus faeplüïme negabatur ;

mendatur c

vnde mos triumphandi in monte. Albano.

cipio - iuete

T numphantes debebant olim rem gefflfre im-

vondita V

perio non extraordinario ,. fed accepto in Ma-

noi Tibut-

gxfïmtu : tum fuis aufplcus et in faa prouin-

us Fl

cia:

porro ita,

vt nullam antea in eodem

yutota. Vee

bello magnam 'cladem fuerit paffus; denlque

Plotarchts

debellaffe;: prouinciam pacaffes et fines. im-

perii pxotuhiïä. Valerii Max. error. Liuius e-

mendatur.

Prorogare de. duratione temporis

dicitur

non extenfione loci

Facilior tandeim

ulos vum

fuit Senatus in "'riumpho concedendo ; fme

j Hebraes

cxebat tunc 5000- hoflium. vno Proelxo occi-

Graetos

diffe.

L

diffe

1 Hinc factum, vt in, defuetudinem vene-

a"iqnando e

rit triumphus in monte Albano, vt et Ouatio.

nuntur, Flo

ia tantum

Negatus tamen et tunc aliquando triumphus;

qumdum i

Nec. agebatur de bello ciuili.

Interufeniebant

quam quie.

faepe etiam caufae, per quas peraginon Pofïet.

t Va

CAPVT . VIL.

aaniptaris.

'polia- victis. hoflibus folebant detrahi, et

lis verba &

lioram diuer

hincfpoliare hoftem, defignat faepe eius cae-

dem,

A victoribus folebant oflentari, circum-

gllit et dl

ferri, vel certis locis figi,

Scutum in proe-

Cof[o, &M

lio. perdidiílz,

t in fuga abieciffe turpiffi-

Ptrchus e

"

mum fuit apud

mnes populos. Spolia , feu

Ma; notatyr

arma,. vel Scuta victores poft proelium legere

picio gerit :

Íolebant, vel, fi vota alicui Deo, in cumu-

ttibiur. al

lum coniecla incendere. . "Tropaea quoque iis

100 habuere

ornabant, tum triumphoS, aedes facras, por-

felintur f

Mit-

ticus , deniquc et priuatorum domus,

tentatur,

B

N

ebant ea etiam ad Amicos et Socios,

. Diis

2 a,

vero confecrata, fi tra&tu temporis effent con-

Totqutus,

fumta, non licebat ea renouate. — Opima fpo-

M Craffs

lia non ab opere, fed ope dicàa.

Qpir.in

;f)" 71'?'!7.&; [

fingulari fïguifïcat abundantiam omnium re-

ts vindi

rüm, et maxime terrae fructaum , dein etiam

lii tentatu

diuitias et potentiam, ficuti opar im plurali

fentafus, Y

etiam auxilium notat. — Opzgusr pro luculento

9 potefiter

et amplo.

Opima abfol. pro opimis fpoliis.

il

d

Eeretrius lupiter a feretro appcllatur—. Minu-

cius F. tentatur.

V Wucis di

Opima fpolia laxiore fcuf-u

ali-

F65 faggifo

"Lt

hdinem vene-

aliquahdo etiam pro luculentis quibuslibet po-

vt et Ouatio.

nuntur. Florus explicatur. Spolia propie opima

0 ttiumphus j

tria tantum a Rorhanis capta.

Spolia op. fe:

nterueniebant

cundum vulgarem fententiam non alia funt,

inan palet,

quam quae Dux Ror. Duci hoflium detraxes

rit.

Varro contra flatuit effe etiarn ea, quae

manipularis duci hoflium detraxerit.

Liuii de

his verba examinantur.

detrhi, d

Numae Lex de fpo:

fisgeciscie

liorum diuerfis generibusloquitur. Error Vir-

nlari, ciutme

gilii et aliorum,' qui de trinis a. Romtilo,

itum in prot«

Coffo, ct Marcello captis eam interpretantur.

ecife mrpifïl-

Plutarchus explicatur et emendatur.

Valerius

Max. notatur.

Spolia, 1et

Magifler Equitum non fuo au-

xlium legete

fþicio gerit rem, fed Dictatoris. — Zufpicium

ep, Yn Cumte

tribuitur aliquando etiam iis, qui reuera id

nom habuere. | Duczr vocabulo non fmnperin--

T

telligitur fummus Dux . aut Imperator : Florus

s fiems, 0

oms, Mi

tentatur. Spolia opima debebant acie inflro-

Cur Manlius

i, Dl

Ca capi, et prima otmnium.

yis efent cot-

Torquatus, Valerius Coruinus, P. Scipio, et

- (pnfio

M. Craflus opima non.tulerint. — D£cerc faepe

SANeriTiuos Omittitur.

Liuius expofitus.. Ae-

, 0i

omniam f

lianus vindicatus. Zudire aliquem aliquid. "Va-

citus tentattis,

Liuius

;, dcin etiam

$i pro a5 pofitum.

tentatus.

pir i

Pinmli

Verbalia in 29 faepe fignificant ius

et poteftatem.

Liuius emendatur,

ro Jnculento

Vireilius

cxplicatm*.

Zlter ab vhdecimo.

Vaus et altev

oinis fpol

Minie

de paucis diuerfi numeri. — Namerationi Vete-

Jotut.

f.u

ves faepimme includebant duo extrema.

Plu.

laXiO'ïc fCIQI

ail

7

tarchi

LII

tarchi error, vt et Valerii Max. ac Victoris.

juería tra

Rutgerfii. fententia : de infcriptione fpoliorum

D

Coffi examinatur.

dem Te

Goful dicebant antiquiffi-

potatus et em

mi, non Conzf/ul: Hinc nota eius vocabuli eft

Cor.

Notae difcrepabant aliquando ab ipfis vo-

tribus proni

buli eademor

cabulis.

C. olim habuit fonum veU G. Gazus

ltiarii nom

et Gnaeus Ícribi et le

o

gi debent, licet notentur

G. litera in-

verlis annis f

per C. et Cy. Feflus exponitur.

emendatus,

venta a Sp. Caruilio liberto.

Cognomina in

arctiore Ípatio ;plene fcribebantur, gentilitia

fu. Plotar

vero concife.

Nigri cognomen in gente Caeci-

etiam corred]

lia non ex Nummis modo, : fed et ex fcriptis

1ec Atiliur,

Veterum probari poteft, contra quam tradunt

n üttiquis p

'Tituli imaginum an-

Patinus et Spanhemius.

pet exrelt

et Atj cog

tiquiffimis temporibus vel nulli vel breuiffimi

erant, plerique a .pofleris demum additi: id

Confndendi

quod et de Coffi fpoliorum infcriptione videtur

andï. Hw

Ílatuendum.

Gonfulis vocabulumin titulis non

0 et adini

femper defignat annum, in quo res iftic me-

quid fceri

ll (entatyr

morata gefla eft, fed honorem Viri, qui eam

effit.

Dare et dedicare in donariis differunt.

efetum fon

Conuler et Praetores faepe vocantur , qui Con-

l'meriug Myy

fules et Praetores iam fuerunt. Infcriptio Graeca

]s Impsriq/t

explicatur. Seldeni in ealapfus. Nummus Le-

Rputi,

pidi illuftratur. ; Valerius Max. notatur, Plu-

$, Liuii YU

tarchus expoütus. Patrir patriae titulum quando

acceperit Auguf]tus.

Fmgmentum Kalendarii

Frontinus

Pemerfae j

Veteris explicatur.

Ruperti error.

notabililoco emendatur.

1 ob

Perficum bellum.

CAPVT

Gïvlllfn, Cn

LIII

X &c Victoris

CAPVT . VIII.

;

)ne J*poliorum

—

D

iuerfa tradunt aliquardo Scriptores de. ea

3

ant antiquif-

dem re, et a fe ipfis diffident. — Feftus

us vocabuli eff

notatusetemendatus, — Suburrana et fuccufana

ido abipfis vo-

tribus promifcue fcribitur, , et vtriusque.voca-

ii G. Guj

bug eademorigo. . Plutarchus emendatur. . 4zc-

licet notentar

lomarur nomen Gallicuim. Prodigia eadem di-

G. litera in-

verfis annis faepe nunciata, — Obfequens faepius

emendatus.

V/ideri de.omnibus fenfibus. dici-

Cognomina j

tur... Plutarchus et Appianus conuicti,

Hic

w, gentiiia

etiam correctus.

Tilliur Cimber, non Tulliur,

in gente Cieci«

nec Atzliur.

det ex feipii

"L'riflaniin eo error. . Praenomina

quam tradunt

in antiquis prinatorum hominum nummis fem-

per expreffa.

Cimber . mon, modo. TZllii ,. fed

imaginum dl«

et ZAnnii cognomen.

Appianus et Liuius in

vcl breuimmi

m additi: d

confundendis cornibus aciei.vel lapfi vel emen-

3ptione videtüt

dandi. Idem Liuius faepius: notatus , aliquan-

do et adiutus leui correctione.

iuin ttulis non

Quis Primur

jo es ific i

quid fecerit , annotari diligenter folebat.. . Vel-

Yii, quienm

leius tentatur, .De Q. Pleminii morte diuerfae

Veterum fententiae.

Vorftius erroris areuitur,

yuris diferunt.

Valerius Max. arguitur et defenditur. ' L, Man-

yur, qui Cot-

lius Jmperiofi. cognomen: accepit , vt eius filius

(cripto Graect

Nummus Le-

Torquati, quae confufa a Veteribus et recenti-

motatuf, Pte

bus. Liuii vulgata lectio afferitur, ipfe arguitur.

CAPVT IX.

titalum quanco

Jeruerfae ipforum Veterum. citationes , Ma-

um Falenar

crobius Varronem laudans vti et Plinius Vir-

of, Frontinis

gilium, Cicero Homerum, Pomponius - 1C,

s. -

*

À

d 5

Cice-

LIV

Ciceronem, et Plutarchus Liuium aliosque no-

o Dighiu

nim ICtum,

tantur.

Nepos defenditur contra Valefitun.

Alius pro alio Auctor perper: n a variis citatus.

gonio Laeto

gis hallucin

Grammatici faepe ex ÁAucloi;ous fragmenta eie

tant non integri fenfus , quae proinde conie-

Ioni erm,

H

.

cluris tentare periculofumeft. — Infignis Gotho-

Defider

4

vt

fredierrorinexponendoFefto, — Na/fterna non

vuncolus foit

Othonis LT. «

a s1afir ternir compofitum , fed fimpl. a safutus

10n Nomoni

formatum. Epitomae faepe recedunt perperam

afuis Auctoribus. Sic Su!päcius Seuerus, fic Tri-

bonianus, fic Juflinus, fic inprimis etiam E-

Vcreranti

pitome Liuiana. Plutarchus Liuium perperam

& &cip

expreffiffe deprehenditur.

Lipfius notatur.

librariomm

Appianus Parthica fua ex Plutarcho fumfit.

adfüfle cred

li, Mends

Vterque explicatur, et illufiratur, Caefellius

Vindex, et Verrius Flaccus in interpretando

À Mriptre

Ennioturpiterlapfi, Liuius notabili in loco Po-

la t Wsl

lybii, quem fcquitur, mentem neutiquam per-

exceditr,

cepifTe probntur. Corn.. Nepos notatur. Pfya-

A

triset fororir vocabula, quia ambiguae apud

Tüttr: $g

Latinos fignificationis , faepe Veteres ipfos

X Siro M

in errorem induxerunt.

Probatur id ex Dione.

fie,

ied Omn

Cicero et Valerius Max. tentantur.

Hyginus

m o

notatur, illuflratur, emendatur, et defendi-

Gellins il

tur contra Reinefium. — Catullus explicatur ad-

NUnt f

Il n

verfus "Turnebum.

Scylla Nifi etiam in pi-

IQ et

Conle(

fcetn . mutata traditur.

Onufrii Commentarius

Bu Y

Y

qui [

in Faffor, et de Nominibus ex Sigonio defcri-

(

4

Tb et (

Eius infignis in dcfcribenäo.hallucina-

A Dl

PFHS.

tlo.

Lv

n aiiosque tio-

tio.

Pighius inconfulte inuectus in Pompo-

at Valefiuni

nium ICtum , eius rei nomine, quam in Pom«

varlis itatus,

Schefferi mira et infi-

ponio Laeto legerat.

gnis hallucinatio. Obfequens emendatur, |.Ba4

s fragmenta d-

proinde coirie.

ronii error,

vt et Maimbureii.

o

Adelgifius

Iipnis Gotho-

Defiderii vltimi Longobardorum Regis F. a-

Anna

Nufteriamon

vunculus fuit Grimoaldi, non hic illius.

Othonis II vxor, filia fuit Romani Pueri,

impl.a D

dantperperam

non Romani Árgyti.

xuerus, fic Tri

CAPVT X.

rimis etiam E«

ifcrepantiae- inter Hebraeum : et Graecumv

n petperan

X Scripturae codicem. ex vitio et culpa

fs notatut.

librariorum primitus ortae. .Deus non magis

tarho funfit

adfuiffe credendus . librariis , quam Interpretie

g, Cs

bus. . Mendae iam olim fuerunt frequentes in

| jnterpretatoo

S. Scripturae exemplaribus, . Critici fludii vti-

aiilinlocoPe-

litas et neceffitas. — Modus tamen in eo faepe

exceditun.

Mendis non caruere antiquiffimi

nentiquam p

Auctorum codices.

: noaur, De

Ipfi Veteres de eo que-

ambigiae 3p"

runtur: Sacratae Leges non funt folae, quae

in Sacro Monte de "Tribunis pl. creandis la-

Veteres p

urid x Dione-

tae, fed omnes fanctione munitae,

Aíc. Pe-

tut. HVgimïs

dianus notatur, illuflratur , et. emendatur.

Gellius affertus et correctus:

Crifih. exercue-

[

,8 defenc

runt etiam antiqui Scriptores. Etiam ex inge-

l [91 hC

Atür 2 -'

nio et conie&lura. J Probatur illuflri exemplo:

TL

Commentarilfs

Linü, qui et illuflratur, | atque emendatur,

Sigonio GLf*

Caepioner et Scipioner faepius a librariis confnfi.

Appianuscorrigitur, Ampeliusnotatur. Flo-

enäollmlluciq?.-

10«

xus

LVI

As

rus tentatur, et Cicero.

Prifcianus, 'et Fa-

Nonius vi-

ftorumSiculorum Auctor notantur.

tiofa Salluflii Scriptura deceptus, vt et Lam-

ridius: Herodiani ,

et Zonaras ac Xiphili-

nus Dionis, cuius infignis locus in difquifitio-

nem vocatur.

Auguftus an Caepias appellatus.

&deApós et aideNQudBis faepe a libratiis promifcue

pofita, caufam erroris dedere ipfis Scriptoribus.

I

Plutarchus emendatus, Hyginus :et. luftinus

notati.

Moefía et Myfía , Rhoemetalces et Rby-

NIY,

)

anctalcer,! . Oein prommciando mutatum tandem

in Y.Dio illuftratus... Florus, quiaconcifo flylo

HI$

fcripfit ; multis gloffematis inquinatus, et heic

purgatus. Commiffum bellum. Difcrepans vnius

voculae vel nominis Scriptura ab ipfius Auctori-

busmemorata. Frontinus emendatur. Praeno-

(

men faepe in libriscoaluit cum fequenti nomine,

in priniiseo, quod incipitavocali, ^ Scioli, qui

TEmo et

tàm no

emendare. Auctores perperam funt conati., fue-

transeu

re etiam antiquimmistemporibus. Veterumid

hmj

&t corp,

teílimonio;: et' duobus praecipue probatur ex-

QUi non iliqua

emplis.

Salluftio vetus lectio reftituitur.

Gel-

$.

t proin

lius illuftratus, et Grammatici, cuius meminit,

Pmdgnïiu infln

Is ls praee

proterua audacia clariffime confutata. .. Daoet-

Tu

T AOrtung

viccfmur.. PlutarchusetPolyaenuscorrecti. Li-

T fati

? pert

linsi

vius a fe ipfe diuerfus in annis poft Vrbem a

; et Pflr

Galliscaptam, et Camnilli mortem. | Noniuset

" "s h)n

varia apud eum fragmenta emendantur.

C m&fion

tet Cefetqes

—— ——

IACOBI

Wuigil äir;xi

EEIEAARIES

OXT CK OE CA RRRX

ORE

RACAGIEA

IX

---

--

T

LU

IIII«

LOT

Y

ii

"

h, 'et P.

'tïP

EUH

:

(

ur,- Noniüsv

W

J

la

ivl

[2

^

n

d

A

Q

s, v et Lam.

^

il

i

j

1

s

l

L

ïn.q'

3 at Niphill

^

zj

?

iif

ÉN

s in diquftio-

N-K

AC o

-

N ss

mwfw

——

piny appelats

"tiis promifcuc

fisScriptoribs

IACOBI PERIZONII

ais et Tuffnas

maalcteiAbj-

wotatm tandem

ANIMADVERSIONVM

iaconcifo lylo

ximtus, et liei

HISTORICARVM

Jlerepars vnjts

binfius Andor

ydatur; Praeno:

C

A o NVE

l.

equenti nomitt,

11] SCiO]i, q"i

emo eft hominum, eorum inprimis, qui vi«

tam non ignauo otio aut indecoro et inerti

unt contl, JUt

transeunt filentio, fed rebus gerendis vim

g. - Veternmi

animi et corporis applicant, nemo eft, inquam,

yc frobatir &*

qui non aliquando apertum praebeat Fortunae 1a-

[v]

Álinitr

tus. .Et proinde quantacunque Principem fuum

prudentia inftruat Machiauellus, non tamen omni-

ctius meninls

bus fuis praeceptis perfecerit vnquam , quo mie

fu. Di*

nus Fortuna humano generi, cuius ipfe arbitrio

puscorrdi L

eam fatis aperte fubiicere ( cap. 25. ) conatur , do-

minari, et Princeps confiliis eius etiam callidiffi-

is ol Vrbenn a

Nonise

me vtens , Fortunae tamen incurfibus, inconftanes

fett

tiae, ac malignitati , obnoxius effe reperiatur , li-

ondantur

€et ceteroquin etiam illa prouido faepe confilio et

peruigili animi adtentiorie cohiberi ; immo in or-

A

1409l

dinem

2

Sed tamen ni-

cceffiones , re

dinem aliquando cogi videatur.

rrel

mia profe&o foret illa in nobis homuncionibus ar-

vltto 2

It

pus,

rogantia, fi vim huius Fortunae ac poteltatem,

fenper coníil

Documenti

quae fupra nos pofira Dei nutu humanas a&iones

qui fcriptising

regit, prorfus agnofcere nollemus, aut noítriseam

artibus.et confilüs arceri omnino, atque eludi

nitstem cogita

poffe exiftimaremus, quum quamuis ingenio faga-

tàm vhique adi

ciffimi, ac rerum vfu inueterati, tamen neque

aliquondo etia

eptre in longo

aliorum, aequalium nobis, hominum. dolos ac

fraudes vitare femper poffimus, neque femper et

dumani ingen

vbique peruigilem, atque ad omnes cafus in fpe-

ia Homens

cula pofitum habere animum; immo faepiífime a

Verum vli

nobismet ipfi, noftrisque adfe&ibus a re&o itinere

Ofender mia

etiam inuiti vel imprudentes abripiamur, ac in

Aut hunona

omnis generis peccata et errores praecipitemur.

In communi hominum vita, vt ait Plautus,

Certe inhumy

tum condition

Qui cauet, ue decipiatur , vix cauet , cum etiam

literaria merit

catet,

t nelciun,

Etiam cum cauiffe vatus : Jaepe is cautor captus e[f.

faufa rügiter

In re gerenda feu publica feu priuata quoties praua

Itenm ml

cuiusque modilibidine a re&te confuülendo trans-

Wüttznt ipfi,

uerfi rapimur? quoties ipfi nos erraffe opinione

Depti fünt, m

nofira deceptos deprehendimus, partim impru-

qumuis ftudi

dentia futuri, partim etiam ignorantia vel obli-

Cureliborenr

uione praeteritorum ? In hominem non cadit , ani-

'&t in publig

mum, qui curis non minus quam corpus labori-

cint maxim

bus fatigatur, et,

Sius (f quod

Ad cogitandum melior vt redeat tibi,

felninter

ne

TiCen

5 vt Quc

alternam requiem laxamentumque requirit , variis

efi'e

; timen [

cogitationibus occupatum iam et exercitum , ad

Qim fummo

fubita et noua femper aeque paratum, intentum,

',']»;:v.l m ad inf

alacrem habere: omnia maxima , minima iufta pari-

niï:e

Te deyel

ter lance penfitare, omnes denique rei praecipuae

acceflio-

lm f

x

3

Sed timen nj«

acceffiones , repenteanimo obuenientes, vel etiam

huncionibus are

vltro arreptas, qua oportebat diligentia et cura

àc potellatem,

femper confiderare.

matas aCtiones

Documentum huius rei non leue dant etiam illi,

dut no(tris eam.

qui fcriptis ingenii ac doCtrinae monumentis aeter-

; ütque. eludi

nitatem cogitant.

Nam quisillorum vnquam tan-

s ingerio fips-

tam vbique adhibuit prudentiam , cui non videas

tümen neque

aliquando. etiam obrepfifle fomnum , praefertim

num. dolos ac

opere in

longo, vbiid fas effe largitur Horatius,

que femper et

humani ingenii probe gnarus. Etiam Lonsus dor-

snitat Hiomerus.

; ais in fpe-

o fiepifime à

Verum vbi plura nitent in carmine , non ego paucis

a re&oitinere

Offeudar smaculis quas aut incuria fudit,

jamur, àc in

Aut bumana j)(l?'tlin cauit natura.

rüecipitemur.

Plautus,

Gerte inhumani fünt, qui noftrae, et fuae ipfo-

"

rum conditionis immemores , fcriptori bene de re

MT

literaria merito vnius aut alterius errati veniam

(1Iply

dare nefciunt, quin acerbe eum ac proterue ea

qutor capi s.

caufà exagitent et publice. traducant, quamuis

interim .multo grauiora ac foediora faepe com-

quoties prata

Yülendo trinse

mittant ipfi, dum aliis tam ferociter infultant.

xaffe opinione

Inepti funt, ne quid amplius dicam, et illi, qui

partim jmprue

quamuis ftudiorum. füorum foetus nulla prorfus

cura elaborent , fed inconfulto potius impetu fiden-

iptiz vel oUl

ter in publicum effundant, eamque fibi laudem

yon cadit, an

"

gorpus libote

ducant maximam, figloriari queant, fe quicquid

eius eft quod edunt, temporis anguítiis exclufos,

feflinanter nec fatis confiderate in chartam con-

1 tili

iicere, vt quod zz fo/um venire dicitur , compulfos

effe; tamen omnem etiam leuiffimi erroris fpe-

[equffih

varis

ciem fümmo femper ftudio a fe amoliuntur , nec

xercitum, *

vnquam ad ingenuam eius agnitionem, licet ma-

If y n

tenmn'ïv

nifefte deprehenfi, adigi poífant, immo vero ini-

jma iuffapite

quiflimo ferunt animo, fi quis, etiam modefte et

reipra

eciptie

A

^

2

comi-

qcceliioe

4

asque alios i

comiter, errantes in viam reducere, et falfa ipfos

Ho-

feriptores, iud

ac eorum le&ores opinione liberare conetur.

mines parum profe&to prouidos futuri, dum non

guaris fidei, c

cii nomine cel

intelligunt fore , vt poft mortem fuam multo acrius,

vitio , vel anim

et faepe etiam acerbius, quam commeruerant, re-

darguantur ab iis, qui ex alienis peccatis fibi lau-

quid pafos, et

entibus ligid

dem et gloriam comparare ftudent, fublato tunc

&c dlios, potui

penitus non modo omni inimicitiarum metu, fed

et au&oritatis, quae viuos ornabat ac tuebatur

marüm rerum,,.

teit obnoxium,

reuerentia.

Male denique faciunt et hi, qui, fi

genii imbecill

quem Veterum commentariis fuis publice illuftran-

dum fufcipiunt , quo maius fuo labori atque operi

eculos ingerat

ex AuGoris iflius dignirate pretium ab aliis fta-

dum per-om

excütiam nunc

tuatur, ita in eo verfantur tanquam fi id fibi ne-

DéC etiim fes v

gotii praecipue credant datum, vt omnia illius er-

rata, quafi his cafibus minime fübie&di aut bu-

&d Romama nil

ts vocbo, N

mana conditione maioris, quocunque modo ve-

lent, diffimulent, et prorfus tollant, atque id

Veríifima fin

quidem agunt modo alieniffimis et longiffime quae-

Antim cere

fitis interpretationibus fententiam eius obfcurando

fenam eniii

atque adulterando , modo verba violentiffimis con-

gis impediree:

ie&turis audaciffime contra Codd. au&oritatem tor»

JYotus enim

quendo et interpolando.

fultzs et var

Hoc in genere omnem exceffit modum Steph.

mémor et m

Vinandus Pighius purgando et illuftrando Valerio

oEonere:, v«

Maximo fuo , non raro in prifcis rebus caefpitante,

Cüt inteh'iga:

et incuriae fane manifefto,

Quamobrem quum

v müt ) f Eh)

faepius mihi, qui eundem Au&orem emaculan-

ls dedere, D

dum fumpfi, pro membranarum confenfu cum

alits forte &

Pighio et fimul quodammodo cum Valerio vide-

Omanis sj A

tem eíffe depugnandum, ne tamen iniquior ego

at mäximam

praeter ceteros in Valerium noftrum effe, aucto-

* omnibus

tür

pen

ritatemue illius plus aequo deminutum ire exifli-

! notae, tüy

marer, confilium cepi Hiftoricas has Animaduer-

qum Lirine .

fiones prius emittendi, vt oftenderem etiam ple-

Antür, f]de) !

rosque

$

; & filf ipfos

rosque alios illius temporis rerum Romanarum

onetur, Hos

Ícriptores, iufta ac vera hominum opinione. fin-

i, dum non

gularis fidei, curae, diligentiae, ingenii et iudi-

cii nomine celebratiffimos, tamen vel memoriae

n multoacrius,

nerüerant, te«

vitio , vel animi quadam incuria humani aliquando

ccatis fibi laue

quid paffos , et naeuulis iftiusmodi hic illic occur«

füblato tunc

zentibus liquido probaffe, in fcribendo fe, aeque

m metu, fed

ac alios, potuiffe falli, adeoque nihil effe huma«

- a€ tuebatur

narum rerum , quod non humanis erroribus appae

reat obnoxium, nullumue communis humani ins

et li, qui, f

bliceilluftrane

genii imbecillitatis fignum in attentos aliorum

ti atque opert

oculos ingerat.

Non vagaborad hoc demonftran-

dum per omnes omnis generis fcriptores. Non

n d aliis ff«

| fiid fibi ne«

excutiam nunc Poetas, non Hiftoriam Auguftam,

nec etiam res vetuftas Graecorum aut Afiaticorum

mnia illius ete

jedi aut Bu«

ad Romana nihil pertinentes , faepiufcule ad. par«

tes vocabo.

Nam ita fentio, varietatem iftam

ue modo ve-

nt, atque id

diuerfiffima fingulis pene capitibus faltuatim tra«

&antium facere potiffimum ad oftentandamjomni-

ngizïme que«

us obfeurando

genam eruditionem, le&orum . vero animos ma«

gis impedire et turbare, quam iuuare , aut docere,

entilfimiscone

Quotus enim quisque nunc eft, qui pariter tam

loritatem tor»

multas et varias fuperiorum feculorum Hiftorias

memoria et mente comprehenderit, qui, quod

sodum Stepl

mndo Valerio

oporteret, vt iuuetur et dele&etur, omnia illa

fciat, intelligat, deque omnibus iudicare poffit

ys caefpitante,

vel aufit, fi ab iis difcefferis, qui fe totos his ftu-

obrem quud

diis dedere.

m emacil

De ceteris itaque hiftoriis feparatim

alias forte agam , nunc me continebo maxime in

onfenfü. cum

Romanis ad Augufti vsque tempora, tum quia

Valerio videe

hae maximam partem fünt peruulgatae prorfus,

jniguior 6p

et omnibus pene, etiam qui nondum aere lauan«

; efe, aido-

tur, notae, tum quia earum fcriptores tam Graeca

m ire exite

m

quam Latina lingua plurimorum in manibus ver-

fantur, fide, ingenio, cura, et do&rina maxime

3 enum p*

3

cenfen-

rosgue

6

uir Polyoins |

cenfentur, et ad Valerium noftrum, vtargumento

pn-egrinarione ;

operum, ita aetate plerique propius accedunt.

quarig tternis

Nihil tamen nec praecipue huius illorumque,

vt vertüs hf

fhec communiter omnium Veterum auCtoritati per

iporantim 1

me derogatum volo, vt quibus femper füus honos

illos quoque !

et fuum pretium conftabit apud me integrum ec

Qu cura dili

incolume.

Quin profiteor vltro, plerosque Ve-

polt fe inter

terum et maxime Romanorum iftius aeui longe

florico?

maiore , quam nos vulgo, cura ac diligentia in re-

Sed et vbi

bus memoriae prodendis verfatos.

Quo facit,

elüboratum ta

quod Hiftoriam Ifidorus Etymol. i. 4o. graece

men plerumq|

di&am tradit az 7 Ísopay , a videre , vel a cognofce-

acouatips jter

v£, quoniam, vt ait, apud Veteres memo conferi-

&nte examinan

bebat bifloriam , nifi is , qui iuterfuiffet , et ea , quae

conílio corri

féribenda e[fent , vidiffet. . Sed et i qui res ante

1m edidiffent

geflas, quibus ipfi per aetatem intereffe non po-

tuerant literis confignare decreuiffent, tantae ta-

mis fpongue

ftjo, qui ve

men curae fibi id negotii plerique habuerunt, vt

fs forte erm

in loca, vbi quidque perpetratum , vbi bella, ob-

fidia, praelia contigiffent, prius proficifcerentur,

admodtu &g

et explorato eorum fitu, certius ita de rebus fin-

modo argum

Üratire, qu

gulis iudicarent, ac pofteris referrent.

Significat

1d Plautus in Menaech. 2. 1. vbi feruus; apud Do-

t, vitium j

minum, qui fratrem amiffum vbique gentium

£ormigi in yy

lensad Artio

quaeritabar , conqueftus , fruftra iam omnes terras,

0[(0[ &m no

omnia imaria a fe adita et perluftrata, ait tandem:

d iy [irj

Quin mos binc domum vedimus, uifi ff bifloriam

lu Ariþgp[.q

í

feripturi fumus.

Y&t0 Üration

Apertum ex his, eos, qui tunc ad hiftoriam fcri-

que

ub

iil

1

.

bendam animum adiungebant , antequam eam ag-

J

fi

]

füdem A:

iL'

grederentur, feciffe id quod Dominum fuum , fra-

trem quaerendo , feciffe nárrat feruus, h. e. ter-

- Litarij s

ras et maria ante circujiuiffe, non operae, non

lt ip t

fumptibus parcentes. .. Atque id de fe aperte tefta-

90 *f aj

tur

7

tur Polybius lib. 5. multa ferieula laboresque .in

; Vrrgumento

y accedunt,

peregrinatione Africae , Hifpaniae, item Galliae , e£

is ilorumque,

maris externi, qua bas vegiones alluit , exantlrwä,

vt verius hiftoriam confícriberet, et antiquorum

autritati per

ignorantiam harum orbis partium corrigeret, et

jer fus lonos

' integrum et

ills quoque tra&tus Graecis hominibus aperiret.

Qua cura diligentiaque, quis non videt, quanto

jlerosque Ve«

poít fe interuallo reliquerint noftrae aetatis Hi-

Is aeui longe

ftoricos?

igentia in 1e«

Sed et vbi iam manum fcribendo admouiffent,

- Quo facit,

elaboratum tanta cum cura opus, premebant ta-

, 0. Qraece

men plerumque domi in aliquod tempus, fingula

vda ejmjiee

accuratius iterum penficulantes, vel etiam amicis

n cfrie

ante examinandum dabant, et ex eorum deinceps

, 140 Ut

confilio corrigebant: immo faepe, etiam, quum

qui res ante

effe non po«

jam edidiffent, quia olim libri non , vt nunc, for-

mis fpongiae non obnoxiis defcribebantur, fed

|t, tantae t«

ftylo, qui verfus fcripta poterat inducere, admií-

abuerunt , vt

vbi bella, ob«

fos forte errores vel per fe poftea, vel aliorum

admonitu cognitos emendabant.

Cui rei vtroque

oficifcerent

Tf

Uf

modo argumento fit ipfe Cicero.

Nam cum in

de rebus f

Oratore, quod Ariftophanis erat, Eupoli tribuif.

, Sigcat

fet , vitium illud, perfe, vtopinor, aliter edoctus,

ys, apd Do«

corrigi in vulgatis iam exemplaribus curauit, fcrie

que gentium.

bensad Atticum XII. 6. Mibi quidem gratum , quod

rnes terras,

Ortorem noflrum legis, et erit gratius, fi mou

,ai tandem:

enodo in libris tuis, fed et in aliorum per librarios

j fj fiferim

1uos Ariflophauem repofüeris pro Eupoli. .Ab aliis

Qf

yero Orationem quam pro Ligario dixerat, iam-

que

ublicauerat, emendandam effe, eradendo

iftoriam f«

L. Cé*fidii nomine, didicit, idque confeftim per

Iuam eum 2f*

eundem Atticum fieri voluit XIIT. 44.. Bratus mibé

m fnum , 1tà«

d. Ligarii verbis nunciauis , quod appelletur L. Core

$, petU

fidius im oratiome Ligariaua, erratum e[fe meum;

Qperae y non

fid , vt aiuut , ripeonnóv ov — Sciebamm Cor-

[

ctetellie

4

2gpe

tüt

- fidium

$

memorise fua

fidium perneceffarium. Ligariorum, | féd eum . video

ente' e[fe mortuum.

Da igitur , quaefó negotium

etiam poft edi

Pharnaci , Antaeo , Saluio, (librariis Attici) vt id

Obferuarun

momen ex ommibus librfs tollatur.

Annotat hic Ma«

dudum quoque

nutius, fa&um id effe; ham in oratione Ligariana

Dudieus in Co

Paulo Manatio

Corfidium nusquam appellari. — Quod equidem mi-

for. Nam etiam nunc ifta in orat. cap. vlt. intef

brum de m

neceffarios Ligarii, quos adeffe illi Orator pro

il aluderat af

opinione fua commemorat , L. Cerfidius quoque

dio, Quod,

nominatur.

Sed viderur Manutius quidem pro

ipfi veteres fie

eo legiffe L. Cornificius, quod quaedam edd. per-

füperioris tem

peram praeferunt , oratio vero ifthaec ftatim fuiffe

credulitatis, i

nimis diuulgata, quam vt facile poftea pleraque

De Graedis q

exemplaria ifto nomine ex voluntate Ciceronis po-

Craeria mendi

tuerint exonerari.

Addi his meretur caput 6. lib.

cit Quintilian

XV. No&. Att. A. Gellii, vbi ille Ciceronis in

flrmge Po

libro fecundo de Gloria manifeftum errorem ar-

Herdotim p

£uit, quem, vt ait, cognofcere poffit, non modo

immerabiler t

aliquis eruditorum , fed qui tantum legerit Ojupx

C& de Le.]

vó H. quum Cicero Aiacem ex Homero fcribat,

Timpenem E

cum He&ore pugnaturum, de fepultura fua fuiffe

Tia€ potius q

folicitum, fi forte vinceretur; apud Homerum

€x ipfius Ptol

vero non Aiax fed He&or de ea cum füis agat.

Tefrapatmnas

Quamobrem, pergit , mon tam id mirabamur erraffe

ip ea re M. Tulium, quam mon effe auimaduer-

Bauerat, ag

Botettium «j

fumn boc poflea , correctumque vel ab ipfoó, vel a Ti-

for buicvitius

rone, liberto eiws, diligentiffrmo bomine, et libro-

&m llbri

rutm Patroni fui fludiofiffano. Patet hinc vtique

(H9 credor v

etiam poft mortem fcrptorum manifeftis in er-

toribus emendatos aliquando fuiffe libros, vel fal-

lpinriam feri

tem emendari potuiffe, quum nobis nunc"nulla

ln Phusehi

hg, In

ratio fuperfit corrigendi erroris , nifi iterata editio-

he. Patet vero et illud, etiam certiffima z««ezj-

F 2 'om;

, qu1d Gr;

prx a Veteribus, et quidem horum praeftantiffi-

mis ac do&iffimis non modo in fcribendo' nimis

Cüsltliea o

memo-

Pratfertm ex

z

f m uida

memoriae fuae conäüs; fuiffe admiffa, verum

juui 1207

etiam poft editionem in eorum fcriptis relicta.

s Attici) vt id

Obferuarunt hoc et monuerunt per occafionem

nnotat hic Ma«

dudum quoque Viri praeclari, Sabellicus ad Liuium,

ione Ligtrünz

Budaeus in Comm. de Affe, atque alii. Immo a

d equiden mi-

Paulo Manutio in Notis ad Cicer. 1. ad Attic. /;-

C3p. vlt, intet

brum de mendofa bifloria promitti video, quo ni-

l[ Orator pro

hil aliud ezat a&urus, quam quod ego nunc aggre-

filitt quoque

dior.

Quod , ne quis nobis vertàt vitio, etiam

y quidem pro

ipfi veteres faepe fecerunt , incufantes alios fui vel

m edd, per:

fuperioris temporis fcriptores erroris, fecuritatis,

ec flacim fuiffe

credulitatis , immo vanitatis aliquando et mendacii.

offea pleraque

De Graecis quis ignorat illud Satyrici? quantum

Ciceronis po»

Graecia muendax audet im Hifloria.

Cura quo fa-

* caput 6 lib,

cit Quintilianus Inft. Orat. II. 4.. Graecis. bifforiis

Ciceronis in

plerumque Pocticae fimilis efl licentia.

Quin apud

errorem are

Herodotum patrem. Hifloriae et apud Tbeopompum

jt, non mode

innumerabiles effe fabulas fcribere non veretur Ci-

legerit O

cero de Leg. l. r.

Curtius IX. $.. Clitarchum et

mero fcribat,

Timagenem Hiftoricos Ptolemaeo Lagi F. rem glo-

cura fas fuife

riae potius quam dedecori ducendam adfcribentes,

ud Homerum

ex ipfius Ptolemaei fcriptis, qui gloriae fuae non

um füis agf

refragaturus vtique, illud ipfum tamen diferte ne-

gamyr ernijt

gauerat, arguens exclamat tandem: Z2zfz com-

f animadut

pouentium vetu[fla rerum wmonumenta. fecuritas, vel,

fo, wd 4 I

gar buic vitium, credulitas.

Quapropter et eius-

je, &t r

dem libri cap. r. fe aliquando plerz zran[cribere,

quatm credere teftatur.

Quod fi quis nihilominus

hinc vtqué

tfeftis in &t

iniuriam fieri Graecis putet, legi fane ab eo ve-

bros, V L

lim Plutarchi libellum zeg? saoocRjAuv É8qixiiy 40

Qu puoóixaY.

Ita enim cognofcet clariffime, fi modo

; nunc rm.l 1

rerum a Romanis geftarum non eft omnino igna-

rerit editio»

rus, quid Graecis quibusdam, ex quibus Plutar-

(fima auzgtt

chus Italica omnia iftius libelli exce

nieftantiti

rpfit , in rebuf

bendó nirtis

praefertim exoticis fit tribuendum.

A g

lam

meme-

10

Iam vero ipfos quoque Romanos fuae Vrbis de

sitt, quos htui

rebus reprehendi paffim a Liuio videas, atque

1ifi forte, quoi

adeo vt aliquando teftetur nihil fe ex vano hau-

Voplícus pet i

ftum velle, Qwuo zimis inclinent, ferme fcribentium

tioner montitt

anini.

Inprimis Valerium. Antiatem coarguere

son omnino ol

folet, cui hoc epiphonema proindeadiungit XXVI,

uria quoque i

49. deo mullus smentiendi modus eff. Et vbi C.

quid hiftonis f

Seruilium Confulem cum Annibale conflixiffe me-

Hoc ;llis; vtpot

morat, ( XXX. 19.) obfcuram effe eius pugnae

mani, frand ma:

famam addit, Valerium tamen Antiatem quinque

accidife potuit

millia hoftium caeía dicere, quae tanta. res eff,

fecure nimis et;

fubiicit, vt aut impudenuter ficia fit, fcil. ab An-

firmando, quod

tiate , aut vtegligenter praetermi[Ja, nempe ab aliis.

conieduraislug

Verum ipfum quoque Liuium, vt eiusdem cul-

Vaditum accept

pae adfinem, quamuis cadorem illius commendet

Clariffimo ha

Quintilianus, notari tamen vna cum aliis a Vo-

100 in illis tam

pifco in Aureliano cap. 2. obferuaui. Nam cum

dint Dionyfus

coram illo Praefe&us Vrbis Trebellium Pollionem

161 T. Gegani

quamuis eum in Aureoli, vnius e XXX. Tyrannis,

tl effe ad c

vita ia&anter fatis profeffum videam, fé fidelita-

Gelamm Dingns

£em bifloricam , prae ceteris cu[lodiendaim pumug'æ,

Tannum, et ve

ideoque i, quod ad eloquentiam pertinet , mibil cu-

tosque alios R

gyares vrem enim propoji/fæ deferre, uon verba, ta-

quidque animo

men et ipfum hunc quum Praefe&us V. accufaffet,

fcripferint il

quod suulta incuriofe, multa. breuiter ( malim /eui-

05, quum jl

£er, h. e. temere , et minus vere, ac fideliter;

nam in feqq. tantum de fublefta hiftoricorum fide

&m inuferir

agitur ;"et Pollio eius folius culpse cum aliis fo-

f& dis ; füp

DO potel 7

cietate defenditur) prodidiffet, fe comtra dixiffe,

ait , neminem [criptorum , quantum ad bifloriam per-

£. Rimygo ,

tinet, uon aliquid e[fe mentitum, et prodidiffe , in

ïribr.inm ii r

Vetienfjos.

quo Liuius, in quo Sallufius , ia .quo Coruelius Ta-

citus, im quo demique Trogus mamifeflis teflibus

tidem Ttnyj,

conuincereutur.

Sed haud dubie acrior eft haec

At plare ic

I5 lyam b

Cenfüra, quam pro merito, in grauiffimos Hifto-

icos,

Confer, qi

li

fute Vrbis de

videis, atque

ricos, quos haud facile metidacii quis cotmincet

nifi forte, quod arbitror, in familiari fermone

& exvano lu«

Vopifcus per iocularem quandam rei amplifica-

"t ferentim

tionem zenutitos dixerit, quos quocunque modo,

tem Couguere

non omnino voluntate fua aut confulto, fed in

ilingi Xl

curia quoque imprudentia ac memoriae vitio falfi

j EC

quid hiftoriis fuis nonnunquam adfperíiffe fenferit.

confiiffe me«

Hoc illis, vtpote hominibus, a quibus nihil hu-

& eius pugne

mani, haud magis, quam ab aliis, fuit alienum,

iotem quinque

accidiffe potuit et haud dubie aliquando accidit

fatta a (j

fecure nimis et incuriofe pro comperto, vt fit, af-

, [l b A

firmando , quod vel fallax memoria, vel incerta

nempe 3b dlis

conie&ura iis fuggerebat , aut ab aliis quoquo modo

: ejusdem cule

traditum acceptumque temere crediderant.

us commendet,

Clariffimo hanc affirmandi leuitatem exemplo,

m aliis a Vo«

non in illis tamen, fed in aliis antiquioribus de-

j. Nam cunt

clarat Dionyfius Halic, VIT. 1. Tradit ibi An. VC

ium Pollionea

261. T. Geganio , P. Minucio Coff. vrgente fame

QG Tyrannis,

amiffos effe ad coemendum frumentum legatos ad

an, f fitto-

Gelouem Dinomenis F. Siciliae tunc temporis ty-

"atii PMMIIIFL'»

rannum , et reprehendit Licinium , Gellium, mul-

etiudt , tibil tl

tosque alios Romanos fcriptores, qui temere, vt

g verta, t

quidque animo primum occurreret , pronunciantes,,

qs V.acaufifets

fcripferint illos ad Diozyfium. maiorem fuiffe mif-

, (mim liti-

Ífos, quum ifte 85. demum annis poft, tyranni-

. ac fielteri

dem inuaferit.

Verum hoc eífe etiam Gellius,

floricorum flq e

fed alius a fuperiore No&. Att. XVIL 2 1. docere

gum as 1o-

nos poteft. — Tribunis militaribus Con[ulari Emperio

a diifo

Remp. Romae regentibus ad auum fere V. C. 347.

d lifrim pe

triginta illi tyramni. praepofiti (iut a Lacedaemoniis,

; iil

Atbenienfibus , et in Sicilia Dionyfius faperior tyran-

i rndus 1

videm tenuit.

Inter annum 261. et 347. ipft 85.

ReGe igitur Halicarnaffen-

yfifr f 'IA"'

anni plane interfunt.

yror e

dl

fis culpam hanc in negligentiam illius potiffimum

aifimos Bilo

rmarit,

fico5

Fonfert, qui primus id de Dionyfio adfi

quem-

12

quemque omnes deinceps, re non confiderata;

st audura itcu

fuerint fecuti, eumque exiftimat, boc tantum in

grin eque f

prifcis Aunalibus inueniffe. — Mflis Co[f.. Legatos , ad

qu apidte cig

coemendusm. frumentum in. Siciliam miffos, atque

pruit, m

inde quod tyraumus domo iis dederat , aduexilfe , (quo-

Turos et snttcign

modo fàne Liuius IL.. 34. neque legatis neque ty-

plüca, hüc tim:

ranno nominatis, miflos tantum , illis Coff. lega-

fui, quod fitis :

tos quacfitum quoque in Sicilia frumentum fcribit)

eulcari nobis n

meque. amplius in id. iuquifiuiffe, qui$ tune. Siciliae

bus, fed maxiz

tyramnus fuerit, [ed inconfiderate et preut auimo

ft, et huic m

forte occurrebat , pofuiffe Dionyfium. — Véram hanc

Ecignofcent i

Graeci huius et iuftam de Romanis illis. effe fen-

auoritatem 1l

tiam quis dubitet, et porro hoc tam claro docu«

midem, in quo

mento non agnofcat etiam in Veteribus incuriae

ftte gentis axa

et ofcitantiae cuiusdam non leuia aliquando re-

morae ailpa, ]

peiiri exempla, adeoque non male confulere no-

um od ipfum,

biliffimae rerum Romanarum Hiftoriae , qui nullis

veritas veleme

praeiudiciis occupati aut abfterriti in vetufta quo-

Tits, verb ii

que Literarum monumenta inquirere, et depre-

Tets, fideique

henfisforte erroribus, acin medium prolatis , ipfam

tributns, m

Hiftoriam emendare atque illuftrare audeant.

adfpersini,.|

Certe Polybius IIÍ. 9. poftquam Fabium, Sena-

quod apud Li

torem Rom. et antiquiffimum ac magnae au&ori-

fenatu Rn

tatis Hiftoricum de caufis belli Hannibalici refu-

]fïebam; [7]

taffet, acriter invehitur in eos, qui magnis no-

li

It itrjs quig

minibus et titulis librorum nimium tribuentes , res

fit, , Dongi

in ipfis traditas non fatis confiderent, ad marran-

V, a

£em potius, quam illa quae uarrantur , animum ad-

t QUeth &j

sertaut , et quicquid ab eo dichum efh , pro fide digno

T jn Confoi

grotinus arripiant, Quo animo et cap. 58. quum

1 ROTnis cor

plerosque antiquorum quod ad fitum extremarum

orbis partium in multis erraffe dixiffet , fubiungit :

UOE

Jrs tumm, Í

nequaquam [ane praetermitti erroves ilorum debent,

FU otefeter

féd confutare illos oportet , neque id obiter , aut car-

"Ui It

ptim , verum ex profeffo s confutare autem fic , non

vt

*lul'efcemi*ous

13

n confidesta

vt au&ores incu[es , aut. in eos intebaris, fed laudes

loc tantum i

potius et quae fuerint ab illis ignorata , corrigas , itae

- lgator, ad

que apud te cogites , etiam illos , Jf ad banc aetatem

mrif, atqu

geraeniffent., multa quae fcripferant , fuiffe emenda-

duetife , (quox

furos et mutatuvos.

Verba, quae, quamuis com-

àti$ neque tj«

plura, hic tameu ex eius verfione referenda cen-

ls Coff lezis

fui, quod fatis digne laudari, aut nimis faepe in-

entum fcribit)

culcari nobis non poffe arbitrarer, atque omni-

E7

bus, fed maxime nunc mihi in exemplum propo-

F jraut a

fita, et huic meo inftituto accommodata velim.

Veram hanc

Et ignofcent idcirco mihi Polybiani manes, fi nunc

ilis. effe fer

au&oritatem illius fecutus, exponere non refor-

Claro doctie

midem, in quo eum Au&orem ceteroqui omnium

ibus incuriaé

fuae gentis grauiffimum ac diligentiffimum, me-

liquando. re«

moriae culpa, lapfum reor: leuiilla quidem quan-

onfulere no«

tum ad ipfum, fed qua tamen Hiftoriae ordo ac

ie, qui nullis

veritas vebementer labefa&tatur, et ipfe etiam Li-

i venufta quoe

uius , verba illius, vt folet, Latino fermone expri-

e, et dopree

mens , fideique eius plus fatis hoc quidem in loco

rolatis, iplam

tribuens, naeuulo ab interpretibus deinde autto,

audeant,

adfpergitur.. Etenim fufpectum mihi femper fuit;

;bium, Sente

quod apud Liuium XXXVIIL. 11. in legibus Pacis

gnie aufori«

3 Senatu Rom. Aetolis conceffae et confirmatae

oibalici refü

legebam: Quae vrbes, qui agri , qui bomines Aeto-

| magnis no«

Jorum iuris aquando fuerunt , qui. eorum L.

Hifi-

|buentes , t6$

io ,. Cu. Domitio Confulibus , pofiue eos Coff. armis

fabadli , aut voluntate ia ditionem Populi R. venerunt

, 4d wartam-

at d*

ue queim eorum Aetoli vecepiffe velint. — Atqui. illo-

rum in Confulatu nihil omnino rerum in Graecia

TT

a Romanis contra Aetolosgeftum eft , nullae pror-

pf gum

exrremarnm

fus vrbes, nulliagri, nulli homines, qui Aetolorum

iuris fuerant, fuba&i, aut voluntate fua in Romano-

, filiungi:

um df

rum poteftatem ac focietatem venerunt.

Ipfi Con-

" u r

fules in Italia contra Ligures et Boios pugnarunt,

quiefcentibus adhuc Aetolis, et aduentum Regis

m fei ":':

Antiq»

14

Antiochi exfpeftantibus, vt ex Liuii lib. XXXV.

sios adhac illig

conftat.

Quorfum ergo ab his potiffimum Confuli-

tione earum cu

Ttodo verifimile

bus temporis initium duceretur , aut illi potiffimum

nominarentur? Nominari vtique debebant illi, quo-

pcem à Confil

rum in Magiftratu res , de qua agitur, geri coepta,

hoftibus infenfif

vel faltem aliquid eius geftum effet.

Deinde paulo

que ad indias re

dem focis, et

ante cap. 9. M. Fuluium Cof. qui primus multis

precibus cum ipforum Aetolorum , tum Rhodio-

méxime geflo oj

rum atque Athenienfium, quos illi precatores fibi

g

en

Va

t; quodqi

parauerant, fatigátus tandem in pacem iis legibus,

dico Theffaliae.

quae deinceps a Senatu confirmarae, cap. 11. re-

t ceteras, qua

tünt , fed

a

]

petuntur, cum Aetolis confenfit, haec ipfa ita

Wda:

extuliffe videbam: Vrbem ue quam formulae fai iu-

tellituere nolne

ris facerent , quae. po[fl. id tempus, quo. T. Quintius

ditàs tam g

iraieciffot in Graeciam , aut oi capta ab Romantis effet,

quisquam ante

aut voluntaze in amicitiam vmi/]&t. Haec enim ad.

Tünt, tum per

Aetolos pertinere , illorumque nomen iftic in fupe-

Q ea qufie

rioribus excidifTe , in illis meis Obferuationibus ad

C ifits condi

Liuium,quas nuper cum longe Claciff. ViroTac. Gro-

Profis exim f

nouio communicaui, docui ex Polybio, et probaui

à Pal fenten

Viris Do&Giflimis.

At vero T. Quintius fexto anno

tOtles antei n

ante L. Quintium et Cn. Domitium Coff. in Grae-

feriorem prae

ciam tranfüit, etille fane primus varias vrbes, quae

pöl Ant€ Quem

Aetolorum iuris aliquando fuerant, fed tunca Phi-

tttnae; fe

lippo tenebantur, partim vi, partim voluntate

1€ Aetoli quic

earum Romanis adiunxit, quas deinde Aetoli, vt

cunquc modo

fibi reftiruerentur, fümma ope et ftudio femper

Q primum ;

€ontenderunt.

Minime vero exiftimandum eft,

pfimxxs inen

conditiones pacis à Fuluio Aetolis datas Senatum

8lt, ïnque ii

Romae vlla parte mitigaffe, quippe quem Liuius

Tum ffmpubl,

tradit animos praeoccupatos habuiffe criminationi-

Nam foj

n

bus Philippi Regis, et auerfas aures a precibus

&retis et $

Aetolorum, nec, nifi iis diu ante ia&tatis, inter-

V& inno,

cefione Rhodiorum et Athenienfium adduci po-

QUi igityr

tuiffe, vt pacem tandem confirmaret , fed grauio-

ribus

qto nl |

15

mo

L

t fib, XXXV,

ribus adhuc illigatam conditionibus, vt ex colla-

Jtiffimum Confüli

tione earum cuiuis patebit.

Neque vllo etiam

autilli potilimum

modo verifimile eft, Senatum , qui tam difficulter

debebantilli quo-

acem a Confüle iam impetratam confirmabat,

itur, geri coeptt,

hoftibus infenfiffinis, fed tunc iam debellatis at-

t Dende pullo

que ad incitas reda&tis conceffiffe, quod antea iis«

Qul primus multis

dem focis, et in bello contra Philippum tum

, tüm Rbodios

mexime gefto optime meritis, ac florenribus ne-

Ili precatores fb

gauerat , quodque tunc iterum ipfe Conful. Vrbes

pacen iis legibus,

dico Theffaliae Pharfalum, Echinum, Leucadem,

ta&, C 1. -

ét ceteras, quae Aetolorum iuris aliquando fue-

it, luec ipfi i

rant,fed quas T. Quintius a Philippo receptas iis

) formulte f

reftituere noluerat, et propter quas illi non red-

u T. Qgintiur

ditas tam graue bellum tamque infeffo, quam

z ab Remurise[it

quisquam ante alias, animo Romanis concitaue-

. Haecenimad

rant, tum períe, tum per Antiochum in Grae-

enilficinfüpe-

ciam ea caufà euocatum, quas denique in hac Pa-

bfentarionibusa

cis iftius conditione praecipue intelleGas putem,

Prorfus enim fentio Senatum minime receffiffe hic

af Virofic. Gm.-

a Fuluii fententia , nec reftituiffe Aetolis illas vrbes,

ljbio, et probati

xintins fextoanno

toties antea negatas; quod fane feciffet, fi tanto

um Coff i Grae-

feriorem praefixiffet huic conditioni annum , quip-

pe ante quem dudum illae Romanis iam fuerant

varjas vrbes quie

, fed mncabti

adiun&ae; fed id voluiffe et Fuluium et Senatum,

fj

3

at

i

m voluntate

ne Aetoli quicquam eorum repeterent, quae quo«

cunque modo in ditionem Pop. R. venerant, ex

jeinde Aetoli, Vt

x (todio fempet

quo primum in Graeciam traiecit ifte Confül, qui

vitimandum &

primus in ea varias vrbes in poteftatem P. R. rede-

git, inque iis etian, quae quondam ad Aetolos

;s docs Senatum

?

g quem Tiutus

rum rempubl. pertinuerant.

yffe criminatigni-

Nam folenne eft in legibus et foederibus, in

ayes 2 p

decretis et SCtis, repetere tempus ab ipfo initio,

vel eo anno, quo primum quicquam eius rei, de

e ifaris I*

qua agitur geftum eít, certe neutiquam ab eo,

fium adduct o*

arety fe

jgrano

quo nihil. Iam vero Quintio et Cn. Domitio Coff.

gillil

16

mme ad(cribe

nihil omnino,. vt diximus, Romanis in Graecia

gtque ita pto €

acceífit, fed T. Quintii du&u fa&tum . eít initium

Glonis exempl:

eccupandarum vrbium , quae Aetolici antea fue-

Sed et hoc ]

rant concilii, deque iis maxime femper inter Aeto-

dem confulimu

Jos et Romanos fuit actum.

Videfis XXXIIL 13.

Lucis Quintii

34. et XXXIV. 23.

Sic Cenfores C. Cl. Pulcher,

mus, vt ex eiu

et Ti. Semp. Gracchus bello Macedonico, quod

cum Perfe geftum eft, cum audiuiffent multos ex

quiais, non 7

,

miti fuerit,

l

Macedonicis legionibus ab exercitu incertis com-

delendum, fed

meatibus abeffe, edrxerust (Liu. XLIII. 14.) 4e

allatis füperius

militibus P. Aelio , C. Popillio Confalibus , po[lue eos

Confules ia Macedoniam fcriptis, vt etc. Confules

conflare, ni f

ili fuerunt proximo ante initum bellum ànno,

ego vix dubite

ferunt antiqua

quo primum milites in Macedoniam fcribi coepe-

runt.

Similiter Cofant cum poftularent, vt fibi

quod cap. g. b

colonorum numerus augeretur; Senatus mille ad-

legim dedit (;

T ts

fcribi iuffit, vt ait Liuius XXXIIL 24. dum ne quis

tie wodendis

in iis effet, qui poff P. Cornelium et 11. Sempro-

zemipfam , m

nium Coff. boflis fuiffet. — Yta enim illic ex antiquis

edd. quae L. Cornelium et 1. Sempronium exhibe-

&Bat. Cüp, 29

cum Fuluio (

bant, legendum oftendi, non, vt edebatur, M.

qua illud cant

Corueliun et T3. Semprouium, qui nunquam fimul

fuerunt Confules, nec, vt voluerat Glareanus,

Ciuitare er ]

M. Cornelium et. P. Sempronium, qui extremo de-

gifcere earum

inum Punici belli tempore fuerunt, quo iam Han-

Sr'aiciqm Qpt

1is amicitim

nibal in vltimum Italiae angulum erat depulfus,

adeo vt proximo ftatim anno eam plane relique-

w]ursiïu,-si,»';, ,

[

rit, et in Áfricam fuerit reuerfus.

At P. Corn.

LA /m' W

Vpouuy

Scipio, et Ti. Sempr. Longus initio geíti in Ita-

JCA'

fia iftius belli Confulatum tenuerunt, ex quo tem-

onmid u

pore vi&is iam Romanis plerique fociorum fe cum

It ine T

hoffibus P. R. coniunxerant, ideoque cauere vo*

& a Fulrio

luit Senatus, ne quisquam eorum qui proximo

lorum ütqu t

bello tam difficili

et periculofo fidem fefelliffent,

üec legumU.

itque in hoftium

fuiffent partibus, coloniae Ro-

s5 ".æ; ;)7.0;

H

manae

17

nis i 'Geaecia

manae adfcriberetur, et colonorum iure vteretur,

m elt initium

2tque ita pro edito ad pofteros perfidiae ac defe-

lici antez. füe-

€tionis exemplo beneficium reportaret.

Sed et hoc loco ( XXXVHI. 11.) fi vetufta iti-

perinter Áeto

s XXRIIL ;

dem confulimus exemplaria , occurrit, nobis non

Cl. Pulcher,

Lucius Quintius, fed 72:4$ Glareanus iterum pri-

mus, vt ex eius Notis patet, dedit Liuio Lucium;

donico, quod

t multos ex

quia is, non Z7tgs, in Confulatu collega Cn; Do-

mitii fuerit

At non ita temere 77t; nomen hic

mcertis Cort

delendum, fed rem altius fuiffe inquirendam ex

L. r4.) d

allatis fuperxus rationibus et praecipue ex cap. 9.

bus, ptte eu

Certe

et, Confules

conftare, ni fallor, debebat vel poterat.

ego vix dubltem fcripfiffe Liuium, id quod prae-

bellum inno,

ferunt antiquae edd. 7. Quiztio , et voluiffe idem,

fcribi coepee

rent., vt 10l

quod cap. 9. breuius dixerat.

Quod vero illi col-

us millead

legam dedit Cn; Domitium, in eo fequitur v ag

Tnux wynasouxoy Polybii , quem his in rebusmemo-

durm ne quis

: Ti, Smpree

riae prodendis fine vlla pene variatione, quod ad

rem ipfam , more füo transtulit. . Is veroin Excerpt,

( ex antiquis

Legat. cap. 28. fimiliter prorfus Aetolos primum

nium exhibe

debaur, Af

cum Fuluio Confule pacem pepigiffe refert, in

qua illud cautum fuerit; ne quam vrbem in fua

nguam fimul

Ciuitate et. Rep. habere vellent, aut poftea ad-

t Glareanus,

fcifcere earum, quae pof! T. Quintii tranfitum in

extremo dte

Graeciam captae fuerint a Romanis ,. vel vitro cum

uo iam Hane

lis amicitiam fecerint

TOX ,unä:mocv Eyey . dy 'rr]

it depulfus

a'u,unokrrsx ,uncïf Tiyus aue(. TU TO. froos A. BEaDrou 'x'z-

yne 1elique-

v'0y, Qc0M ,u.sfac v5 "Téra Kowris duffusw fiouogav vorá

Ac P. Corn.

Ponosev, 5 QuXey, Emonjgayro mo0s Popuonc,

Quae

aefh inlte-

omnia Liuius incaput nonum contulit

At paulo

ex qUO terre

poft.in ead. Legat. quando narratur, Senatum.pa-

orumfecum

cem a Fuluio Aetolis conceffam interceffione Rho«

« cquere vOs

diorum atque Athenienfium nndem conürmaffe,

gj proximo

haec Ieguntur in vulgatis edd.. 2zas xwoas, 39 7-

fefellifent

Aess « uydpui; (oiy àrw Pxpuvro imi "lír& Koty-rzx,

oloniae Ro

K?I

monae

18

stj Vyota Nopuzís . cgurqyur) 9 Üsepoy faywrur y 3 ds

quibas expa

Fuluio, - Ex

Qu Íxy aov Pojodow , "rérwy v móAew», XU] vv &

eus hanc in

quuuTwAS widtya. mrpos x Bérore AswAo. . Quaevtcun-

que fint corrupta, feruant tamen nobis mentio-

lus us

j

nem Titi Quintii , eique addunt Collegam Cn. Do-

N

:U,r."x- :'3«171

j

mitium , plane vt ante Glareanum vulgabatur apud

ilis j

n

l

j G:se';

Liuium cap. 11. qui ibi et in caeteris adeo accu-

rate Polybiana ifta Latino fermone reddidit,: vt

plécaque ex.

Cafaubonus in illis vertendis Patauini verba huc

qui bomines,

transtulerit.

Quo magis miror virum do&iff.

quierm T

Fulu. Vrfinum ineptiffima parenthefeos diftin&ione

ts Corfüles,

longe alium Polybio dediffe fenfum. | Sed. exifti-

t B. R w

mauit et ille, Cn. Doimitio reddendum hoc quo-

Tum lianc in

que in loco füum Collegam Lucium Quintium.

bellum. Aet

Quia vero minime ignorabat, nihil rerum illis

Mforum A

Confulibus in Graecia geftum, nullas vrbes ca-

&m illato, r

ptas etc. fcripfit in Notis hoc modo: $us &ror Porgüv-

Taülorem in

va imi Meuxin Kowris , K. V. A. cgoziyov, eaque ins

modo diffic

ter fe coniun&a a feqq. per parenthefeos figna

speratante |

feparauit; quafi voluiffer Polybius: Qwi agri, vr-

téafodis, n

bes, bomines, qui Aetolovum . iuris erant L. Quintio,

Praubus de

Cr.. Domitio Con[ulibus , vel capti funt poft eos Con-

lybius ; Qu

fules, vel ad amicitiam Romanorum veneruut... Ne-

W T. Qu

rum ea fi illi mens. fuiffet, quia in pacis legibus

tlonem a e

clare femper , expedite, proprie et plene loquun-

Tatius etac

tur veteres, tempori per Confules defignato , non

ni Romangr

continenter fubieciffet illa, 7 2es9»», fed haud du«

Confils (

bie aliter verba, vt minus effent ambigua, .or-

* Quinti

dinaffet, et in primis 2 Veeo» vel omififlet pror-

OHFUlUm il

fus, vt poterat ifto verbozum fenfu, vel alio fal-

m id fj

tem pofuifer loco. Deinde manifeftiffimum eft

Q ctm $e

ex Liuii verfione, aliter omnino haec accipienda

f'lem ) COH

et diftinguenda , minimeque Confulum mentionem

Abies quo

afeqq. effe feparandam.

Neque vero ex Liuio

TFibuS folun

tantum, fed et fuperioribus ipfius Polybii verbis,

quibus

lminino,

19

) k)wrur, ij di

quibus . expofuit pa&a Aetolorum" eum Confule

TMuy 4g] t

Fuluio.

Ex quibus omnibus refingendus hic lo-

i, Quevtcur-

cus hunc in modum: Óv x&pp, xu] miXec xuj

n nobis mentio»

Gvdpes, us ErOb ixpüvro, tmi léra Kowris, xo] Vvois

ollegm Cn.Do-

Aopurín: gouTIHyUY , 4 g:sgov, Suwcmy, d es Quv

vulgibararapud

3X3w $emodos. H. e. vt re&e Cafaubonus, quam-

teris àde0 àCGl-

uis in Graeco Vrüinianam parenthefin reliquerit,

ne reddidit, vt

pleraque ex Liuio reddidit: Q i egri, quae vrbes,

tauini verba huc

qui bomines, Aetolorum: iuris aliquaudo . fuerumz ;

r viom dodtif

qui eorum "T. Quintio, et Cn. Domitio Coff. poflue

efcos difindtone

eos Coufules, armis fubacfi, aut voluntate im ditio-

m, Sel etiti

uem P. R. venerunt.

Liberemus itaque in pofte-

ndum hoc quo«

rum hanc infignem Hiftoriam pacis poft acerrimum

um Quintium.

bellum Aetolis redditae notabili mendo partim

sihil rerum lls

ipforum Au&orum, partim Editorum culpa in

rullas vibes. cte

eam illato , neque exiftimemus hoftibus ab irritato

lo: j [ 325*:9"

maiorem in modum Senatu ideoque pacem non

j, eaque 1f*

"

modo difficulter confirmante, fed et in nonnullis

venthfos figna

aggrauante reftitutas vrbes "Theffaliae, quas an-

j Qul /:'?'iv W

tea fociis, non male certe tunc meritis negandas

quit L Q/:intia,

grauibus de caufis cenfuerat.

Videtur autem Po-

fot pf s (

lybius, quod ante generalius et vulsarius dixerat,

e

g n

poft T. Quintii tranfitum , hic. vbi pacis confirma-

in pacis 1eguots

tionem a Senatu tandem impetratam refert, or«

ec plene lg

natius et accuratius voluiffe exponere, ac folen-

s delignaro, n

ni Romanorum , qui in publicis AGis tempus per

Confules femper defignant, more annum, quo

Jl fed hïïUd du

T. Quintius in. Graeciam traiecit, per ipforum

" qmbigiub or-

el omiüiïet

pïOl'-

Confulum iftius anni mentionem fienificare, fed

ji, v dio *

dum id facit, ex memoria T. Quintio Flaminino,

qui cum Sex. Aelio, nono abhinc anno, Conful

at

fefïimmum J

fuerat, collegam dediffe Cn. Domitium, haud

, lec àea

glen( d

lunmeï(l

onerm

dubie, quod isanimo eius magis obuerfaretur , quia

n

tribus folummodo annis ante cum Quintio item

qero [21

Flaminino, verum Lzcio, Titi fratre, non Tiro

; Poly

jji yerh

mb'lï

Haà

ipfo

20

ipfo confulatum. gefferat.

Hunc ipfius errorem

Quintio; ali

Liuius non animaduerfum in fuos libros inter alia

et, n A

Cu.IL $6

transtulit, quippe qui Polybium cum omnium Ro-

manarum rerum, f4/7 praecipue im Graecia ge[ias

&dhuc Capit

rum ninime incertutn, vt àpfe de eo alibi loquitur,

feiptor, q

n fuis admif

aucorem in his bellis maxime fequi, folebat, nec

in tam vafto Hiftoriarum opere de üingulis nomi-

triditur abo

nibus, quae apud alios inueniebat, in confilium

siorum Grc

ire poterat, neque omnia Confulum paria tot fe-

duobus Con

culorum tam fideliter memoria comprehendere , vt,

niam pro.

fi quid in iis aliorum diligentia defeciffet, id con-

quo Collega

tinuo ipfe deprehenderet.

Quod ífi quis nihilo-

gorro ampl

minus exiftimet, iftum errorem

qui tam facile

inquotantir

caueri ab iis potuiffet, modo Faftos confuluiflent;

longa eor

vel ad ea, quae ipfi ante tradiderant refpexiffent,

tum, Sardi

cadere non potuiffe. in diligentiam Veterum , ve«

Vt ex Fefto

lim confideret ille, quam facile item. vitari po«

Dit ingenti

tuiffec quod fupra Gellium in Cicerone, et Dio-

quaem Co;

nyfium in aliis Hiftoricis reprehendiffe fcripfimus,

loge dlio,

quaeque cap. VIIL adferemus manifefta contra-

àm ohfe

dictionum exempla.

ideo qui

Sed et nunc fimile prorfus, fi quis defideret , in

Gracc

noftris bominibus dabo incuriae exemplum Do&itf.

Gracchi et

ille Muretus ad Pomponium de Orig. iuris , quum.

thanis tradi

ageret de nobiliffimo I&o, C. Atexo(,apxtone Con-

pratera |

fulem eum fuiffe dicit cum Germanico. Caefare.

gur ibus pu

Atqui Germanicus collega in Confulatu fuit nun-

Í, qud

quam vllius Ateii , fed C. Fonteii Capitonis an. V.

'Lmnho

€. 764

Et I&us ille.C.. Ateius Capito Conful

de Sard

fuit fuffe&us an. 758.cum C. Vibio Poftumo

De-

duxiffe ex

cepit. ergo in bis Mureti quoque vel.memoriam

poribus f

fimilitudo nominum C. Zreii Capitonis 'et. C. Fon-

folum ;cognomen,

orto f

teii Capitonis , vel diligentiam

onfiles

quod idem vtrique fuit, in Faftis feftinante oculo

tuht ) &X

quaefitum.

Et tamen vt Liuius Polybium in T.

1 foedi

Quin-

21

ipfiüs. ertorem

Quintio , alienum ei tribuendo Collegam fecutus

libros inter alià

eft, ita in Ateio Muretum Eorfterus in Hift. iur.

üm omaium Ro

Ciu.H. ;6. Neque adeo diffimile eft, quod alius

! Graxcia get.

adhuc Capito gentis Sinniae non ignobilis item

0 alibi loguicur,

fcziptor, quem Dodciiffanun Viram Gellius vocat,

1i, folebat, nec

"

in fuis admifit Commentariis.

Confenfü quodam

: lingu,

lis nomie

traditur ab omnibus , Ti. Gracchum, illum clariffi-

t; n confilium

smorum Gracchorum patrem, clariffimum et ipfum

m paria tot fe«

duobus Confulatibus, et celebri cenfüra, Sardi-

prehendere, vt,

niam prorfus fubegiffe in primo fuo Confulatu,

eciffet, id con»

quo Collegam habuit C. Claudium Pulchrum, et

fi quis nibilo-

porro ampliffimum ex ea deportaffe triumphum,

qui.tam ficile

inquotantam captiuorum multitudinem duxerit, vt

s confüfuillent,

ex longa eorum venditione prouerbium fuerit na»

Sinnius vero,

nt refpexilent,

tum, Sardi venales, alius alio nequior.

Veterum, ve«

vt ex Fefto fcimus V. Sardi, collegam illi adiun-

tem vitari. po«

git ingenti Zwsoonzie P. Valerium Faltonem, qui

erone, et Dio«

quidem Confül itidem fuit cum 'Ti.Graccho, fed

alterius, vt reor, proauo, certe vt

dife friplimus,

longe alio,

wifeffa contrü«

jam obferuarunt eruditi plusLX. annis ante.

Nec

video quid virum deceperit, nifi idem vtriusque

Gracchi nomen.

"Zonaras quidem Poenos ifto

is defideret, n

lum Dotif

Gracchi et Faltonis anno ceffiffe eam infülam Ro-

Et

manis tradit, fed tamen citra vllam pugnam.

.ig,iuris. quum

capitone, Ü

praeterea hunc ipfum Faltonis collegam cum Li-

guribus pugnaffe memorat , eosque praelio fuperaf-

anico. Caefires

Jura fiit u«

íe, quod et fequentis anni Confules fecerunt,

;pitonis 4n. Y*

triumpho infuper de iis a&o, quem nullum neque

de Sardis neque de vllis aliis Gracchum iftum

i ito Conful

2ollumo. . Ve

duxiffe ex Faftis Triumphalibus, qui illis in tem-

ve memoriüm

poribus funt integri, conftat.

Porro ficuti Polybius duos diuerforum annorum

jf t C f

Confules in vnum annum tanquam Collegas con-

fl cognomen,

[linanré 00 9

tulit, eaque re duos fratres confudiffe videtur,

in

ita foediore multo lapfu L. Ampelius capite de

)]ybium

Seceffio-

Quin*

3

leus, Trac

Seceffionibus plebis, duorum diuerfiffimorum ho«

minum, patricii et plebeii nomina tanquam vnius

Ámpelius ver

coniunxit, et ex duobus inter fe Adfinibus qui-

ces. nominat;

Seneants , u

dem, fed contrariarum tamen partium , vnum fecit.

Quintium Ci

garta. Seceffo, ait, in. foro fropter. Magiflratus,

vt Plebeii Con[ules fiereut , quam Sulpicius Stolo con-

fiepe hübuea

fed&um. C

eitauit. . Vides , Le&or, loqui illum aperte devno

homine: nim. Stolone, qui per X. annos Tribu-

cium illi dam

nus pl. fuit, inque eo Magiftratu inter alia tulit,

tguel. $u

in modum nu

vt alter Confulum ex plebe crearetur. ( Liu. 1. VI.)

Quo tandem perlato

te aite Dones

Conful.

, ipfe tertius fa&tuseft e plebe

Adpellatus autem fuit non Sulpitius Sto-

trepida - domi

fo, fed C. Licinius Stolo. Verum Ampelius , quia

aduetionte od

in hiftoriis, vbi de Stolone agebatur, multa item

Quintits Atl

legerat de Sulpicio, vt cuius in domo primunv

&ore vefes act

É

data eft occafio horum tumultuum per quos, opera

ha, afert.

Stolonis et Sextii excitatos, Refp. quinque annis

um agram

fine vllo curuli Magiftratu fuit, qui item adfinis

Db R. od

erat Stolonis, ( Nam Fabius Ambuflus , vt ait'Flo-

Simrite jro

TUS, ex cuius quatüor extremis libri primi capp.

(Exciifi h

Ampelius haufit has quatuor Seceffiones, quamuis

t Vingl

non omnes eo nomine adpellari re&te poffint, vt

quiefo quag

jam obferuatum a Ruperto ad Pompon. $. 8. dua-

perentur do

rum pater , alteram Sulpicio patricii fanguinis dede-

ls. Nam q

rat , alteram plebeio Stoloni) de illo , inquam, Sul-

Diltinsuere

picio, quia multa item legerat, duos hosFabii ge-

Atlium Ser

neros Sulpicium et Stolonem vix credibili ofci-

terullo a (e

tantia confudit, et Stolonem Tribunum plebis, Pa-

tricii et Adfinis füi gentilitio nomine ornauit.

.Peccat «

7, quum [

Eodem modo , vnum eundemque putauit Quine

Afpicatur,

tium Cincinnatum, et Atilium Serranum , quia

wrique agrum fuis manibus colenti delatos effe

Rutes, - r

Kator, q

fümmos honores meminerat.

Vnde Appul in

Apologia: Romanmorum etiam m

L

?

Confulibus.

aioribus Quintis et

lits Anri i

Serranis Confulatus et.

Dicdaturae im agris offere-

Vorem jrim,

banttir.

23

vfüffimonim:ho:

bantur. "Traditidem de vtroque Valer. Max. YV. 4.

, ténquam rius

Ampelius vero, vbi C

lariffimos Romanorum Du-

Ouintius Ciucinnatus , idem

Adfinibus quis

ces nominat, fcribit:

——

1m , vnum fecit,

Serranus , cuà aranti. Diclatura

delata eff. Vult

r Magifratus,

Quintium Cincinnatum

etiam Serranum , vt varia

Romani cognomina , fuif-

picitr lo .

faepe habuerunt Veteres

fe di&um.

Cuius erroris ne de eo dubitetu

t , fo«

1 apette devno

Is ad illa Sa-

- annos Tribue

cium illi damus Scholiaften Perfii.

uinti etc. hunc

inter alia tulit

tyrael. Sulcoque ferens dentalia

in modum nugatur: O Quiuti Atili Serrane, ctum

x (Ui 1 VE.)

ihuseft e plebe

£e ante - boues diciatu

va léor imduit, et tua vxor

Alter. fenfus . eff,

n Sulpitius o-

zrepida

domum aratrum tulit.

lifore cum. in[fignibus: Dictatoris,

Ampelius, qaia

adueniente ad . fe

r, milta item

uintius Atilius Ser

vanus iufft vxori, vt bas a li-

P

um,im quo ava-

domo prinunv

éfore v

efles acciperet , et fibi ad loc

Cincinnatus cum

er quos, opera

bat, afferret.

Ouintius. autem

füum ag

ram exavaret, et [orev

et, Diclatura ei a

quinque annis

u item adfinis

Populo R.

vel decreto Senatus delata efl, qui contra

vitor exflitit, qui a ferendo

y, veaitEloe

Samuites progre[fus ,

( Excidiffe hic pute

m etiam ) Ser

vanus appellatus eff,

yi priri cipp.

Vide

jones, quamüis

vt Virgil.

Vel te fulco Serrane ferentem.

ultis parafangis fu-

Xde pofíint, vt

quaefo quam pofleriores hi m

perentur do&rina et induftria

ab antiquioribus il-

pon,f. £ dtr-

n

foede omnia mifcuit.

lis.

Nam quis vnquam tam

/h;zgr/iuis ddt-

. inquam Sul.

Diftinguere nefciunt Quintium Cincinnatum , et

Atilium Serranum duorum plane feculorum in-

s hosFabi ge-

reruallo a fe inuicem feiun&tos.

credibili olci«

Peccat etiam Scholiaftes infcitia moris Roma-

um plebis P«

ni, quum Di&aturam Quintio a Populo delatam

ye ormatt.

fufpicatur.

Nullae enim populi ea in re erant

yutauit Quï[I'

S

enatus decernebat vt Reip. imponeretur

partes.

emranum, quà

Di&ator, cuius dicendi ius et

poteftas folis erat

j deros elie

Confülibus, feu alteri eorum.

Atque inde Coe-

de Appul. i

Fabium Cun&a-

lius Antipater annotandum duxit,

Sed

"n inn!ii: d

torem grimtum a populo creatum Dictatorem.

et

a ii t

4

hat

24

Clailo Minu

et hunc et alíos, qui eum Diftatorem "vocent,

etiam in eo erroris arguit Liuius XXII. 3

quod

eosque vidto

is a populo non Di&ator,

fed qui pro Di&atore

non indiset.

effet , creatus fit quia Conful

tunc aberat.

Omniun

ferramum.

prope Annales Fabium Didlatorem a

duerfus Auuibas

cenfet, in (

Jemrem geffrffe tradunt.

Coelius etiam eum primum a

Nam et allu.

populo creatum Dictatorem Jeribit. . Sed et Coelium

Plinius N.

&t Ceteros fugit vni (h. e. foli:./ Vnus autem et fo«

metri ratio,

lus tunc erat conful, altero, Flaminio , ad 'Thra-

fimilite hor

fymenum iam occifo ) Confili Cn. Ser.

uilio , quitum

lantur.

Al

procul in. Gallia Prouincia aberat.ius

fuiffe dicendi

nus dedit Àni

Didlatoris , quam moram quia. ex[pecta.

re territa iam

n Faniliis

clade cinitas uon poterat, eo decur [um e,

z

J

ffe, vt « po-

berramum d

pulo crearetur qui pro Didatore &

ffet.

Res- zude ge-

a'onis, qu

Jlas, gloriauque infi

'quem Ducis, et augentes. titu-

&t necitus f

lum imaginis pofle

705 ,

vt ,.qui pro: Dictatore , ( fcil.

Vis cum $

erat,) Dicator credere,

?ur (ita haec vltimalegenda

tititur coni

ex veftigiis fcripturae optimorum codd. et e

xpli-

litdine vid

canda putem ) facile obtinuiffe.

Emendandus er

go

et Feítus V.

Optztua , vbi Man, V

iüs Nerul

alerium przuunm

Omiem,,

Magiflrum a populo creatum fcribit

; legendumque

Ormitüs, q

videtur Magifirum gopuli , nifi

forte et ipfe Feftus

liac in re errauerit.

dþ llits «

Certe enim. fiue is Valerius

primus fuerit Di&ator, fiue Lartius, vt verifimi.

ICU5 quide

Doetica. ic

lius tradunr alii, primus ille ae

que ac reliqui crea:

enim appar

tus et di&us eít a Confule.

Nam, fi qua fides

Dionyf. Hal. V. i1,

"t illutif

populus non modo confenfit,

vt pro Confulibus Rem

Sampluri

p. femeftri fpatio teneret

AUs Punic:

Di&ator,

fed.et Senatui permifit, vt ipfe, quem

Iutï bisjj,

vellet ,'eligeret, Senatus vero altérutri Confulum.

0015 etc. qu

AÁtque ita, vt ibidem diferte Dionyf. Dicator

son a populo more

li, eryl

patrio babebat Magiflratum , [ed

Tationis ten

ab UHü ViYo erüt creatus.

Praeterea male Scho-

liaftes Dictatorem Cincinn

Uüto

» Don c

atum. cum Semanitibus

7ilïet'mm I

pugnatfe tradit. .. Nam cum Aequis duce Graccho

Cluilio

Tübilem $

2j

3torets votemt,

Cluüilio Minucium Confulem obfidentibus pugnauit,

WIL 1. quod

eosque vi&os fub iugum mifit, quod probatione

ll pro Dl&arore

non indiget.

erat, . Ormiam

Serranum vero quum idem a ferendo appellatum

aduetfus As

cenfet, in eo non difcedit a veterum fÍententia

LU EUY

Nam et alludit eo Virgilius, et aperte idem tradit

$u et lum

Plinius N. H. XXXVIIL 3

Sed tamen repugnat

1Us autem etfo«

metri ratio, et quod in antiquiffimis nummis iftius

inio , ad Thra«

familiae homines. non Serragi, fed Sarani appel-

Seruilio, r]m 77

Jantur.

Aliam itaque nobis Etymologiam nomi-

i fw& icendi

nis dedit Anton. Auguftinus, tum in Dialogis, tum

are terita um

3n Familiis.

Exiftimat M. Reguli fiium , primum

im efe, uta p

Sarranum di&um, q. Punicum, quia pater eius

, Rerinde ge-

aPoenis; qui Sarra , id eft, Tyro oriundi , captus

1 (/Ilgt'?lf?! Lilti«

€t necatus fuerit.

At ifthaec Etymologia, quam-

Ji&atare , (feil

uis cum applaufu accepta a DoGis , incertiffima

vltima legenda

nititur conie&tura, et quae mihi certe a verifimi-

codi, et esplie

litudine videtur prorfus aliena: nempe Clariffimi

mendandusergó

iftius Reguli filium fuiffe illum non minus clarum

lerum pi TIDUA

hominem, qui primus Serrazi cognomine dicitur

lesendumque

ornatus, quod non praetermififfent veteres, qui

e et ipfe Fellus

de illius cognominis origine egerunt

Silius Ita-

[iue is Valerius

licus quidem Reguli filium Serragum vocat, fed

Satis

u5, Vt verilimi

poetica licentia neutiquam, hiftorica fide.

: c reliquicree

enim apparec vndique , omni id ftudio egiffe eum,

vt illuftriffima Familianum Romanarum nomina

a, Íí. qua fites

nodo confenlit,

quamplurima carminibus fuis intexeret , licet belli

Ípatio teneret

iftius Punici tempore Romae nunquamaudita: ve-

luti Bzbuli , Galbae

Milonis , Maecenatis , Corbu-

vt ipfe, quent

lonis etc. quae per clariffimos Viros poftea nobili-

vutri Confülum.

*I('rl f' DLL?((IW

tata, ex vltimis Reip. immo et Neronianae domi-

Ab eodem illius iníti-

nationis temporibus petiit.

" /mmn. jA

Quod

) male 9

tuto, non errore aliquo, profectum puto.

Valerium F/zccum , qui legatus a Romanis ad An-

um $a ptitidt

nibalem Saguntum obfidentem miffus fuit, Pab/-

; duce Gr qccho

€olam

(luilio

B5

26

À Atlius

eolam longe celebriote nomine, fed tunc in iffa

familia jiam abolito, maluit vocare initio libri II.

Ita plane et Reguli filium, cum eodem quo pa-

trem nomine appellare nollet, et tamen fere non

nifi cognominibus vteretur, aliud aeque illuftre

cognomen ex eadem Atilia gente ad illum proprie

nominandum poetica licentia adhibuit.

Probabi-

liter forte collegit Sigonius, primum ifto cogno-

mine infiznitum fuiffe Confulem anni 496. C. Ati-

lium Regulum.

Hunc vero Marci a Poenis pottea

capti filidm fuiffe contra omnem temporum ratio-

M,Atlius A F.C

nem ítatuit Auguflinus, quamuis adfüipulantem

Nos in

Calatinus, Cof,

habeat Lipfium ad Plinii Paneg. cap. 58.

48j. Triumphani

gratiam nobiliffimae familiae feriem eius et füc-

ftr, de Poenis &

ceffionem demonfirabimus, fimul vt Augufltini

cilia, Faftiy Cof

euertamus conie&turas, et noftram fententiam de

3 49 DR

3. oj

primo Serrano et eius nomiais origine exponamus.

G. Milny ÀT

N. Bübu Qqf

508- GQHX. &

A. Atilius C

gt (. F

xgcoiïi, TeUy p

tionis oppiii $j

Aüdoritate foceri

Olutüs e(r

LA

C. Atl &

Aedilis Cur. àh,

Mesilea prim

9t etjenatori,

T atisaplepst

Vit ln XX*(IV

l, ia

$1569 XX

Sa

A.

C.]

$n

*

27

ed tunc in if

A. Atilius Regulus Conful. A. V. C. 418.

: inttio fibri IT

Liu. VIII. 16.

A

'odem quo p

'men fere non

M. At(i-lius Re-

L.Atilius R;gu!us,

gulus.

Triib. pl. A; V. C;

. aeque ilhftre

445. Liu. IX. 30.

M. Atilius M. F.

J illum proptie

M. N. Regulus,

M.AtiliusRegulus.

ui, Probibi.

Cof.

an.

459-

m iffo cosno-

"Triumphauit de

M.Atilius M.F.L.

ni496. C. Ati-

Etrufcis. Liu, X,

N.Regulus, Cof;

aDoenis pollea

B2 o 308

2n.486. T'riumpha-

uit de Sallentineis,

mporum ratit-

C. Atilius M.F.

Fafti. Cof. 1l. fed

adftipulantent

M.Atilius,A.F.C. N,

Calatinus, Cof. an.

M. N,. Regulus.

fuffe&us an. 497.

, fp. Nsin

495. Triumphauit an.

Cof. an. 496.

captus a Poenis

1 eius et füc«

feq. de Poenis ex Si-

"Triumphauit de

duce Xanthippo

cilia, Fafti, Cof. lI.

Poenis.V.Faftos.

Liu. Epift. 18. Val.

vt Auguffint

Di&ator

Hie Serrani co-

Max. Florus etc.

fententiam de

an. 498.

an. $04

gnomen eX fen-

GRSBe icrsid

1 &rponams.

tentia

Sigonii

M.Atilius C.Atilius

C. Arilius A. F. A.

accepit. Cof. II.

M. F. M. M. F. V,

N. Bulbus Cof, an.

an. $03.

N. Regu- N, Regu-

lus . Cof. lus Cof,

$08. Cof. 1I. an. $18.

an.

C. Atilius Ser-

$26.

II.

an. $284

A. Atilius Calatinus

ranus

Praetor.

Cof,

gener Q. Fabii Ver-

an.

533-

Liu.

fed fuffe-

tucofi, reus prodi-

XXI. 26. et 62.

&us

an.

Confulatus

in

$36. Cen-

tionis oppidi Sorani;

ann.

for

an.

audGotritate foceri ab-

537-

pas

folutus . eft.

Val,

titur

repulfam

339-

Max. VIM. x.

Liv. XXIl. 35.

C. Atilïus Serranus

A. Atilius C, F.

M. Atilius S'ermnus

Aedilis Cur..an. $59.

C. N. Serranus

IH.

Vir Goloniae

Cremonenfis Placen-

Megalefia primus fe-

Praetor an, $61.

cit, et Senatoria loca

Liu, XXXV. 10.

tinaeque

fupplen-

3n Ludis a plebe fecre-

Praetor 1l. an.

dae ann, $63. Liu,

vit Liu, XXXIV. 54.

58e. Liu, XLI.

XXXVII. 46.

Val.Max.11.4. Praetor

28.

Cof.. an,

an.569. L.XXXIX.2

383. Fafti.

Sex. Atilius Serranus Cof, an. 614.

[

€. Atilius Serranus Cof. an. 644.

Sex. Atilius Serranus Gauianus Trib. pl. an. 696.

Ciceronis inimicus.

Vide-

*

Videmus hic duplicem Regulorum feriem, in-

(onfolotum , p

que altera feruatum Reguli cognomen , in altera

t eodem tem|

fubftitutum nouüm Serrani,

Eas prorfus confudit

agello feptem.

tüum, et rier

Auguflinus, vt Serranos a Regulo Poenorum ca-

gatu., vt fücce

ptiuo oriundos, crederemus, et ita ipfius de no-

minis iftius origine fententiàm acciperemus.

Ce-

ait Frontinus,

terum' facile ac'dilucide fatis refelli ea poteft.

vt Valerius, n

[

enat

Filium Reguli.de /quo àgitur, fecimus M. Regu-

xelinquere nol

]um bis Confulem et Cenforem; non ex conie&ura

&t alimenta

noflrra, fed ex au&oritate Valerii Maximi, qui

lib. TL c.9. deillo ipfo Cenfore; M. Atilius Regulus

Haec omnia q

Cen[or - perfidiam notabat, cuius Pater per fummos

Tatà, vel fl

eruciatas ex[pirare , quam fallere Cartbaginien[es fa-

grandem natu

tius effe duxerat.

Nemo hiíftoriae gnarus ex his

filtum, fed eit

annos demum

non videt, Patrem Cernforis fuiffe Regülum a Poe-

Filio enim tan

nis captum, qui ad certa fibi fupplicia ac diriffi-

mos cruciatus Carthaginem redire maluit, quam

feliciter con

datam fidem fiallere;

Jam vtrum verifimilius , fra-

ghafer, rede

trem Cenforis huius fuiffe eum, qui fecundo anno

olendum . er

poft ipfum Confulem Conful fuit, quae mea

tuiet et oro

éft fententia, an vero hunc fuiffe cenforis illius

laud dubfe,

filium, fratrem vero eum, qui 3o. anno ante pri-

ïfm'f:"er, emi

mum Confularis illius et Cenforii Confuülatum in

fibl a fematu

ilo iam fuit. Magiftratu, quod vtrumque. ponit

ferio, rempg

Auguítinus, C. Atilium. Regülum et Serranum

f Pulos

Confulem an: 496. filium ftatuens M: Reguli a Poe-

QUe aetatis r

nis an, 498. capti, et fratrem. M. Reguli Cof. an.

lum illm

$ 26. et 536. fed praeterquam quod ab hac genea-

.eA Tmen et

logia fingulorum ^etas abhorreat, certum pene

lïullres m

lli,

diceré aufim, noh habuiffe Resulum tam gran-

ff ned

dem natu filium.

Certe Horatius Od. IlI. s. Re-

UET

gulo iam capto vxorem et non nifi paruos guatos,

fri ibfüm £

nullum Confularem , tribuit.

Maius eft , quod ex

TWntm ,

Valerio Max., Liuio, Seneca, Frontino, et Am-

Ctidun:

miano fcimus, Regulum, cum ei poft fecundum

MOM

Confu-

29

um ferient, i.

Confulatum , prorogatum in Africa effet imperium,

omen, in alte

et eodem tempore intellexiffet , villicum fuum in

proríus confudit

agello feptem iugerum , quem habebat, effe mor»

lo Poenorum ci-

tuum, et mercenarium aufugiffe , petuiïe a $e-

ta ipfius de no-

natu , vt fucceffor fibi mitteretur ,. ze deflitgtis , vt

iperemus, Ce-

ait Frontinus, rebus obitu. ferui , vel

deferto. agro,

efelli ea poteft

vt Valerius, z05 ejfet, vnde vxor ac liberi fui ales

:imus M. Resu.

ventur, Senatum yero, qui Regulo prouinciam

o ex coniedura

relinquere nolebat, agrum illius colendumlocaffe;

et alimenta coniugi eius ac liberis praebuiffe,

3 Maximi, qui

Haec . omnia quamuis a tot Au&oribus commemo»

I Aifu g

rata, vel falfa funt, vel Regulus non habuit tam

ttr p"? jHIHMDS

szrzmdem natu, immo Confularem et triumphalem

rilaginienje f

; gnrls et his

filium , fed eius potius aetatis, qui poft 28. et 30;

Recu um ao*

annos demum ad Confülatum adfpirare potuerunt,

ylicia ac ditiffi-

Filio enim tam; magno natu, cui Refp. iam fuiffet

r

feliciter commiffa; qui. Conful. de Poenis. trium-

e maluit, quat

phaffet , re&e etiam agellum tam exiguum pater

verifimilius, Iràe

ecundo ajno

colendum . et alendam. familiam: committere. . pos

,

ut, que ma

tuiffet et pro.patria:in eum poteftate commififfet

haud dubie, vel fi forte in exercitu apud fe has

Te cenforis 1lius

buiffet, remififfer potius eum domum, quam ipfe

o, ànno ante pt*

fibi a Senatu et populo mandatam prorogato im-

Confülatum

perio, rempubl. prouinciamque deferere poftulaf-

vtumque pol it

fe

Paulo itaque re&tius , quod adhabitam vtrius-

a et Serranum

que.aetatis rationem Zonaras Reguli fratrem putat

M. Revu[l aDoe-

Gaium illum , quem Auguftinus.illius filium dicit.

Jegili Cf a

Sed tamen et ipfüm in ea re lapfum arguunt,Cons

Lab hac gener

fulares Fafti, ex quibus apparet neque patrueles

g, certum jer

fuiffe, nedum germanos fratres,

quum Gaius

ujum ('Cl

m grane

Re

auüm -habuerit Mmcum Resulus: vero: Lucitini,

de

eum.ipfum forte, quem ex Liuio adtulimus Tri-

ifj pori g WI'

n

bunum pl

-

] eül quo

"

Goncidunt per liec, ni fallor, Auguftinianae

sontió,

«

coriie&urae: de Senana KReguli illuftris filio , et

unaumt

"

f'xmul

pl f«

Contt*

30

onfularis ac

fimul de cognominis iftiusetymo , quandoquidem,

fitus Serramts

quos certius, vt opinor, Reguli iftius fuitle filios

Et videtur

docuimus, neque Verrius in Faftis, neque Liuius

litino Atilio.

aut quisquam alius Serrani vel Serraui nomine or-

jmico [uo,

net, quamuis eo ipfo iam tempore a Liuio, et

orat, pro Sex

paulo poft a Confularibus quoque Faftis, Serraui,

fed ab aliis orti, non Marcis, fed Gaiis, nominen-

ab aratro, [u

T

tur.

Et probabiliter, vt dixi, collegiffe videtur

$

fitint

Viri fü

Sigonius in Faftis ad an. V. C. 496. Gaium illum,

enim. nauci 4

quem maiorem natu fuiffe, quam vt Reguli effec

filius, probare fumus annixt, primum accepiffe

Gosii Ofli

Serranicognomen. .. Nam praeterquam quod Caffio-

hureo ! cülat

£uocat

(

dorus eum ita appellat, ex Cicerone, Valerio M.

et Plinio docet ille infuper Atilio Serrano in agro

fe vico, in:

]

opus rufticum facienti Confulare faftigium,' et

Cert

l

m mihi

fulfe Gavit;

deinde vi&is hoftibus triumphum obtigiffe , quae

.

Gat

um vo.

in hunc vel patvrem eius ex omnibus Atilius potiffi-

$um conueniunt.

Addo quod ftatim poft eum

X

cognomen hoc maxime inualuit, in. hominibus,

ïamiï. ]

Vs

n

qui quo minus ab eo cenfeantur, progeniti, nihil

lr

obftat.

€

ll elt;

vl.h V

tbisRo

Opponi tamen poffit , quod funt, quiSerranum

Di&atorem faciunt , non illi quidem valde antiqui,

lar et ol

fed qui tamenantiquoslegiffe potuerunt. Seruius

$el Quantur

A Grotero aj

ad Virgil. Aen. VI. Atilius quidam Senator fuit;

fratis, vel n

qui cum agrum coleret , euocatus propter vivtutem

H

meruit Didaturam.

Claudianus de quarto Confül.

ttacaltilis

Honorii:

eüenit lioc j

p

!

f

Sordida Serranus flexit Di&ator aratra.

Tinomer

Curtfequent:

Nifi ergo et hi confuderint, quod arbitror hifto-

um dei

rias Atilit Serrani, et longe antiquioris Quintii

ra:(i: ngpm

Cincinnati, cui aranti in agro Dictaturam veteres

Rrit j

delatam produnt, neceffario A. Atilius Calatinus,

&ttt efí

qui vnus inter Atilios Di&ator, et praeterea Vir

Confü-

tondfe, p

31

ondoquiden,

Contularis ac Triumphalis fuit; 'erit ifteadeo quae-

s faiffe filios

fitus Serranus , et Sexranorum progenitor.

Et videtur etiam Cicero velle, Serranos ex Ga-

Tque Liuius

1j] DOTQine. Of«

latino Atilio ortos, quum de Sex. Atilio Serrano,

? 2 Liuio, et

inimico fuo, loquitur obfcuriffimo illo loco in

aftis, Sorrani,

orat. pro Sextio c. 33. A/ter vero won ille Serranus

iis, nominen:

ab aratro, [ediex deferto Gaui Oleii horreo calatis

egiffe videtut

grauis in Calàtinos Auliosinfitus. — Valde in his hae-

fitant Viri fummi Turnebus et Gruterus.

Nec

Gaium illum,

enim nauci funt, quae conie&tant hic ex deferto

eguli effer

um accepille

Calauii Ofili borreo, iMe ex deferto: Gauio , Atiliz

nquod Caff-

borreo , calatis gramis, h. e. vt ab eo explicatur,

euocatis et colle&is furto frugibus ex defertoloco,

, Valerio M.

feu vico, in quo Atilii cuiusdam fuerit horreum,

trano n 4fr

affirium, et

Certum mihi eft, patrem naturalem , iftius Serrani

fuiffe Gauium . quendam.

Nam . cap. feq. .Azilius

tipilfe, quee

Gauiamtus vocatur, et in Epift. Planci ad. Cicer.

iliuspofi

m polt eum

Famil. X. 17

Sextus. Gauiamus , vc re&e ibi legit

Manutius.

Quae pulchre conueniunt. cum Gauii

1 hominibus,

in hoc loco mentione.

Sed Oleli nomen fufpectum

u nl

et mihi eft; qui noi modo in Gauia, fed nec in

vlla Vrbis Romanae gente idlegiffe memini.

Ofel-

quiSerramm

las et Ocellas. noui, Olenos item , Olelum nullum.

valde antiqui

. feruius

Sed quantum ex corruptiffima Mfptorum le&ione,

a Grutero allata , quae eft vel gzau leltore a calatis

fengtor fs

grauis , velgaui laetior ea calatis gauiis , vel gaui oleli

yer uimtem

erea calatbis granis, quantum inde, inquam; colligo,

yito Confül.

euenit hoc in loco, quod faepiffime alibi, vt pro-

prium nomen primistanturn literis fcriptum, deinde

g.

cum fequenti vocabulo coaluerit , et ita corruptioni

caufam dederit. Verum effe putem: ex deferto

ditror ht

Gauii Caepionis borreo calatis grauis etc. vt paterillius

oris Quintil

fuerit Gauius Caepio.

De priore nomine- nullum

yart vetete

debet efíe: dubium.

Pofterius videtur fcriptum

l5 Cala'inüf:

concife , primum Caepi. vel eepion.. et deinde cum

xeererea Vi

fequenti

Coniue

32

fequenti vocabuloconiun&um, et' ità tandem quià

i pitria fünt

faepein.MSS. adfpirationes omittuntur, fa&um /e:

aditis granis (

liorea , quaeque alià verborum monftra hoc loco in

gere, et alit

yferentium J

membranis occurrunt, ex Caepi. horreo.

Fuerunt

certe illis temporibus Gauii Caepiores, ex quibus

fjeftretur cun

Ttt, eum 1

D

nter

quifpiam etiam Luciliae genti adoptandum dedit

filium.

Cicero enim 'àd Artic. V.. 20. nominat

Caeptonis, qu

cmm, eter i

Sex: Lucilim T. Gauii Caepionis locupletis et Jplen-

At

dgff

iliam

didi bominis filium : "Eribunum mil. apud M. Bibu-

1 fentem

lum Procof. Syriae.

Neque vero minor in eo eft

effe, vel moril

porto difficultas , quid'fibi velint illa ca/atis gras

um Atilium $

fumma cum di

nis. .Etidcirco eruditiff.Turnebus malueràt prius

voctus, Le

calatis Gauiis , poftea.in alia fuit fententia, quam

paulo ante expofüi, fed.quam et ipfam nemini,

tenti, Quol

vt opinor, probabit.

Ego non dubito alludi ad

etadoptiuum

calata cotititia, quibus adoptio vel proprie arroga-

fet, fi quam' ;

ilem hiftoric:

tio fiebar. - Nam, vt ait Gellius V. 9. Arrogatio:

ues non temere mec imexplorate commmittuntur , nam

leberrimo illo

comitia, arbitris etiam . Poutificibus , praebentur,

Otos, Sel v

(fc. arrogationibus ) quae "curiata - appellantur.

QUique cente

Atque: hinc apud Tacitum Hift. L:15. Galba. ad

Vera nge"xf

Pifonem: ff ze priuatus y lege curiata; apud . Ponti-

plane erat i

fices , vt moris efl ; adoptarem. . Appianus. quoque

à ilis oj

adoptiones vü» wmezópav, quas L£ proprie arro-

Ti ad nf

gationes. vocant, fieri^ xava vóuov. Kapizreov. ( Dio

amplius peri

lib. XLV. Graeco vocabulo appellat végir iv Qea-

que gentia

vpiixóy) fcribit 3uQuA. y. cap. $86. Comitia autem

Tuna

)tna.

ti

ila, quae fiue curiata, fiue .centuriata arbitris

Atilion

Pontificibus, feu apud Pontifices, íeu- pro:collegia

litis, quodo:

Pontificuth babentur , calata comitia proprie effe ec

plorilïmr.m (

dici , et curiata quidem iftius generis. comitia per

rlüïmUm a

1

Hélorem curiatim calari , id eff ;; contocari: docet ex

in.co 1

itQ dc D

Labeone' vel Laelio Felice Gellius XV..27. Pro

lxMRNem n

eo igitur, quod ex more Romano ca/atis comitiis

1Bnobililoco

curiatim adoptantur ; qui fui iam iuris nec amplius

"01 mj $«

in

83

iti tütdem quid

in patria funt poteftate, Serranum hunc Cicero

ntur, fa&tum J

calatis granis (acerbo plane ioco ex inopinatorum

ilra loc loco in

genere, et aliud quam exfpe&abatur ex praemiflis,

)rreo. PFuerunt

inferentium .nempe graguis, cum poft zà calatis ex-

lts & quibus

fpe&aretur comitiis) adoptatum dicit, vt fignifica-

optandum dedit

fet, eum inter grana et in horreo patris fui Gauii

V.. 2, nominat

Caepionis, quamuis deferto ét parum copiofo edu-

catum, etex illo horreo per hanc adoptionem in

ciphetis et [b

apüd M. Bibu

'Atiliam gentem , repente infitum , minime tamen

minor in eo efl

eífe, vel moribus aut ingenio referre nobilem il-

]um Atilium Serranum, qui ab aratro et ex agro

illa calatis grae

fumma cum - dignitate olim ad Confulatum fuerat

s maluerat prius

ententi, quam

vocatus.

Haec vera eft difficillimi huius loci fen-

tentia.

t ipfam nemini,

Quod verozz Calatigos Atilios nouum hunc

lubito alludi ad

et adoptiuum Serranum infitum dicit ,. videri. pof-

fet, fi quam-in his allufionibus liceret reponere

proprie arroga:

fidem hiftoricam, eo velleinnuere, Serranos a ce-

g. Arrogatio

mittumtur , 1

leberrimo illo. DiGtatore A. Atilio Calatino fuiffe

Ortos.

Sed vt dicam, quod fentio, quoniam in

, frothnur,

quaque gente antiquiffimorum illuftrium hominum

a apptdnr:

vera progenies Ciceronis tempore plerumque iam

[5 Gulba 2

plane erat incerta, omnes autem videri volebant

ju; od D

ab illis orti, atque ideo celebria illorum cogno-

yianus quoque

mina, ad nullam proprie familiam in fua gente

j proprie a

[

amplius pertinentia, cenfebantur omnium cuius-

st:z'fm (

que gentis familiarum, vel totiusgentis quafi com-

p zi Q

munia ornamenta, idcirco hoc loco Cicero ex an-

Comitía autem

tiquis Atiliorum cognominibus, et tunc iam abo-

Xtoriata arbitrþ

litis, quodcunque vellet, arripere potuit, et hoc

feu - jro coligit

potifmum Calatizi, quod. reuera etiam eràt cla-

.rpiie el &

riffimum , arripuit , tantum vt aliquanto diutius in

vis. comitia p

ioco ifto de calatis grauis immoraretur, et (imulin-

anuri. docet &

dignitatem rei, quod homo iíte tam: fordido et

j A. ar. n

ignobili loco ortus , in nobiliffimam gentem , quae

eilatis comi(iu

non modo Serranos, fed et Calatinos protuliffet,

effet

yisnec p ï

34

effet adícitus; obiter et quaf; aliud agendo am-

quo Vnbrie

plificaret.

Nullo ergo argumento re&e hinc con-

iCl

fei

itentia. Serrasos .a

puli, inter eo

cludi poteft, ex Ciceronis

mori a Pli:

€alatino fuiffe ortos, et Claudianum ac Seruium

quos illos a m

qui Serranum Di&arorem dicunt, erraffe puto ac

feuiquod 1

Serrani Cincinnatique hiftorias confudiffe, aeque

maiores f

pe

ac Ampelius, et Scholiaftes ille Perfii.

inisc

Sed et incertum denique arbitror, quis omnino

H

t

C0

fuerit ifte Atilius, qui agrum conferens Confulari

büs et regioni

1

j

praetexta fuit ornatus, immo et qui primus Ser-

l

1

denttis , Sie

Certe in Faftis Confu-

yüni accepit cognomen.

&b Altino Alri

laribus, vbi omnia hominum cognomina exprimi

H

quinii duta f

folent, neque Calatino, neque eius filio Bu

1iDO5

luc ipf Acilia

neque C. Regulo Cof. an. 496. illud adiungitur,

voluit An

quamuis de. eorum Au&ore, Verrio Flacco cer-

Cogno

at

« Ài

]

E

tum fit, fuiffe id minime omiffurum; fi vel apud

qui primus $g

antiquiores legiffet, vel vllo modo habuiffet cx-

C]:d,a, :cml-

ploràtum, cuiquam. exillis tam illuftri de caufa

àn

Tus RC

fuiffe. datum.

Porte tamen Liuius in fecund

Yülgo ]

librorum Decade, quae periit, et in qua de omni-

"

M d«xü (

tla.rin.

bus his virisegiffe debuit, cuiquarm ex iis, et forte

lus olim ex

C. Rezulo potiffimum. id affignauit, quoniam Caf-

tum f

1U

iffe ac

fiodorus, qui Liuium fequitur, illumSerrami cogno-

m

a

Muritujy Tépe

mine primur

a

ppellat, et Liuius in tertiae Deca-

ànc cognomi

dis primo ftatum libro Praetorem, qui Confulis

Am effe vel j

iftius forte vel filius, vel nepos fuit, C. Atlium

Tünt

Serramin nominat, nihil prorfusadiiciens de cogno-

'pcrtu;dix;

mine, quafi tunc non nouo, fed iam a maioribus

lerique

Ti

accepto.

l Orjgine

Peunt adior.

Sed quicunque Serramorum, feu (vt primitus,

Y reddere (

quod in eruendo etymo praecipue fpe&andum,

Wuüenfünt a.

appellabantur) Sarazorum primus fuerit, non ille

a férendo cognomen hoc accepit, cui deriuationi

Qd omj

& a]]) ".

et Og3oypaQia et Ilgoguoé« repugnat , neque vt fupra

D Jj

tetdp ss

docui, a S$arza pro Tyro, fed haud dubie ab anti-

li(?)'c gem'e[ LW

quo

D

35

ljud agendo ame

0 rede hinc cone

quo Vmbriae oppido Sarramo , vnde Seranates po-

puli, inter eos, qui in ifto tradtu interiore ; me-

entia u (f à

morati a Plinio, III. r4.

Notum eft autem anti-

inum ac Senmum

quos illos a mulue Italiae oppidis, variis de caufis,

, eraffe puto at

íeujquod in iis habitarent, aut nati effent, aut

zonfudiffe, aeque

per maiores füos inde orti, feu quod memorabile

Perfti

aliquid in iis circaue vel ipfi vel patres eorum gef-

TOr, quis omntno

fiffent, cognomina fumfiffe.

Íta a diuerfis vrbi-

nferens Confülatt

bus et remombus Collatini, Medullini , Priuernatis,

- qi prims fu.

Fldemztz.r Siculi , Caleni , Fundaui , ex eadem forma

in Fs Confi-

ab Altino A/zgi, Aquino Zquigi , Tarquiniis Tar

frn(mm C*(DT. i

quinii du&a funt nomina

Et ne lonse abeam in

eius huo fulbo;

hac ipfà Atilia gente Calat/zus, non a calando, vt

illud adiungitur

voluit Ant. Auguftinus, fed ab oppido Ca/atía eft

vrio. Elacco cer«

cognominatus,

His adeo adnumerandus et ille,

"m f ve ..fldïl

qui primus Saraui, ab illo oppido, quacunque de

do habuiffet cx«

Pofteri vero eius vlti-

fa, accepit cognomen.

uf de uf

mis Reip. temporibus, cum tandem Serragi, pro

us

n feFL 10

vfitata vuleo in omnibuslincuis pronunciandi mu-

tinqua deonmnie

tatione, dici coepiífent, et forte aliquem ex Ati-

m ex il5, &t tuv.e

liis olim ex asro in vrbem ad gerendum Confula-

it; ouommi

tum fuiffe accitum in antiquis fuae gentis $zouvg-

mSa-mnzcc*' m

peruapos reperiflent, ab eo homine fe ortos, et

; n tertiae Decte

hanc cognominis füi, quafi a ferezdo formati, cau-

, qi Confülis

fam effe vel ipfi crediderunt, vel certe aliis volue-

U C J unW

runt perfuadere, more et nunc et olim vfitato,

aensd cogno

quo plerique nobiles generis, familiae, et nomi-

m à müorbus

nis fui orisinem ab antiquiífimo et clariffimo re-

petunt au&tore, velegregio quodam fa&o illuftrio-

rem reddere ftudent, putantes, fi credulas forte

f [ ii

-Nei

ppu»rzmmv

inueniant aures, idem fibi priuatim iuris effe,

aon ille

igerlt "

quod omni populo in cozfecraadis originibus fuis,

,0 " UEI"A'J'IOD

et ad Deos auttores referendis, quó ita bamana diui-

tiis mi[cendo primordia fuae vrbis augufliora faciat,

m

peque yt u-'

al lii ia

licere cenfet Liuius in praefatione Hiftoriarum.

"

^

-

Atilia

36

Atilia haec gens, ne temere prorfus ad eam

tie poteltte,

Juter eos (qui:

deuertiffe videamur, ad Polybium nos denique

reducet , cuius aliud nihilo minoris incuriae docu-

fCium. ttneh

mentum certifimum nunc proferemus.

Tradit

Conful aliquut.

fib. III. creatis iam Coff. L. Aem. Paulo et C. Ter.

vel'apud alios

tiis, re-non 2

Varrone, prorogatum tamen. effe imperium prio-

ris anni Confulibus Cn. Seruilio Caepioni, et M.

accepit de pri

Atilio Regulo, qui Reguli a Poenis capti filius,

quonitm Con

eosque mediam aciem in proelio Cannenfi tenuiffe,

Tüht epect

jmmo vtrumque in eo proelio cecidiffe; poftre-

foli, ille ple:

2

4

*

mum hoc cap. 116. ita extulit:. Llavzes iv óis

i

etizurs

$00

Magxos z4] Ywveuos ümégoy 0i v0 mwpóTtQpov ros VTUTOt

ftepiffime il

yeyovóres aydoes oryadol, w] vis Pu us &i (yevopaevon

&p. 114, dé

xura w ziydwvoy. . De Marco falfiffimum eft. Nam

Magos ] T

is anno fecundo poft id. proelium Cenfor fuit, vt

Er quod im

ImmoLiuius

ex Faftis, Liuio, Valerio M. conttat.

Ti Korta m

diferte prorogatum quidem *ei imperium fcribit

Plutrcius q

lib. XXIL c. 34. et 4o. fed. deinde ab aduenienti«

yo spety

bus in caftra nouis Confülibus ipfum aetatem exs

anflatim

cufantem Romam remiffum adeoque proelio Can-

expuleat, 1

nenfi non interfuilfe.

Dicam quid Polybium in

terqum qu

errorem: induxerit.

Solent plerumque Hiftorici

docet Velle

vno tantum nomine. vti ad defignandos homines

tinein Ti (

poftquam femel, vbi primum eorum facienda eft

coniundtm (

Illo autem fe-

mentio, plenius eos nominarunt.

tini Praetg

culo nondum adeo frequentatis. cognominibus

&t m qui

maxime eam in rem . adhibuerunt praenomen, vt

Ynperio o

vel ex ipfo Polybio clariffime patet, quia hoc erat

efignari e

vere proprium cuiusque hominis nomen, fecun-

Vr lus

dum, quod gentilitium dicitur, non vnius erat

7À Maulg

hominis fingulare, fed totius gentis commune.

fuff t

Iam vero in Cannenfi hoc proelio cecidit reuera

liemin T.

praeter Cn. Seruilium, Mgxos vi$, à T0 mporepov

Gs liberias

fros depurqynpuss. Nempe Marcus Minucius, .q4£

Conis VOCe

priore anio Magifter Equitum , fed pari cum Dicta-

tore

37

aefuerat. Lia. XXII. 49.

prorfus ad eam

tore poteftate , exercitui pr

Cn. Seruilium:et M. Mi-

Im-nos denique

dnter eos ( qui ceciderunt)

is.incüriae docn-

nucium mumerant, qui Magifler

Eq. priore anno,

]d cum Polybius

eremus, Tradit

Con[ul aliquot. an

nis ante fuerat.

füis etiam. Aduerfa-

Paulo et C, Ter,

vel apud alios legiffet, velin

ltius inquifita et fallent

e memoria

imperium prio«

rüs, re non à

accepit de prioris anni Con

fule, M. Atilio.

Nam

Caepiont , et M.

exis capti flus,

quoniam Conful

es praecipue

apud Romanos fue-

,

ituum Du&ores , quamuis non

unnenti tenuille,

runt sowz1y0L exerc

lerumque promifcue vfurp

at s';)oc-r;n'a1 $

ecidiffe; pollre»

foli, ille p

Tlors & ii gl

et Uz T05 , ää)ooc-räynnaïs et

Uew'os "ysyovas »

atque adeo

Confules defignat, veluti

m ;I/Kïïil

faepiffime illis

vocabulis

us n qe

u

cap. 174. de

his ipfis prioris anni Confulibus;

$i Ti TQürspo QÜ s'gocfny'z'y-rss.

jimum eft.. Num.

Maxgxos xo] Vvaios ,

Cenfor fuit, vt

Etr quod iom fuperius ali:

a occafione attuli, imi

- [mmoLíuius

Tizes Kowzla wg] Yyoha Nopurís

ggu ia Atque ita

his de P. Popillo: &ros

meium fcribit

Plutarchus quoque in Graec

spía. QiAas :2

jpuís: llle enim

e b adienienti

g20 sgoninya vas 'T:B

Can]z'ilatmn ge

rens Tiberüi

Gracchi amicos in exilium

fum aetatem et

e Confulatu hoc accipiendum , prae-

x proelio Care

expulerat.

D

d ex omni hi(toria conítat, aperte

terquam quo

aid Polyium it

docet Velleius, qui eum ec Ratil

ium Confules afper-

amque ii

Immo. et

sime in Ti. Gracchi amicos faeuiiffe. ait.

gnandos homines

lane vt La-

coniun&im dicebant sgerqyós Vmaros, p

um facienda el

tini Praetor Maximus, quo

vüm imperii fig

nificari

NT

ii, h. e. in ordinario

5 cognomini us

et eum qui maximi fit imper

dinario Di&atorem

imperio Confulem, in extraor

: praenomen, Y*

Plutarch.

in Apophth.

lþnc erat

defignari ex Fefto fcimus

et, qUi

XNéauos Austivios Wmwros spum

yàs q77198s Vr llsozéws

ec

ectn

Confulem hunc

$ pome

zz Maxsbyuv Bugifws lo u lt

non Vi iUs

erac

iffe nemo

"jgnorat.

fuiffe et cum Perfeo pugn

enti$ commun

Philippo viéto Grae-

reuea

Idem in T. Elaminino , quum

o od

cis libertas et immunitas a Romanis r

eddita prae-

70 ^

p07

ort00)

j, U

conis voce pmnunciaretur:

Qxi Pojuáey :) GUVXMI-

inud

us, 4

Emen-

j.M

qos, «g) Léros Kómruos gpuriyos. Vmzwros etC.

ouri um

:

dandus

38

dandus ergo hac in voce, quod obiter tmonere de-

Fibio Rulliano

bui, Polybius in Exc. Legat. g7. vbi Rex Bithy-

senfem bumill

tuor vrbanas t

niae Prufias, debellato iam a Romanis et capto

Macedonum Rege, Romam veniffe dicitur gUy x

Liuios, Valen

"

f:j'fol//.?yüf Tj GUyxAdrO :

[v

4j vüs sowzidroas imi vul yeyos

i aof dati

vógi ,

gratulaturus Senatui et Militibus de vebus ge-

Atque hinc ce

Jfis. .. At quis vnquam militum in hoc negotio ra»

Paftis, Rallion

tionem haberi in ipfa Vrbe, eosque cum Senatu

üriter ornint

pariter coniungi legit? Nullus ego dubito fcripfiffe

3 Verruco

Polybium sexzzyóis h. e. Senatui et Confulibus , eu

Vir eirte f

Magiflrazibus.

Quod ad corruptionem,. eadem

td f db

fed contrario modo occurrere viía eít Tanaquillo

diymus fuit tà

Fabro, Viro do&iffimo apud Aelian. Var. ViÍ. 19.

haberet'., ficut

vbi pro sezz;yis legendum pronunciat S'poi us

etiam d

$

!

n

$ (

Itta igirur Polybiani erroris caufa, eaque deceptus

0 7d£

tigit ib

ex duobus Marcis, qui füperiore anno exercitus

m fünt

!

eloriofü

du&auerant, verum in diuerfo Magiftratu, et diuer-

ferent, Sed

fo etiam tempore, pro Magiftro Equitum, quem

Mormie erit; i

et ipfum vt folet, primo Mdox» M& , dein

Maimo L. P«

femper Mex» folummodo vocarat, Confulem

Tiepote, ex q

Atilium in 'ih'agc Cannenfi periifle; re non fatis

füc'i]e auore

explorata putauit.

Atque ita in tam claris homi-,

m

I6 et.

nibus, et quod magis eft notandum, quorum li-

q

arte

beris aetate aequalis effe potuit, cum fuerit lapfus,

ignotantie, a

nemini, puto, mirum adeo accidet, fi etiam de no-

quitpri

n

mum

N

biliffimo illo Dictatore Fabio Verzucoffo fcripfiffe

Cognomen,

quid dicatur, quod veritati parum videtur con-

fentaneum Viris Eruditis.

tüm quodam

mpne w

Etenim Fabios fua adhuc aetate Maxiums cogno-

alils nouis et

minari fcribit Hiftor, III. 27. Propter res ab illo

"

j

Di&tatore feliciter geftas. At Sigonius in Faftos

Runt appell

.

At potiffimur

an. $20. Maximi cognomen Fabi

us &b auo accepit,

pieclaris co

son ipfe primus inueuit comtra quam feufit Polybius.

", il q

Et fàne cognomen hoc irm Fabiam gentem illatum

O auo,

addidert ve

ab iftius Di&atorif auo , feu vt Plutarchus pr.

Fabio

lotibus &Ctp

39

vitet ftofiete des

Fabio Rulliano , qui id acceperit quod cenfor fo-

turbam in quae

-Nb Rex Bidhy.

renfem humillimorum hominum

ais et capto

tuor vrbanas tribus defcrip

ferat;,

vno ore tradunt

ïe dici. t euyue

Eiuius, Valerius, Plutarc

hus, Vi&or, quamuis

7tus ii r p

in caufa

dati cognominis aliquantum diffentiant.

nc ceteri omnes, interque eos Verrius in

bus de rehus fe

Atque hi

hoc negotio rae

Faftis, R

ulliaaum hunc ifto cognomine primum

ue:cum Senatu

pariter ornant.

Immo Liuius diferte fatis negat

fuiffe, his verbis XXX. 26.

dubitofcripfiffe

3n Verrucoffo nouum

Áaximi) coguomine,

Confulibus , de

Vir certe fuit dignus tanto. (

ionem, eadem

orum fententia eft ;

vel fi nouum ab eoiuciperet. . Qu

non modo quod

elt Tanauilla.

dignus fuit tanto cognomine,

fed

t Var. VIl. rg.

haberet , ficut habuit, a maioribus acceptum ,

fi maxime, quod non con-

nciat. eperuiras

etiam dignus eo fuit ,

inciper

et , et pofteri hoc tam

uque deceptus

tigit, ab eo demum

nno exercitus

gloriofum fu

ae gentis cognomen 'illi acceptum re«

Se

iram, et ditere

ferrent.

d quum cogito fummam Polybio, cum

interceffifle familiaritatem cum Fabio

quitum, que

Romae egit,

Maioy, dein

Maximo L. P

aulifilio, Fabii Verrucoffi adoptiuo

vt Confülem

nepote, ex quo

et ceteris eius gentis hominibus

fàm nominis, quod gerebant,

ä?

e non ftis

l

facile auctorem et cau

potuit, malim eum bac

; dlaris homi«

indagare et cognofcere

quidem parte commoda

expofitione tueri, quam

, quorum l

Negari ne-

g foerit hpfus

ignorantiae ,

aut ofcitantiae incufare.

I

inter Fabios Rullianum tuliffe Maximt

fetiom

[

e no«

quit primum

Verum id ftatim poft illum oblitera-

iC

off; fcripfife

cognomen.

certe in communi fer-

tum quodammodo fuit,

H

. videtur COn«

.

am ex eo progeniti

1none et vulgari

vfu, quoni

bus vulgo fue-

faxits C

aliis nouis et fibi propriis cognomini

ngpn-

amuis in Faftis e

orum Auc&or

er 165 00 10

runt appellati j

fui potiflimum fecul

i, quod multis et praecipue

yius i Fal

praeclaris c

ognomini

bus gaudebat, morem fecu-

;b ao at

ximi cognomen nouis his

tus, illud quoque M

fj D) jl

addiderit vel potius tanquam inuet

eratum et a ma«

nrem illatunt

tiam in

joribus acceptum , vt foïïet, praemiferit , e

'Ua

4

Verru-

cios pro*

4010

40

Verrucoffo.

Quum er

go Rulliani filius fió pro-

[?; T dist.

prio cognomine vocar

etur Gurges, Nepos vero,

$0. 1537

de quo agimus,

primum Ozicula ; a. morum cle-

feratio

QUs

mentia, vt Vi&or, feu d zj aQuoT

"T* «9) fgxdo-

Fjlqlf) M.

r

TTX 72 jjss vt Plutarchus,

deinde a

Verruca,

Bu

hanfil

ne

fe ne

quam in labris habebat, VN'I'U[O//;/A',

adeoque

cenfebat ; fed

Maxiui cognomen in defuetudin

em iam abiiffer,

u &'OFEF'.

ia factum eft, vt tandem, poft

rem Roman

quam. collapfam

p0|

am cunClndo .reftituiffet, Fabius hic

Verrucoflus, denuo Maximus, auito quidem cogno-

uta

QUDG

mine, fed tunc, iterum quafi nouo,

a populo

Ampelium, v

fuerit appell

atus , abiectis prioribus, quibus antea

j Magus 4

eum vulgo appellauerant.

ner

Quaptopter etiam hoc

Qu0.

fiam r

ec

folum ad pofleros'e

ius transiit , et conftanter dein-

U

ceps in familia eius haefit,

atque adeo non qui-

Ào

dem omnino nouum ab illo i

ncepit, fed tamen nifi

8

iterum in eo propter res p

raeclare geftas, quod

kyí

et Polyaénus voluit, vt ex eius verbis paulo poft

TYen

(;JïquQa

adferendis colligas , fuiffet repetitum, pofteriores

quoi et &d

Fabii id forte non amplius habuiffent.

Vità que ]

Succurremus nunc etiam T

quoniam id proxime

egimus ,

libet, Nam

Polybio non- minus per Annotationes

ä&ï

1 Polyien

;

doctiffimorum hominum laboranti in eo, quod

M

fcripit de altero Punici iftius belli fummo Duce,

X

qui vnus Fabianam gloriam tanto etiam fuperaffe

[

u$ u)

cenfendus eft, quanto amplius habetur hoftem

M

(

y

vincere et debellare, quam eius impetus obfer-

]

(Tbbe,

uando et proelium detrectando eludere tantum ac

iul.'z:'

(

(

l

lat q

frangere.

De Scipione Africano me loqui nemo

f£

non videt, quem ille Mz

$"uf» proprio cognomine

Cb

Vg

appellatum fuiffe fignifi

cat; ILazs -X MeyaAs xXq-

Cütgr

TT

Sévzoc in Excerptis e lib.

XVIIL

Vbi incompara-

bilis ille Valefius:

Africanus Maior cognominatur

fe um mq

(Q

epud Cicerouem . alios

a

que ad differentiam. Mimoris;

fed Afr.

quo Fibigs

icauuta Magni cognomen babuiffe ,. nemo , vt

AC g

opinor,

41

1 flts fio ;

opinor , dixit.. Eadem repetit Rupertus ad Pompon.

^; Nepos vero,

de O. I. $. 37. Nuper etiam Vir fummus in Dif-

» & morum de-

fertationibus , pulcherrimis de. Praeft. Nusmism.

i ] ,S)nzdï-

pag.529. Magnicognomen priori Africano vnquam

inde à Verns,

adhaeliffe negabat et Polybium non illud voluiffe,

cofh, adeoque

cenfebat , fed idem quod ceteros, qui eum seszs-

em jam abiifíet,

iuo, et tantum , vt

z:90y vocent , vocabulo appellat

quam. colptm

' a pofteriore Africano diftingueretur , addito. Li-

Neécenim,

flet, Fabius hic

ceat mihi atantis nominibus diífentice.

Audi

o uidem cogmo«

quod illi putant , folus hic incedit Polybius.

Sci-

Quo, a populo:

Ampelium , vbi illuftres Scipiones enumerat:

Sed

I5, quibus antea

pio Magnus Africanus , qui vicit Hanuibalem.

l

s fit,

'opter etiamhoc

quoniam nec locus, nec Au&or ifte, fi. folu

conftanter dein«

tantis viris opponi meretur, addo Plutarch,. in,

àdeo non qui-

Apophth. PL»ées Aomérws, Qy Xoumluy 6 Myas xy3.

; fed tamen nifi

Éavzk vü dde QO Aovuxío mupuzarisqsss iy o zp5s Àv

'e gellis, quod

ehoxp» moMiue. Vides etiam hunc vocare Scipio-

erbis paulo pott

nem tanquam vero et proprio cognomine /Magnun,

quod et facit minimum ter in Catonis Cenforis

m, polteriores

fent,

vita, quae loca, ne longior fim, exfcribere non

jam id prorime

libet.

Nam nihil hanc in rem expreffius poteft

r Annotationies

dari Polyaeni verbis Strateg. 1. VIII. $«s àrexMj-

54 Myisos , Eusníoy Mtyos, B ÓXorvma Ts dofgs 0

110 60, quo

i fümmo D'uce,

Xoarclov viy afv , ss «] Hosro, 7l Oumors CU Miv

s

s

etiam füperaffe

diwzup)rus quovov TÀ ;garänsäx x»Maníe Méyisos , 2y d

haberur hoflem

Miyos , 6 cumoov , «« xeru cojm vwugras Ayvifow.

Fabius dppellatus . fuit Maximus, Scipio Magnus,

jmpetus obfet:

dere ranturm 4C

inuidebat autem Fabii gloriae Scipio , vt etiam roga-

ret aliquaudo , quamobrem 1u fzruatis tamtum exer-

me logui nerno

citibus vocaris Maximus, ego vero Magnus, qui

JriO cognomme

congre[fus aperto Marte vici Haumibalem. Mani-

ia

feftum vtique hinc Scipionem quum viueret,

(/bi incomparte

cognominatum effe Magnum , eodem prorfüs modo,

7 5ag:10711ir;/t:f;r'

atiam Mauoris;

quo Fabius Maxzmus : neque id Poi*'erioris tantum

T

"

Africani , qui tunc nondum natus , fed ceterorum

1. *

'Jtläl]ï ,f

5

Scipio-

gpiwr,

"

Scipionum, immo Romanorum omnium refpe&ur

iil Gelliom

alicidat Ajiua

propter praecipuam rerum geftarum magnitudi-

L Padi F. qui

nem. Et hinc Polybius non dicit AQeeeoz, fed

ÉozAis z

MeysAx xXsgJíivos, vt et altero loco,

ademit, et il

quem addo, in Exc. Peiresk. ex lib. XXXI. Zz-

concione faepi

miuvos vX MisyuAa mpoTuynpsUd 5yros.

Dabantur au-

ireligenda et

tem illuftribus Viris plura faepe cogriomina , quae

atque adeo ]

men, fed comm

non omnia femper retünebant, aut ad pofíteros

jungi folitum,

propagabant.

Vt repetam Fabium Maximum , ne-

àno

Qur

que ille femper, etidcirco neque in Faftis, Ozi-

citja eft appellatus, neque hoc, aut etiam Verru-

ecqu

iiv l

teratum e

cofff cognomen ad filios nominum ceteroquin he-

redes transmilit, fed folum Meximi, quod prae-

men, millunq

clarius et

lii

h

u

Sic

vice- additum

itrius priora obliterata fecit.

tütem,

et in Scipione eueniffe arbitror.

Nempe Magzai

nl

ui

atim, poftquam Zfrica-

Polyienus v

cognomen abolitum pa

sis coepit appellari, aut ipfum praetuliffe potius

Tittim, quam

loc, quippe quo declerabat tertiam orbis partem

pione et Edbi

:

fé fabegiffe, vt ait Cicero pro Rofc. Am.. prae al-

Ti €0 tamen er

loutum fcribi

tero, quo dicebatur Magnus, quum inter ciues

Crediderim

bdem d

^

i

eius eflent, qui /Maximi vocarentur.

autem prius Maguum , forte quum Hifpaniam pene

qudem Fj

iam a Romanis defperatam , fua virtute iis reftituit,

tliem fum ob

et Carthaginienfes faepius vi&tos ex ea penitus ex-

Videndas Liu.

io

£

Hannibale ac.

pulit, poítea vero, vi&o 1am ip

Lindanl

N ERE

triumphara Africa, Africanum fuiffe a populo ap-

pellatum; et ita, quum hoc vtpote recentius et.

gloriofius priori in vul

c

gari fermone fücceffiffet, et..

praeualuiffet, fa&tum denique, vt illud et nunc

anm

4l

rarius

ap

ud fcriptores occurrat, et'iam olim, vi-

Qpürnmm

Lc

uente adhuc Scipione, et deinceps, minus fuerit

Tem er (

vfitatum pro proprioillius cognomine; idque adeo

n'ïx Hiltorieus

vt neque ille intellligi femper debeat, vbicunque

» quo Qj

hoc Magni vocabulum Scipioni cuipiam a veteri-

ucilii

C Marcio (

UlO, u

'busv. additum legitur. E:femplo fit.hoc L

hr

apud

43

anium tefpefr

apud Gellium IV. 1:7. Scipiadae magso iuprobus

um mosnitudi-

Haec enim de minore Africano,

obiiciebat Afellus.

Afukos, fed

L. Pauli F. qui Cenfor Afello huic Claudio equum

]tero loco

ademit, et ideo poftea ab ipfo Tribuno pl in

ib, XXXL 2

concione faepius exagitatus fuit et accufatus, effe

Dabontur at

intelligenda ex hiftoria et ipfo Gellio fatis conflar,

nomina ; quae

atque adeo o Magaus hic non proprium eft cogno-

t ad pofleros

en, fed commune Epitlieton praeclaris viris ad-

TAximum , ne«

iungi folitum , tantoque facilius pofrteriori Afri-

Faftis, u-

cano adiun&tum , quia 1s reuera erat Vir Magnus

etiam Verrir

et quia in hac familia abolitum iam dudum et obli-

eteroquin he«

teratum erat iftud proprium prioris Africani cogno-

; c,uod PIQE-

men, nullamque idcirco pofteriori tunc Epitheti

Sic

| fecit,

vice additum parere ampüuus poterat amobiguie

empe Mrgni

tatem.

yusm Africr-

Polyaenus vero, vt nec eum fine nota praetere

vilife Po*l'ls

mittam, quamuis haud dubie tale aliquid de Sci-

pione et Fabio in antiquioribus IHiftoricis legerit,

arlis parttm

in eo tamen errat , quodScipionem ita cum Pabio

Am. P"qe al

inter CIues

locutum fcribit, poftquam ipfe iam ipfum Hanni-

balem dire&a acie congreffus viciffet,

"ed det

quando-

quidem Fabius anno ante, quam illud accidit,

fyaniamm Wïe

diem fuum obierat.

De quo praeter

: Plutarchum

jis ceftituit

videndus Liu. XXX. 26

; penitus &f«

Jannibi

] oleJ p*

'ecenau [

CGoEPEVI TI

«cel ffet, et

ud et punc

qu[m: a

Calpurnium Pifonem Frugi, Virum Confüla-

Ü

* rem et Cenforium, magni praeterea nomi-

ninus fUetit

nis Hiftoricum, notat Lzmus IX 44. quod bien-

'Iq,ue gueü

nium, quo Claudius Volumniusque, et Cornelius

vbicunque

cum Mearcio Confules fuerunt, praeterierit, ad-

j 1 vetere

dito, memoriaue fugerit in. Annalibus digerendis,

hioc Lua f

4

apu

44

liorum vítimo:

am cenfülto binos Con[ules, falfos vatus traüs[cende-

vit , incertum e[[z.. Verum idem prorfus in ipfius

M. Pofrrnziaml

quoque Hiftoriis a diligenti Le&ore animaduerti-

Acriter fatis 1

tur. Biennii enim et ille Confules Q. Sulpicium,

]um cum eo, !

Sp. Lartium, et:C: Iulium, P. Pinarium, qui apud

pulit, eunden

hioc anno Trio

alios occurrunt anno V. C. 263. et 264. plane

M. Camillum,

omifit; Namacceflerim ego Sigonio potius, ipfius

id Liui vel culpa vel confilio fa&um cenfenti.in

hil rerm in il

Chronologia Liuiana, quam Pigbhio, qui eos, in-

quam aliu

m

1

(

fuper habitis, vt apparet, Sigonii rationibus, in

commendet L

Liuium lib. I :c. 55. et 37. immittere, tanquam

peniltimo Tr

fi librariorum ofcitantia. exciderint , in Annalibus

fife lenat

o

Il'

fuis conatur, nulla licet membranarum au&oritate

lum.a

Liuio

adiutus.

Cetrerum fecundum quem, hac in re for-

ente Camillu

T.

fitan humani quid. eueniff

e

Patauino agnofcentem,

ortos, - Fufür.

noftram fententiam dedimus; ab eodem plane dif-

Crmlum al

i

fentimus, quum manifeftam eiusdem. Au&toris

vt

il

!

il dul

"

hallucinationem omni modo eius fcriptis, partim

f

interpretando, partim mutando : vulegata, eripere

uide

ori

gun

ftuduit, et eo q

uiüc

m fucceflu , vt au&toritati eius;

1io Cmllio,

quae in his quidem rebus, quibus inquirendis

Gallos viit

ille.praecipue ie dederat, magnum,; vti merebas

Camilim, c

Wi

tur, apud polteros habuit pondus; omnes dein-

tern hod

L

(

al

ceps editiones obtemperauerint.

Quo diligentius

D

" 4l G

U

res nobis erit agenda, praeterquam quod verfabi-

'1, ha

mur in referendis honoribus Viri Clariffimi, qui

Nollemha

di

eCi

ipfam Vrbem Romam ab hoftibus captam et incen-

gante, 4y F

diis foedatam, proflicatis illis atque ad interne-

cionem.caefis, liberauit ac refítituit.

Fuit is M.

Verftür Galir,

fentià; quiz

Furius Camillus, quem Liuius ex Sigonii fénten-

tia fexies , ex mea fepties, quamuis perperam, Tri-

lolus ptoprio

Cnili,

bunum mil. Conf. pot. facit.

Summa controuer-

nmine.

fiae haeret in primo Tribunatu , initio libri V. vbí

ltv Pedb

Auctor Romanos auxiffe Tribunorum numerum,

^milbs. : .

et o&to, quot nunquam antea , creaffe dicit, atque

horum

Tm sf

45

"4 f ifrenie

horaüm vltimos meraorat M. Furium Camillum, ét

proris in ipfius

M. Pofimium | Albinum.

Quid vero Sigonius?

Ore antmaduerti-

Acriter fatis inuehitur in eos, qui hunc. Camil-

55 Q.Sulpicium,

lum cum eo, qui poftea Di&ator Gallos vrbe ex-

àrium, qui apud

pulit, eundem . putent, nec dubitandum cenfet,

Tv

fla

- &t 26g. plune

hoc anno Tribunum, ex Liui

:X

ententia fui

ii

alium

potius, iplus

M. Camillum , et minus ftrennuim, quippe qui ni-

m cenfenti. ia

hil rerum in illo Magiftratu gefferit: quafi. quen-

, Qui eos, ine

quam alium ex illis o&o a rebus eo anno geftis

commendet Liuius, aut firenuus: ille Camillus in

| rationibus; in

Ittere, tanquam

penultimo "Tribunatu non item nihil omnino gef.

it, in Anndlibus

f£.ffe legatur.

Eso vero non dübito ftrenuum il«

irum audoritate

l]um.a Liuio intelligi.

Etenim nullum in Furia

1, hacin re for«

gente Camillum reperio praeter. hunc. vel ex hoc

f

ortos.

JD"OICEIIWTR,

Fufos , Medulliuos ,. Pacilos Furios habemus;

olane dif-

Camillum alium ante hunc vei cum hoc nulluni,

ad;em D

em. Audboris

vt nihil dubitem, cognomen hoc ei tunc foli vece

proprium fuiffe, et ab eo primoin ifta gente fuaim

fciptis, prtim

n

qatà, €fl

j

ere

traxiffe originem. ^ Atque hinc de eiusfilio L. Fuz

rio Camillo, qui Conful magto proelio et ipíe

au(loritati eiu:;,

us In

'enais

Gallos vicit Liuius VII. 25. Redierantque tes. ad

me:eþa-

Gamillum , cul vonico Confali vel ob aliam dignatiós

" Vïi'

nes detrr

nem baud. fubiiciendam Ditlatuzae , vel ob omen fat«

, 0

flum ad Gellicum tumultum: cognomiais , Dicfatorem,

quu;.zgenrius

arrogari , baud [atis decorum vifum eft. Patribus.

. quod Vc,rf:bi:

CA

Inl;

qut

Nollem haec conie&uris tentarí a Viro fummio , ro-

m et I

ncel

gante, 4 Furius minus faufhum praebeat omen ad-

Q«

Sane vero mea fen-

uv

al 'mïgrn

uerfus Gallos , quam Camillus.

tentia, quia qui Gallos antea vicerat et deleuerat,

l

c. Pt i5 M,

folus:proprio et peculiari cognomine appellabatur

gigoni féntete

Gamillus , Farii nomen cum multis aliis habebat

yrperam, £T

commune.

Et ideo Claudianus quoque in Confu-

mi COHUOUGI*T

ii lr V, t

latu Prob.:et Olyb. v. 149. Gallisque genus ferale

Camillos.

um numeruty

Immo qui infimulabantur parem illi.glo-

riam affe&are, nou Furii, fed CamiZi appellatione.

HC diCi(; ntqüe

;orum.

ab

46

1

yel maxime 2b

ab inuidis fuerunt infigniti.

la a

M. Minucius Magi-

l

212

C di

fter Eq. de Di&atore fuo, Q. Fabio apud Liuium

gonium, il

hiled reueritus

XXIIL :4. ..

bic Camillus.

Denique ipfe Liuius

ficuci nunc fin

vix vsquam , nifi vbi Magiftratus omnibus, vt folet,

nominibus exponit, eum appellat aliter, quam

mitur, kï

QUt

npec m

fimpliciter. Comillum , etiam in Orationibus, in

xbi

u5

quibus ceteroqui rariffime, pene dixerim nun-

Bu

10l

quam , 1llis temporibus cognomina vfurpat: fcili-

lia

il

C

1m

em

HC

cet, quia ifto fibi peculiari cognomine folo fatis

lus multo

füperque poterat cognofci.

Magno, ni fallor,

€or

'mnto

OST

[:

haec omnia funt indicio, neminem tunc alium fuiffe

iC

Camillum, certe fine manifefta Hiftoriarum au&o-

uU0

PUlv

105, !

hu

ritate non temere debere ftatui.

Praeterea folus

I9,

Et forte ia

eft Liuius, qui hoc anno o&o memorat Tribunos.

bunatu, refer

Cereri fcx tantum; neque in iis Camillum, aut

Ton

thr

Val

Poftumium Albinum agnofcunt.

Verum pro eo

culpa Linius,

in Capitolinis quidem Faftis duo illis fubiiciuntur

Cenfores, quorum pofterior eft M. Poffumius Al-

I*ï&m ii

ldl

binss, qui Liuio vltimus eft o&to Tribunorum.

iil

Liui

h

At QD

Alrerum , qui in illis Faftorum fragmentis interci-

dit, fuifle Camillum, eum, qui poftea Di&ator

ilentidem cï [

d

T

I

Vrbem feruauit, ipfe Sigonius in Faftis fateri co-

ibunos J

gitur.

Quae ergo dementia eft alium. nobis hic

l?ualmrw t lu

l

fingere Camillum, cum manifeftum fit, duos illos

Clos) plei g

Cenfores proxime poft fex huius anni Tribunos,

Ti o

j

in Faftis memoratos; Liuium incuria quadam,

quoque li. Y

tanquam feptimum et o&auum fex illis adieciffe,

Gelignaffe z

atque adeo, qui ab aliis Cenfores fuiffe dicuntur,

lum inC

eífe eos ipfos qui iisdem nominibus et eodem

bul deci

ordine a Liuio poftremi fuorum o&o Tribunorum

TRIBYNO

nominantur, atque ita porro illum celebrem Ca-

UI

imnillum ex Liuii fententia etiam hoc anno, et de-

OCTONI.

nique fepties non fexies fuiffe Tribunum conf. pot.

"u.'gponium d

His accedit quod Liu. V. 10. M. Furium Camillum

"icio, gt ;

tipj,

iterum 'Tribunum fuiffe dicit. — Verum hoc, quod

T f

vel

47

dinicius Magiz

vel maxime ab ifta opinione reuocare debuiffet Si-

0 aud Liuium

gonium, ille adulterare contra codicum fidem ni-

hileit reueritus , eiecta prorfus vocula /rerti , quae,

tque tyfe Livis

bts, vt folet

ficuti nunc fane ex illius fententia in ,edd. defide-

: dilter qua

ratur, ita in ante vulgatis fuum obtinebar locum,

nec mouenda eo erat.

tatiombus, in

Hinc porro ma hqnet,

vbi Sigonius Camillum II V. er VI.

N xounum

diXerm. nun«

auffit Fcubl, reponendum effellI. V1.

et VIL etiam

Llp'*. fili-

"

!

lls

»

folo fatis

fi alicubi membxame refragentur, in quibus faci-

lius multo numeros,

vnitate neslett

a5

a

leuiter

, ni fillor,

corruptos reperias, quam vbi nulli fuerant , alieno

c alium füiih

)rlàrum ao«

loco infertos , vt, fi vera diceret Sigonius, fa&tum

fuiffet V. 10.

seterea folus

rat Tribunos,

Et forte inconftituendo hoc Camilli primo T'ri-

bunatu, referendisque an. V. C. 552. otto Tri-

amillum, aut

bunis non tam errauerit ipfe per íe et fua maxime

erum fAO e0

jüibuciantur

culpa Liuius, quam alios errantes fuerit fecutus.

Pifsius À!

Nam fuiffe "häuw-ao o&o Tribunos vndecunque

id hauferit Liuius , certe credidit, et vulgarisetiam

Tnawmm.

fuit opinio.

Quapropter non hoc modo libro

ntis mrercf

identidem de o&to loquitur, fed et VI. 37. inducit

ylet Didator

expoftulantes :

us fateri C0«

Tribunos pl plus LX. annis poft

Duobusue in locis fia voluntate nnpertituros ( patm-

um nobis üic

cios) plebi bomorem , qui o&ona loca Tribuais ili-

it, duos illos

fuim creaudis occupare [oliti fiut? Diod. Siculus

ni Tribunos,

Romanos ait

quoque lib. XV. anno Mundi 5601

quadam-

de(wn.lm. Ti TU UTUTDY xuMQXSS 0xO: OCO Ti

li à adiecif

bunos $"o Conj ibus.

Et Imp. Claudius in aerea ta-

ffe dicuntur,

bula de ciuitate Gallis danda apud Gruter. pag. $o

NTQ

, et eodem

TRIBVNOS. MILITVM. CO

IN O

VLARI

T

Teibunoturm

IMPERIO. QVI

SENI

E

i.

SAEPE

e;e'xrem Cï'

OCTONI. CREARENTVR

Idem dixiffe

gno, et d&

ac

ae

Pomponium de Or. T. $. 25. cum Bud

o , Corafio,

m conf pOï.

Cuiacio, et Mureto fentio, legentibus d. l. £E

TK

CW?J?IHIIZ j(l?'lf 6710 UUtHero.

lLuerdum enzm V,

|hoc, 9?

fueraut,

ve

48

füerunt, interdum p!zm':, monnunquam . pauciores.

Pitricium , ex

Scribitur vulgo:

Interdum. enim viginti fuerunt.

putt, - Fuerur

Quod cum de Tribunis his manifefto - falfum fit,

Serulii, fel p

propius vulgatam accedere mihi videntur, qui ex

per canfam a

viginti facxunt VE h. e. fézi, quam IV. quaterni,

flritum, e

vt maluit poft illos Rupertus, AuGores requirens

*

e, d plebe

quos fequi potuerit Pomponius, plures aliquando

Qquamuts eusa

fenis fuiffe, ftatuentes.

Cui proinde has de octo

fueront zeneri

"Tribunisau&oritates nos opponimus , etiam fi nunc

beios et patri

in Faflis quidem nusquam tot occurrant.

0s Longos, (

Iam ficuti in fuperioribus Liuio et Sigonio ta-

Auturinos

]

bulasobduximus Capitolinas, ita nunc e contrario

aequeinter plel

Liuium et eius antiquas edd. tuebimur contra eun

dem

igonium et easdem tabulas

àeque labui

Extremis belli

T. Claudium N

Annibalici temporibus fuerunt Viri Ampliffimi C

témporis duos |

A. Seruilii Gemini, alter alteri in Confulatu

Siconits non.

fuccedentes, et fimul in alterius Confulatu alcer

me

ipfe Gai

Magifter Eq. alter Di&ator, et quidém vltimus

Fratres fuif-

m Pïimü C

eRepublica, et volente Rep. di&tus

Qnfülüm nor

fe vix dubitem.

Nam vtrumque Fafti hoc loco

li Genigug; i

integri C. Filium, P. Nepotem dicunt.

Sed, quod

Ttum cotiew

iure mireris, iidem in C. Seruilio et Confule et

1 tàmen quvdr

Di&atore cognomen omittunt , haud alias fane' in

€ognominibus etiam , fi plura fint , ordine recen.

ferit, quid t

" Receffe af

fendis maligni.

Siconius ereo etiàm in Liuio , fuf-

Q adlmun

fragantibus alicubi quibusdam codd. quos Veteres

DN qui ómn

vocat, de quibus tamen alii tacent, non vno loco

aut libro, fed quinque minimum ( Vid. XXIX, 58

TUm cereric

TC téntatum «

XXX, 1. et 39. XXXIX, 46. et XL. 42.) expun-

Q tàmen a

genaum eius cognoimen cenfet.

Nühiinalia omnia

eundum videtur, et facit id mecum Pighius.

Nam

ï»etur, t ve

frater, vt dixi, C. Seruilius fuiffe videtur Marci,

. XX

qui fine controuerfia Gerig? cognomen habuit

Et

nos dluldhlldls

N EUTO

errat haud dubie Sigonius, quum hos etiam fa-

miliüs diffinguit, et Gaium Plebeium, Marcum

0do hnec fü

Patri-

nlllS Omm

49

[ Botcirer,

Patficium, ex Patriciis, Geminis Seruiliis ortum

ii fuerun

putat.

Fuerunt fane antea 'inter Patricios Gemini

elto fifüm fit

*

Seruilii, fed potuerunt hi poftea, vt multi alii,

identur, qui ex

per caufam confequendorum plebeiorum Magi-

n IV, quierni,

ftratuum , et facilioris etiam ad ceteros honores

dores requirens

viae, ad plebeios transiiffe, vel certe hi et illi

lares aliquandó

nde has de otlo

quamuis eiusdem nominis et cognominis diuerfi

fuerunt generis et familiae. " Nam fic quoque ple-

5, etiam finunc

beios et patricios iisdem temporibus reperias Ati-

1tfant,

lios Longos, Genucios Augurinos, et Minucios

et Sigonio tt»

Augurinos.

Vtcunque fit, certe M. Seruilius

ünc e contrario

aeque inter plebeios referendus eft ac Gaius.

Nam

mur Contra tune

aeque habuit patricium in Confulatu Collegam,

Extremis belli

'T. Claudium Neronem.

Non licuiffe autem tunc

i Ampliffini C.

temporis duos fimul patricios creare Confules ipfe

1in Confulitu

Sigonius non ignorauit.

Denique : nullo modo

Confaltu alter

Liuius ipfe Gaio füuum cognomen auferri patitur.

n

um

n

yuidém vl

Nam primo Caffiodorus quoque, qui, vt conftat,

. Fces fuj

Confulum nomina ex Liuio exfcripfit, C. Serui-

Faf hoc loco

lium Geminum in Chronico vocat.

Accedit Liuia-

s. Sed, quod

norum codicum fides pluribus in locis, quorum

y et Confüle et

fi tamen quidam alicubi coznomen in Gaio omi-

d alias fine n

ferint, quid tum? Non femper et vbique addi il-

, ordine recen.

lud neceffe eft. . Etiam M. Seruilio, tefte' Gro-

qinLinio, füf

nouio, adimunt XXX, 36. Menardinus et Putea-

neus, qui omnium certiffimus.

Sed quid moror?

j, quos Vereres

j non vno ]oco

Vnum ceteris: addam et Sigonio opponam locum,

Vij Xj*

nec tentatum ab illo, nec animaduerfum ab aliis,

L

) exgsull'

qui tamen manifefto et cetera a Sigonio tentata

alionmia

tuetur, et.vexari ipfe nullis poteft coniecturis.

pgus Mm

Liu. XXXI. 4. inter Decemuiros agris per vetera-

j X.iïiemr Martls

nos diuidendis nominat Liuius C. et M. Serailios,

addito, Gemisis ambobus cognomen erat.

Quo-

senhobuit,

; hos etitm i

modo haec fuae fententiae accommodabit Sigo-

at neceffe eft, vel feruet

jum, M

Qius? Omnia. vel dele

Jattie

D

dein-

5e

deinceps apud Liuium ; incolume C. Seruilio Viro

plire àb as

honoratiffimo fuum cognomen , quod illi tot aliis,

poios &t t Sallu

fed clariffime hoc loco afferitur

Cur Capitolino-

Llhhn non

rum Faftorum Au&tor fratribus alteri cognomina

et alud vte

duo addiderit, alteri nullum, excogitare nequeo,

tür, Cile 10p

nifi , fi in eo , vt fuitetipfe homo, humana Zfej/x

hmel lu$ pec

fuerit lapfus

F

»füm Manlium

Idem dicendum mihi videtur de illo, qui fer-

tüi

[e d

AOT

am,

tur Romana primus im.Hifloria , Cripfo Salluftio,

et interfeQto (i

quum in B. Caril. in orat. Catonis ex fuperioribus

torouem detrq)

feculis repetit fa&um Torquati, qui filium , quod

ipiuffu fuo in hoftem pugnauerat, fümmo adfecit

men fb et pof

perquod maxim

fupplicio.

Qua in re commemoranda bis a cete-

€t cuius vefl ]

rorum confenfu, vt obferuauit, iam Caftillioneus

filitum per ert

difcedit

Apud snaiores noflros, inquit, 4.. Maae

enim u*uu'nu:

lius 'Torquatus bello . Gallico filium . fuum ,. quod is

lu hunc voca

cogtra imperium in boflem pugnauerat , mecari iuffit.

Contenfu. T;tu

Atqui Cicero, Liuius, Valerius, Florus, Gellius,

Orofius, Vi&tor, omnes £e//o Latizo id accidií

Àt qunto f

Iome ron

memorant , et Faftorum Triumphalium Au&or hoc

Hmmn eÁ

eum anno de Letizis, Campauis , Sidicinis , Auruu-

nobiifimarns

cisque triumphafle prodit.

Nam quod apud Plu-

Syriacis tradi

tarchum Parall 12. legimus bellum hoc geííiffe

5

Tépotem, fod

Romanos sgós Zawizas, manifeftus is eft error,

UI 4) Antioc

quum non coztra Samitas, fed pro illis fit fufce-

3 quibus nj

ptum contra Latinos. Vide Liu. ib. VII. Verum

pn»L &rrore lm

error hic non Plutarchi eft, fed Ariftidis Milefii,

Cuius, vt et ceterorum ex quibus Parallela ifta col-

habuit Teti

ee ULK tn

egit Plutarchus, in zebus Romanis etItalicis nulla

eit habenda ratio.

altenm G

Dionyfium tamen Halic. VIIT.

übuit I0n v|

13. vbi is de Sp. Caflio agit, eiusdem fententiae

B

velculpaefocium hac in re habet Salluftius.

Quid

xhqu

Mica flio

ergo? Duos hos totaliis opponerelicebic, eorum-

xm.w 'LSe[h

que auctoritate hanc quoque hiftoriam , et hocbel-

lum tam nobile, tam fine vlla haefitatione et tam

? Ri cip

prolixe

Clum lo

5t

6 C. Serilio Viso

prolixe àb aliis expofitum in incérta referemus , an

quod jl tot li,

potius et Salluftium et.Dionyfium memoriae. vi-

Cur Capitoling-

tio, quum non anquifite 'aut follicite, fed obiter,

alteri cognomint

et aliud vterque agendo in hac re referenda vería-

(COFitàre nequeo,

rentur, effe lapfos? Mihi fane ita videtur; et haec

, humana aol

fuiffe iftius peccati caufa; quod meminerant hunc

ipfum Manlium , celebrem ex bello Gallico repor-

de illo; qui fere

tafle gloriam; quippe in quo "Tribunus mil. vi&to

Cripfo Sallfto,

et interfe&to fingulari certamine prouocatori Gallo

is ex fuperioribus

torquem detraxit, et ex eo fa&to Torquati cogno-

qui fliom, quod

men fibi et pofteris peperit.

t, fümmo adfecit

Hoc itaque bellum,

per quod. maxima laude ille ab omnibus ornabatur,

randa bis. a cetee

t cuius gefti praecipua pars fuerat, ad eius Con-

jam Caftillioneus

dulatum per errorem transtuliffe videntur.

Certe

inquit, 4. Mare

enim Salluftius etiam in eo lapfus eft, quod 4-

y um qud ü

Iu hunc vocat, quum omnium fine exceptione

vt ectri ff

confenfu Z7z4s fuerit.

, Eloras, Gelius,

At quanto grauius ac foedius impegit Appianus

atinn id accidil

in longe. notiffimo ac clariffimo Reip. R. viro,

aliom Au&tor loc

P. Scipione Aemiliano , Carthaginis ec Numantiae

Sidicinin, durute

nobiliffimarum: vrbium. domitore.

Eum enim in

quod ipud Pl«

Syriacis tradit Africani prioris fuiffe natura ex filia

lum hoc geille

nepotem , fed adoptione filium, et effe eum ipfum,

(nis is eft ecror,

qui ab Antiocho captus et patri reftitutus fuerit.

yo illis f fufcte

In quibus nihil veri , nihil non. turpiffimo ac tri-

ib. VIIT. Verum

plici errore inquinatum. | Prior Africanus vxorem

Aftidis Milefi

habuit Tertiam Aemiliam Aemiliani amitam, et

Pacilleha ifacd-

ex ea duas tantum filias, quarum alteram Naficae,

alteram Graccho collocauit.

Aemilianus matrem

s eclralicis nJJllz

mer HüliC« Y M

habuit non vllam Corneliam Scipionis; fed Papi-

ydem fententide

riam Maffonis F. Adoptatus autem eft a prioris

us Qui

Africani filio, perque iftam adoptionem illius Afri-

Jicebic, e0rtm-

cani fattus eft nepos. Nunquam porro hic ab Antio-

riam, €t hocbé*

cho fuit captus, fed alter filiorum prioris Africani.

ititione et i

Verum haec a Viris do&iffimis Camerte ad.Flo-

B

P

-

rum,

PIO 1X

52

?

rum; Vineto ad Eutropium, Stephano ad Appias

Jompeio, qui

reuertebatur , el

num , .Bongarfio ad Iuftinum , Boecléro ad Velle-

ium, aliisque iam animaduerfa ex Plutarcho, Liuio;

vices exciperet

rediiffe videtur

Floro, et Velleio, fed quibus addendus omnino

cius a vi&oria M

Polybius in Excerpt. é lib. XVIIL. ect XXXI. te-

füis omni exceptione maior, quippe Aemiliano

frater, Thracum

v)?yxoovos et familiaris, non ego haec, inquam,

prouinciam, anr

fuerac milfus,

totiesiam animaduerfa hic iterum repetiiffem , nifi

nuper Ioh. Vorftius ifto tamen Appiani loco adhuc

Craffum Senatui.

deceptus, ex eo ad Val. Max. IIL 7. 2. opinionem

peium ex Hifpa

ferendas contra.

abfurdiffimam de adoptionibus iuuentuti obtrufif-

fet.

Dicit Valerius, quum de. Africano priore

tiz du&um, ante

egiffet, auiti fpiritus fuccefforem fuiffe Aemilia-

gundis ilis ac d

num.

Hic ille , quum primum pofuiffet, priorem

Appiano nun

Africanum adoptaffe filium L. Pauli, Africanum

alterius AuGtori

pofteriorem , huiustamen illum fuiffe et dici auum

milfum errorem

ex verbis Valerii fateri cogitur.

At quo pa&o?

li. T. c 64 H

Non quod, vt fentiebat Appianus , pofterior Atri-

tüntimis actonil

canus ex prioris filia fuiffet natus, quod, etiamfi

ass d li ]

falfum, nihil tamen abfurdi continet, fed g

buts Conttius

adoptabant , inquit, eorum. quos adoptabant , aui,

Virige sindid

quique adoptabantur , eorum a quibus adoptabantur,

fanguine commi

Vide obfecro, mi Le&or, ad

uepotes: dicebantur.

tiato Antjo,

quam falfa nec a. veritate modo, fed et a verifimi-

proxime praece

litudine abhorrentia, recepto vno errore progredi

funt, quibus [

foleant in rerum antiquarum le&ione non faàtis

Antonio, Hirt

exercitati.

Addo nunc aliud Appiani peccatum

ceciderant , Ar

e Lib. I. Bell. Ciu.extr. vbi ait , Spartacum fugitiuo-

m profugera

rum ducem, defperatis omnibus in certamen cum

& Phrc exerc

Craffo defcendiffe, quum intellexiffet, Lucullum a

um jam interf

vicoria Mitbridatica vedeuntem appuliffe iam Brun-

& fequitur f

dufium.

Nam falfum id eífe et ratio temporis

Rtonii, Lepi

euincit , quonianr L. Lucullus ille qui cum Mithri-

Tonine Vrben

date bellauit, eumque vicit, demum quatuor vel

Ptione qptim

quinque annis poft e prouincia rediit fuccedente ei

Pom-

" Djo, qu

53

pluno od Appia

Pompeio, qui hoc anno ex Hifpania tantum quod

oeclero ad Vellee

reuertebatur, et poftea etiam prius quam Luculli

Plutireho, Liui;

vices exciperet, contra piratas fuit miffus. Sed

iddendus omnino.

rediiffe videtur hoc tempore Lucullus, non Lu-

LT. et XXXE te«

cius à vi&oria Mithridatica, verum Marcus Lucii

uippe Aemiliano

frater, Thracum vi&or, e Macedonia, in quam

prouinciam , anno poft Lucium confulatu fun&us

) hac, inquam,

repetiiffem, nif

fuerat miffus.

'Tradit enim Plutarchus , fcripfiffe

piani loco adhuc

Craffum Senatui, vt Lucullurà ex Thracia, et Pom-

1. ^. opinionem

peium ex Hifpania arcefferent, ad fuppetias fibi

entuti obtrufif-

ferendas contra fugitiuos, verum poftea poeniten-

Africano priore

tia du&um, antequam hi ad fe peruenirent , profli-

i füiffe Aemilite

gandis illis ac debellandis ftudiofius incubuiffe.

ofuiffet, priorem

Appiano nunc etiam vtemur ad coarguendum

aulr, Africanum

alterius AuGoris in rebus fui pene temporis com«

miffum errorem.

Velleius is eft Paterculus, qui

iffe et dici amum

lib. II c. 64.. Haec funt tempora quibus M. Tullius

At quo pido?

; pofleior Afri-

continuis aclionibus aeternas Antonii memoriae inuffit

, quod, erirf

notas, fed bic fulgentiffimo. et . coeleflà ore: at Tri-

bunus Cauutius continua. vabie lacerabat Antonium.

ntner, fed (f

Vtrique viudicia libertatis morte fletit , fed Tribuni

adipubart, ii

us adopraantr,

fanguine connniffa profcriptioy Ciceronis, veluti J?-

tiato Antomio, poeua fmita.

Tempera ila, fi ex

, mi Le&or, 2

proxime praecedentibus, vt oportet, interpreteris,

&l era verifimi

errore prüäïeql

funt, quibus D. Brutus obfidione premebatur ab

Antonio, Hirtius et Panfa Confules ad Mutinam

Hione non HU

ceciderant, Antonius a Mutina depulfus ad Lepi-

ypiani peccatum

um fgiit-

dum profugerat, et denique eius vt et Pollionis

ac Planci exercitibus ere&tus et confirmatus D. Bru-

n certamei

1 cürm

tum iam interfecerat. Haec enim praecefferunt,

ffec, Lucidum 8

1

ffe iam Brune

et fequitur ftatim poft allata modo verba coniunctio

Antonii , Lepidi, et O&auiani, qui Triumuirorum

- ritio temP?ri,S

nomine Vrbem et Remp. inuaferunt, et profcri-

qüicum Mithri

ptione optimorum ciuium vaftarunt. At egoqui-

j quatuor Y*

dem nego, quum illa iam fa&a eíffent , vel fierent,

anue

" fucccdcnï;:

D 3

34

Canutium eontinua orationum rabie laceraffe A2

amyia redte fe

tonium , negoillo anno , Hirtio et Panía Coff, fuiffe

erigua yorfüs f

Tribunum, nego eius fanguine commiffam vel

Yoiun Qs , d

E

coeptam profcriptorum caedem , nego denique in

Ümnes enim , Q

illa proferiptione periiffe.

Tribunus. pl. fuerat

fo, l, e quic

fuperiore Antonio. et Dolabella Coff: quo Caefar

« Caefare

ani

Eu

m

a coniuratis eft interfe&us.

Nam ab eo Antonius

adoptiui ecem

5

conful a. d. VI. Non. O&ob. in concionem, vt à

quur. ib Rep.

Tribuno, produ&us turpiflime difcefferat , Cicero

àc Lepido Tri

2d Famil. XII. 3.

Et boneffiffimis - concionibus . et

interfedis crü

!

4

jaepe et-.iure vexatus, ;'eum. viciffim:. non- folum

plifimis ciuibu

T

templo, verum etiam 'aditu Capitolii, vbi Sena-

ipfem Canutiu

tum habebat, prohibuerat. Philipp. IIL. 9. Ab

nedum Tribun

€o Caefari O&auiano ab Antonio, Confule adhuc,

polt, cipta?e

diffidernti, ac cum populo agendi facultatem pe«

Equites ad ac

tenti concio pro poteftate ac iure Magiftratus tri«

flante difertim

bunicii data, Dio. l. XLV. Neque tamen Cae-

dli, e Ti (

fari huic fuerat antea amicus, fed tunc quoniam

Tirus) Contti

is ab Antonio repulfus , ad bonos 'et inprimis Ci«

t O&euiano

ceronem fe contulerat, ei contra Antomum faues

ais fidem con]

bat, et quum vterque cum exercitu ad vrbem ve-

quod O&ui;

niret, Caefàri occurrerat , intelle&taque eius. fen-

olim homine

tentia, palam in concione pronunciauerat, aduen-

Tillites con

&

KT

er

tare Caefarem inimico in Antonium animo ,ac de-

futii, C. Ely

cere €os, qui Antonium tyrannidis affe&tatae in-

Ncem, tzng

fimularent, Caefari fe adiungere, nullum quippe

T'radic

depopofcerin

alium in praefentia exercitum habentes.

els Tribuni

haec Appianus E«guA. H. n. 553. fed turpitet

t tàmen ver

quod ad hiftoriae fententiam corruptus: Kerzue

fed olerius,

6 jpunpxos s ÉxSg0s Qv Avzuv/a «g) map uurg Koirope

Vertitur: Cauutius Tris

—*Au;ws Is fü

QiAos ) VaX T Kocf?zg:.

Cf quii, |

éunus pl. inimicus. Autonio, Cae[ari vero amicus,

Senatu d

buic obuiam profectus.

Quia Graeca vitii funt ma-

1 cum C

nifefta ,. idcirco regiae editionis Curator legi iuffit

RUs omimr

.erä, idque receperunt deinceps alii. . At tu, vt

omnia

tidm imbuir

55

tbie ficerfe Ar

omhia re&e fe habeant, et Veritan congruant;

t Banf Coff fuife

exigua prorfus mutatione potius lege: Kozzep 8 v

& commifum vel

Kaicupi QiXoc ; quamuis ueque Caefaris effet. amicus.

: Dgo denique n

Omnes enim , qui cum evgewoxzóvus Bruto et Caf-

bunus j füexit

fio, h. e. qui cum Rep. fentiebant, alieno erant

Coff. quo Cefie

4 Caefare animo, veriti, ne quando is patris fui

1 ab eo Antonius

adoptiuinecem vlcifceretur. Quod et fecit poftea,

Concionem, vt a

quum. ab Rep. iterum defciuit, et cum Antonio

fcellerat, Cicero

àc Lepido "riumuiratum inuafit, profcriptis et

Vs coniomius. t

interfe&is crudeliffime Viris optimis atque am-

ilim. non- folunt

pliffimis ciuibus. ^ Quapropter tandem etiam hunc

itolii vbi Sene«

ipfum Canutium, non tamen profcriptionis factae,

lipp..IIL; ..Ab

nedum Tribunatus illius anno, fed quatuor annis

, Confüle adluc,

poft, capta Perüfia inter multos alios Senatores et

| facültatem; pe«

Equites ad aram D. Caefaris occidi curauit, te-

: Magiltratus trie

fante difertim Dione lib. XLVIIL. — Er Senatores

qie tamen Caes

alü, et 1;. (les. enim in Graeco T:gípos, non

d tunc quonam

"Tizos) Canutius , qui quondam "Tribunus pl. concio-

uem Octauiano Cae[àri dederat , madiati funt.. Dio-

; et inprinis Ci«

Antomum fatee

his fidem confirmat Appianus EuQ. V. n. 700. nifi

itu ad vrbem ve«

quod O&auianum crimine caedis in bene merito

ólim homine fa&tae liberare ftudet, et culpam in

Qrque eits fen«

ciauerat, aduene

milites confert , quitumultuantes, fi credimus , Ca-

manimo, 4c de«

nutii, C. Flauii, Clodii Bithynici atque oliorum

necem, tanquam praecipuorum Caefaris hoftium

dis afetlatae it

nullum quippe

depopofcerint.

Anpimaduertis Le&or , quam falfo

bentes. Trudit

eius Tribuni fanguine commiffa dicatur profcriptio.

Et tamen verum eft , Tribuni fanguine commiffam,

j fel turpjrcr

ruptus: Kuezi

fed alterius, id quod decepit haud dubie Velleium.

nj u Kairutt

Saluius is fuit, qui Tribunus pl. Hirtio et Panfa

2771 Ttis

Coff. quia, cum primum, ne Antonius hoftis a

Senatu iudicaretur , interceffiflet, poftea in omni-

jj amiatty

»vitii fünt m«

bus cum Cicerone contra Antonium fteterat , pri-

mus omnium fuo fanguine, Triumuirorum faeui-

ritorlegi i

tiam imbuit, capite truncatus, in conuiuio, quod

j A

audito

onia

D a

56

audito illorum in Vrbem aduentti , neceffariis fuis

Phstsrehns .quo

T

parauerat. Difcimus id ex Appiano Eug.

IV.n.598.

1

[, 4. produnt.

Coepit malum caft ab iis, qui in Magiftra

tibus eraut,

j;:

tius, videam

]uius. . Xbi

et primus iuterfecfus eft Tribunus l. $a

; quos 1n 2

pluribus de infanda eius nece,.quanq

uam facro-

elifos dit C

fan&o Magiflratu praediti , agitur,

Afconius

Àp. Clandium

quoque Pedianus grauiter cefpitauit,

nem, vidus

confundens duos,

qui eodem tempore vixerunt

Md

ta

Dolabellas , a

ccufatos alterum a $cauro ; alterum

ldl

4 1

L

?

Y $i

a Caefare, inque iis identidem commemorandis

Pighius) qui

varie flu&uans ipfe, et quantum in fe eft , incer-

epertiit s per

tum dimittens Le&orem, .vt videre licet Manu-

sutus of Dila

tium in Notis ad Diuinationem.

Omnia clariffi-

xim am; Dol

me vt pateant, ita habeto,

Duo fuerunt Dola-

bellae iisdem plane nominib

us.

rum liberüm,

Alter ex Prae-

quiti, müfer

tura praefuit Ciliciae,

cui Legatus et pro Quae-

Summ ;

ftore fuit C. Verres.

Accufauit eum Scaurus , . ét

ti'iz:mpr'x ?.zi.qn

'q

damnauit, teítimonio vfus etiam. ipfius Verris,

[ris r

cui proinde flagitium illud fae

/

ij!'fere.

pe exprobrat Cicero;

C admini

Huic Dolabell

ae Ciliciam fuiffe prouinciam ét

Cumque àgmo

legatum. Verrem con(lat ex Cic. in Verr. T

17.

delirodbanm

Accufatum a M. Scauro,

et condemnatum .ex

Cap. 3 1. et inprimis 38.

quibus ab F

Alter, Coníful fuit cum

M.v Decula an. V. C. 672.

et Macedoniam

eum faffe q

oportuerit;

habzt prouinciam atque ex ea triu

mphauit.

Cic.

j

ín Pifon. c. t9.

1

Wi (tidem d

T25

C

Hunc accufauit C. Caefar ado-

rei

cens anno aetàtis, vt vult Au&or de caufis

Tünnüs imn

corr. eloq. vzo ez vicefimo; quamuis etiam. hoc

quidem of

u ln l

ex Suetonio conuellat et erroris arguat Cafaubo-

Putem fiy

nus ad Suet, Caef in c. 4. fed abíolutus is . eft,

defendentibus C. Cotta et Q. Hortenfio Cic. in

kïgenäumqu

Bruto c. 92.

De Cotta illius patrono contra

Aeque in ho

Caefarem etiam Val. Max. VIII. 9. 3. vbi.tamen

nllFicle NT

male L. Cotta vocàtur.

qm&em ) lf?t

Fuit enim C. Aurelius

Cotta Conful A. V. C. 678.

Abfolutum hunc

eum Oportu

Plutar-

M

"U fetefrarits fs

Plutarchus .quoque, et Suetonius, tum Velleius

lob sgp

H. 4. produnt.'.fam vero:vt;haec mifceat: Afco-

lagifratih Qf

nius, videamus.

Primum:in Diuin. pueros!zob;-

Jl alim,. Vl

les, quos in accufationibus ab Hortenfio. adhuc:

guanquam ficro-

elüfos dicit Cicero ; cap.. 7. interpretatus primo

Ap. Claudium, .qui cum.accufaret Ter. Varro-

Auiter cefitau,

nem, viérus;ab Horteníio - fuetit; fubiungitz

impore vixerünt

Siguificat.et Caefarem, item adole[cemiem , in Dola-

Yeuro, alterum

&ella veo ex. Sicilia, (1. Gilicia , vt iam monuit

commeriorandis

Pighius) qui quidem dammatus uon efl, quanttum

in feeft, incer-

oportuit ; per: Hártenfii gratiam.

Namn fi 02 : dazi-

lere licet Manu-

natus ef- Dolabella, quomodo-poffea. dicit Tullius

Omnia clarifi

idm iam; »Dolabella, neque me tui, neque-tuo-

) füerunt Doli«

rum liberüm;,:quos tu miferos in' egeftate reli-

Alter ex Drae-

quifti, miferet?

Significare - poteft ,. Jane.. etiam

s et pro Quae-

Scaurum ,. «qui . alterum - Dolabellam | Confalavem

um us , ét

triumpbalemque -accu[auit:j; et. potuit eidem Horten-

^

-

1 ipfius Verri,

/

$

us refifiere. - Vides accufationem eius, qui Cili-

yprobrat Cictro;

ciam adminiftrauerat, Caefari perperam. tribui,

prouncam &t

eumque agnofci quidem damnatum, fed quoniam

in Verz, L.37.

defignabantur. a Cicerone ii tantum Accufatores,

ndemnatum «ex

quibus ab Hortenfio elufis rei euaferint, fingit

;onfül fait cam.

eum fuiffe quidem damnatum, fed non, quantum

er Macedoniam

oportuerit; .. In antiquiff. ed. Veneta annt 1477.

nphauit, Cic.

qui quidem damnatus efl , quantum oportuit, . Hot-

C Caefür ado-

mannus immifit negatiuam , et exp. Damoaatum

&r de caufis

quidem effe, féd uon tanti, quamntum oportuit ,-in

uis etiam hoc

quo tamen Latini fermouis vegulam mutare cenfet.

gut Cafoubos

Putem alio. ponendam loco negationis voculam,

jolutus i$ elly

legendumque q. q. damn. fed non quantum oportuit..

tenfio Cic. i

Neque in hac locutione violatur quicquam Gram-

r0no Contta

maticae Syntaxeos.

Senfus enim eft, damnatum

», vb tament

quidem ,. fed non in tantum, in quantum damnari

IC- Aurelius

eum oportuit, non tam graui poena quam.opors

olutum hune

tuit.

Nam. cum tanti vel tantae fummae damna-

Plutat-

D ;

tus$

:w

58

À

tus qui dicitur, fignificatur fummz,

quae- eft

ghre eft. - 3

imata eft

iflhaec. emend

in ipfo crimine et accufatione, qua aeft

lis vel.caufà ab accufatore aut iudice: at cum in

tuin longinqua

tantum, in quadruplum, in opus, in metallum

xotabula;. vt!

Bt eo minis !

et fimilia quae re&te et. dyzAzyus dicüntur, et ali-

fed etin Orit

quando apud veteres occurrunt, fignificatur jpfa

poena, quae damnato fübeunda et praeftanda.

uf deprele

llüd/potius in his Afconii verbis eràt notandum,

videatur , eade

quod contra regulam moris Romani pofuit in dam-

ere ei cogit

nationibus magis et minus: et pro arbitrio iudi-

bella agens, q

cum. illo Reip. tempore variauiffe voluit poenas

fuo. oppugnà

reorum. . Contra enimiudices tunc pronunciabant

autem- Dolabe

Dolobelam .al

folum modo , vtrum is quiaccufabatur verereusefz

Ad bomm t

fet, et conui&us eius criminis; cuius accufabatur,

nec ne. Poena autem cuique crimini:íua lege

fiom, et an

erat conftituta, quam fine vlla variatione damnati

t lipfum ?

fübibant.... Diferte Cic. proSulla c.23. - Nemo iudi-

quoniam Cic

damnati Dol;

€iuin veprebendit , cum de poeua queritur: , fed le-

gem. Dawmatio emim iudicum efl , poena legis. Pari

ttiam ipfe j

deinde errore Afconius a Scauro ftstuit accufatum

Atti[itures,

Dolabellam confülarem , qui accufatus fuit a Cae-

clrius er ve

fare, fed abfolutus eft defendente: Hortenfio.

ponit libero:

Nam vere Hortenfium huius Dolabellae accufatori

decit, reuoc

reftitiffe , quod ille ex:conie&ura dubitanter adeo

btc Cn. Dj

ponit, nos fine vlla haefitatione adfirmamus , et

TIS Qr'afjones

paulo ante ex Cicerone probauimus. Neque vero

ïr'f):gar.

hac Afconii criminatione plane excludimur, fi

tijiie D)

maxime, quod vult Pighius ad Ann.' 675. accu-

LTMPE

fatorum nomina. Caefaris et Scauri tranfponantur.

J

j

tll

i

JLct dagy

Nam eripi id mihi nequit; mále tamen hunc re-

ta el

a

"

t allt

ferri etiam illius Dolabellae, qui damnatus eft,

Wentar

1

.'.X, '

et cuius affli&am fortunam faepe deplorat in Ver-

& anten er(

rinis Cicero, Accufatorem, quum hoc loci ii tan-

Q.Ec P

of*

OICTC[I

tum a Cicer. intelligantur,

quos.in accufando

ilonis R.

Hortenfius non ex parte aliqua, fed fimpliciter.et

&d (ic g

Qu

plane

59

i, que:eft

plane elafit. - Sed et nimis profe&o licentiofa eft

qua aellimatz eft

ifthaec emendandi ratio; qua vtitur Pighius, in

idice: at cumin

tam longinqua.inter fe loca tam -diuerfa. inuicem

15, in menillum

vocabula, vt funt Caefar et Scaurus, traliciendo.

dicantur, er ali-

Et eo minus recipi poteft, quod non hic folum,

fed et in Orat. de Praet. Vrb. eodem .modo. pec-

figniiciur i

L et praeftanda,

ca(fe . deprehenditur Afconius, et . ne peccaffe

erat notandum,

videatur, eadem tam audacula crifi iterum fuccur-

Nam.et illic de.Dola-

1l poftitin dam-

rere ei cogitur Pighius.

to arbitrio 1Udi«

bella agens , quem Verres eius Legatus teftimonio

? voluit poenas

fuo oppugnauit et prodidit, addit: Zdccafarores

Nam . Scaurus

Cpronunciabint

autem - Dolabellae . Cae[arem dicit.

r Verereusefa

Dolabellam . alium | accufauit , mec daumare . potuit.

tuy accafibatur,

Ad.bonam tamen mentem.ac fuam fe recipit

rimini fna lege

fidem , et antea vel fui fe oblitum vel incogitan-

tia lapfüm prodit Commentator, quum poftea,

atione damnati

a Nanitdi-

quoniam Cicero deinceps in ead. orat. diferte

iriur, f h-

damnati Dolabellae accufatorem dicit Scaurum,

)/

2l

etiam ipfe izimicos.eius Dolabellae interpretatur

0010 i

o

qr. Pal

etuit accufirum

Accufatores, addito feilieet- Scaurum.

Sed nihil

atus füit a Ce-

clarius et verius eo, quod in orat; pro Scauro

nte. Hortenfio.

ponit liberos fuos ab errore, in quem ipfe inci-

«derat, reuocans.

Ne forte erretis, ait , et eundem

ellte accufitori

tubitanter adeo

bunc. Cn. Dolabellam putetis effe , n quem C. Caefa-

firmamus , et

zi$ orationes. legitis, fGire vos oportet , duos eodem

zempore f'üiffe ,. et praenomine , et. momine , et cogna-

, ; Neque vero

anine Dolabellas.

Horum igitur alterum Caefar. ac-

xcudimur, !

y, 65. dC

cufauit , uec damnauit , alterum: M. Scaurus. accu-

jauit.et damnuauit.

Quae, malum ergo negligen-

tmnfpoüdmun

tia eft, aliter in aliis docuiffe, et reliquiffe com-

men hn te«

mentariis, quamuis haud dubie, vt ex his colligo,

dunmatus &^

et antea et fingillatim editis.

Veriflima enim funt

aloricin Ver

haec poftrema, . nec aliter fentire debuerat Vir in

hoc loci ii tf

Hiftoriis R. ceteroqui verfatiffimus Seb. Corradus

n accufandü

2. Vt. facit , exiftimans, vnum

ad Cic. Brutum c.

fuile

| implicitet

(

;t

60

fuiffe Dolabellam a Caefare primum, et deina

jato 6 3e.) |

Scauro accufatum;

um ey fenter

Pari fucceffü Pishius, non iam Emendalxdo, fed

milife id , qu

fingendo multa indi&a et inaudita tuetur Pedia:

dumnatus. - N

num , quando is ait in Diuin. P; Rutilium-Rufum

affentiri malur

mm, Necen

Virum innocentiffimum , et tamen. àb Equitibus,

penes quos tunc temporis iudicia erant, damna-

cii .Ef po

;

tum repetundarum ex Afia, Omaeflorem in ifta

non folebant 1

prouincia fuiffe Q. Mucii P. F. quem ceteri eius

infimi 1d genu:

fosibus fuifer

Mucii Legatum fuiffe dicunt, ét qui, cam Mucius

Afie praefuit iàam dudum Vir Confularis fuerat;

cogtare, Vm

quippe decem annis ante Mucium Confulatu £ün-

minitione erip

&us.

Verum ille, vt haec conciliet ; comminifti-

mentzrii Audto

tur Rutilium et Legatione et Quaeftura irritaffe

Legitum quid

aduerfus fe publicanos, qui eránt Equites ;:'et

eius Qutetore

vtriusque muneris caufa damnatum.

Legatum au-

Proquseftoren

tem fuiffe Q. Mucii P; F. fed'diu ante Quaefto-

ii Clicia leg

rem Q. Mucii Q F. quem et ipfum propterea fta-

liusdefanfio,

tuit Afiae praefuiffe Propraetore an; 632.

At di-

Aíconius fim

ferte Afconius quum Rutilium Mucii Quaeftorem

hn pro Quar

damnatum dicit, de eo fe Mucio loqui teffatur,

Cere potui i

32 ctiius bonorem Afsani diem feflum Mucia momina-

türe fuo confe

rint.

Is autem omnium confenfu eft Q. Mucius

Ten Propraer

P.F. Q. Craffi in Confulatu collega, qui Afiam tam

Quendo enz

fan&e adminiftrauit, vt Senatus R. deinceps in fuo

Dicatore a

decreto omnibus in eam prouinciam ituris illum

QUi reuera n

tanquam officii füi exemplum proponeret. Prae-

pulo füerat c

terea nihil Afconius vel alius quisquam de duplici

àud i £

er diuerfo ac tam diuerfi temporis füb duobus Mu-

eündem Rari

ciis in Afia Rutilii munere, fed tantum quem alii

Legatum, eum ille Quaeftorem Mucii, quod

UI fm,j

V0 non inc

publicanorum libidini obftitiffet, ab Equitibus

damnatum dicit.

Accufatus autem et damnatus

& in belloy

eftf, cum iam M. Antonius et L. Craffus füm-

q?e al fm D

Coxiatu &

mi Oratores Viri Confulares . effent ,. (Cicer. in

Cültos dligen

Bruto

61

TtUm, et deij'a

Bruto c. 3o.) h.. e. minimum XXVI. annis poft,

quam ex fententia Pighii Quaeftor fuiffet, et com-

Y

emendando, fed

miliffer id ,.quo nomine, quamuis iniuf

te,

fuerit

& tuetur Pediae

damnatus.

Nos itaque Valefio ad Exc. Peiresk.

Ratilium Rufum

affentiri malumus ,qui falfi hac in re arguit Pedia-

n àb Equitibus

num. : Nec enim vt ille monet, Quaeftor Q. Mu-

erant, damnie

Nam

cii P. F. effe potuit, qui Confuüliam fuerat.

iaefrem n if

non folebant illo tempore poft Confulatum repeti

tiemt ceteri eius

infimi id genus honores, nifi fi quis Senatu a Cen-

i, cum Macius

foribus fuiffet.motus, quod de Rutilio nefas eft

ifülaris füeraty

cogitare.

Vnum tamen füpereít, quo ex hac cri-

Confülutu n

minatione eripi forte queat Ciceroniani huius Com-

et, comminifti«

mentarii AuCtor.

Iuiffe fcilicet Rutilium in Afiam,

aeftara iritaffe

Legatum quidem Mucii, fed poftea mortuo forte

eius Quae(tore fuiffe illi fimul pro Quaeftore , feu

i Eguites;et

Leitum at«

Proquaeftorem, plane ficuti Verres Cn. Dolabellae

ante Queefto-

id Cilicia Legatus; et dein Malleolo Quaettore il-

liusdefun&o , etiam Proquaeftor fuit.

Nam quod

? proptere f«

6j Ardi

Afconius fimpliciter Onaeflorem vocauit, qui ta-

a Quaeftorem

men pro Quaeftore tantum fuiffet, eodem id fa»

cere potuit iure, quo Rutilium cüm Mucio Prae-

logii telatr,

Mucia inimte

zore fuo confenfiffe hoc eodem in loco ait, qui ta-

men Propraetor , vel potius Proconfül proprie lo-

elt Q Mucis

u Afíam tam

quendo erat appellandus.

Atque ita Q. Fabium

Didlatorem ab omnibus dici fcribit Liuiuslib. XXII.

deinceps in flo

qui reuera non Di&ator, fed pro

ym iturisillum

þDi&atore a po-

oeren, Pne-

pulo fuerat creatus.

Haud ità fácile excufari poteft PomponiusI&us,

um de duplic

eundem Rutilium Rozae Confalem , et. Afiae Pro-

jb duobus Mt-

Ille

Iturmt quem at

confulem fuiffe tadens $. 41. de Or. Iuris.

vero non in quietam prouinciam, qualis tunc Afia,

Mllciiy qUO

. fed in bello vel certe terrorebelli exercitam , quae-

a Bguiribts

- et damnitus

que ad fui praefidium requirebat exercitum, ex

Confulatu fuit miffus.

Vnde Marius, cum ei fa-

Craffos fur-

cultas eligendi exercitus effer data ex duobus , qui

u (Gicer. n

fub

prato

02

sullusortino

l

fub-Rutilio Proconfüle'et qui füb fe ac Metelló

a

AtT

meruerar , Rutilianum praetulit , quanquam mino-

[

nr

[

j

"N

[

rem, quia eum certioris effe difciplinae arbitraba-

tur tefte Frontinó Strat. IV. a.

Praeterea vix du-

i auditr;

-

ic, vt fuum f

bium eft, dici illa a Pomponio, refpe&u celeber-

rimae Rutilii repetundarum ex Afia damnationis;

b aliena manu

Sed tune Legatus Proconfülis fuit, non Proconful

gmmortzles! q

tidemabfoluas ;

ipfe. Quid ergo Rupertus, qui id ftudiofe egit;

vt Pomponium vbique erroris liberaret, violens

monio fidem al

tiflimis licet, et tum a linguae Latinae vfu, tum

Ti notae atqu

1

& codd. fide remotiffimis interpretationibus atque

Vertum Max

dum et ille C

emendationibus? Nullus dubitat etiam hoc loco

!

intercidiffe quaedam, et idem, quod alios, fcripfiffe

U

Pomponium; videlicet Afiae Proconfuli Legatus

legati vifis in

Juit. " Verum ea hercle vis eft, qua fi liceat vti in

duli, argente

illis libris, quorum fingula verba, ex tantae aucto-

Yif obtuleri

ritatis et vetuftatis, quantae eft Pande&es ille Pi-

ibierint,

fanus , membranis defcripta habemus , quid in aliis

Et fine lp

non liceat? Et vero Pomponii huius memoria ac

Tuberanemi (

diligentia, quam non eximenda omnino fit huma-

milise mll r

nis cafibus, vel hic ipfe paragraphus, ne longe

eidem (aii «

abeamus, oftendere abunde queat. |Nam, vt ta-

gente ex Tuji

ceam quod cap. IX. declarabimus , male hic L. Craf-

Vt enudite

fum; Nobiliflfimum illum oratorem Mucianum , et

Ponpu, j

P. Mucii fratrem dici, atque ex Cicerone /&orzm

Quis ergo Y

difertiffimum laudari, quae, partim in P. Craffum,

riap Dropter,

partim in. Q. Mucium conueniunt; etiam.Q. Tu-

Demmen inte

beronem L. Pauli nepotem in eod. hoc paragr.

Dettus etinte

Confuleim fuiffe adfirmat , quamuis aperte eum Ci-

Un, mnop-

ceroin Bruto c.'31. propter vere Stoicam et vi-

0mnes deine.

tam et orationem, ogoribus qaiorum vefpondere

Mlogieas N

"on þotm;/]?. h. e. ad honores a maioribus eius ge-

RUt, intel

i

ftos peruenire non potuiffe teftetur, quin immo

:

Qu s.

non modo Confulatum, fed ne Praeturam quidem

EU

il,r,

obtinere quiuiffe. Val. Max. .VII.. $. et praeterea

COnuen

n

nullus

k: &

63

ib fe c Metali

nullus omnino Tuberonum in libera Rep. Conful

quinquam mino.

in Faftis occurrat. — Verba Pomponii funt:./.Q. 7z-

iplinae arbitraba-

&ero ille Stoicus Pauaetii (fic enim leg. cum Cuia«

Preeterea vix d.

cio) auditor , qui et ipfe Conful..: Rupercus etiani

refpettu celeber.

hic, vt fuum fibi morem obtineat, poftrema ifta

Afia damnationis,

ab aliena manu profecta fufpicatür. At per Deos

t non Proconfül

immortales! quae ratio eft, Pomponium vt iden-

id fludiofe erit,

tidem abfoluas , toties vetuftiflimae fcripturae tefti-

beraret, violens

monio fidem abrogare, quum ipfe multo deterio-

atinge vía, tunt

ris notae atque inferioris aeui codicibus credas,

tionibus atque

Valerium Max. erraffe, licet obnitente Reinetio,

etiam lioc loco

dum et ille Confuülem quendam appellat IV. 5.

ddlios, cipfifie

- Tuberouem cognomime Catum, cui Aetolorum

aronfi Legatut

Legati vifis in menfà eius fi&ilibus, gentis fuae

i liceat vti in

iuffu, argentea omnis generis et magni ponderis

ex tantae audto-

vafa obtulerint, fed reie&i cum fuis muneribus

abierint.

vdeftes ille Pr-

Et fane lapfus eft Valerius, non folum quod

us, quid in alüs

jus memorià aC

Tuberonem Confülem facit, cuius nominis et fa-

miliae nulli reperiuntur Confules, fed et quod

nnino fit huma«

eidem Cazi cognomen tribuit, id quod in Aelia

Jnus, ne longe

— Nam, vt t

gente ex Tuberonum familia nulli omnino adhaefit,

vt erudite oftendit Rupertus tum in Notis ad

valehic L. Cráf-

Mucianum, et

Pompon. $. 38. tum in Epp. ad Reinef. 34. et 49;

Quis ergo Valerianus ifte Conful, cuius memo-

icerone Jfarut

riam propter editum eximiae prorfus continentiae

n P. Craffum,

etiam Q,T«

Ípecimen intercidere minime decet? Haefitat Ru-

pertus et inter ea refert, de quibus pronuncian-

d, hoc pazg

dum,

non liquere.

Corradus , Pighius, et

pert eum C«

Stoicam et Vi«

omnes deinceps, qui Corradi Hiftoricas et' Chro-

nologicas Notulas in margine Valeriano retinue-

um n

xipus eius ge

runt, intelligi putant Q. Aelium Paetum Confu-

lem an.586. $iquaeras, qua caufi: Nulla haud

, quin immo

dubie alia, nifi quod praenomine cum Valeriano

mram quidem

T meterel

conuenit, et quod putant omnes Aelios Paetos,

poit

mullus

64

poítSextum, dé'quo mox,; etiamlCari víurpaffe

«t am obféruam

Certe ille

cognomen.

Quod: ezo non cenfeo.

eadus Muf à

nusquam; quod ício, Czusappellatur, nec quic-

Aemiliani £rater

quam de eo traditur, quod huc pertineat. Multo

fuecit L. Pault ne

grauius cefpitauit in declarando hoc Confüle ipfe

Q. ATMILIA]

Plinius Nat. Hift. XXXHL r:. dum, vt faepius

qui cum Gillis

facit, Valerium Max. fequutus, fed re non fàtis

vit, atque b i

inquifita, et, quod turpius etiam eít, nonnulla

áccopit,

de fuo adfpergens longius a veritate recedentia;

De quo praet:

Confulem hunc exiftimat fuiffe L. Pauli generum:

-

nus, fed obfcur

Carum: Aelium , inquit, cum Legati Aetolorum n

Camio, Vir fin

Con[ülatu prandentem in ficlilibus adiffeut , miffa ab

produs in. fenfi

bis argentea vafa non accepiffe , ueque aliud babuiffe

Toeregianty, i

argenti ad [upremum vitae. diem , quam duo pocula,

jrotipue, quae

quae L. Paulus focer ei ob virtutem donaffet. — Mani-

fefta adeo erroris haec funt , vt etiam Reinefius,

Fulim, deindo

Plinii

4d ï'll.'innwz p !

qui Valerium excufare conabatur Ep. 35.

Nentr

J;

Nam L.

gNH P

tamen in his defenfiónem. defugerit.

ti&n, Doc nj

lát

i

14

Pauli gener Q. Aelius Tubero, Stoici illius pater,

fign. .T Hl

quem etiam aliunde fcimus his poculis a focero

ex fentenia Aq

donatum , neque cognomen Csz; habuit, neque

tijentii ex Al

Conful vnquam £uit.

Gmper fev Tie

Et magnum hunc Naturae indagatorem in com.

quoniam ille et

memorandis prifcis fuae ciuitatis exemplis, ali-

quando et ipfum ab Hiftorica fide aberraffe, in-

35 Capitolinls

mmo fine. f

dicio effe poteft vel vnum hoc caput libri XXXIIL

Ynille modo ;

In eo enim etiam Fabium AZobrogicum vocat fra-

£rem Scipionis Africani, cuius ille fratris filius

€its dudum T

fuit, vt inter omnes conflat.

Neque audiendi

Tatls cognomt

Tut, Seda:

hic vel Pintianus, qui pro PFrater eius Allobrogicus,

legi volebat Pubius Allobrogicus , neque Pighius

&üem que ;

Ann.

32. qui malebat Fzarris filius Allobrogicus.

1)'1(*5&110 &t re

AU.

Ms

Nullahic cerifi opus, fed agnofcendum; humani-

tus aliquid accidiffe Plinio, tànto magis, quoniam

Jed

j

15 Qufem

!

m,

V il

:

;dem accidit Straboni et Appiano, a quibgs ite

vt

Veris i

1

65

m i vumiffe

Dfto, erte ille

vt iam obferuauit Sigonius, Fabius ifte vocatur

Q$«fuos Mafguos w A«uaNixyos , quafï ellet Africani

llatur, nec quic.

Aemiliani frater, ac|L. Pauli filius, cum vere

ertineat, - Multo

fuerit L. Pauli nepos, et inipfis Confularibus Faftis

hoc Confile ip(e

Q. AIMILIANI Filius dicatur

Ille enim eft

dum, vt faepits

qui cum Gallis et praecipue Allobrogibus pugna-

fed re non &i

vit, atque ab iis deui&tis Aobrogici cognomen

m eft, nonnulla

accepit.

nitate recedentia;

De quo praeter alios etiam Ammianus Marcelli-

Pauli generum

nus, fed obícurius paulo, ita certe, vt Ludov.

ii Aetthrum i

Carrio, Vir fane eruditus, eius vexba alienum

ii fmr nift d)

prorfus in fenfum acceperit, atque expofuerit.

que aliid /Jnlmz/ï'

Hae vegioues , inquit Amm. 1. XV. extr. de Galliis,

quam du pocu jj

graecipte , quae coufines Ttalicis, primo tentatae per

daa]et. Mank

Fuluium , deindeproeliis paruis quajJatae per Sextium,

etiam Reinefius,

ad vltinum per Fabium Maximtinm domitae , cui ue-

;EP y Plinü

gotii plenior effetius , afperiore Allobrogum. geute de-

rerit

Nan L.

tiücfa , boc indidit cognomenttm.

Carrio ad Salluftii

toici ilius patez

fragm. 1. I. Hiftor. ifthaec ita interpretatur, quafi

poculis a focero

ex fententia Ammiani Fabio huic Maximi cogno-

j habuit, negué

auentum ex Allobrogibus deuicfis fuerit inditum , quod

femper fe, ne verum non eflet, veritum addit,

vatoren i com-

quoniam ille etiam ante triumphum hunc in Fa-

; eyemplis, 3

ftis Capitolinis Maxzi titulo infignis reperiatur.

je abemüey If«

Immo fàne falfifinum. id effet, quandoquidem

non ille modo ante hanc victoriam, fed et maiores

x lib XXXTUL

ia voctt Jf

eius dudum iam fpeciofo illo Maxzzi nomine feu

1le fritris lus

mauis cognomine in Faítis et Libris ornati occur-

runt.

Sedalia forte mens fuit Ammiano.

Neoue &udien i

Nempe

eadem. quae Dioni, quum lib. XXXVI. init. de

eit; Albin agxm:,

nege P »

Metello et Cretenfibus: Kegrzss j«ev i .s-'w; x edi-

ïlwf Alab; ygitt

2.s9 qeav.

Mérs».os dB oTQv iminAgsu» um xvroy ÜAefüt.

if

dum ; umzm

Metellus. autem — fium. cognomentum. ab ii5 accipit,

quomam

Tj» ixíusw, non Meteli, quod quidem in his

mlgb j

quxbus 1tem'

verbis exprimitur, fed Crezici, quod a Cretenfibus

E

forma-

66

formátum eos ab illo fubiugatos fignificabat. Sic

4 quivus reuer.

ergo et Fabio Ammianus voluit pleniorem eius

mumum Brifeid

'negotii, domitarum fcil. Galliarum effe&tum, eo

i. Acbiles i

'quod afperiorem ceteris Allobrogum gentem de-

lüec tentari t

beliaffet, indidiffe: hocce Allobrogum gentis de-

pretibus, qudi

"ui&ae cognomentum , feu deui&tam ab illo Allobr.

rim. - Senfüs e

gentem declarans ac praeferens.

Hoc cognomen-

tim fibi ob ia

tut eft cognomentum huiusce rei, quae modo

Hill. $acrse Ti

l

di&a, ab hac re formatum , et hanc rem'in fe con-

tamm Tali:

f

tinens et fignificans. . Sic Plautus Cafina s. 4. 2 1.

;d

AUgulari eum [

Sed vxor ; da viro bauc veuiam.

Verba fünt viri,

Jmena. Qu

'qui in proxime füperiotibus culpam. confeffus,

lh. c, cuius rei,

hifce verbis eius culpae veniam petere nunc inci-

Corrigendus hi

pit. Moftell. 5.2. 44. Dat. iflam veniam etvy. 46.

tum Gonyhos p

Faciflam cunctam gratiam. Poenulo $.4. 84.. Numc

ts ftum in

quod boni mibi Di dam , vobis voflraeque matri , Eas

ffpit lide G

Dis efl aequum gratias mos agere. [empiternas h. e.

Jeuma i ob

eo bono' nobis praeflitas. vel eiusce boni ergo.

erexfot, eodoms

Ciftell. 4. 2. 10. Ceteram ex ipfa. ob[ecro. Exquiri-

P &t wimus

zote , ego forua fum: Illius: ego iflbanc effe malo gra-

tiam h. e. malo ego ab illa iniri gratiam. indicandi

QU quo] er

metu. dedirum

vobis, quae defideratis, gratiam quae fiet. indi-

126 Queas, q

ando vobis rem adeo fperatam.

Emendandum

ex his cenfeo Phaedrum lib. II. init.

Vi Cperentur,

priefidiarios af

Sed fi libuerit aliquid iriterþonere, fcil. Aefopiis

et tum fine i

fabellis de meo, feu de rebus nouis,

DA Seque niri

Vlt idem moyo

Diclorum fenfus vt delecet varietas,

Bonas in partes Lecfor , accipias velim.

tl &t filet de

Sic iflam tibi repeudet breuitas gratiam,

1 d& quib

Cuius verbo[a ue frt commendatio etc.

Tae plerimo,

titi du

Jflaim gratiam eft gratiam ifta re, accipiendo inbo-

MLA

nam partem ; fi quae interpofuero , mihi et animo

meo fa&am. Vulgo perperam editur ;f/g. Male

AMO purci

A ts

etiam 0 Di&forum diftin&ione a feqq. feparatum,

a

Nerfig, (Uattig

67

fignihcibt, : Sic

3 quibus reuera regitur. Hyginus.'fab. 106.. A4ga-

t pleniorem eius

anemnón Drvifeidam ab Acbille abduxerat.

Quam ob

um efedum, éo

Nollem

dram. Acbilles in. proelium mon. prodibat.

gum gentem de-

haec tentari tam variis modis a do&iffimis inter-

ogum gentis de«

pretibus, quafi plane corrupta, cum fint integer-

m 2b illo Allobr.

xima.

Senfíus eft, quo Agamemnonis ex fa&to na-

. Hoe cogumar-

tam fibi ob iram Achilles etc.

Sic Sulpic. Seu.

16, quie modo

Hit. Sacrae lib. L. Pulfus Abaer. faepius , fratrem

ric remin fe con-

tamen loabi fugieng peremit. — Quo dolore poffea loab

ls Cifina s. 4. 21

iugulari eumn praecepit.

Mox Necare eum . clam de-

Verba fant.vit,

flinauerat. — Quo. ille snetu. im Aegyptam. confugit.

ulpam confellus,

:h. e. cuius rei, et propofiti metu , metu indeorto.

Vetere munc inci«

Corrigendus hinc Liuius XXXIL. 14. - Agynander

sunioty. et v. 46.

-eum Gompbos peteret , oppidum protinus nomine Pbe-

lo.4. 84« Nute

cam, fitum inter. Gompbos faucesque. auguflas, ' vi

tife matei, Ls

:cepit.

Inde Gompbos adortus: et per aliquot. dies

fenpiterus h. &

fimma vi vrbem. tuentes, quum fcalas ad. amoenia

»jusce boni ergo,

erexi[fet , codem metu perpalit ad deditionem. . Quum

prius et primum omnino in illa expeditione oppi-

1 df Esgui

jgnc f m gre-

dum, . quod erat Pheca, vi fuerit captum, non

eratiam indicandt

metu deditum, haud aliter. interpretari poftrema

haec queas, quam eiusdem rei, ne fcil. itidem

; quie fiet indie

vicaperentur, metu ad deditionem reda&os effe

3 Emendandum

Verum durius hoc

nit.

praefidiarios alterius oppidi.

:eft, tum fine vlla prorfus neceffitate fero pofitum,

" hefopiis

Jongeque nimis remotum ab eo, vnde ortus effet

ebus notis,

Alle idemi metus, fi ifta fuiffet AuGtoris fententia.

jtlt*y

Sed et foler de eodem mett loqui Liuius, quando

; udlitt.

ii, de. quibus proxime egit, deditionem fecere,

gratim

:quae plerumque fit metu.

Veluti XXXIIL 38.

jj ett.

Idem suetus: tum incolentes. alias

Deditio e[l facía.

Cher[oneft/ Vrbes. in.deditionem dedit. XLIIL. 19.

4Ccl

jendo inbo-

hi et 4nimo

[

Adunto exercitu ommes ex templo dediderunt [zfe.

0

tür W' Mi

Qua fpe celeriore deditioue ere&ius , po[Iquam animad-

-ertit, quantus agimimis . füi. terror' e[fet , eudecim

f

Pafäfumy

E 2

alia

68

faui ia UPE

alia caflella eodetm metu ( quo fcil. priores ad fe de-

a, — Antoti

dendos fuerant compulíi) ;» poteflatem "redigit.

[j üplff!lfi (

XXXIH.

13-

Acbarras. per. deditionem | receperunt.

huee appelato d

AXyniae fimili metu a eultoribus de[ertae jzmt.

Hic

Cui (terrae) at

vero nullus fimilis metus pxaece(ï't, quippe non

tionis h. e, mat

Nec

metu dedito, fed vi capto priore oppido.

dom appelltur

ea etiam res aut vis metum incufliffe videtur illis,

fonius in XII. C;

qui Gomphos tuebantur, quum aliquot dies fum-

ma vi reftiterinct, nec, nifi ere&is iam ad moenia

tu) cafra dedert

Carftr h. e. quo

fcalis, fefe: dediderint.

Quid plura? Legendum

Val, Max. II]. 8

puto: eo demum metu h. e. metu ere&arum iam ad

facfo emjenfus u

moenia fcalarum, feu quem fecerunt denique

dis cenjuit. .A

ere&ae iam fcalae

ante quas ereCas nulla alia res

luiit cogmomen

tantum illis metum incutere potuerat, vt deditio-

ingenii declarab

nem facerent.

Medii vocabuli duae pofteriores li-

Hiec.alia f

terae in membranis plerumque omitti , ettransuería

piffent, Viri Ch

tantum virgula fuperius du&a notari folent , quae

Ytà temere duob

ofcitantiam librarii facile potuit fugiffe.

15 COrtlONIOR trit

Sic ergo intelligendum etiam illud eft, quod

nei, qudni

Ammxanus dicit hbxo negotii pleniorem effe&um,

wulnans Editio

afperiore Allobrogum gente deui&a, boc mdzdz/fe

i anthuwnba

Cognomentum , deuxfhe fcil. Allobroaum gentis,

me, fi tanti i

qua re negotium illud plenius erat effe&um:

de quibus tzm

cognomentum ab Allobrogum gente petitum , or-

tum et formatum, eamque ab illo deui&am figni-

quad idem V;

pemmue nm,,.,

ficans, id quod illi fuit A/obrogicus.

Graecis id

dicitut 2vouux 2z wvv wov.

Etitaidem Amm. lib. XXIV.

ia hoc i intell

quadam m/) di

Eufebius pietatis coguomento , concitatus Orator. non

quod is ipfum illud cognomen habuerit, P;ez5,

ET 10 C[)rrnomme

quxppe eiusden

vt C. Antonius Marci Frater, fed quod. nomen

U(e,c Vnae

ipfius , Eufébius , a pietate, vel pietatis Graeco vo-

cabulo, svefge«, erat inclinatum.

Plane vt de

cothor poft

atwne 07 Cgp

Antonino Pio, a quo omnes deinceps Impp. Au-

guíti Pij cognomen titulis fuis habuere adxe&um,

0 Curenti]

Imp Iuümxanus Nouella 78. Avrevivos 0 Tjs sUcs-

t Ti

Baas

69

fdas indyumor , Hf 57.-55: 40) es muuus v Tis mpoTMopíns

priores ad fe de.

xadixa.

Antoninus Pietatis coguomento praeditus,

Vtofate rtdinit,

vel a pietate cognominaius, a quo etiam-ad nos i]i-

ib iceprmut,

Plinius Nar. Hift. II. 65.

baec appellatio deuenit.

Jertaefimt, Hic

Cui (terrae) cogmomen indidimus snaternae venera-

flit, quippe non

tiomis h. e. maternam venerationem praeferens,

re oppido, Nec

T

dum appellatur communis omnium mater. Au-

fífe videtur illis

fonius in XII. Caefaribus: Caefar. cognomen caligae

dliquot dies füm»

cui caflra. dedere.

Et caflrenfis caligae. cognomine

lis iam ad moenià

Cae[ar. h. e. quod a caliga formatum eft , Cal/gula.

luriz Lezendum

Val. Max. Hll. 8. Mores Pbociouis , quos optime pro-

eredarum iam d

fecto con[en[as omnitim bonitatis cognomine decoran-

ecerunt. denique

dos cen[uit. — Atqui Phocion non ipfum hoc Boni-

las mulla alia res

zatis cognomen habuit, fed quod bonitatem eius

lerat, vt deditio-

ingenii declarabat, di&us vulgo Xeseós, Bonmus.

ae pofteriores li

Hàec.ralia fi obferuaffent et re&e etiam perce-

yei, ettransperli

piffent, Viri Clarifimi ,

qui Valerium edidere, non

vari folent., quie

ita temere duobus eum locis, vbi Sullae Felicita-

furife

tis cognomen tribuitur, corrupiffent, Felicis repo«

yillud elt; qUOJ

nendo, quod nunc in omnibus omnino poft Pighium

enjorem effettum,

vulgatis Editionibus obtinet, ficut alterum illud

i, hv nbl

in antiquioribus et Manufcriptis plerisque. Vide

Jobrogum genti

me, fi tanti ifta, ad VI. 4. 4. vbi plura adferam,

; enr efdun:

de quibus tamen vnum praetermi

ttere hic nequeo,

snre petitim, 0

quod idem Valerius Vl.9. 12.. Quid? Cra[fo nouue

o deuidam )igqx-

qecuniae smagnitudo: Locupletis momen. dedit. Non

ita hoc intelligendum tanquam fi vulgo propria

Tf

Graedis ',

L Ammhh AA

quadam 2zeoza Craffus Locaples fuerit di&us , fed

ais Orat

a, norn

alio cognomine , quod eum locupletem declarabat,

habuerit, Bietuty

quippe eiusdem cuius illud fignificationis: nempe

Diues.

Vnde et ibidem ftatim de eodem Craffo

pj qmod n0mel

serati Graeco YU*

deco&ore poftea, et inope: lraque amara fuggil»

latione non cartit , quia-cum egens ambularet , Diues

i. Ph

ne vt 0*

ab occurrentibus [alutabatur.

Scholiaftes Perfii ad

inceps P. Av

ll/mv

Sat. a. Licimius Cra(Jus inter. Romainos. locupletif-

buere (adi"e&

t

E 3

fs

yrün

"TEU

[

7o

us , . ideo Diues cognomiaatus.

Senfum ergo re-

Magelli etc, vt

qui & fimplci

fpexit Valerius, non ipfum /ocupletis vocabulum,

quum hoc ei nomen datum dixit , planeficuti Am-

xoríüs modo t

munguam Cofra

mianus Hoc cogaonentiim dicens, quum non prae-

illun fe fcripi

cefferit ipfum illud cognomenti vocabulum, fed

eius fententia in verbis 4Jobrogwim gente deuida,

titulum. füis no

quae res defignabatur cognomine A//obrogico.

effec ferme quij

lio c. . de ato

Praeterea cogmomen et coguomeutum in fcriptis

veterum fignificat praecipue non illud familiae

a iam hibela

nomen a maioribus acceptum, vt Maximus, Me-

hoc verum Cato

tellus, Sulla, Craifus, etc. fed 2zé&Ascer alicuius

ter diues ifto E

rei, ad defignandum et defcribendum hominem

obtineret cogm

ab eius ingenio, fortuna, habitu corporis, rebus

quoque Infit.

geftis, aliisue caufis petitam, immo faepe vulgare

dapiontem dicit

ixí3sro», vel etiam laudis aut honoris alicuius ti-

manonum aomi

tulum. . Sic certeSeneca Epift. 1o8.. Hoc Seneclutz

suenti vocabula

coguomen impo[uit (Virgilius) Triffem illam vocat.

vfürta. de.ec

Vbi videmus, quum Virgilius fcripferat, fubeunt

4 vocem. vel

morbi , triflisque fenecus , in his verbis Trif/His dici

Y, quodque,

à Seneca cogmomen iene&Gutis.

Sofip. Charifius

ltss rei, a

p. 136o. Hifpanien[is cognomen eorum, qui prouiu-

de tertii gener

ciam Hifpaniam | incolust, etff mon. fant. Hifpani.

mune, et hae

Tacit. Ann. XL 25. Patrem Seuatus appellandum

ferme, uifi qu

effe..Claudiuim , quippe promüfcuum Patris patriae

t nominis ge

cogmnomenttim.. Sueton. Calig. 22. Compluribus coguo-

vocabulo. pof

sminibus affumptis.

Nam et Pius, et Caftrrorum Fi-

pnretermittam

lius, et. Paier. Exercituum , et. Opt. Max.. Caefar

duenies P. (;

votabatur.

Sic Q. Labienum a Parthis cum exer-

li, Q Fabir(

citu contra Romanos miffum, fe Loperatorem , et

Tulery et üm

quidem Parzbicum cognominaffe obíeruat Dio lib.

& lbuere, n

XLVIH. Vndeetin nummis inuenias Q. LABIE-

Vera tunc Cf

NVS. PARTHICVS. IMP. Neque tamen

Qlle antem t3

exiftimandum eít, his fignificari certum aliquod

&& Offc, TT

et verum illius cognomen , ficuti fuit Africanus

Creticus

Vi May, Vf

gt Afatim; Scipionqm ; Allobrogicus Fabii ,

Metelli

VTa fui;

71

Metelli etc. vt fentire videntur Viri Do&iffimi,

enfüm ergo re.

htis vocibulum,

qui ei fimpliciter Partt

"

ici cognomentum fimili

fed, vt C. Caligulafe non-

planeiicuti Ami-

prorfus

modo tribuunt ;

fifium etc. cognominauit , fic

quum non prae.

nunquam Caflrorum

vocabulum, fed

illum fe fcripfiffe Partbicum Imperatorem , eumque

) gente deidia,

titulum. fuis nominibus.frequenter adiecifle, vt

quomodo Cic. in Lae-

Alübrugic.

effet ferme quafr cognomen ,

lio c. 2. de Catone loquitur: P

"opterea quafi cogmno-

um jn feritis

| illud: familiae

men iam . babebat: in fene&tute Sapientis. .. Non erat

hoc verum Catonis cognomen , fed tam crebro in-

Maximus, Me«

alicutus

ter ciues ifto Epitheto or

nabatur; vt pene locum

Et idcirco Quintilianus

wdum hominem

obtineret cognominis.

7. eum, appellatum effe

'orporis, rebus

quoque Inftit. Orat. XII.

quatuor illa Ro-

füepe vulgure

Sapientem dicit. . Ceterum inter

oris alicults tie

manorum.Rominum genera, cogmomiuis, et cogmo-

; Hoe Senttuti

smenti vocabula vt plurimum fuerunt à veteribus

quod Grammatici poftea /gmo-

n illem «cat;

vfürpata. de.eo.;

qien , vocem. veteri

bus ifto fenfu incognitam, dixe-

pferit, fl

gbis Tij dia

re, quodque, vt modo fignificaui, éméxAgsus erat

alicuius rei, a variis accepta caufis, rarius autem.

fip. Chariftus

de tertii generis nomine , quod familiae erat com-

jj, (ui pritite

mun

e, et haereditate a maioribus acceptum , nec

2 Hifpani.

ferme, nifi quum fimul ment

io fieret praenominis

Ilj z!pþ.'ä'audm

et nominis gentilitii,

vt ab illis proprio quodam

Batris. patriüe

Atque hinc, vt alia

vocabulo poffet diftingui.

wp//m'bm

quae adferri poffent, hau

d facile

- Cf

praetermittam,

inuenies P. Coraelius c

oguomime Scipio, vel Lentu-

, Mas, Conpir

lus , -

Fabius . cogu. Maxinus, . Q. Aelius ,. cogm.

this cum exet»

Tubero et fimilia ;

de iis loquor, qui a maioribi

jperattran &

ea habuere, non quibus ip

fis illa adhuc noug& et

feraat Dio Tib

Saeptus-

vera tunc cognomina fuerunt impofita.

;QLABIE-

cule autem talia, P. Craffus cognomine Diues, Cic.

Negue tamtei

de Offic. IL. C. Licinius cogmominue Hoplomacbtis.

um aliuio

Val. Max. VIII. 6. 1. P. Cora. Scipio , cuii coguomen

fuir Africimi

Epit. 55. Cm. Lentulus, cui

!

Serapioni fuit.. Liu.

jgit, Gv

*

Mete

J

cogno-

72

cognomentutm Clodiano fuit. Saluft. Hift.IV. Aelius

Haec gaalo' t

Hadrianus cognomento Afer.. Spart. Hadr. L. Et ita

pienti , quod prop

Sueton. de C. Iulio Caefare Octauiano Augufto

fed Altlrosicus d

cap.31. Sextilem men[em e fuo cognomime muncu-

nec fine caufi, fe

faut.

Menfis nuncupatus eít non Caefar, fed

illom, de quo are

Auguflus , adeoque hic ex omnibus illius nomini-

prseclaro continer

bus cognomen proprie et zxz idowihabetur et di-

mo Negum opei

citur vltimum, feu illud, quod ei ipfi a Senatu

fpreut, ex Hifto

impofitum fuit.

Pomponius $.38. de Or. Iuris de

eumque prinriu

P. Sempronio I&o: quem Populus R. oQiv

appel-

Tem, non vanis 0.

lauit, ueque

quisquam: ante buuc aut po[l busc. boc

Etenim vix dubitt

somine coguomimatus efl. Atqui poft eum etiam

cognorten Cari f

pofteri ipfius appellati funt itidem Sophbi. Werum

apopulotulit, ety

tamen dicit Pomponius, neque reprehendi hoc

fols Aelise senti

nomine debuerat a Mureto.

Nam filiis Sophi iftius

Veterés occurtit:

€t nepotibus non fuit illud proprie cognomen vt

ipfi, fed haereditarium iam familiae nomen.

Sic

niomina, et ipfom

Ceterisalfecit, aj

enim "Macrob. Saturn. ]. 6. Hoc cognomentum

Ydicioelt; ex V.

( Praetextati) poffea familiae moftrae in nomen baefit.

C à mator]bgs

Nec aliter. dicli Scipiones, mifí quod Cornelins, Sci-

qUe Cosnomen,

pio cogmominatus , uomen ex cognomine pofleris dedit

Cognomimstus, (

Scipio Cornelio ifti, qui primus ita eft appellatus;

quo AemliRom:

quod patri fuo fenectute debili pro fcipione effet,

Ti immo qq

cognouen Ylud fuit, pofteris eius zomer.

Detinit

Aetdls, conte;

enim proprie eífe cogzomez. iftiusmodi vocabulum,

FY d quoi

quando iam ad pofteros tranfit, licet; quia origine

"Ut mittendo:

fua verum fuit cognomen, eam appellationem

Scriptores aliquando retineat.

Sic ergo et

Nuindius Rl

æxd

Trita ia eum

. Sempr. Sopho, quia nemini ante vel poft

euiflfid cognomen per caufam fapientiae fuae fuit

miïllm ütu AeïO

a populo impofitum, re&te Pomponius dixit, ne-

d miüffe lega[(y

f lofüotemy,

minem etiam poft illum hoc nomine cognoumina-

Wulle. 1

Dgeniur

i. Nam poíteri illius eo nomine per ipfum vel

ipfius caufa funt appellati, non fuo merito cogno-

F dl D

tolinis A V. C

T

nginati.

Haec

gt i

f. Hi.IV. A

/Haec paulo'prolixius oceafione Fabiani- cogzo-

tt, Hade L. D g

penti, quod proprie loquendo erat non Maximus,

Aulana Augu&o

fed AJobrogicus difputauimus, non temere adeo,

COEPOTMe thtf«

nec fine caufa, fed vt fimul per haec Confulem

non Crr, fed

illum, de quo agebamus, Aeliae gentis, qui tam

us illus iomini«

praeclaro continentiae exemplo, tamque alto ani-

w babetur et di«

mo Kegum opes aequante, munera Aetolorum

&l ipfi a Seratu

fpreuit, ex Hiftoria Romana certius erueremus;

$. de Or, Iurisde

eumque primarium fuiffe Turis Ciuilis Do&o-

s Eg» gppit-

rem, non vanis omnino conie&uris oftenderemus.

ant fjl huic ha

Etenim vix dubito Valerium intellexiffe eum , qui

poft- eum etm

cognomien Cazi fcientiae füae ac fapientiae merito

r jl Venm

apopulotulit, et primus , immoforte inlibera Rep.

repreliendi loc

folus Aeliae gentis eo appellatus etcelebratusapud

dilis Sophi ilius

veteres occurrit: quoniam poftcetera eius propria

rje cognomen vt

nomina, et ipfum familiae nomen, illud hoc modo

j nomen, .. Sic

ceteris adiecit, cognomine Catus , id quod certo mihi

j coptmantum

indicio eft, ex Valerii fententia non habuiffe id il-

t im oman budjt.

lum a maioribus fuis fed nouum a populo verum-

d Conelinr, &i-

que cognomen.

Is autem, qui ita a populo eft

tite poferis didit

cognominatus , Conful fuit, et Conful illo tempore,

quo Aetoli Romanis arctiffima focietute erant con-

tz eft appellitus,

o fcipione effet;

iunGi, immo quo Romani pro Aetolis, ec vna.cum

momes, Delmit

Aetolis , contra Philippum Macedonem bellum gef-

vodi vocabülum,

ferunt , ad quod ipfum bellum alter iftius anni Con-

et; Qu oririne

-füulum mittendus eraz, ficuti miffus eft Cati collega

appe]hrionem

T. Quin&ius Flamininus. Vtadeoomnia a Valerio

t Sic erpo &t

tradita in eum optime conueniant, et nihil certe

vante vel poft

mirum fit, Aetolosad illum gratulandi honoris cau-

entiae fize fait

fa mififfe legatos, atque eius gratiam illoin honoré

yniüs dixt , n«

et illo füo tempore , demereri miffis muneribus ftu-

duiffe, ingenium Viri ignorantes.

Fuit autem ille

nile fag:mwim.r-

epet ipfum ve

Sex. Aelius Paetus Catus , vt vocatur in Faftis Capi-

( pierita Cogno

tolinis A. V. C. $55. qui apud Ennium

Egregie cordatus bomo Catus Aelius Sextus;

Tec

E ;

qui

74

qui Zuris ciuilis, omnium | peritiffmtis. Ciceroni in

age i propter

zi dbhorrentis m

Bruto c. 29. qui librum A&ionum compofuit Po-

norés, afinititéS,

pulo Romano, appellatum vulgo. us Aelianum;

tefte Pomponio $. 7. de Orig. Iuris.

Cuius deni-

vitom contulit

Delnaticum Trus

que au&oritate, quid i pena e[Je exiftimandum fit

Q. Macedonico f

docuit Ser. Sulpicius in reprehenfis Q. Scaeuolae

capitibus.

Nam eius nomen apud Gell. IV. r.

illius filio dedit, «

reponendum cenfeo, legendumque $Sex. Aelio,

a duobus triumpha

tisque eraditis |

pro Seio Aelio, vt nunc vulgo, vel Saco.Aelio ,. vt

olim edebatur.

Error itaque Valerii Max. in . eo

Cui geminum ge

confiftit,; quod Confulem hunc . Aeliae gentis,

ráuius, quippe q

cognomine Catum, et hoc folo cognomine ple-

habita ratione pe

rumque defignatum, perperam Q. 7aberonem vo«

tum, eidem Mace

cauit , quum Sex. Paetum debuiffer, deceptus haud

Tib. T. c. g. atqu

dubie eo, quod meiinerat a fimili continentia ac

dem agit, et eod

huxuriae odio laudari in eadem Aelia gente duos.

mt, quamuis |

QQ. Tuberones, quorum alterum, Stoicum illum

fuerit miti max

ipfe l. VIL. c. s. refert in publico epulo le&tulos

flius, fed nepos,

Verum de iis,

pellibus hoedinis ftrauiffe, et pro argenteis vafis,

itidem vt Catus in fua priuata , fed Confulis tamen

pettnet, omni

menfa, Samia pofuiffe, atque ea re ita offendiffe

fed tamn fs

explicitins dias

populum, vt propterea Comitiis Praetoriis candi-.

datus repulfam pateretur: alterum huius patrem

de Floro plum

L. Pauli generum hoc ipfo libro cap. feq. tradit

dem eius in huj

nihil prorfus argenti in fupelle&ile habuiffe , ante-

agnofcunt Intez

1

quam quinque pondo ex praeda Macedonica a foce-

enuditifimus m

(

ro fuo donata accepiffet.

Et hanc originem recte

TdeQUS, in j

Valeriano:errori adfignari declarat manifefto Pli-

editioni füze n

nius, qui quod Confularis modeftiae exemplum

CCatrit, et de .

Valerius memoriae fuae nimis confifus Q. Tbe-

Tient,

itis, Qui t

voni cuidam. generalius tribuerat, fpecialius. ac

Wmmemomndu,

diferte L. Pauli generó, quamuis fub 4elii Cazi

atens IT o5 ;

nominibüs , adícribit, addens de fuo adillud , quod

LTA

ex Valerio exícripferat, de eodem Cato: id quod

ts Mrengs

:etuli,

modo de Q E uberong L Pauli.genero r

O vudg $o

atque

Éeuhs Ciceroni i

atque ita propter fimilem in vtroque animi a luxu-

i compofuit Bo«

ria abhorrentis modeftiam, duorum nomina, ho-

£0 dur Aeliptumy

norés, affinitates, resque omnes mifícuit, et in

tis. - Culus deni«

vnum contulir. .Et fimiliter alibi L. Metellum

exiftimandum fit

Dehnaticum Yriumphalem virum, L. Catui filium,

tiis Q. Scxeuolte

Q. Macedonico filium pro L. Diademato Secundo

pud Gell. V. 1,

illius filio dedit, et idcirco Macedonicum infuper

a duobus triumpbalibus filiis elatum prodidit, mul-

ique $er. Audi,

&l faco Adlio, vt

tisque eruditis fuperioris feculi viris perfuafit.

alerii Max, ii eo.

Cui.geminum germanum eít, licet paulo etiam

erauius , quippe quod temporis et aetatis cuiusque

c Adlise gentisy

cognomine ple-

habita ratione per fe ftatim concidit Flori pecca-

) Tubernem vo»

tum, eidem Macedonico Crez/cum tribuentis filium

lib. III. c. . atque ita vt Balearicum de quo ibi-

; deceptus hard

li continentia àC

dem agit, et eodem loquitur modo, illi poft po-

Vlis sente duos

nat, quamuis filiorum. . Macedonici . Dalearicus

y Stoicum illum

fuerit natu. maximus, Creticus. vero illus non

p epulo le&ulos

filius , fed nepos.

Verum de iis, quae ad Metellorum familiam

) argenteis valts

l Confulis tament

pertinent, omnium inter plebeias nobiliffimam,

fed tamen fatis adhuc intricatam et impeditam,

se ita ofendifle

Praerorils cundie

explicatius alias et fufius agemus. Neque etiam

m huius parem

de Floro plura adferre nunc lubet, quandoqui-

dem eius in huiuscemodi rebus oícitantiam paífim

cip. feg eradit

agnofcunt Interpretes, et multis nuper arguit Vir

» labuifc, ante«

cedonici 1 foct

eruditiffimus meique ftudiofiffimus Ioh. Georg.

Graeuius,, in: praeclara illà praefatione, quam

originerm r

editionifüae praemifit. Vnumtamen, quod nunc

y manielo Pl

füccurrit, et de quo nihil in illis Interpretum com-

(rize exempim

mentariis , '('lui talia maxime confe&antur reperio,

xfiis f. Twe

commemorandum fuit. vifum.

De . Q. Sertorio

7

fpecialius. 46

agens Ill. 22. dicit: Quauquam ile wmon coutentus

j

fub AL'IU G

Hifpania , ad . Mitbridatem quoque Ponticosque ve-

Ü adiHUd) qu

fpexit, Regemque claffe iuuit. Mirabar equidem

Cato: 16 970

olim, vnde Sertorio in Hiiþa-nia.'t-anm clatfis, vt

gene

j0 f l,

ex

g(qüe

76

ex ea auxilium 'fubmittere poffet Mithridati in

tomiode confortt

Pontum, tum qua caufa a Sertorio claffe iuuari

& populorum; du

voluerit Rex Potentiflimus, et hac quoque parte

Tropus vberiuset.

inftruGiffimus, etiam antequam ad Sertorium le-

tommemorquent,

gatos fuos mitteret.

Cic. pro L. Manil. c. 4.

deprehenditur, im

Mitbridates omse tempus mom ad obliuiomem veteris

belli , fed ad comparationem noui contulit , qui po[lea-

jpfo Trogo, incog

T

i

TA

lopft rectí

liil

:

quam snaximas aedifica[[et ornaffetque. claffes , exer-

tam, quod Iib. Xà

citusque permagnos compara[fet etc. v[que in Hifpa-

nico et Antiocho

niam legatos Ecbatauis mi[tt ad eos Duces , quibuscum

Regbus, inter fe

tum bellum gerebamus, h. e. ad Sertorium qui in

leuco 2b Antioche

feqq. nominatur.,

Sed poftea ex Plutarcho didici;

jiae Eunenen, et

longe alia et contraria plane conditione foedus

1l agari

95

efum

1U

£

1

J

inter Sertorium et Mithridatem ' fuiffe initum;

vidorem, atque il

nempe, vtille Mithridati mitteret ducem et mi-

lites aliquot e fuis, a Mithridate contra iuuaretur

tos a ipfo intes

quo granifüme er

ipfe claffe et pecunia.

Et claffe quidem XL na-

ditione, Erenim

uium quibus haud dubie infeflare deftinabat Ita-

liam, et inimicos eam obtinentes.

Confirmatur

il füt nomine,

hoc a Cicer. in ead. orat. cap. 8. vbi ait, 4b eodem

in lo ftripmuae

tüt, nedum vt e

dmperatore (L. Lucullo) claffem magnam et orna-

TüS, Dro Eunyen,

zau, quae ducibus Sertorianis ad. ltaliam fludio in-

Jlaminato raperetur (ex regno Mithridatis ) fzpera-

às cum Gills v

Alituamte, (l

tam effe atque depre[Jam. | Patet ex his non Regem

clàffe adiutum a Sertorio, quod perperam adfir-

iï'ämmamqug C

mat Florus, neque id in foedere inter eos i&to

m inierunr, &

pa&um effe, vt Sertorius Regi, fed vt Rex Ser-

-meterea 3equili

torio mitteret claffem.

r fed e

De Iuftino quid dicemus, quem plerique tam

quo bellum sefl

fideliter Trogum expreffiffe putant, vt etiam ver-

nUmGonatam,

ba eius retinuerit ? Nefcio quam vere.

Sed fue-

ts teflmenro

rit fane ftylum eius, diligenter huic praecipue,

Cf Ti

0 qu

in Trogo fuo frequenter legendo, attendens, fe-

*'*fïïuüinus, Pt

liciter imitatus, non aliter tamen, quam nunc

s F

t non f

multi ad antiquorum Qeézw, fuam fatis fcite et

fel «

b Prolow

conme

lls ) hO

«t Tibro

7?

ffet Mithridari

toio cffe asl

commode conformant.

Hiftorias certe Regum

HC quoque parte

et populorum , dum in Epitomnen contrahit, quae

"Trogus vberius et diftin&ius variis locis per partes

d Sertorium fe-

L. Manil c. 4

commemorauerat , faepius tamen ille confudiffe

"ablitinem seterit

deprehenditur, immo manifefte nonnunquam ab

ipfo Trogo, incogitantia quadam, et memoriae

ontulit, qi pfa-

lapfu receffiffe.. Exemplo fit, vt alia nunc mit-

(te coos, etur-

t. vfgue in Bf

tam, quod lib. XXVII. c. 3. tradit Seleuco Calli-

nico et Antiocho Hierace, fratribus et Syriae

Duees, quibuscum

Regibus, inter fe belligerantibus, vi&oque Se-

Sertorium qui it

Platarcho didici,

leuco ab Antiocho ope Gallorum, Regem Bitby-

diae Eumenesm, et dein iterum. Bitbysum . Eume-

onditione foedus

um agareffum fuiffe fübito Gallos et Antiochum

. fuiffe initum;

et ducem er mie

vi&orem , atque illos ex fuperiore pugna debilita-

tos ab ipfo integro viribus facile fuperatos. In

contra iuaretue

quo grauiflime errat, nec vlla poteft iunari emen-

qiilem XL nz-

datione.

Etenim. inter Bithyniae Reges nullus

re deltindbit lu-

ifto fuit nomine. Nec veterisac vulgatae vtroque

es Confirmatur

in loco fcripturae ratio , nec hiftoriae fides pati-

vbiait, ab endim

tur, nedum vt exigat, quod affirmabat Scheffe-

p N

rus, pro Zumeme reponi Nicomedem. . Nec enim

dealam ftdi -

is cum Gallis vnquam bellauit, fed contra, ipfo

shridatis) fuprte

adiuuante , Galli in Afiam primum venerunt,

x his non Aegem

ar&tiffidamque cum eo focietatem atque amici-

perperam ul

tiam inierunt, et perpetuo deinceps feruauerunt.

'e inter e05 IUO

Praeterea aequalis ille fuit, non, memoratis modo

fel v Rec r

fratribus, fed eorum avo Antiocho Soteri, cum

quo bellum geffit, et deceffit etiam ante Antigo-

em plerigue tirt

num Gonatam, quem liberis fuis ex fecunda vxore

y, fteam

natis teftamento tutorem dedit, vt ex Memnone

qee $8 füe«

conftat. Ifto autem tempore, in quo nunc verfa-

lujc praeciput

tur Iuftinus, Bithyniae Rex fuit Zielas Nicome-

, utendens, f

dis F. vt non folum ex temporis ratione liquet,

|

wam nunc

fed et ex Prologis librorum Trogi. Nam et in

m

d

iis, hocce libro, et hoc.ipfo plane tempore ante

,fatis fci:) ef.

interie

78

interitum duorum fratrum Seleuci et Ahtiochi,

geqte quisquam

Tumenes ifte Perg

et ftatim. poft vi&oriam huius de illo, ope et

de caxfa nullus d

opera Gallorum reportaram , legitur: . Vzgue Galiz

Pergamo vicfi ab Attalosia. Lambitunum . occiderint.

aulpa accidifle, t

mus, Eumeni fg

Sed reponendum, reie&is aliorum. conie&turis,

ab Attalo Zielau Bitbuuum occid. vc monuit Vale-

nis, vt bellum co

fius ad. Polybium.

'Tunc ergo Zielas, qui poft

ret, licetis. füer

Nicomedem patrem praefuit Bithyniae , et fuccef-

1lyrioe; vecum T

Filius; focius et «

forem fibi filium Prufiam reliquit, necatus iam

fuit, idque Trogus hoc libro expofuit, atque id-

tum quodlib. XX

circo nullus hic amplius Nicomedi Zielae patri

vitirus, qui Popu

accepife dicinr

locus, qui eft ille ipfe Ditbyziae Rex , a quo lufti-

nus iam füperius XXV. 2.

Gallos in auxilium

patrem habuit E

inuocatos tradit.

Sed et Gallos, vt ex iftis Pro-

tümen accepit à|

Attilo Aetli F. ]

losi verbis apparet, Trogus hoc libro non a Bzzby-

tri i regno füc

niae Rege , quem ipfi occiderunt, neque ab Zumeze

quopiam vi&tos fcripfit, fed ab Az£alo Pergami Dy-

tris fllium fücce

quat ab- Eumone

nafta, qui poft hanc vi&oriam Regium nomen pri-

mus fuüae familiae fibi adfciuit.

Liuius XXXVIII.

cold. fed et H

1o. poftquam expofuiffet ,. vt Galli adiuuante. Ni-

ixi, fel um

comede in Aliam tranfierint , eamque poftea toram

lorum, Freindy

cis l'aurum, immo ec Syriae tandem Rezes fibi

Cribendum r

ve&igales fecerint, fubiicit: PRIMVS Afmam

€go conta .M

incoleutiuto. abutit ( ftipendium) Artalus , audaci-

mütandum u

dille patrem er

que incepto praeter omnitin opinionem adfuit fortuna,

et ffenis collatis faperior fuit.

Nempe vfus videtur

Ante eum fed a

occafione, quum illi, quamuis victores , continuis

Fntm tenuer;

tamen et proximis bellis imminutas aliquantum

Nan rilen

haberent vires.

Plurifariam itaque peccat hoc

Türpiter item

loco Iuftinus, et in ipfius Trogi, vt ex illius Pro-

Qontrà Períen g

logis pater, incurrit hiftoriam , homines ac regna

fluros Wal

mirifice confundendo , dum pro Zttajo,: quem

At Gteineris

"Irogus memorauerat , £tmenem decefforem illius

MRU

nominat , deinde. Bitbysiae Regem : et Bitbynum . di-

-Hli Wïbl, £0

cit, quum Pergami Dynaítam dicere debuiffet,

- tonem

attende

neque

79

eud et Antiod,

neque quisquam Bithyniae. Rex Eurmezes, neque

Eumenes ifte Pergamenus Rex fuerit.

Atque hac

: de ll ope et

Jtur:: Jomue Gali

de caufa nullus dubito, etiam ipfius, non librarii

itttMint oecideri

culpa accidiffe, tum quod lib. XXXIIT. c. 1. legi-

mus; Eumeni Regi Ditbyuiae denunciatum a Roma-

rum coniedaris,

vt monuit Vale.

nis, vt bellum contra Perfen fummis viribus iuua-

Tiels, qui poft

ret, licet is. fuerit Ezzzezes quidem, fed non B.

tbysziae, veram Pergami Rex, fuperioris Attali

hynite, erfüceef-

tt, necatus jam

Filus, focius et amicus Romanorum praecipuus:

poftit, atque id-

tum quod lib. XXXVI. c. 4. Attalus horum Regum

vltimus, qui Populum R. heredem reliquit, reznum

tedi Ziehe patri

accepiffe dicitur 24b Fumeme patruo , qui Attalus

fiev, a quolufti

[los in auxilium

patrem habuit Eumenem , non pazruum , regnum

tamen accepit a patruo , non autem Ezene , fed

- vt ex illis Pro-

Attalo Attali F. Eumenis fratre, qui vt ipfe fra-

ibro non aJj-

neque ab um

tri in regno fucceffit, fic ipfe mortuus tunc.fra-

tris filium. fuccefforem habuit.

Quidam 'hic le-

taliPergami Dy»

gunt ab Eumeue patre, .non modo contra fidem

squm nomen fri«

Liüius XKXVIIE.

codd. fed et Hiftoriarum; nam non a patre, vt

]i adiuvonte Ni-

dixi, fed patruo regnum accepit poftremus Atta-

lorum. Freinshemius ergo deleto Ezmezis nomine,

jue poftea totam

fcribendum tantummodo cenfet z patrao.

At

viem Reses fb

hMV 4

ego contra Manufcriptorum au&oritatem nihil

mutandum puto et Iuftinum potius ipfum confu-

Agtalus, tudic-

idiffe patrem. et patruum huius Attali, qui ambo

; adfuit firtmo,

ante eum fed alter poft alterum Persamenum hoc

ype vits viderqr

regnum tenuerant.

!

ires, contins

Nam etideminitio modo memorati libri XXXIII.

]ta$ ali(luzmrum

turpiter item errauit , quum de bello Macedonico

ge peccit à0c

vcerillu Pro-

contra Perfen gefto ait: [raque Romani et legiones

qlures amero. confcripferunt , et auxilia a Mafinif-

ynises ac regnt

,fà ete. acciuerunt.

Nemo opinor haec legens , ali-

Arialo;: quem

ter ea acciplet, vel accipere poterit, ad fola Iu-

ecefforem illius

ftini verba, eorumque in lingua Latina fignifica-

a Bibyntm dl

vam

tionem attendens, quam, cum antea ex gr. d

uac

cer debuiet

tantum

neqüe

$o

tantum legionés ad bella confcribi folerent, ad

file et irpecatore.

Macedonicum hoc bellum plures, quatuor nim.

coepüm, Jib. X

certe mülto verili

vel quinque fuifTe confcriptas.

Verum ita fi fen-

animi feilicet. vat

fit Iuftinus , vt fane videtur, foeda profe&o lapfus

eft ofcitantia, et quod de numero militum au&o

Trogo per omnes

diftcato , adeo vt :

in quaque legione ad id bellum confcripta lege-

feair. in. lanc Epit

rat, male ad ipfürum legionum numerum transtu-

lit.

Etenim primo. huius belli anno, quum vt fo-

Trogus in duos ht

Tàt, n Ynum. CO

Jet, quatuor fcriberentur legiones, binae fingulis

Audorem, et t

Confulibus , id praecipue huic bello et Prouinciae,

mittendoque in eam Confuli datum, vt quum in

dift ia $ii m

alias legiones $200 pedites ex verere inflituto, in

Vonsrius ; fctib

men illud b irre

has Macedonicas fena millia peditum atque ita plu-

res numero milites in huius belli legionibus, non

notitum ad il

plures numero legiones ad hoc bellum fcriberen-

dzji?fit. Namn i.

tur. Vide Liu. XLII. 31. Paulo poft, vt tria ex

ftino de Sulidio

vno capite adferam luítini eQ4X.u«r«, Romanos

gella caditür, Q

rum Confulem , quem primum, certe ante L. Pau-

tids ledor ajpg

lum, ad hoc bellum fcribit miffum, et Regi Per-

2 Nlpicius Gl

niunsrium.

fae licet victori equeftri proelio, non minus graues

tamen pacis leges, quam fi vi&us fuiffet , dixiífe,

€t Lürim projim

Con[ileim Sulpicium vocat; infigni et illud errore.

ti2us:1n concione

t faturgli. ordi

Nam is quem primum contra Perfam miferunt Ro-

mani, quemque is equeftri proelio vicit, omnium

tl'?hi non debere

confenfu fuit P. Licinius Craffus, nec etiam vllus

Ph, tinquam dir

Haefitat

toto hoc bello Cozfal Sulpicius occuzrit.

Corcidérenr, fs

igitur doGiff. Bongarfius, et eo tandem decurrit,

MT

vt Salpicii nomen, tanquam infititium fufpicetur

Wride um p

delendum.

Sed. haud dubie non librarii fuit hoc

& Qu omnib.

peccatum , fed ipfhus fuftini, qui duo Macedonica

Porendi,

i

m

bella, alterum. cum Philippo, alterum cum filio

Enhionis in teyt

eius Perfa geftum, confudiffe videtur, Confulem-

Cutlim t o

Gini

que P. Sulpicium Galbam, qui prius inchoauit,

MORUR

U5,:]

fallente memoria in pofterioris initium contuliffe,

Ac Gi]

tin d

n

praefertim quum apud ipfum Trogum ab ifto Con-

0l üpore

fule

81

tibi folerent, al

fule et imperatore, fuperius Macédonicum bellum

$, quituor n

coeptum , lib. XXX. (V.Prologum) legiffet

Mihi

Verum iti fi fen

certe.mülto verifimilius eft, ifto ; quo dixi, modo,

animo fcilicet. varietate. ac. multitudine rerum 4

d profe&o lapfug

0 mulitum audo

"Trogo per omnes populos fe diffundente relatarum

conicripta eve.

dn&ra&o, adeo vt non pauca.hic illic praerermi-

ferit in hanc Ep;tomen non reda&a, alia; quae

JVUmerum transtu.

1no, quum vt o

'Irogus in.duos homines , vt oportebat, diftinxe-

s, binae fingulis

rat, in. vnum: /confuderit, erraffe potius ipfum

Au&orem;:et.ita hoc loco et hoc in bello inci-

lo et Prouinciae,

üm, vt quum i

diffe.in Sulpzcn mentionem;, quam , quod volebat

Bongarfius; fcribarum ofcitantia ex ora libri no«

ater fituto, a

men illud huc irrepfiffe, quum a ftudiofo fuiffet

umatque ita pl

levtonibus , non

notatum ad illa;; quae mox-traduntur, Laze sotfe

defecit.

Nam . in feqq. vtique nihil prorfus a lu-

ellum fcriberen

füno de Sulpicio. quodam, aut vila re a Sulpicio

golt, vt tria ex

unri, Nominoe

gefta traditür.

Quam ergo caufam. habuiffer ftu-

diofus le&or apponendi inimargine iftius nominis ?

erte ante L. Dau-

C.. Sulpicius .Gallus, quem mtelhmt Bongarfius;

n, et Rei Per

n munus graues

"Tribunus militum , quum effer in exercitu L. Pauli;

et Lunam proxima no&e defecturam fciret, mili-

s fuiffet, dixille

; et illud errore

tibus in concionem . vocatis id. ea no&te futurum,

et naturali. ordine fieri, ideoque. in prodigium

fim miferuncAo»

trahi non debere praedixit, atque ita ne ifta Ecli-

0 VICIE, omium

nec etiam vIlus

píi, tanquam:diro quodam omine Romani animis

Conciderent, füa fapientia prouidit

Quid de ea

cumi, Haeltit

re- luftinus?

Nihil.: omnino.

Tantum, .Lupam

candem decurtit

pridie quam. proelium. confereretur , defeciffe,

jrium fufPlcetL'L

eoqué omnibus vifüm finem Macedonico. regno

fibrari füit hoc

-

portendi.

Quamobrem ego iftam Sulpicianae

duo M»cedomca

mentionis in textum illatae ex Bongarfii fententia

terum um ilio

caufàm et originem. lorige. nimis petitam femper

" Confulem:

a

fum arbltratus, licet/haud ignorauerim , egregia

dus indhottil

hac;Galliin difciplinis mathématicis£fcientia exerci-

rinm contulilts

tum Rom. oportuniffimo tempoxe folicitudine et

rum ab 1&0 COH

metu

$2

metu. ex ifto-fyderis defe&u haud: dubie orituró

fénecam Philof.

fuiffe tunc liberatum.... Meminerunt eius rei praes

Áiis (intelligen

ter .Ciceronem de Sene&. etiam Liuius XLIV, 37;

ais pater'

Valer-. Max: VIIL..rr. ;Plinius Nat.. Hift. JL; 12

dotem ex aériri

Quin&il..Inft. Ozat. L x7..et Plutarch. in. Paulo.

'qusdét pene a

Quo magis miror, idadeo ignoraffe Viros Do&iíli«

il deprebendi,

mos vt ex eo;. quantum-in.fe fuit; corruptum

vocet,.: (j; i

iuerint inepta fane conie&ura Frontinum Strateg. T.

Jpregu n

12..8. vbi et ipfe idem illud memorat. . L. Sulpi-

lE y m t2 Quio

cius Gallus- defe&tum . Lanae. iimminentem , a fro

n dottm fllarun

offento excipereut.suilites , praedixit futurum , addi-

Seicts; - Vides:

zis vatiouibus caufisque defetlianiss .. Neminem inter

eruditos credidiffem fore , qui non videret legen-

6 profpere. se

piupertite diem

dum C.; Sulp. Gallus, deque ifto ; quem modo dixi;

homine, bello;.fat&o interpretandum, nifi.ani-

pecuniam, vtde

Qutpropter tunc

maduertiffem Clariff.Scriuerium voluiffe probante

lotem ex zerario

Keuchenio C. Sulpicius: in Galliis ; quia fcil. intra 1.

4. $. ; au&or. meminit. C, Sulpicii. Petici. Confulis

Tipinio, ww

jue, m medi

contra Gallos dimicantis.:: At vero is, non tamen

Ct'üttequim peri

in Gallis ,. fed in ipfo. Latio ;contra. Gallos, . qui

circa Pedum confederant,: pugnauit, Liu. VII. r2.

Tie adhuc Wemy

Hrifet, Semns

Sed indigna prorfus refutatione eft ifthaec- conie-

&ura, quum nihil de Lunae deliquio ,:quod tunc

Ylam müptum

Drouinei domy

acciderit aut a Petico ifto- fuerit praedi&um , vfz

J0n0 duce in'&

quam apud. Veteres reperiatur , alterum . a. Gallo.

praedi&um omnes praedicent. Et quoniam ad:

*uiis u

Frontini deuenimus mentionem, ipfum quoque

VE itiplibie

m

& aflt contia

ad partes vocare libet, praefertim quum hoc. ipfo

pofteriore in loco C. Sulp. Peticum Confulem.con-

Q505, Brutionc

quo Pontem fe

tra Gallos dimicaffe, eosque .mulionibus fpecie

aduentantis noui auxilii, media in pugna often-

Rimen et

in Oi

tandis decepiffe dicat.

Falfo:illud: . |Nam di&ta-

Vntos dit; i

; t fülim (delos

tor tunc fuit, vt ex Liuio, Appiano; Orofio, Eu-:

tropio, et ipfis Faftis Triumphalibus fcimus. Sed

Néntig p [

et quo nomine nupet in Differt, de L. Voconia

Wïpüerewid m

Senecam

COLjem m üo:

83

id dubie ontirg

Senecam Philofophum accufaui, quod Scipionis

nt ejus rei g.

Litius NLV. 57

filias (intelligens, vt videtur, Africanum) quià

mihilillis pater reliquerat, :poft. mortem patris,

Vat, Hift n

dotem''ex aérario a Senatu' accepiffe: tradidiffet,

utarch, in Paulo,

ffe Vitos Dotiffa

€iusdem'pene culpae affinem hunc qnoque poft

illa ; deprehendi, 'nifi quod' re&te 'Cy. Scipionem

füit; corrptum

wocet.. Cs. Scipio (inquit IV. 3^4.) foff ves pro-

ümim tratez.T,

jfpere geflas im. Hifpania , in- fiamma paupertate. de-

mont. . L, uf

vceffit , ne ea quidem velitia pecunia , quae fufficevet

Ttenten . r

zn dotem filiarum , quas ob inopiaiu publice dotauit

jtfutumm, d-

Neminem intet

Senatus. " Vides ita eum loqui; quafiScipio; poft

res profpere geftas in Hifpania, domi in tanta

yn videret legene

paupertate-diem obierit, vt ne quidem reliquerit

quem modo dixi

pecuniam; vtde honefte dorari poffent eius filiae;

ndum, nili-an«

quapropter tunc, poft illius obittm, Senatus eis

voluiffe probante

dotem ex aerario dederit.

At vero periit ille in

qua fclinta TT

Hifpania, vna cum fratre P. Scipione Africani

j Petici. Confulis

patre, in medio rerumr' profperrimárum . curfu:

1000 tümen

et antequam periret, quum fortiffime et feliciffi-

n Gallos, qui

me adhüc Remp. contra Poenos. hoftes admini-

vuit; Eu VIL 2«

ftraret, Senatus filiae illius ex aerario dotem , et

elt ifnec conie

ipfüm nuptum dedit,

e pater ad edm rem ex

iquio : quod turc

prouincia domum reuerti cogeretur, et ità Refp.

bono duce in tempore maxime neceffario careret.

praeditun, v

altemm a Gill

Grauius, quippe in' re clariffima, impegit TIV. 2. r;

Er quoniam a

vbi. difeiplinae effe&uim traditurus, ac de Bruti

l iffum quoque

et Caffii contrà Triumuiros tendentium exercitibus

3 ouum hoc p

agens, Brutianos priores quidem ad fluuium, in

gm Gorfulen o

quo pontem' fieri oportebat,' veriiffe , a Cafilanis

xulionibus fpecie

tamem et in ponte et in tranfitu maturando prae-

E ugnao Il«

ventos ait, eumque difciplinae vigorem effeciffe,

llud Num didte

se folum (delendum 'enim' putem: 72 467 , quod

anyj 0!03107 "

fententia loci, et mens Frontini penitus infpe&a

refpuere*videtur, diuidendumque r?-ze in vt-ón;

lus fcimus) v*

[

g L. Vocna

epius alibi zec-et' geqte) in

eodefn modo, quo fa

Fa

Senecam

operibus,

84

siin], t gt

operibus, vertm. etiam im. furuma ^ belli praeflarepit

Caffani . Brutianis.

Quid* in fumma ergo belli

hilem, qui-oppt

h. e. in decretoriis proeliis,. in quibus de totius

lum Panicum co

belli vi&oria decernebatur, Caíliani meliore fuc-

prioe Hannibile

ceífu et fortuna rem gefferunt; quam- Brutiani?

fonc quie in u

Fefellit.te; Frontine; memoria, fefellit,

Nam

surspecin ln

corau.cu Brutus-praeerat , impulfis: boflibus , cafira

ipfi imputo AR

Ducim, £ed qu

Caefaris cepit, id autem.in quo- Caffius. fuerat , f

gatum ac male multatum in altiora fé veceperat. loca

men, flritepem:

vt ait Velleius. 1. 7o.

Cui adfüipulantur Plutar-

adícrpto; quo :

chus , Appianus, Dio, Florus, denique' omnes,

vai folum.nomin

victorem Brutum, et oppofitos fibi hoftes; - caftris

vt atbittor, po

exuentem ,. vidum. Caffium et ca(tris exutum vno

sttribuit.

ore praedicantes ,'vt mirum fit in re tam celebri

Tique. tanto :

et omnibus nota lapfum hunc Auétorem. - Et.nulla

Frontino antiqui

tamen interpretatione -aut mutatione verborum

dem plane culps

hanc . notam effugere potett.

ciuitatis -homin

Quo minus admitto: conie&uras Phil. Rubenii,

ihiustamen

fummo id ftudio agentis Ele&. IL. 29. vt aliud

quoqe verba. &

Frontini zapésx;e , duos Hannibales confundentis,

i5 Autr, que

ex ipfo quo 1ure quaque iniuria; tollat , quamuis

quod-humani Y

eo nomine Íasdatorem inter illius fcriptorisinter-

videretur, . Sel

pretesiam inuenerit.

Resita fe habet.

Poftquam

fui indicia li

expofuerat Auctor III. 1o.. Hannibalis qui in Sici«

quinquies Cofil

lia bellum geflit , callidum. fane ftrategema, quo

tulest;-]]. s.

Himeram .ceperit, fübiicit: . Jdem vr Saguntinos

file, vt inter f

eliceret , rara. acie ad. muros accedens , ad primam

h türbi homin

eruptiomem. oppidanorum fünulata. fuga cefft inter-

quit mori mj

pofitoque exercitu ab oppido , iuterclufos bofles a Jeis,

lino et Gurgi!e

zn medio trucidauit.

Hic Rubenius diuerfos etfe,

&5 Verum ful

qui Himeram et quiSaguntum obfederunt , quum

el&mplum;. qu

Íciret, certum " exiftimabat, librariorum flagitio

Caatori p

baec deprauata, legendumque magna. fane muta-

WU. : Nems.

1

pe

tione vel, vt Segeflamos. eliceret , quia. Segeftani

al fl

IU iterm

itidem, . vt Himeraei, in Sicilia: vel, Jtem Han-

EE

tiibal,

85

(.l lil pr/le/f/nm

stibal , vt Saguntinos eliceret , vt ita alterum Hanni-

Umma ereo bell

balem, qui'oppugnanda Sagunto fecundum bel-

quibus de totius

lum Punicum coepit, .a Frontino intelligi, et a

iani meliore. füc-

priore Hannibale diftingui declararetur. At.ego

quam Bratiani?

hanc quae in antiqua et vulgata- haeret le&ione,

; fefellit,.-Nam

exicopyriay hbrariis imputare non poffum , verum

s hufibur, cofra

ipfi imputo Au&ori, qui duo haec diuerforum

affue fuent , fu.

Ducum;, fed quibus vna erat patria et vnum no-

Jreeegerat ha

men, Ílrategemata e. prifcis monumentis, . nom

adícripto;: quo res geftae, anno: colle&a ,. -non

ipulantur Plarare

deniqte omnes,

vni folum.nomini, fed. etiam homini et. quidem,

bi hoftes; caftris

vt arbitror, pofteriori ac. celebriori 'Hannibali

?

(lris; exutum vno

attribuit.

r re tam celebri

Idque tanto mihi credibili

us,: quod: Et alium

Frontino antiquiorem , Valerium Maximum , ean-

lorem, Etnulla

tione verboruft

dem plane culpam, et,'quod magis eft, in fuae

ciuitatis .hominibus nobiliffimis- admififfe. fcio.

ss Phil, Robenil,

Pighius tamen eodem modo et füo-fjbi rnore illius

I :9.it aliud

quoque verba audaciffima crifi vexat;. fcilicet ne

is Au&or, quem fua cura: dignum- duxerat ; ali-

es confündeatis,

quod humani lapfus docümentum. dediffe alicubi

vollat, quamus

feriptorisintere

videretur. .Sed profe&o nimis manifefta. erroris

fui indicia reliquit Valerius. .. De Q. Fabio Maximo

het;- Poftquam

quinquies Confile , vltimae iam fene&utis viro re-

ydis qiiin Sici

lraegemi, quo

tulerat, lL. ^. 4. quomodo inuitatus a filio. Con-

fule, vt inter fe et proximum li&torem incederet,

j u gt

ne turba hominum elideretur, facere id noluetit,

a, ad primam

quia mori maiorum res ea repugnaret. * De Rul-

fica «t inief

liano et Gurgite eius filio haec intelligenda certum

ii hia frit

; diueros elies

eft; Verum fübiungit his aliud tanquam eiusdem

exemplum, quod tamen omnes Verrucoffo feu

derunt , quum

Cun&atori"Fabio, :eiusque filio tribuendum fci-

sorun fiogio

mus. . Nempe et eum Legatum a Senatu Sueffam

a fine muti«

T

ad fiium item Confulem fuiffe: miffum, -atque

xia Gegellant

hoc obuiam illi.- cum ; li&oribus^ progrediente,

el, T Ht

quum

al

26

quuti "nemo ilformm patrett de equo: defcendere,

3 ffio^ venerari

vt oportébat, quippe Confuli ,- vtut filio., occure

morem maioruüm

rentem , iuffiffet; federe «quidem in equo perfeue-

feruuit, qmmuif

raffe , fed. vt experiretur, an filius fciret Gonfu-

roparetur. Confa

lem, vti dignum erat Populi R. maief(tate ; agere,

s ex duobus codici

denique iuflu filhi a proximo li&ore patrem vt

[ quitatus ingefit

Corifuli :débitum -honorem haberet admonitum,

matir fgatus Al

eumque huic voci continuo obtemperaffe , et laeto

Voluit haud dibi

ac lubenti animo: de equo defcenditTe. Valerius;

15; : Haec vero

quonian vterque Q. Fabius Maximus , quibus ille

modo exhibuimu:

nominibus folis- vtitur, . appellabatur, vterque

ipfius (nam mult

quinquies fuit Conful, et filium Confulem vidit,

Ti5 not;e) et mi

et legatus filio fuit, vtrumque fa&um. vni.adícri-

V fuit j fed et m

bit, dicendo, quum ad pofterius tranfiret

L

ide:lf

atqüe etiam ibi d

4 Seuatu legatus ad filium etc. foediffimo lapfu, vt

tum ofteadit;: (

cenfet: etiam .Sigonius ad. Faftos an. 461. . At

eftrit [r wiri

Pighius, neutiquam illi aufcultans,

multis, conque«

mofler deltitutus

ritur de temeritate et imperitia librariorum, qui

modo i àdiutor

duó exempla perperam in vnum compegerint; re-

Yepofit tamen;

ftituendumque opinatur : idez praeflitit ille Fabius,.

tum d. st

qui.à Senatu legatus etc.. vt ita. pofterius exem-

fuum ómnt em

plum ad alium. a füperiore Fabium, .et quem

at fi nefis effet

oportebat, Verrucoffum referri poifit.. . Sed. quis

Türiari vequim

non videt, quam inepta etaliena ab hoc loco.it

tetfa fempere

ifthaec lacinia? Neque enim idem pracflitit pofterior

Fabius, quod prior, neque vlla in fuperioribus

Tbit, tempus

oportebit. (rud

exftat fententia, nullum verbum, vnde commode

fatis fuftentari queat 7à idem in ifta le&ione, .Ev

lne honnum

litoritm fer

quid tandem in ipfis Fabiorum fa&is idem aut i«

dt, fed ;

mile eft?. Alter a filio rogatus , vt inter.fe Con»

fülem et proximum li&orem ambularet ; facereid

Woritu dieng

noluit; Alter equo infidens, non ante defcendit,

15 excerpfer

quam a filii li&ore iuberetur,

Wuum, de

Hic experiri voluit,

an filius ipfe fciret Confulem agere, et ab.eo ade

A chafes ]

Cremlis cosr

.;-monitu's eít, . fummunt Populi R. imperium etiam

in

Ongeintiquio

$7

C 6Q5 deftendete,

in filio^ venerari.

Ille Confults.:maieftatem; :et

Ytüt i occite

morem maiorum per fe in filio reueritus eít ,-ac

1uit o perauee

feruauit, quamuis ab ipfo filio; vt ea' negligeret;

ilus fciret Confie

Confarcinauit hanc laciniam. Pighius

rogaretur.

alellte; arere,

€x duobus codicibus , quorum alter'gloffemate in-

idore. patrem yt

quinatus ingeffit illi ,. idem praeflitizFabius a. Se-

Jeret. admonitum,

satu legatus; Altecy idem qui a Senutu degatus.

mperifle, et laero

Voluit haud dubie is codex idemque z Senata legae

ndille,.- Valeriüs,

Züus.

Haec vero illeconiunxit, et dedit,: quod

imus y quibus illa

modo exhibuimus, repugnantibus licet ceteris et

libotur,. vtetque

ipfius (nam multo plures habuit;'et multo melio«

1 Confülem vidit,

ris notae) et meis omhnibus.

Neque vero- fatis

dCtum. yal.adíri

id' fuit; fed et mox, vbi Valerius'ad alia pergity

Is tranficet ; i

atque etiam ibi de vno feFabio'et fenfiffe et locu«.

diffrmo Japfu:vt

tum oftendit,: dicendo: - Relazis; Fabii : laudibuss

y. an. 461 Àt

o-yfertmt f& mirificae couflautiae ; viri etc. Pighius:

, multis, congue«

gpofter deftitutus iam etiam ab illis codicibus, quos;

Tibrariorum, qui

modo in àdiutorium fuae fententiae aduocauerat;

compegerint; re«

xepofuit tamen; Relatis Fabiorum laudibus.. 'Tan*

aefttit ide Fabius

rum fibi fumfit et licere: voluit, vt Valeriunt

: pofterius exette

fuum' omni erroris crimine liberaret; non fecus:

bim, ,et. quet

ac fi nefas effetopinari; diligentiam illius et mee

voilit.. . Sed: quis

moriam vsquam: defeciffe , aut is fine vlla contro«

; ab hoc Jocodit

uerfia femper ét;vbique in rei geftae , quam refe-

vudititpollerior

rebat, tempus et Au&orem cüriofe et quo quidens

. in füperioribus

oportebat ítudio, inquifiuerit. At vero quam

vnde commode

fupine nonnunquam- ea neglexerit,'quum non

i lettione, .Eb

hiftoriam ferie ^chronologicá; ordinandam. con-

deret, fed tantum ipfa fa&a ac didta, quae me-

tis idem aut s

vt inter fe Cote

morátu digna cenfebat, prout ex aliis Au&orie

yuren, fcereid

bus excerpferat ; fine vlla faepe'temporum: et ho-

.anre defcendit

minum, de quibüs loquebatur inueftigatione in

fuas claffes locosque difcriberet,, multis facile

cexperiri voluit;

e, et a. e0 *

exemplis cognofcér attentüs le&or.: : Reperiet

longe antiquiores dici ab eo, imitatos fa&ta eorum,

jmperiun efiain;

Fa

qui

88

qui aetate' füerunt þ'd&e"riores ; Clariffimis maxime

fet'et diorüm

viris tribui, quae-ab aliis funt fatá, praefertim

Nobis vbi fimii

1 eiusdem fint nominis, immo ex.e

H

fiepe fimile iter

effici et conftitui duos diuerfos.

odem hgmine

Veteribus illis f

Etenim vt modo duorum Fabiorum res geftas

theftuto, quo c

,vni eum adfignaffe contra Pighium :probauimus;

lucis oris emerg

ita contraria plane culpa vnius philofophi fa&ta,

examinare: fcrip

in duos eiusdem nominis diuifit lib. III. cap. 3.

hürum temporu

Nam quum retuliffer, quam patientiam Eleates

pafeis hiftriis;

Zeno praeftitiffet, equuleo a Phalaride tyranno

fuepe inrebus, (

impofitus , exponit porro, quomodo eizsden tronris

mus, inüenirerit

nis pbilofopbus, wt ait, cum a'Nearcho tyranno

um libris reperi

torqueretur, vltionis cupiditate mentitus , effe;

Jint haud dubie :

quae tyrannum fecreto audire Oporteret , aurem

fs nudi, inte

2ufculrantis morfu corripuerit, et abftulerit. :Hic

vero non alius fuit, eiusdem tantum nominis

tem ne ledor in

,dmoneri ; et

philofophus, fed idem ille Eleates, immo in ipfa

Quim vjolentis

patria vrbe Elea pofterius hoc perpetrauit, vt

confodi identidi

docet Diog. Laert. et Cicero de Nat. D. II

533*

& foetida (ibi e

Nempe credibile eft ,

legiffe hoc alicubi Valerium;

Ti mlehm;

non addita patriae Zenonis, nec loci vbi res con-

3 mortafibus gl

tigerit, mentione, eoque fa&dum, vt putaret;

ettàm macule.

vel faltem haefitaret et füfpicaretur, quum o&o

tnii fortumm

minimum fueriüt. Zenones, diuerfüm eífe huius

ülim 4 fe;

facinoris Au&torem ab Eleate, neque tamen, quis

* quo proxim

ex omnibus effer , inuefligare voluerit. Sed pros

TUS Cs - inter

fe&o ,"'qui in rebus antiquioribus memoriae pro-

Crim in Zeno

dentis verfantur, oportet vel abiicere taedium

hoc, firigula. diligenter explorandi , vel haud £icile

&T tantum n

Aertio pottat

quippiam eorum; quae incerta fibi et inexplorata

Aertium infr

funt, ex opinione tantüm vel conie&ura adfir

mare-

Verum o, quam £acile eft; non modo

XX Cremplo.

fulffe t).vn

Dmum

A gf

Altevius luctu Jortia verba loqui,

p af'am lao n

fed

Vincens p

89

lais máime

fed ét aliorüi: peccata-re&is confiliis-caftigare!

fidt, prefestim

Nobis vbi fimili eft opus:cura et prudentia, quam

X eodem homine

füepe fimile item oboritur taedium: ét fecuritas!

Veteribus illis fi liceret:ex/Orcino; vt ille:'ait,

OTUIT fe$ geltus o

théfauro, quo conditi iacenr, in dias fe iterum

m probatirmus,

lucis orás emergere et noftra viciffim tàm feuere

philofophi &if

examinare fcripta, quot:/illi-etiam in doGtiflimis

lib. IIl. p 3.

horum temporum viris,xxthaääxas oäluæg-rnlu,x/ïwy in

tientiam Eleates

prifeis hiftoriis , fabulis ; ritibus ac moribus , immo

iiaride tyramo

faepe inrebus, quasmagno conatu ex profeffo agi-

lo etusder noitie

mus., innenirent , et' paucis illis, quae nos.in illo-

Veurcho: tyrunno

rum libris reperimus ; opponerent.

Etidcirco ma-

mentitus, effe

lint haud dubie nunc in fuis naeuulis oppido quam

'orteret , durem

raris nudi, integri et inuiolati confpici ; vel fal-

abftulerit, -Hic

tem ne le&or 1n errorem abdücatur, de iis et eum

antum nominis

admoneri, et'fe comiter ac eleganter! caftigari,

s, immo in ipa

quam violentis adeo' et retufis inrerpretum. ftylis

confodi identidem et cruciati, auttam indecora

perperait , vt

Nut. D. Tl s;

et foetida fibi emplaftra obduci , fatis gnari nihil

ficubi Valérium;

tam puïchrum, tam' omnibus :numeris: abfolutum

loci vbi rescone

a mortalibus elaborari , cui non adfperfae (int-fuae

m, vt putatet,

etiam maculae; communemque hanc- humani. in-

ur, quum oto

genii fortunam a nobis multo minus nunc, quam

olim a fe; caueri. -Ne longe abeam, hoc.ipfo,

rfüm efe hunus

de quo proximeegi, Valerii Max. in loco , nouiffi-

ue timen, qui

ejr, Sebpro.

mus cius interpres Ioh.' Vorftius, poftquam Va-

lerium in Zenone- hoc , tanquam .diuerfo.et., eius-

memorioe pro

ucere tuediüm

dem tantum nominis philofoplio , haefitantem , ex

«vel ld fcle

Laertio poft alios arguiffet , quam . ofcitanter. ipfe

11

jer inexplorata

Laertium infpexiffe et cum Valerio. contuliffe in

hoc exemplo deprehenditur! |Putat. Nearchum

du adfirmare

)odo

fuiffe tyrannum Liparitanorum , quia Laertius fcri-

bat inquifiuiffe eum de armis , quae in infulam Li-

param Zeno importaffet , ideoque oportere, ait

(

deinceps, Eleatem hunc philofophum , quum Agri-

5

fel

gengnos

9o

ii Quolf f

gentíros tyrannide Phalaridis liberaffet , ex Sicilia

homiris imagine

Liparam tran(üiffe; eamque infulam itidem a Near-

chi tyrannide voluiffe liberare. Plane alia pro-

dicit; proao

fe&o'ex Laertio attuliffet, fiquidem éum non fü«

Cictro ; quuma,

* cimaffet, polte

giente oculo, aut animo aliud agente adhibuiffet,

vel fi ipfius folummodo epigramma.in Zenonem

f Cnfren

haud perfun&orie legiffet, vt in quo clariflime tra»

fertim um f

vino Confor fuer

ditur, illum ipfum. fuam patriam Eleam feruituté

ab hoc Nearcho oppreffam

büsfermeviris C

d

l;berarþ tyranto occifo

voluife :

Vapfas eft, fed n

H3255; äjZn'yæv, xuXor3 9dekes &'ngæ lrv'äomvvay

d. ad.qu

Negaierat s vl

K*reivag: ixXUew[ deXossves EXiaw.

um fifi;quam

Voluifli , 9 Zeno, rem pul&bmm voluifli, tyrmmä

files, Magifr

occifo , eripere feruitute Eleam.

beint Faf

Quiddenique miremur hiftoricos rerum inuefti-

muli if ycti

gandarum multitudine obrutos , fatigatosque dor-

& pneterea ex

mitaffe aliquando fui fuaeque diligentiae oblitos,

totifhmi patrici

cum reperiantur , qui non iam publicaás populi res

'ODÉS . et o

geftas, aut illuftres patriae fuae: ciues, fed. fuae

Vitoris ac tri

ipforum familiae maiores nobiliffimos fe ignorare,

Tportiis n

aut falfa atque aliena de iis opinari publice fignifi-

Ynorrenyr,

cent. . Scipionem Metellum vehementer exagitat

Vebo: . $d g

Cicero ad Attic. VL r. quod cum in Capitolio

wfvit 7H f

maiotibus fuis pofuiffet inauratas equeftres ftatuas,

n Beion f

ypro Serapionis proaui fui imazine arripuiffet ima-

fetim, quin

ginem Africani, quam ad aedem Opis inuenerat,

qi Cnfr cgy

Jicet fubfcriptum ei effet , quo; fi honores ac ma-

attg: o l ü

giftratus proaui fui habuiffet exploratos, a tam

j llfïmn M

foeda cláriffimorum fuae familiae virorum confu-

MLC

fione publico in loco et ad aeternitatem ere&is in

t ( aQ

ftatuis commiffa , reuocari facile potuiffet ac de-

tj p

buiffet.

Etenim Cenfor fuerat Africanus, idque

ltiyg. Iinde 7

declarabat fübie&us imagini eiustitulus. Serapio

. a"iffürmn D

enes

.a.,utc.fm prauus Metelli ad Cenfuram non peru

a

rat.

V quibu: [

J

9I

ertfet, ex Stetla

rat. : 'Qüoä-f: fciuiffetMetellus, nunquam certe

m itidem 2 Nede

hominis imaginem , quae Cenforem eum fuiffe in-

Plane alia po-

dicabat, .proauo füo adfignauiffet.

Quapropter

em éum non füe

Cicero , quum.ewsceicins türpern banc.effe iam ex-

'ente adltibuife,

clamaffet, poftea::tamen iterum .gefcire proauum

1 in Zenonem

um Cenforem n fuiffe turpe pronunciat , prae-

o elacfimetrte

fertim: eum . pofH. eum . Confülem. nemo. Cornelius. illo

Eleam feruituté

vito. Cen[or. fuerit.

Solebant enim ex' confulari-

re tyrtio octio

busferme viris Cenfores defignari.

Grauius etiam

lapfus eft, fed in familiari tamen epiftola Papirius

Paetus, ad quem fcripüt Cicero Famil. IX. ar;

':.',)9:02 1'1:4«'/;4'/

h

Negauerat is vllum. vnquam Papirium nifi plebe-

* 3um fuiffe , quamuistot Di&atores , Cenfores, Con-

vlifi, tjram

fules, Magiftros Equitum Papiriae gentis exhi-

jute Eham.

beant Fafü, illis praecipue temporibus, quibus

ps reruminuefi«

nulli.nifi patricio: ad hos honores dabatur aditus:

atigatosque dor«

et praeterea ex hiftoriis Populi R. etiam nunc fint

notiífimi patricii generis Papirii, Musgillani, Crafli

ligentite Qblitos,

jbltcás populi.res

Mafones ,. et omnium clariffimi duo. Curfores , qui

ciues, led luie

vi&oriis ac triumphis.fuis de Samnitum populo

reportatis. meruerant certe, vt a gentili füo non

imas f ignotare

ignorarentur. .Sed recognofcamus ipfa Ciceronis

il publicc ff

ementer enugitt

verba: . Sed. tamen, i Pacte, inquit, quid tibi

veuit.in mentem wegare Papirium queuquam vnquam

m i Capiroho

sf plebeium fuiffe ? - Fuerunt enim. Patricii guinorum

equellres ftttas

earripuilt ime

gentium, quorum princeps L. Papirius. Mugillanas,

qui Cen[or cum L. Semprouio. Atratiuo fuit , cum

| Opis inzenerit

antea : Con[al cum eodem fuiffez.

Pofl. . bunc . XIIH.

j honores 3C f

4 um

Juerunt. Sella curuli. ante L. Papirium Craffum. — Is

iloratoss

JDicator cum L. Pa

[

» viiorum COR

birio Corfore Magiflro Equitum

fattus eft. e& Confal cum. K. Duilio. .. Hunc. fecutus

sitater. eredis t

e[t Curfor. bomo valde bouoratus deinde L. Maj[à aedi-

svifít à6

licius : indemulti Mafones, quorum quidem tn ommium

jacanus, QU

Patriciorum. imagines : babeas volo.. Haec. Cicero,

rinlus.

en]

a

in quibus tamen.et ipfum aliquid fugit. .Princi-

; 02 P"ue:C

,

pem

92

pem Papiriae gentis ftatuit L. Papirium Mwgilla-

folitodo lezes

num;, qui Conful anno LXVE. .poft exa&tos Reges

non folere Pompi

fuit, et, quod notandum praecipue; biennio.poft

rum ficit mentio

Cenfor omnium primus.

At veroetiam hoc anti-

minej fed-et'ne

quiores fuerunt,, et honoratiflimi.illius gentis viri,

ming in Papiris p

Roma adhuc. Regibus fubie&ta, et tantum: quod

i s ducii , Gari,

ab.iis liberata.

Principem ego. Papiriis Patriciis

cuique genti cer

«onftituo- principem I&orum vrbis Roiae,. vi-

vitati:-Eeo vo

rum;, qui Tarquinii Superbi vel etiam Prifci tem«

priore loco Sezjj

poribus fuit inter praecipuos vrbis ciues ; leges-

ferpretattone Jite

que regias in vnum compofuit librum , qui exin»

Spurii praenomer

"T'ettis

de appellatus fuit Jus- Ciuile- Papirionum.

us et nummis ol

Pompon. Enchirid. de Orig. Iuris, non longe ab ?

Tómen plerurga

"anitio.:- Quae -omses (leges a Regibus latae) -eoz«

Jintercideri r

fériptae exflaut in libro Sextii Papiii, qui fuit tem-

Vocabuli primam,

goribus , quibus Superbus Demarat Gorintbii- Filius

bitror, vt pofter

(immo,-Nepos, nifi forte Tarquinium Prifeum

hto $, qui eqy

dicere voluerit) e£X principalibus viris.

Is Liber

Gbuli, folenni f

appellatur. Ins. Ciuile Papiriautm , uon quia Papivius

Fó, C ope

de [uo quicquam ibi adiecit ; fàd. . quod leges ftue :or»

tirà polt exifeum

diue latas. in vmum compofuit.

Ec$..37-- Fuit - aa-

Rür conffitung.

tem. inprimis: pevitus- P. Papirius, . qui. legesvregias

(; vt refer )

in vnuum coptulit.

Diuerfimode; vt vides, appel-

lb II c, &

latur, vnde nata funt fententiarum diuortia in

Commentariis.

QU; poft x

Muretus: Poómponium. inconftan-

Ten'oniae: ec f

tiae accufat.

Verifimilius- alii . alterutrum - cor»

& vetufhnte cor

ruptum cenfent.

Cuiacius Paublium vocari mauult,

g:ln(i.em quidam

et Sexti praenomen aboleri.

Rupertus infuperle-

gendum conie&at zz Jibro: fexto. Papirii , tanquam

* lcertum as

mf" Dionyts

fi non feparatus ac fingularis, fed. multis-aliis in»

*l e, non u

terpofitus fuiffetliber , qui proprie Iuris Ciuzlrs Pa«

Taillà Confülum

piriami nomen accepit,.quod mihi certe minime

fgüx ellndem QUm

probatur.

Neque iftis temporibus , Romani mul.

Dylitm in. pritmo

tos adeo fcribebant libros, .itaque etiam nihil Pa-

mïe? Wandoqni

pirius ifte: de (uo adieciffe dicitur, fed. difperfas

folum-

TUnt r Qiini«

93

apirium Mueile

Vt táceam

folümmodo lesesin vnum contuliffe.

oft eudor Reges

non folere Pomponium, homines vbi primum eo-

ue; biennio.poft

rum facit mentionem vnico tantum appellare no-

o'etiam hoc antis

minej fed et:neque Pz//7 , neque Sext; praenos

illius rentis viri,

mina'in Papiriis patriciis inueniuntur, verum Sprr«

et tanturi) quod

rii ,: Luci ,. Gai, Marciy et. Manii.

Sunt autem

Papiris Paticis

cuique genti certa quaedam praenomina maxime

ys- Roimae, vt

víitata,

Ego vocatum. cenfeam - $p. Papirium, et

etiam Prifci teme

priore.loco $exzj pronomen ortum ex peruerfa i«

bis ciues; legew

terpretatione literae S. fiue ea fola notatum fuerit

yrum ,. qui-exim

Sparii-praenomen; vt fa&tum aliquando in lapidi-

vriomm.: - Tellis

bus ec nummis: obferuaui, fiue.quoniam . id prae-

s; non longe db

nomen plerumque duabus literis SP. fignari folet,

"ibus latae ) «tttts

P. inrerciderit propter eandem: prozime fequentis

rit, qui fuit tem-

vocabuli primam.

Qua etiam ratione fa&um are

: Corinthii El

bitror, vt pofteriore loco fola P. remanferit, fub-

yimum Prifam

lato S. quia ea vltima item erat praecedentis vo«

| Vil

qin

i d li

cabuli , folenni-fcribarum negligentia easdem litez

n u Bapirin

ras, cum opus:eft, repetendi.

Praeter hunc 1ta«

d lr fee t

tim.poft exa&tum Tarquinium. primus Rex Sacro-

rum conftitutus eít Mazius Papirius: generis Patri-

TERULA

cii , vt refert. Dionyf. Halic. lib. V. .c. r.

Idem

m nigitt

vt Vides ) ZPPC à

lib. HL.c. 9; €. Papirii. Pontificis Max. meminit,

qui, poft expulfos Reges ,. tabulas, in quibus ce-

m dinortia i

miom incontan

remoniae et facra continebantur, publice: pofitas,

fed vetuftate confumtas in vfum reuocarit,

Hunc

alterutrüd . Co?»

eundem quidam cum /Mazio , alii cum. I&o putant;

j ocari atlb

fed incertum arbitror, quando ille vixerit, quo-

ernis infüperle

l uH j

gunquam

niam Dionyfius cantum poft exa&tos Reges id eum

feciffe , non quoanno , memorat.

multsdlis v

Si tamen ad pri-

mailla Confulum tempora referendus eft, putem et

elui Ci:hlf:l Jj

ego eundem cumI&o , et vel Pomponium vel Dio-

hi certe mgmme

nylium in praenomine, vt faepe ab aliis fa&um , er-

$

fomant u*

rafle , quandoquidem Pontifices praecipuiolim fue-:

e eti

n nbl

h

difperfas

runt iurís diuini et humani au&tores et. cuftodes.

u ied

[olume

CAPVT

94

D

Vrde mirad |

varits Led. TIT. 2

CAP V d 'I:.'I'.I.'

menuitérum pron

etam:: Ante eni

roxime fuperius caput, quoniam illata de Pa-

z

P

ts Conful at Drae

- piriis patriciis ex Ciceronis epiftola ad Papir:

Paetum, et contra eam , difputátione claufimus,

fl cins pf

hocincipiemus examine eorum , quae in'eadem ille

qund erat eutra

mo, ]n qubus t

epiftola prioribus fubiecit de Papiriis plebeiis , 'et

quidem Carbonum familia: atque ita ordine - dein-

ticeam, dudum j

&t monitum faif

ceps quinque pernicioforum ciuium , immo Reip:

ifo vulgatifímo

ác ciuitatis Romanae Carnificum, €n.- Carbonis;

C. Marii Filii, P. Clodii, C. Caefaris'OG&auiani,

&t longe quidem

et M. Lepidi Triumuiri fratres: vel forores; feu

fol. sliorim u

germanos, feu patrueles, errorum atque ambigui-

Quàm quo ille vti

tatum nube, tàm veterum, quam noftrae memo:-

Tum ciium petit

riaé fcriptorum 'culpa obfcuratos' ex hifforiis,

men in düobus f

Le-

eruere et explicare hoc capite conabimur.

tüdo: iflhzec: pe

gitur primo apud Ciceronem, neminem ex omni

ütci, reperimmg

Carbonum familia fuiffe ciuem - e Rep. praeter

paenoninibus, ;

illum Cw. Carbonem , quem Damafppus occidit.

minilulomnem

Nempe dum ad Sacriportum inter C. Marium fi-

WOC, Cuius m

lium, et L. Sullam dimicabatur, L. Damafippus

emendafe copr

Praetor Marioftudens, omnes Sullanarum partium

* CHIERI n

fufpe&tos, qui in vrbe füpererant, vocato in Cu-

1is locus (ifees |

riam Hoftiliam Senatu , truculentiffime trucidatiit,

Aionem, d

inque iis Papirium hunc Carbonem, virum Prae-

Vülem Reip £

torium.

Verum is'praenomine non Gzzers, fed

J & emenda

Gaius erat, vt cum ex alis, tum ex ipfo "F'ullio

às elogtum j

inBruto et deOratore conftat , multisquead hunc

Terelt, qic .

locum probauit Manutius. : Sed et Pighius in An-

s ibf T

nalibus, Schegkius ad Paterculum , Franc. Fabri-

TY patrem ho

cius ad Orofium praenomen viri hoc in loco fimi-

TU petyerim

l

i

i

liter emendandum iam olim cenfüerunt. : Neque

Ui(ïe Pan.e

aliter eum a

ppellguit inr f*rzmi(iis ?gis Ant. Augu-

*

P

€üni diueriifïï

Q

ftings.

i

1 ïv'nde—

95:

ia2

Vnde mirari / conuenit. do&iff. Reinefium in

variis Le&. III. 3. non modo eandem emendatio-

[I[.

nem iterum pro noua et fua diuulgare, fed addere

am illsta de P

etiam :- ZInte emendationem wo[lram fratres Carbo-

epiltoli ad Pipir,

ues Con[ul.et Praetor, qui vir fuit. eloquentiffzanus,

Itátione clavfimus,

d. ciuis perniciofüs , ambo vuo fuerunt. praenomine,

quod erat. contra con[uetudinem aiouwzoSsslas Rona-

quae ineademile

jiriis plebeiis, &t

73)480.

In .quibus multipliciter. peccatur.

Nam vt

e itr ordine:deine

taceam, dudum iam ante.illum obferuatum. hoc

et monitum fuiffe, cum ab aliis multis, tum ab

jom, immo Weip:

i, Cn. Carbonis,

ipfo vulgatiffimo Ciceronis interprete Manutio,

tefiris Ocktutani,

et longe quidem firmiore argumento , conftante

fcil. aliorum Au&orum , locorumque téftimonio,

- vel forores; feu

quam quo ille vtitur a fola confuetudine Romano-

m atque ambimui-

3 nofrae memo:

rum ciuium petito, quae vnum idemque praeno-

s ex hifforiis

men in duobus-fratribus refpuat.. Nam confüe-

tudo-ifthaec: perpetua non fuit, et, quamuis

- Conbimur, I.e:

eminem ex ofnt

pauci, repertuntur tamen fratres germani iisdem

1 Rep. praeter

praenominibus , maxime in- Claeudia gente; "Ve-

rumillud omnem excedit moduni, quod Carbonem

yenajpput arcidif.

hunc, cuius.in praenomine fe Ciceronis: locum

ver C. Marum f

emendatle contendit, virum fuiffe eloquentiffmunt,

rnL Damaügpus

Jed ciuem perniciofim affirmat ,; quum ipfe Cicero-

ailanaram partium

mis locus diferte nos doceat illum; vnum omnium

gt, vocato in Gu

Carbonem, ciwem e repablica, h. e. bonum et

gifírme rcidttit

el

m, virum L«

vtilem Reip.fuiffe. .Quae cum legerit, exfcripfe-

rit, et emendauerit, et tamen contrarium pror-

- poi Cnaatr. 3e

fus elogium illi tribuat, quid aliud, quod dicam,

w eripo ullio

fupereft, nifi fumma eum incogitantia a veritate

siisgae d hure

his ipfis Tullii verbis expofita defciuiffe, quaeque

er Pigis n An-

in patrem. huius Carbonis vere -dici poterant, in

1

frnc; Fibtie

x in loco f*

filium perperam contuliffe, vel pro vno homine

[.0

-habuiffe patrem.et filium; viros Reip. ftudio et

r Md

bi

cüra diuerlifïïmvos,.v

; fus Ant lfä' í

Peccat

: Vnde

96

Peccát denique in eo; quod, vt fatis liquet ex

£ Cg;'ö07 ) Valenu

illata . mentione. . ov;eezoJes/as Romanae;.| C. . Car«

gerniterenur , idio

füo pofaiffe lu [

bonem. Praetorem vel Praetorium facit fratrem

voluntariam eumax

germanum.Cn. Carbonis, ter Confüulis, .a Pompeio

feueritas tudicum i

in Sicilia.interfe&ti.

Idem tamen ftatuit Ant. Au-

ueros habuerint pa

guftinus, et indu&us vrerque videtut au&oritate

Vell. Paterculi; .qui H..26. illum a Damafippo in-

fülaris Carbo, an it

alterum alterius d

teremptum. vocat. C.. Carbouem. Praetorium , Con-

mutius ad Cicer, e

firlis , qui €o anno , et.quidem tertium, erat, f7a-

tren,. Sed tamen alium prorfus C. Carbonem Car-.

altér Confülarem f

ome

AUE ,

bonis tet! Confulis fratrem ab exercitu fuo, quem

tum füfpic

qi

m it in Faltis, o

feueriore. difciplina.continere voluerat, occifum

jatre

memorat Valer. Max.IX.7. . Et praeterea ex Faftis

tébit, ponant p

duv

Filius debaiffet dici

Capitolinis conftat Carbonem ter Confülem fuitfe.

db imperito homir

Guaei. Filium , eius haud. dubie ,. qui A. V. C, 640.

Confíal.fuit cum C. Merello Caprario, et tunc a.

ipftm a verifimilin

Gimbris.vi&us,. fufus atque exercitu. exutus effy

tres haberl eos vel.

et propterea forte a M. Antonio ;qui; duobus an-

gemanos, eo qu

Gnieus Confülaris

nis poft, quaeftoriae aeratis er Quaeftor fuit, ac-

cufatus , futorio atramento, vt putabatur, euafity;

patres, quia in.

quod. de Confulis a Pompeio interfedi patre hac

quem Prietori w

Tatres Prlfigy ec

in. epiftola. tradit ipfe Cicero. — Praetorium. vero:

filium füiffe fcimus omnes .C. Càrbonis, qui.ora-

d. m hodie

tor eloquentiffimus, fed improbus ciuis paíffim a

'abuilï'e dicitur

D'fi ill 4/5'/4,*;

Tullio appellatur, qui hoc ipfo loco Tribunus pl.

1

[4] f:'(

feditiofus.et P. Africano vim attuliffe exiftimatus:

1

4000 QO

ifete «

perhibetur, qui Gonful fuit anno. 633.. qui , deni-

Oil - Gs r

ue a.L Craífo accufatus cautbaridas , vt, Cicero:

Jenlfe dicig.

hic ait, famdfiffe dicitur, vel, vt in Bruto cap. 27

- Afritm vjj a

morte voluutaria fe a. feueritate itidicum vindicauit.

qi lia , Pon

Vt adeo errafle videatur Val. Max. III. 7. quum

LL T

eum dàmnatum a L..Craffo, et iz exilium anffum

Tus q M n

tonis o

fcribit., Nempe quum conui&um et perczlfum.ab.

t 'lvnma lüh&Cc |

Cüeskius

adole[centulo L Craffo; vt loquitur Cic.-de Orat.

D ira Pw

L 10. (vbi tamen male editur Cw. Carbo pro

"0. Qu

i

D

9

vt fti liguet ex

C. Cm'iw,) Valerius fciret, et damnatis exilium

manzes- . Care

permitteretur , idéoque in exilium ire folerent , de

m fidt fratrem

fuo pofuiffe illud videtur, immemor vel ignarus

fülis, a Pompeio

voluntariam eum mortem praetulifle poenae , quam

t flátoit Ant, Au-

feueritas iudicum ipíi deftinabat.

Cum ergo di-

letur audoritate

uerfos habuerint patres Praetoriusille et alter Con-

a Damdppo in-

fülaris Carbo, an itaque et Velleius errauit, quum

alterum alterius dicit fratrem.

Cenfent fane Ma-

vaetorim , Cor-

nutius ad Cicer. et Schegkius ad VelL nifi quod

tium, erat; frae

C CarbememGar-

altéer Confularem forte a Praetorii patre adopta-

rcita fuo, quem

tum fufpicetur, quod tamen verum effe nequit ;

nam ira in Faftis, qui femper adoptiuos, vt opor-

luerat, occifum

3eterea exFalts

tebat , ponunt patres in defcriptione filiorum , Gaii

Filius debuiffet dici: alter Paterculum gloffemate

Confülem fuilfe

ab imperito homine fuiffe inquinatum, quod et

iL À. V. C.640;

ipfum a verifimilitudine eit alienum. Certe fra-

yio, &t tunc d

tres haberi eos veldici minime illi patiuntur, non

rciti. exdtus. elty

germanos, o quod QGaius Praetorius Gaium,

.qui. duobus at«

Gnaeus Confularis Gnaeum habuit patrem; non

vellor frit, at

aabatur ,. eutitt

patrueles, quia in hac Ciceronis epiftola Gaius is,

quem Praetorii patrem fuiffe conftat, duos folos

víedi pure huc

fratres Publium et Marcum , (vt quidem in prifcis

?rgetoriüm. vero

Edd. nam hodie aliter legitur,) nullum Gzaeum

jonis; qui. qr

habuiffe dicitur.

Verba funt, vt olim edebatur:

j cini pillm 2

Tres illi fratres fuere P. C. M. Carbones: Publius

co Tribunus Pl-

Flacco accu[ante condemnatus efl : Fugit Marcus ex

Aife exilfumatus

Sicilia.

Gaius accufante L. Craffo cantbaridas

(jy. qii -

femfiffe. dicitur.

ls et UVribumus pl.. feditiofas et

jb v U

P. Africano vim attuliffe exiflimatus eft. — Hoc. vero

; Bruto cap« 27

qui Lilybaei a Pompeio noflro intevfe&us efb, impro-

scuny ia

bior uemo qmeo iudicio fuit.

lam pater eius accu[a-

It

l ,quum

1us a M. Antonio [atorio atramento abfolutus putatur.

exilium

,W;

Ita prima . ifthaec legunt Manutius in notis, ita

pl

/['/1'4!)1 /' ]

Schegkius, ita Pighius anno 662. qui hocce anno

um

y ( d OR

Marcum Quaeftorem , ?'t anno 667. Tribun

pl.

( Grh Prä

98

pl. fuiffe fufpicatur, et deinde Siciliam ex Prae-

minime pertittit

tura obtinuifle, vnde , L. Sulla Pompeium ad per-

accufatus , et Pra

fequendum Marianos mittente, turpiter relicta

Certe Gnaet illius

prouincia fugerit.

Sed infigniter haec in chrono-

inter illos tres £r

logicam incurrunt rationem , quum . Marci huius

Gaii a Craffo accu

frater Gaius, ille Praetorii pater, iam anno 6

^2

23*

fi horum fili faif

etiam ex ipfius Pighi fententia Tribunus pl. fuerit;

mum eft, quindo

plus XL. annis ante, quo tam longo tempore inter

fe difcretos comminilci et fine vlla neceffitate po-

fratribus et poft

lm ter Confalem

nere fratres quae ratio eft? Verum, fi ita fcripfit

Cicero, nullum fane Gnaeum fratrem habuit Prae-

loco, omiffo etiaa

torii pa.ter, adeoque Gnaeus Confularis, feu ter

fequitur ex li, v

um Praetorium,

conful, qui Gnaei fuit filius, non Publii filius;

Gnieum illo-ann

non Publii , nec Marci, patruelis frater Gaii Prae-

torii fuiffe non potuit.

Sed alia, vt dixi, hodie

Tut, vel Ciceron

dus fententia illi

eft horum le&io, iam olim quoque a Seb. Cor-

quindoquidem (

rado allata, et in ipfa Aldina harum Epiftolarum

et Manutiani Commentarii editione exhibita, de-

lum Gnoeum, vt

ionibus, vel, vt

nique a Victorio et Grutero e Manufcript. confir-

ortino Gaeum,

mata: Nempe tres il fratres fuere C. Ca. M. Car-

boues. . Mareus. Publio Flacco. accufante comdemua-

m , frtrem dei

tu$ fur magmus ex Sicilia. — Gaius accu[aute etc.

lem qui hr

Don patruelis £

Hic iam Gaio fratrem. Gzaeum pro Publio. dari vi-

demus.

Sed tamen vel fic nondum eft fublata di£-

aaiorem rebis |

ficultas.

Nam ex his fratribus Marcus et Gaius

H diliventiam f

qui fuerint, explicatur, Gnaeus vel non explica-

MIOTde ; qum.

tur, adeoque,in incerto et obícuro relinquitur,

Cgiüohe

1in ua'

vel quoniam poft M. et C. expofitos ftatim fequi-

Ditits Mugillo

tur mentio Carbonis, qui Gnaei praenomen ha-

TU batriciorum

buit, nec verifimile eft duobus illis ex profeffo

C Semprori

explicitis tertium fratrem omnino praeteriri, er-

&mum Confal

rore manifefto et infigni alius illis Gzaezs , quam

egimr: Qm co

Oportuit, frater a Cicerone datur, nimirum ille

Beceliffe o .

ipfe Cn. Carbo ter conful, quem Gaii Praetorii

PO témum tànje

fratrem dicit Paterculus , quemque ratio temporis

1 mj adcri

minime

tantige, Mtque;

99

& Sicilm ey Praés

Pompeium ad per-

minime permittit illius-Gaii, qui' a L. Craffo eft

accufatus, et Praetorii fuit pater, poni fratrem.

€, fürpter relida

iter haecin chronoe

Certe Gnaei illius ter confulis patrem a Cicerone

quam Marci hujus

inter illos tres fratres non referri, adeoque nec

Gaii a Craffo accufati fratrem ftatui, vt debuiffet,

ter, Iam anno 62

Ij

fi horum filii fuiffent inter fe patrueles, clariffi-

Tribunus pl.fuerit

Ong0 tCmpore inter

mum eft, quandoquidem de eo feparatim ab illis

fratribus et poft illos, immo poft memoratum il-

la necefftate po«

Tum ter Confulem vltimo demum in hac epiftola

eurn f ita feipfit

Con-

fratrem habuit Prae

loco omiflo etiam eius praenomune agitur.

fequitur ex his, vel erraffe Paterculum, dum Ga-

Confülaris, feu tet

ium Praetorium, .a Damafippo interfe&um

et

, non Publi filus,

Gnaeum illo anno Confulem fratres fuiffe adfir-

lis frater at Pae

[ia, vt dixi, hodie

mat, vel Ciceronem, in hac Epiftola, vt ex cu-

ius fententia illi neque patrueles effe potuerunt,

Qoque a Seb, Cor:

quandoquidem Gaio Praetorii iftius patri vel nul-

lorum Epiltolarum

lum Gnaeum, vt in antiquis quibusdam fuit edi-

itione exhibita, de«

tionibus , vel, vt nuncin emendatioribus eft, alium

Manufcript. conire

omnino Gnaeum , a Gnaei ter Confulis patre diuer-

'NC (,(l U C'h'

fum , fratrem dedit, immo hunc ipfum ter Con-

arcuante co Ydenmte

Ófulem qui hoc pa&o Praetorii Carbonis patruus,

Gaity accujumte &t

non patruelis fuiffet.

Ego verifimilius putem,

»oro Pullio daci vie

inaiorem rebus his inueftigandis adhibuiffe curam

xdum etfüblitadie

ac diligentiam fcriptorem publicandae fuo nomine

y Marcus et Gs

hiftoriae, quam priuatae ad familiarem hominem

as velnon e(phc:-

epiftolae , in qua et ante erratum fuit , quod L. Pa«

ybícuro rel'nqm n

pirius Mugillanus Prigzceps h. e. primus Papirio-

yofitos flarim fequi

rum patriciorum dicifur, et forte etiam , quodille

et dein

aei praenornen i

cum Sempronio Atratino prius Cenfor

i ilis ex pre tfo

demum Confíul cum eodem fuiffe in membranis

p-aerenrn a

lecitur, cum contrario in his honoribus ordine

1lns Quuaus , quum

proceffiffe eos ex Liuio et Dionyfio conftet: quod

latuf, piminum Ut

poftremum tamen facile equidem patiar, fi quis

uem Gall Praetom

ita malit, adfcribi cum Manutio librariorum ofci-

antiae.

j n

(io [empons

Atque ita porro verius quoque cenfeam,

minime

x2

.

ioo

fudiofus , -nunc

C; Carbonenr Praetorium fratrem

non :quidem

Nempe L, Crali.

sermanum, fed patruelem fuilfe Cn. Carbonis ter

Confulis horumque patres C. Carbonem Confülem

Oratore JIL. 5. pr

anno 633. a L. Ctaffo adolefcenrulo accufatum,

acculitione -àd.vo

et Cn

zarbonem Confülem . anno 640. accufatum,

trem faum. - Qua

item a M. Antonio adhuc iuuene fratres inter fe

tantum ad fpecala

cermanos fuiffe

Pro qua fententia facit rum di-

Catonem reponeni

ferta Velleii auctoritas, tum temporis ratio: ni-

fertur a Val

Ma

Vxorem: nabeoat

hil vero contra eam

fi ab hoc obfcuro et intri-

flius, vt ferebatu

cato' Ciceronis loco difcedimus.* . Lapfus eft in his

etiam Sigonius, qui in Faftis Gnaeum Confulem

&i Attic. XIT. 49

anni 640. filium fuiffe Gaii Confulis anno 633. et

quique ipfe iunió

Ita Gaius

patrem Gnaei ter Confulis exiftimat

intelliri cenfen

Praetorius interfe&us anino 670. fratrem habuitlet

teptus non vidiffe

Confulem, iam XXX. annis arite, et patruus fuif-

seidctu. Qu

fet homum, qui tunc'iam tertium erat Conful,

Cut C. Carbo.erà

quod cui fine liquidis arsumentis et rationibus pro-

biberer, haec.

bari poterit?

Cit etiam ille à

Quia vero Pighius Annali 669. etiam eo fu-

Ortnes n Mariani

"

fpe&um habet Velleii locum quod mininie veri-

Disque ( vunve

fimile fit, Carbonis tunc Confülis, et' acerrimi

mafippo fuerit iu

Marianarum partium ducis fratrem fuiffe Sulla-

V0 ànno cum (.

num, et praeterea mirumi etiam alii videri poteft

Vdl füartim comy

cum ceteri Carbones omnes contra optimates fte-

pne Wimicum (

terint, et ipfe Praetorii pater cum Graccho con-

antea ïltl'OCl!lun

tra eosdem populum feditiofe concitauerit, ciuis-

Trina et Sullani

que in populau ratione ICI'HHHHUS fuerit ac 1mpro-

mül()htug vtvl

biifimus, vtadeo eiad excrenum ve redizus quidem

& 'V[lno filio

ad bonos falutem a bonis potuerit adferre, (Cic. de

d 1 T fj ii

Leg. Iil. 16.) huuc tamen C. Carbonem optima-

t eits POIlHimu

tibus et Sullanis fe tunxiffe, caufam eius rei prae-

um Gefml V

ter illam, quam Pighio opponi fatis eflet, quod

WHP ! Pre

is vnus omnium Carbonum, teíte Cicerone, ciuis

Ul' Ui

€ Rep. fuit, h. e. non fedmofus, non 1mprobus,

5 tuni

Dd

T. Flor

vt ceteri, fed Reip. et optimarum in ea partium

Dianus lijj, &

ftudio-

IOI

ftudiofus, nunc tamen etiam 'aliam adferam.

em,^non quidem

2 Cn. Carbonis ter.

Nempe L. Craffi erat izimiciffimus, vt ait Cic. de

rbonem Confülem

Oratore III. 5. propter accufatum ab eo,.et ifta

accufütione àd voluntariam mortem ada&um pa-

'ntulo accufatum,

) 640: accufitum,

trem fuum.

Quamobrem.et in prouinciam illius

e fatres inter fe

tantum ad fpeculanda eius a&ta, et captandam oc-

ncia facit um die

cafionem reponendae illi accufationis profe&us re-

fertur a Valer. Max. III. 7.. Craffi autem iftius filiam

Yüporis ratio: 4li

" obícaro et intti-

vxorem. habebat Marius iunior, cuius proinde

- lapfus eftin his

filius , vt ferebatur , Pfeudo-Mariusille apud Cicer.

;naeum Confülem

ad Artic. XIL. 49. L. Craffum. auum. faum. vocat,

fulis ànto 633. et

quique ipfe iunior Marius a Cicer. de Orat. III. 2.

timar, d Gas

intelliei cenfendus eft, cum Craffus morte prae-

reptus non vidiffe lu&um filiae, non exilium ge-

fratrer habuillet

zeri dicitur.

Quum ergo Marius filiam hominis,

, & pitrüus fuij

cui C. Carbo.erat inimiciffimus , in matrimonio

um erit Confül

haberet, haec haud dubie praecipua fuit caufa,

; etrotionbus pro»

cur etiam ifte a propinquis et agnatis füis, qui

(o, etiom eo ft»

omnes in Marianis erant partibus, difcefferit, Sul-

od minirie veri

lanisque fe iunxerit, vel iunxiffe a Mario et Da-

mafippo fuerit iudicatus: et cur eum Marius, qui

uls, et acerimi

yen füiffe Sulle

ifto anno- cum. Cn. Carbone erat Conful, tanquam

vel fuarum communiter partium , vel fuüm pro-

ali videri potel

prie inimicum (nam a Mario patre, qui et ipfe

ea optimztes lt«

antea atrociffimiscaedibus in clariffima Senatus lu-

am Groccho co-

mina et Sullanarum partium . homines faeuierat,

mcimueri;,. ciuis»

inuiolatus , vt videtur , et incolumis fuerat reli&us,

; füerit ac impro-

et a Mario filio Appianus diferte vZs iAss ixfgis

Vite reziitmqy 7]

groprios fibi inimicos xunc interfe&os dicit) occidi,

uf 08

et eius potiffimum truncum corpus patibulo af-

arbonenr optimie

-

fixum geítari ( Val..Max. IX. 2.) curauerit. Nam

ij eius ret p

Damafipp

Praeror quae fecit , iuffu et voluntate

fitis effet; D

Marii huius.tunc Confulis fecit, vt Liuius Epit.

; Cicerone; df

]

LXXXVI. Florus Hl. 21. Orofius V. 20. et -AP-

;

non 1

f P[Oþusr

03. docent. -

ml

e Pïmum

Pianus EuQvA. A. n. 4

Non

f

Uaio

102

Non minorem peperit Viris do&is difficulta-

teva Eloro fignif

tem, quod Florus III. 21. 27. M. Marium Grati-

Masii Gratidiani fr

dianum, qui crudeliffime oculis, manibus, cru-

ent dux Marianam

ribus mutilatus, et per fingula membra ad Catuli

Confal vebis Roma

fepulchrum in Sullana vi&toria, Catilinae manu

prorime füperiaib

trucidatus fuit, vt pene ab omnibus. eft memora-

Commemorduenat , (

Du-

tum, ille Marium ducis ipfius fratrem vocat.

rat, h, & Maritum

bitatur primo, vtrius Marii patris an filii fratrem

quot ais ante ian

intelligi voluerit, deinde qualem, germanum an

Aj 20. vbi Marinm

Vir fummus, |cuius eruditioni eru-

patruelem.

Tim &cit amplius n

diti omnes haud grauate nuper fafces fubmitte-

Craotidianus fuerit

bant, opinatur Obferu. II. 6. C. Marii fepties Con-

tonio Praetore an,

fulis h. e. Marii patris fratrem a Floro dici, fed

profedus, ibi inte

patruelem, a Marii illius patruo de Gratidiis adopta

aütem 2 M. quodu

tum. Prius fenfiffe videtur etiam Lipfius ad Se-

fulis fatre, et ia

necam de ira, Ilf. 18.

Pofterius Car. Langius quo-

Tunioris et tuncCa

que füfpicatus olim fuit in notis ad Cicer. de offic.

3b ipfo C. Mario í

l. IIT. Mariumque Marium , de quo Gracchus in

ttm, fiit, quoi

oratione quadam apud Gell. X, 3. C. Marii fepties

türt, ingenio et

Confulis fuiffe patruum , et M. Gratidiani adopti-

quiipfi iheros

ib

QU

uum. patrem.

Verum is Sidicinus erat, et eius

mis de culis, qu

ciuitatis nobiliffeous homo, non Arpinas, quo

bunt; de quo inf

municipio hi Marii, et quidem obfcuro plane loco

ilh in fentenri,

fuerunt orti. . Praeterea ratio temporis vix patitur

Dorinando confi

Gratidianum hunc adoptatum ab homine, qui C.

wior, feu C. Mas

Gracchi tempore aetate iam proue&ior fuit, vel

tültm cefpitaff i

etiam a patruo C. Marii fepties Confulis, qui

patim r.gxrx;;lvhj

quarto vtique anno anteGratidianum in flore aeta-

tis exítin&um, mortuus fuit et tamen quum mo-

9vis, flitm f

WO molp A&

reretur, aliquot annis aetatis fuae feptuagefimum

jam excefferat.

PA Dafa), A

Non multum ergo huic conieGu-

ráe tribuebat ipfe Langius, maxime qufa ei cum

,

Áiio zil

&t Qu

1Tit emqne i

Floro non conuenire fentiebat , quem, vt plerique

Tlücitum, er

n

ali, intelligere Marium minorem, cuius frater

fuerit Grátidianus, exiftimabat.

ptofedum direri

Sane et ego pu-

Jl

tem

71»;;1, vel

Iog

- dotts diffcults.

tem a Eloro fignificari eum ducem, eum Marium,

T. Marium. Grati-

Marii Gratidiani fratrem , qui illo tempore vere

is, manibus, cru»

erat dux Marianarum partium , immo eo ipfo anno

membra od Catuli

Confuül vrbis Romae, quenique iam aliquandiu in

,. Catiline mani

proxime fuperioribus, vt praecipuum ducem ipfe

1bus: elt memori-

commemorauerat , et folo Marii nomine defignaue-

atrem vocat,. Due

rat, h. e. Marium . filium. Nam pater tunc ali-

ris. an fili fratrem.

quot annis ante iam decelferat, eiusque Florus a

m germanim r

$.

20. vbi Marium iuueuem primum noininat , nul-

$i ita, M. Marius

ins eniditioni eut«

lam facit amplius mentionem.

er fafces fübmittee

Gratidianus fuerit M. Gratidii, qui. cum M. An-

. Magi fepties Con-

tonio Praetore an. 65 1. in Ciliciam contra piratas

a Floro dici, fed

profe&us, ibi int

erit, filius naturalis , adoptatus

le Gratidiisadopta«

autem a M. quodam Mario C. Marii fepties Con-

fulis fratre, et ita adoptione ifta fa&us C. Marii

jam Lipfius ad -

Car, Langius quo-

iunioris et tunc Confulis frater patruelis.. Nam ne

: d Cicer, de ofic.

ab ipfo C. Mario fepties Confüle adoptatum fta-

tuam, facit, quod ille filium habuit ex fe geni-

« quo Gracdhus i

^

C. Mari fepties

tum, ingenio et corpore valentem, nec facile;

)

. Gratidiant adopfi-

qui ipfi liberos haberent in viuis , nifi forte grauiffi-

mis de caufis, quae hic nullae erant, alium adopta-

inus erat, et eiUs

bant, de quo infra pluribus agam. — Confirmat me

non. Agints, quo

obfeuro plase lo

fta in fententia, quod video veteres quosdam in

nominando confule anni 67 1. qui erat Marius iu-

empori vix ptitur

nior, feu C. Marii fepties Confulis filius aliquan-

gb homine, quve

tulum cefpitaffe ita, vt pro illo Confulem iftius anni

.

yrouedtior fu'ir, yd

artim àdsA Qudzy Mxoi 72 Yeoi-

ieS

Confülis, qu'

partim D'eszdixvor , p

Quks, filium fratris , illuffris illiss Marii. dicant:

anumin flore aeti^

iftomodo Au&or Faftorum Cufpiniani, hoc Ap-

r tamen quur'n mo

A. n. 402. quamuis is quidem (

ag fprigmm

pianus E«Q»^.

Mario 72 IHse«Qe£ fuiffe etiam filium non ignoraue-

etgo hiecone «

rit, eumque in fuperioribus vna cum patre hoftem

yime qui & 7

iudicatum , et in exilium ad patrem in Africam

yem, vt p

lertgu

fratet

profe&um dixeri

t et quafi vnicum, vt erat, viy

yrer, QUP

Maxoíz mo4dx , vel

yày viov 8 Maoín identidem appe,l-

Gane &t ego p

G 4

arit.

104

larit.

Sed tamen in eadem hiítoria illis iam in

huius quidem Tir

Africa degentibus etiam a/ium commemorat C. Ma-

da, quod ei quoq

rium , m Mapioy *rspoy, qui in diffenfione Con-

et vna cum Fitts

fulum Cinnae et O&auii ad Cinnam vna cum Ser-

anno 67 , farlie e

Nec dubito hunc

torem, fi. vel om

torio et Milonio confugerit.

oportebit , peruid

effe eum ipfüm, quem poftea Z9 illuftris

Mariü, quemque ali AMarmm Gratidiamum vo-

falfa. et erronea,

cant.

Nam quod eum quoque Gaium appellet,

leris lac de re pt

cui M. et Q. Cicerones, Salluftius, Seneca, Va-

quendam ; non G

lerius Max. Afconius , Orofius , alii Marci praeno-

Manium, quem «

men tribuunt, in eo, vt facile fieri potuit, quum

morans , -ab Appi

plerique alii Mariae gentis Gzz praenomen ha«

lem intellici et 1

buerint,-erraffe videtur

neque vero ipfe folus,

lum Marii máiori

fed et Plinius, qui idem, quod Cicero l. IIT. de

atque adéo a cete

óffic. et Seneca l. IlI. de ira de hocce Mario tra-

fuhs delignitione

dunt, referens l. XXXIV. c. 6. eum C. Marium

"eneulamm d

Gratidiautim nominat

Cum ergo ex ipfo conftet

&orem, itiTrein

Appiano , praeter illuftrem illum Marium fepties

Ünufrius et Pigl

Confulem , duos adhuc alios fuiffe, quorum alte-

Macium minorez

rum ille filium eius dicit, alterum fratris filium:

Mari adoytimum

nullus autem alius illis temporibus in aliis au&o-

eum folum, fei

tibus reperiatur Marius , praeter hos tres,; Marium

que t hunc

pátrem, Marium filium et Marium Gratidianum,

tre adopr«wm n

et denique is quem Appianus Confulem anno 671.

zm II], a1, »,

facit, «JXQuz» fenioris Marii vocat, Fafti Cufpi-

der ) ürept,

niani diferte Gratidianm appellent, ex his omni-

um ml.mca tà

bus ita coniunctim confideratis colligsitur argumen-

D wcre fütitur

to , ni fallor, fatis probabili, illum Appiani gzegoy

Wüori fratre ge

Dv Mépov, et «2 Quisv Mauois zz Ieeifoszs effe

Moptatum Grir

eum, quem alii M. Marium Gratidianum vocant,

&optionem fae

adeoque hunc adoptatum a C. Marii maioris fratre

Q 1 C, a

nobis ignoto, perque iftam adoptionem habitum.

Marij Hlum

atque 1ppclldtu'n Marii maioris 4392v , fratrem

emem illis d

vero, fed patruelem Marii minoris: erraffe autem

lm m.mm

Appianum, non folum vna cum Plinio, nifi in

C forfin

huius

105

itors illis jom in

huius quidem libris culpa inferibas fit transferen-

ommemorat C. Mae

da, quod ei quoque praenomen GaZ tribuerit , fed

n diffenfione Con«

et vna cum Faftis Cufpiniani , quod Confulem eum

imm vna cum Ser«

anno 67 1. fuiffe exiftimauerit.

Hunc Appiani er-

Nec dubito lunc

zorem, fi.vel.omnino, vel ea faltem parte, qua

à 219 o illlttis

oportebat , peruidiffent Viri eruditi, non ipfi tam

- Gratidiaium voe

falfa et erronea, tamque operofe excogitata po-

Cenfent non alium

e Gairm appellet,

fteris hac de re prodidiffent.

tius, Sentci, Vae

quendam , non Gratidianum, fed illum ipfum C.

Marium, quem alii Confulem laudato anno me-

alii Marci praenos

morans, ab Appiano quoque eodem anno Confu-

fieri potuit, quum

lem intelligi et ftatui, verum in eo labi quod 1l-

jj prenomen ho

e vero ipfe folus

]um Marii maioris dicat.non filium, fed asX Cudv,

1 Cicero 1. Il. de

atque adéo a ceteris diffentire nonin alterius Con-

hocce Marto trà

falis defignatione, fed in eiusdem Confulis et Ma-

. eun C. Marium

rii genealogica defcriptione. lta Schottus ad Vi-

:ro ex ipfo conftet

&orem , ita Ereinshemius ad Flórum , ita Sigonius,

Sigonius infuper

m Marium faptits

Onufrius et Pighius in Fattis.

Marium minorem, iftius anni Confülem, maioris

iffe, quorum alee

Marii adoptiuum facit filium; Pighius vero non

um fratris flium:

us in ais auto«

eum folum, fed et M. Marium Gratidianum, at-

: hostres Marium

que ita hunc illius fuiffe fratrem , ab eodem pa-

treadoptatum afferit.. Immo Ereinshemius ad Elo-

um Gratidianum,

rum IIl 21. 27. hac vtriusque adoptione, vt vi-

onfülem anno671.

detur, arrepta, fed paulo aliter relata, Appia-

vocar, Fali Guf

num mirifica ratione cum ceteris in concordiam

jent, & Ls ormnie

redigere nititur.. Nempe C. Marium minorem a

olligitur mgumen-

maioris fratre genitum , ab eodem fratre deinceps

um Appint. f

adoptatum Gratidianum , filiumque naturalem in

; 7 Hff[;zv'x;e j

C. Mario maiori datum , at-

anum vocant

adoptionem fratri fuo

atidi

« f

que ira C. Marium minorem ab aliis celebris illius

Jarii maorts

i

Tatte

C. Marii filium, adoptiuum fcilicet, ab Appiano

yntioné

g habitum.

frrem

autem illius 435 Quv , et porro a Floro Marii Gra-

; 2327.3$J;ZV:

tidiani fratrem re&e et vere potuiffe dici. Pro-

j aute

yris: erma

bari haec forfan prima fpecie le&toribus poffent,

nili n

1

m Plinio

lu

3

Io6

Mariani generis imu.

fi nusquam filium Marii etiam ipfe Appianus no-

traditur

minaret, fed quem alii, adoptionem fcilicet fe-

cuti, filium Marii dixerint, ille naturam vt vo-

P. Clodius. Pulci

]unt, fecutus aoæ)»(þ:äw dhus conftanter vocaret.

fed qui propter j

Nunc vterque «xis vel ios et 22242 Marii apud

Jium Ciceronem, :

Confulatum et inu

eum leguntur, et diuerfi haud dubie ex illius fen-

T»e Coniurationem

tentia funt, quippe feparatim quisque et fingilla-

tim diuerfa ifta ratione: defignati.

Nusquam ilie

Tiefas, Jummamqut

filium Marii, quum de eo agit, vel adoptione ad-

lece et turbulentif

Ícitum

citatis coattum inte

vel fuiffe etiam illius «XAQuxy, aut ad

Confulatum perueniffe fignificat, nusquam vbiiam

dehoneflamenta re

ilhus 42:AQ422». et Cn. Carbonis in Confulatu col-

trés habuiffe foron

Jegam commemorat,

declarat fuiffe hunc etiam

atque adulreraffe l

filium vlla ratione Map/x zz Ez«Qei3s, vel eundem

fait L. Lucillo,

illum eífe, quem ipfe fuperius Marii illius filium

Celeri, altera (.

appeïlauemt, prorfus vt manifeftum fit, ab eo

moblmis ac m

Marii non $, fed' &2eQ02;, h. e. non C. Marium

tum chriffmis V.

filiam, ficut a ceteris, fed Marium Gratidianum;

prioribus duabus n

ficut a graeco illo Faftorum au&ore, Confulem

Tá umbigitur, cai

ftatui.

Praeterea Marium minorem maioris fuiffe

ad amüïg (l

adoptiuum filium, vt volunt Sigonius, Pighius,

Deen, quiy ij

Freinshemius, falfffimum eft. Aperte enim Plu-

one Deze $u

tarchus in Caefare huius amitam Mario maiori

V, vt tutius £

nuptam, et ex ex ab illo genitum Marium mino-

Quim amibar

rem , atque ita hunc Marium naturalem patris fui

mulielri vefte ted

filtum ,' zvsscv confobrinum vel amitinum fuiffe

tüm tuu"l K

Qtom

Caefàris Dx&atoms. 1x7uæ, inquit, m«rpis ddeA Q

s hs füronblg

Koxymgos à 'rg.!a'þur&gas o'ww;'a Motos , sf j 8ysyova

Ms g 3

QU t)

Mtgtos 0 vewregos , dyequós ày Kaw'acgo;.

Quid clarius

1'; M HR E

WVu

1

ad refutandam illorum opinionem poteft dari? At-

VWj )

**""SU

que hac cauía a Velleio IL. 41. Caefar dicitur C.

'fï(m zly

7)

Kl

Mario fuiffe fauguiae coniuactifrmus , ex apud Cicer.

lea

i Mi

ad Attic, XIL. 49. propiuquas hominis illius, qui

ftm'n xl

]

Marii minoris ferebatur filius.

1 ey,

l

Immo ab ipfo Ap-

ditiy U HIHIIW

piuno Z«QvA E. init. idem ille Pieudomauus ifta

,

l.r.mg rf:

Mariant

48 1j hp

IO2.

pfe Appiams m

Mariani generis inuafione cuyyevjs z Kosaugs fa&us

ionem feilicer fe«

traditur.

* Datüram vt vo«

P. Clodius Pulcher nobiliffimi generis homo,

ynffanter vocaret,

fed qui propter praeftantiffimum ciuem M. T'ul-

A (lis Marii apud

lium Ciceronem, poft geftum magnificentiffime

lubie ex illius fen-

Confulatum et inueftigatam dete&amque feliciífi-

tismue et fingil-

me coniurationem . Catilinarian , per fummum

t.^ Nusquem ille

nefas, fummamque iniuriam in exilium ire ipfius

vel adoptione at«

lege et turbulentiffimis feditionibus ab ipfo con-

citatis coactum inter praecipua ciuitatis Romanae

u uo, Ut a

dehoneftamenta referri commeruit: is, inquam;

,nsquam volam

in Confühtu col«

tres habuiffe forores, easque omnes conftuprafíe

nufe hunc etiam

atque adulteraffe legitur.

Minima illarum nupta

fuit L. Lucullo, ex reliquis altera Q.. Metello

i, vel eundent

Celeri, altera Q. Marcio Regi, omnibus, Viris

farii illius flium

hum fit, 4b eo

nobiliffimis ac meliore matrimonio. digniffimis,

tum clariffámis Vrbis Romae Confüulibus.

De

e, non C Marium

L

um Gratidianumy

prioribus duabus nulla eft controuerfia, de poftre-

ma ambigitur , cuiusmodi illa fuerit foror.

Cicero

iflore, Confilem

adFamil.Ll9. Clodium ait soa pluris feciffe Bonam

sem maloris fülfe

Deam , quam tres forores h. e. aeque tum violaffe

jigonits, Pigtius,

Bonae Deae Sacra quae viro vidiffe nefas, dum

Aperte enim H

ipfe, vt tutius faciliusque cum Caefaris vxore,

am Mario malott

quam amabat, congrederetur , iis interfuerat,

y Madum muo-

muliebri vefte te&us; ac antea violauerat pudici-

yarolem patris t

tiam triüm fororum.

Clarius et prolixius de tri-

j amitinum

une

»

bus his fororibus Plutarchus in Cicerone: AsvxaA-

jit, n o

»n

Qs dP ag) Segottroxvidue m piisqty , us auyytvorzo 3 vew-

P2

; ia

^j

qéry vü» «deMQus 6 KXodos, ors Aevxwhep cuvQue.

0fv

Quid charius

Ylomg) de 4» éfa xg) vwis G2Meas duciv Ms Qos g.

:;x otel d'ar'i? At*

al«x'g" ey

j KAdduv: à» "Tegevriny. od Molutos Pui£,

dicirut V.

Cujo

KOuday d$ Mérehos 6 KfAeg eixer.

Lucullus vero

J ,

r pl r

etiam ancillas exbibuit ad id vt probavetur, CIo-

ormiis

lius! 1

dium cum mimima [ororum vem babuiffe , quum illa

]mm

0 ab lpf P

Lucullo effet uupta, nam is tunc eam itta de.caufa

)

ieuloraris !^

iam

Manitt

108

albuc loperfaenint

iam repudiauerat. —Frequens vero erat. fama. etiam

cum ceteris duabus fororibus coucumbere. Clodium;

jto articulo rede

quarum Tevenmtiam Marcius Rex , Clediam Metellus

omnibus queant.

Verum his Manutius

duas folummodo €

Celer in matrimonto babebat.

ad modo allata Ciceronis verba opponit Vartonem,

omififfet haod dub

apud quem de Re Ruft. II 16..— Appius P. Clodii

]m, vel ea adiedi

frater natu maximus ait, fe pauperem cum duobus

mentionem, t p

forórum numero d

jrat

dbus , et duabas fororibus relictum , (fcil. a pa-

dote dederit Lu-

ret iffa vocula, ]e

rentibus) quarmm alteram fine

cullo.

Exiftimat ergo duas rantum habuiffe Clo-

laelitarent, — Gerr

dium forores , illamque Marcii vxorem ipfius non.

addas patraeles e :

fororum et 2

germanam, fed patruelem aut confobrinam fuiffe,

velis, non dübitan

atque id tamen fórorum appellatione intelligi et

fignificari non a Cicerone modo fed etiam Plu-

eum ifto pxdo fo

tàrcho, maxime quum illa ab hoc vocetur Teren-

dim, Virm Cor

1i4, quo non Clodiae gentis eam fuiffe, fed

Cenfori. Viri L. M

'Terentiae demonflretur.

Verum enimvero ift-

&uunculum, $, q

haec , quamuis fpeciofa videntur, manifefte tamen

fit Meteli nepoy

Plutarchi fententiaeet verbis , fiáccurate ea exami-

vl mxime oift

85s)

nentür, repugnant, quippe qui de veris et vnius

! Jto witrue

et cuius Clodius tres tantum,

generis fororibus,

tes et (cientes (

non plures habuerit, clariffime agit. Hinc de

qUi inïum in-n

Luculli vxore, antequam vllam ceterarum feciffet

Apud Romao;

mentionem, loquens , eam zv vsuz&zi.vàv uorA Quy,

1 vnits aui, f f

natu minumam [ororum wocat, non qminorem, wt

& Pmeüare, inl

loqui debuiffet, fi duae tantum | fuiffent Clodio

& lt pariter. ed,

forores.

At cuius generis fororum minima di-

& alito vel in

citur? Haud dubie eius, quae praecipue, pro-

Alttr dlreriuc ge

prie, et abfolute fororesappellantur. INam patrue-

totits funiliqe-

p

lium omnium Clodii et confobrinarum illam fuiffe

« Catbong

T prai

minimam quis adfirimare aufit? Deinde ifthaec tam

ls 1 Vg

8109 e

definite loquendi ratio T AIE As jvzlv ddr-

Pt à Blro |

(PD(ZS, quas nunquam ante commemorauerat , nonne

E mültis pb

aperte arguit de eiusmodi loqui Plutarchum foro-

Ohlilitum fin

ribus, quarum praeter hanc Luculli vxorem, duae

adhuc

Optims, err Q

109

tetor fama etim

adhuc fuperfuerint, et duae tantum, quae finito

weunbere. Cdium

ifto articulo re&e fignificentur, et intelligi ab

s Chdiem Metelts

omnibus queant. ^Nam plures fi fuiffent, et ipfe

erum lis Manutius

duas folummodo ex plüribus priori addere vellet,

pponit Vartonen,

omififfet haud dubie iftam finitae locutionis vocu-

Appius P. Clocii

lam, vel ea adie&a ; duarum illarum feciffet ante

ijerem u dualus

mentionem, vt pateret cuiuis, quas ex incerto

hifum, (fcil.a pte

fororum numero defignaret, et quo referri debe-

- dita dederit L

ret ifta vocula, le&oresque huc peruenientes non

haefitarent.

Germanis autem Clodii fororibus , fi

"m habuiffe Clo-

addas patrueles et confobrinas, easque omnes ifta

vyorem ipfius non.

onfobrinam faille

fororum et dXAQ&» appellatione comprehendere

itjone intelligt et

velis, non dubitandum eft, plures duabus habuiffe

eum ifto pa&to forores, quem pàtruum ( —Clau-*

o fed etiam Plt-

dium, Virum Confuülarem , amitam Confularis et:

yc vocetur Tare-

em füffe, fe

Cenforii Viri L. Marcii Philippi matrem , denique

auunculum, fi, quod volunt Clodiorum mater,

Um enimvero 1

fuit

4

Metelli nepotis foror, habuiffe fcimus: Sed

, manifefte tumen

áccurate eà BXZIT?]I-

vel maxime obílat, quod vocabula 45495 et

; de veris et vt

403 pro patrueli vel confobrina Graeci pruden-

tes et fcientes (facros excipio codices, et eos,

lus tté$ t?mum,

]linc de

qui illorum imitantur, phrafin) non ponant.

e igit

ceterarum.

Apud Romanos quia olim fratres et eorum liberi

ffcifïft

in vnius aui, fi fupereffer, manebant fimul domo

v r al Qu

a, V

et poteftate, inde.fa&um, vt et ex fratribus ortt,

jon- f

faifent. Clodto

et ità pariter. educati, fratres inter fe dicerentur,

fed addito vel intelle&o patrueles, h. e. ex patruis

orm minimà d

alter alterius geniti, et ad vnum auum tanquam

: oraeciþuï p

Ita. fuperius

Nan patrüe'

totius familiae patrem péertinentes

ur.

C. Carbonem praetorium Cn. Carbonis ter Confu-

m lum

uide

ifol

lis:a Velleio, et Marium Gratidianum C. Marii

)

agpeihaec &

à tl

3

g u

/r)

minoris a Floro fratres dici, fed intelligi patrue-

j« 0U!

les multis probatum iui. Livius XXXV. ro. quum

nonte

Omumts

foro

Confülatum fimul peterent P. Seipio Nafica Vir

?

grardhum

optimus, et L. Quintius Flamininus, ambo pa

m:i-

alii vvoret

cil,

db

IIO

cii, et gloria rerum gefftarum illuftres: Aute omnuig,

qui Oi I

lisPelie patruel

inquit, certamen acceudebant, fratres candidatortim

voat:

duo, claviffani | aetatis /zme impm atores.

Nempe,

vt in feqq. exponitur, P. S

Scipio Africanus, frater

Norinbonrati,

patruelis Naficae, et T. Quin&tius Flamininus ger-

QUtulinns qui

manus Lucii, de quo paulo poft, Ls abtmmt vt

graeferretur. candidato, quem Africanus frater. de-

eudem apud Aud

Poeta Fraterga ar

ducebat h. e: Naficae.

"T acitus Ann. III. 2.

Drie-

U

-

-

fus Terracinam pr w;eþïus eff ctm . Claudio fratre,

videl. p

ul

àtr

ueli. Erat enim Drufus ifte ïmp 'Tibe-

Traiernis arnis,

rii filius, Claudius vero Claudii Drufi, qui Imp.

Tiberii

frater

germanus.

Grauiffime errauit

Vi 1»['(J b üpühj

Pefchwitzius in Familia Augufta $. 8o. vbi ex hoc

Sed et firtres m

loco colligi voluit Claudium ab Imp. 'Tiberio

les ertnt, didi a

timen Scl hotN

adoptatum, .et exiitimaffe videtur, aliter hunc

exponi non poffe.

telitus, quod qu

Idem $. feq. mumus cougrue

a Suetonio fratrem Caligulae vocari dicit leeuum

moQum f. "I .s i

Imp. 'Tiberii ex Drufo natmah eius filio nepotem.

confobrinis '..uul

TU i

"

At quum Caligula item Imp. Tiberii per patrem

tür, nog p

fuum adoptiuum illius filium, Caefarem Germa-

&l comprobar

nicum fuerit nepos, atque ita 1lli inter fe fratres

pr Opna f Cou

patrueles, et re&e et congrue fatis folo fratris

perae premm

vocabulo defignantur a 9uetomo nec femel, fed

multis; hoc fibi

ter in Calig. c. 15.23. et 29.

Gicero ad Attic II 7

LLenim 4b ipli

de filio fuo:

Cicero :ibi mandat

vt Ariflodemo

þ("ws/e; np"ed

idem de fe refpondeas , quod de fratre . fuo ,. fororis

nmoh I, de

tae filio, ve[pondifli. h. e. fratre patrueli, Q.

.T &t 10 D

Ciceronis et Pomponiae Attici fororis filio.

Apud

& Aey ypti f

'Terent. Phorm. V. 4.

Antipho de patrui fui filio:

im[u paüul l

L

Laetus fum, vt meae ves fefé babent, Fratri obti-

1 Ohej,/m

lo

^^

224

g1,7e quod vult.

Plautus prologo Poen. v.

Vir. a

f*atrem vocat hominis, cuius illum antea fratrem

fum jim o

patruelem dixerat, immo , quod multo rarius eft,

TU p

P(lt? 7112 V. à3. et I 1S.. €eiuS, curmus patris xpfe non

QU nüter ee

germanus, fed patruelis erat frater.

Sic quae

lg qi

T M

apud

IiI

uftres: Arte mtig,

apud Ouid. XIII. Metam. Aiax T'elamonius Achil-

üfrey candidatortg

lis Pelidae patruelis fui arma petens , pazraelia dona

vocat:

rütüre, — Nempe,

) Africanus , frater

Nos inbonorati , et douis patruelibus 'orl;i,

s Plamininus gete

Obtulimus qui uos ad prima pericula -/z'mu.f.?

l, Hir obtimit, vt

eadem apud Aud&. ad Herenn. Il. 26. ex veteri

fricams frater de-

Poeta Fraterga arma dicit:

Ann. Ill a. Dri

—

—

—

n Cinudio fratr

Me aequum eft frui

fas idte Imp. Tioe-

Fraternis armis, mibique adiudicarier,

li Droft, qui Imp.

Vel guod propinquas , vvel quod virtutis aemulus.

Grauiffime. errauit

1

Sed et forores fimpliciter aliq

u

1lando , quae patrue-

1 . do. vbl et hoc

&

les erant, dici a Latinis certu

eft. " Negat id

ab Inp. Tibero

tamen Schottus Nodor. Cic. IIl 2. non placere fibi

etur, aliter. hunc

teftatus, quod quidam comminifcantur, quemad«

x ts congrue

modum fratres, ita et fórores pro patruelibus vel

«ari icit Tibertum.

confobrinis aliquando poni, feque iis vt affentia-

eins filio nepotem.

tur, non prius adduci poffe, quam locuplete id

['iberii per patrem

tefte comprobarint, interim ad I&os, quorum

- Caefirem Germa-

propria fit Cognationum tra&atio, prouocare.

illi inrec fe fmf.rgs

Operae pretium fane Viro tam doGo, et tam

e fütis folo fratri

multis, hoc fibi probari, poftulanti fatisfacere.

o, nec fendl,

Erenim ab ipfis I&is duorum fratrum filias forores

cero ad Artic l-

gpatrueles appellari traditur, veluti ab Imp. Iuftiz

, at driftem

niano $. 4. r. de grad. cogn. tum Gaio ac Paulo

aatr [is jä:'ai*zs

lt 1o.Dis. eod,

Et fic Hyginus fab. 168.

atre p&f[ue nv

de Aegypti filis ,

ünpetratas. fovores. patrtieles

jo, Ap"

ororis fii

n

(Danai patrui fui filias) «cceperunt: vxores.

Ec

d g ii

abfolute foror hoc fenfu Ciceroni in orat. poft red.

abett fratri otie

ad Quir. cap. 3. vbi Q. Metelli Numidici foro-

[

go Poen.. v« p

vum filios vocat Lucullos, Seruilios ,. Scipiones,

fatrem

Hum anteà

quarum vna tantum germana fuit illius foror,

d milro raris

quae mater erat Lucullorum , reliquae. pátrueles,

jus p

filiae quippe Metelli Macedonici, qui patruus

e

Numi-

fratet.

ud

112

Numidici. /Sed et Philipp. IHl. 38. M. Antonii

4j dis frütrem g

vxorem etiam /órorem eius vocat, quia C. Antonii

pleique dicunt, :

-

aQ , non u

atrui eius erat filia.

Omuibus etn. ( patruum )

contumeliis onera[li., quem patris loco colere debebas.

ergo quum Mardi

Filiam, eius. fororem tuam eiecifli, alia . conditione

dAjus numerat, (

vulc, fuife eis :

qaacjz'm.

Mox iterum ; Frequentiffimo Senatu , fe-

fororem, non pit

dente' patruo ,

banuc tibi e[fe cum. Dolabella caujam

Dionem, qui itide

odii dicere aufus €s , quod ab eo Jürori et exori tuae

ejsvout Nà

fiuprum oblattm cj]i' campenfü?y. Plane. vt Deuca-

contuliffer ad Marc

lion Promethei F. ad vxorem et item fimul fororem

clifh praefecifet,

Pyrrham Epimethei F. apud Ouid. Metam. 1. 550.

lib. XXXV. extz. a

Q füror, 0 coziux, o femina fóla fuperfles '

o eye- um

Quam conunulij mibi geuus et patruelis origo

Lucullus) quandan

Jéiude toras iunxit.

lulclat, Hs autto

affentimur, Clodia

Er apud eundem in Epift. Heroidum Hermione

ad Oreften :

Ts germanas ;

porelem illius av

x

vid quod atts uobis idem Pelopeius Atreus

?

P

2 , fraon effes Vir mibi, Frater evas.

UQP.EIIQ', qugmui

Quactun eim gg;

Vir, precor , vaori, Frater [uccurre forori.

di&am vidori af

Et Hypermneftra Danai F. Lynceo Aegypti F.

Cicer. Brüto a.

fd 90 ex mf j

At tu , fí qua piae, Lyaceu, tibi cura. fororis.

f ait, Fuert

Sed apud Graecos aliter fe res habuit. Apud eos

&im Manttio in

enim- A&AQ/s et AJ& Q9 fratrem tantum et foro-

X vtite, fl w

em

rem iisdem parentibus, vel faltem alterutro eod

àu xoritate, comm

patos notat, non patrueles, qui vocabulo &vsdu9v

quam Omnino flt,

fignantur.

Et aceurate haet aliquando a fe inui-

ACT6 hos eam ,

cem diftinguntur, ita, vt altero pofito alterum

M f?bigat- lr

negctui'.

Ifaeus orat. VI. p. 494. evediós. v , a

Pt Qibd il

& udeAQOs wuvsAS.

Diolibr. XL. T Mauoxe2wov

Preite ss

Nläsmx aveduóv , 3

u) adeXQoy (Mysroa yuo us epov )

Ulqà

» iqum

UnXTSUCOJ.

Vu

lt vtrumque non fimul fuifle, fed

Ton Cojise. j

ab aliis patruelem,

diei a diuerfis , fcriptoribus,

"dteor equ'ldem i

*

113

. - M. Antonit

ab aliis fratrem. germanum, et fi fuerit, quod

, quià C. Antonii

plerique dicunt, «»v&s, non fuiffe 49:XQov, fi

&it) (patroum)

4)Q , non &j Marci Marcelli. . Plutarchus

o calare debelas,

ergo quum Marcii Regis vxorem inter P. Clodii

, li. conditione

di9.Qds numerat, eo ipfo haud dubie fignificare

vult, fuiffe eius vel germanam, vel vterinam

moSmiiu, ft-

Plutarcho addimus

Dulobela caujim

fororem, non patruelem.

if

et vxori tiut

Dionem, qui itidem Marcii huius vxorem Clodii

Plane vt Deuci-

«:*Q3v vocat.

Naàm cum P. Clodius a Lucullo fe

m fimul fororem

conruliffet ad Marcium in Ciliciam, atque is illum

Metam, 1. $0.

claffi praefeciffet, hanc eius rei reddit rationem

lib XXXV. extr. adAQz» y4g ww« wur& gj ex&vos

J

rfer'

i ife

yuvxixu &xs: Nam et ille ( Marcius fcil. aeque ac

dul rige

Lucullus) quandam ei«s (Clodii) fororem vxorem

habebat.

His au&oribus nos quidem Manutio non

affentimur, Clodium duas tantum habuiffe foro-

idum Hermione

res germanas, eam vero quae Marcio nupfit,

patruelem illius aut confobrinam fuiffe e gente

pat Are

'Terentia; quamuis etiam Sebaft. Corradus in

ater £n,

Quaeftura eam zec vere fórorem illius, nec Clodiam

turte fWW!'.

dicam videri affirmet.

Sed tamen hic cautior ad

Cicer. Bruto cap. 77. eam fororem quidem Clodii,

v g

féd vel ex matre tantum, vel certe mon germanam

TOA

fuifle ait. Fuerit ergo vterina potius, quod non

etiam Manutio in mentem veniffe miror, quum

buit APud s

id vtique; falua vtriusque, Varronis et Plutarchi,

antum &t

au&oritate, commode fatis ftatui poffit, nec quic-

alterntro e?dem

us

quam omnino fit, quod, hac opinione fpreta,

vocibulo n

]

g ln

ul

facere nos eam «vsj,cv, patruelem , aut confobri-

uando 2

Et videtur ifthaec fententia eo con-

;o alterum

nam fubigat.

Poh

firmari, quod illa Marcii vxor apud Plutarchum

g, V

que N

Terentiae nomine occurrit, altera vero Metelli,

um n

;Jm)

Clodiae , tanquam fi illa Terentiae füiffet gentis;

u 1 ,':7'17

non-Clodiae, Terentio patre genita, non Clodio.

j Ril

firmu

i, fed

ejen

Fateor equidem ita nunc vulgo legi et ed

tamen

al

js pu"

I14

tamen. variae manufcriptorum le&iones pro T.-

tunc iam füerint f

eevxíay nobis exhibent Teer/e».

Et teftatur ipfe

rüine nafcendi

Manutius , ita fe quoque maluiffe aliquando , vul-

|

Nec enim 0 106

gatamque .huius loci le&ionem pro depxauam ha-

dottil m, vt p

buiffe, fed poftea mutatfe fententiam, impulfum

primo ei; que 1

ratione, quae, meo certe iudicio, vana eft, et

ordme tertii, tri

nihili prorfus

Nempe exiftimauit ,

id.. quod

fintts prioribus :

faciunt plerique alii, nullam olim mulierem appel-

onnino eo appell

latam fuiífe T'ertiam , nifi quae duas haberet maio-

n vitis fabeat p

res natu forores, et idcirco iflam appellationem

€nim non proprii

non congruere in hanc Marcii vxorem, vt quae

nis nomen, fa.

non fuerit trium Clodii fororum minima, feu

modo buic, mod

aetatis et natalium ordine tertia, quum diferte

fime lnec omnia

Plutarchus, ex tribus fororibus Luculli. vxorem

ipud Romanos vt

dicat vewz z5v ad. AQuw.

Sed falfa ,, vt dixi, elt illa

appellatiui. voca

quamuis peruuleatiffima opinio de muliebri Terzize,

habuife docent G

Quartae etc. appellatione, et pluribus a me refu-

tf hutismodi my

tabitur, quando id ex profeífo agam.

Nunc hoc

T"Tw Vocant, ]i

tantum dicam.

Eruant mihi, qui ita fentiunt,

C i ceteris v

ex hiftoriis veterum tres M. Bruti forores, tres

illis citorm pue

jtem L.Pauli Macedonici cum forores, tum filias.

Ol'mtl'ï, Rgs tus

-

Nam duarum, quas habuiffe eum. fcimus, filia-

rül

"

» Xt fecif

rum altera, quae Catonis Cenforii filio nupfit,

1 muliebre. hoc

Jertia Aemilia fuit appellata, vt et amita huius,

illa Tütürge, er

Pauli foror, quantum fcimus, vnica, Scipionis

nffe, Nam &

Africani vxor.

Bruti quoque duae tantum repe-

Tienificandam ali

riuntur forores, earumque illa, quam Caflius in

Tüntur, veluet |

matrimonio habuit, Zerzie Iugia a plerisque voca-

tur.

et hmnn füepe

'Taceo Tcrtumz lwxmrzm, Pompeii vxorem,

Yocn buhs &xprim

de cuius aliis fororibus nihil item legimus, OQuar-

us lod foror

tam Ho]lz/;am, Quintam. Claudiam , atque alias.

Afia Proprie

Etfi maxime vera effet ifthaec fententia, annon

türdho TOnmingtu

haec, de qua agimus,; Clodii foror, duas adbuc

3j leïlm lon fu

alias habuiffé quondam potuit maiores natu, quae

ad nubilem non peruenerint aetatem , vel certe

A0

Pittéotm i

um Tenti

tunc

1I$

letiones p Te

tunc iam fuerint mortuae, vt hoc modo vere tam

Et eefiarur ipfe

ordine naftendi quam appellatione fuerit tertia.

if aliquando, vil-

Nec enim.éo ineptiae proceífiffe arbitror viros

1 pro depravata lt«

do&Giffimos, vt putarint, eandem appellationem

tentim, impulfum

primo ei, quae in principio fuerit inter forores

dicio, vana-eft, et

"

ordine tertia, tribui olim folitam, deinde ex-

immut, i quod

ftin&is prioribus ad aliam transferri, nullamque

im mulierem apptl»

omnino eo appellari nomine, nifi quae duos tunc

duas haberet maio-

E

p

n viuis habeat proue&iores aerate forores. Sic

flam appellationem

enim non proprium effet, nec conftans. homi-

] vxorem, vt quie

nis nomen, fed vocabulum plane appellatiuum,

Sed clarif-

jrum minima, fei

modo huic, modo illi competens.

fime haec omnia confutant, et Zertia:s nomen

tia, quum diítrte

us Luculli. viorem

apud Romanos vere proprium fuiffe, nec vllam

f vt divi, elt ii

appellatiui vocabuli fignificationem aut naturam

de muliebri Terfüat,

habuiffe docent Graeci, qui, vbi mentio facienda

lnibus a me refüe

eft huiusmodi mulieris, femper eam fua lingua

) igm. Nunc hoc

"sríay. vocant, feruantes in hoc nomine morem

i, qui ita fentiunt

cum in ceteris vere propriis nominibus, tum in

illis virorum praenominibus, a numero item du&is,

Brori forores; t

forores, tum h.lfls.

Quiutus, Sextus, Decimus, vfitatum: nunquam

- eum fcimus, tulte

'Te/z;, wt feciffent haud dubie, et debuiffent,

fíi muliebre hoc nomen alius fuiffet, ac virilia

enfori ilio mupltt

illa naturae, et ordinem nafcendi femper decla-

,a a huiu,

raífet.

;, Vi cipins

Nam et noua illa.coguomina, quae ad

fignificandam aliquam rem affumuntur vel impo-

duae tantum 1pe

yum Caffs i

nuntur, veluti Jmperiofus, Felie, Piws, Augufius

li,

j a plersque yoc

et fimilia, faepe non his ipfis, fed fuae linguae

vocabulis exprimunt.

Quod vero ex duabus maio«

, PompEi

j vxorenm

ribus Clodii fororibus illa , quae Metelli fuit vxor,

'em legims;

-

Clodia . proprie quodammodo , vt videtur, a Plu-

iditti,

mug aluas.

anro!

tarcho nominatur, neque ex eo colligi deber,

ec ententdy

dhue

alteram. non fuiffe Clodiam, aut alia gente, alio

; foror; dUi5 2

patre ortam, immo vero fingulari quoque füo et

ml

jores natus

alio: quam.gentilitio. nomine. fuiffe hanc vulgo

qeratet

yd eete

1.

BI

appella-

116

appellatam

iftam aüutem vel quia diutius ceteris

diis Àon, VI. 15

vixerit, vel quia praeter ceteras flagitiis fuis fue-

£iTl German.

rit celebris, communi omnium nomine tanquam

exiftimes, Ticet vl

fibi proprio infigniri a populo folitam, et fre-

luliasppelletu

quenti eius vfu , folo illo nomine cuiuis cognitam;

yere proprium l

Sic Nero Claudius Drufus, Augufíti priuignus;

aliunde fcimus, v

"Tiberii frater, quum tres reliquitfet liberos, omni«

non item füiffe f

bus iis Claudi; fuit nomen, quippe totius gentis

lulam Agrijpitom

commune , non peculiare àut vere plopuum vlhus

fofo Agrippinae -

in:ea homlms.

Sed tamen vnus ex iis, qui poflea

cunda, item Ju]

imperator eft.fa&us, praecipue et quafi peculiaris

p9

àpud Grat

ter eo maxime nomine .vulgo eft appellatus, et

né ornitur, - [teni

appellatur eo folo a Suetonio

etiam cum fratr&

Appio quqee vt D)

et forore, alio et fuo quisque proprio nomine in«

Pultiri, qum (J

fignitis, coniunttus.

Nam ex Auzouia , inquit. in

melhae füit comn

Claud. c. 1. suimore compluves quidem liberos tulit;

alteti adícribi del

( Drufus ) verum tres omniuo reliquit, Germamicum;

prtenomine: fuo. ;

Livillam , Claudium

At Germanicus ante adoptio-

Qui raenomen hl

nem in luliam gentem , et Liuilla aeque erant

tatum, mmme [u

Glaudii, nec.eo nomine excluduntur, quod ter-

iftinus et Q

tius eo folo, quafi fibi proprio, ornatur.

Ger-

fipplanms quum

manicus porro ab Imp. Liberio iuffu Augufti in

9o fimul IOLIUIF

Iuliam familiam adoptatus, dici deinceps coepit

ünc Decmzum ip

C. Iulius Caefar Germanicus, atque ita cum ipfe

rW)y/ sr;—g:

V TH)

tum eius libert omnes erant et Zu//j et Caefares.

^

z

Mu B ibra,

N

Vide Gruteri Infcript. 1.

p.237

'"Tamen

Suetonio in Calig. cap. 7. tres illius filii hoc modo

adduci oplmonen

iNero, Drufus , et C. Cae[ar nominantur

Vbi vt

Romen tulerie foi

PEDIUs et eo u

apparet, foli poftrenio Caefaris nomen tribuitur;

Áilicet lum M.

quamuis reuera/omnibus eflet. commune

Tres

j A9 Bl N

item eius filiae in nummis apud clariff. Patinum

in Imp. pag. 91. et in

ab. XVIII.. Arfchotani

wmmes pmem

entio

Principis; aliosque; expreffae vifuntur, et nominz-

0, vng 'Jr[

DRVSILLA,

IVLIA.

m&'(lme (

m[)i

tae, AGRIPPINA,

plüres Áint, &

od

Et Tacxtus de poüeuonbus a Tibétio fimul nuptum

datis

Rüdüm ho

n

17

12 diutius Ceteriy

datís Ann. VL rs. — Huic Caffio. Drufillam , Vini-

fliitis füis füe«

cio Iuliam Germanico: geuitas coniungit.

At caue

nomine tanquamt

exiftimes, licet vltima haram fola, veluti proprie

folinm, et fre«

Iulia appelletur, vel eam non aliud quoque habuiffe.

: Cs cormitam,

vere proprium fibi nomen, quod fuiffe Lizillan

trüfti priuignus,

aliunde fcimus, vel ceteras Germanico genitas

fet liberos, omni«

non item fuiffe Iz/;as. Ipfe 'T'acitus Ann. XIL r.

Dpe totius genti

lIuliam Agrippinam Gerinanico geuitam , de ea, .quae.

e proprium vllius

folo Agrippinae nomine in nummis occurit. - Se-

etiis, qui pollea

cunda, item Julia. Draufille Germanici F. Infcr. 4.

et quaft peculiari

p. 1922. apud Gruterum , In/iae , vt vides, nomi-

f appellarus, et

ne ornatur.

Iterum S$ueton. in Grammat. c. io.

xriam: cam fratre

Appio quoque et Pulebro Claudüs : fratribus.

'Tam

oprio nomine if

Pulcbri, quam Claudii nomen fratribus immo toti

jtania, inquit in

familiae fuit commune, nec minus Appio quam

dem liberos tulitj

alteri adícribi debet.

Sed videtur alter maxime

rit, Gemanctt,

praenomine fuo. minus in vulgus vfitato, altet,

jcus arteadoptio

qui praenomen habuit etiam per alias familias vfi-

ills aeque erant

tatum, maxime cognomine fuo ab aliis fratribus

Similiter

yntur, quod tet«

diftin&us et cognitus fuiffe populo.

, Ortatur;

[2

4Appianus quum de duobus Brutis Marco et Deci-

jufia Augufti n

mo fimul loquitur, illum ««z' 2exdw Brutum,

deinceps Coepit

hunc Decimum appellat E«QuX. B. a. 407. 757 KeX-

ae i com iple

zuuy emirosje, vi» w Vz3p MOuriuy Mxjen vtv dd Hvros

dul et Coofurer

AXrz£uy Bozzo.

Non tamen eo nos voluit in illam

j5 Tamena

adduci opinionemi, tanquam fi vnus horum Bruti

nomen tulerit folus, alter non.

Nam paulo ante

; fl loc modo

nantür.

plenius et eo etiam nomine, vtrumque fignauit,

somen tribultt;

Ícilicet illum Mapxoy Boxrov-igixNyy , hunc Aéwor,

Tes

Boroy AX.fivov;

Mos ille fuit veteribus, plerosque

sonmmune.

--

diif Patinunt

bomines, praecipue, quorum faepe facienda eít

i, A

mentio ,. vno tàntum nomine, et quo ex omnibus

maxime cognofci: poffunt, infignire,, et idcirco fi,

gtor, etnomm

LA

!LIA.

plüres fint, eodem nomine praediti, ad. demon-

3o funul aupt

ftrandum horum omnium clariffimum adhibere vt

j

plurimum

118

mv

ss et notiftmie t

plurimum commune omnium, et maxime vulgo

vfitatum, quod eft in feminis gentiliium, in

ilud adeo wgomu

nunc.a do

viris tertium nomen , ad ceteros peculiare fingu-

numero, viu, &t

lorum, quod ceteroquin eft pene domefticum tan-

aullim a. fcripto

tum, certe in publica rarius vfürpatum, et fere

n er

Ex ifto

euera ordi

De

non nifi, vt eo ab aliis diftinguantur.

apad Valer. Max.

fcriptorum more Plutarchus quoque Metelli vxo-

rem vnam ex omnibus Clodii fororibus Clodiam

pro eo quod ver

membranis exarat

vocat, quia, vt arbitror, illa omnium fuit notif-

qe Tertiam, 3n

fima non virtutibus füis, fed flagitiis (vide Cicer.

somine Ta

!

r

pro Coelio) et ideo commune omnium nomen ad

eam praecipue demonftrandam vulgo maxime adhi-

quidem, fed quo:

fuerit- huic .corc

bitum, illi fatum eft non vere, fed quodammo-

Hac vero de caufa minime

maxime fuit in il

do et quafi proprium.

illud ceteris erat negandum, aut praeferenda ea

Turentiae nomen

le&io, quae vnam ex illis Terentiae genti adfignat.

paeceffent, fad

, TODIS erat vyor,

Mihi profe&o neque haec, neque vlla alia vide-

qui aperte duis

tur effe fatis firma ratio, quamobrem quod ex

meribranis adfertur, prae vulgato fpernere ac re-

videtur? Nil j

tus fui

v

pudiare velim veldebeam.

ÍImmo vero etiam

liet, et f

multo probabilius mihi eít, fuiffe hanc Clodii,

eam ignodfet

qundoquidem

fororem eodem, quo ceterae, non autem Teren-

tio quodam patre natam, et fcripiffe Plutarchum

attitis anno, fe

"Teoríz» potius, quam "Fegevz£z».

Nam nullo pror-

Dém triumuir;]

fus auctorum 'teftimonio probatur, illa Clodiae

defünfti ent q

et Terentiae gentis, quae per Clodiorum matrem

um et in feq

vtique , Terentiae prius, dein Clodiae, innuptam,

Tüm accurità

fat&ta effe deberet, coniun&io, fi Marcii vxor Clo-

Appio. quofi ia

diorum vterina fuiffet foror, quod, fi germana

Tempus, quo j

non fuit, folum, vt fuperius oftendi, fupereft.

lermo ïi"gitur,

:

Praeterea Cic. de Harufp. refp. cap. 2o.. Clodium

ücciderum,

u

in domeflicis Germatritatis flupris volutatum. arguit.

GttUS (n. D

Multo etiam verifimilius Teozíw vel ofcitantia

YiNerh, k

fcribarum, vel audacia fciolorum mutatum effe i

eli il i

Tipssinv, quam contra , quoniam hoc longe vulga-

Yegotio decun

rius,

119

rius et notiffimae apud Romanos gentis fuit nomen,

et mame vulro

gentiliium, in

illud adeo ignotum inter nomina propria, vt etiam-

punc a doGiffimis huius feculi viris ex illorum.

: peculiare fingue

numero, víu, et natura expellatur , cenfentibus

: domelficum tane

nullm a fcriptoribus Tertiam vocari, nifi quae

arpatum, et fere

uantur, Ex ifo

reuera ordine'et/aetate fuerit tertia. . Atque ita.

que Metelli vyo«

apud Valer. Max. L. $..3. vbi de L. Paulo agitur,

roribus Ciodiam

pro eo quod vere et reGe editur ac in plerisque

um füit notif-

membranis exaratum reperitur, fil;olaz fiamn tomi-

ze Tertiam, in quibusdam tamen ego inueni

jtits (vide Cicer/

uomine erentiam.

Et fimiliter alibi;, peffime

mnium nomen ad

quidem, fed quo perfpicue patet, quam obnoxium,

lgo maxime adlie

fuerit huic corruptelae illud nomen: quod vel

fed quodmmoe

maxime fuit in illo Plutarchi loco, quippe in quo.

de caufi minime

Terentiae nomen in proxime füperioribus faepius.

t proeferendà &i

praecefferat , fa&a mentione Tereutiae , quae Cice-

g genti adfignat,

L.

ronis erat VXOF.

De Varrone vero quid dicemus,

ye vlla alia vide«

qui aperte duas tantum Clodiis forores tribuere

ybrem quod et

videtur? Nihil profe&to effet mirandum, fi obli-

o fpernere ac e-

tus fuiffet, et fuiffe diceretur tertiae fororis, vel

ymo vero etiüm

eam ignoraffet omnium primam forte mortuam,

iffe lanc Clodit,

quandoquidem ifta fcripfit oCuagefimo demum

on autem Terer

aetatis anno, fexto vel feptimo poft profcriptio-

yife Plorurchunt

nem triumuiradlem,. quo tempore dudum iamr

Nam nullo prote

defun&i erant omnes Clodii, et Clodiarüm mariti.

, ia Clodiné

Nam et in feqq. hoc ipfo capite idem Varro pas

dierom matrem

rum accuraté-Merulam inducit commemorantem

ylire, inmuptatm

Appio , quafi iam fa&a, quae aliquandiu poft illud

Mascii vior -

tempus, quo habitus hic inter illos de re ruftica

ii i g

fermo fingitur, immo forte poft Appii mortem

ftend

j, fipere

jodiumt

acciderunt, qui , quum Varro Hifpaniae vlteriori

10.

Legatus Cn. Pémpeii praefuit, de qua re loquitur

,'0/;/ta!1z113 arguiF.

ibi Merula.

Achaiae eo ipfo pene tempore, certe

, vel ofcitinti

Non.tamen hoc im

belli ciuilis initio praefuit.

qutatu

m effe i

negotio decurrere eo volumus. Neque neceífe

o longe 9^

H 4

ei

1u5,

120

eít, fiftatuamus hanc Martii vxorem fuiffe omnium

sibus, atque ade

fratrum et fororum ordine aetatis primam collo-

bus, quibus ex t

catamque a parentibus adhuc viuis Q. Marcio

et dari adtüc op

exeo, quod füb

Resi, qui vndecimo anno poft patrem mulieris

fuit Confül , decimo quarto ante Appium fratrum

a aleram f

eius natu maximum, octauo ante Metellum Cele-

feni, fe dedifr,

-

domi füde bibiff

rem, cui altera maiorum Clodii fororum nupfit.

Nihil fàne huic fententiae . obftat: 1mmo aliquan-

inter fe hoc m

tum etiam firmat eam, quod Marcii illa vxor ex

füperet diffcul

omnibus. fororibus parciflime obiicitur. Clodio,

forores germana

tanquam vel aetate ceteris prouectior, vel iam

Marcii vxor Ter

tunc, quum Cicero toties cum Pulchello, vt ait,

fobrina, quod v

tifi Clodi foro:

rixaretur, vna cum marito füo, qui certe ante

Ciceronis exilium . deceífit; fato funQa; fi ita,

Fandem opera

re&e di&um apud Varronem ab Appio, fe re-

birrus O aniant

li&um a parentibus pauperem .cum duabus . forori-

Vir Rempublica

bus , fcil. innuptis, quae mortuo patre, ad fuam,

&t ipfe optimos

vt praecipui fratris, curam pertinebant , quas ipífe

pofto fceleris a

in matrimonium dare et quibus dotem ex heredi-

Yinoribus, quan

tate paterna conftituere debebat.

At prior illa,

Certum e ha

quam a viuo patre collocaram cenfíemus, quiz

Maiorem, t |

dotem fuam iam habebat, ideoque ex more tunc

ipfe, il An

temporis adhuc vfitato nihil amplius, vt fàtis

Wutrimonio et :

fuperque nuper.in diflertatione noftra de Lege Vo-

':Marcello Cor

conià demonftrauimus, ex hereditate paterna po-

pltt: & vtroqt

terat poíftulare vel confequi, re&te hic ab Appio

loricos illor

veluti extraria quodammodo et aliena refpectu

ütrit, vnico()

hereditatis et familiae paternae, ex qua in aliam

il Xylander

innubendo, accepta fua dote, iam exierat, fegre-

Tonem notis

gari a reliquis, vel potius in fratrum et fororum

Nam

Q6 60 celebr

enumerátione omitti et excludi potuit.

gulti forore

fratrum ille et fororum facit mentionem, tantum

W0 füt tgme

ad declarandam hereditatis a. parentibus reli&ae

[7] VoGt, m

tenuitatem , vt ex qua aequa fecum pars debere-

* Qu moy

c foro«

tur duobus fratribus, ef. dos duabus adhu

Brofetio fum;n:

ribus;

121

m fiffeoninium

ribus, atque adeo loquitur de iis tantum forori-

$ primam collo.

bus, quibus ex ea hereditate dotem a fe conftitui

iuis . Q. Mario

et dari adhuc oportebat; id quod apparet etiam

patrem. mulieris

ex eo, quod fubiungit ftatim, earum quae fupere-

Appium fratrum

rant alteram [iue dote Lucullo, quippe diuiti et

Metellum Cele«

feni , fe dedif[e , et eo fa&o, tunc primum mulfüm

forerum nupíit,

domi fuae bibiffe.

His ita expofitis, et omnibus

: immo aliquane

inter fe hoc modo conciliatis, nullà, opinor,

iL illa vxor ex

fupereít difficultas, ; quamobrem P. Clodio. tres

bicitur. Clodio,

forores germanae amplius negentur, aut illa Q.

jetor, vel um

Marcii vxor Tertia Cladia. pro patrueli, vel con-

'ulchello, vt áity

fobrina, quod volebat Manutius , vel etiam vte-

rifia Clodii forore habeatur.

qui certe ante

fünda; fi iti,

Eandem operam, et multo etiam certiorem da-

Appio, fe re-

bimus O&auiano Caefari, homini, quamdiu Trium-

uir Rempublicam tenuit, quippe in qua poteftate

y dudius firari«

et ipfe optimos quosque ciues profcriplit, et pro-

ure, ad fump

ebant , quis iplle

pofito fceleris au&oramento occidi curauit, non

minoribus, quam fuperiores, exfecrationibus digmo.

otem ex heredie

Certum eft habuiffe illum duas forores, O&tauiam

Àc prior jl

^

Ceniermus ,

quiá

Maiorem , et Minorem, hanc Atia, eadem qua

De alterius

je ex more tunc

ipfe, illam Ancharia matre natam.

matrimonio et prole nihillegimus: altera primum

ypl

us V lütis

( de

LegeVo-

C. Marcello Confuli an. 703. dein M. Antonio nu-

ate parernt o*

píüt: ex vtroque etiam liberos peperit, ac apud

Hiftoricos illorum temporum frequentiffime oc-

e hic ab Appto

currit, vnico OZauiae nomine fimpliciter defignata,

alient fefï)e.&u

er qua n aliam

Guil. Xylander vir optimus et do&iflimus fuis ad

Dionem notis Stemma Augufteum fubiecit , in-

yexieat; Rgree

que eo celebrem hanc O&auiam ponit tanquam

ii

g &t fororum

NI

Auguíli fororem. óuourrgle, Atia, quam male,

paruit.

ntum

non fua tamen, fed illorum temporum culpa Ac-

jonem y ü

eiam vocat, matre natam. — Dionis fui auctoritate,

otibUS relidae

"

At alii viri

ars à€

]

peree

de qua mox, fubnixum arbitror.

profe&o fummi;, Ant. Auguftinus in Famil, Q&a-

us od

C foro«

11005

5

ula;

12

uia, luftus Lipfius in fuo item Auguftae domus

siam, Caefari nb

flemmate, quod notis ad Tacitum adiunxit, ctum

fed Athm, quie

illi, qui ex nummis Caefarum effigies, nomina et

Balbo, et [odia |

honores nobis exhibuere, Xylandrianae fententiae

cedit Dio, qui

neglisentia, an ignorantia, OCtauiam Maiorem,

p Confülem £

Ancharia matre genitam fuiffe illam Marcello et

etat inimicus, i

Antonio nuptam fine vlla haefitatione adfirmant.

ial r Vr

Et vt putem fcientes ac prüdentes a Xylandro re-

i.

Nem

ceffiife , facit Plutarchus, qui in Antonio, vbi de

ert Caefar, - Se

adfinitate inter eum et Octau. Caefarem per hanc

ftn, qur his po

fororem contra&ta agit, difertiffimis verbis idem

oportezt, aut h

tradit, latino fermone hic a me bona fide reddi-

tem duci fahef

tis: O&auia foror erat Caefaris ( O&auiani) maior

dübites erro a

quidem , fed won ex eadem matre..— Nata enim . fue-

Wiam et eius m

Amabat

vat ex Aucbaria, ille vero po[flea ex Atia.

fumiliariter nou

autem vebementiffine banc. fororem , vtpote mulierem

futandum Chie

grorfus. admirandam. Ea C. Marcelli, qui vxorem

Wonanis illius-

zlam babuerat , uon:diu tünc wortui, erat vidua.

Qu a M. Ant

Quid volumus amplius? Nam quis dubitare iam

ff exyrobrat

aufit de veritate rei tam multis , tam plane et con-

Atia piterm $

ftanter a tanti nominis hiftorico expofitae, aut

€ 4.) multis

erraffe eum fufpicari in matre clariflimae omnium

feminae, Augufti fororis, et trium praeterea Im-

tindem Phih'pp

rit, L Dlij

peratorum per filias progenitricis commemorandd,

Marcidus, qu.

eta fratris matre diftinguenda tam velut ex pro-

Titis obtisigmm

feffo immorantem? Tamen ego etPlutarchum, et

m dici haec

viros doGiffimos, qui eum. fequuntur, erroris

'Teftatur

8 élis matre,

hoc in negotio arguere nihil "vereor.

rimum contra eos Suetonius in Caef. c. 27. dicens

rgtis C. Mareel

UR vstty erog

Tulium Caefarem ad rezizendam Pompeii neceffitudi-

Dotmortem

mem ac voluntatem, Ocfauiau . fororis. fuae neptem,

quae C. Marcello nupta erat , couditionem ( h. e. vxo-

Cictrune; u

lutirdho c0n

rzem in matrimonium ) ei detulifJe.

Si Iulii Caefa-

! que fides Ct

ris forori neptis fuit haec Octauia, C. Marcello

tuncnupta, matrem omnino habuit, non Ancha-

O&W-Cieüris

riam,

-X Marcelt D

IZ2

tueufae dotuas

riam, Caefari nüllo cognationis vinculo iun&am,

adiunrit, cum

fed Atiam, quae, vt idem in Aug. c. 4. M. Ario

les, nomina et

Balbo, et [ulia forore €. Cae[avis genita eft.

Acs

anze fententite

cedit Dio , qui lib. XLI. C. Marcellum opera Pom-

123 Maiorem,

peii Confülem fa&um dicit, quoniam C. Caefaris

m Marcello et

erat inimicus, quamuis illi effinitate coniuacius s

one adftmant,

-

iza)) vQ Kxirupt, eumep $E imwymwies Trpog ts

a Xyhndro re-

iy9gós jv Nempe vxoris eius magnus auunculus

ntonio , vbt de

erat Caefar.

Sed quae tam certa ratio , dices for«

arem per hanc

fan, ceur his potius quam Plutarcho fidem haberi

is verbis idem

oporteat, aut horum tefiimonio illius aué&torita-

ona fide reddie

tem duci labefa&tatam penitus et abie&tam? Ne

dauiani) t

dubites ergo amplius, audi Ciceronem, qui O&a-

Vata enim fie-

uiam et eius matrem, harumque maritos vidit et

7278

familiariter nouit, ideoque vnus fufficit ad con-

oate mulierett

futandum Chaeronenfem, fidemque ei in rebus

qui r

Romanis illius temporis derogandam.

Is itaque

«um à M. Antonio ignobilitas O&auiano Caefari

j, ernt du

; dubitare idm

effet exprobrata , et inprimis Zriciza mater (nam

n plane etcone

Atia paterna ftirpe erat Aricina V. Sueton. Aug.

xpolitae ,. dUt

€. 4.) multis ea de re Antonio repofitis fubiecit

Qimae omniumt

tandem Philipp. IIL. 6. SeZ boc clariffrmi viri vide-

piererea I

vint, L. Philippus, qui babet Aricinam voxorem , €)

ymmentorindà

Marcellus , qui Aricinae filiam , quos certe fcio digai-

Scien-

velut ex pro«

?atis optimartm feminarum mon poenitere.

duim dici haec in Senatu non folum viuis Octauia

Tutacchum , et

et eius matre, fed etiam praefentibus earum ma-

pur, ertott$

g, Teltnt

ritis C. Marcello et L. Philippo.

Huius enim -

TOU

cina vxor erat ipfa Atia OGauiani mater, quae illi

wii nf

[

poft mortem prioris viri C. OGauii nupferat, vt ex

Cicerone; Suetonio, Paterculo, Appiano et ipfo

; fune neprem

Plutarcho conftat. lítius ergo Zricinae filia fuit;

" (h, e, vb*

s Tulit C

fi qua fides Ciceroni, non Anchariae, atque adeo

- C. Marcelo

Octau. Caefaris foror ii oia , Ottauia illa, quae

C. Marcelli primum, dein M. Antonii fuit. vxor;

, nàn Anctt

Nam

r1aft

124

Nam eandem, quam C. Marcellus ià matrimonio:

Ciluno, et C..

habuit, viduamque genitis ex ea duabus filiabus,

113. defundtus &

et vnico filio M. Marcello reliquit, poft illius obi-

folatis auocari p

tum a fratre collocatam M. Antonio ad firman-

Calp. Pifone Cofl

dam inter eosifta coniun&tione concordiam omnium

nis ante Antonus

confenfütraditur. —Mitifice tamen hic turbat clariff,

inuliffer, — Vides,

temporis ldbita

Triftanus Tomo L p.53. $4. Exiftimat, quia Se-

neca in Gonfolatione ad Marciam refert , O&tauiam

femoratus. matri

poft Matcelli filii füi mortem adeo auferri fe pat-

Antonio impedire

fam dolore et lu&u,' vt nullum vnquam fecerit

fignem. tomque: |

finem flendi , tenebrisque ac folitudini peromnem

tére$ temére er

deinceps vitam fe damnarit, hanc Marcelli matrem

Trftanus,

tam deditram ex illo tempore triftitiaé , non fuiffe

Veram his iam

ilam, quam Auguftus tanto opere dilexerit, quam-

u Odtuiani in.

que Antonius vxorem foffes duxerit; atque hoc

flivamus eermu

etiám argumento errare feriptores putat, qui vnam

in férilem profer

eandemque O&tauiam Marcello et Antonio nuptam

Vil pottus coll

velint; nifi forte, quia Plutarchus: aperte tradat,

Ominis deteflib

uit

O&tauiam Antonii antea in coniugio fuiffe C. Mar-

feit, commer

lt

celli, vtraque Oc&auia, Maior et Minor, nupta

rficiofns Vs R

fuerit Marcellis Marco et Gaio, et Marci fuerit

fete illo tempo

vXor, quae filium lugendo modum excefferit , Gaii,

'tt ipfe ceftis

quae poítea Antonio nupferit.

Profe&o peffime

n fitis celebris

fibi et difciplinis humanioribus confulunt , qui tam,

incertas coniecturas , ex vnius libri vellocile&ione

Titos dittos

pütiter fere- qu:

animo forte oblatas , continuo pro veris arripiunt,

trem ïiliumque

et literatae pofteritati obtrudunt.' Omnis illa ar-

Wür; et ta f

gumentatio concidit , animaduerfo hoc vno , quod

S&nte nobiliffrm

nemo negare poteft, M. Marcelium Q Gauiae filium

AIUtiüs ad &

p

mortuum efle non ante fecundas matris füae nu-

tio f L. m

li

ptias, fed diu poft etiam fecundi: illius coniugii

trem eum hllfrf

diuortium, immo poft M. Antonii fecundi mariti

j tum, rede

necem. Nupfit Antonio praegnansadhuc ex priore

viro: C. Marcello, et intra decem: menfes ab eius

T t N

obitu, vt diferte Plutarchus etalii, Cn. Domitio

m Ünifrig.

Caluino,

WIUR Qftni. ho

125

? 1 inatrimonio

Caluino, et C. Afinio Pollione Coff.. àn. V. C.

dudbus flabu,

713: defun&us eit filius, a cuius lu&u nullis illa

, pottilius obis

folatiis auocari potuit fratré Augufto XI. et Cn.

onio 40 firman-

Calp. Pifone Coff. an. 735. quum iam feptem an-

'ordiamomium.

nis ante Antonius vi&us ad A&ium vitae fuae vim

intuliffet.

hic turbat clariff

Vides, Le&or, quam non.potuerit,

temporis habita ratione, dolor amiffi filii a Seneca

timat, quia Se-

fert, Octuram

memoratus matris Octauiae connubium cum M;

y auferri fe -

Antonio impedire, et quam facile bunc tam in-

vrquam fecerit

fignem. tamque- multiplicem errorem, dum ve-

teres temere erroris incufat, cauere potuiffet

(ini peromnem

:

Vfaccelli matrem

ATriftanus.

Verum his iam miffis, tandem M. Lepido quo

tiae , non fuiffe

que Octauiani in Triumuiratu collegae, fuum re-

(llexerit; quame

rit; atque hoc

ftituamus germanum item fratrem, quemque ille

Xutat, quivnant

in feralem profcriptionis tabulam vel ipfé retulit,

vel potius a collegis fuis referri paffus eft..— Hoc

intonio nuptár

hominis deteftabile fcelus, quo folo, fi alia abef-

y perte tradit,

fent, commeruit , vt a nobis inter perditos et per-

o Raiffe C. Mate

niciofos Vrbis R. ciues collocetur, licet omnes

- Minor, nuptà

fere illo tempore memoriae prodiderint, et fra-

et Marci fuen;u

oyeeffrit, Gall

ter ipfe geftis quoque fummis Magiftratibus fue-

fit fatis celebris; tamen in oftendendo eo hodie

xofedto pelline

viros dó&iffimos atque in hiftoria R. verfatiffimos

falont, qui tim

vellociledione

pariter fere, quamuis diuerfimode , erraffe ,. et pa-

trem filiumque confudiffe probare nunc conabi-

veris arripiunts

miur, et ita fimul iftum nodum in re qariffima, ac

Oriis il zte

Paulus

gente nobiliffima foluere atque expedire.

lioc vno, g

Manutius ad epiftolas Ciceronis, vbicunque men-

Qaniite filiur

tio fit L. Pauli, confulis cum C. Marcello, fra-

vatris fute nte

trem eum fuiffe Lepidi Triumuiri, et ab eo pro-

illius coniuglf

fcriptum , re&e quidem, mea fententia, fed fo-

fecundi marit

lus. dicit.

Nam ceteri, quotqüot vidi, Augufti-

ydluc ex priot

nus, Onufrius, Vríinus, Pighius, Rupertus in

menes db &*

Plerique. Paulum Lepidum

(n. Domitio

a.lia oninia- abeunt.

T

à

Cenfo-

Caluino,

126

Cerleorem, fratrem illum Triumuiri effe fine.vlla

Iepidt confületur

dem, Certe vd

dubitatione affirmant , indu&ti haud dubie a Dione,

quicuque eis

qui lib. LIV. initio hunc ipfum Cenforem profcri-

ptum fuiffe diferte teftatur.

Sed tamen cum is in

Dioni parum acc

fragmentis Capitolinis L. F. M. N. Triumuir vero

politurus res zel

multis eo anno re

M. F. Q. N. dicatur, adeoque diuerforum illi pa-

trum manifefte ftatuantur filii, Onufrius quidem

Aemenize Ártaug

ex eo in Faftis ad annum DCCXXXII. Cenforem

fua catenis vinxe

"Jriumuiri fratrem fuiffe negat, Dionemque, qui

triumplio duxerit

id fcripferit, erroris accufat, alium autem. illius

patrie liberi illu

loco, nefcio quem, Paulum Aemilium Lepidum,

feit: nec & m

fratrem. Triumuiri nobis obtrudit, Cofulemque

Nomam pecip

facit anno DCCXXIL inque eo confentientem ha-

litergs tamei

n ell

v

bet Auguftinum in familiis.

Nempe quum fciret

TéGtitas, quoni

Paulum Aemilium Lepidum, eum ipfum omnium

qua Nomam e

confenfu, qui poftea Cenfor fuit, in Faftis Muni-

um Qcceperant,

cipalibus Apiani Confulem fuffe&um fcribi anno,

Itri non patere

vltra feptingentefimum , XIX. vel iuxta Onufrium

indecoros Roma

XX, cuius initio confules ordinarii fuere M. An-

0i coniuntti

tonius, eoque ftatim abdicante, L. Sempronius

it st sf ifns.

A:ratinus, et L. Scribonius Libo; atque ipfe Ie-

lum fl At

giffet apud Dionem lib. XLIX. alium , vt putabat ;

ticum Paulj vuy

Paulum Aemilium Lepidum, duobus annis poft

ftdificatan et i

Confulem fuffe&um , cupide id arripuit, ac quafr

tmi prrir, i

diuerfi effent, vt fratrem Triumuiri reperiffe vi-

Tetülerupt Tügn

deretur, hunc quoque anno XXI. vel XXII. con-

ful:tusDomitii r

fulem fecit,,non, vt illum anni XIX. L. F. M. N.

T prittefferar

fed. vt Triumuirum, M. F. Q. N. cetera cogno-

QUtoricum fine i

minem plane fuperiori.

Qua in re. valde miror

QtOnius n reba

qui fa&um fuerit, vt etiam in Faítes Sigonii vl-

15 trübusue a.

timae editionis irrepferit nouus ille et nuper de-

üne VsquE nl |

mum renunciatus conful, quum in commentariis

[ uigru demu

eius ne verbum quidem de illo, ficuti de ceteris

Tenia ey At

ordinariis et fuffeCtis eius anni, reperiam, Dio-

Wem r

tione ;

nisque au&oritatem fuo loco ad prioris et veri Pauli

Gell

" 'ls.x

Lepidi

i efe fine vll

Lepidi confulatum anno XIX. re&e relatam vi-

d dulie a Dione,

deam.

Certe vel. Onufrius vel Augultinus, vel

enforem proferi-

quicunque eius commenti primus. fuit au&or,

tamen cum $n

Dioni parum accurate: adtendit.

Etenim ille ex-

: Triumuir vero

potiturus res geftas Confulatus Libonis et Atratini,

jeríorum ili pt«

multis eo anno refert, quomodo Antonius regem

Armeniae Artauasden data fide ille&tum in caítrá

!nutrius quiden

XXII. Cenforem

fua catenis vinxerit, et fuba&a dein Armenia in

Jonemque, qui

triumpho duxerit Alexandriam , ac ibi fuis et Cleo-

um autem. illius

patrae liberis illud atque alia Oxientis regna diui-

nilium Lepidum,

ferit: nec ea modo Alexandriae egerit, fed et

it, Cofulemque

Romam . perfcripferit, vt illic rata haberentur:

litteras tamen eius publice in Senatu non fuiffe

nfentientem ht«

recitátas, quoniam Domitius et Sofius, qui tunc

npe quum fciret

ipfum omntum

quum Romam eae effent perlatae, Confulatum

jam occeperant, et Antonio maxime fauebant, id

in Fafts Mani-

um fcribi anno;

fieri non paterentur; quia Antonio indignas, et

jndecoras Romano duci cenferent.

Haec cum

suxa Onvírium

'omnia coniun&tim narrando perfecutus effet, per-

3i fuere M. An-

git ad alia iftius anni, in quo verfabatur, Confu-

L. Sempronius

lum fcil. Atratini et Libonis, et inter cetera por-

, atqe ipele

ticum Pauli tunc. quoque ab Aemilio Lepido Paulo

um, vt putabit;

aedificatam et im cou[ulatu fuo, quem im parte eius

yobus annis p

anni ge[[ferit , dedicatam fcxibit, , Ea viri do&iflimi

rripit, 4c qu'!

yri reperille Vl

retulerunt magna fane negligentia ad annum Con-

fl«

fulatus Domitii etSofii, quia eorum mentio proxi«

. va XXIT c

me praecefferat, non animaduettentes voluiffe

L EM

hiftoricum fine interruptione referre omnia ,. quae

. eeterà. COgno"

Antonius in rebus ad Armeniam pertinentibus duo-

ye vilde mitot

bus tribusue annis gefferat a CofI. Atratino et Li-

jlos Sigoni Y

bone vsque ad Domitium et Sofium, quorum in

ee mpe

confulatu demum illius litterae, de fuba&a iam

! commentiis

Armenia ex Aegypto datae, Romam peruenerint :

ficuti de

cere.ris

10*

eadem ratione qua Sifenna fe vfum profitetur apud

qeperitts

D

4ecia

r d

]

l

pri &t

di

Qell. XIL 15. Nos vna . aeflate in Afia et Gr.

gefia

L

128

infeliciter praeet

gefla idcirco literis comtinentia mandauimus , ue vel-

licatim aut [altuatim: [cribendo lectorum ammos im-

ipfe in familiis fü

frarm, adoptatu

gedivemus.

Deinceps vero rediffe Dionem ad Con-

fules L. Atratinum et L. Libonem, quorumin anni

et ex Aimilio Dauh

du cenfet, - Imm

parte Paulus Aemilius Lepidus et ipfe Conful fuit;

^ec

erüditos fuit h

piss

adeoque nullo modo difcrepare a Faftis Municipa-

das Paulum fratrer

libus Apiani, qui idem produnt. Patet illud ex

eo clariffime , quod poftea demum in extremis hu-

matius Plancus apu

item frater profcri

ius libri agit auctor de Caefare Augufto II. et L.

Volcatio Tullo Colf. quos alioqui praeteriiffet, vt-

militares ab jis,

pote quum illi; non vero Domitius et Sofius,

fidhe anno trium

proxime poft Atratinum et Libonem Romae fum-

vfarpatus fuit hic:

lis: duo tritm

il

(

mum tenuerint magiftratum: ipfum vero Domitii

et Sofii confulatum, resque plurimas eo anno,

chrif Rutgerfius!

quippe quo coepit bellum AGiacum inter Anto-

i, probonte Boi

quoque fratres dic

nium et Auguftum, geltas, libro demum fequente,

qui.eft quinquagefimus, exponit. Faceffat itaque

lus Lepidus, alte

$zoBoNu uodos Mte Conful et frater Triumuiri Paulus

h.gn.mmr, aloptio

Aemilius M. F. Q. N. Lepidus ex Faftis Sigonii et

frter, e] Cogi

Onufrii.ac familiis Auguftini, isnoratus etiam

qui in hac (ünt fe

antiquis Apiani municipalibus Faftis, in quibus

illa dedusife v

pitolíno, cuug

tamen illorum temporum , et eius ipfius anni non

ordinarii modo, fed et fuffe&i Confules accurate

vociri nequit, f

adnotati leguntur, neque de alio quoquam loqui

à pitre. Triümyi

Dionem exiftimemus, quam de

b qui poftea

t x ipfe T

Cenfor. fuit.

ii Nio,. A

Vulgarior et recepta magis fententia eft eorum,

quim in libera R

qui eum ipfum Cenforem Triumuiri fratrem fuiffe

Taturilem fabie

adoptionem aliquam intercefliffe

2 reinsfenio «

adfeuerant, et

coniiciunt. Pighio ad Ann. DCCXIX. adopfatus

Pobandun, ii

videtur effe in. Lepidorum familiam ex Paulis , dque

Wt fiffe infci

infimiare coguomen vetu[fltum , Paulus , in praenomen

Q Britngicn f

amtatum , per illam adoptionem, fcilicet quia no-

AoYtione j

men gentilitium, quod in naturali et adoptiuo

Pyteres f

Càp,

i

patre idem eífet, mutare non potuerit. In quo

: 39' qu (di

infelici-

129

dauimur, te vl

infeliciter praeeuntem fequitür Vrfinum, qui et

OPITE AU j«

ipfe in. familiis fuis Paulum Lepidum Triumuirt

"

Dionem ad Con-

fratrem , adoptatum a. patre M./ Lepidi. Triumuir

z

, Quoramin anni

et ex Aemilio Paulo, Paulum Aemilium Lepidum di-

ipfe Confi fut;

Gum cenfet. Immo tam peruulgata iam diu inter

eruditos fuit haec opinio, vt etiam, quia Lepi-

Faftis Municipie

Patet illud ex

dus Paulum fratrem profcripfit, et L. quoque Mu-

vin extremis ls«

patius Plancus apud Triumuiros perfecit, vt fuüs

item frater profcriberetur, ét idcirco inter jocos

hurufo IT, et L.

militares ab iis, qui illorum hoc profcriptionis

iprieterilffer, vt

nitins et Sofius,

fa&ae anno triumphantium . currum funt fecuti,

vfurpatus fuit hic verfus de Germaris , non de Gal-

em Romae fum-

lis duo. triumpbaut Con[ules, vc. etiam , inquam,

ym vero Domitit

rimas eo anno,

clariff. Rutgerfius Var. Le&. ].IX. hinc obferuaue-

rit, probante Boeclero ad Velleium, adoptiuos

um inter Anto-

quoque fratres dici Gerzazos , quandoquidem Pau-

emum fequente,

Facefat itaque

lus Lepidus, alter eorum, qui in illo verfu de-

Priumvici Paultt

fignantur, adoptione folummodo fuerit M. Lepidi

frater. Sed cogitaffe debuiffent viri do&iflimi,

Faltis Sigonii' et

qui in hac fünt fententia, id quod Onufrium de

jenoratus etiam

illa deduxiffe videtur, Cenforem in marmore Ca«

ilis, in quibus

pitolino, cuius' fides et teftimonium in dubium

; ipfius anni non

vocari nequit, fcribi L. Fil. M. Nepotem , quum fi

onfüles accurte

a patre Triumuiri adoptatus fuiffet, neceffirio

quoquam loqu

aeque ac ipfe Triumuir ftatuendus effet M. Filius,

€0; qUi p

Quinti Nepos.

Adde quod rariffime et forte nun-

quam in libera Rep. alium quis adoptauit , qui ipfe

'enti

"m eorqm.

naturalem habuit filium.

Miror profe&do, quum

ii ftrem t

a Freinshemio ad Florum llÍ. 21r. 27. video ad

m interce e

probandum, huiusmodi adoptiones more Romano

ïCXIX. jl

non fuiffe infolitas, adferri exemplum Claudii,

] P/Ill]i!l idque

qui Britannico ex fe genito fratrem Neronem

Nam ille quidem non parum

y, il praegwmm

adoptione iunxerit.

fcilicet quia no

propterea fuit reprebenfus, vt diferte Suetonius

, er 100p?

ptáret.

n

cap. 39. quod adulto iam fïiio priuiguum . ado,

Vnde

Xuerit

infel ij

130

Vnde et Dio lib. LX. notat; eum perfuafum ab

if ili; inquit,

Agrippina id feciffe, zj vo« zcadus Fuovra quamis

q'ae lu ild fae

liberos baberet.

Sic et Tiberius filium fibi adfciuit

alieri. h. e. adopt

Germanicüm, quum ipfi itidem naturalis effet

audbor argumenti.

Drufus , neutiquam tamen füa fponte , fed coactus,

r Mu

(Suet. Tib. c. 15.) ab Augutto, qui poftquam

c

u hm ven

illi a fe adoptato Tribuniciam poteftatem dediffet,

fliorum, qum v

veritus , ue bis elatus, aliquando mouis vebus -flude-

altis daret, nedur

vet , Germanicum ei fratris filuum adoptandum dedit

ere ]loeros vellet

x« vt Üj wucQ vioy Cyeyzu, Quamuis et ip[e proprium

filium baberet , vt idem Dio ait L. LV. Quomodo

Etenim confent

et Tac. Ann. L. 3. Gérmanicum ad[ciri per adoptio-

M. Lepidum Q.F

aem a Tiberio iufft, quanquam effet in domo Tibe-

et bellum ciuile,

vii fllius inuenis. Nihil clarius; nihilque aptius

opprellum eff, e

ad hanc rem verbis Ciceronis, quibus ille Clodium

fandere tentaret

adoptatum nullo iure, ab eo ; qui minorerat natu,

Toottis füze temp

et ipfe liberos fuftulerat, exagitat inorat. pro Domo

quim; quum ex e

Cap. 13.

Li

oc

A

er

orumne caufa? fcil. adoptauit te:

terim comperiffe

At procreare pote[t, babet exoreur, fafcepit: etiam

Ynplicitus, diem |

liberos , exberedabit igitur pater filium?. et cap. 14.

Phtarch, in Bo

Caufa quaeri fület adoptaudi (a Pontificibus) vr is

Tn ddoytionem de

adoptet, qui, quod matura iaw) a]equi mon. pote[f;

Allatico Confal

et legithino et poatificio iure quaerat. . Licita tamen

püulo ante.in

fuit, praefertim fi quae allegari poffet probabilis

ocüit id me ()

caufa , huiusmodi adoptio apud Romanos , quamuis

Lodi filgs g

Vipianus füo tempore videzdum: adhuc dicat, «

sóin debeat permitti ei , qui vel vuum babebit vel plu-

TIoX0 , quo Af

!j

D

!V Veteribus d

ves liberos adoptare alium. Y 17- Dig. de Adopt.

ob Adoptioner

Apud Athenienfes vero ad naturalem filium per

adoptionem adfcifcere alium , 'et ita in familiae ec

* n ef.

hereditatis partem vocare permiffum non erar.

CliOrem frit i

« 10j

l

Atque hinc apud Ifaeum orat. IX. p. $52. Ariftar-

O adopt

chi cuiusdam ex filia nepos ex eo ; quod auus fuus,

P Imo L. Acm]l

iti

Ti 4eyy

cum moreretur, naturalem habuerat filium ,- con-

ility [

[4/4771

B lentte

clqdir , non adoptatum ab eo alium, wam

efet

90 p f

131

t pexfmfun 4

e[fz. ili, inquit, saturalis filius. Demochares, me-

jus VLtT quatidis

que voluit illud facere , steque licnit ei bona fia dare

ulwum fibi adfciuit

alteri. h. e. adoptxuum adícifcere fïhum vt diferte

Q -naturalis effet

au&tor argumenti eius orationis: ó Wdri/f Vav Éuv

orite , fed coattus,

gvscuy vov ANgox,uogy , x Hivero Ssróy. favrQ rotijd 04

æw-yx.

0 «11'1 pohnum

Iam vero pater Triumuiri tantum habuit

oteffatem dedifet

filiorum, quum viueret, vt etiam in adoptionem

us iobus us

aliis daret, nedum vt ipfe per adoptionem quae-

; adoptandum dedit

rere liberos vellet vel deberet.

jit et ij j proprm

LV. Quonodo

Etenim confentiunt omnes patrem illius fuiffe

rzd/unfm udoftite

^

M. Lepidum Q. F. qui Conful fuit cum Q. Catulo,

// t in duim Tibe-

et bellum ciuile, fed quod breui et in ortu fuo

; nililgue aptius

oppreffum eft

excitauit, quum Sullae a&a re-

1jbus ille Clotium

Ícindere tentaret

Is autem noóon modo vxorem

yi minoc erat natüy

mortis fuae temporeadhuc habuit, quippe propter

'inorat.pro Domo

quam, quum ex epiftola quadam ad fe delata adul-

5l adoptanit te:

teram compeniï'et ex.animi moerore in morbum

y rwll"me

implicitus , diem fuum in Sardinia obiit, vt narrat

71 t j et CQP 14

Plutarch. in Pompeio: fed filium quoque, quem

Pm vificbus) «t i

in adoptionem dederat Scipioni cuidam, forte L.

ao vt pl

Afiatico Confülari, Maorianae partis homini et

paulo ante in. pugna contra Sullanos amiferat.

wit, Licira ramen

Docuit id me Orofius lib. V. e, 22. Ib tuuc Scipio

poffet Problbll I

Romanos quamus

Lepidi filius : captus .et . occifs. eff.

Eodem . plane

modo ,. quo Africanus pofterior faepe Scipio Paulz

j adhuc. d:car, r

u hat t 1 pl

filius veteribus dicitur.

Rupertus denique aliam

DW ae wm

nobis adoptionem fingit ad Pompon. de orig. iur.

filiom p&t

$. 2. et in epift. LX. ad Reinef. .. Exiftimat enim

eumlem il

iliat et

Cenforem fuiffe fratrem naturalem Triumuiri , fed

t n jf

Tf

rvzf.dm non *

2 L. Paulo adoptatum , et idcirco poftadoptionem

alr-

primo L. Aemilium Paulum. Lepidum ,' deinde Pau-

$.

Il()d 4uus füus,

lii Aemilim Lepidum di&um.

Ita habemus tan-

cor

dem.excogitatam humano ingenio rationem , quae,

beu f']lbm !

quo pa&o fratres . illi effe,.non obflante diuerfo

4

ium, 1 1l f' j

P

du

z

familiae

132

familiae nomine potuerint, verifimiliÀter quidem

dém plerique L.

declarat, nihil tamen veri continet.

Janc Paulum L

Enimuero de adoptione, de qua nihil prorfus

Ti Epit 120, ]

iortim sumian fue

apud veteres legitur, quae dicuntur omnia , mera

funt commenta.

Quidautem opus commentis il-

v M. Lopidi, f

lis nulla plane au&oritate fubnixis?. Nam quis ve-

Caefarem euincul

terum fratres illos effe dixit, propter quod vnum

fratram gf

bas adoptiones nunc fabricantur, immo quid eft

ex Velleio excidi

tandem, vnde certo conftet, quod illi pro tam

ter plane [I.67, .

certo ponunt et afirmant, profcriptum illum

Toidu Ddl f

"'Triumuiri fratrem fuiffe Paulum Eepidum? Sane

Orofium VI, rj

ego contra apud veteres multa reperifle me arbi-

[70177)/7 a

tror, quae alium fuiffe declarent.

Quae hic eo

Griecis Phutarch,

diligentius proferam , quo in maiore funt exifti-

modo Paulum. v

matione magno fuo merito viri praeclari, a quo-

t Mrlbn d 12 Q

rum inueterata iam auGtoritate, quae etiam huius

Tém contra non

temporis do&iffimos homines in eandem detulit

l XUIX. Aonilus

opinionem , recedo.

Equidem omnino exiftimo,

Purdtm: Aenilim

fratrem Triumuiri et Cenforem, non vnum fuifie

—

d Eff quoq

hominem, fed diuerfos, imo patrem fuiffe et

tit, vb P.

filium ; atqueadeo L. Paulum Confuleman. DCCIII.

lbi fitin leri

qui quibus ortus fit maioribus, plane ignorant viri

perettin frisme

do&i, fuiffe fratrem illum M. Lepidi Triumuiri,

priénomen perj

eundemque patrer naturalem Pauli Lepidi Cen-

.. Coni

foris, quem Rupertus ab illo adoptatum putabat.

li.o.nis dinerítit

Etenim Conful ille et'Triumuir, quos fratres dico,

Vit od nifi

vterque Marci filius. fuit.

De Triumuiro con-

"HiDis Conjiciune

L. Paulum Dionis

ftat, ex fragmentis Capitolinis.

& poft profer

1. XL. index Confulum A. Azé2us Ms Viv TU

Tüm aliterape

?o» nominat, eiusque ex noílra fententia filium,

!5 appellatüs &

Paulum Lepidum Capitolina fragmenta anno Cen-

Ti i g

furae eius Laci Filuum Marci Nepotem dicunt.

hnn:

H

Fuer

Praeterea diuerfimode femper ipfi fcriptores. pro-

i

Q in puer

fcriptum fratrem et Cenforem appellant, vt diuer-

n

lus 1 Quod n

fos etiam effe fatis inde pateat: atque illum qui-

un, Ctüm Ti

dem

133

linilier quidem

dem plerique £. Paulum , nemo Paulum Lepidu-m-,

et.

hunc Paulum Läþidzmz, nemo L. Paulum nominat.

qua nihil prorfüs

Liuii Epit. 120. J2 qua profcriptione CXXX. Sena-

tur omnia , mera

torum uomina fueruut, et inter eos. L. Pauli, fra-:

yus.commentis 1l

tris M. Lepidi. Florus IV. 6. Quum Antonius. L.

s? Nam quis ve-

Caefarem auunculum [uum , Lepidus L. Paulum fuums

opter quod vnura

fratrem profcvip[erit ; ex quo quis forte coniiceret

;, inmo quid el

ex Velleio excidiffe praenomen Pauli, qui fimili-

yuod illi pro tam

ter plane IL. 67. Autonius, L. Caefarem. auunculum,

rofcriprum illum

Lepidus Paulum fratrem profcvipferant... Adde his;

Orofium Vk. 13. Lepidus L. Paulum fratrem-fuum:

? Lepidum? Sane

reperili me arbe

in eundem pro[cviptorum — gregem comiecerat: ex

Graecis Plutarch. in Anton. et Appianus folum-:

t, Quie li eo

aore fünt exiti-

modo Paulum: vocant: at Dio. l. XLVIL . p. 330.

raeclar, 4 quo-

vQ Memidn & adsMQas As YIaUAos , qui ipfe Cenfo-:

rem contra, non modo loco fupra iam allegato.

quie etiam lurus

l. XLIX. Aemilium. Lepidum Paulum , fed ec 1. LIV.

; eandem . detulit

Paulum Aemilium: Lepidum: nominat, quemadmo-

ommno exiüimgy

FE

, non vnum fuille

dum Fafti quoque municipales et Tabula Colo-

tiana, vbi Paul. Aemiliss dicitur, omiffo,-ficuti

atrem. füife &t

ibi fit in plerisque, cognomine; quod tamen fu-

xfüleman. DCCIFI:

Jane ignorant vf

pereit in fragmentis Capitolinis, in quibus contra

praenomen perüei. MILIVS. L. F. M. N.

Lepidi Triumurm

LEPID. Contra hanc tam conftantem appella--

Panli Lepidi Cen

tionis diuerfitatem nihil habent, quod opponant

Joptatüm puta dt,

viri do&i, nifi quod fa&tam fuiffe mutationem no-

-quos fratres dico,

minis coniiciunt.

Neceffe itaque effet contigiffe

; Triumuro C0«

eam poft profcriptionem , quoniam .poft eam de-

L. Paulum Dionis

mum aliter appellatur , quam ante conftanter pror-

[

T

) lat

r M&Zf'

fus appellatus fuerat. At quaehomini iammagno

; fenten

rj hum

natu potuit fuiffe caufa mutandi hunc in modum

smenta 4nno ve-

nominis? Fuerit fane Paulus Aemilius. Lepidus

D.*Vr gten). dicunt

Cenfor in pueritia vocitatus L. 4emilius .Paulus

4 feiptores P

Lepidus , quod nec affirmare ,.nec negare plane ve-

ellant;

rj 1u€ï'

lim, certum mihi eft, fi ita fuerit, etiam in pue-

a

ue illum Q;;

15

ritia,

124

^ritia, vel in fumendá virili toga altero illo modo

j jri illud !

mil

vocari effe coeptum, ficuti Pater Claudii Caefaris

gentur. —

mii

Drufus, olim Decimus, MO X Nero praenomine

tionea fignifhicre

fuit (Suet. Claud. c. r.) h. e. olim D. Claudius

Pl*(l?)l']l)lüil tf

Nero Drufus , mox. Nero. Claudius Drufus eadem,

momine ita-fratuen

qua forte Paulus Lepidus, nominum mutatione,

pnt ego exDni

di&us. Et fi maxime'ille iam grandior nátü prius

Daelus Vi

N

abieciffet nomen, non tamen ita conftanter aucto-

"

1l

beit homir

i

d

[

a»ide

res deinceps omiffo eo, quo ante pofteritati eum

tenporein l

Apiie

tradiderant, quodque inualuerat iam in ore po.

Ailius Quintus 6.

puli, nouum in illo nominando fuiffent fequuti,

yoaof Pauda Val

fed promifcue modo hoc modoillud, quo maxime

Coepit imo tuxc

iam coguitus fuerat, vfurpaffent , quemadmodum

comnomini, loco

fit in iis, qui proue&iores aetateadoptantur. Ci-

htres homines vu

cero Átticum füum poft adoptionem illius multo

atina, eosque faat

faepius T. Pouponium , quam O. Caecilium. vocat,

miliores, - Paulus.

quamuis hoc tunc temporis verum ipfius effet no-

Q. ibit, qui cur.

men, quod proinde et liberti eius tulerunt; idem

prfaect, in fegg,

Brutum in vna ac breui oratione, qua illum in

que um Eibii qui

Senatu laudat, primum antiquo nomine femper

, necimeniet.

M. Brutum dicit, at quum iam ipfam fententiam

fimus jllo temp

profert , in quam Senatus-Confultum fieri volebar,

fs Impératore:

Q. Caepianem Drutum, vti ex adoptione appellari

nem, L. Licinit

iam coeperatet debebat: caufà eius rei non alia

m conlpiit;

erat, quam quod non ita facile ex ore populi eximi

P. Silii Nere.

poterat nomen illud, quo illos femper antea ex

adoptatus füit,

quo in viros tranfierant, feque in forum contule-

rant , appellare confueuerat.

M. V.os6 ET

Pighius huiusce rei

caufam adoptioni adícribit, et nouam mutandi in

ciue,.M. Licinius

t quam jter

ea nominis rationem nobis fingit.

Non infoleus,

Tügi Licinianug7

inquit ad Ann. DCCXLIL. zunz temporis veteris fa-

Aloptione nf

miliae cognomen ttotas cau[z s praenomen illius suu-

zare qui adoptatus effet.

Sic Paulus Fabius ex Aemi-

Vonintenjer put

DT anfiquum t

lia Paulorum in Fabiam gentem tranfiens, adoptatus

irimi-

Vütytuerit .

n' Q. Fabio Maximo Confuleri, ui fallor , et

FDet ii

phatr,

155

dtero ilo mido

phali, grius ill

ud futtn cognomen mtajje. n þm&no-

r Claudii Cadfiri

qnen videtur.

Similirer et Pauli huius Lepidi ado-

N praemoine

ptionem fignificare il

li viderur cognomen Paulas i

m D. Cleudius

praenomen mutatui.

Quod fi ex folo Pauli. prae-

pomine ita ftatuendu:

-

Y

; vt cenfec Pighius, fue-

$ Drofis exlem,

n mutitione,

rint ergo ex Paulorum. etia

m familia, adoptati

indior nàtd prius

Paulus Virginius Rufus Cof. an. V..C; 815. et ple-

conftanter auo-

beii homines Paulus. Aobutius Partbenius: Galbae

e polleritsti eum

tempore in. lapide 4. p.

198. apud. Gruter. Paulus

"jem in oré pos

JAelius Quintus.6. p« 1109.

Paulus Aufidius P. F. .1.

rii foror D. Bruti vxor.

faiffent fequiti,

p- 396. Paula Valeria Tra

ud, quo mxime

Coepit imo tunc temporis

.

illud , vt multa alia

: quemadmodum

cognomina, loco praenomr

nis vfürpari, quia il-

doptantur. : C

latires homines. vulgaria iam faftidiebant praeno-

m illis-multo

znina, eosque ftatim, vt folent, imitabantur hu-

Caecilium vocat,

miliores.

Paulus Eabius fuit reuera naturalis filius

omen illi.filio fuo im-

n ipfis effet no»

Q. Fabii, qui cur hoc praen

s tulerunt; idem

De adoptione vtrius-

pofuerit , in feqq. docebo.

aniffima eft conie&u-

ne, quiillumin

que tam Fabii quam Lepidi v

momine fenpee

ra, necinueniet quisquam. inter plurimos, quos

feimus illo tempore adoptatos, (quales praeter

jpfam fententim

um fier volebat,

ipfos Imperatores

Auguftum, Tiberium. et Nero-

Muraena.Varro, qui.in Augu-

optione appella.ri

nem, L. Licinius

ftum confpirauit; A. Li

cinius Nerua Silianus filius

us rel D0m 94

P. Silii Neruae Confulis. anno

739. qui et ipfe

! o.repopuli eximl

Silanus Cof.

ex

adoptatus fuit.

Q.Metellus Creticus

femper ant&à

An. V. 756. L. Iunius Annaeus Gall

io frater Sene-

; forum contulee

í

cae, M. Licinius Cra

i

lus Erugi, ex Pifonum fami-

shius huisce vel

ft adoptatus L. Pifo

m ul

1 1l

lia,in quam iterum filius eius e

"

N if

FrugiLicinianus, quem poítea Galba quoque noua

(2

adoptione in.fu

um nomen et gentem adfciuit)

ipiris ts

;qui poft adoptio-

noninueniet puto quisquam vllum

enuima iliur

nem antiquum familiae cognome

h pro praenomine

s Fabius er m

vfurpauerit.

- Praenomen enim ab adoptiuo patre

yfoits 6

/pptams

, poterat

femper accipiebant, qui tamen; fi, vellet

ii

jar g m

PMI )

136

illis relinquere id , quod iam ante habebant, ficuti

p netordlis D

reliquit Auguftus Tiberio.

impofüit in hono

Vnum forte mihi quis opponet Germazuicum Cae-

quemadmodum Cl

fàrem , qui adoptatus a 'Fiberio, ita in libris, la-

non füis, fed pitri

pidibus er nummis fcribitur; quafi fane Gerzzaai-

ditmy Draju G

cus illi fuiflet praenomen, quod tamen patri eius

éx lapidibus et u

natürali a Senatu datum pro cognomine conflat.

mumque n Germ

Sed íciendum non transiiffe nouum hoc. cogno-

mon magis tamen,

men a patre ad omnes eius liberos, tanquam com-

lits, quoditem ne

mune familiae cognomen, fed fuifle ex Drufi li-

niam fcilicet nem!

beris vnius primogeniti veluti proprium nomen.

1et, quam folunr

Plutarch. Anton. extr. 2« z&zey ( Drufo et Antonia)

diet vel lereret.

Syévero Veopovunos qg) K2otudios, Sueton. Claud. cap. 1.

dine nominum R

de Drufo: Tres ommino reliquit (liberos): Gerza-

Vipidibus perfcri

nicum , Liuillam et Claudium 1deoque Claudius ifte,

pompam illm;. q

nonante, quam illo fratre saiore ia duliam fani-

bintur ; ntinorem

liam adoptato, Germanici. coguomen . affumfit. ibid,

que tuntum, fey

Hoc ipfi tam proprium , vt quo nemo alius in tota

Nébantur ; quib

vrbe appellabatur, tamque honorificum nomen,

Augiftus poftid

quid mirum, fi locum, forte etiam ante adoptio-

quàm Ij Caefi

nem, occupauerit praenominis , quod reuera fem-

bitur, omifis (

per vsque ad illa fere tempora natura fua maxime

omitiani, qui

proprium fuerat Romanorum nomen , quo fingult

fllcis Carar.,. ]

homines et domeftici inter fe diftinguebantur? $i-

tün dicebumg:

militer et Germanici naturalibus filiis praenomina

ilit? Ettamen

et propria nomina erant Nero et Drufus, quae

thie Titus ; ii

auo et proauo eorum cognomina fuerant. Exifti-

£^ pro foleng

mo tamen aliud Germanico fuiffe et vfitatum vulgo

Certe Occo vidiffe ait nummum, in

Prienomine, fg

praenomen.

Wüyime Pmpï'm[

cuius vna parte legerit, D Koucmom: l'egpeouxóv

tt lbt nj

EeBasv, in altera Pwuoy Usgaouxóv. Kadzagn.

Mas

. Claudii

nifeftum eft defignari Caligulam cum patre Ger-

manico, qui in multis quoque aliis nummis con-

IEtAüm

» Yéque ;

nptionibus7 ,

iun&ti reperiuntur , et habuiffe proinde Germani-

cum praenomen GaZ, quod .haud dubie illi vel

Topr, Tiliapu

Q

]

"RRE

pater

137

e hibebant, ficuti

pater naturalis. Drufus,

vel adoptiuus Tiberius

cufti, cuius id. erat;s

impofuit in honorem Au

t Germantenm Cae-

quemadmodum Claudius adoptans Neronem., eum,

A in Tibris, h«

non fuis , fed. patris.fui nominibus , Nerozem-Clau-

fl fine Germari-

dium Drujimg'Gerwnicmn appellauit, vti conftat

tamen patri eis

éx lapidibus et.nummis. Omittitur quidem. ple-«

yrnomine corfia

rumque in Germanico. praenomen illud..Gaiuss

um hoc. cogno«

non magis tanien , quam eiusdem gentilitium £u-

05 fanquam coms

lius, quod item non facile occurret cuiquam , quo«

niam fcilicet nemo erat, qui, quis eflet , ignora-.

faiffe ex Drufi Ti«

proprium nomen,

ret, quum folummodo Germanicun Caejarem aue

Jufo et Antonit)

diret vel legeret.

Priuati tunc temporis multitue

'on, Chod. cip. 1.

dine nominum gaudebant, eaque longo ordine in,

(Iiberos) Girtit«

lapidibus perfcribebant. Non. ita Caefares, qui

ue Chudíus iftey

pompam illam ;; quoniam priuati iam ea dele&a-

bantur , minorem fuo faftigio:ferme ducebant, iis-

cin lulium feniie

j ai]imtjit ibid;

que tantum , faepe etiam in publicis monumentis,

*

nemo aliusin tott

vtebantur - quibus. praecipue cognofci poterant.

orificum. nomen,

Auguftus poft vi&um Antonium vix vnquamaliter;

[

o 47

quam lmp. Caefar. Auguflus ,. etiam àn Faftis, fcri«

jm ant

joptio

aod regera -

bitur, omiflis Gai; et Julii et Qdfaniaui nominibus.

cura fta

m:x'imt?

Domitiani, qui viuo patre, Bimiliter, vt Germa-

nicus : Caefar , . plerumque Domitianus Cae[ar. tan-

men, quo fingult

tum dicebatur;. praenomen quis ex veteribus pro-

Vinmuebantür? X*

didit? Et tamen. non erat id.Domitiants ; fed haud

filiis praenomina

dubie T7itus ; itidem vt fratri et ceteris eius fami-

et Drufur, qUe

liae, pro folenni.tunc more fratres non amplius

fiean, xl

praenomine, fed cognomine , quod proinde etiam

t vlitatum. vulgo

maxime proprium ex omnibüs nominibus tunc effe

Y mummur 1!1

d

et haberi coepit; diftinguendi. ' Britannici quoque

t

u

n

u

Ku

, À

Imp. Claudii filii praenomen ; neque in libris ve-.

terum, neque in numismatum .marmorumue ins

cum po

cre Get

fcriptionibus, quae quidem. editae funt, vsquam

l

i

nomis Con

reperi, nifiapud vnum Dionem.qui lib. LX. p. 675.

ro

jnde Germon

de €0: 0s zórs 48 KAzudios: 'Ecfbfons .T EQIAVYIHÓS 5 Ust-.

bi€ 1

j vel

jj d

at

$

£0,

138

Dolebella Coff. T

gav d2 790/ Bos-r-;u/z/a: E7 UO L,t: 0977. Atidem pag

679

Dio 1 XUV, ex.

'fb.) TÉ UIE-I (ZUTä "7?/ oanl/ E?FW/UMLAV EH'ES'EU'D'/, wf TE

QLW XU0/OS '1'00 0V "mx BOET'I'OC/!)'*UV aw'ro/ OVO,U-M:.S'U)M

suptum dedit , f

filio -eius idem cagumomen ( Bricanici) zmpofüuere , vt

Jeuiter errauit Di

eàm tunc folumm

etiam proprie quwz'ammodo Britagpnicusnominarctur.

Vero l'mDHIS 1tattm

Nempe ergo quia Britannici cognomen, ipfi vni

proprim, ad cum indicandum füfhiciebat, haec

derit, quia hu

véra: eft caufa,; quare nunquam. alibi, nec etiam

t necdum nuptii

Ta. V. n 16

in nummis, enus praenomen cxpre(ïum fuent,

yem füim accufare

eademque eius rei erat et in Germanico quoniam

et ille praecipue-eo folo nomine vulgo appellaba-

Tibertum Calliüóm

tur et cognoiceoatur.

Nec mouere quem debet

elm foedus cont;

erdo, quo frequentius legitur Geryanicus Caefar.

tit, fcire fe, Cd

Erat enim veteribus in

fixMöw D A,,

quam Cuwe[zr Germauicus.

more pofitum, fi quando praenomen hominis non

"71? 3.//47"1

exprimerent, cognomen vitimum; qu()d plerum-

Vl aim Awltmm

que erat qua " 8':'43'51'09, praeponere nomini gentb—

fifim fuam eil

litio.

lta. faepius 'occurret. Aemilianus Scipio,

qlmnft(h/mm 9 Cort

Otauianus 'Caefar

Marcelius . Claudius, Macet

P& et Caninio (

Eicinius, Bithynicus Pompeius, Caefoninus Pifo;

Dolibdlam, -

Marcellinus Lentülus ; atque alia eiusmodi, quam

quamus n ant

contra.

Certe apud. Ciceronem recipere malim

dikent Lipidus

ifto modo et'ordine ter quaterue nomen cogno-

T0 Qu támen

menque absque praenomine pofitaoftendere, quanv

6tm vd fewo

altero- femel

Eunique fequuntur: fere Nepos et

tribuit Porerei

Liuius, et qui maximeelegantiae fraduerunt ;; non

Véünque fit de

item poücrxores, Suetomus Tac.tus eorumque

Veté trorico mif

aequales.

Vocttt 05 deby

Sed redeamus ad Paulos patrem et filium , de

C Inprimis K

quibusnoftram conficmat fententiam aetas omnium

Pmmpue &$

proximorum.

"Triumuir primo ftatim poft confu-

lt

jl conuel

Jem. L. Paulam anino Praetor, :quarto poft Conful

-Al conien

fuit; at duodecimo- ante Pauli Lepidi Confula-

il u dmrn í

tum;: XX quarto ante eiusdem Cenfuram, ante

0 Antortoe

quam etiam, et'quidem XXII. annis, Antonio et

U"DR() d nm

Dola-

59

Dolabellà Coff. Triumuiri Lepidi filio, 'vt tradic

pag. n

?t iä'em

t w

Dio l. XLIV. ext. Antonius. fuam filiam. evigeuos,

TE

nuptum dedit, ficuti vertitur. Ín quo tamen aüut

leuiter errauit Dio, aut ita intelligendus eft, vt

i) impofure ,cut

Ü rominaretr,

eam tunc folummodo defponderit Antonius, non

nomen; ipfi vni

vero nüptiis ftatim fa&is fponfo collocatam tradi-

futficiebot, haec

derit, quia haud dubie impuberes adhuc erant,

alibi , nec etiam

et necdum nuptiis matuüri. - Patet 1d ex Appiano

vpreflam füerit;

EuQvX. V. n. 736. vbi quum Auguftus apud foro-

nunico, quoniam

rem füàm accufaret Antonium maritum eius , quod

fibertum Calliam mififfet ad Lepidum, vt cum eo

vilso appellabae

clam foedus contra fe iungeret, refpender O&a-

ere quem debet

vinaicus Carar,

uia, fcire fe, Calliam fuper nuptiis effe miffum,

Bssq3svoag yào ByvrdWtoy m Tü» YIxoSrvizüy 243:0032

nia veteribus n

yen fiominis non

zj Suyavie vd rwed Memihe, weDebmep wnAdysqros

Velle enim. Autonium. aute Partbicam. expeditionem

, quod plerume

e Romini genti-

filiam fuam: collocatam effe et muptam filio Lepidi,

quemadrodum comenerat. — Dicantur ifthaee Agrip-

mulianus. Scipio,

Claudius, Mactt

pa et Caninio Coff. feptimis poft Antonium et

Doltabellam.

llo 3gitur tempore Antoniam

Cüefoninus Tif

quamuis diu ante pa&tam et delponfam nondum

eiusmodi, quim

duxerat.Lepidus lunior, et fi modo tunc duxit,

mipere maim

non diu támen in maatrimonio habuie: Quinto

) nomen ogm«

enim vel fexto abhinc anno Seruiliam ei vxorem

oflendere; quan

fiibuit Paterculus H. 98 ; cuius fides bac in re,

; fere Nepos &

(oduerunt; non

vteunque fit de ipfo illo, quod ibidem refert,

vere tragico miferandae mulieris fa&o , in dubium

pis, eorumqle

vocari non debuit a viris do&is, Lipfio, Voflio,

fed inprimis Reinefio et Ruperto epift. 33. et

a er filum t

praecipue 34. 35, qui omnes ex vno ifto Dionis

as o

Joco, ad eonuelleridam Velleii fidem, Antoniam

atum po

(t corie

Confi

Lepidi coniugem fuiffe affirmant: Reuera enim

g ol

illa tunc diem fuum iam obiiffe debuit, quippe

[epidi Qoninà

ante

quum Antonius, qui eodem empore vi&us ab

Cenfuram:

Auguüo digna/morte: meritas poenas- profcripto-

n5

Antono *

"

rum

li«

149

rum,ciuium. manibus. dedit, a Plutarcho dicatur,

auina. praferet

gprolem veliquiffe ,. ex tribus vxoribus feptem liberos.

L denri funt?

Septem. hi erant Antullus et lulius ex Fuluia,

qiám Paulum Le

Antoniae malor et minor ex OGauia , Ptolomaeus,

quisquam alius t

Nulla

Alexander, et Cleopatra ex Cleopatra.

fisnaretur j néqie

haberur ratio , nulla.mentio neque hic aPlütarcho,

mominaret Sentc

neque víquam ab aliis poft Antonii mortem , huius

multo tunc minor

Antoniae , Lepidi coniugis, quamille vel ex Anto-

bus .viris a6 prà

nia C. F. patrueli füa forore, vel potius ex Fadia

omnia fi quis conf

libertini filia,. quas ante Fuluiam habuit vxores,

venmile. vifum

et ex. quarum polteriore certe etiam liberos fuftu-

aequdlem, certen

lit, (Cic. ad Attic. XVI. 9. et Philipp. XIIL. 10.)

uici flio fratrem

fufceperat ,. ec mórtuam haud dubie ipfe viuus ad-

modo et ipfe aera

huc extulerat.

Euit igitur Lepidi II viri filius

qie propior L. P:

id aetatis ,. vt duceret vxorem , et quidem M. An-

tuum m anno V

tonii filiam. natu maximam , XV. minimum annis

ante P. Lepidi (

ante Pauli Lepidi cenfuram , quum hic ipfe Cen-

non fllum, fed

for, quem vulgo patruum illius, - et ipfius III. viri

que eft

fratrem fuiffe exiftimant ; vxorem habuerit Corne-

Ceterum quüa

Llam. Augufti Triumuirorum longe minimi natu

hiberet em, q

priuignam, ex qua multos genuit liberos, et cui,

€rit, nibi] mim

fuperltes fa&tus, - quamuis poít cenfuram fuam de-

JOnOres peruenj

mum amiferit, ipfe tamen ea adhuc erat aetate,

t L, Paulun

vt Propert. IV.: el. vlc. illam inducat communes

füfetos, non

liberos docentem,. quomodo fe.gerere debeant

Drüefertim temy,

erga nouercám, fi quam a patre acciperent.

Et

Anniles non atf

fane vixiffe adhuc videtur an.

V. C. 756. quo Cn.

€p. lonores d

Cozn.Cinna Magnus Pompeii ex filia nepos in-

Cüe ptorfüs eft:

fidias firuxit.Augufto ; qui quum multum mutatus:

T breui intee

ab illo; qui olim fuerat, ignofcere vellet Cinnae,

rpors fpiti.

eumque leniter 'verbis caftigaret, ita hominis

805 füfe at

dementiam arguifle .legitur apud Senecam de

Clem. 1. 9.' Cedo, ff fpes tuas. folus impedios Pau-

E

ftim fimiltte, n

- ORU n

lusue . te ,. et Fabius Maximus , et Coff , et Seruilii

fu

:d0n inania

I6 Dater et £

järe&t., tauntumque aguen -uobilium ,

&

nomina

V plürs ilios t

141

htarcho dieyur,

nomima praeferemtium , [ed. eorum, - qui imaginibus

ibtsfopten lberor

firis decori f[uut ? Non alium hic intelligo Paulum,

Tulius ex Fuluiay

quam Paulum Lepidum Cenforium.

Neque enim

i, Ptolomeus,

quisquam alius illo tempore folo Pauli nomine de-

leopatra....Null

fisnarerur; neque eius filium L. Paulum primum

ye hic aPlütarcho,

nominaret Senéca; aetate vtique' ét dignitaté

li mortem, huius

qmulto tunc minorem clariffimis illis et- Confulari-

rille vel etAnto-

bus .viris ac praefertim Fabio Maximo.

'Haeé

] potius ex Fadia

omnia fi quis confiderauerit, non arbitror cuiquam

m habuit vyores,

verifimile " vifum: iri, Paulum Lepidum, aetate

1m fiberos füftue

aequalem , certe neutiquam multo maiorem Trium-

hilipp. XIlI 1o.)

uiri filio fratrem fuiffe ipfius Triumuiri, qui noh

modo et iple aetate longe fuit prouectior, multo-

yie pfe viuts d«

i II viri filtus

que propior L. Paulo, fed et patrem habuit mor-

: guidem M.Ar-

tuum iam anno V. C. 676. quinquagefimo quintó

, minimum annis

ante P. Lepidi Cenfuram,. quem proinde illius

jm hic ipfe Cer-

non filium, fed nepotem fuiffe credibilius vti-

et ipfus TII.viri

que eft.

v habuerit Corne

Ceterum quum Paulus Lepidus in- matrimonio

yre minimi natu

haberet eam, quae vnicae Augufti filiolae foror

t liberos, et cil

eràt, nihil mirum hercle fuit, tàmr cito eum ad

nfüram füam de»

honores perueniffe, vt decimo fexto poft patrem

fuum L. Paulum ànno Conful, fed tamen inter

lhuc erit etaté,

Jucat communes

fuffe&os, non ordinarios defignatus fuerit, eo

erere debeant

praefertim tempore, quo per bella cluilia leges

Annales non obferuabantur, et l'riumuiri oppretfa

aciperent, H

(5f quoOn.

Rep. honores dabant, quibus vellent. : Quapropter

flis nepos i

Jeue prorfus eft arsumentum Pighii, quum ex hoc

tam breui inter vtriusque Confulatum interie&to

mulcum mutitus

temporis fpatio, non patrem et filium, fed fratres

« vellet Cinntt

Nonne

z, i homins

eos fuiffe patrueles colligit Ann. 719.

enim fimiliter tunc temporis intra eundem plane

x fenecm. o

annorum numerum anno 72T1. €t 737.

Confules

iy inptdioi ? 7

5

a Snili

fuere pater et filius Cn. et L. Domitii Ahenobarbi,

(,O/æ ]

egiti-

ll y

g n

vt phllres alios tàceam, qui ànte fuum feu

TA

mum

n

Aatonidnos -àb. À

mum . annum Confulatuni tunc obtinüerunt.

Pro-

quod tudex olim

babiliter quoque ex eadem illa affinitate, etiamíi

alia deeffent argumenta, colligere poffumus , hunc

peraifores: (

fuille Aemilium Paulum comitem illum Augufti, de

an. V. C 710 in]

alique faife eti

quo legimus apud Sueton. in Aug. c. 16. cuius

verba, quoniam de alio perperam fuerunt.intel-

mis profcriptum e

Nec enim boc fok

le&a, et fententiae quoque noftrae clariffime in-

laffet, t fuifet v

feruiunt, adicribenda duxi: Zuae etiam per deuios

gramites vefugientem Seraus Acmilii Pauli ,. comitis

Quaptopter quua

eius, doleus profcriptum olim ab eo patrem Paulum,

li Paslum p

itinere comitem A

et. quafr occafioue vltionis oblata , interficere conatus

Schotti errorem, qui, quafi Serui patrem,

quam qu adfnita

eft

Paulumn dixitfet Suetonius , patrem , enllo modo leg£

ynis ex Aentil

pojfc cenfebat Obferu. III. r5. oblitus frequentiffi-

lus Lepidus; (hui

mo illa Marius pater , Catulus pater, et apud ipfum

m tünc n

atu

U.

H

Suetonium Silius vel Saluius pater , Octauius pater,

teliait). .Chrif

jam indicauit Berneccerus.

Cafaubonus fufpicatur

qui Paulum lo

« Paulum: a Tr

profcriptum illum patrem efle eum, cziuy momen

n pro[criptorum album vefert , caedemque uarrat

cenfimat , et inf

Arpianus L. IV. etff ii tamtum. Aemilius dicatur.

Àt st 3fiq

Ego vero nequaquam affentior viro. do&iflimo,

A !Igufïo ) IXO'&

vt qui prorfus exiftimem , nullos illo. tempore

igfo fratre füo

fuiffe Aemilios Paulos praeter Paulum hunc Lepi-

'ülcum, For

dum, et eius patzem L. Paulum Confularem, cui

O0 equdem j

id nomen non hereditarium , neque commune cum

eosdem fiml

quoquam fuit, fed impofitum a patre, vt in feqq.

ferile g

docebo, ad renouandam memoriam L. Pauli illius

Vt nemo igmm

Macedonici, qui vltimus fuit iftius nominis in

0 fibi Ciceron

illa gente.

Aemilii vero fuerunt plures, vt fole-

Y adoreg a

bant nobilifimarum gentium nomina variis de

IDOris , et n

caufis cum plurimis aliis communicari, et ad ple-

Cenferi poflunt.

bem tranfire.

Sic L. Aemilium Bacam inuenio in

Ti tbl

nummis Quatuoruirum fub Caefare Di&atore et

mnine propof

apud Appian. l V. i«QvX. L. Aemilium, forte

rum à Ildque VOL

l

eundem illum Bucam ,. captum tunc Perufiae inter

D

Anto-

bi liïem) qW

143

Xtinterunt, Pro.

Antoniahos-ab Augufto Caefare, et dimiffum,

QTFA[ME e mm[l

quod iudex olim palam damnauerat C., Caefaris

e poffamis , hunc.

percuffores: et C. Aemilinm Duumuirum Capuae

lum Aveufti, de.

an. V, C. 720. in Faftis municipalibus.

Eiusmodi

Aug,. c. 16, cuius

aliquem £uiffe etiam Aemilium ilüm , quem Appm-

m faerunr intel

nus pxofcrlptum et occifum narrat pmxh.s cenfeo.

('38. Clarmme 1n.

iNec enim hoc folo tam vulgari nomine eum appel-

laffet,.fi fuiffet vel Paulus , vel Lepidus quifpiam.

etidm per dens

t

1

Bauli, conitis

Quapropter quum non alius a Suetonio per Aemi-

if

et in illo

M

C

3 Paulum,

lium Paulum patris. profcripti filium

itinere comitem Augufti intelligi potuiffe videatur,

interficere ematts

quam qui adfinitate Caefaris et honorum.dignitate

&i Serut putram,

, tl m g

vnus ex Aenmilia gente tunc maxime Hoxebat Pau-

las frequentil

lusLepidus, (nums enim filius L. Paulus, fi modo

jam tunc natus ; certe eo tempore vix dum cunas

", etapud ipfum

reliquit). .Clariffime hiclocusfententiam noftram,

Qfloaits fat

)bonus ufgxmur

qua Paulum Lepidum L. Pauli filium, .atque hunc

um, Gu tonts

L. Paulum . a lriumuiris profcriptum | ftatuimus,

confirmat , et ipfe viciffim ex ea confirmatur.

g turtat

At dicet aliquis, L. hunc Paulum, non ob

Aennlihs ducata

viro do&fimo,

Augufto, quod dicit ifto loco Suetonius, fed ab

os illo tempore

ipfo fratre fuo profcriptum fuiffe, idque teftari

Velleium, Florum, Orofium atque Appianum.

ylum hunc Lepl-

Scio equidem id illos tradere, fed nec ignoro

Confülarem, Cl

eosdem fimul affirmare, etiam. Antonium .pro-

iC COH'*IHHE am

Xitte; vcin feqte

fcripfiffe auunculum fuum , cuius tamen ille necem,

vt nemo ignorat, OCtauiano conceflit pa&us pro

nL P.mu jllius

€o fibi Ciceronis interitum.. . Nempe loquuntur

fius nomiris

ta.aucores ad augendam inuidiam :atrociífimi

lus jt lt

MIIS de

facinoris, :et quia ipfi quodammodo profcripfiffe

mma 5

cenferi poflunt, quos in funeftam illam et fcele

l jcit

CLJiïe

atam tabulam communi omnium Triumuirorum

a mh.

nolll

nomine propofitam, referri.a collegis iuis. paffi

;e Didtore &

fünt, idque volentes et lubentes tantum ,. vt et

jnilin, r

fibi liceret ,. quos maxime .vellent, inimigos occi-

s Penifüe n

dere.

Anto

144

dere.

Quam nefandis pa&ionibus res inter eós

fribendi, Sed à

fit'geffa, multis narrat Dio lib. XLVIT. fed magis

te, atque ipfi L

ad inftitutüm noltrum facit Plutarchus in Antonio;

lomines nl ex

qui modo di&is fcriptoribus commentarii loco

fcriptionis jmuidin

effe poteft: Difceprario de pro[cribendis plurimum

pollet, fraduir et

illis iegotii exbibuit , fingalis. [nos iuimicos : tolleve,

dominantis erati

feraare autem neceffarios. cupieutibus. | Sed tandem

reuera Lenilus f

ab ira im eos, quos oderant, fuperari propinquorum

que non dificult

veuerentiam , et amicortutm beneuolentiam paff. . Cice-

necem confenfit.

vonem quidesm Autonio couceffit Caefar, ipfi vero

àd Brutum:: Lgi

/r,

Í

ZAntonius L. Caefarem auumculum fuum.

Permiffum

fratrem a

j

iL

i ha

etiam Lepido efl Paulum fratrem occidere ; Alii vero

J

datem et inconfan

dicunt , Paulum fratrem a Lepido comceffum . illis,

Brutes et Caffiüs,

suortem elus expeteutibus. — :Nibil truculentius , neque

in marimonio: h

erüdelius illd permutatione exifliimo vnquam factum.

Permutando enim caedes caedibus, aeque occidertmt

0s aütem poft ne

et, et myime

(NB.) quós aliis concedebant. pro[cribendos , atque

0 ':ffe Coepit, fed

eos , quos accipiebaut * Iniquiores autem fuerant in

Tilominus inn:

amicos, quos interfecerant , quim odio mon baberent:

on f frtris h

Permiffam effe Lepido . fratris profcriptionem,

litters ad Pitly

ineptum hercle éft. Nec enim Paulus tam pro-

Tpério, (ic, «

pinquus aut familiaris erat Antonio Caefariue, vt

eum tueri contra fratrem eius vellent, aut ab iis

(Lepidi VXorem

mortem illius pacifci Lepidus neceffe haberet , cui

Iif.tf?*a: adtulif,

non minus licebat , quam collegis fuis, profcribere

n(g;]as, fttihus ig

* M ITIS quffoyi

quos vellet, eorum, qui fanguine aut amicitia

illlns coniun&i non erant.

Verius itaque ett,

[n m.t

» ( multo j

quod pofteriore loco dicit Plutarchus, idque tum

&pidum frtri )

Süetonii verba, :tum' maxime Senecae patris

t Dütarent clanä

Tnum elt r

Suafor Vl. | Alter fratrem profcribi, alter. auttacu-.

WO vero p

lum PATITVR : denique et res ipfa aperte

confirmant.

Fuit enim Paulus tunc temporis in

Yoit frg

lrem [ a

|

,

partibus Reip. er miffüs eft, a Senatu ad Sextum

Fmï Pgüridiul

(

luidm

]

Pompeium in auxilium patriae euocandum , quae

(icio mih

eius pro-

amicum Cice

Onj

iufta fatis vifa eft Caefari OGauiano caufa

hon

fcribendi.

du Leg

145

JUS TÉS intét Go

XLVIT. fed mos

fcribendi.

Sed dubitatum deinceps fuiffe ea de

1chus n Antonio,

re, atque ipfr Lepido tribuiffe tantum fcelus

homines nihil ezo miror, pàrtim quia illius pro-

ommentani. Joco.

fcriptionis inuidiam a fe poftea amoliri, quantum

ribendiy plurimm

poffet, ftuduit et ipfe Auguftus, et in eius iam

s ditiicor tolbr,

dominantis gratlam ceteri omnes , partlm qma

bur, - od tandem

reuera Lemdus fratrem. füuum odio habui it, ideo-

Fat Brüpimquontm

que non difficulter forte, nec inuitus in eius

itim pafl.. C

necem confenfit.

Cicero in eplüohs pofterioribus

Hl

Caeþz ;

ad Brutum : ' Lepidi tui mecefarii. (qui. fecndum

[um, Pon mg/frm;

fratrem. adfines babet , quos odm it, proximos ) leui-

caidert; Ahi ott

tatem et mcvn/lmtmm erc.

AdHnes eius erant

i cmcafum li

Brutus et Caffius, quoniam alteram Bruti fororem

Utl mtms d

in matrimonio habebat ipfe, alteram Caffius.

) tnpuam fu.

Eos autem poft necem Caefaris, cui additiffimus

a gccident

erat, et maxime poft coniunCtionem cum Antonio

Jcn jaudos, atque

odiffe coepic, fed Secundum , id eft poft fratrem.

qutem. fuertt i

Nihilominus

inueteratum ' vel vehemens adeo

ia nom haberetts

non fuit fratris illud odium

Nam vix anno ante

litteras ad Paulum

vt ad fratrem

ab eo datas

rofcriptionem

Baulus tim pro

Cic. ad Attic. XIV. 8.

repert:o.

,ngd luniam

aio Caefirte ; vt

( Lepidi vxorem) Jferibis smoderate et amice fériptas

ellar, sut db is

litteras adtuhæ , tüibi Paulus dedit, ad fe a fratre

:effe haberet; cii

mlj]rzs, qmbm m extremis erat, fb m/zdm: freri,

lii p;ofcrx ere

J 1. certis aucforibus compei 1/]e

Hoc uec mibi pla-

jiné du

r amicitá

cebat, et multo ill; (Paulo ) eminus

Videmus hic

us itque C^

Lepidum £i

ratri praecipue aperuiffe, quid contra

chus, idque !

Íe pararent clam inimici, quód certum vnque

. Senecie patis

fignum eft mutuae beneuolentiae.

b ll!m autacte

Quod vero Paulum hoc loco Cicero fimpliciter

vocat fratrem Lepidi, vt'et epift. proxima fupe-

g ipfa pete

j5 1

rupc termpor

riore: Poflridie Idus Paulum in Caieta vidi, etiam

illud indicio mihi eft, L. Paulum Confularem et

enatü

qd Sext

amicum Ciceronis fuiffe illum Lepidi fratrem,

uoclndllm ]

us p

non Paulum Lepidum;

hunc enim ifüs locis fi

"L

K

intel-

xibenil

146

intellexiffet , addidiffet haud dubie, vt cosnofcere-

[:6 D f«.w.'a/fm; )

ert, Foniti, €

tur, diftin&ionis aliquam notam, nec hominem

didici

adhuc valde iuuenem, qualis tunc neceffario fuit

Paulus Lepidus, vnico ifto appellaffet nomine,

Neodum Cicero

quum viueret adhuc alius, quem eo folo femper

eidem orat, cip.T

"Trumut fuit: À

defignare confueuerat, vtpote virum clariffimum,

et fibi amiciflimum, multisque laudatum in Orat.

Loidum Ref). ili

in Vatin.C. 10.

Nempe L. illePaulus, qui proinde

i, Jami h

ab eo in Epp. ad Q. Fr. II. 4. appellatur Pasdlus

jlurina orlis urta

avfter.

Vixiffe hunc ipfo adhuc profcriptionis

1iiajort T Qc ff

anno, ex eodem Cicerone colligo, qui Philipp.

€0 tempore, quo

XIIL c. 6. Panfa et Hirtio Coff. a Sex. Pompeio

fuife potuerint P

rediffe et legationem renunciaffe dicet: Clariff-

vibem ornauerit,

enos viros, legatos, L. Paulum, Q. Thermum, C.

extraxit et dedic:

Touli, vti docet i

Fannium , quortim. babetis ( alMoquitur Patres Con-

Coll.vllaiam db eo

fcriptos) coguitam voluntatem in Remp. eamque per-

petuam et. couflantem. EGamne hic Pauli Lepidi,

Temoopinor , faci

qui vtique tunc adolefcentulus , necdum vllis rebus

Proindecoecusfit

geftis aut honoribus clarus fuit, coggitatii tamen,

&t agnofeat frgy;

variis fcil. documentis, imo Perpetuam et conflau-

Tont üenificir L

zem in Remp. voluntatem praedicari exiftimabimus?

bus celbranr,

Ts dicit, etipfe

Eumne et non potius hominem Confularem (qui

cum feptem tantum annis ante Conful fuerit, nec

fintiffmam, voc

quicquam de eius obitu in tot illius temporis

tilil ghrifus p

Ícriptoribus legatur, necdum fato fun&us fuiffe

viti eruditifími,.

affirmari nec poteft, nec debet) ceteris Clari/fruis

ftm ibunt, cy

uit,

viris praeponi dicemus.

Nam Q. Thermum Prae-

torium effe virum reor, et eundem forte, cuius

Tiec ümni,

füperfunt denarii cum infcriptione Q. Thermus

Int tel ad conf.

M. F. Praetorem certe Pompeianum in bello ciuili

um fuïï, mul

(

reperio Zbermum , quem Caefar ex Vmbria pepu-

THeptum vulg,

lit, tefte Floro IV. 2. et ipfo Caefare B. Ciu. 1. 12

Yeferenc 30u), ]

ET

Eft poft haec tempora apud Sex. Pompeium, ad

Tütüm, &

quem fe plurimi ex profcriptis contulere, inter

Pace Wüeü f',-*.&a

vltimos amicorum cu «£iAéyuy manfiffe Thermum,

Omtim volyer

et,

147

i6, Ytcommoleree

et, älemuïfazfos a?u'r:;, qui ïpfl maxime.in Pretio

1, nec hominem

erat, Pasnium, ex Appiano L. V. i«Qw^. extr.

inc neceffario füit

didici.

pellafet. nomine,

Necdum Ciceronem dimittere poffum, qui in

em eo folo femper

eadem orat. cap. IV. de M. Lepido, qui poftea

'riumuir fuit: /Magais et multis pignoribus M.

jirum danfimum,

laudatum in Orat,

Lepidum Refp. iligatum teuet, [umma molilitas eft

aulus, qui proinde

boninis , fummi . bonores, ampliffanum Sacerdotium,

appellur Pauhe

glurima vrbis ornamenta , ipuus, FRATRIS,

111(1[01'1[71qu!0 monamenta.

Scire hercle velim, quae

huc profcriptions

eo tempore, quo Cicero iíla dixit, fuerint vel

lio, qui Pilips

T. a Sex, Pompeio

fuiffe potuerint Pauli Lepidi monumenta, quibus

vrbem ornauerit.

Multis ille demum annis poft

ffe dicet: lf*

exftruxit et dedicauit in Confulatu fuo porticum

, Thmm, (

Pauli, vti docet nos Dio; Hirtio vero et Panfa

guitur Patres Core

Coff. vlla iam ab eo profe&ta fuiffe ornamenta vrbis,

Jenp, enmqu per-

nemo opinor , facile dixerit, certe non probauerit.

tic Pauti Lopidiy

necdum vllisrebus

Proinde coecus fit oportet, qui vel hinc non videat

et agnofcat fratrem M. Lepidi fuiffe, et a Cice-

t, cugiittni tamem

rone fignificari L. Paulum, cuius Bafilica ab omni-

wpatum tt f

cari exiltimabimus?

bus celebratur, quam omodoujuon mepisos s Appias

nus dicit, et ipfe Cicero ad Attic. IV. 16. eagni-

s Confülarem (qUt

ficentiffimam , vocat , et aibil gratius illo monumento,

Confil faerit, n&€

Humani quid patiuntur

vibil gloriofius praedicat.

«t illius tempors

viri eruditiffimi, qui eam a Paulo Lepido aedifica-

firo fundtus Tue

tam fcribunt, confundentes porticum et bafilicam

) ceteris lr

Pauli.

ac.

Thermum Pr

n

Haec omnia, quamuis meo iudicio fatis acria

ydem forte; 0UU0$

fint tela ad conficiendum, quod hic nobis propo-

t

soge 0. Ts

-

j[o cinili

fitum fuit, multo tamen fortius adhuc et apertius

amm in bé

Teceptam vulgo opinionem confutat Appianus,

; et Vmbria pep

referens ?uQvA. IV. Paulum profcriptum fugiffe

selire D.

Ciy.l- f

ad Brutum, eoque vi&to Miletum, vnde neque

sey, Pompetut j

pace poílea fa&a, quamquam reuocatus, redire

s contilett: jte?

&d8 epvus , Vstgov yeyolu.e'mr:

.Rgmam voluerit; $2

K2

naM-

, manfifl T/Mm;rzg!,

148

( -'ntonm) s p

xuAxusyos énuys) av sbtucs.

Eum ex parte confir

/w /.q DT

mat Dio lib. XLVIL qui et ipfe Paulum voluntate

Quid

'W b -,,c 0771 u

Lepidi fratris fui Miletum euafiffe .fcribit.

yero non 1l Domit

vero? nonne ita clariffime iam tandem illi negant,

res fuiffe creditus e

fratrem. illum Triumuiri fuiffle Paulum Lepxdhm,

profiptus &tt, f

qui non modo Romam redüt, fed et.poft pro-

poei nupum di

Ícriptionem vxorem ibi duxit, liberos fufcepit,

Suetonio in.Ner. c

Confulatum et Cenfuram geífit? Nonne contra

j

Tar

maxime iftud animi propofitum conuenit in L.

difcere potail

Paulum

quum tellament

hominem omnibus in Rep. honoribus

€t porro tutores (

iam perfun&um, et aetate grauem, qui fummo

mehercles iure exiguum vitae, quod fupererat,

um, D. Brutum,

tradit

Etenim i

Mileti exigere maluit, quam Romam reuerti, vbi

oculorum dolorem ferr

3etitis , quae tütor

non potuiffet videndo

Remp. orbatam per tres illos carnifices tot prae-

liquor iam annjs f

ftantiffimis ciüibus, fuis aequalibus et amicis.

€et àd OCwtum

mento Caefiris dic

Ad qmd faciemus ergo Dione, qui, quum

&adhuc nofteretm

lib. LIV. initio Cenforem Paulum Lepidum evzóv

vére SuvezuStvru ipfüm tunc fuiffe pr oju iptum diferte

Ts diferta Sueto

affirmet, omnes vnus in eam opinionem, quae

£. 8. C dau

Nemi-

inter do&os obtinuit, induxiffe videtur.

lldl)þf/l'l]t P)m m

fi tot

nem me temeritatis incufaturum putem

] ais f "'/]«n

aliorum teftimoniis munitus , idem quod Onufrius

et confaeruum ]

Dionem hic erraffe dixerim, et patrem cum filio

.oms, q'u exh

Nec enim eiusmodi neglisgentiae cri-

confudiffe,

IHourie finequam

men adeo eft alienum ab ipfo, vt ei fi. quis impe-

nmm TOnuit etjar

gerit, iniuriam feciffe videri debeat.

Certe lib.

H'JS loc loco d.

XLVIII. extr. vbi Antonium Domitio illi, qui

u l"l[

) &t fu ere

inter Caefaris percuffores et profcriptos fuit, fuam

Vtte poffimus

ex Odtauia filiam defpondiffe refert , grauxfï'me

Rttem fuiffe v«

et eodem fere modo hallucinatur, dum pro filio"

Tl.lï qumn in

L. Domitio, patri Cn. Domitio poft quatuor vel.

atquz AC Tritty

quinque annos tunc mortuo ,

defponfam dicit

T lnqugm h(]w

Verba eius funt, ne.

Jj

puellam paulo.ante natam.

n lpfm

non fatis bona fide ipfum arguille videar: Exaves

t

? TWi&t occi

(Antonius)

149

&t parte confi-

(Antonius) 76 Nogurio s «y] v 09 Keitnpos cQuya

Paulum voluntate

76 ysvogtyw 30]. 3v vois o tyois Beredivrt , TV $uvTE

fe fcbit.. Quid

Tj Puovus Quraustaus d. ysviüacay ivuyyvgss. lmmo

vero non illi Domitio, qui inter Caefaris percuffo-

ndert il negant,

res fuiffe creditus eft, et ideo poftea ab O&auiano

lum Lepidiim,

fed et poft pro-

profcriptus fuir, fed filio ifius tunc promiffa et

liberos faüfcopit,

poftea nuptum dara eft Antonia, quod vel ex

Suetonio in Ner. cap. 3. et 4. et Tac. Ann. IV. 44.

? Nonne conttà

| Conuenit n L.

difcere potuiffet.

Similiter, lapfus eft lib. XLIV.

Tep. honoribus

quum teftamento Caefaris adoptatum. O&auium,

et porro tutores (izmgorss) ei reli&os M. Anto-

yem, qui fünmo

nium, D. Brutum, et quosdam alios percufforum

quod füpererat

tradit.

Etenim iamdudum OGauius eius fuerat

Tidm feu

M

pri

ti, Ybl

aetatis, quae tutores non amplius recipiebat, h. e.

otuifet videndo

aliquot iam annis fuperauerat annum XIV. Scili-

"iifices tot prae«

cet ad O&auium tranftulit Dio, quod in tefta-

us et amicis

mento Caefaris dicebatur de filio naturali, fi quis

ne, qU—ï» qqm?!

ei adhuc nafceretur ex Calpurnia vxore. Audia-

1 Lepidum qyri

mus diferta Suetonii verba, eodem ordine prolata

)i'Qfþ?'APtVlIlidil'Crïe

cap. 83. C. Ocauium etiam in amiliam , nomenque

jnionem, QUi

)

adoptauit , pluresque gereu[forum in tutoribus filit,

vdens Neme

Jé quis fibi na[ceretur , mominanit. MHaec rationi,

putem, fi t

et confuetudini Romanae confentanea, non illa

m quod Ünufrits,

Dionis, qui ex his cum ipfo collatis, erroris et

patrem um 611'0

incuriae fane quam eft manifeftus , vt iam ad Sueto-

gegligentte cr-

nium monuit etiam Cafaubonus.

Sed tamen nihil

e ei i quis Impee

nos hoc loco ad accufationem Dionis defcendere

er, Cene i.

fubigit, et fupereft ratio, qua illum tueri et ab-

omitio 1l

jj, qui

foluere poffimus.

Nec enim Cenforem Triumuiri

xiptos , füam.

fratrem fuiffe vsquam dicit, et errauit ipfe Onu-

,

g, gnime

frius, quum in Faflis ann. 732. Dionem erraffe,

yr, dum p

ro filio

]

ait qui bunc Triumuiri fratrem [cripferit.. Nusquam

yift quatuor

ille; inquam, hoc fcripfit, fed tantum, vry Tórs

defponfom didit

Swyurodí»r«, ipfum etiam, quum profcriptio fuit

; eius funt;,,"f

fa&a , inter occidendos

relatum: quod facile ego

fa&uin

. 'ideïï': Eu

K 3

(Anwniui

156

fitoabreptus Füe

factum credo.

Nequaquatn enim a vero abhorret,

traafierit, poftqu

in faeuiffima illa profcriptione patrem Paulum vna

cum filio adolefcente caedi ab acerbiffimis tyran-

at ia demum

nafceretut wm

nis deftinatum.

Quis nefcit fceleratam illam tabu-

tigenit; Certe ]

Jam cepiffe pariter Cicerones vtrosque, patres et

xemL Padlo jl

filios, cum multis aliis, quos inter etiam puerum

nomine M Lapda

fuiffe referunt, cui prius virilem dederint togam,

vt virum occidiffe viderentur.

poüea in adoptio

Quapropter et

Paulum Lepidum vna cum patre fugiffe in Bruti

yt reor Pmïo,

caftra, eumque Lepidum efle fufpicor, qui cum

Tinimo repeti

vt Triumur pot

parte copiarum a Bruto contra Caefarem et Anto-

TOt, patrl imouj

nium iam profe&to, Cretae ad eam fibi adiungen-

dam reli&us fuit, tefte App. 2&QvA. V. init.

quiin mentem

Vnum adhuc obmurmurantes audire mihi vi-

Tieminem mitar

deor, qui L. Paulus, et M. Lepidus fatres ger-

leícere maxime

mani effe potuerint, diuerfarum familiarum geren-

juarum et priec

Cognomina qu.

tes nomina, et ita quidem

vt minor patema

habeat, maior aliena contra confuetudinem Roma-

o veruftare d

norum.

Fateor equidem lubens, folenne et fre-

Yt, licet gpft

quentiffimum fuiffe apud Romanos, vt filius natu

Tépetebant, y

fünc tempors

maximus non modo cognomen, fed et praenomen

paternum acciperet.

Perpetuum tamen fuiffe

tentem, Corpie

t Vilufr, e.

nego.

Quid enim? nonne M. Craffus, qui in

Licinm Cm:m

Parthis periit duos item habuit filios, et maiorem

quidem, qui vna cum patre occidit, Publium

Similiter ; tiqu

auito, minorem ZMarcusm paterno praenomine.

Tomen vere d

ifb erftinttum

Quis ignorat M. Senecae Rhetoris filios hoc fecun-

dum aetatem ordine Noaatum, Seuecam et Melam?

0 mitri dignun

Quis item ex Suetonio non didicit, L. Othonem

lmpone.et et

tilis fii, fe i

M. F. imperatoris patrem. duos fuftuliffe filios

L. Titianum et miuorem Marcum coguominem fibi.

Ubie exitif.

In libera tamen Rep. exempla eiusmodi rariffima

Qu vit UPGI i

TR intulie

effe iterum agnofco , et ea, quaereperiuntur, inde

profecta esuf'nmo quod filius natu maximus , qui

Tort rem eti

patti vt plurimum in omnia fuccedebat nomina;

m glor

fato

151

fato abreptus fuerit ,

vel adoptione in aliud nomen,

t2 vero ablorrer,

atrem Paulum vna

tranfierit, poftquam

fufceptus iam effec fecundus,

] viteriore gradu qui

acerbifinis tyrane

atque ità demum tertio, ve

nàfceretur, imponi iterum paternum nomen con-

leratem illam tabue

tigerit; Certe

M. Lepidus "Uriumuiri pater maio-

TOSQUe, pitrés 6E

lium habuit, quem haud dubie fuo

rem L. Paulo fi

iter etm puérum

nomine M. Lepidum appellauerat. Sed quum eum

1 dederint tofam,

poftea in ado

ptionem Scipioni dediffet, nato iam,

. Quspropter et

lo, fuum illud nomen in filio natu

vt reor, Pau

a

re fügilfe n Drtt

minimo repetiüt: Atquei

ta procul dubio euenit,

.

üfficor, qui cum

s fratre fuo mi-

vt Triumuir potiffi

mum , quamul

Caefürem et Anto«

L. vero Pauli nomen

mor, patri éndyopos fuerit.

m fibi adiungete

qui in mentem venerit patri, vt filio fuo daret,

A. V. itit

pneminem mirari oportet, quum eo tempore inua-

; qudire mili Yi«

lefcere maxime coeperit, vt antiquiffima gentium

us fratres gete

fuarum et praecipue illuftrium in iis 'hominum

familrum getene

cognomina, quae iam in vfu effe defierant, ex

yt minor paternd

omni vetuftate deligerent, iisque filios fuos orna-

füetudinem Rome

rent, licet ipfi reuera ab illis,

quorum nomen

Sic relatos

s folenne et fr&«

repetebant, progenit

i non effent.

nos, vt lus at

demus in Oppiam

tunc temporis ex antiquitate vi

Poti-

feder prienomen

in Valeriam Publicolas ,

gentem , Cornicinos ,

wm tamen fuiile

tos, Volufos, et Max:

imos, in Furiam Carnillos , in

in Corneliam Caffos.

(, Cf qui i

Liciniam Calwos et Stelones ,

flios, et malorem

Similiter itaque quum in gente Aemilia L.

Pauli

occidit, Pu&lfum

nomen vere clariffimum effet, fed iam vna cum

raenomine.

etno

ipfo ex

ftin&um et obliteratum , vifum eft M. Lepi-

is filios lo fecun«

do patri

dignum, quod reuocatum filio fuo iterum

Guicam et Maam

imponeret ,

et ita memoria tam infignis viri, gen-

cui haud

ficit, L. Othonem.

tilis fui, fe ia&aret apud populum,

5 fuftaife. filos

dubie gratiffma accidere debuit recordatio illius,

7 (agflülili):

m! Mi "n

qui vi&o Perfeo tanram pecu

niae füumumam in aera-

defierit.

einsmodi ram'nma

rium intulit, vt exinde tributum pendi

adeo

eperiuntut, V

Quam rem etiam pronepotes huius M. Lepidi

vt in

,

]

ad fuam gloriam perünere exifti

marunt;

apü av

elegan-

K 4

ycedebit nomgant:,

152

elegantiffimis denariis, de quibus cap. VI. pro-

Nuuc tb comme

Haez cura et c

lixius agam, effigiem Pauli erigentis tropaeum,

vin&dique Perfei cum duobus filiis, fignatam

Tigure materti

aeternitati tradiderint, neque id habuerint fa-

QOMNIS ti

"

tis, fed infuper TER adícribendo, toties illum

Oftula qum

[

eiusmodi tropaeum de fugatis et vi&is hofli-

T014 dm

bus conftituiffe fignificarint.

Quod et in aliis

fecere nummis, quos Vrfinus quidem non habert,

Proinde quod Pa

paulo ante nomii

fed Sigonius et Onufrius viderunt, in quibus ipfa

tria tropaea expreffere,

quod ceteri infant

Summam ergo.hanc

fummi viri gloriam Triumuiri pater homo plus

eniffe me non du

fatis ambitiofus et popularis , qui ceteram Aemi-

Antiquo item ac (

liorum prolem inter

& fratribus füisditt

Syllae ponit fatellites apud

Salluft. L. Hift.,

F Bdl Nuilum, )

quum ad fe proprie liberosque

fuos trahere ftuderet, illi L. Panlo et aequali eius

fidum Vrdis lurz

M. Lepido Pontifici Max., qui duo olim praecipua

fit Aig. Priranu;

Aemiliae gentis fuerant ornamenta, cognomines

9348 Nenpe a

effe voluit ex more illius temporis. duos filios,

pomi clojs h

quos folos domi fuze habebat.

Quo exemplo

: praecipue L. Aem

maior horum L. Paulus ea,deinde nomina in fuo

Itfe Antioclg q

filio, quem. vnum futtuliffe videtur, coniunxit,

VA inter m

appellando, L. Aemilium Paulum Lepidum vel Pau-

&pidus f f

lum Aemilium Lepidum.

Is vero poftea, quum

IIum a fratrbus:

plures genuiffet, ea iterum diuifit, et ad aui

V5 Lepidi nog .

1mó con

exemplum, vnum L. Aemilimm Paulum , alterum

t Nesi

M. Aemilium Lepidum dixit. Praeter hos an alios

Conlat ex Cicexaor

habuerit Paulus iffe Lepidus incertum quidem ;

Qs fs Regili:wzl

habuiffe tamen credibile eít, quandoquidem Cor-

Tidm ers

D)

0 Tib

nelia vxor illius apud Propert. l. IV. eleg. vlt.

lux, M.

Lepidus

multos filjos ( nam. filia vna tantum in ead. eleg.

Ml Cénfo:

i f

memoratur) fibi ex eo natos fignifiare videtur,

h'n.tr.em g

ermang

ita virum alloquuza :

Teni, oj

lor,

"

Et beue babet ; "mater nunquam Iugu','n'ia Jianfi :

Sic porro Poy]

,

m et d o

V enf: in exji'quia.t tota caterüa meas.

0 di

INuunc

lat Africgn

153

J eap, VT. pro-

Nunc tibi coummendo communia pignora uatos :

igqltis tropaeum,

Haec cura et cineri [pirat inufla meo.

*

flis, - fenatam

Fungere amaternis vicibus patet

E

illa smeorum

X habuerint i.

OMNIS:erit colo TVRBA ferenda tto.

ndo, toties illum

Ofcula quum dederis tua' flentibus , adiice qmatris.

; et vittis hofti

TOA domus coepit aumc onus e[fe tuum.

Quod et in alii

uudem non labet,

Proinde quod Paulsm modo et Lepidum ibidem

it, In quibus ipfi

paulo ante nominauit Poeta, eo forte factum,

mam ergo. hanc

quod ceteri infantes effent; certe vnum adhuc in-

üeniffe me non dubito, pàtérno praenomine, et

pater homo plus

ij ceteram Aemie

antiquo item. ac celebri géntis iftius cognomine

2 fratribusfuisdifün&um, Paullum Aemilium Paulli

it farellites apud

F. Pal. Regillum , XV. virum facris faciendis, Prae-

toprie liberosque

fetiun. Vrbis Iuri Dicundo ,. Quac[florem T. Caefa-

lo et aequali ets

i olim praecipua

z

ris Aug. Patronum Saguntimorum. infcr. Grut. g.

8. Nempe Paulis et Lepidis in Aemilia gente

nta, Cognomines

p:34

yris. duos. filiosy

proximi glorzia habebantur Regilli veteres, fed

- Quo eremplo

praecipue L. Aemilius Regillus, qui naualem de

|

rege Antiocho egittriumphum; atque ideo etiam

i

e nomin; in fito

illum inter maiores fuae gentis fuiffe, Paulus

letür, coniunit,

IE

lii

"

m vel Pt

Lepidus filii fui nomine fignificare, eoque hunc

filium a fratribus reliquis diltinguere voluit, quam-

o polte, quum

uis Lepidi non magis ex Regillis quam ex Paulis,

ifi, etad a

imo contra Regilh ex Lepidis fuerint orti, vti

Paulun , alterum

conftat ex Cicerone ad Attic. XIL. 24.. vbi ex anti-

erer hos an alios

quis illis RegzZum, Lepedi filium nominat.

Quemad-

cerum guiden

modum erco Tiberii tempare fratres fuere L. Pau-

ydoguident Cor.

lus, M. Lepidus et Paullus Regillus, Pauli Le-

l ]V. elgg. vt

pidi Cenforis filii, ità et auum illorum L. Paulum

cum in &i df

fratrem germanum fuiffe M. Lepidi Triumuiri,

guifüre videtüty

nemini, opinor, abfurdum amplius videbitur.

Sic porro Peulus Fabius Maximus ( quandoqui-

uguiria uj :

dem et de eo di&urum me recepi) et. Q. Fabius

AMavxitnus Africanus , fratres haud dubie; quoniam

41 1005*

Nuc

3

vterque

154

vterque Q. F. Q. N. et alter proximo flatim poft

mem haboiifent p

alterum anno Conful fuit, ita a patre fuo appel-

tonio nilla faife

lati funt, quia abauus eorum filius fuit naturalis

Ticet necdum r

L: Pauli et frater P. Scipionis Africani Aemiliani.

opinor, Btne Y

Paulo Fabio eam fuiffle nominis' caufam, non

mine dubitetur,.

adoptionem aliquam, quam Pighius fingebat , ma-

Tis mummar

4

d

e i

nifeftum eft, non modo ex peruulgata illius tem-

lis nummis, qui

poris confuetudine, fed vel praecipue exeo , quod

riuntur , Goltzit

is infuper filium . fuum Paulum Fabiam . Perficun

exceptione mar

dixit, excogitato etiam nouo cognomine non alia

dico vetuftiffimu

de caufa, quam vti eo clarius adhuc teftaretur,

Grater, s. pag.

inter progenitores fuos fuiffe nobiliffimum illum

occutrit, hoc m

virum, qui Perfen Regem Macedoniae vicit, fu-

tati L. Oytifis.

gauit, cepit, et in triumphum duxit cum duo-

Tobis dubitation

bus filiis Africazi cognomen ex corrupto Dionis

Domen, vt foleb

lib. LIV. indice, Faftisque Siculis, et Cufpiniant

Fabio abiudicarunt , Iuloque Antonio eius in Con-

Ten pfait, d«

b:t, quoniam

fulatu Collegzae tribuerunt magno confenfu, fed

prienomine dift

et errore, Viri £ vvxóvres Sigonius, Onutfrius,

feloomomine,.

Lipfius, T'orrentius et Cafaubonus, aufi infuper

liüt leidi L. R

Suetonii in Claudio cap. 2. vel fidem vel le&tio-

li. et apud ip

nem incufare, donec do&iff. Rupertus in epift.

XXVII. ad Reinef. Suetonium afleruit, et Fabio

ts Mithros, ]

dhtum African

füuum cognomen reftituit ex nummo Goltziano.

Nam Dionis index reuera non contra illos, vti

tini M tenpms

putabat Rupertus, fed pro illisftare cenfendus eft,

1l de uf

il aeni ( (

vt in quo Africazi cognomen antea Antonio, fed

T5 6t colonjs

nunc ex emendatione demum vel Rob. Stephani,

vel G. Xylandri, fubnixa Suetoniiloco, vti patet

Ticr, I.P. 364

Quoniam v

exilloum notis, Fabio adiungitur.

Verum ne-

tonim, Trius

queille Dioneus index , in quo multa foedetranspo-

fita et vitiata effe nemo ignorat, neque Fafti illi

Tie et frtrs

Graeci non minus adulterati, viros fummos adeo

7s fRC Tntel

V fonte ded

a vero abduxiffent contra Suetonii aperta verba;

atio-

TU te puto

)

f qominis iftius ex vetultate tunc repetiti r

nem

CU ex o

155

oxir fatim poft

nem habuiffent perfpe&am; quae vt in Iulo An-

ptre füo appd-

tonio nulla fuiffe potuit, fic in Fabio veriffimam,

ius füit narursl

licet necdum animaduerfam, dediffe me nunc

fricun Aemiliani.

opinor.

Et ne vllo modo amplius de hoc eius no-

15 cifam, non

mine dubitetur, quoniam diligentiffimis fupelle&ti-

jus fingebat, m«

lis nummariae indagatoribus fufpe&ta faepe elt in

ulgata iltus teme

iis nummis, qui nusquam in aliorum arcis repe-

dpueereo, quod

riuntur , Goltzii fides , adferam teftimonium omni

Fabiom Perjcum

exceptione maius , quod Rupertum fugit; marmor

gnomine non alia

dico vetuftiffimum Tiberii tempore pofitum apud

adhuc teflaretur,

Gruter. s. pag. 627. in quo huius Fabii libertus

obilifmum ilum

occurrit, hoc modo appellatus: O. Fabius Afri-

joniae vicit, fü«

cani L. Cytifus.

Bene habet, quod ille, vt omnem

duxit. cum duo-

nobis dubitationem tolleret , patroni fui non prae-

corrupto Dionis

nomen , vt folebant ceteroauin antea , fed cogno-

is, et Cufpiniuni

men pofuit, id quod illo iam tempore faepe etiam

onio eius n Cor

fiebat, quoniam finguli homines non amplius tunc

no. confenfü, fed

praenomine diftinguebantur aut cognofci poterant,

ous, Onufris

fedcognomine. Atqueitainaliislapidibus M. Aenz-

ms, aufi infüpet

lius Lepidi L. Felix. M. Vipfamus Agrippae L. Troi-

lus. et apud ipfum Cicer. farnil. XIlI. 69.. C. Cur-

|fidem vel le&io-

Ad eundem hunc

hupertus in qui

zius Mitbres , libertus Poflumi.

xfieuit, et Fa

Fabium Africanum aliquot feculis poft, Conftan-

ymmo Goltriano.

tini M. tempore vel genus fuum retuliffe, vel qua

contaa il

05, v

alia de caufa nomen eius fecutus videtur ex more

are cenfendus &

iftius aeui C. Camellius Africamis Fabiemus Honora-

us ex colonia Aelia Hadr. Zama Regia, de quo

yea Antonio, A&

infcr. 1. p. 364

g Rob. Stgphmll:

ji loco, V

1 pltc

Quoniam vero cafu delatus fum ad Iulum An-

Verufm nte

tonium , Triumuiri filium, eadem opera illius quo-

Ut

nedetranspo

que et fratris eius nomina, quia obfcura ha&e-

1l

geque

ätll]l

nus, nec intelle&a fuere viris doctis, ex hoc eo-

dem fonte deducenda effe, operae pretium fa&u-

ros

fümmos 4480

rum me puto, fi oftendam.

Quum M. Antonius

Til

a zPem verbo,

j ratii

duos ex Fuluia fuftuliffet filios, nec in paterna gen-

x r

te;

156

te, quae ante auum fuum , oratorem illum clarif-

le) P. ofinns!

fimum, ignobilis iacuit, vlla reperiret illuftria no-

tuli, e de nof

mina, ad ipfos generis fui paterni maternique

Tnfct,

p

Auctores decurrit.

Nec enim [zl/um ille appellault

mnominatur , ex qu

in honorem .C. Caefaris Di&Gatoris, vti volunt

danda e

Onufr

de Nomin. p. 54. et Torrent.. ad Horat.

plenisque vitioftus

od. IV. 2.

Sed vt oftenderet fe per maternum

homo appellirur

genus (matrem enim habuit Iulium . nobiliorem

Vifins ad fimi

ipfo Di&atore, vtpote natam confulari familia,

Tnfcript, Rom:e i

quum Di&atoris effet praetoria) defcendere a. Iu/o

(l!uh'?llc I. 4'7'

Aeneae filio, quemadmodum vt fignificaret fimi-

€t ex eodem Tpi

1

liter paternum genus et nomen, veniffe ab 4z-

Ticcuttinge colle

zone filio Hierculis, maiorem fuum filium vocauit

quis valzatas hl

Antullum; atque ità vtriusque gentis progenito-

Yeines, wïa'ml

rum, nomina duobus fuis filiis impofuit.

Graeci,

Aitilim Fjenii f

Plutarchus, Appianus et Dio Antullum quidem

celebrat,

ex confuetudine linguae fuae V. Romanum ante

Supereff, ante

geminum LL. mutundo in T. Avryor vocant , pro

i Tentis dena

quo, quia corrupte alicubi legitur AzvAov, Torrent.

PAVLS LE.

ad Sueton.

Augultt. c. 17. At.,fllum illi cognuomem

e'fnev ehti 1041.

fmj]? credere fe teftatur, fatis eo ipfo declarans,

ignorare fe prorfus, quale fuerit illud nomen ;

PVTEAL S(

mat Vrüns f m

fed verum fuit, vt dixi Agrtal/us , quod vzoxopisecüy

u ait, frat

eft ab Antone, pro Zntozillas, nam. N. in.eius-

modi figuris. femper eliditur;. vt videre licet in

mmm übl Qu

Mefalla, Hspalus,. Sabellus, . Patella, , Villum,

itfiper r ao

p»emem in dewav

Corolla , quae declinata a Metfana ,. fopanus, $a-

tilfa feflatur: q

binus, patina, vinum, corona; atque ita defcen-

dit ab homine, bomnllm Ciceroni in Pifon. c. 35.

liribus l'hx i

"L qum de ;q

a lenone; /eza//us Plauto Poen.2. 25. et a Petrone

meq RUni, et Paql

Petrullus, ab. Aprone Apru//m a Pedone Pedullus

ttr füerie

in lapidibus.

Nihil opportunius et magis accom-

D neom

inodatum. ad hanc rem dari nobis poteü monu-

lUlUS Fg& peo

;,le

1 vel Cert

mento illo apud. Gruter.

pag.

656. quod pofuit

D. M. Pujeniae P. F. Pedulae (antique pro Pedul-

&if q

enui

lae )

Tioimiy Rs L

157

ter illum chaf-

lae) P. Pufonius Pedo aluimnus. — Ypfam nomen 4z-

itet illuftria no.

£ullu;, ne de noftra fcriprura dubitetur, exhibet

'erni maternique

Infcr. 13. p. 864. vbi Q. Saluidienus C. L. Antullus

«t ile appellauit

nominatur, ex qua, vt hoc in tranfitu moneam,

Otis, . vtt volunt

emendanda eft 9. p. 967. quae eadem eft, fed in

xrent,. ad Horat,

plerisque vitiofius fcripta, in qua male etiam hic

, per maternum

homo appellatur Q. Saluideuus C. L. Pantullus,

jum. nobiliorem

Vrfnus ad familiam Saluiam ex libro veterum

onfulari familia,

Infcript. Romae impreffo adfert qnendam C. Sa/ui-

lefcendere 2 ]ul

dieuua C. L. Autülum, íed haud dubie idem is eft,

fignificaret m

et ex eodem lapide petitus. Vatinia Antulla inter

, venife: ab d-

Piccartinae colle&ionis reperitur Infcriptiones,

n filiom vocauit

quas vulgatas habemus in epift. XLI. Ruperti ad

ntis progenito«

Keines.

Martialis denique Epig. l. 114. et r16.

polit. Graedi,

Antullam Yaenii filiam immatura morte abreptam

yullum quidem

celebrat.

Womanum anté

Supereft , antequam definam , explicandus Aemi-

Av vocant;. pro

Jiae gentis denarius, infcriptüs ab vna parte,

i zuMI, Torrent.

PAVLVS. LEPIDVS. CONCORDIA.cum

a ii cogmat

effizie velata ipfius Deae, ab altera varie, modo

PVTEAL.SCRIBO N. modo aliter.

Exifti-

» ipfo declarans,

it illud nometi

mat Vrfinus fignatum effe a Paulo Lepido Trium-

ucd stmg«;mv

uiri, vt ait, fratre adoptiuo, ad fignificandam re-

um N. in &t

Óflitutam fibi cum eo fraternam concordiam, et

: videre liet i

infuper pro adoptionis fymbolo concordiam et

xello, Vilum

pietateni in denariis veterum faepe fe animaduer-

tifle reftatur: quod ego me fateor,'certe in Con-

, Hifpims, 3ve

fularibus iliis nummis nunquam deprehendiffe.

qie i d

in Pifon, € 2f

Sed quum de adoptione ifta vaniffimum fit com-

mentum , et Paulus Lepidus neque Triumuiri fra-

,c, ea Petrone

ter füerit, neque alium fratrem habuerit, ac L.

þ)edune Bululis

t mj accom-

Paulus poft profcriptionem füam cum fratre in

gratiam , vel cerre Romam, non redierit, omnino

; poteft. mome

ofüit

exiftimo denarios iftos a duobus Pauli Lepidi natu

Á quod ?

a/!l/'

maximis filiis L. Paulo et M. Lepido profe&tos effe,

jque p9 !

[

in

158

in qua fententia etiam Pafferatium ad Propert. el.

verba, fententiten

vlt. effe video.

Nempe quia olim inter eadem

fregnerfericidn

ila nomina, auum fcilicec fuum L. Paulum et

aabulae depinguntu

eius fratrem Triumuirum M. Lepidum, infamis

diclerentur infgna

difcordia palam obtinuerat, voluerunt ifli hoc

pf tergum ctrung

pa&o fuam e contrario teflari concordiam. |Certe

D otrimque cu

duorum fratrum nummo conuenientiffimum eft

Tiberius viuo Au-

dentur, carprióts

Concordiae nomen et effigies.

comennt, - Molt

gufto. Cozcordiae templum exftruendum fibi fumfit

pars Aemiliorum

an. V. C. 747. vt id fuo proprio ac fratris Drufi

Nam quod. praet

nomine infcriberet, mutuam, quae inter eos erat,

Varior, . s. c.8. ]

beneuolentiam publice hac re declaraturus, Dio

tofei ad conrdi

Iib. LV.

Quod et fecit anno 764.licet fratre iam

tum Donum cenfet

?1

mortuo, eam aedem dedicans, tefte eodem lib.

vel. Don, Euent, v

LVI.

Idque confirmat etiam Suet. Tib. c. 2o.

Symmichilocum :

Dedicauit et Concordiae aedem , item Pollucis et Ca-

Toyere omitm dic

ffovis fio fratrisque nomine. . Caftorum. enim tem-

darifüm, Nl

plo quoque fuum et fratris iam defun&i nomen

gem, quee (rits

infcripfit, vt fe mutuo amore et concordia alteros

3ine vl mutatior

fuiffe Caftores populo perfuaderet. Dio lib. LV.

prefa t sammy

an. 759. 70 Auguioew 0 "iftgus xoDieougus, À và

favrE jíüvo» üvoj uT, WDNE xXpj 0 ixavs (Drufi)

tibent, pertine

& ia Symmad

gÉmiygospe.

Similiter poftea Seuero Aug. mortuo

decreuit Senatus, vt ad retinendam concordiam

Tun eft, ojgp;

Torli b g

It

!

filiorum eius, Antonini Caracallae et Septimii

Tiginnis frafoy

Getae facrum fieret cum ceteris Diis, tum zpfe

am fide et CO

concordiae , vti docet nos ex eodem Dione Xiphi-

linus initio l. LY.XVII. Quin immo etiam in Au-

Bonem fitis iim

: Xohratgs (Nam

relii Caefaris nummo in auerfa cernitur et nomi-

natur Cozcordia ftans inter Diuos fratres, fiue M.

flfdtt nomine I

Aurelium Antoninum et L. Aurelium Caefares,

afyr. H. 6, 3.

)

necdum Auguftos, eosque extento velo coniun-

?mbfmilm m

lt

isp

:Ad() COmen

gens, vti re&e cenfet do&tiff. Annotator ad Prin-

Chitnyifer

cipis Arfchot. tab. XLV. n. 4. cui lubens debere

ln.m

me fateor fequentia Petri Chryfologi ex Serm. 54.

10 Ctm eree

verba,

DXl p

159

1 &d Propert, d.

vetba, fententiae noftrae adcommodatiffima: ffeuz

im inter eadem

frequenter fieri videmus, vbiregumvel FR AT RVM

1 L. Paulum et

zabulae depinguntur , vt iuter otrosque onamimitatis

pidum, inamis

declarentur infignia , artifex piclor femiueo. babitu

ue

TUr

nt

t ili ho

.l

ul tergum vtriusque coucordiam flatuit , quae bra-

Cor

m. Certe

chiis vtrumque complectens indicet , quod bi, qui vi-

xientill

imum eft

deutur, corporibus feparati, [éutentüs et volumtate

-berus viuo Áu«

conueniunt.

Multum me, etiam confirmat auería

dum fibi fumítt

pars Aemiliorum denarii exhibens Purea! Scribonii.

ac fratris Drufi

Nam quod praeftantiffimus I&us fac, Raeuardus

( inter eos erat,

Varior. 1. $. c. 8.. Puteal. Libonis in nummis expreffe

xcaraturus, Dio

veferri ad coucordiam iudicum fententiarumque eucu-

.licet fratre iif

tum bouum cenfet, quia in anteriore illorum parte

'efle eodem Tib.

vel Bos. Euent. vel Concordia fcribitur, eoque

jer, Tib, c. 20.

Symmachilocum accommodat , vbi ara cozcordiam

9 Bullucis et Ca-

tenere ommnium dicitur , non mediocris eft lapfus viri

clariffimi.

Nihil enim ad Concordiae Deae effi-

rum enim teme

defantti nomen

giem, quae fratres Aemilios tantum refpicit, et

«oncordia lteros

fine vlla mutatione in ceteris quoque illorum ex-

. Dioli LV.

preffa eft nummis , quorum aueríae aliud quid ex-

4

M

L;g»iïzs', in

hibent, pertinet puteal Libonis, nihil ad puteal

ara ifta Symmachi, quae, vti ex eo ipfo manife-

j u (Druü)

ftum eit, vidoriae fuit, ad quam . in leges Dmpera-

;; Aug, mortüo

lm cocordiam

torum et verba iurabat Senatus , ideoque iftius re-

lne er Septimi

ligionis prae[eutia iuratus ordo ommia. decernebat

cum fide et concordia.

Sed hánc Raeuardi opi-

; Diis, tum

nionem fatis iam confutaruntScaligerad feftum V.

m Dione Xipli«

mo etiam in At

Sceleratus (Nam Raeuardus, quem illic Scioli cu-

ernitur &t 0T*

eusdam nomine notat) tum Torrentius ad Horat,

Satyr. IL. 6. 35.

Hic ergo cum Vrfino ad. famil.

frtes, fe

Scriboniam vult nummos illos L. Liboni cum Paulo

reliüm Caelatesy

Lepido communes fuiffe.

At quae caufa Libonem

yo velo conitt-

soror al Pri

coniunxiffer in publicis nummis cum Paulo Lepido,

immo cum cormcordia eius, quae nullum vtique ad

ji luben

n ebere

nj

Libonem proprie habet refpe&um, cum ipfa ea-

Qgi ex od

vee

dem

160

Jius quoque Sabin

deim femper etiam cum aliis, et diuerfis quidem

liil

tl

fit

Jiitari

pofíticae partis typis et infcriptionibus reperiatur

lio prr Galias bl

in vno nummo coniun&a? Ego non dübitoa Pauli

Tacius biftor. Tl

Lepidi filiis profe&os effe hos nummos, qui quum

quum auiam hab

in omhium horum anteriore parte conflanter fua

quim auitum yel

fcripfifient nomina, iisque concordiam addidiffent,

tione amitae lus

in auería, ficuti in quibusdam L. Pauli tropaea

et vi&orias exprefferunt, vt ita clariffimum illum

hr gnu dj R

d

$ C0

virum, fuae fuiffe gentis hominem declararent,

Mirci fiut Wurer

fic in aliis eadem plane ratione PutealScriboniiLi-

bonis fignarunt, vt per illud (folenne enim hoc

ere dul s. cuius f

i ganere d judit

Libonum familiae fymbolum etinfigne patet etiam

olbur

i j

UT

,

ex aliis iftius familiae nummis, quorum altera in

paofate Jint !

parte Bouus Euentus notatur) fe etiam ex Scribo-

iCf c, $, G

niis Libonibus per matrem ortos, àc Scriboniam

mummis conuenit

illam Augufti coniugio nobilifmam feminam,

àn alis a fe cifís j

auiam fuam maternam , adeoque C. et L. Caefares

fuos effe confobrinos fignificarent.

Mater enim

it, nomen, er(

eorum Cornelia, filia erat Scriboniae iffius, et

inis, db dltera g

foror vterina Iuliae Auguftifiliae, id quod nos do-

minis longe dari

Et

fetnum genuille

cet Propert. in faepius iam laudata Elegia.

*que 2 duobus

profe&to digna tunc temporis res erat oftentatione,

coniunctum effe fanguine Caefareae domui. Ideo-

Ms viris or&

que eadem fere, amitam Scribouiag, quae quon-

qud ie Gb

dam Augufli couiux fuerat, cou[obrimos Cae[ares,

p 36, Vt Memi

VChiCie venere

plenam anaginibus domum oflentat infelici iuueni

Drufo Liboni, iisque Portataur ad luxum infidiator

» QUm qui

g

^rttrl Vnice [

primum, dein accufator eius Firmius Catus apud

äfäeo

»vt, ficutii

'Tacitum An. l. 27.

Neque nouum aut infolens

lr ts T'omin

Romanis, materno etiam genere, fiquidem nobile

illud et illuftre effet, (quid autem illuftrius tunc

T

01

[j

D

propinquitate Caefarum?) fe efferre et gloriari.

re';k» "

Antonium vidimus filio minori nomen impofuiffe

clt]m Hi&or. li

Iul

J

l

[

U

i

H

non ex coniugis fuae, fed matris potiffimum gente,

elTu-

tbl

F

;

!t aj

eiusgue au&ore petitum: quemadmodum fer

lius

1Ó6I

lius quoque Sabinus Lingonum Prïx;ceps Cae[arem

t dierfs quidem

OnibUs reperiatur

Je ipjum falutari vuffit, quod. proauia fua Diuo In-

lio per Gallias bellanti corpore et adulterio placuiffet.

ion dubitoa Pauli

'Iacitus hiftor. IV. $4. et cap. 67.

Ipfe Caefar

immos, qui quum

tte conflaster füa

quum auiam haberet Marciam, ilhus non minus

rdiam addidillent;

quam auitum: vel paternum fibi. genus. in lauda-

tione amitae his verbis exculit: zmütae seae ma-

L. Payli tropoea

ternum. geuus ab Regibus ortum , patermum cum Diis

clariftmum illum

immortalibus coniunctum efl : nam ab Auco. Marcio

inem declararent,

Marcii fuut:Reges, quo momine fuit mater; a Ve-

vuteal ScribonüLi-

uere Tulii 5 cuius gentis fauilia eff noflra.. .Eft ergo

olenne enim loc

àn genuere ez fanctitas regum , qui plurimum iuter. bo-

n lgnepatece.iam

quines pollent , et ceremonia Deorum, quorum ipfr

quocum altera n

in poteflate fumt Reges, quae feruauit nobis Suer.,

etiàm ex Scribo-

in Caef. c. 6.

Sed maxime cum his Aemiliorum

; dc Seriboniam

nummis conuenit, tum quod. Q. Pompeius Rufus

fimam . feminam,

in aliis a fe cüfis itidem ab vna parte expreffit etfi-

C ec L. Caefares

j

2iem, nomen, et Confulatumaui paterni fibi cogno-

n

t Mater enm

minis , ab altera materni, L. Syllae Di&atoris, ho-

ge iflius, et

minis longe clariffimi , atque ita paternum et ma-

, idqiod nosdo-

ternum genus ille quoque in vno nummo coniunxit,

m Elg, Ht

feque a duobus auis Confulibus pariter, et nobi-

erit offentationt,

liffimis viris ortum .hac ratione fignificauit ; tum

g domu. ieo-

quod de Galba Imperatore traditur, qui fimiliter

E

E

, quie (unn-

plane, vt Aemili, non tam matris Mummiae

Achaicae genere, quamuis et hoc nobiliffimum

!

[jprin Cr/r//'nw:

; infelici 1uUnt

fuerit, quam auiae maternae, quàe Q. Catuli filia,

!Jucum infidiator

gloriari vnice (V. Plutarchum) folebat, atque

mius Carus 3pi

adeo , vt , ficutiiltiin nummis , fic illezs flatuarum

titulis fuis nominibus paternum genus fignificanti-

m auc inlens

bus, prouepotem fe o Catuli Capitolini [émper ad-

fignidn noble

q illufrios t.unAc

fériberet tette Suetonio cap.25. vnde et apud Ta-

"

ferre et

g]orl?l'l.

citum Hiftor.I. r4. ad Pifonem, quem adoptabat:

omen inpolte

Tibi infiggae SVLPICIAac LVT ATIA decora

aobilitati tuae adieciffe. . Ya proinde Paulo quoque

otifimum gente

,

et

dmolun fert f

162

et Le;;ido fratribus gloriofiffimum tunc vifüm eft,

quia pater prauatn

etidcirco publice in his nummis, quomodocunque

ter rezis Romani

pofï'ent, declarandum, non tam Corneliam fe ma-

Anjina matre ortui

trem, quam auiam habere Scriboniam, quae Caefaris

llf» Per vaum N

Augufti vxor, fola eius domum prole auxerat.

erat, ideoque et

Cui rei fimili fere ratione et inter reges Koma-

dixmus, Atcur

nos Ancus Marcius femper aui fui materni, no-

trem* Lege omni

mine repetito Namae zepos dicitur, ita Liuius,

Yüque volunt .eui

Florus, Vi&or, Dionyfius, Plutarchus, et ceteri

quibus narrat aud

omnes, qui nunquam, quo patre fuerit ortus,

videret Lucomone:

eius nomini addunt, fed qua vel matre vel auo,

vt exule aduena

quia inde omnis eius nobilitas.

Hinc Seneca

Min

ul

1

4b Tuq

l, p

epift. 1o8. duos Romanos veges effe, quorum alter

at ilelereri, $

patresm uon babet, alter satrem. | .Nam de Serui

matre dubitatur.

Anci pater uullus; (Numae mnepos

Non dia, quam g

p [ TET

dicittr.

Nullum Anci patrem dicit, non quod

[

tï.'z':::]ar:i at

"C

reuera patrem inter homines non habuerit, fed

je.enim lbt Tatius

quod ignobilem, fi cum matre compares, 1deo-

ANuon & Curijus

que ab hiftoricis non memoratum , et ex eo ple-

mbilemqur a tàn

risque poftea ignotum.

Sic de Seruio Liu. IV. 5.

Jüque inter qu

Seruimn Tullium poft bunc captiua Corniculana , pa-

Petegre nitos,

tre anullo, aatre [érua ingenio et virtute veguum te-

nuie. Patre mulo i. e. ignobili, ignoto et ab

Q6 ad(citos, et

Omintr, pere;

hiftoricis praeterito.

Horat. Satyr. I. 6.

Raterro lman

Ante poteflatem T'ulli ac igmobile regnum

. mi'um velTanao

AMultos [aepe viros, nullis mmaioribus ortos,

In etus matre

t

Et vixiffe probos , amplis et bonoribus aucfos.

füiffe, Ti3térno

f

Melchizedekum in diuinis litteris fimiliter dici

TY O0ntta in res

itas afi

extdzopo. , titillo patre , obferuant "Theologi, quia et

Cülüs vel

iliius pater quis fuerit, in veteri codice nusquam

IIUGanuhU Ampïi(

declaratur.

Poífes itaque de Anco fere dicere,

UL enr

ma

te

quod Virgil de Drance XT. Aen.

uekumd et

Tnm

—

—

Genus buic materna füperbum

Qducmt hi

T

Nolilitas dabat , incertum de patre ferebat,

Suem : Que h

n

quia

ttligui

163

m tinc vifin eff

-quia pater priuatus, ignobilis, et peregtinus, ma-

, quomodocunqüe

Xer regis Romani filia.

Vnde Liu. lib. L. Azgczumm

m Corneliam fe m«

-Sabina matre ortum , nobilemque vna unagine Numae

oniam, quae Caefaris

ej]l'. Per vnum Numam maternum auum. nobilis

1 prole atxent,

erat, ideoque et eius nepos femper vocabatur , vt

t inter reges Rome

diximus.

At.cur igitur. Sabinam illi obiicit ma-

j füi matemi, noe

trem? Lege omnino ex iam di&tis, S25/zo patre.

dicitur, ità Luits,

ldque volunt euidenter etiam antecedentia, in

latarchus, et ceteri

quibus narrat auctor, quomodo Tanaquil, quum

pitre. fuerit ortus,

videret Lucomonem virum fuum fperni ab Etrufcis,

vel matre vel auo,

vt exule aduena ortum, confilium migraudi alio

us Hinc Sen

ab "Tarquiniis, patria fua, ceperit, Romamque

v efe, quorum at

ad id elegerit.

Sed qua caufa,eam potiifimum?

w Nan de Serti

NNon alia, quam quod z zouo populo , vbi omnis ve-

nullus; Nanae uj

pentina atque ex virtute nobilitas fit, locus evat. fu-

dicit, non quo

puras forti ac [Irenuo viro , quamuis peregrino , regna[f-

gon habuerit, fe

Jé enim ibi Zatium Sabinum ,' arceffitum in Tegnum

g compues, idtt»

Numan, & Curibus, et Ancum. Sabino patre ortum,

um, et er & plee

uobilemque vna tantum Zmagine Numae e]ä. Fuiffe

^ Geruio Liu, IV.

itaque inter quatuor vel quinque reges, duos

aus Corticilant pf*

peregre natos, et aliunde in regnum ciuitatem-

t uirtute rognm i

que adícitos, et vnum , quamuis ipfum quidem

ili, ignoto & ?

Romanum, peregrino. tamen patre, ortum, et a

materno folum auo nobilem.

j L

Quis credere poterit

file regm

Liuium vel Tanaquilem Anci ignobilitatem pofuiffe

in eius matre, per quam ipfe vtique eum nobilem

juridus rf

hontrids 105

fuiffe, materno fcil. aui imagine, continuo addit;

non contra in patre, in quo tamen maxime nobie

tteris

fiiliter d

litas alicuius vel ignobilitas fpe&tari foler, et de

Theolog i

quo multo amptior hanc iri rem contra Ancum di-

e nusquzm

i codit

cendi erat materia, quippe qui ex Sabinis cum

Ànca f

re dicete

Rege Numa et patre fuo M. Marcio Anci auo Ro-

D.

mam aduenit, nullam, fecundum ipfum Liuium,

imaginem , quae honoris et nobilitatis fignum , filio

" Wþ:m:

'Prmiff"b"* ;

fuo cho reliquit , et quamuis filii regno illuftratus

2

z

videri

164

quit nihilin eo d

videri poflit, adeo tamén nominis fui fámam et

yero in füperiorihu

omnem fere memoriam nimium quantum praeful-

gente vxoris Pompiliae genere et fplendore; ami-

&i, iplumque Nus

bant

fit, vt a Seneca Zuci pater mullus fuiffe dicatur.

Ex vulgata le&ione exiftimes paternum Anco ge-

RUOSAE BTRY UER SCS

nus fuiffe Romae nobiliffimum, certe, quod ta-

men falfiffimum

longe nobilius materno, quià

Liuius, qui ex perfona Tanaquilis omnia eiüsmodi

in Regibus Romanis conquirit, quáe hominem

od ls quam

(

Técotiis impl

peregrinum et aduenam in fpem honorum , immó

et ipfius regni.in €a ciuitate confequendi adducere

endarum faepenu

queant, filentio illud plane praeterierit; tanquam

quidque locoer or

etim neglivant, n

fi in eo nihilreperiret, quod eiusmodi fpém nouo

ciui facere poffet; et contrà in matre Anci, licet

then poltea alieno j

regis Romani filia, Sabinam orisinem memorarit,

deyrehendunt; ide

quafi non orines fere Romani eo tempore et paulo

populi multis zebu

i initio, hg.u

ante matre externa per raptum Sabinarum alia-

rumque virg1num fuerint nati

Nec tamen in iis

? ulhungunt, ng,

ipfis Ancum- numerauerim, qui patrem quidem

lhinc ïepemg l'ag

habuit Numam Marcium ex Sabinis oriundum , fed

tibus profertim

matrem haud dubie Romae natam;

Etenim Plu-

lee fünr ampliore

tarchus in Numa duas de ea opiniones fuifle tra-

?; quod deir

dit, quarum altera quidem ex Tatia T. Tatii re-

tüm Vet occafton

gis filia fufceptam eam, antequam Numa ad im-

Rémorpm &orum

perandum Romam accefferetur, adfirmet; altéra

dgendi ert la.

autem ex Lucretia, quam Numa iam ad regnum

titis fludio p "

accitus Romae in matrimonio habuerit

enitam

eriorum mtehlal

Pofterior multo mihi verifimilior vide-

ftatuat

goti, Mdltï illin

tur, quippe quum Numa moriens, poftquam Ro-

quindàm in p

mae tres et quadraginta annos regnaflet tefte Liuio,

OD8 , ne llltomï

filiam fuam in ea reliquerit aetate, vt paruulum

Cowumcamur aud

haberet filium, hunc ipfum Ancum, vix quinque

&tl poffent 8

tunc annos

natum, et tamen vt videtur etiam

PO Rom, u

omnium, fi quos praeterea habuit, primum et

l IOHO (]Ulcafen

maximum. Corruperunt haud dubie Liuium fcioli,

quia

C Ll Conter

165

ninis f fmm et

quia nihil in eo de. patre Anci lezerant, matrem

1 quantum praefil-

vero in fuperioribus nominari et Numae filiam di-

et plendore; ami«

ci, ipfumque Numam Sabinum fuifle non ignora«

"

Mi

)

ts faifé dicatur.

"

b?.nt.

paternum Anco see

1, cette, quod ti-

lus müterno, qu

CAPYVT IV.

ilis ommia etüsmodi

1od aliis quam. plurimis accidit, qui arduis fe

It, quie hominem

lionorum, immo

Q

negotiis implicant, vt multitudine rerum ge-

nfequendi addcere

rendarum

faepenumero obruantur, nec femper fuo

aeterjerit ; fanquam

quidque loco et ordine adminiftrare queant , multa

etiam negligant, nec animum aduertant , quae ta-

usmodi (pém rouo

matre Anci, lict

men poftea alieno iam tempore , vtilia effe et fuiffe

ieinem imemorarit,

deprehendunt; idem etiam ills, qui ad hiftorias

j tempore t pallo

populi multis rebus domi bellique geftis inclyti ab

ipfo initio, habita temporum ratione condendas

i Sibinaum dltte

fe adiungunt , non raro víu venire neceffe eft. . Et

- Net tamen in 6

hinc.reperias faepe , etiam ab accuratiffimis fcripto-

u purem quitit

xinis oriundum,

ribus praefertim rerum Romanarum , quibus nul,

lae funt ampliores, fuo.loco et tempore praeteri-

gm, Brenm Pa

tum , quod deinde tamen; quafi iam ante tradi-

piniones fuiffe ttd-

tum, per occafionem verbo tantum refertur, fiue

hia T. Titi &

memoriam eorum fugerit, quum iuflior de illo

um Num àc n

agendi erat locus, fiue ipfi de induflria ac breui-

;; alfirmet; d

tatis ftudio praetermiferint, et ex narratione po-

sviam d

regnum

fteriorum, intelligi voluerint priora eiusdem ne-

habuerit geni;:».m

yitee

gotii. Multa iftius generis exempla, obliuionem

i verificuior

quandam in fuperioribus commiffam arguentia , et

(iqutm ^0*

ens, pO

Íaepe, ne inconftantioe aut falfitatis ex fe ipfis

4ggmiï'c.'r€1

(le LiUiO:

l

conuincantur au&ores, ifto modo excufanda, ad-

"fï

e; Y

t paruium

ferri poffent ex variis, qui ab Vrbe condita res

iC

"

g, vit quingte

populi Rom. vel faltem partem earum aliquam

qc vide

yr etiam

Chronologica ferie funt perfecuti.

Nos tamen vno

puic, primu?

jà

nunc Liuio contenti, ex eo talia quaedam in hoc

ubie L

um fcioli

L5

caput

Qul

i:

166

€aput connciemus, maxime vt viam muniamus

[b IX.c.54.

emendationi ; per quam maioris eum incogitantiae

] aduerfus Ap.

crimine a Glareano ipfi impa&o, et a nemine ad-

hfrocapta , qt

huc depulfo liberare conablmur.

fires L. Bapri

Tale ergo eft, quod, cum accurate et multis

Coraclium M

egiflet lib. 1. de Seruiana Reip. Rom. ordinatione,

uammá) luridia

addidiffetque inter alia; eum ordinem, qui poftea

[

sz/'l"'

poft expletas XXXV. tribus in fuffragiis ferendis

Conirmgift; ta

obtinuerit, ad inftitutam tunc ab Seruio füummam

atiarem jx [ us

non conuenire, et tribus Seruii tempore ad cen-

fortex Clogae f d

turiarum in comitiis Centuriatis diftributionem

ls érgo inprimis.

numerumque , ficut poftea, nihil pertinuiffe, dein

hilro ubs epti,.

lib. V. c. 18. fubito zrzbumm iure vocatarum in co-

Pupitius, qui duo;

mitiis centuriatis, quibus Tribuni militum confu-

defuntt füffeto,

Jari potefhte creabantur, mentionem facit quame-«

Opezm . omen

uis nusquam ante expofuiffet iltam . maximi . mo-

Tintonem Quaer

menti in reip. Rom. praecipua parte factam mu-

Cenfüram gerenti

tationem

h. e. quo tempore, caufa, et modo

m N)L u-l"llhl'

tribus in iftis comitiis cum centuriis mifceri, et

legis oelte, T.m

ad earum difiributionem iam pertinere, quod de

Seruianis tribubus negauerat ,

Sic

!mm tf in

coeperint.

lib. IlI. cap. 3 r. /egezz de Auentino publicando latam

f v (Mrisp

n jr' Gdf * (

e[fe , nec quiequam aliud dicit. . At deinde cap. 32.

Tomünito quidem

extr. quarto iam anno poft per occafionem Jegezz

leiliam de Auentino fimpliciter nominat.

Quoloco

Tüm us ufb g

Ceteroqui Ls

fignificare videtur vel fiültem nobis conie&tandum

Hüogqe Tempore (

relinquere, eam quam fuperius de publicando Auen-

Ts Confüles. C«

tino latam tradiderat, ab Itilio quodam latam.

At cur hocce modo id tunc demum , et non priore

tum ] anlnm &

loco, quo ex profeflo lata illo anno dicitur , verbo

64 Magifrumy|

n GXercitts UPE

fignificauit, vt certi de eo effe Le&tores eius pof-

Quimis de öncla]

fent? Nam absque Dionytio effet, qui lib. X. c. g.

2 L. Icilio Tribuno pl. de Auentino plebi conce-

m 1tem Verhu'y

dendo, h. e. publicando, rogatam effe legem nar

etelltm Aegtl

rat , ex Liuio quisid pro certo affirmare auderet ?

bl TOU qedem V

Lib.

-.Cl ndqm Cumffe

167

VE V0 fotiamus

Lib. IX. c. 34. in oratione P. Sempronii Tribuni

$ eum incoritutiie

pl. aduerfus Ap. Cl. Caecum Cenforem: Vrbs eo

0, 6t 2 nemine od«

luftro capta eft , quo, de

morttto Collega C. Iulio Cen-

lf

füre, E. Papirius Car[or

,e abiret Magifiratu, M.

| üccürate et nultis

Coruelium Malaginenfem Collegam [übrogauit. — Et

) Iom. ordinatione,

quantomode[Hor illius cupiditas fuit, quam tua Appi?

ordinem, qui poftea

Nec folus , mec vltra finitum lege tempus L. Papirius

1 fufragiis ferendis

Cen J|uram geffit s tamen neminem inuenit , qui fe po[tea

: b Seruio fümmam

auctorem fequeretur: | ommes deinceps Cenfores poft

lii tempore ad ctn«

snortem Collegae fe magiflratu abdicarant. Notabi-

datis diftributionem.

eo

lis ergo inprimis fuit illa Cenfüra, quoniam

hil pertinuifle, dein

luftro vrbs capta, fed vel maxime ipfe Cenfor L.

Jre vocatar t in (

Papirius , qui duos habuit Collegas, alio in locum

buni militum confte

defun&i füffe&o, quod nunquam poftea fa&um.

ionem facit , quime

Operam tamen perdes, fi in füperioribus eius

ia maximi- mo«

mentionem quaeras, vel Cenforis defignati, vel

n pirte fadhm mue

Cenfüram gerentis, aut denique vllius rei ab illo

e, cufà, et moc0

in hoc Magiftratu , vel per fe folum, vel cum Col-

:enturiis mifceri, &

legis geftae. — Tantum lib. V. c. 13. C. Julium Cen-

pertnere, quoo d

fürem deceffiffe , imque. eius. locum M. Cornelium faf-

-- coepétint:

1C

fedum , quae res poflea veligioni fuerit , quia eo Iufiro

tino p::blicam!a datam

Rema [it capta: quafi praetereundo refertur , ne

. fcdeinde p5*

nominato quidem vsquam L. Papirio, nec Cenfo-

fum iftius luftri memorata defignatione , quamuis

yer occallonent hgt

gominat.

Quoloco

ceteroqui Liuius ex inflituto fuo diligenter, qui

nobis conie

(andum.

quoque tempore creati fuerint Magiftratus , inpri-

mis Confules , Cenfores , Di&atores cum fuisEqui-

de ablicando Auete

tum Magiftris exponere foleat. Tamen et lib. V.

ilio: quodam litits

emum , et

nonprivre

c. 4o. Magiflrum Equitum L. Valerium a Veiis abdu-

cere exercitum , a Di&atore Camillo iuftum dicit,

y anino dic

jgr; V0

quamuis de declarato hoc Equitum Magiftro nul-

fe Letort

dM

lum item verbum antea feciffet.

L. Poftumium

b.X.

'He[; qul ;

Megellum Aedilem Curulem fuiffe, et in eo Ma-

ytino pl

pi conicte

»

oéffl pit

giftratu aedem Vi&oriae ex mul&&ticia pecunia

m effe l

auaert

faciendam curaffe, fatis habuit Liuius in fecundo

:mïzmare

i

L 4

demum

168

demum eius confulatu, in quo eam dedicauit, nos

r nec inconft

docere lib. X. c. 33.

Sic lib. XXII. c. 33. aedem

n eo confiftit, qi

Concordiae biennioante per feditionem militarem

TibroAXT. quoop

a L. Manlio Praetore votam fcribit; at lib. XXI.

mula votum, et |

vbi de eo Praetore egit, resque eius geftas et dif-

lorm, quie vt

ficillimam pugnam expofuit, prorfus nec aedis ab

Aemilius, Praeto

H

ipfo votae, nec feditionis militaris meminit:

$

i

fI.n, i iftiu

t))us

Ü

'Tale eft, quod turbauit viros do&Giffimos, et ad

l

(2

P vide

non néceffariam criin adegit, quum legerent lib.

fedo leis eft cul

XXXIILI. c. 44.

Ver facrum ex Pontificum iuffu.

qui quam plurimi

fattum, quod A. Corg, Mammula Praetor. vouerat

Ts hifforicos vn

Cn. Seruilio €. Flamini Cajf Nam illo anno. non

etonerat, - Haef

modo nusquam reperitur nomen Mammnulae Prae-

J Tribumpf.

toris; fed et contra M. Aemilius Praetor ex Colle-

tántüm quod ex

gü Pontificum fementia -omnia ea "vt asature fiant,

Áb um miff,

4 Senatu curare iuffus dicicur XXE. 9. Inter omnia

gleterat Linius re

ea erat et ver faeram voueadum.

Ergo Sigonius

elent, delignat

collatis inter fe his locis, nifi librarius in nomine

fin Tebunamm.

Praetoris peccauerit, lapfum. memoria au&ctorem

& et vrber'

pronunciat.

Pighius fcripfiffe Liuium lib. XXI.

tittite molp Ro

cenfet M. Aemilium Praetorem cum Collegis ex Pon-

tehate, nec tj

nucumn. fenstentid.

Ego. neutri accefferim.

Nec

lll Deruenerint

enim Liuius tradit, vt iam obferuauit magnus

Gronouius, Aemilium vouiffe ver facrum, immo

pUduri eodem i

quà i re land f

nec vouere iuffum , fed tantüm curare; vt omnia

llceria o

pulum

quae Decemuiri Patribus retulerant, mature fie-

Tüm àc f

rent ex Pontificum . fententia.

Ila vero omnia

idäïium ]

um credidito,

non a folo Aemilio , nec a folis eius Collegis, fed

quaedam etiam ab aliis fa&a, veluti aedem'Vene-

iYimnitibus.

Trfweubs f Cs

ris Erycinae a Fabio Di&atore votam , quum. ex

BP ht dg g

proximo ftatim capite conftet, cur ea potiffimum,

quae lib. XXXIII. de vere facro a Mammula Aemi-

^5 Obhugnirur.

domodo

li Collega voto referuntur, repugnare exiftima-

Aütem

nert ) fuïl

bimus modo laudatis verbis e cap. 9. libri XXI.

1e vol

N?Is.qagm 1Litjo

Si quis in.his lapfüs, non ille a librariorum incu-

ria;

Itlonem ln

169

eafn dedicauit, nos

ris, nec inconfltantia Liuiana profe&us eft, f?

XXIL. c; $s; aedem

in.eo confiftit, quod non accurate expofuit Liuius

fitionem militarem

libro XXI. quo oportuerat , facrum illud ver a Mam-

TIO1

at lib XNI

mula votum, et porro a quo quidaue omnium il-

: ejtis veftas et dif-

lorum, quae.vt fierent ex Pontificum fententia,

'orfüs nec aedis 4b

Aemilius, Praetor forte Vrbanus, curare erat iuf-

i5 memini

fus, et iftius anni Magiftratus diuifis inter fe par-

s doGtffimos, et ad

tibus feciffe videntur, fattum fuerit.

Sed pro-

fetto leuis eft culpa, talia praetermififfe illo anno,

quum fegerent lb

x Pontiicum 1uitu

qui quam plurimis alüs, et quxdem grauiffimis re-

ia Praetor soerat

bus hiftoricos vnus omnium vel maxime occupat,

et onerat.

[i

10 anno non

Haefitarunt et in eo, quod lib. 1'5(

1 Mammuhe Prae«

C. 8.

"Tribuni pl. fubito appellanrur homines, qui

; Praetir ex Gile-

tantum quod ex Caudinis Furculis, cum ceteris

g ut tatur j fuit,

fub iugum miffi, domum redierant.

Nempe ne-

L. Iter ema

glexerat Liuius referre, eos cum in caftris adhuc

e(lent, defignatos, et domum iam reuerfos, fta-

,. Bo $i gonius

fj 1us in nomi ine

tim Tribunatum iniiffe.

nemor

quctorenm

Sed.et vrbes faepenumero inuenias magna va-

Lioiom fib. XMl.

rietate modo Romanorum, modo hoftium in po-

teftate, nec tradi ab au&tore, quomodo ab his ad

77 [ w f m Pite

illos peruenerint, adeo vt aliquando bis idem op-

scliim. N«

pidum eodem in-libro a Romanis legatur captum,

)blerhllll' in2onus

ver la

jcrum, 1mmo

qua in re haud fcio an Liuius excufari plane poffit.

| Curate, V

t ommï

Luceria oppidum appellatur lib. IX. c. 2. bono-

rum àc fidelium Romanis fociorum, ideoque illos,

erant, mmatie fe-

quum credidiffent, decepti a captiuis, obfideri id

mtl veto. Oa

eis Cl)hem*

a Samnitibus, vt fuppetias ei ferrent, profectos,

:]u 1 Jeuem x ene

in Furculas fe Caudinas praecipitaffe: deinde vero

cap. 12. et 15. a Samnitibus tenetur, et a Roma-

votam ,

]"*"n ex

nis oppugnátur, atque ad deditionem redigitur,

cur &i

P]'"I (fimum

Quomodo autem in Samnitum poteftatem deue-

a Maamuh: Aemi

nerit, fuane voluntate deditum , an vi fubatctum,

exil c lm

anuan [l*

(

nusquam a Liuio proditum.

Allifas Samnitium in

[ri

, libt l

na

dmonem Romanorum veniffe Coff. L. Papirio, C.

1 hgmmw"

Ls

Poete-

170

Poetelio, traditur VIIT. 35. at poftea iterum a C.

o profeus. ve

Carthaginenfibus

Marcio Rutilo de Samnitibus vi capi, Rutilo t

mine elfet , poft

Q. Fabio Coff. IX. 58.. Similiter Bouianum, Samni-

düffe et antey, .

tium Pentrorum caput, expugnatur a Confule C.

Teglexerit Liutt

Tunio Bubulco lib. IX. c. 3 r.

Non fine caufa ergo

miratur Glareanus, etiam cap. 44. a Coff. Poftu-

gmu, SicP.$

mio et Minucio oppugnari item , et capi.

Sigo-

nis, L. Scoe.

uf Inyrett

nius quidem , vt ei occurrat, pofteriore loco pro

Bouiaunum ex Diodoro legit Bolom.

Sed refragan-

ipfe Tarraconem

tur illi omnes manufcripti, tefte Gronouio , quos

Àt càp. 17. anri

lr nobils e

certe vix verifimile, ter (nam toties nominatur

Toniam mf les

hoc oppidum illo in capite) eundem plane in mo-

dum et tam grauiter fuiffe corruptos. Et prae-

tusin Hifpmiam

fi mentione,

terea lib. X. c. 12. idem oppidum denuo aliquot

ilud Silalii in

annis poft, a Cn. Fuluio vi captum dicitur. Et

tamen poftea iterum ita de eo loquitur au&or

Cuilina pecunia

cap. 41. quafi femper Samnitium fuerit, quando-

portaffe . e. D

eudem Faefil

quidem iis proclio vi&is a Confule L. Papirio, no-

bilitatem eorum et Equites Bouianum, perfugiffe

Him, 'qit, R

1radit.

In his fane vel erroris ex fe ipfo argui

*ite, Sotiniqy

oteft Liuius, commifü, dum imprudens alios

wt, C Tulm

L 10., (nem J

aliis locis fequitur au&ores , inter fein annis capti

a Romanis oppidi variantes vel, fi vere toties fuit

&t Cifflione

in Romanorum poteftatem reda&tum , illud certe in

Faefülis um fui

f inde itemm

diligentia eius fummo iure deliderabitur, quod

nusquam ad effugiendam incogitantiae fpeciem,

50 potrüs Ma:

i0co f

ne verbo quidem fignificauit, identidem ab hofti-

*rl, qui

bus fuiffe recuperatum.

qatiïinu muferir

Simile eft, quod Bom

ilcar Poenus, poftquam

T dliquaniig

cum claffe fua Syracufas venerat, inde iterum in

BOR

Africam velis datis transmififfe lib. XXIV. c. 36.

Vbi Bocehus )

uam rem pro-

fumpn ïduerfu

legitur, non quafi ad certam aliq

f

E

]

fe&us, eaque confecta rediturus, fed fimpliciter

!

ü i.?f

fil, g,

)

quafi in perpetuum illam vrbem reli&urus. Et

ï

li

tamen lib. XXV. c. 25. iterum ex portu Syracufa-

hii tirti

jl

no

KL

I7I

yofle iteram a C.

no profe&us vela in altum dedifä:, edo&isque

Carthaginenfibus, in quanto res Syracufana difcri-

1 cipi, Natilo t

Re-

Douiamum, Samri

mine effet, poft paucos dies rediffe dicitur.

diiffe et antea, licet id tunc memoriae mandare

qtur a Confile C.

neglexerit Liuius, ex pofteriore hoc loco intelli-

on fíne cafa ergo

i. 2 Coff Doftue

gimus.

Sic P. Scipio , fuperatis in Hifpania Poe-

etapi Sipe

nis, L. Scipiose fratre Romam miffo, et. Hamnone

boflium Imperatore , cetevisque. mobilibus. captiuir,

offeriore loco pro.

ipfe Tarraconem conceffiffe traditur XXVIIL. 4

y. Selrefrgum

e ronouio , quos

At cap. 17. anno fequente fimiliter L. Sc;pio cum

anultis nobilibus eaptitiis nuucius veceptae Hifpaniae

toties nomunatur

Romam qi[fas legitur , nulla neque antea eius redi-

qdem plane in o«

tus in Hifpaniam, neque hic füperioris miffionis

rüptos. Br prie-

fa&a mentione.

His fimile putat Caftilioneus

; dénpo aliquot

illud Salluftii in bello Catilinario, quod cap. »4.

mum diitun Lt

Catilina pecuniam Faefulas ad Manlium quendam

) |oquitut avdor

portaffe h. e. portari curaffe, et poftea cap. 27.

» foerit; Wn&u'

eundem Faefulas mififfe dicitur.

Iaitur C. Man-

jJe L. Papirio, *

Hum,inquit, Pae[ulas, atque im eam partem Etru-

jmum, pertugie

riae , Septimium quendam Camertem in agrum Pice-

efe ;P[o argut

num , €. Iulium in Apulianm dimifit ; praeterea alium

) imprudens dio

alio,' quem 'vbique oportumum . fibi fore. credebat.

s fein annis at

Heic Cattilioneus intelligendum dicit, poítquam

fivere totles fqlt

Faefülis iam fuerat, reuertiffe Manlium Romam,

ss ibietrh

et inde iterum eo a Catilina miffum.

Sed, putem

(iderabitur, qU0

ego potius Manlii mentionem pofteriore quoque

mranriae m

loco fieri, quia voluerit Salluftius, quo quemque

jcyilem db 10*

Catilina miferit, coniun&im illic exponere, licet

ille aliquandiu ante Faefulos a Catilina dimiffus

2ognu$y

poüqü

jam fuerit.

Alius interpres in Iugurtba cap. 102.

terum 1

t I'Idel

vbi Bocchus Mauritaniae Rex in excufationem

C

dj XX 63*

fümpti aduerfus Romanos pro Iugurtha belli ad-

aliqu

m feim P

fert: Neumidiae partein , vade vi Iugurtbam expule»

]Sf

4 fimplicite!

vit, iure belli [uam faciam, eam vaflari « Mario

dhi&turus

m n

gati aequiuife - ie intelligi his cenfet, quod füpra

facllü'

€ap.

p $j

172

cap. 96. Iugtïtha Boccho, , vt certius eum fuis

pofte: e oratiof

partibus adiungeret, Numidiae tertiam partem pro-

captiuos cap. 6o.

vur Jib. XXIV. c

anififfe. dicitur.

Verum id nequaquam refpexiffe

(1"

m

i

m nusquam i

potuit Bocchus, cum promiílio ifta demum ante

proximum proelium fuerit fa&a, et quidem, non

réperiatur, quod

vt ftatim Bocchi fieret illa tertia Numidiae pars;

lud, notandur

Sed et de variis

fed finito demum bello, fub conditione, fi aut

Romani Africa expulfi, aut integrisIugurthae fini-

fiepe Liuio pri

4l

bus bellum compofitum foret.

Dicendum ergo

vt Praetotes

di105

de eo, quod hic, feu vere, feu falfo, aitBocchus,

o ais e

Et

nullum in fuperioribus occurrere verbum.

prouincis, " qua

^

re&e fane, quoniam ad Romanos , eorumque cum

iripferat, t'in

lugurtha bellum proprie. non pertinebat, quod

prolive (

Y

dl

fit

de eodem vi et iure belli, fi vere ita accidit , cepe-

18 editione ad Ti

cnd

?

mam

rat Bocchus.

CURU

m

t

Non ita re&e Liuius, qui lib. XXIII. c. 2 1. lit»

Gipue hotusmodi

teras a T.. Otacilio Propraetore in Sicilia àd Sena-

me; ni fillor, v

tum tunc datas refert, quibus nunciabatur P. Fz-

Coniefris, qu

X

r

d

sium Praetorem cum claffe ex Africa Lilybaeum ve-

h eliminn

i.

m:m,, ipfum grauiter- [aucium du diferimiue vltimo

TO. Céteroqui

vitae effe ; immemor, vt videtur, nihil proríus in

Yon férentes

fuperioribus fe edocuiíle le&orem, id quod debue-

Wa eum Sici

rat, de ifta Furii in Africam. expeditione, neque

bus rb videre

quid rerum ibi geiï'erit, neque quo cafu, quoue

20 mims

in proelio tuerit fauciatus, quamuis , rem profecto

"x,imaduerfa,þ (

multo minoris momenti , claffem ad Oftiam ftan-

A u atdacifí

tem.a M. Cl. Marcello, . Canufium ad exercitum

WWw, Q

poft cladem Cannenfem miffo, ei traditam ; anno-

&Gpit prouinci

tare- non. neglexerit lib. XXIL. c. $7.

Publium

ello y. &T Q

quoque Sempronium Tribunum militum, quum

CH Promgaïr

vi&o. iam et occidione pene occifo ad Cannas

TOttncia

Romano nomine et caftrris erumperet per medios

g

Qp. y

$n Tj

hoftes. cum. fexcentis tantum militibus, a ceteris,

tug. C

IU

qui erumpere non audebant , fuiffe retentum difci-

C

l

« G

Y^

Áitidiny"

mus, nen-co loco, vbi de ifta eruptione agit, fed

pofítea

sU iftm liQ

173

certius. eur füiy

poftea ex oratione T. Manlii contra redimendos

t pzmem PW-

captiuos cap. 6o. Man.Pomponio prorogatum dici-

iquam refpenife

tur lib. XXIV. c. 10. imperium in agro Gallico,

ll demum ante

quum nusquam antea in eam prouinciam miffus

, &t quidem, non

réperiatur, quod certe magis, quam alterum il-

it Nomidiae pars,

lud, notandum fuerat.

onditione, f aut

Sed et de variis prouinciarum permutationibus,

vislugurthae finie

faepe a Liuio praeteritis, quà re non raro euenit,

Dicendam etzo

vt Praetotes aliosue, rém pübliéóam repente, nec

olfo, aitBocchus,

opinantibus le&oribus, in aliis gerere memoret

»re verbum.

t

prouinciis, quam quas ipfis fuperius eueniffe

;, eorumque cum

fcripferat, etin iis, in' quàs ante miffos. dixerat,

ertinebit , quod

prolixe difputauimus in nouiffima Liuii Gronouia-

ita accidit, p

na editione ad lib. XXV. c. 41. quem locum pene

conclamatüm, tum alis areumentis, tum praee

XXIII. c. «1. fit

cipue huiusmodi exéemplorüm obferuatione clariffi-

me, ni fallor, vindicauimus contra mirificas illas

a Sicilia ad Sente

conieGturas, quibuseum inteora vocabula inferen-

acabume P. Pr-

do, eliminando, transponendo vexabant viri in

yica lum v«

diferimint v!m(m

Liuio ceteroqui verfatiffimi Sigonius et Pighius;

non ferentes Cethego dici Apuliam eueniffe , quum

, nihil prorts n

poftea eum Siciliae praeeffe, et Apuliam Confuli-

3. id quod debuee

neque

bus tribui viderent.

Cui loco aliam nunc addam,

;pe.iitibnev

euo Cf qqoue

non minus illuftrem, et quem Pighius ifta re non

nl

animaduerfà , prodigiofe itidem corruptum cenfet,

miS, 1em p

roreto

atque audaciffimis coniecturis corrigere ac fupplere

aai Oliam f

conatur.

Q. Claudius Praetor fit et 'T'arenrum

g al eerctum

anno»

accipit prouinciam an. V. C. 54;. M. CI. Mar-

j traditan

cello V. et T. Quintio Crifpino Coff. Liv. XXVII.

5

vubliumt

c. 21. Prorogatur ei anno feq. imperium in eadem

l ;lni'litum:

quum

prouincia cap. 36. vnde et cap. 38. dicit Au&tor

[]^

cio

" Cam?üs

dio

Collesam Liuii Salinatoris, Claud. Neronem er

ipen

et er f

4 ceter

duobus: Confularibus egregiis exercitibus , et fevtio,

lhnblls ]

eni Q. Claudius Taranti qraecffet , elecionem babere.

diice

; retenum

Quod ipfüm noto, quia et illud, quod de tertio

L

ruP[Nne D

ii

174

Q. Claudii exercitu Confuli conceffo, fi eo vti

um: C Hofilo

habent, prorogati

vellet, hic tradir, fupra cap. 35. vbi, qui exerci-

primo incaffum 21

tus Confulibus fuerint decreti, ex profeílo expo-

nit, prorfus praeterit: tantum Neroni, vírius

tur, quum. ille ;

enallet, Gon[ulum. prioris aumi, exercitum. fumeret,

Quintius primum

fo

r

m

mmodo eum

;,-er,wziüimz illic ait Lib. XXVIIL c. 10. prorogatur

Trbunum mil. f

ei irerum imperium: |Q. Cleudio, vt darentum,

C. Hoflilio T'ubulo , vt Capuam. prouinciam: baberet,

ique cici Taren

prorogatum im annum inperium . e[t.

Sequente

tàm immodefte Li

anno, qui iam eft ab Vrbe cond. 548. ceteris prae-

lii ratio plune c

loc cipite iam d

ter Con[ules, Praetoresque, qui exercitibus prouiu-

cisque praefutari erant, prorogata imperia dicitur

fquenter ei reri

lib. XXVHIE c.45.

At proximo huic anno decre-

füíceperat, velut

tum traditur lib. XXIX. c. 13.o£ T. Quintius Taren-

Joneret, tunguan

Yoerisegi

(lo

lie

)P

u

eumn, C. Hoflilins Tubulus. Capaam | Propraetores,

meninerit, vt ade

Jficut: priore anuo , cum vetere vterque praefidio obti-

vierent.

Ad füperiora vero fi recurras, non T.

v'ideatur, praefert

Quintius Tarentum priore anno, fed Q. Claudius

tionibu, quas no

obtinuiffe vtique ex Liuii hiftoria debuit.

Qua-

portuemt, liter

li XXV, locm

propter Pighius Annali 547. Liuium in his clamat

vel mifere mutilatum, vel a fua ipfius hiftoria

&T, Quintius

aberrate, et a Plutarcho quoque diflentire, qui

Pt proximp a

'T. Quintium (intellige, non Grifpinum, dudum

m vroisciss t

iam mortuum , fed Flammininum) circa haec tem-

Tuts, Q hn

pora poft obitum Marcelli Tarento praefuiffe fcri-

Brotindis t Cf

bat.

Exiftimat ergo ex nominum fimilitudine

tire fuiffa obl

000 nnota

m.

Q. Claudii Flaminini , ( quamuis male hoc ei cogno-

e

men tribuatur, qui f7z:ez , non Flamininus fuit

Wienti eam

ànng

di&us, vt docuit é za»w ad lib. XXVIL 21.) et

verïio figaif

C

T. Quintii Flaminini deprauatum et truncatum effe

, DC Videom

Liuium lib. XXVIII. 1o. atque ibi rectius omnino

Gittim con

füet

et veritati hiftoricae conuenientius le&um iri,

Y

9 Rlre mo

doq

immiffis quae aliis et maiufculis edi literis curaui:

nmw 11C C0

ltri n

Q. Claudio Flaminino T. Quintius Flamininus fuc-

Pmy [

m

ceffor extra ordinem datus, obtineret vz Tarem-

p eïïoiug

liec q.

[171/ 73

175

oncefo, fi eo vi

zum: C. Hoflilio Tubulo, vt Capuam. prouinciam

baberet , prorogatum in ammun unperium efl. Sed

. vbi, qui erercie

& ptofelo eo-

primo incaffum Plutarchi au&toritas Liuio opponi-

"

um Neront,

[

Til

tur, quum ille annum non exprimat, quo T.

Quintius primum Tarento fuerit praepofitus , fed

eercibum. fumene,

. & I0, proromtur

folummodo eum fub Marcello vitimum Confule

idio, vt Tarentum,

"Tribunum mil. fuiffe, et poftea Tarento , regio-

nique circa Tarentum praefuiffe. Deinde omnis

jraniciam boberet,

tam immodefte Liuium emendandi atque interpo-

m d. Sequente

d, 48 etteri prae-

landi ratio plane collabitur, fi; quod fatis fuperque

hoc capite iam declaraui, intelligas et agnofcas,

j etercitibo prate

frequenter ei rerum multitudine, quas exponere

gta inpria dicitur

o luic anno decree

füfceperat, veluti obruto, accidifle, vt aliquid

poneret, tanquam ífi de eo in fuperioribus iam

- T. Quintins Taretr

vberius egiffet , quamuis reuera nusquam ante eum

:t.'a:m)f'apwetm*e:,

meminerit , vt adeo parum fibi aliquando conftare

t pmgül!z'o tlii-

videatur, praefertim in his prouinciarum permuta-

fecomris, n0n 1.

tionibus, quas non accurate vbique et diferte, vf

o, fel Q, Onndts

literis. eum mandaffe ad laudatum

oportuerat,

ori debuit, - Que

Iam quod

xuium in his clünttt

libri XXV. locum abunde probauimus.

ad T. Quin&ium proprie attinet, non dubito

[ua ipius hr

illum proximo anno, quo generatim ceferis, qui

que diléntces qut

tum prouincias habebant, prorogata imperia fcribit

Crifpinum, duiam

Liuius, Q. Claudio fucceffiffe; eamque vnam in

m ) circa haec tefe

prouinciis tunc fat&tam mutationem eum iftic anno-

nto onefailfe K

tare fuiffe oblitum ,. et tamen poftea, quafi fuo

minu;x

; fimilitucine

loco annotaffet, locutum: vel fatis habuiffe fe-

liocei cogno-

] milé

jit

quenti eam anno et libro, dum breuitati ftudet,

on Plaminins

verbo fignificare.

p XXVIL ] 8

Nunc videamus porro, an ex ifta Liuii, pene

[lg

j &t truncarum 8

dixerim confuetudine, ficuti reiecimus illam fine

qpi redtrs omnin

vllo more modoque tentatam a Pighio emendatio«

ientius

Je&um 1b

nem, fic contra modeftiffima crifi fuccurrere Liuio

s eli fireis curatus

poflimus lib. I. c. 35o. propter quem maxime locum

yinus u*

iiuS lamit

pleraque haec a nobis obferuata et annotata prie

qt Tart

mitus

jonet

tn-

176

yem fianificare , f

mitus fatemur. Dicit valuiffe apud Veientes, ne

ts baca cum. Tull

Sabinos, follicitati ab iis, publico auxilio adiuua-

quia niit ante de

rent, pacfam cum Romulo induciartm fidem.

Atqui

iamante contra Tullum, ruptaillainduciarum cum

rant, temere Latls

iunc

hune

n locum int

Romuülo fide, bellum gefferant, vna cum Fidenati-

bus.

Supra cap. 27. "Tullus aduet Jüs Veientem bo-

gri parte mildat

(fupra cap. 1.)

flem divigit [uos z. Albamos coutra legionem Fideuatitm

collocat

Vide et Dionyf. Halic. lil 6. et Feftum V.

Liuus Dib. IV. c

Septimuntio , qui etiam vrbem Veientium a Tullo

prius bellum cum

minit demum initi

ppugnatam ait

Nullae ergo tunc amplius erant

induciae cu Romulo paGae, paCae quidem in

tuer atie di mm*u

centum annos, fed gelto nouiffime bello violatae

nit , ind

ULNI

mm

H/

[

lam, ruptae et abolitae.

Glareanus Liuium me-

[112] !TIEM', et i

moria lapfum putat.

Sigonius, qui Glareani cen-

à Romanis contr:

furas diligenter vbique examinat, et, fi poteft

P'J"nmue d No

refutat, hic tamen, quafi acquiefcat, et nihil

Gptisque jp

ii Fid

habeat, quoLiuium excufet , tacet.

Sed profecta

Jis excidii exten

nimius ille foret memoriae lapius , nimia ac Liuio

bus d commuge |

prorfüs indigna incogitantia, rei tam modo me-

losf A [X

moratae fhnm fuitfe obhtum. 'Tertio enim abhinc

Vel quocy inque m

capite de ifto Tulli contra Fidenates et Veientes

ibi ne n quide

bello egit, immo hoc ipfo etiam in loco à Sabinis

emendmm m

fcribit follicitatos ad defe&tionem a Romanis Veien-

tulor ai

t, Dorgy

tium animos ob refiduas bellorum iras, fed valuiffe

Ht WLI"H t l

apud Veieutes pacam nouiflime , vt cenfeo , 2zdt-

t aliisque b

cidrum fidem.

Exiftimo autem, quomam L1u1us

Quibus ve [

in füperioribus nihil prorfus de exitu iftius belli,

Quam Iupy relw

aut pace inter Veientes et Romanos poft horum

[ 1uS m

elli

Vilger e )

vi&Ctoriam reftituta tradidit, abdu&us

vt videtur,

ln l)ekmnbm "

narratione noui et inufitati fupplicii, quo perfi-

Q Ro

manis [

diam Albani Ducis vindicauit Romanus; exiftimo

D lïnxeqna ti

ergo Veientes, compofito tunc bello, Romanis

Anteà in Cent

um

feu eorum Regi Tullo Hoftilio obligaffe iterum

hl.l ldfhleme

fuam fidem, pa&ls denuo in centum annos indu-

Tium,

imo ii

!

ciis: idque Liuium hoc demum loco per occafio- ^

debuen

D At

nem

177

ipud Velentes, ne

nem fignificare, fcribendo:' valwitque apud Veien-

lico auxtlio adiuute

tes paca cuim Tullo induciarum fides : Sciolos vero,

rum fs. At

quia nihil ante de induciis cuz 714/o pa&is lege-

Rouuli nomen

llinduciarm cum

rant, temere fatis, fed more fuo

yni cum Fjdenti-

hunc in locum intuliffe, quippe a quo Veientibus

werfas Velentem lo-

agri parte aulétatis in centum. aunos inducias. datas

verinem Fidenatitm

(füpra cap. 15.) meminerant.

Atque ita plane

IIf. . ecFeftum V

Liuims lib. IV. c. 3o: induciarum ad finiendum

Veientium a Tullo

prius bellum cum iisdem Veientibus pa&arum me-

func amplius erünt

minit demum initio alterius belli

Cum. Veientibus

muper acie dimicatum ad. Nomentum et Fidenas fue-

putue qmdem in

Tme bello violataé

vat, induciaeque inde, mon paxSfacia, quarum et

dies exierat , et aute diet vebellaueran

De bello

eanus Liurm mee

|

a Romanis contra Fidenates et Veientes sefto,

qui 1 Glareant cen»

pugnaque ad Nomentum et Fidenas pugnata,

a, er, fi potel

viefait,. et nihl

captisque ipfis Fidenis, ac Veientibus metu fimi-

. Selprofed

lis excidii exterritis, et nequidquam follicitanti-

bus ad commune bellum duodecim Etruriae popu-

us, mimia acLiio

los fupra capp. 2 1. 22. 23. egerat, at de induciis

ei tam modo me«

'rtio enim dblüne

vel quocunque modo compofitum fuerit bellum,

Multum me etiam in hac

qates et Veiente

ibi ne ye? quidem.

emendatione confirmat, quod cap. 42. libri T

n inloco à Gabinis

au&tor ait, Peropportume ad praefentis quietem. fla-

saRomanis Velen-

£us bellum cum Veientibus (iam. euim induciae exie-

TOE sl

, vc cenfo, i .

vagt) alüsque Etru[cis [umptum, Íci. a Seruio.

Quibus verbis , fi ad aliquem, non ad alium certe,

aoniam Litits

quam hunc refpexit, tentatum a me locum, nec

exi jtil il

[tus beml

alias intelligere potuit inducias, quarum quidem

14105 P

poft honum.

in fuperioribus meminerit, nifi has a Veientibus

u ll

s M uderdfy

cum Romanis et Tullo in centum rurfus annos ex

ohcu, quo p r

mea fententia renouatas.

Nam quas Romulus

m(]nllSy

eufhm

antea in centum annos iis concefferat, fi imaxime

cbello Romoní

valuiffent femper, tamen iamdiu anteSeruii impe-

Ob],ame jrenum

rium

immo iam ante arquinii Prifci, exiiffe

"EL indr.

debuerunt.

At induciae cum Tullo in totidem

IIU

annos

joco Per OCCJ

M

178

annos quocunque eius imperii anno, pa&ae necef-

5

/

AZ?IJ:

fario fub Seruio demum fuum decucurrerunt tem-

t

7) ïr

U

af

pus.

Nam Tullus regnauit annos XXXHI... Ancus

acuae ri

XXIV, Tarq. Prifcus XXXVIII. Seruius denique

il

TU

XLIV. ex quo manifeftum, quocunque Tulli anno

initium centum annorum ponas, definere illos in

dem rem

Seruiano imperio.

Quenti m

His tor exemplis , quibus patet Liuium aliquan-

et alio a

of

do fuis in hiftoriis aliquid paetermififfe ,. idque

0ite

Ore

clare fatis colligitur ex fequentibus, quippe vbi

edd, e

t

faepe eius, tanquam antea vberius relati, 1eiunam

Yi «

prorfus facit mentfonem , fubiungam aliud , fimile

tuftus Co.

J

prorfus culpa, fed tamen re contrarium. . Nam

$

l

mï'[.e

infinita illa rerum et inprimis bellorum multitu-

dine, quam enarrandam fufceperat, etiam ita

ï

occupatus aliquando et diítra&us animo fuiffe

Ie

M

u

videtur, vt quod iam ante tradiderat, eius fimili-

Utus , l

ter plane oblitus, iisdem pene verbis alio deinceps

lr üc

loco, quafi nouum et necdum expofitum repetierit.

nofta

i

Notat Sigonius ad XLV. 15. de Notis Cenforum,

L

de quibus ibi au&tor, fcripfiffe illum etiam lib.

327

XLIH. c. 15 et 16. miraturque eum quafi fui obli-

tum, eadem hoc etiam libro, quod facere háud

r

folitus fit iteraffe.

Verum leue hoc eft, fi com-

pares cum eo, quod tamen ille iam ante fecerat,

eiusdem hominis ouationem bis, et quidem eo-

7771

dem in libro, fed diuerfis locis, quafi priorum

[

SAR

immemor ,

narrans.

Per eosdem dies (ait lib.

XXXVI. c. 21.) ez M. Fuluius Nobilior , qui bien-

SWVP y

mio aute Praetor in vlteriorem Hi[paniam erat pro-

[5

feclus , ouans vrbem efl ingrefJus: argenti bigati prae

E d

Jé tulit centum et XXX. millia, et extra uumeratum

, u)

XII. willia poudo argenti: auri pondo CXXVII.

Jam cap. 39. Per eosdem dies M. Fuluius. INobilior

ex viteriore Hifpania ouaus Vrbem efl ingre[Jus : ar-

V &

7

genti

179

lte necef-

gefti traustulit. X. millia pondo , bigati argenti cen-

runt teme

£um et XXX. aur. CXXV. . Nulla huxus tam füper-

.. ÀAnais

uacuae repetitionis idonea reddi poteft caufa, nec

que

aliam fuiffe arbitror, nifi quod cum diuerfis aucto-

L uj anni

ribus in eo libro et anno effet vfus , et in illis ean-

t illos in

dem rem reperiffet ; pofteriore in loco alium fe-

quenti memoriae vitio latuerit rem iftam iam ante

" mqmn,

ex alio a fe eíle relatam.

Corruptas etiam puto

P. 1dque

pofteriore in loco numerorum notas in vulgatis

Jwye vbi

edd. et pro X. et CXXV. ex priore xeponendum

tejonan

E

XIL. et CXXVIL cui emendationi aftipulatur ve-

iud, fimle

tuftus Codex Magontiacenfis.

m Mm

Similiter autem Appianus quoque C. Caffium in

» multitil

Syria o&o legiones Caefauanas, tres Murci, tres

etiam 1

Crifpi, duas uQHï , bis eodem modo adiunxiffe fibi

mo fulie

refert diuerfis in locis, quae, quia longiora, pene

us du

l*

inuitus, fed tamen, quia ad id

quod demon—

Aemceps

ftrare hic volo, pertinent, et praeterea cura etiam

AIQ'WHG:H'.

noftra indigent , adf&.nb&nda duxi: Prior E«Qv*. y.

Cenforum,

n. 575. Tom; Kow"æa 0T

& Ziupfaty diudevs , ziAos 3v &v 3l

etiaim. ]ib.

wuræ'k Xoime, v Bs ruwäumgs 2 &ocyyxus/ns.

'Terk

fl füi obli«

dv qu2» PnigatOcey KounlDaos Biesos dys, v0 02 Gflogum

ycere hn

Ilo2os ZÉ

u.;-

[ r0s

, péeguouoy cura Koucepos cuyysvés. omep

ft, lr come

Euolo4TOUEyuy Bs -rü./æ 5y ?

T0 TÉAoOS &OiuovUS Emiysro

Mswubee

aiyo d2

" Eye

z Be«c

yte fecertty

qeuyT u R.

cc vor? iyvfipwe , 404

AXX u) CUTOY

&sgoy, ém&

u

ydet €0«

"

d

&ai 15 JX&GEy , Gyey ixi-

jorum

Aesuzsy

"7&1:0/

T.

T'0t.

$.

(*3005

B& 3 »4(*'//

TASywy VsvopeiyQy., 3

l pr

u u

li

S'ocTto,

7"771' 'U/JQ/W & QX

€

&

ii

T

I

&Duoy.- stoes otovTaTs. D C7]

PTRY

;C::/

, qi i

It*

SUJUS

4/ ,asrcwam 4

P

[v

dées à

7

:',

7E Kou:c'gor

Ziyvop.ó-

3

j ent PW

eoyTss

g./, E't [6'1] TiS (

Qus Guyyvageq. s másus yfvorros

X Ol Sw/

jj

v diyoyiEia 0j ,

94 i« avr0 Bowov cwovyzu-

Qäs

ul

urattt

&yTS5, MO a'u',s?x.säw TÉÍAoS, qq) mUvEyUjAYO.

Yil

ffr"

TACL 'rsa.' 7Z B4ccs 30/9:.

Atf'ww 9* 9z« « fjs Ho,wrms

g

lr

S'omuT s /svoaew: Uj (Aev v rTow iduersuav dv Tugw,

uf Nul

[fiy : 4

d:&(þa'fsas 7iVAS T£ TÉASS, * äs,(o,;aawra zéy Eifvoy, 497

]

j

get

*

Ma

'rw

1go:

73 Barco eQus ivexegimuv. omorigus 0^ Pyfvero Xdfroy

(Nonné]

MAv Vide jnezo TQioY T6y Emimeu QX ivru o pigw Vorà

fcf:, hm

« Kodguons, Pyxpwrüs wmspudooyro Fus ó MENxos ime-

€10

xxNaro Nioixioy Kgiemov qysjusvoy Bi9uviae , wo] eplses

elfe expo

N

A^M

fosc üy ó Keérmos v xecuy z

ois pigiy. us d2 $mà:

di

74T0J

Ouogxavro, o Kescus cuv imele steroxo ,

t

Us

Ts

;

TB

'/,

[

gu3 ddo v« sss oey eturlam , qu] vÀ

g/)

TY vr(;?x;ofxäy-rwy «uróy &É,. QD daTs zagæäa'y'rwy, ;(;(j as

H

dyO um r o ptóey. yevogeévam. MynQuso yap , «s puoi mroodi-

gnral myrus vnwxkeyKoegoip v6, «4j Boíro. | Aort

de s AX Buyos o Noxo BÉ i ls «s Alyumov,

[

iroyayes 0E ourüs vécaupu viNq, vàv x vis taous Tom-

süísv6, «9] Kouzca dudéiQivruv , 3 vmà Kodampos KAeo-

mreerpng. COT E et a ha. Koj &uróv 6 Kescuos aisv mo-

2

mema,

£yay , &y v $) Yaeoasivg meeifun

[o8

Tty WOj gvayxu-

&^

0061

68 a

sgoiat , ddzovra, vos vic

E

gt edou mroos

hi Kui

& 00.

lU

Z« dvodeua vsüv

5x*mlz.

Ó de dv 0 Kdasuos x moo

H

A

3 pows dnp&re,

407

.Arv?x.;/ää?kxacy i v4s Aclas cUv dUo

Yu

ziXus iXMivvm s. GUj Pe Aaodíneacy vrd ouceadTuros

TEU

idey r , msqutudiigusvos Emoadoner , «j : BaN9 u-

$as« ipiésro. Hlinc porro iam ad res Macedoniae

?

MA

tranfit, et inde iterum ad res [taliae, a quibus et

auxc T

A

proeliis circa Mutinam ad haec narranda deuene-

rat, vt adeo ifta de Caffio illis temporibus in Sy-

LU

fiam profe&o, et tot legiones in füam poteftatem

4 B.g:'g

redigente, expofita hic ex profeffo et feparatim

&xg

àlienis plane rebus. interpofuerit, quod haud du-

-'fzwxï;v:

bie non feciffet, certe minime fuiffet opus, fr

'Jïzzx; "

omnia deinceps, quum res a Caffio et Dolabella

N n

in Syris. geítas longius exfequitur, repetere iam

tunc in animo habuiffet.

Alterius loci verba , funt

LE

IU!

f

EuQu.. M n.«623.. Ecd d2 víros Kuezws Q3ova o

K

AofüiBsuy, es Tiv Dougiuw äu,äoc?ka');l » XQ) cupae Ts nyc-

8

2

2

& TÉNQ spwri Doéio Kodcupi Bx

?à n

MOYlS EEE zj dvoÀ.

Q ysyvjAvao uniyoe xgoa's/)xoc/; sy oZägo'ws.

f:;';(w t

?ro?)»x; S'QWT £U0 fASYX.

Wff! [

D

(Nonne

k

181

n Xds

^j

':

( Nonné hàec fufficere illi debuiffent, ( meminif-

"n

fet, iam fuperiore libro feparatim de his XII. le.

d

T

Ts

gxombus, vt in. Caffii pot eftatem venerint, a fe

J u

elfe expofitum? fed pergit, etiam hic de fingulis

uj

u

;

a&urus, eoque fa&o ítatim ad Dolabellam trans-

n5

greffurus,) $ 73 usv Ey uurv 6 K

CU5 0.

«p dy Zuma xwrct-

. /1' "

AeXoimet, vX Rs hæof)uauxs 3ÓW dimyospesyos.

"Tv 02 àzi-

"m

T

*

2

zw , 4 us

pixaxy c"rf'g 51:7&75*0:7"9 p Ka«

45

4108 Buv s ,

7

0 Ó

&

uf UA f

A

eid lo u a,gs ysailoe aw*x Kois y06008 cvyyergs , 22

T

os la-

hr

2u50s Exdua r usvos d2 0 laios v viXos ds rwg'ï";/ '7"717:-'9

m

eoguoyos , xqj EmtusQomivo o Besow mor? svvfBoire,

U,mnV«

20 XQAy UVStODy, sn'ezä,/ foxdtos VZQxScy . OUyew OUTOV

4cups r

£xéAsUSV SÀXO0YTXS.

va/äa d2 MACRADYOS , ül/ z?xn/.uv

d

q$ 408

is vv Baccov yeyou.c/w/, zX s/fyyx:*a 4v f)(yl/ 5 ;gm'm,

vt qupue

vày lgaoy. cuvspe av us

Koj 3939« jv u,s-myow, m à*os

J 06

ix v2 Koucwoos, &UyoMoGuyTSS RU GN

& u) Ti u-

igyi 78l

zois auyyvayun «u]- misis yísoro, duyoviidog Mp d-

L

j u 0

&vx, T0y Bacvoy ivraUJw Cuvveryxucw. TÍAOS d soa-

E

?j

TeUcuyrss Érepoy , cuvsyvMvuQo) Gu Qu, qu] Xitfroy Ma3g-

Bóg we

xoy vzo Koucegos xuvüts G)y vpuol

Aecu mET Év

facedoniae

/s/vm»s QU uX OV T 0.

Maont ov iasy Pxiaspos Muys-

4 Quibus &t

408

K

eízmos x BLS'J/!CCS* uÀ vpuy TSÀUV

GN , "0

la deuene«

70V B ao ocy c7"07 ICOZX!/ 008 7'061/1':5 c; éAsciy

7 3)].

Koe-

ribus 11 9]

cvuos Ey vjv s 1;1/ m?womac/ 177:'304 yoc-xkac/'w/

7»/ Tt

*

| ooteümem

TX B/x.a'o'x s'gac'm/ u ina wags).xu/',msv Éxoyr& , 1(;/ Ed

x fepiratim

dxetvo T& Mxozx

Óa , «g] Muvenfa xavo, ve Qu duv

4 ond d-

næowä;äoyrw/, xj xurm T0 Óoyue vüs BaAs i« moyrw

AUOAS)YTUY. GOTL OS WUf AAMM; vzà AoXoBEPs v mr/uæfim

ef OPUS7

F ALVJWTW éxayyysy if o cwn/s rsr'o'ofgac TÉÍÀAQ, 'r.ov cm'o

" Dolabe la

rüs "ccaus Howrmx 78, roc/ J(gæyo'x o:ayg:wswwv, ;7 wra

.petere jam

Kawwgas KO.sororr on /.m'ackckau,u, Éywy,

Koj &vróv 6

"[bl fun[

Kccus iv 75 Uukaus*z///, vüy üvrtwy &b wgorrsvmawävw,

cäm

uq;/w wsgtc?»æBs -rs, 700 qvorystuTs ngoäsäoq $, qn): u-

W,,w/

if

u 8

14

go'ä«/aq L2 v:s'/m'ov, derguyz o -rzrf.fofgo': TÍsTL Ms

j Ka

,f

p

srpós OXTU.. Xzt puiv .0 Kuaouos &x naoaaäoäx duádeuo. veAd

feyudo

H

P

P

Wl;'»l!/

( onne

Nonr

182

B

eiplsay i pons änjooiretl, «j srQ cue wu; lap9uoduy

fiml etrat

Ínmorofovog uisueoegi , dóav fyovzi muom vols llao-

videtur, v

Suxins , £ & Kodoso voiusev , PipQpoyistpos üdofs 73

etinim gent

AoXofB£R.xs d2 . etc.

Vides Le&or

Kozoca yevédoq.

laec propt

fuperuacuam prorfus rerum iam ante eodem modo

1fe

inant

Sed

et aeque prolixe relatarum repetitionem.

Tint noti

purgemus haec obiter, et fimul quid in Appiani

loqge infe

e[le inter;

diligentia defiderari in his poffit, oftendamus.

Pofteriore loco: zv Baewoy dvzwuüJuw uvvv um ,

effé nn d

lege 2« z2vzà h. e. Baffum iureiurando eodem et

Thu$, quur

ad eadem confilia adegerunt.

Antea dixerat, 9

Liciu

is duró Baccov dwyxaceyris, vbi item melius forte

tite audor

fit 72vz3.

Priore loco, zj -0v AoXoffm.av ix -s

Ciceronem

Aalus aov ddo vXsecw $Xovzu , 3Ymmo 2XSévro.

Lacuna

tus tértpo

eft ante Jza;g,g;f!xwa T0) Eé£rov.

Credo excidiffe , 5

Sed maxime in

Fafwm i

à?, nempe corrupti illi milites.

P

m m

nominibus propriis, vt vbique, ita et hic vitiata

tpitome

eít. Appiani hiftoria.

Albienum Dolabellae Lega-

tum lib. III. interpres etiam in verfione appellat,

in $ia (

qui tamen /4lezsis non modo in ipfo Appiano po-

porium

flea nominatur, fed et cum praenomine uHj in

qua a] D

Epift. Caffi ad Cicer. Famil. XII. ep. r1. et 12.

H

P

Quatuor legioes , quas A. Allienus ex Aegypto ad-

D

duxit , traditas 4b eo mibi e[[e fcito. Vide et

Oint h

ATl

Porro Sextium Maurcum (Moxo enim,

Philipp. XI.

D:fo eyc

non M legi neceffario debet) et Minucium

fido dein

Crifpum : Cicero Philipp. XI. atque alibi L. Sra-

Tos, Sed

tium Murcum, et Q. Marcium Crifhbum:| vocat,

Hs prini

cumque eo ceteri omnes: vt nefciam librariorum

lod tàm

an ipfius Appiani is fit error, quod vtroque loco

Malim

10n dotui

peruerfe adeo illorum nomina fcribuntur.

tür R'Q;»-S (

tamen librariis adfcribere, quia occurrunt illi, et

16 alios ;

éodem quidem modo nominati, apud omnes pene,

OD3t m

qui huius teimporis rés memoriae mandarunt , adeo-

Omnium ;

roque

que notiores ferme funt,( quam.vt ità in vt

fimul

uummur'

183

T

fimul errare potuerit Appianus , eaque caufa fa&tum

t r T

videtur, vt ficuti alia pleraque nomina propria,

n Ub r

etiam gentilitia maxime fi celebria fint , fic etiam

lls Lefor

haec propter virorum infignem celebritatem olim

lem modo

a feftinantibus fcribis primis tantum literis fue-

nem, $ed

rint notata, quas deinde alii aetate et fcientia

in Appiant

longe inferiores pro fuo captu peruerfe videntur

effe interpretati.

Certe horum hominum culpam

)üengamus.

"

p

V

effe non dubito, quod in priore loco A/gw» legi-

'(30

dem et

mus, quum haud dubie Appianus 2u/p fcripferit,

ixerat, 49

Liuium alterius de Baffo, Pompeiano fcil. fenten-

vlius fonhe

tiae au&torem citans.

Libonis enim Annales apud

1

y 7N

Ciceronem quidem inuenio, fed in quibus de hu-

i

(una

ius témporis rebus agi non potuit.

Liuius vero

vcidiffe, &

Baffum, id qu6d illic Appianus memorat Pompe-

quxime In

ianarüm fuiffe partium prodidit lib. CXIV. — Audi

hic vitiátà

epitomen eius, quamuis et in illa vehementer

elle Lege

etiamnum adulterata fit haec Baffi hiftoria: Bel/um

ye appelltn

in Syria/ Caecilius. DafJus Eques. R. Pompeianarum

ppiano po

partium . excitauit velitio a legione Sexto Caefare,

ine Al it

quae ad. Bafum tranfierat ; occifóque eo Caefar Sci-

p er »

pionem Praetorem , vel potius, vt vult Gronouius;

Agyrn o*

Procou[ulem , Afranium , Inbamque vicit ad Tba fa.

Volunt haec, C. Caefarem Di&atorem bellum a

). VVidE &

7) enithy

Baffo excitatum oppreffiffe occifo Baffo, eoque

[ Minucium

fa&o deinceps in Africa viciffe ceteros Pompeia-

nos. Sed're&e monujr Sigonius, nouum oratio-

ii L Se

nis principlum a voce Caejar faciendum effe.

u Yoctb

fibranorüm

Quod tamen quia tantum pro au&toritate monuit,

non docuit aut probauit, et commodior videba-

troque J

oco

tür vetus diftin&io hiftoriae ignaris, di&o audien-

u

; Miim

i &

tes alios non habuit, le&oresque Liuii, quorum

"unt il

mnes p

longe maxima pars, vt confítat, non fimul legit

".

omnium notas, nihil vel parum illa adrmonitione

runt

4qe0"

iuuantur. Vt.ergo hiftoriae fua conftet fides, non

in

r n-()que

M 4

modo

firi

184

fünt, vtl

modo ante »0 Caefar diftinguendum cenfeo, fed

et delendam proximam voculam, legendumque

ad Caccili

relido a legioue Sex. Caefare , quae ad Baffum tranfies

fre lum

tup cum

at , occifoque. Caefar Scip. exzc. Nempe Sex: Cae-

ilem vidl

far reli&us a legione et occifüs fuit opera Bafli;

qui, eo fa&o, bellum excitauit Di&atori Caefari,

gum bo

fed a Caefarianis Statio Murco, et Marcio Crifpo

Pompeiu

contra eum miífis oppugnatus fuit, neutiquam

vidam.n

tamen ante necem Caefaris occifus vel mortuus.

[ 4

Appianus autem fatis habuit fententiae, quam

D

Liuius prodidit, meminiffe, fed ipfe, vt ex po-

Tünertn

fteriore loco patet, illa negle&a praetulit alteram;

coadum :

In quo'ezo et eum, et omnes, quos fequitur, pa-

tuentibu:

cladeDi

rum diligentes rerum iftarum indagatores fuiffe,

pronunciare nihil vereor.

Nam QRecilium hunc

lezioner

Baffum vere Pompeianum fuiffe, et falfis rerum

tüpiffe, e

Africanarum rumoribus excitatum bellum in $yria

tui in hi

Caefari reparare ftuduifle , vel ex Ciceronis ad Cae-

feoms,

tnaxime

farem ipfum oratjone pro Deiotaro didicifle po«

tuiflent, quippe quae au&oritate omnibus aliis

Biffus. i

hiftoricorum fcriptis hac in re longe praeftat,

fmeie ha

quum Cicero ciuili bello ipfe interfuerit, Pom-

Cicer. F

peianos atque Caefarianos non ignorauerit, et ft

ibl

maxime erraffet, errorem illum haud dubie admo-

dinifs

fiütus a Caefàre, qui certe fuos a Pompeianis di-

forte

ftinguere nouerat, correxiffet, quum eam oratio-

Ciefiria

nem edidit, ille ergo aperpe Liuium tuetur, ve-

Ca'cürm

rumtamen vt nunc quidem in Gruteriana et aliis

editionibus legitur, minime intelliges, de quo

XN

loquatur, quandoquidem ibi peruerfe prorfus fed

vfitato in his nominibus lapfu Caelius vocatur Bafz

fus ille, quamuis Pall. et Lambiniani codd. verum

eius nomen Caecilius praeferant, eoque fatis in-

"P

sl

&t

dicent, de ipfo, in quem tempus, locus, et res

tà

ipfà vnice conuenit, in ea oratione agi.. Verba

f'lànomr

funt,

185

nfeo, fed

fünt, vt legi oportet, cap.9. z mifit ( Deiotarus)

endumque

ad Caecilium , nefcio quem ; [edeos , quos mifrt , quod

m iratin

ire noluerunt , in vincula coniecit.

Et deinde: Se4

: Ser Q

tum cum ad Caecilium mittebat , virum. caufam

pert Df

illam vi&am e[fe ne[ciebat , an Caecilium iflum ma-

ori Caefri;

gnum bominem e,fe putabat? Manifeftum hinc fuiffa

ido Crifpa

Pompeianum , quod eft, fuiffein caufa illa, quam

neutiquam

victam non ignorabat Deiotarus. lterum cap. g.

Graues de te.vumo-

| mortuts,

Secutum efl bellum Africanum.

We, quam

res [parfr , qui etiam . furio[utm illum Caecilium exci-

vt ex poe

tauerunt.

Patet et hinc Caecilium Baffum, non

fit alteram.

coa&um a militibus, fibi occifo Sex, Caefare me-

quirur, pie

tuentibus, vt vult Appianus, fed rumoribus de

clade Di&atoris Caefaris in Africa excitatum, vltro

ores fuifle

lum hunc

legionem ad necem Sexti Caefaris incitaffe, cor«

rupiffe , et fibi adiunxiffe , plane vt Dio lib. XLVII.

1.Ilis

rcrum

i v

qui in his Ciceronem et Liuium, vt oportebat , eft

Verum vt

fecutus, et pluribus haec. expofuit.

s ?:'(ue'

maxime Pompeii partibus in bello ciuili adhaefit

idic

^

fint

nb

;;

lits

Baffus , inuitus tamen poftealegionem, quam Apa-

ye praeltt,

meae habuit, Caffio tradidit, vt ipfe Caffiüs ad

)

Cicer. Famil. XII. 12. fcribit.

ïeri

U

]

(

Quapropter. etiam

ab illo, cum ceteris, qui fub eo militare nolebant;

verit, &t ^

dimiffus tandem fuit, tefte Dione, atque hinc

lubie admo.

ypejanis die

forte nata ifta Appiani de illo fententia, quati

;

eam orat

j0«

Caefarianus fuiffet, et a militibus coattus contra

Caefarem arma fumere.

rüetur, V&

ana &t

ais

6

de qf'"

grorüs 1

gAOC*ïu.t p

CUP UM

COM verm

uae ante Vrbem Romam a Gallis captam , vafta-

''ue fm

s

er r

: tam, ac incenfam geftae, inque vetuftis Ro-

JCus ,

Verba

manorum Annalibus.ex illo tempore reperiuntur

agl

M 5

petitae

: funts

186

petitae ac memoriae proditae, ipfe Liuius VI. 1.

epPauïu;,

75

ves ob[curas vocat, quum vetu[late uimia, "velati

diti

lus f'

qrme 1H4 990 €X 2HV07 ailo loci vix cerunnutur tum qllüd

Subm*en

varae per eadeim teipora literae fuere: vna cuflodia

dnpra ili

fidelis suetnoviae vérum ge[flarums . et quod etiem, fr

Denique

quae im commeutarüs Poutifieum, | aliisque publicis

priuatisque eraut montmentis , incen[a Vrbe , plera-

fcos idem

que iuteriere.. . Ad quem locum refpexit haud du-

tione et

bie Plutarchus in lib

d

fortuna Rom. quüm in

AUEri

ata

atd

D ,. CON

eius extremo de Vrbe a Gàllis occup

; fed mi-

rifice feruata ec liberata locutus ait

AX Ti d&

dL"ï dttter.

,

(UTO OL A"D.,G('U , & capes EOsv RUE UOT Uc/ü/ SXcts

Yi

ean

mb

'fm ZC'/ T'f TO J'W',: 22 o'xq,3xf,] /04 züy ()wam.c/, r(jc/ a'uy-

DI»NLO' Y

xuf)*n"oq "'!' .//. :k""b)/ DïC&"/']VæT:TUX

as Aiftos isó-

nonadqm

"m

[

9)«8.

Idem in Numa ipfo initio (,'omum ait in

Quae tunc

libello, quem appellauerit ZAsyxovy xjpóvey , adfie-

€t tàmen

inare, 472['1[111[1 f(f:/!')()" um ('* 0?71672!71! monumenta ia

fl porus

n

€.

Yi

:

u

Gq//ms Vrbis smalis per

)

Neque tamen res illis te*npoubus, et circiter

qü Di

geftas,

eo folum, quod quae literis vel per Ponti-

li

teranu

fices, vel per alios publice vumtmque mandatae

ïV"DO 1s

tunc iam effent, in illa Vrbis conflagratione maxi-

amO..e n

mam p*xtem interierint ,

obícuras dicit Liuius,

-.*h'qu.xe j

fed vel maxime etiam eo quod pauciífima tunc

mos, nm

if

litteris fuerint mandata, hoc eít rarae per eadem

V me'

zempora fuerint litterae , quas veriffime vocat vzatm

flen

Gei

fidelem. cuflodiam | anemoviae. verum , geflarum.

Et

4 pari

fane rarae adeo primis Vrbis tempoubm eae fue-

Orfttg

runt,

vt non modo res tunc sgeftae. vberioribus

litterarum rionumentis non fuerint mandatae di-

Itl em

ligenter, et cuftoditae ad pofteritatem, fed et vt

m edits

annorum mnumerus ac memoria puohce fuerit fer-

Niri odf

vata tantum zautum clavo im parietibus facrarum

de doc

k

aeditsm per anuos fingulos. fixo, qui inde- proprié

Tüàom m

Clauus - anualis dicebatur

vt. vult Feftus, vel ex

eo

COuluetud

487

us V]. ;

eo Paulus.

Quin immo Zex fuit veraffa prifcis lite.

T'RIETITTI

vis verbisque fcripta, vt qui Praetor. Maximus frt,

r'tin quid

Áddibus Septembribus clauum pangat, aix Liaius VIL 5.

3 cijfndia

Subiungens porro, emm claum , quia varae per ea

tempora litterae eraut, notam numeri anuorum fuifje:

] etióti in

LU

f

Denique non Romae tantum, fed et inter Etru-

, plera

PT

fcos idem olim obtinuiffe, atque adeo, ex affirma-

h

':

L

àud du

tione et fide Cincii, Volfzuis quoque clauos indices

auumeri aunorum fixos im templo Nortiae, EÉtrufcae

. quum i

l

Deae , comparere.

Poftea tamen inualefcente tan-

3 fledn

1

m

7104

dem litterarum vía , in defuetudinem ea res abiit,

ideoque anno polt Vrbem conditam 39 1. captam 28.

f

je

Di&ator iuffu Senatus c/aui figendi cau[a fuit di&us,

"

non ad numerandos eo annos, fed ad leuandam,

p

m ait il

quae tunc Ciuitatem affligebat, peftilentiam , quia,

H

mj

W.

nt-

et tamen neque tunc ex litterarum monumentis,

mmenta i

fed potius ex Seniorum memoria, vt di&o loco ait

Liuius, fuerat repezizum , pe[lilentiaus quondam clato

ab Diclatore. fixo . fedataim.

Apud.rufticos vero

et ciratet

litterarum,: vel memoriae per litteras feruandae,

' Per Pmïï-

L

à ff

ag

temporisque per annos ab Vrbe condita, aut alia

ratione. notandi ignaros plerumque et rudes, ac

ne tà

antiquae fimplicitatis, vt plurimum, retinentiffi-

Liuigs,

mos, numerans ifte clauus diutiffime in vfu man-

jma func

r tadtt

fife videtnr.

Nam Petronifss pauperem et agre-

ftem deícribens cafam :

vocat n

k

At paries circa palea [atiatus inaui,

s ex füe

Fortuitoque luto , clauis numerabat agre[leis.

iberiorius

Ita enim malo, retinendo veterem tum fcriptam,

andie d«

tum editam olim le&ionem, quam quae conie&ant

Ü f::det "

viri dotiffimi, pene in quot capita, in tot diuifi

fyeric -

de hoc loco fententias, partim etiam, fa&ta fane

1 jh[i'är"iff"

magna mutatione, iftam claui in pariete figendi

i p

confuetudinem in his verbis prorfüs tollentes.

i5 id e?/

Nam

188

Nam alius. claufos: rattmibat: agiefles' quod Salmafii

itteperant,

eíft: alius eruditionis fama non minor, c/aufüs

quirencrs (

umbrabat agrefles:. Durantius Cafellius clauus zu-

CU

Orüm

merabat et annos; denique alii clauus mumerabat

[:i

m er

duürïal n0r

agre[lis fcil. in pariete, vel clauis numerabat. Agre-

mento deti

flis, fcil. homo in pariete, vel 4 paries etc. clattos

aumerabat agreflis.. Senfüum ego vetuftae et genui-

Ü

nae le&ionis,effe puto, parietem illum clauis,

p

quos fixos continebat, numeraffe, vel clauorum

m

Utf !

At

"

"

numero fignificaffe fingulos iftius loci vel domici-

inE

V

lii agreftes, eorumque aetatem feu annos.. Ad

aetatem enim fuam fuorumque declarandam potiffi-

X

mum his clauis víi fuerunt agreftes et finguli homi-

[

nes habuere in pariete fuos clauos aetatem ipforum

405 1

V£ bol

lo noí

fignificantes, nouo quotannis ad priores addito, vel

l

n

parietes habuerunt tales fingulorum hominum cla-

vos, et ita hisclauis fignificarunt non modo annorum

U

[

fed et ipforum hominum in quaque agrefti huius-

Wtittt ergg,

[

modi familia numerum. . Et hoc eft paries clauis

hn

uuimerabat agre[tis.

Ceterum ex iíla litterarum raritate. neceffario

iC

li

n

AIUS

'euenit, vt in rebus tam vetulto feculo geftis labo-

l 1

J5 Q

HIN

Nec raro ea

aov

ret nunc aliquando Annalium fides.

54

de re conqueruntur ipfi vereres; veluti, quod ait

Cp. Vil y

Liuius Il. 3:.- Tompgs erroribus temporum fe iu-

liici te

x

flicari, vt nec qui con[ules fuerint , mec quid quoque

Toro

[//777

!

anuo aifum [ft, im tanta vetuflate rerum digerere

tiont u

[

poljit.

Cura mom dee[fet , inquit Idem VII. 2. K

u

[

qua d verum via inquirentem ferret..— Nunc famae

rerum. flandum . efl ,/ obl certam. derogat vetuflas

um

lm

fidem. . Atque hinc dum alii alios. parcim fecure,

l Yet0 o

te

patim etiam neceffario fequebantur, et ita, vt

H

nonnunquam jlwra transferiberent, quod de fe

Je,

fatetur Curtius IX. 1. quam . credereut , quia füb-

D

N

ducere non fuftinebant, .quae: ab antiquioribus

Duj, tl

s

accepe-

189

od Salmafr

acceperant, et certd ad verum perueniendi via in-

vt claufüt

quirentes deftituebat, communia etiam omnium

4

fille

D

fcriptorum in hiftoria veteri occurrunt et nunc,

f ntttitarabat

et olim errata, quae tandem felix et diligens in-

ae

UVA

OT

duftria non imbecilla ratio

i,

nec infirmo argu-

t er'c, diuts

mento detegit aliquando et refutat.

Cicero de

3 et gemi«

Cn. Flauio, Faftisque ab eo primum prolatis 'et

lar claus,

publice propofitis quod affirmauerat, Attico fuo

] clauorum

m dubium vocanti, ff feeus fit , reponit communue

vel domici«

effe erratum , et fe publicam prope opinionem [ecutum

anos,- Ad

in Epift. VI. 1. et talia apud Graecos multa . dari

xdam potilf-

addit, Qais euim «on dixit, inqüit, sUmouy zóy 7s

upxsaas ab Alcibiade nauigante ia Siciliam. deietum

ipguli homi«

remipforum

efe im mare? redarguit Ératoflbeues , adfert. euim,

; addito, vel

quas ille pofl id tempus fabulas docuerit.

Defun&o-

yninum cle-

rium profe&o argumentum! Num idcirco, pergit,

Duris Samius bomo in bifloria d

J

[

10

e

uloannorum

ens, quod cum

multis errauit , arridetur2. Quis Zaleucum leges Lo«

greïh huiug-

727]

cris feripfiffe nou dixit? mu

7

igitur iacet Theopbra-

?aïir: qduu

Jfis, fé id a Timaeo , tuo familiari , repreben[im eft ?

e necefrio

Sic Liuius IV. 20.. Oines ante fe Auciores de fpo-

liis opimis A. Corn. Coffi ex titulo fpoliis infcripto

) lts ldbo-

arguit.

Quod tamen an iure et reGte faciat,

Nec raro &&

cap. VII. videbimus.

Sed et nobiliffimi belli Pu-

lïi ; quod ait

m E

nici tempore Orium prope Aumnales , Fabium Didia-

; quid [

torem aduer[us Hanmibalem vem geffffe, tradere,

notat Idem XXH. 31. Coelium etiam , eum primum

r digtttt

a populo ereatum Ditfatorem , feribere , féd et Coelium

; VIl. J

et ceteros fugiffe, vui com[uli, quoniam alter in

Nux frmit

, 'Z"t qait! 14f

pusna iam erat occifus, ;us fuilfe dicendi Dictratoris ;

lile vero quia procul in Gallia aberat, nec moram

a fecure

territa clade ciuitas exfpe&are poterat, eo decur-

.e j *

füm effe, vt a populo crearetur, qui pro Diclatore

'uod de i*

e[jet. - Res vero inde.geflas, " gloriamque infignem

/ quïl fU ;

aionoo

pz:cis et augeutes zitulum imaginis pofleros , vt qui

ag

£ro

acepe

190

$10 Didlatore erat ; Dichator crederetur , facile obti-

E'eigntium

& VoC

E

rz:zz'jä. Etfane ex hoc augendi titulos, honores,

OieCt

laudem, gloriam, et decus maiorum fuorum ftu-

j

, Doulüe

dio, vt apud omnes populos, ita et apud Roma-

CXià rapere

nos adulteratam effe in multis, violatamque hifto-

teftimonio

et clariffimo

eq

5|

riae fidem

ipforum

exemplo, cap. feq. vberius probabimus.

Sed et maxime de anti

(

a

1

-

u

]

ifmis Vrbis rebus,

2721

$as fid

[2

et id circo

quia certam derogabat vettj

J

du C

famae praecipue tuit flandii

7

7 poïterioribus fcripto-

n

ribus, ea auü

g

em incertis rumoribus , vel obfoletis

n

V ICDECUI

traditionibus plerumque íubnixa , res gettas populi

trecentos Í

fui vetuftate obfcuras in maius femper, immo in

l

miraculum vsque extollere geftit nonnulla etiam

I€m pu

iltarum rerum pro veris tradita in Romanis hiífto-

riis reperiri , quae praecipua quidem fui parte vera

relin&uenïle

fint, fed tamen adiun&a etiam habeant Poeticis

tis ille E

tü

N

j

fabulis et miiraculis propiora, quam hiftoricae

Va f

fidei, et verifimilitudini, nemo , opinor, negabit,

Ym . ver

praefertim. quum etiam ipfos fcribentium aaimos

'.ïï(m m

nimis ferme imclimare im vanum, ipfe Liuius di-

t

[

at XXIÍ. 7. vel faltem in gratiam patriae fuae,

tm

aut illuftrium in ea hominum velfamiliarum nimis

e Vrbis

U5, glio

credulas faepe praebeant'vanirati aures.

Atque

Qua

lr

ideo Tacitus ab hoc vitio animi alieniflimus petz£

il

;

ab düs, quorum im mumus cura ua venerit, ne diual-

vepta, veris neque

Qato

P.,U,

gata atque iucredibilia avide ac

u miraculum correptis autebabeant.

Ann. IV. 1 1.

[

Huius seneris funt. Numam aequiffimas leges et

äïew

jf

cerimonias fancientem collocutum ante cum Egeria,

fiqtioris e

Tarquisio Prifco Romam aduenienti , et ad regnum

Sentins h

.EC

ibi producendo apicem ab aquila impofittum efie, in

miïi non h

nor

quae non nimis diligenter anquirere nos iubet

3* i—ll

Cicero eosque qui vera baec putent , irridet lib. r.

E

nationi

Dto

uN

de Legibus. Talis,etiam eit, quae expug

Veien-

I91

Veientium inferitur, fabula, immolante eorum Rc-

ficdii-

honores,

ge, vocem harufpicis dicentis, qui eius hoftiae exta

f

IUOPU

30

m1

1

iU«

profecuiffet, ei vi&oriam dari, exauditam in cunicu-

p Rome-

lo, mouitfe Romanos milites, vt adaperto cuniculo

mque hifo-

exta raperent, et ad Di&atorem Camilium ferrent.

De quibus Lwius V. 2 1. Haec ad ofleutatiouem fceuae,

chrifimo

j

gaudeutis aivaculis, aptiora, quam ad fidem, ueque

';lwis rebus,

ajfirmare gieque refellere operae. pretitm eff.

et id cirea

Similia quaedam prifcae credulitatis et fimplici-

ii2

TJ4

licarnaffenfis

iDUS LC1D.

lcri

(

tatis exempla Dionyfius. quoque

[?!

Ob10.

Is

in antiquioribus Romanorum Annalium conditori-

bus re

P

D

rehendit, inque iis, quod de Fabia gente

jtas

opuli

trecentos fex viros ad bellum cum Veientibus ge-

r, immo in

rendum emittente, et tamen vnum modo impube-

ulla etum

rem puerum de tot gentilibus habente. ac Romae

nanis ho

Pofterius enim mul-

arte vera

relinquente ab illis traditur.

N

x Dotticis

tis ille argumentis lib. IX. cap. $. conuellere cona-

tur.

Nunquam tamen vel fic fententia eius mihi.

; hiflorce

vifa fuit probabilior vulgari, quamuis tamen. et

or, EE2

)

ipfam . verear, ne tra&u temporis vel incuria

r a.'zifl:qs

Ícriptorum. peruerfe rem interpretantium vel leui-

; [iuius Gl

tate. famae, nobilifimae gentis, et per eam, pa-

atriae fuae,

triae Vrbis laudi ac gloriae plus aequo . gratifican-

mum nimis

tis, aliquantum a veritatis femita aberrauerit.

vés,

'qïle

Quamobrem et mihi venia velim detur, fi Diony-

1mus Pä!i!

fii exemplo, et Liuii permifíu, qui proxime Jau-

l, DÀ zfi(/ll/-

dato loco, m rebus am . antiquis , fe, quae f[nnilia

7 ;16(1':'.'2

veri fuut , pro veris accipiantur y. fatis babere le pro-

|

i

a, IV. 1

P

x

H

fitetur, fi inquam et

Io]

o hiftoriam rei multo an-

»s lo &

tiquioris et diu ante captam Vibem goeftae, dili-

cuti [gz:*im

gentius hic excutere, quodque in ea pro verifi-

mi I'anum

mili non habeo, ideoque nec pro vero accipere

7] efit; n

poflum, reiicere, et quid denique veri contineat,

bet

, nos 1

quid falfi mea fententia adfperfum habeat, aperte:

Z

x idet n

expromere audeam.

3

gnatont

À

eyu

Non

- Veitt*

192

Non equideni in dübium vocare velim praeci-

[

H

J

r Snatur,

puam rei geftae partem, nempe Fabios bellum

yno ore ide

Veiens fibi proprie depopofciffe, fumfifle, et

lint tm ;

aD

1

gentem nul

seffiffe, omnesque ad hoc bellum egreffos ,

hoítibus ad vnum caefos.

De eo enim dubitare

habuiffe jp

nos non finit, tum quod tefteDionyfio, dies iftius

eaqe

cladis inter atros et nefatlos olim relatus, .et

qu [

lei

femper poftea habitus fuit, tum quod, vt ait Flo-

n

bel

Il

il

pro

rus, fcelerato frgnata momime, quae profici[centes in

proelium porta dimifit. .. Quibus irí verbis, vt hoc

pig ss &

[j

obiter moneam, nulla fatis iufta de caufa maluit

ent

[

Ron:

m

Freinshemius fceleratae , quia porta fceerata fuerit

ä

üsdar

di&a. Nam porta, quae fce/erata dicitur, fcele-

ratum habet momem, h. e. a fcelere formatum,

g;

)

[.

fceleris fignificationem prae fe ferens. Sic fcele-

( ( X

177

vatuüs vicus ab Ovidio infamis dicitur, nor vtique

T

fécelerati ; fed fCeleris nomiue , quod idem plane eit,

füe

t Coe]

et eadem ratione dicitur, ac apud Florum fcelerato

Vl'li pe ?e-«

mouiue.

Verba funt in Ibide v. 363. de Tullia

Càre

Ut

n

ll

'Tarquinii

[

T

Iigfamemquk locum fceleris quae uomine fecit.

Ut w

ft&s, vg] [

Prorfus vt Valer. Max. IX. IT. L. Zpfum etiam vicum

m f j

féeleris congnomine comtnaculauit.

tém m

Ea vero porta quum teíte Floro, cognomine

omn m

:

Ym

fuo memoriam rei, quae nullo alio iodo melius

$ ptoc

T

conferuatur, ad pofteros propagauerit, quis te-

dl

fs

p

mere fidem derogare aufit praecipuae laudi atque

Crüatent.

ornamento nobiliflimae Fabiorum gentis, per por-

ne

Marec

fa.

tam illam ad bellum priuatis copiis et viribus

TT ann

contra Veientes gerendum profe&tae , et occidione

.H f

occifáe? Verum tamen emiíiffe eam ad hoc bellum

Qtle füne

trecentos fix mmilites, ommes patricios , ommes vaitus

P"Ex Imp

j

gestis, h.e. vere Fabios patricios, quorum. nemi-

Verg Weæ

zpori-

dude ll

i

uem Ducem [perneret , egregäu»s qg:ibzxslibet teu

y.

bus

193

m praeci-

o5 bellum

bus Senatus, vt ait Liuius II. 49. cum ceteris, qui

vno ore idem tràdunt hic confentiens: et porro

mile, et

hanc tam numérofam militaris aetatis virorum

rrellos , ab

gentem nullos infantes, nullos denique impuberes

J dubitare

habuiffe, praeter vnum, quem in Vrbe reliquerit,

, üies ilius

et à quo omnés poítea Fabii fuerint' procreati,

e

et

relatus,

quis facile credat? Certe Dionyfius vt paulo ante

vpait Elo-

fhignificaui, etfi tot numero vere Fabios ad hoc

It

27717]

bellum profe&tos et caefos prolixe pro vero narret

bis, vt hoc

p32g. 580. edit. Sylb. tàmen, quod de vno a tota

, maluit

gente Romae reli&o puero, huic hiftoriae a qui-

q; faenit

busdam, vtait, adne&itur, xz« 4A492«, Ers mi9a-

jor, fale-

yàv, 3 mapuxÉ puorros Ói

Ttybs GeTAaGuivoy GÓ TOD BÀ

formatum,

. 92:, "ec verum, uec

"

verifimmile, fed ex auditiome

SiC j»'t

i

quadam a vero aliena

efficium pronunciat! Immo

noii vtique

jieri wom po[]e affirmat, vt illo tempore tot Fabii

m plane el

fuerint coelibes et Zz»«Jes, quoniam prifca lege,

um ]Z'u].';'(lïa

qui per aetatem poffent, cogebantur vxores du-

ie Tullia

cere, et liberos educare; Denique fabalis et "

uicis figmeutis fimile ait, tot numeéro viris non

fuiffe paruulos infantes,

vel impuberes fra-

jn fic

tres, vel vxores maículae prolis grauidas, vel

n

etiam , fi ita fuilfet, patres eorum, militarem aeta-

tem iam egreffos deleta nobiliffimae fuae gentis

cognonint

omni iuuentute non iterum operam pro virili de-

nodo melius

diffs procreandis liberis,

qui gentis illa clade

magis adhuc nobilitatae nomen et facra ab interitu

t quiS te

feruarent.

Cenfet ergo ex tribus fratribus Caefo-

3 Jhudi at*

ne, Marco, et Quinto Fabiis, qui proximis

i Perpor-

f

s viri

us

feptem annis continuauerant in füo nomine, fibi

inuicem füccedentes, Confulatum, foli Marco

er occidione

fuife fuperítitem filium, (nam is qui füperfuit,

|hoc pellum

j

puer impubes, reuera Marci fuit filius.) Quia

animas o

'

7

m

71:"7/'1»: 4

vero praeter eum nullus alius deinde fuerit gloriae

i

|

laude illufiris, aut ad honores perüenerit, hinc

jb tefnPW;;

N

natam

194

natam opinionem , eum folum ex omni gente tunc

Denique

Dionyfius,

penitus füblata fuiffe reliquum, vel folum in

omni gente fuiffe impuberem.

eum vulea

Haec quidem fpeciofe prorfus ita difputantur,

ititique t

fed tamen omnes, qui proximis temporibus in

Liuits 'T;n

Annalibus et Confularibus Faftis Fabii reperiun-

1

Vv

ho u

f):(l

]

tur, vere ab hoc vno Marci Filio, Q. Fabio Vi-

1)11

,

bulano, videntur orti, quandoquidem deinceps

1]

v

proximi patrem Quintum, a

uum Marcum remo-

Vrtamg

tiores auum, Quintum illum, habuiffe iftic le-

Crdil

guntur. Praeterea fi plures fuperfuiffent tunc ex

illa gente, haud dubie et illorum, fi non omni-

ln j

Vuus

bus, vel plerisque, faltem quibusdam etiam aliis

Srilice q

horumue pofteris proximis fummus honor et Ma-

giftratus fuiffet a populo delatus, propter recen-

Cui re

riftem

recordationem

tiffimam gentis gloriam,

Sifnili:er $

patrum, ac tot pro patria fortiter pugnando cae-

IX' iifi

i,

forum gentilium , quos ipfos exeuntes, Confulatus

Vierio M.

ac triumpbos , omnia praemia ab f& , ommes bomores

bi Cundy

fperare populus iufferat. Hanc ergo beneuolen-

Aurelius g

tiam quur in illis ipfis exercere non poffet, nonne

&t cdedis

vltro et ftudiofe , accedente praefertim , quae plu-

'Ubler

[

t

itin

T

rimum apud plebem valet commiferatione tot pa-

Tagait aj

riter pro fe occiforum, deriuaturus effet in eorum

71 fre

liberos et nepotes, fi ex iis füperfuiffent complu-

Alla Vero

res , vt flatuit Dionyfius, aeque ac in vnius Marci

vnicum filium, quem folum alii ex omni gente

l. Vi ver

fuperfuiffe volunt, et in quem certe folum , pene

RUT

adhuc puerum, et deinde in eius omnes, numero

I "?I.'(; q

tres, filios multiplices mox confulatus, feu Con-

SeruiUm IT

fularis dignitatis Magiftratus liberaliter contulit:

ts il

Haud dubie non alia de caufía, quam. quia non

wj.&ug ) fil

alii erant Fabii, vel certe pauci in quibus iftud

nibi

t bell

fuum ftudium his beneficiis declarare poterat.

t [

"ülitg

Denigue

Durigig i

193

l fente tunc

Denique quicquid argumentetur et contendat

] folum in

Dionyfius, ceteri omnes fcriptores, etiam poft

eum vuleatam tamen tuentur opinionem, pofte-

difputantut,

ritatique tanquam veram et indubiam produnt.

mporibus in

Liuius Trecentos fex perüffe fatis comflat, vmum

jl reperiune

grope puberem aetatem , velidum, flirpem genti Fa-

). o Vi

biae , dubiisque rebus Populi R. faepe domi bellique

em deinceps

vel maximum futurum auxilium. Owuid. Faftor. lib.IL.

ircum remo«

Vr tamen. Herculeae füperef[fent. [émina gentis,

üffe iftic le.

fent tunc ex

Credibile eft ipfos con[uluiffe Deos.

Nata puer impubes , et adbuc mon vtilis arumis

f[ non ornri«

Vnuus de Fabia gente relicus erat.

n etiam aliis

ynor et Me-

Scilicet vt po[fes olm tu, Maxime, ua[fci

Cui res cunctando reflituenda foret.

jpter rectne

cordationenm

Similiter Silius Ital. lib. VIL. init. Feftus in v.

yrmando Cae«

Numerius, Au&or Epitomes de Nominibus, quae

3: , Cnjülatus

Valerio Max. adiungitur, et Eutropius lib. I. Fa-

ynimes Jonres

bii Cun&atoris vc Ouidius, immo et Silius, ita

) beneüolene

Aurelius quoque Victor cap. 14. hac Fabiani belli

POHbH nonte

ét caedis occafione meminit: Fzus ex ea gente

gropter impuberen aetatem. domi velicfus geuus pro-

a, qui pl

rione tot pi-

fagauit ad Q. Fabium Maximum, qui Hamibalem

(fet n eorum

THOra fregit, Cundator ab obtrediatoribus dicfus.

Talia vero Au&orum loca, vt et ipfius Virgüi&

fent comli

, vnits Marct

Jib. VI. verba,

omni geite

Quo feffam vapitis Fabii? Tu Maximus ille es,

folum , P "

- Vnus qui nobis cuntiando reflituis veni,

n

es, DO

[15, hn d

Seruium videntur induxiffe in opinionem, quafi

|fet contulit:

vnus ille a Fabiis Cremeram exeuntibus Romae

reli&us, fueritis ipfe, qui diu poftea cum Han-

" quia non

qius ff

nibale bellum geffit: Vz45, inquit, zantum füper-

fuit Fabius Maximus, qui propter teneram . adbuc

poent

pueritiam in ciuitate vemaon[erat. . Hic pofles quum

^

penigte

2

Wtifila

196

Hannibalis impetum ferre mon po[[et ,. mora. eum ela-

Nam ne pu

fit, et ad Campaniam traxit. Falfüum eft, eum

]um infante

qui fuperfuit, cognominatum fuiffe Maxiuum,

centos, vel

Liutus inte

quo cognomine primum ornatus eft Fabius Rullia-

f qeiatet

nus , qui Ambuflis fucceffit, vt. hi Vibulauis, quo

nomine appellatus poftea fuit ille impubes Romae

Faftis Conf

reli&tus.

Falfiffimum vero illum effe eundem cum

bus confat

homines an

€eo, qui poftea, immo plus quam duobus feculis

fe

poft, Hannibalis impetus cun&ando elufit et fregit.

Non minus ofcitanter hac parte veteres legifle

Quam rem t

Orofius videtur, quum pro eo, quod illi vnum

et niil d

Romae impuberem ab exeuntibus Fabiis relictum

Tomze dig

veteri de f

tradunt, ipfe vnum e clade euafiffe, ad eam Ro-

mae nunciandam fcribit II. 6..— Ipducli i infidias

téntià 2b or

circumuentique ab boflibus omnes. ibidem. trucidati

QUs fparger

füunt ; ono tantum ad enunciandam cladem ve[eruato,

Quamob

vt mü[erius : audiret pairia perditos, quam perdi-

icin re o

dif[et.

Tits indg:

" Ceterum euidens ex his Dionyfii au&oritatem a

Tüm nunqg

poíterioribus plane fperni, et vnum folummodo

fex paric

là

Fabiae gentis ab omnibus memorari fuperftitem :

105 militar

haud dubie, quia conftanter nimis a. veteribus id

Qtid enim

fuerat traditum , quam vt ab aliis deinde potuerit

prieter tre.

negligi.

Et fine nullam ego. perfpicio caufam,

Quintum,

quamobrem quispiam , fi idab antiquioribus diferte

fültum g

traditum non accepiffet, primus vel prudens vo-

il funn;

lensque finxiffet, aut fingere fuiffet aufus, vel

zil

d di;,

imprudens affirmaffet, quum neque ad gloriam

Liuius [

gentis pertineat, neque cuiquam, qui id apud

f quibu

alios itidem non legiflet, vel antea non audiuiffet,

verifimile fieri, aut perfuaderi facile poffe videa-

E (ut

tur. Lubens enim affentior Dionyfio, minime

Neo t

verifimile videri, fi CCCVI. Viri fuerint in Fabia

nullos

Peenife

gente, nullos omnino fuiffe in ea infantes ,

lium.

Quidem *

pueros, praeterquam vnum illum Marci fi

Nam

Ubie, Y

197

2 &U d-

Nam ne putemus, eum forte vnum fuiffe tenel-

vefl, eun

]um infantem, pueros autem etiam inter illos tre-

Macinum,

centos , vel vna cum illis fuiffe eductos ad bellum,

ib Rulla-

Liuius intercedit, qui eum ipfum P RO P F pube-

ulatit quo

rem aetatem tunc fuiffe adfirmat; id quod et ex

]es Romze

Faftis Confularibus clariffimum eft, vtpote ex qui-

A

n

gemeum

bus coníftat, illum decimo poft caefos fuae gentis

obus feculis

homines anno id aetatis iam fuiffe, vt Confulatun:

fitetfrenit

gefferit.

Sed nihilo verifimilius videtur, quen-

eres lenilt

quam rem tam non verifimilem , tamque abfurdam

] il vnum

er nihil ad gloriam vel gentis Fabiae, vel Vrbis

jis relidum

Romae augendam magnopere facientem hiftoriae

4l em Ro-

veteri de fuo addere, vel tam abfona et abhor-

rentia ab omni veri fpecie confingere, et in vul-

; ii injds

y truriditi

gus fpargere primitus fuiffe aufum.

y rejinito

Quamobrem alia ratione ifte veterum confenfus

hac in re conuellendus eít, alioque pa&to rei ve-

1110l Pfl'zü-

ritas indaganda, et a falfo fecernenda.

Nimi-

ftoritatem 1

rum nunquam ego quidem crediderim trecentos

folummodo

fex patriciae Fabiae gentis fuiffe tunc in Vrbe vi-

ros militaris aeratis, quamuis id omnes affirment;

fiperfitem:

veteribus 1

Quid enim? An nemo ex tot nobiliffimis patriciis,

jje prueit

praeter tres illos fratres Caefonem , Marcum, et

Quintum, qui per feptem continuos annos Con-

cjo. caulat

fularum gefferunt, nemo, inquam, praeter hos

xibus dierte

mudens YO*

ifto fummi honoris et imperii, alioue quo Ma-

Gllfüsa v

giftratu dignus Populo R. fuiffet vifus? Contra

Liuius zeminem illorum , ait, Ducem fperneret egre-

al gloram

J i

l

ü

gius quibuslibet temporibus Senatus. — Ex Ouidius

] quifoilets

E queis Dux fieri quilibet aptus erat.

offe V'*d'*m'

minime

Nemo tamen ex ceteris, omnibus ad Confulátum

i0;

jncin

Tib

perueniffe vsquam legitur, nifi illi fratres et hi

quidem per integrum feptennium; qui tamen haud

nte5; n

ullo

ft, qium tahta apud Patres

j fl

dubie, ; vt credibile e

et

Nn

N 5

198

plerent virt

et plebem gratia florerent, etiam aliumquempiam

ex tot agnatis et gentilibus, fi tot habuiffent, ad

tradontur et

illam 2zevvjuoy ogxj» h. e. imperium in Vrbe Roma

quianumen

et fimul, n

fummum , quod tempori et annis nomen dabat ex-

fattidio, fe

traxiffent quippe qua re minorem inuidiam fibi et

familiae fuae erant conflavuri quam toties per tres

quam eis c

fratres Confulatum continuando. Verum ea Confu-

(iuud li

Cl

x;i

concotd

ld

m

Jatus continuatio et repetitio per tot annos in vnius

viri tribus filiis fatis fuperque, ni fallor, declarat.

Dionyfium,

fuiffe tunc aliquam penuriam nobilium et illuftrium

p

hominum, non modoFabiae gentis, fed etomnium

i

ti

V ii

patriciarum.

] hreh

cu

T mmerdm

Affirmare immo aufim , tunc temporis trigefimo

7 n

ATT UI

Mittern

nempe poft exa&os Reges anno, non fuiffe multo

]ures trecentis patricios virili aetate, omnibus

li

TT

"r

(.';';'!.

itius generis familiis in vnum confufis. Tarqui-

Jri d

f

nium enim Superbum legimus, fimul ad regnum

In;

i

acceffit, primores Ciuitatis qui tunc omnes erant

qu Oron

lfs ]

patricii, plerosque, inque iis etiam propinquos

fuos, immo fororis fuae filium L. Bruti fratrem

pen,

interfeciffe, idemque etiam in Gabina Ciuitate fa-

Qd d

ciendum , tacite, fümma papauerum capita decu-

quod non.

tiendo, filio fignificaffe.

Scilicet quia maxime me-

piom d

tuendum ab illis eft ei, qui dataa populo poteftate

(ttue Vrl

contra ius et fas abutitur.

Iam vero. quis credat

hf

[

j

tam potentem , tam nobilem , immo ipfo nobilio-

Dis non f

rem , et pene Vibis originibus antiquiorem Fabio-

Nifrum o

rum gentem habuiffe eum eximiam, et reliquiffe

Dünjfittitum

íntafam, nec metuiffe veluti graues fecuritatt

inopig &

fuae tantas vnius gentis vires, tot homines firmiffi-

Centl, imr

mo cognationis vinculo inter fe connexos, qui et

Contenit Y

emnium tutiffime ad tyrannum fubuertendum con-

Titrari tre

fpirare, et facillime eum fubuertere poffent.

Qs qi

Deinde cum iftis caedibus multum deminuto Pa-

Cüu;-gere q

trum numero, primi Confüles eum, iterum ex-

Tolores :

plerent

199

nguenpiatt

plerent vsque ad trecentorum fummat, allegiffe

buiffent , ad

traduntur etiam equeftris gradus homines, fcilicet

Vrbe Roma

quia numerum iftum patriciis explere non poterant,

en ádbat ex

et fimul, ne viderentur malle; nimio plebeiorum

idiam fb et

faftidio , femiplenum relinquere Patrum numerum,

Iies per tres

quam eius quoque generis Senatores adfcifcere , id

mea Confü«

neceffario ciuium

quod ftabiliendae tunc temporis

nos in vnius

concordiae alieniffimum fuiffet.

Vide fis Liuium,

lor, dechrit.

Dionyfium , Plutarchum. Sed audi i

nprimis Fe-

etilluflrium

ftum: Q^

u Patres , qui Confcripti vocati fuut in Cu-

deromnium

viam , quo tempore

Regibus. Vrbe expulfis P. Valerius

Con[ul propter inopiam

Patriciorum. ex plebe adlegit

in mumerum Senatortm Centum. et LXIV.

vt exple-

ris tripelimo

vyet nuumerum trYeceutortum.

Et alibi: Adleci dice-

fuiffe malto.

bautur apud Romanmos, qui propter znopiatm ex eque-

e, omnibus

s. Tangu-

jfiri ordime im Senatorum — funt uumerum a umti.

| d regnum.

Inopiam , fupple ex füperiore loco, Patriciorum,

qui Ordo maxime a Tarquinio caedibus erat ex-

ormnes erant

hauftus. Eft enim Z7opia hoc loco idem, quod

. propinquos

Sic Plautus Afin. 3. 3. 134-

)ti fratrem

enuria, paucitas.

Quid aliud exoptem , uifi illud , cuius inopia ef! , h.e.

y Cinitare f

——

quo

d non habeo. Rud. 3. 3. 67. Sibieueni[Je eorum

cpità dect«

A maximermee

emopiam dolet i. penuriam.. Liu. 1. 33. laniculum

ylo poteute

quoque Vrbi adie&um , mou inopia loci , fid ue arx

boflium effet , h. e. non quod locus et fpatium Vr«

) quis creat

bis non fufficeret incolis, Cic. de Offic. HIT. r.

ipo nobilio-

jorem Fibi-

Noffrum otium negotii inopia , non requiefcendi fludia

con[Hitutum efl.. "Vanta ergo tunc temporis fi fuit

et reliquiie

inopia et paucitas patriciorum omnium, vt tre-

es fa.

"

centi, immo ducenti inueniri non poffent, qui

nine Fïïm'iï

conuenit XXX. tantum annis poft in vnagente nu-

05 , qui &

merari trecentos fex, puberes, et bello gerendo

rændum con

aptos, quamuis ceteroqui nullo alio argumento

ge pl

colligere queas , eam gentem ceteris fuiffe nume-

jeninuto P

rofiorem, praecipue Valeria, Horatia, Lucretia,

um exe

Papiria,

, I

4

Plerent

200

éxercitu 271

Papiria, Veturia, [ulia, Furia, Virginia, quafe

poftrema quinque Confüles ante caefos Fabios Fa-

qui, qui

ftis dedit, quum ex Fabiis tres tantum in iis oc-

tibus mque

currant.

fm d a

Nec vero füfficit quibusdam Au&oribus tot nu-

Qu e trice

merare vnius Patriciae gentis viros; quin immo

E

G:izfis, (

addunt iis aliquot. millia clientum, fodalium, et

Ye

üm|

famulorum. Gellius No&. Att. XVII. 2 r. genera-

tent

at

?

« hi

tim ait Sex et trecemtos. patricios Falios cum fami-

ls vaiuer

dos ab boflibus circumuentos periiffe. . Fe-

jam alio in

ftus. V.

Srelerata porta per eam egreflos dicit

VitO$ à

!

dil

!

l

l

Sex et trecentos Fabios cum. clientium. millibus quig-

hos ipfos o

queé,.et.ad amnem Cremeram omnes interfe&os,

en

f«l long

vll

Dionyíius denique M. Fabium füperioris anni Con-

dtque i2 Y

fulem tradit eduxiffe fecum aduerfus Veientes qua-

trium Confi

tuor bominum millia, quorum, maxima pars fuerint

forte etim

clieutes et fodales, ex ipfa vero Fabia gente trecenti

Tüm vnys t

et fex. viri.

Vides, Le&or , diffentire eosin clien-

Vomee rel

tum numero, haud dubie, quia falfüm id omne

þfn'm t

eft de tot millibus hominum füpra fex et trecen-

tos.

1lli dacss

Nec enim prifcis temporibus inter fingula-

in fe füm

rum Vrbium populos bella multis millibus femper

bellum, &

gerebantur.

Vnde Florus L . 11. referens com-

t A

i

miffum. cum Antiatibus 140. annis poft, nauale

tili et F

proelium , cum dixiffet capzam boflium claffem , fe

Omnes efe

quafi corrigit, addendo, fr tamen illa claffiss mam

fex fuere voffratae.

Sed, pergit, bic mumerus illis

Ti Quigri

'WEI'IH Oui(

duitiis natale. bellum fuit. h. e. illis initiis. Vrbis

bellum gerebatur tam exiguo numero nauium.

Rïffla e

Et certe illud contra Veientes a/f/duo magis quam

TWCer

magno praefidio egebat, quippe aduerfus hoftem

Sïmiliter Q

affduum magis, quam gratem , et. contumeliis [ae-

TUt nome

ius (fcil. per populationes) quaem periculo animos

ii (

Romanorum agitantem , vt diferte . Liuius.

Qui

Til ey &,

idcirco neque plus trecentis et fex militibus in illo

exercitu

Sentis &t :

tCini, quaE

exercitu agnöf'cif: Fab;f'i, ait, paþeria' die a;'fna cag

05 Fabios Ee«

quuut, quo iuff erant , conueniunt. — Nanquam exer-

m 1n iis.0C-

citus neque MINOR NVMERO, meque clarior

——

—

fama et admiratione bominum per. Vrbem ince[ft,

rjbus tot nte

Sex et trecenti Milites , omnes Patricii , omues Vnius

j quin Immo

Gentis.

Eodem fere modo Ouid. II. Faftor.

fodalium, et

Verum vt meam tandem exponam hac de re fen-

1l gCHEfl'

tentiam, fumfiffe fibi cenfeo hoc bellum Confu-

àt cum fat

lares Fabios Marcum et. Caefonem (nam tertius

peri.f[f. fe

iam alio in bello occiderat, ) et vere trecentos fex

ellos dicit

viros ad illud eduxiffe, non autem plures, neque

mililir ((

hos ipfos omnes gentiles fuos , omnes vnius gentis,

s interfedos,

fed longe maximam partem, fuae gentis clientes,

ris anni Cone

atque ita vere vnum Fabiae gentis, vel certe

fejentes (t«

trium Confularium fratrum impuberem filium, vel

p furint

forte etiam totius gentis pàulo plures, fed quo-

qutte rictttt

rum vnus tanrum ad virilem aetatem peruenerit,

eeosindien-

Romae relictos.

Di&os autem omnes, qui ad id

um id omne

bellum exierunt, vulgo Pa5jo$, quia non modo

o et treCefie

ili duces erant et Au&ores expeditionis, fed et

jrer fingulie

in fe fuamque gentem proprie receperant illud

bellum, ac per fe et fuae gentis clientelas gere-

[bus femper

eferens cort

bant. Atque ita Romuli ac Remi Comites Quig-

Olnl 1 mmle

tilii et Fabii vocantur ab Ouidio, non quod illi

omnes effentiftarum gentium, fed quod hi Fabium,

16

ifem, *e

1 (

a

ili Quiztilism praefe&um , tefte Fefto, haberent.

muier ilii

Verba Ouidii funt Faftor. II. 377. de Romulo:

snitis Vrbl

Rifit , et indoluit Fabios potuiffe Remumque

yero ngu.fllm.

Viucere, Quintilios non potuiffe fuos.

141

ymgi (

ais o

ügm

Similiter quaedam ltalica oppida, quae praefe-

runt nomen gentilitium pluralis numeri, veluti

yumadis Jff*

Pompeii, Gabii, etc. vnde id accepiffe ftatuemus,

iil qnimt

jutus.

u

nifi ex eo, quod illic illuftres aliquot viri iftius

Jinbosinilo

gentis et nominis primo fedem fixerint cum fuis

5

clienti-

CXEFClïll

20

clientibus, atque his fe alii paulatim adiunxerint,

quod infrtut

lh Mach:

coniun&im autem omnes appellati fuerint a po-

tiffima illorum parte Pompeii , etc. illudque nomen

frtres, tum

jta receperit non modo ciuiras, fed et ipfe locus

ornantur, '

ï

quum in oppidi formam et ftatum fuit redaCtus.

dcceperünt,

Sic populi Zroes a 7roe, Hellenes ab. Helleue Deu-

€tus populi;

4

calionis Fil. Tbeffali

a&

Theffalo etc. — Atque haec

Cs & pen

denominatio totius turbae clientum a patronis fuis

Thigimam p:

tanto aptiorem et iuftiorem habet in rebus Roma-

Rhodii cim

nis locum, quanto certius conítat, in ea Vrbe

Perteam ext

praecipuos clientum ; veluti libertos manumiffos,

ália mf ex

aut peregrinos in ciuitatem adfcitos, femper pene

fiorantur, r

recepiffe nomen gentilitium patronorum füorum.

quid eo eye

Sicet in ea ipfa Vrbe, quum in varias diuifa effet

tür a Liiio )

tribus, harum quoque multae a gentibus praeci-

dici ,/»'Pf/]':'!h

puis funt appellatae, vt Fabis, Papiria, Veturie,

fic fémper,

Claudia.

Ex quo tamen neutiquam exiftimandum,

antiquiffmi

folos in iis Fabios etc. fuiffe cenfos, fed quod vel

A Veentibus

primi vel illuftriffimi in eas recepti iis nominibus

Vtlto appe

fuerint, vt quidem cenfet Reinef. ad Rupert.

l0s d T

p. 236. reiiciens, quod quidam velint, ita di&tas

l'umtibug e

tribus, quoniam gentes iftae in eas fuerint relatae,

QUe ompes.

Quod tamen mihi non ita reiiculum videtur, qui

hs fng exi

prorfus crediderim, tribus iftas illud fuum nomen

Omnes eos v

accepiffe,.quod eae gentes olim habitationibus

m

gentis $

N

if

nondum ita, vt poftea fa&um, difperfae, totae

Dolters

in illis cenferentur, quamuis in eas et tunc ftatim,

&ECat)S i.

et deinceps etiam aliarum gentium homines fue-

& gloriam

zint relati.

Certe Claudia tribus nomen ét origi-

Omulo vs

nem fuam debet Atto Claufo, feu Appio Claudio,

dafifïimae ,

eiusque gentilibus ac clientibus, qui cum eo ex

PE.UFES etian

Sabinis Romam transfugerunt.

Sed et aliorum

Tittore hi

hominum collauies faepe Ducis vel Principis fui

Sic Tatiami haere-

Orentffimc

nomine defignata vulgo fuit.

tici 2 Tatiano, AMamichaei a Manichaeo, immo,

Tütine fox

quod

203

li

nv

u

erint,

quod inftituto noftro etiam conuenientius, omnes

ierint à o«

Iudae Machabaei, ita proprie cognominati, tum

lque nomen

fratres, tum fe&tatores a Patribus ifto cognomine

t ipfe locus

ornantur, vnde et L/br:; Macbabaeorum , nomen

jit redaus,

acceperunt.

In bellis vero exercitus femper ferme

Helete Deu-

eius populi nomine vocatur, cuius du&u et aufpi-

Atque haec

ciis ea geruntur, licet ex aliorum auxiliis longe

maximam partem , imrno totus aliquando conftet.

patronis fs

'ebus Romae

Rhodii cum aduerfüs Philippum Macedonem in

in & Vrle

Peraeam exercitum mitterent, in quo Achaei et

manumifíos,

alia mifta ex pluribus gentibus auxilia fuiffs me-

morantur, nulli autem vere Rhodii, tamen quic-

femper pene

"

um iuorum.

quid eo exercitu agebatur, horum nomini tribui-

: dimifa effet

turaLiuio XXXIII. 19. — Rbodij, inquit, quemzum

diei fuperfuit. fecuti, receperunt fe[e ad caftra, Et

bus praeci-

i, Veturity

fic femper.

Ergo quum et Romani fcriptores in

ihimandum,

antiquiffimis monumentis legerent trecentos fex

a Veientibus ad Cremeram caefos, eosque Fabios

d quol il

nominibus

vulgo appellatos cernerent, feu quum fcirent Fa-

ad Mupett,

bios depopofciffe fibi Veiens bellum priuatis

fumtibus et copiis fuae gentis gerendum, caefos-

r, ita d

que omnes ad id bellum egreffos, numero trecen-

erint relatüC:

videtur, qui

tos fex, exiftimarunt non ita magno fàne errore,

foum nomen

omnes eos vere Fabios, vere vnius Fabiae patriciae

gentis fuiffe, idque lubentius et crediderunt et

jitarionibus

pofteris prodiderunt, quia tot numero militaris

werfïe ) w.ïäC

tunc Q&Um)

aetatis viros iam tum protuliffe maxime pertinebat

ad gloriam gentis ab ipfis Vrbis initiis, immo a

onises f

Romulo vsque ad Claudium Imp. perpetuo tenore

yen &t ofigi"

; 'wC!alldiO!

clariffimae ac honoratiílimae: cui propterea fcri-

j CU 60 W«

ptores etiam plus iufto fauiffe ( nam humani inge-

nii more habenti maxime datur, et gloria ac laude

et aliorllm'

florentiffimo gloria falfa faepe acceffione augetur)

nrincipis A

minime foret mirandum.

yiani t

fno,

n m

Qua-

1

204

Qmproptex et ego, ne videar prae ceteris eam

Adieq

voluifie

illuffrare nunc vel afferere

dm ex mur

depreffam,

ns, Catoni

potius conabor emendato Ciceronis loco, qui eam

non. parum imminuit et obíc urat, OOACUI'J.LIS et

et kd'lC T

m

ipfe

ac vexatus non a librariorum modo infcitia,

u ho

m

fed vel maxime a virorum celeberrimorum in-

W]xn v2

do&is fane conie&uris

Cicero erzo Cn. Plan-

Tüinis à

T]

IQ

cium: defendens, maiorem in modum laetatos ait

yet

[2

eri

Atinates, vnde ille erat oriundus, de magiftratu

Vt 1niáni ef

ei delato; idque fa&dum, quia pauciífimos ex ea

Dus jemper y

Praefe&tura ad honores Romae obtinendos Fortuna

tim in m

produxerit; Similiter et eadem de cauffa exfultaffe

debent,

vehementer Arpinates cum fuis, . tum C. Marit

Lonre dlia

tur.

]o

honoribus; Id vero non item facere Tufculanos,

Tuftulo

fi quando cuiquam fuorum municipum Magiftratus

in Vrbe mandentur, quia ex eo antiquiffimo muni-

elu$ fede int.

cipio folo plures iam fint familiae Confulares,

Ynmo eo ]oc

quam e reliquis peneomnibus. Dicititaque cap. 8

i 2b Hert

Num quando vides Tufculanum aliquem de M. Cato-

Re&xvïms inte

ue , illo in omnui virtute Principe, uum de T. Corun-

COHH" 1005

canio, iumicipe fuo, mum,de tot Fabis gloriari?

mumwdo et

Verbum nemo facit.

Primum in his offendit do&os,

Ten elirig

quod Coruncanius Tufculanis adícribitur, quum

&t obfcuris

apud Tacit. Ann, XI. Claudius Aug. Corwücanios

patricus 0q

Camerio ortos praedicet.

Vellet ergo hoc quoque

Quod me

loco infertam eius municipii mentionem Pighius

eJ 71:;8'* (

in Annalibus ad Ann. 473. hoc modo: Nww de

ferendo pj

3. Corucanio municipe [uo Camerinum? num etc.

4 quhg néc

Eodem fenfu, fed paulo concinnius et modeftius

nir Doteran

Gruterüs legit: . Nwm, de T. Coruncamio mumicipes

Wüs o

f&05?. Sed hae conie&urae refellunter eo, quod

**ere N

D)

manifefte Cicero de folo Tufculano municipio agit,

Sed Ie

vnde eratis, contra quem dicebat , fuuentius,

Jl(m leurm

le ,;! Á

IC 1

ua

1 vnum longe nobiliffimum, et refer-

adeoq;:

renm wrim

*um.iam Confularibus, ceteris wnobxhonbus oppo-

us Curu»

nit.

o5

Ceteris eam

nit.

. Adde quod et in Orat. pro Sulla c. 7. quos-

vel afferere

dàm ex municiplis ortos, cariffimos viros nomi-

qu em

nans, Catoni Tufculano continenter item fubiun-

i

QU5 CC

git hunc T. Coruncanium, tanquam eiusdem mu-

odo infciti,

nicipii hominem.

Nec .cuiquam

mirum vmeu

morum if«

debet variare au&tores in memoranda origine ho-

0 Cn, Phn-

minis antiquiffimi, quum et alia inpumera fint in

hetatos ait

veteri hiftoria, de quibus illt inter fe difcrepant ;

» maeillratu

vt infani et inepti fit confilli; eos emendatióni-

llimos ex €3

bus femper velle in concordiam redige

, praefer-

dos Fortuna.

tim in lis, quae inter &za£ X:umm», numerari

debent.

T exfültaffe

Longe alia ratio eft eius , quod de Fabiis fequi-

n C, Marit

tur.

Hos enim omnium co

ní

ni

(enfu conffat, ;

non

T'ufculanos,

aettratus

"Tufculo ortos, fed ante ipfam Vrbem conditam in

T

ll

mo muni-

eius fede inter Romuli et Remi comites agitaffe,

immo eo loci ex Euandri, vt nonnulli volunr,

Confolares,

filia ab Herculé progenitos, et poftea expulhis

aque p

Regibus inter primos patricios 9loria, dlgmmte,

d M. Gate-

Confulatibus floruitfe

( T(J/t

Legit ergo iterum Pizhius,

mutando et adlmdo, Nuni de tot Fuluiis Tibur-

" gmmu?

teiu gloriari? ReGe illud, quod de Fuluü plebeiis

mc dodos,

et obfcuris origine fua, non F'zbs illuftribus et

Qur, qllüm

patriciis loqui Cxcc'cnem autumat:. ideoque id

Corimcantos

quod vnum hic re&e tentauit Pighius, accipere

hC quue

debuiffet G

em qu ub

1ut(.xus, non autem 1epudnre pue-

ferendo Fabiis, de quibus vt ex nullo mumcxmo,

ET

adeoque nec Fuiculo ortis, nulli münicipes glo-

2 niiri &t

Maluiffem fane ego, fi Gruteri

h mm poterant.

f modeft u$

? n Uph

prius allata emendatio admitti po;miï"e;, porro

legere:

INum de tot alüs gloriari, fcil. municipes

0 qllO

fuos. . Sed reponendum omnino Fzlziis, qui tamen

jciplo 38 agit

non Txburm, fed Tufculani origine fuerunt.

[uuen[, ng

Etenim primus Fuluiorum in Vrbe Romw L. Ful-

Ti

ulus Curuus, Cos. An. V. C. 431. a Tufculanis re-

wrlbüs o

belfantibus

i

206

alfet.. Nus

bellantibus quorum Conful erat , tranfiit ad Roma-

ze, vel alibi

nos, et ab his eodem honore fuit exornatus,

eum decepe

immo eodem anno, quo hoftis fuerat, Conful

Difer-

qu praedi

Romanus triumphauit de fuis popularibus.

te haec Plinius N. Hift. VII. 43. inter Fortunae

Ergo. quum

Clodio, quo

variantis exempla: Efj er L. Fulgias Tufculauorum

T0 ,. t 0por

rebellantinm Confil , eodemque bonore , quum tranfi[-

Pontifce rec

fit, exormatus confeflim a Populo Rom. qui folus

eodem amno, quo fuerat boflis, Romae triumpbauit

dem ipfius (

iterum agen

ex iis, quorum Conful fuerat.

Atque hinc et Cice-

denes, tum f

ro Philipp. HF. 6. Antonio Fuluiam vxorem

fl ididm

habenti, quum is O&tauiano Zricimam matrem ex-

robraffet, obiicit vicifim vxorem Zufculanam -

ereih, fb

J

J ff Aricinam vxorem ( Atiam C. O&auii, O&auia-

d iil

ni patris, vxorem ) «oz probas, cur probas Tofcula-

diife ii

Tiec 0tifo

mam ? quanquam buius . [anfiffnae feminae. pater

M. Atius Balbus im primis bone[lus , praetorius fuit :

&ccopit, quo

Tuae coniugis Bambal;o quidasm pater etc.

At auug

At labuit e

sobilis, "Tuditanus mempe ille, qui cum palla et

tefine fem

X Ciceron;

éotburzis nummos poptlo de Rofiris [pargere folebat.

tumef p

Tufeulana haec non alia eft quam Fuluia, quae

Antonii tunc vxor, et filia erat Fuluii Bambalio-

ditum e[t 4

nis aC Semproniae Tuditani Filiae, de quo Tudi-

cum Porrii

M'&'&.I. t St

tano pluribus egi in differtatione de lege Vo-

conia.

exüminanda

Patet ex his liquido, Falaios fuiffe Twfculamos,

Ontifïce, [

non Tiburtes, vt exiftimabat Pighius, nimis fane

Mursegny ,

audaci et temeraria conie&tura in Cicerone emen-

"ff (o

^fulen

dando id ponens, tantum quia Cicero ;7 Orat. pro

ii /t:m!l;/];'

ni Muüenz

Domo fia. eribat ab Hercule perfucto laboribus Jacra

didicijje Faluios: Mercules autem praecipue Tiburi

Ti defnd

fuerit cultus.

Sed incertiffima haec eft fufpicio,

Sütem pire

ea fola ratione Tibure oriundos Fuluios ftatuen-

QP- fmfïe (

tis, tum falfiffinum etiam illud eft, et ipfo in-

QUi n

dignum, quod ex Cicerone ad eam pro

bandam

tribu

endam

adfert.

207

fitt ad Ro

adfert. Nusquam enim id Cicero vel in ea oratio-

t eXorDatus,

ne, vel alibi de Fuluiis fcripfit.

Sed fcio, quid

eum deceperit.

Non ignorabat, Fuluiam, de

rit, Confül

us Difer.

qua praedixi, P. Clodii quoque fuiffe vxorem.

ter Fortume

Ergo quum in di&a Orat. c. 4$. Cicero obiiciat

^

T"

Í

h

li

01 418

Clodio, quod domum fuarn confecrarit , praefente,

non, vt oportuerat, Pontificum Collegio, fed vno

mirajif-

Pontifice recens in id Collegium cooptato, et qui-

. qui. fs

dem ipfius Clodii vxoris fratre: deque eadem re

: driumphatit

hinc et Cice-

iterum agens cap. 52. haec fcribat; Quae cum vi-

um vxorem

deres , tum te ad tuum Adfinem, nou deletium a. Te,

fed veliddum a cetetis contulifli.

Quem ego tamen

w matrem ex«

i

g

credo, fref ortus ab illis, quos anemori

Go

proditum

Tufcilmam:

eft ab ipfo Hercule perfuntio um laboribus , Sacra di-

yji, Ocauit«

« Tulttli-

diciffe in Viri fortis aermnis uou ita crudelem fuiffe.

Haec origo erroris Pighiani, qui ifta de Puluüs

2

l

t p(lf a

accepit, quoniam celebratiflima Clodii vxor Pz/agza,

gtorit Jtit:

At habuit eam Clodius, fed extremis demum vi-

j A um

Prius vero Pizaria:m habuiffe

tae fuae temporibus.

«m pl d

ex Ciceronis tum hac, tum aliis orationibus cer-

" '/ä[äbüf-

tum eft. Pinarii enim fünt, quos memoriae pro-

n que

ditum eft ab ipfo Hercule facra eius didiciffe vna

3i Bonbalio-

cum Potitiis.

Vide fis quae notabo ad Valer.

le quo Tui-

Max.I. r. Sed et ne dubitationi relinquatur locus,

je lge Vo-

examinanda etiam , quae mox Cicero de nouo illo

Pontifice, Clodii Adfine ,. fübiungit.

Viderat ille

s Tufiummis

Muraenam vitrieum [uum , Confulem defignatum , ad

, nimis iane

me Confulem cum Allobrogibus communis. exitii indi-

erone eme

cia attulife. Yam vero hunc, cuius Vitricus fue-

n (rt. P "

rit Muraena, in Orat. qua ipfüm illum Murae-

jni

L

/

f (!CW'

nam defendit, L. Naztaz vocat cap. 35. Nattam

ape Tib

autem Pinariae gentis, et quidem folius in libera

| er'& fufpict

Rep. fuiffe cognomen, nemo eft paulo humanior,

110

s (farue

qui nefciat.

Vides itaque Le&or, quam parum

et ipo 10*

tribuendumfit faepe viris etiam do&iffimis, quan«

0a

ndarnt

do

|pr

[!

'arl

j

a

&k

208

do aliquid ponunt, non probant, et ablegandam

& L. XXVII. s. (

a, i gaod tam

porro ex Ciceronis Planciana Cazerimi et Tiburtis

municipiorum mentionem, referendaque omnia

feruatum goltez .

ad Tujculanum ; et ex eo denique ortos Puluios,

Md« dliqiotits

minimevero Fabios, qui erant Patricii , non aliunde

Fabius Maximiis ;

delati in vrbem Romam, ficuti Cato, Corunca-

gritia excidit ; qu

Agrippa fiepote fü

fius, et ceteri plebeii pene omnes; qui e muni-

cipiis ad honores Romae peruenerunt.

Re&e au-

jrodidifer; it41

tem dicitur £or Faluiis, quoniam ex ea gente quam

Sic apud éuidem i

étiam Flouit Flacii

plurimi Confulari, praetexta fuerunt ornati.

Nec mirari conuenit mutationem a librariis fa-

figndbatür énim ]

&am, Pab ponendo pro Fzlui.

Vetus enim

fiadioffimus ; et

illà eràt fcribendi ratio, nomina propria, et ea

Opirtio Confile i

praecipue, quae frequenter occurrunt, primis tan-

MERSMEC TOE as us

tum literis notandi; quae pofteriores deinde male

— —

füepenumero funt interpre

tati.

In ipüis Infcript.

ápud Gruter. r. pag. 1142. D. M. F. Fortun. Fecit

C4

L. Publici Sot. Conidgi. B. M. h. e. Diis Manibus,

Fabiae Fortunatae Fecit L. Publicius Soter, Con-

j'imms fuperi

)

jugi Bene Merenti. Hinc et in Valerii Probi No-

Türh rantaten

tis F. inter alia per Falaiae gentis nomen exponi-

temporis àc anny

fur, cuí addendum omnino erat Fabium nomen.

féris; quam clai

Nam quod mox fequitur FAB. et exponitur Fa-

pet (ngulos anng

bius, vitio librarii id fieri putem, et exponam po-

QUe pretüi. eri

tius Fabis, vt tribum fignificet, quae illis tribus

etüita fuent et

literis, vt conftat, in lapidibus notari femper fo-

10 aitiquámi n

let. Iftaautem de caufa faepiffime et alias librarii

Rritzen [juius

in his nominibus, errarunt.

Sic apud Ampelium

&tüpe vetiffiffr

inter eos , qui pro falute Populi R. fe obtulerunt,

16 6 el majo,

nominatur Fuluius Poutifex , qui Vrbe a Galiis Se-

C5 münthre, a5

sonibus incen[a, [fe aliosque Senes Diis Manibus de-

dx:ebus felts, vel

Ca-

souit. At legendum iftic Fabiss ex Plut. in

ebmc, Vt ne hre

millo, et Liuio V. 41. fatis: fuperque patet.

Si-

Uuetgp, d

militer et in ipfo Plutarcho in Marcell. 2ras i 6 -

[piov

Qquens vfis [

m aïyälgæïs Averruge. Kéiror Gu Buv , va leg . $2X

ex

DI NT

209

, & ablepandam

ex Liu. XXVII s. et intelligendus Q. Fuluius Flac-

nerimi et Tiburtis

cus, id quod tamien a Sigonio ad Faftos iaim ob«

rendague ommii

feruatum pofteà deprehendi. Contra in lib z«

je ortos Fultiar,

Adosy; aliquoties PFuluius nominatur, qui erat

icii, nonaliunde

Fabius Maximüs, Augufti amicus, fed qui eius

Cato , Corunci-

grátia excidit; quod arcanum illius confilium de

es, qui e mur

Agrippa nepote fuae vxori Marciae et haec Liuiae

r Redear

prodidiffet; vt à Lipfio notatur ad Taciti Ann. I

Y 62 Gente quarm

Sic apud eundem in Gracchis occurrére dépreliendi

"at ormati,

etiam F/auil. Flacc nomen pro Fafuit Flacci.

De«

2 librariis f

fignabatür enim M. Fuluius Flacecus Graccliorum

Vetus 'etim

ftudiofiffirius; et ideo pofteà cum C. Graccho ab

; propr, er &

Opimio Confule interfe&us.

[

*

primis ta

«s deinde male

MSLPARER

a ipfis Infeript.

hi

E

à. Rat

CAPVT VI.

». Diis Manibus,

"

; Soter, Core

yiximus iþpex-iore capité ; tantami fuiffe litera-

Tl

1 Prob N-

D

rüm raritatemt antiquiffimis feculis; vt etiam

noroen exponi-

temporis àc annorum memofià publicermnon tam li«

1

U

jury nomen.

teris, quam clauo in patietibus facrarum aedium

per fingulos annos fixo; feruaretur. Opérae ita-

er erporitur -

et exponam po-

que pretium erit cognofcere, quó taiern pacto

feruata fuerit et propagata ad pofteros àliqua res

sgae illis r

rum antiquáarum notitid, quani per illam litérarum

yari fempet j;ï

er alsoranit

raritatem Liuius obfeüram iure fumuio fatetur.

Nenipe vetüftiffimis quibusque popülis in vfu fuic

gl Ampelum

E

fe opculerunm

res à fé vel maioribus geftas carminibus et cafitis

Kl

l

IU

cis marnidare, atque ita eas quacunque occafione

diebus feftis, vel etiám in conuiuiis cántando ce-

pii Mi

hu »ff

yr. in Vi

lebrare; v£ ne breui tempore memoria earum obli-

ec P

l

teraretur.

Ita intér Hebraeos feu lfraelitas fre-

t

rque,

Pgltef:

)

quens vfus huiüsmodi canticorum.

Quapropter

L

il

quum Pharae fub-merfuxeffet rubro mari,

ipfis

É

egi)z)a;x

fine

210

fine noxa praegreffis cantico rem geftam et Dei fui

et Poefeos; maxi

falutare auxilium ftatim extulerunt, et ne memo-

men hae ipfae ca

ria excideret, Mofes illud in libro Exodi cap. 15.

omnibus, coeper

literis mandauit. |Similiter quum Cananaeorum

ia acuara la H

^

Rex labin effet debellatus, vi&o: eius. exercitu

duoynepd

y

1.

et duce Sifera, Debora, quae prophetico fpiritu

gneosdinu pl

mandata fecum e

agebatur, et Barak Du&tor et Princeps líraelis

cantilenam confeltim compofuerunt , qua Deo gra-

curgus, Pifftratu

tias egerunt et infignem illam. celebrarunt vi&o-

demque et Odyf

riam , vtirefertur Iudic. cap. V. . Et huc pertinere

fedit, vt teffanr.

videntur, quae occurrunt Numer. XXI. vbi Mofes

& ille; veteres |

iter Ifraelitarum defcribens cum proeliis et pugnis

fed in varias p

coniun&um, identidem .interferit quafi cantico-

Abibus (imilia

|

rum quorundam initia quae praedicari foleant iz

P Dan, Huetius

J

vecenftoue bellorum: Yebouae , et-quibus memoratae

manenfrum nplic

videntur res iftie expofitae.

Net ditér fe

Apud Graecos quóque ferum fuiffe literarum

MIUT. urey f

vfum, primosque hiftoricos vixiffe demum paulo

ties Serdio, oj

ante Perfarum in Graeciam expeditionem , et nul-

Tut) faca g,

.

lum reperiri literarum monumentum, quodomnium

confenfu fit antiquius Homeri. carminibus,. quin

& V, quo vier

7771 eaní |

neque hunc ipfum fua carmina literis mandaffe;

acc:.'äuzmnt, tef

fed memoriae hominum per varias cantilenas, ex

Vero

ET

quibus poítea conflatum et.compofitum fit opus

iliados et Odyfleae, tradit Iofephus lib. I. contra

Setus df

Apionem.

Quae fi vera funt, vt funt, etiam in

R Ámmig y

wxi;fiäus Daudatin

ea gente, quae ceteroqui parens habetur omnis

Tripay.

1f, jicl

eruditionis , olim ope canticorum feruata fuit me-

4j,

moria rerum geftarum.

Et hinc ipfe Homerus

r

a Dbori

JGL?.*I ] l

Jliad. L. v. 186. et 189. inducit Achillem , poft-

Ti t

fidil;

quam feceffionem. fecerat a. Graecis. iratus Aga-

779

memnoni, animum oble&antem fuaui cithara, ca-

uentem vero gloviofa virorem. illuflrium . facinora 5

Vi ftitue qyj

AUlb i

xAta dylouv. . Quapropter apudillos e canticis. hifce

ed

AWitig fs j

petenda þtiam prima origo non modo hiftoriae, f«

et

2Ii

geltm et Dei i

et:Poefeos; maxime Lyricae et Epicae.

Sed ta-

1t, &t ne memo«

men hae ipfae cantilenae, íi valde probarentur ab

19 Exedi cip. 1.

omnibus , coeperunt tandem etiam fcribi.

Atque

um Cananseorun

ita 4zexra illa Homeri, ex quibus eius Poefin antea

Qo. eius-exercitu

dieguyipnavevopstyqy , smemoria. bominum . feruatam , Vse-

go»-avirsDiyoq po[lea compofitam , ait- lofephus literis

oroptetico. fpirtt

Princeps iraelis

mandata fecum ex lonia in Graeciam attulit Ly-

unt, qua Deogre-

curgus, Pififratus autem deinde coniunxit, llia-

celebrarunt vido-

demque et Odyffeam ex iis ita coniun&is nobis con-

Et huc pertinere

fecit , vt teftatur Ael. V. H. XIII. r4. cum dixiffet

. XXT. vii Mofes

et ille, veteres olim ceciniffe Homeri carmina,

De

proelis et pugns

fed in varias partes. feu hiftorias disiun&ta.

Arabibus fimilia pene obferuauit Vir Excellentiff.

xit quifi i

"

sedicari doleunt i

P. Dan. Huetius , quum originem Fabularum Ro-

uibur memoatae

manenfium explicuit.

Nec aliter fe res habuit in Occidente. Hifa-

» fife Terarum

sorum morem fuiffe cradidit Salluftius in. hiftoriis,

iffe demum patlo

fi fides Seruio , vz.im bella euntibus iuuenibus paren-

x ditionem, et I

tum faífa memoventur a matribus; eodem confilio

, quodomaiu

et víu, quo vicinis Gallis và» «cjxrwv canticorum

argumenta erant bomines qui in bello pulcbra morte

carminibus ; flum

, lireris man045

occtibuerant , tefte Aeliano V. H. XII. 53.

Hi

r

s cantilena, &*

vero ad ea componenda etiam proprium habebant

qpoficum fitopi

genus do&orum hominum, qui Bar4i appellaban-

ohos Tib J m

tur.

Ammian. Marc. lib. XV. — Per baec loca bo-

r, etiam I

" füni

M

sninibus paulatim excultis viguere. fludia laudabilium

ss habetur ontnis

do&irinarum , incboata per Bardos, Eubages , et Drui-

eruata fuc me

das.

Et Bardi quidem fortia virorum . iluflrium

" ]Pfc Honet

fatta beroicis compofita. verfibus cum dulcibus Lyrae

t Achll!em p :

modztlg'.r cantitarunt. Lucanus lib. r. de iisdem:

j

ecis 1rtus

T cit

hara , t

Vos quoque qui fortes auimas , belloque peremtas

Laudibus in lougum. Vates dimittitis aeuum,

jufrim nfu,cino.rr.f;

Plurima fecuri fudiflis carihina. Bardi;

jos e anti08

(torie, ^

sodohi

e

O a

quem

212

Tlor, 1V;a. D

1

quem vnicim ex.Lucanc locum Feftüs láudat, vbi

fationibus f

AUL

]eir

Bardum, Gallice cantorem appellari dicit, qui for-

contra Traumur

tium virorum laudes canat.

De noftris vero maio-

aeterm Anndlut

ribus, Germanis, ait Tacit. cap. 2. Voum - apud

mum Anndiom

illos anemoriae et Aunalium. genus effé autiqua car-

aermumdicit, c

jnina, quibus celebrent maiores fuos, Tuitonem

fola hominum 1

et Mannuim aliosque.

Ec fic alibi ( Ann. II. 88.)

ferendse , fed i

fcribit etiam. fuo tempore cagiadbuc' apud eos

téreant , nouis

Arminium , magnum illum Germaniae liberatorem,

dentibus, et p

qui Varum ac tres legiones oppreffit. Perdurauit

rantis, maxime

autem ifte mos etiam vsque ad tempora Caroli

Prieter hoc a

Magni, de quo Brunnerus lib.IV. Annal. Vereram

Tüm hominum

Heroum fatcta carminibus decantari meimoriae fide fo-

habebant Rom

lita; quod maioribus noffris onicum Annalium gents,

litteris. couftguatit.

Et haec haud dübie caufa;

bus vids, et q

quod in tanta verfamur ignorantia rerum ante.Ca-

fandam aeque

paulo exortum,

rolum a maioribus noflris geftarum.

"Verum illud ipfüm Annalium genus etiam apud

& lienitate, l

Romanos , fedantiquiffinios , obferuarelicet. Nam

Tentum funns

qua ceteroqui cauffa, nifi vt ne illuftrium . homi-

emortui vir

Commemordby

num, facinorumque memoriá prorfus intercide-

ret, eaque pofteri ad fimilem virtutem et gloriam

eLemv 1 prop

incirarentur, inftitutum fuit, quod Cicero Tufc.

& Cljuratis g

lib XI]

quaeft.I. 2. et IV. 3. ex Catonis Originibus tradit,

Hiuï, le 'u:

va., QXP(

folitos olim Romazos im epulis caüere ad tibiciuem

de clarorum bominum virtutibus.

Qua de re etiam

16 Vij

Valer. Max. IL. 1.' Maiores gatu- iu. conuiuiis ad ti-

V5 de eo g

bias egregia fuperiorum opera carimime compieben[a

Wlim de tota I

pangebant, quo dd ea mtauda itiuemum virtutem

Pblicoly Col

alacriorem vedderent.

Et hinc etiam vltimis tem-

Cont iTarn

poribus illuftres vi&oriae recens partae, tum Im-

Perbi fili t

peratores praeclari hoc modo celebrari folebant.

: Iüi& proinde

Sic Magni Pompeii recentes vicforias , quibus omnem

fi68 de ciror

pene Afiam. Romanis fübiecerat, Ponfticos Arme-

f m a

i$ Roma cantabat.

Pirütqy

m'o.que triumpbos in eius tbeati

Elor.

215

As od v

Elor. IV.:2. Domitiani laudes in ludis et cómef-

|dicit, (ui für-

fationibus faltatas cantatasque exprobrat Plinius,

ftris vero mdo-

.contra Traianum ait coli fertis carminibus et bouore

aeterno Aunalium , n Panegyr.

Re&e Plinius vero-

A Vi pl

c[e lii Cj«

rum Annalium honorem, oppofitum carminibus,

«retermum dicit, cum cantica, praefertim quae fübnixa

fuos, Tuitonem

fola hominum memoria , non ita idonea fint aetati

i (Am. IT qt.)

tdbic aptd eos

ferendae, fed neceífario tandem exolefcant et in-

'tereant, nouis fubinde in locum priorum fucce-

niáe liberatorem,

.dentibus, et per ora vulgi, noua praecipue admi-

d- Pesduravit

rantis, maxime volitantibus.

fenmpora Carolt

Praeter hoc autem antiquiffimum memoriae re-

Annal. l?trrrqu

um hominumque feruandae qualecunque genus;

suetoriae f f

eabebant Romani et aliud, aeque decorum illuftri-

- Annaliuin at

ul dubie ciu,

bus virtis, et ad memoriam defun&orum cohone-

.ftandam aeque accommodatum , licet forte ferius

rerum ante C

.paulo exortum.

Laudatio ea erat, qua nobilium

1l

ac dignitate, honoribus et rei bellicae gloria flo-

e

ais etim agu&

.rentium funus in foro.pro Roftris ornabatur, et

varelicet, N

:demortui virtutes ac decora compofita oratione

illofttium fon-

commemorabantur , a filiis maxime, vel fi ii non

rodis interbite

Sic C. Caefaris

effent, a propinquis aut amicis.

tütem €

t glorm

.a coniuratis occifi laudationem. funebrem a Dione

od Cicero 10

lib. XLIV, expofitam pro concione dixit M. Anto-

Orginibus trád

. nius , $u« Urtezos orars QUX QiXs , qg] cvyyevus avy-

Wi?c' al ,tiäir:'ïsam

yeris , vtait Appianus; Etomnium primus , ( quam-

qi de re eniam

-uis de eo tamen dubitet Dionyf. Halic. quem

aj ii

! tf:

.velim de tota re videas lib. V. c. 3.) P. Valerius

ii comprebm]d

Publicola Collegae fui L. Iunii Bruti in proelio

sirtitl

itiqertrn

contra i/Tarquinios et ab Arunte Tarquinio Su-

n viinis Iem-.

»perbi filio mutuis vulneribus interfe&i.

at

gïebanr.

Ifis proinde apud Romanos tum epularibus can-

ejebrr

. ticis de clarorum hominum virtutibus ac rebus ge-

mipus o

fne 1

4, Q

-ftis, tum maxime funebribus Orationibus, quas

. putica

; Ame

moriam

; Plerumqu,c ad feruandam defun&torum me

1'; ftoma o

O 3

tandem

m)f»'ï]þgï

214

tandem etiam literis mándabant' proximi, et dili-

fxofi ceperire

lnmanique inge

genter cuftoditas in fuis quisque familiis pofteritati

fidem mereri, qi

propagabant, multum debet, quae füpereft , hifto-

ria vetuftiffimorum Vrbis Romae temporüin , quan-

ludationibus, v

doquidem per eam , quam dixi, literarum rarita-

dos proferunt pc

rentur, - Liciniu

tem res geftae nullis aliis publicis aut priuatis mo-

Con(ule A. V. C

numentis, vel certe valde exiguis et ieiunis, vt

erant Annales Pontificum ,

mine; quid etu

aeternitlati confe?ra-

bantur.

j

bus- Annalibus :

Sed tamen his ipfis, certe mortuorum laudatio-

Liuius VII. 9. Q)

dem lerrem i

nibus, non parum quoque vitiatam effe eandem

Audi

Nec raro vide

veterem hiftoriam ipfi Romani queruntur.

de iis Ciceronem in Bruto cap. 16.: Nec babeo quen-

fa. plufcalum,

quam antiquiorem , cuius quidem [cripta proferenda

hiltoriarum fcrip

vt.e velle adfer

qutem , nifi quem Appii Caeci oratio de Pyrrbo, et

Et

tie, et iepiflm

aonmullae snortuorum laudationes forte delecfent.

Ipfae enim familiae fua

Qurrant, Vnde

bercules bae quidem exflant.

quaft ornamenta acimonumenta. [éruabant et ad v[um,

tor, fi lac occs

f quis eiusdem. generis occidifJet , et ad memoriam

liberem duos,

*

1

Anfimdantur.

E

laudum. domeflicarum, et ad iluflrandam tbilita-

libus, A

tem - fuam.

Quanquam | bis. laudationibus bifloria

verum nofirarum . eft fadla mendofor. — .: Multa. enim

tantum millibu:

féripta fuut in eis , quae faca nou. [ant , falft trium-

Qd poflrem

phi, plures Confülatus, genera etiam falfa ete. . .Si-

zlotum et ro

militer. Liuius, VIIL 4o. Vitiatam memoriam fu-

dedife: credie

nebribus. laudibus veor ,. falfisque imaginum | titulis,

futurumdecus7

dum familia ad f& quaeque famam rerum geflarum

1. Àt ego nihi

Iude certe

bonorumque falleute ameudacio. trabunt.

Qüdem jn re

fr

h

et fiugulortm gefla et publica monumenta verum con-

itd dubie fite

fufa. — Nec quisquam aequalistemporibus illis [criptor

TU5m n delic

exflat, quo fatis certo Audlore fletur. Videlicet

5 paffim reg:

gloriae et laudis cupiditate ducimur alius alia via

t ii

Et belle

ac ratione, fed tamen plus minus omnes.

lguentuzis H

fe res haberet, fi non plerique plus iufto augendae

AT t in einc

ifuae proprie, et communiter fuae gentis gloriae

ftudiofi

: Pt Y

H

215

proximi, et dili

ftudiofi reperirentur." Vnde et apud. prudentes;

amilis poltentati

humanique ingenii gharos non poffunt per omnia

fidem mereri , quae ex iftiusmodi maiorum fuorurr

refüpereft; hido-

emporüi; quan«

laudationibus , vel etiam aliunde ad eos celebran-

fiterarum racitte

dos proferunt pofteri, fi non item ab aliis memo-

rentur.

Licinius Macer cum de C. Licinio Caluo,

tut pritatis mo-

]s ét jeunis, vt

Confule A. V. C. 392. nobiliffimo gentis fuae ho-

vnitati Confectte

mine, quid retuliffet, cuius mentio in vetuftiori^

bus Annalibus nulla inueniebatur, re&e iudicat

euorum Jaudatio«

Liuius VII. 9.. Quacfttam eam propriae familiae lau-

am effe eandem

dem leuiorem ita in xe.facere auctorem Licinium.

Nec raro videas eodem ítudio, patriae quoque

werantur. - Audt

fuae

lufculum ,. quam -concedit veritas , fauere

6 Nchioqut-

hiftoriarum fcriptores. .Exemplorum tanta copia,

fripta prrgferend(t

vt.ea velle adferre, putidae futurum fit diligen-

t de Pyrho, d

tiae , et faepiffime idcirco do&ti interpretes eo de-

iedditent, B

currant. Vnde maius operae pretium fa&urus vi«

ii familat us

uhont & ad if

deor, fi hac occafione potius obiter illa fufpicione

liberem duos, qui hoc nomine quodam ex loco

d dl fmwr:"/ml

infimulantur. Etenim Numantinos Velleius X. mil-

jfrandam :

mbif:t!f-

libus, Appianus VIIL at Florus et Orofius IV.

uatioibus

li lm:m

tantum . millibus vires Romanas fuftinuiffe fcribunt.

r - Mulg m

Quod poftremum virtuti fuae gentis vtrumque;

' fs fn/j:' irit

Florum et Orofium, ( erant enim Hifpani natione )

n u(f(l i,

dediffe credit do&iff. Iuuenis, magnum patriae

um menram ]*

futurum decus , fivixiffet , Gerh. Vofliusad Vell.1I.

"um

: inaginim tii

1. At ego nihil eos in patriae fuae.gratiam hac

i ranm E

d i

quidem in re fcripfiffe cenfeam ; fiquidem Orofius

hii

"U

haud.dubie fine vllius alterius rei refpe&u Florum;:

um -

gimema T0

quem . in deliciis habuit, vsque adeo vt et verba.

vili o

7

ydelicet

eius piffim retinuerit, etiam hic fecutus eft et.

Pm: f:

pene exícripfit; Florus.vero iftum. Numantinae

g

f

T

iuuentutis numerum ex Liuio haufiffe videtur..

bdl

mnes

Nam et in eius Epit. LV. legitur: Trigimta milia

aun'end

Romanortum a Numantinorum millibus VV. vicfa erant .

jus if

Vnde

;1'-

ul

p

cen

j Eloriïï

*

O 4

fodiolt

216

Didatoris Sulla

Vndc et au&or de Viris Tll. cap. :9 Ii; (Nu-

exgitat Liuius,

mantini) quatuor mülibus XX. millia Romanmorum

eeciderunt.

Vbi ex Liuio recte Schottus XXX.

Tpor u 4ugm»

corrigit.

Florus tamen et Orofius XL. gullium

perecaugenda, |

fuiffe dicunt exercitum Romanum.

Et in eo forte

geuda numro i

arcui maiori iure poffit Florus, quod dum forti-

et metidaci ag

tudinem Numantinorum extollit, maiorem potius,

- Sed priecipu

licet a vetitatelongiusrecedentem, quam minorem

Tep. virs, qui

Nam fi Appiano

luftatum , mai

rfotundum . numerum pofuerit.

in Iber. c. 298. fides, vtebantur Romani aduerfus

foribus et fitili

Vattis au&tbus c

Numantiam XXX. millibus peditum , duobus equi-

tum. Orofiusautem alio nomine in hoc ipfo bello

tébit fes ipfa, |

exponendo incufandus, deprehenditur , dumlib. V.

fit et olim mor

€. s. Scipionem Africanum confenfu omnium ex Tri-

Annalium condi

buso Cou[uülem creatum, atque ad expugnaudam

für hominum :

At is iam

Numantiam cum exercitu amiffum fcribit.

ex !liOI'Um []'—10(

ante Coníul fuerat, et in primo illo Confülatu;

ficentur lo

quo ad Carthaginem expugnandam miffus fuit ex

& um deduce

Tribuno, ut ait Orofius, et ex Candidato Aedilita-

oftimentarios c

tis, vt Valer, Max. VIII. 9. feu quum f£uiffct Tri-

8 i, qui er ;

bunus mil. in Africa, et Romam veniffet ad Aedi-

Bilfimas ( i

litatem petendam, Conful commendatione mili-

Ottnes pene

tum defignatus erat.

Milline prof

Ceterum inter eos, qui Romanorum poten-

Antiqus d.

tiam et res geftas amplifieare nimis forte ftudue-

frod fia quie

xint, praecipuus fuit Valerius Antias, hiftoricus

fteris quOore,.

fatis celebris, qui vixit temporibus L. Sullae, vt

ticpibus iri

ex Vell. IT. 9. patet.

Aetatem illius non fine caufa

Y0; Quim quj

refero, quum videam in ea haefitaffe Pighium in

Itores Reatin

Annal. anno 361. vbi de L. Valerio Antiaté , quem

C()mremr) te(f

eüm quinque nauibus Romám deportafle inter-

We protis Q

€eptos Philippi Regis ab Hannibale redeuntes le-

m in iudicig

gatos fcribit Liuius XXIII. 34. ille Jocutus addit,

Cttorem um

Videndwm auno bic biflorias. fcvipferit.

Atqui is

Tütori forte

plus feculo. antiquior fuit hiftorico, qui, vt dixi,

mquit; qui: Ul

Di&ato-

217

T

Di&tstoris Sullae«aequnlis. Hunc eutem paffim

illis Rometmoruis

exagitat Liuius, tanquam ais rerum iminodice

Schottus XXX,

sinmer uisy augentem XXXIHIIL. 10. émmodicum in u-

ts XL. milium

mero augendo, XXXVIIL 25.. quo. n alius in au-

, Erineoforte

gendo uumero igtemperantior eff. XXXVL 38.immo

juod dum forti«

et mendacii arguit XXVI, 49. XXX, 19. XL;29

maiorem potius,

Sed praecipue priuatis, verum potentibus in

, quamminotem

Rep. viris, qui genus fuum nobili progenitore il-

Nim fi Appiano

Juftratum , maiorum fuorum imagines multis ho-

noribus et titulis decoratas , fnam denique gloriam

lomani aduerfüs

m, duobus &qui«

variis au&ibus cumulatam impenfius quam permit-

in hoc ipfo hell

tebat res ipfa, volebant, vt hodie frequentiflime,

fic et olim non raro nimis fe faciles praebuerunt

jror, damlib. V.

y üpiun x Tri«

Annalium conditores, captantes ifta ratione illo-

id eipupnmim

rur hominum gratiam. Plutarchi in Numa bis,

ex aliorum quoque fententia notat eos, qui grati«

ii Atisnam

lo Confülatis

ficentur illuftribus familiis, falía eorum ftemmata

&à Numa deducendo, nec veros generum ac rerum

3 miffus füit e?

«ommentarios confcribant, idque vtgratiam ineant

andudato Aedifitq-

aum &aifct T

ab iis, qui ex alienis familiis in praecipuas et no-

biliffimas fe inferere ftuderent.

Vnde et poftea

vefz sl Atl

omnes pene imperatores, licet viliffimae et hu-

endadione mv

millimae profapiae, tamen ab iis, qui ex rebus

antiquis indagandis, eaque in re fe ia&tando com-

manorüm potete

1noda fua quaerebant , nobiliffimos acceperunt ge-

;; forte ftduee

tss fifforicus

neris au&ores, adeo vt faepe vltro a fapientibus

Principibus irriderentur: quod certe de Vefpafia-

ss L Oil *

no, quum quidam eius generis originem ad con-

us o2 fmlecau.a

ditores Reatinos, comitemque Herculis referre

ufe Pighnum n

conaretur , teftatur Sueton. cap. 12. Cornelii quo-

io Anriat, Q

que Nepotis manifeftum in aetate Ciceronis pri-

deorale I7*

snam in iudicio publico agentis cauffam exprimenda

ae eleume e

errorem quum arguiffet Gellius No&. Att. XV. 29.

je ocutis b

Aqi

fauori forte et amori illum dediffe fufpicatur: zifr,

,Pþr ff

mum inducere fludio amoris

V

t iif

T'mquitu, quis vult in ani

(; Q^

O 5

et

pidaro

218

motato, eurn t

et amiciciae addu&tum, amplificandae 'admiratiouis

gratia , quadrienmium jllpprg/[]ä, vt M. Cicero ora-

tue titlo p

tionem florentem dixiffe pro Rofcio admodum. adole-

arque t hisp

fcens videretur.

De quo per me communis omnium

fum fium ea i

fit exiftimatio.

quamuis tamé

Primas facile tenet in contaminanda vtcunque

Aemiltos Vell

per iftius generis adulationes hiftoria Velleius Pa-

féd et contri

terculus, frequentiffimus in.celebrandis homini-

Omfim, V

bus, qui vel ipfi, vel quorum pofleri in illuftri

m non tet,

tunc fortuna agebant, adeo vt opufculum füum

tiumplaffe ve

vix alia de caufa fcripfiffe videarur, quam vt fe per

priecipue dem

illud in gratia apud Tiberium, Seianum, ceteros-

de triümplian

que primates viros quam maxime poneret. Flo-

Negari. neq

rentifima vero iflis temporibus quum generis

nobilitate, honorum amplitudine, ac rerum gefta-

tres Paulo triu

rum gloria, tum maxime Caefarum cognatione

L. AEN]

C05

erat gens Aemilia; ex qua M. Lepidi, qui Conful

fuit fub Auguíto, et triumphalibus ornamentis

TA

ex bello Dalmatico voluntate Caefarum Senatus-

Siven lusc.

que donatus eft, eius inquam laudandi quam non

Confulam, fe

praetermittere voluerit occafionem; fatis decla-

tret, qUOd !

rauit lib. I cap. r15g. 116. virum fuiffe dicens,

quum Copfil

uomimis ac fortumae auorum proximum , quem. in

Wf ii

quantum quisque aut cogno[cere aut intelligere potue-

119 Dl

vit in tantum wiretur.ac diligat , tantorumque noni-

fuj, Conjïn'fm'

num , quibus ortus efl , ornamentum iudicet. Huius

Contra [ott

proinde, forte et aliorum quorundam iftius gentis

in gratiam, quum alibi fatis libere de M. Lepido

jrure Gnfils

Nan fan] d

'Triumuiro , et CenforePaulo Lepido locutus effet,

-Cïip !ky i'flm [

hoc quafi emendaturus triumphos L. Aemilii Pauli,

Viri Clariffimi, auxiffe vno videtur, quem ceteri

h mel'iP(iOn

Poteris ne

fcriptores praetermittunt, et prorfus ignorant.

Velin brílie ,

Neque in eo rem magnopere mirandam fecit,

QU quo af

praefertim quum triumphum non ipfe ab fe finxe-

fuperius

STum vt fs

.xiF, fed ab Aemiliis humani ingenii more

notato,

& Citem

HEmA

219

Tae 'adiratitis

notato, eum tuhc afferentibus, et in publico fta-

t M. Gero qnd

tuae titulo pofteritati obtrudentibus acceperit,

admidum adile

atque ita his potius, quam vetuftis Annalibus affen-

mmupis oraiumt

fum fuum ea in re accommodafle videri maluerit,

quamuis tamen ego quidemi non modo contta

nanda vrcunque

Aemilios Velleio aequales, et ipfüm Velleium,

ia Velleis P«

fed' et contra do&iffimos horum temporum viros,

brandis hominie

Onufrium;, Vrfinum, Pighium, Lipfium, Vale-

offeri in illudt

fium non ter, vt illi volunt, fed

is L. Paulum

yuículum füum

triumphaffe vere exiffimem, id quod hoc capite

, quam vt feper

praecipue demonftrare conabor, quoniam et de

jamum, ceterose

iure triumphandi fic dabitur agendi occafio.

.poneret, F«

Negari nequit Infcriptionem a do&is allatam

quum generis

tres Paulo triumphos tribuere:

, aC Terum gff d

L AEMILIVS L. F. PAVLVS

nf cognatione

C O S.

IL CENS. AVGVR

jdi, qui Cona

'TRIVMPHAVIT. TER

us ornamentis

yfarum Senitus

Si vera haec, triumphauit non modo ex vtroque

ylandi quam o

Confülatu, fed et ex Praetura, antequam Conful

"ET

fieret, quod fane affirmat Velleius I. 9. vbi euni,

quum Conful iterum 'crearetur, iam bis trium-

, foife diceti

vimum, H i

phaffe fcribit: Twm Senatus Populusque R. L. Aeme-

» audligrt p

lium Paulum, qui et Praetor et Confal triumpbaues

01'111'

rat, Con[ulem creauit.

Cuius loci integritatem

agtrimfr?

j4

BH

) ib

contra Do&orum conie&uras reponentium, qui et

gentis

priore confulatu triunpb. re&e tuetur Lipfius.

olam Yts

re t

M. Lepl

Nam haud dubize, quo tempore Velleius haec

us eliet

fcripfit, iam Romae exftitit L. Pauli ftatua cum

jdo locJt

l

ifta!infcriptione, ab aliquo e* Aemeliae gentis

L AgmaniU

fUf qlle

q cete

pofteris tunc temporis vel in porticu Pauli Lepidi,

o-nof'gmtr

velin bafilica Pauli a Lepido quodam tunc refeGa,

Pgorfus !

fl anda

feaif,

aut quo alio Aemiliorum monimento conftituta.

fe fiye

Verum vt fupra Liuium 4e falfis imaginum titulis,

n 1Pf

t fUPenus

et Ciceronem de mortuorum laudationibus anti-

eni fií

otàtoy

quis,

220

quis, quae f??jös Triumpbos et honores contineant,

fonimis Procos

conquerentes adtulimus, fic etiam hunc, qui iftam

leptos parta

L. Pauli,ftatuam ifto titulo infcripfit, nimis fauiffe

tus, nulla$ t4f

fui gentilis laudi, et tres eius triumphos ad maiore

tum Romam m

vi&toriae ' nomin

adhuc gloria celebrandam. cohoneftandamque cla-

riffimi gentis fuae viri memoriam inter ciues

tríumphuri pofh

fui temporis, primum protuliffe, et ad pofteritatis

trüpaeg in oroui

fidem. in duraturo marmoris monumento iactaffe

vitorizéque om

cenfco, fiue quod facile fe perfuafurum et aequa-

€ffe volueriat; *

libus fuis er pofteris exiftimauerit, quia vere L.

inipfum dids C

Paulus poft Praeturam in Hifpania magnam de

que inter ttopa

hoftibus vi&oriam, propter quam etiam Diis ex

Std apertis adl

SCto. fa&ae.funt fupplicationes, reportauit, fiue

Qui lafem figa

quod vere ita fa(tum, errore nominis deceptus

d!;!/?t ; friii

putauerit, quandoquidem eodem anno, quo E.

yt de'oel]aretrur.

Aemilius Paulus ex Hifpania rediit, vere quidam

tio: [lhg gujon)

L. Aemilius triumphauit ; fed non Paulus; verum

tl Penam (

Regillus, nec de Hifpanis, fed Rege Antiocho,

fitis, fl tm

et quidem nauali triumpho.

Tum, Plengsid

At ex nummis etiam Aemiliae gentis tres Pauli

quari infelici

triumphos probari poffe contendunt viri eruditi

t.rlumgh(;g 10b

Onufrius, Vríinus et Spanhemius.

Sigonius ,

Wnmo, 1'1, uo

Nempe vulgauit Vrfinus denarium a Cenforis

'- Quh]m h'i^

Pauli Lepidi filiis, vt fupra cap. III. oftendi, vlti-

1fpitiendum

mis Auguíti temporibus cufum , in quo videas effi-

fer rriumphafïe

giem. L. Pauli tropaeum erigentis vnaque vin&hi

Anmulo fro &«

Perfei Regis, cum duobus filis, fcripto. fupra

infa PAVLLVS.-

Simi-

AU at fl

tropaeum. T'ER,

hn 193. et'gr

lem memorant Sisonius et Onufrius cum in-

MRCUT

fciptione T E. L. PAVLL. ac typo trium

eipref Gtour:

TX'OP(ICQI'UUL

At inde quid aliud colligas, nifi

Qu femel

tres eius vi&orias, de quibus tropaeum ftatpere

T* Runen [

vi&ores folent,.non femper triumphum ducunt.

tto

Wieorum * f

"FPropaea declarabant vi&os vtcungue hoftes, at

L. Pifo Cae-

Pr'üpte g u

triumphi debellatos pacatosque.

Íoninus

Ytos aj mheqe k

29f

Vores cöntineanï,

foninus Procos Macedoniae vi&toria quadam per

) hunc, qui jftim

Legatos parta Imperator a militibus appella-

(tt, nimi fauilfe

tus;

nullas tamien Laureatas literas ad Semna-

mphos ad muore

tum. Romam mittere, neque füpplicationem eius

multo minus

E&änd:mquc di-

vi&oriae nomine decernendam ;

m inter Ciues

triumphuri poftulare aufus eft, quàmuis quidem

et ad poflerttis

tropaea in prouincia pofuerit, quae bellicae láudis

mumento jadaffe

vi&oriaeque omnes gentes inlgnia et monimenta

vfarum et atqui«

effe voluerint, vt liaec omnia ei paflim,; oratióne

it, qui vert L.

in ipfum di&a Ciceró exprobrans ait cap. $8. quid-

ni mgnam de

que inter tropaeum et triumphum 'interfit docet.

m etiam Dis ex

Sed apertiis adhuc rem decernit Seruius X. Aen.;

repomuit, ftre.

Qui bofleim fugaffet merebatur. tropaeum , qui occis

ominis deceptus

diffet , triumphum: h. e. occidione occidiffet, ità

1 anno, quó ^^

vt debellaretur. Nam Ideni ad XL. Aen. ipfo ini-

tio: Ideo autem muné tropdeum pouit Aeueds , quia

, vere quidim

H& Baulus; verum

necdut plenam (h. e. £otius belli ) vidoriam eff con-

N Antioco,

fecutus , fed tantumi occi[o Mézentio: fugauit, exerci-

fumn.

Vide

Plena vicluria enim triumpbus debetur.

quam infeliciter ex tribus tropaeis toridem Pauli

sentis s Pt

;»».?unt viri enaitt

triumplos probate conentur viri fummii; ^Quin

et Spuohemis

immo,' fi; quod illi àfirmant; id genus nummi

L. Paulum zriplici friumpbo isfrguem: clare tobis

m Cenforis

infpieiendum praebent, etiam L; Sullà Dictator

IIf oftends vté

des t

ter triumphaffe debuiffet; quandoquidem et is in

in qio

annulo fuo tria item tropaea infculpta habuit;

gis Vr

qué Fiud

aeque ac poftea Pompeius, tefte Dione lib. XLII.

i, fapo MP

4

P. m. 193. et'praeterea in nummis eiusdem modo

'LEVÀ

Jnüi

us ( Y

duo, modo trià quoque, vt in L. Pauli denariis

expreffa occurrünt.

Sullam vero ter; immo plus

,

;

l

50 triüm

"

:

jgs, "!

quam femel triumpliaffe, nemo dixerit, quamuis

l

jj ol

D

opaeum

fatye*

ille tamen hoffem toties vicerit, vt iure' triünt

tropaeorum figüo ac typo potuerit vti.

Qa«

hurs d&

propter ego iftos L. Pauli tropaea exhibentes num-

uj

ge ol

ofiem ad-

Pijo

v

mos ad meae potiqs fententiaeé confirmati

bibendos

(oninus

222

hibendos rear.

Nam' fi'eum ter vere triumphaffe

eomphum, fi

conftitiffet, cur, qui iftis nummorum typis glo-

monümentis, q

riam eius publice teffatam , ac in memoria bomi-

aliorum - minus

num. feruatam voluerunt, voculae T ER non

aliis, qui nux

prieterito, fal

adieciffent quadrigas potius, folenne triumphorum

in nummis fignum , quam tropaea victoriam folum-

ipfe tamen rf

modo fignificantia.

claffem circ: Si

Sed maluerunt videlicet illi füb Auguíto am-

lus Procos, et

biguo, et quem in vtramque partem (nam in

mine utstio t

Pompeii quidem annulo tria tropaea declarant tres

veto fibi quoqu

Qrbis partes, Africam, et dein in Hifpania Euro-

tilis contia nec

am, denique Afiam deui&tas, nec tamen exclu-

triumphi minor

dunt totidem ex iis regionibus triumphos) inter-

itilongiusptog

Alii (

pretari poffes, typo defungi, quoniam controuer-

4 Vi

altini 1

fum i(tum Pauli ex Praetura triumphum in antiquis

Max. Il 9. fegt

Annalibus non reperiebant, et Faftorum Au&or

&t altoni trij

füb eodem Imperatore Verrius Flaccus, qui omnes.

Tritmpt; Aug

Romanorum triumphos diligentiffime conquifiuit,

Tütalem dePoe

eum tamen tum fuo filentio, tum. maxime. quod

menle ob

vltimo Pauli de RezePerfa triumpho diferte fecun-

M. Atilo g

dum, non tertium iterati ab eo honoris notam

eun bwmzm,

adícripfit, clariffime refutabat.

Humani quid:

M LL

patiuntur Vríinus in Familiis, et qui eius au&o-

b t

Ti mphu

ritate deceptus videtur, Ez. Spanhemius in Differt.

Porto Cand

pag.175. quum ad probandos tresPauli triumphos

.-Jmm'o Ciptis

Tabulas Capitolinas , feu.Faffos quoque. allegant,

iug

?h

"mque, f

quum diferte, vt dixi, in 1ftis Faftorum Capitol.

Ronpülfum. a

fragmentis anno V. C. $86. victo Perfe Macedo-

Pülnoue

tr illrm

niae Rege L. Aem. Paulus II. h.e. fecundum trium-

A Veroi p

phaffe dicatur, qui; fi etiam , vt volunt, ex Hifpa-

0

Vl

UTT

nia triumphaffet , ;tertius omnino fuilet eius

FUTÜBUserc

triumphus.

'quxe Tamen

Plurimum autem hac in re ego tribuo his Faftis

Vi

M l]

s ndefülj"iü

li

triumphalibus ,

vt quorum. Au&tor nequaquam

F:i;:iombus

j1

praeteriffet vel negaffet iftum tam celebris viri

trium-

?s Éruji

05 ad

223

tre triumplaffe

triumphum , fi vsquam ipfi occurriffet in veterum

um typis.glo«

monumentis, quum diligentiffime ceteros omnes

memori homi-

aliorum ninus illuftrium etiam incertos, et ab

he T ER non

aliis, qui nunc fuperfünt Au&oribus non modo

ne triomphorum

praeterito, fed etiam diferte a nonnullis negatos

vidloriam folum«

ipfe tamen referat.

Cum infignem Poenorum

claffem circa Siciliam deleuiffent C. Lutatius Catu-

]b Augufto am-

lus Procos. et Q. Valerius Falto Propr. eoque no-

xrtem (nam in

mine Lutatio triumphus effet decretus, Valerius

es dechrant ttes

vero fibi quoque eum decerni defideriret, Luta-

» Hifpania Buro-

tius contra negaret fieri id oportere, ne in honore

M

H

ec tamen exdi«

triumphi minor poteftas maiori aequaretur

atque

ita longius progreffa contentione , re ad arbitrium

jumplos) inter-

niam controuer-

Atilit Calatiniab vtroque delata, traditur is a Val.

yhum in ántiquis

Max. II. 8. fententiam fecundumiLutatium dediffe,

et Faltoni triumphum denegaffe:

At Faftorum

2lorum Au&or

cons, qui ommes

Triumph. Au&or his negle&is . vtrumque prodit

üme conquiüuity

naualem de Poenis triumphum egiffe A. V. C. 5 12;

menfe OGobri.

m maxime quo

Similiter Liuius X. 36; 37.

M. Atilio Regulo de triumpbo ageuti negatum dicit

ho diferte fecu-

; honoris notm

eum bogorem, ideoque eius Amicos ad folatium

Humani. qui

aequatae repulfae , alteri quoque Confuli L. Poftu-

mio triumphum, fed fruftra, negaffe.

Addit

. qui. eius a«"

porro. Claudium effe Au&orem, Poftumium in

heniis a Differt

;Pali riamplts

Samnio .captis aliquot Vrbibus, in Apulia fufüm

fugatumque , faucium ipfum cum paucis Luceriam

uoque ?

llegants

compulfum: ab Atilio vero res in Etruria geffas;

faftorum atl

eumque triumphaffe.

Ita'quidem ille, vel illi,

; fefe Maclo

'

; dctitio

ii r

at vero Fafti Triumphales An. 459. vtrumque

Poftumium de Samnitibus et Etrufcis, Atilium de

volunt ,

eupe

[let en

Volfonibus et Samnitibus triumphaffe affirmant.

i

p f

Neque tamen ego Faftorum au&toritatem , quam-

uis fide dignifümam, et longe potiorem aliis in-

gipuo s H

fcriptionibus, contra Velleium : et huius tempo-

a

ebri5 Y

Itl

ris Eruditos adeo .yrgerem , fi a ceteris deflitue-

om l j

Nwm-

rentur

--

22

4

tenturfcriptoribus. X Cóntra vefo illi partirn iftum

f populo volt

éum-quogte à

Pauli triumphum ptorfus ignorant, etiamfi res ab

eo in Hifpania geftas minime tamen praetereant;

[/]

gupanto-ad pi

partim fatis aperte negant.

Sex. Aur; Vi&tor, qui

trunphum; h,

üir cradit Práe

Vitos Illuftrium Virorum breuiter confcripfit, ita

(Y

de Paulo orditur: L. Paulus. Aemilitis. filius eius,

imperio m

ii

qui apud Cannas vecidit , pritro Con[alatu , quem poft

dife. - Nonte,

tres repuljas adeptus erat., de iguribus triumpbauit.

Trino vero de

h, e. fi debellan

Praeturae, ex qua triumphum primum iuxta Vel-

leium duxiffet, nullus merninit, non vano indicio;

jhis; ec multo |

bs ad eum óbti

eius nüllam habuiffe notitiam.

Sed maius eft;

ffim occidiffe,

quod ex Plutarcho; qui eiusdem Pauli vitam dili-

deinceps docebig

gentiffime exfecutus eft; adferre poffumus. . Mul-

.

tumi in eo fi ponerem; quod is, qui omnía ad

tt, vel ft poftu

titime debitum

N

í

ii gloriam pertinentia ftudiofe collegit, immo

et ex Praetura in Hifpaniám miffum ; et illie multa

* Eodem mili|

millia hoftium ab eo éaefa meniorát , nullius taméri

in Exc, Peirisk.

ex ifta vi&ória triuaphi mentionem fecerit, quis

quenquam afiom

i Nomim tra;

iuré id fieri neget? Égo vero non tam filentio

eius vtàár, quam quod diferte àc fine vllà haefitas

tenfét Valéhns o

tione duos tantüm) Paulo triumphos; aeque ac

illius trita hi,

Confülatus, tribuit, quüm eius filiam 'Tuberoni

W Plotrchug.

iüptam os dmiredceyrusy wwj dis äþmp/ösüa'uvns&v,æ

* feüera péeur

rípw vocat. Quid clarius? Bis primo Confulatum

pernoesg, quipr

geffiffe, et dein poft vtriusque Confulatus mentio-

Ptiedi teliba a

nem folummodo bis quoque triumphaffe eum ad-

"t 2b s.

dir. At fi inPolybio, quem in his fequi folet

qui ftitmiplibar

quippe àet

are pene aequalem Paulo; et eius filiis

m-m' debimw, fe

oftea familiariter vfum ; aut ii

vllis-aliis vetuftis

l.ul(] Conüci aïï';l

Annalibus triplici eum triumpho celebrari repe-

P!'f!l.'äwmn [

brü

riflet, honne id etiam ille' potiffimum proderet,

hi Y

IT

)

.

quum foleat vtique quam maxime fauere laudibus

A ii

if

CE.n àm

eorum, quorum vitas praecipue ex omnibus expo-

vel:certe

N

i, L

nendas fibi felegit, et praeterea fciret ;

:lpgniq trium

d perfua-

tQrl

b p

fcire poffet, pofteros Aemiliae gegtis i

fum

225

fum populo voluiffe? Iam veto quis non miretur,

illi partim um

t, étiamft res db

éum quoqne a Lipfio nihilominus dici. /aris qUE

fen pretereant

ergumento ad probandum Pauli etiam ex Paetura

triumphum , h. e. Pauli tres triumphos? Scilicet

Aur; Vidor; qui

: confcripfit, ita

quix tradit Praetorem in Hifpaniam Proconfulari

eæy;»,ifiu: j eum,

imperio miffüm, multa ibi millia hoftium ceci-

diffe.

Nonne, quaerit, ergo debitus zrimmupbus?

uu; qum j*

L

f

j

a irlimphtt.

Immo vero de p/eza tantum vicforia , vt aitSecuius,

h, e. fi debellatum effet, debebatur olim trium-

ii uxta Vel-

nón veno ifidicio

phüs, et multo plura requirebantur illis tempori-

Sed mius &

busad eum óbtinendum, quam aliquot millia ho-

ftium. occidiffe.

Et caufarum . abunde fuit, vt

Palli vïtamvdih-

ofümis. Mub

deinceps docebimus , cur vel Paulus. non . poftula-

uj órpia

ret, vel fi poftulaffet, Senatus negaret, tanquam

$

minime debitum.

- colleit; irrio

Eodem mihi loco eft, t

um quöd , quia Polybi);ls

Qu i sultà

in Exc. Peirésk. ex lib. XXXI. Paulüm plus, quam

i, nüliustamét

quenquam alium fui temporis, pecuniae ex Hifpa-

sem fecerit; qui

nià Romam tranftuliffe ait, zzde mauifeflo. colligi

n cin filento

cenfet Valefius eum ex Hifpania triumphafle, quum

m

illius triumphi, etiam ipfo fatente, nec.Liuius;

j hos; d "

nec Plutarchüs, nec Fafti Capitolini meminerint,

; filiirà Tuberoi

et reuera pecuniae translatio nihil ad triumphum

J

QMSE

pertineat, quippe quae in Prouincia ex diuendita

xrimo

Confülitum

praeda reda&a aeque in aerarium Rom. deferri de«

vafiatis ment

buitab illis, qui non triumphabant, atque ab iis;

1f hafïe ellm j

qui triumphabant: tum quod porro Lipfius non

-

i lis

feqm oiet

iam debitum , fed et delatusm Paulo. triumphum ex

g i i

flis

Liuio confici affirmat, quoniam ille Zecrezag füp-

[[ig 2 J

jfs vett

flicationem ol ves ab. Aenilio ia Hifpania geflas fcri-

o cd

ebrafl [epe.

bat. XXXVIL 58.

Supplicatio autem femper fere

odefef,

ii p

qibus

dux triupbi fit.

Contra ego quidem fatis liquere

jc f

ere d

cenfeam;, . ex Liuii fententia. Paulum. minime ex

[4 [

ajbus £0*

Hifpania triumphaffe,: eo: quod ille de triumpha

Vel cete

11

as

lUt*

prorfus taceat, quum tamen fupplicationes Diis

habitas

quo g

226

Supplicatio &

habitás ob remp.profpere aPaulo geftam annotare

nón neglexerit, et quidem locointer ipfos L. Aem.

de quibus mor

Regilli, L. Corn. Scipionis, et Q. Fabii Labeonis

quum coniurati

triumphos vtrimque interie&o: vt neutiquam ve«

piont ; quum i

rifimile fit, triumphum praecipuum vi&oriae prae-

trajeciflet, fed

mium, et vi&oris honorem per incuriam praeter-

Aliam cumere

miffum ab eo, qui rem multo minoris momenti,

naciffime cuiua

zeftm Fof;uh[

fupplicationes eius vi&oriae ergo fa&tas, comme-

morat.

pits eloiatur

Sed forte Liuius, his commemoratis, delatum

Procof. Syrine,

m

a prudente le&ore fatis in-

af

€ G

o

1

i, e

quoque triumphum

telligi exiftimauit. . Id fane quidem videtur velle

T. Albutio $ax

Lipfius Verum grauiter peccant cum ille, tum

prouinciis Con|

omnes alii, qui de rebus priftini temporis, quo

hum « qui ;

feueritas in Senatu, leges in Rep. vigebant, iudi-

ttüm, Senztun

cant ex confuetüdine pofterioris feculi , quum am-

Cntibus noj c

bitio omnia obtinuit, adeo vt Senatus in eam be-

dlt Or. in Pf

con[uetudinem . um venerit, vt.eos qui

rf Go

mignitatis

bonori-

bene remp.

gelferant , etiam nouis identidem

m

Etenim

bus adficeret , tefte Cicer. in Pifon. c. 19.

VWf [

verum quidem eft, quum ex defirtis montibus,

qi neningm,

nyopar

-omumqtie piraticis voftris. laureae ramulos de-

Cpit; Namque

horum ftudiofi feitinarent, vt que-

cerpere triump

etiüm M, Poy

runtur ipfi veteres, tunc quarum vi&oriarum no-

abenti. ptr ji

mine füpplicationes Diis habebantur, earum no-

€P, mgü;y fü

mine etiam Imperatoribus triumphum. plerumque

phcarionem, ]

conceffum, adeoque tunc fupplicationes habitas

Tb XUE « L

fere quafi quandam triumphi praerogatiuam. . Ne-

mmp]

us V;

que tam

en etiam illis temporibus SEMPER

bus, f

àl

e

licationem, vt his ipfis

zriumpbus. fequebatur. fupp

Pfimïs pm

ecipu

verbis Cato ad Cicer. fcribit F

amil. Epift. XV. 5.

9 tn j

teme

vt adeo neque tunc commemorata füpplicatione

Cden

d

q0 '-'ü]tlgq

tanquam ex ea fatis intelligatur, triumphi mentio

!(!

] *'Okhangl

a fcriptore deberet praetermitti.

El.mmt Cüuhe

Suppli-

Aücujus vl»."xor':;

geltum annotare

upplicatio.enim.de variis rebus decernebatur,

iteripfos L. Aem

de quibus non triumphabatur:. veluti. Ciceroni,

Q. Fabia Labeonis

quum copiurationem Catilinariam detexiffet, P. Sci-

yt neutiquam vee

pioni, quum in Africam aduerfus Carthaginienfes

üm vidoriae prae«

traiecifler, fed et eius fratri L. Scipioni, quum in

Incutiam praetere

Afiam cum exercitu feliciter transiiffer: Quinimmo

minoris momenti,

rariffime cuiquam ob remp. contra hoftes profpere

o faftas, comme«

Certe Cicero fae-

geftam. poftulanti negabatur

pius gloriatur Senatum frequentem A. Gabinio,

moratis, delatum

Procof. Syriae, inimico fuo fupplicationem: dene-

eGbore fitis i-

gaffe, addito, eamignominiam V NI praeteripfum

dem videtur velle

'T. Albutio Sardiniae Propraetori inuftam, Or. de

nt cum llnä, tüm

prouinciis Conful. cap. 6. et 7. porro inimicum

D remoom, quo

fuum €a, qua neminem vnquam, 1gnominia no-

, vigebant, judi

tatum, Senatumque huius V NIVS literis nun-

eculi , quum at«

ciantibus non credidiffe, poftulantibus. denegaffe

n i 000 (*

ait Or. in Pifon. c. 19

Et ad. Q. Frat. H. 7. quum

rit, vt 5 4"1

fcripfiffet, Sematum disinum fuilje in. fupplicatione

Gabinio deneganda , fabdit, adiurare Procilium , boc

identidem homri-

" Brenim

nemiui :zcmd:]e.

Sed tamen lapfus et Procilius,

defrtis supttibty

.qui neminem, et Cicero, qui vnuin Albutium ex-

Clplf

Namque ex fuperftitibus T. Liuii libris

hnurua gamulis d

etiam M. Popilio Laenati Confüli An. 58o. tum

ilinarent, t I^

ni uuormtl

mno

abfenti, per literas ex. prouincia de bene. geita

antur , exum 3-

Rep. miffas, tum praefenti, coram poftulanti fup-

plicationem

negatam Oobíeruare licet.

Videfis

Yol

m plerumqte

plicitiQnes

habms

lib. XLII c« 8. 9

lero,

gatiua

Triumphus vero, licet liabitis iam fupplicationi-

MPE

bus, faepiflime tamen impeditus aut negatus fuit

ribus

yt lus IP(

primis praecipue et mediis Reip. cemporibus, qu

74

do non ita temere iftum honorem cuiuis eum con-

XV.f

ml pb

anon

cedendo vulgatum , et ambitioni hominum expo-

u fupphc

fitum volebant.

Et fane mulrae tunc variaeque

( j umPhl n EHUO

fuerunt caufae, propter quas fupplicatio quidem

alicuius vi&oriae ergo decerneretur, triumphus

Pa

tamen

wPPlP

228

tamen iure negaretur.

Eas hic vberius paulo ex-

feciffet, fed in.

qu&oritate hon

ponere , quia in h

ac certe hiftoria a. viris. do&is

Enimuero

Tribuns pl. eu

non. füunt animaduerfae , fert animus.

€onarétur non

multis vete negatum olim triumphum poftulanti-

bus, aperte declarant tot in Albano monte fine

quae illüm curr

profequebatur,

ublicaau&oritate à&i. Liu. XLV. 38. Muzlti, qui

ab Senatu -mon impetrarunt trimnpbum , in monute

illos, qui triun

- Albano- tritmpbarunt. : Primus id feciffe in Faftis,

loue impetaare

ritate feu Rom;

et Valer. Max. II .6. proditur.C. Papirius Mafo

-Conful An. ;23. " Eum fecuti deinceps alii, inque

füpplicitiones t

iis M. Marcellus captis Syracufis tum Q. Minucius

Dis labendas e

ef dubium, D

Rufus Cof. An. 556. qui quum aduerfüm volun-

tati fuae Senatum viderert ,. /z smonteAlbano Jetrium-

^ fic Minucius

ci Renp. gefe

haturum et iure- imperii: Con[ularis, et quultorüm

.

43.

clarorum Virorum exemplo dixit: : Liu. XXXIII

ilo litens ad $

Poftea An. 581. C. Cicereius Propraetor poftu-

nrbhlicatio i qu

Jato fruftra triumpho idem fecit, quum, vt ait

3- At poftea

Liuius XLI. 21.amr imamorem venifet, vt fome

ht ,. et commui

publica aucloritate. fieret.. . Ergo- intra. paulo- plus

Ieli,'quig I65 t2

"'XXX. annorum fpatium toties negatus fuit Romae

^ Hmlo u

T

triumphus, vt multorum.iam tunc exemplo in Al-

!s labendo . du

-bano monte priuatis fümtibus agi poffet: et in-

eells fu. .

tra LX. annos. iam omninó in morem venerat, vt

pplictiopibus

triumphus a Senatu fruftra poftulatus illic: ducere-

Wütatim mini

tur.. Poft haec tamen tempora mos ifte in defue-

, Vetem, ve ;

cudinem iterum- abiiffe videtur: certe: vix vllum

1160 Concedendo

amplius occurrit eius exemplum, haud dubie quod

olim folel

üt, vt

tum rárius, inualefcente iam et publice et priua-

Pmmgüto im er

tim ambitione; deinceps fuerint triumphi. |Ac-

Cto imþerlo ]

cedit quod Ap. Claudius Cof. an. 61o. nouo exem-

Tütione. ne

Bütus

plo et audaciífimo incepto morem iftum fpreuifle,

QPECHnïi [

et ita aboleuiffe videtur, quandoquidem: infami

epit,

.14 t

» CUreg tri

impudentia atque ambitione vfus priaatis. famtibus

, llm prouinci

ariumpbauit, vt ait.Orof. lib. V. non in monte

à D at

:Albano, nam id multorum iam exemplo et more

feciffet,

L l

22

perius paulo et«

feciffet , fed in ipfa Vrbe, quod ante fine publica

j a. viris. dotts

auGtoritate non erat faCtum.

Qua de caufa cum

mus Enmuero

"Tribunus pl.eum de curru .triumphali detrahere

conaretur non. nifi Virginis Veltalis filiae. fuae,

hum poüulunti-

;ino monte line

quae illum curru fimulafcenfo in Capitolium vsque

Verum

ss Muli, qui

profequebatur, maieítate protegi potuit.

ills, qui triumphum, quoniam a Senatu popu-

jpbum, n m

fecilfe in Fafls

loue impetrare non poterant, fine.publica au&o-

ritate feu Romae, feu in monte Albano egerunt,

c, Papirius Mdfo

fupplicationes tamen ante fuae vi&ctoriae nomine

nceps sii, inque

sum Q. Minicius

Diis habendas et.poftulaffe et impetraffe, nullum

eít dubium. . De Marcello velim videas Liu. XXVI.

aduedium yolüne

21. fic Minucius qui cum Collega in vna prouin-

t Alao [prin-

pic, et nl

cia Remp. gefferat, de ea feliciter gefta vna cum

illo literas ad Senatum dedit, ex quibus quidem

i, XXXIll :5.

fiibplicatio ia quatriduum decreta. fu. Liu. XXXIL.

yopritor pote

t Q

Y

, st at

31. At poftea cum Coff. pariter Romam venif-

a«-

fent, et communiter triumphum . poftularent, al«

etuit

gj

teri, quia res tantas bello gefferat, vt z magis

jnc; palo pl

;arus füit Rlomae

de tritmpbo eius, quam de . bonore. Diis immortali-

bus babeudo , dubitari-poffet , Liu. XXXIIL 22. con-

g exenplo i

M

ceffus fuit, Minucio vero negatus, quamuis de

1j

g, poft: £E 9*

t

fupplicationibus eius quoque nomine. decernendis

gren vt

3

dubitatum minime fuerit.

latus il

fic duceree

j

uv

Ceterum , vt iam de caufis negati triumphi agam,

qos iftem

ineo concedendo velabnuendo id primum fpectari

, ute V

vllunt

0

olim folebat, vtrum quis:in, vel ex .Magiftratu,

h oddbied

d

prorogato imperio., an priuatus extra*ordinem ace«

sblice €t P*

cepto imperio Proconfulari.Remp. geffiffet. . Ea

t tiumpo

ratione negatus P. Scipioni, qui poftea Africanus

g, 0000 €

appellari coepit; quum.ex Hifpania Poenos expue

" fpreullió

2

liffet, et.res triumpho digniffimas. geffiffet , :quia

n'lo

g, infi

in eam prouinciam //gev//o Magiftratu , vt ait Valer.

, jumrlþflf

Max.1l. 8. erat miffus. Deeodem Liu. XXVIII. 38.

on n o

nte

more

Ob has ves geflas magis tentata. eft triumpbi fpes,

5

ó exem

feci

ffet

3

quam

quam petita pertinaciter , quia neminem ad eam d'icbz

phum sgere. per

triumnpbaffe, qui fine Mogiflratu. ves geffiffet , confla-

Andum sllum I

bat.

Idem tamen, quod contra Valefianum argu-

Sedet tertium

mentum noto, multa millia pondo argenti, et

dute , imperio ei

duxit ; d quod «

fignati magnum nümerum Romam ex prouincia

attulit,

et in aerarium condidit.

Succefferunt

nowum, fed fole;

autem vtramque Hifpaniam obrinenti L. Lentulus

quot demam anr

et L. Manlius Acidinus, proconfülari item impe-

prouincits eodem

fules Praetoresge

rio extra ordinem accepta, quamuis vterque ali-

quot annis ante Praetor fuiffet.

Quapropter cum

Potro- triomb

Lentulus Romam rediífer, triumphumque poftu-

prouncia, etfüis

larect, Senatus cenfebat res ab eo geftas zrzumpho

M. Helutus Pop

xit decederet cin

dignas QU& , fed exemplum a maioribus non accepi[fe,

vriqui neque Dicator neque Con[ul , ueque Praetor

tiore obutos hib

ves geffiffer , triumpbaret. — Procogfule ilum Hifpa-

tos füdit, fustu

aiam prosinciaum , won Confulem at Praetorem obti-

&t puberes omie

Decurrebatur tamen eoy vt ouaus vrbem

nuiffe.

fliciter Rter g

inifet , intercedente Tribuno pl. qui uibilo magis id

P.Oïuit. Caufg ,

muore maiovtüm , aut vllo exemplo futurum diceret.

fit Syati, quu

Poflremo victus cou[enfu. Patrtm Tribunus ecfft, et

f'i(l P!!;'!q(fät. Á

ex SCro E. Lextulus ouaus orbem. eft iugre[]us Liu.

Tpefr d in

XXXI.

20,

Quae tamen ita intelligenda, non

et gtit mobo.

tanquam nemo triumphaffet, nifi de rebus, quas

Or veniifet, tet

geffiffet, dum Di&ator, aut Conful, aut Praetor

exercitumque,

adhuc erat, fed non nifi de rebus, quas, impe-

Tote tntüm in

rio in illis Magiftratibus accepto, geffiffet. Man-

den de uf

lius vero anno poft decedens, quum item al Se-

3F?ret Qum 80, .

natu nihil nifi ouationem impetralfet , tamen in ea

Tor eut, trium

ipfa a Tribuno pl. prohibitus, priuatus Vrbem eft

WR 65 effene

ingreffus, allatumque ex prouincia auram et ar-

erem

plum Q. V

gentum [ine t£iumpho in aerarium tulit, Liuius

[

-

r May.

XXXII. ?. At videin quantum ab hocinftituto defci-

ful

'

? lollibus

verint pofteri.

Cn. enim Pompeio, adhuc Equiti

Tito Bello fuder

Rom. necdum Senatori , nondum vlo Magiftratu ge-

ID eum du

fto, bis, alteruüm exAfrica; alterum exHifpania trium-

01l o item il

phum

231

imim ad eani dieim

phum'agere permifemunt. 'Val. Max. VIII. 1$.

* gefifit, af

Nondum vlium-bonorem aufpicatus , bis triumpbauit.

Sed et tertium' ex Afia et Ponto de Rege Mithri-

Valefiénum ag«

yndo argenti , t

date , imperio extra ordinem lege Manilia accepto,

a ex prouinca

duxit; id quod extremis Reip. temporibus , non

i Succefferunt

nouum;, fed folenne iam erat, quippe quum ali-

yenti L. Lentulus

quot demum annis poft geftum Magiftratum in

ul iteim impe-

prouincias eodem iure et imperio, quo antea Con-

fules Praetor

e

e

, mitterentur.

yuis vrerque ali«

Porro triu

X

hum vt quis obtineret, in fua

Quipropter cum

prouincia, et fuis aufpiciis rem geffiffe oportebat.

nphimque poftve

o gelis trimple

M. Helüius Propraetor, quüm ex vlteriore Hifpa-

nia decederet cum praefidio fex millium, .in cite-

a i as

riore obuios habuit:Celtiberos ingenti agmine,

il tque Proett

4

fale il

1l]

Hipe-

eos fudit, fugauitque, oppidum lliturgi recepit,

4 Draetorem olti«

et puberes omnes interfecit. Eam tamen ob rem

m

jem

feliciter Jicet geftam triumphum impetrare non

vt ona v

s abl g id

potuit. ^ Caufa negandi, tefte. Liu. XXXIV. 1o.

ii dictrtl,

Jfuit Segatui , quod aliemo an[picio et in alieua prouin-

eia pugna[[et. — .Alieno dicit aufpicio, quia tempus

Triuns of d

impefii eius in illa prouincia dudum ( nam longo

E iz:grg,?w Tu.

inteliigenäa, D

et graui morbo, vsque dum fecundus iam fuccef-

for veniffet, retentus ibi fuerat) erat finitum,

(j de rebus, qU3

exercitumque, quo hoftes vicerat,.a nouo Prae-

víil, aat Praetor

tore tantüm in praefidium füum acceéperat. Ea-

pus, quis, 1nPe

dem de cauffa fi minor

poteftas in vna prouincia

, sf Mi

Q«

ageret cum eo, qui et

imperio et aufpicio fupe-

um itm t*

ius non habebat , licet eius

rior erat, triumphandi

ifíc, tmen ! &

du&u res effent géftae.

Norabile hanc in rem eft

quatus Vroem

exemplum Q. Valerii Faltonis ex parte iam fupra.

a u

j et ate

ex Valerio Max. relatum.

Is Praetor cum Con-

jum f

jir, Liius

fule hoftibus oppofitus , eorum claffem primo Pu-

de ?1:

hocinfhcato

v

nico bello fuderat fuo du&u, Confule aegrotante.

jo, lh fyitt

&Tamen cüm de triumpho ageretur, cumque fibi

X'Hx; Magifrntuge

]

cernendum cenferet Conful,

trium-

alflfpim

1-'oli, non item illi de

3 Uar

resque

hum

132

resque ad arbitrium Calatini - deferretur, i& fua

seturque triumpl

féntentia Confuli acceffit, et Praetori negauit trium-

ferat,etin fa p

fedus erat cum i

phum, quia non eius, fed Confulis.aufpicio res

erant geftae.

Eadem pene' in difceptátionem ve-.

dum venerat, et

etoccidione occ

nerunt, quum L. Furius Purpureo Praetor trium-

Lio. XXXL .

phum peteret.

Nam cum Galliam accepiffet pro-

uinciam tunc remporis. quietam, cum- quinque

Werum enim

tantum millibus fociorum Latini nominis, et re-

habebatur ratio,

pente Galli, nihil tale exfpe&antibus Romanis,

bus quidem cenf

Amilcare Poeno Ducé, cum 4o.

Nillibus Placen-

pio.. L. Valeri

tiam inuafiffent, et expugnaflent, et porro. Cre-

COE AV C 3

monam obfíiderenr, iuffus fuit C. Aurelius.Con-

egerie vicillnt.

ful exercitum fuum ex Etruria in Galliam mittere,

tiones n vnum

et vel ipfead opprimendum tumultum hunc Gal-

€reuit tamen, tri

licum, fi per commodum Reip. poffet, fhátim

tüe non debitur

Te fum, vt ty

proficifci, vel Praetori Furio fcribere , vt ille fuis

copiis viciffim in Etruriam remiffis, cum exercitu

tate. Senatug tri,

Confulari ad. coloniam obfidione liberandam con-

Li.IL 6 N

À V. a

terideret. "Id quod feliciter fatis a Furio- fattum,

331

(Q

vi&tis, caefis et debellatis vno proelio hoftibus;

feins, trepidaä

vnde mox Romae /fupplicationes in triduum habitae.

Thox tur

pi fu'ga

Dein Confüle in prouinciam veniente, et Praeto-

i V.

rem, cui fuccenfebat, quod fe abfente commiffa

men Diis. fhobi

acie debellaffet , in Etruriam mittente, ipfe ante

I.IOm'me, t

tempus ex prouincia Romam rediit, fpe triumphi

ibidlem dicitur,

per abfentiam irati Confulis facilius. obtinendi.

Tomius Megell

Vbi quamuis apud magnam. partem Senatus e£

6. geltflonr

magnitudine rerum. ge[larvum et gratia valeret , ma-

.!WGI, &e ül) 0i

iores tamen natu triumphum ei negarunt, qu404

Is q li

alieno exercitu rem ge[ff]et , et. quod prouiuciam ve-

Ff mifif

liquiffet , cui in anmnum integrum praeeffe debuerat.

(Ud tgydi, dl

Ceteri tamen aibil praeter ves geflas, et. n in Ma-

MAULT

giflraru , [uisque aufpiciis geffifjet , cenfebaut [pedtare

3931 Vemw

Senatuim débere, eorumque orationibus eífe&umg l

concede-

effnt Mfanji.

e&, vt petitionis eius ratiq haberetur,

*

Tehülig (

returque

. 233

deferretur : ts füa

returque triumphus, queniam et Praetor rem geí-

oci negatit t«

ferat , et in füa prouincia, in quam aufpicato pro-

fe&tus erat cum imperio, et in.quam Conful none

nfalis-aufpicio res

difceptátionem ves

dum venerat, et res geftae, quippe debellato hofte

veo Praetor triüme

et occidione occifo, triumpho dignae videbantur.

Liu. XXXL 47. 48.

f

tam áccopiffet pro»

im, cum-quingue

Rerum enim geftarum olim vel inprimis etiam

11 nominis, et 1e«

habebatur ratio, eaeque faepe item fupplicationi-

bus quidem cenfebantur dignae, non autem trium-

kantibus- Romanis,

». Rüllibus Placen«

pho.

L. Valerius, et M. Horatius vere Poplicola

nt, et porro C«

Coff. A. V. C. 3o4. quum Sabinos duobus proeliis

C. Auceltus. Cote-

egregie viciffent, Senatus iis aduerfus, fupplica-

n Galliam mittete;

tiones in vnum diem maligne decreuit, fed de-

wiltum hunc a^

€reuit tamen , triumphum vero tanquam iffi vi&o-

riae non debitum iwgesti com[pufu negauit,. Qua

&ip. poffer, fütm

re fa£tum, vt zum primum iuffu populi frne aucfori-

sibere, vt ille fuis

ffis, cunt exercirt

tate. Senatus. triumphatum . £uevit , ficati annotat

e-Jiberandam cone

Liu.Ill 63. Num quoque.Fabio Vibulano Cof,

A. V..C. 332. quum hoftes, contra quos erat pro-

ii a Puro feltum,.

fe&tds, trepidam tantum oftendiffent aciem , et

, proelio hoftibus;

i tridium habirae«

mox turpi fuga fe recepiffent , trzumpbus negatus

Liu. IV. 435

Nec dubium eft, fupplicationes ta-

nienté ;

et raefO-

men Diis habitas, quandoquidem eius. victoriae

, abfente commi

nomine, vt ouans Vrbem intraret, conceffum

nittenté;

j at

ibidem dicitur.

Sic M. Atilius Regulus et L..Po-

sfic, fpe triumpnt

ftumius . Megellus - Coff. . A. V. 459. quum bene.

facilts

obtinendi

Remp. geíliflent, Atilio de zrimmpbo ageuti negatus

parti

er Seratus t

bonos, et ob amif[a feptem .anillia aulitum duobus

sntuia il [

proeliis, e£ quod captiuos hoftium fie pacioue. füb

ei negarnt, f

sugum mifi[fet : Poftumio item, et ab aliis quidem,

ul ;)!

suinciam T^

*

quod. tardius ab Vrbe exiffet, ab.aliis quod imiuffu

»praette

debluemï.

Senatus ex Samnio in Etruriam tranfi]et. Liu. X,

:

n

m qn n m

LA

36:37.

Verum hae quidem quum non fatis iuftae

M

M J

as efm

effent negandi caufae, et potiffimum ad aequatae

AtfORto

repulfae folatium a Collega amicis proferrentur,

[2

f

UE

conceie

ille

bert

um

3

34

ille inuito licet Senatu, trium Tribunorum auxilio

féfus vodique at

famen triumphauit.

Atilius vero, quia priore

Nomidarumi tandt

proelio aequo Marte! difcefferat, fed plus vulne-

Neque fufficit

rum ac caédis ab fua acceperat parte, pofteriore

occidiffe, fed deh

quamuis füperior, multos tamen milites et in eo

confeciffe , ac pa

amiferat, maiori iure paffus fuerat triumphi re-

*

portare liceret d

L. Manlio Acidin

pulfam.,

Haud facile enim eum obtinebat; qui licet ad

linte, rerm [

poflremum vi&tor, grauem prius in eodem bello

XXXI. 29. fpe

accepiffet cladem.

Ap. Claudius, de quo fupra,

falat, qud ita o

vi&us primum a Salaffis, dein ipfe eos vincens,

uit, qui a

u

"1

quum triumphum exfpectaffet , propter damua vero

71£/i perdonitam y

Jüperiora mon impetrauiffet , vt ait Orofius, priua-

juc-:qäbri. Eadem

tis füumtibus triumphauit.

Sic: P.. Val. Faltoni

e

triumpli, capis

Cof. An. $15. quum contra Gallos varia forte bel-

lugpliitio decret

laffet, ita vt priore proelio 35$5o fuorum, alte-

a5 füiffet , quia

10 14009 hoftium occumiberent, tamen ob priorem

dueih trtdere: x

cladem triumpbus deuegatus efl , tefte eod. Orofio

18f mapeni i

lib.IV. Q. Minucius Rufus Cof. anno 556. trium-

78 Uaf dj

phum quum peteret, ei quoque obie&um a Tri-

neti &U ij

bunis pl /esia proelia et vix digma diciu feszWZ',

Maitrt exim N

magnum mumerum quilitum amififfe Lia. XXXIlI. 32.

V. Logi,

Tj

Quamobrem quum Romae publicaà au&toritate non

LU LTH

poffet, priuata in monte Albanó triumphauit.

iflarag) tiut, i

.

Supplicatio vero antea ex eius et Collegae literis fine

"llbréhiy, G

|

vlla dubitatione z qgatriduam fuerat decreta. Liu.

Tatit Valer, Ma

XXXII. 5:. Similiter Q. Minucio Thermo Confuli

DYTQO G d

an. 56o. gegatum triumpbuu Vcribit Liu. XXXVIH.

'46. quamuis confe&ta prouincia, etLisurum omni

ilas 78 gerendoy

et FICeps t j

nomire ad deditionem reda&o , cap. 3. haud dubie

j Clpio) imlfn

quia tertium vsque in annum dubio in ea prouin-

ï.

cia detentus erat bello, XXXVI. 39. et maxime,

" rttamdoy lur;

quia caftea eius ab hoftibus oppugnata, aegre fue-

n'm Qnte det

OXfinherar

rant defenía, et exercitus temere, vti olim in

; ii

mlüllï fUl

t Vi

Caudinis furculis, indu&us in fakum; vbi ob-

0s Mzþ,:

1»[1'.!13

lr

235

Ibunorurt suxilio

féffus vndique ac circumuentus, 'confilio et aftu

x0, QUi priore

Numidarum tandem euaferat. XXXV, r 1.

fed plus vulne-

Neque fufficiebat olim, aliquot millia hoftium

parte, poflextte

occidiffe, fed debellaffe oportebat , et prouinciam

t milites et in eo

confeciffe, ac pacaífe, ita vt exercitum ex ea de-

at triümpli te«

portare liceretad celebrandum triumphum. | Ergo

L. Manlio Acidino ex Hifpania triumphur poftu-

bit; quilicetad

lmnte, rerum geflerum snagnitudos

vt ait Liu.

; jn éodem bello

XXXIX. 29. impetrabilem faciebat ; exemplum. oh-

; de quo füpro

Jfiabat , quod ita comparatum snore snaiorum erat , ue

pfe eos vincens,

quis, qui exereitum. non. deporta[fez , trinmpbaret,

(pfer ditita vero

nifí perdomitam pacatamque Prouinciom tradidilfee

Eadem caufa fuit negandi M. Marcello

" Qrofius, pritie

fueceffori.

P. Val. Faltont

triumphi, captis Syracufis, quamuis eius nomine

; varia forte bel-

fupplicatio decreta ob res profpere du&u eius ge-

; füorm, alte-

ftas fuiffet, quia fcil. parum conuenire cenfebant;

quem. tradere exereitum.| fucceffozi z'z.gf,?l*nt, (quoZ

men ib prirem

reffe eod. Orolo

sifi mauente im prouincia. bello - mom^ decerneretur )

ao 56 triu

eum quafi debellato triumpbare, quim exercitus teflie

sueriti etque immeriti triumpbi abe[[ez. Liu. XXVI. 2 1.

obiedtum 2 1tt«

eno ditt fïfff ^

Maiores. enim . zn[lituerunt, ait Idem XXXI. 49.

5

Ls XX

fT 42

vt Legati, ribuni mulitum, Ceuturiones, mulites

4 audtoritate nor

denique. 1riumpbo ade[fent, idque vt veritas verum

geflarum eius, cui tautus bouos. baberetur , publice

p triumphait

videretitr.

Grauiffime in hac Marcelli hiftoria er-

ylegaelirerisne

AU.

rauit Valer. Max. IT. 8. quum tradit ei ob captas

erit df

Syracu[as. triumpbtim. non. effe decretum, quod ad

TÀ

e

T COth j

Y

illas res gerendas. [rne "vllo fuerit miffus: magiflratu :

jic L.

et deinceps ita loquitur, tanquam ille item; et

ergonum of

P.Scipio, iuuenes fuiflent, quos Sematus iufliori

p atl dnþxc

vefertandos laureae putauerit.

At vero Marcellus

o in & prowe

ec muaxime

jam ante deGallis triumphauerat, ter Confulatum

L

p

obtinuerat, inque illo tertio Confüulatu in Siciliam

mat, 4

"o

at füte

miffus fuit.

Vide Liu. XXIV. Adde Plutarch.

d

yi olim ?*

vbi o

g 3? MaxgxeBeos. "waoder bas Umwos và zpíro) eis Euns)dun

i

(uft ;

enu

ÉnArUTS.

feffus

236

ETÀAtvCS-

Quin.ipfe etiam negatum illi ait triuma

vete debnum. j

phum, HH ngacäm TAVÉS wrokmets $cx» P 7rso: Xixe-

Hariffias rj Pa

May. h. e. quomiam. vefidua . quaedam erant adbuc in

fünan jimum [

Sicilia. peragenda.

Praetereunt tamen. hoc cum

apud Liu, XX

alii Interpretes, tum. Pighius, qui ceteroquin

Jpa w[ponde«

TM

Z

audaciffimis emendationibus erranti. Valerio. füc-

qugari , victrim

currere. folet

Quoniam autem. exercitus praeci-

Contea Pera, £

Tét totde Metbore

puum erat triumphi ornamentum , gloriofiffimum

habebatur eum. omnem ad. fidem .pacatae penitus

7)

P8

a

Jl

m

1

prouinciae- deportare:

Vnde quum C. Pifo, et

4l MT 3o.

Quinctius Hifpaniarum Praetores, maximo in

loo, vuoä

iis profligato bello, poftularent miflis legatis; vt

WWMM m.;- '/

pro rebus tam profpere geftis Diis haberetur ho-

m us Q

noS,-et vt fibi exercirum deportare liceret , fup-

Cum im 108110 in j

plicatio in biduum decreta eft, de exercitu magna

yeii dita 4h90, 1

Ano

1

contentione res acta, et tandem noui Praetores

^tm iterum annui

obtinuerunt, vt exercitus in prouincia maneret,

Bremw jroriga

exceptis iis,. qui emerita flipendia haberent, et

imoluit hum fica

quorum fortiffima opera in-proeliis fuiffet,.haud

rz.m»rommm Li

dubie, vt ifti. veteres. Praetores-comitarentur in

órtuntr, in qt

Vrbem ad triumphum, qui magno patrum con-

vd in Pm-(mnm

fenfu-iis decretus .fuit

Vide Liu. XXXIX. 38.

periufo. : At hsc

et. 42

irim 1 imperi

Denique. oportebat fines imperii protuliffe.

Q mque omr

Nam cautum erat,.vt pro aucto ünperio, uon pro

Wam t vineis «

vceuperatis nedum defeníis folummodo quae Populi

fiUm extenduee

Rom. fuiffeut, tviumphbus decerneretur: ait Valer,

ïtl .omm IH

Max. IL..8. ideoque, vt idem refert; Q. Fuluius,

Im,n !tj

recepra Capua, et L. Opimius, Fregellanis ad. de-

Tén, Urtiiji f)mf (.

ditionem .compulfis, triumphandi poteftatem aSe-

«20]211 P")P(IW

natu lmpetxare non valuelunt, quamuis .vterque

Pbtgarerg, t

editis operibus magnifici.

Et huc fpe&are reor

TWBheri] pen ,

01

refponfa harufpicum, .qui initiis maximorum bel-

VODC attémy

lorum fere femper pollicebantur prolationem. fi«

il

mxan ls CDFm

nium.fumul et.triumphum, vtpote tum .demum

vere

Qu ltge ao

237

tum jl st trtumé

vere debitum.

Ita intitio belli contra Philippum,

i r i tl X

Harufpices refponderunt. laeta exta fuiffe , et prola-

lum eran du i

fionem finium , vicloriamque et: triumpbum porteudi

t tamen. hoc um

Contra Antiochum , JHaru-

'apud Liu. XXXI. 5.

, qui ceteroquin

jfpices vefpouderuut , eo bello terminos Populi R. pro-

ranti. Valerio. füce

pagari, victoriam ac triumplum offendi. XXXWL; x.

1 exercitus praeci-

"Contra Perfea, Harufpices ita rcjþanzz'crzmt',. f quid

m glrib(ifimum

véi nouae inciperetur , id maturandum: effe, | vicio-

aiam, tirimmphum, prorogationem imperii porten-

n-picatue. penitus

um C. Pio, et

di." XLII. 30.

Sed mendum latet poftremo hoc in

'ores , morimo i

loco, quod, fi pateris, obiter tollam. . Etenim

- miffis legatis, vt

prorogatio imperii ferri hic nequit , nec dicitur niti

Jüs- liberetur ho«

cüm iis, qui vel in Magiftratu, vel extra ordinem

nre Ticeret, füp«

cum imperio in prouinciam mittuntur, finito 1m-

le exercitu m4gna

perii dati anno,, poteftas et ius imperii iri fequén-

& noui Praetores

xem iterum annum vel longius tempus extenditur.

Breuiter prorogatio femper. temporis ac durationis

vouincia manertty

adia haberent; 6t

inuoluit fignificationem , fumtam a comitiis, quo-

vliis fuifets hagd

rum proprium eft vocabulumogazio, et quae inde

s-comitarentur 1

oriuntur, in quibus etiam prorogare, h.e. Iongius

vel in proximum annum rogare lmperatoribus im-

:

o pitrum 007«

perium.

At hic agitur de terminis regionum fub-

L XX 39

ie&arum imperio Populi R. proferendis. - Legen-

meri. prondife

dum itaque omnino prq)wg/ztiamm huperii , vocae

bulama vineis ad-omnia ea, quae per latius Ípa-

y ippario, n r

"

tium exterduntur, translatum.

Et ita non modo

ol J

yp Pt

ait Valets

in proximis lib. XXXVI. verbis, fed et XXXVIII.

untir s

60o.

Imperium : Populi R. propagauerit in vltimos

fut; Q Fultius

terrarum fines.. Cic. de prouinc..c. 13.. Finium impe-

Fregellins il de

vii noftri propagatio. Nepos Hamilc. 2.. Fiuesimperii

T

yotelltem àX€*

i

s vterque

propagauerit. Suet; Ner.18. Augendi propagandique

uamul

anperii ueque voluntate vlla ueque [pe suotus enquam.

ht [Pe&are reot

Saepe autem prorogare et propagare fuere inuicem

marimorum er

a librariis confufa, et faepius hoc in illud .abiit,

ationem J

j p

demun

quia longe altero infrequentius apud Au&ores. :

Ceterum

p Ui -

vet

n2

Q

-

2

«

Ceterüm iftae olim praecipuae caufaé negandi

Ergo peruulgatur

quaelo ob cauam

Jmperatoribus triumphi, fed quae tamen extremis

Nam

à priltina feuerit

Reip. temporibus non ita obferuàbantur.

fociali bello de Afculanis et Picentibus, qui ante

quam anted, Cor

án imperio Populi R. iam fuerant, triumphauit

Q. Fabius Libto

tamen denuo Cn. Pompeius Strabe, Magni pater;

nere potuit, quar

oflem emzin nan

fed er aliunde complures. àlii, qui non. perdomi-

tam pacatamque, vt oportebat, prouinciam tra-

Corneltns et M. B

diderant fucceffori, fed grauiífimum in ea bellum

165 improuifo À

deditionem vltro

illi reliquerant, veluti Pompeio Lucullus in Afia,

pos. deduxilft,

Mario: Metellus in Numidia, ex qua tamen ille,

quamuis minime confe&ta prouincia, etiam JNumi-

prouncia, Romag

,

xdici cognomen accepit. Immo ex vna prouincia

lil gj

l

0115300

Vnde

quamplurimi fiepe ducebantur triumphi.

t Certe antea Fa

Tétüli, hoffes zcje

Gicero Pifoni Macedoniae Proconífuli fine triumphi

Wpe reuerfo exprobrat cap. 16. ex ez aliqtot. Prae-

Degotio, vertifer

torio imperio Confulari neminem rediiffe ; qui incolu-

ucbxs qui be]l

Et tunc ferme

muis fuerit, qui mon trimpbarit.

Quiio, telte

fufficiebat, quiaque tuillia boflium vna acie occidiffe,

Mox Q, Fots

J

de quo numero lege etiam cautum tandem fuit.

r

^

1b

i

TCOfJUeI i y

Verum et ea lex cum cupiditate laureae oblitera-

fitil obtinurr

retur, falfoó mumero aut boflium occiforumy, wuut

Duum, fs qui e«

amifforum.citium, quorum proinde et tunc ratio

Btjianim TWenitya

habita, re/ato , altera lege adiuuari debuit, quae

A gt

Imperatores iurare apud Quaeftores Vrbanos coge-

valu.it, eficifte

bat, verum fe vtrorumque Senatui perfcripfiffe

TU OCCUrene

numerum, et Falfum referentibus poenam mina-

1o Tionte tï'i'ki

jn)

batur, vti docet Valer. Max. II. 8.

Qs olim &

t

Sed tamen etiam aliquandiu ante facilior ali-

R er f

piti

quanto Senatus in concedendis triumphis effe coe-

M m, vt pofh?

perat; id quod fuo iam tempore notaffe videtur

lr inter :

pfos

Plautus Bacchid. IV. 9. 148.

s

: qu Y

JDomum xeduco integram omnem bune exercitutn ;

& efba

Dud Ge]

- Sed fpecfatores vos ntiuc qe quivemiui,

triümyly

'

Dl neg.

"

tenti

At

Quod. inon trimpho, perimlgatum eft , nil moror.

? Vtüni por

-

Ergo

bt

u caufit fegandi

Ergo peruulgatum iam tunc erat triumphare, : quam

ue tamen extremis

quaefo ob caufam , nifi quia, defcifcente multum

fenibantur, . Nam

a priftina feueritate et conftantia Senatu , facilius

centibus, qui ante

quam antea, concedebatur triumphus? Et fane

xant, triamphait

Q. Fabius Labeo Praetor an. 164. naualem obti-

nere potuit, quamuls, vt certe iactabant inimici,

abo, Magni peter;

qgi non perdomi«

boflenz omuiuo nou vidi[fct Liu. XXXVIIL 47. Sic P.

N prouinciam tri-

Cornelius et M. Baebius Coff. an. 572. quum Ligu-

res improuifo Romanorum aduentu commotos,

iatum in & bellum

» Lucallus n Afft

deditionem vltro facientes, ex montibus in cam-

x qui tamen ille,

pos deduxiffent, exercitumque, vtpote pacata

prouincia, Romam reduxilfent , zriumpbarunt mullo

ncia, etíam Mu

Lello geflo , fed ownium primi, vt ait Liu. XL, 3g.

ex vnt pmuincia

riumph Vmde

Et certe antea Fabio Vibulano, quum, vt füpra

retuli, hoftes acie commiffa in fugam , fed facili

xfali fine triumpat

negotio, vertiffet, contingere id non potuit; et

ex as li Lt

Ducibus qui bellum fue fanguine confecerant,

if qui i

ouatio, tefte Feíto, non triumphus competebat,

j Druc feme

Mox Q. Fuluius Flaccus biennio pojt illos Conful

a i dtit atci:(i/.e,

Jïtþplicatianes i triduum literis ex prouincia miffis

m tandem futt.

facile obtinuit apud Liu. XL. $3. fed et trium-

e laureae obliterte

phum, fed qui tamen agis gratiae , quam Teráin

s acifirim Y

geffarum magnitudini datus dicitur cap. $9.

jnde et tünc 120

Illa gratia, quia plurimum tandem in fenatu

yri debut, QU*

valuit, effeciffe videtur, vt extremis temporibus

ores Vrbanos (

nulli occurrant amplius, non modo, qui in Alba-

epitul Pafaip.(1 1

no monte triumpharint, fed neque qui ouantes,

bus p

oenam millé*

quod olim frequens, Vrbem intratint, nifi de

feruis et fugitiuis.

Per quam defuetudinem

fclor ii

fa&um, vt poftremis Reip. temporibus diffenfus

crimpl

js effe cot

fuerit inter ipfos veteres Scriptores, vtrum pedi-

( videtur

ye i0cd

bus, an equo Vrbem ouans ingrederetur, vt vi.

dere eít apud Gell. V. 6. Sed tamen etiam tunc

n i')flfl.c gt

triumphum negatum conftat L. Craffo enixe pe-

tenti, verum non Senatus, qui ei gratificabatur,

[

j] p

:

bgo

fed

40

fed Collegae: Q. Scaeuolae feueritate. — Teftatur

Matinie 2b Àntor

id Afcon. P. in Pifon. vbi ait: Craffo Collega fait

Panfa, fümato -u

Q. Scaeuula Pontifex , qui cum animaduerti[fet Cra[fo

triümpbum decre

Teat timer

-

l

2

m

propter Jümmam eius in vep. potentiam'ac dignitatem

Senattm dm decermeudo trinmpbo: gratificari, mon

difcrimenr, quod

dubitauit reip. magis , quam collegae babere rationem,

el nrem, a,i:

gt

»

lJ«

ac ue fieret. SCtum ,. intercefft.

Ergo etiam illi

Senatus, vt videmus, triumplium decernere vole-

l

ho

[

; titnes ia

bat; qui fpiculis prope ferutazus erat. Alpes, vt ubi

bántur E. XXXV

boflis uon erat , ibi mriumpbi caufain aliquam quaere-

ii fngulur

[

J

1

yet , vt ait Cic. in Pifon. c. 62. et tantum quosdam

et fic alibi j

1ém multo n

jn citeriore Gallia nullo illuffri; meque certo duce,

Quocirci extter

weque eo nomnne, mete uumero praeditos , vt digmi

effent ,. qui. bofles Populi R. diceremtum ,. confectatus

^

vit amplits rri.um

erut , coufeceratque, vt idem de inuent.

I

37-

plicitiones

trüphy,

G

Denique quum labante iam vetere difciplina et

omnibus bonis artibus, bella ciuilia exorirentur,

tions decz

e:ae-i&

ex ds, quamüis quis praeclaras res, maximeque

Päü fen, ett )l

n fa.

vtiles Reip. geffiffet, Lperator tamem, vt notat

gtor, m

15 CUT

YR f

iterum Valer. Max. eo somige son appellabatur , nec

J'bpliatinig ftte

&tiam , illo t

VImpo

'emin

vllge [upplicationes decermebamur, neque aut ouans,

uut curru triumpbabat.

Sed et hoc primis bellis

QUppe quae viv e

ciuilibus.

Nam poftea etiam ille mos ambitioni

Wepitié füerinr.

cefit. Non dicam de Imp. Augufto, qui ante

et.xnulsa etiim al

aetatem Valerii: Maximi et ipfe ex ciuilibus vtique

Tltinphts ag

bellis et ouans et triumpbans Vrbem: intrauit,

üiüceretr. us

ovans de $ex. Pómpeio, triumphans de M. Anto-

C Matin ]

(€uc

Nec enim extendo hanc

al V['

nio-ad A&ium vi&o.

Sen Inper

differtationem vsque ad Caefares qui ftatim et ipfo

r !rim;zþ/ï-.vzreilt, (

ab initio non iure, fed vi dominationis, legibus

TT

1

[

ecant füperiores, vnde mox hoc ipfüm triumphan-

Silhft (

atil 64

di his adeo negle&um fuit, vt Plinius in Paneg.

p.[?ï] Qan!zn tr

iu'nä

d

dicat pal/r

figatique Rom. exercitus gom aliud magis

ïl"ämmm

nili

báberi indicium, quam ft triumpbaretur.

Ad fena-

obfeifo

tri

tl (s

[

funr dtaque me referam, qui D. Bruto

&

Mutinae

ln ai(C.L

241

ritite; - Tefhtur

Mutinde ab Antonio et liberato a Coff. Hirtio Et

vufo Cubza f

Panfi, füsato- Antonio, et fupplicationem, -et

Maduertiet er(fa

tríumphum decreuiffe deprehenditur, et vt appa-

t ac digitatem

reat tamen etiom tunc non leue inter.ea fuiffe

gratifrari, m

difcrimem, quod ad digniratem et-decernendi fa-

p

z2

? hajere rütiotn,

cilitatem , ait-Dio Lib. XLVI. &

i

g v7. BaOuslas;

eS «a) inbbua evrQ Nupismro, hoc eft, uon Jolum

Erio etim ll

? decernere vole«

fibplicationes ( &am in-iis maiores vi&timae caede-

nit Aljos, vt ii

bantur Liu. XXXVIE. 47.— Vicenis smaioribus. bo[flüs

p ifiquam quatte-

ia fingulus fapplicationes confal. faerificare eft iujfus,

tantum (uydnn

etfic alibi paffim ) fed eziem trizmpbirm tanquam

rém multo maioris mómenti ;..ez decretierunt.

ne(tt crtt diiié,

uulltor, st dig

Quocirca extremis Reip. R. temporibus, quum

ur, confrats

vix amplius triumphus petentibus negaretur , fup.

DbU

uent.

25

plicationes - fuiffe quafi - quandam- -praerogatiaam

trinmþ/)i, vt ait Cato , h. e. eos ,. quibus füpplica-

ere diciplinet

tiones decretae fuerant, certiorem habuiffe trium-

ilia exorirentut

yes, matimeque

phi fpem, et vt plurimum triumphaffe facile lar-

fünen, vt D0t0t

gior, zon tamen fieque tunc femper, vt idem ait,

f'tbplicationes [equebatur trimpbus, quandoquidem

abpdübatur , E

etiam, illo tempore facilius multo fupplicationes,

Iliqllf ult 0!(071.!,

quippe quae vix:cuiquam etiam prifcis temporibus

hoc primis 0645

e mos ambitiont

negataé füerant, quai triumphi. decernebantur,

et mulra etiam alia interuenive poterant, quibus

iffo, qui ante

triumphus impediretur, vel ab ipfis petentibus

« callibus vt

abiicererur. Étenim 'Coff.. Cicerone. et Antonio

Vibem: intratit

Q. Marcium Regem, et Q. Metellum Creticum

ays de M. Antt*

ad Vrbem.Emperatores fuiffe, Z;mpeditos eo vsque,

, exendo ove

ue triumpbarent ; calumnia paucorum, quibus omnia

qu'[ P(ïlïim [ IP VO

bonefla: atque dubonefla vendere anos fuerit; tradit

sationis;

(

Salluft.. Catil. c. 30

Et Metellum. quidem anno

füm trompo

poft demum triumphafle , ex Eutropio, at de Mar-

Pli

sus n Pa

cii triumpho niliil-omnino | conftat.

Ap. autem

lii atf

y n

[en

Claudio Ciliciae Procos, eertiffamum. et. iufliffmum

f

!

T.

jfeo

l. E 10. ereprum inuido-

) B

m o

ff'i;/;ll()/nml. ait Cic. Fami

Q

rum

Macinie

242

rum opera, quia:-quum accufaretur a Dolabella,

riquam legitut !

in Vrbem , quod imperium et triumphi fpem reti-

dez Semtus ; &

nenti non licebat, introire fuerat coaQus ad fe

.exercitürt ; vt of

defendendum;. et ita zriumpli poflulatiouem abiis

prouncia. «l ti

cere. Vide Cael. ad Cicer. ep. 6. Similiter C. Cae-

[ fine. vetéris füp

far, quum pacata viteriore Hifpania, quam 'obti-

militum tnguam

nuerat, ad triumphum fimul Confulatumque pe-

[ lumdectut, [

tendum deceffiffet, quia edi&is iam comitiis ratio

«confiat, L, Paul

eius haberi non poterat, nifi priuatus introiffet

Jitwm, quandoq:

vrbem , coatfus efl triumpbum , me Con[ulatu . exclu-

infumis clades, e

deretur , dimittere ; Sueton. cap. 18.

neutiquam 1lloté

Iäfigcula

At vero prifco tempore, quo legum

detibm faifie tri

hondum penitus perruperat ambitio, multos quo-

immo negne t

rum propter vi&orias fupplicationes quidem ex

L - quod protaendal

SCto Diis fa&ae fuerant, triumphum tamen variis

tra. Velleuim qu

de caufis obtinere non potuiffe, atque adeo a fup«

Aeriliorum f

plicationibus memoratis rullo modo ' procedere

fiàe viodidit,

argumentationem ad intelfigendum et ftatuendum

vconfenïu ide af

triumphum , fatis iam liquere reor. . Et propterea

L. Paulus, ne eum poftularet, et Senatus, ne

——

—

"

cóncederet ; grauiffimas potuit habuiffe, et reuera

habuit caufas, ex liftoria facile eruendas. INam

CA

licet tandem, antequam fucceflor veniret, pro-

fpere rem collatis fignis gefferit , fafis fugatisque

*

ly duj

hoftibus, tamen pri

ore anno aduerfa pugna fex

tristifimi &

millia de exercitu fuo amiferat, et cum ceteris

Boliz. «

pauentibus intra vallum compulfus aegre caftra

defenderat, magnisque itineribus fugientis in mo-

lere, Herinjs

*« 465. octiís

dum in agrum pacatum euaferat, vt tradit Liu.

AU emmj det

XXXVIL 46. Ettantaea fuitclades, vt Orof.IV.

1o. nefcio ex quibus Annalibus, fed certe non

P opulctra eius ütm

BUCETMM Vsj

fine magno errore , hic obiter notando , 22 Hifpa-

Cl more, 3

gim vlteriore L. Aemilitm. Procos. a. Lufitauis. cum

n Oi o

vniwer(o exercitu caefum interiiffe (cribat. . Porro

nentiquam perdomitam pacatamque prouinciam

Q j qgp f v

E

LU [

vsquam

243

etur 2 Dolctellis

vsquam legituf f-radidi!ï'ä-fuc':ceiï'ofi,- quandoquis

türphi fpen retie

t coadus ad fe

dem Senatus L. Baeliio , qui eifucéetffit; non nouum

.exercitum ,. vt opoztuerat, fi; prior cum Paulo, ex

puftiatiunan sbiia

preuincia. ad triumplium deceffiffet, fed ingens

Similiter C Cae^

fane veteris fupplementum i. locum occiforum,

anià, quam ohtie

militum tanquam ad. reli&um illi graue adhuc bel-

]um decreuit.

apfületugique pee

Ita fatis. fuperque, ni fallor, iarm

dam comitis ratio

conftat ,. L. Paulo ex Hifpania reuerfo minitne de-

priudus introfot

Aitum , quandoquidem viCtoriis, -quas praegreffa

ne Confalata ts

infamis clades, et quibus debellatus non eft hoftis,

d

heutiquam illo temipore. debebatur, multo minüs

1o Jegum tibcula

delatum. füiffe triumphum , vti- affirmabat Lipfius,

jtio, rmoltos quo«

immo.neque £e£ eum ; fed &/s tantümi triumphatfe,

jones quidem ex

.quod pro tüenda Faftorüni Capitol. au&oritàte éon-

Yhur tamen varii

'ra Velletóm qui illid in gratiam, vt videtur,

at adeoa füpe

Aeniiliorum fui teniporis id affirmantium metna-

molo procedere

fjae pfodidit, ec huiüs feculi do&tos, qui magno

fum et flanendum

LCqïnf'einfu idem aifefqgrgnt , probatuni volui.

ogt. k Pmptefea

—

- et. Senitus, nt

habuife, et relïem

CAP VT V Ls

eerends, Ml

jfor veniret; pro*

— De Spoliis, et maxime Opimis.

; fifis fogtiue

adyerà pugna 9t

ntigüiffimi fait moris; occifos in pugria lioftes

A

fpoliaré,.et iacentibus arma inprimis detra-

l

et a Gters

u

'here.: - Hercules et lolaus apud Hefiod. in Afp.

ylfus ag aftri

us ag m

v.468. occifo .Cygno dicuntur. reuertifle; poft-

quam eum..defpoliaffent, detrahendo ab humeris

p qudic L

£5

t Qro

pulchra eius arma; xxvoy euyXeutuvres.cirt. ipbuy TeU-

DESi Rn d

Vnde. quum ibid; v. 556. Pallas: Her-

iT fed

certe noni

iib

culem. monet retro fé recipere, fimul ac Mar-

O(JndO )

j cti

'tem Cygni patrem: vulneraffet, quoniam zibi, in-

"T La/l!/lm

[

quit , n eff fas steque equos capere, meque incluta

fe (cribat

nciamt

illius arma.

proül

—. Exd

guim

3

244

LL5 oe-jdmd Éyü T wucipsds dsU).

«etim Leoni.Nem

Qu9 Vonss fAay , Es x)wrd Tiv ée ID

lm pro fpolio;

"

deinceps hiabuife

Quibus nihil aliud fignificat Poetà, quam non Ti-

cere illi Martem, vtpote Deum, occidere; nam

ifigne eufent

fiecem fequebatur femper fpoliatio, et idcirco ad

femper conlpicit

Manifeftum id 'ex

fed et publice in

jillam. denotandam adhibetur.

celebrabant quam

€o, quod eadem Pallas poftea' v. 447. plenius ad

"Martem clüi item non licebat Herculem , quippe

a. pupnis glocite

n0n initrtuífe iis

Touis Fil. interficere, nee interfe&ti fpolia circum-

fi armi; étim 1

ferre,

nondas curi in p

(Szu ydp a Siuus icly ao wora vtoyen U fs

uln

accbpilfet v

Al

us

Hræxkvcfu';ifa'ywm v 390&0'0;':0?;;73)0'/ Dioy.

&t nihil prüs

Neque enim tibi. fas ef incbyta arima detrabere Her-

culi occifà Iouis iagmanitmo filio. Sic. apud Sulpic.

clypeus: Turpif

aC incolünen arm

Seu. lib. 1. quum Saulus Rex líraelitarum, magna

t in füpa fcotun

praemia et filiae nuptias defpondiffe dicitur ei,

cipua eft abi

qui promocamtis Goliathi fpelie retuliffet , expone,

qui fingulari .certamine . prouocantem occidiffet.

AC Inter'ei;

ponit, vj

Ét hinc Valer. Max..3. 1. 1. de,Aemilio Lepido,

pene-fh

torum

qui puer étiamnum boflem iuteremit , ciuem Jeruauit,

Htl X.

'& X n

» LEC:

poftea aliis verbis ait, eum corozam, (ciuicam )

filüs.in bellum e

aereri, et jþo]laqmgeije valuiffe, hoc. eft , hoftem

interimere.

RUT hoc eos s

0

5 QU0 o cþg;

Caufa rei praecipua erat, quod olim iftis fpoliis

(errilo) tefori

fortítudinem et vi&toriam.fuam oftentabant , inque

telle Plutischo ;

iis laudis ac virtütis infignia maxime repofita. du-

cebant.

" Gititatis i

Quapropter non. modo priuatim vi&ores

u

f T ua f

faepe arma, quae quisque de propriis hoftibus

u

obtinuerat;: fibi : aptabant ; féd et publice fupera-

VM v que li n

!tl

tis perduellibus inaeternum bene geftae rei mo-

pis laba

bitar für

numentui. variis ,. fed. maxime celebribus in locis

De. priuatis, qui- detrata fuis

Vilüehgb. r

' t

ea fufpendebant.

aduerfariis arma circumtulerunt, plena funt Poe-

7) f li

tarum fcripta, et notum eeft omnibus, Herculem

Propie Tdu. f

etiam

0 perdrd

l- vel

245

»n

eetiam. Leoni.Nemeaeo ,: a fe occifo detra&am pel-

j m

lem. pro fpolio; feu fcuto,,. et tegmine femper .

& qum non Ti

deinceps habuiffe, adeo vt-in praecipuum, eius..

, occidere; rián

infigne euaferit et vna cum claua in .nummis. eius:

tio, &t idcitco ad

femper confpiciatur. Neque vero priuati.tantum,

Manifeftün i e

fed et publice imperatores fpoliis iftis vi&toriam .

celebrabant quam maxime.

Vnde.et ortum, vt

v. 447. plentus od

le

"

v

tlem, quppe

in pugnis!gloriae ac laudi ducéretur praecipuae,

f.

non initruxiffe iis. hoftilem:pompam , feu feruaffe

ect |

?

ofra circuti

fua arma, étiam in miorte: quade caufa Epami-

nondas cum. in proelio ad Mantineam mortiferum. .

d df

accepiffet vulnus, fimul ad fe rediit delatus 1n,

zx)zf;?r, J

caftra, nihil prius quaefiuit, quani.faluusne effet

p dobrabere Ht

clypeus: Turpiffimum contra haberetur, viuum

Sic apud Supic

ac incolumem arma in hoftium. manibus reliquiffe, ;

xcitorim mugna

aut in fuga fcutum , quod in:his fpoliis longe prae--

jndilfe diccur. 8b

Hinc. Ariftoteles lib. V.:

cipuum.eft, abieciífe.

ratilirt, eupon

Ethic. inter ea, quae lex apud Graecos iubeat,.

ntem. occidiet

ponit, uj jizrav *à ?5« , quod Aelianus omnium

; Aemilio Lepidoy

J

pene flagitiorum egsov, turpif]mum vocat. Var,

jt, cium fin

)

j

atl

Hift. X..15. Lacaenae quoque mulieres dicuntur.

tll ,

(ciuicam

filiis in bellum. exeuntibus, clypeum tradere,.et

; o eh, of

cum hoc.eos praecepto-dimittere, 4 v4v, 5 m

235 quo:eos operam dare iubent, vt vel viui eani

x dii ii fyolis

Caszid»): referant , ; vel-mortui in ea referantury

que

tefte Plutarcho in Apophth. Lacaen. . Vbieteius-

Jftegtabants n

dem ciuitatis inulierem filio: dixiffe ait:-vevzv a

qe

f ür

üm v Qres

murig G d PywQr, qqomo Ey vduruy GuQe , d n Emot

jpriua

ropri

5; hoftibus

Hauc. pater. tuus. [émper- feoruauit , 12 quoque. eam

Apud Hebraeos. quoque: tur-

eE ub

lice fupetie

Jerua , aut ne vitie.

pis habebatur fuga fugientis amiffo fcuto. . Vnde

* gei

g 1à 90*

bus 11 ct

2 Macchab. XI.

2. yujwos: Ct: n ous . Qeuyav. mue

Jebri

letratà t

tuo. fe explicant, et per ywwvo intelligitur nort

t f0

Íun

proprie zudus, fed inermis, qui fcutum in proe-

, pe

haec

(

003

Herculem

lio perdidit, vel in fuga abigcir-, vt pafi?m

^

vox

e 1

e

3

246

vox apud veteres Graecos et Latinos accipitur.

üme'nzr;t n0n -

et triumplos, (

Apud Romanos vero miles: qui : bello arma auiftt,

fpicuis t facris

capite punitur , bumane (h. e. fi mitius cum eo aga-

tur) qilitiaim mutat. 1l.3. Dig. de re milit.

Et

3d vitoam «

ipfa arma po[lliginio veuerti uegautur , quad turpis

fecandam fige

c0ad fidem n

zer , nec fine flagitioamittuntürl. 2. Dig.de Captiuis,

lraque cum fortiffimus C.' Caefaris miles Scaeua

Troptez, qu

Caffius. vel Caetius. clariffimam: in freti Britannici

die cerfa in pf

fcopulo pugnam vnus contra magnam hoftium mul«

lis ocnata foif

titudinem edidiffet,. ac tandem vulneratus variis

eroccumnt e

Tocis, reli&o fcuto, enataífet; tamen viío Impera-

Merenttam: i

tore, arjüs mon amiffs, vt ait Valer. Max. III.

pieum fratuebs

a. féd beue impeufis cum laudem . smereretur , ves

drgerten que

siam petüt, magaus proelio, (ed maior difciplinae

suilitayis anemoria.

Confitit tur

Et huiusmodi exemplis plena

Magnti D.

LU

m

eít omnis hiftoria.

Denique ne maiores noftros

praeteream, apud eos quoque olim /cgzum veli.

Mox vero ex ?

quifje praecipuum. flagitium , mec aut. facris adeffe,

- u

wt concilium inire. ignomisio[o fas, multique. [aper-

Jfites bellorum infauuam laqueo. fiaierunt , quae 'Ta«

Prinirie, «

citi fünt verba in lib. de moribus Germ. c. 6.

It triümpho-

tànto numero

Scilicet qui fugiunt ar;a foede iaclantes, vt ait

Liu. L 27.1lli eà re inprimis augent, quantum in

t oftez be

fe eft, vi&orum gloriam, qui his armis et fpoliis,

Tuerint armar;

ad oftentandám vittoriae magnitudinem maxime,

Macelon &

vtdixi, vtuntur.' Hinc vt plurimum leges finita

hn (ï) LOT

proelio vi&ores ad fpolia legezda procefliffe, nifi

f m

fi cui Deo. effent' vota, quando omnia in cumu-

Tif My

*

lui ) conie&a incendebantur, Liu. k 37. Jfpolüs

U n POmP::

boflium (wotum id Vulcano erat) iageuti cumulo ac-

tin n de

ür)

cenfis. X. 39. - Spolie bo[lium conietia in acerumm

G'Q'Jbz; "

Youi Vittori cremauit, cui in ipfo proelio vouiffe

fülty Cagfm.;

€a Confulem paulo ante dixerat. Alioqui vulga-

prlmi;zsäarf:;u,

ribus tantum,:quorum maximus numerus, tüm

-m!fm(]rink

il

oribus in-

g:a&is et laceris incenfis, reliquis feleGti

*

ftruebant

&tl c,:);m] !

247

titor atcipitur

Rrueb;;r;t non m

odo.tropaea ; fi erigerentur , kfedk

deinde variis locis maxime con-

d]o armi af

et triumphos, et

fpicuis,et facris,.t

um in ornamentum vrbium. tum.

iIs um eo 2ga-

iam cohoneítandam, acternitatique con-

éremli, Et

ad vi&or

fecrandam figebant ,.

faepe etiam ad focios ac amie

tir, od -

COoS ad fidem vi&oriae mitebant.

Dig.de Captiuis,

js friles Sche0s

"Propaea, quae er

igebantur vi&oriae declaran-

, iftis hoftium fpo-

freci Dritanaici

dae caufa in ipfo pugnae loco

x hoftium al

lis osnata fuiffe faris probant nummi

; in quibus

hinc de Aenea, qui

nilnecitus varis

€3 occurrunt expreffa. « Atque

Mezentium: interfecerat, vi&oriaque parta ttO-

1en vifo Imperae

Valer. Max. II

paeum ftatuebat , Virgil. XI. Aen. ipfo init.

apraretut , ts

Ingegtem queretim decifis oudique vàmis.

vaor difiphee

Coaflituit turiulo , fulgentiaque intïuz:t armas

eyemplis plenz

Mezemti Ducis exuuias etc.

axiores nolltos

"

Mox vero ex -þetfona—-. ipfiüs Aeneae

Jim futum tilis

a ficris atj

— u baec funt [polia , et de Rege Superbo

, suliqe ff*

Primitiae , manibusque mels Mezentuus bic eft.

n que 4

Ín triumpho. C. Flaminii Confulis, Gallica fpolia

Germ. C 9.

oculos ciuium;

£anto numero funt translata ante

iadanier, Yt 9t

ia hominum iis

;

vt pofiea bello. Punico. fex. mill

2u

j vantum 11

fuerint armara: Liu. XXIIL. 14.

Sic in. L. Pauli:

iumpho TÀ xX .

.aris etpolih

Macedonia |et. Rege

Perfa tr

-

udmem fnisime,

Quse qu] moMuriAisuzR T

y VMoqz:,säqoymäy,grrva äarz'(u.-i»

j

g, lezes ii

mero muAs du eots , hoc, eft, pulcherrima et pre-

altis. curvis

1 xrocelilfes 0

ziofiffuna . Macedonicorum,| armorum .

tefte Plu-

omtiid 1

9 cunü

bus in pompam triumphi quittebantur ,

[pah/s

inde vocat

1]]13

[

tarcho im Aemil, qui.ea.vehicula. de

j tt*

fpolüis one-

;ngeflti g

ánhoQuoss &uuZus. , Propertius quoque

m

7 ,,[g;';,zz;:n

ratum Cae[aris axem , er Plin. Paneg. 7o"

fpoliis

0 Vüui lo

iumpbum grauens

T

;

prouinciarau , Jed boflilibus avmis tr.

qulge

gemorant, immo ante currum ip

fius imperatoris

Mi

; murmers 5

feiri clypeos , quos ip[? perfoderit.

Non omnia aue-

teni,

; dl

doribus i

ü[uebdnf

4$

tem, vt ex Plutarcho apparet, fed le&iffima et

cifos, et cumt i

pulcherrima triumpho feligebant, et hoc erat pro-

detcuyife illis a

prie /polia legere poit fugatum hoftem.

pita, ac tande

Vbi iam triuniphus. erat peractus , quamuis. id

et Duuid . qui

etiam ,

fi non triumpharetur, fierec,. fpolia ea

adium in jj

certo loco fulpendebant in perpetuam rei memo-

cere debuilfét

riam.

Cum- Marcii- Coriolani du&u. Volfcii Ro-

fuit; fed loc €

àe, Romani

manos viciflent, dicatis fpoliis templa et. fora or-

naffe lenunrur, et ipfe /egilfe fpolia , quae Diis di-

rise fludio abr

caturus , et quibus Vol[corum oppida ornaturus erat,

loftibus non «

apud Dionyf. Halic. VE 3

Sic Pifàni in. hono-

locis ficris f

rem C. Caemus, Agrippae, Filii, defuntti arcum

mxu( Cen(o n

celeberrimo coloniae [uae loco coulitui , ormatum jpolzzs

W qll/l

deuictarum , aut. in fzdem receptartim ab có genrmm

freara, Af q

decreuexunr vt ex eius rei monumento etiamnum

perat, domi fi

fuperftite patet.

In porticibus quoque fixa Liuius

refivere emtor|

XXI. 57. docet, quum ait, veftera boflium .[polia

tüs Obferu ]

detrabunt -templis porticibusque.

Sed maxime in

*j non modo

templis fufpenfa -confecrabantur Diis: idquod

mor fuerit, de

adeo folenne omnibus populis fuit, vt tanquam

emtüm lere

finsulare in Lacedaemoniis notetur , quod id non

H teClMMï n

fecerint.

Atqué hinc in Apophth. Lacon. apud

um démorri

Plutarch.' Cleomenes rogatur, eur Spartiatae Diis

mos Cenfor.

won comfecrent boflimm - [polia, 1efpondente illo,

Cepillent, la

quia fint d timidis ; ea autem , quae. de paüe/]w ibus

60 /J,JZW "

fer eorum timiditatem /mt capta, neque videre iuue-

Al ficiss quo

nes , ueque Diis jrzc, ari- debere.

Sed aliter et re&ius

in teny nplis fiva

fen['eulnt alii, qui et fortitudinis et vittoriae.fuae

vti de í Edlv

diuina benignitate atque auxilio partae, infignia

itq ut, t Q]

in templis Deorum facranda, et in oculis omnium

"/) W(it'? 'J 10

figenda cenfuerunt, vt aeternam .rei memoriam

f (Jet,,w," j

pofteris' inculearent, eosque ad edenda eiusdem

Pt f

fortitudinis exempla animarent.

Ex ipía id difci-

i 'umm [

mus Scriptura S.vbi 1.Sam. cap.3 1. Phili(taei di-

Ul lh']] mc

"cuntur poft vi&oriam p;ovtefü ad fpoliandum oc-

d**: hqem,

cifos,

49

f&l lefifima et

cifos ,et cum inneäifïenr Saülum et eis tresfilios,

et loc erat pro«

detraxiffe illis arma et mififfe cirumquaque per op-

lem,

pida, ac tandem in aede fui Dei depofuife. — Sed

lus quimuis id

et Dauid quum Goliathüm "interfeciffet, huius

ieret;. fpolia &

gladium m zemplum pofitit , ait Sulpic. Seu. . Di-

um rej memo»

cere debuiffet /s tabergaculum , nam ibi depofitus

ü&u Volíai Ro«

fuit; fed hoc erat tunc loco templi, feu aedis fa-

crae.

Romani vero*hac quoque in re nimio glo-

anpla at fora fs

lin; quie Diin d-

riae ftudio abrepti, etiam falfa fpolia; quae de

ja ormatris erat,

hoftibus non erant capta, tanquam fi effent, in

Pifini in.hono-

locis facris fixiffe aliquando videntur. - Certe Ca-.

, defanért arcum

tonis Cenforii orationem. de fpoliis, me figerentur

j; unatin ls

nifi quae de bofle éapta effeut , Yaudac Fettus in v. re-

i ab ej gertium

fümare. At quae quifque priuatim in proelio ces

niento etiamnum.

perat, domi fuae folebat figere eaque nefas erat

aoqre a Liurus

refigere emtori, vt ex Pliinio et aliis docuit Schot«

a loffum [ya

tus Obferu. L. :3. Addo locum ex Liuio XXHI.

23

23-

non modo illud ipfum, fed et quanto id ho-

Ge] mavime i

- Düs; i quo

nori fuerit, declarantem. — Dicitur ibi Di&tator ad

x

yit, Vi

t-tanquam

Senatum legendum creatus M. Fabius Buteo; et

is recitàffe primo veterem Senatum ; dein in lo-

w qioi i not

cum demortüorum eos, qui Magiftratum polt vl

yth. Lacon. 4pt

timos Cenfores cepiffent , deinque ex iis qui non

j Spartiüttt .Diis

cepiflent, illos potiflimum , qsi fpolia ex bofle fixa

relþonden"te' ol

dowi baberest, aut ciuicam ^ coromumh accepilent.

i d Pfïf/(ï]

/

f

Ad focios quoque miffa, quod dixi , et ab iis item

natue jl

m i:.'f(e-

4 aliter t re&ms

in templis fixa, docuit id me idem Liu. XXIV. 21.

vbi de feditione Syracüfanorum agens, jwermes,

;ep vidoria

c'lu"fc

nilà

inquit, ex Olympii louis templo: fpolia Gallorm 4l

anie, il

Iyriorumque douo data Hierom a Pop. R. fixaque ab

i oculi omni.um

eo detrabunt precantes Iouem t volens propitiusque

j 18 me

moriam

qraebeat facra arma pro patria, pro Dedám delubris,

edendà €

us

ro libertate fofe avimantibus. — Videmus hic fpolia

yl

f ii dic

hoftium focio et Amico Regi a Romanis dono

lJei tïl'

")

,,, Bl

mifía; videmus etiam ea in templo Diis facrata,

n

et

d

fPoliandll

cios

5

*

50

et ita, vt perpetuo ibi manerent in aeternam rei

ficrie in terhp

memoriam, nec licuiffe ea bellorum vfibus ites

bontur, fed e

yum a

£l

ER

adhuc feraba

ibére, nifi cogente fumma | neceffitate,

quae etiam Romanos fubegit poft Cannenfem cla-

cellis erant. f

dem, fpolia boflinn affixa. templis, deorun -numini

Tello in y. Fat

confecrata , u[lrunenta

4

futurat anilitiae. coriuellere,

dit de tropeei

vbi ait-áccufa

vt ait Valer. Max. quo capite Neceffitatis duvas le-

ges exponit. Argiuorum queque mulieres, cum

Theb:nc.s, qu

eorum.yrbs à Spartanis oppugnaretur, idem fe-

q,'!

cille, a«9:Xssas và wzxü

v

Ü

j eitant, 1

Tj fsgc'äy E A. -fei-ïfis -eü

,

£ 0040 .

Plutarchüs.

V n perpetua

Sufpendebantur ergo in templis et alibi fpolia

Liceliemonii

haec bello parta in fempiternum rei geftae ad pofte-

Ceterum m

ros monumentum;, fed tamen, ne nimia iaCatio-

apud Romano

ne iis quoque, qui olim quidem hoftes, poftea

life, qui il

vero vel in amicitiam, velin ditionem Populi R.

inepte Pluterc

forent reda&i, fuae cladis et ignauiae figna often-

«onfecratio de

tarent, et vt tandem priftinae inimicitiae ac belli

dinis edidil

recordatio aboleretur, inter omnia, quae Diis

feldh &0, qu

erant facrata, fola hoftium fpolia, f1 tra&u tempo-

€opits digunt

ris confumta effert , renouare non licebat.

Tra-

dit etiam illud Plutarchus in Quaeftion. c. 57.

37

1 frstigr;

4

l.maluit |

Cur (nam verba eius in linguam Latinam trans-

3itts [ice

1G

feram ) ex ommibtis , .quae Diis facrantur , in[itutum

3*3 lx nevoti

efl fola [polia negligere, Jé temporis louginquitate

Cput à Vir

eon[imanttur, neque venerari ea, meque Tenotiare ?

Jmaticon

Virum vt quia gloriam vna cum primis [poliis deficere

Yeüitlones &

ac intevire exiflimant ,. femper. veceus snoumuentum

n NUAQH tan

cirtutis comparare "fludeant, am potius, quod vbi

ipfam tempus fiena diffidii cuim boflibus fuflalerit , ea

Yotilla o

t übündanri

venouare ac veparare inuidio[utm eff et odii ac. inimi-

tüm,

Nun

citiarum amorem prae [2 fert.

Nec enim apud Grae-

cos probagtur ,. qui. primi lapideum aut aereum. cone

VUCahgm, et

fete f

AUs

0.

fütuerunt tropaetsm. Sola itaque hoftium fpolia

ein res

, Vrlïnu;

hunc in modum negligebgntur , ceterae aut

facrae

D Ge;mï

251

1 deternim rei

facrae in teinplis fiinteriffent, non modo reftitve-

m víbus itge

bantur, fed et vetuffate inutiles fa&tae, tamen

n necefltate

adhuc feruabantur, et in fauiffis in Capitolio, quae

annenfem cli-

cellis erant. fimiles, reponebantur, vt.conftat. ex.

d at

Fefto in y. Fauiffae.

Quod. autem Plutarchus ad«

litiae conalere,

dit de tropaeis, explicet Cicero de Inuent. 1. 25.

vbi ait accufatos, in communi Graeciae concilio

fuatis ducas l«

spuliéres, um

'Thebanos , quod, quum.fere 0s effet Graecis , vt ii

enr, idem fee

qui vieiffent , tropaeum . aliquod in feuibus: flatuereut,

jhu, tellis d

vidorise qmodo in prae[entia declavandae cau[a , mom,

wr im perpetuum belli memoria maneret, ii vitis

: et alibi polta

Lacedaemoniis aezeum flatuiffems tropaeum.

gelie adpotte

Ceterum nulla.omnino res tam gloriofa fuit

nimia fadatioe

apud Romanos, quam ea ex proelio fpolia retu-

liffe, quae illi proprie opize vocant, non, vt

hoftes; Polftü

yem Popili .

inepte Plutarchus cenfet a'7? opus,.quod eorum

jae figna oete

confecratio detur ei, qui ipfe tam eximium forti-

tudinis edidiffer exemplum, . avzapy9 75s equetims:

micitiaé 4 084

ma, quie Dis

fedab eo, quod Latini zegeszizv , abundantiam et

( du teimaoe

€opias dicunt opem, id quod, vt ille ipfe tradit,

fà

Varro maluit: ózxíuz d& và o*9^e« Queiixjóev , x

y licebat.

Jáz« vyy mepiaciny Vueu Mysti Quae Varronis aucto-

y;elio C j

Lano tan

yitas licet a Graeculo reie&ta, vna ramen omnium

in hoc negotio firmiffima eft , et fimul etiam prae-

sur, ii

€ipue a Viris do&is adferri debuerat ad inanes

rit

1g,»1ginqailm

EL

Grammaticorum , Ateii Philologi, aliorumque ob-

feruationes eludendas, qui pro diuitiis etc. ofes.

li ,igjic:re

j [j

in plurali tantum víurpari contendunt. .Etenim

Ed

ytum

vox illa vtroque in numero fignificat primo copiam

us ( ?

et abundantiam rerum , maxime e terra prouenien-

lirit; *

if

j

!

ï.

fit

tium. Nam ipfam etiam T'erram Opem. veteres

ïï

T

j

2

li

j I

r i

vocabant, et ita deinceps mea fententia, omnes

nitil

apul t

um C

terre fru&us, vt vt in alia omnia abeat Georg.

T

Henr. Vrfinus in obferuationibus Philologicis nu-

h

(tum p

per in Germania editis. Petron. lorida tellag , cuus

u6

reit

volo,

fice

252

felteexndem i

volo, fuudit opes. Plin. Paneg. c.51.. Pererebuerat

sj plntas.

antiquitas , - Vrbem nollramy mfi opibus Aegypti, ali

tem.norat, ..

Jfdflentarique! son qa[je i. e. fragibus et fru&ibus.

In'his vero quia olim confiftebant diuitiae, et ex

T defu;i(, "

3l

u

( ignaret

diuitiüis oritur tum rei publicae, tum priuatorum

0.

11

potentia, hinc faftum, vt pro vtroque, diuitiis

Vi

Deus jl

fcil.'et potentia, vfurpata fuerit, et'denique pro

a ina pj

copia 'etiam etfacultate cuiuscunque defideratae

rei; quà qui alium inftrdit vel juuat, opem ei ferre

upit,

dicitur, hoc eft, rém ; qua iuuetur vt adeo nulla

Aeque ine

tionem

quae

fit cauffa tam follicite: quaerendi, qui fiat, quod

pro vi et fudi

opes pro diuitiis plerumque fumantur, quamuis

famen reüera proprie id non notet ea vox, fed

iif-**r teuern

l]u us at

Jaxiorem' habeat fignificatum, . qui tum diuitias,

tum alià comprehendit.' " Certe Cicero duo haec

quie vbi i

M

etvim ali

vocabula zanifefto 'tanquam ^ diuerfa;

adhibet

ettm denonat,

cap. 6. de Amic. Dinitiae, vt otare , opesy vt colare,

n

he

Jl

l

^

bonores, vt laudere; voluptates, vot gaudeas, vbi

m

d

opes fignificat copiam et potentiam rerum quarum-

1

lice-et priuatinr

RT

cunque; quibus dlios ituare pub

10 m

queas. líte vero fignificatus weguzízv omnis. rei

Do.

horans, quae in re. familiari locupletem :vel opa-

l& Conti

D

leutum, in re publica potentem, 'et auctoritate

li f

AL

E

ell

pràeditum, in re bellica copiis militaribus in-

n

[

ftru&tüm facit, tam in fingulari, quam: plurali,

rjrifi'wi!f Jutmi

L

iv':e Ci(ïm;

tam in profa, quam metro , vocabulo huic compe-

[

A

tit tum origine, tum vfu, licecin fingulari tan-

dili

déem rarioré fa&to. "Ne de profz dubitemus, vt

^ nj

p

acit Cl. Vrfinus cap. 8. mulris de hac voce agens,

1 nm;.';'

0,:iöm

óperae pretium 'erit cognofcere, quomodo Mela

& Oftni o»

élegans fatis, ae nitidae Latinitatis Ícriptor loqua-

T5 ls quyil:

tur L 7. de Carthagine : Nzzc Populi R.:colonia,

Tge q

3 &l

olim imperü eius pertinax. aemula , iam quidem itej

a n

!'.I*'Jc

".

lt

yum opulesta, etiam uunuc tamen priorum excidio

niani-

Pérüm ; quam ope praefeutium clarior.. Nbi

fefte

us J

253

. Borerehuerat

felte.eandem-fignificationem 72 epe tribuit, quam

us A

ti, ali

i opulenta , quae.vox ytique. locapletem et diui-

tem.notat, Et'hinc Varro opulentus, non ab opi-

y'et fni

ierbus,

bus deducit,, vt fecifler, fi proprie in plurali tan-

diuitie, et ex

tum fignaret id,

quod opulentum. facit, fed ab

m prüratorum

OPG'.

Diues (inq

it 1. IV..de L.L.) « Diuo , . qti,

'onae, dititis

B eatt

b

]

v£ Deuss nibil: iudi

gere; videtur.

s, qui mual-

t'demque pro

«

ta - bona. po[fidet ,. et às Opu/ejztm—, 4b ope, cui ea.

ye dei

opumne,

, p e ferte

ineptum, :qudd pqluqxjaïi häg"n,t; aniüc'a-

: ycadeo nulla

Aeque

tionem, quae.in fingulari frequentatur ,. V i modo

qi far, quil

pro vi et ftudio ; modo.pre aüxilio accipi volunt,

ituf, quumuis

licet.reuera potius fignificet ipfarum, rerum, in

re vov, fed

quibus. auxilium. confiftit, copiam, feu . mepuie ov t

gum diaitias,

quae vbi in auxilio ferendo intenditur ,- ftudium

sro duo huec

et idcirco

et.vim aliquam cortinet , feu praefert,

efo; adlibet

etiam denotat. . Etenim vt Liu. lib. z. famnma ope

qeis tt qilti

bellum parare , et fumma ope vem zaceri iubent ,. fig--.

r g/z:m':uzs, vot

pificat omni auxihi.copia, omniillo quo res con-

'enm quanim

fieri- pofüt ,. aduócato et ab

:

hibito, plane vt fum-

ce er prittim

I

mo , maximo. opere itidem.de fummo .animi core-

4

71

ompis tel

porisque contentione vfurpatur:.fic vero etiam in

jeem vel (f*

plurali fegnmis opibus. non Plautus modo, . (locus

er audoritite

aurem - eft.in. .Moftell..2..r. r.) fed .et Pacuuius,

yilizdibus

epibus fummis per fegti , apud Eeftum in Redantraare.

ao plüral

-Ipiä' Cicero:. .Oppag

nabaim oþpirlum tantis Opibus,

o huic compe-

fautoque megotio, vt mibi ad. [ummam glm-ïam nibil

li t

1 l'mgü

defit nifi. mouei oppidi. Favail. l. 16.. fr ommibus tuis

f;u'J'i[emUï ] v

opibus , omui fHudio Lamiam iuueris , X. .17. hdc

" voce ggen&

eft, omni oj

je, omnibus tuis viribus ,. vel omni-

uomo

do,:ï.-eæ

bus tuis auxilii ferendi copiis.. Idem de offic. 11. 6.

fciprorloguts

Quae quauquam fortuita. i , tamen. [ie bominum

,j R. li

opibus , et. f'udiis seutram ig partem, effici pol«nt,

hoc ett, iis rebus; quibus homines.alii alios iuuare

" q:zizlem ite

iib

(I-(lll(-'

Aq,ueunr. Plin.-Paneg.. A4znona tuis opibus, tu

cura

niani

-

; Vi

felle

254

vura vsque illüc sedundasit. Et vrapparéat, quam

Opiae dititité

funr pingues Fe

parum etiam valeat, quod pro Ateio Philologo,

qui primus opis pro auxilio; fingülare tántum; vt

Aen.IL Opinu,

opes pro- diuitiis folum plurale agnofcere affirmauit,

intelligitur. en

comminifcirur Vrfinus, eius forte tempore; non-

fibiin efcam

prie funt Jooy

düm adéo receptum iftum vocis vfurn. — Tacebo

de Cicerone; qui vixit vtique eius tempore, de

magnic, - Ve

Gbotur zpud À

Salluftio; qui Catil. c. .. Quo mibi rectius videre-

que in rebus n

ptur iugeni quam virhi opibus gloriam, quaerere ;

4t Plautuii filentio praetérire nequeo, qui certe

Duci hotiam

longe illo antiquior, clafiifime ofes, pofuit pro

Romli confec

iemvivsin de ll

áuxilio; vel rebus ipfis, quibus id, quod defide-

ratur, éffici poffit.

Quüid apertius lüis verbis ii

Piutarch: Mac

"

Rud.44: 161. Hut opes fpefue parentum coguo[cen-

p P.

74

doriin cotididi.

Intellisit crepundia in ciftella

Üpiina vocanta

'condita, in quibus fpem et fubfidium. parentum

fieritt, fs

inueniendorüm repofitam fe habere teffatur; Hine

eic, Fur, v, 4

fjepe et aslibi /pes ct ofes: coniunGta videas.

t opima sidi ]

Ceternm et

Ampliüt. s. s. t. fpés et opes eitae mrae, hoc eft,

fübfidia. Ter. Adelph. 3. 2. Noffrumue Aefcbinum,

Tettri LY

noflram vitaus onmitn , im quo soflrae fpes , omies-

mokxgim at

que opes fitae erant; Phort. 3. 1. Cuius nünc mifirae

feriandi dedy

jfpes opesque fuut in' t& uo fítae? vbi Donatus: fpes

h, Quisc P

opesquez FHaec quidem de bis fünt , quae amant iuitgi.

DUS vel tr

Plaütus iterum Cafina 3. $. vbi mulier attonitam

f"er:rrirun &

ét exanimatam fe fingens.

Membra niferde tre-

MT

mumts " Nefeio onde auxilii, praefidii, perfugii mibi

3d templbm t

"ut opmm copiami comparem aut éxpetarü.

Quid?

Cognomen e(f

fionne et hoc et ceteris etiam in locis opur mani-

Tune ferg.

tefte idem quod ofis?

vd denique

Ab ope érgo primat

io notante segiscloy opitiius et

IGfüficatinne j

phüa [poli« fécundum Varronem, cui et Feftus

SQUentés ing,

feu Verrius Flaccus accedit, exponens magifica

t ioc quläew

et ampla.

Certe Opinius opulentum , luculentum,

-— C.

t.

51C

?mphlum infuo quidque genere fignificaui

Olliine q:md,

Opnnae

255

ippatett, quam

Opinae diuitiae Plaut. Cap.2. 3. 3 1. Opimae bofliae

iteio Philologo,

fünt pingues Feíto. Opima arzua fant fertilia Virg.

Aén.lL.Opiza pracda eft làculenta, Pliaedr. fab.37

are tntum, vt

fcere affimauit,

intelligitur enim pinguis teftüdó,. quam .aquila

tetpore; non

fibi in efcam rapuerat. Sic ergo opiza. fpolia pro-

vfu,. Tacebo

prie funt locupletia, epulenta, pretiofa, ampla,

magnifica.

Verum quia in fpoliis praecipue fpe-

is tempore, de

l

hi VA

U

115 "iderée

&abatur apud Romanos gloria, laus et honor, his-

ariati quatrem ;

que in rebus nulla alia cenfebantür pariaiis, quae

Duci hoftiam detra&a, loui Feretrio ex inftituto

ued, qui Gerte

Romuli confecrabantur, hinc fa&um; vt ifthaee

yj, polüit pro

]j qui deie-

ixvrvopia deiítis fpoliis proprie vfurpari. coeperit.

Piutarch. Marcello 7249 exvAe emim us nosu,

as li vebis 1à

jdos d2 éxiue tuota XxMIon. "Et hinc etiam abfolute

atum agfer-

li n ciell

Opima vocantur. Plin. Paneg. Nee zibi opimia des

fuerint , fi quis Regum veuire in manus audeat.. Sen.

diurm. porenum

Herc. Fur. v. 47.. Effregit ecce [imen . inferni Iouis,

t Bix

et opima vicli Regis ad. [uperos refert.

nundi viden.

Ceterum et Dei, cui facrabantur

haec fpolia,

j Bái, hoc élis

Feretrii fcil. Iouis; peruezfam eodem in loco etye

üpine A

mologiam. attulit Chaeronenfis fcripror, dum a

at fs r

feriendo deduxit. o ydo wNUf«|, inquit in Romus

ijig nünz at

lo, Qro/os Pogzios xxMsi..— Hanc itaque praefert ex

j Donttus: JJ

duabus vel tribus, quas in Marc. memorat, vbi

iutà aniat. i(rngi.

Feretrium ex nonnullorum feütentia appellatum ait

nuli

er atronicam

umà vX Qrpsrpwotos voomeis , à tropaeo in pompa

jra irit

ad. templum eius Der translato, eX aliorum vero;

i, per;fug[i "'ï"f

cognomen effe As zseevyoBoNxrros ,. Youis.. qui.fule

spituti

mine feriat, quia zuzre» ferire Romani. dicant,

jocis opim m

vel denique petitum ab alia eiusdem vocabuli

fignificatione in bellis vfürpata, vbi hoftem per-

J gl p &

fequentes ingeminare foleant, Peri, zsríso mwis

» CU.l et [2

em modo etiam Propert. IV. x1.

x pf

ens !

K hoc quid

—

—

Caufà Feretri.

lacule

ntunm

]

t

Omine quod certo Dux ferit enfe Dacem.

Sed

ggniücm

d

2

5

Sed

addit,

?

vt déinceps ara E

sueris baec ai*n)a ferebant,

gïi;.&ceiebretu:,

* Sen quia vidda fuis bu

polta

o deferan

P

- Hinc FTc';fctri didla eft ara-[uperba Iouis.

terciad Quirinu

Quae conuenit cum illa; quam primam in Marcel.

plui? fentit M

nec tam voluit

o pofuit Plutarchus, - Similiter Dionyf. Halicarn,

Jf s. interpretatur vel zeamexxo, feu gxuAoQipnr,

fat, Legendum

hoc eft, qui tropaea et fpolia. ferat , vel vrrep(Depé-

poupa adi

)

,

T uy

7TV5

quod omnibus excellac.

«

Certum nobis eft,

lia ad eum defer

fic abfolute ill

w ferendo , vel propi

us a fzretrolouem id cognomi-

1

9 Popi,

um

!

nis accepiile , quia ei ferebatur, ac in eius templo

liorum fererrum, feu fercu-

edit: T quoi)

deponebatur illud fpo

4us, yt ait Liuius, eandem defignans etymolo-

ferens, accidife

S

giam, L. fo. *

spolia ducis. fu[peafa fabricato ad id

Sptürt) tygrp,

"apte - fereuto ge

rehs in Capitolium ad[cendit , ibique

in Caef p j?

il defignauit templo

tittltri trium ve

eum depo[uiffet ad quercam , Jf

douis fines ,. coguomenque addidit

Deo:. lupiter Fere-

Ttini antum

T

ti, uquit, baec tibi vigor Romulus Rex Regia arma

EC

u

FERO etc. -Emendandus, ex his Minucii Felicis

u.m Reäe , ie

i

Tehrisig Ve e

infignis locus deloue : Crom Haumon dicitur , babet

vorüsa , et- cum Capitolinus , &erit fulnina, et cum

tello de Virde

Latiaris, cruove perfanditur , et cum Feretrias, mom

alli'ls fam lonos

n poftremis

endibur. Priora plána et facilia, at i

1. QUo mgjor

aliquid vitii latere, omnes agnofcunt. Quid ergo?

"OT d& Aem

&rripiunt Wowerii conié&uram ; legentis 7on adi-

b(zs (Vicasi,

tur , quià fcil. tria tantum eius generis fpolia ad

TU du u !

Ferettium- delata .fint, 'et poft Matrcellum nulla

Ye Dirum flielli

amplius ; vel, vt Rigaltius, quia perNumae legem

ropmiusv VR!E

fecünda et tertia fpolia opima ad Martem et Qui-

QUE anttmab j

rinum: fuerint Jata ;- et jta Feretrius defpe&us,

Vr Mag g

mec amplius aditus.

At fciendum , plerosque ve-

JUiff Confecr;

£erüm nul

a

H

m habuiffe rationem. legis Numae , et

PICHS Iem geiïe

gunt , folius Feretrii meminiffe,

quando de opimis a

!6l* li &|

ea gratia fic cognominati. Et ita hiftorici omnes.

Timque r h

fententiam legis Pompiliae fuiffe, non

"p D50e par

3V t taceafi

vt

237

vt deinceps ara Feretrii Iouis iftis fpoliis non am-

thma fsb

plius celebretur, fed vt femper primi generis opima

Ípolia eo deferantur, fecundi vero ad Martem, vt

rja Iou.

tertiad Quirinum , ficut inferius videbimus. . Quid

mam in Mareel

plura? fentit Minucius cum antiquis Hiftoricis,

Jonyf. Halicam

nec tam voluit dicere, quid non fiat, quam quid

feu enQum

fiat.

Legendum itaque videtur, cum Feretrías,

at vel oreifut-

poupa aditur.

Magna. enim cum pompa haec fpo-

rtum nobis el

lia ad eum deferebantur, vt ex Liuio conttat

Et

LUC

a i cognortie

fic abfolute illa voce vtitur Obfeq. c. 13o. Puer

n eis remplo

in Pompa, Vidoriae cntu cum ferretur , ferculo de-

3

n, feif ]v: tll«

cidit : Id quod Dio lib. XLVII. fed paulo aliter re«

7na

Tiaj

nj ermok)-

ferens, accidiffe tamen dicit à zouzz v« uxs i

abricato ad i

;gær&w"raq QUySCAYs

Ita in triumpho Pontico Sueton.

tendit , n

in Caef. cap. 37. inter porapae fercula praelatum ait

titulum trium verborurm.

at temph

Trina tantum huic Deo eiusmodi fpolia ferun-

: Ipp"ü Fee-

j ht Rgrh(l p

tur allata, prima à Romulo de Acrone Caeninen-

fium Rege, fecunda ab A. Cornelio Coffo de Larte

: Mimnci Felcs

'Tolumnio Veientium

tertia a M

Claudio Mar-

qi diitun, "? hiie

cello de Viridomaro Gallorui.

Poft hos neimo

alina, & (

m ferdt jgr, 10

alius tam honora et mágnifica ex hofte retulit fpo-

lia, quo maior éit illorum gloria.

Nam quod

atif i POB:rens

Florus de Aemiliano Scipione IL. 17. 11. de qui-

at de eg

bus (Vaccaeis, Hifpaniae populo) Sczpm ille pofle-

Jerents 1 u

rior , quum Rex fui ] et prouocatus , opnma retuler at,

veneti fpdit 1

vel parum fideliter Ícripfit; quum diferte ceteri,

Wt

cllum n

exïe'n

Propertius, Valerius Max. Plutarchus, Feftus, alii-

e'Nüm &

que rantumab illistribus haec fpolia relata, immo

yaren & Qu

Valerius Max. Scipionem fpolia Ioui Fetetrio non

íi dC(Pe"us'

potuiffe confecranda referre; quia fub alienis àu-

glerosque m

Ípiciis rem gefferat, adfirment; vel declamatoria

1 715 Iwm(lev

«v£jze laxius et benignius Scipionis gloriam vi&to-

n eminifs

namque interpretari voluit, atque ampliffima et

| hi æoflc

i Omnes

opimis pepe paria, quippe de Regulo, vel certe

11€ futffer

illuftri

258

felli. um Larte

illuftri inter hoftes viro , fpolia ab eo relata figni-

initium er euen

,

1

ficare.

Quomodo ctapud Liu. XXIII. 46.. Campa-

er ipfius Chron:

nus Taurea Claudium , Afellum , Romanum prouo-

memoriae mand

cans ait, cur aon ferro. decermeret , daretque opima

colonia Romani

fpolia vitius, aut vicor caperet? Atqui non eius-

modi neque haec futura erant, qude /es opina a

gem Tolumniur

Romanis vocabantur, et loui Feretrio dicari fole-

fe&oni "däxiiiï

Sed

manorum le

»

atl

bant, cum neuter fuerit Dux fui exercitus.

tamen quia vterque nobilis erat eques, et 'Taurea

bys, pollerie

quidem longe omnium Campanorum fortiffimus,

et L. Sergio Fi

ita vt etiam inter Romanos vogzs eum Cl. Afellus

cundo quidem.

lii Eo ex

gloria equeftri aequaret, hinc opim vocat Liuius

ea fpolia, quae alter alteri erat detra&turus, nom

tanquam in reb

tamen ex fua, fed ex ia&abundi Taureae perfona,

dum confugit.

et non illo anguftiore, fed laxiore fenfu. Spolia

Misillrum p

4

affumfit, ecad

vere magnifica, luculenta, et gloriofa vitori in-

qui fe tuffs Q

telligit.

Ceterum ex trinis illis, nulla in primis Romuli

lino Lenitis,

tertiisue Marcelli, fed maxima in fecundis Coffi

tàns Anienem

occurrit hiftorica difficultas, ab Augufto Caefare,

y pmeliun to

et T. Liuio primum nobis inie&a. Neque tamen

lo cam inter E

in controuerfiam vocatur, an vere Coffus fpolia

Ts mil. videre

opima retulerit , fed quo anno, et quo in honore,

& qocungue |

vtrum Tribunus mil. an Conful, an Magifter Equi-

ReS turmas, f

tum. Res digna fane inquifitione diligentiffima,

Cufile veri.

quoniam, fi qua eius controuerfiae decernendae

Teptitum terra

ratio fuperfit, atque ea in medium proferatur, ita

fingui folia

fiet, non modo vt ifthaec haefitatio ex hiftoria

liotibus Ditt

Romana tollatur, feu confirmata, feu conuulfa

OR£€ fnaximun

enitus omnis Antiquitatis au&oritate, fed et cui

POl Qpim, R

ius fpolia iftha

ec dicandi apud Romanos fuerir,

akcnrm Di (lito

cognofcatur et illuftretur clariffime. Conftat in-

us diei frug

ter omnes, Coffum ea fpolia de Larte Tolumnio

dC hreuite

Veientium Rege, quocunque tandem anno, cepiffe.

D e'rius fine vll

Et Liuius res a Romanis geítas eo vsque exfecutus,

poftifee W.

belli

259

) eo relta fitnie

belli cum Larte et Veientibus gefti occafionem,

LL a, Campae

initium et euentum confert in annos 316. et 317.

ex ipfius Chronologia, eaque hunc fere in modum

ormantim prouoe

, direhqieopima

memoriae mandauit.

Cum priore anno Fidenates

Atqui non eus-

colonia Romanorum ad Veientes eorumque Re-

de ipur 0filId à

gem Tolumnium defeciffent, et grauiffimum de-

xrio dicari folee

feQioni addidiflent fcelus, interfe&tis tribus Ro-

erercitus, . Sed

manorum legatis cauffam noui confilii quaerenti-

ques, et Tourea

bus, pofteriore anno Coff. M. Geganio Macerino,

um foxtifimus,

et L. Sergio Fidenate, Sergius cum hoftibus fe-

eum CI. Afellus

cundo quidem proelio, fed. non incruento con-

flixit.

vocat Litius

Ergo ex amifforum ciuium dolore Senatus

tanquam in rebus trepidis ad Di&tatorem dicen-

etratturus, nont

aurese perlonty

dum confugit.

Di&tus eft Mam. Aemilius, qui

fenfu. Spolia

Magillrum Equitum L. Quin&ium Cincinnatunr

affümfit, et ad bellum continuo profe&us eft ,. fe-

niofa vidtor i«

qui fe iuffis Quin&io Capitolino et Fabio Vibu-

) primis Romuü

lano Legatis.

Ad quem apparatum, quum hoftes

trans Anienem receffiffent , commiffum eft ingenti

» fecundis Cpllt

vi proelium pro moenibus Fidenatum.

In eo proe-

eufo Cadlarts

j Neie tamet

lio cum inter Equites A. Cornelius Coflus Tribu-

nus mil. videret volitantem tota acie l'olumnium,

« Cl fpoli

et quocunque fe is intendiffet, trepidantes Roma-

: quo in lonore

nas turmas , fubditis equo calcaribus, infefta eum

a Magiller Eqii-

Z diligcndfämy

cufpide petiit, i&tum equo deiecit, faepiusque telo

repetitum terrae aífixit et occidit, et denique ex-

g dectriendte

fangui fpolia detraxit.

'Tum caefis, fugatisque

! roferatuf » i

hoftibus Di&ator in Vrbem triumphans rediit , fed

at

jo «; filrt

longe maximum triumphi fpe&aculum fuit Coffus,

, fe coni

Hg

J

Ípolia opima Regis interfe&i gerens, auertitque

jate ;

f o

2 curru DiGatoris in fe ciuium ora, et celebritatis

t

gnos füenh

eius diei fru&tum prope folus culit.

Qonftat 10*

e

Haec breuiter a me Liuii pene verbis relata, ille

(ute 10

lurnio

vberius fine vlla fententiarum variatione quum ex-

n ann0;

cepiiffïl

NES

pofuiffet IV. 2o. fubiungit tandem, OM

s

yc ett

"

Dgnl

P

ente

$60

ante uie Autiores [ecutus A. Corn. Co[finm Tribunum

li mumero plure

loxdatis tellimor

mil. (ecunda fpolia opima louis Feretrii templo intu-

Si Omnes ante te, T. Liui, fi omnes

lum fed et fumr

liffe expofui.

fine exceptione a tua

aetate vsquead antiquiffimos

bus indagandis

tendi obducit d

et primos fcriptores in. eo fibi conftant, non te-

i

mere

fane fides Annalium erat follicitanda, nec

ille adfirmauit,

nifi certiffimus et clariffimus appareret tum error;

etim f(ïe

L

Ea enim nifi aperte

suodo Duti

Ti

!

tum erroris caufa ac origo.

fimum, vt a Tu

demonftrari queant , haud facile in rebus olim fa&is;

nihbil zv à!wezw; nihil etiam abfurdi , atque a ve-

ornim maxim

rilimilitudine alieni continentibus, fi vno loquan-

buit , ita (ine vll

tur ore Antiqui, eos falfi arguere . et conui&os

fuos prodere a

dare pofteriores poffünt.

tentie reperffe

- Sed tamen'argumentis primà fpecie.non con-

Àt vero- obii

temnendis, eos oppugnat 'Ditus nofter; cezerum

quie eum in h

quam quod ea rite opima fpolia ba-

(pergit) praeter

thofe irocinéa

bentur , quae dux

düci detraxit , nec ducem mouimus;

eiuteerfiis il

zitulus ipfe fpoliis

aift cuius au[picio bellum geritür ,

iYe Romulns,

Cojhm

infcriptus illos meque arguit Con[uülem ,. ea

lezen dierit,

cepiffe. . S

entit non haberi rite opima fpolia, nifi

tfïaiiv rf

do Duci hoftium, fed. et ab

detra&ta fint non mo

tüfimum fecut

et fummo quidem

ipfo Duce Romani exercitus;

H

C Reris dey

Duce , cuius aufpicio bellum geritur

?

vnde fequi-

timen egg qUin

tur, male ea dici a Coífo capta, quum Tribunus

Doti. Etenin

fuit militum, fub Di&atore Aemilio, cuius; non

0 Rn

'Tribuni mil. aufpicio res gerebatur: et fane in

ïubus7 quos dl

eadem eft fententia Valerius Maximus , Plutarchus,

31 T€ controse

Dio, Feftus, Seruius, atque ex noftri temporis

Aliciusleris

hominibus plerique omnes nifi quod tamen ab iis

Terti adfert, |

receffit Vir perquam eruditus Ianus Rutgerfius Var.

Le&.IV. 7. Verum tamen ficuti pluris eft ocula-

C t tempor

As molfen

tus teftis vnus quam auriti decem , fic in rebus et

& eofüifer

ihftitutis vetuftate fua obfcuris et abftrufis longe

eft et effe debet au&oritas antiquif-

"ote pofte ;

potior femper

Opttr baber

quam pofteriorum, etfi

ümi cuiusque fcriptoris,

"

Picim belluy

,

61

Cifim Triummi

hi numero plures fint. . Proinde fummoiure modo

hii tenplo ii«

laudatis teftimonium M. Varronis, non aetate fo-

^ Liui, (Lomnes

jum fed et fümma eruditione ac.in iftiusmodi re-

ead antiquifimos

bus indagandis diligeatia multum ceteris praefe-

Diferte autem

onftant , non te«

rendi obducit. do&iff. Rutserfius.

ollicitatida, - nec

ile adfirmauit, vt ex Felto fcimus, opima [polia

|reret um etror,

etiam cj]&, Jf manipularis miles. detraxerit, dume

enim nili apeite

enodo Duci boflium.

Quid? hoc Togatorum do&if-

rebas olim d

fimum, vt a Tullio vocari meruit, eum qui vnus

irdi, atque a v«

omnium maxime antiquitates P. R. exploratas ha-

; fivnooguane

buit , ita fine vlla dubitatione memoriae inter ciues

ré er'conudos

fuos prodere aufum credibile, nifi certa eius fen»

tentiae reperiffet apud antiquos fundamenta ?

fpecie-nón Con:

At vero obiiciunt vel maxime Numae legem,

nofler; tetarin

quae eum in hoc negotio nominet, cuius aufpicio

apima [plie hu-

cla[fe procinca fpolia opima capiuntur. Opponit

ei Rutgerfiiis illam a T. Liuio lib. r. relatam , quam

: ducem uoni:*nag

j if Jl

ipfe Romulus, au&or pugnae, recentibus fpoliis

jim, ei m

legem dixerit, 27 qua pofteros anlla. imperii anen-

tione , ea figere ac fu[pendere iubeat, eam. vero po-

!

ima fpolias n

hum

d& d

tiffimum fecutos poftea Romanos, at illam Sacrifi-

fummo quiem

culi Regis de re bellica laram fpreuiffe ; in quibus

tamen ego quidem affenfum ei accommodare haud

y;; t r

xiuri Tribunis

potui.

Etenim Liuius loquitur quidem ex pere

jjo; cuiis, 10l

fona Romuli, fed, vt folent fcriptores. in fezrmo-

nibus; quos aliis tribuunt, ex fua fententia, quam

y; g n m

in re controuería praeferunt; nec ipfa antiquae

jii; P]uml'thü?)

gofti er0pot

alicuius legis verba cafcam vetuftatem prae fe fe-

rentia adfert, fed fua, quae maxime Romulo iftic

yod comen ? L

ylius V2l

Joci et temporis accommodata putauit.

Quod fi

sRutge

[r ocili-

Liuius ifto fenfü, quo vir Clariff. voluit, et ipfe

Juris €

f in rb5

ea expofuiffet, et intelligi a nobis voluiffet, haud

dubie poftea non ita clare et confidenter fpolia

jf one?

opima haberi non alia, nifi quae dux, cuius au-

yoritis antiqil*

fgicio ; bellum geritur

, duci detraxerit, adfirmaft-

ji

R 5

fet,

262

fet, aut ita cum fentiebat, fecundum eandem

dit polià opima

aufpicio mulitab:

quoque fententiam,

etiam illa verba, quae Ro-

Et fecit id haud

ad hanc. dilput

mulo adfcribit , efferre debuit.

mus Fefto voce

dubie, fi confideremus ipfam illam Romuli oratio-

zone adiert, Qu

nem Jnppiter Feretri , baec tibi vitfor Romulus R EX

li milite i

REGIA arma fero, templumque iis regionibus de-

et in vt binc c

dico, fedesm opimis fpoliis , quae /Regibus Dacibusque

pugnantia. cont

boflium caefis me auctorem fequentes. pofleri. ferent.

Contrarum tràd

Aperte, ni fallor, fententiae Liuianae et vulgari

Feftus relata Va

confentanea haec funt, quibus Romulus inducitur

lege, iflom Var

ia&ans fe vi&orem Regem Regia arma, hoc eft,

apud ipfum repe

quae dux ipfe duci hottium detraxerit, Feretrio

Toui ferre, et figere templo, quo deinde fimilia

verbo annotaffe

tem haec ex Var

fpolia fe au&orem fequentes poffer? ferrent. Hic

tionts, quibus |

vero per pofferos , vt pofteriora prioribus, et ipfi

referri poffünt,

Liuio congruant , non alii funt intelligendi , quam

Vr ait, ufin

qui ex omni pofteritate ad regiam vel imperato-

riam in re militari dignitatem effent proue&i, po-

ais detrateriy

puucs interiet

fteri eiusdem, quo ipfe, ordinis et faftigii, fuccef-

Sic Plinius Panegyr.

ïljc [ P-ompi.'äi

fores eius in fummoimperio.

"

l, cuiys ag j

)

C. 74. agens de 'Traiani humanitare, et morum cle-

mentia erga Senatum , ct huius viciffim laudautio-

quum, quimu

nibus et acclamationibus ad "fraianum in curia

tmen a vulga

fa&is: Omerafli futuros Priucipes [éd et pofleros no-

gleiff debuit

Nam et hi a. Priucipibus fuis exigent , vt ea-

det a mioribus

ftros.

dem audire mereantur , et illi, quod som audiant

fitim Aboh m

indignabuntur. N bi Lipfius breuiter, fed veriffime

AetUr, C a

gofleros noflros interpretat

ur non alios, quam Seza-

Tiber deber:

Vides Le&or nihil prae-

fententiam

3l

«

Ü

!

tores qui pofl «s erunt.

fidii in his Liuii verbis pro noftra contra vulga-

U erploji er

^"

rem fententiam ab eoipfo apertiffime l. IV. adopta-

Veltioiig liqueg

tam, et aflertam ineffe.

V mütilarione

Pf

Verum nihil magis ego contra noftram quod fa-

ciat, in Numae Lege quicquam reperio, immo

N lic

ea ipfa often-

Omponii Lge

manifefte , vt ego quidem arbitror ,

dit

263

cundum eandeit

: dit fpolià opima cepiffe etiam illos, qui aliorum

Et enim quod de et ex ea

veba, quie Ro

aufpicio militabant.

Et fecit id haud

ad hanc difputationem adferre poffumus, debe-

m Romull oratio-

mus Fefto voce ofzma.

Is autem ex ipfo eam Var-

zone adfert, quem eodem loco etiam a manipu-

fs od REX

lari milite capi poflé fpolia opima affeuerare dicit,

ii regiombur d«

et ita vt hinc cetera pendeant, et nulla inter fe

vgibus Ducibuqu

Nam ft ipfa Numae lex

qe pfri fermt.

pugnantia contineant.

contratium traderet, vt volunt eruditi, nonne

uianae et vulpari

Feítus relata Varronis fententia, et fubiun&a hac

omulus inducitut

j arma, hoc.elt

lege, iftam Varronis fententiam ea lege, quam

apud ipfum reperiffet , liquido et clare refutari vel

xayeri, Feretrio

Omnia au-

verbo annotaffet.

Certe debuiffet.

10 dinde flmil'?z

tem haec ex Varrone allata probant infinitae locu-

vi ferrent, I ic

tiones , quibus hic vtitur Feftus, et quae non alio

ionibus, et 1pil

referri poffunt, nifi ad proxime praecedentia M.

eelligendi, quim

Varro ait, opuma fpolia etiam LWZ-, Jf mmanipularis

um vel Impento

aniles. detraxerit, duumodo duci bo[litm ,| quibus,

ent prouedt, po

paucis interie&is et per idem effe connexis fubdit:

« fafigi, i

£ffe et Pompilii Regis legem opimortm . [poliorum ta-

cPlinius Panegyr

Porro autem Varro ipfe,

dem, cuius aufpicio , etc.

, et morüm ce-

quum, quamuis minime ignorauerit iftam legem,

scifim laudantit*

tamen a vulgari fententia recefüif, vel illam. ne-

vaianum in curé

glexiffe debuit, vt quam ex antiquitate cognouif-

fida p

Íet a maioribus P. R. minime fuiffe feruatam, fed

«t -

áis erigh

ftatim abolitam, cuius proinde, fi maxime aduer-

qud

T

eriflime

faretur, nec a nobis hac in controuerfia vlla ratio

jrr, d

haberi debeat; vel potius nulla ex parte vulgarem

um O

jhos, Q

fententiam ab ea propugnari cenfuit, immo con-

efor nibil r

tra explodi et refelli, id quod fatis etiam ex eius

t O

p v

veftieiis liquet, quae non fine maxima corruptione

óme LV. d

ac mutilatione inter Fefli reliquias ad nos trans-

miffa funt.

pl

fan g

Nos.ea hie exhibebimus primum vt ex vnicis

1 repein'

Pomponii Laeti fchedis eduntur, tum a do&iff.

flen-

intere

"

ei lpfa 0

R 4

264

interpretibus emendantur, quo apud Le&orem

füb éus anfpici

noftra nobis conftet Fides. Cuius aufpicio claffe

cem, cuus aufp

qrocincia opima fpolia capiuntur , Ioui Feretrio da-

nümmos pro var

ex manubiis vel

vier oporteat , et bouem caeditos qui cepit , aeris CC.

fecunda. [polia in Martis aram in campo , folitauri-

Traeterea ex tri

lia , vtra voluerit caedito.

Tertia [polia lano 23;1'-

n atis appare

rino aguum marem caedito.

Centum , qui cepit , ex

aut i folo, qua

aere datos cuius aufpicio capta , Diis paculum dato.

flium Duci det

Vitiofa haec et hiulca, ac faepe fenfu omni de-

elfé cenferem, n

fe&a eife clamat res ipfa, et profitentur eruditi,

quoque fpolia I

ideoque Scaliger, quod de primis fpoliis dicitur,

ttalios Jexerem,

traie&ione verborum maximam partem emendare

Grauiffime au

aggreditur,

Cuius aufp. cl. proc. op. fp. cap. Ioui

riïïïmps vatum

Feretrio bouem caedito, quei cepit, aeris. ducenta

Vi Ti n

darier oporteto.

Sequitur eum Vrfinus, nifi quod

pille identur,

ex Plutarchi Marcello aeris CCC re&ius legit, ex

fooliortm, fed:

quo etiam cetera a Scaligero, vt erant, reli&ta

mulo, Coffy. e

curare tentat. — Secunda fpolia in Marris afam . (an-

t phaecipue ()

tique pro zram) i campo faouetaurilia, vltra . vo-

ijunt, ex Pom

let caedito.

Quei cepet, aeris CC. darier oporteto.

fribunt, fecys

Tertia fpolia lauo. Quiriuo aguum marem caedito,

Y doui uf

Quei cepit, aevis centum darier. oporteto. — Quoius

QU &t fs eum

(pro cuius)

jþf'cia capta, Dis piaculum | dato.

Hic fi non genuinis per omnia verbis (nam id ad-

" Ilei Fentri

Ff iporti

firmare temerarium effet, nec folidam fàatis cau-

3tém fib. Vr

fam video, cur Vrfinus pro eo, quod praeferunt

fchedae, centum qui cepit ex aere- fcil. Nummos,

It arg igpyi

Md ,

É

/] f ( t;[!!j

quod excidiffe potuit, vnica forte littera fcriptum,

, g

M. rv

dato, malht: Quei cepit, aeris C. darier oporteto

integram certe habemus legis fententiam.' Quid

fri dolus t

ftmd; Mani,

autem clarius, quam in ea diftingui, et tanquam

[Utd fiiy Ms

diuerfos memorari: Eum qui cepit fpolia opima,

! "Plici lab(m;

et Eum cuius aufpicio clalfe prociatia capiuutur,

hoc eft, cuius aufpicio exercitu inftru&o res geri-

Wnd()quidm

ic Aütmulus T

tur, cum fpolia capiuntur a quoócunque alio, qui

fub

Anter ftidun

265

apud Leforem

fub eius aufpiciis militat, Ei porro fummum du-

us aufpao cle

cem, cuius aufpicio capta fünt, aliquot centenos

li Feretrio d.

nummos pro varia fpoliorum dignitate haud dubie

i cipit, aeris CC.

ex manubiis vel exaerario publice dare iuffit Numa.

cmpo; fiitaurie

Praeterea ex triplici opimorum ordine, ac praes

mió fatis apparet, non omnia vnius fuiffe generis;

; [jula lemo Qui-

a, (ui copit, at

aut ea fola, quae fummus Romanorum Dux ho-

ii pruculum dato.

ftium Duci detraxerit, quae ego primi generis

fenfü omni de.

effe cenferem, nifi Coffum tribunum militum fua

ofitentur eraditi

quoque fpolia Ioui Feretrio

vdicaffe apud Liuium

i fpoliis dictur

et alios legerem.

is Cla;

yirtent emendüre

Grauiffime autem errant, quum ex antiqu

riffimus vatum Virsilius Maro, tum ex noftris

p [j Ti

t, ais ducetta

Viri £ 7vx2vres non pauci, qui hanc legem acce-

tfinus, nifi quo

piffe videntur, non de tribus diuerfis generibus

fpoliorum, fed tribus illis fpeciatim fpoliis a Ro-

refius legit, et

vt erant , T0l à

mulo, Coffo, et Marcello captis.

Certe Sigonius

Martisafam (2

et praecipue Onufrius in faftis, quum de Coffo

agunt, ex Pompeio et Seruio fe animaduertiffe

aurilia, xdrra v

Ícribunt, fecunda fpolia ex Numae lege Marti,

* darier optrtio.

g maret cnfdi(a,

nonloui fuiffe dicata, et Schottus ad Vi&orem,

ao u

qui et ipfe cum ceteris fcriptoribus Coffum fpolia

fua lou: Feretrio confecrafle tradit, notat, Mart

if piam!zun ditt,

dixiffe oportuit. . .:Nam lex Numae erat etc.. Virgilius

efbis (mm id

autem lib. VI. Aen. extr. de Marcello ait: Tertia-

(uhidam fatis cit*

que avma patri fufpendet capta Quirino , vbi Seruius:

pod

maefenunt

Melius effe [ecundum legem Numae bunc. locum acci-

r fcil Nummos

pere, qui praeceperit prima opima [bolia Ioui Fere-

« fittera feriptum

trio debere fufpeundi, quod iam Romulus fecerats

C daritr ii

fecunda Marti ,. quod Coffus fecits Tertia Quirino,

aptenriam.

Verum ifthaec fententia

quod fecit Marcellus.

rui, &t mnqlllüm

duplici laborat: vitio, primo 'infigni &wstegeías,

Ajr fgoi opm

quandoquidem Coffus et Marcellus fua fpolia aeque

ibl a pintih

ac Romulus loui Feretrió confecrarunt, vt con-

inftrudo 16 ger'17

fianter tradunt Hiftorici; deinde peruería inter-

'

Ocunque àlld; (g

R 5

- pretatione

266

pretatione Legis Numae, quae; vt dixi, de diuer-

ipfe Dac detra

fis fpoliorum generibus agit, ideoque eis diuerfos

dignus et, qui.

eriam aflignat. Deos, quibus confecrari debeant,

p x

i«;tïu.( (

7l

]U

et diuerfos tribuit honores;

Vt taceam nimis

9

(

ridiculum futurum fuiffe Numam, fi per prima

u qu

E

VU

DI

Ípolia intellexiffet ea, quae Romulus ceperat? ei-

(

A;

70

&

que quamuis iam mortuo, tamen eius fa£&i prae-

mium aere graui repraefentari voluiffet, et quid

erria T.

vt D6 ub m

ab illo etiam praeftari deberet, literis confignaffet :

fed et ipfa Legis verba fatis fuperque declarant,

9) fiig! o5

de futuro eam loqui.

Videntur id perfpexiffe

9 fs

etiam illi commentatores Virgiliani, quos v«rze

DT1777777 [

de boc loco traciare ait Seruius, et Namae legis iuz-

fpciti, qjina,

suenmores perperam , me iudice, cenfet. Nam quia

tentaris. füis

illi nimis erant memores legis iftius et Virgilia-

loc ell, primi,

num illum verfam eius legis fententiae et Hifto-

3is opims [ful

riae Marcelli minus congruere videbant, ne vide-

€0 Numie lee

retur Poeta erraTe, aut ipfi eius errorem agnofce-

etiamipforam

re , violentiffimam illam excogitaffe videntur inter-

8tque idcirco j

pretationem , quam primo quidem loco. refert,

tém contino

fed deinde reiicit. Volebant nempe fenfum effe

t peculiariter

verborum, Marcellum fufpendiffe patri, boc eff,

Yaitsrhodiet

loui Feretrio, tertia arma capta Quiriuo, hoc eft,

prehenderento

qualia et Quirinus, id efl , Romulus , ;am ante cepe-

qudem Numae

yat.

Verum ea quidem vis eft, quae perperam

imole a fin

interpretando fit apertiflimis verbis, fed quae ta-

471 Yero treg

men non alia de caufa ab iis fa&a videtur, quam

m jfiffe f

quod liquido fatis cernebant, legem Numae, ad

Ig:!i Feitriog

qu

am refpexit baud dubie Virgilius, aliter acci-

TW t f

piendam, quam. ill

e feciffet, ec in Notis faciF

nittnfar,

iree

Seruius.

(nam lod "

Clariffime vero ipfe Plurarchus in Marce

llo de

Tponendum -

tribus fpoliorum generibus legem interpretatur;

i5 jm vilz

eamque etiam vulgari fententiae, quod vnius tan-

S R adterl

tum lint generis opima , atque ea fola, quae Dux

T ere i

ipfe

67

vt dixi, de diuer-

ipfe Duci detraxerit, contrariam ftatuit. Locus

oque eis diuerfos

dignus eft, qui hic exhibeatur: z d? exUAm cmó^un

nfecrari debeant,

qe3y ss ,. idluc d2 nlv vuliru. nuNETI , xuiro. Queiy

E

Vt. tacenm. nimis

d» vois vmouviüpsucy Nouus

» YlouziAuov, xj mouruw omi-

m, fi per prima

puloy «9] dsuripur «j vpiruy quigpuoysdey , o [A0V mrQU TU

ulus cepext] -

Qu tvzo và Oeoezpin d! eXsUüyr x sdueogo , v äsiïfsfx

n eius faft praee

9? 79 AÁps, và dB vplvm TO Kuolvo s9] XujsBova? ytgus

voluiffer, et quid

oZa'a'oi—gm "T. 4v ngäroï, vày d2 3511755:51/ Il. vv ? rgu'-

reris confignalet:

voy P. & padyyw moA0s &yos Eminpura Aayos ts

xelyuy. du

erqte decarat,

yoy Tigéiwy Dyruv, ücw wu] 'wufowafäzbi Zots ,

vg) moUTM,

v id perfpexlle

s spatnys squrqyon avekóvros. Ea vero exoX« Roma-

.

s communi generi

s vocabulo [polia vocant , at proprio

ani; quos t*

t Nante hgitit

fpeciei, opima, quanquam dicuunt Numam in com-

nf Nam quià

mentarüs [uis etiem prima, fecunda , et tertia;

[tus et Virgilite

hoc eft, primi, fecundi et tertii generis feu ordi-

tentae ex Bitoa

nis opima fpolia memorare. Manifeftum . eft ita ab

eo Numae legem intelle&am , tanquam quae velit

debant, ne W

ertorem agnote

etiam ipforum opimorum tres diuerfàs effe fpecies,

(fevidentur i

atque idcirco illam veluti quodammodo aduerfan-

tem continuo fubiungit ei quod dixerat, proprie

dem loco. rerer

et peculiariter vocari opime, quafi ea omnia effent

p fenfum &t

vniusmodi et ar&iffimo fpatio vnius fpeciei com-

fe pari, Ir ^

uirino, hC h

prehenderentur, cum tamen et ipfa ex fententia

m r

quidem Numae fpecialius adhuc diftingui , et diuer-

fimode ac fingula magis iX«s appellai poflint.

uae. p

;pmm

lam vero tres illas fpecies porro exfequitur Nu-

i, fel que

1

qmm

mam iuffiffe fcribens, prima [polia fi caperentur

; videti

Ioui Feretrio confecrare , fecunda Marti , tertia Qui-

eoet Numie;

vino, et primum, feu eum qui prima ceperit, prae-

ilIUS, alite

r at

(

mizmzferretrecemormn affum , fecundum duceutorum

" Notis

(nam haud dubie'in Graeco pro II hoc eft LXXX.

de

reponendum X. hoc eft, CC.) zertium ceutum.

j i Mqrceno

His iam vulgarem iterum fententiam conne&it,

yP[eEECUf?

m nte

""

fed per aduerfatiuam particulam et ranquam a Nu-

rum com-

, qi vnius t

U

t

x

; folày qu'AC

mae lege difcrepantem ; quaequfz'opimo

ditionem

inö

268

ditionem tot reqxfiütis implicet atque illizet, vt

Turqutur d Va

Hi nempe cltro j

non nifi vnius generis et fpeciei effe queant.

Verua-

timi, fid quia

tameu, inquit, vulgo is maxime obtimet [ermo feu

opiuio vulgatifFina baec eff , tanquam ft ea. fola - feut

[l Eertr

opima [bolia , -quae capiuntur primum acie infructa,

yero exiguam pr

t

?te

T

feu claff& procincia, vt etiam in Numae lege apud

elle au&ojr

verear qu ppe

Feítum fcribitur, ftum. ommuium prima, denique ab

In

moribus;

ü

ap[o exercitts Duce boflium: ducem interficiente,

poftremis vel ex fuperioribus «z2 vo9 »»v£ repetene

tam longo temy

dum eft A5Q9ív», vel eius fignificationis voca-

immo in ipfis H

Tecenfet, eipon

bulum aliquod excidit.

Porro autem pro zu«ey

5

d

Nam femper Plutarchus

diligenti, í

e

ü

f

legere malim $zeluv,

éziwus, Graecorum more, qui Latinis vocabulis

tum et fcio, et |

nibus doceg, -

et maxime nominibus propriis terminationem zoy

eius vel leuitster

IVS vel I OS frequenter tribuunt ea fpolia

verbo caffisst

tam in Romuli quam in Marcello vocitat.

Vehementer ergo inpingunt, qui Numae hanc

veribus ante (

legem de illis tribus eiusdem generis a Romulo,

Venatium ire

Coffo, et Marcello captis fpoliis interprerantur;

fonfec:afïe. !

Sed longe vehementius illi, qui ea vulgarem fen-

incurtit; quum

tentiam tueri conantur, cui maxime adueríà eft,

Conïul » V vult

et à Plutarcho diferte opponitur; Vnde et Varro

tibums silin

contrariam et haud dubie veriorem ex ea ipfà po-

F dnte Liuii

€ L/üce nón

tiffimum lege haufiffe videtur.

Sed neque fic:nos

dimittunt é

LT.

i

É

4

dyayv tas.

Nam et exemplis nobiliffi-

9€PETifa fl e

morum hominum;, qui hoftium quidem düces in-

Uim; N f

teremerint, et tamen fpolia opima non retulerint,

Quod alienis 1

quia fub alienis aufpiciis rem geflerant, caufam

ce hollium c

fuam contra nos inftruunt, atque ita clariffime

Todo ludar

a fe probatum cenfent a Romanis femper fuiffe ob-

nequE Magi&m

feruatum, ne alia habérentur opima fpolia, nifi

,Oquidem &

Sed bona verba,

quae ipfe Dux exercitus cepiffet.

& ) Di&g(mis |

dum fingula confiderauerimus. Valer. Max. III.2. 6.

* nf lt

Eodem virtutis et pugnae geuere, (quo fcil. Romu-

Wn vel

hii v

lus, Coffus, et Marcellus): ofr . funt d. .Manlius

qu'ïmuis C(m[u

v

Torqua-

269

atque llret, vt

Torquatus et Valerius Coruinus , et Aemilianus Scipio.

Vertn.

ueant

Hi nempe vltro prouocantes boflium Duces. intereme-

rvunt, fid quia fub alienis au[piciis vem . ge[ferant,

w'iugt feï.fnu fet

"Jlj. Ü

lr f

il

Jfpolia loui Feretrio mon po[uerumt confecranda. . Ego

M du

T

z

f

vero exisuam prorfüs huiusmodi in rebus apud me

d

effe au&toritatem huius fcriptoris profiteri non

um Inge apu

l,

;

dnipue d

verear, quippe quemi in rebus antiquis, prifcis

nterfcien, In

moribus, ritibus, inftitutis; praefertim quorumi

tam longo tempore nullus omnino fuerat, vfüs,

) vini repeten-

cationis VOCt

immo in ipfis Hiftoriis; quas ex profeffo vtique

ütem pro euli

recenfet, exponendis, non dicam magna cumi in«

diligentia, fed fumima faepe cum ofcirantia verfa-

nper Platacchus

ifi

i

jy vocabults

tum et fcio, et paffim in meis ad illum obferuatios

nibus doceo.

mninationem u

Sed et hac ipfa in re fingulareni

eius vel leuitatem et iricogitántiam vel ignorantiami

yuunt eà fPOIiQ

verbo caftigat Clariff. Rutgerfiüs.

Paucis enim

vocitat.

verfibus ante Coffum ait Magiflrum equitum Duce

i Numie hat

Fidenatium iüteremito fpolia opima loui Feretrioó

veris a Romulo

confecraffe. . Quo non modo in fidem rei geflae

; interpretintüt

incurtit; quum non Magifter equidiim, ífed vel

4 vulraem fete

Conful, vt vulc Liuius ex au&toritate Augufli , vel

ime aduer e

'Tribunus militum, vt omnes vno confenfu fcripto»

Vnde & Varro

res ante Liuium et Valerium noftrumi; fpolia illà

mereaipf p

de Duce non proprie Fidenatium, fed Veientium

ed neque lCs

ceperit, fed et praeterea in fuam ipfius fenten-

«enplis sobilfl

tiam; Nam fiquidem, vt vult; ea folum de caufa;

uidem düces I«

quod alienis aufpiciis rem gefferant; opima ex

; nom rewleripï,

Duce hottium caefo non potuerint Ioui confecrare

fieant, cinm

modo laudati iuüenes, meiminiffe debüerat, ita

rxl.xlme

je Ifà 013

neque Magiftro equitum id tribui potuiffe; quan-

(omper füti

(e ob

doquidem et is non fuis, fed femper alienis, hoc

201Idy n

if

eft, Di&atoris füi, pugnat aufpiciis.

Qua etiam

! 'A n Verbiy

gl bo

40

de caufa nulli. vnquam reperiuntur Magiftri equi-

lef.

M

31l

"

j o

tum vel foli vel cum Di&atoribus triumphaffe,

ol

Cu.

quamuis Conful et Praetor ex eodem. proelio in

M

H

a

M

)[h!

Faftis

l ft"

270

mifu, Vnde

Faftis Triumphalibus triumphum egiffe legantur;

Quoniam vterque ille Magiftratus fuis aufpiciis ad

prouincia gefii

P R, redesiflet

bellum gerendum proficifcebatur: Magifter vero

Hifpinit reliqui

Equitum Di&atoris aufpiciis et imperio füberat.

Apud Liuium tamen lib. VIIT. cap. 51. Q. Fabius

€o triumphi fpe

Magifter Equitum, quum abfente Di&atore; contra

3pfe Liuius ibide

eius praeceptum cum hoftibus pugnaffet, atque

trimphafe, aui

bt Nenpe ii

ideo, quamuis ille feliciffime rem geffiffet, infen-

h

fus Di&ator pro fui imperii Maieftate fupplicium

immo omnes P.

I

ei grauiffimum minitaretur atque intentaret, rogat

priugri eXtra of

Th

b

Ü

t füo,

milites vt qua virtute. Remp. ab infefliffimis. boflibus

prouincias mittu

defendiffeut , eadem fe, cuius ducia. au[piciogne vi

ciffent , ab impotenti crudelitate Didclatoris tuerentur.

01ner t

Cicero. de !)i:i"

Et mox cap. 33. pater eius apud populum, ad

n

[/

Verum quia,

quem a Di&atore erat prouocatum , intercedens.

multis annis ab

«p id animo exercittm , qui eius du&fu aufpiciisque

bus fummo cin

viciffet , laturum? quem luctum in caftris Romanis,

quam laetitiam in boflium caftris fore? Verum in

etiám ex iis triy

eiusmodi or

ationibus minus accurate loqui fcripto-

mirndum ef.

k

fes, et pler

que dignitatem illuftrium virorum

Cmper et vbiout

tes illoium

amplioribus et honeftioribus vocabulis plus iufto

éxtollere atque augere, nemo eft, qui ignoret.

16, non folum

Sed tamen et extra orationes Liuius communi et

qundo tribuif

vfitato du&mn aufpiciumque coniungendi more,

& onififfe, f

quae et re&iffme vt plurimum coniunguntur,

tti, 6 Dop. ]

quandoquidem plerumqne Imperatoris, cuius aufpi-

ebuiffent. d

ciis, eius etiam du&u bella olim adminiftrabantur,

allatis iltiusmo]

"

1 noj

illo inquam more abreptus vtrumque eis tribuit,

I5 iCCipien

qui fuo quidem du&u et Proconfulari imperio rem

1pva à Elorg

rebant: fed tamen aufpicia mi-

erint

publicam P. R. ge

? OC t

nime habebant.

Sic certe lib. XXVIII. c. 38.

efen dey;—x

Rn

Haec in Hifpania P. Scipionis dactu au[picioque gefta.

o!»imis omrnhïewr

Atqui P. is Scipio priuatus nullo dum gefto magi-

15 tlj v

ftratu, Proconfulari imperio extra ordinem dato,

.iü[emm Uh

erfus Poenos erat'

m prouinciam Hifpaniam adu

miílus.

Va g p

871

egife lexantut;

miffus.

Vnde quamuis res 'ampliffimas in illa

fuis aufpiciis ad

prouincia geífiffer, multas gentes in ditionem

: Migifter vero

P. R. redegiffet, neminem Carthaginienfem in

imperio füberat,

Hifpania reliquiffer, tamen magis tentata eft ab

eo triumphi fpes, quam petita pertinaciter, vt

». 3. Q,Fabus

Ji&arore; contra

ipfe Liuius ibidem ait, quia neminem ad eam . diem

ugnaffet, atque

zriumpbaf[e , qui fiue magiftratu ves goffifjet , confla-

ceffiffet, infen«

bat. Nempe ii qui fine magiftratu res geffiffent,

immo omnes Procoff. et Propraetores qui tunc

at fupplicum

intentaret, rogAt

priuati extra ordinem, non in, vel ftatim ex

fnagiflratu fuo, accepto ordinario imperio, in

i

i b äbl!f

g aupicipne v«

prouincias mittuntur, a4fpicis, vt diferte de iis

Cicero de Diuin. IL. 36.. zon babeut, itaque nec

daparis tuerentts

omnes tran[eunt. aufpicato , wec tripudio auJpicantur.

l Pogulnm, 1

Verum quia, vt ibidem ait Cicero, bella iam tunc

m, intercedens,

multis annis ab eiusmodi Procoff. et Propraetori-

duf aufpiciisqrfe

bus fummo cum imperio admiftrabantur, ita vt

, fris Nunmm,

etiam ex iis triumphare poffent, nihil magnopere

i Verum U

mirandum eít, ífi fcriptores animum non fatis

ste loqui feripto

femper et vbique adtendentes, et libentius augen-

ftrium virorumt

tes illuftrium hominum gloriam quam deminuen-

:xabulis 9

]us juflo

tes, non folum. dacum illis fed et aufbicium ali-

t qui ignorer.

quando tribuiffe reperiantur, quamuis hoc qui-

jus C

mmuni &

dem omififfe, fi proprie et congruenter rei veri-

uiungendi morej

tati, ac Pop. R. prifcis inftituris vellent loqui;

coniunguntun

debuiffent. - Id quod monuiffe oportuit, ne quis

roris, cüius dU "

allatis iftiusmodi locutionibus eadem benignitate

adminiürabgnrqr,

a nobis accipiendis et interpretandis, qua fuperius

ue e&

is tribUlly

opima a Floro et Liuio, quae reuera opima norn

jhc inpeto

erant, vocari tulimus, et excufauimus, Valerium

"EU LA

defendere aggrederetur Magiftrum Equitum fpoliis

] o 0

Bu

opimis ornantem , quamuis ea a nemine, qui alie-

u p

| U!!'(þi[iäq

9 mj

nis aufpiciis rem gerat , capi potuiffe adfirmet.

dum

[i2

Caeterum ab eadem peruería fane ( quippe vix

4 0f

dmem datoy

vlla alia re Hiftoriarum fides magis labefa&tatur ac

$ ent

vitiatur)

iil

;

milus

272

certe-im fommur

vitiatur) in Hiftoricis libidine, Valerio imprimis

folenni, res geftas infignium fuae gentis virorum

comenit, quemda

femper amplificandi, et in maius extollendi, pro-

tamen (fitebor e

fe&um non dubito etiam hoc,. quod ille a 'T'or-

palibus Ducem G

quato, Coruino, et Scipione interemtos fcribit

mox Galltim fam

In.hac enim controuerfia ducem

boflium. duces.

Duem bufm ]

cum dicimus, tam hoftium, quam Romanorum,

Sed quum ingent

non alium intelligimus, nec nouimus,. vt diferte

et, et fmpuli (

Liuius, m/z cuilus au[picio bell

p

m geritur , hoc eft,

dudres acRem

Vnrcum &t fumm

i'ummum cwfaxgaäragæ ;fxr:;yäv.

Tales autem fuiffe,

quos T'orquatus et Coruinus pugnantes occiderunt,

tione Ducem; fe

nemo omnium Veterum, qui magno numero fin-

porativem, qui g

gularia-iftorum certamina memoriae mandauerunt;

&erc, qui

tradit, quum tamen id, fi fuiffet, minime prae-

tonfatus elt, du

termiffuri, fed diligenter potius inculcaturi fuiffe

fiee hdher, eor

videantut, vtin quo maxima vtiquefacinoris re-

Yütut, Certe (

ponenda.erat laus et gloria.

Eum qui cum 'Tor-

lum Duce Yagtio

quàto congreffus eft Cic. lib. 5. de Offic. et a.

düicit de O^l

4

de Finibus fimpliciter Ge//um, quem:ab eo prouoca-

üitnxe, quo D)

ius occiderit Manlius ;

Florus L. 13. barbarum.

Tunt." St

Eutrop. l. 2. dicit prouocantemGallum ad [mgulare cer-

$

per

CrÉnt contri

gamer.. Ni&or , Prouocatorem Gallam. Liuius VIL. 9.

Culunas eqtitib

aT

iler

eximia corporis aagnitudine Gallum. XXIV. 8.. Gal-

W'eum ])

lum protocantem Claudius Quadrigarius. Scriptor

1

U* t ipf) e

antiquiffinius apud Gellium IX. r3.. GaZw. quen-

^

V

J

Fl

J

bei

dam ,. qui et viribus, et maguitudiné , et adole[cen-

Non ait,

hi, Dims Te

u

tia, finulque virtute. ceteris antiflabat.

fréqueniu

Simi-

"

h

dignitate et faftigio Regis vel Imperatoris.

*5 et fümni|

liter. Goruini aduerfarium Liuius VII. 36.. Gallum

Fut ippellar «

magnitudine : atque. armis iu "guem XXIV. 8. prouo-

.m

t dj Cf

cantem Gallum.. Amm. Marcell. l..24.. confidentiffi-

AT COnHegtis-

mtin Gallum. Wi&or iogentem Gallum. Eutrop. l. 2.

C patitm

lin

Quendam ex Gallis.. Immo ipfe Valerius fimiliter

* QUonq v

et eodem vocabulo; quod tefte Donato ad Terent.

u

ificat,

?(;::95

ilu.

à

? liib

Xspy

Lun $..5 8EaO u qt]. eUz EXv vdpós fign

certe

lg f]ndem

E*

Valerio imprimis

certe in fummum hoflium Tmperatorém minime

€ gentis virorum

conuenit , quendam Gallum vocat 8. 1$. s. Gellius

v extollendi, pro«

tamen (fatebor enim) e nefcio quibus libris An-

quod ille a Tor.

nalibus Ducem Gallorum vafla et ardua proceritate,

nreremtos fcribit

mox Galhsm tam immaner arrogantem, denique

ntt

TE

ouerfia. ducam

Ducem. boflium . ferocifanum. No&. Att. IX. z.

m Romanorum,

Sed quum ingentes Gallorum copias fuiffe memo-

gimus, vt diferte

iet, et finguli Gallorum populi fuos habuerint

ur, hoc eff

du&ores ac Regulos, non putem eum intellexiffe

ales autem fuiffe

vnicum er füummum totius gentis in illa expedi-

artes occidrunt,

tione Ducem, féu, vt magis proprie dicitur, Im-

o numero fine

peratorem , qui plures numero, praefertim in eo

jae iandauerunt;

ékercitu, qui e varis vnius nationis ciuitatibus

t, fninime prüe«

conflatus eft, duces infra fuum fafligium pofitos

enlcaturi fuiff

füepe habet, eorumque du&u vbi, et quo vult

vtitur.. Certe Cicero, quum "M. Atilium Regu-

ioxefacinoris re«

lum Duce Xantippo, imperatore Familcare captum

m edi cum Tor-

dicit de Offic? HI. 27. eodem fenfü haec vocabula

, de Of et

yeiy db tn froict«

diftinxit, quo Dad/as, et aufpicium: diftinguenda

funt.

Sic cum Latini coniun&tis: viribus bellum

[ 15 arborim.

gererent contra Romanos, Geminius Metius Tu-

ul j:'r/gu!m;e ftf«

fculanus equitibus praeerat, vt fcribit Liuius, at

d. Lious. of

Valerius eam : Dacem Tufculauorum vocat W. 7. 6.

j XXlV. G-

deque eo ipfo etiam, quod notandum, gloriofam

lrigirts Scripto

vicforiam et: [peciofa, non tamen opima fpofia ve-

ql:'fll'

y, Gol

zuliffe , huius Torquati filiüm prouocatum fcribit.

li, d n.ial:'jvifl'

Nihil frequentius Curtio; quam amicos Alexandri

;;xïb(lf- NOn QIF,

Regis ec füummi Ducis, praefe&os partibus copia-

peratori Sin

rum appellari fiinplicirer Dzces. Veluti V. 6. Po-

; VIT 26 Gulum

ffero die conttocatos: Duces copiarum docet. Cap. 13.

, XXIV.

r P;'üllü-

Ec

Rex conttocatis Ducibus , maximum , inquit etc.

.a ff

dnmf'

fic paffim.

Hinc migores Ducesapud Tacit. Hift. IV.

:

[

UHI h

"

urrop -*

(imilittt

35. quoniam varii generis erant: Camimefates Ba-

Vderits

zauosque minoribus Ducibus delegandos. Quinimmo

[

" al Ter.ent.

nt, qui

Wr $ l

ïgnihütl

þropri? -tandem Duces appellari coeperu

inferio-

ce

274

darionibus vin d

inferiores et diuerfi erant ab ipfo fummo duce vel

etiam Legato.

Manifeftum id ex Lamprid. Alex.

hil attinet, . Fre

c.

a. Tdribunis aut Ducibus mifi suilites anteire vo-

non memiperuni

(til

luit , iufftque vt ante Tribuuum quatuor milites am-

puat, f

1

L.

ud

bularent, aunte. Ducem. [ex, ante. Legatum decem.

numvocem, lep

Duces hi erant fingulis legionibus praefe&i, qui

[

r

]*M

antea Legati Praetorii , diuerfi a Legato confulari.

àt À

i

Y

JQtt

Idem de Scipione Aemiliano dicimus, fi incor-

r:wori-:e Ii:zþ 00

ruüptus eftFlori locus II. 1. vbi cum Rege in Hifpa-

A

[

nípe:

umti

m ill

nia pugnaffe dicitur, fed haud dubie eadem decla-

ti(i

matoria év£4ze , qua opima ibidem illi tribuuntur.

us protocatum

Fuerit enim et ille Regulorum, quales in Hifpa-

Tuculum hoffü

nia erant plurimi, quispiam , qui vaftata et popu-

perque füos in

lata foede a Lucullo Hifpania ad munitiffimum In-

Pugnim Prouoc

tercatiae oppidum inter illa hominum amplius XX.

infirüverinr, f&

millia confugerit, vel Regis alicuius Filius, ( nam

crebto aütem q

Regum liberi, vt conflat, etiam Reges folent ap-

n medim jnre

pellari) neutiquam fümmus et praecipuus Vac-

m vaum li

caeorum gentis Rex.

Certe Appianus in Ibericis,

timen, / Craec;

AEQ

vbi omnium , qui ad nos peruenerunt , accuratiffime

lum jnf.eïüge*,

P

et pleniffime hanc hiftoriam defcripfit, fimpliciter

UYTEb ET u en.

7If

vue vv B«pfsge) , tanquam hominem vilem, certe

JUOU

non adeo illuftrem, dicit.

Et Velleius I. 12. vbi

EE

data occafione, quafi ex. profeffo, pene omnia

Y

Aemiliani egregia fa&a non fine folita fibi in eius-

Tinonm Dou

modi encomus exaggeratione recenfet, tantum

fel' its Gl .

immanis magnitudinis boflem fuiffe àit , Liu. Epit. 48.

71»::':!7 AU nf

prouocatorem. barbarum ; nemo cum Floro Regem

^0tL-Concifs V

appellat.

Quo paene adducor, praefertim quum

Tintis ey iney

infuper fere omnium do&orum confenfu aliquid

vitii contraxerit locus, vt zó Rex vna cum Freins-

MT

ü

?'Gïe&llm 1

fio

hemio maxime fufpe&um habeam.

Verba funt de

tüle

Ada—'dmms

quibus ( Vaccaeis) Scipio ille poflerior fingulari cer-

Wüxime ia f

tamiue, quum . Rex fuiffet prouocatus , opima rett-

us et emen-

SUQUs (yott ?

lerat. . Variis haec tentant expofitionib

egiäus Omn

dationibus

&5

75

fammo duce vel

dationibus viri do&iffimi,:quas referre omnes ni-

x Laaprid. Aler.

hil attinet. Freinshemius , quia Regis iflius ceteri

Wilites anteire ut-

non meminerunt, zo4 omi[Juri, vt re&e etiam ille

WaE TE d

putat, f quod eius rei fuifjet , diuidit trium litera-

- Logatum decem,

rum vocem, legitque cz R. Ex. i.e. Romauus exer-

ls praefedi, qui

citus fuiffet prouocatus, quod aperte Appianus tra-

q4

&i

toconfülr.

dat.

At videtur mihi vir eximius nimium me-

ficimus, f Incor

moriae fuüae confifus, vel perfun&orie omnino

m fege inHifp-

Appianum infpexiffe , quum illud fcriberet.

Neu-

ubie exdem declt«

tiquam enim ille Romanorum exercitum ab hofti-

m illi tribuuntüt.

bus prouocatum, fed contra, Romanorum ducem

Lucullum hoftium oppidum circumfediffe, fem-

quiles in Hifpe

| vaflata et poplie

perque fuos in aciem eduxiffe, atque hoftes ad

munitiffimum Ine

pugnam prouocafle, qui nunquam aciem contra

imm mpliusXX.

inftruxerint, fed velitationibus defungi maluerint,

crebro autem quendam barbarorum equo ve&um

gius Bilius, (nam

in medium interie&i campi proceffiffe prouocan-

1 R;ge; folent ap-

praecipuus Vat-

tem vnum aliquem Romanorum ad fingulare cer-

tamen.

&f

$

pianus in Iberics

Graeca funt; Koj cevisx;üs

7v: ( Lucul-

" accuratifime

lum intellige) zgszaA£usvos 35 stv 9. dXmt uv

vreltzucmor, UM qcoy cxpoBokusguol wuovot. — ov dÉ

zrinft, fimplicittt

cer:g

us vüy Bu füoipuy 8Éinmeusy. às qÓ JueT RAUAV 6200 gA1]-

jnem vilem,

Velleius [ 12. 9

qpiévos orzous msgupayas , s mgsuuAaro fupuoduy is wno-

"

vopuuy lu voy EXEAov«.

Vides non exercitum Ro-

10 y

yene omma

manorum prouocatum ab Hifpanis vel Hifpano,

fohtà flbi in eits«

fed vt a Gallo apud Liuium, Quem Roma fortiffi-

recenfet,

ra'ntum

mun virum babeat.

Quidergo* Exiftimem , quum

bai[yLiu' plf-4 j

aim. Floro g

Elori.concifa breuitas paffim fpurciffimis. addita-

mentis ex ineptorum* hominum calamo ortis in-

gefertim quum

quinata fit, ( vide infra cap. vlt.) etiam hic z2 Rex

: confenfi a?iqm

adie&um a fciolo, qui eo tibicine, quamuis nihil

m um Freins-

tale defiderantem fententiam fulciendam cenfuit,

Verba funt

maxime quia fequebatur confeftim de Opizis , quod

ylari -

Pn:iüi' [

j fl

genus fpolia Romulum, Coffum, Marcellum de

gt U

ue

e

frionb35€,

Regibus omnes retuliff

& r:on ignorabat, ideoq

$3

et

mious

76

et Scipionem Receffiio cum Reége congreffum

70

ts

(

1

peruerfe et cemere exiftimaffe videtur. "Certe ea

vt 2

tàpud

h

vox fi abfit, nihil prorfus difficultatis iftic loci

n

S (

le&oribus amplius occurret.

Cpii

Verum enim vero largiamur fane, quod tamen

Marcello. c

non facimus, certe nonin omnibus, tres iftos quos

quandoquide

Manlius, Coruinus et Scipio, diuerfo quisque

-

vel f Va]. ]

;gülari certamine vi&tos interfecerunt,

tempore, 1

mum.crei

"t

€ y0|

fuiffe hoftium fummos Duces, Imperatores, Re-

QUe

jm vtrin

que

al

sges, fi quiiam eo folo debitum , illis honorem di-

fevuit, exercit |

candorum [oui Feretrio fpoliorum. opinantur, fi

Torquius, Cor

?

modo et ipfi fui exercitus fuiffent Imperatores , feu

ace, fed ex.ca

n

H

fuis, non aliemis fub eufpiciis rem geffffent , idque

Titat] extea ordi

adeo folum requiri omnino, hquido confici pu-

tant ex eo, quod illi quamuis interemtis talibus

grefi funt, du

prioribus. Lt

boflium Ducibus , [polia tamen Ioui Feretrio nom po-

4b impentorib

zueriut , cou[ecranda veferre , vt fane Valerius Maxi-

a Ovlmga fi no

mus quantum ex eius verbis collisas, fentire vis

de:ur

[*

ortoa

ime cum atque ex eo bodie pleri-

prouocante cum

perti

druq) Grgo t

que fentiunt, hi palam declarant, . non fe:nimis

ione fuir. E

diligentem. prifcis maiorum füorum feu Romano-

rum inftitutis indagandis dedifle operam , et legem

zorum lii Fe

ficiant, qui ei

fpoliorum Eeretrio Ioui facrandorum , quae plura

Ori- allris e

requirebat, non fatis cosniram habere. . Recurra-

plma: labirs 6

mus enim ad Plutarchi, qui ex vereribus luculen-

tiffine omnium de his fpoliis egit, allata fuperius

Torum du

Xi0p

fis hofti

ver

1

&

j3, et videbimus clariflime ex vulgari iftorum

m Dz.

CDantur,

temporum opinione habira effe rite opima fpolia,

eius certe generis, vt in templo Feretrii Jouis

Nec minus in

4

TOconfüley

T

1 À

figi poffent, h. e. primi generis ea fola, quae

ille &

4 many

capta fint, non modo a Duce ipfo (vt tum pu-

*

Onem

Aüe in i

tabant, quodque vnum minus vere in hac fen-

tentia ex antiquitate referri ac repeti cenfeam)

CCetnete

nfqulg

Ducem hoftium interimente, sgwzwyE spuzQy

QU opim, )

"t |ib

7['0!3'/06-

"B. eyt

gäygxo'yro.c; fed:et quae capta fint fimul 39

Taftuc

liln

Détotor f

27

ére. congreffum

leur, Certe ea

rdiss Ezus, «g] aT. hloc eft, tum in acie feu,

cultatis iic Jod

vtapud Feftum;, c/affe praci&a, tum prima omnium

antequam alius quisquam aliud ex hofte fpolium

cepifíer.

Quae in tria illa a Romulo, Coffo, et

ne, q

ud

UB.WH

u

0

$

Marcello capta fpolia vere congruiffe . videntur,

$, tte

G

Qi

quandoquidem ii omnes vel in iplo. proelii initio,

yel fi Val. Max. et Plutarcho de Romulo potiffi-

eriecerunt,

mum.credere volumus;. paulo ante, fed. ordinato

mpera (

$5, At*

jam vtrinque ad pugnam, quam itatim poft con-

lis lonorem rli:

At

feruit , exercitu hotthium Reges obtruncarunt.

m opinantur, 4

"Torquatus, Coruinus, et Scipio non in, vel ex

Imvgr tores, feu

acie, fed ex. caftris acerba hoflis prouocatione ir-

il

;, idque

ritati extra ordinem ad fingulare certamen . pro-

u—ïno confici pte

greffi funt, atque ideo venia prius ( vt diferte de

uevremïi-s talibus

prioribus Liuius, quamuis paulo aliter Gellius)

11

) nft f0

ab imperatoribus fuis petita, quod minime fuif-

;eï'*':ïerius

fet opus, fi non extra ordinem fed oblato vel

Jiea$ ; fentire Yi*

prouocante cum hofte, in acie fuiffent congreffi.

« eo hodie plr

Harum ergo trium .caufurum vna quaeuis fatis

, non fe nims

idonea. fuit, ad negandum illis honorem- portan-

y feu Tomano«

dorum loui Feretrio fpoliotum;;; vt adeo-intcite

perim ; &t legem

faciant, qui etiam exemplis his e veteri fane bhi-

ftoria.alletis euincere conantur,

non alia olim

m, que plui

abét

e Mu

opima habita fuiffe fpolia,. nifi. quae ipfe Roma-

eterib

as lucule*

norum dux reportaret , quoniam hi, quamuis cae»

. at fupeis

fis hoftium Ducibus, ea tamen foui retulifle non

y YU

Jgari ilorm

[]

f

j

legantur.

j

Nec minus irrito.conatu his ex Dione adiiciunt

[

e opim I9b

[

10

1

fe

senri Joti

Proconfulem Augufítei aeui M. Craffum, quem

s eu fol

i

qü..

ille fua manu hoftium. Ba(tarnarum Regem Del-

lo (V

t t pv

fer

donem fiue in proelio fiue in fuga' (nam id ex eo

d

j,

e[e I hic

decernere nequeas ) interfeciffe , et fpolia eiustan-

quam opima , . Feretrio Toui relaturum fuiffe fcri-

ge cenfeum

« $W ]

bitlib. $1. extr.' &zep- wvroxourwp sguriuyas Bysyóvat,

qui"

fiml ^

ii Imperator fummo cum imperio, ac fuis aufpiciis

171

fuiffet.

$3

278

fuiffet

Etenim vt taceam hunc dicandorum Ioui

s Romános

h)ne elt

Ex

opimorum honorem maioris raritate fua fuiffe olo-

exemplum, qi

riae, quam vt puuatx fub.Caefaribus eum petere

confantec Tril

fuiffent aufx, vel iis decerni aequo animo paffurt

ceteris omnibls

Caefares, qui omnia decora ac honorum titulos ad

fe 1apxe1nnt eodem hoc in bello neque Craffus de

10, QUi PPC Qui

feu Varronis fe

vi&toria fua Impcmtous nomine, vt fiéri ante fo-

befa&ri cenfeo

lebat, eít 'decoratus, fed Auoui'tus, tefte. ipfo

Dione, vt ille finito hoc bello tamen triumphaue-

Liuins tamen

rit; quamuis et hoc ipfum non multis annis poft

praeter illod, (

priuatis ademtum fit per Agrippae fiue volunta-

feutum, fati

erpere conatui

»xiam fiue clanculum imperatam modeftiam, qua

Bofporanis füba&is de rebus a fe geftis nihil publice

feriptus ilor (

ad fenatum fcripfit , nec decretum fibi triumphum

Corfulem en C

accepit, cuiusque exemplo nemo deinceps eum

fm (avm:cm |

petere honorem paulo ante vfitatiffimum fuftinuit.

/f]flr!'mem. [

Verum his omiffis exemplum hoc Auguftei aeuit,

vetifaate dj] /'U

quamuis au&oritate Dionis fubnixum, incaffum

lt /c; ipium |

ff

plane nobis obiici dicimus, quum palam vtique

i ;m 1, (

ä

ULN

difputémus contra iftius pene temporxs fcriptores,

þl f'-.'CTJv "h f !

Liuium ect Valerium Maximum, immo ipfum Au-

Em *, Vileri

guftum, atque lubenter fateamur iam tunc inua-

ttfecit, ibf

luiffe vulgarem illam opinionem, quae caeteris

etitm Glirean

omnibus praeterquam ei, cuius aufpicio bellum

if vb

gereretur , opimorum confequendorum facultatem

qU'ïE EVId lije

negabat, idque in gratiam forte Augufli, vt, quod

.emnequxt vt

ille nouum et antea inauditum. de Coffo adfirma-

7 (I"l!'ll' Cu

bat, facilius fidem inueniret.

Quapropter ne-

U[l XECWHL

iini mirum accidere iam debet fub Augufto Craf-

mmds lune ;m

fum opima fpolia Ioui non dedicafíe , etiamfi maxi-

m!ll n

» l10

me fummo iure debitus illi fuiffet ifte honor.

et

fx.m.ls

O

Etenim quae lex, quod ius opimis his fpoliis ab

fittüy

455 Qit j

ipfo Romulo et Numa conftitutum fit, quidque

1 Hf

exinde, fed antiquiffimis temporis, quibus fpolia

ere

V (Mte go

haec ab hoftibus capta, et loui facrata leguntur

Htj M

apud

279

dicendoram Toui

apud Romanos obtinuerit, id demum in quae-

ite fua foife olo-

ftione eft. Ex iftis ego temporibus vnum Coffi

ibus eum petere

exemplum, quem vetufliffimi quique Scriptores

conftanter Tribuagum militum ea cepiffe adfirmant,

to animo paffur

onorum titulos ad

ceteris omnibus modo excuffis oppono, et antepo-

negue Crafasde

no, quippe quo multo mágis àc certius noftram

vt fléri ante fo«

feu Varronis fententiam confirmari, quam illis a-

befa&ari cenfeo.

aftus, tefle iplo

Liuius tamen etiam hoc nobis nouo argumento

n triumphaue

praeter illud, quod ex ipfa lege ac iure fpoliorum

multis annis pot

»xe fiue volunta-

petitum, fàtis fuperque iam refutatum arbitror,

modelliam, quà

eripere conatur.

Titulus ipfe, inquit, fpoliis ;a-

541'.5

nibilpublice

feriptus illos (antiquos Seriptores) meque arguit,

Confulem ea. Coffum . cepiffe.

Hoc ego quum Augt-

1

ibi triumplum

fium Caefarem templorusmm omnium conditorem , aut

o deinceps eum

ffimum faffinzit

reflitutorem , ingreji:m aedem: Feretrii louis, quam

y: Augfci du

vetuflate dilap[fam vefecit, fe ipfaum im tborace liu-

zeo feriptum. legiffe audiffem , prope. [acrilegium ra-

nixun, incifm

zus fltm , Coffo [poliorum fuorum Caefarem ipfius teme

m pdlm vtique

pliauctorem abtrabere teflem. — Notat ad haec verba

np&ris fcriptores

6 wUyv, videri excidiffe, dicemtezmp aut legendum

jmmo ipfüm A

Prius monuit olim

- jam tünc intt«

vefecit , ipfum ; deleto fcil. fo.

etiam Glareanus, imo Sigonius et Onuphrius in

, quie cieer

Faftis, vbi hünc locum Liuii recitant, voculam,

aufpicio bellum

quae excidiffe putatur, addiderc.

Quod fi heic

toram fcultatem

ferri nequit vel Ellipfis verbi dicere, vel conftrutio

Ugdüh

yt; HUO

zE andire, cum. duobus, vt loquuntur Grammsf

ie Coffo adürmi-

tici, Accufatiuis, altero perfonae, altero rei,mühfö

Quapropter nt-

minus fine animaduerfione praeterire debet locus

jb Augifo Ot*

Liuii . 23. hoc noftro, qui fatis explanati et aperti

!

fe, etinmll at

eít (enfus , longe quia intricatior, ideo etobfcurior ;

fte honor-

fet 1

iniurias, ait ibi Fufetius Albanus verba ad Tul-

j is f

].üs ib

lum Hoftilium faciens, ez zvog redditas res ex foe-

]f lïtv

quï qüe

dere , quae vepetitae fint , et'ego Regem no[flrum Clui-

, qui

ys fpol

gec te

r

lium , caufam buiusce effe þcüi'ä"'audwz' videor ,

| füc

st lega

"

4

dubito

gi)'u

280

dubito , Tulle, eadem 'prae. te ferre.. Poffet baec,

fnt fifpeta X

yt quiuis facile videt, etiam non omnino. indili-

uT u

. Ho

C i

gens leGor ita accipere, tanquam fi Albanus non

quidem concederet, fed tamen audiffe fe fatere.

Jit diquem .

tur Regem füum poft fa&as iniurias et non reddi-

[

m-ace

tas res caufam fuiffe belli, quod inter fe et Ro-

p

volust s

n p

manos cum maxime . gerebatur.

Sed. qui . verba

Li. XH

n

4j

accuratius examinabit, verumque interiore velut,

ipf p

Ls

Ü

angulo reconditum fenfuüm fcrutabitur , deprehen-

te iidil

det continuo ZAeu z. dicere vel ab ipfo-Liuio,

verà ommu et.

vel a Librariorum. negligentia profe&am. Signi-

ipft nuper audi

ficat enim . Mettus , fe quoque audiffe aliquando.

pallim reperis

Kegem füum. dicere, vel dicentem, iniurias. etc.

Vi ilimi udit,

ilius belli effe caufam.

$

ic additur .z2 dicere a

Nan st aud j

Sempronio Afellione vet

eri. Hiftorico apud. Gel-

10 Doo od lor

lum N. A. XHL 3. Nam fé patrem Jaum . audiffe

Obferu. VIT s;

n

dicere, uimis bonum Luperatorem uon decertare,

m nanpe di

suift eic.

Et ab ipfo Gellio XVII. 19.. Fauorizum

dligicu lesimu

ego atiditti dicere , Epicletum Philofopbum dixiffe, ple-

xosque iffos ,

le qu qgitur,

qui philofopbari viderentur , bilofopbos

prieceptorem.

effe buiusceuodi &v

vE modrTay, MÉX p TR Afyay.

At Liuius, mea quidem fententia, maluiffe vide-

$« 61. potiy [

fcil.emfam

tur fupprimere , quod fatis intelligi poííe a le&o-

Weton, cap,

ribus cenfebat, quam vt tot infinitae figurae verba

Jirum eag 4

vno loco iungeret, aut.z4 dicemtem atis abfone

Justs accdit

iuxta vel inter Regem Cluilium ec Cau[am. locaret.

Minus adhuc lib..IV. defiderem , vbi clariífima

E ib lg,

Wpe, nogir

vtique eft fententia, admiffo rantum huius verbi

defe&u,. quo nullum aliud frequentius eliditur,

Tüptus Tycin

£ ftrcoy

6

Ipfe Liuius L. 31.. Vifi etiam audire vocem ingentent

Chilco)

jfam didt

ex fnumi. cactmimis [uco , vt patrio rita Jaera Af

[J/7707

IT L

baui facereut, quae veluti. Diis quoque fimul cum

fatria relicfis obliuioni dederant.

i55 quim a

Intellize ,. dicen-

Téqurere

tem, iubentem, vél.quae diceret, iuberet. .Sic

n. a p

etiam Aclianus fere verbis quae fine caufa Fabro,

Wi vel

du

func

egt

T5 Poffet

funt m('pe"ca XIV.. 15. Iavróve 07 gwpagöav, DT

1 omnino. 1ndi) l-

Go F/fü ATUDS v ao JIW LT0Y Aaktw;æ 4£V0y , TOV (y&' T(I.ASLM

1 i Albantis-non

müfxoyT.

Hoc.eft, Paufonem piclorem. cum andij-

düüte Je fateri

Jet aliquem dzrent:..n vel iubentem , cum manda-

15 et:non reddi«

tum.- .zc»e-n!ïc.t ab aliquo, vt piggeret: equum fefe

. inter fe et ho

voln:«zt/mtc:n þlil '1/];.' eaum curreatem.

Porro idem

Sed. qui - verba

Liu. XLU.

is. Expofita. deinde ab f& ordime , quae

" Interjore velut

ipfi muper. Eumenem vera omnia et comperta referen-

ytur, deprehen-

teui audfäe:zt fcil. dicere , nifi malis iungere , quae

] ab ipfo Liuio,

véra omnia et compertà, referentem Lumenem

Xenam, Sisni-

ipfi nuper audiffent.

Similia funt prorfus, quae

udií

quando

paffim reperias apud Comicos: Quid. i. atidio?

1, intürras- etc,

Vt lum audio.

Quomodo et Appuleius in Apol

us ditere à

Nam vt audio partim. Oeeufium ,. qui iflum . uouere

rico apud. Gdl-

uulli Deo ad boc aeui fapplicaui

uod re&e o z«vu

n finm a 10:2

Obferu. HI. 2. exponit ipfe: Zudio quosdam Qeen-

-- datertatt

Immo quotiescunque audire

Jfium , uempe. dicere.

19 Taurinm

aliquem legimus , intelligere debemus verbum rei,

lr

///.Jlll d'uü

(

de qua agitur, accommodatum,

Difcipulus audit

!

$

Hl y

plaeceptorem fcil. docentem. "Terent. Phorm, II.

ue /u '5 / ,ï/-

G. potius quam lites fetfer , dut quam te audiam,

mahv'ïe vide-

1(,11 caufam comra me orare.

Domitianus àpud

Sueton.

cap

Vis, inquit, bumc nequiffimum

j poli t ledo-

Rnwumwrba

Jerumn. cras aadmmm, nimirum caufam asere.

a fatis abfone

Durius accidit auribus illud Plauti Epid.HI. 4. 6o.

Ego iflum bominem uunquam. audiui ante bunc diem,

au um lociret

.yüi dani fima

nempe, nomunart.

Videtur in hac locutione cor-

m HUAUS ven l

ruptus Tacitus Ann. XIHL. 46. Saepe auditus e[f,

entius eltatur,

confurgens. e couuiuio Cae[aris, fe ire ad. illam fibi

netnt

conce[]am diéclitaus mobilitatem , pulcbritudinem , vota

eutat 1:1 f

omnium , et gaudia felicitum.

Sero ponitur zà dicti-

iil [:/U [

(

taus, quum abelfe poflit ecaliud videantur proxima

q* jlm

[elh"e! dlw

tequirere, certe Lipfio, qui varie. haec tentat;

ic

conc. à DIS iafans uobil. vel conc. Dis dignam

moefel

mobil. vel denique vbi cowgeflam delibaret mobil.

T j hi

u

P

Prae-

082

Praeferam his omnibus coge. diuiuttus nobilitatem

Cotmmentanios i

vt intelligatur, dicezs, vel dicitams, quod com-

(

eam hib

4 f

modiffime et faepiffime fit, maxime apud Taci-

quieuis dli

l, f

tum.

Vt Ann. IlI

4. Plures obturbabant , neque

menta in eos '€

n u, Certe et

velatum de megotio, ueque Caecinnam dignum tautae

rei ceu[orem , ífcil. diditantes.

Et fic alibi paffim.

omnia alia orna

Cererum vt ab explicando iam ad refellendum

quoue in liono

redeamus Liuium.

S1Coffus non. modo vere opi-

aC

Dter an

ma fpolia in confulatu fuo cepiffet,. fed et id pa-

Denique qu

lam infcriptione ipforum fpoliorum publice in aede

comuincendi e

Feretrii Iouis fixorum pofteris teftatum reliquiffet,

Nam quie Liri

quis non maximopere demiretur in eo pexpemm

1is deterunt, |

ror

tradendo , quo non aliud illuftrius haberi poterat;

tiplici p

tor

1'38

cu IUJOUC dyCOllö, quanto rarior numero compo-

lic in re ermr

tum, tanto clarior et multis etiam arlumphls prae-

Tninuero ple

ferenda fuit laus et gloria, tam turpiignorantia et

fibulofis xu]nl

incuria cefpitaffe Scriptores antiquiffimos, et fi

fciptom m

maxime primi erraffent; neminem ante Auguftum,

citum vel m

quum iam, vetuftate dilapfum ac tecto fuo nuda-

WO primttus or

tum effet templum

hunc eorum errorem titulo

lic gimis i

gloriofiffimorum fpoliorum curiofe infpiciendo,

....dlm, Heque

quum ipfa aedes adhuc effet integra, deprehen-

2Us geflis ciro

difle atque arguiffe, immo neminem e tot Corne-

Wüm adiicere

lis, qui plurimi ante et poft Coffum,

vsque ad

D uemczps e

Augut h principatum continua ferie in amphfïïmls

vetuft

s ]

honoribus, magiftratibus, et imperiis Romae fem-

( conflig,

per fuerunt, non dicam iterum ex publico illo

& I*O"eu" u

ipoliorum titulo, . quem tamen eos credibile eft

faepius leziffe ,

bl ( in ;

et aliis oftentaffe, fed ex propriis

familiae fuae commentariis, quos plerique nobiles

Cuen tu) (,,/

10

iij «!,üuf"

habebant ad illuftrandam fuae gentis antiquitatem,

(Jf'xllUm x "

c feruandam. domefticarum et gentilium laudum

XIQDS Voty

memoriam, vt ex Cicerone docui cap. praeced

rei geftae veritatem eruiffe, 'et errantes hiftoricos

ATQ0 Conf

P Qdb g,

in viam reduxiffe. I:temm fi vlla gens iítiusmodi

1 [777 R'W)'

commen-

283

QTT

commentarios haimit, credibile omnino eft, etiam

, quod com«

Corneliam habuiffe, quae plura forfain, quam

me apul Taci«

quaeuis alia, rerum a fuis egregie geftarum orna-

urhabant , wette

menta in eos referre potuit.

Et fi illa quicquam

1 digum tautae

iniis, certe et hoc de opimis Coffi fpoliis, quod

omnia alia ornamenta fuperabat, faltem quando,

ic alibi pifüm.

ad refellendum

quoue in honore et magiftratu contigerit, vere

modo vere opi«

ac diligenter annotatum habere debuit.

, fedetid pe-

Denique quam huius tam manifefd et facile

conuincendi erroris caufam habuiffent veteres?

publicein aede

Nam quae Liuius mox adfert, non originem érro-

xom reliquifet,

jn eo perperant

ris detegunt, fed vel errorem incredibili et mul-

haberi poterit;

tiplici prorfus errore cumulant, vel potius veteres

t

umero compo«

hac in ré errare neutiquam potuiffe demonftrant.

Enimuero pleraque Hiftoriarum peccata vel ex

tiumplis prit-

fabulofis vulgi ac famae rumoribus, vel ex ipforum

| iignoza«.tia &

vuiffimos; et i

fcriptorum memoriae vitio, nimioue illuftrium

ante Auguftum,

ciuium vel maiorum füorum gloriam augendi ftu-

dio primitus oriuntur.

Hoc vero , de quo proprie

«fo füo nudie

hic agimus primi Hiftoriarum conditores, non ex

etrorem tittlo

uditu, neque ex plebeculae fermonibus , quae re-

f infgiciendoy

gri, depreitre

bus geftis circumftantias miraculo propiores, potiffi-

mum adiicere gauder, ceteri parum curat, fed

m e toc o

3

vt deinceps ex ipfo Liuio oftendam, ex annalibus

m.lm ) ygque

vetuftiffüigis hauferunt, in quibus non quidem

g iy anplifim

rl

I

'

sftomie let-

quo coufilio, et qua vatiome quaeque gefa etfent;

e

, pullico 1l

exponebatur, fed tamen quid quoque ammo geflum,

bellum quo initum con[ule, quo modo (hoc eft, quo

05 credibile cft

euentu) confecium , quis triumpbans imtroierit , de-

fel ex propro

euonflrabatur , vt nos docet Sempr. Afellio apud

pl

erj

] ?oh) e

Gellium V. 1g. feu, vt Cic. de Annalibus, quos

tl

anuqültatemy

"os vocabant, quia vt ait Feftus, a Pontifice

qtil

n Jondul

M,u

Maximo conficiebantur; loquitur de Orat. II. 1a.

pLJECG

jn quibus memoriae publicae retinendae caufa ab ini-

ante

s hiftoricts

jusmol

zio verum. Romanarum vsque gd Poatificem Maximum

ens 1

*

commme

294

ol

tione eart de;j

P. Maucium ves omnes fingulorum aunorum mandabat

€orü

u

?

n'.vj

"

1c,

literis Pontifex Max. et publice domi fuae propo-

u

nebat, ad quorum exemplum primi Hiítoriarum

f

a

Vir. opt

conditores , frue vllis quidem ormamentis anontunenta

n à

1em t

tauentemporam:, bosumum ,. locorim ,

^U

L

gell'arum.

que

[

&

rertim veliqueriat, . Fuerint ergo quantumuis ieiuni

tU

n

"

et fteriles, fine dubio tamen,.ex iis, quo anno faci-

fe

fj

m qe

RO

nus omnium praeclarifHimum , Rex hoftium in proe-

H

n

lo interfe&us, acciderit, quis et. quo honore,

€o d

:Q

vtrum ipfe Conful, an alio anno aliis Coff. Tribu-

an

1Ur

m u

u d*'

«

nus'militum tam gloriofam vi&toriam, et opima

dlab,

eciua

GCO8t QD

fpolia reportauerit, pofterioris aecatis Scriptores

po:uerunt difcere.

j

Quod er ipfum neque wuwo-

n

yuxy u

;«x omnium Au&torum in re tam celebri

,

[

t)'lv.'liii;'hv)lj

[/

admiticere nos patitur.

Nam fi maxime quiípiam

e primis adeo fecurus ac negligens fuiffet, vt rem

j i J

fl ex.

tam manifefto falfam, le&oribus obtrudendo, in

MUU

gv

fidem ac düigentiam, quae in Hiftorico maxime

^

468 E

Crte U

detderabatur, incurreret ; cuicredibilefiet, neque

iplum ab aliis edoctum correxiffe poftea fuum erro-

202 3 ex caví

rem, neque aecate proximos aduocata füa fuorum-

gloriofes duse

l$ e

m

tn

gue aequalium . memoriae fide, vel. confiderata

Y

Ve jm eft Au

ipforum fpoliorum infcriptione, vel perluftratis,

ll*.*mun Í

Mim

) in:

quos modo dixi, Annalibus Pontificum, aut Gen-

'T

tis Corneliae commentariis ( nam iftis commenta-

VQQS V

riis et funebribus cuiusque familiae. laudationibus

hétet

Imye

Tet,

&üe

Auctores olim.in rebus geftis maiorum exponendis

at

multum víos ex Cicerone et Liuio fupra docuimus)

1quif

i

Coif

infgnem hunc primi fcriproris lapfum obferuaffe,

i

fed omnes, quotquot deinceps vsque ad Augufti

necf.um "

U

tempora hanc rem. memoriae mandarunt, foediffi-

Jl uf

DiCis

Eu

ma fane ofcitantia ac focordia eum conftanter re-

Ne 13

cepi

& et reunuilffe.

Diruam

t

imen

[Ui

Neque vero ftudio amplificandae Coffi eloriae,

0 it|

la rar

tür Drife

uc

Àv

g?xicquam hic peccari potuit, cum contra if

x

tione

98)

Etenim magis de-

T0 f

dabat

tione eam depreffum iuiffent.

m i

DrODO«

corum atque honettum habebatur, ii quis in fum-

mo magiftratu rem egregiam gefntffet

Scipio Na-

imi r

Tarum

fica vir optimus, quum Conful,

Geuictis Bons et

AHl )

Wt

in apdlmme-n acceptis , prouincia pacata, deceffif-

[ W

Antu I duis ieiun

fet. ad haud dubium tnumphum, petition fuaé ek

Qquo anno --.Cl-

parte

aduerfintém reperit Tribunum pl. qti cen-

febat

lum debellatis Bors cum. viftore exercitu

utit in prot.

r (

u9 honora

mserop nquumLx(fu:um agrum tranfir e, vei iaxlrem

»..1

eo fanpenac Q. Minutio, qui jam tertum ibi

ls Coit

Tribu-

annum dubio d

etinebatur oel!o, mittere deomfïe,

m, & OP(H&

et fuadebat Senatui

t quod a Confule feffimatione

ecatis Scriptores

irimpbi praetey miffum e[[et , id veffitueret differendo

] negue u

[

"od

irnmpoo,

iuberent. Confulem 1

e 24 flï(h!'?f(!l(fl]l,

»re tam celebri

übigantur ;

zs deuilis

daere operam ; vt Ligmres

2

iime. qui

paucos po[l suei /es Procon|

fale

0dnE

P. Corgelitum anulto-

ulie

vt rem

vum exemplo, qui in Afm.(. atu gon triumpbaueruat,

obtrudendo, 11

trimupbaiurium e J/]Z* apuüd Liu. XXXVL .c. 39.

(torico. maxir

Vides aperte Confuli obiici fofHFuationem znw;xp/;z,

bilefiet, neque

non alia ex caufa ortam, quam quod maluerit, et

yflea fuum erro»

gloriofius duxerit in ipfo iilo Masiltratu, qui fum-

t foa fuorüme

mus erat, triumphare, quam eo finito.

At fi,

vel confideratt

vera iam eft Aucufti ec Liuii fententia, Coflfi nobi-

xel perlu&rans;

liffümum facinus, quod quum amplifiimo : effet

ücum, dut (en-

praeditus Magiftratu, füummum in exeraru obti-

iltis commenti

neret Imperium, bellum fuis aufpiciis adminiftra-

e i jaumlmds

ret, denique anno a fe denominato perpetraffet,

nm exfonenms

antiquiffimi fcriptores in alienum. annum et aliis

öocmm*)

Coff. infignem perperam contuliffent, atque ipfi

um oblmhe,

necdum Confuli, fed 'Tribuno militum fub Dicta-

Aug Augulli

ue Jc

toris aufpiciis militanti türpt

rrore adíüignaffent,

dli

iupr, 6

atque ita rei per fe quidem fatis gloriofae non

" conlhmef Id

paruam tamen gloriae accefüionem detraxiflent.

Poftremo fi tam foedi erroris hac in re arguun-

Coff o]oti

tur prifci Au&tores, confufa, incerta et falfa fupt

| contté

jita. 1*

pene

tione

486

ferüm vené

pene omnia illius belli et temporis, quàntocunque

confenfu tradita.

Nam fi Coffus Conful demum

aliimit,. et t

opima de 'T'olumnio Veientium Rege fpolia cepit,

yrlsw: Don poti

quod ex eorum titulo fe eruiffe gloriabatuz Augu-

innuit, prior

d jan

ftus,

fala eft veterum Hl[*roua, non modo cum

n liri; .

'Fribunum mil.ea cepiffe adfirmat, fed et quum

Coff. M. Geganio Macerino et L. Sergio Fidenate

Macet

A C

demum 4nu cu

bellum cum Fidenatibus (a quibus tamenSergium,

Cujs

l;

£al

qui prumus cum ils cis Anienem Pu"nddlt, cogno-

Que verba (l;

men hoc bello accepiffe volunt) et Veientibus

eorumque Rege Tolumnio geftüm memorat; et

plane intelligere

porro quum nonum abhinc annum trifti peftilentia

ceteroqui ftudi

fine nonadeo m;

atque inopia frugum notat nullo prorfus bello,

nedum tam clari et eloriofi euentus tunc relato.

etiam ulla emel

Falfum eti:

im ,

if

quod Sergius Conful cum illis hofti-

pottei, qu

bus fecundo quidem pxoeho fed tamen multis

fl) ICIt , ld (;Hod

fuorum amiflis , conflixiffe traditur.

Falfum, quod

TiS meis notgui

fenatus gerendi huius belli caufa dx&atoxem dici

huius lod meg

Mam. Aemilium illo anno iufferit, atque is Magi-

flQue in rem

ftrum Equitum Quin&ium Cincinnatum, et lega-

anc confirmn

tos Quintium Capitolinum et Fabium Vibulanum

äbeo I"M dw

,Aaffumferit.

Falfae omnes belli et proelii, quo

eníi 7« / vfür

Veientes ac Fidenates a diCtatore Aemilio fufi ac

14 , J* 1//1*!,7[::

hwan, et 'oTolumnius a Coffo occifus refertur,

Iemm.q ,n r/z

«episusas. Falfus denique di&tatoris Acmilii de

Pö , 1

"

jl mfm

Veientibus et Fidenatibus triumphus, quamuis

eius veftieia etiam in.Faftis Capitolinis exftent.

M,,, W&

D xfpexu(ïe fane et Liuius videtur, (quamuis

ar!nntme uf b

quis id non perfpiciat?) quae labes futura effet in

lf liter, ;Ill

veteri Hiltoria, fi erraffe in illo ftatuatur, quod

"VIrbog imwg ;

tanto confenfu ab ea memoriae mandatum , vel f

Ht f ",

erroris arguatur , qui tot alios fecum errores trahit,

qzmc:W c*t'a/ ,

! CU

et omnia pene conuellit; Ideoque, quanquam

L ] A0 !

ha&enus veterum fententiam haud dubie in gra-

150 totius loc

tiam Augufti deftruxiffe vifus eft, eam tamen nunc

Cäï]

ü ole i(

iterum

2907

iterum. vehementiffime,

fed clanculum et te&e

) quintocünque

- Confül demum

adftruit,

et tam grauiter hic errare Au&tores

ege fpoli cepit

prifcos non potuiffe, meo quidem iudicio, ipfe

rA

loriabatu

LA

g

innuit, prioribus fubiungens: Qwi fi ea im re fit

non modo cum

error , quod tam veteres aumales , quodque Magifira-

tuum libri, quos limteos im aede repofitos. Monetae

i fedet quum

Macer. Licinius citat idemtidem Autlores, uouo poff

Sergio Fidenate

s tamenSergimy

demuum anno cum . Quintio Peuno. A. Coruelium

ügnauit, cogme

Confulem babeant , exiflimatio communis oumnium e[f.

Quae verba Glareanus fatetur ingenue, fe non

)e Veientibus

m memort; et

plane intelligere, nec tamen fuccurrit ei, qui id

»trift peftülentia

ceteroqui ftudiofe paffim fecit, Sigonius.

Mil

) Pmrl'ils bello,

fane non adeo magna hic occurrit difficultas, neque

etiam ulla emendandi necefíitas; quae nulla effe

tus tunc reltto.

poteftei, qui 72 // pro a2 accipiendum hic effe per-

| cum illis hotti-

1 tamen. multis

fpicit, id quod faciendum effe dudum in aduerfa-

.. Fafam, quod

rüs meis notaui, et in priuatis colloquiis, ficubi

huius loci mentio inciderat, plus femel oftendi.

j didiatorem digi

Eamquein rem ex multis, quae ad expofitionem

, atque s Mige

hanc confirmandam hincinde colletta et annotata

pium, & legte

habeo, paucula et ex vno Liuio, quum eodem

bium Vibulanum

feníu zo.f/ vfurpat, adferam.

et roelii» qu"

Tentata res eff pri-

mum , fz impetu capi Ardea. poffet. L. $7.. .Ac. primo

- Memilo fifi

tentata ves efl, f difpofítis clientibus disücere rem

occifus refc?tur,

go[feut. M. 35.. d Collegium Pontificum referre Con-

roris Aemilii t

Jid. iuffus, [i poffet vecfe votum incertae . pecuniae

nPhUS1 quamuis

Jufcipi. XKXXL 9. Percuntlatus, fi confilium [alutare

Jinis exfent.

adaittere auribus poffet. XKXML. 35.. Percunclatus

enr, (

qugvm'.ïIS

J f& iuterim , quae defeciffeut ab Societate Romana,

e; fürürt effecin

vrbes recipere vellet. KXKXXVI. 33.. Nibil aliud loct-

gt

flauatur

tun ferunt, quam quaefiffe , .f incolumis. Lycortas

sndam, V*

equitesque euafifJeut XXXIX. $0. Quaefiuit iterum,

" errores ttai

lt

ft cum. Romanis anilitare [iceret. XL. 49.

Senfus

que; Q

wanquat

[

ergo totius loci eft, qui error, fcil. affirmantium,

ml dubïe n

capta opima a Coffo Tribuno militum fpolia, quae

m

ramen mUn

m

Conful

[

TU

288

ie

?

opuit

a

Conful cepetrit , an ea in re vel Hiftoriafit, et hae-

VU

1, 0C t

reat €eo, quod vetuftifimi annales et lintei Magi-

"

eft

I)

(j

ftratuum libri: nono demum anno; poft bellum

i

cum Tolumnio et Veientibus geftum, Coffum;

eodt

mfen

ve

n exi

hunc Confulem referant , commaumis exiffimatio onmi-

f

q

bus ej

?. hoc eft, ( quoniam in his prsecipue haeret

videas ,

pillimatio i

Glareanus) c

uilibet de eo fuam exiftimationem;

*

)

feu opinionem

j, iudicium interponere licet, iudi-

,l-

let, cb!?e:uauit

j

(

nite

cium eius rei-à me in medio relinquendae penes

f

h

J

omnes eft;' Sic plane XXIII. c. 47. nifi quod is

locus corrupte prorfus editur per caufam non

t

m nàt, (

ï

1l etC

intelle&ae item . huius Jocutionis

Vulgatur. ex

niec. Neny

Q

ü

N

conie&ura Vallae: aic pugnae equefiri rem (quam

(Mn Du

Q re

fatis certam

-

commnis exiflimatio eft ) mirabilem certe

dam aunuales.. Sed praeftantiffimi Gal-

, 'wjl(

adiiciunt qui

licani codd. quibus omnes a

lii cedunt, Ouam veta-

[

Uei

?

2is, communis certe exiflimatio efl; Vnde sisóxoes

I65, Cum tua nor

6 «dw, QOtam vera [t comm

umis exiflimatio - eft.

Ex'no:ï.m verbo

ent

«

Cogitaueram ego ; quia etiam alii codd, 1ngerunt

ponere htümi [

z0 certe - vem, quam geram, communis per me exifli-

I

l

OX Toh "

smatio eft

, mirabilem certe , adi. hoc eft, adiiciunt

te mirabilem , quam veram

Ante Cofft Con

huic pugnae rem cer

l

adiiciant, per me quiuis de eo pro lubitu fuo:

Veferey

10€ eit Y

exiftimet

, iudicium ego facio commune omnium,

li ï-;;('i; vel

vt Terent. prol. Heautontim. v. 12.

Veflrim iudi-

$J

, rem veftri

im et $

cium fecit , me Actorem dedit, hoc ett

e iudicii , veftrae efle exiffimationisfecit. — Quans

ell

lil Ceran,

etl

veran ,

fümilirer Valer. Max. IV. 3 de Curio,

Diferte

!j

f

o coesantem (quales epalas ; apparatus ja-

*)C

ol

ol

ligueo catili

dicio efl) f[e

fpectandam praebuit. "dterum Liuius

[/4

!n d;

D

"ei bellicae in C. Sempro-

m

lus

JIV. 41. Quanta pradentia à

——

.

703 ".

Aan

aio effet ,

litis. de Imperatore exiflimationeni

Uis, vt v

effe , [ed Pop

uli R. fuiffe , quim . eum comitiis €onfu-

]i

hoc eít, de eo iudicare non effe mili-

20n f

lein legeret :

Ter

lp

cui datus eftImperator, fed

4 Coni

r

tis, non liéere militi,

fuiffe

hS9

r

floriafit , et hae-

ui

iffe Bopuli R. quum etc. XXXIV. 2.. Nam vtrum

s etTinter Magi-

Z

Rep. fit, mec me, id qzwd ad vos fertur, veflra

Ü

oft bellum

Potuif-

ex /'rmz(lno eft , qui w]u]jlæzzH um ituri eflis.

tm, Cof lm

fet eodem 1f.niu

plenius dixiffe ,

communis omnium

TU

!

[077]7772

vefirum exiftimatio eft. At quae loca velim eti

cipue haeret

v:dew,, quae o za»v de vfu vocum exifiimare et

[2

jmat onem,

exiflimatio in fignificatione 1udicandi do&.., vt

INeaue vecfe

[

nere licet, 1üdl«

iolct, obferuauit. Supra. L. 23

Fuerit ifla eius. deliberatio,

inquendae penes

j*c'i pel [2 Z:?"H[U"C'fm

id vtrum recte

an

g. nili q qud is

qui bellum fufcepit, hoc eft,

r c Yfam non

perperam fiat, de eo duhü ret ac videat ille,

Vuleatur:ex

q ui etc.

Nkmpe folent huius figurae nomina ali-

itate

as

m fignificare.

Sic

wofri rem (quatr

umndo ius aliquod et pote

Cato apud Feftum V. pxodldxfï'*' fe C. Caecili diem

)mirditm t

eftancilimt 63

£ oa/uw//e militibus legionis tertiae cum proditionem

ttü-

uon baberes , 1. e. cum ius prodendi diem non habe-

nt, 0.1:1)1

93"/

es, cum tua non effet proditio.

Vnie

Expofito verborum fenfuü, qui abftrufior paulo

f gvlf;llm»(] P

1]06 UIK

erat, videmus iam clarifime, Liuium pro certo

COud

ponere bellum cum Veientibus, in quo eorum

ii r m '*J"'

gc ell; adiicunt

Rex Folumnius periit, geftum eífe nouem annis

ante Coffi Contulatum, nempe quia azzales tam

n, quia yeram

veteres ,'"hoc eft valde veteres, vetu ftiffimi, vt I. 3.

q lub

x füo

q'm TOIB ttlm 've'erem þra certa 4 jl, mmt? et lintei

nmune

ommvm.

ad iftius anm Confules Gega-

Magiflratuum libri

f itd-

nium et Sercium, Di&tatóremque Mam. Aer*nhum

;di, en vt

eius belli y--xevdx caufa ifto anno creatum i refe-

() m

m1s fecit

T. "ïïlnx

Diferte enim vtrosque libros ait Coffum

3 Carioy

Confulem, Coll

e»xa T. Qunmo Pgmlo, habere

i um

1040 demum ao )ojl intellige omniano , po'"t belli

- Jrerat

Liuius

huius

cun

TYolumnio VGQI in iis mentionem.

"UI $empro-

m mihi videa-

Quamuis, vt vere dicam, legendu

fini

utioren

tur

decimo ,

cuti iim olim voluit Glareanus,

j C

non lemper lpemmdus prae E»womo, à cuius

fre i

0'1 cile mïl

mera conieCtura zó s070,

quod omnes nunc obti-

-*

nent

;mpexaïül ,

11!11"

090

exAndraT, 1

nent edd. profe&um eft.

Legebatur antea feptiuo,

ne

ti0.

ne

tíés PEOM

quod inter et decir;o maior vtique eft conuenientia,

quam inter 1idem illud et z0zo.

Numerandi vero

tent Ciceroni Vi

Tomuam coi

J

[

"

initium fic erit faciendum a

ab hoc IDA() anno , cuius

non minimam partem fuperfuiffe credibile dl poft

liery) cuid

olumnium

Eum

Teite DICQiter el

vi&tosiam Veientes, et caefüum T

nono ab hac

&t fecuturus

fi adnumeres decimo, fi praecidas

Frequentifime

quppe qu etum

pugna anno Conful fuit. Coffus.

autem veteres,

vt iam ob/eruatum ab Ln.mus,

tertio Enite f

in numerando vtiusque extremi habent rationem,

llter vero non !

fl proximus Vi

ed maxime Liuius.

Ne longeabeam, hoc ipfo in

für mox tres pro

C.lmte, in quo verifimile vno eum modo locutum,

eandemeue nurnex,..m,l rationem fecutum, Trrtius,

busfermo, Sel

ait, 4b Cuiljltlatu Coff anmus Tribumum eum Mil.

7', 10n Certu

couf. got. i

babet.

At tertius erat du&to initio non

purorum um

à ieqx.xeme exa&um Confulatum anno , fed eo ipfo,

iwmnc

«t no

T&&m OeiTt eum A. V.

auo Confulatum acf"r

t ALUS quiuor

luoumtum ver

fieni

JIXOFEW

( 3-

327. qui proinde tertius

eft

Confulatu ead

T

ratione

qua Confulatus

reeg:

ïcu:m fuit anni poft vidos Veientes

Atque ita

üt;

u

TPTA

cum dicimus fecidus a Rege non intelligimus, ali-

ALHO N1 quten

quo.inter ke.:cm et eum interpofito, tertium

t ex illius ]ib

[

roximum.

dignit ate , fed Ke:

Vnde apparet,

Yt per Pa o

inconfide

iÉ

D

c

»

ie

ennt

et

olim Seruius ac

(ixldk

11-. WCJUCUK

Donatus, et poft eos viri fummi

Scauucr, M"znu-

A

Wna

t0n. n Cie!

tius, et Robertellus, qui illud Virgilii ecl. 8

d Caelire 1]

1

erenh 1,

(m'

Alter ab vudeciuo tum me iam ceperat anuus,

U Ht d

de terio decimo, non duodecimo exponendum

1101j

Qt$ mte-r

omnino pertendunt

Atqui after dicitur de dtiobus

al A Attic

aiunt,

qu:

dil

a

vndecimus et duodecimus non fint

& Ls

duo.

Quid facient ifto eiusdem Virgilii ecl.

$.

ü& a Ve T"Q

Fortunate puer, tu uumc eris alter ab illo?

tm,;, W. D

uen She« in

An et hic poft z//uz fingent duos, quorum alter

CextO n

fit tertius? Et fane ita volunt in verbis 'Terentii

üï"erc

P "hHS d 0 üte

ex

29I

ex Andria l. z.. Veus et item alter , quibus ifta ra-

turantea fotio,

: eft conuenientia,

tione tres proprie fignificari affirmant, fed aufcul-

tent Ciceroni Verr. HI. 35.. Vaus adbuc fuit poff

)'unme-rmdi TO

d

10 3nno , QUi

i

Romam conditam , (Dii immortales faciant , ue fit

le f pott

alter ,) cui Refp.totam fe traderet , L.Sulla. , Mani-

Iu

n Eu

felle hicaltereum notat, qui vzzg: illum proxime

nono q0

) hic

eífet fecuturus. Eutrop. lib. IX. de Galerio Maxim.

:

Frecnentifime

quippe qui etiam . [peculatoris emunus cum. altero ac

nl

itum ab E

Vi

xïiïii,

tertio Équite füfceperit. Wbi Galerius eft Vnus,

Alter vero non tertius, a quo aperte diftinguitur,

habent rationem,

fed proximus Vni.

At apud Terentium nominan-

beam, hoc iplo m

x modo locutum,

tur mox tres proprie Chryfidis amatores, de qui-

bus fermo.

Sed fciendum iftalocutione, Vzus et

fecutum, Turfrtts

alter , non certum aliquem, verum incertum, fed

ibunum um Mi

paucorum numerum per formam extenuationis

duOo initio non

fignificari, et poffe aequaliter adhiberi de duobus,

anno, fed en ) pfq,

sefft eum À. V.

tribus, quatuor etc.

Gellius VI. 16. probaturus

fignificationem verbi deprecar? a fciolo quodam

vi proinde tertts

reie&am dicit, plemos effe libros veterum [imilis

Confülarus

7,

q

.v qm

I

JI

o

gnificationis , ex quibus vnum et alterum appoJuerit.

$5 Atque lf'»l

Appofuit autem Au&ores Ennium et Ciceronem,

inceligims, dl

et ex illius libris duo, ex huius tria loca attulit,

emolito, tértium

vt per Vnum et alter«m , fi ad veteres referas , duos

,. Vnde appattt

fignificauerit, fi ad libros, quinque.

Sic apud

- olim Senuus 4

Sueton. in Caef. cap. 2o. dicitur Vettius productus

j Scliger, Mant

a.Caefare pro Roftris, vt nominaret, a quibus de

jiglied

inferenda Pompeio nece fuiffer follicitatus, fed

11I0fy

vao atque altero fruflra , mec fime. fifpicione fraudis

fgfiä'd! [/

Cl

u

Tam fi Ciceronem

^imü EK?GHEP

sominatis Ynterceprus veneno.

fodiii

$

ad Attic. IL. 24. conferas, patebit non proprie

]U5

n0n t

tres a Vettio nominatos, fed plures Lucullum,

deci

1.

"erilii ec $

Fannium,

Domitium,

Pifouem ,

et| Laterenfem.

n

jlur d i

Idem Suet. in Claud. c. 12. manifefte pro paucis

incerto numero adhibet, et opponit pluribus: Po-

um ülfef

ps, Q

, et

i

]

vl

pulus nou . ante. deffitit , qu;zm wnus atque tilter

7H0X

in

ehis TU

292

inox plures a Magiflratibus in Rt)f ra produci;.

De-

duo ita int

i

,

mque hoc fenfu faepiffime fumitur ifta phrafis, ne-

teries vnius Con

Nihil

que in latina tantum lingua, fed et alus

eum, erusue cat

dicam de vernacula,

fed ex graeca locum mferam

Coflus nono, ve

not1b1lem, in quo eadem h«-mhcanoue ponitur ác

pliciter polt h

a] : ufsg»s, plane vt vnus et alter,

Athenaeus

T0 BPOLUHL "

paucos FOHE nominari tradens ecorum ,

qui £quo

multo minus

Dureo fuerint mcïull, f rms, inquit, ze roget,

Liui

u

"m

j JU'U]M

quinam ii fzm int, fvüs «qj devrios igws ipás üvouw,

f

itüere debemu

vaius et alterius forte dices nomen , hoc ett, pau-

ptores h

Ui

aul

if

ciffimorum.

cum Veien

Sed vtad Liuium et fuperiora redeam , quum ille

uo

u.Xrl

Vr

itaque ait, Vtrosque libros Coffum lmb(.re Coníu-

JCm

p M.

lll

lem decimo demum anno poft illud cum Veienti-

b

sTl

no Co

bus bellum, eo manifet

innuit, illos vtrumque,

e ve

u

m

hn

Is

tum bellum Veiens, tum Confülatum Coffi, fed

10

Tl5 , QUi

Is

(ll«xelih JA]H!Q, memoriae pro

didiffe.

Niü ea fue-

!H

»Jiusbe

Al C

V

At

rit illius mens, ineptiffima prorfus foret eius ar-

ta

lu at

35 et eorui

cumentatio.

Nec enim originem aliquam et cau-

1. Fftis a

fam i(ius erroris, vt appellare voluit ac debuit,

"

Qua

!—u

m pO**ea Lu

vel potius quid eos in errorem induxerit, his ver-

hO*xh mmd it

bis indicaret, id quod prae fe fert fuï errorem

Tere vere Qur, n

potius eodem quafi nouo errore cumularet , et ex

"'Eï'ïu &t antiq

vno faceret duos.

Nam fi nihil aliud, nifi quo ab

oritaten, "k

NG

anno Coffus Confulatum obtinuiffet, non

tentiam d t "

item belli huius initium et exitum , literis con-

fignatum exhiberent ifti Annales et Magiftratuum

Qm)le rie fe f

emffe

hon, quam erroris caufum potuerunt pxk.ebufï'e

XEe

Cert 1 n" Qet

z

prifcis hiftoriarum conditoribus?

Cur

illi alio

eïa quod ex m

anno, et quidem eo, quo Tribunus Militum fuif-

Titàte pel fi

fet, potius quam quq( Jnü, em inueniebant , capta

Slliatum

j

ab eo f')()lld l'(,nC'lLDt, in quo vnque vno eorum

fiem ; ll aede |

error confiftit, quamuis in duas ille poffit diuidi

partes, dum primum a non Confule, deinde non

Gmfh

Y Quiq

mf)nu

vero anno fpolia haec relata tradidiffent, fed q

in"nh 2

duo

lome mmen

293

]

f

ü

broduttr

De

duo ita inter fe cohaerent, vt vtrumque fit ma-

i [nhlll

teries vnius controuerfi erroris , non aliquid extra

Q e

eum , eiusue caufa.

10Cum adtéram

1

Ergoquum folum illud , quod

Coffus nono, vel potius decimo demum anno fim-

t

n

Lds

pliciter. poft hunc annum Confulatum . tenuerit,

?

qeus

non potuerit fcriptores in iftum errorem induxiffe,

um,

Qu

Eu"U

multo minus excufare tanquam eo deceptos , nifi

I

qu

uf

i,

t rift,

Liuium fuauiter ineptiuiffe volumus, neceffario

s icus as Ut

flatuere debemus, ex.eius fententia, prifcos fcri-

11 hoc elt, pau

ptores haufiffe vtrumque, tum hoc anno bellum

cum Veientibus et Tolumnio geíftum, atque eo,

deam, quum ille

quo expofuerunt, modo. confe&um (V. fupra

m liabere Confi-

Sempr. Afellionis locum). tum. nono . poft illud

ad cum Veienti-

bellum anno Coffum cum Penno fuiffe Confulem

n

; illos vtrumq

6

ex vetuítiffimis illis annalibus et Magiftratuum

w Cof

jed

libris, qui certe Di&aturam Aemilii hoc anno il-

lie

N

& füe-

.

Jius belli caufa relatam, vt et triumphum de Ve-

ot eiu5 af«

iU.

ientibus et eorum Rege, ( quod vtrumque fit etiam

in Faftis Capitolinis) non magis praeterierunt,

dU

puity

VU

quam poftea Coffi Confulatum; atque ita dum ille

eri

ver«

nobis diiudicandum relinquit, quod ipfe decer-

nere veretur, ne vel contra haud dubiam rei veri-

fert; i'ed erroren?

cum

It

r erex

lT

tatem , et antiquiffimorum librorum maximam au-

quo &b

4

&oritatem, vel contra Augufti voluntatem fen-

diud, nif

non

|0

[ut

tentiam dicat, fatis declarare videtur, vtut aliter

l

s COf«

iUf ,

l

fentire prae fe ferat, veteres hac in re neutiquam

"

uurm

Etenim fi quicquam

s er a

erraffe, vel errare potuilfe,

verti

certi habet hiftoria Romana, hoc profe&to illud

mbuilïe

Cur 1

ail0

eít, quod ex annalibus tam vetuftis publica autto-

l-

us A

;

fu

jm fül

ritàte per fingulos annos fa&is, et linteis illis Ma-

Hs

r ape

giflratuum libris ob venerandam antiquitatem ac

Quid

tild

vfto. C(ïlum

fidem in aede facra repofitis petitum eft.

: dioidi

Je poi

enim falfi, quid immo incerti contineant eiusmodi

^de nor

1de I

monumentaà feu libri, qui tantum publicae me-

e; del

u

nüifent, t d

r

moriae retinendae caufa , fumma et pauciffima eo-

^

H

»

que

-

5

94.

ceps mereantur

que certiora ac fide digniora, praecipuarum re-

modo,

1

.i'ed etde

rum capita, qui quoque anno fuerint Magiftratus,

[

ïeïm;s n

quid ab iis publicae rei geftum, quae bella inita

ocu

um no.

et confe&a , qui triumphi, et ex quibus hoftibus

nais C

debellatis a&i, quid vrbi num peftilentia an pe-

fed & m qui

nuria annonae aliaue mala acciderint, breuiffime

N

u

att0U$

n

fine vllis rerum ac verborum ornamentis per fin-

tt

aris, qu

gulos annos a Pontif. Max. vel quo alio publice

creitos. dicunt,

annotata habent? Nedum vthunc tam immanem

Magftro Eq.

errorem in re omnium clariffima non modo con-

peutae houd. du

tra rei geftae fidem, fed et infcripti ipfis fpoliis

turde vtet tm

tituli, vt voluit Auguftus, teltimonium recepe-

loc vetuft

z

E

rint, atque ad pofteros propagarint.

Nam fiqui-

&d Cofft Confül

dem hic erratum, et Coffus vere in Confulatu fuo

caede, Blu&abi

opima de 'T'olumnio Rege fpolia cepit, neceffario

vel ille non eo anno, quo i(ti libri volunt, fed

gabinur,

*

Neque vero

quo Coff. Geganium ac Sergium memorant , nouem

m

tiquifiimorum y

annis citius, quocunque demum collega, qui in-

vt fere fit, ex f

certus hoc pa&to erit, conful debuit fuiffe, quod,

gefarum, velu

quia totam chronologiae Romanae rationem per-

Tolumsio bel

turbaret, annorum et Maziftratuum feriem pror-

longe dlitad (

fus confunderet, ac nimium quantum labefa&taret

Ton. vnum err

veterum Annalium fidem, qui, fi quicquam, eos

münorem al

certe Magiftratus, a quibus ipfi anni denominan-

tur, füo quemque loco et tempore re&e collo-

Nim quo illi t

bellum tim f

care debuerunt, nemo opinor facile admittet ;

€0 per tres for

vel bellum cum Veientibus et Tolumnio geftum,

Rünerunt, ipy

quod illi ad annum, qui Geganium ac Sergium

Coff. habuit, annotarunt, referri potius debuit

U. vbem p

ad nonum inde annum, quo Coffus cum Penno

Tu Oblitus, t

Conful fuit.

Criptoribus t

Sed et.hoc neutiquam ftetuendum

Tetognoftmu,

videtur, fi quicquam libris tram antiquis, et hi-

ftoriae Romanae tribuimus.

Nam fi ne bellorum

AUUC apertinc

quidem et tam illuftrium faltem tempus fideliter

tür ac defen, di

memoriae mandarunt , quid eft in quo fidem dein-

OCflonem i

ceps

r

fo illis non. de hoc

ceps mereantur? Quid quae

preciptarum ree

modo , fed et de omnibus aliis

bellis, atque omni-

nt Migifratus,

bus aliis rebus in pofterum credemus , fi. tam ce-

, quae bella inita

lebre bellum non folum alieno tempore feunouem

oy quibus hoftibus

H

quam oportuerat, ponant,

ii

]

entit àn pée

integris annis citius,

pel

(ed et aliis, quam per quos geitum eft, adícribant

derint, breuiffme

Magiftratibus, non tantum ordinariis, fed et ex-

mamentis per fin-

traordinarlis, quos ad hoc bellum conficiendum

| quo dlio publice

creatos dicunt.

Di&atorem intelligso cum. fuo

ünc tam immonem

Magiftro Equitum

Mamercum Aemilium, cuius

i non modo con«

tuum libris Di&a-

petitae haud dubie ex Magiftra

Ycripti ipls fpelis

turae vt et triumphi tenipus ac caufi, admiffo

limonium récept-

hoc vetuftiffimorum annalium. errore, remitloque

::

, Nam figui-

ad Coffi Confülatum Veiente bzl!o [ac 'Tolumnit

c; m Confalatu fqo

caede, flu&uabit atque incerta omnino fede va-

; cepits necetï'aï:o

gabitur,

; fibri volont, ie

Ila ratione excufari poffet ifte an-

Neque vero v

memoran , n00en"

tiquiffimorum v

oluminum error, tanquam ortus,

litudine rerum diuerfo tempore

» collega, qui n

vt fere fit, ex fimi

fi vtroque anno cum eodem

ebuir fuife, quoo

geftarum, veluti,

ae rationem pee

"Tolumnio bellum Romani gefílifent, q

uum illi

tuum feriem pro

longe alia ad Confulatum Co

ffi annotent; vt adeo

fed non multo

ygntum !

abefadiret

pon. vnum errorem, fi erraffent ,

mififfent.

,l quicquim, &5

minorem alium quoque hac in re com

nfxi denominite

ebuiffent

0

Nam quo illi tempore et anno retuliffe d

mpore

reae CO

bellum tam

feliciter er gloriofe confummatum,

p

»cilé almittet s

€o per tres fe

rme annos nullius omnino belli me-

0 &

um

ftilentia ac fame mifere vexa-

Tolumnt

minerunt, immo pe

CS» :. H

eratuil

tam vrbem prodiderunt.

Vnde Liuius tanquam

;mium à

ma

;; dehtit

fui oblitus, tam claram pugnam in eum annu

1 ?Ufl'

Sed

Penn

fcriptoribus. tra

nsferri non potuiffe fcribit.

('] s cui

jt uennum

fane eius verba , quibus illos multo

t

n4

recognofcamus

gis; n

in proxime füperioribus tue-

i

m antid

adhucapertius, quam

belio

ruft

tur ac defendit, dum eorum errori

s caufam atque

N

4

" h]'elv

«ompus J

t

lite

occafionem indagare videtur.

Nam, etiam illud

u

accedit ,

j g f

C

r

296

tinc in re fterm

accedit , ae tam elara pugna in eum auaum t»"äm*fe; ri

Coniecturas .Contt

j»oæt (fcil. ab Au&oribus antiquis) quod. imbelit

darent publice

triennium ferme. pe[lileutia iuopiaque frugum cmca

A. Cornelium Confulem fuit , ade

Aare co

vt quidam auua-

les velut fuuefH , nibil praeter nomina Confulum [ug-

dete, quam io

geramt

Quod fi nobiliffima illa Coffi pusna in

metuunt

e n

annum eius Confulatus transferri vog potuiz a fcri-

fendere

C eroqu

] en

ptoribus, quod vere (vt fane fine. haefitatione

fuum lc de re

tanquam ex tua etiam fententia adfirmas ) circa eum

confulem imbelle fuerit vriennium, ac peflilentia

oitrOt , tum ej

inopiaque frugum infan me,

id ergo, Liui, tam

bus; tum vW

ond

inclementer

eos erroris arguis, quum

Ír in eo

T

ie pertex

VIldd

a

büs

errarunt quoa

fpoliorum de Tolumnio relatorum

honorem non tnbu"rmt Coffo iam Confuli, etiam

Veientibus. &

in eo male haud dubieer perperam feciffent , quod

Aemilio confüm

circa eius confulatum imbelle triennium H'atuemu,

iruno u mn

id quod' admiffa

uguíti fententia aeque' falfura

&t lïud .h

haberi debet ac prius.

Atque ita ineptiffima pro-

toris tertiy

(

feCto foret haec excufàtio ,

at

quam Lo«xm petitio-

le

VML

Coffum,

Sed noluitti vxdehcet hanc

nem principu vocant

"d antea, fcw

occafionem. praetermittere gwtläcanm Aucuf'fo,

011 &t pug

referenda hoc loco et pxooanda eius de Cofli opi-

f'lm.wl i

u qc.

en

nis fpoliis fc

en

tentia, quam ipfe tibi retulerat, ideo-

i,

14

ue (vt folent, qui antiquarum rerum cognitione

I071j]

? OXerOi

dele&antur , fibi in eo plus fàtis ahqmnuo placere,

Itl fe

fi quid antea ignoratum eruerint, vel in quo à alii

"innon u ,L COr

haefitarunt, ac caefpitarunt, expedierint, immo

dum aliorum errores fe deprehendifle gloriantur,

-ms nà omniu

qUüm veram

fi ipfi forte errent, tamen haud facile eum fibi

fi

m

J ]1(!

errorem eripi patluntur

ac 1&8;)8 iniquo animo

e rewlt de

ferunt fuam fententiam non recipi ftatim atque

A u",rn

adopmu ab aliis) tuum forte diffenfum de re, de

Tl qui

Mafec

qua inuenta fe iaCtabat et in Hiftoria tua mentio-

m

nem fieri, vt opinor , volebat, haud beneuole aut

H

Wüceret Dig.

patienter accepilfet.

Atque vtinam ,non etiam

füm, t

M

n

C Mag

nun

297

TU

m d M;fem

nunc in re literaria viri do&ti aliorum opiniones et

quis ) quud. mbl

conieCturas contra animt fui fententiam fJ.EPC ]au-

lifil

i fe

qu

Irca

darent publice ac pmbment, vel laudare ac pro-

"t quidan a

bare cogerentur , C hy li fui veritatem potius per-

ia Gonfulum [ur-

dere, quam hominum ineptorum, quos offendere

1 Cofft. pugna it

metuunt, et unpïxcxfïïmo dxiïenfu exemplo of-

LO

^

0Hf a iCtt

fenderent, amicitias!

i

fine- haefiratione

Ceteroqui enim,

quid Liuius apud animum

firmas ) circueum

fuum hac de re fenferit, fatis ego quidem liquere

allatis modo et excuffis rationi-

m, ac pelllenti

atbitror, tum ex

erpo, L.h,, tin

bus, tum quod in hiftorice rerum Romanarum

quum, f in o

ferie pertexenda anthumres per omnia in his re-

anio relatorum

bus fequitur; adeoque non hic modo bellum cum

» Confuli, etiam

Veientibus

et Tlolumnio hoc anno a Didatore

;ecüïeï' cuod

Aemilio confummatum, et fpolia opima a Coffo

m Jlmïl.'(?l Jh,

"Eribuno mil. capta vberiore fermone exponit fed

fü

tt aeque

&if

et iterum cap. 32. ex perfona Mam. Aemilii Di&ta-

inen

toris tertium; qui tunc Magiftrum Equitum .fibi

InCD.

fima pe

73 iti0«

leserát Coflum , haud dubie ea maxime de caufa,

nL

K/

10d antea, fe primum Di&tatore, tam claram edi-

vuex jcet hünc

y Aug

if (0,

difle

pugnam

Magiflrim: Equitum A. Coruelium

Lcandt

eü

15 u6 Coli

t opr

eundem in acie fore, qui priore. bello 1ribuuus Mili-

lt

1CU

g«

£um , Larte Tolumnio rege. Veientum. im. con[pectu

Ia

daorum. exercituum occ:ja fpolia opima Iouis Fere-

rerum

$

zri !emþ/.) tulerit.

Enimuero quid opus, immo

jiq

uanao

:

D?

annon indecorum et indignum hxl'tonco, cui ve-

ye )

ä

n HJQ atl

mmo

ritas vna omnium maxime debet effe propo

25 4d

hts ^

loriantur,

tanquam verum nulla fübigente neceffitate lectori

nat

e(ï

fuo iterum ingerere

M i

D

quod ipfe pro falo habet

4 facle

etreiicit? Quid? An quis ferre ac excufare queat

yt mqug anim

Au&orem, .qui oratione in hiftoriae fuae. orna-

jl flarim at :

(

mentum a fe compohfa, in-qua faltem verifimi-

en

fum de 16 ?

litudinem religiofifime fequi ac feruare debebat,

loria tU2 i [*16.3[10

áündüceret i)xdatorun de fuo antea Tribuno Mili-

m enenole 1*

tum, tunc Magiftro Eq,uxmm €a dicentem , quafi

a

nOxl emn

T

paulo

['mw

298

paulo ante füis aufpiciis et du&u contigiffent , quae

1i5, qu:«& hic ext

ramen ex ipfius Au&oris fententia longe aliter fe

tim Augufti con

habeant, adeoque a Di&atore dici nequaguam

uod pra

N'T.?l q

m

potuerint.

Nam fi Coftus tribus tantum annis ante

om

M

offu

in confulatu fuo vere ea fpoliacepiffet; neutiquam

ttadi

Aemilius in eius militarem Tribunatum tam egre-

x.'r'ceni i

quoque tri

eium facinus in concione P. R. referre potuiffet.

tum

im, quitr

nl

Quamóbrem etiam Muretus Var. Le&. XV. 14

ei fpda recli

hoc inter ea, in quibus parum confiderate et in-

eft ponders, B;

ter fe pugpantia locutus fic Liuius,, refert. . Verum

Vilerus

&

baec non eius fuit negligentia ofcitantiaue, fed

Coffo. non Tib

ftüdium veritatis, quam antea reuerentia Augufli

Equitum hinc t

obfcurauerat, id quod etiam prodit, quum ferie

rim adíribente

rerum ad ipfum Coffi Confülatum deducitur cap. 3o.

Coffo et eius àtq

vbi nullam Tolumnii, nuilam omnino opimorum

non ipfe ex antiq

fpoliorum tunc temporis ab eo relatorum mentio-

ompes ante Lim

nem facit, fed quatuor annorum fpatium vno ca-

um in Tru

»ite concludit, et ficut proximo füperiore anno

opuma haec fydl

uibil didiu dignum acum eife, fic illo Coffi nihil

de.runr, Tque

nifi ficcitatem , fterilitatem, ac morbos memorat;

tritmphi s f

'Tantum etiam tunc Feieutes im agrum Romamum

apul Qtüenquam

excurfiones fecife , fed de qua iniuria fequente de-

€t vlis ve] lrb

mum anno res repetitae fint, et tertio anno , quo

aW

RI

i

wie dot

Coffus fuit Magifter Equitum , bellum cum iis ge-

"

ftediofi

i

m

m

10 nor

ftum initiis parum felicibus, fed exitu feliciffimo.

QU0$ cr

dl

-

*ülble

Vides in rebus ipfis fuo loco et tempore mémoriae

i.

Suiife, e r

mandandis Liuium nullam prorfüs huius fuae difpu-

.uFi Vxim g

tationis habere rationem, nec vel verbo meminiffe,

Vlüros,

fed antiquiores potius Au&ores fideliter fequi,

Nim Quam y,

longe fecus, quam noftri Hiftoriarum et Faftorum

concinpatores , qui Tolumnii caedem , et relata a

1 e[. COnHrmä;

EC

Coffo fpolia in illum bellis vacuum, fed aliis ma-

in o

ün

lis infamem annum Confulatus eius referunt, at-

Tio T0n o

!

que ita antiquiorum omnium, et ipfius Liuii Hi-

ftoriae narrationi fidem derogare malunt, quam

i&m ("i'ïls Aü[.;.;

Tüoy

lis,

Cfxplgdm

299

contisifent , quae

iis, quae hic extra ordinem Titus nofter in gra-

t longe aliter fe

tiam Augufti contra antiquos differit.

- ici nequiguam

Nam quod praeterea ex Plutarcho, qui in vita

üm annis ante

Romuli Coffum et Marcellum ifta fpolia ferentes

epilfez, neunquam

quadrigis vebem imue&os ait, collizi volunt, eum

unatum tam egre»

quoque triumphaffe , adeoque non Tribunum Mili-

veferre potaillet,

tum, qui triumphare non potuerit, fed Confulem

z. Let. YV. 14

ea fpolia reculiffe, id argumentum reuera nullius

f de

rite et I«

| Coniide

eít ponderis.

Errauit enim Plutarchus aeque ac

s, refert,. Verum

Valerius Max. et Vi&or, quos etiam ip(i reiiciunt;

ofcitantiae, fed

Coffo non Tribuno, aut Confuli, fed Magiftro

reuerentia Augulli

Equitum hanc tam gloriofam de 'Tolumnio victo-

rodit, qiurm fenie

riam adfcribentes.

Nam quid Graecus ille de

deducitur p 30

Coffo et eius aequalibus docere nos poffit, quod

ymnino opimon?m

non ipfe ex antiquioribus haurire debuerit? Atqui

elitorum mentio»

omnes ante Liuium vno ore Coffum Tribunum

a fpitiümn 10 C

Militum in 'Triumpho non fuo, fed. Di&atoris fui

00 'üxperiore' m

opima haec fpolia, Feretrii templo intuliffe tradi-

( illo Coff n

derunt, neque vllum indicium, aut veftigium

miobos mefnorati

triumphi ab ipfo Coffo Confule a&i, vsquam aut

3 agrim

fonaomum

apud quenquam alium reperitur.

Et fi etiam olim

juri fegiette

ex vllis vel librorum monumentis erui potuiffet,

x tertio annoy quo

haud dubie doGHiffimo illo aeuo et antiquitatum

ftudiofiffimo non fugiffet vel Auguftum vel Liuium,

bellom cun is £

quos credibile eft diligentiffime in hanc rem in-

j erim felicitïn?o.

priae.

quifiuiffe, et fi quid eiusmodi inueniffent, eo ve-

qemporemem

luti maximo nouae fententiae firmamento fuiffe

us huit

sfusedilpu

vfuros.

gv

cio o

"

dd

geht

jrer fegtb

Nam quam parum fibi ipfe Liuius in ea proban-

n

mCLFn

da et confirmanda fuperioribus argumentis fatis-

rl

sedem , &

velita

fecerit, vel ex eo patet, quod poftquam dixerat

aliig m

in Coffi Confulis annum pugnam eius cum T'olum-

J

fel

nio non potuiffe transferri, conie&ura, quafiiis

eius f

ferunt ; À

H

iam opus fit, er quidem tam incerta, vt eam ipfe

etipfs Ti

unt

quim

mox explodat , aliud his fpoliis accommodare quae-

yje fie

rit

300

rt tempus

muam miodo proj

Jertius , inquit, ab Confulatu Coff

Coniectanat

]

1

aunus , tribunum eum, militum Confulari pot. babet :

qu

[U

eodem. ano. Magifirum | Equitum, quo in. Imperio

10

alteram iuftguem edidit puguam equeflrem.

Fa /zbe: 4

i

£0 0T 01E

coniecfura efl. . Etiam .haec et feqqg. cum annexis

hoc

( 1G TL

itionibus, non plane fe intelligere queritur Gla-

reanus

NNec iniuria.

1à TC0US 1(d

lam fatis apparet Liuium,

Id

m

Y

fi vsquam

hoc in loco laboraffe, ac vix fciuiffe,

iet,

1 Coi

qua verborum obfcuritate fe tegeret, fuüamque

li

q

no

animi fententiam.

Nam nihil ahud dicere, quam

te

q

n

rtio ab Confulatu anno Coffum fuiffe tubunmn

Mbertii J

Hl

militum Conf. pot. et quae fequuntur,

quid co

Fa

perva

Ild

fignificatur, aut quo pertinet? Sed quod ipfe

tiü d

clare et aperte.non aufus eft proloqui, ne Augufti

fententiam ftatuere pacum veram et certam vid

]ïf' Xïïeugte

at coni

retur, nobis cogitandum et intelligendum voluit

&im potiüs rec

181.11(] uere.

Nempe quum uuobus tàantum annis

ïdnm

pot Confulatum 1110anu€ mil conf pot. fuerit,

annmh

A n

enti

et fimul Magifler Equitum, eoque in imperio

etiam alteram ediderit infignem ac celebrem eque-

al ei;, n

itrem pugnam; de, qua mox etiam aliquid dice-

Deutiqum ] i

pmus, forte etiam haic cum Tolumnio tunc ab

&X titülo et ]e

Tum C()Nn,

m

illo pugnatam effe; quoniam cum iisdem Veienti-

bus Romani tunc congreffi fint et fuüb eiusdem

eet v

n

ls efrec

Di&atoris aufpiciis

Quo pofito longe procliuior

fuiffet veterum error, et longe verifimilior eius

Tettcit.

V

dari poffit caufa, dum quod Coffus in bello contra

AOT

m

Veientes fub aufpiciis Di&atoris Mam. Aemilii

q

n we V

giffet eo anno, quo Tribunus mil. conf. pot. in

hk

4 Vterque al

Vrbe fuit, id illi tribuiffent , vndecim annis ante,

m

Qcume

quando fub eodem Di&tatore contra eosdem hoftes

BR

in exercitu Romano Tribunum milituim ecit.

Hoc

arum r

(

voluit illis verbis Liuius, et ideo, vt reuera nouam

pit

in iis latere, conie&uram fignificaret, fubiunxit,

üüm, aQ

]

Xtor

fid ea. bera conie&lara efl, hoc eft

verum ea

quam

391

quam modo propofui, mera eft conieQura , nullis

d) ; Cmfilat

Vl)

uiii

vf

qotE

conie&andi legibus ádftri&a aut coercita, fed quae

H) 1 d

quamlibet opinionem nullis firmamentis fubnixàm

"m Ll

TT

liberearripit. " Hinc iam pendet feqq.fenfus: Se4,

q

Cum an

i$

vt ego arbitror , vama i otmes opiniünes verfare licer,

hoc eft, fed meo quidem iudicio incerris et vanis

€ Q

ur Gla

m

in rebus ita conieQare licet, res, quás vanas

Liiom,

liquet, vt funt, quae de Coffi opimis fpoliis alio

& acvit fauiffe

et, fumque

quam Confülatus ipfius anto, traduntur,- etiam

liberà eiusmodi coni

eCcc

e&

urga in omnes opiniones,

dic

&

t

e, quam

quascün«c

^

n

1

e poffis, verfare et aptare licet.

Sic

1 Tül

:

e

tribunum

liberum [birirum vocat poeticum Petronius, quod

ontur, uid co

c

m

per varia va

—

etur,

VI

otius furentis animi vaticina-

Sed. quod ipfe

tio adpareat, qua veligiojae : orationis fab . teflibus

oqui, neAugufti

Vere autem libera

immo incertiffima haec

fiJ es.

y et certam vide-

l

erat conieCtura;

Nam nulla omnino caufa eft, cur

Jlizendum volut

eam potius recipiamus. nullis. plane. argumentis

;us tntum vnm:is

fultam, quam omnium antiquorum, de re tam

Qerit,

efa

corf1. pot.

antiqua fenrentianr, ad quam lab

ecria

&andam a poffe

u

1n imperio

:

ad effe, vt in fcholis loquuntur, argumentari

celebrem e

Q]

t«

neutiquam licet.

Et praeterea duae illae rationes

m aliquid (

j

1CCe

ex titülo et lege fpoliorum petitae, quibus vete-

olumnio tunc 2

rum confenfüm i/pugnabat Liuius, fi quid'in iis

1 ils

N

dem Veientie

effer virium , hanc eius conie&uram aequali pror-

ec fb ejustem

fus effe&u infirmarent, vnde et continuo eam ipfe

Jonge prodiior

reiicit.

Nihilominus Valerius Max. et Aurelius

venl

ilior eus

Vi&or idem. afferunt, Coflüum fcil Magiftrum

j n bello co

nr

:..

l:i

Sed fummam ea

Equitum opima cepiffe fpolia.

i Mam. Aemit

in re Valerii ofcitantiam fuperius demonftrauimüs :

mil. conf. pot. I

Et vterque alio infuper malae ac fubleftae fidei

decim 29

jis ant6

documento füam ipfius au&oritatem eo loci non

j2 60

gdem holies

parum imminuit; Valerius quum Zacez Fidenatium

[ium g

a Coffo interemtum fcribit, qui fuerat Rex Veien-

at

reuera um

tium, ad quos,a Romanis defecerant Fidenates ;

Vi&or, quod non folum nulla, Veientium , fed

caret fübiuntit

folorum

qt, vem &

Ki*.l.llïl

302

folorum Fidenatium. fa&ta mentione, ita horum

rüm tandem titu

quoque ducem Tolumnium, quem nominat vide-

filem in eo rei

AX

turetipfe facere, fed vel m

aX

ime, quod Coffo Ma-

aliter interpreta

giftro Equitum di&atorem imponit Quintium Cin-

nifcendnm cenfen

tur omnium anti

cinnatum, quum is Magifter Equitum di&atorem

habuerit Mam. Aemilium, Quintius autem Cin-

fis, pne

Jertm «

cinnatus fub eodem di&atore Magifter Equitum

et ipfos

£

1t

fuerit, quum Coffus ex Veterum fententia Tribu-

necie

t

ficra acïde

ad f

nus militum de Tolumnio opima retulit.

. Concludit tandem Liuius hanc difputationem,

cendm. polterit

ita vt ad aucupandam Augufli gratiam , oportebar,

Am

j

h

n

t

T. Noteed

hoc eft, ita vt videretur illius fententiam , fpretis

Auguffum . cenfe

omnibus obftaculis, penitus probare ac recipere

A. Corselius M,

Sed, vt ego arbitror, wvaua im ommes opimiones ver-

male ey

fare licet , quum auctor. puguae Fecentibus. [poliis in

Cofur $s ape

facra fede pofitis , Iouem prope ipfum , cui vota eramt,

iuiiverh;7 qll

Romulumque .intuens ,. baud' [pernendos. falfy titulz

Tone, fnoliis jn

tefles, . fefe A. Corm. Coffum Confulem feripferit.

Jilem iaf

)

Legendum putem zzfcripferit, nempe [poliis quod

Masift

'Oca

praecedit.

Sic fuperius; ziulus ipfe fpoliis iu-

Deime li m

feriptus.

Iu facile potuit abforberi, per vltimam

niffer Ateus,

proximi vocabuli literam. Non tamen hoc tanti

Fonüdem lofer

facio, vt cum quoquam de eo contra vulgatum

m fs.

t Cripta

i itat

contendere velim.

Ceterum connexio fententiae

Tit, s

haec eft.

Liberam effe fuam illam coniecturam,

Cf 'inte

nec certis finibus comprehenfam, fed obuium

N

»iüag lit

1nor

ung

i

quodque inuadentem , verum ita libere, vana quae

iüiuls lonor

5 W

fint, hoc eft, illam veterum fententiam, quam

Tet m antie

retulerat, et falfitatis arguerat, licere in omnes

V, mur

mmor

verfure opiniones, vtmaxime vanam, quum ipfe

us Qccürrebr

auctor pugnae recentibus fpoliis fefe A. Corn.

Bor, (

üem q

Coffum confulem infcripferit, quo vtique vaniffi-

ls morere (

L

—CLIJ

mam eam effe cuiuis adpareat.

T copf

Ita excuffo et illuftrato fimul ac confutato nobi-

fürt

ilik()qui de

Al

Rn ordie

nx

1

liffimo hoc, fed et obícuro Liuii loco, .de-fpo!io-

rum

Af rey

2023

i0ne, iti homm

rum tandem titulo videamus.

Nec enim Aucufti

em nominat vide«

fidem in eo referendo fufpe&am habemus, íed

€; quod Coffo Ma-

aliter interprerandum et quiduis potius commi-

nit Quintium Cin-

nifcendum cenfemus, quam vt eo temere 1mpugne-

mitum didatorem

tur omntiurnt anthu(ïrum huiusmodi in re C()lli(.n-

intius autem Cin»

fus, praefertim quum minime fit verofimile, non

agiller Equitum

et ipfos lesiffe ac confideraffe, fed ignoratle vel

tentia Tribu-

neglexiffe pariter eum omnes, licet publice in

retul

facra aede ad feruandam rei memoriam ,

et edo-

xc difputationem,

cendam. pofleritatem in ipfis fpolis fcriptum.

Ampliff.-Rutgerfius, qui itidem erraffe hic potius

atiam, oportebat,

ntentiam fpretis

Auguítum cenfet, putar illum

cum inuenifiet

Dare ac recipere.

A. Corzelius M. F. L

. Cof. vltimam voculam

ntej oprnuotes r«

male expofuiffe Confi,

pro eo quod. debuiffet,

acentious p i

Coffus. .Sed aperte cam infcriptionem reiiciunt

"n ctii at atf

Liuii verba, qux haud dubie ex ipfius Augufti fer-

endos W titull

mone , fpoliis infcriptum A. Cornelium ("a//um Cou-

iv ) [rri) yirit.

Jidem : xeftacur , exp'ef o ümul et cognomine et

Mazsiftratus vocabulo.

empe jW/'lf qu

Deinde fi maxime in thorace ita fcvptum inue-

,!. Pj ][JI'S h/'

niffer Auguftus, non aliter tamen , fi folam per fe

beri, p viimam

; ramen hoc

nti

confideres infcriptionem , eamque ab Au&ore fuo

conttà

Vh]m um

ità fcupcan ftatuas , vt a. pofteris intelligi volue-

rit, zà Cof-interpretari ille debuiffet, quam Coz[z7.

merio fententie

Etenim iflae literae eo yxac*emm Ioco poft illu-

llam comeuumm,

jn, fel obuum.

ftris viri nomina in quocun que titulo pofitae femper

hbarc, vani quie

iftius honoris vocabulum notant, et tam frequm-

ter iam antiquitus, in imaginum , ftatuarum, lapi-

(ententi

am, qui

dum,. nummorum, aliarumque rerum mkuptmm«

licere

e jl on

bus occurrebant, vt non modo nullus poftea

anam ,

guum D

le&or,

(quem qui eiusmodi menumentis de rebus

Corn.

pis f D

fuis monere feu docere vult, tanquam earum igna-

vuiff-

o wquc

rum confiderare, et promd" non obícure pxorfuc

Ut

jto 00

alioqui debet ) zlhs vbicunque tandefm ifto verbo-

4c con

]n()'

rum ordine repertas , aliter quam vulgatiffima fere-

i d

bat

604

bat confuetudo , interpretaturus effet; fed etquum

feriptur vnuus e

iam vox, quae iis fignificabatur , interieQa a pofte-

tamen etim tunc

literacom in Lapp:

rioribustomanis noua litera, au&ior pronunciare-

tertiam iius nota

tur, atque etiam, vbi integra exprimebatur, fcri-

beretür, antiqua tamen iil

9 Cof. fétiptu

rA

ra

etiam

De Suuana

Currel

tum retenta fuerit.

Nempe Confulem antiquiffi-

f a füc

Ue

mi et 'mad dubie ipfius Coffi tempore dicebant

htet Verrims üp

ficuti comallis

apud Varrone

Confuleim

m Coiux et

(]nül] (buc ( t

14

id ,

n

n

ora

ata. ir

i

1 his

Coferums in L,WD et fimili

eutriis yer C. ]

.quan polteri

;11.1

o trbus dier;

quuet, littera N

r

stum ï

iftr Co, ad compo;xe 1dunm adhibitae, tum a

ä

iis

in-

ait Quintil. L 1;

ab

iinitis

/OC:

aD

ulis addiderunt; Hine fá&um,

vt e2a

tis lapidum, qu

vox tribus illis primis olim eius liceris, paffim no-

$ SVC. quia if

tata occurrat

aliam loco feu

jec etiam poltquan

Rore quo femper

ordine tertiam ijam acccgüif*r, ila tamen trium

non ia feile,

literarum nota aboieri [

potuerit.

Nempe pronun-

Yel: poterant. vel

CiàtiOo

quae in ammm eít inconftantilfimi vulgi,

UI

g

u

? VOC20!

facilius et citius

mut

tür,

quam- fcriptura, et

Cm eft, vt no

quamuis haec tandem 111. fe accommodare debeat,

Mdtendentes, r

et in hac etiam voce plene exarata accommodaue-

l"Fomhtex, euan

rit, tamen imperfe&a ifthaec fcriptura, quia tami

Tint, vtin quiy

crebró erat in vfu, in titulis maxime mutari vix

-nnms Wde r

potuit, vel certe reuerentia quadám antiquitatis

n

Similiter pra

retenta eft, mnqum*! vfita

atii

ima Coniul«us digni-

ittis, pler, iqüe

tatis nota, quam ob fuam uequennam penculum

nm., thüme

non erat, ne quis 1ngnor aret, vel perperam inter

d fifhum elt,

Pl(** aretur.

lr feribebatur perpetuo Cos , tanquam

m.lhlml Caiu;

fi adhuc diceretur Cm,/m' fed legebaturConful

& uqmem inte

Eodem modo fe

» res habuit in. vna. ex IV. vrba-

200 r j (

IHS tHOUU*]S.

Nam quia olim ciues Romani diftri-

enim j Wmf&blnt

butierant in XXXV. tribus, et in titulis lapidum

(L,L'n Pnr Wæ'

femper tribus, in quam quisque erat relatus,

Otdine

; & f()r-n

nomini cuiusque primis literis notata a adiiciebatur,

».ELG

ia

ex eo tam hcowum item víu fattum eft

vt quum

in ll à

? literi

mutmm qua iédam euf.n'net .n pwnunnl'm"e er

itiz; f

d af

V Opicu

fcriptura

305

iet; led etquum

fcriptura vnius e IV. illis vrbanis tribubus, ea

1

teritün a poüe-

tamen etiam tunc prmumm fuam notam trium

"amm;

VU

TQ-

literarum in Lapp. retinuerit , quamuis plene fcripta

».53 tür, fci-

tertiam iftius notae litteram non ampiirus agnofce-

l. ,Ln'l" r etiam

ret.

De Suburaza tribu loquor, quam olim Suca-

f

fulem al]llh iil

ll*

Janam a fuccarrendo dictam praeter Varronem fen-

Dore dicehint

fit et Verrius apud Feftum, eique rei izdicio effe,

em, n et

quod. adbuc (quum fcil. Sztlmmmz iam diceretur)

5, V

ea tribus per C. literam, mon B. fcribazur

Nempe

» (üil

ttiCuie

quum tribus literis notatur , €. tertiam offeudit , vt

tum n

M

[3UN

$in-

ait Quintil. L. 1

hoc eft, defisnatur in monumen-

1 vt Ol

ün

tis lapidum, quae etiam nunc obuia, per has lite-

eris

im no-

ras SVC. quia iflic ab vfitatiffimo et antiquiffimo

m loco fei

more quo femper antea iftis literis notara fuerat,

1 tri

Qm

non ita facile

t in vulgari fermone, recedere

NG

mpe n

vel.poterant vel fuüftinebant.

Legendo tamen

Suburauam vocabant.

Qua etiam re tandem effe-

ln

xtillmi vulgh

V h

u &

Gum eft, vt nonnulli folummodo pronunciationi

Yrodare Ovt

Unn

adtendentes, et. antiquitatis. vfum in fcribendo

[

[

ccom!

ignorantes, etiam in Lapp. B. &yz/ 7o? C. vfurpaue-

rint, vt in quibusdam infcriptionibus, non tamen

tutas

quia t2rt

!

antiquis valde, videre eft

e mut"-rl "t

ln "ïï"' n

Similiter praenomina Romanorum pauciffimis

OHM atis d"'"l'

^ literis, pleraque vnà tantum vbique fignata occur-

runt, maxime quae frequentiffimi erant víus.

rjam pg riculun

g intet-

Inde fa&um eft, vt quae pene omnium erant vfi-

perperat

tatiffima, Gaius et Geaeus, (vt ego haec legenda,

VO(Jf f'w**am

.mr.]fcdnh.l

et fiquidem integre etiam fcribenda cenfeo) tamen

non perG fed €. occurrant notata.

Antiquiffimi

exl» y

1

enim wnorabant fiesuram 7o9 G. eius vero vim et

sP omani diti

fonum per literam C. efferebant; quae poteftate,

tit culls ]« pidunm

ordine, et forma quoque Graeco T^ refpondebat,

a C"t fe" t

vnde et Gamrmuae vice prius funiíam ait Aufonius

z; al iciebatuts

in Idyll. de literis.

Voluit idem Feftus in V. Pro-

116

( v quut

v

)e GC

digia; fed obfcurius paulo

ideoque minus intel-

)nu

"

lectus

jtule

306

le&tus a. viris do&is:

Prodigia , àinquit ,. quod prae-

illis idem ia pr

dicunt futura , perimutatioue G. literaey - uam .quae

beretur us

nunc C. appellatur , ab antiquis. G. vocabatar , vbi

ptoribus, ea pt

mirifice haefitat Ant. Auguftinus, et nefcio quae;

literis finaren

certe. a Fefti

mente alieniffima comminifcitür.

buerint, Eti

Senfus eít, prodigia a praedicendo, vel prodi-

crebro i omr

cendo, vt vult Aug. denominata efle, fa&ta per-

rent, quum e

mutatione G. literae in locum C. qua vfi fint anti-

morninibus app!

qui, qui non habentes figuram literae G. eius

poltquam ine

G. tamen fono extulerint et vocauerint eam lite-

amplius locum

ram quae nunc vulgo C. appellatur, et pronuncia-

et Gnaeuj, lege

tur vt Graecum K. feu vt idem ait in V, orcus , .per

dem fcriberen

C. literae. formam ,. mibitominus G. vfarparint. À. e.

Felus, fecatu

pronunciarint.

Vnde et Vi&orinus de Orthogr.

de vttoque pr.

apud illos C. et zomen babuit. G. et vfgm praeflitir.

egit, quos-fun

eua

Jpfam enim G. literam fero Romani. acceperunt

tit Ánt. À

a. Sp. Caruilio demum inuentam, quum. iam C.

trédity Coiu.

literae fonus a 79 ye&eus ad vó x«mze defcifcere

t Notarj

coepiffet. Plutarch. Quaeft. Rom. n. $4. od2 £xei-

qmns N0T4A

Guyro v yUguum , KopfleNina Ximoola. moodefeugovvos :

Maaifelle

(

Sero vfi funt litera G. quum Sp. Caruilius eam imue-

integra feripta

niffet. Intelligenda enim Graeca de figura literae

Jithat, liaud

G. nam fonum eius, .feu vov y&uw« , antiquitus

PG'IN) Tiemor;

fub figura literae C. habuerunt.

Quod de $p.

trlbus, quum

Caruilio Plutarchus, idem de.eo Scaurus et Vi&to-

MIUSIS

Eum autem Petrus

rinus Grammatici teftantur.

flubiret, quin

Ciacconius vir do&iffimus 'ad Duilianam. infcri-

39 pronuncia

ptionem, in qua femper iftic loci, vbi pofteriores

ttipe dele

G. pofuiffent, C.

xaratum inuenies, fufpicatur

NOII pu;em

fuiffe illum ipfum, qui primus Romae diuortium

i hoc fpolio

fecilfe traditur circa annum "V. C. 520.

At.ego

Ielig vl

exiltimem potius fuiffe illum libertum, qui pri-

ylaærum, quie

mus inea vrbe ve«uuorodduzue^eo ludum. litera-

infer

ptionum

rium aperuiffe dicitur a Plutarcho Quaeft. $9.

Quim (Wiïqü à

Ergo quum prifci fcriberent Caius et Cuaeus ,. quod

& Droinde o

illis

307

Qquit, £ud jrat-

illis idem in pronunciando erat, ac fi Graece fcri-

T06,- 041 l"m!

beretur L'4ios et Vvosos, vt eriam fit a Graecis fcri-

(OCODUEUE , VOL

ptoribus, ea praenomina , fiquidem primis tantum

et neftio quie,

literis fignarentur, per C. et CN. notari olim de-

Cofamtnticitür,

buerunt.

Et ita factum, vt. hae notae, quia tam

do;

vel.prodi

crebro in omni monum entorum genere occurre-

elle,

fich pee

rent, quum elífent quamplurimi , qui iflis prae-

qua vft fint attie

nominibus appellarentur, retentae fuerint, etiam

literae G.. ejus

poftquam inuenta fuit litera G. quando C. nullum

jerint em Tite«

amplius locum habebat in vocabulis, quae Gaius

ne

, €t prontnci

et Guaeus , legebant

UE ,

immo et fcribebantut, fiqui-

in V, a, pr

dem Ícriberentur - integre.

Vnde et Paulus vel

/«, m,z/f 16

Fettus, fecutus in eo haud dubie Verrium fuum,

us de Ortbogr.

de vtroque praenomine non in C. litera, fed G.

- eluni !»/l-"/flf j,

egit, quos fumma iniuria tam. acriter propterea

Nec enim Quintilianus

nunj acceperunt

exagitat Ant. Auguflinus.

Uthl jari G.

tradit, Caium Íícribi, dici vero Gaium , fed Gaium

" &e fx'»ere

C. litera Notari , nec Guaeum eaim literam i2 praeno-

n. $4

minis NO TA accipere, qua fonez... V. 1. L.c. 12

z

m

";

Manifefle agit de notis horum nnmmum, non

z::s Mul ff«

mcegm fcrlptul'fl, quae cüm enunciatione conue-

de fimuca i [irerae

niebat, haud dubie aeque ac eorum, quae ibi

ts mqmths

porro Tfnemorat.

Scilicet. Coufales , et Suburana

Quod de $

tribus, quamuis alienioribus fignificentur . notis

er Vidto

COSS. et SVC; nemo tamen erit opinor, qui

ycaurus et

s aurem Petrus

dubitet, quin illa; fi plene perfcribantur , vfitatas

uilianam. at

in pronunciando literas tertio. loco recipiant et

.vbi ofteriores

recipere debeant.

Non putem itaque Coffum, fi cognomen füum

*n'e

f-(n;c"üf

in hoc fpoliorum titulo infcribi, idque a pofteris

gae dinortium

"

«40.

20

AI eg

intelligi voluiffer, his tribus tantum literis fuiffe

evmm *T" p

vfutum, quae ifthic loci pofitae ex vulgatiffimo

infcriptionum. more : Cozfalis . vocabulum | potius,

» ludum. ! fiterie

quam quicquam aliud notare, cuilibet . viderentur,

cw QW*I i

| et proinde omnes ad legendum.hunc titulumn ac-

et Quan;

U:.

ceffuros

I

308

ceffuros vel in haefitationem. vel in errorem indu-

$? lgnotum

effe cognomen

cerent; immo, ex ipfius Clar. Rutgerfii fenten-

Autor B. Hify.

tia, ipfum Auguftum principem reuera do&iff.

et qui minime ignorabat A. hunc Cornel. Coffi

Nigri honinis $

admpitur C.He

cognomen habuiffe, reuera induxiffent, de Con-

nius Pedianus 2

fulari illas dignitate perperam, vt credit, expo-

zonis; immo co

nentem.

tionem de Ácc

Quo accedit, quod non folebant veteres pau-

éis literis notare cognomen, fiquidem integre

Quod (i quis d

pius et antiqi

fcripferant nomen gentilitium. Quia hoc quum

conftans effet et perpetuum inter omnes gentiles

pollerius ac rec

ac pofteros, ideoque ommnibus notius, facilius

morum fpatio f

jn. Annalibus, )

multo cognofci poterat concife fcriptum ex ad-

dito plene cognomine , quam ex Gentilitio cogno-

LENT. L.F

men, quod faepiffime in pofteris, faepe etiam in

propter quum e

vno homine mutabatur, ac nouum plane ideoque

tifimum, et ian

Sic in ali-

etiamnum incognitum plerisque erat.

105, Confülare

quo

t fiftularum. plumbearum titulis apud Grute-

Co,'f Vet0 Cognc

rum. p. 182. et 185. C. IVN. SILANO. M.

tifimis et woy

LICIN. LVCVLLO. L. IVN. CLARO.

lim Confulem

ET. AVR. SEVERO. COS. SEX. AVR.

1

d

iculi

Diodorus

ANXLLINO. COS. aliaque. In nummis L.

giratuum por

H. T VB. exponendum effe L. Hoflilius Tibulus

AW vocat ) j

contra virum do&iffimum, qui aliter fentiebat

-

p jterum d

in nup

era mea Differtationum triade abunde pro-

3n ls fofis

Sic in iisdem Q. CAECIL. NIGRO.

baui.

914 noflri no

Nempe Caeciliae gentis nomen celeberrimum erat,

: CORNEI

et idcirco iftis tantum literis in argento publico fa-

NELIVS (

a.d fuendam cl

tis fuperque fignificari poterat. At Nigri cogno-

men obfcurius et ignotius, ideoque integre fcri-

Is ompi

ptum.

Immo hinc in gente Caecilia zzcoggitam

Datitm parire

familiam reflitui, ait Clariff. Patinus,

Tiodo 4 C0

Nigrorum

cuius nullum vefligium fit. apud. Veteres.

Et fequi-

Putem j

tur vir fummus in Differt. de Numism. Praeft.

lt in * C0g.

At o praeclari, sobw» Ésos QUyev fowos odóv-

ADUS tanror

p. 521

7w»?

F

309

| i ertorem indt.

zwy? Ignotum omnino éx veterum fcriptis illud

Natgerfii fente

effe cognomen? Meminit. vtique Ceecilii: Nigri

m reuera dofif

Au&or B. Hifp. c. 55 fed et huius ipfius Q. Caec.

xunc. Cornel. Coff

Nigri hominis Siculi, aeque ac qui illi in nummis

xiffent, de C

adiungitur C. Heius, Plutarchusin Cicerone, Afco-

, vt Gedit, en

nius Pedianus argumento in diuinationem Cice-

ronis; immo contra eum Cicero illam ipfam ora-

ehant veteres p«

tionem de Accufatore Verris conftituendo dixit.

figuidem intre

Quod fi quis duo haberet cognomina, plerumque

prius et antiquius, vtpote.notius, imperfeGe,

Quia hoc quua

pofterius ac recentius perfette in exiguo illo num-

er omnes genils

s notius, fcilu

morum fpatio fcriptum reperitur , vtapudPighium

in . Annalibus. M. MAX. M. F. MESSALA. L.

feriptüm ei at

et alia.

LENT. L. F. CAVDINVS

Qua-

Gentilitio cogno»

; figpe etüm in

propter quum et:Corgelize gentis nomen effet cla-

riffimum, et iam ante Coffum Flamines, Decemui-

ym plone Meoque

ros, Confulares, ac "riumphales viros dediffet,

ent, Sic n d-

Coffi veco cognomen vel ab illo demum , vel a pau-

tulis apid Grute

ciffimis et proximis ante illum (nam Ser. Corne-

, SILANO.

lium Confülem an. 268. quem alii Maluginenfem,

(VN. CLARO

Diodorus Siculus in rebus Romanis et maxime Ma-

$. SEX. A)'R-

e, Tn mummi ^

giftratuum. nominibus fubleftiffimae fidei fcriptor

Coffutn vocat ) inceperit, nec longo poft eum tem-

, Hufiltts Ti

pore iterum defierit , exiftimem omnino, fi locus

j aliter fentit

rinde abunte p

3n his fpoliis anguftior fuiffer, quam vt omnia

Cofli noftri nomina integre fcripta caperet, potius

cr NioMo

A. CORNEL. COSSVS, quam A. CO R-

eleberrimumét)

NELIVS COS. in iis infcriptum fuiffe; nift

gento pilio

ad tuendam clariff. viri conie&turam ftatuere ve-

h N gt

limus omnia eius nomina, propter ar&tius forte

ve integre

fpatium pariter paucis fuiffe literis notata, hoc

lecih'zc inægm'rm:'

modo A. CORN. COS. fed tamen .etiam fic

Cheiff, Patims

putem vitaturum fuiffe Coffum fummam, quae

p E f

eft in zg COS ambiguitatem , cum id fieri poffet

gmism, P

duabus tantum literis adie&is, quia illa aetate li-

teras

ii

U 3

5TO

fübfctiptionrous

teras non- geniinarünt adeoque- vnico $. hoc Cofïi

nomen tunc haud dubie fuit fcriprum.

deinde cum mut

Videtur itaque praefertim quum et allegata f'u-

yrefie et vbica

memortam eoruim

perius Liuii au&toritas, vtrumque et cognominis

et Confularis dignitatis vocabulum Spoliis infcri-

yoltcitri traere

ptum fatis f'upmque ni fallor, teftetur, aliud quid

fola fere nomint;

cómminifcendum , vt occurramus D. Augufto, et

grem honoris, «

tandem, vt nuhi

ex eius fermone Liuio noftro, fidem antiquitatum

Sed

illo initio, vnde

omnium ex hoc fpoliorum titulo oppugnanti

quoniam nulla fupereft via, quae certa et liquida

crefcente in hon

T10n 1àm nomun

ratione ad verum in re tam antiqua nos ducere

flratibus 4c fic

queat , coniecturis agendum.

Nempe non putem

fs quantum

hunc titulum , quem Ausuftus vidit, ab ipfo Coffo

fpoliis infcriptum , quamuis id LIII!U.S fed non

memoratis- Jocti

nili item come&um, plane incerta, fi non potius

tüdo cum ciüita

tr, fed et mj

fola adulatione Caefaris, ad eius fententiam cori-

d ludeoc gl

firmandam addu&us prodere videatur, dum recen-

tibus /þOll[J ab auctore purrnae micriptum memoes

fént;memoraei

rat

Etenim apud antiquiffimos Romanos , fatente

üimis Tenonnd

alibi ipfo Liuio vt cap. V. oftendi, rariffimus erat

Yee fuduit Q

literarum in pubhco vfüs,adeo vt etiam annorum

fitils, de qui

ac tempor;s memoriam ; non literarum fcriptura,

Donne manfelh

íed. clauis in aede facra fixis conferuarent; vnde

vambuspnïcom

verofimile non videtur, apud eosillo iam tempore;

Tiue mentis h

-qu fe URT

tam prifco et impolito adhuc ac fimplice, immo

nec antequam extra [taliam . cum Poenis bella ge-

mendici how]

rere coeperünt, huiusmodi rerum geftarum fplen-

Aemilini $p

dida ac gloriofa elogia in publico loco vfitata fuiffe.

—

Tonaejn A.f,m

Certe Duxhana mfu;guo ab ipfis veteribus ad de-

P XyIL ,

monflirandam obfoletam maiorum fuorum fcriptu-

Al pi iil

am tanquam vetuftiffima, quamuis Coffi tamen

V ll qme

aetate. duobus ferme feculis pofterior, adfertur.

quam

Atque hinc antiquiffima Vrbis Romanae numis-

& ionm om

mata, vt et ililuftrium. illius temporis hominum

Winüm atque

|

imagines ac fiatuae fine nominibus, titulis;. ac

QG a

fub-

l

31I

vnico: $. boc Cofí

d

fubfcriptionibus fuiffe reperiuntur,, quamtis tamen

Iptum,

deinde cum mutae imasines, quomodocunque ex-

um et allegi f

prefïäe et vbicunque pofitae, non fatis valetent

u et copnonuni

memoriam eorum, quos referebant , conferuatam

ihm Spolis ife

pofteritati tradere, paulatim addi illis. coeperint

fola fere nómina ; ac füepe etiam praecipui vel fu-

ellerut, aiud qui

s D. Aurifo, &

premi honoris, quem viui gefferant, mentio, et

fidém antiquititt

tandem, vt nihil pene rerum humanarum tenui

illo initio; vnde coepit , ftare ac manere folet, ad-

o oppugnai. d

crefcente in hominibus gloriae ftudio, etiam tituli

ae cer et fign

non iam nominibus. modo, fed et omnibus Magi-

intiqua: o du

ftratibus ác facerdotiis, tum praecipuis rebus ge-

Nempe non puttà

ftis, quantum loci fparium permittebat, ordine

jdit, db ipfoCoiïu

memoratis locupletati fuerint.

Ea vero confue-

i Linjus, fed. t

vià, fi non potis

tudo cum ciuitatem inuaderet, non illa füae tan-

y fententiam. CUf

tum, fed et maiorum fuüorum, maxime qui prae-

clara laude ac gloria pràe ceteris commendari pof-

deuur , dum rad

fent,memoriae i(tiusmodi infcriptionibus in omnium

jsloriptum mer?

animis renouandae ac aeternum retinendae confu-

s Romanos, freit

Jere ftuduit.

Quid enim? Ex tot falfis imagimum

ali, racifmus t

titülis, de quibus paffim ipfi Veteres queruntur,

o vt etiam ao

1f

nonne manifeftum eft; eos longe poft demum ima-

firerrm Á

Dd

lï.ïl,

ginibus prifcorum hominum fubfcriptos. Nam quis

conferuarents m

fanae mentis recenti adhuc re , et viuis etiamnum,

xosillo iamremgma.

-qui fe redarguere poffent , publice aufus fuiffet eos

ac fimplitt,

mendaci- honorum ornmento refertos proponere?

m Poenis i

ff

z

u

Aemiliani Scipionis ftatuae decus obfidionalis co-

m g ?

]

ronaein Africaacceptae Auguftus demum adfcripfit.

dià

aftà

?

oloco vt

ffi'

l

Plin, XXII. 6.

Etenim eius ftatua antiquitus pofita

[

s veteribus

ad Opis uibil babuit aliud ivferiptummiff CE N SOR,

; füorum f

vt illa quae ad mo^vdsüxss feu ad Pollucis aedem,

muis C0

fj u

M fertüt

CO S. quam eiusdem effe , cuius fuperior ifta, non

flecior

ex longa omnium nominum et praecipue cogno-

omafi

ae uD

minum atque honorum adfcripta ferie , fed ex flazu,

gporis homiilüm

ami&u, annulo, et' imagine ipfa probat Cicero ad

jis, tl

4

Atticum

^

512

Atticum VlI. 1. quo confugere non foret neceffe,

ditata, . Ad

fi cuius fuiffet, fubie&us index aperte declaraffet-

»on vt figni

Hamd dubie infcripta . hoc modo, P. CORNE-

flus, eum q

LIVS,. P..F..P. . N. SCIPIO.-COS. Id; V. quia

cepiffe, fed.

conueniebat etiam in alios ex iíta Scipionum fa-

fulatum gl

milia, putabat Scipio Metellus ftatuam illam eífe

ter. ordinatio

proaui fui P. Corn. Scipionis Naficae Serapionis.

zit itaque er.

Ex quo illius errore fatis patet, neque Afrzcazi,

fleris ill tior

neque Zemiliami cognomina addita, neque etiam

A. CORNE

fecundum . eius Confulatum, aut quicquam. aliud

SPOLIA. 0

Aemiliani honorum ac decorum , quae. multa fue-

LA]

runt, et quorum vno praeter Confulatum adícripto,

NEGE VETE

ifte Metelli error vitari facile potuiffet. .Et Ci-

cero , cum eum refutaret, fola alterius illius, quae

:'

k mtipm tan

ad Opis erat pofita, fubícriptione vtitur, quae

et ipfagibil aliud , nifitantum , Cen[órem eum fuiffe,

ts menrione h

Vtm adeo hh

declarabat, quod de Nafica Serapione dici minime

Metellum

poterat, qui Cenfor nunquam fuerat.

"ne, qum

vero Statuis maiorum fuorum pleniores fuübieciffe

i, nedunqy

titulos, et quibus ab aliis diftingui polffent, ibi-

Vr Ve

dem Cicero fignificat, quum. eum in Aemiliani

iüitatem n

imagine fabferiptiouem. Serapionis, hoc eft, quae

nimadherim

€i proprie conueniret, incidi curaffe tradit.

tim t

Similiter itaque quum iftae infcriptiones Romae

16, yt [ j

iam frequentarentur , putem pofteros quoque Coffi

Ton qu,

voluiffe rem tam illuftrem, et ad fuam gloriam

Suicim fdio

maxime pertinentem, memoriae fuorum ciuium

1 breu if

mandare, publico.et haud facile perituro litera-

F'üportebar

—

rum monumento, et omnium etiam infimorum ho-

Ubimham, e

minum , qui hiftorias non legerent, oculis publice

:

t dariffm.

in templo exponere, in ipfo thorace infcriptam.

Ireter

Et forte ei rei occafionem illis praebuerint tertia

SOngrum

opima fpolia a Marcello relata, et, vt credibile

eít, pro more tunc iam vfitato, non fine titulo

üus &A

fin

glori

rem geftam breuiter declarante Ioui Feretrio de-

Qtrco nequs

dicata

.

313

t foret nf

dicata.

Adiecerunt. vero mentionem Confulatus,

peite dechndie

non vt fignificarent, quod inde colligebat Augu-

, P. CORAT-

ftus, eum quum Conful effet, opima ifta fpolia

C 0$. XL Y t

cepiffe , fed eum A. Cornelium Coffum, qui et Con-

ia Scipionm f

fulatum geíferat, Magiftratum in vrbe Roma in-

fatoom. iam efe

ter ordinatios fümmum, ampliffimumque.

Fue-

Vficre Serpis

rit itaque ex mea fententia in hunc modum a po-

^ DEQUe /

fteris illa thoracis infcriptio fa&a:

iitt, neque etüm

A.CORNELIVS. M. F. COSSVS. COS.

t quicguam du

SPOLIA. OPIMA. .C/ESO.

IN. ACIE

, Quie miti i

LARTE. TOLVMNIO

falatumadrpt,

NTIVM.IOVI. FERETRIO

REGE. VEIE

DEDICAVIT.

pf E Q

terius ilus, qui

At ambigua tamen eft aliquantum ex illa Confula-

9ne vutur, qu

tus mentione huius tituli fententia.— Quis negat?

ifirem eum fulty

Num adeo abhorrere illud videtur ab ilta coníue-

xione dici n

tudine, qua multi tunc temporis etiam falfis titu-

m Meelun

lis, nedum ambiguis, maiores fuos honeftare ftu-

lenires fubieci(ïl'e

duerunt. Verum ego tamen crediderim hanc am-

ii pftor, b

bizuitatem non captatam, fed potius vel non

eyn in Aenilad

animaduerfam, vel certe fpreram et negleCtam.

g's, lo C&: qui

Id enim tantummodo agebant tituli huius Aucto-

xaffe d

res, vt hoc populum docerent, quis ifta fpolia,

gonsdone

Vr

non quando,. cepiffet.

Hoc fi quis rerum anti-

Teros quoquegüïll

quarum ftudiofior infuper fcire expeteret , eum ne-

ad foam gort

que breui ifto titulo contentum fore, fed potius

e fitorum ciui

Vt oportebat, vetuftos Annales confülturum non

: periruro lt

dubitabant, ex quorum conftantiffimo confenfu res

minfimorm i

erat clariffuima, nec vllum erroris periculum.

, oculis pb

Praeterea ftabat pro illa infcriptione mos folennis

gice infanpt?

Romanorum.

Etenim . quoniam Confulatus, vt

yebuerint tet

Faftis ec Annis nomina, fic Confulibus ipfis maxi-

t VC crcdibhf

mam gloriam et aeternam memoriam dabat, id-

yon fíne tU

circo neque facile vllo in titulo vel columnarum

ji Feretrio

U

c

vel

?

dicarä.

:

314

yel imaginum' vel euidscunqué tandem rei, Cuius

Triamphali

quam, qui Conful fuiffet, elogium exprimebatur,

pot Confula

quia eius nomini iftud fupremi honoris atque im-

rico tes gef

perii vocabulum adderetur, etiamfi res gefta, quae

dit Vellens

fübiiciebatur, vel ante vel poft Confulatum eue-

notat folua

niffet.

ful fuit, nà

Sic etenim et inferiptio illa L. Pauli , quae

item a pofteris demüm Aemilize gentis compofità

latus defigni

e(t, eiusque nomini addit Coz[a! IL. Cenfor Augur,

Atqie 1t

Tritnpbauit Ter, nimio liberaliter, non ita in-

Nificam in d

terpretanda eft, tàánquam fi eius Au&ores volue-

n

Diis dedi

CL

rint Paulum vel in:fecundo, Confülutu, vel poft

ti0nem jn ei

tres . duxiffe; triumphos.

Primum enim illi 1pfi,

quamus Liui

qui tres ei tribuunt;, ex Praetura, 'cuius nulla ta-

exm XXXVII

;

men in eo titulo fit mentio, et antequam priq-

& D. Corneln l

r

em adipifceretur Confulatum , egifïe fentiunt. [tà

E quo hus

M. Aufidius Fronto, qui Conful fuit A. V. 952.

P. CQRN

in Epitaphio filii fui apud Gruterum pag. 369. fe

Frontouem. Con[ulegm, vocat, quod eodem modo

Àteo anx

exponendum eft in ipfo, quo in patre eius et

auo, quorum nominibus itidem ilud vocabulum

Manlins; P.

in eodem lapide adiicitur. — Neinpe illum nonipfo

ante- füengt

Confülatus fui anno hoc monumentüm filio pofuif-

ed qui C

1

fe, fed fimpliciter Confulem fuiffe , atque ita figni-

Vocibu

)

ló

1

iï.:

ficaffe ilium fuum fuiffe Confulis filium , nepotem,

dife

TC

UT

itm

Porro fimilis fere eft PlautiiSyluani

PFOHCPOTCHL

aliqundo

inferiptio, nifi quod non enunciantur omnia vno

Dis, dfis.

verborum tenore , fed feparata confiru&tione , apud

Qui füzimpe

Gruter. p. 452.

Y ploribus

NU PLAWVIDLDVS M. RA N

SILVANVS

Rnen, fv

Vemum dor

COS. VIL VIR. EPVLON.

Vemplis ey

HVIC. SENATVS. TRIVMPHALIA

Omnt don

ORNAMENTA. DECREVIT

Y i!"mm ;

OB. RES. IN. IELYRICO

Cf af

BENE GESTAS

'Irium-

vlimum

31y

em ret, Cs

Triumphalibus: enim donatus eft bic Plautius diu

eiprimebas

poft Confulatum ipfius. .Certe Confularem in llly-

óriy atque i

rico res geffiffe aliquanto tempore poft, apertetra-

1esgelt, u

dit Velleius II 172. In his itaque omnibus Confül

onfalamum a«

notat folummodó hominem Confularem , qui Con-

aLj t

ful fuit, neque fimul tempus aut annum Confuf

lJatus defignat.

Jentis compultà

E Cunfir dugms

Atque ita eam vocem P. gioque Scipionem

, nor d

Naficam in infcriptione donariüi fui in Capitolto

iu&ores volié

Diis dedicati, qu

um fümmi iftius Magiftratus men-

ffe cenfeo,

yhri; vd ol

tionem in ea expre(ïäm voluit, accepi

. enim lt il

o haefitaffe videatur.

Dicit

quamuis Liuius in e

cuius la te

enim XXXVIIL s. Eoamno feiuges in Capilio aurati

ff

antequam p

& P. Cornelio poti , Confulem dedil

2

Je in[criptum e[t.

fefenmunt. [

Ex quo huiusmodi haud dubie fuit infcriptio :

f & Vr

P. CORNELIVS. P. F. SCIPIO. COS.

m p 1 t

DONVM. DEDIT

d eole moit

Af eo. anno Confules | erant - M. Fuluius 'et. Cn.

jn putre u &

Manlius; P, autem Cornelius. duobus jam annis

ld vocibl

ante fuerat, Non ergo fe, quum Conful effet,

ye lum nnm

yüm ilo pofu;g-

fed qui Conful fuerat, donum illud dediffe , ifto

vocabulo fignificare voluit.

Non ignoro equidem

, atque li

differentiam effe aliquam inter Dare et Dedicure ; ac

fium, n

aliquando euenire, vt alius det, ac donet quippiam

T

Diis, alius dedicet, ac Dare eum proprie-cenferi,

ntur

omnia V

qui fua impenfa et voluntate co

nficiendum curauit,

trudione, 4!

vt pluribus ad Valer. Max. L. 4. 8. oftendam. . Sed

tamen, fi rem vere ac diligenter fpe&emus, tum

A N

demum dari donum Diis re&te dicitur, quum in

templis eorum ponitur, ac dedicatur, quoniam in

üN.

omni donatione ((i quid ea differt a datione, vt

iA

LA

volunt, quum in iure Ciuili non pro modo, fed

REVIT

cauf) alienandi et acquirendi dominii habetur)

aditio.

C0

vltimum femgcr eft ipfi illa datio, feu tr

Certe

!

Triur

216

Certe in dono, quodDiis datur, cum idem hono,

nes Confül

qui dat, etiam dedicat, manifeftum eft, non aliud

fules ac Prc

ftatui poffe tempus, quo vere ac proprie dare illud

türde anm

dici queat, quam quo dedicat: nam antea habuit

L. Paulo. |

tantum . voluntatem dandi vel liberam, vel voto

Atqui certi

oblisatam. Quod fi vel ipfo morte praerepto,

fulem trium

vel viuo ac volente alius dedicat, tamen etiam

Praetor obti

t:unc non ante,

am in templo ponitur donum,

anre feciffe

dediffe, et qui

&

Prieturam an

per illum qui dedicat, exifti-

mari et dici debet.

Clariffimum ex his, quando

gto ei isim

T

ID

P. Cornelius feiuges illos auratos deZiffe fit cenfen-

TOntion $a

dus, nempe eo ipfo tempore, quo in Capitolio

Qmw ET

eos pofuit ac dedicauit, hoc eft, fecundo poft

lofem habere

Confulatum anno, atque ita Confülaris dignitatis

fim) tf

vocabulum non pertinere ad z Dediz, neque ad-

(100) venerunt

hibitum effe ad fignandum tempus, fed tantum

femda, ad

ad defcribendum fimpliciter a gefto illo honore

At necdum:

P. Cornelium.

Haefitaffe igitur, vt dixi, in hac

foent, fed

quoque infcriptione interpretanda videtur Liuius,

|

T5 fratres

dum notatu dignum cenfuit, quod,ea Confülem

bregtter di

dediffe , infcriptum habeat,: quum tamen P. Corne-

alteri Conf

lius non quum Coníul effert, (vt illum ifthaec

bellum at

verba, dum ea ita coniungit, quae tamen infenfus

priusqum

inuefligatione erant feparanda accepitle apparet)

toto Confi

fed demum. duobus iam annis poft Confulatum

Gnieum fs

dederit, ac in Capitolio pofuerit.

Neque mirari

guo Pog

valde hanc vetuíti Au&toris hallucinationem conue-

A

(Lis Xy]f

nit, quum eodem modo in explicanda fpoliorum

CItm venjt,

Cofli infcriptione ( nam et in ea Coz[z] non refe-

YtConfüla

rendum, vt ille facit, ad zà dedicauit, fed ad

Cof[is) fecatus Augulít. cefpitauerit: quae etiam

V n6 quid

tantum Le4

res hoc inprimis exemplo viciffim maiorem, vt

Ritione Qu

puto, merebitur fidem.

Et tamen miror aliquantulum, quum et alii et

&ppellar .

&t lib yy

ipfe aliquando Confules ac Praetores vocet homi-

nes

Cl

317

vilem horg,

nes Confulares ac Praetorios, et maxime Procon-

elt, nondni

fules ac Propraetores,

quorum Confulatus et Prae-

tüurae annus iam""fuit exa&us. Vellei. L. 8. de

prie doveilll

5

» antea lbt

L2

auerat ;

L. Paulo. Qui et Praetor et Confil zrium

am, vel v

Atqui certum eft, eum non Confulem fed Procon-

r prueut,

fulem triumphaffe, et fi etiam ex Hifpania, quam

, famen eut

Praetor obtinuit, triumphum egit, non tamen id

onttur domm,

ante feciffe potuit, quam fecundo poft finitam

dedicit, exft«

Praeturam anno, quoniam tunc demum, proro-

Liuiusipíe

x lis, quin

gato ei bisimperio , inde Romam rediit.

1n Oration. Saguntinorum adSenatum, XXVIIT. 39.

iife li nf

o in Caitlo

Quum im Halia tam atrox belum et Hannibalem

, fecunto pl

boflem baberetis, Confules cum exercitu in. Hifpa-

aiam mifls. P.et Ca. Cornelii, ex quo im prouin-

jhrs n

"

"

i, neque u

ciam venert

?

at , uullo tempore defliterunt , quae nobis

s, fel tumum

fecunda , aduerfa boflibus. moftris effeut , facere.

At necdum vllus Coníul tunc temporis in Hifpania

15 lo ho

t did, n t

fuerat, fed quoniam P. et Cn. Cornelios Scipio-

ridetur Lrnus

nes, fratres intelligi patet, de iis, vt res fe habebt,

breuiter dicam. Publius Conful Hifpaniam ex SCto

y e ujiin

amen D. Cortte

alteri Confulum decretam forte accepit, antequam

bellum aut Hannibal inItalia effet.

Verum cum is,

lus t

priusquam ipfe in Hifpaniam abiiffet, aduenraret,

vmon nf

toto Confulatus fui anno in Italia retentus eft; et

aj at

Gnaeum fratrem in Hifpaniam mifit. — Poftea proro-

j Coni'ula,üm!

ato POST. Confulatum imperio ab Senatu uiffas

Naqit n

( Liu. XXII. 22.) cum nouis copiis in eam prouin-

rionem «t

ciam venit.

Frater autem Gnaeus tantum abeft,

jj p

vt Confül tunc fuerit, quum in Hifpaniam eft miffus,

jil n nf

vt ne quidem Confulare habuerit imperium, fed

ituil f '2

tantum Legatus fuerit Publii, adeoque non alia

. quie etiat

ratione Coful vna cum fratre potuerit a Saguntinis

maiorem, Y

appellari, quam quia aliquandiu ante fuerat. Sic

et lib. XXVL c. 35. du confilio arbitror me fuiffe

jm et alii Et

telligsuntur Fuluius ec

qocet Ion

Confulibus Capua. capta.

[

Clau-

"18

ä

Claudius, qui Capuam ceperunt; non in ; fed.ex

je, quae H

«t d.Clt,

onfulatu. Lib. XX XI. c.

9. Ludi a P. Corn.

ml n

Scipione, quos Con[fid in Africa voterat , magno appa-

ratg jaci

Non potuit' hos vouiffe anno, quo

effet , etiam

-n

[/7] t

Coníul fuit, quippe qui. poft Confulatum demum

d

CUU

Onufiii m

prorogato Ímperio Proconful in Africam venit.

Ità - porro et Cic. de Offic. IlI. 26. M. Atilius Regu-

Pat, MIL Gs

lus cum Conful itevum in

Africa 'ex infidis captas

fülicum; qu

effet. duce Xantbippo.

Non potmt neque ille captus

e[t Lipis apu

fiquidem .quam

Te$ dnt& annu

elfe , quum adhuc Conful effet ,

&t VC n 100

phuum.s antea res gefüifle leax:ur, neque tamen

jnitio aüni Comulatum iniit, fed in alterius locum

Trb; Dut. VII

fuit fuffe&us.

Quin aperte Valer. Max: IV.4..6

iateOptimi

-H

051

m ei fuifle

ia at

fcribit, proroga

ob geftas. bene res

mmermm m pro,—.xmum annum , qU(llTllllS literis

Popilo.À

ad (Joniulee fequentes datis fuccefforem petierit:

Confülatu- eiy

Quod haud dubie etiamLiuius tradidit lib. XVIH

quem dixit an

vt patebit, fi eius Epitomen.cum Valerio confe-

füt, jam u

f& Immo lib XXVIIL. c. 4, docet Regulum

h 0? tlo lücorta

neutiquam primo acceffu ad Africam offendiffe,

ipfium, qu

fed res egregias primo annuo gefliffe;. certo argu-

Sel maxir

mento,

aptum -efle. demum. ex Confulatu, . feu

Congeut Ni

apud Vrfim:

fecundo anno, poftquam im Africam Conful.ve-

herat.

la ventis Ae

Caeterum ille. vocabuli vfus iam. olim -in In-

Ci&f et:nor

fcriptiopibus ita frequens fuit, vt deinceps Impe-

addito 2 )

ratorum Augufli nominis titulis adderetur femper

Mmpe lieu

hnon modo mentio fimplieiter Confulatus, fed et

Cofus Coif

eius faepius repetiti numerus, etiam illis annis,

-

Conful

quibus Confulatum non gerebant, et ab aliquo

capere[ f

tempore non Ge.Rrant, vt adeo ex eo folo nihil

&ttm Conj

omnino ftatui pofïït de auno. pofitae Infcriptionis

Xï LQD'U)

aut geftae rei, quae in eadem memoratur.

Proin-

uï Rerls

de grauiter errauit. do&iff. ceteroqui Seldenus ad

fed tutor

marmora Árundeliana, quum in Graeca Infcriptio-

Oa en

ne,

19

n-n, fela

£5

eplas v0 lo vmeov

ne,. quae I'ïadï'ïanllm :»l.uazgxmïï j

li a P. n

z) D. dicit, emendandum cenfuit numerum prio-

f-, Wg.'lü /!Pþa.

rem L in T. quoque, quoniam cum Conful £erzitir

& ahno, qui

effet , etiam Tribuniciam poteftatem fertium, non

lotum demum

decimtim ceperit.

At vero idem ille Hadrianus ia

Mricam vett

Onu£rii Faftis Anno 882..in al

io lapide eft ib.

M. dtilun g

Pot. XII.-Cos. HHI. Et fic femper po£ tertium Cons

T

17

T

j

fülatutn, quo plures non geffi. — Norabilis etiam

246. in quo laudata

xue ille as

eít Lapis apud Grüterum pag.

]

res ante annum exprefti ibidem. Confulatus fa&ta

tidem.quia

eft, vt in fpoliis Coffi. Pofuerunt eum Traiano

; feque táne

Trib. Pot. VH..Cos. V. Tribus XXXV. quod liberde

alterius locum

"7

oda-earuip ettata locorasm

N

h.

If f.

litate Optimi Priucipis comm

1

temus adie&a

adieclioue ampliata fent.

Nam ne pu

]

;

zelts Dene 16

effe Populo R. in Ípe&aculis loca a '[raiano in

quumus Iice«:'is

em pet

o

K

1t

Confulatu.eius. quinto, Plinius in Panegyrico,

ii |

hi

hUI

quem dixit anno, cuius initio Traianus Cos. IIl

füit, iam tum hoc nomine eum laudat cap. $.

Vilerio nf

Pop:

4do locorum quinque stilliia adiecifli , vbi videfis

lo Regilin

de eadem Infcriptione agit.

m ofendl

Lipfium, qui et ipfe

Sed maxime cum fpoliis Coffi, eorumq

ue tituló

e; certo df

congruit Nummus M. Aemilii Lepidi, qui eft

confülra, It

g.

apud Vrfinum o€

tauus, feu vltimus in prima tabu-

a Conil r

iliae... Praefert is ab vna. parte - effie

la gentis Aemi

cjem et nomen Zlexaudreae , a

b altera M. Lepidi,

j olim i .

Sddito PON T. MAX. TVTOR REG. $..C.

jeinceps p*

Nempe ficuti in fpohiis Coffi ex eo, quod dicitue

ereti. ijUW

f

Te,

iC

non. paffi. fumus inferri,

f&

Coffus Confal ea cepi

jlatuss

Confulem tunc fuif

H

e Coffum, quum ea fpoli

ml a

caperet ,

fed cepiffe ea Coffum illum qui poftea

et ab d

etiam Conful. fuit;

ita neque hinc exiftimandum,

eo folo n

M. Lepid

um ,:quum turor effet Ptolomaei Epiplia-

In(aiptiopü

nis- Regis Aegypti,

fuiffe Pontificem Maximum,

u Prote

fed tutorem Regis fui

íffe.eum, qui poftea in Vrbe

Seldens ?

Roma etiam Pontificatum Maximum , praecipuae

; Infcipt?

dignita-

D)

420

dignitatis munus, obtinuit. Etenim mortuus eft

prtinere cen

tor, ad fu

Prol. Philopator, Epiphanis pater An. V. C. 550.

uetbos , illud

quo vel fequente anno rogatu Alexandrinorum ex

dixi , fumma

SCro. M. Lepidus deftinatus fuit tutelae Regis

pupili, cuius regno inhiabant Antiochus Syriae,

videtur fignif

lius Vatia fut

et Philippus Macedoniae Reges.

At XXIII. anno

Serapionis fl

poft idem Pontifex Max. fa&tus eft, et in viuis

etiam effe defiit Epiphanes, vtadeo Lepidusnequa-

& Macedonici

quam hoc er illud fimul fuiffe potuerit; Lcet in

rtpotuit, $

-

nummoconiungantür. Porro quemadmodum titu-

fülacus inligi

mus, er valüe

lo fpoliorum Coffi non re&e intelle&o deceptus

—

fludio, vt ft,

videtur Auguftus, fic etiam Valerius Maximus

huiusmodi nummorum infcriptione poteft fuiffe in

VICUanC POR'I'

tum fs Mete

errorem. indu&us, vt putarer vere M. Lepidum

Adebita fide et

poft acceptum iam Max. Pontificatum, et cetera

Siperelt cont

dignitatis honorumque ornamenta ad tutelam Regis

gerendam fuiffe defignatum.

Nam ita eum fene

fo, quo Aug

fiffe, clariffimum ex eius verbis, quibus ait VI. 6.

Wuptrt, Fa

Senatum sififfe M. Lepidum Pout. Max. bis Confu-

7

Tl quoria

iloagentes n c

lem, et voluilje ampliffumi et integerrimi viri Jaucfi-

zatem. Reip. vfibus et SACRIS compertam exter-

Qu pofteri

gae procuratiogi vacare.

Non recipiunt haec be-

f adiecerint

Aimittebat, : |

nigniorem illam interprerationem, quam nunc

omment, V,

faepe adhibuimus, et qua Plutarcho forte rectius

füccurri poflet.

'Eradit ille in lib. de Fort. Rom.

Sueton, Au

Metelli Macedonici fummam felicitatem extollens,

XXVIIL ai(

Cinnim rf

élatum eum - zezsaguy coldov Ocwrzxuy, w] du

Àt Goltzius:

yowuBoU» Urwrmur, & quatuor fs Confularibus , et

duobus generis Confalaribus.

At ita excufari ne-

g?üus ipfe (

quit, fi fummo iure agas, fiquidem quo tempore

nmis cont

Macedonicus elatus eft, tantum tres eius filii Con-

TWt Ruperm

fulares erant.

Sed ille, quia omnes ad Confula-

pa. 136. q

tum peruenerunt, et ita vere fuerunt vmaruxi,

tone ind

licet vltimus non nifi altero poít mortem patris

lntegæm: ]

ARC T

anno, et praeterea ad felicitatem viri vel maxime

pertinere

321

1 r d?

pärtinere cenfuit, omnes eius filios, numero qua-

n V. C t

tuor, ad fummum Vrbis Romae imperium pro-

ml

ué&os, illud hac loquendi ratione, licet, fi, vt

andrino

j

dixi , fummam veritatem exigas, minus accurata,

tutelae Ri

Ytiochus

3

NT

itt

videtur fignificace voluiffe. Generorum alter Serui-

lius Vatia fuit, Ifaurici pater, alter Scipio Nafica,

At XXIL ao

Serapionis filius, qui et ipfe non ante quartum

ff et n vis

a Macedonici morte annum inter Confulares nume-

Lepidusrenue

merit, It

raripotuit. Seruilius quando, et anvnquam Con-

fülatus infignia fuerit adeptus, nunc fane ignora-

udmoduntite

mus, et valde vereor, ne Plutarchus extollendi

lledo decetis

lerus. Maxima

íftudio, vt fit, abreptus, quod de quinque dici

vtcunque poterat, de omnibus fex tum generis

.pot fulei

tum filiis Metelli pariter enunciando, imprudens

« M. Lepidum

à debita fide et veri cura deflexerit.

um et ctei

Supereft controueríia inter Eruditos agitata de

d euelnfegs

anno, quo Auguftus Parris Patriae appellationem

n i u t

acceperit. Ea quoque huc pertinere aliquo modo

yibus aV 6

vifa et, quoniam funt, qui nummos et lapides Me

. lir Q]

illa agentes in concordiam redigendos cenfent, eo

j viri jïmr?i-

quod pofteri nummis quibusdam iftam appellatio-

?WJPH'MW [

nem adiecerint , in quibus ratio temporis eam non

iunt haece

admittebat.

Onufrius in Faftis, Wolfg. Lazius in

i qugm f

Comment. Vetuftorum Numifm. Cafaubonus ad

ho forte

Sueton. Aug. et Rupertus ad Reinefium Epift.

i r N

XXVIII. ad Confüles Valerium Meffalam , et Corn.

niem erolln

Cinnam referünt, qui annus eft ab V. C. 758.

at (a(' hi

At Goltzius iam annis XXXIII. ante ,. quando Au-

jl t

guítus ipfe Conful v. fuit, id fa&um, probare ex

Nummiscontendit. Sententiae eius refragari exifti-

à exculit I*

gmgüfü

1(1!10f

mat Ruperrus fragmentum Calendarii apud Gruter.

ejus liU

pag. 136. quod

quia noftra cura atque interpre-

m eft, vt hic exhibeatur

; aj Cl*

tatione indiget, dignu

1117-111,

integrum: NO N.

N.

CONCORDIAE. IN.

rünt D

At

yortet P

'

EX. $. C. QVOD. EO.

ARC. FERIAE.

ável a

DIE.

pf[[illf-'e

322

:

DIE. IMPERATOR..CAESAR. AVGV-

et- hus init

STVS. PONTIFEX. MAXIMVS. TRIB.

Auguftus. I

POT. XXI

COS.

XIIL .A. 'SENATV.;

et.ex vtroqut

PATER.

ï

POPVLO. QVE. ROMANO.

hone(tiffima 1

collara fuit À

PATRIAE. APPELLATVS.-' Pro Orufrio

flare boc fragmeutum aix Rapertus pag. 133. haud

Tribunicaep

dubie, quia ex eo liquere fentit: Auguftum Pa-

fragmento, ..

M. Val Mef

zrem. Patriae denium appellatum;.quum iam Con«

ful XHI. eífet, vel 'fuitfet.

Sed ad euadendam

prietetes éon

hanc obie&tionem eadem ratione,' qua faepius iam

—

tuit , ficrum v

in Arcé hibeba

fuimus vfi, refpondéri:pro Goltzio pofler, Au«

guftum toties Confulem iam fuiffe, quum illud in

D

"

[

ague n

Faftis ad eum diem adfcriptum eft, non quum pri-

ia

fila, corfentim

Sed dici haec

i

mum Parzer Patriae: appellatus fuit.

tefpondens |

quidem poflent, fpeciofe forfan ,. non tamen vere,

lorum ad :

vt mox patebit.

Cererum hoc fragmento mani-

[

feftius multo euerti. certum. eft; illorum fenten-

Vi tritio a

tiam, qui initium. iftius appellationis in hoc Im-

Dtrice goté

peratore reiiciunt in annum 75$8. quo anno ille

pl Nonis Fe

'Fribuniciam poteftatem non XXI. fed XXIII. ha-

vbt diferte hu

buit: id quod animaduertiffe debuiffet Rupertus,

bus celebrar,

qui iito fragmento .contra Goltzium. pro Onufrio

pertus iane q

pugnnt.

Nam Onufrius , quem . ille ifto in errore

niam non N

vna cum ceteris fequitur, permotus videtur, vt

habeat, inter

in annum L. Valerii Meffalae Volufi Confülis, fa-

ts Notenjl

-

&um illud confezret , eo folo, quod Sueton. cap. 58.

diebus Nome

dicit, Senatum per. Valeriun .Mt:ülz/am, mandanti-

opus effet, n

bus cun&is, Ausuftum Caefarem faluraffe Patrem

Patriae.

At etiam annus 72:. ex eadem familia

er. D. uj

if etprim,

Confulem habuit M. Val, Meffalam, et eopte anno

T02 menfem

Auguftus Tribuniciam poteftatem XXL cepit. Sed

Q001, -D

tamen non illo, verum fequente demum anno Con-

fütantnr, . |

fulatum XIII. geffit.

Nempe Confülatus inibarur

eomm fs

Kalendis lanuariis, at Tribunicia poteftas a. d. V.

eleganfxüä

Kal. Iulias, ideoque et füperioris anni extreimo,

Mait et ]

et

323

AR AVOT

et-huius initio, XXI. ea poteftate praeditus fuit

IMVS. TNIR,

Auguftus.

Ergo vt ex illo fragmento Sueconium,

À. SENATV,

et.ex vtroque re

m ipíam illuftremus, haud dubie

N0. PATER

appellatio a Senatu

honeftiffima illa Patzis Patriae

^

: Dro Onnf

collara fait Augufto initio anni 7

2

. quo ipfe erat

s ptg r5j. ha

'Tribuniciae poteít. XXI. Cof. XIII. quod congruunt

Atgihn

fragmento.

Eamque ad rem adhibuit Senatus

erióris anni Confuiem, et

; quum ian Go

M. Val. Meffalam fup

d-ad eudenm

rias eo die quotannis confti-

praeterea éo nomine f?

) qu p fl

tuit, fücrum vt fieret Coancordise in tetaplo,

quod

^

ei

—""»"1

répentino

lrzio p A

in rcé hábebat, quoniami res haec g

f

fe, quum n m

gmaximoque voz

?j

eufi, vt ait Suetonius, feu vt Mef-

24

fala, coufentiente Sematu cum Po

p

]o R. cui proins

ft, non qui

yt Seddciut

de refpondens Auguítus precatur, vt bigc confen-

, non tamen t

ii dloram ad vltimum finem vitae perferre fibi

liceat.

fragnento nt?

Dixi initio ahni hoc fa&

im , quia nümerus Tri-

? illorum f

'

s

A

atj

1onis 1 1

lx

]

buniciae poteftatis id poftulabat; immo fa&fini

i

quo 2nn

4oüis Nonis Februariis; vt patet ex Quid. T. Fatk

i

"

vbi diferte hunc diem ea de caufa pulcüris verfis

XL RU

bus celebrat. . Quid vero heié fragmentum? Rus

iif Rupts

"

Qurt

ertus fane cenfet illud ab Ouidio diffentire , quo-

zi pro Oi

ile ifo n erte

niam non Nomas Pebr. fed N.ONS N. adícriptas

habeat , interpretatus illas literas, vt apparet, No-

ffiotüs Yi

(etn v

nis Nouembribus. Abfurde prorfus; quafi fingulis

olufi Confuls

diebus Nomen vel Notam menfíis appingi in Faftis

od Sueton.c

ecfufficeret, fi, vt fit, ( Vide infeript.

/falnn,

d

opus effet, n

t

33. t 134) primo die, feu Kalendis

; fülucfe

Grut. pag.

iil

ipfis exprimeretur.

N. itaque in hoc fragnmiento

ex eiden

non menfem Nouembi

-Un,1ed diem Nefafium de-

m, e p

Paulus ex Fefto: Nefefli dies . litera

notat.

Videfis

Xianre

motantur. Atque ita foletin Kalendariis.

o Uone

femurman

,

eorum. fragmenta

apud Grurerum, et inprimis

nfulatus !

nibïmf

rdinalis Maffei, in quo et

elegantiffimum illud Ca

oteltzs 2

Maii et Iunii Nonis eadem litera adiicitur, immo

^

; anpi &v

/4

2

fingulis

324

fingulis diebus vel C. quo Comitialis, vel F. quo

!

qui Augu(tur

Fa[lus, vel N. quo Nefaflus, vel NP. quo non,

quintum vsqu

Putat Rupert

vt ibidem pag. 133. Gruterus exponit, zgfercifus

feu Ater , qui et ipli funt diuerfi inter fe dies, fed

mos à. pofler

Nefaflus, parte, vel potius Principio.

Nam vt de

quod fadum i

his diebus canit Ouid. I. Faft.

litis; eosue f

toribus titulum

Qui iam Faflus erit , mane nefaftus erat..

Confülitibus, q

Vel denique EN. quo z;ntercifus dies fignificatur,

pellstos fuerat,

qui mane et vefperi Nefaítus, medio tempore Fa-

(ofi ol fent

ftus.

Sunt autem in menfe Februario plerique

tim breuem num

dies Nefafti, nullus omni parte Faftus, et ipfae

feot, que mini

Nonae a purgationibus , quae cauffa nominis nefa-

atque adeo eian

ftorumque dierum huic menfi, proprie Febraatus

1t ficle Hilton

dies, teíte Varrone V. de Ling. L. vocabantur,

&l flicitondan

quoniam tunc Rex facrorum Ferias menftruas edice-

Vereloqur, ne

bat.

Et ne quis putet, a Nefafto die abhorrere

um nunc ago.

Fess, fciendum eas faepiffime, vt et facra ac

d. Qu

Ludos ittis diebus , qui per fe nec atri nec religioft

fülitum ii tem

fünt, fieri.

dentes rf

Sed, vt e diuerticulo redeam, conftituto. iam

gulo delifiy:

non folum anno, fed et die, collabitur Goltzii

m Caefor f

quoque opinio, cui tamen etiam Suetonii locus,

füerit publice o

quem nihil fibi obeffe putat, vel maxime, mea

dendis pf

fententia, obeft, eo quod illic Meffala, cuius ipfa

N ROMZE tl

verba, vt et Augufti refpondentis fe retuliffe pro-

300 dlctis y

fitetur Au&or, imperatorem alloquitur his verbis,

$U'O, qqm i

Caefar Augufle.

Iam vero hunc nouo p!'Ol'qu et

Tone eng qui

inaudito antea /4ugu// cognomine aliquandiu poft

Wciptiong,

quintum eius Confülatum ex $Cto in Munatii

T Qd

Planci fententiam fa&o honoratum fuiffe, fatis

Q & hisc-

conftat ex Dione et Cenforino, qui

diferte non

fed et diem

Xiïïug GRED dl

modo ad feptimum eius Confulatum,

Ill)nv nte, foq

XVI. Kal. Febr. eius anni id refert.

Quid ergo

wïilum, Cm

ftlatuendum de nummis, quos Goltzius allegat, et

qui

guüi, Dote

/

325

dl vel u

qui Auguftum etiam ante XIIT. Confulatum ad

LNP. quo am,

quintum vsque hoc Patris Patriae titulo infigniunt?

pontt, iaj

Putat Rupertus Epift. XXXIV. pag. 2 19. hos num-

inter fe dies, l

mos a pofterioribus Imperatoribus reftitutos, id

quod fa&um multis aliis vetuftate iam pene abo-

jo, at

litis; eosque folemnem hunc et vfitatum Impera-

toribus titulum de fuo adieciffe etiam illis Augufti

ff ent.

Confulatibus, quibus nondum Parzer Patrise ap-

t dies fignic,

pellatus fuerat.

Conuenientem fane noftrae de

vedio tempo P

Coffi fpoliis fententiae.

Nam et fic a pofteris in

sbruario pltrme

tam breuem nummorum infcriptionem collata fuif-

: Faftus, et pl

fent, quae minime congruebant in vnum tempus,

jffinominis n

'atque adeo etiam inde appareret clariffime, non

ropne n

iti facile Hiftoriarun! fidem ex huiusmodi titulis

; L. vocibantr,

effe follicitandam. Sed tamen, vt fimpliciter et

smenfirtas eicee

vere loquar, nec contra animi fententiam caufae,

]o dic ahhorere

quam nunc ago, faueam, non-gutem ita fe rem

v al

habere.

Cur enim non etiam ante Quintum Con-

.a ec ctiool

fulatum illi temporum vel negligentes vel impru-

dentes reftitutores hanc Patris Patriae ixiaew Au-

guíto dediffent? Cenfeam potius, quum non fo-

j, confito i

]um Caefar, fed et Cicero hac appellatione autea

collibitut Gol

; ueroni ls

fuerit publice ornatus, eos, qui nummis his cu-

dendis praefuerunt , priuata adulatione , nimis pro-

ve] maime, 1

fe&o Romae tunc vfitata, hoc honoris folummodo,

of cuni

sfe genillle p

non alicuius poteítatis vocabulum addidiffe Au-

guíto, cum iam folus rerum potiretur. Qua ra-

g t

tione ego quidem femper lapidum et nummorum

mouo

onrfüï [1

ii p

infcriptiones, fi cum diferta et expreffa fcripto-

rum au&oritate pugnare videntur, conciliandas

(Cto in

fonatt

[o, fts

cum ea huiusmodi in rebus exiftimo, vt alibi plu«

um füi

xibus oftendam.

Multum me confirmat, quod

Ui di!&f'e 00l

non ante, fed ftatim poft vi&um et füblatum An«-

n, l& (ie

tonium, Confulatu demum quinto Caefaris Au-

; Quic?

gulti , notae iftius cognomenti innummis expreffae

^

(ius allegafï lï

Pj

apparent.

326

infolita fort

apparent.

Er credibile eft, poft eam vi&toriam

detrahant ed

ante Confülatum XIII. faepius hoc cognomentum ei

fubditis effre

publice priuatimque delatum effe, aeque ac Tri-

buniciam poteftatem ante XI. Confulatum , de quo

gam hoftes.

ex Dione res eít certa: fed ab illo non ante re-

lic nobis F

his Animadue

ceptum, quam Nonis Februariis Confülatus de-

l

$

"

f,

jf

cimi tertii, atque ideo exinde demum in perpe-

Cbþw M

tuum inductum effe vfum.

Et notae fünt fatis

et dein hoc f

artes huius maxime ambitiofi Principis, dum ab

ul lacum. t

ambitione alieniffimus videri volebat; cui proinde

yerfudit Audo

x inilloc pre

nihil conuenientius, quam vt faepius antea roga-

tus, tunc tandem, quafi per fummum iftum fena-

jus nomen non.

tus ac populi confenfum, expugnari fe fimula-

Verom longi

ret.

De Caffandro Macedone teftatur Plutarch. in

3 dodiftmis vi

Demetr. ipfum Regio nomine abftinuiffe , quamuis

i, immori

züy &A.wy würov BurrAin, su) yoxQovcuy mu] moAiyruv,

mus od diui,

alii eum Regem et fcriberent , et appellareut. — Simi-

Frowtino ituy

liter de hac appellatione Patris Patriaein Augui'ca

"

vcillus qux

cenfeam ante XIII. eius Confülatum.

Jibxasiorm f

Sed omiffo hoc tandem exemplo, quod a Ru-

rorfus Cofï(

perto nobis füppeditatum ipfi reiecimus, ad alte-

j

ocus elt r

ram eiusdem Coffi, fed Magiítri Equitum illu-

fet, t x

ftrem quoque pugnam progrediamur, quoniam et

-

$. nl

Liuius in fuperiore loco a nobis expofito eius me-

Jeri n h,

minit, et nos de ea item aliquid dicere recepi-

mus.

ten occidi j

Quum iidem hoftes Veientes ac Fidenates

bellum Romanis denuo feciffent , hi eundem di&a-

—

jtuofru,

torem Mamercum iis oppofuerunt , qui Magiftrum

3

9- quü;æ

ttr iden fos

Equitum affumfit Coffum fiducia virtutis eius,

cuius antea fpecimen illuftre füo füb imperio, au-

lo, Targ

18 ditradis

fpicio, ac du&u Tribunus mil. ediderat.

Neceum

* porrumpe

opinio animi fruftrata eft.

Nam cum hoftes igni-

bus et facibus armati prodiiffent, et Romani noua

Pa*.fum e

et inufitata pugnae forma territi cederent, Coffus

n lot g

fe atque

fecifie, q

à Di&atoxïe figno dato accitgs, noua et ip

infolita.

327

eu vitonat

infolita fortitudine E

quitibus imperat, frenos vt

Et ita.ipfe P

rinceps calcaribus

cognomentund

detrahant equis.

fubditis effreno equo in medios

ignesillatus in fu-

, aeque acTre

tendus ergo

Jj

]

Non praetermit

Yutarum, dequ

gam hoftes vertit.

id maxime in

1llo non axte r

hic

nobis Flori error, quoniam

Is lib. I. cap. £t*

s Confühtus d

his A

nimaduerfionibus agimus.

ti

;b A. Poflum

io: Dicfatore,

demum i pene

Coffum Magifirum E. /

et dein hoc ftrategemat

e, vfum z proelio ad Re-

: nome fünt fs

et vt videtur,

villum lactum. contra. Latinos refert ,

vincpis, dun d

qui eandem

ehat; cuiprürt

per

fuafit Au&ori de Viris Illuftribus ,

roelio a Magiftro Equitum ,

fed cu-

jenus antel tj

rem in iftoe p

jus nomen non exprimit ,

tradit fa&tam.

um dftm n

quoniam

u f fl

Verum longius in hac Plori wisoouosz ;

odata

efetor Dachit

4 do&ifümis viris ante nos i

am eruta et en

Zuit, immorari non lubet

, quum infüper propere-

ylinuife, qu:guis

1

primi obferuamus.

u g nl

mus ad aliud, quod, ni fallor,

uebimus, non tamen,

aydlarat. Sine

Frontino itaque manus admo

vt illius quoque errorem hac

in recaftigemus , fed

Darii lag

fcitantiam ,

iU.

librariorum fummam o

per quam aliud

fidem adfcribirur.

rorfus Coffo contra Hiftoriae

mplo,'qüü(i i

]

Locus eft ftratag. Il. 8. vn

de, vt res clarius appa-

ejecimus, 102

reat, tria exempla huc er

unt transferenda.

(ri Bgurm

9. Seruilius Prifc

us Di&ator cum figna legionum

mur, quoitt

- eypofto ) *

ferri im. bofles Fali[cos

E

iuffffet »

figniferum cuntian-

j

rriti boflem

tem occidi imperauit , d

uo exemplo perte

jd dicet fäif

ontes 1c It

^

gaua[erunt.

den d

d.

ifler Eq. rzluerjz';i Fidena-

hi eun

9. Coffus Coruelius Mag

jl

tes idem fecit.

, ui

?

*

j virtut

j gIS

lo, Zarquinius aduet

us Sabinos cunciautes Equi-

E

x

tatisque equis procurvere,

füb impih

tes detradiis freuis, conei

dera

j Num

et perrumpere aciem iufftt.

rte a nemine alio traditum, Coffum

cum I

üe? g

Falfum eft, ce

n

1 f0l

us Fidenates et Veientes idem.

et Romon

Cofis

in hoc proelio aduerí

Neque

ederent;

e traditue exemplo.

g!(;ïlö

fecitfe , quod in prior

E

conuenit

T2

H

joli

328

conuenit illud in Magiftrum Eq. qui Equitibus

Platsrchus :

praeerat , noninter figna legionum verfabatur, quae

Perfeus , re

ipfe Di&tator in hoftem ducere. folebat.

Quid

legendum ei

multa? Nullus dubito, quod de Coffo dicitur,

quens Roma

lignorum. di

alieno loco effe pofitum, et exemplo decimo füb-

iiciendum. | Et ne quis putet, huiusmodi lapfus

in bofes , d

i

fultius incuri

in prifcis membranis non occurrere, en geminum

germanum in hoc eod. cap. paulo ante:

Ledor, ent

Saluius Peri

3. T. Quinciius Cof. fignum in bofles Falifcos eie-

m intcllgis,

cit , inilitesque id vepetere iuffit.

füperiorius p

4. M. Furius Camillus "Tribunus mil. conf. pot.

demum, qioa

cunctante exercitu arreptum manu þ'gniferum in bo«

ffes traxit, ceteros puduit uou [equi.

FURU R

—

5. Saluius Pelignus bello Perfico idem fecit.

4

In poftremo hoc merae Le&torum oculis tenebrae

offunduntur.

Et vidi conie&uram in margine libri

trni inconf

Y

fcripram viri do&i manu, pro Perfico, quod igno«

duerfa f

raffe videtur legendum fufpicantis Marfico, hoc

Vrlui cur

eft, Italico et fociali, quo primas tenuerunt Marfi

Silue oj d

et Peligni.

Sed falfum hoc eft, et inane prorfus.

dident lhro

Perficum bellum dicitur, quod cum Rege Macedo-

Feltus V. $0

Cic. de offic.T. rr.

num Perfe Romani gefferunt.

tiim Verrji.

Eum mi[Jum factum e/]?: a Goufule, cum in Macedo-

VC Qutdbat,

aia Perftco bella miles effet.. Immo in ipfis Confu-

vocis fubty

larium Fafforum fuperttitibus fragmentis anno 182.

fandam duy

quo. coepit, :BELLVM PERSICVM prae-

detur, et y

fcribitur, vt folent iftic bellorum initia notari.

totalocifen

Eo autem bello inuenio inter glias Pelignam co-

flm[ï sz;bm

hortem in exercitu L. Pauli, quae initio pugnae

ilam at ;

aduerfus cetratos incautius congreffa, pene omnis

cecidit , apud Liu. XLIV. 40. 41. Necdubitoetiam

tte, qui a

tribuy q (

hoc ftrategema, quod Frontinus memorat, nos

ibidem le&turos fuiffe, nifi eo loci Au&or mifere

re.rr EM""

UET

mutiletus effet. Verum hunc defe&um fupplet

Plutar-

Tlergn

329

, qu Eqithy

Plutarchus. in Aemil, vbi proelium, quo .vi&us

referens dicit Salium (Gr. E&Mos, fed

verfübotur, que

Perfeus ,

legendum ex Frontino Xo^dis, Saluius , quo

d fre-

folebo,. Qu

le Coflo diiu,

quens Romanis et

praecipue ltalicis nomen) Pe-

bieciffe raptum. . [uorum . frgnum

nplo decim lb«

lignorum duciorem a

in bofles , ad. quod repetendum

quum illi incon-

Aoiusmod lpl

Vides , mi

er6, €n guninum

fultius incurriffent , occubuiffe omnes.

Le&or, erutam Hiftoriam, quidque Pelignus

lo ante:

Saluius Perfico bello fecerit, et per te, opinor,

lfs al i

iam intelligis, quoniam idem ftrategema ex 3. et

fuperioribus praeceflit, male hoc poft quartum

n m j

demum, quo aliud agitur, collocari.

i ff à l

[

i idm t

CHIEPPT VLELDE

m ocils tebri

errii inconftantiam diuerfis in locis vna de re

m inmage Thr

V

vrfio, qui i

diuerfa fcribentis exagitat aliquoties Feftus.

Veluti cur parafiti Apollonis in fcena di&itent,

atis r &

Salua res efl , faltat feuex , aliam. ille caufam reda

as tenueru) *gl:

, et nne p

diderat libro quinto, aliam 27 boc libro, vt 2it

Feftus V. Salua , addens denique , Quam iucon[flan«

um g r

tiam. Verrii noflri non. [iue rubore vetuli. . Symilem,

Cic deficlit

j, tl i Mlliäuj'»*-

vt putabat , Verrii a fe ipfo dicrepantiamin Etymo

vocis fuburrae e diuerfis eius libris petitam, no-

y in ipls (onth

entisano 1

tandam duxit; fed in quo et ipfe potius erraffe vi-

detur, et praeterea ablatione vnius literae, vitiata

RSTCYM p

totalocifententia, corruptus hodieeditur. Verba

um initi t

funt: Suburram Verrius alio libro e pago Succufano

las Peligun C

di&am ait; boc vero maxime probat eorum aucori-

;e initi j

ugn-aþ

tate , qui aiunt. ita appellatam et regionem Vrbis , et

Eaäy en omnii

tribum a flatiuo. praefidio, quod folitum fit. [accurs

Necdubitoeriäm

vere. Efquiliis , infeflantibus eam. partem Vrbis Ga-

memorat; Y

binis , indicioque e[fe , quod adbuc ea tribus per C.

',

í AU&OF mifm

, vt

felum fip

litteram , u B. fcribatur. ; Nemo non videt

3

haec

Blute

330

eodem Plau

haec acteperint librarli et Editores. At ego non

dubito fcripfiffe Feftum, audoritatem , et fenfiffe,

feniores ; t

Verrium alio libro Subarram a pago fuceu[auo de-

Verum t

riuafle, hoc vero libro maxime probare et fequi

rum gellan

au&oritatem eorum, qui deducant a /faccurrendo,

veritas, qu

Atque.ita in vocis SreZae fignificatione fimiliter

effe propol

Ateium Capitanem dicit focutum auctoritatem P.

ne quid m

Seruilii Auguris.

At vero ifta eryrni diuerfitas neu-

quid incet

tiquam tanta, vt notari mereatur, immo nulla eft,

reperiuntur

ideoque a librariis non agnita.

Nam et pagus fuc-

ex fefe abun

cu[ants . haud dubieitema faecurrendo nomen fuum

loec, quie

accepit, quandoquidem olim ante inuentam ab

zepetita et d

Annalibus trz

Ap. Claudio literam caninam, pro ea plerumque

vfürparunt fibilantem, quae illi poftea in multis

par. Quo |

locum fuum ceffit.

Certe Varro. fuburram a pago

los, modo 1

füceufano , di&am autumat, quafi facu[am.

Ego

libris non &

vero primitus quafi f/abcu[agz, vnde poftea a nones

Tpferint, Y

nullis elifa B. faczfz, ab aliis extrita C. fubufa et

puoert, ]

deinde /übura et fuburra dici eoeperit. Atque

cfem, t

hinc fa&um, vt tribus fuburrana in lapidibus pro-

milo de Tu

mifcue modo literis S V C. quafi facesfana , modo

eum Galli

adhuc m

$.V B. quafi faburraza notetur. — Pagum vero fuc

cufanum idem appellatum cenfet, quod fuccurrerit

proerextu

Carinis, qui locus eft in Suburra.

Cererum quod

Todentis

iá Verrio reprehendit Feftus, committit aliquando

n fibi r

Nam.vt ex Paulo, cuius fidem in eo;

et' ipfe.

ft ceters

uod'adferam afferunt, mutila Fefti fragmenta,

emitterent

conftat, Rabulam dici fcripfit hominem. multis in-

Vfüm fom,

tehtum negotiis, paratumque femper ad radeudum

Cüprifco «

aliquid. auferendumque, vel qui fit in negotiis

f& Lari

agendis acrior, quafi rabiofar,

At in V. Raua in-

llb je

terpretatur Caufidicum pugnaciter loquentem a

que fm

zauc:voce, canum latratui proXima.

Paulo. poft

lfomanis

idem Raui coloris homines, qui (int inter flauos et

ïlbll in [

caefios, a Plauto rauiflelos dici notat; et antea ex

eodem

geniny

331

. Aemm

eodem Plauti loco Grauiffellos attulit, et exgofuiþ

tti, et fenit

feniores, tanquam 4 gramitate di&tos.

Verum talia quoque in fideliffimis ceteroqui re«

fuceufi -

rum geftarum Scriptoribus,

quibus fola fides ac

probre e i

t

Int

luce

WTOR

veritas, quae vna femper e

"

ft, et fimplex, debet

iam adhiberi cautio;

catione fimtltt

elfe propofita, et maxima et

y auoriaten D

wid non modo falfam pro vero, fed etiam ne

ne Q

mi digertos nl

certo pofleritati obtrudant,

'

quid incertum pro

m

Y

amo null d

reperiuntur tamen, a

tque adeo, vt aliquando ipit

Sunt tamen inter

m e pugute

ex fefe abunde refutari queant.

inqua antiquitate

and; vomen du

haec, quae ex incerta et long

repetita et diuerfimode iam olim in a

liis atque alii$

ye inentun d

Annalibus tradita, pro diuerüs facile alicui obre-

Q & phatme

pant.

Quo fi&um, vt pofteriores, dum modo

pl jv ml

"

hos, modo i

llos fequebantur, diuerfis locis vel

j

L

v a g

libis non eodem modo e

t ipfi de iisdem rebus

f ]bw]hm. n

fcripferint, vel,

quid verius fit, decernere non

de poliez t

Ita ab vna origine et hi

ftoria profedtum

potuerint,

vin C J &

cenfeam, tum quod

Plutarchus in Romulo et Ca-

r AR

millo de Tutula feu Philotide anci

lia refert, quae,

ia pb p

fent, eamque maxime

cum Galli Romam reliquif

fzrc:zjh)m. n

olfci, etat

?:ïlü

adhuc inualidam obfiderent Latini et V

laguith V

raerextu renouandae per connubia amicitiae et

f

w

um femis

, .'iünl

;

focietatis virgines, innuptasque Romanor

Cecerum QD

as fibi tradi poftularent, Proceribus fuaferit, vt

ynittit aliquöa

llas ingenuarum cultu ornatas

fe ceterasque anci

us filen i &

emitterent. Quo

fa&o cum hoftes poft Veneris

refti fl

vfüm fomnus oppreffifi

et, Romani, figno fibi ex

inem mylts J

fübita ex Vrbe eruptione

caprifico ab illa dato,

yer dd raþ:.!xlv'u

'Tum quod idem in

fa&a Latinos oppreflerint.

ft n

libro Parall. cap. 3o. de Rhae

tana ancilla fcribit,

jo V,

quae fimiliter, quum

Gallorum Rex denunciaffet

quam feminae

: 10quenmm i

Romanis non prius fe receffürum ,

, ub

fibi in connubium dederentur, confilium füperiori

i f*

it, vt loco inge?

geminum germanum ilis deder

. nuarum

j ec a Ü

Ü

532

nuarum feruas ad Gallos ablegarent, eoque fafto

hicitüs 8. €

quum Barbari ftupro fomnoque fepulti iacerent,

Dulo in Caf

per caprificum in muros Vrbis adícenderit,. et

eto6.. Frem

Confulibus rem patefecerit, qui ftatim. edu&a

et 106. Mil

iuuentute hoftes fuos inuaferint et vicerint

Vo.

ä

quum toties j

catur autem ifte Gallorum Rex in Plutarcho Az--

fe cipitibus

WOU./OC—POS"

Sed quoniam exigua prorfus fuit diffe-

re id ortum

rentia inter antiquam z et À, non dubito fcripíiffe

fenm Obfemue

eum A7:A5 443905,

Certe Gallicum et Germanicum

Janguinis runet

vere fuit nomen Zelomarts íeu Atelmarus , prio-

quod non iniuri

rem'íui partem praeferens eandem , quam Zzala.

honCrrae, vt il

vicus celeberrimi Gothorum Regis nomen, quod

ii

vbritidem Caar,

apud Orofium lib. VII. vitiofe item Azbazaricus

0. 7o, pto &

editur, nunc autem (nam etiamnum in vífu eft

tifa leitur, f

aeque ac fimilia illa Adelbardas, Adelbertus, Adel-

Liius XLV, st

gunda etc.) Alricus pro Adelricus.

Multum etiam

tdem ferie d

cum illo conuenit Ademarus, quo nomine anno

qum Obfequn

Epochae Chriftianae MCLXXXVIIL in lapide

dirium Langji

regionis Delphinatium occurrit Z4demarus de Picia-

quoö aheubi j

ts , Comes Valentinen[is, fue illud fit ortum, ex-

potea euenif

clufo L. ab Adehzarus, (iue ab Audemarus, feu

piore ]oco (

Odemarus, a cuius nominis Diuo Vrbs proximo

——

annum viden

bello a Gallis capta et foederatorum clade nobili-

&t ita fimgl

tata fuum nomen habet.

-

Mde Bdum :

Porro autem prodigia, quae fingulis annis Ro-

tterís a

mae nunciata a prifcis Annalium conditoribus me-

Occalione fim

morantur, quum video faepe eadem proxime fe-

Xémplo [

quentibus annis repeti, etiam hoc contigiffe ex eo

UIU" 1! P/'A

arbitror, quod quia pleraque erant incerta et haud

um deinde;

dubie fabulofa, a primus Icrxptombus ab aliis in

:

Nullis ettm

alium fuerint relata annum, et ita a pofrenonhus

ünc demums

in vtrumque.

Talia funt apud Obfequentem, qui

»

fequms (

ea omnia collegit, et in fingulos annos , fingulis

Fit, fecund

capiribus diftin&os digeffit, quod in area Vulcam

e

Vitjgy "ài

et Concordiae [auguiuem. pluit. cap. $9. et 6o.. Bos

locutus

*80 ferg

333

"

[*

)

2

, eoque

Iocr'utusrss". et 86. Virulus biceps matus 9g1. et 93.

ipulti acer

Bubo im Capitolio vifus 9o. et 92.. Lacie pluit 95.

adfcenderi, «

et 96.. Fremitus armorum ex inferuo. auditus 10$.

|fiuim. eli

et ro6. Mulus tripes Reate matus 6o. et 74. Ergo

tvicennt, V

quum roties idem plane prodigium proximis inter

n Plutucho s

fe capitibus vel annis expofitum occurrat , ex erro-

tous fut dife

re id ortum arbitror, et porro emendandum cen-

? dubito (cripife

feam Obfequentem cap. $o. quum ait: Caurae

| et Germanicum

Jémguinis viti e terra fluxerunt , repofito pro Caurae,

Aithiri, r

quod non iniuria fufpe&um fuic Do&ilf. Scheffero;

non Corae , vt ille füfpicabatur, fed Caere e cap. 79.

m, qum A

ij nomen, quil

vbi itidem Caere fanguinis viui terra fluxerunt. Sic

tem Athtnmnit

cap. 7o. pro eo quod Lauimii fax ardems im coelo

um n vt ell

vifa legitur, fcribendum erat Lanuuii, tum quia

idlherts, Atl

Liuius XLV. 16. vnde omnia iftius anni prodigia

Malcom eum,

eadem ferie defcripfit Obfequens ita edit, tum

nomine ann)

quia Obfequens etiam fequenti capite idem pro-

VITL n lipit

digium Lannuii accidiffe fcribit. Sed et prodigium,

quod alicubi iam euenerat, fi quando etiam alibi

demarus de Dd

J fit ortum, &

poftea eueniffet, a nonnullis etiam alterum illud,

dndemarn,

priore loco et anno fa&um in pofteriorem hunc

annum videtur translatum , quafi iftic ctunc demum,

o Vs pmximp

et ita fimul duobus locis eodem anno euenerit.

m dade aob

Inde fa&um reor, vt etiam talia Obfequens duobus

diuerfis annis, priofe illo et hoc pofteriore iterum

noulis anis A

occafione fimilis prodigii alio loco fa&i memoret.

eonditoribus t«

Exemplo fit quod cap. 96. — Priuerni terra feptem

lem prox'ime l

iugerum fpatio in caueruam defedi[Je dicitur, — Quod

contigife er

cum deinde in Lucanis quoque contigiffet, a non-

incerta er d)

nullis etiam Priuerni , feu in fuburbano eius agro

bus ab alis À

tunc demum contigiffe, videtur proditum. Certe

a pofferiorii

Obfequens qui Priuerni illud iam accidiffe retule-

eguentent, dU

rat, fecundo capite poft itidem Terram in Lucanis

o

s, fingu

et Priueruati late bia./]ä fcribit.

Vbi neutiquatn

"d7 I/ 'lllf/ml

ego fero Schefferum emendantem , Piusergatibus,

Éo, 9^

9. et

quia

fciti

2

22

quia vrbs ipfa dicatur: Priuergim ;; quafi quisquam

remitus dl

et hic rocat

fit, qui zà Privernati pro vero ipfius Vrbis nomine

nes P')ïu Ti

ha bnat, nec videat ab eo effe formatum, et intel-

lx

et 1ncorrupt

agro: praefertim qumn pàfiim. ita loquatur

(5bn.(111€$.

Cap. 71.. In Pracueflino cruenti cecidez

bulo vereor

Z

et cutusmot

runt nb

.

Veientilana ex avboribus uata. cap. 90.

Qleo. et - lacfe in . V

v? Honi!

I'J.Ih».

Quod in his intelli-

gitur, exprimitur

ap. $0.

nibil potel s

In.agro Ferentino An-

magy;ms 225u$ Cap..T01;

Iu asro d rebuleno inulier

irorum , an f

fulmine ada.

Deinde non aeque commode dici

luius genens

haud dubie 0

poteft zs Pritergnatibus , atque id Lucanis, quum

iter fiond m

Lucanifint populi vel ciuitas multorum oppido-

rum, .pagorumque,; at Priuernates vnius OPPldl

tribuitur et ad

folebant, Lia

populus.

ms1V. 3. 66,

Ex.eo autem, quod vnum prodigium vno in

loco ita duobus annis aliquando ab Obfequente

As z d

commemoratur, vel alio edam anno, quo idem

drioffu, Caef

poftea alio in loco aeciderar, denuo quafi aliud et

CANERE,

Ti5 locus, et

nouum nonnunquam repetitur , emendanda cenfeo

tet noftam

collata intet fe capita 73. et 82: vbi fi tollas libra-

-

tiorum mendas,

idem illud fa&um apparebit.

Áim ex loc e

Cáp. 73. ait iu Cepl)(zle,mz tarba i2 coclo cautare « 1]?1.

gnm Pren

Vellem fane non follicitari hic a viro do&o 7

nne item f

€autare , roga tiug, quomodo can*us ille potuerit

Yel tuxc j

videri, makime in coelo, et qítiz, boc ston intelligat

6p $3. H

"

ex coniectura pmm.hm ; €08 lar. €.

Quid enim vul-

ctiif,

[]

'W(

garius, quam vifZs ifis in locutionibus ad omnes

Jon erig

ienfus referri?, ld quod etiam Lexicographi ex

decoehin :

Ausultino et Donato docent

AnEFufetius quoque

qu'dleüh q

videri olim poterat audiuiffe, quae dicebat Tullo

fiquens

Romano

rum Regi de caufa belli apud Liu. L: 22.

T00 Vider;

Eam caufaun bz.mjee belli (z"d,Cfe videor? An etiam

puum Tub

ab Aenea fonitus videri poterat apud Virgil.

tig mm (

Aen. lL 731. Cumr creber. ad aures Vifus adeffe þc-

d polter

du fouitus.

Immo .in ipfo Obfnquente cap. 196.

filfo &

Fremitus

333

Fremitus ab inferno ad coelum fervi vifis, cur non

quít quisqun

üs Vebis nonins

et hic rogat,, quomodo id oculis fuis videre homi«

mtüm, et ind.

nes potuerint? Hoc ergo in verbo integra omnino

m ia logatr

et incorrupta funt ifta capitis 73. fed alio in voca*

309 Critnii t

bulo vereor.ne vitium contraxerint.

Quae enim

Tititdht. p

er cuiusmodi illa z«rba, quae in coelo cantare

aod in b intell

vifa? Homiinum an pecorum? (mnam.in prodigiis

an

? Trentao 4e

nihil. poteft videri nimis abfardum) puerorum,

o ralulem lr

virorum , an feminarum? Exprimi profe&o aliquid

je commodt did

huius generis debuerat, Sed quid multa? feriphit

j Lotons, qum

haud dubie Obf2quens Tubz, quae.praecipua ett

inter figna militaria , quibus plerumque .cantes

uftorum oppilo

tribuitur et ad quorum cantum proelia committi

res ynius oppi

folebant. Liu. L. 1. Priusquam figna canerent., Elo-

rus IV. 3. .66.. Aute imperium Ducis fua [ponte figna

vgium vm it

eecineruut :..de quo ipfo: Au&tor B. Afric. cap. 82;

ab Obfequente

duiufu. Caefaris LV. B1CE N a militibus coacius,

o, quo Wa

CANER E coepit : fed.et alius iptius Obfequen-

i quii diat &

mendanda cento

tis locus, eum hacce, vt dixi ,. collatus yehernen«

rer noflram confirmat emendationem , et ipfe vicifz

ii f olls libr;-

fim ex hoc emendatur, in,quo, quia idem prodi-

Y

Cä

W applffþi.-'-

gium Praenefte tunc eueniffe, traditur , Cephalea

ab cittri s

ni»e item fit mentio, tanquam fi tunc. demum;

a vito dodo f

vel tunc iterum ea in Vrbe id eueniffet. Nempe

yus ille pv:ue:if

J

rl

j

cap. 82. Praenefle et im. Cepbalenia fignà. de . caelo

T

( n

PITID

.'.)'v

ceciniffe vifa

Sic erim lego ex fuperiore loco,

uid i

non cecidiffe,..quod alienum eft. . Nam . quae figna

onious

ul 011?35

de coeloin terram ceciderint, aut quis vnquam cale

)

n

Lericogt

quid legit, quaeue aut qualia iftic figna fignificauerit

Fufeius u

l

Obfequens; intelligat? At fi cecizi[Je legas, nema

e dicbtt Tuh

non videt;,.figna innui militaria, quorum. praecis

apud. L.5

»uum. Tuba.

Et ita, vt faepius alias, vnum pros

"PL

disium Cephaleniae duobus annis; et capitibus

[.d Ud Vil'gï^

fed pofterioze, vt equidem auguror, perperari et

falfo faCtum refertur, vel ex vno prioris anni ru-

frju if

"

!

inore,

ente C-ï/?' '

33

more, feu vero, feu falfo ortum, occafione nouae

ctre potelt C

niffime ipiis

et fimilis fabulae aliunde nunciátae , in pofterio-

prorfüs mod.

rem annum a quibusdam translatum , ab Obfequen-

te vtroque anno , tanquam vere bis contigerit eo-

Philip. II. 14

Ilzij]ä erinen o

demin loco, narratur.

Verum ifta quidem Au&to-

n fit, qum

ribus, licet hoc pa&o eadem res faepius forte,

quam reuera, acciderit, accidiffe tradatur, vitio

fbonio cepi]e mi

l

ts quum int

timen verti nequeunt, quum illi-certo fcire non

vidimur fetuca

porueriüt, vtrum ea, quod vere pluries euene-

rint, an vero per et propter inconftantem vulgi

|

et ipfe quoque

l

l

tum multi fce

rumorem, et ex eo, vel etiam aliunde natum

illesare caulim

primorum Scriptorum errorem, toties proximis

inter fe annis iterata in antiquis Annalibus oc-

Voluntate coniu

T Ántonius ('o

Currant.

tena delfinatze

Longe grauioris eft, nec ferendae in Hiftoricis

incoüftantiae, quando illi vno in opere fibi ipfi

Citero ilam p

conttarià, vel certe diuerfifüma de vna re vno

n qui

tenipore fa&i, finé vlla alterius opinionis alibi à

N & P

fe relataé mentione fcribunt.

Iíta Plutarchus i

( fetir

TA

1

j

J

E

l

Vitis illuftrium Graecorum et Romanorum caedem

It Muj g

Tébonio idem

Caefaris in eius vita exponens, ait; M. Antonium

Caefaris ftudiofiffimum, dum ea paátraretur, extra

trben; (uog

Curiam de induftria a Bruto, Zlbino qui D. Brutus

fntt lp

elt, longa confabulátione detentum. ^ At in M.

intexjdum, 'qm

QBruti Vita 2 C. Trebosio id fa&um ttadit, nulla

AC toii

omnino, D. Bruti adie&a ibi mentione.

Et expu-

od femper

tare nequeo , qui euenerit vt in priore loco Bruto

'ile qid o

!l le, h iS Vi

id tribuat, quum ton modo ipfe pofteà, fed et

omnes alii, qui nunc certe fuperfunt , "Trebonium

T0 fto fer

folum ea in re narranda nominent. Appianus ait,

Ktrà Curiam

itP ho

Coniuratos ex füo grege Trebonium reliquiffe ad

fores, vt Antonium illato de aliis. rebus fermone

|

Cün'mraxig) :

moraretur.

Dio fimiliter Antonium extra curiam

W of

lio fociorüm retentum prodit;

ertur

» lün

a Trebonio ex confi

fed ad conuincendum Plutarchi errorem vnu

s fuffi-

ng 1 mhd !

cere

397

yecifiofie nome

cére poteft Cicero, qui et tunc vixit; et familia-

ie, in pofter

riffime ipfis coniuratis eft vfus, adeoque nullo

prorfus modo ifla in re errare potuit.

Is autem

1 db Obfequee

ls contigent tv

Philip. II. 14.. Quanquam fi interfici Caefarem: vo-

t quidem Aufb-

luiffe crimen eff , vide quae[à , Autoni , quid tibi futu-

rum fit , quem et INarboue boc. confilium cum . C. Tre-

s fiepius fort

e tradrur, vitio

bonio cepifJe motiffanum efl , et ob eius coufilii focieta-

1 certo fcite non

zem, quum intevficeretur Cae[ar tum te.a Trebonio

vidimus [euocari: ne fcil. intereffet neci Caefaris,

e plutis etene

et ipfe quoque a Coniuratis occidereturj, quod eo:

apnftutem vilg

rum multi facere volebant.

ahunde nanuti

Aliiquidam aliam rei

allegare. caufam . videntur, quafi ea ex confilio et

totes protin

voluntate coniuratorum fuiffet a "l'rebonio- facta,

is Anndlbur o

ne Antonius Conful, Confulari au&toritate et: po-

xue n Hiord

tentia deftinatae Caefaris caedi effet impedimento.

Cicero illam potiffimum allegat, eaque Antonio

n opet fbi il

, de nt O

exprobrat, quid et quantum debeat Trebonio:

Nam et Philipp. XIHL. 10.. Sceleratum Trebonium ?.

-oninionis d

quo [celere , uifi qnod te (alloquitur Antonium ) /di-

f Plrtus ii

bus Martiis a. debita tibi pefle feduxit.

Sed et ipfi:

sunici at

"Trebonio idem obiicit Famil. Epift. X. 28. ad eum:

i N Antoniur

Ícribens; Qwod vero a te Viro optimo. fedudius. efty

gntetin, at

tuogue beneficio adbuc viuit baec peflis, ( Antonius ):

jj qi D.3

anterdum , quod anibi vix fas efl, tibi fabivafcor.

um A

At-in epiftolis ad D. Brutum lib. XI. quamuis et

yn tll

u

in iis femper de Antonio agat, nunquam tamen

jone, Dree

tale quid Bruto exprobrat, aeque fa&urus haud

riore lo

dubie, fi is vel folus, vel etiam vna cum Trebo-:

5 0&931 kl i

nio, fuo fermone Antonium; ne caedi intereffet;

" Trehc

extra curiam feduxiffet ac detinuiffet.

An dece-

qy d

Appii

pitPlurarchum, quod quum Antonium quidam ex

jfe dl

j ii

coniuratis, et in primis C. Caffius fimul interimen-

gepus m

dum. cenfuiffent, repugnauiffe praecipue Brutus

"TT

fertur, non tamen Decimus, fed Marcus, di&i-

entum p i

tans, nihil amplius ciuibus praeter tyranni peten-

em ii5

dum

g

«s

338

dum effe fanguinem , vt tradit Paterculus, et ipfe

D. Brato, &

Plutarchus in Antonio.

Qui fi maxime vtrumque

hunc ait L

fimul Brutum et Trebonium has retinendi Antonii

jnwcpaji:i ?,

|

partes vel vltro vel ex confilio. fociorum fibi

cipem effe m

fumfifle vere fenfiffet, quod tamen non puto,

oratione etiü

quamuis in Antonii vita, iiws zà» 2x v5 Guvugocíus,

fe videtur, q

nemine nominato datum hoc negotium fcribat:

niieatam fe di

non debuiffet tamen vel fic, ita feparatim, atque

atum qutetti ü

alium loco feorfim nominaffe, /ne faltem incon-

CIortim , t

ftantiae fpeciem praeberet, et le&orum animis in

non quod ex

hac.hiftoria denfam offunderet caliginem.

n0n vennm m

Appianus quoque dormitans ex fe ipfo et cer-

trauedt; (nam

tius refutari poteft, quum EcQvA. B. n. $20. expo-

M. Brurum, C

fita eiusdem Caefaris caede, de plebe Vrbis Romae

uos ibidem nor

ait: Ó d/uos iv mepwAdym mo&ucvos, v0 muyrus wvTE

te nullam-om

và: cQuylus, wepis quóvR Nfum , oui uuDuTas PX mis

pastipue praeb

Tlopzufe swsws wrvoivous Gyri xokaugsuy imi uoxüs

lr tinqua

s(00] syegsovias £av eomromids mpouy Siivus iniBovieuna].

mults beneficii

Plébs abfurdum veputaus , omnes. eius( Caefaris) per-

T.15o; D

cufJores excepto [olo Decimo ex Pompeii partibus. bello

fm inimid

«aptos, loco [upplicii, ad imperia et praefecturas Prouin-

l.. Vidit itg

ciarum atque exercitutim ab ipfo produtios , in euia ta-

COMMILI'

auen cón[piraffe. Quidaudio? Omnes Caefaris per-

frtrrimun gt

cuffores in bello ciuili Pompeianas partes fuerant

iliosque nl i

fécuti? An ergo non meminilti, Appiane, C.' Tre-

nemine longi

bonii, qui legatus Caefaris bello Gallico, poftea

oblitas p

bello ciuili ab eo in Hifpaniam contra Afranium

Y6s coniurari

et Petreium tendente, ad Maffiliam interea op-

p Nouuie. ,

pugnandam fuit reli&us, deinde bello adhuc du-

rante Praetor Vrbanus a Caefare eít fa&us, vt ex

Mu u

Anici hi 'Cnc

ipfius Caefaris Commentariis conftat? Re&ius ita-

ellm ey ca

que Velleius Il. 56..Caefarem inreremtum ait,

(nim d r

coniurationis aucloribus Bruto et Caffo, adieclis etiam

Tütüs et (

confiliariis caedis familiariffmis omuium , et fortuna

Donit inipj

gartium eius ( Caefaris ) im. finnmum euectlis fafligium

.

Xem imer]

|

339

tercilus, etife

D. Brutoy ét C. Trebonio. . Quamobrem et Cicero

natime vtrumqe

hunc ait. Libertatem Populi Rom. onuius. amicitiae

tetinendi Antoni

praepofuiffe , depul[oremque dominatus j quam parti-

i0. fociorum (li

cipem effe maluiffe : Philipp. I c. 11« Qua ille in

tamen non pun,

oratione etiam 1 illiumi Cimbrum eodem loco habe-

j

g n a

2

)

fe videtur, quippe quem matis feciffe illam vem ad-

tesotium friba:

miratum [e dicit, quam fucturum. putauiffe admi-

fepariim, atqué

vatum aütem ob eam caujamy, quod imumemor benefi-

ne filtem intor«

fi

T

e

t. Beneficiorum autem,

ciorum , memor patriae fui

J

&orum animis n

non quod ex acie Pompeiana füperítes a Caefare

dlipinem.

non veüiam modo, fed et honores poftea impe-

x fe ipoet t

trauerit; (nam illud non magis in eum, quam ii

, J.n g epe

M. Brutum, C. Caffium, Cn. Domitium et alios;

lebe Vrbis Romie

quos ibidem nominat Cicero , dici potuiffet, adeo-

vt as u

que nullam- omnino- admirationis caufam de eo

jj us i

praecipue praebuiffet) fed haud dubie, quod a

TTE

Caefare, tànquam acerrimus partium eius defenfor

r t

li

multis beneficiis fuerit affe&us. AudiSenecam de

j

k

iv ( Cf

h

]

j

Y«

1

Ira. Ilf. 5o.. Digum lulium plures amici confecerunt,

Wil pllr"ti

quam inimici , quorum non expleuerat [bes inexplebi-

les.

aefadrarun

Vidit itaque flridlis circa. fellam fuam gladiis

dudur, ii

COMMILITONES. fuos,, — Cimbrum . Tilium

xnes Caefrst

acerrimum paulo ante. [uartom. partium. defen[orem,

Sed a

g parts fütt

uliosque. poff Pompeium demtuim . Ponepeiauos.

nemine longius recedit Appianus, quam à fe ipfo,

yace, C.1t

oblitus paulo ante ( n. 499.) a fe traditum au&to-

(allco, polt

onta Atanti

res coniurationis adíciuiffe z zày evz Qixvv Kaicuz

qm inee: P

us Aexipióyre , xx] Véü» K&cuv, qu]) "Tosfüóvz , 9

UDuy wx) KüisBoev, ug] Maiuor ,

29 BasiPsoye

elJo adhuc li

Aigici hi Caefaris intelliguntur, non

noui et poft

f fidus, t

bellum ex cáftris Pompeianis, in amicitiam adfciti,

? Retus t

, eremmm all

(nam id erant etiam ipfi coniurationis . au&tores

Brutus et Caffius) fed veteres, quibus Seneca op-

n adidii eïw:"

ponit inimicos hoc eft, Pompeianos , fed eos, quos

m, (

Cae-

idem interpretatur fuifï;e antea Commilitoues

]1

)

2

faris,

l

340

er ea fente,

faris , et pofl Pompeiuim demum Pompeianos. .. Ex hoc

autem hominum genere inter coniuratos referri

Au&torum cc

hic vides ab Appiano, non vnum Decimum Bru-

propinquo f

hoc in libro:

tum, praeter quem lum ceteros ommes aliarum

fuiffe in bello ciuili partium tam diferte poftea

Yus pro T/À

affirmat , fed fex praetereaalios: Verum tamen, vt

at n Druto ;

dicam quod res eft, non tot homines his in ver-

Téhor, f

bis intellexit aut fignificauit ipfe Appianus, fed

tiolut, vt n

tentius, a Du

quatuor tantum fupra Brutum, etiam fic fatis re-

futans, quod n. 52o. de eo folo. fcribit: Maiorem

tulerat, e i

hocce numerum debemus infrunitis librariis, qui

6j 85. etde j

m in duorum

duplex vnius hominis nomen identide

Tetus et Grük

nomina inculcato zà z diuiferunt.

Et re&e fecit

tiore in loco,

interpres, quod vnius copulae nullam habuit ra*

goro Manutia

tionem, reddendo hunc locum: £x Caefariauis

v.ec Kl ,

amicis Decimum , C. Cafcam, Trebonum., Tullium

& migis r

Cimbrum , Minucium , et Bafillum.

Debuiffet etiam

Tily eldt,

poftremam fpreuiffe. . Nec enim diuerfi funt Mi*

n digt D

aucius, et DBafillus, fed reuera vnus idemque, vt

Tim soenin

ex ipfo Appiano cognofle poterat , quandois Ezg. T.

4 Trifimo wl

extr. mortem illius referens ait, 72 d dvrQ xgoro

yire ATIL

«j Muvéxios Bzchos ,

c(Quysis «g] 005 Kodcmpss, vxà

Y1 Autoribus

Fuit autem Min. Bafillus

züy Sspumóvruy uygpt3ag.

Wity voca

ille etiam ante ciuile bellum Caefaris comes et le-

dibio, Taft

gatusin bello Gallico. Vide Caef. lib. VI. cap. 29.

Q m T. 4

Porro Tulliusg Cimbruim vocat interpres, quem

Jrtnomen |

Graeci codices hoc.loco Az2u Kíwfpov; ego

"aimiderfs.

femper Tilium Cimbrum appellaui. Fateor equi-

&erte riiffim

dem in nouiffimis quibusque Au&torum edd. 7-

nomine &t (

lium vocari, fed haud dubie, quia nomen hoc ce-

Ti Vr

lebrius eft altero, ex quo ipfo etiam nullus dubito,

itily Tf

ficubi in Manufcriptis occurrit, pofitum effe a

Cnher T

librariis pro vero et genuino , fed fibi prorfus ignoto.

tius &X Q

Quae enim alia dari poteft caufa , quamobrem hic,

j !lnus (

fi Tullius vere füifiez, magis quam quisquam alius

ex

Atibtr,.|

341

ipeias, . Erlec

ex ea gente, immc; vnus etfolus, in omnium pene

Coniuratos refri

Au&orum codd. inufitato 77/7; nomine,.vel huic

im Decimum

propinquo faepius appellet

ur? Apud Appianum

o onmer dl

hoc in libro bis eft Az2ues , at lib. IV. et V. Tox-

am . difere pl

9uos pro. TZAuos, apud Plutarch. in Caef. Mez uos,

: Verum tamen,t

at in Bruto re&e T/A««. Apud Dionem quidem

orines lus i

"(Témuos, fed opera Xylandri, qui ibi T/Aus edi

yfe Appians, I

noluit, vt nec in Suetonio Caíaubonus et Tor-

-etiam fi fsre

rentius, à Pulmanno, qui illud efuis codd. pro-

j feribit: Manre

tulerat, ea in re diffentientes.

Apud Senecam

nitis li,

ep. 83. et de ira re&e itidem T7//4s dederunt Mu-

entidemin duocum

retus et Gruterus, cuius variantes leGiones pofte-

Sic

ut, Erredefedt

ziore in loco;, fi tanti haec tibi, videas velim.

ul fabut rà

pud Ciceronem Famil. Epift. VI.

porro Manutius à

: E Quf

12. et XIl. 13. licet Gruterus ibi Tuizs.

Quod

"rahontths Tuüf.»'»;:

eo maágis mirandum, quoniam idem Philipp. II. 1 r.

Tillium edidit, et fimiliter in Epift. 6. ad Brutum

,. Debuifecenan

m diueri funt M

in aliquot Palatinis inuenit.

Sed inprimis 7-

ms idemqte,

lium nomen in hoc bomine plane reiicit Nummus

h quandoii hh

H

»2

a Triftano vulgatus 'Tomo L. pag. 43. cum infcri-

ptione ATILIVS CIMBER. Sed ille ex eo

t, 91 U

in Au&oribus vbique Ailimz,.non Tilium vel

"Tulliu: vocandum cenfet.

At ego quidem vix

rem Mi J

»

'dubito, Triftano idem hic accidiffe, quod aliis,

ylüris comes

( Va

qui pro T. A4mipio in nummis legerunt Tampium,

r interpreh

qufr.l

praenomen nomini gentilitio iungentes, non

E

]

'animaduerfa diftinctione:

Nec enim vnquam , vel

) Kb

j, R

or etUle

«certe rariffime in illorum temporum nummis pofito

j

&torum &

nomine et cognomine praenomen omiffum repe-

hoce

'rietur,

Vt adeo fi omnes hae litterae clare fatis

à jormen

dl]biml

inifto Triftani nummo confpiciantur, et hic ipfe

am null

Cimber Tillius in eo defignetur, corrigendus po-

oliun dl *

tius ex eo fit vnus Cicero Philipp. l.. 11.pro

jiprofistg

h

gamobren

It

L. Tilius Cimber vt ibi editur , repofito 4.. TiJ/ius

Cimber.' Praeterea fuiffeRomae gentem ifto no-

) qm'squz

n 35:'

ij

Y 3

maune

342

mine a do&is hodie ideo reie&am ex lapidum in-

Confulem L.

—

fcriptionibus fatis certum eft, ad eamque pertinet

nilrum vero

flumen, atqu

inter alios. Q. Tilliss, quem tempore Neronis in-

ter Fratres Áruales, Viros vtique illuftres ponit

fidiis nec egu

vetus eorum tabula apud Gruterum p. 12o. Gra-

habuiffe equ

nianos, etir

uius autem peccat Triftanus, füoque more auda-

quatuor turm

ciffine in Au&ores graffacur, quum etiam apud

Quin&il. et Sueton. in Augufto pro ZAgaius Cinber

Jaeuo corn.i

legi vuült itidem Zzilus Cimber , qua(i nulli fuerint

Appianus, et

Cimbri, nifj Atilii, vel. Tillii, aut vnum cogno-

n dextro corn

DEU

men in diuerfis gentibus nunquam fuerit vfitatum.

Philippam El

Sed, ne amplius dubitetur fuiffe et Aunios Cimbros,

—

ergo oppoliti f

tum. Domitius

ecce aliüm locum, vbi forte hic ipfe Graeculus

Rhetor, Graeci certe hominis filius, et Antonii

Dhilippus, . At

T

cuít, videbis

3 Rep. tunc iterum Pompeiana, diífidentis focius

nm, ex hoffibu

nominatur. Cicero Philipp. XI. 6.. Lumen 'et. decus

illius exercitus. peue praeterii , T. Aunium Cimbrum,

gutefbi oppof

Lyfidici filium , Lyfidicum ipfum. Graeco verbo , quo-

qun i Domiiu

iió

Vonfil in. il

niam omnia iura. diffoluit , mfi forte iure germanum

Cinmber occidit.

Sediam plusfatis de his nominibus.

ii

Tl5 quem ]

In Appiano legendum: Ke) T/Au Kísfow, 5

ii

&rmt; vb p

Muv Baccsov Atque ita praeter D. Brutum

m Equitibu

non quidem fex, fed tamen quatuor, vt oftendi,

Omanorum

inter Caefaris percuffores ex ipfius ifto in loco

proelium cor

fententia fuerunt, qui non ozxjukAwror 3x. 315 Moga-

hI"S, « Cïi]

erís edasus ysvóueva , Caefari iam vi&ori fuam falu-

muladiner

tem loco fupplicii, acceptam tulerunt, quod ta-

guos ills E

men deinde-de oumibus ; excepto vno Decimo Bruta,

05 qutem

manifefta nimis inconftantia diferriffime affirmat.

Antiochi

Sed et in ordinanda acie, referendoque proelio

menis vl

Romanorum , duce L. Scipione contra Ántiochum

Bt boec u

1

prope Magnefiam ad Sipylum commiffo , obfcurus

Macdonicg

idem,.intricatus, et patum fibi confentaneus ab

toncidit. il

Cn. Domitium in

attento le&ore deprehendetur.

Qum Nom

dextro Romanorum cornu, Eumenem in finiftro,

| longaq;æ Í

Confu-

343

p ei lopidur i«

Confulem L. Scipionem in media acie locat. Si-

eümque pertet

nifhrum vero 'cornu pedites tenuiffe dicit prope

ipore Nerors

flumen, atque eius fiducia equitatu ceterisquefub-

ve illuftes p

fidiis nec eguiffe , necfuiffeinftru&um, at dextrum

rum p o G

habuiffe equites Romanos, Latinos atque Eume-

nianos, et infüper circa ipfum Domitium fuiffe

oque mor a

ynum etam a

quatuor turmas equitüm, quas tamen Liuius in

Ín contraria acie

pro nui iv

laeuo cornu iuxta flumen ponit.

quit ul at

Appianus, et id quidem vna cum Liuio Antiochum

in dextro cornu, filium eius, Seleucum in finiftro,

qut vnum ag

n füerit vítiun.

Philippum Elephantarcham inmedioítatuit. Erant

et Auniüs n

ergo oppofiti fibi inuicem Antiochus et Eumenes,

um Domitius et Seleucus, denique Confül et

c pf Graecul

Philippus.

At mox, et quidem in ipfo ftatim con-

lius, et Antor

dilfidentis foci

curíü;, videbis ex. Romanis Domitium et Eume-

. La et det

nem, ex hoftibus ipfum Antiochum , quemque fua

Annitm Cb

parte fibi oppofitos vincere , remque ita geri, tan-

quam fi Domitiusin mediaacie , Eumenes in dextro,

orant oirdos (

Confuül in finiftro. cornu, effet. Primo enim Eu-,

fe ire g

menes, quem Au&or antea in finiftro Romanorum

de lus nominä'oui.

cornu , vbi pedites erant fine equitibus, locauerat,

i Kf

cum Equitibus tamen,; tum füis, tum Latinorum,

seer D. t

Romanorumque quos apud fe habuiffe hic dicitur,

atüor, Vt oflend

proelium committit, inuebiturque cum iis in Ga-

pliu jflo i.n ho

latas, et Cappadocas, ceteramque peregrinorum

jura & m

multitudinem. 'Quibus profligatis, etiam conti-

vittor fl file

guos iliis Equites Cataphra&os in fugam vertit.

ln qi

Hos autem omnes Appianus paulo ante laeuum

Immo et hic,

j Daim Jrutü

Antiochi cornu obtinere dixerat.

i(fime i

"

Eumenis vi&oriam poftquam . expofuiffet, fubiicit,

endoqi ?

olo

Et baec quidem. gefla [unt. im laeuo cornu phalangis

ntra À

atiocoutt

Macedaticae :: In dextro vero , vbi Autiocbus ipfe erat,

abfourté

miffou

concidit .ille aciem pbalangis Romanae, feu. legio-

M

num Romanarum, ef 4 cetero exercitt abflraxit,

T Doniiun

longoque fpatio efE. per[ecttus. .. Mox iterum legio-

nes

em J

finilt

o

344

forte feltinat

nes Rom. perfecutum ait vsque ad ipfa caftra,

quia nullum illis; equitatus, nec leuis armaturae

poft vel debe

fuübfidium addiderat Domitius , exiftimans non ege-

mile ett, prü.

Domitius

re, quod fatis munitae effent flumine.

floriam dextrt

porro contra ipfam hoftium phalangem ; quae me-

!i;

poluife, zeqa

dia erat Antiochi acies, pugnat, eamque in fu-

pradentes, v

gam vertit.

Manifeftum hinc ergo, Eumenem,

altero fcribert

qui cum Equitibus rem geflit, iisque laeuum An-

bello, fed nz

cun Romai:

tiochi cornu fudit et fugauit , neceilario praefuiffe,

dextro Romanorüm cornu, quod et ex Liuio fa-

cum Antioci

cile colligas, Domitium vero, cuius praecipuae

alto mari fini

erant in hoc proelio partes, mediae aciei, at le-

Apollodorum ;

gionibus in finiftro cornu, quod folum loco fuo

Alterius &rfo |

ceífit, a dextro hoftium in fugam compulfum,

Tonníbali occ;

Confülem L. Scipionem, qui vnus fupereft, non

il qu fecundur

-

Eumenem, qui füa parte erat vi&or.

Quae omnia

i Yet0 Antequ

mTaxime tamen contraria fünt iis, quae füperius

um dextiocy

praemiferat, quum fingulis ducibus füum, fed

Hoiibolm D

.plane diuerfüm in acie locum affignaret. Et pro-

oftem et gj

fe&to magna haec eft illius inconftantia, et inco-

ftm ineuil

gitantia.

Neque culpam heic in corruptos hodie

30 boid duj

codices deriuare licet.

Verba enim fuünt, quae

gatn. incling

nulla verifimili emendatione cum fequentibiis in

11 tpy;

«onfenfum redigi poffunt Ezsere 08 £E wv defi

ti m f

Aopérios wUTOS , WU) i« v quico» wuTQV x vOy UmtüY,

EXTRO

"ró dd Xoaóv Ü)uxev Eugsva.

Debuiffet fcripfiffe, vt

ftidom f

re&e omnia haberent, ?»zs&dz& d8 73 iv wisk -

(l Cifcg qy

inrens evàs q4]. 3« v0 Aadv lo víy Vroroy , vel potius,

Vero ab R

Xj TO A0v v UmTw , v de defuóv Üwxev Evpsv&.

Amus nü

Sed ne inclementius hoc nomine cum Appiano

itüreclab

agamus, eodem modo turbandis confundendisque

L

Ccornibus etiam T: Liuium plus femel peccaffe

£tf r

animaduertit facile dilisens Le&or.

Nàm neque

fiito,

in eo librariorum hac parte vel audaciam vel ofci-

1 at

.tantiam potius, quam ipfius Auctoris ex nimia

forte

AC f

345

st ipft af

forte feftinatione ortam' incogitántiam increpari

; leuis armarie

Nec enim illos verifi-

pofle vel debere cenfeam.

flimans norere

mile eft, prudentes volentesque contra ipfam hi-

mune, Domius

ftoriam dextrum cornu pro fimifiro aut vice verfa

ingen, quieme

pofuiffe, neque etiam cafu vllo adeo aberraffe im-

; Guque n fi

prudentes, vt tam diuerfa vocabula alterum pro

eltero fcriberent.

etgo, Buntnem

Ne longe abeamus in hoc ipfo

sqte leuum A.

bello, fed nauali pugna Rhodiae (nam et Rhodii

cefaripriefal

cum Romanis ftabant contra Antiochum) claflis

| ét et Luo f«

cum Antiochina, huius Duces, Hannibalem in

cuius priecpu

alto mari finiffro cornu, dextro propius terram

Jiüe acel, atl

Apollodorum praefuiffe tradit Liuius XXXVIT. 25.

| fülum doco fto

Alterius ergo Eudamus in altum et ipfe euectus, vt

Hannibali occurreret, dextrum tenuit, finittvum

g conpulum,

ii, qui fecundum littus Apollodoro oppofiti erant.

us fipereh, nmn

l. Quieomna

Hi vero antequam cum hofte concurrere poflent,

l, que fupexï"m

damin dextrocornu ( fuorum , Rhodiorum ) aduerfus

cibis fümm, i

Hannibalem pugnabatur.

Sed: tàmen tanto celerius

hoftem et ipfi magno impetu aggreffi, terrorem

fnart. Bre

ftatim. incufferunt.

nlhntia, i

Itaque (ait Liuius cap. 24.)

n baud dubie D E X T RVM cornu boflium in fa-

; corptos Iu

enim funt, Q

gam inclinabat.

Eudamum in alto,

multitudiae

m fegiei 1

zauium maxime Fannibal orgebat , et circumueniffet 5

"d

"ifigno fuüblato ex praetoria maue , ommes quae in

i n

,-;'«7 [70717]

DEXTRO Cornu viceraut , uaues ad. opem fe-

ii et

[

fec ff

vendam jZ:i: concm*rij]knt.

Tum et. Haunibal, quae-

|

[

"

que circa eum eraut naues , capeffunt f'ugam. — Ymmo

2

?

] un

vero ab Rhodiis dextrum cornu, quippein quo Eu-

i, d pfrius:

d

dàmus , multitüdine nauium contrariae partis vrge-

"batur etlaborabat quam maxime.

Et dextrum cor-

e cun A

vt boffitun in fugam iuclinauit vunc adhuc folum, vj-

onfudendise

ferid peccah?

ceránt omnino Rhodii non iz dextro fuo corgu, fed

finiftro, id quod nec a Glareano necaSisonio , tá-

E d

lia maxime annotare folitis, animaduerfum miror.

J,Ciüm vd Olt.l'

I.:9. in

oris &l gimta

Huic fimile prorfus eft, (;uod lib. XXXII

proelio

forte

$46

larc conied

proelio ad Cynofceþha]as inter T. Quin&ium-Fla-

mininum. et Philippum, Macedonem . obferuauit

daffe refpui

szxyv Gronouius.

Dextrum ibi Romanorum cornu

introrfus pro

vero in altu

elephantis ante figna inftru&is, 1n fubfidiis primo

quam illud e

relinquebatur, laeuum cum omni leui armatura. in

hoftem .a Quin&io ducebatur. Et dein. proelio

in his mut

cormi. - Euda

iam commiffo dexzrum.hoftium corgs, in quo ipfe

loci 4naxime auxilo wimcebat.

tus ab Hanni

Rex erat,

Quos

dedit, eoque

quaefo? , nifi Romanos finiftri.coznu fibi feu dextro

fuo oppofitos.

Regio- vero fmiflro in cornu, eius

[7077/787771

phalange. tum. maxime. appropinquante , ideoque

Quindius ite

Macedonas lae

itineri, quam pugnae aptiore, //ze v//o ordime tre-

amumjnparte n

pidabatur.

Ergo .ig bos imcompofitos Quiuciius,

quauquam , vt aitLiuius, pedem referentes im dextro

fl fuorum co

coruu [uos ceruebat , elepbantis prius im boflem a£fis,

Alero carmi j2

T& Phwch, in

dmpetum facit, ratus partem profligatam cetera tra-

&uram.

At vero Quin&ius tum mmaxime dexzro

i',cy'xä, 1153; Ü

fuo corz&, quod elephantos ante fe habebat in-

*iií Mmään; l

ftru&os, aduerfus hoitem, eiusque laeuum cornu

pgdem Teeent

eít vfus.

Pedem autem referebant Romani illo in

Jb o m

cornu , quod contra dextrum hoftium erat confti-

ederte: pl

tutum , hoc eft, ze freiflro corma.

Atque ita proin-

Tién non aof

de z fizifiro, vel zu laeuo carmu refcribendum cene

OR

mcriptis l

fet Vir fummus, qui iffam hoc in loco difcrepan-

ipfi Auforsc

tiam primus protulit.

Propius vulgatam accede-

Que exercim e

ret, et hic quidem non ineptum forte effet, 77

fita confif

exteriore coratt.

Nam qua ratione diuinus Lipfius

Yaf m

in Ele&tis exteriorem pro finiflto acceptum olim

Apui lii

docuit, ea ipfa in hac Romanorum acie deprehen-

&in ll !u

ditur.

Nempe ficuti illum, qui dignitate inferior

e.ïwf!nceriz'ämg

alteri latus tegebat, ideo exzeriorez: dici exiftima-

Münis memt

bat , quod modice et parte quadam corporis praeiue-

Qt' Wem x

rit, tanquam.fi viam faceret honeftiori illi; fic

f ttttmus

heic laeua Romanorum acies praegreífa , et extrot-

if v

fus pofita, prima in hoftem inuafit.

Sed tamen

E

hanc

347

hanc conie&uram fuperiot certe loc

us de Rhodia

Quintim F

yem. obferuit

claffe refpuit.

Ific enim, quia finiftrum corznu

ructum, dextrum

omanorüm cottd

introrfus propius terram erat inft

hoc commodius,

n fabfidis pim

vero in altum mare porre&um ,

ari potuiffet.

Si quid ergo

1 leui armatunit

quam illud exzerius voc

in his mutandum , ma

llem vtrobique, ós altero

.

Et dein prdo

irt, n quo i

coruti. Eudamusquum laboraret pene circumuen-

vincobut, Qu

tus ab Hannibale, fignum fuis ex praetoria naue

z

omnes , quae f

n altero coruts

ema ff feuder

dedit, eoque vifo;

viceramt maues, ad opem

ferendam concurrerunt.

Iro 11 cornu, ei

fitos aduenire vidit

Quin&ius item, vbi incompo

.

aguante, ideogt

ae illa potiffi-

7

(

"

Jf ardine tr

Macedonas laeui cornu , fpem vi&ori

, impetum in eos

facit, dextro

pnits ,Qf'izzf'lim,

mum in parte na&us

fcil. füuorum cornu, 44z47

quam pedem referentes i

/

firates i d

altero cornu jhos cermebat.

P

€

Et fic plane hac ipfa de

i ia fen at

"(ros v0 guly dereguty0y

re Plutarch. in Flamin. O

ggium atn ff«

5

sugus, mpoctfioe

; maxime deuirt

guroyyis , mtpns dà Juzspo offus m

zuds Moxeni; hoc eft, Titus.

D

Quin&ius, quum

s f& lbebut i

n cornu cerneret, 4e-

pedem referent

es fuos vno 1

ye lheuum cort!

od iam viucebatur , ad alterum

fperato eo corau , qu

yn Romani o i

inuafit. Macedonas. Verumta-

celeriter: peraecius ,

lum erit ene

men non aufim temere re

cepram conftanter e Ma-

Atgieia p

Videntur enim

nufcriptis le&ionem follicitare.

vefibenium &t

ter in vtro-

ipfi Au&tores cornua ifthaec , quia pari

fed diuerfo

inoco dl

ue exercitu erant, dextra et finiftra,

g

Wwigmm a

?A

fitu confudiffe aliquando.

Ex Appianq certe rem

a frte d ?

manifeftam modo dedi.

e (ioimi Lipiïns

modo in locis, fed

Apud Liuium vero non his

; acceprum 00

et in Bello Punico fecundo , lo

nge emendatiffima

!

orelite

j u

et finceriffima eius. parte ex anti

iquiflimis et fide-

o joferit

batum in iftis eft,

jigitit

liffimis membranis defcripta, tur

"T enifim

conie&uris noftzis fuccurrere

et quidem ita, vt fi

j

o:ïsprae'ul.e'

ei tentemus , nihil fuperl

it, nifi vt pro. vocabulo

qeftior

;illis f

Jfiniflyum vepona

mus dextrum:

quam tam longe a

aliorumque praeftan-

«ifi, e

fide et au&oritate Puteanei;

tillimorum

amel

iL $od t

hat

348

tiffimorum codd. recédentem emendationem facere

leic.tamen

quia non fac

ego quidem non velim. Locus . eft lib. XXVIE

in Liuio inc

cap. 48. vbi proelium Claudii Neronis, et Liuii

pro fanifiro

Salinatoris cum Hasdrubale, Hannibalis fratre ex-

In eo Nero dextrum tuetur cornu, Sali«

rum alterütn

ponitur.

nator finiftrum. Ex aduerfà parte Galli in làeuo

Haud fio,

cornu oppofiti Neroni, Salinatori autem Hifpani

peccauerit Aü

tum, amplius

in dextro, in mediam aciem receperant Lieures.

Collis autem inter Claudium Néronem et Gallos

Hannibalem,

interieQus, dextrum Romanorur cornu arcebat,

alam, et extr

ne aut a

romte, aut ab LATERE (intellige,

talus vident,

diniftro hoftium ) aggrederentur hoftem. ' Ergo

qtien indaife

Claudius quum in aduer fum colleim fruftrra figna eri-

fgg»iffr' Jibirin

^

f fujm. Ca

gereconatus effet, poflquam ea vegione penetrari ad

boflem mon videbat po[fe , cobortes aliquot. fubducias

lieum pron

€ dextro coruu, po[l aciem (eam fcil. cuius erat

( (loc et,

l enim p

dextrum illud cornu, hoc eft fuam, Romanam)

eireumducit et im fraiflrtm: boflium. latus. incurrit.

Pt que [

Tta trucidatis primo Hifpanis, dein Ligüribus,

dibimm,: l

Tonoris qt j

ordine tandem ad Gallos caedem perueniffe ait

Au&or.

( gttlo

Nemo non per fe, opinor, facile videat,

fcribere eum debuiffe, z dextrum bo[lium Yatus.

æ][mal mme

'Cohortes enim Romanorum in dextro cornu vnà

3RÉ, que

cum Claudio locatae, oppofitum fibi hoftem in

CUR nf

finiflro latere et cornu veque a fromte meque ab

gt r

Jatere vacuo fcil. hoc eft; finiftro aggredi poterant,

Pugnae debel

fed poft aciem füam circumdu&ae, neceffario in-

f volifer

currere in dextrum hoftium latus.

Et praeterea

Gextr. 1 tünc

Hifpani, quos primos ab larere inuaferunt, dextri

V verbo m

erant in tota hoftium acie, adeoque caedes ab iis

70 d) Is

ad Ligures medios et Gallos finiftros ordine perue-

Squtur

ieceffario a dextro etiam latere hoftium

Al

niens,

Mouit hanc difficultatem etiam

coepiffe debuit.

Maifatts

Glareanus, at Sjgonius, qui alioquin obieGiones

21 Vi N

ä

ilius contra Liuit hiftoriam diligenter- excutit,

heic

Torüt nj

349

detionem f

heic.tamen de ea ne y9? quidem: haud dubie,

«t 1. X

quia non facile fe expediebat, neque tamen tantam

eronis, et Liül

in Liuio incogitantiam agnofcere, aut dextirum

nibdls fritreer

pro finiflro ex conie&ura reponere audebat, quo-

rum alterutrum vt facias, omnino eft neceffe.

itor cormu, i

tte Galli n lient

Haud fcio, an aliis in rebus fimiliter hocce libro

xi autem p

peccauerit Au&or, Capite enim 12. fcribit, pugna-

teperant Liui

tum;amplius duabus horis inter Marcellum et

Hannibalem,

cedere inde ab . Romanis,

dextram

érünem et G

fh corm at

alam,. et extraordinarios coepi[Je. . Quod 'vbi Mar-

cellus viderit , duodeuicefimam legionem in primam

"ERE (s

Sed dum alii trepidi cedereut ,. alii

Jofem D

aciem imluxäüe".

fegniter fubireut , turbatam totam aciem, dein prorz

fl Jj v

fiis. fufam.. Cap. 13.. Marcellum .repetita poftero

r atirari i

die pugna pronunciaffe, a quibus orta. pridie fuga

lii [üinn

» fl cums erit

e[fet (hoc. eit, dextram alam, prima quae fugit,

ífic enim cap. r2. et fic ibi diftinguendum) coPor«

um, Nornm)

tesque quae frgua. amifriffeut ,. f& in primam aciem in-

m lr i

du&urum... Yam vero cap. 14« ait, Siniflra ala ab

d Lt

Romanis et cobortes quae ami[erant. figna , n prima

il Fem emlle at

acie pugnabant , et.Tegio vicefuma (Yegerim , duodeuis

yr, fole n

cefima ,. nam eius amiffa fuerant duo figna, ficuti

um bfim J

alae, quae prima fugerat, quatuor) 45 dextro

dexro corm

corauu inflrutía.. At ala Romanorum quae pridie

g ii hn ?

fugam prinfa ceperat, ideoque in prima nunc acie

fort ii [

pugnare debebat, extra fuit , non fraiflra.

Quod

ggreli t

fi voluiffer Au&or alam hanc, quae pridie fteterat

ie; gecelhnoi

dextra, tunc ftetifle (ini(tram in illo exercitu, id

g B

vel verbo monuiffet ,. vel dixiffet haud dubie, 7ni-

yeferunt, &f

flra ab. Romanis ala , et cobortes etc. maxime quum

ge alb

fec!uatur, pugnabant. Sed per me, viderint id

; ordine p*

alii.

fuere ol

Manifeftius arbitror oblitum. fui Liuium XXVI,

cultarem t

21. vbi Merico Hifpano, qui cum aliis mercena-

j ii

riorum militum praefe&is tuebatur $yracufas,

C*'-;I'K'

quo

enter &

359

inptria fraa

quod Nzfzz, quae vrbis pars fuit, quodqwe ibi

Qüno: Prá

pracfdii erat ,^ prodidiffzt Marcello, ciuitatem a

Romanis ait datam

At lib. XXV. cap. 39. quo

imperii ad tu

vunt. Pomp

loco de captis Syracufis agit, tradiderat, prodi-

di

iic

r

f

Ta

eum Acbradinam.

nonitem 08

Nafum autem, quia dum

i

Sakdiniam tun

Achradina proderetur, ad eam defendendam, plu-

rimi inde, reli&tis füis ftationibus concurrerant , vi

praermm VE^

fiuibus XL, n

a Marcello captam.

Eodem loco libti XXVIE.

tus cenfuifer,

Sofidi Syracufano quoque', ciuitatem datam ait,

Micifce. eti

quod éo' Duce no&turno Syracufas primum introi-

tum effet a Romanis, de qua re nullum in fupe-

9.52 M. Vd

Yt curt fegionit

fioribus, quum ex profeffo expugnationem iftius

1égloni elfe pr

vrbis expofuit, fecit verbum, vt re&e monuit

Glareanus, qui tamen, quod de Merico hic nota-

quibus etm ora

hum a Ta

uimus, rem multo maioris momenti non animad-

uertit. Lib. XLL cap. 1. refert idem Liuius,

Autem t Apul

d lerig,

P. Craffum Praetorem , cui citerior Hifpania obue-

Wonlerint, g

nerat, ne in prouinciam iret , facrificiis feimpediri

folemnibus excüfaffe.

Ceterum aut ire iuffum,

UHf quenr

tl littorlus:

aut iurare pro concione, folemni fe facrificio pro-

Id vero vbi in P. Craffo fuerat ftatutum;

fict P. Vder

hiberi.

l* av

étiam M. Cornelium Maluginenfem, cui vlterior

git

L VA

g

Hifpania obtigerat, ne in eam iret, ab fe quoque

egiti E Tans

vti iusiurandum acciperent poftulaffe.

Ergo Prae-

m quinge

tores ámbo in eadem verba iuraffe, atque in M.

& ci Ner

'Titinium, et T. Fonteium Procoif. manere cum

mam Tiffs de

eodem imperii iure in Hifpania iuffos. At cap. 27.

Qnque nes

M. Cornelio Malugin. e Senatu a Cenforibus eie&o;

RUs vf

CUR eri

additurloc elogium , qui bieuuio amte Praetor in

ïäque1

t u

Hü[pania fuerat./ Quod falfum vtique, fi in fuüpe-

rioribus fua fides Liuio conftitit.

Sed forte ortum

Val Fl

e

x gloffemate 75 zz H.

3

[-]

ifpauia. lYd enim fi abfit,

à 4ia.s dæcernmn

re&e omnia

habent. Lib. XXX. z. Huic claff

f

MT

(XL. nauium, qua Siciliae maritima ora cuftodi-

m g

Mtidg

"

"9roga 10

779 |

r

x'e;tlr) M. Pomponius prioris auui Praetor. r

imperio

351

émperio praepofetus.

Parem uauimm mumerum Ca.

wit, Qu

lo, cimtiten

Ocfauio Praetori-item prioris aum cum pari ture

V. cp. j qu

imberii ad tueudam Sardiniae oram Patres decreue.

rvunt

rdiderat, pro

Pomponius Praetor priore anno fuerat,

autem, quia dut

nonitem O&auius, fed hic quidem biennio arte,

ardiniam tunc fortitus lib. XXVIIL. c. 58.

Poft

endendan,

s ConCurterant, vt

praeturam veto, proximo fuperiore fcilicet anno,

nauibus XL. maritimam oram quibus finibus Sena-

;co. libzi XYVI

tus cenfuiffer, tutari iuffus eft, lib. XXIX: e. ry

jtatem darum

Mirifice eciam turbatum lib. XXIII

Nam

|y- Drimun Jnri

: mullum in hp

cap. 32. M. Valerius Praetor in Apuliam mittitur,

vt cum legionibus, quae ex Sicilia veniebant, ei

Ynationem Ts

regioni effe praefidio

Adduntur XXV,; naues,

vt rede monil

qmbus eam oram maritimam , maxume 1nter Brun-

Merico A notte

tucaretur.

Lecionibus

duüum ac. Tarentum ,

Yenti J animide

r iem Ls

autem et Apuliae ipfe per f& praeerat, et caftra

circa Lauceriai, vt re&te Glareanus et Sisonius

xormïwnn d

monuerant ,

non Naeceriem. habebat,

CQF

33*

«ihcise mmeäm

Claffi quae praefidio erat Apuliae et rnaxime Cala-

T qfus

briaelittoribus inter modo nominatas Vrbes, prae-

if fcafico p

fecit P. Valerium Flaccum , quod cla

fatis colli-

fuerir n

gitur ex cap. 34. In eam inciderunt Philippi Regis

em, Ql i vt

Legati ad Hannibalem miffi, quos P. Val. Flaccus

g, bfequ*

cum quinque nauibus ex fua claffe Romam mifit,

[3[[3 EIWJ ]u

eod. cap. Retinuit ergo XX. naues, quinque Ro-

[;, gt n

mam miffis de XXV. nauium claffe.

Eae autem

f munee o

quinque naues quum Romam cum captiuis Philippi

05 A a M.

legatis venifférnt, grauis cura Patres inceffit, ne ad

emor

iU5 gt

Punicum etiam Macedonicum accederet- belium.

ao Drat i

Itaque,.vt ait Liuius cap. 38. d saues X XV

[ue, 111""]?

P. Val. Flaccus praefectus : pracerat ,

XX. paratas

oed o (f

elias decernüut.

His comparatis dcd C»I.vylæ et ad-

| enl

m " j nt,

Jillt

ditis qummze natibus , quae aduexerant captitos Tega-

Huf [ d

tos, quiuquagimta naues ab Oflia Taventum pr ofr**fm,

4 0rà CUM

W

z:/j/mque P. Valerius quinquaginta nauium:claffe uon

«tir ]" l)

tueri

;:rw

352

tterianodo HEtaliae oram etc.

Primum in iíta quin-

gurátis , dudi

que aduexert

quaginra nauium. claffe, quinque illae naues a

P. Val. Elacco. Romam cum legatis miffae bis hic

(fria Tarentu

numerantur; Flaccus enim cum iis habuerat XXV.

jnagita tidti.

tintum ia

dimiffis vero, X X. tantum, vt adeo íi ea adhi-

la, vt vird

beantur denuo ad pofteriorum XXV. nauium nu-

merum. explendum,

tota claffis reuera fuerit

Sed nullail

vbi P. Licinit

tantum XLV. nauium.

Alterum in his abfürdum

l

beium dicit c

eft, et fuperioribus contrarium, quod claifis P.

caeteris eius (

Val.Flacci, quae ad tuendam Calabriae oram circa

'[arentum manferat, et ex qua tantum quinque

mnes , cum «

naues Romam erant miffae, hic tamen ab Roma

iter bas iras p

feu Oftia Tarentum cum nouis nauibus, adeoque

At a um

|

iam L. nauium, dicitur profe&a, quafi tota claf.

,Vi tratyfaren

fis XX V. nauium, legatos Romam deduxiffet.

pf dqu

Vehementer in his laborauit. diligentiffimus Gla-

|

iris cufa P. L

reanus, eoque magis, quod tunc pro P. Valerio

filei pofate

P. Moaiig, L

Flacco peflimej profe&o . plerisque in locis huius

Hiftoriae apud Liuium |Q. Fuluius Flaceus legeba-

Altilig, [ |

!

tur.

Sed re&e praeferendum ille vidit alterum

baty t ia

nomen, et porro XXV. naues ab Oftia profe&as,

C'tatlstrgg

N'

[

non quinquaginta, fed eas tum primum , poftquam

n &d dl

Tarentum venerant, ceterisque fe ibi coniunxe-

& qumdia

rant, quinquaginta fa&as cenfuit.

Sigonius vero

alürmet, Q

praecipuam hanc a Glareano motam difficultatem

inter ifis t

filentio praeterit, et tantum P. Valerius Flaccus

| ffl!ritiw hilt

fip, nge

pro Q. Fuluius Flaccus legendum poit illum monet,

fi.conciliai haec, quae de nauibus memorantur,

j B. Qu

offuntac debent, emendandum erit: 4 saues

H ixh'am &by

XX V. quibus P. Val. Flaceus. Praefecius. praeerat.

T Litins ex

( nam praeerat vere tot nauibus , quamuis tunc non,

3 um Mi

omnes penes fe haberet, nempe quinque ex illo

A

N

gthlm nona

numero Romam miflis , quae tamen ad eius claffem,

"r fs me

et iftum numerum a Senatu antea decretum perti-

Qen ln r

His com-

hebant) XXV. paratas alias decernunt. —

Ut V-f-ï. N

garatis,

.353

um n f que

qaratis,. deduciisque , er. additis quiuque uauibus,

le ilhe nu51

quae. aduexeraut. captiuos legatos , 1riginta naues aà

tis mifhe b li

Oflia Tarentum profecfae , iufusque P. Valerius quin-

iis habueri YT,

quaginta uauium. claffe etc.

Ita leui et in numeris

adeo 1i & adi

tantum fa&a mutatione, omnis difficulras erit fub^

KXV, nauitm n

lata, vt vix dubitem ita fcripfiffe Liuium.

[s reuer fütit

Sed nulla ille ratione iuuari poteft lib. V. cap. 12

tin ls abfürüm

vbi P. Licinium Caluum primum et folum ple-

beium dicit creatum tunc fuiffe Tribunum mil.

, quid dub

caeteris eius collegis omnibus patriciis , qui tamen

labriae orqm r

omnes, cum eo, excepto vno, fuerunt plebeii.

| tünfum quig

; tamen db Nond

Inter bas iras plebis, inquit, ig patres, quum dri-

naubus, adboque

buni plebis munc illud tempus e[fe dicerent ad plebeios

viros trausfereudi [ummi bonoris, mom tamen vitra

, quii t df

ymam éedunie

proceffum efl , quam vt V NVS ex plebe vjurpaudi

zuris cau[a P. Licinius. Caluus tribunus enilitum con-

ligenilims (

Ceteri Patricü creati

x po P i

fülari poteflate. erearetur.

P. Maeuius, L. Litimius, P. Maelius, L. Furius

ge in Iods hus

Medullinus , L. Publilius Volfcus.

dta plebes snira-

p Fl lr

batur fe tautam rem obtinu[e , uon is smodo, qui

ille vidit dtecia

b Offa p

creatuserat. — Nec fatis conflat , cur primas ac poti[fi-

us ad delibandum uouum . bonorem fit babitus. etc.

rmum, p

Vide quamdiu in eo moretur, et quam multis

fe jbi conü

affirmer, eum vuum , primum et. potifemum ex plebe

t Siponus v?

inter iftius anni militazes Tribunos fuiffe, cereros

um aificutue

Valeris Pt

jatricios creatos, quod tamen nec Sigonio, nec

Onufrio, nec Pighio, immo nemini perfuadere

lt ilum uf

potuit.. Quis enim ignoret Maeniam , 'Titiniam,

us memoriun

Maeliam et Publiliam fuiffe gentes plebeias? Er

p A

eri

ipfe Liuius ex his omnibus antea Tribunos plebis,

gf p

ad quem Magiftratum vrique homines patriciarum

ampis t

cpo

gentium nonadmittebantur, per occafionem in Hi-

vingie t^

iXoriüis fuis memorauit.

Sp. Maelius "Tribunus pl.

aj ein d

diem dicens L. Minucio, etSeruilio Ahalae occur-

rariae

iecrerum p*

rit IV. 21. M. Maenius feditiofus Legis ag

yi, H

^

lator,

[ TU

.

i

354

Jator, IV. s3." M. Titinius lII $4. Sex. Titinius

tuit Sigolitus

item, de Sp. Maelii caede conquerens IV. r6.

quum ante 7

denique omnium clariffimus Volero Publilius,, quï

Velleium II.

legem pertulit, vt, tributis comitiis Tribuni pl.

crearentur, lL. 56.

Et huius haud dubie nepos

femprre [777

[j

" G

fuit, vt ex Faftis Capitolinis patet, hic ipfe Col-

lega Licinii Calui in militari 'Iribunatu, L.Publi-

[

quEI".U Yocib

lius Volfcus, frater patruelis eius Voleronis Pub-

24. Dohat

lilii, quem ipfe Liuius anno et capite fequente

TPormran, ;

1

TQUe &t

plebeium 'Yribunum militum fuiffe dicit. Ceterurm

n Dompeii et

caufam et originem huius Liuianae incogitantiae

apid Durom

fatis intelligere me reor.

Nempe folent Romani

ante Quos tme

diligenter annotare, cui quidque rimo euenerit,

£C

rofer

et quid quisque prizus fecerit. — Seneca de Breu.

A. Fiins la

vitae cap. 13. His diebus audisi quendam . [apientem

veferentem , quae primus quisque ex Romanis Ducibus

T b'J d

Pri-

[ dJW'ï

s $i

feifet.

Prünus nauali proclio Duilius vicit.

Dd

antu.

aus Curius Dentatus in triumpbo duxit clephantos. etc.

Atque hinc in ipfis

DT an.

nam plura ibi referuntur.

Dhind

Capitolinis Magiftratuum Faftis C. Licinio priem

J

1l

(d

dicitür

e plebe Magiltrum Equifttum ,L. Sextio primum

'd-()

mf -t

e plebe Confulem fuiffe , Q. Publilio Philoni prizgm

E

]its Capitolin

Procq[.' triump

haffe adfcribitur.

De quo poftremo

m

Ttre

RU

ibi f

etiam Liuius VIII. 26. Duo frngularia: baec &i Viro

D. 20, copfor

prümum contigere , prorogatio imperi, mom amte im

WO a Pab

vll fa&a , et aclo' bouore triumpbus... Ymmo:de his

t

omnibus coniun&im in oratione P. Decii lib. X.

& ptrte

fttm du f

c. 9. L. Sextius primus de glebe: Conful efl facius.

phïläï, e

ter

C. Licinius Stolo primus Magifler Equitum. C. Mar-

!

cius Rutilus prüsus et. Dicletor et Cenfor. ( Huius

Atres lege g

Gliee ii i

Maegiftratus in fragmentis Capitolinis intercide-

runt) Q. Pablilius Pbilo primas Praetor.. Sed ecin

H f

ipfa E

i

vitome LXVII. Caepionis, cuius temeritate

mh':ms, Rif

o f

clades accepta erat, damnati boua publicata. [int,

:

it, f

Conf n

-R

primi pofl Regem Tarquiuium. . 'Nt re&e ibi retti-

tuit

Cmme

.

üdans. |

255

H

& Se, Ti

uit Sironius, adftipulantibus etiam Grononuii codd.

uerers IV i

ero Pb

quum anté male legeretur: Przo.

Vnde et apud

mutus Irà

n

Velfeirum HI. 48. de Pompeio Masgno:

i )no qmdenr

n

Aidi

ha

u d

LU

lu

tempore vuuer[a ftalia vota pro jm ute cius , frimo

?tet

omuium : ciuium. fafcepit :

Malim . primi

QO ex

fe-

li

l)

]

m

quenti vocabulo adhaefiffe videtu:

Ft fic de Sulla

ul

us X lerons o*

ip.

24. notat idem

Ad eum, primum ommium

R

Ut

04.

t li

ntr

UT

Mnorum , le'*wtm Paxmorum veniffe, quod

&t pl

vt

m

ru

.nguo étiam Plutarchus memoriae mandauit

fe diit. (

Q

in Pompeii-ec Sullae 'vitis.

Quin immo video

1anae 1ncog

pud Lium 'etiam prZzos quxd feciffe annotari,

w»e falent Ron

ante quos tàmen ex eo ipfo etiam àlii, qui idem

ue jrino euener,

fecerint, proferri queant.

5ic certe in Epit. LX

Senec: de Bret

M. Fuluius ' Flaceus. primus ommium dransalpinos

um j jz Wiuttcth

Ligures bello domuit ,

milfus in auxilium. Maffilienft-

a n D

bus áduck dis Salzxzo.v Gallos, qui fiues Ma //-lzcnjzum

Duiut "cll.

[

D

populabantur.

At Epit. XLVII.

lam diu

ante

ngnl»nd:cs )v

Q: Opimius Confal Transalpinos Ligures, qui Maffr-

L

zi

e li n

H

jj

henufium oppida Anutipolim et^ Nicacam

/er!;/mt,

" C Tiono]

Maius autem eft fübegifle, quam

fib 'rrzj]e dicitur

, L Seio y

domuif

Sic et ab ipfo Au&ore lib. VI. M. Man-

slioPhon

lius Capitolinus, quod cap. 1r. primus ommium

De qUU pgwm

(vt re&e ibi Faber) ex Patribus popalaris fatius :

yluria bt m

Cap. 2o. confenfu opprimi vir. popolaris , quod ri-

i df

yy

"PL'"' n

mus a Patribtis dd plebem defeciffet , fcribitur , non

g. Inm ?

omni ex parte vero id eft confentaneum, quum

ye P. Deci ]

etiam dudum ante Sp. Caflius Vir patricius , T'rium-

je Qul d l,

phalis, et ter Conful .plebis voluntatem contra

qu" dllll. Vv

res lese agraria aliisque largitionibus fibi con-

(

"

——

ciliaré nimis populariter ftuduerit. Vide füpra II

41. fimiliter erzo P. Licinii Calui nomini in An-

jtolinis j

ed t

nalibus, Faftis , et imaginis titulo adfcriptum haud

Jegettf.

[[l!".f f(l/lr/,»fv

dubie fuit, prigmum eum de plebe 'Tribunum mil.

lh

"

W,,,, ublicatt

conf. pot. fuiffe.

Vnde et ipfe Licinius filium

(r rede 1

commendans populo lib. V. cap. 18

En effigiem

xlf

L

»

p

atque

356

a. 22 Vndc

atque imdginem eius, quem vos antea. Tribunum ani-

litum ex plebe primum feciflis: Et 'Tribunus plebis

iterum pecant

da

at

m fublata

de illo lib. VL c. 37. P. Licinii Calui tribunatum,

Senatus , tor C

qui Primus ex plebe creatus fit.. Hoc, vero Liuius,

non attendens ad ipfas Collegarum familias, quam

quidem, tam d

cum antea, tum poltea plebeias ipfe femper facit,

NAE exeijlu

ita accepit, tanquam, fi eo anno, quo Licinius

càp. 44. Spio

Coff. decem an

primus ex fíebe tribunus militum dicitur. creatus,

vierat d. Tu]

plebeius ille vnus et folus inter Tribunos fuerit,

ceteri omnes patricii; quum non aliter intelligen-

icins Galo: m

um id effet, quam illum primum ex plebeis eo

picius Confal f

bellum Macedon

anno, quo ad Iribunatum hunc Confularem ho-

mines de plebe primum fuerunt admiffi, defigna-

&p. 9, Is autem

tum fuilffe, atque eius primi defignatione gradum

B) fados d

fa&tum ad alios quoque e plebe delignandos. Nec

"9 Gctijati anj

enim ifta locutio excludebat eiusdem generis Col-

(tiprapr mulr

T rcerem conief

legas, fed tantum ordine defignationis Liciniam

et hos et omnes alios praeceflifle fignificabat.

$i-

At phuriu fu.

cuti quum L. Brutus przmaus Con[il a Valerio Max. V.

11j nfertatg

8. I. aliisque dicitur, non quod, quum primus

i. B

Conful fuit, etiam folus fuerit fed quod primo

a

dilitqi ad u

anno defignatus fuerit prior ante collegam , quem

Vnifus carcer

quidem eopte tempore et die, fed tamen poft Bru-

UT &t qui

tum, Confulem creauit populus.

htez l incy

In his plerisque Liuiana incuria vel obliuio cul-

Quen ante

pam fola fuftinet.

In fequentibus vetuftiorum

fundum, an

Aunalium difcrepantia eum abduxiffe videtur, ica

&dorbus e

vt de vna re aliud alio loco, priorum itidem obli-

L TIauerat,,

tus, memoriae prodiderit.

Manifeftum id ex

ententie , ta

Q. Pleminii imprimis Hiftoria.

Eum ab Locren-

——

fibus accufatum. ob multa in fe admiffa crudeli-

ïl!nc demum,

i ferent.

tatis, auaritiae ac facrilegii facinora, idcirco Ro-

Whqum ey «

mam . in catenis miíffum, et ex templo in carce-

tEm'm' tradit

rem conditum, in eoque gorzamm , priusquam itt-

Dnales verm

dicitim. de eo gopuli perficeretur , tradit lib. XXIX.

cap.

ig vllla haeü

357

tea Triwm -

cap. 22. Vnde et poftea Iib. XXXT. eap. 12. quum

X Trbunis r

iterum pecünia ex Proferpinae templo Locris nocte

al triuts,

€lam fublata nunciaretur, iudigue p/zjþn dicitur

Hoc vero ii

Senatus , non ceffari ab [acrilegiis, et ue Plemimum

) familis, ]

quidem , tam elarum recensque moxae fimul ac. P Q E-

sipfe femper i

NA E exemplum bomiues deterrere.. At lib. XXXIV.

nm,

guo L

cap. 44. Scipione Africanoll. et Sempronio Longo

ym dicitur créti

Coff. decem annis poft, quum /udos cotisos, quos

c Trbunor f

voterat Ser. Sulpicius Galba Confal (lege Pub. Sul-

) dliter inte

picius Galba: nam plus feculo ante nullus Ser. Sul-

um ey pleeise

picius Confül fuit, et hos ludos vouerat is, qui

bellum Macedonicum inchoauit. Vide lib. XXXI.

nc Confülien b

cap. g. Is autem. Paullii praenomen habuit, non

c admift, dl

Seruii) fa&os dixiffet, addit: Qwem fpecfaculo eo-

efignatint g

deiguss. Ne

vum occupati amimi ommiütm eflent, Q. Pleminius,

asden uU

qui propter multa in Deos bominesque Locris admiffa,

in carcerem coniettus fuevat , comparauerat bomines,

mnations laan

qui pluribus fimaul locis Vrbis uoce incendia facerent,

Te iïgniricabat. y

|

D]

;l

a VilerioM

vt in conflernata mo&turmo tumultu ciuitate rofringi

l, guum

carcev p() ät.

Ea res indicio con[ciorum palam facia, .

delataque. ad. Senatum efl , Pleminius in inferiorem

jc fl quil ?

demiffus. car

f

cerem efl, mecatusque.

Quanta per

ye colgim, ?

Deum! et quam indigna tanti nominis Hiftorico

fod ramen pO

haec eft inconftantia vel, fi pateris, ofcitantia!

Quem antea accufatum ad populum, et fua morte

lri,a vd olliuocl

fun&um, antequam iudicium de eo perficeretur,

ntibUs vemlliozqm

Je&oribus ex fua fententia tanquam veriffimum

if i

affirmauerat, eum hic fine vlla mentione prioris

; n

jOrurm i

dgnf Qlle

fententiae, tanto tempore poft adhuc vixiffe, et

fanifelm !

tunc demum, quod homines, qui in Vrbe incen-

um d ]u

dia facerent, comparaffet, necatum in carcere,

; nf

tanquam ex recepta ab omnibus et communi fen-

kurto

nora ii

tentia, tradit.

Verum habuit hic prae manibus

cemplo !t

a

?

1l

l

Annales rerum Romanarum Clodii Licini, eosque

i, p/'//zrqlü("f'

f.

fine vlla haefitarione fecutus eft, oblitus iam ante

")1

3

elteram

alb

i

358

alteram tanquam veriorem et receptiorem de Ple-

Maulto .com

minii extremis fententiam fe potiflimum probaffe,

"m

n gi

atque eodem in loco hanc quoque, fed tanquam

i

nlius,

1

Clodii fingularem retuliffe et prae altera fpreuiffe.

cuffic, fpr

Quum enim Pleminium in vinculismortuum dixif-

Poltumius 4

fet lib. XXIX. fubiungit continuo: Huwmc.Plemi-

cognomen, (

uium Clodius . Licinius (lego Licimus ) in. libro ter-

nota, tulerit,

tio rerum Romanarum vefert,. ludis votitis, quos

Romae. Africanus. iterum . Conful . faciebat , conatum

quam :.)E.'C"Tm'

füum cont

per

uoscam , quos pretio corruperat , aliquot. locis

Au&or tim f

Vrbem incendere , vt frangendi. carceris fugieudique

paturüs etiam

baberet: occafionem. .. Patefacto . dein, feelere, delega-

liatis, nec

iif

f

tum i lullamum ex SCto. Vides, quod poftea

Ytigue memori

lib. XXXiV. tanquam omnino ita accidiffet , et'ex

communi omnium fententia, nullo nominato Au-

vero füfum ef

lm eaexre D

&ore narrat, ex vno tamen Clodio, hac in rea ce-

teris fcriptoribus diferepante, eum haufiffe.

Non

Rüsquom, quui

t eum et hoc

animaduertit. hoc Ioh. Vorftius quum ad Valerium

pertufus, r

Max. qui Pleminium z carcere aate , vel iater. cau-

eüm nort, v

J&e dictionem teterrüno genere inorbi confiuntum ait,

:contra codices, etiam ífuos ipfius, ex margine

firi'n'lt, quim

Pighiano accipit zorzis, idque ex Liuii lib. XXXIV.

loco, in ptot

probare conatur, quum Valerii vulgata et fincera

| Paremyvero f

men ilfod, f

le&io. communem Auctorum opinionem manifefte

(it£a cerb

fequatur, a Liuio lib. XXIX. propofitam et alteri

praelatam.

Remorat fb

Vorítii huius mentio ad alium ipfius errorem,

Portscomeni

et aliud Liuianae inconflantiae exemplum profe-

Witintes [ppy

rendum me deducit,.. Etenim Liuius lib. IV. cap. 29.

Ti hr

Tion

Xma pg

n

vbi de A. Poftumio Tuberto di&tatore agit, et ar-

C

quidem er ()

gumenta conquirit, quibus euertat opinionem il-

lorum, qui etiam, hunc fecuri percuílifle tradunt

TWntoltum,

filium. vi&torem, quod. occafione bene pugnandi

ia

captus, iniuffu patris. et Imperatoris, decefferit

enht h de C

Vs

praefidio , inter alia hoc quoque ponit: Lwperiofo

D q'»ilp'x)(

Maualio

de.j

fto Ti

Iä

oj

359

[

tiorerm de D.

Manlio .coguomen

inditum : — Poflumius. nulla triflz

ilimum protife,

uota eft infiguitus

Cuius argumenti vis.

Quum

que, fed tingm

"

TU

rv

"

lf

T. Manlius, qui poftea filium ea caufa fecuri per-

ie deri p

ls mortuumdi-

cuílit, Duperiofi cognomen illa ex re acceperit;

Poltumius autem

i

h

Via

/a

nlio tanto antiquior nullum

uo:- Bo Dh-

cognomen, quod tam triftis et faeui exempli effet

ir) in ln tr«

nota, tulerit, non verifimile eft, hunc eadem plus

—

it vt u

|quam paterna feueritate vel crudelitate imperium

fuitut, entm

fuum contaminafle, quum haud dubie, qui prior

prat, dligut lo

Au&or tam faeui et triftis exempli fuerit, occu-

u

i

fugeudig

paturus etiam fuiffet tam infignem titulum crude-

^

[

litatis, nec fine; nota abiturus, quag pofterioris

ides, quod ol

vtique memoriae et nomini ex eo eft inufta.. At

tracadifer, eret

vero falfum eít ex ipfius Liuii hiftoria, T. Man-

ullo nominato Ave

lium ea ex re Inperiof: accepifle cognomen. Immo

Jio, hi in a

nusquam, quum de illo; rerum narrandarum ferie

m hod )lon.

ad eum et hoc ipfum feueritatis in filio exemplum

n

qum Vil

perdu&us,, iam loquitur lib. VIII. ifto cognomine

H

(tli ve! ii

eum notat, vel ab vllo vnquam propterea notatum

Ü

URU

lj atj

fcribit, quamuis Mazliana imperia itidem vt hoc

fius, ex. Id

Jl

loco, in prouerbium ifto ex fa&o abiiffe tradat..

xL

iil ]

Patrem vero huius T. Manlii, L. Manlium cogno-

i vilgit €

E iin;eæ

men illud, fed ex alia caufa, faeuitiae nempe in

punonenn mani[ei;

l

dile&u acerbiffime in ciues exercito, accepiffe

mpolium & d&

memorat lib. VII. cap. 4. Cum quo et reliqui fcri-

ptores conueniunt, omnes iam Luciumillum cogno-

at

minantes Tzperiofum.

Habuit ergo Titus cogno-

m iplis &

exemplun pri

men hoc non exíe, aut ifta filii füi caede, fed

iuslib. I)

iam a patre patrisque fa&to, et moribus.

Sigonius

arore ag &*

quidem et Onufrius in.Faítis patri Lucio primo

tat cpinionem .

impofitum, in filio hoc Tito dein confirmatum

d UPI

Quod nihil prorfus eft, certe non

yercilil

fufpicantur.

fenfir is de cuius. fententia nunc quaeritur, T. Li-

e bene Pu

gïl!!l"f

ors, 0e

en

uius, quippe qui de ifta confirmatione, immo et

ne. yp)

[

j Pm

de.ifto Titi cognomine nufquam omnino

Pomt l

AMatin

4

quidem.

360

quidem. Et quid opus erat confirmatione; vel

mine Torqrm

noua ac repetita iftius cognominis impofitione,

ä

guto ditm a

quod iam ante inter cetera eius nomina numeraü-

quod legitim

batur, et a patre fuo non modo ipfe, fed et fra-

fiffec, lum

ter eius Cz. Manlius. L. F. Capitolinus: Imperiofus

tereret, dtg

Filii autem q

bis iftis temporibus Confül, de quonihil tale, nul-

lumue tam acerbi imperii exemplum refertur , ac-

biti, efettum

ceperat.

Si, quia ipfe aliud fibi proprie et nouum

fit ille loc ex

pepererat in iuuenta cognomen Torquati, in. fe-

qui patrem [

mine , ex anti

necute hoc lrperiof cognomen denuo illi, et

quidem tam celebri ex caufa feruatae difciplinae

num more 3pp

fuiffet inditum , transmiflum etiam hoc potiffimum

Tis moré cogr

fuiffer ad pofteros, vt ipfe et frarer eius idem il-

dem dariffümt

tens 2 filio de

lud a patre fuo, quamuis ei inuidiofum vel inui-

diofa ex caufa datum acceperant.

At vero poft

àc nobilifima

hunc T. Manlium prorfus oblitteratum fuit Man-

detrait, pug

lia in gente, inque ea maxime deinde obtinuit et

Hunc lapfum

inualuit alrerum Torquati cognomen, quod hic

mon poffet:

ipfe Titus in iuuentute fua fibi comparauerat;

L. Marlim

certo pene indicio, boc non prius, fed ferius al-

Tieh, 2b om

tero fuiffe. Porro Eafti Capitolini Confulares et

bus receft.

"Triumphales, quorum Au&ori , quia diligentiffime

erempliloco,

in iis omnia Confularium et Triumphalium viro-

db ornibus

rum nomina collegit, fides maxime eft habenda,

fl Vog

fatis declarant, Imperiofi cognomen ei non in fe-

"ts ltor

ne&ute fuiffe denuo inditum, vt nota effet tam

m iuye telt

triftis exempli , quod tunc publice in filium ftatuit,

trrim efg.

fed a patre haeredirarium accepiffe. Ideo enim

T dübitre

prius Izperiofin , et dein demum Torquatum cogno-

Ti nj

minant, vt ita conflaret illud in eo viro fuiffe an-

Mailio I

tiquius, et a patre eius, non ab ipfo, ficut alte-

lo tb

rum quod tamen iam iuuenis adhuc fuo ipfius me-

yrodit doq

rito habuit, exortum.

Grauiffime autem in his

DN Tpe

lapfus eft Valerius Max. patrem et filium confun-

At qià

dendo, feu patrem L. Manlium filii nouo cogno-

mine

rf&e, CM'

361

firmatone; «d

mine Torquakuis vocitando. Nam L. Maulio Tor-

nis impoltin,

quato diem a Pomponio Tribuno pl.dictam ait V. 4. 3.

momin nunere

quod legitimum obtinendi-imperii tempus excef-

yfe, f et f«

fffet, filiumque optimae indolis ruftico opere:at-

tolinus Df

tereret, atque. iffa feueritate Reip. fubtraheret.

vwonild tde, ml

Filii autem opera, quamuis feueriflime a patre ha-

Sum-

Jum refertur, 1

biti, effe&um , ve Torquatus caufam diceret.

propre et nouum

fit ille hoc exemplum ex Cicer. de Offic lib. IE.

qui patrem L. Mazlium A. F. praetermiffo cogno-

x Tij nf

5 demo l, &

mine , ex antiquo appellandorum illuftrium homis

Valerius vero ex fui tempoe

riatie dl

num more appellat.

ris more cognomen ei adiungere voluit, et qui-

m locporlim

veüs idem i

dem clariffimum Manliae gentis; non animaduer-

tens a filio demum huius Lucii, et eius fingulari

aliofom vel 1

ac nobiliffima contra Gallum, cui occifo torquem

y. Acve poi

erirum füt Mare

detraxit, pugna originem illud et initium cepiffe.

vinde ob t

Hunc lapfum in fuo Au&ore Pighius, quum ferre

non poffet ; nec agnofcere vellet, et fciret patrem

ymen, qui

L. Manlium proprium lmperiofi habuiffe cognos

conparrt

us, fel l

men, ab omnibus ante fe editis et fcriptis codici*

bus receffit, et pro Torquato in vtroque huius

Jini Con.i'ularei d

exempli loco Izperiofum edidit:

Quod et deinceps

quia dl

n.

ab omnibus aliis fecure fuit receptum, donec nu-

somphalium V

vime-el ha'qenda,

per Ioh. Vorftius maluit ea in re jevsyjuowxoy euuehp-

ne

71j« Au&oris fateri, et antiquam le&ionem opti«

yen & 1017

mo iure reftituit.

f

Sed quod idem in Notis ait;

x n d V

mirüm effe, quod hic Pighius de Torquati nomi.

(di

fl [eci

ne dubitare potuerit, cum infra V. 8. 3. retinue-

ife, Jin &

cgno-

rit Imperiofi ilius Torquati, atque ita illie ipfi

füngnonm

"

Manlio Imperiofo Torquati quoque nomen a Va-

fufe -

0 i

lerio tribui tülerit, in eo infigne fuae evisopgoias

j va fot "

Quod gt illo ipfo capite

prodit documentum.

uc fio iPüuls me

oCauo repetit, addito mirum et illud effe, quod

g m ! *

Au&or eidem Manlio, cui Jmperiofi nomen, et

: filium o*

z

re&e, dedit; etiam Torquati nomen adícribat,

l

pouo ((j

Z5

quum

gl

362

tim etiam Ti

quum: hoé /co&nomén filiusImperiofi demum ac-

fularium. con

ceperit.

Cenfet erco: V orquati nomen. etiam illic

modo dixi, f

omnino- inter'magogzsszw Au&oris effe numeran-

in. Valerio

dum:z:At ^ ya92; dümiterum Valerium in eodem

Tuperiofi coma

nomine: et homine'cefpitaffe argüis , ipfe deprehen-

deris: gyauiflime lapfus,, : et incaffum* miraris, hunc

delignant, qa

et primo fail

aute excogitatum ,. Valeriü errorem a Pighio non

*

eífe obferuatumo . Manif

CH

o

1

eenimaillic Au&or nor

plicii in fl

ententiam, í

de;patre L. Manlio Imperiofo ; fed de filio T. Man-

tita, fiüe erro

lio: lorquato agit.

Eius enim imágo feueritate

um ipfus Hi

€onfpicua filium fortifiimum et vi&oriam confecus

poui, etmosz

tum,tamen quod iniuffü fuo pugnaffec, füpplicio

Plinius certe V

etomorte adficientis , incitauit. diu;poft.aliam eius-

.(f 6017/1'/ j ];,'gpm

dem gentis T. Manl. Torquatum; vt et ipfe filium

a Macedonia prouincia, cui praefuerat, per lega-

Cullga ie D

tos accufatum , et perad&um reum triftiflima fen-

ctm Decio ur

&que fhum f

tentia damnaret abdicaretque, immo: neque eius

em, vere 3l

funus voluntaria idcirco morte extincti comitare-

tur.

Sirateg. W. r

Quodautem Titum illum , Lucii filium , Im-

i, cti lnperi

j)eriaj.:iw illum Torquatum vocat , declazat eo Au&ot

aeque fignificationem vocábuli, (reuera enim -

1 Contrg edid

periofüs ezat, qui tam feuere et atrociter imperio

uäs ni&orenj,

]

vtebatur ) ac tranfitum paterni coguominis ad hunc

€"L1HP

nen hoc

AC QD j|

filium "lorquatum.

Significatio cognominis, .fi

tte habuifsr]

3llud ex hominisingenio, corporis aut animi vir-

tute vel vitio fuit ortum, lubenter et de induftria

de lüc E

hoc modo. ab Au&oribus argui folet.

]ta Cicero

t hunc a )

de Finibus l. : 298. Frugi ille.Pifó de homine cla-

0c 6& j A'Vllijf

riffimo; qui frugalitate fua illud cognomen me-

Vér0 ibidem t

zruerati

Immo in hoc ipfo cognomine et his ipfis

fides Mil

Manliis. Seneca .de ; Benef. IlI.. 57.

Vicit patrem,

anlim Ro

duperiofum. quidem., T. Manlius. fcil. pietate fua

eliifs i.

quod Tribunum, qui diem patri- dixerat, de quo

8 ectnt

füpra, accufationem remittere coegit. Paternum

um Nagit

znomen: ad filios, et fpecia-

mïïm, ne [

vgæo hoc Jmperiofr cor

tim

36

tim etiam, Titum hunc tranfiiffe , ex Faftorum Con-

oft demt

fularium. conítat fragsmentis, in quibus ille,. vt

men ettamjl

y efle

nume

nume

Tilv

modo dixi, fimul Leperiofus dorquatus, aeque ac

llerium ineoln

im Valerio cognominatur.

Immo funt, qui folo

s ipfedtpra

luperiofi cognomine, tanquam ipfi proprio, eum

delignant, quafi exiftimauerint , id. illi praecipue

m: m

et primo fuiffe iaditum ex cognita tam triftis fup-

m a Piphio o

aillic Audor n

plicii in filium vi&orem acerbitare; eamque fiue

|de filio T. M

fententiam, fi ex antiquioribus eft Annalibus pe-

tita, fiie. errorem. etiam Liuius lib. IV. .contra

jmigo feuentut

fuam ipfius Hiftoriam, vt in fequentibus eam ex-

Coríam conftc

pofuit, et nos modo oftendimus, videtur fecutus.

noffet, ihpplgcio

Plinius certe Nat. Hift. XXIL. $.. Hic Decius poflea

vpofhafium eus-

f& Confal ,. Imperiofo . Collega, pro vi&oria . deuouiz.

vcecip fim

5

Collega ifte Decii eft T. Manlius, Lucii Fil. qui

uent, j

er lg

cüm Decio Confuülatum geffit an. V. C. 413. in

s trltlima f«

Manifeftius

eoque filium. fuum fecuri percufüit.

y nequé li

etiam, vere id exiftimaffe Frontinum, ex cius

«tinfi comiure

Strateg. IV. r.:40. apparet.

Nam ibi, Mazius,

buci flum, J

ait, cti Imperiofo poflea coguomen fuit , filium , quod

jecirat eo At

i5 cogtva edicium patris cum bofle pagnauevat , quama-

(euera &i l

uis vitlorem , 4u. con[beciu. exercitus. virgis cae[im,

p

quocitet

feeuri percuffit..— Si poflea demum , neceffario cogno-

pmominis ud.h'cng

men: hoc ab illo fa&o accepiffet, certe non a pa-

" cognom'm;ä, j

tre habuiffet' haereditarium:

Similiter Plutarchus

d aut anin

Hf'

de hac ipfa re agens in Parall. cap. 12. 'Torqua-

r et deint fr

tum.hunc appellat Mv vv àneraurqy 8niaXgSfvros

Hic

[j

Je. u ?

hoc eft, Maolium dmperiofim. cognominatum.

; de homine

d.

vero ibidem etiàm in eo fiue ipfe feu potius Ari-

| cognom

en o

ftides Milefius, vnde haec adfert, errat , quod ait

pine er hi5

Manlium Romam ad comitia confularia profe&um

edixiffe filio, ne fe abfente cum hofte pugnaret,

; Vm'; þ/]li's'"lv

cum ex Liuio VIIL 6. 7. conftet Coff. tam Decium,

(ci]. pietate u

jierac, de

quam Manlium praefentes in caftris edixiffe sene-

oj Patémum

ratim, ne quis ex toto exercitu extra ordinem,

hoc

üioliy & fþec'iü'

4

tifi

364

hoc eft, fingulari, pugna im hoftem pugmnaret, id

buife Anndl

Confülem ,

quod fecit poftea filius oblitus edi&i Confulum in

vero anno ;

cafteis agentium, quum exploratum ad caftra ho-

ftium miffus, et ibi à Geminio Mettio Tufculano

ful fuit, tai

eífet prouocatus.

Grauius etiam erratur eodem

cet, ficuti d

tinuiffet, vt

inlóco, quum fa&um hoc traditur Romanis con-

tra Saminitas bellantibus, pro quibus tunc contra

eft, qui an

Latinos Campanosque illi pugnabant , vt iam fupra

opponat Q.

"

^

houortm dici

cap. II. docui.

lülatus ipfum

Ex eadem porro Annalium veterum difcrepan-

tia ortum cenfeo, quod, quum Liu. lib. XXXI.

Titonem, q

agnofcat,

L. Furium Purpureonem Praetorem in pugna con-

trà Gallos aedem Ioui vouiffe dicit, fi eo die hoftes

Nufguam

"

fudiffet, ipfa ea aedes bis poftea apud eundem di-

fs locis, a

95

Anndium df

ver(is annis et diuerfis vrbis in locis et denique a

diuerfis duumuiris dicata legitur.

Nam -lib;

( C Maeniur

XXXIV. cap. $3. m in[ula louis aedem C. Serui-

fochbus crean

lius Dinnmnuir. dedicauit, Vota erat fox ammis atte;

«s prn

emp. forn;

Gallice bello ab L. Furio Purpureone Praectore. Dein-

de lib. XXXV. cap. 41.

Aedes duae Ioui eo amo in

10 poft , Sem

Capitolio dedicatae funt.

Vouerat L. Firius Purpu-

aduerfug Api

reo Praetor Gallico bello vnam , alteram Conful. . De-

fem induci: j

Exiftimem

112 d a

dicauit Q. Murcins Ralla Dunntir.

occafione dedicatae in Capitolio aedis, quam Fu-

[ [7

rius Confül vouerat, male in nonnullis Annalibus

TM ergp, x

adie&am mentionem aedis, quam Praetor vouerat,

Clinjs jpf; (

quàfi tünc demum fimul cum illa dedicatae: atqué

Ut ia c

inde fa&dum vt vna haec aedes tam diuerfimode

dirur Maeri

Jlbte ; necl

apud Liuium, prout alio anno et loco alios fubin-

de fecutus eít Au&ores, dedicata occurtat.

D!0, tàntum

Similiter quum M. Valerium Laepinum i Con-

turs fe

fidem: fuiffe dicit lib. XXIX. cap, 11. et lib. XXX.

gem eü i ,

cap. 23. et tamen alter illius Confulatus in ipfa

H

"Anpm i

Liui Hiftorr

a nufquam reperiatur, etiam illis in

DIUUS pote

tocis videtur alios, quam antea, ad mianum ha-

buiffe

errce;i flll

365

buiffe Annales. Pighius quidem primum anno 55

pugnaret, d

Liuius

Confulum a

Confulem, fed fuffe&um, fuifle putat.

al cif l

vero anno $43. quo anno omnium confenfu Con-

tio Tuflm

ful fuit, tantum abeft, vt tunc Confulem Il. vo-

emtu ele

cet, ficuti debuiffec, fi iam ante Confulatum ob-

: onanis t

tinuiffer, vt contra zott Confaler: appellet ; hoc

U5 tunc COntti

eít, qui antea Conful non fuerat, eaque caufa

t vt p

opponat Q. Fabio et M. Marcelio, quos pleno

Pouorum dicit. Ex quo manifeftum, prioris Con-

fulatus ipfum certe nullam in Hiftoria fua habuiffe

« df

L 1. AT.

rationem, quamuis poftea duobus in locis eum

tin prgni d-

agnofcat.

Nufquam vero foedius, quippe proximis inter

feodielulis

fe locis, desr«r» plane fcripfit ex illo vererum

v enden d

Annalium diffenfu, quam libro IX. Capite enim

j deniqug 1

26. C. Maenium Di&tatorem dicit exercendis quae-

f

yas fl

ftionibus.creatum, quod nunciatum effer, Capuae

gl C -

occultas principum coniurationes factas contra

fa g t

?

R

emp. Romanam. .Mox vero cap. 34. quarto an-

Bo D

g ho o m ?

no poft P. Sempronium Tribunum pl. in oratione

aduerfus Appium Cenforem hac de re ita loquen-

L«

!

Ti

ii

"

!

hp

tem inducit: Quid ego antiqua repetam $. Nuper iu-

a Quj P*

tra decem annos C. Maenius diclator , quia, quum

!

Eifirit

quaefliones feuerius , quam quibusdam potentibus tu-

; n

füm erat, exerceret , contagio eius quod quaerel;at,

aullis odb

criminis 4pfi obieciata ab inimicis efl, vt priuatus

PüeerOUEfiït

Lau-

obuiam iret crimini, diclatura fe abdicauit.

aliciue: 40

datur Maenius, quod vltro, nulla cogente neceí-

m ii

g

fitate , necdum tempore Di&aturae retinendae ela-

"m

pío, tantum vt pri

uatus accufari et defendi poffet,

ut!

f

J

Di&atura fe abdicauerit.

Et re&e.

Tam ita res

QCC

jnund

j r

gefta eft; poftquam quaefliones de coniuratione

e[h

,

Campana in Vrbe finitae, etiam Romae de coitio-

n

aulatus !

nibus potentium ad obtinendos Magiftratus ab eo

[is !

At quod dicitur iuzra de-

ctianm !

J

exerceri funt. coeptae.

j nl

€e

jift

566

Maenium 1

cem dimios, quum'quarto abhinc anno id omne fa-

Eg. fed vru

&um fit, quis ferat? Glareanus'ergo locum haud

ficiunt, &t

dubie corruprum clamat , id quod Sigonius tamen

erzo etantt

contfa fuam confuetudinem tacitum praetermittit,

rum

nanc

hn

fatis eo declarans, nullam fe diffücultatis huius

?

tent, Á

expediendae rationem inuenire.

Nuper vero Taà-

l'unt eat

naquillus Fsber aliter, quam oportebat, haec ac-

?l'üeï.

"

liv

cipiens: JHem aumos? ait, iguso dies, et, quafire

et quidem

certiffima , ra£iozes son addere tettatur.

Verum

cenjfc:m &0

vt taceam e capite 26. abunde pofle colligi, non

videri intra tam paucos dies Di&aturam depofi-

tantum, (ui

fed eam re

tam, in qua primum Capuae fünt exercitae quae-

d anmim 4c

füiones, et quidem tamdiu, donec materia, quae

qum, cum Fa

magna fane ibi fuit, decef/t , et inde poftea ver-

m Didoturan

fae Romam aduerfuscoitiones, honorumadipifcen-

ï

dorum caufa fa&tas, Jatiusque ibi e£ re et per[onis

Witfe, prus

extenfàe, cenfente Di&atore, f/me vllo fime. quae-

igerendie c

Diteltum certe

fHiouis fuae ius effe , vsque dum poftulatis nobilibus

d& in Litio

aliquot, iisque frultra appellantibus tribunos.pl.

jeni Audtores

ab iis ipfi DiGatori criminis, quod quaerebat,

contagio obie&a eft. .Haec omnia intra decem

Ym Mi

dies. gefta, quis verifimile ducat?. Verum -inanis

XI0neS. n de

eít haec conie&ura, nulla vti membranarum, ità

Qtmus in fu

xores

AUCLU:

nec Hiftoriarum au&oritrate fundata; immo. omni

nï'x ?

Six:'

U qienn

earum cognitione deftituta, cuiusmodi quae funt;

Vi lro V]T

peíffime plerumque. de Hiftoricis merentur , licet

aliquando vim ingenii fpeciofe praeferant.

Etenim

Ut ad mr

iam diu eft, quod do&iff. Pishius in Annalibus ad

Tibus &1 it

ann. 433. erudite oftendit , vnde orta. fuerit haec

ferie tsf

Tm, eos v

in.Liuio a prioribus. diferepantia., Nempe alium

Ano ar&rue

fecutus ille eft Au&orem in ifta P. Sempronii ora-

Nam

Wi X

tione exprimenda, alium in fuperioribus.

in quem annumipfe C. Maenii Di&aturam quae-

flionum exercendartun caufa , Magitro Equitum M.

Eoffio, refert cap. 26. eo Fafti Capitolini C. hune

Maenium

367

Maenium Difiatorem , et Afi. Foffum Magiftrum

0 il ome t

t

I ,

Íecunda vice,

0 locün ln

Eq. fed vtrumquell. hoc eft , iteru

faciunt, et quidem rej geremdae cam[a. Fuera

NVes

Sigonts t

ergo ecantea fecundum nonnullos Di

ator.

m práetermi

rum banc priorem Di&aturam Liuius omgxino prae-

xlkat

ementis

N

terit.

At-ex Eaftorum Capitolinorum

i

üpér ven J

eruerunt eam fimul cum M. boffii priore Équitum

—ïzebaï, luect

]

Magifterio viri doi Sigonius, Onufrius et Pighius,

quit

et quidem ipfo decimo abhinc anno.

Quamobrem

Cl

J

fi

d

[

Verm

cenfeam ego C. Maenium et M. Foffium vere , et

AC C0

il

Caàc

eat

08.:

tantum , quaefdi

H 6'.?:'02'6'('71[1'/[7'!1.7/1 C!l[l//-l €r

AUE

n p

fed eam rem ab

ai

al

iis ad annum. Vrbis 453. ab alus

: evercitie que

u

ad annuim 439. relatam: atque inde Verrium Elac-

C

, Qu

cuam, cum Faftes ordinaret, vtroque anno Mae-

l

j

ie r

nii Di&aturam .cum .eodem Magiflro Equitum

aoumd

pofüiffe, prius quaeftionum exercendarum , dein

itmn d f«r?

rei gerendae. caufa.

De quo vtcumque fit, ma.

7

j

j

f qui

nifeftum certe iam eft, illud zgtra deceim auuos non

(ralaris aob

effe in Liuio mutandum , eumque hoc loco illos

bus ibuod

fequi Au&tores, ex quibus etiam Fafti Capitolini

quod. quiee

ifam Maenii Diftaturam , et exercitas in ea quae-

vx.ni'ilinm dech*:

fliones in decimum . abbinc annum conferunt,

Ve

)

quamuis in fuperioribus illo auno Di&taturam Mae-

10 ïïï

nii prorfus ignoret, et eorum receperit. fenten-

o immo o

tiam , qui eam quarto abhinc anno affigpant. . Plane

ymoli ul

vtilibro VII. XXV. annos ab-Vzrbe capta et refti-

- gerénr, I

tuta ad mortem Camilli cum plerisque aliis Au&to-

eferdnt frenit

ribus ftatuic, licet in hiftorica rerum et annorum

;na

nneïibqi u

ferie vigehimi quinti nullam omnino habeat ratio-

nem, eos videlicet fecutus, qui id fpatium - vno

o füeti

anno ar&ius fecerunt, vt prolixe contra Pighium

, Né dm

infra cap. X. docemus.

É Sempron':i Dd

orjoribus n

MC RERGT 0UESESD.

— À

ygarurim (

ff

lo qugim

hn

CAPVT

xtolini C

"

Maennm

368

cundum Vat

vt tamen ex

ï AX *

LUIPLUTL

quam tütor 1

ncuriam quandam ac negligentiam etiam in Ve-

lamella VIII

I

teres. Hiftoriarum aliarumue rerum Scriptores

las bauc me

cecidiffe, certosque errores feu &uzerüwerm u-

dabatur [put

ponxà, in illocrum quoque operibus occurrere fatis

tor Luuli, «

iam fuperque, ni fallor, probauimus.

Sed tamen

vum. ( Varor

longe adhuc manifeftius id declarant, neque vllo

vtrum reQuus.

amplius modo ambigere nos finunt illa apud eos

pl u sendt

narius filium 4

loca, quibus antiquiores alios AuGores aperte,

iis etiam laudatis aliquando, fequuntur, et tamen

Ditum, eigue

non fatis re&te et fideliter, quod in illis legerant,

mento M. hun

et legiffe fe ipfi quandoque profitentur, repetunt

non modo ex ?l

aut interpretantur, indubitatum memoriae fuae aut

Finius W a. |

iudicii vitium , nimia ità, et ofcirantiae cuiusdam

Crobii ercorem,

affini feftinatione, prodentes.

'Tale et, quod me

fetanteeum(

primum obferuaffe exiftimabam , quum euoluerem

&t ante hunc -

Pintams inN

Macrobium, et quae ad illum obferuata funt a

Viris eruditis.. Nempe ait Saturn. l. 1 1. M. Varro

j tamen ill

in libro de Agricultura vefert , M. Catonem , qui foft

Pliniani tamen

Viicae periit, cum beres teflamento Lucilii effet re-

Similiter a

licus, pifces de pifcina. eius XL. millibus vendidiffe.

Titm quae dice

Primo legendum et hic et paulo ante nomen Ls-

tio peccafe de

culli, non Lucili?.

Loquitur enim de L. Lucullo,

T in(tionibi

nobiliffimo Imperatore, Viro villis füis et pifcinis

deditiffimo.

Deinde fi conferatur.Varro de re ru-

Q*W? m Vi

ftica, quod ille opus /ibrum de Aaricultura vocat,

if piat/umm, "

tefpicithand d

quia de ea incipit, feu quia librorum de re ruftica

1:1[:;;:1,:,- Vr

primus de Agricultura fpeciatim agit, patebit li-

aec et loco non infpe&o a Ma-

quido, perperam h

B forils jl

crobio e Varrone adferri.

Dicit enim ille lib. kil.

A|lateae f

/

c. 3. Age uon M. Cato miper , cum Luctul

i accepit

*30)*: Py;, à

1utelam , e pifcinis eius. XL.. millibus HS. vendidit

Trnc, f

Pifces e pifcina Luculli vendidit Cato fe-

pifces.

TeC m oliy

cundum

369

ceundum Varronem, non tanquam heres Luculli,

X,

vt tamen ex Varrone refert Macrobius, fed tan-

quam tutor filii ec heredis eius: quomodo et Co-

n etiam iTe

lumella VIIL 16. Artzmen. üsdem temporibus , qui-

vum Serpros

bus bauc memorabat : Varro luxuriem , maxime. lau-

Z',IZJVT!,»FWTZ u-

dabatur. feueritas Catonis qui nibilominus et ipfe , tu-

QCcurrere t

tor Luculli, graudi aere H S. millium quadringento-

s. Setuna

vui (VWarronis et Macrobii codd. quadraginta,

nt, neqie vlo

vtrum re&ius? Certe illud grandius) pzfemas pu-

; lleapud o

pili [ui veuditabat. Etenim L. Lucullus ille pifci-

narius filium habuit ex Catonis forore vterina ge-

hudors qpett

jitür, et tunen

nitum, eique tutorem praecipuum dedit tefta-

i ii n

mento M. hunc Catonem pueri auunculum, vt

non modo ex Plutarcho conftat, fed et ex Cic. de

ontur, répetübt

Finibus III. 2. poteft colligi.

Verum hunc Ma-

emorte faeat

crobii errorem, notauit iam Popma ad Varronem,

gotiáe auuscim

je di, l

fedetante eum Ob. Gifanius in vita Lucretii , immo

et ante hunc vir do&tiffimus fui feculi Ferdin.

um enolieca

Pintianus in Notis ad Plin. Nat. Hift. IX. 54. cu-

jferna fut

ius tamen illi memoriam diffimulant, quamuis

iM lfmw

Pliniani tamen loci alter certe meminerit.

st (

TT

Similiter autem hic ipfe Plinius XV..15. Virgi-

il ]

lium quae dicere ait, in iis et ipfe memoriae vi-

i

are nomen J

tio peccaffe deprehenditur. Agit de variis arbo-

rum infitionibus, et experros cuucda bomines ait.

del. Tucih

auucibus avbutum , ma-

vfiis &t pifcinis

Quippe cum Virgilius in[itam

Va t

lis platanum , cerafis clmum dicat.

Quibus verbis

viculhtt

1] quv

refpicit haud dubie locum Georg. Il. v. 69.

p i

Inferitur vero ex foetu nucis arbutus borrida ;

i

glf

p:[eb

Ez [leriles platani malos ge[Jere valentes,

(l Me

Caflaneae fagos; ormusque incanuit albo

gt

jy il

il

Flore pyri , glandemque fues fregere fab vlmis.

Tycih ]

Eranc. Floridus Sabinus fübfec. Le&. L 12.oca

eui

(il

H$.

haec iam olim contulit, et notata, quae in iis erat,

0 It

Aa

difcre-

jilit Gt

[u0!

dum

379

difcrepantia vehementer haefitans , maluiffe tàmen

men ptot

yt fuis at

potiffimum videtur, apud Virgilium ex Plinio le-

ciim vlt

gendum effe cerafumque fues fregere [ub vlhmis.

Sed profe&o maniteftus eft error Plinii; qui quum

in pugna

haec fcripfit, non adhibuit, vt oportebat, Virgi-

eum illi

lum illiu

lii exemplaria, fed nimis memoriae fuae confifus,

quod ea parum fideliter fuggerebat, ex illo re-

cant, fitur

tulit.

et enfece

lane ficuti ex altero Poetarum item , fed Grae-

1is fcilicet

corum, Principe Homero ipfe Cicero de Glorià

auguratur,

Ceterum

Iib. II. perperam itidem retulit Aiacem cum He&ore

elt illic i

congreffurum egiffe vt fepeliatur, fi fuerit forte

vi&us, et declaraffe, velle fe vt etiam multis poft

Tero dari i

feculis tumulum fuum praetereuntes fic loquantur:

prouocatori,

Hic fitus efl vitae iam pridem lumina linqueus,

dem prorfüg

Qui quondam Hecloreo percul[us coucidit enfé

quum i f a

ttibi a Cicer

Fabitur baec aliquis , anea Jemper gloria viuet.

lie penetuo

Quum Puias femtentiae ver[us, quos Cicero obiter,

T0 gU ]n

CM

vt apparet, et perfun&orie prorfus infpe&o libro

d quoniam

ia Limguam: Latinam vertit , uon. Aiax apud Home-

Lotiam impin

vum dixerit, ueque Aiax egerit, vt füpeliatur , fed

Fetto ffudiof

Hedor vtrumque, vt ex Homeri zo H. monuit

iïanfponendo

Gellius No&. Att. XV. 6. Simillima alia ex eo-

tüt, r Pallll

dem Poeta in Ariftotele aliquot locis obferuarunt

& tübus q

jam Eruditi.

'Tanto autem grauior eft ifte 'Tullii

e B;'um1 ü

error, quod poftremus vtique verfus non ità com-

VCR ver

mode dici potuerit ab eo, qui de fe ipfo, fi vi&us

! . 4 H

fit, loqueretur, quodque iftis, quae fuperioribus

&t L'überog,

verfibus continentur, dicendis non tam Aiacis

Tm ff

vi&i, quam He&oris vi&oris gloria femper erat

vi&ura.

Dore, quo |

Certe ita Poera ipfe fenfit, apud quem

'Tullius Aiacem haec omnia, fi vi&us fit, pepi-

AUL t

QU L, Q

giffe et dixiffe falfo fcribit.

Apud eum enim

u lllngitQ

He&or fortiffimum Graecorum ad fingulare certa-

men

Qu a

7I

mlf

t

Virtej

men prouocans, pacifditur quidem, fi victus fit,

n

l

]

j

.

vt fuis ad fepulturam reddatur, fed et ipfe vi-

l)

'c'gül:?

n

ji

ciffim vltro promittit, fe, fi Vi&or fit, occifum

j

TL qut quut

in pugna aduerfarium Graecis redditurum, vt et

Qortebit,

eum illi fepeliant, et.ita demum pofteri tumu-

i füze conf

nau

lum illius a fe vi&i et occifi, praetereuntes di-

xt, er il

cant, fitum iftic effe, qui quondam HetCtorea manu

et enfe ceciderit.

Quibus ille dictis , fuam ( vi&to-

ris fcilicet He&oris) gloriam femper vi&turam vere

virem, f

:

"icero. de Glorà

augumtur.

cem cum

Ceterum qua in alienis referendis incuria vfus

eft illic Cicero, Aiaci Graeco Crationem ab Ho-

- fi fnen

mero dari fcribens, quam ille He&ori. "Yroiano

tiam multis i

prouocatori, et Aiacis Antagoniftae dederat; ean-

ss fic loquant

dem prorfus in fuis paíffus eft a Pomponio I&o,

n

[ i

quum is $. 41. de Orig. iuris L. Craífo elogium

cvomjidi: t

tribui a. Cicerone ait, quod ille Q. Mucio Scaeuo-

18

V

lae perpetuo pene et ideo faepe fimul commemo-

( QOU

rato eius in togata militia adueríàrio tribuerat.

15

«

Sed quoniam I&us ibidem íimul grauiffime in hi-

Al

Ti

ftoriam impingit, a doCis autem et inprimis Ru-

"

:lþu "

perto ftudiofiffime defenditur, mutando etiam et

V J

igH

tranfponendo omnia, quae minus congrua viden-

tur, res paulo altius eft repetenda.

Superiore $.

Ilima alig ex g

j; 00IETU

de tribus egerat I&is, P. Mucio, tum Manilio,

oU

jor &t !

ii

et Bruto, quorum hic Praetorius, illi Confulares

Mucius vero etiam Pontifex Max. fuerit.

Jam

y[us n0n

$. 41. Ab bis profeclos dicit Rutilium, Virginium

T s

Dv

»ar|ori0Us

et Tuberonem, hoc eíft, vr re&e Cuiacius, ho-

TTE

pn m As

rum fuiffe difcipulos: vixiffe etiam eodem tem-

pore, quo fcil. tres pofteriores Sex. Pompeium,

feni r n

pe

Gnaei patruum, et Caelium Antipatrum ac deni-

lf d

pl q

r pR

que L. Craffum.

Quibus deinde $. feq. ftatim

Vi

js ii f

fubiungit Q. Mucium P. F. Pontificem Maximum.

pl ?

Sed quae ad defcribendum et ornandum L. Craf-

] lmnulüxe

[2

i

mef

A a

fum

72

3

4

fum addit, ea partim in P. Craffum éx Mucia fa-

re non in

milia in Liciniam Crafforum adoptátum; partim

que duo ;

in Q. Mucium proxime fequentem . conueniunt:

derit, - Sati

Etiam L. Craffus, inquit, frater P. Mucii, qui

Mucianus dicus efl, fcil; eodem tempore vixit.

qluicqu'iyd [

9s

7

Huuc Cicero ait Idorum: difertiffimtm.

At vero

quand

0 [

falüiffimum 1illud, L. Craffum fuitfe P. Mucii fra-

dicit, qtod'

m

trem. Reponit ergo Rupertus, P. Craffus. . Sci-

vel

ie,

licet ne erraffe Pomponius videatur, qui tamen

difi

à(

vel fic erroris penitus abfolui neutiquam poífet;

li 'Cicem,

Qua enim ratione excüfari queat, quod, fi ita le-

TU tamen in

gas, tam longo interuallo P. hic Craffus a fratre

quoguearit,

P. Mucio fepararetur, et inter huius difcipulos et

inomnibus (

fe&atores, eorumque aequales vltimo referretur

ttol

lit, Haq:,u

loco, quum his omnibus natu longe maior, et

ante fratrem fuum mortuus fuerit, immo eum id

Türui ronj

[

0.

D

NI

4l

Pontificatu Max. habuerit fuccefforem. — Sed cla-

m def

riffime tum horum, tum ceterorum omnium, qui

cérons lr q

in hoc, et feq. $. nominantur, aetas vt P. Crafff

adfert, p

nomen et mentionem refpuit, ita L. Cra/f/ tuetur;

fhtil

QU

vt ad quem re&o ordine poft illos modo memo-

fqui ülit

1

ratos P. Mucii difcipulos et horum aequales pro-

Gpite 2 me *

ceditur et quidem proxime poft Coelium Antipa-

QIDIH Cg[em

rrum, qui tefte Cic. in Bruto cap. 26. L. Craffi

f L ]

fuit Magifler.

Commodiffime item eidem fubiun-

Gol Y

gitur continuo Q. Mucius, qui L. Craffi in omni-

n.qu?!iLm eh

|

bus pene honoribus füit collega, vt ibid. Cicero

Trarj

. borto

drte 1

cap. 43. Quum igitur aetas ipfa horum I&orum

Hlu,gm

Pomponium deduxiffet ad L. Craffum clariffimum

ht

171

WtU

et difertiffinum caufarum a&orem, et ràmén , 'vt

j

Q

i

h (fte dj

videtur, non omnino ille ignoraret, fuiffe etiam

celeberrimum I&um, P. Mucii fratrem, a Craffo

Alritrimy gl

quodam adoptatum, et inde Craffugm Muciamm

m lpertu

Pt

di&um, ea ego caufa fa&um opinor, vt, quod

lCCL'()nem iv

P. Craífi erat proprium , per infignem errorem;

re

9 et ips

373

& Muca f

re non inquifita, ille L. Craffo. adfcripferit, eos-

ünm, p

que duos,nobiliffimos Craffos ita inter fe confu-

QT. Conteniun

derit.

Satisenimcertum eft, non raro etiam alibi,

D. Miti,

quicquid contra nitatur Rupertus, huius generi

tempore vt

ewscogzíz eum cefpitaffe, immo in hoc ipfo $

À

T. 7 1

j

quando T'uberonem illum Stoicum Confulem fuiffe

((

f P. l*!u

J

dicit, quod iam cap. II abunde refutauimus, fed

b i

ll

lf 5.&«

vel maxime,. quando L. Craffum elogio I&orum

tür, Q

difertiffani a Cicerone ornari addit.

'Tribuit enim

Attiquim

illud Cicero, non L. Craffo, fed Q. Mucio: Ve-

u

quad, 1 i

rum tamen in eodem loco non modo de L. Craffo,

Crafts a f

quoque agit , fed eteum ex profeffo cum Q. Mucio

jus dcipaor

in omnibus comparat, ac fimili prorfus encomio

rimo referrett

extollit , Zloguentium luris peritiffanum, et iterum

onge maot, &

difertormm con[ultiffimum vocans in Bruto cap. .39.

, Iforno eum.in

et 4o0. Debitam fidem, et folitam in Ruperto in-

bem. $d

duftriam defidero, quum ad $. feq. ex priore Ci-

j

gm omnhut,

f

ceronis loco quafi de vno et folo Mucio di&um

v oU

adfert, Floqueutium. iurisperitiffanus et. iurisperito-

l

st

rum clogueutiffnus.

Lsf

In quo idem patitur vir cete-

llos modo nf

roqui diligentiffüumus, quod veteres quidam hoc

um dequde f

capite a me notati,

Laudes enim illas ifto loco

Codlum At

diuifit Cicero in vtrumque, Craffum et Scaeuo-

lam, feu L. Licinium Craffum. et Q. Mucium

qy il (

m eidemfu*iarf-

Scaeuolam.

Verba fünt: [te tum ab bis patronis

T. Cf in a

aequalibus cau[a. illa dicfa efl , cum vterque ex coa-

, iriid a

travia, - parte, its. cittile defenderet, vt Eloquentium

& horm Jüurit

iurisperitiffmus Craffus: iuvisperitorum. Eloquentiffr-

us Scaeuola putaretur. Et cap. feq. de iisdem; Vz

4füm d wum

m, &

t ! jl

paulo. ante dixi, Cou[ultortm alterum difertiffmum,

fs

jret, !

(l

" ena

difertortemalterum Coun[ultiffmum fuiffe. — Nam quae

idem Rupertus ex lib. I. de Oratore adfert, vbi

ratrett i

]

ii

vtrumque vni Scaeuolae tribuitur, fciendum eft,

yfim iM

V

Ciceronem ibi pro more dialogorum non ex fua,

Pmüf J

jefiem

r

fed ex ipfius L. Craffi perfona loqui, qui folenni

Aa 3

humani-

374

TIMCT.

f

humanitate etiam alterum -fibi debitum et conue-

7)

niens elogium in praefentem et audientem Scacuo-

It, f

Patet autem ex his, non

Jam liberaliter confert.

n

Ut

u

Mucianam illud elogium , Juris Confaltortm difer-

Dec

enm

ziffmi , fed aliud. Difertorum Confultifffmi , L. Cratfo

t

nén &l

a Cicerone fuiffe datum, facillimo autem memo-

gar

riae lapfu illud huic, minime autem P.'Craffo,

ber

iUj

tanquam ex Cicerone potuiffe a Pomponio adfcribi,

vel quia illud non multum, quod ad tum verba;

QU

tum fenfum, mutata tantum eorundem nominum

gure, et C

flexione, difcrepabat ab eo, quod vere L. Craffo

-

—

adiunxerat Tullius, vel quia ille vtrumque et ho-

minem et elogium eodem in loco fimul comme-

&t t

Ti

n

morauerat.

Multo certe hoc mihi verifimilius

il meni

videtur, quam, quod volunt Cuiacius et Ruper-

I£

tus, librarios adeo hic peccaffe, vt quod Pompo-

Tur

TC

nius fequenti $. attexuerat , illi inde repetitum in-

[///

credibili pene ofcitantia vel audacia huic adiecif-

Ts

2 luup

fent. Nam fi vsquam, certe hic non ita temere

Jev Fegg

vulgatae le&ionis fides tam remotis et operofis

j

T^

conie&uris follicitari debet, quippe quum fubnixa

D

lls

uuenib

fit omnium antiquifimis Etrufeis Pande&arum

(

Ü

':l-'ju f." 1

membranis.

:

7

* diyd

Addo his fcriptoribus Plutàrchum, 'qui in. Ca-

"

]

vu

milli Vita Liuii au&oritatem laudans de transla-

atqu

i

i

t

tione Iunonis Regiaae ex Veientana Romanam in

par

Vrbem parum accurate et ipfe ea in re verfatur.

Cami

Liiuri

Dicit Camillum cum iam vellet Iunonis ftatuam

f et euí

deportare Romam , facrificaffe ei prius; ac fuppli-

caífe, vt beneuole acciperet propenfam fuam vo-

üm DC:my

luntatem, et propitia fieret cóvomos Diis , qui Vr-

€t Liuii fs

bem Romám tenebant, eam vero ipfam refpon-

Propri if

nihil

nl.feme

diffe, fe et id velle et confentire eius voluntati:

Subiicit iam Au£as d Quow , sUxsBo jozv 00v Koa-

e cnnfem*u

« Ói

n i

uv «zrüpsiyoy x JE , u) ?rægæzækäv , dmoxptyu

TU XS

375

n et conue-

vuyws vEV mepburewW oTt w] füAeru]p, 9Uj cuyxortAYG,

a. ov

o

o)ed G arpo d u as

Re&ehoc vnum ex Liuio

xem Scieto-

.ex his, non

retinuit, nihil ex eius fententia ipfam refpondiífe

doram diftr-

Deam vel ftatuam Deae, quod alii tradiderant.

i, L. Craffo

De cetero longe recedit ab eo, in his ipfis, quae

tamen eum dicere ait.

Etenim fi Graeca haec le-

ütem memo-

gamus, neque Liuium hac Hiftoriarum parte ha-

m P. Crfo,

onto adfcribi

beremus fuperftitem , exiftimaremus omnino , tra-

| cum verbs

didiffe eum, precante Camillo, adítantes boni

;

ominis caufa adclamaffe, Velle Deam Veiis mi-

m nominurm

grare, et Camilli precibus, fuaeque deportationi

ere L. Gfo

in Vrbem Romam confentire, Camillumque ac

mque et ho

Romanos lubenti animo fecuturam.

At longe

jmul conime

aliter Titus lib. V. cap. 22. nullam omnino in his

; verifimilius

Camilli mentionem faciens, quem ex eius verbis

s et Ruper-

colligas, rei in templo Iunonis geftae, atque aliis

quoi Pompo-

mandatae non interfuiffe.

Delecfos enim fcribit

yepetïtum lj"«:

ex omni exercitu iuuenes quibus deportauda Romam

huic adiecte

Regina luno. adfignata erat, venerabundos templum

on ità temete

inüffe , religiofe mamus fxatuae admouentes. Deinde

js &t opennis

uu5, non Camillus, fed alius, haud dubie ex

um füboid

ilis iauenibus Q VI D AM, feu. fpiritu. diuimo ta-

Pandetaru

&us, feun. IVVENILI . ioco, Visne Romam | ire,

duno? dixiflet, ammuiffe Deam ceteros conclamaffe :

y qinC

atque izde fabulae adiectum , Vocem. quoque dicen-

,ns dé mnsl;a-

tis, VEL LE, auditam.

Vides nullas in his dari

u Romanim

partes Camillo , quamuis Plutarchus diferte tradat,

| i Vgrfi(lh'.

Liuium dicere, Camillum veneratum feu preca-

jrnonis fu.

tum, et quidem ta&o Deae figno, atque adhorta-

u5* l

ppit

d*

Deinde

tum Deam,. vt migraret fcil. Romam.

n

ón fuam y0

ex Liuii fententia adílantes nonu ita temere, nec

2

f qm I

proprio inftin&u, tanquam refpondentes Camillo,

;

jentes de Deae voluntate

1 i,Ui

m lo

nihil videntes, nihil a

n

fe, vt Plutarchus ex Liuio

e

ijs volunta

et confenfu pronuncia

j

D

qr u

refert , fed, eam interrogationi Iuuenili annuiffe

fib1

j *

Aa 4

(,' at

n

3

fibi vifam,- conclamaffe, atque inde ortam illam

Pomuam remn

Cit.

AXMC

fabulam, quae Deam non folum nutu, fed etiám

nm et fatto

voce, Velle dicendo, voluntatem fuam fignificaffe

tradat

Manifeftum hinc Plutarchum ad iftam Liuii

'"*A e5,

fententiam de translata Iunone Regina ex eius

0,.Jus ....C*

Hiftoriis in fuam Camilli vitam, licet expreffo eius

mo

Tantum 2

nomine, includendam, non tamen aduocaffe, vt

tt0 1nteremt

oportuerat , ipfos Au&toris codices , fed folam fuam

memoriam, qua fretus dicere eum ait, quod ta-

[

(

nlü

men 1ille non dicit

ic

fexií

j

& Plut

Idem in Marcello multis refert necopinam eius

frasmenta N

caedem, in infidiis a Poenis interfe&i, Hanniba-

adeo vt ex e

lem porro annulum ei abftulifle, quo in fuam rem

vteretur, cete: oqui corpus decenti ornatu cuitum,

prolauras cor

et pretiofis veftimentis indutum cremaífe, et offa

Tit2, Certe !

dilit de hus

in vrnam argenteam colle&a, atque aurea .corona

honorata ad filium eius mififfe

Quosdam vero

quias Marcel

Numidas incidiffe in eos, qui vrnam deportabant,

folo hieret (

eamque illis vi abfítuliffe, vt argento potirentur,

te5, 2 Valeri

que ita. offa diffipaffe.

Hannibalem denique re

j nihil mo. !

cognita ,. praefentibus dixiffe

Nihil omnino fieri

nif qu Wd o

pofle inuito Deorum Numine, et idcirco, puni-

Yerbo tantur

tis. tantum. Numidis, nullam amplius adhibuiffe

fisnificatur

curam, vt colligerentur denuo Marcelli offa, ac

o cultu r

ad filium perferrentur, tanquam fi Marcello , diui-

Liuíor dixi

no prorfus Numine, obueniffet, tam mopmato

£55; imnem

cafu et vita et fepultura carere.

"Tev« w sv (fube

nuxw,» Y

dit ) és zeg? Koovgpuoy Nézurn, ««j Ov«Migev Ma£quoy

W"Cüh EnI

15 001)0101.

Aífos d2 « Kotrno 6 Xefusos, xopadivot

perhtam ef

TV USOley vrp0s TOV UtOY &OgAuO , Wf vopuyot Av um QUs

ànnib 1€"1

In his vtrum reGe an fecus Auctores, quos nomi-

lb XXVIL

nat, citauerit, eos faltem, qui fuperfünt, le&o-

U ifb m

rum efto exiftimatio.

Largimur facile; Nepotem

Mn ems

in deperditis libris ea forte, quae narrat hic Plu-

temere

'€ aliio

tarchus, tradidiffe.

Nam et Aurel. Vi&or, Offa

Romatt

lU. etey ;

377

ortam illm

Romam vemifa , a praedonibus intercepta periiffe di-

.

u, fed euim

cit. AtValerius Max. qui nihil reliquit , nifi di&o-

m (ionihcaffe

rum et factorum memorabilium Libros etiamnum

ad ilam L

faperftites, nufquam in illis tale quid Marcelli

offibus accidiffe; immo nihil prorfus de iis me-

&i ex eius

reffo eius

morat.

xdtocife, vt

Tantum ab Annibale Marcellum in agro Brut-

tio interemtum , ac legitimo funere elatum, Pau-

edfolam füam

dt, quod te«

nicoque]hgu!o, et corona donatum laurea , rogo inr-

pafitum fccibit. lib. V. c. r. Ad. quem locum re-

fpexiffe Plutarchum cenfent Schottus in Notis ad

copinim etus

&i, Hannibi:

fragmenta Nepotis et Fréinshemius ad Curtium,

adeo vt ex eo etiam emendare Valerium audeant,

) in fuamrem

pro laurea coronà reponentes vterque qzrez.

Quod

at cultum;

ffe, et of

fiita, certe falfo Graecus fcriptor ea, quae pro-

quie

e

4 Corona

didit de humaniffima Hannibalis cura circa reli-

Juosdam veto

quias Marcelli , et aduerfo earundem cafu , in quo

folo haeret dubitatio, et difcrepantia inter Vete-

1 deportab&m.

res, a Valerio Max. quoque referri fubiicit, quum

) potirenttr,

is nihil vtique ifto loco de Marcelli extremis tradat,

n denï.que. ?

L omnino f

nifi quod omnium confenfu conftabat, et ideo

verbo tantum ac pene praetereundo a Plutarcho

idcirco, u

/

i

i

fignificatur, Hannibalem Marcelli corpus pretio-

&us adlubul

fo cultu ornatum rogo impofuiffe.

Sed et quod

vcelli ofi,

Liuium dixiffe ait, id duoque apud eum fi inuefti-

farcello, diu

ges, inanem iridem fumes operam. Certe ego

tim n

Pimfo

nusquam in eo legiffe memini, vrnam cum offibus

7u

"

'(1'33'

n

Marcelli ad. eius filium ab Hannibale miíffam et

i

Ll

t i

perlatam effe. Immo nihil item ille aliud, nift

£hfs

Hannibalem zuentum — Marcelli corpus jäpelimfe

2

j

lib. XXVII. cap. 28. nulla prorfus de vrna vel offi-

1/10

$ nomi-

$, q

h

bus facta mentione.

yeti

t letto-

[

Non leuis fane ifthaec animi negligentia, ita

jle, Nepo*

temere aduocare antiquiorum Au&orum teítimo-

lr

gurit bic

nuo , vt oportebat, infpe&is,

-gium , et ex iis non der

r]

, Vidor; (j

Aa5

quid-

fonatt

378

quidque, prout fallaz memoria 'calamo fuggerit,

Auore vnit:

in operibus pofteritati vtique et aeternitati confe-

b-:.;, jn Luuio

crandis referre, immo ea quae vel apud alios, vel

Vi

, em

certe non ita apud eos, quos nominas, legeris.

(:'»:*.eruculiï p

Non infrequens tamen id genus errati, cum in hu-

m

jus tum in Veteris aeui fcriptis.

Ipfe Cicero in

m

0

Oratore fuo, quae ex Veteri comoedia de Pericle

?

1f

À

adfert, Eupoli tribuerat, quum Zriffopbaui deberet:

£P

0

$

Sed poftea errorem hunc fuum correx

it

Ls

etinvul-

Tutà t f

h

gatis iam exemplaribus ab Attico corrigi voluit,

v Tibros linte

Ita

vt ex lib. Xh. ad Att. fupra cap. 1. docui.

tigaifimi et c

m

Platonem duobus locis Euripidi adfcribere verfum

Monetee o

j

Sophoclis in Aiace Locrenfi; sooi sUpesvo: vày gu-

anmi Confüles

Q&» cwsciz , notatum ab aliis.

Nepotem quoque

fer iure m

fimilis fere peccati arguit ad Excerpta Polybiana

Auffa rel hag

do&iff. Valefius, quod in Hannibale tradat, ex

p

Polybii fententia illum. obiiffe Aem. Paulo, et

Maxime ve

Baebio Tamphilo Coff. quum Polybius, tefte Liuio

pollerioris p

lib. XXXIX. cuius potior hac in re fit fides, eum

perontur, vi

interüiffe fcripferit; Cl. Marcello, et Fabio La-

Then nominer

beone Coff. Sed hic quidem id ipfum pene ad-

guntur, ver

mifit vir doctifimus, cuius Nepotem accufauit.

Fa 4

lipe

ld

C &j

Nusquam enim id Liuius, qui ipfe quidem in il-

nftituti rati

Jorum Confuülum annum refert Hannibalis mor-

tàmen (ine v

tem, fed Polybii auctoritatem. eam in rem nul-

Liftintium|

jus aduocat: Verum ab Hannibale ad Scipionem

fet que f

tranfiens , de huius obitus anno Polybii fententiam

Anflorele d

exponit cap. s2. Hic vitae exitus fuir Hannibalis.

Somno et

Scipionem et Polybius et Rutilius .boc anno amortuum

Quae verba Valefium decepiffe viden-

.IJf:(ifI:icq!ïmr

feribunt.

tur. lnterim tamen, quam fententiam Polybio

illic etempl

Ure, vt inf

tribuit Nepos, eam Liuius cap. $6. Valerio An-

( & (

tiati, tanquam peculiarem, certe foli adfcribit,

nulla neque illic fa&a Polybii mentione.

Cete-

'lC Vét0 no

rum quam Jdiuerfitatem citatae aj duobus ex vno

P.HR * vt

Au&ore

tàn, oj

379

o fü

ecer

5

Au&ore vnius rei, quae diuerfitatem non capie-

Con

i2

rehendiffe fe rebatur

d

üi

bat, in Liuio et Nepote dep

05, VeL

Valefius, eam in Licinio Macro et Q. Tuberone

ms; lentis,

e9tS.

ru

obfe

ru

auit ipfe Liuius IV. 23. Eosdem . Confules,

, um m hu

a

inquit , izfequenti amo vefeclos Iuliumtertium , Vir-

u

Cicero ia

aiuitum iterum , apud Macraum Liciaium inuenio Va-

m Manlium et

lia de Perici

lerius Antias, et Q.. Tubero Marcu.

m edunt ; cete-

| pï':snf dihnt.

Q. Sulpicium Con[ules in eum amnu

, einvil

bero, et Ma-

rumintam dz'järcprmti editione et Tu

cer libros linteos auctores profiteutur.

Erant hi an-

orrigi volt

, docd, J

mi Magiltratuum libri, in aede

tiquiffimi et certifi

.

Monetae olim repo

fiti, ex quibus diuerfos vnius

ry.'aere vegl"um

7ul

u

1

[2

anni Confules a diuerfis Tuberone et Macro pro-

iure miratur, et notandum duxit Liuius.

yrem quoqy

ferri

Polybua

Cauffa rei haud. dubie €

[t alterius vtrius ejedorwupue

ämï

T

2

r

h, 8

MXIWKUJDWZOIV.

2 Paulo, &

Maxime ver

o Grammatici aliique id genus, et

s, tefle Liui

H

poft

erioris praecipue aeui fcriptores in eo lapfi re-

( fides, eum

eriuntur ,

vt alhium pro alio Au&orem vel volu-

et Fabio Le

men nominent, alia etiam

quam quae in iftis le-

füm pexe a

guntur, verba e

x iis adferant.

Quae omnia col-

effet mora , quam noftri

em accufat

liger

e ac exponere longior

inftituti ratio, aut

le&orum patientia ferret.

Ne

cuidem in

l

iblis mos

n

tàmen fine vllis documentis aff

euerare haec videar,

311:'.

» in rem m

La&antium velim videas, qui lib.I. ex Lucano pro-

4

4 Scipionet

fert quae

(ünt Ouidii: Gellium qui libro VII. ex

Ariffotele de Memoria ,

quae in libro eius de

Ü

i fententi

Somno et Vieilia occurrent ;

Nonium, qui V.

7

Hani

qrttm

Dudeuicefimo ex Varone;

fiquidem incorrupta funt

a m

Fabio Annalium condi-

if viden-

ilic exemplaria, quae in

t

feftum qui V.

ntiam

fdyio

tore, vt infra cap. X. oftendam ;

Satura ex C. Laelii Oratione ; quae in Salluftio.

- Vjeio M*

l

Hic vero non raro etiam, quum Plauti, quo fae-

foli

sdfcribit

piffime vtitur,

au&oritate füam confirmat fenten-

,. C

fiffimi fenfus, modo

ia

us x ?

; tiam , modo inipfis verbis diuer

Audos

380

diverfis dicant

in Fabularum nominibus exprimendis hallucinari

18

deprehenditur.

Vt.cetera mittam, bis ille Nerzo-

fequenti

d

tibus alien

lariam. comoediam pro Sricbo:ponit, tum in V.

àtic

hRR

O/iulana; vbi id

iam obferuauit Scaliger, tum

2

etiam ante. in.v. INaffiterna.

Vbi .quia id animad-

alp

)d5

uerfum non fuit a diüuino ifto heroe, ceterisue

Fefti. Interpretibus, . grauiffime. impesit Dionyf.

0, & pE

hi

1 1C0pT

Gothofredus ; qua cauía illud quoque hic exponere,

quamuis ad Hiftoriam nullo modo pertineat, fert

animus.

m

1,3 m

Nafliternam , cum dixiffet Feftus , genus

jn

I

eíffe vafis aquarii anfati et patentis, vt quo equi

perfundi foleant, duo adfert Plauti loca, vnum

H

1, oc el

ex- Bacchidibus, vbi tamen et ifte hodie non oc-

non potet

à

a

currit,

lterum.ex Nernoloria , vt fcribit, his ver-

Credtus,

tl tan

bis, Ecquis bue adfert: mafitermam |cum . aqua. frne

fidfiragio. Meic Gothofredus fuffragium opinatur

Ernuit ergo

animadu

ATUL

eviti

anflrumentum effe , quo equorum fuffragines aqua per-

fufae - curentur.

Merum enim. vero. documento

bus eiusCom

haec fint, vt funt clariffimo, quam inanis et vana

t deper

GItIS

faepe fit opera eorum , qui in iftis poetrarum frag-

Càtür dem [

mentis apud. Grammaticos hic illic occurrentibus,

inter fe col

fenf

verum femper.et integrum eruere conantur fen-

» quum

dtintr

0

fum, immo quam periculofum fit et aleae plenum

eum conicc&uris et emendationibus velle affequi,

que iïl]*E:'fc;

quum.Grammatici illi frequentiffime. ex. Claflicis

fus, fed at ;

Au&oribus verba adferant non integri fed abrupti

Cter defr

Qit ,

"

feníus, fatis habentes, fi eam vocem vel di&io-

uri

"B

ïr'iþ, T

nem :exhibeant. Le&ori, ad quam probandam iis

UFTI

Certe

d m

vtuntur, fine refpe&u fententiae totius loci.

i

l

in hoc Plauti loco- duo poftrema vocabula ,. quae

ttlias,

ha

Gothofredus ita vt fuperioribus conueniant, et

Tentür, aeqn

"

cohaereant, interpretari conatur, adie&ta funt a

Yi genys

N

Fefto non ad füpplendam fententiam, fed folum-

Ver

Vrb t

modo verfum, nihilque. pertinent. ad fuperiora,

Tico n feen

nifi quod vno cum iis contineantur veríu, licet a

555 coleydu)

diuerfis

381

|

l

"

C

diuerfis dicantur'perfonïä, et quod ad fenfum ex

At AEPIIDe

fequentibus plané pendeánt, a proxime práece-

t

r

dentibus alieniffima.

In

V

Leguntur apud PJautum in

um

Sticho

^

2.

3. 28: vbi cum Dinacium feruulus multà

In

ITide

ad purgandas in aduéntum domini'aedes comice

ceterisue

imperaffer; morigeránte ei in omnibus Gelafrmo

[

k

Dionf

parafito ; ec pergeret'porro , poftquam vitimo etiam

Xponer

b2]

humunmr: fcopis conuerri ruffiffet, ^Hequis buc :ads

jet

fert nafiteraam cum aqua? Reponit tandem Gelafi-

mus, fed apud.fe; vel ad. Auditores conuerfus 5

'efrs, genus

J

»

Vt qUO equi

/

H

we fuffragio Populz tamen aeédilitatem. bic quidem

loca, vnum

gerit, hoce

ft; quamuis Aedilis minime fit, quod

effe non poterat; nifi populi fuffrasio in comitiis

Ton OC«

1o,d:'e

I$ VEf«

creatus, tamen ominià pro Aédile, feu. pro impa»

4

!Il

n

rio tanquam Aedilis in purgandis his aedibus agit;

opit

ftli

Errauit ergo planiffime Gothofredus, dum mon

animaduertit verfüm effe Plauti; qui in füperftiti-

int 0(1?!(1 Fü'-

bus eius Comoediis occurrit , quamuis male a Fefto

documento

ex deperditis, inter quas eft Neruolaria, produ*

nanis et vatd

nm frag-

catur; dein dum omnia verba fragmenti neceffario

inter fe coliaerere exiftimauit , et vnius effe integri

TentiDUs,

fenfüs, quum tantum fint vnius verfüs , ceteroquin

onx—nrur fet«

diftin&iffimo apud ipfüm Comicum;, et diuerfo at*

lcse plenum

que imperfe&to fenfü. " Neque vero hic folum Ee-

velle afequi

ftus, fed et alibi in cirationibus cum verfu fimpli:

ex Clafftas

citer définit, licet fententia minime expleta.

Sic

: fed dbrupti

Ruri e[fe , mon , Ture, dicendum teflis efl Teventius

!

"1

; vd diio

in Pborm. quum ait :: Ruri fe continebat , ibi agrum

dbondam 1

Nifi notiffimus eflet et -Au&tor;

de noflro patre.

lod Crré

et locus, haud. dubie étiam haec conie&turis tentas

ul , quie

rentür, aeque ac omnia Enniana , Pacuuiana et alia

menant, &

id senus.

Sed fàtis conftat integra haec. effe et

Q funt

verbis et verfu, fed non tàmen fenfu, qui a Co«

[ folum-

mico in fequenti verfu perficirur duobus his ver-

l i'u?eriorï»

bis; colenduin bübebat, quae Fefto tamen addere

non

eïï'll ]

ficet à

diuecis

382

Vererum It

non fuit vifum, vt' qui fatis probatum: duxit iis

áccurate def

quae attulit , R«ri a Poera di&um , non rzre. Ce-

terum vt et hoc obiter moneam , minime ego af-

etüm quae n

fentior Scaligero, quum Naliternam cenfet appel-

Trogo, vndt

eurn excerpl

latam, quod.£res habuerit s2f0s, hoc eft, anfas,

r

ceden!

Ü

li

M

quamuis in ea fententia etiam alios efle videam.

,

Etenim Feftus fimpliciter anfatum fuiffe vas dicit,

timus et pr

nec quicquam aliud praefert ipfi vox.

Cuius .po-

num, qu

flerior pars nequaquam fignificat tezrnum naforum

potelt, quoni

feu anfarum numerum, quod videntur velle, fed

mm, quos i

fry

mera eft terminatio vocabuli. a eefzus , feu mafrtus

Con

n

Xerun

formati, vt a cifta fit cifferza ; atque ita bofferuus,

gus lo

Ne-

Rum ce

[fer

Jtu

bodiernus, daberna, Lucerus et multa alia.

iaftant

que etiam neceffe omnino eft, vt cum Iluftri Viro

reponamus, licet idem voluerit nuper et Fulgen-

fladim et

w

tium Do&iffimus et Amiciffimus mihi, quum viue-

Tonument.

1

l

(

j

ret , Interpres, Nafiterna pro eo, quod Feftus ha-

pus e

i

i.

1

j

Nam. et Naffca, duplici item

pte

[

Q

bet,: Naff'terna.

S.inantiquiffimo nummo fcribitur, quum tamen

3 Luii Hi

et hoc vocabulum a nafo fuerit deductum.

pretium, Li

Referri in hoc caput fummo. iure poffunt etiam

m^oni fedaGig

lendit (

illi; qui quorum fe Epitomas confeciffe profiten-

TOn

tur, eorum tamen Hiftoriam negligenter ac pa-

Perfeo, fed:

rum bona fide non nunquam exprefferunt, aliena

Pm,.u

Do 1

quaepiam. ex memoria pro genuinis fui Au&oris,

C..p,,9l &t

org

obtrudendo, vel alia pro aliis et faepe contraria

i1]3r3;337

Te

)

ponendo. Huius generis fünt, quae in Sulpicio

Seuero, qui. Hiltoriam facram, . feu res a munudt

n

"

l

exordio facris literis editas breuiter conflrinxit, vt

Cozita

l$

Q

ait, et permultis voluminibus per[cvipta , duobus. li-

Utl*

E

bellis - concluftt ,' ab Hiftoricis veteris T'ettamenti

CFübfos Mp

libris, vnde omnia prioris praecipue libelli, de-

Que cum

]

l'pr;

riuata ipfe dicit, difcrepantia notarunt Do&i In-

lat

terpretes.

Vc et quae in Triboniani fui fide de-

fifetis

fiderant et incufant Iuris Ciuilis peritiffimi viri, e

tàm

là

Vit

Veterum

583

tum duuit 1is

Veterum I&orum commentariis parum fincere et

onraure, - Ce-

àccurate defcripta, et in Pande&tas digefta: Tum

1ime ego xf-

etiam quae-nos fupra cap. IÉ in Iuftini Epitome a

cenfet appd-

'Trogo, vnde ille cognitione quaeque digniffioa in

oc eft, anfas,

eam excerpfiffe fe praefatur, perperam tamen re-

- effe videm,

cedentia ex Prolosis librorum Trogi animaduer-

uffe vas dícit,

timus et probauimus.

Pauci funt horum. homi-

. Cs pe.

num, quorum fides et induftria explorari liquido

muim naforum

poteft, quoniam plerique praeftantiffimorum Au&o-

r velle, fed

rum, quosilli hunc in modum compilarunt, vel

u , fe naftus

contraxerunt, paffi funt ea re idem, quod Tro-

: ia fefrt,

gus locumque fuum in Bibliothecis et vfu homi-

Ial Ne-

num cefferupt ieiunis his Epitomis , et florum ,. vt

Inter eos tamen ,

n IIlluffri Viro

ja&ant, corpufculis.

quorum

ftudium et veritas ad vberiora Auctorum füorum

er et Fulgen-

monumenta exisi atque examinari poteft, praeci-

, quom viuee

(

i Ee

d

l

W

h

puus eft Liuianae Epitomes conditor, cuius pro-

duplici yem

pterea quaedam incuriae exempla, et aberrationis

a Liuii Hiltoria, hic annotare, vifum fuit operae

quum tamen

prerium. Lib. XLV. Macedoniam in prouinciae for-

um

mam reda&iam feribit , id quod iure fummo repre-

poffunt etim

dffe profite

hendit Gronouius , quandoquidem nontunc , victo

genter dC p*

Perfeo, fed aliquandiu demum poft, vi&o Pfeudo-

Philippo id fa&um conftat.

Verum quia;Liuius

lïegunf, alien

cap. 29. et 3o. Macedonum remp. a L. Paulo vi&tore

füi Audoris

ordinatam, formula etiam, quae vniuerfos tene-

jepe contrii

ret, dicta refert, ille ex eo, vt videtur, confeftim

i in Sulpcn

in prouinciae formam redactam autumat, non

| r 0 uttár

,

cogitans, dici diferte a. Liuio, Ommium primum

77

j

rintil, Yt

fU

obl l-

liberos q[ä Macedonas , tentes legibus. fuis, ammuos

n [

1

creantes Magiflratus , iuffiffle Paulum.

Quae vti-

; Telument

que cum prouinciae forma, vt inter omnes con-

j libl 4*

ftat, minime conueniunt. . Epitomen libri XLIV.

ant Doti l

fufpe&am plane, quafi ab alio quodam concinna-

!

jj ide d

tam, habuit Muretus: Haud dubie, quia Paa!ws

tifimi i

ibi

Vererm

384

quos in vincul

ibi im comcione, antequam in Macedoniam profici-

emi homines.

fceretur, precattts dicitur, vt quicquid diri Populo

R. immineret , [upra domum fuam conuerteretur. . Yd

J legendmxm.

quod erroris iam arguit luculenter Sigonius. n

I

Vi

animo habuiffe videtur, quicunque huius Epito-

vt

m dic

1u

iL

e

ID

;nes füit Aué&tor ( neque tamen ego alium credo,

blic

quem qui ceteras confecit, et in iis item aliquan-

: ':

do dormitauit) quod lib. XLV. Paulus poft deui-

19

1idem C

&um ac triumphatum Perfea, ac funera libero-

nt

e Ph

rum, de fuo cum omni regia pecunia in Italiam

cfedtos mi

feliciffime iam reducis voto iftam in fententiam fa-

qus j';i

&o, in concione dixit, idque in lib. XLIV. vbi

e

W

"

mp

nihil eiusmodi, fed alia prorfus Pauli ad populum

:

Ore t

oratio occurrit ofcitanter profe&o tranftuliffe. Li-

Z

f5

SI?UL

brum XLIIL res z Perfeo Rege in Tbracia pro

J

!

T

ere

ïiz

tl

£0

.'ï,,

geflas. continere. fcribit, vitlis Dardanis et. Illyrico,

cuius Rex fuerit Gentins. — At vide Liuium cap. 18.

X

VIIL (

19. 30. et deprehendes, quanta negligentia, qui

D i'(l/ï

J

"

illo d

optimos Au&ores in ifta redeserunt compendia,

i

Nec enim Gentius omnis

rem "faepe geflerint.

(?NM 'g-:rte Yer

leceffione a

Ilyrici erat Rex; fed rantum Labeatium Illyrio-

rum, etPerfeus, tantum aberat, vt Gentio, aut

tüm Leonorip

regioni, cui ille praefuit, bellum intulerit, vt con-

Uerter

Tnt

Wnt, €

1

tra nihil fibi maiori habuerit curae, quam eum ad

|

lum, ac Prol7

amicitiam et focietatem , fecum iungendam omni

0C in Afrm

modo perlicere. Atque ideo non Illyricum , cuius

Rex fuit Gentius, fed alios Illyrici populos, intet

)W':LS utem

Vnt, cun

fuum et Gentii regnum interie&tos vicit ac domuit.

iï»'i 11 oppugn:

Simile negligentiae fuae fpecimen dedit lib. XL.

"d vents

ipfo initio, quando ait; Quum Philippus liberos

pito

eorum, quos in vinculis nobili[Fmmorum. bominum ba-

Uc

(Z'P."d ]

bebat , conquiri ad imortem iuffifet. Quorum fen-

I ill

fus: Philippum interfici curaffe priuatim conqui-

& i&ä &

fitos vndique liberos eorum , quos incuftodiam di-

15 omnor

viferat per. domos nobilifimorum hominum, feu

fisadittus Aeh

quos

385

m wofici-

quos in vinculis tenebat apud nobiliffimos fui re-

a

; R

alfum

Forte er-

l diri u

gni homines. . Hoc vero apert

ertetar, Tl

vo legendum, alio tantum ordine; Jberos eorum,

Ngonus, hn

quos im vimculis babebat , wobiliffemorum | bomimum,

hutus Epite

vt faltem dicat, Philippum ad mortem conquiri

à

l

il

um credo,

iuffiffe liberos nobiliflimorum hominum, quos pu-

item aliqaan-

blice in vinculis et carcere continebat.

Verum

lus poft deut

ne fic quidem cum Liuianae Hiftoriae fide conue-

anera Dihero«

nit, quae Philippum refert ad fingularum vrbium

i n Talom

raefe&os mififfe edidtum de comprehendendis eo-

ententiam fi

rum, quos olim interfecerat, liberis, vt ita in

». XLIV. vài

cuftodia et vinculis eos liberos haberet, aliumque

j ad populum

alio tempore tolleret.

Vide Liuium cap. 3. et 4.

ntulille. D

Et adde Polyb. in Exc. Peires. qui vulgarem hunc

Í

jert

verfum ab eo adie&um fcribit: Ngzus 0s mwzpx

-

l

p

wrdya, ULRe movrOeimret.

Errat et in eo, quod lib.

j et Iyrien

um cap. 1.

XXXVIIIL. Gallo-Graecos Brenuo Duce i. Aftam

figentia; qpi

tran[iiffe tradit.

Nam communiter quidem Galli

t compendm,

ifto duce patriis finibus excefferunt, atque in Dar-

danos peruenerunt.

Verum ibi feditione orta, et

ventius omnis

feceffione a Brenno fa&a, ad XX. millia hominum

uiom Tlyno-

- Gentio, alt

cum Leonorio ac Lutatio regulis in Thraciam iter

j t

auerterunt, et inde quum perueniffent Byzan-

tium, ac Propontidis oram obtinerent, diuerfis

uam eurm 3.

locis in Afiam traiecerunt, vt tradit Liuius cap. r6.

gendam Of

Brennus autem poftquam illi in Dardania eum re-

vicum, cui

ypio, I

liquiffent, cum fuis in Graeciam fe vertit, atque

ibi in oppugnatione Delphorum periit. Aeque a

jc àc dom

Liuiana veritate declinauit in breuiffima

libri

dedit h. 9^

pu !

/

j

"

!

05

XXXVI. Epitome. Man. Acilius Glabrio Con[al An-

il

-

tiochum apud T bermopylas Pbilippo Rege adiuuante

domninm

vidum Graecia expulit, idemque Aetolos fabegit.

Quorum a

Ita ille, fed erat Philippus tunc quidem in parti-

garim conqu

bus Romanorum, verum tamen quamuis ipfe ab

alodam

1

eis adiutus Athamaniam Amynandii in fuam redegif-

)

Bb

fet

-nominum, .

386

fet poteftatem, tamen eos contra Antiochum iam

turla ingeef,

^

proficifcentes viciffim adiuuare non potuit , vrpote

, fermor

findum fcelus

morbo impeditus.

Certe pugnae ad "Thermopy-

"

las non interfuiffe illum atque ea caufa fe excu-

efler, per em

faffe Confuli aperte fcribit Liuius cap.25. Nempe

eos 3n ficraria

Philippum expulfo iam e Graecia Antiocho cirez

Jl

popularii

m

V

[2

"TDhermopylas cum . Con[ule. vedeumte ex . Boeotia ,

apud Liuitm 1

»]

$01H.

victoriam ipfi Populoque I

g!'/ttl![(lïfï'li ^. €xcCtt-

populares fuos

Jaretque , quod 1rbo imnpeditus bello .om interfui[-

n65 tünc, quu

[et , congre[um, acque iude diuerfos, ad duas faael

commififfent ,

(Aetolorum) vrbes profecíos. ReGius omnia fe

fitterent ermo

haberent, fi hoc ordine in Epitome legerentur,

zitu iftus rel

Man. Ac. Glabrio Cof. Autiocbum apud. Thermopylas

Mens Liuii f

o

e ad-

viclum Graecia. expulit , idemque Philippo 1

s

jgnotorum (ibi

Verum ille, quia memo-

iuuante Actolos. [ubegit.

flrere videban

riae eius inhaerebat, Philippum toto hoc contra

gloféma ef 4

Antiochum bello Romanis fauiffe, inconfulto et

quod n

anc .n I

inuito fuo Liuio, ifto quoque in proelio, quo

[

1i! (

J bii

Fl

P

vno Ántiochus a Glabrione e Graecia eie&us eit,

Cditis ant

e $

NI

adfuiffe Macedonem putauit.

Pergit eadem ofci-

J'isitvaserum,

tantia contra clariffima Au&oris fui verba affirmare

fe haberet, m

etiam Confuülem Naficam aedem Matris Deorum,

li, XXIT. vb

quam ille antea in Palatium intulerat, dedicaffe,

Conciliri pof

quum diferte Liuius c. 36. a Nafica quidem Deam,

cieforum in (;

quum ex Afia adue&a fuit, in Palatium a mari effe

*0 Curie (

delatam, aedem vero eius tunc a M. Iunio Bruto

Vhit5 modii w

Praetore Vrbano dedicatam referat, quae vt et

quim prodidi

fuperiora omnia a Sigonio non animaduería miror,

antulos dimiq

quum lib. XLIV. Scriptoris huius negligentiam

Ille vero etiam

dit,

Dtopius t

notaré et declarare non neglexerit.

Nam cum hic

müetit . frg ,

lib XXXI. a Tito fuo ditfentit.

Tfb fine

c. 14. retuliffet caufam contra&ti Athenienfibus cum

19 Q

Wüenignr.

Philippo Macedone et Acarnanibus belli, quod

nempe duo Acarnanes iuuenes templum. Cereris

lo nl

H

per initiorum dies zzprudeates rel

IGi0UI$ CU cetera

?ï?m' Quàm f

turba

Lütoriy

»qum

387

nti

um

turba ingreffi, et cum abfurde quaedam percun&ta-

Üt

rentur, fermone proditis idcirco, tanquam ob in-

Tl

fandum fcelus, effent interfe&i, quamuis palam

l1 18 £

effer, per errorem: ingreffos: ille in Epitome ait,

; N

eos in facrarium Cereris tempore initiorum cum

Cil0

aliis popularibus. fuis intmu.füä. At nulla omnino

TA

apud Liuium mentio popularium, et fi illi apud

[

populares fuos vel vllos fibi notos fuiffent homi-

) 0H

nes tunc , quum facrarium Cereris intrarunt, non

commififfent, vel certe admoniti fuiffent, ne com-

IN

À

mitterent errorem, qui quafi fummum fcelus ex

ne 1

h

m

ritu iftius religionis morte eorum fuit expiatus.

)d

4

Ti

[jU7

[

Mens Liuii fuit haud dubie, eos cum cetera turba

7

IT

hÜ

(*

ignotorum fibi hominum, quos ad templum con-

Sed forte

, qui

fluere videbant per errorem ingreffos.

o hoc contra

gloffema eft a fciolis adie&um « popularibus [uis,

I

m

]

t

f

jito &t

quod nunc in Epitome hac editur, vel legendum,

proelio, quo

eum alüs pluribus intrauerunt,/ quandoquidem in

(

i& eedus dl

editis ante Sigonium occurrit, eum aliis plaribus

edem ol

ficis iutrauerunt , quod ferri poffet , et re&te omnino

U

a afficmare.

fe haberet , modo recidatur ? fuis.

Similiter forte

fatris Deorum,

lib. XXIII. vbi item difcrepant, leui emendatione

dedicxffey

conciliari poffint, fcribit Epitome annulos aureos

merm Df 1

caeforum in Cannenfi proelio Romanorum in vefti-

?

1

D

már

1C

[

bulo curiae Carthaginienfis effufos tradi excefüifie

EI

M

9 bruto

vnius modii menfuram.

Contra Liuius cap. ra2.

ue v u

quum prodidiffet, quosdam effe Au&ores, eos

;:;

E

2 mirofy

annulos dimidium fuper tres modios expleffe, ad.

entran.

5 ne

dit, propius tamen vero effe, quod et fama te-

Jeveroet

1af

nuerit ,. haud plus fuilj? modio.

Sed forte hic non

?

:

m cum nic

maena fane mutatione reponendum fit, vt inter

|

]

enjenfibus cum

fe conueniant, paalo plus fuiffe uodio, de quo iu-

dicent Eruditi.

Et haec fufficiant ad demouítran-

u5 hC

i, qu

dum , quam faepe aberret Epitomes Au&or a Liuii

Jum. Cereis

Hiftoria, quam tamen exprimere in omnibus , quo-

jj cum od

tuvé

Bb a

rum

388

Lil

rum faciendam cenfuit'mentionel;n, fideliter et

0 6

accurate debuerat.

Quae quum confidero ,. pene

D!

reuoco impetum, quo nuper Epitomen XXVI. in

I9n

»n

p

$ iil

qua Hannibal vsque ad.ip[am portam Capenam , vt

vrbis fitum exploraret , obequitaffe. dicitur, cen-

Vianque

"

tam . Colli-

LVM-SYII

febam emendandam legendo potius p

)95

9gam.

Nam ita quidem diferte Liuius; cap. 10. et

mnenllf jtà «c

m £

b

5 traditu

t

iU

praeter eum non modo Plinius, Orofius , Seruius-

quetunc iam a me laudati,, fed et IuuenalisSat. VI

coeli hiatu fort

Prudentius contra Symmachum lib. H..tum Sido-

fe:af. Ag g:i

D

nius Paneg. ad Auitum Aug. fed tamen quia Vale-

3 s.

rius Max. Capenaim portam armis ab Hannibale pul-

by

fatam , et praeterea Feftus V. Rediculi locum , vnde

T

À LA

Hannibal ad Vrbem accedens redierit, :extra. por-

aperrius, quam

tam Capenam fuilfe fcribunt , nihil nunc atfirmare

tentia w'r.m,,L

lïïlui Tin

Q

aufim , quum videam, AuCtorem qui has librorum

Liuii Epitomas. confcripfit, non exegiffe fingula

timen, vt vid

accurate, vt oportebat, ad Liuii fui codices, fed

verbis P]

Ml

(

multa pofuiffe, prout memoria fuppeditabat , quae

m

€o

m

hic quoquetanquam Liuianum fuggeflife ei potuit,

4LCà.

;ï

quod tamen aliunde ei inhaeferat.

* Subiungam nunc etiam nonnulla Veterum loca,

lau

*, ttqu

lo

quae illi item ex aliis Au&oribus , quamuis iis non

.

Tuünr et hia

nominatis, manifefto tamen exprefferunt, verum

le conft tire,

non fine eiusdem incuriae argumento feftinanter

!þn.mr inïerpy(

nimis et ita, vt quae apud eos legebant vel antea

15 .0 rebus i

legerant, perperam acceperint ,. reddiderint atque

piane Vtitur,

Plutarchus.in Fabio aliquot

interpretati fuerint.

quém in veter

qu

recenfet prodigia initio belli Punici Romanis-oblata,

atdo h

quae. omnia petita liquet ex .Liuii, quem faepe

tur . vt di

alibi fequitur, libro XXII. cap. 1. Ovesás *e 4Q

Ti

"ant ea &

ávrü» d. yevidog Diuflpiss: Liuius fcuta. duo

d inLitig ter

fauguinem fudafJe : Kop 35 soiy iuy mrepi yrioy Sougua

f.«ï.xre

Güïkrmei

xdosdog : et in Antiati meteutibus crüentas in corbem

*

Qigt; E).;egj

lüt

[picas cecidiffe. — Kaj Ms jv x & cioos äunügxï

«04

"'SQ

b

t, fileliter et

AU (ï).s/u tss Q iosdog. Arieutes: l/lþlde.f €oelo-:ceci-

niiero ,-ene

diffe.

. Porro quum-Patauinus, .Ef Falerüs coelum

men XXVL. in

jïmz': "vz/um, velut, mmagno . biatu , quaque patuerit,

7;' u,L"('!l'

iugens dumen L/j(mjü?.

.Sm tes fua. [ponte attenuatas,

? QICIEUT , .CE0l«

vnammque excidi[fe. ita Cili)t[lül

MAVORS-TE.-

277

rSI;;

H

(

LVM.SVVM C

ONCEF TIT- ea vero Chae-

lus Cp, 10; et

roneníis ita acceplr, quaífi vnum omnibus,his ver-

F(MLSx

J

$

m

$.

bis traditum fuiffet prodigium, et Faleriis ex ipfo

1uenai issic VÍ

coeli hiatu fortes iftiusmodr. feu tabellae -excidif-

b " tum SH!O'

fent.

Ait enim E À zéo QaAsolas soMWA goydqvod

men quia Vale«

doga/—os cwrm'ffu, 1(9;/ rynocarezowsæ/ TE OP 0 O0 U ALOUT 100

Hannibale pl

xj v&rwv. &u yeyouguutyoy , Quyiyo: r N : A P. H-

ij; locum, vnde

ZLDAOEAT

TOY.OHAA ZAAETEIL

Quid

erit

,tutra por«

apertius, quam yezuueraz Ata ex Plutarchi fen-

nonc dleare

tentia contra Liuii . mentem ,. coelo 1pf'o fuper Fa-

lerios findi vifo excidilfe , ez/zzay. 2env*.

)t hAQ ibrorum

Lipfius

tamen, vt video, in EleGis Il. 12. negat iftis ex

oj iffe ïmfu'a

fat codiceSs 1"d

verbis Plutarchi. ftatuendum ; coelo ipfo.eas for

peditabat, quRe

tes excidiffe, quia id pughet cum Liuio, fed quum

coelum finderetur, excidiffe eas inuolucro füo et

xeliiile €) PGLM)

arca

Agnofcit Plutarchum haec. omnia ex Liuio

haufiffe, atque ideo vtriusque loca etiam de his

; Veterar o

xiamuis 15 100

fortium: et hiantis coeli prodigiis, debuiffe inter

fe confentire.

eferunt;

yerum

Sed tamen . vix.vlla poteft dari vio-

lentior interpretatio, quam qua ad hos Au&ores

sento feftinier

jis.in rebus in confenfum redigendos in cafífüm

gebant Y ydantea

plane vtitur.

Sed et errat eodem pene errore,

edu 1Lfl'-lr [']Ue

F jbio Wnot

quem in veteribus quibusdam hoc capite expofui,

r(on«-.ms 0 wïmæ

quando ifta ex Plutarchi Marcello adfert, quum

leeantur, vt dixi,in Pabio.

Praeterea nihil omni-

i, U

m faep

$ u

no iuuant ea'emendationem ipfius extaegiatas. for-

Q;äfä)

:es in Liuio reponentis, quamuis non modice eam

L,mu, jmt(t ii

juuare affirmet.

yu) $u

Attenuatas | fortes doähfïlme vt

folet;. expofuit Salmafius.

enm! i

um

.ux,

X ,uw

;JW'

Iam

Qu

V

Bb 5

399

e

Jam Appianum Parthicorum fuorum integrum

n

ulerio

volumen ex Plutarchi Craffo et Antonio, pauciifi-

[

mis tantum de füo praemiffis, quae tamen ipfa

uj -tlus

iam ante etiam in $yriacis retulerat, ad verbum

n

[b

defcripfiffe vel ipfum, vel cius füb nomine quem-

cunque alium conftat.

Grauiffime tamen hallu-

C

j

t|jettt |

cinatur, vbi iam Craffianis rebus fübiungit An-

it

It

tonianas , quaeque a P'lutarcho feparatim et diuer-

p

[

fis locis in Antonio traduntur, dum ille alia quae-

dam ibi Parthicis identidem interponere cogitur

1,—,7 7!

10

coniungit et connectit, ac de Labieno Parthico Im-

dtre

j

peratore accipit et refert, quae ille de M. Anto-

nio Romanorum duce dixerat

(Cle

«

1) 4

Verba vtriusque

adícribam, vt res pateat, et Au&ores ab Henr.

od prà

:

Stephani conietturis certius vindicentur.

Dicit

p

r me

ergo Plutarchus de Antonio, poftquam ille Cleo-

»

m

tny totius

Vded

patram ad fe in Ciliciam euocaffet emsque ille-

»

ó

X Quaequ

cebris captus, abdu&us et abxeprus effet. zzw

&v vày Avruyiy ;107:40'8/, (Cleopana) (ys mOAEgLATHS

I 1) L'l*"ï"'xgn

10

M?v ày Pwu.n KMG'M!I QsAfMas vüs yuysauos wrsg 7üy

üam

ul

Dar

05, m

876/8 71'0-967//1&0670/, MJJQSU.SH]S ä 116«03'14/]5 S'B.L'IGCS TEfL

» ii

Tuy lea'on' auuv, de. x aov ót mekæw; SQuT. Tyyot

e

us

d

YIao3sx5v dyevycostguyres AroxoAT ropui Zuoux; 2miarsi-

dem

«td$ C0

cay Fusgov, ot,g:&oq æsgoasvw &m wovys as AXciuv-

num, r« ]

iloc

sl

[

äþaav.

Multis deinde de luxu et deliciis, quibus

Alexandriae cum Cleopatra fua indulferit Anto-

nius, interie&is, nunciatum ei tandem ita iuueni-

liter viuenti refert, primo fratrem eius Lucium,

& M

er vxorem Fuluiam a Caefare vi&tos ex Ítalia fu-

b5

gere, demöe AuBmNy emeyoys as Hugf)'xs 7Tj9» «mr Ev-

W

(Dgzwrx «9) Eugtas axf: Avo/as mq Tuvias Acíinv MATU-

lnhi:

seé (QsSaj.

Mous ày (perült) Gensp iumwSds, "j

3, $

4/

tepl

00707'00(4750(7&1;7065, wou.nas uv H»a&ozs evisaSag. Prio-

Watur L

j

) ye

que, f

rum in quibus non Appiani modo, fed.et Ste-

ubU]gï

pham indicabitur error, fententia Latino fermone

[2

) ml([m

expo-

391

od

um intes

5

ul

exponenda omnino eft. — Jta ergo cepit ( quod male

'onto , pauciflte

in Cruferio damnat Stwnanus) Antonium Cleopa-

tra

ine tamen ifa

vt quam Romae quidem vxor eius Fuluia pro re-

qt, ad verbum

(m.v lus bellum |gereret. ctmm. Caefare, Partborum

€ro exercitus circa /'/Iejopotmmmn f& smmoueret ( Male

DOmine quem-

men hillu-

Cruferius:

Par. t/Jm t copzae circa. Mefopotamiam

fübiungit Ao-

effent fafpenfae ? peius eciam , qui illum reprehen-

tim et a

dit, Srephanus: Partborum copiae circa IMefopota-

m ille alia quie-

smiam commorarentur animis jll/l)eilj/le, vel, incer-

jonere cogitut,

tae quid agereut ) ctm quo exen citu Regii Duces , La-

"

ticoIme

bieno Partbico imperatore renunciato, Syriam . inua-

ohi

It

dere. cogitabaut , abiret tamen. ille (:[)Iatt's ab ea

le de M. Anto-

ferba vttiusque

( ( leo: mcra) Alexaudriam.

Ínconfulte pxmius 7ó

Sores ab Henr.

45, quod praetermifit Appianus , eciam in Plutar-

.uen'h

Dicit

cho fuperuacaneum cenfet Stegnanus, quum eo

5u*713t0 totius vtique loci connexio collabatur.

ille Cleo-

Jam vero videamus, vt ipfe Appianus haec defcri-

&t, eiuqye 1He-

»fe

i

t, quaeque diuerfis locis Plutarchus de Par

s e]Tex m

/cd.!f)'*

this Labienoque vt et Antonio tradidit coniunxe-

3) gt "

rit

,LI

Poftquam itaque quae de Craffi expeditione

", ;wz: Vr '"

^.4'M* 'ROL

àn Parthos, miferandaque clade retulerat Plutar-

)

chus omnia exfcripfifler, res Antonii contra eos-

Bz g ii

41

dem geítas continenter illis ex eodem fübiunxit

V ,

-3,4:/

num. 156. hoc modo incipiens ; Azwgautvys de Hæg-

A-ïïï 3' A

ss s'our:a'c 7:30: TV M"fon'o"yu.;æv, Acqw//m/ $; Ba-

: deicis, qu39

GiAéws ep 9t Ly0L llxa:fmay mo.yoasufowrc; Auwrouroay,

iufe D

p

bs

iuent

vglas & musrisay ?

usBeoy. 06 Oryee of Cocg')usvw un* oc'u-

mgem jn 3

Tày És AX»/cf/Jaaav, sn'&.*/orrou 9? H/S/JS'& U,/ av m

fm'ïïæ

'em eth Iu

Apgoc zs «9] Xwglas Gocpu udtis ua/ lovíus Acloy nwru-

itos 6l I.uhl

;as$0usv7/ auJ aguevos Ayrwwas

Gogeire uv Uc/na'ot;

,,f

J

z'.ä

w-awq. In his expuxm debere particulam & ante

j n

$0:3o4 , Stephanus neminern fibi negaturum Opl-

E

-Mä:* , L

natur.

Eso vero nullam eius caufam video, ne-

m

10*

"T

ltl

que, üabeilet magnopere defiderem , neque quum

10&07

fl et Y*

adeft

reiiciam.

Sed et interpres hic haefit,

a [atin

] fermon

Bb 4

diffo-

m

392

m

mutáta ,

diffoluta prorfus confiru&ione et fententia Ap-

Qu

'en

e

, &

qu

piani, quamuis non tam illius haec fit culpa , quam

troum

librariorum , quos hic peccaffe omnino putem omif-

fo articulo, qui fenfum loci conne&tebat, et fa-

jte

neuc

cillime intercidiffe potuit.

Haud dubie enim fcri-

pit Appianus Plutarchi verba paululum hic qui-

fs. Q

€on

dem in fuam fententiam, vt patet, mutando Az-

textu [;ïh

e

tU$ QU

Buiyàv , àv 0i Buc. vel £usheoy j» $ uix. Senfus enim

huius loci fuiffe debuit: Monente fe Partborum

peratore n

exercitu circa Mefopotamiam ,. Labienum , quem Re-

Syria, eoru

*us

gi Duces Partbicum Imperatorem quum confalu-

Alexand

confilii

taui[fent , Syriam inuadere parabant , aduer [us . f

venire, vel fimpliciter vemire fibi, tendentem ipfo-

rum fioy

fül. in Ài

rum inflintu ad ip[um Alexaudriam , et adducentem

laec. verfes

Partbos, omnemque ab . Buphrate. et Syria Afiam,

vsque ad Lydiam et lomiam va[lantem , quum com-

Connecdtendi

periffet. Antonius impetum cepit. Partbis fe oppo-

tarcai viden

nendi.

Manifeftum fatis omnia haec ex Plutarcho

t pen

Plin

e di

tranftuliffe Appianum, et in vnàm contuliffe ver-

borum periodum, licet diuerfis ab eo locis tra-

gens Gr.

dita: grauiffime autem in eo erraffe; quod nefcio

verfibus,

qua incogitantia de Labieno accipienda cenfuit,

Hamil

quae clariffime de Antonio dicuntur.

Nam ipfius

]

N

[

[

Appiani hunc eífe errorem, non eius, cui Ap-

Sucfirem

pianus ifta ex Plutarcho excerpenda dederit, paulo

longius quam ille iuífferat, in excerpendo pro-

Teoletto v]

greffi, id quod comminifcirur Stephanus , quafi id

füs le&n C

fi fa&um elfet contra eius fententiam , non facile

&tiom

ii

ipfe Au&or poftea animaduertiffer: fed ipfius, vt

Mafc

[

)

dixi, hunc effe errorem , fatis liquet exeo, quod

Al

fi ifta abfint, quae cenfet Stephanus , et in quibus

mu'm'x pro

perperam redditis fumma controuerfiae et difcre-

Ieï-'l;,exig'et

pantiae vertitur, nequaquam cohaerebit fenfus,

Ffilïi.lïn ve

et hiulca plane erit oratio, tum quod etiam ita

lüll demUm

bhaec duabus funt literis, «órü» pro «vzs pofito,

immu-

Mf fuos

393

fentehti: Ap-

immutata, vt aliuä 'prorfus. praeferant et fignifi-

itlpa, quam

ent, neque amplius de. Antonio, vt apud Plu-

ioputem omif-

tarchum , pofünt, fed de Labieno, de quo proxi-

Qebat, et b

jle praecedit, omnino debeaat intelligi, quamuis

ubie enimfcrt-

ne fic quidem commodus fatis et aptus in his infit

fenfus.

ilom lic qu-

Quam ineptum enim, eodem verborum

mutando

contextu dici, Labienum , imperatorem a Parthici

Senfus enim

exercitus ducibus confalutatum, vt Syriam eo Im-

& Bartherum

peratore inuaderent, et tamen confeftim . omitfa

Syria, eorum. impulfu tendere ac ferri aduerfus

Ms qzremeye-

u o

[

il

Alexandriam et Antonium, nulla addira mutati

f

£ Sfr'

confilii fisnificatione vel ratione , et continuo 1te-

217

endentenn if

rum fimpliciter adducere Parthos àméyev Ylao3ss,

ia mï:/zszvm;;

fcil. in Afiam aduerfus Romanos. Sed vtcunque

haec verfes, laboraffe omnino Appianus in his

$

yio. Af

conne(tendis, nec re&e percepifle mentem Plu-

M

]

[

[

tarchi videtur, haud dubie feftinanter nimis ab eo

artns J

g

c pl

!

]

utarcho

et pene dicam ofcitanter , hic le&i vel confulti.

Plane ficuti nobilis ille et ceteroquin haud indili-

conrulife ver

gens Grammaticus Caefellius Vindex ex his Ennii

b eo loris t

verfibus,

. quod neä:xo

xienda. cefüt

Hannibal audaci cum pectore de me bortatur,

*

/ N i?äl'*lS

Ne bellum faciam, quem credidit g,7l? qeutm cor

eiu5, cui AP'

Sua[orem fummum:, et fludiofum robore belii,

a dederit ^

negle&o vltimo, et prioribus perfun&orie pror-

ycerpento. p

fus le&is confideratisque exiftimauit, et in fuis

dhanus, QU

Lecionum antiquarum Commentariis tradidit,

jm, non fadie

Mafcalimo genere cor emumcia[fe Éumium, mam in

. fed pl *

AXILL aunali dixiffe quem . cor , adfcriptis duobus

jet 6X

e0, qi?

tantum prioribus huiusloci verfibus, quum fi modo

I$

et i quious

dil'c:'e-

refpexiffet rertium. ad. complendam fecundi. fen-

ofite &

tentiam. vel maxime pertinentem, quippe quae

feniusy

yerebit

illo demum perficitur, haud dubie non dehone-

god &t

im i

ftaffet fuos commentarios falfa ifta obferuatione,

g «f

pO(lms

Bb $

ynmu

quam

394

quam atro carbone iure merito notauit iam olim

dem in ani'

Gellius No&. Att. VIL. 2. re&te Enniana illa inter-

Pharülum,

et Thelas ?

pretatus: quem ego credidi, (boc enim ::Uä, quem

cor meum credidit) fore fummum fuafovem ad bel-

tunc tàmen ]

Jaundum.

Aeque grauiter in interpretando eius-

Romanis vi

dem Ennii alio verfü errauit do&iffimus ille Áu-

adiundas. -

Nam cum

D

gufteae aetatis homo Verrius Flaccus.

n

apud Poetam inIphigenialegeretur , Procede, gra-

ilfapati i

dum proferre pedum nitere, ceffas?* Cenfait in. his

era d de 1

zi peduim fignificare baculum, quali paftores vtun-

Tmperztor ]

tür, adeoque efíe quarti cafus, numeri fingularis,

dirit, qto1

quum fit fecundi cafus, numeri pluratiui a re&o

tàntum .

Til

m

es, hac féntentia et ordine: procede, nitere pro-

difceptat

ferre gradum pedum; ceífas? Ita enim malo,

illis nega

n :

quam quomodo is ipfe, qui hunc Verrii errorem

&t Pnp;di I

nobis expofuit, Feftus, quum Zz«/em in his ponit

hat, qud i

conftru&tionis ordizem: gradum proferre pedum

P0 im anri

eeffas? Nitere.

Quid enim opus feparare, quae

r I(fge fjfg

junxit Ennius? Infinitum vtique etiam a verbo

ji:ä;]?ut. Q

Nitor regi notius eft, quam vt probari debeat.

quae f fp

Similia vero in interpretando szoeo»pcuare in.no-

tie, f t

biliffimos quoque et praeftantiflimos Hiftoriarum

de(ciuerint

xScriptores Romanos cadere, notabili prorfus T.

lis poffe v

Liuii oftendam loco, ex Polybii libris, vt plera-

Y et ais

que alia rerum in Graecia geftarum, expreffo in

plett, nan

quo etiam ipfe aperte fe refellit, et le&oribus, f

ficuti dpud

animum attendant, maximam obiicit difficultatem,

QU& em

quamuis a nemine, quod equidem fciam, adhuc

fl'j'»'a'lurif, ]

animaduerfam, aut publice expeditam Philippus

quo bell

Macedonum Rex, quum poft grauiffimam ad Cy-

W& B

nofcephalas aeceptam cladem iam ferio peteret pa-

]ON de T li

cem, ideoque ommuia quae imperata a Romanis, et

li.

gofiulata ab eorum . füciis fuerant, fe comcedere , de

ceteris fenatui Rom. permi[Jurum dixiffet, acerbe

Telt, de

Pttio,. v

an iam tan-

ab inimiciflimis fibi Aetolfs rogatur,

dem

bt L

395

m olim

defn in animum induceret cedere ac veddere ii5

i

l inter-

Phor[alum, et Lariffam, Cremaflen ,. et Ecbinum,

Ti

tj

A,]

q/lälil

et "Thebas Pbtbias, quas vrbes iis ante ademerat,

j

forem ad M

tunc tamen non amplius in fua habebat poteftate,

'rezaudo eit-

Romanis vi&toribus vel vi, vel voluntate fua iam

m

T

e A

adiunctas. — Qwem Philippus , vt ait Liuius XXXIII.

; Mmeum

13. sibil morari f& diceret, quo minus veciperenz,

Priede, gri-

difceptatio. inter anperatorem Romanum , et Aetolos

;enfüit in bis

orta eft de Tbebis.

Ergo ex Liuii fententia neque

"

Pan

TE5 Vl«

Imperator Rom. T. Quin&ius quiequam contra

eri fingularis,

dixit, quo minus ceteras Vrbes reciperent Aetoli,

ratiui a redo

tantum vnam et quidem Thebas illas Phthias in

e,T

if

j

tre pro«

difceptationem vocauit, easque folas re&e et iure

enim malo,

illis negari a fe poffe cenfuit, hac ratione: a

errii errorent

eas Populi Rom. iure belli facías effe Quinius. dice-

lis ponit

bat , quod imtegris rebus , exercitu ab [é admoto, vo-

cati im amicitiam , quum poteflas . libera defcifcendi

" pzdm;:

arare, que

«b Rege effet, regiam fücietatezmy Romanae. praepo-

m a veno

fiiffeut. — Quibus fi quid video, id dicitur: Vrbes

debeit

quae fua fponte, quin immo, quae etiam inuita-

« 1000«

tae, füa tamen voluntate, quum poffent, a Rege

,ZnHy.!oriarum

de(ciuerint ad focieratem Romanam reftitui Aeto-

lis poffe vel debere, non item quae captae, vel

il pmri'us T.

vi et armis coactae fuerint Romanorum partes am-

j v p

" eyprelïo i

ple&i, nam eas iure Delli fadias effe populi Romani ;

ficuti apud Salluft. in Iug. cap. 1o2. Bocchus quo-

- Jeftoribus, !

ue eam Numidiae partem, vnde Jugarzbam VI.

cdilficulturem

fcim, th'.]'l

exptlevit ,

IVRE BELLI fuam facíam dicit, de

m Philps

quo belli iure Grotius. de iure D. et P. lib. HI.

cap. 8.

Etenim ortae inter Quin&ium et Aeto-

dimam 4 V

,

"i

los de Thebis difceprationis, quo minus ficuti a

rio pet

getp

Philippo, ita et a Romanis eam Vrbem recipe-

N u

rent , aeque ac ceteras , de quibus nulla erat difce-

o at

xifet,

g.cerbe

prátio,. vnam hanc a Quin&io redditam caufam

fubiicit Liuius, quod ea non füua voluntate in di-

" jam &

1

tionem

gem

396

haheant, V

tioner? Romanorüm. venerit, aut integris adhuc

mo h

rebus in amicitidm vocata, quum tuto poflet , Ro-

manae focietati fe applicuerit, fed práelata regia,

us lu

is ha

paífa-fuerit fe vi redigi.in ditionem Rom. adeoque

u

iure belli fa&a fuerir. populi Rom.

Et fane exer-

cirüm huic Vrbi Quin&ium . paulo ante, quam

ecilü

dc

Á

cum Rege ad Cynofcephalas pugnauit, admouiffe,

J

fpe eius per proditionem accipiendae, fed ab

erumpentibus atroci certamine ac periculo repul-

fum, ab eius in praefentia amplius tentandae conatu

Qu

abítitiffe, et inde Regi, qui in Theflaliam iam ve-

771

nerat, obuiam profe&um tradiderat Liuius cap.: s;

il

Í

Captaergo et vi, vel:certe metu. coaGa in ditio-

e

08

nem Románam veniffe videtur ftatim . poft vi&um

A

3am Regzem; quod tamen, vt multa alia, Liuius

/

fuo loco annotare neglexit , vel.ex hoc demum in-

i

H

i

0

Gitir

telligi voluit.

Contra haec a Quin&io di&a Aeto-

iE

n

lus Phaeueas et pro focietate belli, quae aute. bollum

QIttOnTDUS

babuiffent , veflitui Aetolis aequim cen[?bat , et ita in

Gu

WE

jfoedere primo cautum'e—/]ä, vt belii praeda , verumque

Grec

fert

quae ferri agique goljeut , Romanos , ager , vrbesque

CLW

captae Aetolos [equerentur. . Dicit praecipue vrées

ie&un vid

captae , vocabulo ad vim in recipiendis vrbibus de-

n

clarandam maxime vfitato , quia iftius generis Vrbes,

n

tanquam iure belli fa&as Romanorum, negabat

lor

u

Aetolis Quin&ius. Aequiífimumautem ius videtur

Tier

poüula(Te PraetorAetolorum Phaeneas. Nam certe

Yer

AU

ü

Romanus imperator Valer. Laeuinus, qui primum

Ctüar

cum eis foedus percuffit , oratione qua ad foedus il-

8l Aeto

il

lud accipiendum Aetolos hortabatur , inter alia pro-

QUO inter í

mifit ; illos Romanis eo 2g ;aioré fcil. quam ceteros

719 Videam

focios, futuro$ bonore, quod geutium trasuarinarum

lj.ï.lLlS inte

qriii in amicitiam vem]&nt , eoque [e redacturum Ma-

8 IOCOhAeyi

cedonas , vt uóu bis modo vrbibus , quasper vim ademif-

ifeflau

TU , tappo,

fent Aetolis, excedaut , fed ip[am Macedomiam

Vf Giitrss

babeant.

397

M

babeant. "Wides quid pro focietate belli, difficilli-

M

)«

mo Romanorum tempore Hannibalem in ceruici-

;t

"

id

rE

(

à

bus fuis habentium

m

et fimul a Philippo fibi me-

adeoque

tuentium , primum 1nitaà Aetolis debeatur

I

jane xer-

yero in foederis iftius conditionibus diferte. fane

ante, quar

et illad cautum fuit, vt

vrbium, Corcyrae teuus ab

, &dntoutlie,

Aetolia iucipienti folum , te&laque, et muri ctm agris,

3e, fed 2b

Aetüloruim , alia. omuis , praeda. Populi Rom e/]et.

10010 f£pui.

'(»7

ie

us tar

men;

lib. X X VE cap. 24. Pelpena

Ináae conatu

quae his reponat (JumnuS. Vos , iuquit , zp jccxe

liam yim ye

fatis Ifz:/.x leges nglffzy, quo. tempore relitis nobis

us Qp. $.

cum Philippo pacem. feci[lis.

Verum quidem hoc,

di m ditio-

fed ex

par tes

erat.

Nam.et lib, XXIX. cap. 12.

atté&forit tate

'70 Vicarm

Romanm inuenio. dici zrazos,. quod. fine

Jia, Lins

Jua: aduerfus. foedas, cum, Rege. pacem /c*a/]uzt

Sed cogitare debuerant, Aeto!os a Philippo Rege

demum ite

) didta Aetor

ad petemhm banc pacem, quibus ille voluit con-

'e aytc lum

ditionibus, neceflitate " fuiffe fuba&os, quxppc

lat ,& i i

defertos a. Romanis,, cui vni fidebant auxilioy .ves

a

il

u

Graeciae eo biennio negligentibus, vt ibidém di-

ferte Liuius.

tj VU

vt

Vt adeo, quamuis idem ipfis ob-

eeci )Ln uthet

ie&um videam lib. XXXL c. 29.-et 3 1. non tamen

magna in eo fuerit Aetolorum culpa, nec.tam

oUS aC-

Aetoli ifto in bello lehque.mt Romanos, quam

enshbd

n

408f

Romani Aetolos , qui per et propter illos bellum

h" I5

jus videtut

fumferant.

chumu iam, im quo controuerfiae

vertitur fumma, d

um Quin&ius probare conatur,

. Nam cetiv

qui Wl'l'mm

etiam 1pf'as iftius foederis leges fecum facere, boc

i ad foed dusil

eft, Aetolis negare, quod 1111 petebant, feu de

quo inter fe et illos difceptabatur, quamuis mini-

nter al p

me videam, qhomodo haec ratio, et foederis

eros

qd,,,ce.

n

iftius interpretatio cum di&is paulo ante a Quin-

&io cohaereat.

Pergit enim: quae focietas fe mane-

hii

ul M/l

ret , captarum tainen orbium illa lex foret ; Tbeffa-

amadati]

1

1

lzae cititates fua voluntate in ditionem noflram vene-

mL jlrï j

Vunt.

hubaiti

398

ret. áttento

Tünt.

Quorum fententia eft, fed fi maxime focie-

Linum , ve

tatem . iftam non rupiffetis, ex ea tamen folas

tricadis ve

captas vrbes poffetis aliqua ratione petere, non

Comm!

vero illas, quae fua voluntate nobis accefferunt,

[

ertur

TT

m diü

vt fecerunt ciuitates Theflaliae.

Atqui de folis

!)IC

tem v

vtique Thebis orta erat difceptatio inter Roma-

"

non item de ceteris vrbibus,

&

num et Aetolos,

!xst?[],'f.

fuam

Lariffa, Pharfalo, Echino, quae quidem in Thef-

l)

um €r

filia fitae, Aetolorum tamen ditionis antea fue-

[

rant. QCur ergo nuünc communiter Uq[fali//e ciu-

u 4

iateg commemorantur, tanquam quae in hac di-

PU

dti

1pi& pauio

fcept

one.a Quin&io negatae fuerint Aetolis,

et iure etiam atque ex foedere negari poflint

atebit con

ï

t

l

onem

Porro difceptabatur tantum de vna, vt dixi, vrbe,

5

bi

XX

|

et quidem hac caufa, quod a Romanis capta, vel,

f£a3

ra

euder

"E

quod idem eít, iure belli

&a fuiffet Populi Ro-

mani, omiífis et conceffis ceteris, quarum contra-

tentia,

ria erat conditio; Qui ergo conuenit, nunc Aeto-

þreaus m

^

t

e

lis ex foedere, quod allegabant, concedi eceptas,

us olit e

de cuius generis vrbe, atque ea ex caufa, erat

at

controuerfia, quo minus eam reciperent: adimi,

leg

d

Eu

ione q

quae fua voluntate in ditionem Romanorum perue-

lac in n

mo

Qq

nerant, de quibus non litigabatur, quodque vnum

e

in Thebis defiderabatur, vt recipere eas po(Tent

ac deberent Aetoli.

Nifi forte leonina

ifthaec

om

Vid n

fuerit focietas, vt vrbes, quae antea Aetolorum

£0

u

Po

j

fuerant, quasque pro focietate belli ex foederis

legibus reltitui illis aequum erat , fi captae lint,

Aeï.(rkm ;

fiue cum

reftituendae nezentur tanquam iure belli fa&tae

r

Romanorum ; fin fua voluntate deditae, negentur

app

tanquam ex foedere cum ipfis inito repeti ab eis

Aetdhs pj

Tedder

nequeant.

Verum enimuero, fi non aliunde, fàl-

UCMP

tem ex hac tam contraria fuperioribus, et maxime

"

T

i

rei, quae in difceptatione fuiffe dicitur, oratione

fi

:

et

Ü uy

|F

ue interpretatione facile confta-

Ü

Quintii foederisg

ret

399

asime foc

ret attento le&ori lapfum in his vtcunque vel

Liuium , vel Liuii librarios.

Certe ego in his ex-

tamen . folas

tricandis vehementer olim laboraui, nefcio quae

petere, non

accefferunt

commentus in Aduerfariis meis, donec ex Polybio

tqut de Tolis

certum didici errafle ipfum Liuium , peruerfe inter-

inter Rome

pretantem verba (naecx Ícriptoris, vel certe indi-

eris VrbIDUs,

ligenter et perfun&orie prorfus in. iis legendis,

min Thef-

inque Ífuam linguam transferendis verfantem.

Polybium enim potiffimum in his fe fequi, vt zoz

Is anted fue«

incertui Aucorem cum ommuium Romamarum rerum

'l/l l£ Cl

tusn praecipue im Graecia ge[larum, . profeffus. eft

jn lic di-

xint Aetolis

píe paulo ante cap. ro. idque ita effe, manifefte

patebit conferenti excerptam e Polybi Hiftorus

vari polnn

Legationem VI. cum hocce Liuii.loco, feu li-

t dixt, VI6,

bu XXXIII. .cap

D

12,

3-

quae

feruata

)qura vel

eadem prorfus rerum ferie, immo et verborumfen-

x Popilt Re-

tentia, nifi quod haec ftricdtius nonnunquam et

arum Contrae

breuius pro confuetudine Latinorum effertur,

, nüncAeto-

Vrfl-

inde funt expreffa et defcripta.

Nam quae

nuul 6110'1'51

nus alia ex Liuio attulit, vt cum Polybiana ifta

caufi, erat

lesatione conferret, alie

íffima funt.

Sed facilis

ent: Qdifh

hacin re et parata debet effe venia Viro do&iffi-

m PEIUP-

ino, quD e cuius tempoxe nondum inuentum

joi HW ynutad

vulgatumue ezat initium libri XXXIII. quo Liuius

e & pol ent

omnia illa retulit quae ifto legationum fragmento

ynipa illcet

continentur

Sed excutiamus hic

111;1 folum

l Aemlo*um

Polybii verb

quibus hanc inter Romanum et

TI foeieris

Aetolum ducem ortam difceptationem . prodidit,

1 capte hl]ï,

eaque cum Liuio, vt eius in his vertendis clare

] b.le u

appareat hallucinatio, conferamus.

Ergo quum

m

Aetolus Phaeneas acerba illa interrosatione de

'E'W" f!b es

reddendis iam tanden nPharfalo, Lariffa , Cremaih,

qu']0€1 fl

YThebis Phtl.u í

Echino Refrem Philippum i inua-

" d muwc

fiffet, í u £ (Zïmrm',s 8xÉAsUs wuoækwu/'umv QU &5

ts orlt'Ol*

(Lu.u.,, Qu Philippus nibil iiorari diceret , quo

f"lew '*l

aqniuus

400

arbitrio, de €

minus: reciperent)) à d2 "Vízos, vüv. u2v GNv &u, Hv

O4fus. d2

uuvov zs G3dus fci]. dav Wx.?o/ï-

adeoque eam

ä(;l' Xï;?l'-/æl/al'.

Qu Boyety UT Rs

Male enim. Vrfinus, nec vlla

quibus ante Í

fübnixus ratione, -pro d&» moluit A«f&», cuius

autem, quae

ocietatem at

verbi fignificatio ex fuperioribus repetitur. , Peius

in antigüam ]

etiam, quum horum- féntentiam ex ipfa. Liuii ver-

E.

£.

manorum fid

J

/ome patere dicit,. qur ita fcribat: Zderol/s Pbar[a-

Thebas mon: reddere,

cri, - Orgo.

hun, Larifjamque .veddere ,

ür, quod in.

quum haec fint.e lib. XXXII. cap. 55. nec vllo

modo huc pertineant, quippe quae non a Quin-

quae apud Gr

adfirmatione r

&io, fed a Philippo in primo de-pace conuentu

ante cladem in Theffalia acceptam . dicantur, hic

rit, quili volt

sulam. non re

vero Polybius tradat, dixifle T. Quintium, Zezo-

lis PbarJalum LarifJamque et Echinum , mon reddere,

/ä.'"as n opor

Thebas veddere , vel vt propius verbis Polybii in-

1 hi, praeter

haeream, aliarum:vrbigs quae modo nominatae

1 teteris fein

fint, nellam: omnino oportere vecipere: Aetolos , folas

potro & g

Verum

autem Tbhebas Pbibias oportere vTecipere.

dite eiponi

mum, de cet

hicce verborum fenfus, qui tamen eltapertiffimus,

Quisg;

«

Liuio quam maxime contrarius eft, quamuis Poly-

Vnius o»

bius eodem prorfus arsumento conceffas Aetolis

oc

'Ehebas a Quin&tio fcribat, quo Liuius eif n

e

o

atas

Dem vocr:

tradit.. Nempe O»f«iss yàp Byylruveos &uTR ET

Tifio ortae (

ss duvdquews, m] mwuguuEyTOS O(QRs eis v3v Pououtuy

405 difl t

erisuy , 8 od ivog ; dià «qr] Vv m t m üxeuov. o ergloy

acCurate fotis

lyzuv Pyay Maclav g, Bskevsdog moi wurüv, d« &V

To eut, (v

Vides etiam hic dici, Thebanos admo-

erpoooiyT .

Vere debuif

to a Romano duce, exercitu , vltro vocatos i aimi-

Uil qugque

citiam , noluiffe eam ampleQi, et Pra?pq/iu;[fe regiam

de ib fcig

focietatem Romanae ,

atque . ideo nunc iwre belli

BIDUS, et its

factos Populi Romasi vel, vi bellica, non fua vo-

fulifi"e COn

tto

luntate, in Romanorum nunc effe manu, ac pote-

?'&vhis » Yi

ftate: Verum hinc concludi, non eos folos id-

u i

)

5::25

circo a Romanis retineri poffe, ac Aetolis negari,

fu':?a

fLIEm Í

fed contra ex iíto iure belli.in Romanorum etfe

RE Ciir

&U

at

arbitrio,

ib

401

Auy äz, ijn

arbitrio, dekea vrbe ftatuere quodcunque libeat,

1. de

) Ti

7

u

U

adeoque eam folam in ius et ditionem Aetolorum,

c vl

n

quibus ante fubie&ta fuerat, poíle redigi, ceteras

autem, quae fe vltro et volentes ad Romanorum

cxjus

Peus

focietatem atque amicitiam applicuiffent, ab iis

in antiquam libertatem et «oroou/xy reftitui, Ro-

Liii .e.

[j

manorum fidei conuenire, tacite eo ipfo fignifi-

109 TeGAePt,

cari.

Origo et caufa Liuiani erroris fuiffe vide-

s. nec vlló

tur, quod in Polybio duas negationes, £« sosu/ov,

ültl*

;0:*. 4

quae apud Graecos vehementius negant; ille pro

Ce contentu

adfirmatione more Latinorum imprudenter accepe-

licantac, hi

rit , quafi voluiffet Polybius aliarum quidem vrbium

im,

uullam non recipere Aetolos oportere , Tbebas autem

lf:'f(/-

ll

bre

folas mon oportere , intelle&o ex fuperiori commate,

4 da». praeterea quod, quum videret Thebas folas

Polybi it-

o

a ceteris feiungi, eiusque rei, nulla ceterarum

jfi:f;gbjx j li

porro fa&a nominatim mentione, rationem folli-

UA

cite exponi exiftimauerit, non fatis aduerrens ani-

meru'm

(

mum, de ceteris nullam fuiffe inter Aetolos et

! aper'

]IS

oly

Quin&ium controuerfiam, fed de 'Thebis eiusque

fs À

.....

etolis

vnius oppidi reftitutionem ab illo in difceptatio-

peratas

nem vocari; quamuis adie&ta et modo expofita

t

u

ratio ortae difceptationis, vt et quae porro inter

,eos di&a traduntur, et ab ipfo Liuio fideliter et

4

Iu

accurate fatis funt expreffa , ab iftà fententia omni-

u

J y

[/]

no eum, fi rei et AuGori fuo attendiffet, demo-

uere debuiffent, ^ Agitur enim porro apud Poly-

T)

banos q6o

bium quoque inter Aetolum et Romanum primo

(

j0.

;

(

de ipfa focietate belli, tum de iftius focietatis le-

Pa

",

ul

Jl

gibus, et ita, vt fatis pateat, nullam inter eos

unt

son f VO*

fuiffe controuerfiam , difceptationemue ortam dé

'Ihebis, vrbe, quae xare xoéros &Azcw, et uaT

nu,

iT po«e

vtüXesby Umoxceipts Poytoaois , Vi capta, et iure belli

eos folos j :

faca fuerat.Populi Romani, fed de ceteris Theffa-

ieolis 0697

liae ciuitatibus, quae fua voluntate Romanorum

manox'üfïl"e

jïc

Cc

fidei

D

rbitrio

402

lorum iterum

fidei fe permiferant. Poftquam enim Phaeneas

Aetolus Quin&io, folas Aetolis 'Thebas conce-

tal

uuuuu

ul

Nam

denti, refpondens, aequum confuiffet recipere eos

et Leucad

vrbes, quas ante bellum habuiffent, primum z-

uereatur , ad

Sázi avvezoMtpayray pro focietate belli, vt ait Liuius,

dübie de The

deinde quod per priftinam focietatem, feu leges

et li. XXXI

priftinae focietatis oportebat eorum quae bello

fe a Rom

ertore;

1

1 füum

capta effent , praedam, quaeque ferri agique pof-

funt ZzizA« , fequi Romanos, vrbes vero et agrum

didicife, de |

Aetolos , repofuit iterum Quin&ius primo focieta-

eidem fu

VTUT

ortr

1

tem iftam effe ruptam, quo tempore Aetoli cum

D/

t

[

Philippo pacem fecerint , reli&is Romanis, deinde,

tünc

Tam.

fi ea maneret , oportere tamen illos recipere vrbes,

imilis fere

a BRraves BSsNovzdv G QUs as viy Pogiuv aísi d

"A

-

61,501-

tile exemplua

cay (?frrsg od u Oeveooy müXas Gmtug0] mETUXQUCE

Linium mihi .

yVv) &UM. dÓrwes xwra mparos fuAwguy. HOn fi quae fua

aduerfus Gallo

voluntate in Romanorum fidem [e dediderint ,. ( quod

1d Epoffognar

iam . fecerimt omnes. Tbe[Jaliae ciuitates,) fed f quae

in Eumenis ar

vi fuerimt captae.

Quae omnia et fingula cum eo-

tiocho aduer

dem plane ordine, eademque , quantum fieri poteft,

fim db eo li

fententia, fua lingua reddiderit fideliter Liuius,

fent, if

xes profe&o mira éft, non vidiffe eum, aliter

f.v;]iuzj&rumqa

proinde fuperiora ex Polybio fuiffe vertenda, ne-

Iterum gj D

que de Thebis, quippe vi captis, xar4 moAeuo

* od regug

izoxeplus, Quin&ium Aetolis mouiffe controuer-

Gombefrilus «

fiam, fed ceteris Theffaliae ciuitatibus vltro Ro-

manorum fidem fecutis, quas illi item a Philippo

Tügibts ac ij

[i]e armis lg

repetierant. Maxime quum etiam ex iis, quae ab

ipfo Liuio deinceps produntur, non male quis

LEU QBWI;

V Ynà fantu

colligat, ex: his: ciuitatibus folas 'Thebas Aetolis

Ofinibs fen t

Quin&ium et eius legatos, pace iam cum Philippo

.

f

d

Jingiltim ne

Ga , reftituiffe.

Nam cap. 34. Theffalorum gen-

ti. conceffiffe dicitur libertatem, et addidiffe iis

M.!ew Ülmp;;

Achaeos Phthiotas, exceptis Thbebis et Pharfalo ;

4ltt]m) Wont "n,

Citgilyy .

haud dubie quia Thebas poteftati ac ditioni Aeto-

lorum

fiaf, [17771

ghi

403

I P neneas

lorum iterum fubiecerat, de Pharfalo adhuc dubi-

las co

tabat.

Nam fequitur continuo, Zezolos de Pbar-

t Tecipere e

Jalo et Leucade po[flulantes , vt ex foedere fibi reffi-

, pri

m

La

zuerentam ,

ad Senatum veiecios.

Poftulaffent haud

rt ait Luns,

dubie de "Thebis mdcm nifi eas recepiffent.

Sed

em, feu leges

et lib. XXXIV. cap

. queruntur iidem l;' atidari

1 quie. bello

fe a Romanis Z L*/mw et P/::W/alo.

Ex mm vtique

ti àgique pol«

aof

errorem füuum facile correxiffe potuiffet Liuius, et

Verü

um

didiciffe, de hifce vrbibus, et quae praeterea in

Ia

t

ptimo f

eadem fuerunt conditione, non de Thebis, difce-

Ie Ae(J;l Qu

prationem: inter. Emperatorem Rom. et Aetolos fuitfe

manis, deinde,

tunc Oor?a7H.

"fClWle Yr L)€S,

Similis fere, fed non tanti tamen momenti incu-

[/!

5

5f

riae exemplum etiam lib. XXXVIIL cap. 18. apud

n

"u

Refert ibi Cn Manlium

49 87

Liuium mihi occurrit.

aduerfus Gallograecos tendentem, mifi

ffe legatos

n [' qlraejml

"

drint U

qi

il

ad Epofï'ovnatum ; qui vnus ex eorum regulis et

75)) IH [V"x'le

in Eumenis amicitia manfcmt, et negauerat An-

al cum &0«

tiocho aduerfus Romanos auxilia; recepiffe vicif-

i

m go'el

fim ab eo alios orantes; se Tecfofgzgis beUnm in-

eliter Liuis;

ferret , ipfum im eam gentem iturum Epo[Jognatum ;

We eun, —mer

p Jnafarumque vt inperata faciant.

Deinde alios

vertenda, 0

iterum ab £Épo ügnato Jenz/fc mmcz/mtea, profectum

)iü y, fNU

euim ad regulos Gallorum , mibil aequi impetr. a/fe :OUX

iffe controuct-

campefiribus vicis /7'equentes demigrare, et cum con-

jugibus ac liberis Olympum moutem petere, vt inde

ibus x*ï'O "0'

tem 4 Pl ...

fefe avmis locortmque fitu tueantur.

Certiora po[lea

ex 'lQ Gu-e

Legatos Oeuoandenfium attuliffe , quia fcilicet, non

j m

]'- uUS

de vna tantum gente, vt Epoffognatus, fed de

omnibus feu tribus Gallorum sgentibus diftintte et

TU I' ; AC'O I5

fingillatim nunciabant. Nempe Tn/z/fobüzai Um ciui-

s um Phiippo

16"' [orum g

zatem Olympum montem cepiffes dinev[ós Teclofagos

Trocmos

o aldid

ffe ii5

aliumqontem, qui Magaba dicitur, /)enz/fe

g Dbor] T

couiugibus ac liberis apml Tsäïo/arros depofrtis , àr-

snatorum agmine Tolifloboiis flatuiffe auxilium ferre

C uh

['VU- Aeto

lo ul

e€2

t

404

folum a. Plat

üffe gens

At fi fuperiora repetas, Te&ofagorum f

Ae

X'(*rll.

debuit, quae Olympum montem cepit. Ea énim,

quum Latim

ad quam Epoffognatus fe iturum promiferat , o

z

pe-

modo g

ramque daturum, vt imperata faciat, mox, nibil

vt für

aequi impetrato, iftum montem periffe legitür.

Graecos

Diferte autem illa Tectofagorum nomine fuerat

et tamen v

Sed etiam haec quae de Epoffognato

infignita.

guae 1

El

e

b]

n

traduntur, ex Polybio haufiffe Liuium , patebit

in la

lon€

legenti caput 33. Excerptarum ex illo Legationum.

te Dio mani

Patebit vero et illud, male Liuium atque incogi-

quando de C,

tantia quadam pofuitfe Teclofagos pro "Tolifloboiis,

quum fcribit

Epoflognati legatos oraffe Cn. Man-

fuq in Confül

M

dpr

M

lium ; ze Tedofagis bellum inferret. . Nam ita Po-

[

Vyciov zrosc f

Betc,

i

lybius: Koj 6 Ezozóyveos Seeudpe troós

zy0

p

ü€ à

[on

;

104 » ,U-noh eme-

urat

«u] mugexuAea Tiv Tvstiov, j2 vrposéayo.

MAtT€ natos

fwXa» xdpws TOs 'Tousoftyms : VocXetous. Confer

IES, quï

lills a

reliqua, et videbis eadem effe Liuianis, vt often-

fe res hibere

dit iam Vrfinus, qui etiam verbo monuit, Lisium

Verüm et alibi bunc 75v 7v

vel certe hic

babere , Tectofagis.

C

M

arc

l]

10 2

uxüv cov» apud Polybium male et parum

Qs

Á

&il

S('L

atri

do&e de conuentu

Pylaico totius' Graeciae, qui

Tren, Qu

0i

fuerit Thermopylis, accepiffe, et ita etiam. red-

dem 4 nonmi

didiffe, quum Polybius Panaetolicum "Fhermis,

.

Aetoliae metropoli, haberi

folitum, haud dubie

Üctrone orat

intellexiffet, obferuauit, ac publice docuit eru-

tbinlb I

5 hi (

ditiffimus Grentesmenilius.

3u5, qui ver

Nepotem quoque eodem modo lapfum in inter-

i

et graecum vocabulum, qup tribulis

quam ift Cic

pretando :

fignificabatur , habuiffe pro n

ominé proprio homi-

3 obierr

nis,

qui Phocioni fuerit amicus, obferuatum pri-

Ingaé L

N

mum a Longo

lio , certatim poftea notarunt Inter-

am reU.Grg

Nam quod

Schottus de Zxippo commie

füiffe

pretes.

ie

nifcitur, id alienum omnino e

ft, nec folum ab eo

d.

UP

D.^

AN])

quod vulgatur ex membranis, E

byletus , fed et

[/] (,0

Vt taceam non

VDu)

yuA,

BCJ

ab ipfaHilPtoria longiffime recedit.

folum

L

495

m füiffe sens

folum a Pfutarcho, quod ille putat, fed et ab

Aeliano vo

^Cf

o

r iftum SéXmmov,

non Ewzzo ità

pit. LXL"D

m"EW i, Opte

quum Latini folo fratris et fororis vocabulo non

"

jl

il

modo germanos , fed etiam patrueles .defignarent,

yertffé ]

vt fupra.cap. III. pluribus docui, id ipfum quoque

10]I

tomine fü

[

Graecos fcuptoxeq, qui fua ex Latinis hauferunt,

0

et tamen vtrumque diuerfis vocabulis ex vfu lin-

& Lp

guae fuae figuificare folebant et debebant, modo

Itrm ,

ole

j

m

in haentamouem modo in errorem induxit.

Cer-

| at

u

[2

te Dio manifeftam in eo haefitationem produ',

yro 10li

Ji

Ü

o

qumdo de C. Marcello, qui M

M.. Marcello patruelt

fuo in Confulatu fu"ceHïL, f(.llblt lib. XLI. lZv

affe Cn.

Moxshay, Mdaoss veduów, 4 gj eseMQv: Aiyyeruh

N iti Pw

geug 8xoTspoy.

Satis liquet cum ex hoc loco, tum

f/

j

d r

aliunde a Graecis folos fratres, eodem patre, vel

3

matre natos vocari «)AQss«, non item patrue-

"EU

oner

les, qui illis «veduoz,

At aliter cum apud Latinos

qanis, vt 01 itefle

fe res haberet, idque, vt videtur, vel ignoraret,

n .L' Ll. 1l

vel certe hic non cogitaret Dio, putauit de hoc

'Zl lutc 'w Til

C. Marcello antiquiores inter fe diffentire, et ab

qe er parom

aliis dici patruelem Marci, ab aliis germauum fra-

Grsecie , qit

£re.

Quod pofterius falfum eft. Vocatur qui-

a etiam Te

dem a nonnullis fimpliciter Marei frater, vt a

icun Therts

Cicerone orat. pro M. Marcello , tum pluribus lo-

g, haid dié

cis in lib. IV. Epift. ad Famil. (de hoc enim intel-

jce docut &T*

lisendus ibi eff, quandoquidem alter C. Marcel-

lus, qui vere germanus fuit Marci frater, tunc

ffum n utet

quum ifta Cicero diceret et fcriberet, diem fuum

3 q in b,.IS

jam obierat) fed interpretandum 1llud erat ex vfü

& prop

0[10 l OI'H

linguaé Latinae de fratre patruele, non germano.

bæmmm p

Nam reuera hunc Confulem Marci patruelem

gotirnt Inte

&wóy fuifle aperte adfirmant tum Suetonius in

p commt

Caef. cap, 29. C. Marcella, qui fratri patrueli. fio

ec 101

um &

Marco in, Con[ulatu juccefemt, tum Appianus

i,

pl

EuQwvA. É. Càp. 443.

ngwnaw Vmonot A;w?»zas 75

fe caceam

^

c

3

TIxvAos,

folum

406

s

Sivlt ia

C

!

TÍa9Ao , iæc] KA. Alu'xgs?)ka:, eyeluós T 7.'5:7?;'gx Mse-

xUs. Praeterea Marcus fuit Marci Filius, quod

etm ite

-

jeni

aui

ex ipfis Dionis Confulum indicibus, Gaius ifte

ma

N

lu

t

Gaii, quod ex Cicer. ad Famil. lib. XV. fcimus.

J

:l?

nüper «

Eadem iftius vocabuli apud Latinos ambiguitas

etiam in errorem eundem Dionem induxit, vt

1ee

ïa

«C

fine vlla iam haefitatione 47:90, diceret, quem

diriis (v-::c'.:iw

l

r

n

&ve]iv debuiffet, fi re&e rem, vrerat, intelligi

tel

l

imi vol

xvait

véllet ab iis, qui Graeca, vt oportet, fecundum

rer

vfitatam vocabulorum in ea lingua fignificationem

f

st

accipiunt. Nempe lib. LIX. Caligulam interfe-

0s, qui foce

!

ciffe ait Tiberium zóv 42:Q», quem haud dubie

veto f

Xeo eum i

in Latino quopiam ftriptore Caligulae folummodo

fratrem dici legerat, ficuti fit ter in Suetonii Ca-

fuife Al [

fed dter ney

ligula, vbi et de eiusdem infanda nece agitur.

Non tamen propterea germanus ille fuitiftius mon-

el feri

r

ftri frater, non d:óv , fed cveluós, patruelis, et

quum 1 Gra

quidem per adoptionem Germanici ( qui pater Ca-

tis fepe etia

ligulae) ab Imperatore Tiberio fa&tarn, per quam

li ; nueni(fe

adoptionem Imperator ifte, adoptiuus fuit auus

t&ris

s fo

r

Caligulae , ficuti erar per Drufum naturalem filium

etiam poller

naturalis auus huius Tiberii a Caligula occifi.

'i'zer,ven

e SqJ

v

Quinimmo eriam ipfüm Ciceronem et ex eo Va-

lerium Max. fimiliter pene eademque ex caufa la-

lerium Elace

pfos erediderim , quum Mertello Macedonico , zrés

r H

Fuerunt enim reuera. eo

dhe f

filias nuptas tribuunt.

QCUR(:Q

rempore tres Metellae, matres Lucullorum , Sci-

"II li

X ad Fm j

pionum et Seruiliorum', eaeque frequenter nomi-

nàntur Z7e$ fm'ares.

Verum 'tamen non omnes

d vo

C :

erant Macedonici filiae, germanae inter fe foro-

1US forte no

res, fed duae tantum, Scipionum et Seruiliorum

eorg, ]V 1

matres, tertia vero reliquarum erat patruelis fo-

l

l't! dici q

ror, filia Calui, Macedonici fratris: Verumi hoc

f'jm qum;

alibi diligentius excutiermus.

lal nom

lun.ifi

Simili

4

07

£

]

03 M'i,vü-

Similt in'Graeco fermone ambiguitate deceptum

Hifs, quod

et in interpretando lapfum Hyginum fàb. 3. ob-

s, Gatus ille

íeruauimus, et doctiffimo eius Emendatori Tho-

, XV. fomus.

mae Munckero, magno humaniorum literarum

malo nuper defun&o, facile probauimus. Dici-

s ambiputos

n induxt, vt

tur Aeetae Colchorum Regi refponfum, ex pro-

[iceret, quent

digiis oraculum vel Deos confulenti, 45 adueze

erat, intellig

"Aeoli filio snortem cateret.

Quo refponfo vere in-

telli.g.i voluit Jafózer; cuia nonnullis mors Aeetae

«t, fecundum

;

immificationem

foceri fui adfcribitur , et ideo ab ipfo Hygino inter

am inter

eos, qui foceros fuos occiderint, refertur; Aeetas

m haud dübie

veto Pbryxum intelligi traditur credidiffe, atque

ideo eum interfeciffe.

Debuiffet ergo vterque

m

odo

fuiffe Aeoli filius.

Id vero neuter quum fuerit,

: Suetonii G-

fed alter nepos, alter pronepos, valde verifimile

; nece qgitur

foiciffius mone

eft fcripüffe ita Hiyginum interpretationis vitio,

: pæï:ue'.äs, &

quum ii Graeco, ex quo pleraque haufit, reten-

m

C

4

[

tis faepe etiam in Latino fermone Graecis vocabu-

(

QUi

lis, inueniffet As0) ls.

Quo nomine, vt et ce-

lam, pet qu:m

us füit qUU$

teris eius formae, non folum filius, fed et omnes

etiam polleri fignificantur , immo ipfe J2fom apud

araraler f.limïl

]

'PZzetzen. Lycophronis Scholiaften, et . Pbryxus,

Caligola 0ctt

eiusque filii, etiam apad Latinum Poetam, Và-

n er ex eo li

lerium Flaccum lib. I. v. 286. et lib. V. v. 461.

geer a l

"'E'S

Similiter Hyacinthum , Spartanum puerum, Amy-

acedonic

clae fecundum plerosque filium , ab Hygino fab.

[

n ef)

nm reuU

271. et aliis quibusdam Oeali filium dici fufpica-

yculloram» Scf'

pot-

bar ad fab. 14. pag. 39. quod eum etiam Oebali-

fequ(Ell!e?

[

dem vocari aliquando fcirent, licet eo patria il-

en non

lius forte notetur.

Nam certe Seruius ad Virgil.

e n

u x f(] i

Y

Georg. IV. 125. Caftorem et Pollucem Cebalidas

un

"

fratres dici a patria. Laconia , quae et. Qebalia , cen-

fat

pa

g;ueïis d

hoc

fuit, quamuis male, quum auum illi habuerint,

;e Verart

PT

Oebalum nomine. : At Hyacinthi inter maiores nul-

memorat Paufanias, fcriptor

lum iftius npminis

Qc

dili-

$i

il

408

dicit fllas (

diligentiffimus qui eos omnes initio Aszxowxiy ac-

curate recenfet.

Denique Ouidius Metamorph. X.

Üxmats fcr

cabulo inter

quum Zmycliden eum a patre iam nominaffet , paulo

defperatifím

poft ibidem etiam Oebalidem vocat.

Sed poftea

ego in alia ad do&iff. Munkerum Epiftola obferua-

musille Hys

tionem hanc meam ex parte corre&am, quod in

mgis propr

quam Qrzapi

eius editione tamen eft praetermiffum , volui , quo-

niam de Hyacinthi huius, ficuti et de multorum

plane vt illud

aliorum , patre duae reuera videantur occurrere in

VÍurpatum.

fabulis fententiae, quamuis iftae diuerfitates ex

omnium coni

his et fimilibus caufis forfitan primum fuerint

ficatur a Gra

vibs Heffod,

ortae; fed maxime, quia Ouidius XII. Metam.

etiam Caeneum in vna fabula modo Elateium v. 189.

w titi Qu

et 497. modo Zraciden v. 209. appellet, vtrum-

epud Latino

que itidem a diuerfo eius patre, qui fecundum

Virgil in ic

plerosque fuit Elazus , fecundum aliquos Atrax.

Tae Ts

Cereroqui tamen Hyginus in his patrónymicis

fane alibi quidem cefpitaffe, immo ea aliquando

De quo loco

manti ij Ad

pro ipfis filiorum filiarumue propriis nominibus

li m e

accepiffe videtur.

Sic fab. r9». Atlas ex Pleioue;

Thento Nepn

Kitte Oceanitide XII. filias babuiffe dicitur , quafi At-

Vérà enim (

Janti duae fuerint vxores, altera P/eioze, alterà

dem Nere

Oceanitis nomine, quum haec ita a Graecis patro«

nymice fuerit cognominata, quod effet vna filia-

MUUO RPFE

rum Oceani ; fiue illePleionen , quam ipfe Aftron.

fis DEQ NI

ii Poets

JL. 3 1. Oceani filiam bis dicit, ifto cognomine ali-

cubi fignificatam, ornatamue legerit, fiue Aethram,

Natuji; ,

4f1nae, Cor

quae et ipfa Oceani fuit filia, atque vxor Atlantis

a quibusdam dicitur,

Eius vero nomen hoc loco,

foutor df

quafi deperditum , vt ex coniectura cum Viris do-

. Sumam

&is inferas, non eít neceffe, quum. haud dubie

Wotrim anj

hic adhaeferit ipfe Hyginus, et patromymicum,

& Vif

vt dixi, pro vero et proprio mulieris habuerit no-

mine. Nam et fab. 14. Harpyias eodem plane

fiting ) qllli

15 t men.

modo et fimpliciter item Thaumaatis et Oceanines

dicit

qmbus qUOS»

409

0 N 20«

dicit filias (Ita enim hunc locum correxi, vbi

llemorph. X.

Ozomeres fcriptum occurrebat, quum de ifto vo-

T

minaffet, yaulo

cabulo inter pauca alia, corruptiílima itidem ac

, Sed pola

defperatiffima,, per literas me confuluiffet do&iffi-

iftola obferuae

mus ille Hyginifofpitator) .

Eft vero Oceanize non

a, quod in

magis proprium nomen iftius Harpiarum matris,

1, volui , quo«

quam Qceauitis Pleiones, vel Acthrae, fed itidem

de multorum

plane vt illud, pro vero eius nomine acceptum et

qr occurrere in

vfurpatum.

Verum autem erat Z/e&£ra, eaque

diuerfitates ex

omnium confenfu fuit Oceani filia, id quod figni-

dmum fuerint

ficatur a Graecis Qxe«viygs nomine , aeque ac Qxezy£-

-Xl Metzm.

vb« Hefiod. 9soy. v. 364. vois ydp x emi u-

vic Quos. Queevivay, ! Eiusdem figurae nomina etiam

Jateitm v. 199«

ellet, vtrume

apud:. Latinos inuenies, vt JVerie Galatea apud

wi fecundum

Virgil. in Ecloga VII. Sic Catullus Epithal. Pelei:

iquos Arra.

Teue Thetys teuuit , pulcberrima Neptanine.

; plirdnymiüf

De quo loco minime ego affentior Turnebo exifti-

y ex aliquanio

manti in Aduerf. XXIV. 9. «à Neptuniue vocandi

viis nominibus

effe cafum , eoque fignificari Peleum , quod ex ele,

il P!ïäüne,

mento Neptuni et neptibus vxorem petierit. Re-

itur, qualt at

uera enim defignatur eo ipfa Thetys, quae qui-

Blione, dterà

dem Nerei erat filia, non Neptuni, ita tamen a

Graecis p

Catullo appellata videtur, quod clariffima erat ma«

effet vnà Til

ris Dea, cui Neptunus praeeft, quodque idcirco

am ipfe Alron.

apud Poetas ab eo faepiffime denominatur, Hinc

cganomine r

Neptumia arua Virgil. Aen. VIII. 695. . Neptuniae

; fiue Aethrat

lacunae. Corni£ ad Heren.IV. 10. Immo ipfe zumidi

t vyor Atlonts

genitor profundi vocatur ab Ouid. Metam. XI. 203.

omen. hioc lxco,

7

ris do«

Summam etiam et manifeftam in exfcribendo

j Curt Y

]

4 dubie

incuriam animaduertimus in Hygino fab. 273. ybi

j ho

ex Virgilii quinto Aeneidos x« z5ox retulit cer-

Qtrorry

micuft

tamina , quibus ille fingit Aenean in Sicilia, Ma-

j; habuerit

nes et memoriam patris fui coluiffe, tum praemia,

, eodem PW

quibus quosque honoratos ab Aenea canit. llle

u

vero

"Ti

diat

Cc 5

4IO

vero nauali certamine Cloanthum viciffe,.et acce-

Nec mirum

pilfe praemium talentum argenti, auratamque. cbla-

mythologos,

auydem fcribit, quum Virgilius Aenean omnibus

etiam confü

clafficis militibus communiter talentum illud ar-

Mï,'xj.l.äjoïu,'n

Poetae, w

genti dediffe tradat, alia vero dona ipíis du&ori-

"

bus, inque iis Cloantho vi&ori chlamydem aura.

[ui

m Paffert.

tam.

Deinde Eurytionem ex iis, qui fagitta cer-

tius nobilif.

At vero Virs

tarant , sumeri accepi[fe galeam ait.

$ed iam

gilius non exprimit munus , fed e galea forteseum

Audoribus,

cum fociis duxiffe ponit.

Quam galeam Hyginus

aduerfionibu

magna ofcitantia ad munus ipfum tranftulit feu

contemmt,

pro ipfo munere Eurytioni tribuit.

nobis in fcr]

llam Nifi filiam i:g

Cetrerum quod fab. 198. Scy

etiam ex jis,

etiüm nobis.

piftem , Cirin quem vocant , contterfam dicit, quum

alii in auem. mutatam tradant, in quo reprehen-

quanta nafce

dendo Reinefius in variis Le&t. modum plane exce-

fers, Leu

dit, defendendoque Schefferus in differt. de aetate

quod tamen

et ftylo Hygini fatagit, profeffus non temere qui-

tüimus, i

dem alibi repertum iri, habuiffe tamen fine dubio

Tumque ve

Hyginum, quos fequeretur, in eo certe non er-

dis aut intt

Fuiffe eum inter

rauit, fed verealios eft fecutus.

Vero videas

Veteres quoque, qui illud tradiderint, aperte adfir-

met illis

mat Seruius ad illud Virg. Aen. VI. Seyllaeque bi-

s yacet.

ormes, vbiait, quod necdum animaduerfum miror:

dliortm ,

"Scylla filia Nifi fecundum alios in auem comuer[a eff,

fecure df

fécundum alios in pifcem. — Atque ea de caufa Virgil.

térum Auà

in Ciri. V. 484. vtriusque meminiffe videtur fenten-

l, fice

tiae: ita fcilicet, vt non fatis habeat oftendiffe vul-

Ttlis et vg

garem fe praeferre, fed ecalteram , quae in pifcem

Xïä C()nf'fgu

eam abiiffe dicit, diferte neget.

Illïïme tel

Sed tamen, inquit, extermam jfquamis ve[lire

hoferre in

puellam,

L"x'xl'lfge, l

lnfido[que inter teneram committere pifces

inlgri j

Non flatuit : nimis efl. auidum pecus Ampbitrites.

l nomi Y

Aeriis potius fublimen fuflulit. alis.

Néc

ïomnihus,

41f

iffe,.et attz-

Nec mirum fane diuerfà hic quoque prodidiffe

itütque. la.

mythologos, quum hanc ipfam Scyllam Nifi faepe

ln omnibus

etiam confuderint cum Scylla Phorci, et huius

um illul ar-

perxuópQucw iHi tribuerint eomplures et magui

iplis dudori-

Poetae , vt multis docuit Virgil. in ead. Ciri v. $4.

mydem qut«

tum Pafferat. ad Propert. IV. 4. et multo accura-

n fagitta cet«

tius nobiliff. Heinfius ad Sabini Epiftolam VIyffis.

Àt vero Vir-

Sed iam plus fatis iftius generis de antiquis

ia forteseum

Au&oribus , quos nequaquam velim ex hif. Anim-

lexr Hyginus

aduerfionibus, quisquam prae füi aeui hominibus

eranftalit feu

eontemnat, aut a me contemni putet, tanquam

nobis in fcribendo negligentiores.

Etenim fi quis

fi éliam i

etiam ex iis, qui nunc fcriptis inclaruerunt, forte

i dicit, quum

etiam nobis ipfis, talia ftudiofe vellet conquirere,

yo repreliene

quanta nafceretur illi iftiusmodi Animaduerfionum

n plane exce«

feges.

Leue nunc eft et vix vlla mentione dignum,

fert, de aetate

quod tamen in priftis ilis hoc capite etiam no-

a temere qu

tauimus, in allegandis Au&oribus, locisue, eo-

yen fine dubio

rumque verbis et fenteztiis minus re&e referen-

Immo

cette nf &t*

dis aut interpretandis fimpliciter erraffe.

vero videas faepe, contraria plane et prorfus alie-

iffe enm intet

naex illis nunc adferri, atque egregiam inde, fi

& agcrteadür-

S(*-,'L'((El]flf li«

Diis placet, obferuationem cudi, manifeftiffima

i:er'mmm:xmr:

aliorum «gogxumr* , fcriptis eorum . compilatis,

fecure defcribi, ac publice idemtidem repeti, ve-

s cumer]t ^

]

5

leciofi Vg

terum Au&orum verba apud alios haud dubie

(

etur fenten-

le&a, licet id fedulo diffimuletur, maxime teme-

rariis er vaniffimis conie&uris, quas antecedentia

oüendifïq fUl'

vel confequentia , fi confideres , vel infpicias, aper-

at n pxlcem

Sed talia

tiffime refpuant, et refutent, vexari.

proferre infinitae effet operae, tum odiofae atque

[juni: apfirt

inuifae, praefertim in viuis, Paucula tamen, fed

ul

infignia inprimis ofcitantiae ctiusdam exempla,

, iie&

s Anplirit

in noftri vel proxime fuperioris aeui clariífimis

hominibus, iam demortuis, a me obferuata, hulc

N

capiti

412

capiti adiicere volui.

Onufr, Panuinius Commen-

audorüm et

Erhnico hor

tario fuo in Faftos Capitolinos, quem ex Sigonia-

no, quacunque tandem fide, ita defcripfit, vt

verbis aCcep

peruerfas etiam Au&orum, rerumque citationes,

libello,- qu

certiffima. operarum errata, aliaque f;t.lae ipfius

inter alia fc

fententiae, quam alibi expofuerat, maxime con-

tim . fumtum

,f

MT

traria inde transtulerit, adiecit libellum de Nomi-

[ j:??'ld

1

r

»

"t

nibus, ex Sigoniano itidem, licet nufquam lau-

j

dato compofitum, mutato tantum rerum ordine,

pI

E

vt omnia fuae viderentur obferuationis.

Neque

£t

E

?uunfur

vero neglexit, quae etiam Ant, Auguftinus Emend.

c

At

Ill. 8. de veterum nominibus erudite difputauit.

tuiffet ing.*ef

Verum dum his quoque alienis plumis fuum libel-

tm oare oj

um ornat, incredibilis pene ofcitantiae fpecimen

fe

udm

dedit.

Ftim q

D

Etenim Auguftinus, quum fpecialem quan-

iltet,

dam JANowigis effe fignificationem ,. qua familiae

?i

[*-T

I)

j

hiüs, q

nomen prae ceteris notet , docuiffet, addit tan-

feis lib.T c

dem pag. 160. Ipfius familiae meutio fit ab Vipiano

Sine Turis p

fb tit. de Verb. figuif.. Primum fignificatae Legis

quàm et nf

vocabulum, quod eít Pronunciatio $. 195. vt fo-

ajfarr, i

let, in margine notat.

Pergit deinde, fuis ver-

z

IU fl

bis, quod probare fufceperat, repetitione qua-

farcinajs,

dam finire et concludere, atque ad Romanos pro-

ltc: uj (

prie reftringere. Nomen itaque eum [peciali, bac

Wunot By,

Miguificatione accipitur , familiae nomen Jgnificat Ro-

f

Fidog

qmauis tantum, bominibus.

Nai Graeci et barbari

Li!:ir:s, Dit

Jingulis mominibus vft , familiae nomine. uon vteban-

] *;H.I/ï" tonfln

£ur.

Itaque. Demoflbenes , Arifloteles, Plato, et

mf/?m;;( ,,,m

illa facro[antia uomina lefus, Moy[es, Petrus, item

dutis tirujoi

cetera aliarum uationum ad familiam sn.propagan-

1 grauiter:

gur: eramt euum uon geutis , fed frgulorum bomintum

Sttoris iroy

' vocabula. . Haec ipfius Auguftini verba, Onufrius

meus vel omnia, vel certe vfque ad primam di-

Pnii ii

"n Aduer

ftin&ionem (nam credere. vix aufim, , eo incogi-

Tortine g

vt religionis noftrae,

tgntiae ilum delapfum,

auctorum

üt: &f "mz

413

msCommep-

auc&orum et Antiftirum nomina [zero fum&a ab

n e

E:thnico homine vocata putauerit) pro Vlpiani

kïlem D

vt

verbis accepit; füisque Le&oribus obtrufit in di&o

e citationes,

libello,- quum .de nomine gentilitio agit, haec

& fiue iplus

inter alia feribens: /dem ( nempe, Nomen fpecias

maxime cone

tim fumtum notare nomemn gentilitiun) ezza

lum de Nomi«

clare et egregie. explicat ub titulo de Verb. Jfignif

pufquam fu»

p

Vlpianus, CVM AIT: Nomen itaque cum . [pes

rerum -orati

IN

6

ciali bac /ïgn.ijïmtimze accipitur , familiae etc. ^ Ses

, Negie

quuntur enim' oimnia quae modo ex Auguftino

t

inus Emend,

attüli.

At'quàm facile errorem hunc cauere po-

ite difpatatit,

tuiffet infpe&o faltem loco ; quo fententiam fuam

js füum libel-

tam clare etegregie explicari falfo affirmat, prae»

tite fpecimen

fertim quum -eum Auguftinus in margine fideliter

ecialem quan.

expreffiffet.

Noón minus grauiter offendit Steph.

qu familiie

Pighius,qui acriter fatis exagitat in Annalibus

fuis lib. . càp. 2 r. Enchiridion Pomponii de Ori-

(t, adüt tin

gine iuris per caufam erroris, quem tanien nun-

IT Vipam

iNon

jcatae Legis

quam et nufquam in eo, fed' alibi legerat.

jj Vt le

affentior, inquit, Pomponio ICto, vel ili, qui fb

eius nomiue titulum de Origine iuris ex Hiftoria cou-

e, hus Vete

Jfarcimauit , suultis erroribus fujfultum.

Qui fcribis

Aae[irione que

Vonams p

boc iuris (loquitur de iure Fecialium) zzffituiffe

j

J hat

Numam ! Pompiliun - Regem , cum indicendum ej]e"t

:f'ia

T

Tict h-

bellum Fidenatibus. — Quid boc quaefo moui? . Aliter

Liuius , Dionyfius, Plutarcbus et alii : quorum cone

j

,Je/

£ harri

Janfu conflat a. :Nwma mullum. bellum. indicium vel

UT

geftum fuzffe. — At nihil eiusmodi in ifto de Origine

lii Plao, d

; Pt 77

iuris titulo fcribi quouis pignome contendere aufim.

Et grauiter hallucinatur ipfe Pighius, dum ICtum

17 p,v;)/lgfw.

erroris arguit, eique temere tribuit; quod in Pom-

L

o;;;imfill

ponii Laeti libello de ficerdotiis olim legerat forte;

3fb37 0m nü's

et in Aduerfaris fuis, vt videtur, folo Pormpoaii

al primam 0*

nomine notauerat.

Is enim vbi de Fecialibus agit;

g, & 08*

ait: Eos jnflituiffe dicitur Numa , quum indicendum

j mb

)

c:[,ïf't'

queorim

"

e[fet bellum Fidenatibus. | Quo mifcuiffe videtur res

tis Sizonii d

Romulus enim bellum cum

fequente leg

Komuli ec Numae.

Fidenatibus geflt, ^ Numa vero. fecundum Plu-

()bi'eqazen.:is

tarchum et Dionyfium Feciales inftituit, ne temere

tràní

a feroci et bellicofo populo fumerentur. bella.

Epit. LXVII

Denique filentio praeterire nunc non poffum,

L*.;,lm.-nc, M

W

105 dj

Ü

quod nuper legebam in Clariff. Schefteri Notis ad

Vi

Obfequentem : vt eadem opera duobus locis huius

n

fcriptoris, vel certe tironibus ad eum inrelligen-

23 C

Obfto:

dum . Schefferi Notas adhibentibus fuccurram.

u';;ud

!

p

Ü

n

Cap. 105. ait Au&or. Fugitiui im Siciia proelüs

erucidati.

Ad haec annotat ille: drmo im Ciicia.

monu

K

Vide Sigouium ad Epit. libri LXLX. Intelligit

ADmalt

g'i&

Epitomen Liuianam, cuius in extremo legimus:

nem iu eius

Sdi

Man.: Aquiliss Proconful im|Sicilim. bellum [zvauile

QiU

excitatum . eoufecit.

Ea vero pulchre . confirmant

vulgatam in Obfequente lecionem, planeque re-

iftn Obfequ

]

i

fellunt Schaefferi emendationem.

Fugitiui enim

le &

fe

M

LY

X

funt ferui, qui bellum hoc in Sicilia tunc tempo-

ris concitarunt, et ab iito Proconfule aliquot proe-

fimo. - Al

liis funt trucidati,

Neque vero in Notis Sigonii

Quo em

te

quicquam ibi inuenio, quo iftam Schefferi crifin

Cipite . enin

Immo

[Ut

vel tantillum iuuari , exiftimare quis poffit.

Ye

10

n

quam nihil ex Sigonii fententia mutari hic debeat,

À

li

et vere in Sicilia caefi fint hoc anno fugitiui, fatis

quit zj

multis, (nam clariflima eft hiftoria) oftendit Vir

l'rb(' Pu

ille eruditus in Faftis ad Ann. 655. Quid ergo?

QUOG .1)13

n

Vnde ad- hanc tam, indignam fuo nomine émenda-

füntim,

tionem , alieniffimamque iítius confirmationem

n et c

1pi

delatum dicemus doGtiífimum ceteroqui Scheffe-

&

.

m Pom

rum? nempe meminerat hunc Obfequentis locum

petus tünc *-ji

de fugitiuis in Sicilia trucidatis conuenire quam

FO et o

n

]lum

D

optime cum Liuiana ifta Epitome L XIX. be

ht h

feruile in Sicilia confectum memorante.

Inde

"hqeri

i

V 41f2 :

fa&um videtur, vt quod fuperiore Epitome in No-

i

u poft

tis

415

tis Sigonii de emendando n Sieiliae vocabulo Ob-

lle videtur res

| bellum cum

fequente legerat, nelcio quo cafu illud ad hoc

ndum Plu-

Obíequentis caput, et tanquam ex Epit. LXIX

ht temere

tranftulerir, quum ad füperius capüt 104. et ex

vrentur: bella,

Epit. LXVIIT. debuiffet.

Legebatur olim in iíta

non poffum,

Epitome , M. Agtonium Praetorem in Siciliam mari-

fteri Notis ad

tanos praedoues perjecutwm effe

Hic Sigonius,

us locis luius

Vir fane induftrius, et optime de Liuiana Hiftoria

m intelliren-

meritus, recte /» Ciliciam emendauit, et fimul

s fücurum.

apud ()bxequentem, vbi'fcriptum eft: Piratas &

Sila grodis

Rouzm:z: in Sicilia deletos reponendum etffe Cilicia

um n G.

monuit

id quod fequitur et laudat Pighius in

[X. Ineelltrit

Annalibus ad ann. 6$5. iftam Sigonii obferuatio-

emo lerimus:

nem in eius Notis ad Epitomen, heic quoque

um. Jertiee

Schefferum. animo fuo refpexiffe, et fignificatam

voluiffe nullus m.ï"xm, nihil tamen pertinere ad

& conntmant

iftum Obfequentis de fugitiuis locum, àd quem

Dhnd"le fe

[ IW 777 enirt

ille eam, fed quafi ex conuenientiore, hoc eft,

; func termpo

LXIX. Emrome, adfcripfit, fatis probatum exi«

ftimo.

Alius ergo quaerendus Scheffero fuerat,

ealiquot o*

quo eam referret.

Neque fane longe abhinc.

| Xof SW""H

Capite enim proxime fuperiore, quod eft 104.

ichefferl cila

ocurrünt ifta a Sigonio laudata, et vere emendata

01 i

Ia

verba.

At ibi bcnefFC us prorfus intentatum reli-

ari lic debetts

quit z2 Sicilia, nihil aliud annotans nifi, Facfum

fugiiul W

boc Pompein duce.

Vide Florum lib. III. cap. G.

1 Of endit

Quod ipfum non minorem prodit Viri vel incogi-

, Quid ep

tantiam

vel QbS'0pT g LatV .

Eorum enim, ifto quae

mln€ emenaa

anno et capite refert Obfequens, vt quicquam fit

onmnmwüfm

fi&um Pompeio duce? Qui poffit, quum Pom-

ia

i $ $d

pens tunc vix quatuor annos, Qquippe natus Ser—

] uentlï

Jocum

rano et Caepione Confülibus, vt ex Velleio con-

uenire qui

ftat, habuerit? Vicit ille quidem Piratas, debel.

um

yIX. bl

. lauitque, ita vc amplius ne effent , referente Floro,

yrante

fed diu poft, fed et ante eum etiam P. Seruilius,

me m

ipito

q'.ll

416

qui Ifaurici quoque cogüomen ab eorum vrbe,

fuife Nicenum

Ciliciae arce, capta reportauit , immo et ante hunc

fincitus, ifta d

M; Antonius Orator.

Eoque duce fa&tum , quod

dentes , - addid

hie tradit Obfequens, et hic reponendum effe

Hincmart accej

Cilicia &vrl vo9 Sitilia: ex Epitome libri LX VHI.

non modo in [

hanc occifiorien

et Sigonii ad éam Notis obferuaffe debuerat Schet-

ferus.

Antonius enim ifto anno vicit piratas et

birate in eum,

deleuit non ità qduidem, vt ex eo hominum genere

fententite, iüc

hnulli omnino amplius fuperfuerint, aut nulli poftea

epinigrve fum

Ü

&

um

iterum exítiterint, fed ita tamen, vt tunc certe

4

m

deleti viderentur, et longo etiam tempore poft

b

iPytár

tcam

n, P

ä

maria non infeftauerint, nec potuerint.

Quam-

xïomir.c I

obrem etiam de illis eum triumphaffe obferuarunt

Qua

bn

'0D.

pie

iue

Ecuditi, ficuti XXVIII. demum aunis poft Serui-

Ax-xmbur

füus;

lius Hfauricus fecit, fed ita, vt ftatim cum iisdem,

, QU

m fcipt

refumi tunc bellum oportuerit, donec Pompeius

aliorum

orum

(Iran

n

e€os funditus exftirpauit.

E

a

im

0

i

Addi his meretur, quo

d in praecipuo rerum

etm

; qu

Ecclefiaftiearum Hiftorico , et multis dein a

liis gof'c

qu

"Q

eum, magnae item incuriae et Onufrianae pror-

fibi

en

(füs fimalis exemplum obferuauit Maimburgius in

ld

Dux ille

[

praefa.

tione ad Hiftoriam Jconoclaflarum.

(t Card. Baronius ad Ann. 794. B. 4T.

e

gregis e

j

i.

acriter inue

&us in Hincmarum Archi-Epifcopum

g

tum

Rhemenfem, tanquam hominem tnprudentem . et

i::;iu.:riam, tim

zemeraritm , quod fcripferit aduerfus Hincmarum

ho p lu

n

Laudunenfem cap. »o. Zdadforitate Symodi Pranco-

l:.lt*'.*'.ïu:n

fitis d

inum uenerationem,

u

in

m

Àt

e

fordeufis. nounibil repre[fam imag.

gii

od tamen Adriauum et ceteros Pontifices in fia opi-

1Den

Carolo cultum. faarum

1

nioue j)erji'ucm./]l,, et dmortuo

Pïi:

um . vebenmentius promouiffe. At vero omnia

fCi.niïx |

P[IPP(H'

» debellan

-haec ,

licet ab Hincmari fententia minime aliena,

d

fis D

K

!

neutiquam tamen ip

fius fuerunt verba, fed Cen-

Gtitci (

x

el

Con

türiatorum Magdeburgenfium, qui quum ex illo

AUl

in Concilio Francofordenfi damnatum

&t F. n

retuliffent ,

Gritogi

i, ft

fuiffe

41

eorum vrbe,

fuiffe Nicenum II.. quo Imaginum cultus fuerat

Q etante hunc

fancitus, ifta de fuo

hunc locum veluti conclu-

üm, qud

addiderunt

dentes ,

Barommus vero pro ipfis

jonendum effe

Hincmari aecepit, eoque non infpeQto, temere

ibi LXVIII

non modo in füos Annales tranftulit, fed et per

ebuerat Schef-

hanc occafiornem et caufam maena verborum acer-

r|

bitate in eum, vt acriter nimis aduerfantem fuae

at puratis &

funüm Senere

fententiae

incurrit

Et fequuntur hunc in iita

ag nulli poftea

opinione tum ali, tum imprimis Goldaftus, qui

vt tunc.certe

cum Synocum Parifienfem fub Ludouico Pio cele-

vempore pl

bratam, Francoforti edi curaret, eius fronti fub

ednt. . Qum:

nomine lHincmari eadem illaà verba praefcripfit.

(fe obferuarunt

]

Quapropter non iniuria ex hoc exemplo obferuat

nis pat! Serüi«

Maimbürgius, quantis erroribus obnoxia fint illo-

m cum iisdemt,

rum fcripta, qui Au&ores ipfos non legunt, fed

ynec Porpeuus

aliorum citationibus confidunt.

Et fimili modo ac iure increpat ( To

pag.6.)

WUPLQ ferum

etiam eos, qui Au&ores non legunt in ea lingua,

; dein ls golt

qua fcripfere , quo fit, vt faepe grauiter impingant:

mirianae p

fubmmmns demuue jed fatis t/l quod son 7;]1 Ja-

i mburmdï m

"Hs &

acciati , euam/z uibil couqueramur . de is , qui,

P

, Du ille

qrm uon. legunt antiquos: Auctores iu ipfis fontibus,

,94 , 4l

3d effe uequeunt.

Verum tam jen hic ipfe Maimbur-

Ep.lcophm

gius, quantumcumque fuam praedlcat curam et

mauünam tamen et ille etjiam. eo 1pfo in libro et

ml dentem &t

loco pag.4 humanae incuriae et incogitantiae mà-

füs Hin pemanom

-Syodi Erant

nifeftum fatis dedit documentum; dum Grimoal-

7] st

tititdllh

dum Arengifii filium, cui Carolus M. dedit pater-

num Beneuenti Principatum; dicit fuiffe auunca-

ii

a l 0!'1

lum Ptincipis Atel]gifii, qui eieCtus a Carolo ex

u!r 73 Wuuz

Àt V

" gmm.l

Imha, debellatis LOI]U()bdruh , quorum vlrimi Re-

jme dlients

gis Defiderii, feu leurevm ile erat filius, ad

Graecoós fe contulerat.

enim hic ipfe Atelgifius

T2

fed Cet-

J

Defiderii F. neutiquam auunculum habuit iftum

; quim &* !

Grimoaldum, fed eius ipfe erat auunculus; quippe

NT

ul

Dd

quum

418

quum eius foror, Defiderii item filia, mater effet

fm inde er

Grimoaldi, id quod ipfe Maimburgius non igno-

enim nuper

et antiquiffin

rauit. Confer. To. r. pag. 268. et 281. et To. 3.

pag.2. Similiter in Hiftoria coZlabeutis Imper ii lib. I.'

fcriptarae vi:;

pag. 64. liquido errore Annam feu 'Theophaniam

mesare poter

Othoni H. defponfam , et dein etiam nuptam di-

antiquifim e

tuler, Infin

cit fuiffe filiam defun&i Jmperatoris Romaui Ár-

Atqui Romanus Argyrus ma-

Hebrzeo texti

gyri et Theopbaniae.

ritus fuit Zoes, et XL. demum annis poft mor-

Tudoeorum, q

tem Othonis II, fa&us fuit Imperator Graecorum.

gatus tamen |

indicant eorar

Scilicet confudit duos Imperatores, eodem appel-

latos nomine, fed diuerfos cognomine.

Ille cu-

in omnibus

TI

T

ius Otho filiam. düxit, fuit Romanus Puer , Con-

ordine reli

ftantini Porphyrogeniti F. Leonis Philofophi nepos.

i, fum, qu

Romainus autem . Argyrus aliquam multis annis poft

gine füb(titue

Colicis, tum

ad imperium produ&tus eft per nuptias mulieris , cu-

ius auus/erat Romanus Puer, amita vero Anna ifta

propriorum n«

Othoni nupta: quae et alii et ipfe Maimb. accu-

Pïï*ïi'lü , Qu 3;

ratius multo tradidit in Hiftoria Sebismatis Graeci

ante tot fscu

lib. III. p. 259. 262. 273. Vt adeo ex.his omni-

quandoquide

bus pateat clarifime, quam etiam hodie, etiam

Vétà et ab i

ili, qui curam quam maximam profitentur, ta-

quod viri do

men itidem vt nonnulli Antiqui, aliquando me-

pello vele

moriae füuae nimium confidant, et Au&oribus non

T0n ex

1

infpe&is, vnde ea, quae tradunt, haurire debe-

d PU 1;10»-

bant, füepe in graues etiam plus minus errores

julo p

'otef

VICS

à

Ti

Qvta

prolabantur.

l

hiC

MLC

;

!

Comï!io, qUy

HqUe, tum p

Til in Graa

Gub P OP

expreflifenr

- rdto f

nciderunt etiam ipfi Veteres aliquando. in cor-

I

TRüeniglenes

rupta exemplaria antiquiorum fcriptorum , quos

hau-

Pirlae v Q

de rebus ante fe geftis coxili'ulebant, atque ita

1À., qu

"

lii

ftum

419

lia rtater effet

ftum inde errorem ad nos propagarunt. Neque

gils non igno«

enim nuper demum aut in media barbarie, fed

adr. t To a.

et antiquiffimis temporibus librariorum. calami,

tis Imperi li.

fcripturae vitiis fuerunt obnoxii: id quod nemo

i Theophaniam

nesare poterit qui ipfum Sacrum codicem cum

jam nuptam di-

antiquiffima eius Graeca verfione diligenter con-

ris Romari. dr«

tulerit.

Infinitis enim ea in locis difcrepat ab

ts Argyrüs m«

Hebraeo textu, vt ille ad nos peruenit ipforum

annis polt mote

Iudaeorum, quos Maforetbas vocant, crifi repur-

itor Graecorum.

gatus tamen et ipfe, etiam ex conie&ura, quod

, eodem appel-

indicant eorum Notáe, in quibus Veteri, et, quia

xmne, llle at

in omnibus reperiebatur codicibus, in verborum

n Pur, Con»

ordine relictae , manifefte tamen corruptae Le&ios

wilofophi nepos.

ni, fuam, quam &v«^oyéx ipfa exigebat, in mar-

Iilae vero Graeci et Hebraei

ultis annis po

gine fubítituerunt.

as mulieris, Ql

codicis, tum in communium, tum praecipue in

; vero A fa.

propriorum nominum vocabulis haerentes difcre-

(e Maimb. accie

pantiae, quid aliud arguunt, nifi manifeltas iam

Sehsmatit Gme,ri

ante totfecula quorundam librorum corruptelas,

quandoquidem ex Variis illis Le&ionibus vaa modo

Q ex his omtt«

m hodie, etiam

vera et ab ipfo Scriptore potuit efleprofe&ta? Nam

profitentur, t«

quod viri do&iff. Víferius et Bootius, vt fe Ca-

: dliquando me-

pello vehementius opponerent, difcrepantias illas

non ex Variüs Le&ionibus, aut librorum vitiis,

: Anfooribus non

fed ab ipforum interpretum vel z8As«l/ vel con-

., haurire dee-

filio profe&as cenfuerunt, id haud fcio an aliis,

j; minus errores

Quo enim

mihi certe nunquam probari potuit.

onfilio, quaue, caufa interpretes i(ti cum alia ple-

que, tum maxime Hebraica illa nomina propria,

— À

nihil in Graeco vtique fermone fignificantia, non

exprefüffent iisdem per omnia literis, quibus in

T.

Hebraico fuo exemplari expreffa tunc. temporis

inueniebant? Cur ex. gr. Genef. 14. Regem Pam-

jgundo 1 C

phyliae vel Gentium. y*t vocare mallem O«e-

cupoo

tum, 4

QU«

yx^ , quafi in Hebraeo efiet

/pro *4, Re-

b atque J

[

:79131: »

z

gem

hu

420

gem'Sodomae yy3 BA , quafi effet p5* , "$ pro

are fi oportet

*, Regem Adamae MU Zevaao, quafi "N JJ

mogis adfaif

effet pro j, Immo in his et fimilibus quam plu-

30n magis dirt

Hebraica. iden

rimis quis non videat manifeftam Hebraicorum

exemplarit; qu

exemplarium inter fe difcrepantiam, a librariis

guam, et quid

profe&am, literas fisura conuenientiffimas, qua-

les in Hebraea Lingua multae, confundentibus.

do Tudaei pler

Eccleíie, exen

Atque hinc Zacháriae XIL ro. vbi pro vulgato

compluribus fe

Y5 2estvzgew), quomodo Tohannes, in Euang.

vt eam non fol

XIX. 5 7. idreddidit , Graecos legiffe apparet Y121»

gerent, inter

quia dgx:jzayr» verterunt, Hieronymus ob fimilitu-

authenticam C

diuem literarum errorem q//? uatum ait.

Verfiones ex ea

Interpretum ZgXsj/ov in talibus et tali ex caufa

fripcua, qua

ortis erroribus femper accufare, hoc eft, dicere,

fliinos pene ia

eos ne quidem deceptos fuiffe variante Le&ione,

exprimerent,

aut vfos exemplari ab aliis plerisque difcrepante,

lbruüs « e

fed quum in omnibus eadem effer fcriptura, et

fidem, Quam,

illi in füo itidem, vt in aliis fcriptum haberent,

ttibui a nobis

perperam tamen omnia iffius generis dormitante

cis, Quae tam

oculo vbique legiffe, et eadem focordia in Verfio-

multa le&tiony

nem fuam tranftuliffe, abfurdum prorfus et infci-

Tiendis et cor

tum mihi videtur.

Nec vnquam ego aufim aut

Ontti, Oj

velim maiorem adfcribere fidem, curam, et dili-

Muliag v'(fm

gentiam librariis , qui indo&i plerumque et rudes,

R

querin, |

J

tlp.

fingula volumina fingulis tantum hominibus- vel

Toneritate qu

farniliis fcribebant, quami inrerpretibus, qui, qui-

gt endur,

cunque fuerint, feu LXX. feu alii, longe tame

ipf

"idetgr.,

librariis illis haud dubie doCtiores , verfionem co

j.':rbd:!cmzt. N

ficiebant per totum terrarum Orbem, vel certe re-

tm jeri,

gionesplerasque in exemplaria quam plurima defcri-

t

jerque eam omnium,

da(fe etvre'cenü

endam, et mox defcriptam,

h

7I

)d

tum aequalium füorum, tum pofterorum iudiciis

1

dulter,

cenfürisque fuam fidem , induftriam, et do&rinam

duo-

("ï"ff &j

lari

exponebant. Prouidenti-am diuinam ad haeca

care

piaug SGU. d

(

.

421

tyos, p

care fi oportet et licet, putem fane, et.eam non

j quili NY

magis adfuiffe librariis, quam interpretibus , vel

libus quam pl

non,magis direxiffe oculos et manus illorum , qui

t Hebraicorm

Hebraica identidem facri Codicis defcripferunt

àm, a libtariis

exemplaria, quam qui eum in aliam verterunt Lin-

guam, et quidem illa verfione, qua mox non mo-

ntifimis, qui«

'onfundentibus,

do Iudaei plerique, fed et omnes Chriftianorum

bt pro valato

Ecclefiae, exemplo ipfius Chrifti et Apoftolorum,

nes, in Euanf,

compluribus feculis praecipue. erant vfurae, adeo

vt eam non folum publice et priuatim niaxime le-

appaet g

serent, interpretarentur, atque in dubiis quafi

u

Iu

s dj i

il-

authenticam confulerent, fed et alias plerasque

alt.

verfiones ex ea potiffimum , rariffime ex Hebraica

et tuliex caufa

fcriptura, quae ante duo haec fecula inter Chri-

v eft, dicere,

ftianos pene iacuit oblitterata prorfus et fepulta,

n

te Lectone,

exprimerent. Deniquenon video, cur Iudaeorum

tte,

j ü

librariis et exemplaribus Hebraicis ampliorem,

ar

18

fidem , curam, et prouidentiae diuinae adiutorium

u

jtam haberent

tribui a nobisoporteat, quam Chriftianorum Grae-

ers dormituite

cis, quae tam Noui, quam Veteris Teftamenti,

,

du

l

n Verio-

multa le&ionum varietate, adeoque multis etiam

us et inftie

mendis et corruptelis fuerunt iam olim imbuta et

onerata.

Origenes certe in Matth, Tra&. VIII.

TU qufim aut

ciam, &t ili«

Multam dzf'erentiam inter exemplaria inueniri con-

à

[

^

umqu

g er rudes

queritur, /.

ue per negligentiam . [cribentium , fiue ex

; iel

] i

0

ff

temeritate quorundam , [iue propter eos qui megli-

guut emendare firipturas , vel per eo$, qui, quod

QU.

$

Aqui', (FJi'

ipfis videtur , im emeudationibus vel adiiciumt ,. vel

"RD

l«mge tarfi

eimcot

ï

fabducunt.

Sic Lucianus Martyr, qui fub Diocle-

, verlion

tiano periit, a Suida dicitur facros Libros emen«

" 1 e

(

l'ï'

daífe et recenfuiffe, quod videret eos multum vitii

np

riffld ov

(moX) 0 vi3os) excepilje , cum temporis tracfu multa

li

yegim omntu

1 mdlCuS

im ds adulteraute , tum per contimuam ex alüs in

Atque hinc Sul-

), €t *

orh'lnlm

alia' exemplaria | defcriptionem.

n

^4

o«

picius Seu, de Salomone Rege agens, quum de

jae

[

a

d;

quodam

422

tlüca haec exet

quodam annorum numero in libro Regum haefi-

bus laodati int

taret, addit: Sed son dubito librariorum potius me-

vunt, fententi

;

gligentia , praefertim tot um féculis intercedeutibus,

los poftentati :

veritatem fui[e corruptam , quam vt propheta erraue-

controuerfis,

rit; ficut in boc ipfo uoflro opu[culo futurum credi-

iuros, fi quua

sus, vt decribentium incuria, quae non incurio[e

AL

T

ut

& nobis funt dige[la , vitientur.

Immo vero de ipfis

TOquti

nihil omnino

Hebraicis V. T. exemplaribus, audi quaefo, quae

conguitis et

dicat inter ipfos ludaeos doGifümus Gram-

maticus Elias Leuita in libro Hammaforeth : Abs-

Verique ex,ii

eruta, ficuti

que dubio, nifi ( Maforethae) veniffent , iam fatía

bentur,

fuiffet Lex tanquam duae Leges, *xyp j ] NO!

Bt vel lunc

"n Q"2502 "7 nswponMpo "22 0Dn"mbso

et necefarium

:e3non o WU* nmp WEN2O »sec - effent

dium, quot e

duo libri ip ommibus libris Scr'iþturae, qui pariter

tür errores et

confentirent , ficut. accidit veliquis Seriptorum libris.

effet, infinita

Sane Maforethae illi poftquam venerunt et admi-

etiüm dodiffi

rabili plane ac ftupenda diligentia Textui facro

X cotmpti

fiépem , vt dicunt Iudaei, circumdederunt, hoc eft,

literato vend

omnia non modo vocabula eius , fed et Literas ac-

curate numerarunt , haud ita facile eum denuo vi-

fua fcriptain

tilimorum vj

tiari potuiffe, lubens agnofco , fed ante illos, quo-

mim partem

rum fummam iftim diligentiam haud dubie exci-

tarunt frequentes, quae tunc erant, in Libris fà-

tenebris damr

cris corruptelae etincertae Le&tiones, hos aeque

TO eXagitor

Tunc velliftm

ac alios Libros habuiffe fuas difcrepantias, et id-

iwnt, &t ty

circo mendas etiam et naeuulos , atque adeo Grae-

corum interpretum tempore iftis in locis, quae

lunt, videlic

mutationem aut tranfpofitionem vnius ct alterius

oQiffmorun

Wordicus rer

literae arguunt , aliter illos in fuo exemplari, ali-

TU , qui o

ter nunc nos in noftris lezere, fi ex animi fenten-

tia loquar , vix dubito.

Vitra le&tio fi vna vbique,

que rerum f

praeferenda fit, non ego nunc decernere velim,

tentiim ind

nec tantum mihi fumere aufim; hoc folummodo

£t Dotro pr

dico, fi in omnibus fecundum noftra et Mafore-

Xemylorum

thica

423

thica haec exemplaria , contra antiqua illa, ex qui-

o Nertm heft-

bus laudati interpretes Verfionem. fuam concinna-

ürim poris w-

intercedentius,

runt, fententiam dari oporteat longe melius il-

los pofteritati fuiffe confülturos, et fimul multis

[

r

biefi

0 CT.

controuerfis, multisque cauillationibus obuiam

futurum cerad-

ituros, fi quum manus tam laudabili et vtili cete-

ge ton incuriofe

ftituto admouerent, diligentem prius et

30 vero de iplis

roquin in

nihil omnino praetereuntem adhibuiffent Crifin,

Qi quaefo, quie

conquifitis et collatis inter fe variis exemplaribus,

Mfimus Grum«

veraque ex.iis leCtione rationis et do&rinae ductu

*

moforeth: Al«

eruta, ficuti poftea Maforethae feciffe perhi-

jfe, m fn:*?a

bentur.

P^R

Er vel hinc patet luce ipfa clarius, quam vtile

2 22005

et neceffarium fit in re literaria Criticum hoc ftu-

UN2 v efent

dium, quot e contrario, fi negligatur, exorians

st, (ui pari!gr

tur errores et difficultates.

Cuius rei, fi operae

yriptarm M)ïh:.

eífet , infinita poffent proferri exempla hominum,

yennt et adtti

etiam do&iffimorum , mirificas olim obferuationes

i Textui fücro

ex corruptis adhuc Au&orum locis hauftas, orbi

derant, loc elt

literato venditantium, et multis inde erroribus

d et Litenis a«

fua fcripta inquinantium, qui nunc Criticaluce cla-

/e eum denio Vl*

riffimorum virorum cura ac ftudio purgatis maxi-

| ante illos, q00*

mam partem Auctoribus praecipuis, depulfi, et

mud dubie eic«

tenebris damnatiiacent. Quapropter fatis pro me-

at in irs f

rito exagitari nequit illorum ftupor,

qui etiam

onés,

los aeque

nunc vtiliffimum hoc ftudium contemnunt , fafti-

etid.

'crepanïizsy

diunt, et tantum non penitus explodunt. Ma-

lunt, videlicet, ex fcribarum et fciolorum, in-

atque adeoGrte

; in locis que

do&iffimorum plerumque hominum , calamis orta

vnius t

g!(cnuls

mordicus retinere, quam veram ipforum Scripto-

p eremplti ?l*

rum , qui omnem veterem diuinarum humanarume

grini Em

que rerum fapientiam pofteritati prodiderunt, fen-

W

tentiam indagare, vel ab aliis indagatam recipere;

yio f n ii

limy

gemere ve

et porro pro antiquis illis

Lesum, Inftitutorum,

ftoriarum monumentis , vnde

hoc folumrmo

Exemplorumatque Hi

AIMOI

Dd 4

omnis

( &

u

424

tanquarm de à

omnis in tebus publicis et priuatis comparatur

prudentia , falfa quaedam et nuper nata figmenta

in vere corrü

pertinaciter amplecti

Hoc illud eft, pro Tunone

]uat conterré

vere nubem fouere, et inuentis frugibus olandes

rificuliorem,

morolo animo praeferre

Verum . quia ipfi obiter

dicio, long

letturis tand

tantum et perfun&torie, in quaecunque inciderunt,

nili deprelen

perluftrant, atque ita nullam alicuius momenti

aut bonae frugis obferuationem , quae ex attenta

€ert& Vàid& V

librorum le&ione et meditatione nafcitur, animo

Yattetate mei

conditam habent, nihilque norunt, nifi forte ab

tdem Opinio

aliis bene iam di&ta et excogitata identidem reco-

tque onerat

que:

loriamque alieno labore partam. furtiuis

multo reddi

omnem 1lli

luec et fimil

illis repetitionibus in fe transmouere

2rifin etiam in. corrurtiffimis locis refpuunt, in-

qui omne h

crepantes fubinde, malle fe quaedam ignorare, vt

Véro. miqu

ita. ignorantiam fmm velent cuiusdam fapientiae

Omnino üt 1n

f'r)eue ac modeftiae praetextu , neu aliorum et maxi-

fi0 homnun

me aequahum fuorum eruditione, ftudio et in-

n quim non

duftria profliyatas quae veterum fcupm infidebant,

fitui «t per

labes agnofcere cogantur

Qu agunt.

Non diffiteor equidem, etiam hic Iliacos intra

A.AS Verat

muros peccari àb iis, qui exigua, vel nulla erudi-

nl iles fü

tione fubnixi, conie&uris fuis temere in AuGtores

bm

'Jlï

Ü

graffantur, verbis eorum non medicinam fed vim

inci

Tünt

(

faciunt, quicquid non percipiunt, aut infolens fibi

Don modo ;

videtur, quafi omnia vel legiffent vel meminiffent,

€t nemi

1

corruptum- illico clamant, immo ipfis Latinitatis

T

qu

Mal]

finibus fua fententia palam eiiciunt, conftantem

liunde (

membranarum le&ionem, minimeque reiiculam

Q

fuis fomniis mutare non verentur

difficillimi iidem

qu4m e

U0O et eyc

in admittendis alienis, licet' optime excogitatis,

Quémque ià

deque iis, vnde nemo vel hilum .do&ior. euadit,

lls sS(',]ï

neque ipía Au&oris fententia vlla. ex parte muta-

um qll'del

tur, aut in clariorem lucem e caligine profertur,

bi

U

$ prie

acerbiffimis iurgiis acerrimoque inter. fe duello,

Qe

Céndum

tanquam

425

is Cortparatur

tanquam de a.ris et. focis ; dimicant, qui denique

nità üpmenta

in vere corruptis locis fuam femper fymbolam vo-

l; pro funone

]unt conferre, prioribus nihilo certiorem aut. ve-

ugibus ghandes

rifimiliorem, quum haud dubie, meo quidem iu-

quua ipft obiter

dicio, longe praeftet, poft varias iam aliorum con-

e incidenunt,

ie&uras tandem. aliquando - manum iis abftineri;

us momenti

nifi deprehenfam. effe veritatem manifeftum aut

1. €X attenta

eerte valde verifimile fit.

Nam ceteroquin ipfà

icitur, animo

varietate medicina modum excedit, et nouis iden-

, nifi forte ab

tidem opinionibus et conie&uris le&ores diftrahit,

entidem reco«

atque onerat potius quam iuuat, certe incertiores

artam furtiuls

multo reddit, quam ante fuerant.

Verum. ob

e, omnem illt

haec etfimilia, fi quae funt, ineptiarum genera,

qui omue hoc ftudium damnant ac reiiciunt, illi

rg!þuunr, i

gnorare, vt

vero iniquiffimi funt rerum iudices, quum nulla

omnino fit inter humanas difciplina, quae pro va-

l iægï.enüug

|orum et maxie

rio hominum ingenio ineptiis prorfus vacat, vel

ftudio et ite

in quam non fua fecum vitia. intulerint et inferant

j ytfidebant,

fatui ac perüerfi iudicii homines, modum in iis

quae agunt, tenere nefcii.

Iftis verae eruditionis aduerfariis non multum

c Dliacos inteà

j| nulla erudi«

dbümiles fünt inter ipfos Criticos illi, qui fi qua

e in Audores

bona fua fortuna, in vetuftum alicuius Au&oris

inum fed vin

inciderunt codicem, quicquid in eo inueniunt,

non modo probant, et vulgato praeferunt, fed

i info

ens» fb

et neminem deinceps ferre poffunt , eidem fcriptoe

Imeminilent

ii5 L

Atl

ri quantumuis erudita et fpeciofa obferuatione

aliunde füccürrere tentantem , veriti fcilicet, ne

.. confrantem

)

ye reiiculum

1

quicquam ea re decedat pretio codicis, quo re-

perto et excuffo vnice fe omni occafione ;efferunt,

l

Jlimi idert

quemque idcirco vbique et in omnibus fincezum,

, exogitts

nullis. vsquam . naeuulis afperfum. haberi. volunt.

ofhior &X Itj

« parte Duta

Sunt quidem vetuftiffimae membranae infinitis par-

tibus praeftantiores recentioribus, nullas tamen

.nä Prof&[fü !

credendum eít, adeo: corre&tas effe et integras,

; he dullo

vt

Dd s

[3;)9!11"1

Q

426

vt nihil mendarum contineant; quum etiam anti-

Ti verbis mot

quiffimis illis temporibus fcriptae ftatim ab Au&o-

vix putem f

rismanu degenerauerint, partim librariorum ofci-

Afconius. B

nec folummo

tantia, partim fciolorum, quod genus hominum

$n re literaria femper fuit , audacia.

Quo factum,

bunis pl

Creà

vt et ipfi veteres non raro de his librorum cor-

et Onufrits,

ruptelis fuerint conquefti, et crifin etiam conie-

vt etilli, qu

&ando e

KXCE

ver

cere coa&i, vel fi negligentiores in eo

ts exiltimant

effent, in errorem, vt initio dicebam, indu&i

fintio ia a

Cexte Cicero ad Q. Fratr. Hl 5.. De Eatinis; quo

feciffet, Dce

fé vertat , ne Cire profitetur, 2ta ozendofe et Jcribi

pecuniaque.

et^ venire.

Et quamuis ipfe in fuis fcriptis tam

los ficratae

et Volícis la

diligens fuerit, vt; antequam ea ederet , ÁZbrario-

vs'

vum tenda tolleret , ficuti fcvibit ad Attic. XIIL 25.

tpetne: vl

tamen nonita multo poft, imperante fcil. Nero-

Luias IV, a(

ne, variantes iam in eius Orationibus leGtiones;

quae de Sam

aliorumque conie&uras aliquot locis notauit Afco-

lys, Nm

nius, et idcirco füa etiam conie&ura tentauit,

hgt w qi

quod in orat. pro C. Cornelio pene in extremo

rilim edi

u

m

legebatur: Tanta igitur im ilis virtus fuit, vt

erütum qu[

anuo XVI. poft. Reges exatfos propter uimiam. domi-

prias Romar

mationem potemtium [ecederent, leges facratas ipfe

&t Monte f

ffbi reflitueremt , duos TIribunos creareut , etc. itaque

mmo antiq

aufpicato po[lero anuo decem Tribuni pl. comitis et«

WRominorum

Hic ille eodem modo, quo

viatis creati funt.

n&ionibus

Sulpicium fupra audiuimus loquentem , Juduci fz

Tünt etiam

giagis, ait, librariortim boc-loco c:/]l, qendam , quam

Céterisque

vt Ciceronem parum proprio verbo vfum qJe credat s

16j exi]s

L

illo eniim tempore p

lebem leges facratas fibi m reffi-

flcots ieor.

zaiffe, (uumquam . enim autea Tribunos pl. babuiffe )

ffihis illa 4

fed tuuc primum con/litug'[ïä. Exiftimat librariorum

AC (i

culpa iam tunc fa&um, quod reffiszeremt illic

* Or. r

legebatur , et reponi debereiconfHtuerent atque ita

eïfem Qut f

Sigonius et Onufrius in Faftis anno 26o. et 26t.

eam Afconii emendationem fecuti, allatis his T u!::

eqtenri; di

lii

T2 g t

427

f etiam antie

lii verbis non dubitanter fcribunt.

Ego tamen

um db Autb-

vix putem faciendam eífe mutationem, quam vulc

ranorum olcie

Afconius. Etenim facratae leges non erant proprie,

nus homimm

nec folummodo illae, quae tunc temporis de Tri-

Quo fium,

bunis pl. creandis funt latae, vt volunt Sigonius

librorum core

et Onu£rius, et fenfiffe videtur etiam Afconius,

- etiam conie«

vt et illi, qui fa

cratas leges a Sacro Monte apella-

entiores in eo

tas exiftimant, fed omnes, telte Fefto,. quibus

bam, indudi.

fan&io ifta addebatur, vt qui quid aduerfus eas

t Lotitis; u

feciffet, facer alicui Deorum effet, cum familia

uibfe et frii

pecuniaque. Atque hinc etiam apud

alios popu-

; Jcriptis tàm

los facratae leges latae reperiuntur. Ab Aequis

quae maxima apud . eos vis

eret, lirarit-

et Volfcis lege: facrata ,

Artic, XIlLa3,

delectum | babitum. fcribit

cogendae wlitiae evat ,

ex

ex;,

ex iis,

te fcil, Nero

Liuius IV, 26. Qualis iam fuerit illa l

bus ledtones;

quae de Samnitibus tradit Idem X. 38. facile col-

Nam et eos dele&um habuiffe dicit zoue

: ootaxit At

ligas.

vun u0n comtcni,gfet ad Inperato-

Yuri tentatity

lege, vt qui iumio

.

je in exremo

rium edicium, qui

que iniu[fu abiffet , caput 4oui [a-

£

i

u fit, d

cratum effet... Vides f

acratas leges non fuiffe pro-

Montis facri, vel

itii

am dini^

prias Romanorum , multo minus

ex Monte facro demum profe&as aut nominatas.

g firutn if

"

Immo antiquiffimae pleraeque leges, fed maxime

d

l, onmitis tf«

Romanorum, erant facratae , hoc eft, iftiusmodi

Et haud dubie tales fue-

3 modo, q9

fan&ionibus munitae.

rem, ul Jg

runt etiam regiae, comitiis curiatis a Romulo

ceterisque latae.

Quae quum Aegibus exadis

gyndan, 109

emnes exoleuiffent , iter

"nque coepiffet Populus Ro-

m .j/fe Dd

snanus iucerto magis iare et con[uetudine (quae erat

1 J

jj n r

/

!

Mi

J

.,'/ï

b!//l?

aimia ia potentium dominatio , de qua Cicero ) agi

hi þl- l

ac regi, quam per latam legem, vt ait Pompon.

nl

ibrariogur-n

de Or. iuris $. 3. adeoque nullae tunc amplius

ulligura ic

r

ye it

eflent aut ferrentur facratae leges, non male mea

.'4;;?;;': a

1

fententia dici potuit populus in Monte facro illas

10 63.

Ü

,;[.

quippe quae poft

ll

^f

I)

jis T

fibi tunc temporis. retticuiffe,

longam

428

longam anriorum iritercapedinem tunc denuo ferri

Batereulus., €

coeperunt, et porro deinceps etiam funt latae.

Dionyítum, |

Atque hinc poftea populus omnem poteftatem de-

mint, W q

cemuiris conceffifie. legitur apud Liu. lil 35.

exduobus pri

enodo ue.lex leilia de Aueutino; aliaeque . facratae

vt TCCEC

J

leges abrogarentur , hoc. eft, non .illae. proprie,

:.,,ud ?

dum

ex

quae de Tribunis pl. funt latae, (nam hi fub De-

cemuiris non erant futuri, nec fuerunt) fed quae-

lu

!

4f Ortut

cunque: aliae leges a. populo. poft feceffionem in

Z ;

Toutato

facrum Montem iuffae. cum . iftiusmodi. fan&ione

dter l

Và

L

yro ]

inter quas etiam Icilia de Auentino fuiffe videtur.

Certius, ni fallor, vitium eft in vltimis Tullii

165 13

verbis, nifi illum dupliciter lapfum flatuere veli-

e

nt

;

mus, dum poftero ftatim anno decem Tribunos

dme ex corri

pl .creatos dicit, et quidem curiatis, comitüis.

I' ) Dnome

lebit.

0d

Nam longe demum poft, zricefrmo féxto anno a. pri-

suis Tribuuis pl. decem crveati fant Liu. W. 5o0. quo

dvta

d Y

d

tempore, iam quarto decimo anno ante, lege lata

ban

ü

15 veter

conftitutum erat, vt Tribuni pl. non amplius cu-

codictm corr

riatis comitiis, fed tributis, in quibus nihil pote-

pore er

rant.patricii, crearentur.

Cenfeam . denarium

nius Nar, H

numerum non a Cicerone , nec Afconico , fed fcio-

Plattus j ,

.

lo quopiam verbis illis additum, et voluiffe Cice-

pufe cred

Ifüi

ronem, primo extra Vrbem in Monte Sacro per

Senus, alte

feceffionem creatos Tribunos pl. poftero vero anno,

&t fe

et.deinceps in ipfa Vrbe aufpicato, et comitiis

quum

curiatis folenni et antiquiffimo Magiftratuum crean-

qu Ni qe d

Q

dorum more.

bi

Hoc. eodem apud Aftonium loco

t Q

ftatim poft, duos illos primos T'ribunos pl. L. Sici-

Ó

4

aium, L. F. Velutumy, et L. Iunium C..F. Paterculum,

[/

fed pofteriorem hunc male ita nominant Editores,

It

fecuti fcilicet Manutium, qui cum in antiqua ed.

? Uto «

ve

0

legeretur. Lauiuiss repofuit L. Iuuius ex Dionyfio,

l

qui:certior hiftoriae au&tor fit, quam Liuius.

At

L. Iunius. à Dionyfio cognominatur Bruras, non

leri

Pater-

429

X denoo ferri

Paterculus, et praeterea Afconius fequitur. non

1 fünt latze,

Dionyfium, fed alios Au&ores, quos ibidem no-

ote(tatem de:

Hic vero alterum

minat, in quibus eft Liuius.

lu Hl 5

ex duobus primis Tribunis quum vocet L. Albinium,

e(ue. Jacratat

vt re&e Sigonius pro Z/bigum, nemo non videt

lte. proptie,

apud Pedianum idem nomen 'Tribuno illi redden-

m hi fb De«

dum fuiffe ex veftigüis vetuftae fcripturae, in qua

;

nt) fed que-

Lauinius oxtum ex L. Aluiuius, et hoc ex L. Albi-

aral

m

1

EC

l

l

onem i

sius, mutato B: folemni pene more in V. plane

odi finttione

ficuti alter. non. L. fed. C. Sicinius male quoqué

uife videtur,

Velutus pro Bellutus cognominatur.

Quod Edito-

vltimis Tullit

res a Sigonio Emend. I. 33. didiciffe

iam potuif-

flatuere veli«

fent, difputante contra Robertellum,

qui ineptif-

le&ione £L;

m Tribunos

fime ex corrupta a Manutio Afconii

ti comitils

lusi, nomen apud Liuium quoque

reponi vo-

lebat.

ia um d jfi-

Sed vt ad veterum ctifin; omiffa noftra, et pro-

, Dl 3o. qio

bandas veterum teíftimonio etiam antiquiffimorum

1te, lege htà

codicum corruptelas reuertar, 77£uumm fuo tem.

; amplius Cl«

pore eruditorum . concertationem fuifle fcribit. Pli-

us nihil pote«

ym. denarim

nius Nat. Hift. XVIII. ro. de eo, « is verfus quo

jco , fed tb

Plautus in Aulularia Zr£opzae vocabulum ; vfürs

T

Ad quod: Critices

vol

l

e C

paffe creditur, Poetae frt illius.

Senus , aliena et fuppofititia a genuinis difcernens

yte Sacro p

et feparans, alludit etiam. Cicero Famil. IX. 16;

10 vero ann0y

quum arbiter federet inter Niciam et Vidium;

T conitis

qui Niciae duobus verficulis expenfum quid fere-

um a

(

bat, quod ille acceprum negabüt: Fgo rasquam

j

tonium 1000

Criticus antiquus. iudicaturas. füm , trum . fint zo3

ys pl LSii«

zoOWypE, d mwRoseBt A u)

Idem Plinius, ficut

- Batrcilih

illic additumi mulrorum opinione adulterinum

vt Biitoreh

Plauto verfum fignificat, fic contra lib. Vl.cap: 29.

n àntiqua eo

omiffam ipfe fufpicatur exemplariim vitio mentio-

.er Dionylos

nem duarum vrbium apud fubam, nobiliffimum

iuus. A

fcriptorem: 1uba; inquit, qui videtur diligentiffi-

]yuus, 092

7He

puitr-

se per[ecutus baec, 'omifit in' boc. tradiu, mifi f

tf in.ca

equito La

exemplarium vitium efl , Berenicen alteram et tertiam.

Non vnum aut alterum, fed communiter, quan-

tum erat exemplarium , vitii fufpicione arguit, non

Quim t

fa&urus, nifi illa etiam ifto tempore in corruptelas

"m

Tta vol

Ut

C

hoc genus aliquando veluti confpiraffe conftitiffet.

omnia liaec

Sic Sibyllinos verfus feftinanter exfcribentium vi-

tio corrupte paífim legi monuit Tuflinus Martyr,

tiam veleme

lic fuerint j

et antiquos foederum ac Legum Romanarum li-

tdicium,,

bros frequenti traufpofitioue. aliquid mutafJe. notat

qui antea G

Vi&orinus de Orthogr. Gellius No&. Att. VII. 2o.

àn libros de corruptis exemplaribus faclos iucidiffe ait

mitidus difo

qui Catullum carm. 27. ebrios aut ebriofos fcripfitie

?n illis, A/'.V'/Vv/f

Yn voce haer

putabant.

pere Fauorir

Similiter in Virgilio iam fub primis Impp. cor-

rupte vulgo legebatur Georg. II. de terra falfa et

Vitzà, et

amara: ef org lrifla temtautum feufu torquebit

füigide et in

amaro, pro emaror s vt obferuauit et monuit, tefte

Non euim j

eodem Gell. l. 21. Higinus in commentariis Vir-

Ür, qum ]

gilianis, qui z /ibro ex demo et familie ipfius

1is voluntat

Poetae ita inuenerat.

Neque tamen vel fic perfua-

infolentiae

deri potuit Fauorino do&iffimo Philofopho, fcri-

diOf.E et prc

t uf

pfiffe ita Virgilium.

Sed digna funt Gellii ea de

re verba, quae hic exhibeantur et confiderentur,

qUos. Jaudar

d

quoniam Lud. Carrio Antiq. LeG. II r2. aliter

labuif

* vett

ea legi iubet, et ex eius haud dubie au&orirate

.(äül(g' Torau

"

r

aliter in nouiffimis, et praeftantiffimis edd. nunc

iintmy

L

Nam in df

leguntur, ac antéa, et re&e, mea quidem fenten-

tia, legebatur.

Sed enim, inquit, qumm Fauori-

&t dodi i

"

l

mus Higini commentarium legiffet , atque ei flatim

t Gelliuc

fenfu

difplicita effet in[olentia et in[uaumas . illits

QUs ab jis

torquebir amaro: rif, et lotem lapidem , inquit,

MCETT

paratus [um ego iurare, Virgilium boc munguam

Yi finifi

Kripfffe, fed Higimum ego dicere verum : arbitror,

illal j

plum

iuns fiuxit. boc verbum V. irgilius iufolen-

"m dul

1?071 eniu p

zer,

431

[

P

tridu, nif f

zer , fed in carimiuibus L

vetii inuentum efl. . Verba

TG) tf tertidty

ex quarto Lucretii baec funt :

luniter, QUi«

Dilataque contra

l£ ar AU lï Ton

Quum tuimur mifceri abfynthia , taugit amaror

'dn Cormptelas

Ita voluit Carrio, etita nunc editur, tanquam fi

ffe conflitifet

fcribentium vt«

omnia haec dixiffet Fauorinus, et Higini fenten-

flinus. Matyr,

tiam vehementer probaxiet, Gellii contra nullae

Aomanarum h-

hic fuerint in iudicando partes, vzragmque contra

/

1id

"e nott

dudicium , certe praeter opintouem omnium eorum,

20

qn' autea Gellium legerunt , aut de illis Virgilii car-

d. Att. X J

U0

/ i

? at

mmzum dilferuerunt ,

vt gloriatur Carrio.

At vero

y fcri

lilie

in illis, fenfa zorquebit aumaro quaenam, aut.qua

if

p

in voce haeret ifta infolentia et infuauitas tanto-

pere Fauorino difplicira? Omnia vtique folita,

nis Impp, core

vfitata, et auribus fatis fuauia.

Deinde quam

e tera fil et

figide et infulfe ac fine c

caufa fübiiciuntur mox:

J u OH'WJ

t montit, I»He

Nonu enim prünus fiaxit boc verbum (amaror) iufolen-

ier, quum in folo hoc Gellii capite, fi ex Carrio-

wmentaris Vire

nis voluntate legas, illud quidem verbum nufquam

fJ//

"JS

infolentiae fuerit accufatum, adeoque tam ftu-

.uc fic pet dit-

diofe et prolixe illius defendendi nulla omnino

UPq(] [Ml'

data caufa.

nt Gellit et

Vtcunque fit. de vetuftioribus libris,

quos laudat Cazrio, nullus ego dubito, re&e

conliderentuty

habuifle veteres edd. iafülemtia et infuauitas. ilius:

JII j2, diiet

Sed

Jenfu. torquebit . asmaror.

Et mox feripfif ffv.

hia 1uq(oï" [

Hisinum Ego. ( Gellius ) dicere. verum . arbitro

inis edd, ninc

Nam in alia erat Fauorinus fententia, ac Higinus

,mdem 1cnm

et do&i illi, quos in proximis fuperioribus lauda-

1-'!ull

qu i L h

at Gellius, idque manifefte arguunt voculae , per

gt *

jfnfun

fenit

quas ab iis ad Fauorinum digreditur, /ed enim,

f il

aliud ac diuerfum quid a fuperioribus propofitum

ul PA

iri fignificantes.

Porro certiffimum pene arbitror,

j W mmq...m

illud ipfum infolentiae accufari , quod ftatim poftea

m at

tam 1rults eiusdem vitii nomine defenditur

AL

gl

Nempe

fü

h

432

Nemþe Fauorino, qui maxime probabat et com-

M gb m

mendabat illud Caefaris, zazquam - fcopulum ,. fic

Tifa Pighius

fugiendum e[fe infülens verbum , de qua eius animi

dragit et L)

fententia vide fupra cap. 1o. étiam in his infolens

fitim pot (

videbatur «) «maror, àtque idcirco Gellius illud

avcepife s qu

verbum o infoleuter fictum a Virgilio, au&toritate

LXEE. pm

Luctetii afferit.

Patet vero hinc, non neglexiffe

furem, ami

»

ipfos veteres nec cura do&i hominis indignum

Hus ego fumm

duxiffe; veram Virgiliani i(tius loci le&ionem

fem inteni,

fedulo indagare; praeterea vulgo iam tunc illo in

wendum , qua

loco corruptos fuiffe libros, denique Fauorinum

muri atqile ar

hon modo Hisino doGiflimo Grammatico; fed

u atri s

neque domeftico, vel ex domo et familia ipfius

quam ducenti

Virgilii allato libro credidifle, quo minus Crifin

qir, quod t

adhiberet.

Macrobius quoque Saturn. III. 8. no-

Scipime ri(ui

tat; in vulgatis eiusdem Virgilii, vt et Calui li-

vt vides, nol

bris male Venerem fcribi Deaz, quum Poetae

T

&t groretio (

ipfi altero genere füerint vi: Nimirum ducemze

"dem n Hf

Sed et 1IT. 3.

Deo, et Pollentemque Deum Venerem.

forte exiltim

in e plerosque falli, quod apud Virgilium , Exta-

quam illum |

que falfos Proiiciam in flucus legant, quum verum

finum

fit Porriciam.

Quapropter minime mirandum,

Titere M

L

qui

quod apud Liuium quoque XXIX. 27. omnes,

Tuny in Ant

hunc fuperfunt , codices, etiam optimus ille Pu-

GUit; quam

teaneus, fed tamen erroribus quoque, vt multis

Droeter Vnum

illic a-Gronouio probatur, obnoxius pro porricit

ïtceufet, q

exhibeant proieci?, quod re&te ó z«»» prae altero

þrïwem fan

fpreuit.

Verum, ne quis mihi in pofterum Criticen,

glmm tj D

T0 preecedi

etiam quae fola nititur ratione vel ingenio, teme-

iMlaec (um;

ré exagitet, ecce locum, vbi et ipfe Liuius contra

Qu0 litem $

codicam au&oritatem folo rationis du&u in Vale-

Centis er D

rio Antiate eani adhibuit: Scipo (inquit XXXVIIT.

ftm a fs

$5.)

et A. Hoflilius. Legatus et. C. Furius dammati:

" VI.

'NSflripoen

quo commodior pax Aaütiocbo daretur , "Scipione

itig )

í

l

À [/

M.

433

&t cor-

f

hus

L

M. poudo auri, CCCCL X X X. argenti (ingenti

! f

W

lJapfu Pighius An. $66. ex hoc loco adfert, qza-

jua eius a

li

W

dragies er LXXX. argenti pondo, haud dubie, quia

inþ

)ens

)

el

ä,inü

il

il

ul

flatim poft de quadragies feftertio fequitur) las

accepiffe , quam im aerarium vetulerit, A. Hoflilium

9

qua

Otttate

"LXXX. pondo auri, argenti CDIII. Furium

ttge-

n

f

(

1

florem , auri CXXX.. argenti CC. pondo. Addit iam,

Has ego fummas auri et argeuti velatas apud Autia-

od lekz;.awncxn

Tem inueni. Im L. Scipioue malim equidem librarü

m tunc o i

:

lh

suendum , quam meudacium [cviptoris qæ » n fümma

ue Fauor

At

um

wuri atque argenti.

Similius euim veri eff , argenti

mmatico, fed

quam auri snaitis pondus fuiffe , et potius quadragies

fümilia iplis

quam ducenties qnadragies litem aeflimatam : eo ma-

minus Crili

gis, quod tautae fummae vatiomem etiam ab ipfo P.

. III. $. no-

"Scipioue requifitam e[fe in. fenatu tradunt. — Maluit,

t et Clar li-

wt vides, nobiliffimus hic fcriptor aperte et quafi

quum Poeaé

'x profeffo Criticum coniectando agere, et qui-

uf

n

'dem in Hiftoriarum libris, argumenti, vt quis

G&d etTL.1.

forte exiftimet, eam ad rem minus aceommodati,

yilium, Bitt-

quam iftum exemplarium errorem, nóftrorum ho-

quüm verum

minum

e, fine animaduerfione vel praeter-

e mirindum,

mittere , !

fequi et ample&i.

Verum vt fum-

, omnes, qui

mam in Antiate corrígi voluerit, potius fignifi-

1mu

ss ille u-

j

cauit, quam expreffit.

Et tacent hic interpretes

jé, it multis

praeter vnum Glareanum, qui ita haec intelligen-

; pO Pu'æ'ivit

da cenfet, quafi voluerit Liuius legi debere: Sci-

j r altero

gionem fix millia poudo argenti, quadringenta oco-

ginta auri plus accepiffe. . Sed in ceteris auri men-

am Critietm

'tio praecedit conftanter argentum, et praeterea

serio, fefe

ifthaec fumma, excedir quadrapies fcil. feftertium,

jus contta

quo litem Scipionis aeftimatam vult Liuius, tre-

jn Vale-

centis et viginti millibus H S. Putem potius erra-

yxVilt.

tum a librario in numerorum notis, quod et faci-

g

lius fieri potuit et faepiffime fa&tum , quam tranfpo-

l

fitis ipfis «wri et argesti vocabulis. Nempe vt

T. I

f

]

E

I55

434

tium, Corne

Joo clo-féx smillis pondo- auri-dederit pro Io:€

-

Corrüptus ve

féxeentis et CCCC . quater. centena. argenti. pro

cIo clo clo clo. vel cIo 1oo quatwor millibus,

infuper mod

4j. vbi de (

quae notae olim paulo conuenientius inter fe fue-

runt fcriptae, quam hic exarari et edi poffunt,

elpi, Kira

V. Petri Seruii luu. Fer. c. 4. Et huius fenten-

ideoque inte

catít flam, (

tiae fumma exa&e refpondet quadragies feftertio.

Nam cumauri ad argentum proportio fuerit decu-

Kairo i

pla, vt oftenderunt Viri Eruditi, et in fingulis

fponjäm Cupi

prore fui p

libris pondo argenti fint centum denarii, feu

quadringenti feftertii , fequitur, vt fexcenta pondo

quae pronim

ientiffias,

auri faciant fex millia pondo argenti, ea vero con-

iun&a cum aliis quatuor millibus argenti pondo,

a Plutatcho

tür: dc vri r

faciant decies centena millia denarium feu quadra-

ies centena millia feftertium, h. e. quadragies fee

em. - Catpio

ftertium, — Superant tantum excurrentia illa odfo-

faris F. doce

giuta pondo argenti, quorum in fumma per fefter-

ii 3oytzt

tium enuncianda, vel ad feftertium. redu&a, ra-

enim legi d

tionem non habuit Liuius, quoniam in ea rotundo

mine (itis c

vbi-idem s

numero vel eodem, quo cetera, modo exprimi

non poterant, quippe quum non vna c

tena, fed

€ditum oco

tantum duo et trigintà millia num

m exple-

Sueton, Cat

&ilcanit,

rent. Plane quemadmodum in altera quoque fum-

ma, in quam Scipionem damnatum fcripferat libra-

Atquein his

rius,, ad ducenties quadragies feftertium redu&ta fe-

erratum, f

cit, praetermiffa illic totaargenti fumma , quadrin-

tius D T'(; C[ltj

gentorum ocloginta poudo , feu. CXCII. Millium fe-

fuit, vt

ftertiorum. .Nam fola 6ooo. fondo auri faciunt dit-

piont Aem]

«enties quadragies HS. — Ad hunc vero modum qui

exPOHli[, q

fibi et le&oribus fuis non cauerunt, a mendofis hu-

lus K vicer

iusmodi libris decepti errores inde hauftos, indecoro

tl:bt'i'o: tt N

nimiae fuae fecuritatis et vfitatae Critices aduer-

fteiam q

fariis negligentiae documento, pofteris prodide-

Pet ( Ger

runt. Nihil frequentius in Manufcriptis, quam

qti p ,

eonfundi duas nobiliffimas familias patriciarum gen-

4 Smili (

tium,

435

leit v D:€

tium, Corneliae Seipiozes et Seruiliae Caepioues.

i àrgeni pro

Corruptus vehemenrer etiam tum hinc, tum alio

tatror mll

infuper modo Appiani infignis locus Bell. Ciu. II.

ls inter fe fue«

435. vbi de Caefare. Ilopzuo iv Mevyve Ti« Duya-

&t edi poffnt

víou , Kourso ovr« v Exerioyi. - Nullus in his fenfus,

lujus fenten-

ideoque interpres pro lubitu vertit: Powpeio collo-

nygies fellertio,

catiit filiam , quamtuis dum aute concordi... Attulege

10 fuerit decu«

Kodmeo Pyyw v Kowmriow, et verte, quauuis de-

et in fingulis

fpon[am Coepioni. «à Eyyvw omnino defideratur , et

| demrii, feu

priore fui parte excidiffe videtur propter duas,

excenta pondo

quae proxime praecedunt, literas figura conue-

nientiffimas.

], & Yer0 COD-

Eius contrarium eft evéyywss, quod

.a Plutatcho in Gracchis de horum matre vfurpa-

irenti pondo,

ym feuguadra«

i-

tür:di zi TE wwrpUs avimdovoy sj dvéyyvoy wiroxa Q2 d-

uidragi fes

i

swv. Caepioni vero. defponfam fuiffe Iuliam Cae-

entia illa (dte

faris F. docet nos idem Plut. in Caef. j» yag xvr

m per feere

iM DSuydrgo, Pyysyuupivy EspsMe Koamieu (fic

enim legi debere ex addito gentis Seruiliae no-

» reduda, r

mine fatis conftat, quamuis et hic et in Pompeio,

n ronmdq

vbi idem refertur, Xxizio» quoque in variis edd.

modo exrimt

editum occurrat) vouryy iyysgss IHowurgí». Adde

a centena, f&

lm ele

Sueton. Caef. cap.21. fuajque Tuliam Cu. Pompeie

a quoquelum

eollocauit , vepudiato priere Jpon[o Seruiliu Caepione.

Atque in his nominibus faepiffime alibi a librariis

(ripfezclbre

um reduca iee

erratum , füppofito Scipienum nomine, quod no-

tius, 79 Caepionum: idque haud dubie in caufa

füffia , W Tif*

fuit, vt Ampelius, quod Caepionum erat Sci-

i. Millium fe

yri ficiuntit

z

pioni Aemiliano tribuerit. Certe in capite, quo

expofuüit, quas gentes, et per quos Duces Popu-

rü mOdum qm

lus R. vicerit, ait: Per Scipiouem Aemilianam Cel-

] me[]dülis ht

tiberos et Namantiam. .Per eundermn Scipionem La-

iftos indectre

fftaniam et.ducem. Viriatbum.

At Lufitania victa

vitics adnet

-

per Q. Seruil. Caepionem Propraetorem, eum,

fteris prouice

qui anno 647. Confül fuit. Eutrop. lib. IV. extr.

aiptiss

qllï

a Seruilio Caepione in. Hifpania Lafitani vici [unr.

ea

Viria-

xtriciarumf; guer;,

436

Viriathino vero belfo, ipfo Viriatho per dolum et

fg&eæw Ton

*proditionem fuorum occifo finem tandem impo-

quoä ego fin

fuit alius Q. Seruilius Caepio Conful an. 613. vt

quia Florus

docent Appianus Igze. 296. 297. Liu. Epit. LIV.

que, praefet

:Vell. IE.. 1. Val Max. IX;. 6. tum viétor et Eu-

nomine cuili

jominibus, ^

"topius. infigniter lapfüs aut Florus aut librarii

*eius, lib. IL. cap. 17. vbi Woc Pormpilio tribuitur:

frequentiftm

"Tandem (Viriathum) Fabius Maximus Conful op-

momidibus p

dprefferat , féd a fucceffore Pompilio violata viforia

rüptee finc li

Cicer, de of

seff , quippe qui couficiendae rei cupidus fractum Du-

-&em et extrema deditiouis ágitantem per fraudem , et

momen quod

"iufidias et domeflicos percu[Jores aggre[Jus. — Confet,

qui bello Pe

fi videtür, Appianum ac Liuium, et intelliges Fa-

et Schottus

"bio Maximo Seruiliano fücceffiffe eum , quem dixi,

quinüis ego

"Caepionem, et ab hoc fraude fublatum Viriathum.

momen tepof

An ergo 'dormitafle et hic dicemus Florum ? Et

€it Imperator

fane neque in eo fàtis fideliter is agit, quod Viria-

Q difaplin

'thum a Fabio oppreffüm fcribit, quum ille contra

quedt, quo

ad pacem aequis conditionibus fecum faciendam

$lonem. P

(v. Appian.) adegerit Fabium, qui ifta pace re-

€ürrere, fi [

"bus profpere ceteroquin in Hifpania geftis Jabem

lufianiam

"impofuiffe dicitur in Epit. Liuii, fed fi maxime in

tctlilfo puü

-hoc quoque Viriathi interfe&ore errauerit Florus,

alio deinde:

^non tamen Porpilio, vt editur, fed haud dubie

tétetis ledo

Popilio fcripfit, vt "habet vetuftiffima editio , et

de quo prox

'Pal. fec. Nulli enim turc temporis Pompilii erant,

$

&rutum al

'ac M. Popilius Laenas anno poft Caepionem Con-

I

£X

*(ul fuit, et ex Hifpaniis quoque alteram prouin-

lilius, atqu

Verum tamen quia is non contra

"Ciam tenuit.

ti5 cornom

"Viriathum, fed Numantinos bellum geffit, neque

Nünc editu

3llud confecit, fed ab iis fufüs fugatusque cum

lls Cae f

fua ignominia fücceffori tradere; debuit, et prae-

qium |

egl !

xerea culpa, quantum eius fieri poteft, in librarios

Jratas Duil

potius deriuanda eft, quam in ipfos Au&tores, con-

in:his

ex, in u

:iïdergromnino.vdim, m1 Le&or, annon

D

Bro Dijs [

fuccef"

E

437^

per dolum et

féiceeffore Popilio lateàt fucevffore:Gaepiore Seruilio,:

ïmndem impo»

quod ego fane parum abeft, quin cenfeam, maxime.

il an. 615 vt

quia Florus: quum alibi tum in hoc capite pleros-«

it, Bpis LIV.

que, praefertim fi non fint valde celebres, et vnó

vidor et En-

nomine cuilibet fatis noti , duobusappellare foleat

us ant librarii

Bominibus, atque iíto duorum: nominum. ordine

l: teibuitue:

frequentiffime fcriptores vtantur; et denique im

J

us Cfil qj-

nominibus propriis incredibilem in modum cor-

hat

&T

vibaria

ruptae fint librariorum culpa hiftoriae. Immo apud

Cicer. de offic. L. 1 1. eodem plane modo Porpilis

s frudum Du-

E

frauim, &

nomen quod bis ibi legitur tanquam Imperatoris;

5/]1):. Confet,

qui bello Perfico Macedoniam. tenuerit. Langius

intelliges Fie

et Schottus mutatum volunt in Pauli Aemiliis

1 quem diti

quamuis ego; vt vere dicam, iftic potius HofHiliz

m Viriathum,

nomen repofuerim, qui eo bello et in ea Prouin-

; Flom? E

€ia Imperator füit et inprimis:collapfam in exer-

éitu difciplinam reftituit: quam ad rem pertinere. ,

É quo&Viria-

um ille contra

queat , quod. a Cicerone dicitur vnam dimififfe le-

um ficiendam

$ionem. - Poffumus forteet Ampelio ex parte fuc-

currere, fi flatuamus fcripfiffe eum, per Caepionem

j ifh pue re

Lufitaniam etc. idque folenni fcribarum /ofcitantia

, edfis labe.m

ifm

ame n

M

tranfiffe primo in notius illud nomen Scipionis , .ab.

alio deinde additum 74 eundem , intelligente. eta.

rauerit Floru's,

4 loud dubie

ik

ceteris le&oribus intelligi volente eum Scipionem,

m ediio, &

de quo proximepraecefferat. Atque ita fane apud-

Pompili ert

Seruium ad Virg. Georg. IIl 29. nomen Duilius.

E l

primo,' vt faepius alibi fa&um, mutatum fuit im:

gpionem C

reram prou-

;

dulius, atque huic deinde-alius adiecit Iuliae gen-

ss non (oltia

tis cosnomen Caefzr : et ita fa&um vt ifto loco:

pnunc editum occurrat.

Nai voffratas ( columnas )

y geut;

neqüe

dulius Caefar. pofitit. victis Poemis nauali certamine --

grsgue eum.

yir, &t prée

qüum legi ex hiftoriae veritate debeat , Nam 7o-

, in fibrarios

fératas Duilius po[iit, idque probet Vaticanus co--

dex, in quo fimpliciter reie&to cognomine VZius

ulores; 00

"

^

Duilisslegitur, tefte P; Ciac-

annon 11

ïE

P-ro Bilias et hoc pro.

Ee 3

conio

u*

438

seepto, Ài

conio i Commént. Col. Roftr. Duilit huius.

De

folemne illi

Ampelio tamen vt dicam, quod fentio, putem

hibebarit , n

eum ipfum, vt paffim alibi; etiam hic erraffe, fed

er quidem e

deceptum a libris; iam turn Scipionum nomen pro,

*à Caepionum vulgo ingerentibus.

fiue illud co

fi cognome

De quo vtcunque fit , certe Prifcianus a corruptis

Audore, qi

codd. qui, vt etiam nunc plerique, praenomen

mominz colle

Tullus forma gentilitii nominis Tz//ius, et infuper

ius nomen 1

Sernilius pro Seruius exaratum habebant , abreptus

mendofe fc

eft, vcinfigni errore ftatuerit nonnulla praenomina.

olim fuiffe modo praenominá, modo gentilitia.

quom polea

quia non igr

Ait enim lib. Il.. Quae i2 aliis perfomis. funt praeno-

mina, baec im alüs locó mominum accipiuntur ,. vt.

inque ea ger

füfi, cogn.

Tullius Seruilius, 5ic Tullius praemomen éefl.. M.

vero Tullius; bic nomen.

Exiftimauit, vt vides «9.

adbibere m.

Tullius etiam práenomen effe ; haud dubie quia ita

inquifia Cie

lo, Cefar

paffim in libris minus emendatis; pro Tu//us, quod

verum eft praenomen, fcriptum illi occurrebat.

lipft, cuiw

In exemplo vero , quo fententiam füam confirmare

expediet, ;

Nam.

Bed et in i

nititir, alia eft làbes et quidem duplex.

quum Seruium Tullium fextum Romanorum Re-

drachma «

VPrfcianum

gem haud dubie intelligat, quia praenomen eius

Ceptum of

Seruius corrupte fcriptum, mutatumque in genti-

litium Seruilius , quomodo etiam nunc in non pau-

lib. !II de

cis membranis adulteratum deprehenditur , alicubi,

- Digi p

offendérat; ablatus eó videtur, vt Regis illius no-

quie hic at

men gentilitium putarit effe Serailius, praenomen

FU, quoyy

£t jam olir

Tullius, qium hoc illius effet gentilitium, prae-

nomen vero Seruius.

Ne de tàm vetufto in fcri-

fill! ; inqu

ptura 744j nominis vitio dubitetur, aliud multo

1 ferroro

etiam illuftrius eius rei docümeritum ex Faftis Si-

Ctlingy c

culis dàbo. An. V. C. 72o. Caefari OGauiano Con-

Q] m

ful ab omnibus additur L. Volcatius Tullus, qui;

egndum,

quod antiquiffimis temporibus fuerat praenomen,

Pt portus

tuné pfo cognomine víürpabat, a maioribus iam

(ufbam hn

accepto-

439

ühuüw, De

&ccepto.

At Graecus ille Faftorum Au&or, quum

'0tio, wütem

folemne illi effec, Confüles fingulos ex variis quae

habebant, nominibus vno tantum nomine notare;

ic erriffe, fed

et duidem eo, quod omnium erat ordine vltimum,

) nomen. pro.

fiue illud cognomen , fiue gentilitium effet nomen;

fi cognomen non haberent, ile ex quocunque,

Qs 2 cotruüptis

Au&ore, quibuscunque libris. ifthaec Confülum

, Drienomen

1t, et infüpee

nomina collegit, certe in iis vltimum Confulis hu-

ius nomen non 7zu//us, vt oportebat, fed TaJius

aht ; abreptus

mendofe fcriptum. inuenit. Inde enim fa&um,

Ja praenomina

lo gentlitit

quum poftea Faftos. fuos ordinaret , ederetque, vt,

quia non ignorabat Tu//ius nomen efle gentilitium;

; Jint pratit-

inque ea gente celeberrimum effe cognomen Cice-

ipiuntir , Vt

v0ris, cognomen autem, vtpote ordine vltimum,

nai i. M.

adbibere mallet, nihil moratus nec re amplius

; vt vides o

inquifita Ciceronem pro Tullo , feu L. Volcatio Tul»

lubie quià t

lo, Caefari collegam dederit, ftupendo prorfus

Tulus, quo

lapfü, cuius caufam et originem non aliter quis

li occutrebate

m confirmate

expediet, nifi ifto, quo a me fa&um eít, modo.

Sed et in denarii Romani: pretio cum Graecorum

uple. Mm

drachma comparando grauiífime impegiffe eundem

manorum AC«

Prifcianum et adulterato iam tunc Liuii loco de«

jenomen eiUs

ceptum oftendit 4 x« ad Liu, XXXIV. 52. et

que in genti«

4

lib. III. de pec. vet. cap.

jcin non patl*

.. Digna porro funt Sallu

ftii e lib. L. Hiftor, verba,

Vlitur, alicobt

quae hic accuratius examinentur, atque illuftren»

ggis illius 0«

tur, quoniam peruerfe prorfus et nunc eduntur,

f pmenomen

et iam olim a Nonio Marcello relata funt. Serto-

Jitium, p*

yius , inquit, portis turbam muorantibus , et nullo , vt

omfto InJtie

in terrore folet , geueris aut imperii. difcrimine , per

, aiud multo

calonum. corpora ad medium quafi, deim. fuper ad«

T^ Fami Sl-

flantium manibus in murum attollitur. — Yca omnino

ftaiano Cor-

legendum, et hoc quidem fenfu: Sertorius, quum

Tullus qu

per portas, quae omnem refugientium in Vibem

; praenome

turbam non fimul recipiebant , intrare non poffet,

nec

ioribus i

Ee 4

accp

440

nec in illa fuga et terrore vllum -effet'generis aut

Seripturam

Editores, q

imperii difcrimen .aut reuerentia, hoc eft; Iimpe-

ratori prae ceteris locus in portis non daretur;

fus pecuert:

attollitur per corpora et humeros calonum ad me-

gauerit Anc

Immo ve

dium circiter muri, et ex eo deinde loco in ipfum

murum manibus eorum, qui füperadftabant, vel

Aelius Lam

qui fuper murum adítabant. 44 zedium quafí *

antiquioris,

fic in Iugurtha cap. 48.. Ex eo (monte) medio quafs

plani, eaq

collis oriebatur , hoc eft, medio ferme totius mon-

e0 quamis

?

tis loco. cap. so.. Praefidio quafi duum millium i. e.

f

n

tis infped

circiter, fuperadflare dicitur. vel coniun&tim , vt

qp 57 À

cenfentur multa alia id genus faperaddere , Jiper-

hunc amiíi

upendere , jitþcrimpanfrc, Jiperflare, vel potius,

At Herodi

ficuti ego arbitror, feparatim , vt per Z^aj in-

etum ditif

telligatur id, fuper quod illi, elato iam ad me-

afperis et m

dium Sertorio adítiterint , nempe murus. Siclug.

ris afperit

€. 6o. Scalae comminutae , qui füper. ( fcalas) þet:-'

iveriffe, :

raut, afflidi. . Petronius: Repofitorium votuudum

morbo, oy

duodecim babebat figna in orbem difpofita , fiperque

grater f

( &ingula figna) proprium comuenientemque materiae

prouifo oc

Jiructos impo[uerat cibum - Juper Arietem cicer arie-

eccifim, a

tinum etc... dem Collocatit illa iguem caffrs barun-

lonze mz

diuibus colletum , ingeflisque. fuper: (ignem) pluri-

12(053:15 "n

bus lignis , excufare coepit moram. Val. Max. V. $.6;

&lomitati]

fattaque iugeirti firage , plurimis telis obrutus , Jfe-

tut calami

per corruit. . lta vero diftinguenda haec Salluitii

Afl yis

atque intelligenda effe, quum fit certiffimum, No-

àpparet m

nius tamen, vitiofo haud dubie codice deceptus;

[0.

f

ld

übong

75 faper non modo a fequenti verbo diflraxit, fed

et praecedenti coniunxit , atque inde aliud nouum

Lmpridig

Mtoque Í

formauit vocabulum, Deiz f'per , idque ex.au&os

crodiano

ritate Salluflii , vt putabat, dignum habuit, quo fuos.

profetio: ;

de proprietate fermonum librosaugeret. Seorfim

dicis ifins

namque illud et ex profeffo inter alia refert cap. 12,

tertige il

ac ,folis his Salluftii verbis probat. Eius vero

Cognouiffe

Scriptu-

441

t generis aut

Scripturam fequuntur nunc fragmentorum Sàalluftit

€ elt, Inpe.

Editores, quamuis illa verus verborum fenfus pror-

10n daretur,

fus peruertatur, et dudum iam recte Nonium cafti«

onum ad me«

gauerit Anonymus Annotator, doc&tiff. Mercerus.

" Immo vero etiam Hiftoriae Auguítae Scriptor

co in ipfum

ditbunt, vel

Aelius Lampridius Herodiani, non ità multo fe

du quiis

antiquiaris, corrupta tamen et ipfe habuit exem-

e) medi quifi

plaria, eaque caufa aliud , quam ille fcripferat, ex

? totius more

€o quamuls diferte citaro, fed tamen negligenter

r al i 6

fatis infpe&o refert. Tvadit enim in Alex. Sen.

niundim, vt

cap. 57. Au&orem e[fe. Herodianum , Xmperatorem.

hunc amififfe exercitum fame, frigore, ac morbo.

ddre, fiptte

- Yel potii,

At Herodianus Alexandrum fcribit VI. 14.. exer-

t ÉAaly if

citum diuififfe in tres partes, earunique vnam in

jam ad fues

afperis et montofis regionibus hyemis vi et frigo-

ris afperitate attritam pauciffimis tantum reliquis

a, Sichig.

fcs) fftee

interüíffe, alteram, in qua ipfe fuerit Imperator,

um vt

morbo , omni páriter illa parte lethaliter aegrotante,

grauiter fuiffe afflittam , tertiam ab hoftibus de im-

fis, fiprqie

prouifo occurrentibus circumuentam et occidione

Iu materié

m citer arite

occifam, adeoque Imperatorem , fübiungit tandem,

longe maximam totius exercitus partem amififfe

cufit ha

duxpópouis Gu Qopoas , viso, moXigup, wove, diterfis

gnäm) p!uri-

'Tertiam igi-

Ma V. 6

ealamitatibus , morbo , bello, frigore.

tur calamitatem ex Herodiani fententia exercitui

oritu, fi-

inflixit vis ipfa belli et hoftiurn, non fames: fed

vec Salluffüg

fimum, N

apparet manifefto, vt iam monuit incomparabilis

Cafaubonus, cui hanc obferuationem debemus,

ice deceptuss

Lampridium in Codice fuo pro 9£«v legiffe ^upi;

dilloxit, fe

aliud ouum

ideoque famis infua Alexandri vita, taquam ex

Herodiano , feciffe mentionem. Perquam ofcitanter

yje ey dU CtOs

profe&o: namfi Criticen aduocaffet , facile hunc co«

Jit quofuos,

eotim

dicis iftius errorem ex relata accuratius paulo ante

et,

fert cüp. Is

tertiae illius partis et cladis ab Herodiano Hiftoria

t emendafle , fibique cauiffe;

.. Fjus vero.

cognouifïe potuiffet. e

ne

Ee 5

Scriptl

442

ne ex ÁAu&ore ; cuiusteftimonio vtitur, aliud, quamr

pellabantuf ,

ille memoriae mandauerat , indecora fane Hiftorico

tio, feu càr

negligentia et fecuritate attuliffe argueretur.

votaffe? N

Similiter et illud, quod etiamnum apud Dionem

eius diligen

moriae mài

lib. LX, celeberrima faeminarum Arria mendofe

vüs, fed ef

editur vxor Kouxiva. ónazs Caecimmae. Confulis, et

viro fuo dixiffe: JJ sz, ix dXyb, ecce puer, mom

ja infaacia,

labuit? N

doleo , magna item infcitia iam olim a Ioh. Zonara

Nec

Cupus , q

in füam quoquo Hiftoriam fuit translatum.

enim erat illa vxor Koeuxóvs dzar£, Íed Koaxhwz

Jise il f

dlterum e

Ylasra Caecinzae, qui cognomen habebat Pzaeti , eo-

que cognomine eum appellauerat, quum mori iuf-

prienomin

fum fuae nécis exemplo confirmauit, addita im-

Velleius;

fnortali hac voce 722 , IIozzs, $x dAy3:

Quintilas

tot dlii, à

Si qua fides vuluus, quod feci, tion dolet , inquit

feculis pof

Sed quod tu facies, boc mibi , Paete, dolet.

alibi hec |

Atque iftum in. modum non ex Martiali modo;

ádoptiote

fed praecipue ex Plinio Iuniore emendandum Dio-

Augufun

nem clariffime docuit Vir fane quam Eruditus Pau^

6s poft:

lus Leopardus Emend. I. 17. Quo fere addücor,

Yung; 4

vt eiusdem Dionis deprauatam item lettionem alio

7p

loco cenfeam, |licet eam quoque fecutos videam

nominibu:

eundem Zonaram et Xiphilinum, .quum ex illius

Cadjiris «

lib XL V. ipfo initio, Auguftum Caefarem ante

fimilitee

adoptionem in luliam gentem vocatum tradunt,

priecipu

C. Oauitim Caepiam.

Etenim nuriquam mihi veri-

quam ge

fimile vifum, Augufto vere id cognominis fuiffe,

quale ta

ét tamen apud neminem alium ex tot pene innu-

tnodo ex

meris fcriptoribus, qui illius paffim et lubenter

Tünis, |

mentionem faciunt, nifi demum apud Dionem

qum tu

reperiri. ;Nulpiamne Cicero in Orationibus .et

fishifica

maxime in Epiftolis ad eum defignandum cogno-

tt imp»

5nen hoc vfurpaffet more feculi iftius; quo homi«

fgrio ali

nes praecipue cognominibus ,. fi ea haberent: aps

&

"

tionem y

pellaban-

443

l lï

; ld quant

pellabantur, fed femper pótius Odlauium géntili-,

aneTiorco

leretur,

tio, feu communi totius paternae gentis nomine

vocaffet? Non obferuaffet id Suetonius, qui vitam

ipud Dionem

eius diligentiffime expofuit, nec cognomina me-

Ti mendofe

moriae mandare neglexit, non folum quae adopta-

Cofils, et

tus, fed etiam quod ante adoptionem, et quidem

in infntia, Tburimus breui tempore appellatus,

tt puer, m

]oh, Zomm

habuit? Non denique vsquam iítius cognomiinis.

htum, - Nef

Caepias ,

quod tamen , fi habuiffet, maxime pecu-

Jiare illi fuiffet nomen;

cum duorum reliquorüm

fed Kai

at Dooti , eo

alterum effet gentilitium ; alterum. omnium fere

eminiffent Liuius,

üm mori tuf*

praenominum vulgatiffimum , m

Velleius, . Valerius; "acitus, Senecae, Plinii;

, alditi im«

Quin&iliamus, Gellius, Plutarchus, Appianus,

tot alii, ante Dionem aetate plus quam duobus

iftt, inftit

feculis pofteriorem ? Immo neque ipfe Dio vsquam.

, dilt,

alibi hoc cognomen illi tribuit fed femper ante

tiji modo,

adoptionem Octauium ,, poft eam Cae[arem , vel

;ndum Dio»

Aaguflum vocat.

Confidera fodes, verba eius pau-

p ngä-rsgau Qerasüs, TürS

à? yów

roditusPane

eis poft:

,

re addücot;

Koaamp, iTX

dsoviro Alyasos HreOugidas Hjere rüy

Qronem alid

mpxy uv

Cur non ficuti ex adoptiuis et nouis

nominibus, non gentilitio luli, fed cognomine

jtos videanmt

jm ex illius

——

Caefüris et poftea "Augufli eum.praecipue ornat;

efirem ante

fimiliter etiam antea cognomine potius Caepiam

-

aecipue appellat, et vulgo appellatum fcribit,

m tridunts

s mihi eri«

quaár gentilitio illo Ocauium ? Praeterea non video;.

ainis fuilló

quale tandem illud fuerit cognomen, quod non

modo ex O&auiis, fed ne ex omnibus quidem Ro-

.pene innt

et Jubentet

manis, quantum equidem recordor, alius quis-

j Dionem

quam tulit. Adde nullam proríus prae fe ferre

jonibus -«t

fignificationem, quamuis fi illi ipfi primo vel foli

um cogno*

fuit impofitum , vt fane ftatuendum foret, necef-

fario aliquam debeat habuiffe caufam aut fignifica-

quo horms

tionem vel originis; vel rei geftae, vel cuiuscun-

Jherent: 3f*

que

Peilaban-

444

que alterius réi'et 'cafüs." -Erüditorunr de his fie

et Gato, tUf

éxiftimatio, quibus ego. lübens/ meam 'conie&m-

alio, C. Cat

Tàm, quam pro certa venditare neütiquam mihi

antiquitate :

lio. . Verun

eit propofitum, fubie&am volo; 'Sufpicor enim

admittet em

Dionem,. pro eo quod libri-nunc práeferunt.:

Q 32305 Vs $- Ouratis Kaamtus fcripfiffe: $22 3

lem experie

fias.deillo (

Déios.0 Quvasfa qu) Rrius (&ru Yàp'ó vjs. Nrlus j as

Ceterum:

00 Ketgxpos doeXQuoge ; vt te&e Xylander, j L-ïvaf'

nis leCtione

pGr») etc. Poftquam Au&or; ^vbi primum accu-

ratius erat agendum de Octauiano Caefüre, qui:

mouet, qu

vnus plures, quam quisquam alius; fuae Hiftoriae

mendum, «

paginas erat impleturus, nomehn'eius et parentesg

30 réceptur

vt fit. in. illuftribus Viris; |fimpliciter 'expofuiffer;

det, Neny

in parenthefi matris praecipue'mentionem diligen-

-lie fororis:

tius repetit, vt oftenderet , per éam"coniun&un

4ht, m e

effe;'et quam coniun&us effet Caefari, qui illüm:

philino aeq

dicitu C. (

adoprauerat, et viam ad'quod"adfcendit dignitas

tis. faftigium, ifía adoptione aperuerat, ^Solo us

apud Pt

tem praenomine hic eumappellat , quafi maxime.

mentione(

proprio-nomine, quia non aliud ipfi. fuit. vere

idem often

proprium et fingulare nomen, *et'diuerfimode X

tius. e9s ?

patre eum nominare voluit,' quem proprie Og«

idemPluta

siuin gentili nominefemper appellat , cuiusque hoc

loquNitur, j

'1

ipfo in loco fimul meminit, et tamen fatis declararr

ju i Juya

cenfüit etiam ipfam O&tauium effe, 'eo quod Oa2

[

uii; dicitur filus; Nam s. in ifta locutioney

deo vt j

à Óxzwsís , et fimilibus femper intelligitur. . Alibà

tradiderr.

vero, vbi nulla fimul: patris fit mentio;: paterng

Tis cam (

feu gentilitio nomine ipfum quoque: potifimuny

Aigi ex Bl

infignit Dio, antequam CaeJarem;'vocat , quia fo

"aud. dubi

lus tunc fupererat, qui ifto nomine potiffimum

M.MeGils

Etita dein-

poterat ornari, patre dudum mortuo.

lerte fct

ceps folo quoque praenomine 'vtitu, quia .aliud

33001',' t

non habebat; quo.fo

lo a proximis' diftingui pofz

Votrupife

i»'m.tx, in nominandis M. Antonii £ratribus: Lucio:

3

et

Técue i.

445

—

tt de fs fre

et Gaio, tum Sex; Pompeio, Sex. Caefare, .Q. Pe-

f Conedu-

:dio, C. Caefare Agrippae filio;; immo etiam ex

tiguam mhy

ä

antiquitate repetito Spurio, feu Caffio, feu Mae-

ifpicor eni

Jio... Verum fi quis tamen difficulter hanc meam

- prieferünt;

admittet emendationem , me profe&o non diffici-

ife: $2j

lem experietur, fi quid certius vel eciam fpecio-

fius de ifto Caepiae cognomine nos docuerit.

b s j

der, D. tf«

Ceterum quod Xiphilinus quoque vulgatam Dio-

ais le&ionem tueri videtur, non multum id me

timm actud

mouet, quum hoc eodem in loco etiam aliud

Acfre, qui

e Hiflorie

mendum, quod Dionis infedit codices, a Xiphili-

&t prentes;

-mo receptum fuerit, vt obferuauit Do&iff. Xylan-

der. Nempe quod Atia Augufti imater , quae Iu-

expofaiffer

-Jiae fororis Caefaris erat filia, vt.cum aliunde cori-

jem diligee

ftat, tum ex alio ipfius Dionis loco, tamen a Xi-

contuneuti

ij quuillone

philino aeque ac in corruptis Dionis exemplaribus

/dicitur C. Caefaris 40:AQ pro «2:Xqu): itidem vt

(ic digmitus

t, Solodué

-apud Plutarchum in Ahtonio, vbi fimilicez fatta

amentione OGauiani, et eius matris librarios lapfos

i maxime.

idem oftendir.

Ecfane vix vllaalia in voce frequen-

f. füt verd

erfimode 4

tius eos peccaffe deprehendas. . Vnde etiamnum

ádemPlutarchus inSulla, vbi de vltima eius vxore

prie Qa«

loquitur, ifta in voce vitiatus vifitur. . MezecNx

yiusque hoc

gdp 4» Suyerug , Oprusin 02 00 (rropos &dsN Q3 OuuAs-

yis declarart

gla.de vXuum, Quae verba Manutium. deceperunt

)qui &

adeo.vt in Notis ad Cicer. Epift. ad Q'u. Fr..1IT.

, [ocationej

tradiderit , Hortenfium: fuiffe M. Meffallae: Contu-

i, Al

lis cum Cn. Domitio-fratrem vterinum , idque col-

jo, 'patemo

Jigi-ex Plurarcho in Sula. .. At vero lezendum iftic

Certe. Confulem illum

otifimt

haud dubie eft 42: 9.

i, qui

;M.Mefàllam fuiffe fororis Hortenfii Oratoris filium

otilfimma

diferte fcribit Val. Max. V. 9. Potuiffent aurem,

fri deine

fateor, tam Xiphilinum, quam Dionem ac alios

| quia aliui

:corrupiffe- ifto-in:vocabulo fcribae, fed tamen

j

fingui pO^

dé-

gequtl e.illud a.verifimilitudine: alienum .cenferi

«jbus Tucio

bet,

e

446

ue ofnni

bet, etiam illius tempore vitium hoc in Dionis

iam haefiffe codicibus, atque inde ab eo in fuam

hoc ipfo lf

Nam et multi alii fcri-

dum in non

Epitomen propagatum.

mum genti

ptores faepe in eo errarunt, vt fratres vel forores

'dixerint, qui fratrum vel fororum erant filii filiae-

appellati p

-ue, cuius ram frequentis erroris non alia videtur

fiom IIT. 2:

fuiffe caufa, quam frequens hoc in Graecorumi,

Eufebium.

quos forte legerant, codicibus vitium.

Certe et

errauerit, t

:Seruius ad. Aen. Vl 791. eodem errore eandem

quicunque '

Atiam Caefaris fororem dicit.

Editur vulgo: Nerm

pe aberran

-"Ocfauiae filius fuit ícil. Auguftus, quae erat foror

nomen rep

Sed re&ius Manufcript. Dauentrienfis:

Macedonil

-Augulli.

-Nam Acciae (pro Atiae) fororis Caefaris filius fuit.

Gronouius

ANili forte ex vtraque fimul fcriptura rectius lega-

origo et c

«ur: Nem OG. (hoc eft, O&auius, vel O&auia-

Nam. ficut

nus) Ztize etc. id quod mihi certe verifimile vide-

in V dicen

tur.

Vnde autem. in hunc tam manifefítum erro-

v6, Duricy

rem dicemus delapfum Honoratum hunc Gram-

Vnde &f

maticum, (nam librarii hic certe extra culpam

fcriptum o

fünt ponendi) nifi quod incidiffe videtur in Grae-

quis iar ]

ci fcriptoris corruprum exemplar, vbi Atia Caefaris

Hafls, at

wrAQj, male pro &2:AQuój, vocabatur.

Quod

non adten,

item de Iíidoro cenfeam, quum ille Etymol. IX. 2.

Myía. A

Jafonem . Peliae. Regis fratrem dicit, cuius et ifte

Thricie «

non 4396« fed «3:.Qux« erat, Aefonis quippe fi-

Cipitolino

lius, qui Peliae frater. Similiter luftinus XXXIV. 3.

qua. frli

Demetrium Seleuci filium , Antiochi Magni nepo-

Apidis m

tem, fratrem vocat Antiochi Epiphanis, qui An-

fü Nan

tiochi M. filius, Seleuci frater, Demetrii patruus

Cafitbom

erat, vt adeo et eum vel Trosum potius, nifi me-

niï iam 01

moria fefellit, fefellerit haud dubie vitium Graeci

Inter Sul

codicis in quo itidem pro vocabulo 42:3.Quss fcrie

üflicu;.

ptum faerit.e9:).is.

Bytis &

Plura ifthinc haud dubie orta eiusdem generis

mum e

«augrixT& apud vereres mediae aetatis occurrunt,

fllium eiu

w

447

hoc in Dionis

quae omnia recenfere longum effet. Aliud .ex

ab eoin fim

hoc ipfo Iuftino XIII. 4. vetuftiffimum item men-

wlti dl ftris

dum in nomine Macedonis, cui in diuifione vi&a-

4 vel Jiriri

E

rum gentium Sufíiana fucrit affignata, Scys; male

"ant fl filiae«

appellati pro Coezo, haufiffe ac defcripfiffe Oro-

n dl videtur

fium III. 23. cenfuit incomparabilis Scaliger ad

n Graecorurii,

Eufebium. Qui etiamfi in defignando hoc Coeno

W. Certeet

|

errauerit, tamen in nomine ilto Macedonis illius

trore eandem

quicunque fuerit, apudTuftinum reponendo mini-

ryulgo: m

me aberrauit vt putabat Berneccerus , aliud potius

at erat foror

nomen reponendum exiftimans.

Etenim nihil illo

)auentrienlis:

Macedonibus fuit vfitatius, vt iam monuit Magnus

rir filus ii

Gronouius Obferu. IV.. 15. tum . apertiffima eft

re&ius lezae

origo et caufa corruptionis zov Coemus in Scymus.

vel Oi

Nam ficuti priores Romani OE fere mutarunt

vifimile videe

in V dicendo zurus pro moerus, curare pro coeras

ifeftum erro«

ve, Punicus a Poezo et ífimilia: fic pofteriores in Y.

linc Gram-

Vnde fa&um arbitror, quod Myfa pene vbique

egra culpam

fcriptum ocurrit pro Moef/z , non tantum ab anti-

etur n Graee

quis iam libratiis, fed et ipfis Grammaticis fcho-

i Aria Ciefris

liaftis, atque alis eius fere aetatis Scriptoribus

u Qd

non adtendentibus ifta fcriptura eam confundi cum

Quamobrem neque Rymetalees

imd. s

Myfia Afiatica.

cuius et ife

'Ihraciae et Bofpori Regum nomen in Dione et

|

nis quippe T-

Capitolino cum Do&iffimis Viris reiicere ego aufim;

quia fcilicet in nummis (addo, et inícriptione

us XXXIV 3'

Lapidis nuper a Sponio vulgata ) Pozezogs voces

Maginepe

tur.

lniïv qm v

Nam vtrumque ferri poteft, vt vere cenfuit

Cafaubonus.

Exemplum iftius literarum mutatio-

yetrii patrüu

nis iam olim fa&ae dabo omni exceptione maius,

m aii me:

Inter Sulpitiae gentis cognomina fuit Pericus vel

irium Graeci

Poeticus.

Id vero Neronis iam tempore, vulgo

n

m fcti

Pyticus fuifle pronunciatum ex Xiphilino clariffi-

mum eft. Dicit enim Sulpicium Camerinum et

dem ge""is

fiium eius a Nerenis liberto lielio interfe&os,

d

quae

quia

448

quia IHo2u/ 1am inde a maioribus cognominati,

conditae nef

non ceffarent ea appellatione vti, qua impii effent

rapmsque Y

n Netonis Pytbicas vittorias 2x 77c ópovomias, h.e.

cauja belora

idem iliis vi&toriis circumferendo nomen.

Mani-

um captum

opima de R

feftum hinc, eos tunc vulgo Pyticos fuifle iàm

appellatos, non amplius Poctico vel Pericos, vt

totit, Ni

$nàlores eorum a qmbus id nomen acceperunt,

vandi hinc

fed cum illa vfitata iam tunc inter has vocales ii

Caufà, et di

Re&e ergo IIv3uo/ : 22

PLOHUHCX'U]d') mutatione

tosque in q

vrpoyowwy PEixsAEusvo dicuntur.

Manfit enim idem

omnim ii

nomen licet paulo aliter in vna fyilaba tempore

vite temp

srozyovoy pro vfitata tunc et diuerfa a Neronis tem-

Cieninenfe

Nec

POIE proruncnndl ratione pxonuncthm.

ille gt t

opus cüm Lipfio ad Tacitum Ann. XIIL. legere

deo vix eu

Tiumo; qua emendatione infuper perit ifta illis

bus à E.o 'g

obie&a 6 u,w/ou,.u..

Sed non attendit Vir Eximius

Teflo ordine

ad perpetuum pene vulgi morem longo loquendi

Nempe pul

vfü. vocabulorum pronunciationem , maxime in

7377 q! w

vocalibus, identidem mutantis.

Per iffam ergo

Ciliorem ei

in his vocalibus vfitatara mutationem fattumeft ex

me]m tun

Coentis Macedonico nomine Cyzss, fiue a libratiis

impentia c

fiue ab ipfis fcriptoribus.

Cui deinde ex fuperiore

mealliïet

vocabulo gez$ litéra S. adhaefit, quamuis et absque

^t in lais

€a nomen hoc in Tuftini exemplaribus iuntae inue-

none fic

niffe videantur

nde

quum Cyzo ediderint

Tembranis

Vtrum illud Orofius vitiarüm iam

an vero inte-

Wattus aj |

c$tum adhuc, et vt a hüftino

fuerat fcriptum , in

JIMH' Y pr

fuam Hiftoriam tranttulerit et idem deinde, quod

I Coue C&

ille; a librariis füuerit páffus,- in medxo eqmdem

rorero

relmqmm.

lm f

Liquidius et. certius dxxenm, Flori quendam

tio, quie e

Jocum, vitii mihi femper fufpe&um, tamen, vt

ml'll Coqlei

editur vuleo, ab ipfo etiam fuiffe le&um et de-

lori conf

fcr iptum.

Quum expofudïer Florus L. i. matri-

tsj N(f['üa

monia, quia-Romulo et eius ciuibus initio' vrbis

tidém (s dem

conditae

449

tognominatiy

'conditae negabantur a finitimis, manu fuiffe capta,

t implieffeat

raprasque virgines:

Et baec, fubiungit, ffatim:

uiuias, hg,

caufa bellorum: Pulff fugatique Veieutes: Caeninen-

nen, Man

Jium captum ac dirutum efl oppidum.

Spolia infaper

; fuife m

opima de Rege Feretrio loui manibus fits Rex repor-

| Dotios, vt

fatüit. Nifiin his quoque errauerit Florus, able-

acceperunt,

'gandi hinc Veientes, cum quibus longe alia de

is vocles i

caufa, et diu poft bella ex ifta caufa orta, adíci-

9 Ti &

tosque in ciuitatem Sabinos, imimo cum quibus

t enim iden

omnium v//zzis, vt diferte Plutarchus, extremo

i tempire

vitae tempore bellauit Romulus.

Contra vero

Veronis temne

Caeninenfe bellum fuit omnium primum, quod

m 'Nec

ille geffit, teftibus Dionyfio, Liuio et aliis. Vt

XIIT, legere

adeo vix ego dubitem, omnia haec de Caeninenfi-

erit if illis

bus a Floro concifis, vt folet, diuerfisque, fed

Vir Eximius

re&o ordine procedentibus fententiis effe prolata.

g loquendt

Nempe pulfi fugatique Caenineu[fes:./ Capzum ac di-

maxme n

vutun eft oppidum etc.

Pofteriori fententiae ad fa-

1

r

li

!

m ergo

ciliorem eius intelle&um adfcripfiffe olim videntur

&fumelt éx

folenni tunc more Caezigeufium. Id deinde cum

ue a libratüs

imperitia fcribarum tanquam Flori effet, in textum

irrepfiffet, caufam dedit, quamobrem « Caeaineg-

ex füperiore

jis et 205qt06

jfes in Veientes transierit; non magna fane muta-

qantae intt-

—

tione, fi confideres pro Caemizen[es faepiffime in

1nt.

Vnde

membranis fuiffe exaratum Cemiezfes, id quod Sal-

g vero inte?

mafius ad Florum, et Schottus ad Victorem te-

f

,

jCri

prum, n

ftantur, pro Veientes vero Vebientes , porro in ple-

risque , certe non ita valde antiquis codicibus in-

Eiü'—]ev qu

ter ve et ce coniuntlis, vt foler, literis fcripta, vik

jig egiide

vllam etffe differentiam.

Certe antiquiffima edi-

tio, quae exhiber, pulfi fugatique venientes , iftam

)].i quend'lm

mihi conietturam prima elicuit. Mos autem ille

, umen, v

CL

Qum €

de

Flori conftantiffimus, vt quos femel nominauit,

de iis pergat loqui , fine pronominibus ad eos iden-

p , matt

[

1

tidem demonftrandos adhibitis.

Hoc ipfo in loco

Init

o Vr

Ef

conalc

e

fpolia

450

fpolia opima, . quae de Rege reportaffe: dicitur Rex

um l'FF tl

eusferant , «

Romulus , non intelligimus incertum quemcunque

M

illt fuga fel

Regem, fed eorundem, quorum oppidum captum

lum füerit.

ac dirutum fignificauerat, hoc eft , Caeninenfium.

Ceterum, plurimorum iífa loquendi ratio gloffe-

fura, non

qatum per infcitiam librariorum. in. acutifhmo

intelligi vol

cladibus inft

Ícriprore caufam praebuit. . Intra II .5.. 18. de

Romauequ

Mithridate terreftri proelio iam caefo et fugato:

jurcina t [

Nec felicior in mari , quam in terra fuga... Quibus

quidem verbis ego prorfus cenfeo adfutum efle ab

qltälï?!! iord

ineptiffimo- homine z2 fsga. |Nec.enim vllam in

tempelates

mari fugam Mithridatis . narrat. deinceps Florus,

NT

fed claffem eius tempeftate disie&tam ac laceratam,

Sciolus qui

non fugatam ab hofte, quem illa ne quidem vide-

furim Reris

rat,

Sequitur enim; continuo: |Qwippe centum

ipfim Regis

o vocabuloí

smnplius aauium cla]l'nf, apparatuque belli grauen,

án Pontico mari aggre[Ja tempe[las , tam foeda [Irage

Quippe f due

lacerauit , vt naualis belli inflar efficeret , plaue quafi

hs ete; fi g

Lucullus quodam cum flucibus procellisque commercio

verto brae

debellaudum tradidifJe ventis videretur. Nullum in

tifm d.

his verbum de fuga Regis maritima, fed de ipfius

tiinte df

infelicitate, qui-tot nauium claffem belli apparatu

ä!!! [ f,;g,[, 1

plenam tempeltate amifit. . Deinde in terra quam-

[itit trim)

uis bello gerendo infeliciffimus fane. fuerit, fame

Wil ; w

primum et peftilentia aflldtus tum viQus,. caefus,

quani dj

ac fugatus, tamen ipfa eius fuga minime infelix

Tiattür qyy

n

dici potuit , quipe quum hoftem infequentem fpar-

1pior

D)

ema

fis callido' ftrategemate farcinis moratus feliciter

i ? CÓfge

lf

euaferit.

li

Audi quaefo Philippum Macedoniae Re-

l ';54 i!IC;;

Jite

gem,. conquerentem apud. Liu. XXVIII. 8. hoftes

Pllan iprg, p

aduenienti fibi femper fuga erepto$: vix ratiogem

egn miiime

aniri po[fe , vtrum ab [e audacius , an. fugacius ab

i. H

boflibus seratur bellum: [re: ab Opunte Attalum, "

YnC ad altes

ti

Sulpicium a. Cbaleide , . fic. eis ipfis diebus AMacbani-

TU COl

Sed uon [emper. Feli-

PeHEHJUm $

danf e 1uanibus: [uis, elapfuan.

cen

451

& at Rex

vem e[fe. Fugam. Feliciter enim fugerant, quia

quemounque

euaferant, quod item fecit Mithridates, tanto in

dum cyum

ill* fuga felicior, quo propior metum et pericu-

A&eninenim,

lum fuerat.

Alienum igitur haud dubie eft «;

rtio gloft-

fuga, non Flori, qui ex. fuperioribus repeti et

a

M acutAmo

intelligi voluit Rex, tam mari quam terra diuerfis

cladibus infelix.

jylïde

Praecefferat enim: Rex callidus,

o et fürato

Romanaeque auavitiae peritus [Dargi a. fugientibus

( Quwus

frcinas et pecuniam iuffit , qua ( vel forte, (]!l()) fe-

fütum efle ab

qltellfL'I 780rTaGretur.

Indeiam ad cladem in mari per

mif Viam n

tempe(lates acceptam tranfiturus ait:. Nec. felicior

nceps Florus

u mari, quam in terra , fcil. Rex , quippe ceutum etc.

Lac laceratam,

Sciolus quispiam

E:

-

quia in proxime fuperioribus

fugám Regis retulerat AuGor, infcitiffime in his

quidem videe

bbe . C

ipfim Rexns fügam intelligi cenfuit adf'crlptoque

Grateti

éo vocahulo fententmm peruertit. Similiter IV. 2. 6,

v fuela Jrg

Quippe ff duces eius in[picias ; totus jemztm' iu parti-

71 'mw m*fl

bus etc.. ft moram belli, quatuor. uni , et pro clade

"] cc:nme,[ )

verum breue femþus

$: locum 'et jþatzzzm vbi com-

——

Nullum in

niffum eft , intra Italiam: inde fe in Galliam szpzz.

fed de ipltus

mrtquæ deflexit ; reuer. jmnyue ab Occa/u fotiy viri-

2

n

bus in Epiro Theffaliaque confedit: bine im Aegyptum

elli appd

Jabito trauffiliit ; inde ve[]exit Afíams inde Africae

n £err

. füerit; £

?l

m

wicubuit : po[flremo in Hifpaniam regyrauit et ibi ali-

jdos, caells

quando : defecit.

Primum legerim eiecta copula,

E

n

H

quatuor amüi, pro clade verum breue tempus! per

ninime infelix

Epiphonema AuGori vfitatum. Hoc ipfo cap. $. 85.

uentem. fpt

E congeffis cadaueribus agger effetius eft , quae pi-

gnis. feliott

pe i

Foedum

;,C;»donlaf e

lis zaculzsque comfixa imter fe tenebantur.

etiam inter. Barbaros! Et fic alibi.

Interim tamen

h[! j f'Gneb

ego minime fpernam, quod Vir Excellentiífimus

'I T (mmzeul

Nicol. Heinfius, coniecit: feZ pro clade etc.

Ergo

TL

f"»'/!CAHS 0

hinc ad alterum infigne pxmfus librariorum flagi-

T M(u UE /

tium conuertar.

Omnino enim fentio furcillis ex-

-

" llac/mo»-

pellendum 70 V2;, quod flatim fequitur, et ex

J

al

iber JA.

P

j

"u

Ef

Tmàare

452

n;xargine, vbi e regione locorum, in quibus bel-

eidel. lorm

hO.

]um hoc geftum dicitur , ad ea oculis primo intuitu

$

EE

ettifo orbem.

fubiicienda fuit notatum, incredibili pene fcriba-

rum ofcitantia in textum inudfit. Nec enim Flo-

emenditio ;

fus vnum illum locum, in quo coeptum eft bellum

wendum, Q

et commiffum , infpicere feu confiderare nos iuffit,

eepiffevidet

fed omnia iíta, quae in fequentibus nominat, vel

et Caeninen

omnem locum, et omne fpatium, quod peruafit

et T. Tiniti

&t comprehendit iftud bellum , donec tandem in

p 2717

srinenfm ct

Hifpania defecerit. . Putem ego, omnes mihi af-

fenturos , Au&oris effe manum: // Joczm: et [patium

Et faneve

Worariorum

fcil. belli infpicias; Commwl:m eff iutra Italiam 7

Veteres ditt

inde f& im Galliam etc. Comiffum, eft initum,

coeptum. füpra l. 15. ff quis trium temportin 10-

verfis vel ex

enenta (male Pighius in Annalibus an. 605. /omnu-

fisnificant,

luererlitera

suenta) confideret , primo cominijfum bellum , profüi-

atum. fecundo , tertio vero confettum efl. Quod

dcürit poti

imitatus Ampelius: 4ppius Claudius bellum in $i-

*6. Nugio

Mlii, Aelana

culo freto

comifit ; Manlius et Regulus inipfa Africa

auer

-«nt, Duilius Confal apud Liparas in[ulas,

jfen dii

proflig

.

Lutati

us Catulus apud. Aegates confummaueruat.

dua Leomit

Liu. XXXVI. 6: Commniferat nec a paruis, mec dt-

pantiis pot

biis priucipiis bellum. . Simile his gloffema Romuli

vnde, prin

et Caeninenfium hiftoriam primo inquinaffe vi-

quod Plur;

73

tea maiorem corruptionem, illata

detur,

et poí

dicit flium

Veientium pro Caeninenfium mentione produx

iffe.

Ti LL &

Ceterum quomodo Florum ifticlocutum volo, eo-

quem ex ]

D

dem plane modo et alii et Liuius faepiffime. — Sic

"i

enim ille lib. L. cap. r1. Fufi igitur primo impetzs

Treb. Bul

et clamore bofles: oppidum captum fcil. hoftium An-

J Cicro )

temnatium, vt in. Floro Caeninenfium VIIL : 1.

Tyeanris

Haud magno certamime deuicli bofles : oppidum captum,

Torüm )

redditumque Priuernatibus , praefidio valido inpofito *

fibusI. 1o.

f f

agri partes ademptae. . kix de ipfis Caeninen

Thltifie f

Exercitum

Effuje vaflautibus fit. obuius Rouulus :

videl.

AC jn ;

H

453

1 qubus bel-

videl. illorum fundit , legat'que , fafum perfaquitur :

rimo intuitu.

Regem im proelio obti

"uncat et fpoliat: duce boflium

| pene fa.

occifo vrbem primo impetu capit. . lam fi vera noftra .

ec enim fl«

emendatio, vetuftum fane fuit et illud in Floro .

m eft bellum

mendum , quippe quod etíam Orofius, vt dixi re-

rite nos nuflit,

Certe is eodem ordine Veientium

cepiffe videtur.

mominit, vel

et Caeninenfium meminit, fed tamen poft Sabinos,

quod penuzli

;l

et T. Tatii necem: Cum Veientibus proelium adbue

yec tandem in

aruo uonine , iam magnis viribus agitatum eft , Cae-

mnes miht al*

ninen[ium captum ac dirutum oppidum.

gum et ais

Et fane vetuftiffima prorfus in prifcis fcriptoribus

tv draliam:

Hibrariorum errata arguunt et illà loca, quibus ipft

-

Veteres diuerfam vnius vocabuli fcripturam in di-

j, 'et initun

tenpiri -

uerfis vel exemplaribus vel Au&oribus fe reperiffe

n. 6o3. iil*

fignificant , quae diuerfitas quum in vna aut altera

haeretlitera, omnino videtur primitus a fcribarum

ulua, gnil-

incuria potiffimum profe&a, - Plinius Nat. Hift. VI.

g i. Ql

j bolum in 9*

28. Regi

o eorum Adra, et in finu Laeana , vel, vt

—

blii, Aelana.

Nan: et ipfam moflri Aelaniticum fcris:

j iif Afria

plere,

al Aelenaticum ,. Artemidorus. Alemiticum,

Liores ol

Hoctamen e Diale&torum difcre-

4uba Laeniticum.

C:ZJ i!illiï?/l!lil'!lfl! ,

g, mt

pantiis potuit effe ortum. Et fuerit fine. Verum

vnde , prima fua origine , nifi e Scripturae mendo,

fs Romuli

quod Plutarch. in Vitis X. Rhetorum Dinarchum

inguialt Y*

pionem, 14t

dicit filium Zaxgdzas, 2 Zusgzrs; quod Dio Caffius

lib. LIII. de Sex. Pacuuio Tribuno pl. füb Augufto ;

o proturtle

quem ex Plinio et

Macrobio nouimus, ille tamen

cumurm yolo; i

C

74

Si£zos vls Yausfhos , s d*

Fregos Aéyamiy Anidos: quod

fiepilime.

"Md

'Treb. Pollio in Gallien. cap. 14. quidam Ceronius,

y m

T

Jiue Cecrop

ius dux Dalmatarttin , quod ldem in XXX.

dl

oftim an*

Tyrannis mulierem nobiliffimam, quae fe ipfa Ca-

enlitit

ftrorum Matrem appellare non verebatur, Vifo-

il

B-

riam fite Vitruuiam, quater,

in ifta haefitatione

07

duipoptt

Sed nihil clarius

mirifice fibi conftans, nominat.

ginen/IbUs N

E

!

"i

"

hanc in rem Frontini loco ftrateg. IV. 5. 14. qui

Ij

irf'g'tfz.vi

yit

Ff 3

perpe-

454

é prieteren a

perperam. etiam editur. Caelius Praetor Vrbanus

piislo, quos.

Cum ei us dicenti picus in capite mjeclräet et aru-

jþz;es refpondifJeut , necata. aue Pojmlum Rom. fore

reiiciendám €

cendumqué

Juperiorei , ac Caelium cum familia periturum , auem.

emplo pro

occidit, vel, vt Pighius ex Manu[cupto, zon . du-

bitasit auem . necare,

Nq/ho ergo exercitu vincente,

men Addo

Nonium Y

ipfe cum XIV. Caeliis ex eadem familia in proelio eff

exit icy d

occi[as.

Hunc quidam- non Caelium , fed - Laelium

Pri-

cognomine-c

fuiffe , et. Laelios , mon Caelios perüffe credanz.

ii dodt

mum emendmda et explicanda obiter Hiftoria.

Refponfuim harufpicum quum euentu confirmatum

tinum quoqt

monut: mi

fciret Frontinus , oblitus interim, quo proelio ceci-

detit Praetor li'te cum gennhbus ità illud accepit,

ad Varronem

tanquam fi; vt fides illi conftaret , Populus R. eo

prienomen L

eun efet Pra

ipfo proelio, quo familia ifthaec maximam partem

periit, fuperior effle debuiffet, ideoque Praetorem

f d

cum fuis in proelio occifüm fcribit, exercitu Ro-

in C((fl'f [

fnano vincente,

At non ea omnino fuit mens ha-

Quary qnerno

rüfpicum , fed rem Romanam fucceffu temporis ef

tilium eis

belli iftius fumma-ac euentu fore fuperiorem..

non-Aelitm

Nam Praetor ille Capzezfi proelio, vt diferte Val.

10n Zeljoy ]

Max. V. 6.4. cum plerlsque fuae famtlme eft occi-

filimim eff

fus: ifto aurem proelio grauius et infelicius quam

m amm.n.m

vnquam alias , profligatus et concifus fuit exercitus

tetts de rel

Romanus, fcd tatmen procedente tempore victoe

di m er

hoftem Italia. expulit,.bello vicit et triumphauit.

Tror enimy

Porro notat hic Keuchenius in libro Parifienfi,

tor ille con|

hr],7 nec t

quae antiquiffima eft editio, inepte legi L. Elius,

et ortum id a correGore isnaro.

Sed hoc notare

Ff vider

id ipfum eft correctoris vere ignari rerum et Hi-

Lae'm ) net

ftoriarum , et. qui-ad Au&ores illuftrandos. nulla

Tlüfun ; Qu

nititur ope, nifi vnica alicuius Manufcripti licet

tnon tj

in plerisque corrupti

Etenim ex Annalibus Pighii,

NH a

qui item Manufcripto Frontini codice ex quo plu-

nom Wa WT

tima huius exémpli emendatius protulit, eft. víus,

eïumn n

et

455

r Vrlajtg

j

et praeterea atitfquis fcriptoribus Valerio Max. et

|

!

j

Plinio, quos ille laudat , didiciffe potuerat minime

/

//ff y & dti-

um Rn fn

reiiciendam effe illam vetuftae editionis fcripturam,*

TU t

legendumque L. Aclius, et infüper vbique in hoc:

pto, nij du«

exemplo pro Caeliis reponendum effe:Ae//ortim no«

rLibi jtefte,

men. Addo illis Varronem de Vita Pop. R. apud-

Lingrodio of

Nonium' V. Picumnus. ' Pediug Paetus. (legendun.

enim . bic,; Aelius- Paetus, ex addito gentis Aeliae

il La

ytlumt. Pr

cognomine certo conftat , et ita refcribi etiam vo-

iter Hiffori.

Juit-do&f. Mercerus, qui item, vt Pighius Fron-:

confirmatüm

tinum quoque in iffo nomine emendandum iam:

monuit: male autem Vrfinus in Familiis , et Popma-

proelio ceci-

dd Varronent P. Aelius cum ex Frontini et Plinio-

illud accepit

opults W. eo

praenomen Lacii , non Publii eum habuiffe pateat )

mam pirtem.

eum qæt Praetor Vrbanus, et- fedens im fella curult

e Praetorem

ius diceret populo , picus Martius aduolauit , atque

exerciu Ro«

in capite eius ad[edit. — Ytam autem difcrepantiam,

foit mens -

quam memorat Frontinus in Praetoris huius etgen-

tilium eius nomine, immo-errorem illorum , qui

j temporis ef

non Zelium , 'fed Laelium: vocabant,- 'et Laelios,

füperiorem.

diferte Vi

non Zelios periiffe credebant, certiffimum et cla4

fiffimum effe arbitror documentum vitiofae etiam

]ice eft otti

in antiquiffimis illis exemplaribus, quibus ipfi ve-

elicius qirt

cuit exercitus

teres de rebus ante fe geftis et memoriae man-

datis in errorem induci potuerint, fcripturae.

pore vidor

Error enim ifte füit, (nam vere Zelius erat Prae-

niumph;mï.

tor ille confenfu Varronis , Valerii , Plinii et Fron-

Q Paniftenty

tini; nec tam antiquis teinporibus frequens adeo

le L. B

fuiffe videtur; certe non ita frequens occurrit gens

j hoc nottre

Laelia) necaliundeisortus, quam a focordia libra-

'enim &t Bl

riorum ; qui pro £. Aelius fcripferunt olim Laelius,

rndos. nuità

vt non ezo folus, fed vna cum Pighio exiftimo.

feripri ficet

Nihil enim vulgarius in'Manufcriptis, quam prae-

jiusPighi

nomina, vnica' vt plurimum- notata: littera; cum

ej quo p*

xime-fi-a "vocali-inciperet,

-feqnuenr(i nomine, ma

coaluiffe

j, dl viis

D

Ef 4

456

eoaluiffe eulpa non modo fcribatum, fed faepe

quotam in ]

etiam le&orum.

Ita.in Plinii Nat. Hift. etiamnum

lu(tii exemp

Catinium legimus pro C. Atinio, Caelium , et Caeci-

x illius lib.

lium in Gellio et Macrobio pro C. Zcilio, Metellum

eum Sulpia

in Floro pro M. Zteio.

Ita Agellium fecerunt. ipft

risque Sal

eruditi ex A. GeZio, Tampium ex denariis T. Am-

sifmm ar

Atilium Cimbrum 'Triftanus ex A. Tilio Cimbro.

7;

Jerinum df

j

mo hoc ipfum Lael

4 nomen in Gellio aliquo-

bis Romina

ties (vide I r8. III. 5. et alibi) corrupte legebatur

feitfrmt,

diles tnavati

pro eo quod nuper repofuit vir do&tiflimus, L. Zelius.

Intelligitur enim a Gellio L. Aelius ftilo Praeconi-

9. 33. Vb

nus.

Similiter turbatum in nomine vnius e XXX.

non fidedis:

"Tyrannis tempore Imp. Gallieni, quem Eutropius

qui nunc f

et aii LOLLIANVM, vocant, at Eutropii Me-

veteres edd.

taphraftes Paeanius L. AILIA N V M. Cafaubonus

briae, no

ergo ad Treb. Pollionem, et Rupertus in Hift.

genunum e

vniuerf. illud ex Eutropii codice in quo ita exfti-

illorm ter

terit a Paeanio hauftum videntur fentire.

Quam-

fed longi

uis vtrum diuerfi fuerint L. Aelianus, Lollianus-

extibent,

que an vnus idemque, incertum vt fit, faciant

li fide, e

nummi.

edunt et |

Neque vero fola fcribarum incuria vitiata olim

nius, Vrí

fuerunt exemplaria, fed non raro etiam imperito-

gui vulgat

rum hominum inícitia et audacia, qui quae non

Vnde

ldqpe loq

intelligebant , adulterare nihil verebantur.

Quintil. Inftit. Orar. lib. IX. notanda fibi quaedam

Gilicet q

&t mandat

et obferuanda duxit, qzae ip veteribus libris reperta

Tmperator

imperiti, vt ait, mutare folent , et dum lil;z'arz:amm

Um erat

infcitiam in[eclari volunt , ftam coufitentur , et paulo

tépore,

poit etiam Liuium praefationis fuae initium aliter

todicum

edidiffe , quam quomodo emendetur. tradit. — Ita Gel-

00 n ey

lius No&. Att. IX. 14.. Mumera. laetitiamque Dei

Vtin lus,

2pud Virgilium pro Dii, hoc eft, diei, /egere im-

qeritiores ab infoleutia vocis iflius abborrentes fcribit.

Ti ledig

Ul5 db

fnmo ipfo adhuc adolefcentulo ab iftis hominibus

Wénibrins

quodam

457

, fel fie

quodam in loco eorrupta iam fuiffe pleraque Sal-

if edammm

luftii exemplaria, ille a Sulpitio Apollinari, nos

i, et Cati-

ex illius lib. XX. cap. 6. difeimus.

Nam ità apud

ilio, Matdm

eum Sulpicius: Jmportuciffme fecertut , qui in ple-

fecerunt jpfl

visque Sallufli exemplaribus. feripturam iflam fince-

uriis T. An-

vifnam corrupertat.

Nam quum ita im Catilina

. Tilio Cinbro.

Jferiptum ejfet,— faepe maiores veftrum miferiti ple-

Gellio liquo«

bis Romanae, vettrum odleueruut, et veftri faper-

pte legebatur

févipferunt , ex quo in plures libros mendae iflius in-

mus, L. Atjitr.

doles auanauit.

Locus is eft apud Salluft. in Catil.

lilo Praeconie

cap. 33. vbi illuftri cognofcimus exemplo, quam

vnius e XXX.

non fidelis fit femper confenfus etiam optimorum;

iem Botropius

qui nunc fuperfunt, codicum.

Nam non folum

tEutropii Me-

veteres edd. fed et praeftantiffimae quaeque Mem-

[. Cafiubonus

branae, non Vefirum, quod Gellius et Sulpicius

rtus n Ht

genuinum effe affirmant , neque etiam vef/ri, quod

T eul«

illorum tempore multos iam libros occupauerat;

nre, Qu

fed longius adhuc a genuino recedentes , «offrá

is, Lollianuse

exhibent, idque, quod iure mireris, fpreta Gel-

lü.fide, et qui eum fequebatur, Aldi exemplo,

it fit, fcnt

edunt et probant Do&iffimi interpretes Ciacco-

nius , Vrfinus et Gruterus.

a vitiata olimt

Hic enumeratis codd.

'iam impenito«

qui vulgatum tueantur, valere iubet z5 veflrum,

qui quie 100

idque locum in his commode habere pofle negat:

Scilicet quia, quod illi dicunt, verba haec funt

unnr, Vwe

et mandata ciuium Romanorum ad Q. Marcium

1 fbl quaedam

, ii nfrit

Imperatorem Romanum.

Sed profe&o recipien-

dum erat alterutrum certe illorum, quae Gellii

m i

brarirm

tempore, longiffime vtique ompium noftrorum

qiur, p

jnitiut

ahiter

codicum aetatem poft fe relinquente, fola hoc

loco in exemplaribus Salluftii occurrebant itidem

di

j n

uiinpe LP

vtin Íug. 93. vbi eidem Gellio et Nonio Marc. ve-

iieiv 1".5

" Uf"

ram le&ionem omnium confenfu debemus, quam-

uis ab ea iliic quoque immane quantum abeant,

ormutei If

membranae, quotquot nunc fünt, etiam vetuflit-

jishominbs

Ffs

fimae.

qü()

458«

fimae.;Ratio autém;. qua illi: hic. nituntur,:ea

r immo

vana eft.;.et nihili prorfus.

In Rep. enim Romana.

qiis quibusd

Sed tame

popslus; vel plebs maxime et Senatus diftingui et

opponi intere folent, ideoque ficuti quando qui

quis vit qui

ex Senatu:erant , cum populo agerent , ita, qui ex

ille, qui ol

plebe, fi ad Senatum verba facerent; iftis fecun-

neft adenit,

Hi

dae perfonae locutionibus inter fe vtebantur.

C Refert:

vero.:a C. Manlio. ad Q. Marcium | miffi plebeii

apud figilri:

erant, et proxime quidem Marcium. alloqueban-

politos vidi

tur, fed tamen: fimul quafi totum cum eo Sena-

vetufatis lb

ium.. Vnde mox: Te atque: Seuatum . obteflamur,

ceteroqun 1

con[ulatis ani[evis: ciuibus.

ReGe ergo etiam hics

bros, hincq

Saepe. smaiores veflrum |(fcil. Senatorum ) euiferità

Grammuticim

jlebis: Romanae , decretis. fuis inopiae: eiug opitulati

NOBILIO

jfünt..-.- Atqueita plane apud. Liuium XXII. 59. le-

4d [jfmndn

gati-captorum ab Hannibale ciuium Romanorum

libro ve

heri

T

f

2d-Senatum. Romanum: AMaiores (hoc. pertinebat

libro quarto:

ad.omnem communiter ciuitatem ) quoque aecepes

Cojil fidus

ramus. [£ a. Gallis auro. redemi[fe , et patres: Ve[lros

mam Galli c;

(lioc proprie ad Senatum) afperrimos illos ad con-

gt duoot

ditiogem pacis , legatos tamen , captiuorum rvedimene

Qi!id m d

dorum gratia , Tarenmtum mg'/z]]&.. ' Sicuti. hi coram

Ttico ifíis

Senatu.de re olim-a Senatu gefta et. adminiftrata

folicife

dixerunt Patres Veflros, nec alitec potuerünt: ità

AU:pius tàm

et Manliani ifti; homines non Senatorii; fed ple-

Biam et vf

beii ordinis in oratione ad Senatorem non potue-

Ti Romar

runt ze&te dicéere: muaiores noffri decretis fuis inopiae

k pol tim

gebis opitulati füt, fed debuerunt omnino , /2-

Mil e

sores ve[fivtm- vel.veflri : nam. a Senatu vtique fe-

Jtmmatic

paratim.a plebe haec in plebem decreta erant olim

Ubiecifï'e, n

profe&a.

Vt adeo longe importunius atque im-

Naye, jf

pericius fecerint recentiores illi emendatores, qui

fmy qjgipg

€orruptae iam.ab antiquis le&iont, Veflri , fubfti-

Rnxit Gelfi

suerunt multo,corruptiorem zofiri , et optime his

dator

Tatici i

rïofx?c-niaä titulus fmf/?rum et: audacium- emen

*

YUH

dIITe aduerfa

459

ituntur, ez

ram , immo homindm sequam et vibili quem anti-:

m Romm

quis quibusdam tribuit Gellius II 14.

s Qiltungui et

Sed tamen tam ex recentioribus: quam ex anti-

quando qui

quis: vix quisquam alius falfior, et audacior.quam:

, Ità; qui ev

ille, qui olim ipfum pene Gellium ad haefitatio-:

; l5 LeCüfs

nem adegit, et de quo fingulari capite agit lib. V

bantur, - Hi

c;4. Refert ibi, quum forte vna cum Tulio Paulo

mul plebei

apud figillaria in libraria taberna confediffet , ex-'

alloqueban-

pofitos " vidiffe: Fabii Aumales, bouse atque. fincerae

m e0 3ende

veruflatis libros, quos venditor fine mendis, quibus:

» übtefanur

ceteroquin inquinatos vulgo' etiam tunc fulf"e li-

etiam hics

bros, hinc quoque re&e colligas ; e[fe contendebat.

am ) enjerin

Granmaticum . autem ,. et quidem. quempiam - de

lf ofztzzlrf;

NOBILIORIBVS,

atque .eunden 45 emtore

3Il. s.

ad . f[pectandos libros adbzbztzmz, d;szl, vnum fe i

Aomanorum

libro reperiffe mendum , et ajlendzjye za foriptum im:

; porinebat

libro quarto: Quapropter tum primum ex plebe alter:

d icpea

Con[ul factus efl , duo et vicefmaauno , pofiquam Ro-.

at Vif

Hic vero Grammaticus, zoz,

mam Galli ceperunt.

il ad ii

iuquit, duoetuicefrmo, fed duudeniceftmo fcribi oportuit.

y fl

Quid enim eft duoetuicefrmo? Turpe profe&to Gram-

yti hi corant

matico iftius praefertim temporis tam confidenter.

admindirtà

follicitaffe : finceram vetuitiffimi libri fpripturam.

tuerunt: Id

"'urpius tam imperite pronunciaffe- contra analo-

1j fel Ple'

giam et vfum LineuaeLatinae , immo ipfius Hifto-

riae Romanae veritatem.

Nec decorum fatis Gel-

non potue

;fi d

lio, poft tam accurate et ex profeffo relatàm adeo

tf ]ARO "P

infulfam:et audacem iftius ,. licet de nobilioribus

Grammaticis emendationem, 'nihil tamen aliud.

ü viguele

Qitmt

fubieciffe , nifi alio quoque loco ità Fabium feripfiffe z

1 erant

s .Mï

em

Nempe,; Mor. vuus eft amno duoetuicefimo s Rex fuig

Jatores s qu

47805 vlgmtz et vnum.

Hoc enim: exemplum fub-

ubn"

1unxit Gellius haud dudie ad refutandam Gram-

0 nme Jis

matici iflius opmlonem, vt omnino putem excie

g.

]:döf(ï'

diffe aduerfatiuam , quam vocànt, particulam , les

D

gendum-

460

fiis hs nu!

gendumque, «t alio quoque loco bic ita fcripfrt.

jgnoret, À

Certe excufàri nequitSigonius, qui ad Faftos anno

387. duoetuicefriio in verbis Fabii; ipfum Gellium

ditior ifto

cim, dia

interpretari duodeticefimio , loco, vt apparet, non

docut, Et

diligenter infpe&o, adfirmat.

Ceterum . ipfum

aliquoties 0

illud duodeuicefimus Grammaticum , -fi quis in illo

dedu&um 4

fuiffet fenfus, cohibere potuiffet ac debuiffet ab in-

nis: Hiflor,

fcita illa emendatione.

Etenim qui perfpicit quid

Aicefmamst

fit, et qua ratione dicatur duodewiginti, et duode-

sicefimus, eum fane non oportet quaerere, quid

loca Avf f

fit duoctuiginti et duoetuicefimus, cum vtrorumque

fngmentis.

€t & €o nu

éadem: prorfus fit analogia, et in vtrisque z6 Zuo

fine vlla flexione cum omnibus componatur cafi-

filo ff

e fimilia

bus.

Vnde Sulpic. Seu.lib. 1. dwoque de vigintz

annui fub eorum imperio fuertunt , eadem locutione

Mu qropter

qua lib. II. Darium Ochum et Antiochum Sote-

quo Gelliu

rem vuum de viginti aunos regnaffe oit.

Proculus

difiimn.,

1e fit tribue

Y&us, vt elter ex millefima parte, alter ex duo (pro

Sic ergo

if Tadri,

düobus) millefemis partibus. focius effet.

etiam duo et viginti et fimilia re&e fuerunt dicta

Grammati

in omni cafu.

Cicero in Verr. H. g. Horum pater

bi ila al

& Catonis :

abbiuc duo et viginti annis efl mortuus , vt re&e ibi

Gruterus ex Manufcriptis et olim cufis. Liu. XXIX.

Cibuli ana]

ar. Ad duo et triginta bomines, vt ibi ex optima

probua, $

Puteaneo Gronouius.

ERim jta ey

Quia vero haec faepiffime

ita coniungerentur, et ideo coniun&im, quafi

udlt H

vnum effet vocabulum, pronunciarentur, eo fa-

grauilime

&um, vt hinc formaretur vno vocabulo Zwoetuice-

Omnem An

Vallo eiicir

fimus, eodem vtique iure, quo duodeuicefimus , . et

eodem plane modo, quo apud Graecos ex fimili-

Ynum jpfi

bus, veluti ex z:zz»Qesusaocxm fit vna voce meccu-

AU .Popmz

geziaadbosros Ezrae 1. 1. in Apocryphis et alibi alia.

T errant

Quin immo quae tandem differentia eft inter duo-

Primus e y

etaicefrmus ac duodecins nifi quod hic copula omit-

quun jj

titur, ific exprimitur, quod promifcue in compo-

um e e

ficis

461

fitis his numerandi vocabulis fieri nemo eft, qui

ii ff

&d Fallos anno

n "

ignoret. ÁAtque hincNonius multo hac parte eru-

pfum Gellium

ditior ifto emendatore duoetuicefimmo , ita vt duode-

apparet, not

ciio, dici allatis exemplis, vt mox videbimus,

docuit.

Et üic. duoetuicefima legio apad "Tacitum

erum ipfam

aliquoties occurrit, immo hinc denuo et longius

fi quis in lo

lebriffetib in«

dedu&um dmoetuicefrmani de militibus iftius legio-

nis: Hiftor. libro III. c. 22. fextadecimanos , duoct-

perfpiat quid

uicefimauosque laeuum cormu complefJe. . Haec Taciti

jnti, et ditodbs

loca Auf. Popma ad Fabii Annales in colle&is a fe

uerere, quid

n vtrormque

fragmentis Hiftoricorum veterum primus attulit,

et ex eo nuper repetiit Ioh. Vorftius de Latinitate

rtrisque vi du

falfo fufp. cap. 1. ad probandum z duoetuicefimus

Tponatur cli

et fimilia.

Subiungit tamen, quod valde miror:

(u de vigitt

ANos propter. iudicium . veteris illius. Grammatici , de

jem [ocutione

quo Gellius, iz£xoms, meque temere bic aliquid

iochum Sote»

d. Droculus

definimus.

Nam illius iudicio quam parum hac in

re fit tribuendum, fatis fuperque declarat vel fola

i ox dio (pr0

ifta Taciti, non deprimenda profe&o infra hunc

9. Sic ermo

Grammaticum, auctoritas, fed et praeter eam Fa-

- fuecunt d

bii illa a/io quoque loco ita féribentis , apud Gellium,

Horym gt

et Catonis apud Nonium , tum magis etiam ipfa vo-

i, vt re&ql i

cabuli analogia, modo ex fimilibus abunde a me

jis. La A.

probata. Sed omnium maxime fcioli iftius ( quidni

ii er pito

2*

enim ira eum appellem?) iudicium vel crifin con-

iuec fiepilime

uellit.

Hiftoriae veteris auctoritas, in quam ille

inim, quui

grauiffime et imperitiffime incurrit, dum contra

yentur, 63

omnem Annalium fidem quatuor annos ex eo inter-

lo tt*

uallo eiicit, cui plerique vna cum Fattis Capitolinis

wdlftifijif/l!ffl 'ec

vnum infuper addunt, immo duos, vt fentiunc

jec0$

ef mule

Auf. Popma, et Anton. Riccobonus. Verum hi qui-

m vuYe muitus

dem errant , dum putant Fabium loqui de anno quo

his &t glibi al

primus e plebe Confal fuit, er Confulatum geffit,

, diimtet du

quum ille loquatur de praecedente anno , quo pri-

jl 0

mum e plebe Conful £a&tus et delignatus eft, vt fo-

Wil

5

jcu

e'm C(Jml

1ts

let,

462

d5 00 er

ilet ,in fequentem annurn.. Ifte vero ex quoründam

H

XXIL annos

. et Fabii fententia erat. poft annum captae et libera-

-taeiterum Vrbis vicefimus fecundus, neutiquam de-

mj plebeii

, cimus:octauus , at plerorumque aliorum vicefimus

norüm nume

Vi Eruditi,

;:tertius. Plurarchus cum Polyaeno Camilli quintum

;3am Di&atoris felicifimam contra Gallos pagnam

ib ipfo Lii

-accidifíe fcribit tredecim annis poftquam Roma fuic

Sigonius in(

-"Capta,, ivsvw Uespor rngacia'ïczz 7ü]s Powus wosus.

pulfos Roma:

Trib

1TI0

Accidit auten eo ipfo anno , quo primnm plebeio-

bus, aüt

:rum- in Confulavribus comitiis habita eft ratio.

Vt

que toto Car

.adeo cum Xylandro reponendum . videatur zg 4j

tinuife evvi

dáxosi: nifi quis malit etiam hic ftatuere, ipfos Au-

Glareanus,

q

T

€tores peccaffe incuria quadam , temere exprimen-

arino-nur

à VId

tes vitiatas numerorum notas, quas in Latino forte

poft

codice repererant.

Quod tamen non .putem, et

Thent

lf

lil

imalim ego agnofcere in vtroqué culpam librario-

cenfet; cui f

rum , qui ex xy fecerint ;yy, et inde veizxosdexe. — Et

Tighius aA

fic etiam illi Fabiano annorum numero vnum adie-

t2 fentiunt,

xerint; Liuius vero 4 fe ipfo diuerfus vtrumque

]

f

VU

&

0, Certe

tuetur, vulecarem XXIII, et Fabianum XXII anno-

tüntur eo, «

rum, quod a Viris doGiffimis non animaduerfum,

millum qbdi

quia ad varias'adegit eos haefitationes, peruerfas

n0n eff p;fl

:Au&oris interpretationes, falfasque accufationes,

nmm, qua

tanto diligentius a. nobis hic exponi et explicar

füim rem et

ineretur.

M. Eurium Cámillum mortuum fcribit

tur, elicere

lib. VII. c. 1.,Coff. L. Genucio, Q. Seruilio, qui fue-

JXterüm, inte

runt proximo. poft primum e plebe Confulem anno,

hn ll

Atque ibi porro, zeflizuus, inquit, m patriam,

&do integn

fecum patrium ipfam veflituit. — Par deinde per quin-

Quamobien

que et. vieinti annos (tot enim po[lea vixit ) titulo tan-

f qudem e

tae gloriae fuit.

Ergo ifta ratione primus e plebe

Vatüra alt

Conful fuit anno XXIV. poft captgm er reftitutam

gt folp i&

Vitbem, defignatus eft anno vigefimo tertio, vt vo-

Queunt. .Y

lunt Fafti Capitolini et plerique alii. '"Sed quanta-

. &br, anpi |

cungue diligentia Liuium verfes, voluas et reuol-

WLC

uas,

463

ex quoxndm

uas,. non.erues.tamen ex eius Hiftoria . plus quam

ptie et libetz-

XXII. annos interillud Vrbis fatum, et annum prie

neuriquam de-

mi plebeii Confulis. . Et vt in.explendo XXIII. an-

rüm vicefimus

norum numeto illo.in interuallo in diuerfa abeunt

amilli quintum

-

Viri Eruditi, ita omnes incaffum laborant, et ita vt

zillos pugom

ab ipfo Liuio.conatus eorum abunde refutentur.

aam Roma fuit.

Sigonius in Chronologia fua Liuiana ftatim- poft ex-

Duuy darti,

pulfos Roma Gallos , integrum annum fine Confuli-

imnm plébeio«

bus , aut Tribunis Confulari poteftate immittit , eo-

elratio, -Ve

que toto Camillum Di&aturam ex fuperiori anno re-

deatur 752; /z;

tinuiffe ex vnius Liuii fententia, comminifcitur. Ei

ece, ipfos Au-

Glareanus, quamuis primo aliter fenfiffet, certe alio

anno numerum expleri voluiífet, affenfiffe tamen

ere ejprinten.

aLatino forte

poftea videtur.

Contrra Marlianus minime com-

n pufem ,

mentitium iftum annum Faftis Romanis inferendum

cenfet; cui fe iterum magna contentione oppofuit

um Tibcarioe

1

320

!

ww Et

Pighius ad Ann. 364. Sed veliementer errant , .qui

smum die«

ita fentiunt, viri fummi, decepti vno male intel-

os vtrumqie

le&o, certe non fatis confiderato Liuii loco. Nie

XKIEano-

tuntur eo, quod ait ille-lib. VI..c. r. Romanos Cas

millum abdicare fe Di&tatura. ff amno . circumacto

imaduerlty

non effe paffos.

Inde illi infiticium hunc cudunt

ys, penuets

annum , quamuis-nihil ex iltis verbis,.fi maximein

: accufa:iones:

fuam rem etaliter quam oportebat , ea interpreten-

j &t e»:plicsïl

tur, elicere queant, nifi Camillum tunc Di&atorem

yroum Krbit

iterüm , integro anno, feu XII. menfibus Di&atu-

vilio, qifuee

ram illam geffiffe , non depofuiffe eam nift circume

onfalerm 2030

atto integri anni fpatio, ex quo eam fumferat.

; in prtritm

qqh

Quamobrem cum ille eam inierit anno vrbis captae

lindt j

et quidem eius anni initio, neutiquam ifta Camilli

yit n -

Di&tatura alterum excogitatum a fe annum implere

yimus t pee

aut folo ifto loco, vtcunque expofito,. probare

1e

veffinitum.

qtvor

queunt.. Vidit idjPighius, et propterea circa Kal-

) [e.;fio ]

Éebr. anni iftius, anno-integro . Di&aturae tunc

Sed quana*

iam circuma&o , Camillum eam, depotuiffe fentit,

juis ez 19*

et

u

M

464

et porro reliquum anni ad Interreges deuolutum,

exmado , fb

non animaduertens, comitia Tribunorum milita-

quili intellig

aum tribumos

rium in proximum annum , fed qui exemplo Magi-

ftratum ipirent, quia fcilicerannus ifteiam circum-

Vils efet , m

aCtus erat, feu ad exitum iam decurrerat, a fe-

Fa tunc

cundo ftatim Interrege ibidem à Liuio dici habita,

Trbun

n

p

"

4

h.e. poft quintum , intra decimum interregni initi

L

4

Tj

diem, quoniam finguliInterreges quinque tantum

diebus Keip.praeerant, vt ex ipfo Liuio, Afconio et

Tum.interreg

aliis conttat.

Ex quo manifettum ante nouos hos

terrex

proximianni Tribunos, non multos fuiffe Interreges,

creat, qui a

qui reliquum füperioris anni a Kalendis Februatiis

linc 0 pe

expleuerint , fed duos tantum, nec vltra decem dies.

prozimo d

Aliud longe voluit Liuius, quando Camillum non

a Cani

illo

vifi auto. circusacto Di&atuva fe abdicaffe fcribit.

quotum in M

Jorur

Etenim mos erat Romanorum, vt Di&ator non diu-

Quandoo

tius femettri fpatio Magiftratum hunc obtineret , eo-

iT

Tüouno

que finito ftatim fe abdicaret quocunque anni tem-

:

en

at

ll

Qh

"5

pore , fiepe etiam multo citius, fimulac perfeciffer,

t adeyi

rem, cuius gerendae caufa erat creatus.

Hinc

]

tuiam a

Deun

multi pauciffimorum dierum Di&atores in hiftoriis

fupy

dum 1

P, R. occurrunt, inque iis nobilis ille Di&tator ab

Yt Yolebor

148

p

aratro. . Hos fequi cum vellet Camillus patrii mo-

priores

riset legum, fi quisquam , obferuantiffimus , vi&is-

felcundo, vt lc

que iam penitus, ct occidione occifis Gallis ftatim

"

DL Cteani

lu

poft triumphum Di&atura fe abdicare, ( videlib. V.

b:"-.t, Migif

C. 49.) Senatu obfecrante , ne vemp. in incerto velin-

D5 non aure

queret flatt , eam retinere debuit , nec etiam poftea,

11!'crregnum(

if amuo illo, quo eam inierat, quoque Vrbs fuerat

tbife, et t

capta, et in quo exponendo tunc adhuc verfabatue

Cuftus fujfa

Liuius, plene circumatfo, deponere- potuit.

Sed

unos, et fn

vel maxime exploditur Eruditiffimorum hominum

&t s.

opinio eius iplius loci, quo vtuntur, proxime fe-

WUS, quomod

quentibus verbis.

Poftquam enim dixerat non effe

Fen adinterge

paffos Carillum fe abdicare Di&atura, oifi amo cire

Tit Senani pe

cumacio,

!

465

$ detdurüm,

cumacto , - fübiungit flatim, vt manifeftum , quis et

notum militàe

qualis intelligatur annus: Comitia in in[zquemtem an-

xemplo Magi-

gum tribunos babere, quorum in. Magifiratu capta

le m citcum«

Vrbs vj]ät , nom;placuit. Res ad interregnum vedüt.

urterat, fe«

Et ira tunc Q. Fa5io, qui praecipuus erat. iftorum

10 dici hdbita,

'Eribunorum , frul primum Masifratu abiit, ab Tri-

ntetresmi fniti

huno pl. dicía dies eff , quod legatus in Galtos , d quos

inque tantum

uilfus .erat . Orator , coutra i5 geutium puguaffet.

1o, Afconioet

"Eum interregno iam inito fecundus ex more In-

Qte nouos ls

terrex. nouos /Pribuzos auilitum . Coun[ulari poteftate

ifelntemegts

creat, qui exte;2»lo Magifivatim. inierunt.

Quis

ydis Februatis

hinc non perfpiciat, nouos hos Tribunos fuife

a decem dies

roximo flatim anno poft illum, quo Vrbs capta , et

Camillum non

2 Camillo ; Di&atore , reftituta fuerat, illorumque,

ficoffe feribit,

quorum in Magiftratu vrbs capta, Tribunatum,

hitor non dit

quandoquidem ii comitia. creandorum. infequentis

anni 'Trubunorum habere. debuiffent, fi placuiffet

obtineret, 60«

Senatui.

Quod.quia noa placuit , comitia funt di-

que anni tene

lata ad exitum anni , quo circuma&o , illis Magiftra-

lat perfeciftt

exu, H

tu. iam abeuntibus [nterreges proditi funt, non ad

yes in hitorüs

fupplendum reliquum ex Camilli. di&aturae anno,

vt volebat Pighius, fed ad habenda comitia, quae

ye Difrtor b

priores Tribuni habere debuerant, atque ideo iis a

lus pacri m

sffimus, vidt-

fecundo , vt folebat, Interrege habitis noui Tribu-

is Galls lat

ni cteati funt ; qui extemplo , fecus quam fieri fole-

bat, Magiftratum inirent. .Et idcirco etiam Q. Fa-

i (vide lib.V.

bius non ante illud cempus, quo resad breue hoc

i icart v It«

interregnum comitiorum caufa redierat , Magiflratu

xc etiarm pollety

ge Vrbs fuenit

abiiffe, et tum demum confeftim a Tribuno pl. ac-

cufatus fuiffe legitur. Quod fiinter nouos hos Tri-

huc verbitut

[

bunos,.et fuperiores illos, quorum in Magiftratu

» gt

capta Vrbs, immittendus ex Liuii fententia eft an-

mum homintm

nus, quomodo ferri poteft, quod idem dicit, ideo

f p:oximö v

rem ad interregnum hoc rediiffe , quod non placue-

ratnon ele

Q-

rit Senatui per infelices illos Tribunos

-X—,läberi co

faa

, ;,fj[ g a

Gg

vmidty

*

466

Liuii veiba r

tia ad creandos' nouos hos in infequentem annum,

quo Vrbs com

quandoquidem ea neutiquam vlla ratione haberi po-

tuiffent vel debuiffent ab illis, qii anno ante Magi-

nempe ex quo

Veiisa Difiato

ftratu iam abierant; fed a proximi feu immiffi iftius

mum ef, Ea

anni Magiftratu , nempe Di&tatore Camillo; quein

tim Vrbs denu

ilii fine Confulibus aut Tribunis Confularibus eo an-

2eh

no Vrbi pracfuiffe volunt. |Praeterea quum Liuius

lice pr

dC01

omnes iam infequentis huius anni res geftas, tria

quisque vellet

contra Volfcos, Aequos, Etrufcos bella proíligata,

£ qimo, quo :

Quros.. Vide

ac nouüm Camilli tertium tunc Di&atoris trium-

iffet, extrema prorfas iftius anni , pro-

&nno Vrbis c

phum expofu

xime antequam fequentis

iterum anni Tribunos mil.

eare Inaltem

[

nde deince

]

refert, his verbis claudit cap. 4. luraque amum

Fuit is haud

dudo, r

ef

noua Vrbs fletit. fcil. nouis aedificiis.

potuerit Lioiu

dubie primus et proximus annus poft captam Vrbem.

At fi vera effecSigonii, Glaveani, et Pighii fenten-

nouam Voen,

tia, fecundus ille ipfi Liuio fuiffet. Obferuauit

enim cprie !

i

Au

inc

hun

c locum etiam Marlianus , ideoque Pighius elu-

dere eft conatus, fed vano prorfus commento, et

confer

:].ï trec

licem veritatem admit-

ifum vero

quidem duplici, quia fimp

etvtan

.

tere noleba

Tempus enim, a quo intra annum

«t

1qu

"

noua Vrbs fteterit, cen

fet primo reuocari poffe ex

oratione,

2

T

i:

ati fint SCto ciues,

qui eo fe con-

Liu V,

quo Veiis reuoc

tulerant pigritia aedificandi in d

iruta Vrbe Roma.

Vilir; Q

z

"if

At vero illud accidi

t eopte hoc anno poft inodo me-

dit omnem [

poft

hüm (

morata bella, atque ita demum intra triennium

temin

Qücit

reftitutam Vrbem , redintegrata ea nouis aedificiis

fuiffet. Quodin illo rudi, ac ab omini faftu alie-

icite [ vo

2

d

no populo , feftinante praeterea ad effe&um operis,

B

tu fripfer

I

ne fub

dio cum vxoribus et liberis morari cogere-

üindo

denique Magiftratibus, et ex re pub-

N

h

tur, vrgentibus

:

ZIJIE.']; ;*EE

adiuuantibus minime eft verifimile.

5

*lUS Veterm

lica impenfas

"

m

Et quit egiffent

füperio

re anno, quem Pighius inter-

lum p

ttor

Sed adeo

poni vult; p

raefertim a bellis vacuum ?

Qum Ctter

oqu

re fe,

"

vanum hoc eft, vt ipfe poft

ea fateatur crede

Liuii

Potum [

frits

*

467

tléntem anntit,

Liuii verba referenda potiffimum effe ad tempus,

tione háberpo-

quo Vrbs communi ftudio aedificari irerum coepta,

tnno ante M

m«

nempe ex quo lé& de relinquenda ea, et habitandis

jeu mm

m

li

n

Veiisa Di&atore Camillo fublata tuiv; quod veriffi-

»

Comillo, quem

mum efl. Ea enim lege antiquata promifcue fta-

nfülaritos eo ane

a

tim Vrbs denuo aedificata, tegula eam in rem pub-

lice praebita, faxi materiaeque caedendae; vnde

ret quum Liuius

| reS

[

, trid

quisque vellet, ius fa&um , fed praedibusacceptis,

^bella proigta,

eo aumo , quo aedificare coeperant, aedificia perfe-

Jidatoris trüurme

&uros. Vide Lib. V. c. $ $. Sed negat heic Pighius

ritius anni, pro-

anno Vrbis captae eam legem antiquatam, vt ita,

yi Tribunos il

eare in alrerum feu infiticium illum annum collata,

dunague antm

et inde deinceps initio exaedificandae denuo Vrbis

du&o , re&e fecundum eius fententiam hic dixiffe

& Fuit is hau

potuerit Liuius , zmzra amnum ab eo tempore ftetiffe

fa.

etPigbitfentene

nouam Vibem. Ín quibus grauiffime errat. - Annus

fet. O'Jf&l'üümt

enim captae Vrbis licet pro diuerfà fupputatione

Au&orum incertus , tamen ex Liuiana fuit omtium

oquePEghius g

mmento, &t

confenfu trecentefimus fexagefimus quintus. Eum

il Ex?

u

«em admit-

ipfum vero tunc agi, quum legem iftam diffuafit,

.quo intrt n

num

j

et vt antiquaretur perfecit, Camillus in longa illa

g ex

setocani püü

oratione, qua eam in rem eft víus , diferte dicit apud

Liu. V. s4.. Trecentefmnns fexagefapus quintus anutus

s, Qu eofeco-

de Romo.

Vrbis, Quirites, agitur.

Qui locus infüper explo-

inata

ditomnem Do&orum de his annis opinionem, quo-

no pGFX

modo me

niam Camillum hunc annüm adhuc commemoran-

gritrienniuo

1901

7

tem ind

ne

uc

it Liuius , poftquam Di&taturam , qua ab-

eo nous qedi

dicare fd volebat, retinuiffe illum obfecranteSena-

&t M.C-

M

b o;ï':ni

moper

tufcripferat; ex quo patet, quemannum intellexe-

d

gere

rit, quando pollea eum non sf «nuo circunacto

j morur C

di&aturam depofuiffe dicit.

Sed neque quisquam

eterte p?

tibus,

alius vetecum commenticii iftius anni, qui Camil-

g

'e«.*iüþmile.

hus

ntar-

]um Di&atorem folummodo habuerit, meminit,

nl

[:]

Qu

[u

cum ceteroqui diligenter annotare foleant, vt tem-

MU

um t $eà

porum feries pateat, fi quis annus füb extraordina-

reatut Cïedeïe

juil

(3a 2

rio

468

m

m

rio Magiftratu fuerit exa&tus. * " Nam: quod Plutar-

tu

viri dïï

chum adferunt Sigoniüs et praecipue Pighius , nihil

cwiemus, N

mos.ant£

aliud ille dieit; quam Liuius: Tantummodo Camil-

fi

C

nful

lum quià HoluitSenatus eum ivzós Pw«srS, Iua

anmniuin , nondüm circumatto anno , deponere Dicta-

lie ,

àT

af

]teq

türam ; plus femelftri fpàtio eam retinuiffe. : Quod

-

buni pl. erean

n

vere dici potuit, etiamfi ille Di&atura füa annum

j

m 2be

C5

niebi

captaeVrbis , quae ipfo anni initio paulo:poft crea-

Dicu

emum T

ca-

Tabit t

tos Tribunos militares ( V. Liu. V. 'c. 36. 57

fü lal

"g

pta eft, non exceftferit.

Capitolinam vero fuppu-

tationem quum pro feallegat Sigonius, id'equidem

plerique Vet

vehementer miror, quandoquidem eius füppucatio-

nftes

I

4.0]

l

;

0C

»ï.

ni$ ratio nequaquam illam annum admittat, et

« E

iit.

ideo etiam ipfe Sigonius in fua Capitolinorum Fa-

9

Fruftra

ftorum ordinatione eum prorfüs omittat.

u

mil

ergo et infeliciter fane, vt cuilibet patere iam ar-

1QmQt. v

bitror, vtuntur hoc anno ad-fupplendum in. Hifte-

Juetüm, q

ria Liuiana XXII. annorüm numerum.

Eoque re-

b

el

0. (

Iic

ie&o obtrinuifle me iam cenfeo , quod initio ^ pro-

iU n

&t

ponebam. Nam néque in fequentibus defidera-

].T?Aï]';;'i et

"

tum hünc annüm inuentum iri, vel id ipfum indi-

erre

cio effe póreft, quod' viri' doGiffimi: non alium

?

pete

commodiorem illi -locum "affignare' potuerint. in

s

lm acdi

j

Chronologia Liuiana, quam hünc alieniflimum;, in-

tequar

n

que eam fentenriam , quafi omnium verifimillimam,

quo minus t

:

reli&ta ftà ; concelfferit etiam ipfe Sigonii aduerfa-

Nmd

Omnia deinceps plana

165. q

rius, Henr. Glàáreanus.

funt vsque ad extremos huius interualli decem an-

b

, n

nos, quibus C. Lieinius ét L; Sextius Tribunatum

num

His' vero in annis quia Refp.

,,,,,

pl continuarünt.

ATL«XA

lt

Qrtige

per eorum leges et molitiones adeo fuit pertur-

un

C Vern

batà'et confufa, vt ómnis, quae inter Veteres de

qui dii& et i

controuerfo hoc anno eff difcrepantia ; iftic potiffi-

CMP al Vi

mum lhaereat; et quia apud Liuium quoqueobtícu-

VEGEUR

WIL

1ino-

x*igate aliqua-eft inuolutum, vbihorum X. ai

rum

rum initium-locauerit, ingue iis non nihil etiam

Y quoi Plutare

turbant viri doGi, eos quoque diligenter hic ex-

ePis|

h

'xähll

cutiemus. Negari nequit , ex Liuii lib. VI. proxi-

immo

l-

mos.ante Anarchiam 'Tribunos mil. iam fuiffe, vel

x

mm

faltem Confularem poteftatem ac Magiflratum iam

de

Yl

ld«

iniiffe, antequam C. Licinius et L. Sextius Tri-

in

iliiï

e Qnod

buni pl. crearentur , fatis tamen conftat, hunc an-

Rum

num.ab eo ipfo baberi primum eorum , quibus illi

»uvlopoft arete

plebeium Tribunatum geflerunt: quo probato con-

c.36.3

i)o-

frabit et illud, nullam omnino Liuium in Hiftoria

Q v

Dl«

fua habuifle rationem anni viselimi tertii, quem

jus, d€ duderm

i

plerique Veterum huic fpatio adiiciunt, et ipfe

eius p utatio«

poftea. alia occalfione in fumma annorum conficien-

x admittat, &t

da exprimit. Magiftratum certe iam inierat Ser.

yirolittorum n

Sulpicius, qui inter proximi ante Anarchiam anni

l

L

i

Frotra

'Iribunus fnil. fuit, quum in eius aedi

)us, vXoris

gurere m :x

eius. foror virgae li&oriae fubito expaucfceret in-

"

fuetüm, auribus fuis fonum, quippe homini ple-

dom n

e

beio, C. Licinio nupta, eaque res, quum forora

a. Eogié!

forore.propterea eflet irrifa, er exagitata tanquam

;uqd

fnitiospro-

l.

j deliuetie

impari et inhonorato Viro iun&a ,. occafionem de-

elidipfum jnd

mum et caufam. dederat, C. Licinio Tribunatum

ifimi: nort laliufn

pl. perendi, inque eo res nouas moliendi. .Ve-

pm

rum accidiffe illa debuerunt initio ftatim anni, an-

jre pl

jerim

murtt

Ir

nl

pe

habita effent comitia.

Etc

d

tequam Tribunorum

u

n

qmats

quo minus tunc acciderint, nihil prorfus ,obftat.

ub

qdu

)*

Mam dies, quo Magiftratum inire folebant 2/ 2zovv-

5 p

jant

j Apxsriss, fiue. Confules, fiue Confulares Tri-

V decefit dfi*

buni, incertus plane et inconftans fuit, ante,an-

n

H

num V. C. 551. ex quo folennes ei rei fuerunt

Relp.

Idus Martiae, vt ab anno 6oo Kalendae Ianuariae.

'Tunc vero iniífe reor vel.Kalendis O&obribus,

en

t Pel s

geres d

qui dies et olim huic, rei ftatus erat, et propter

If

^22

otili*

cladem.ad Veios acceptam. an.

3532

repetitus Liu.

1

geobite

V.9. vel forte Idibus Quindilibus,

qui certe anno

Ti

G9 4

Vrbis

horüm «

À. Yi

nim

470

clii. illhm . q

Vrbis captae obferuatus videtur. Plebeii p

terum effe.cot

'Tribuni Idibus Decembribus femper Magiftratum

In-

Licinii focerM

occeperunt , fi fides Dionyfio Halicarnaflenfi.

Liciniam et $t

terie&o igitur tempore ab O&obris vel Quin&ilis

feribit: cap, 36

initio ad Idus Decembres C. Licinii vxor a forore

irritari , ille ab vxore ftimulatus, confilia cum aliis

Tunt p

anno, Poro..

contra patricios et ad plebeios quoque in fummis

eliminat, XX.

honoribus locandos inire, Tribunatumque pl. ad

tü

r

"

Nanfte

€a perficienda petere ac obtinere facile potuit.

Quo iam fa&o promulsauit vna cum L. Sextio Te-

etiammum fupt

ges patriciis maxime aduerfas, quas inter fuit, ne

]inis, ante prin

quum Licinius

deinceps Tribunorum confülarium comitia fierent,

fed Confulum, et horum vtique alter ex plebe crea-

vsque dum ip

retur. Aduerfus has leges cum patricii fubornaf-

Confül fieret,

decem innorur

fent quosdam ex ipfis Licinii et Sextii Collegis,

chiam, oamus

qui, tribubus ad fuffragium vocatis, rogationibus

slitum, non g

1ftis intercederent , atque ita concilio plebis faepe

iam fruftra aduocato, non intermittentibus inter-

ii duo. foli ;

ceffionem fuam Colleeis, eae pro antiquatis habe-

Yi quod etex

bus protiqis,

rentur, Licinius Sextiusque,. vt huic incommodo

Tübunatus 3

óccurrerent , intercefferunt et ipfi Comitiis curu-

lium Magiftratuum in infequentem annum , neque

Wnuq git, g

T

vlla comitia praeter Aedilium et Tribunorum pl.

mim E pri(

AC

his mili

"

l

&!'ibug

paffi funt haberi, atque ita ipfi refe&i quotannis,

Vrbem hoc modo per quinquennium in Anarchia,

:*»hnlius Rw

fine vllo curuli magiftratu tenuerunt. V. Liu. VI.

n

em F

Di

c.35. Fueruntergo proximo ante Anarchiam anno,

36

quam T

quo haec omnia gefta, leges promulgatae, et poft

1

)

Derar

Crer

l, nec

4

[

trinundini tempus elapfum, tribubus ad fufira-

gium vocatis rogatae, fed interceílione Collesa-

i, [

Qu

rum identidem elufae, fuerunt, inquam , omnino

ln; o

C. Licinius, et L. Sextius ex Liuii fententia eo

ànno primum Tribuni pl. et vltimo Anarchiae , cui

le t

T6n. neut

Liuius quiaque annos tribuit fextum.

De quo ne

US era

d

1'0( Cj

ec

m f

vilo modo dubitetur, ipfe Liuius, quum poft Anar-

b

BRU

chiam

471

Pleben autem

chiam. illam..quinque- annoram "Tribuni militares

n

-

fosilitum

ierum elTe coepiffent interque eos fecundo anno

Licinii focer M. E

abius Ambuftus,, iftius anni initio

mafenf .

d

Liciniam et Sextium o&aamm. tribuuos, pl.

vefectos.

vel Quin&tlis

| vuor a forore

fcribit cap. 36. fic tunc octauum, neceffario" fue.

Tfilis cum al

runt primum. du

buni proximo aute Anarchiam

anno. Porro l

ocus ifte prorfus.e Liui hiftoriis

que in fummis

eliminat, XX. tertium illum annum,

de quo agi-

numme j al

tur.

Nam fi eius habita effet ratio, deberent tres

d

ile potuit,

m L Sextio le-

etiamnum fupereffe, vt fuperfunt in Faftis Capito-

; inter futt, ne

linis, ante primi e plebeConfülisannum. . At vero

comitia fierenty

*

quum Licinius Sextiusque decem continuos annos,

vsque dum. ipfe Sextius omnium primus e plebe

rex plebe cret-

Coníul fieret, Tribunatum. tenuerint, fi horum

vidi fübomaf*

decem annorum. primus fuit proximus ante Anare

veitii Colleri

chiam , o&iauus vero ifte quo Fabius Tribunus erat

; TOGQtIoTiDUs

milituin , non poffunt nunc fupereffe apud Liuium,

li plebis fiepe

nifi duo. foli anni ante primi plebeii Confulatum.

ientibus intete

Id quod et ex fe

qq. eft manifeltum. Nam de duo-

tiguais habe-

Fafti Capitolini huic Fabiani

bus proximis, quos

Liuius clariffime

uic incommodo

'ribunatus anno. füubiungunt,

; Comitiis cürü-

vnum facit, neque agnofcit fingularem , et fepa-

; annum, neque

alterum illum, quo. nullis 'Tribus

ratim , priore ,

Tribunorum p»

nis militaribus Di&tatores Camillus. prius,

et dein

efelfi quotannts

Manlius Remp. tenuerint. Quippe prioris anni,

um in Anarch!vï;

in quem Fafti Capic. Tribunos militum- folos, fine

uit, V. L. V.

Di&toribus conferunt, ille ipfo flatan priucipio,

Anarchian n

ibus perferendis incum-

t

quum 'Tribuni pl. acrius leg

jl

3'1&4

i2

e EO.

berent, nec amplius interceffio Co

llegarum obfta-

j fifrie

xilium decu-

ubus 3

zet, Patres trepidos ad vltimum au

ii

QUde

«lfone (l

curriffe ait cap. 39.. Di&atoremque dixiffe Camil-

jaquant; omnino

lum; ei deinde poft graue cum plebeiis certamen,

juil l"emeptia e

re tamen. neutro inclinara , fe abdicanti, quia vi-

hize , !t

p Arite

tio creatus erat , vt cenfet potiffimum Liuius, fuf-

(2

D

À.

Manlium, qui rem in

g, Dequ

fe&tum fuiffe extemplo

mp0.

f

g

caufam

ch'mm

473

cáüfim plebis aliquantum " inclinauerit ;; Magiflro

Pofefhre qu

Poft haec omnia iam

Gallosad Alb

Equitum de plebe affumto.

expofita, refert. cap. 39. Licinium Sextiumque

jusque v

vt

fimulantes: nolle fibi coatiguari aniplius Tribuna-

fece

tum, queftos tunc effe apud plebem, fe jam Na-

fulumque. co

1niequ

].

num Aumun

velüt in acie aduer[us optimates flave *

eti

2 C Se

przmo imterceffone Collegavum in leges fuas pugnatum

titelil ] D

ej]e, deinde al)lerfrttmre iuuéntutis. ad. bellum , po-

lain

bunos militar

firemo Dicfatorium fublsen im [e imteutatum.

sec Colegas, mec belüm, mec Didatorem obflare*

TU contitia

Jeibfaim plebezn et' conmodu sorari. fua.

Cüm tam

quae Vrbem

ex rerum forié, qudm ex liis ipfis verbis pateat,

Anarchia ten

eà dici exitu anni iftius et PO& intentatum 1am

bita, quod f

Di&atorium fulmen;- debuiffent illi vtique

credibile eff

fiqui-

dem ex Liuii quoque féntentia Di&atores hi fepa-

ttadantur, m

ratim absque Tribunis militaribus , fingulari anno,

quem Faf

et quidem fecundo, poftquam: M. -Fabius 'Tribu-

fevr ittm at

nus mil

it, Reip. praefuiffent; decimum iam

merünt n ho

inum tunc in illa acie ftare.

Naih non inter-

omitti, Di&

Torumm

rüpta annorum ferie, fed perpetua Tribunatum

of

**mh

pl.ex quo femel ceperünt continuaffe certum eft

!

tuüm ex

i

»ac ipfa lacutione Mouum |fe iam ammum

Livi Hiftori

fláre , tüm'ex eo.quod Appius illis refpondens í

C0 OCuH

quenti oratiorie , perpetaam illis poteflatem identi-

Vatlirt docu

dem obiicit, et L.

lum Sextium , at cap. 40. e£

U"II'Xm "

1S

C. Licimium , perpetuos, fi Diis. placet,. Tribunos

u

o

vntam licentiae Nouera Aunis , quibus regnant , [um-

ll**w [Uy x.']'

frfje , "9t etc

Cüm érgo hi Tribuni gl octauum

rluï er

fuiffe dicantur eius anni initio, quo Licinu focer

llulc iimile

Fabius Tribunus erat militum, z04477 autem eius

tar

m

m

anni, quo Di&atores fuerunt Camillus et Manlius,

i0Di

A

«

tin

extrémo, quum iam comitia Tribunorum pl. ha-

i ann

bérentur, in vltimium annum ante primum.a ple-

potes tame

beio gettum Confülatumi ; eoque vltimo anno, quo

QT

nt

er

vitimi fuerünt in Rep. Tribuni militares Confulart

if

poteita-

SUIO

475

nt, Meriftro

teflate, quo Camillus, Di&ator denuo di&us,.

ec omna iam

Gallos ad Albam vicit, quo denique Licinius Sex-

ni Setiumque

tiusque vi&o per ingentia certannina Senatu per-

plics Tribunae

fecerunt, vt leges fuae tandem acciperentur , Con-

m, feum N-

fulumque' comitia iterum habérentur, quibus in

nptiiates fame:

infequentem annum primus de plebe Confal fa&us

eit ipfe C. Sextius; eo ergo anno refedf? decimum

Jits puguatum

ad- belni, p

didem Tribumi dicantur cap. 42. ante creatos "'Eri-

Feutatum, - lm

bunos militares iffius anni, haud dubie quod eo-

Tarorem dflare:

rum comitia propter feditiones et intercefliones,

a, - Cüm t

quae Vrbem paulo ànte per quinque annos in

Anarchia tenuerant, fuerint aliquanto ferius ha-

; vérbis patéat,

ntenratum m

bita, quod faepius tunc per eam caufam: accidiffe

credibile ett.

Cum haec omnia 3ta ab ipfo Liuio

| vtiqie, figii-

tradantur, nemo' non videt, eum quoque annum

yores hi fepte

quem Fafti Capitoi. hic interponunt , Di&atoribus

fiigulari n

Tabins Tribu-

feparatim affignatum, et quo XXIII. annorum nu-

- decimum itit

merüm in hoc interuallo explent, a Liuio prorfus

omitti , Di&atoribus in annum füperiorem Tribu-

Nart on iere

norummilitarium vna cum iis , relatis.

Haec pau-

va Tribunatum

lo fufius difputare debui , vt liquido oftenderem ex

sffe cettum e

Liuii Hiftoria XXHI. annos erui non poffe, atque

j jr ii iritm

ádeo, occafione fe vltro offerente, etiam hoc tanv

;refpondets -

iluftri documento conítaret, eum fui aliquanda:

gfanon dente

oblitum a fe.ipfo in contratia abire, dum ex diaer-

i ap d d

fis antiquiorum Annalibus fuas ab Vrbe condita

blattt

T ribffrms

tf*

Hittorias confcribere debuit. Qua de re luculen-

/

tius et magis ex profelffo fupra cap. VIIf. egi, immo

j 0i

huic fimile prorfus exemplum, quo in his fenten-

e

c

juo Licnu

euus

tiam meam vehement

r confirmari puto, de C.

ii auem

Maenio Di&atore, quem idem.Liuius quum quarto

illus et

taitum anno ante, Di&atorem commemoratfet,

p !

yanortrm

poftea tamen decimo anno ante, quae erat nonnul-

mumap"

] Prln

lorumfententia , Di&tatorem fuifle dicit, praeeunte

«]uO

jmodimo

i

ipfo Pighio, retuli.

Quo magis miror eum banc

st

Gg s

ex

oteli

74

ex Liuio difcrepantiam tanto ftudio vna cum-eru-

énts oylmm.ew

ditiffimo Sigonio, expleto annorum numero tol-

illiduo apod

lere laborafíe, quanquam vaniffimo mehercules,

€ Glireano ni

et irrito prorfus conatu.

Nam nihilo mag

heic,

tum tenuerin

quam iflic in concordiam fecum redigi ille poteft.

Glareanus po

^h

Etenim explofo primo ilo poft Vrbem captam

Sisonii ad C

anno, quo. Camillum Di&taturam continuaffe vo-

ius fententia

lebant. Sigonius

et Pighius,

inter annum "Vr-

anno viaeatur

bis captae, et proximum ante Anarchiam, Liuii,

vt offendi, n

omniumque. veterum. confenfu XII. intercefliffe

Piehius acced

ennos certum eft.

Inde porro initium apud Liuium

nis Lianis

capere decem illos continuati in Licinio S .,exuoth,

Vero

ermatt

"Tribunatus, vsquead creatumiam e plebe primum

Tribunos an

Confulem, cum fatis ex di&tis patere putem , de-

quod Liuium

buit vtique ille auno XXIL. poft captam. Vrbem

eitrams et n

fuiffe defignatus, tertio autem et vigefimo, Con-

Videri dicit à

fulatum geflüií

et porro Camillus, qui fequenti

Te, qui:

anno mortuus ex manifefla iam hac Liuianae Hifto-

Tribunos p

ziae fupputatione neceffario , vixiffe tantum per

&os fer 1"'

XXIV:annos, poftquam fe in patriam, et patriam

Tatio ducatu

fecum reftituit, non per XXV. vt tamen Liuius

Trum creato:

citato loco fcribit.

Supereft, vt numerus fuerit

tur Vir [o£

corruptus ; fed ne illud poffimus ftatuere, faciunt

Anatchine e

ceterae annorum fummae ab V. C. variis locis ex-

Ver0 2b iis

vt Sigonius

iam oftendit, hunc

preffüe ; quae,

Quinque 3

et huic

numerum mutati nequaquam pat.uxvu

annis o m

Ípatio in perpetua Liuii Chronologia XAV annos

fumm Lu

1

tribui irubent.

Glareanus ezgo cum numerum iftum

üf ïflu, nul

:o!(m are-non auderet, et tamen ex Liuiana hi«

fitlirem

loria eruere non P')i—x.t, cenfuit (vnde ad lib. VI

c

o

"nlit ad (

€. 36.) eam in his efft

mutilatam,.atque annum

tribue 1dum

vnum intercidiffe

cui duo tribui debéant mili

Veron ïJDem

res iribuni a

pu

n

d alios,

t nusquam

^n

J n

ud Liuimum

Tuntur,

M

fibi reperti ;

pr roxime

ante eum, quo Confularis

7:'

vn

Jl

UE

diguitas cum plebeiis eft comm

iil

LL

Sed hanc

In

€ius

sD

idt

475

'Via Cüm erte

eius opinionem Sigoniu

*

s, oftendendo quibus annis:

t Dumerg tyl.

illi duo apud Liuium , o

b corrupta eius exemplaria:

0 f&

J&

e Glareano non animaduerfi, militarem Tribuna-

0 moy

hexc,

tum tenuerint, liquido fatis refütauit, adeo vt ipfe

2 n

Qt

Glareanus poftea, vt ex eius miniatulis in fcholia:

f&)em

Ciptam

Sigonii ad Chronologiam Liuianam colligitur, il-

ontinuaffe vo«

lius fententiam de fingulari Di&aturae Camillianae

r dnnum Vi«

ánno videatur approbaffe, "Verum et illud male,

rcham; Liuiby

vt oftendi, ni fallor, clariffime , quamuis eis et.

[. intercellife

Pighius accedat.

Qui infuper etiam in decem an-

ud Eioium

tiüique a

ap

pis Liuianis Tribunorum pl. Licinii Sex

vero aberrauit. Re&e quidem eos primum facit

jo Sertioque

1

le

Ü

*lribunos anno ante Anarchiam.

Re&e etiam,

e primur

e puter, de«

quod Liuium b

iennii fecundum Faftos Capit. Ma-

(tas in vnum annum contuliffe

20

um V

bem

iftratus et res ge

videri dicit ad Ann. 384-

Verum illud. minime

9, Con«

re&e, quod addit, Liuium fibi vix conftare, quum

? qu fequeni

Luianae Hiftoe

"Fribunos pl. o&tauum, nonum et decimum refe-

net.

fe tantunt

as

&os fcribit, neque id in Hiftoria eius inueniri, fi

rchiam, quo pri-

qm, et p:ïriam

yatio ducatur ab anno ante Àna

Sed obliuifci-

mum creatos fuiffeidem fit Au&or.

t tamen Liuiu:s

fuenit

tur Vir Do&us, íe quatuor tantum annos dediife

RU

jt

J

, fRciunt

Anarchiae ex Vopifco, et quibusdam aliis , Liuium.

vero ab iis diflentire, vt qui diferte Anarchiam

iis locis 6f«

it, et ita in his decem

Oftenaly

hunþ

quinque annorum fuiffe die

"n

t hu

annis optime fibi conftat.

Onufrius denique, vt

AV

4nnos

fumma L

iuiana XXV. annorum eius hiftoriae con-

fed

f

erum]

j

um

fentiat, nulla neque ille emendatione vtitur,

e T bj

fingularem potius annum Di&àturis Camilli et

Manlii ad eam fupplendam vna cum Faftis Capit.

vide ad I

tribuendum cenfet.

Quam ad rem adhibet etiam

atqué annun

ajr militi"

verba füperius a me allata, quibus Tribuni pl que-

6

YÍn

;

rüntur. Nowum fe ammtm im acie. coutra Optimates

i

ju L19^

m

jam flare, eumque annum , ifi a 'Tribunis milita-

(quo X

ribus Di&atores in feparatum annum remoueamus,

WL

Sed

non

[2

476

non uontuim ; fed odatittin fore adfirmat.

Sed.nun-

ditm libeum &

quam eo fuiffet prolapfus, fi quum haec fcriplit,

ris ia fine Y

diligentius legiffet Liuium, vel faltem meminiffet,

du

"

ret tam i

[

u

l

ul

diferte ab eo o&autim dici Tribunos, quando Fa-

|

l

A«

let. pot

bius Licinii focer fuit inter Tribunos patricios, quo

Certe quod i

anno ex hàc Onufrii fententia. fepzimum: fuille de-

buiffent.

Verum exiftimauit ille; vt video, pri-

apad Nonium

omnem prori

mum Liciàii Sextiique Tribunatus annum in primo

le

["

Imus. 2pt

Anarchiae locandum , quod Liuianae. certe Hifto-

TUl

riae quam maxime repugznare fupra demonftraui,

11

arvo. Ea

Ego omnibus confideratis cenfeo, Liuium .quum

àndo. diodat

hiftorias Populi R. ad fuam aetatem vsque conden-

TT TAT

das füfeepit, ante oinnia paraffe fibi cercam et

fimplicem ex diuerfis Veterum fententiis annorum

hi, quid D

f de f

ab Vrbe, condita feriem, ad quam. identidem in

qui non ficil

quibusque fummis, vbi opus eífet ,. exprimendis

C0

l

$, (

recurreret, et relpicerer, atque inde etiam. hos

volebar, - Et

XXV. annos poft Vrbem captam.ad mortem Ca-

milli hautiffe, non animaduerfo, ia Hiftorico fin-

duodecin f

Veto quia in

gulorum annorum ordine fe eos fecutum Auctores,

Nonium du

qui illud fpatium vno anno minus faciunt. ld

enim ronnullos feciffe, inque iis certe Fabium,

dicitur, qu

pult, quae

cuius, ZAudoris lomge antiquiffmi , vt eum. alibi

lus aut pri

(1É. 40.) vocat, veftigiis libenter ille infiftit ,. ex

Gellio didicimus, ficut viciffim ex Liuio , infcite

Nonii Comr

t allitis a)

prorfus iftum a Gellio memoratum ,. quantumuis

(

?

nobilem , Grammaticum in Fabii Annalibus annum,

m-iam q

x

&

uh?lmï:

quo primum e plebe defignatus. eft Conful, poft

f..

lius ad refe

vrbem captam daoetuicefimum mutatum voluiffe in

9tüllit, v

duodeuicéfanum , eaque audaciflima crifi. quatuor

annis coutra omnem Hiftoriae veteris fidem. mi-

1001 -tribus

Au&oriu Q

nuifle annos iftius interualli, quos alii;plerique

eriam vno augent.

Ittum autem hominem, qui

h Hum

cohtra fcripturam fincerae vetuftàtis , ac librarii.ad-

&rrüterit N.

&can-

g.

firmationem , coram emtore, a quo ad fpe

Déperam )

dum

ais $d i

477

Sed nurï-

dum líbrum erat adhibitus, et aliis do&iffimis Vi-

:

em

m

m

ris ita fine vllà dubitatione pronunciabat, quis

»

lo D-

dubitet tam infulfa emendatione librum, fi in fua

ü

habuiffet poteftate, audacter fuiffe inquimaturum,

P

95, quo.

iffe de«

Certe quod illum auguramur fa&urum fuiffe, alii

vt video,

L

apud Nonium ter in eodem hoc vocabulo fecerunt,

n

nnum.in

r

timo

omnem prorfüs Nonii obferuationem peruertentes.

Legimus apud illum Capite de Honeflis , fed moue

:e. certe Hillo«

4

veterum : diclis: . Duodeuigefino ita vt duodecimo.

'ïf)lï':ïï

1

AUl

i Qc

Varro.: Humanartim verum lib. XVI.. .Morzuus. eff

l

quum

anuo . duodeuicefrmo.

Rex fuit XXI Cato Origi-

vsque conden-

1

tam et

num-quarto: Duodenicefimo amno gof! dimiffum bel-

lum , quod. IV..et XX. annos fuit, Cartbaginien[es

Nemo.erit, opinor,

jdentidem ia

Jéxtum. de foedere deceraere.

qui non facile affentietur mihi, idem praeftiriffe

, expumenuïs

hic fciolos , quod. antiquus ille in Fabii Annalibus

etiam. bos

volebar.

Etcenim duodeuicefigo, non dicitur, vt

xäe

xortem G-

n

ditodecimo fed. vt - duodedecimo h. e. o&auo.

Hoc

]

11

ilorico fire

vero quia inufitatum prorf'us eft, liquet fcripfifie

itum ,þtïorcs,

Nonium-duoetticeftmo , vt quod eodem plane modo

t

5

j

dicitur,.quo duodecimo , imraifía tantum iftic co-

ere £

pula, quae hic intelligitur.

Neque vero ego fo-

vt eum Qul

lus aut. primus ita fentio, fed Do&iffimus etiam

ille infilit - &X

Nonii Commentator Anonymus , qui eft Mercerus,

LMJ, n

e

I5

ex allatis aNonio exemplis duoetuicefimo relcriben-

;u

Quancu

dum-iam cenfuit.

Et profe&o. res ex iis eft mani-

a

f

nmui

feftifima. . Prius exhibet ipfa illa verba, quae Gel-

jolt

[ ww

lius ad refellendam Grammatici.fui Crifin ex Fabio

juife ia

"

1. 50

attulit, vt mirer, qui fiat, quod a Nonio ea Var-

q jatuot

roni tribuantur, quum magis etiam conueniant

h

dem. f

m«

Auctori, qui Annales, quam qui Antiquitates re-

pl

rique

rum Humanarum . fcripfit.

Forte- ergo, niüi.ipfe

5», qui

errauerit Nonius, vt fane multi fimiles in citandis

cl

áriaüe

perperam Auc&oribus errores ab ipfo, Feilo; et

j

aliis id. genus fcriptoribus commiíIi reperiuntur,

du

vel

478

vel Varro ex Fabii Annalibus ea verba quacunque

« sra, Cof

tandem occafione in fuos libros tranftulerit, vel

jis XKIV.

Ab eo finito

in Nonío tribus teftimoniis fuam expofitionem fir-

cundum inJt

mante, interciderint vera Varronis verba, vna

eric ab Vrbe.

cum Fabii pomine, atque ita deinde factum;,. vt

Vr vt

eins a Carthag

quae Fabii erant, Varroni tribuerentur.

de quo tuk

fit, legendum certe duoetuiccfiuo , iàáque non modo

ex Gellio conftat, fed et:ex ipfa verborum fenten-

ilis; fed frof

tia.

Nam qui Rex fuir annos X X. et vnum; 1s

tradidit Polyo

vtique mortuus eft anno, non decimo o&tauo, fed

pf dinifum

vigefimo fecundo.

Quod et contra Auf. Popmam

tunc d fondn

diligenter obferuandum eít. Ille enim in Noris

teritrt, vel

ad Varronem' duo diuerfa.in his verbis ftatuic

decedebant :

r2

fragmenra, legendo, ZMortuss eff anmmo duoetuice-

Mercero e

t dl

fíimo.

Rex f ammo duoetmicefimzo.

Nempe vim

locutio antiq

voluit infetre et fententiae et verbis, vt aliquid

€05 dutem,

faltem haberet; quod ex Hiftoria conie&ando in-

Silhfio, Cs

Pofterius enim ita a fe muta»

Grautus

terpretari poffet.

n &

L

tum de Romulo, qui anno aetatis XXII. Rex fue-

fit fa&us, accipere fe dicit.

Sed cui ea ratione

3t, (uungn

non-accommodari poffent iftius modi fragmenta ?

Jptimi, $

Re&um haud dubie eft, vt plene habet Gellius,

Aufor, PCP.'I

ts

üio

Rex- fuit aunos viginti et onum, non, vt alii etiam

i

"

Varronis Editores, Rex fuit euuo vicefrmo prirm.

1

litlh,

]

Deque vno accipienda omnia, qui eum Rex fuiffet

H

ii

annos XXI. fequenti eft mortuus.

Quis autem is

& Quo 1

E

n

T

!

fuerit, incertum.

Nam Romani omnes diutius

CXtuni vero

regnarunt.

Forte Albanus quifpiam, vnde Ro-

lum P

mani orti.

Sed hoc miífo, pofterius exemplum

Tuillo illy be

quod ex Catone attulit Nonius ,. certius multo et

a Plybio ii

verius ex Hiítoria interpretabimur, inque eo item

0. Tant

duoetuicefisio cum Viris Do&iflimis legendum afüir-

ünc de fne

2er

mamus. Bellum, de quo loquitur Cato, eft Pu-

xCürite '«lb

1

nicum primum, initum anno V. C. 489. Ap. Clau-

Cl

lm co

dio Caudice, M. Fuluio Flacco Coff. defitum

Pounig:

an.

479

'uaeu

avul

an. s12. Coff. A. Manlio, Q. Lutatio, . Ita babes

"b

:

t

m

Iar

ii

erit, vel

ipfos X XIV. annos, quot annos illud fuiffe ait.

V

!

YETtl fl«

Áb eo finito.er dimiffo coeptum eft Punicum fe-

M VE

cundum in[talia geri anno vicefimo tertio, qui

Yi

.

!3

E

:a, Va

j*

erat ab Vrbe condita $35; Priore vero anno caufía

rentür, - Vr vt

eius a Carthaginienfibus ezat data , violato foedere,

ue nonmodo

de quo tunc ftatim per legzatos fuos acriter cum

orum fenter«

illis, fed früftra expoftulazunt Romani ,. vt multis

tradidit Polyb.lib.HI. Ergo ipfo duoetuicefino auno

et vmm; i5

of dimiffum prius. bellem Cartbaginienfes | fextum

9 odiauo, fed

Àu

[

mam

tunc de foedere; quod cum Romanis habebant, 4e-

enim in Notis

ceruere , vel potius, vc Gellius X. 1 decedere , pro

decedebant vel. deceífere.

Minime opus.cum

j wrhisr Ft:m

jef.

li

itta

Mercero et aliis legere deceffere , quam infinita iila

[

pe vim

locutio antiquis Hiftoricis fit vütatifüma, inter

QUi

eos autem , qui nunc fuüperfunt , omnium maxime

$, V

m

Salluftio, Catonis vtique Originum ftudiofiffimo.

contecanao

I

Grauius adhuc peccant Íuterpretes in exponendo

2 fe mutie

ues

cà Sextum. Re&e Gellius, 2d verbum figuificare,

À.

[A

10

nc

ait, quiuquies ante eos. fecilje comra foedus, et tumi

cuie

Sed'male Riccoborus, Rhodiginus et

jodi itag

mentà?

fextum.

Aufon. Popma ad. Frágmenta Hiftoricorum, du«

ei

st

$

£

fi

ni

zelligere Catonem poft. dimiffum bed

um Punicum.pri-

,n,x[ü.

J

um Cartbagimieufes quinquies defeciffe. et . unc

T

et

fextum. Tmmo vero quinquies ante defecerunt,

cum?f

ex quo femel foedus cum Romanis pepigerunt,

qucm I

fextum vero anno duoetuicefimo poft primum bel-

0;11:".25 dat

us

Male etiam Mercerus,. foedus di«

]um Punicum.

vnie V*

milffo illo bello initum a Catone hic féxzzzz vocari,

s eyentplunmt

Nufquam vtique illud

, multo &t

a Polybio quarttuim notat.

t

Cato, Tantum Carthaginienfes iflo anno' fextum

u

dee0 it'im

in

tunc de £foedere deceffiffe.

Id quod ex Polybio

cendnm oUl

;ie

(

accurate ab eo expotitum lib. HfT. cap. 22... . 27.

iC

[

ato

ii

H

du

clariffime confirmatur. Sex enim illeante hoc tem-

::

T

4

$

. Ap C

pus iam iQta inter Romanos et Carthaginienfes foede-

(f

m

ficum

ra

; (

A

480

—

ra ibi refert, quae a Carthaginienfibus femper viola-

|

ta, vel fülrem eorum opera irrita fa&a vulr.Cato,

fcriptoret Romanus , et praecipuus illorum Aduer-

NERVM

farius.

Primum inter illosibitum fub primis Vrbis

Romae Confulibus.

Secundum incerto tempore ;

"Dertium circa Pyrrhi in Italiam tranfitum ;; Quar-

tumfinito belloPunico primo ;'Quintum poft Car-

delrifits

thaginienfium - caum mercenariis bellum; |fextum

in Hifpania cum Hasdrubale , Hannibalis deceffore.

Nesis F

La initio belli Punici fecundi, quod incidit in

Wlius,

annum -duoetuicefimum .poft dimitfum primum,

Md gis et dj

Yt ccafione

re&e Carthaginienfes a Catone dici poffunt fextum

tunc iam de foedere cum Romanis fexies iam

Vetéribus.

pa&o, terante, ter pott bellum primum de-

"MA QG et d

celliffe.

apüd Grce

Optàte non.

Adopm;io.

Teetar,

N

VAE

:'ä

Sex. Adiius p

IN

J j3

Aeliofum Til

SS

:

ler Wépul

Ü Emilius P

[

? 3U$r.

*

.

fire,

-el

P

E

ter Pa

;'.AEmmm I

fütor R

giy

tfoli

A:':ar Q wnd

854 gj

T0l (

INDEX

i lemper vio

INDEX

Il

3 vult Cato,

illorum Adoer-

RERVM' ET VERBORVM.

lrb

ub prir

Certo tempore;

infitum; Un

A.

*

intu

m

POLK j

ellum ; fextum

deleifius Defiderii vltimi Longobardorum

ibilis deceffore.

A

Rems E. auunculus fuit Gumoaldl, non hic

d Madit n

tlhus

-

p

-

Pag. 417

Aäzk(þos et dd*XQidss confu(a faepius a librariis ; ità

prumum,

pchunt feum

.vt OCcafionem erroris ahquando dederint ipfis

is fexes m

"Veteribus.

-

Lj

9

445. 446

pamum e

Aäekæus et 49:A95 pro patruelibus vel confobrinis

-

apüd Graecos non vfurpatur.

II2.40$3

Adoptare non folebant, qui ipfi filium haberent.

-

El

-

-

e

-

I29. 130

Adoptatxo.

-

$2

Meetas.

*

-

-

407

9

Sex. Aelius Paetus cogn. Catus

Aeliofum Tuberonum nulli fuerunt Confules in li-

bera Republica

-

-

-

63

lo^

L. Aemilius Paulus non ter, fed bis cantum trium-

phauit.

-

-

-

219

-

-

-

*-

pmfcrxptus ab Octauiano Cae-

*

*

fafeo

144. 345

*

-

-

ejus aetas

-

-

146. 147

P

-

-

-

nomuintis ratio.

-

t

-

-

150feqq.

-

frater fuit M. Lepidi Triumuiri, et

pater Pauli Lepidi Cenforii.

-

-

125 feqq.

M. Aemilius Lepidu$ ante Pontificatum Max. fuit

tutor Regis Aegypti.

-

E

329.341

AMetoli. -

-

-

-

14. 395. 396 fqq.

u-

Alter ab vndechmo pro duodecimus; -

*490. 29t

Vnm et alter de pauci$ incerto numero.

*

291

Hh

Amaror.

INDER

482

Amaror.

-

-

-

431.432

Anarchia in republica Romana.

470Íq. 475Íqq.

Clitteta olir

Ancus Marcius matrem habuit Numae filiam, Ro«

-

-

-

164

Ciecilius Baf

mae natam.

Anna Ottonis II. vxor filia fuit Romani Pueri, non

-

418

Capions H

Romani Argyri.

-

-

Annalium Romanorum fides.

293

Antullus nomen filii maioris Antonii Triumuiri,

Caeü; gloríat

Ctores,

formatum ab Amtone, qui Herculis F. et Anto-

niorum progenitor traditur. -

-

15 $ Íqq;

Crius et Cra

Antonius duos filios, alterum Zgtsllnz, alcerum

-

Gaju et G

Iulum vocauit et quare.

155 fqq.

Calttin b

Appiani Parthica ex Plutarcho defcripta. 390 fqq.

-

Camilli dictat

Arrogatio fiebat comitiis calatis.

323

Attalus.

-

-

E

78 fq.

Cantilenae a

-

379 Íqq. 388 fqg.

buere hiffy

Auctores confunduntur.

-

-

Audire aliquem aliquid.

280 iqq.

Auguftus quando pater patriae 32 1. quando Caefar

Augufítus vocatus fuerit 524 fjq.. num Caepias

dictus fit.

-

.

-

-

441

-

-

25. 35

Auguítini Anton. lapfus.

-

-

Ti. Comutins

Auri ad argentum proportio.

A

ptioris T

Aufpicium a Scriptoribus tribuitur aliquando etiam

perit,

iis, qui reuera id non habuere, fed quorum

ductu tantum res fünt geftae.

-

270 Íqq.

Cirüo Craffo

-

-

Ll

231

Carrio notst

Aufpicium alientim.

ibeh nàp r

B.

Cs hi

f

Sunt ; idpy

lt

B pro C. in lapidibus.

395

Bardi

-

21I

C'lienmm mfi)

L

416. 417

* Coliüs tr

Baronii error.

Ri dic

Bithyniae regef.

7677

Q Regi.

VE et ny

483

Lj

C

rf rf

C litteta olim fonum habuit :$-G

*

$05.356

xe film, N

1

Caecilius Baffus fuit homo Pompeianarüm partium

mani Pueri, non

ï

*

-

I84

4

F;

Caepiones et Sczpzoues iïxepxus a libr arïxs confufi,

9j

-

^

-

-

3$. 436

onii Triamuri,

Caefar sloriatur de fua gente 161

Eius i mtex fe-

*

-

-

ulis F. et Anto-

ctores.

338 fqq

. agtíg

Caius et Cuaeus male féribitur ae legitut; quum

-

Juy, alterum

Gaius et Gnaeus legi deberet.

395 etc.

155

Calatinus ab oppido Calatia eft cognominatus

35

rlpf?.- 3 Ág

Camilli dictatura

E

45« 463 etc. 473 fq

.

ng fq

Cantilenae apud àntiquiffimos populos vfum ha«

-

buere hiftoriarum: apud Hebraeos

209 Ífq.

7 f jttfit

-

»

-

p

apud Graecos.

E

21Óí

oX

-

-

-

-

. quando Cachr

Hifpanos, Gallos, et

-

. num Cagpis

Germanos

2IÉ

-

h

s

.

-

Romanos

E

212

4

$5

Ti. Canutius non fuit.Tribunus tempore profcri-

"

4t

ptioriis Triumuiralis

nec in ea profcriptione

-

-

-

54-56

aliquandoetimt

perit

e, fel quonm

Carbo Craffo inimicus.

-

»

100, IofÍ

od

Carrio notatur.

65. 431

^

3jl

szbe) nón modo Tzl/u, fed et Alzlln et Aani.

-

E]

-

-

349-341

Clauis in pariete fixis annos olim numerare fole-

bant, xdque etiam déinceps ruflicis ii vfuü man-

iU

-

-

186. 187

»

Clientum turb'x a patroris denominabatür.

201

p

P. Clodius tres habuit forores germanas, quarum

416-4'7

prima dicta fuit Tertia Clódia, tiupta Q. Mar-

cio Rezi.

-

E

E

107- 121

061

E

L

Coenus ex Cynus

448

Hh 3

Cognouen

484.

Cril'm. exertu

Cagnomen et cognomentum 'prcprie noninueteratum

y deno-

E

1iam famili?e nomen, fe-d nouam ET UE

tat.

v

-

-

-

79 ete.

. - m

Cognomen in adoptione mutatum in praenomen

-

-

probari nequit.

1357 136

t a Seri

ptoribus vel priori

Dareet didi

Cognomen vltimum fole

cqgnomini, vel nomini gentilitio praepomi , n

Dicere fiepe.

-

-

Dictator non

praenomen omittitür.

137-138

Confule.

Cogno:nina plura faepe dabantur virisilluftribus,; 42

Cognomina gentium iamdudum. obliterata , poftea

Dis C-E N

in iisdem familiis repeti coeperunt.

3 431 52d0q-

Difcrepans v

ipfis atctor

Gognomina in arGiori fpatio: plene fcribebantur;

-

-

308. 399

Diterfa du

gentilitia concife.

LI

-

Comiffum bellum.

452

eta feipis

-

ET

Doldbella

Comuitia calata.

-

-

?$8

Ducis nomen

Conitiuuis exiflimatio.

x

.

Goncordia Dea ad £ratrum concordiam denotandam

-

-

Ducis vt

: faepe adhibita in typis. -

157 fqq.

mus Dur :

Coufales-et. Praetores faepe adpellantur, qui erant

-

E

Proconfules et Propraetores.

317. 318

165 praefe

.

Confulum paria confufa.

d9: 28

Du e ticaf

yfid, .

Coful dicebant antiqu

-

et..binc

..Cos.

-

-

iffimi þr-o Coz

36t

Confulis vocab

u:Ium inytitþulis.,non femper defi

gnat

Toitomse f

ànnum, quo res in titulis memorata,. gefta eft ;

: bus, quo

fed honorem viri, qui eum geflit.

-

314

MTOT6S omn

Cn. Cornelius Dolabella accufatus a Scauro et

tliquando

are- acs

' damnatus ,. alter eiusdem nominis a Caef.

2rif'uatig

cufatus et abfolutus.

-

-

56 etc.

-

Coruncanius num Tufcullanius fuerit.

204

Coffus num fpolia.in confulatu ceperit. 282 IGE

Fa.bll trecen

296 íq.

-

-

Oï'ü:'ïü P at

Craffüs locuples.

-

69

tés,

-

Critici ftudii vtilitas et neceffitas.

413. 414

-

-

425

0r

Ima

in eo tamen, modus faepe exceditur.

d.

Crifin

D

485

um

Om"hm'üï

Vil

Crlün exereuerunt etiam' artiquiffimi Scriptores:

[71

4 &EWQ.

z

-

-

426. Íq:429:430.

B

To. .

-

-

etxam ex mcemo ét coniectando.

43*

i praenómen

R

D.

tibus vel orion

Dare'et dedicare in donariis differunt.

315. 316

-

280

& praepom, 1

Dicere faepe £Xellics orittitur.

Dictator non creabatur a populo, fed dicebatur

E

7458

-

a Confule.

23

ISIH Wnkgq

-

licerdm ; poftei

Dies C..EF. N. NP EN. in Kalendano.

324

t

» $0.

Difcrepans vnius, voculae vel nominis fcrxptura ab

-

453

ye feribebantur,

ipfis auctoribus memorata.

P

Diuerfa tradunt aliquando Scriptores de eadem re,

300.309

-

*

339

H

et a fe ipfis diffident.

Dolabella.

E

-

-

56

.

"

Ducis nomen füepe imponitur toti multitudini.

-

-

-

2955 $03

am denotandum

Ducis vocmbulo neutiquam intelligitur femper fum-

.

j

mus Dux aut Imperator, fed faepe etiam mino-

xur, qui erant

-

res praefecti copiarum.

272.273

EEE

--

459. 460

.

19 10

JDuo et vicefmmus.

B

(wjil, &t hmc

Lpltomae füepe perperam recedunt a fuis Auctori-

femptt delwlm

[

bus, quos contraxere.

-

-

382-388

"

3. £

t

4

1L3

orac

Errores omnium icrlptorum communes occurrunt

-

-

188.189

aliquando in Hiftoriis.

ER &

-

-

288. 289

,xzjlzm/ttzo veflra , commtnis.

a Cadare t

«b ett

F.

14

erit.

Iabu trecenti fex ad Cremeram caefi, non fuere

i

]

epent.

omnes patricii , fed magna parte eorum clien-

1

i

-

-

-

tes;

192 fgq. 200 etc.

6

Fabii ex nullo municipio fuere oru, fed ex ipfa

"T

Roma.

-

-

-

205

$)

Fabiorum

e(»dlw-

'

Hh 53

ln

486

Fabiorum 'et: Fuluiorum nomina faepe inter fe per-

mutata

-

-

208

9

Tebraeum vt

Fabius M. primarius iuris ciuilis doctor.

73

pantie Tuat

In Fabio Cunctatore coznomen Maxizi erat fimul

ortac

-

-

Vetus et Nouum.

38. 39

Hiftoriarum f

Paulus Fabius Maximus frater maturalis. Q.. Fabii

regones , i

-

-

Maximi Africani.

153 Íqq

memortae pt

Q. Fabius Maximus habmt cogn. Africasi, etqua

Hifloria Rom

cauffa.

-

-

153 Íqq.

nibus, fiepe

Fragmenta emendare, tam[difficile eft, quam pe-

Hiftorici fuo

riculofum.

-

-

-

38e

€natrant , et

Fratris et Sororis vocabula ambigua, et faepe in

"

Cogn

errorem induxere ipfos veteres.

40$Íqq. 446

vnde confuf

-

Freinshemius notatur.

10e5. 106. 129

Hmoucmnqua

Fuluii fuere Tufculapi, non Tiburtes.

205 fq

M. Furius Camillus fepties apud Liuium ponitur

Hl'tomorum f

-

44. 45- 46

"Tribunus milit. conf. pot

&tiam at

-

-

primus et folus fuo tempore habuit Ca-

Homeram m

*

-

*

*

milli cognomer

45

fephus

Hyacinthus

G.

306

G. litera inuenta a Sp. Caruclio liberto.

Galli in Afia primum fuperati funt, non a Rege

Bithyniae, nec ab Eumene, fed ab Attalo Rege

Inapa, idem,

Pereameno

-

-

77. 78

nfc.mtmec t

Geminus fuit cosnomen

-

48.49

poribus ve]

Germanici Caefaris nomina

*

336. 137 158

-

quea pofxex

Dion. Gothofredus notatur.

3809.38t

dictm jn ag

Graeci fermonis ambiguitas decepit Latinos. 405

-

-

-

-

füntm d

407.Íq

tüs

Graecorum hiftoricorum fides

-

-

9

lyiter Fgy,

Grammatici faepe ex Auctoribus fragmenta citant

lCs

non integri fenfus, vt adeo peuculofum fit. eà

Vs *Xehdnu.w

velle emendare,

-

-

380 etc.

Nitiamur

H.

497

qpeipter fe per

H.

16j. 209

Hebraeum inter et Graecum S. S. textum difcre-

loctor.

D

pantiae funt, quae ex fcribe

ndi vitio primitus

faximi erat uml

-

--

-

-

419.420

ortae

.

363

Hiftoriarum fcriptores perluftrare olim folebant

urdlis. QuEdba

regiones, in quibus res geftae, priusquam eas

-

53 4

memoriae proderent.

-

debet funebribus laudatio-

Afriam, etqu

Hiftoria Rom. multum

.

153l

nibus, faepe tamen etiam per eas adulterata. 214

]l et, quam pe-

Hiftorici fuo quaeque !

oco non omnia femper

.

-

165 fqq.

3io

enarrant, et multa negligunt.

Ü

-

-

cognomen faepius tantum adhibuerun

mu, efiepein

-

-

6

tj f nó

vnde confufio orta eft.

Hiftorici aliquando ádulantur Viris illuftribus. 216.

1oj. 106. 139

-

-

217,/2742

urtes.

20j 4

Hizïorico.rum

fides in re-bus fuae familia

e, atque

| Liujonm ponitur

-

218

g 4

etiam patriae faepe fufpecta.

.

Homerum carmina literis non man

daf!'&, tradit Ío-

mport habuit C

,

-

-

210

.

.

45

fephus.

-

-

4oT

Hyacinthus.

Tiberto,

M

of

l.

gnt, n0n 4 MDr

-

199

Iuopia , idetn , quod penuria, paucitas.

Infcriptiones et tituli ftatuarum antiqui

ffimis tem-

à] db Amlo7 ä'xf;;e

.

et pleri-

poribus vel nulli vel breuiffimi erant ;

. AG0

que a pofteris demum fubiecti fünt. -

319 fqq.

fed

1;6,)37»138

Iudicum in ar

bitrio non erat poena reorum ,

380.381

tantüm damnatio ex i

lla lege, qua quis accufa-

. 40.;'.

-

5

ePi[ L'lïin(]

tus.

.

401

-8.

feretro

lupiter Feretr?us ,

no-n a ferifn;h, fed

255. 3256

dictus.

-^

(lt'mmm ia

[

-

-

-

74

(Qu

[

Ius Aelianum.

e

r

p fit

« Papirianum.

LE

Hh 4

L.

j

488

L

Mendie etiam

Q. Labienus non Hinplic-i'ter Parthicus eft/ cogno-

Mendarum or

minatus, fed Perzbici Imperatoris titulum ,

fuis

de Mendis an

. nominibus frequenter additum, habuit.

Es

runtur t

Laudatio funebris. 213.-- his romána hiftoria

Ttiorn

femper iis

, parum vitiata fuit.

-

-

214

Metelloe tres

-

-

-

Leges facratae.

426. 427

Metellorum

-

- regiae.

-

-

Minucius Ba

427

Lepi

dusgermanum ha

buit fratrem Paull-um. 12

5 fq.

Mwja et M

Librarii in nominibus errant.

-

-

208

foiptae oc

Libri confunduntur.

-

-

-

379. 388 fq.

Mureri hpfa

Licinii Tr. pl. moliming.

-

479

Lipfius notatus.

-

-

226. 339. 448

Litterae vnius et alterius diuerfitas a fcribarum inJ

-

-

curia profe&a videtur.

453 fqq.

Nifft«rnano

Literarum vfus àntiqüis remporibus rariffimus.. 180

formtum,

-

178

Natti,

Liuius e.adem faepe regetit.

Ngi Cgno

M.

Qummis,

poref

Ma;enius di&'aror.

-

365 &c

Mpmni:z: e[

Maimburgi lapfus.

-

-

416. 417.

AOT etiam

Magifter Equitum non fuo aufpicio gerit rem , fed

-

-

-

* * prop

, Di&atoris,

270

n codd c

. Manlius Iniperioff cognomen acceþir, yt eius

* * (omr

filius Titius Torquati, eaque in re hallucinatio-

&X fratrih

nes veterum ac recentium.

-

358. 359 fqg.

u ääï'/'.';y,

Manutius promifit librum de mendofa hiftoria 9

** füum

M. Marcellus. fuit patruelis C. Marcell. - — 4o;

Uimen 4

Marius Gratidianus adoptatus a C. Marii

tur,

maioris fratre, et ita frater patruelis C, Marii

. minoris.

-

-

-

Nfïmiw p

102 fq.

C. Marius minor, naturalis filius C. Marii maio-

Nomen qua

-

tuerit.

ris ex Iulia Caefaris amita.

106

Maforethae.

-

-

-

419

*me dfer

L.

Mendae

489.

Mendae etiam in.S. S. exemplaribus.. 419.:420 fq:

-

P x

-

x

-

ht el gt«

Mendarum origio.

437

it titulum , fs

de Mendis antiquiffimorum

&xemplirium con

que-

labuit.

00

runtur étiam. ipfi Veteres. 431. vt adeo;nom

n2 hilloria non

. femper iis exemplis fit credendum.. - 456. 457

.

Metellae tres.

-

-

-

2

406

.

a ]

Metellorum familiae.

-

-

75

.

,

Minucius Bafillus.

-

-

e]

E

3 Umg40

'ullum, 12:fj.

Moefia. et. Myfia. promifc

uae, et þe,rpe

ram .faepe

-

-

-

10]

Ícriptae occurrunt.

447

39.38f,.

Mureti lapfus,

-

-

20.2 1

29

116 5394

N.

Y

safcribaum in«

.

E

4nfg.

Naffiterna non a aafis terais , fgd fimpliciter rmjittu:

-

;

-

-

rarifimus, $o

formatum.

382

.

Natta.

-

-

.

]

-

207

v?

Nigri cognomen in gente Caecilia non modo. ex

nummis, fed et ex fcriptis Veterum probari

-

-

-

poteft.

399. 310

Neptunine eft 'Thetys.

-

-

409

,

) d.

-

.

q6 .

Nomeu etiam notat familiam. prae ceteris.

AL I2

o eri rem , fd

- - proprium- primis tantum literis fcriptum,

"

ao

in codd. corruptioni cauffam faepe dedit. - 3:

- - commune feu gentis feu familiae faepe vnà

p Yt elts

ex fratribus vel fororibus praecipue, et quafi

re hilucinatio

] 2foxiv tribuitur.

-

^

-

116. fq.

1829 4

-.- fuum. in proue&a -aetate mutantes,. faepe

jofa hiftor 9

reelliie. d

0j

tamen a Scriptoribus priore nomine adpellaus

-

-

tur.

-

1344 135

w 2 C Marit

strtelis C, Maril

Nomina propria faepecorruptafunt. - 208.419

Nomen qua ratione confundi et turbare reim pos

102 1]

tuerit. .

-

"

-

-

^

C Mari maio«

Joi

Notae difcrepabaht ali

qnndde:

ab ipfis VQ(izg.' u-

lis.

-

-

-

3o5

4

Iihs

Nudus

Mendié

490

L

Pairiüs Cesf

Nudus' h. e.,inecmis.

245

.. . Ponti

-

"

162

Nullo patre nati , h. e. ignobili.

Pipirii Carbo

Numae lex.

-

-

*

263. fqq. 265. fqq.

C, Papirius C

Numerationi Veteres faepiffime includebant duo

Cacbonis t

extrema.

-

-

-

290. 291

PU.

O.

gentiles fe

Pater ullut,

C&auïa * C./ Marcello e

t dein Antonio nupta, fuit

Patris haud

121 fq;

eadem, qua Auguítus, matre nata. -

-

üut aui 0i

Oe in pronuntiando mutatum in F.

447. 448

Onufrii Commentarius in Faftos et libellus deNo-

Patini error,

-

Patriciorum e

minibus ex Sigonio defcriptus.

412

-

perbun.

Onufrii lapfus.

126. 128. 359. 412. 413.

Tutris patria

Opima fpolia non ab opere fed ope dida. - 251.257

-

257.

fs

- - abfolute pro opimis fpoliis.

Pazonymica

- - dpolia, laxiore fenfu etiam pro luculentis

-

et magnificis fimpl. ponuntur.

254. 255

Duls po p

-

-

í

258. 3259

Pighius inco

- « a Coffo capta.

- -. fpolia debebant acie inftru&a capi

et prima

£05 quod

omnium.

-

-

-

-

276. 277

Piphii lapfüs

DÀ

-

de iisfententia Liuii refutatur. -

260. &c.

UT

r

-

2361: &c.

fitus fuer

contraria Verronis confirmatur.

- - Numae lex de diuerfis generibus fpoliorum

Pinarii

-

-

loquitur.

263 faq.

Pi!!! cogngm

Opis in fingulari fignificat abundantiam omnium

d'»'-Q. Plemi

rerum, et maxime. terrae fruftuum, et hinc

Prtiegg et-I

etiam diuitias ac potentiam, ficut opes in plu-

-

rali etiam auxilium notat.

-

251 Íqq.

Prieromen

L

-

-

2859

Ouatio.

nomine, J

cili,

P.

Thtnomim,

-

*

*

9t

lica ueri

Papirii patricii.

H

H

- - eorum princeps, qui leges Regias compo-

fuit.

-

-

.

92

E .nii'

i - i,

Papirius

491

-

v

Papirius Cenfor.

167

uf

2 - -JPontitex-

Maximu-s.

-

-

793

.

Y

-

-

Papirii Carbones.

97. 100

fgg ts f

0 Praetorius frater patr

uelis Cn.

eludebant duo

C. Papirius Carb

-

-

-

4

Carbonis ter Confulis.

390. 191

- - - curoptimotibus contra Marium et fuos

-

gentiles fe iunxerit.

-

100 fqq.

Pater nullus.

-

-

Lj

162

nio nupta, füt

Patris haud celebris nomen reticebatur, et matris

us n

aut aui nomen addebatur.

-

-

165

o p

-

-

-

Patini error.

o8

libellus deNo-

.

4

1

H

Patriciorum exiguus numerus poft Tarquinium $u«

-

-

perbum.

H

I98

d9 414

1

, « 251,2f7

Patris patriae. titu

l-um quando accéperit Av

-

E

Buv

ftus.

-

321. fqq.

*

3.

-

408

Patronymica faepe deceperunt veteres.

pro luculentis

Paulus pro praenomine vfurpatum.

-

135

D

3j 255

.

Pighius inconfulte carpit Pomponium Ictum . de

3939

eo; quod in Pomponio Laeto legerat. 413.414

1 cpi &t prim

Pighiüilapfüs. - 97.98. 44. $9. 60. 64. 85. 174.

*

6a

204. fqq. 463. quomodo in purgando Valerio ver-

üt * (o, &c'

fatus fuerit.

-

,

-

ur ^

r iC

Pinarii.

-

-

-

207

-

-

-

68

sibus fpoliortit

Pius cognomen.

16 g.

de Q. Pleminii morte diuerfáe veterum fententiae

-

-

-

-

antiam omum

hinc

356. 357. 358.

Yuut , d

Poeticus et Pyticus.

-

-

$4X

qurops i p

]

Praenomen in libris fàepe coaluit cum fequenti

nomine, praefertim in eo, quod incipit a vo-

L

:511141

]

cali.

-

-

-

-

455

Praenomina num modo praenomina, modo genti-

-

-

*

licia fuerint.

438

9t

-

^

-

».in antiquis liberae reipubl. nummis

femper aliis nominibus fuerunt praemiffa, 54:

s Reäï*s "

[

Praenae

PaPiIiUS

495

Praenomina mulietum Tertia , Onmm &c. hábent

fdiefferi lapf

Schotti lapfus

naturam verborum pmcnommum et imuliébri-

^ bos imponebantur fine refpe&u ordinis aeque ac

Scioli, quim

-

" viris -Q! intus, Gextus, Dnzmux.

115 fq

fuere etim

quis Primus quid fecerit, adnotari folebat. - 354

Scipio Africa

-

.

-

-

355

anorr

Proulan eadem dlum is 'annis faepe nuntiàta.

optatus.

t

-

-

-

332.33

Scutum in ?

-

Pronuntiario mutabatur.

447 448

mum nw*u

-

7

Sü la N

PI'!)')[I'HHE eius Oll'*() et poteüas

11 &

-

-

-

et prorogare confunduntur.

-

237

Seme,.. quu'

P; orogare de duratione temporis dicitur, non ex-

de 3eup

-

-

-

"H

tenfione loci

237

38

Si: D

Prouinciarum permutationes a Liuio faepe prae-

forte C

teritae, nec annotatae fuo loco.

-

173. 174

*

.

vTaitt nomer

Sarato oyp

R.

f

Rabula.

-

-

-

33

Q gewm lls

-

Reges etiam adpellabantur regum hben.

274

MJ eo Pgrv-

-

C SE Llu us |

Remeüus notatus.

-95. 102. 410

-

447

tres fü

Rhoemetalces ez Rbymetalces.

Rubenius notatur

.

-

84

Cs (l//n

Rupex us laudatur 63

notatur 6

311. fqq.

Si p g pof

E

-

()nmg not.

345. 371 «6

E

260. 26t

E

*

Rut(fezf'ms laudatur et notatur.

Q*J

Ttrét abl

p. Runhus, qui damnatus ab Equitibus, Legatus;

-

non Quaeítor fuit Mucii,

60. 61

Danlemius

Poua vidis |

oollare f hofl

N

Rïmmn

PO

h

cnllS ]0(15

Sacrátae leges non folae de Tribunis:Pl. creandis

La

"

* pott l

latae; fed. omnes fan&ione quadam munitae.

i

-

-

-

427. 428

*

* Atij. dao

P

Scheffert

493

vt2 . hibent

-

-

Schefferi lapfus

77 333:414. 419

m.ec muied

Schotti lapfus.

-

LII. 265

Ordims 2eque aC

Scioli, qui male emendando auc?rores couumpunt,

.

us

456 &c.

fuere etiam antiquiffimis temporibus.

lolebat, - 554

|

Scipio Africanus.$1, $2. prior etiam Macmts co-

)

gnominatus. 40..4 1. pofterior, a prioris filio. ad-

laepe nuntita,

-

-

-

é8 r

EE

optatus.

n

)

Scutum in proelio: perdidiffe, aut fuga, turpiffie

4 w

ium habebatür apud omnes gentes.

245.246

14

n

Scylla Nifi etiam in pifcem conuerfa traditur.. 416

-

-

37

Seldeni lapfus.

318

-

-

723

jcirr, non ek

de P. bempromo Sopho.

5

n

Serranus primus non fuit M. Reguli. fïhm, fed

jp fiepe prie

forte . C. Abilius Cof. aan C. 4,96 23. 24 &.

)

-

-

-

34 :&c.

^

1j 14

Serrani nomen non a färendo, nec a Smm fed a

Sarano oppido Vmbriae formatum.

25$.28.

34

-

-

-

-

Q. Sertorius claffem non fubmifit Mithridati, fed

-

E

-

ä-;-

m

ab eo potius accepit.

75

19eti

C. Seruilius Di&ator et M. SeruhusGemmus fras

6 9) 202. -HO

tres fuerunt, et vterque, .Gaius aeque ac Mars

4

cus, Gemini cognomen habuit.

-9 4$449. $50

H

-

Si pro az pofitum,

-

287

Sigonius notatus.

E

»

s. 5391 fit

44. 48. 48- 463 fqz

»

Vr ov

-

-

468. 100. 106. 163..359. 460.

*(o, 201

Ó

-

Sorores ^5 abfolute de patruelibus.

III. II2.

4o $

jtios,

Legatusy

222

108

Spanhemius notatur.

(o, 01

Spolia.vi&is hoftibus folebant detrahx.

243« 244

Spoliare hoftem ; faepe notat occidere. -

ibidem

Spohau&mea folebant oftentare, circumferre, vel

certis locis figere.

-

-

E

244. 345

-

-

Pl cremhs

poft pxoehum lerfere folebant, vel fi. vota

.alicui deo,

in cumulun conie&a. incendere;

i

" munitie

—

-

'-

-

E

HUS

246. 248

H'cn»ï*e i

"

Spolia

m

494

Tritmphaban

Spólia ornábantür iis tropaea, triumphi, aedes

rio Maffon

facrae, porticus, et priuatorum dumtus.

247.

-

-

-

*

248. 249

Appü ClaT

D

- 2 miüttebantur etiam acï Amicos

etSocios.

1b.

Triamplinte

- : diis confecrata, fi tra&tu temporis effent

Ton extrac

confumta, renouari nor licebat.

*

450

-

Stephani conie&urae notantur.

390

? .25$594

Erufgyói a. Graecis fcriptoribus faepiffime adpellans

E

&

tur Confules Romani.

36. 57

Suburana tribus.

d-

365. 307. 329 &c.

pa-cafie. .

Super fimpliciter et abfolute vfurpatum. — 439. 440

* 9 w

Supplicationes non femper fequebatur triumphus.

-

-

*

E

tunc füffici

226 &c. 234

diffz,

"

* - - . rariffime negabantur, negatae tamen

-

-

221

-- 4

|

etiam aliis, quam Albutio.

Triumplus n

Vello Tugn

Tanti vel tantae. famnae , et ip santum damnatus

.

differunt.

-

-

-

57. 58

*

"u^ M

Tertia erat nomen, eaque etiam vocabatur, quaé

non haberet duas forores natu maiores.

114. IT5

£

E

Tillias Cimber non Tullius.

349. 342

C. Trebonius detinuit Antonium, cum Caefàr oc-

- li

z

Titin mor

cideretur. *

-

b»

337

-

E

- fuit bello ciuili inter Caefarianos.

238

DP ncg

bus

'I:ribuni.

-.469. 470 Íq. "Trib. pleb. quando crea-

*

ti funt. 428. Tribuni militum confülari pote-

.

et

Tientibus,

ftate, fuerunt aliquando etiam o&o numero.

*-

-

E

-

47. 48

Topita in ;

pli.

"TIribus multae a gentilibus praeciguis funt deno-

minatae.

"

*

-

*

202

PU

"'Triftani error.

D

-

124. 341. 342

Tunehi m

in Triumphis annotandis diligentiffimus fuit Fa.

ftorum Capitolinorum Au&tor.

-

233. 5224

Wefü Ánti

Triumphabant in monte Albano plerumque , quibus

negauus a Senatu erat triufnphus. « 228. 234

alefius ld

"Triumphe-

495

Tnumphabant, coeptusis mos anno..522.2 C. Papi-

thumpli, aedes

rio Maffone, defitus videtur.circa an. 610. opera

domus

*4;-

Appii Claudii et ingruente mdnes ambitione.

1

-

E

-

E

22f

osetSucios, ib

-

Triumphantes debebant olim res geífiffe imperio

temporis effent

H

non extraordinario , fed in Magiftratu accepto.

10

EI

-

-

-

229. 230

.

39

- - £5 - fuis aufpxcus et in fua prouincia.

ofüime «dpellun

-

-

Ej

231 fqq.

k

^

P

6

- - - - debellaffe debebant, et prouinciam

)

953

y&c

-

^

pacaffe.

23$

tum, 409 49

-

-

- - Qquod poflea non obferuatum , 1mmo

yitür teiumplus,

tunc fufficiebat $ooo hoftium vno proeho occi-

ti6 &c 234

diffe.

-

E

238. 239

, nendtae tamen

4^

-- en fïnes:mpemprotuhü'edebebant. 236

:

»

'Triumphus non concedebatur iis, qui in eodem

-

bello magnam cladem acceperant.

233. 234

st dattidcus

-

*

E

-

141

-

.

i h

-

-

nec de bello ciuili,

P

240

-

-

oabatur, que

facilius poftea conceffus a Senatu.

joe, M.

-

-

-

-

238. 240. 241

*

-

*

)5

hinc fa&um, vt in defuetudinem vene-

cm Caelr o

ritin monte Albano, vt et ouatio.

-

239

D

-

j

7

L

negatus tamen etlam extremis tempon-

18

bus.

-

-

"

*

-

239

efáriants

d quando f&

- . peragi faepius non potuit cauffis interne-

nientibus.

-

-

-

confülri pote"

241. 242

'Tropaea in nummis fignum vi&oriae, non trium-

s offo niméro.

-

-

-

-

220

g g

hi.

- - - fpoliis ornabatur.

-

247

pis t do-

EI

'Turnebi & AT TM

499

p MP

V

if

jgus füt ?*

Valerii Antiatis hiftorici aetas et fides

216. 217

23j H

qmbL

Valefius laudatur.

-

61.

notatur.

Ll

378

n

41

418. )

Veteres,

nuum

496

XNetérés ; fi quos forte-commiferant errorés; faepe

etiam poft editionem ex libris fuis tolli cmabant

-

-

-

-*

^

6. 7

IND

Veteres ab ipfis Veteribus accufati

8.9. 10. 11. 12

Videri de o0mnibus fenfibus dicitur

-

3

336

(

*

-

Yo.- Vorítii error:

$2:89.:358. 362

EMEND

Xnus et alter.

-

-

r9t

"Vrfinus:errat in- explicanda poteflate vfuque- voc,

oþu

-

251.252.

errat in familiis.

-

r29

Ae]

!

1115.

Ammi

IT

Z

Mppiant.

Afm. l)

Zeno Elates a Nearcho Tyranno tortus. - 88.89

Catulis

D

Cicero

t 1

w

D

4

Phij

9l

n .

h

* D

C(audmnu:

ln]l,

Q Cüæm

INDEX

D mf p

*

497

Torts; faene

li cibant

&1

INDEX IIl. AVCTORVM

9.10.1111

1)136

7Q VIO ILLVSTRANTVR,;

9) 36

j

9t

EMEND ANTVR AVT NOTANTVR

ügle vXt,

eliauus.

&i

$-

-

Pag. 280

)

A

Ammianus Marcellu:

65 etc.

Aupelius.

À

21. 22. 23. 208. 435. 437

"Appianus.

-

51. 52. 54. 103. 104. IOS.

Aji'o

79 etv 338qu 342qu 390 etc. 435. 436

9

Catullus.

-

: 156. 61. 426 etc.

-

Cicero.

-

409-

227.370. 371 405:406. 426 fid.

-

-

-- cro Ligario.

-

: qpro Sextio.

Á

31. 32

ad Atticum

-

ad Familia:

—

91 9404 107. 341

Pbilipp. Il.

241

-

P

"

206

-

^. XI.

342

-

-

XII.

341. 342

-

-

XIII.

146. 147

£ro Deiotaro

-

Plancio

184. 185

-

Domo

204. etc.

206. 207

WE - VRBOCYNE u A Ls B

lll]llll[llll

In Verrem. Il

406

De

Tatov.

96

-

-

- Offiüs.

437

Claudianus.,

^

-

-

30

Columnella.

-

-

369

Dio Caffrus. - 5 1. 126. 157. 139 148. Tqq. 158.277.

278- 405* 406. 442. 443- 444- 445

Dionyf. Halicar.

-

*

li

3O. 90. 192 efc.

2

INDEX

498

E

E

Ehniu:.

-

393- 394

'Uai'us .Pib: |

Fafli Capitolint.

-

*

-

48. 50

-

-! Cufpiniani.

-

162. 105

-

- Siculi.

-

438- 439

Feflus. . 03« 24. 199 263. 305- 306. 321. 329 Jq-

379- 380. 381-.394

Florus. 75.102 [qd. 192. 215 [q. 257. 274- 275-

327. 436- 448- 449- 451

Frontinus.

82. 83- 327- 328- 363- 453- 454 Jüd.

Gellius.

-

etc.

d

4374 379. 439 431 459 !

44

Hefiodus.

-

-

H

inas.

67. 407 - 411

In[criptiones.

P

E -Isï.jäq. 319

.-32ï71. 223

Ifidorus.

-

-

luflinus.

. 76qu- 446. 447

-

-

Prolog: Trogi.

-

-

Lactattius.

-

-

379

Lampridius.

-

-

441. 442

253. 254-

Liuilu; lib. l. - 163. 164.- 175 f14.

280. 289

-

- II.

-

-

44

-

- IIl

-

-

-

166

4

. IV.

e

259etv. 279 etc. 287 etc.

$89étc. 358. 359

]Ma.croäiusj

--V

« 44€ic. 46: 166. 353. 355- 375

-

Minucius ]

- VI.

355: 464- 465. 466 etc.

-

Cgrnei. N

- Vil-

-

45- 462 etc.

-

Nuniuy,

- VIiI.

E

270

Nunnj,

z IX.

;69. 170. 365.

368

- XXII.

-

-

24. 358. 458-

OMW:.

-"XXIIT.

171. 172. 288. 351. 387

Orfigs,

- XXVI.

E

-

349

Quidiu.

- XXVII.

-

173- 348- 349

7

- XXVII.

-

174/14. 263. 317

703

&* Voutib s u 6l t 6u

&i5 $1. QR Ea ;

£ 1. 3 oMg3., x t t

latdrgg.

- KXIX. — 48. 357. 358- 364- 378 462

QTR

499

3394

L

lib. XXX.

L

450

im

- XXXI.

-

491350!361124-;äz

10715

- XXXH.

-

-

67

445

- XXXIII.

16. 168. 3 " 46. 395

Jdd-

9. 329](1

- XXXIV.

-

358

do. 381.394

- XXXV.

*

^ . 1. 357-

-

109

- XXXVT.

-

-

178- 179

2041

-

-

4 49 4l

t o 4*4^*X31.*..14

[] L] L L L [ )

- XXXVII.

345. 348

4454

$44 1X.9 * M t

- XXXVIII. - 13etc. 17. 20. 315. 316.

-

403. 404- 432

433

g

- XXXXI.

359

6 p n

XXXXII.

237

28I

2

26.

388

ææï&

m

Ef)itonfz.

3I

386

36

385

386

ét

38

385

D

40*

384

284

us

384

i 253252

44

383

450 289

45

4

67

354

166

*é—4—4 L E taobhodAe d Ut N

* ( Wi n a mMER. voN- r5

$0874 - wo4c rl pospt

447 . l0s V CO

68

413

v tt. a

-

-

-

i

.ll.ltul"

L

I14

-

183

Macraäim.þ

-

-

-

269 etc.

pitc 189 390

Minucius Felix.

-

-

256.

53815

Corael. Nepos.

-

m

. 378. 379- 494

g2 f6 ttt.

Nonius.

-

-

440- 415- 477- 478

B 462 [

Nununi.

P

- 157. f44. 162. 220. 221

341

5f0

.

-

333- 334: 335- 414-

4r$

o 36) 368

Obfequens.

447

p ,)3 5

Orofuis. :

- '196.2I5. -216. 242. 3-32. 443-

-

20I

H

$51 5

Ouidius.

-

À

246

M

Pandectae.

-

188

1772

n u

Petronius.

-

-187.

66

r

Pbhaedrus.

-

-

ii

4fo

Plautus.

66. 38;.

429

li-

!)

TU

L

li

P

$400

Plinius.

-

-

64. 65.104. 5

SPHAL

Plutarcbhus.

50. 107 - I2I. 122. 123. 180. 208

QYAE !

209. 251. 255. 266. 267. 299. 306. 320. 329.

332. 336.

363 374 [1. 377. 388. 390.

M

le

lin,*6.l

391. 435

-

-

Polyaenus.

$^

41. 43. 462

f

legeri, li

Polybius

-

17. 19. 36. 37. 38. 40. 399. 400

Tin, . leg

Pomponius.

-

47. 61. 63. 72. 92. 371. 372

frimis pone

Prifcianus

-

$-

:..438- 439

P 40. lin,

Valer. Probi notae.

-

*

208

p 54.lin. j

-

-

-

lin, 1. lege;

Propertius.

-

-

255. 256

vltima lege

Quiuctiliauus.

-

297

lin

iegt

Salluflius.

50. 171. 439 457 458. 459

-

lin 28

Scholiafles Perfii.

23 etc.

lin.12, leg

Seneca Philos.

-

3-

124. 125. 140. I41. 163

legear affr

Seruius.

-

n« E 265 407- 437- 446

Itge d li

Silius TItalicus

25.2

P 18j lin

Suetonius

-

-

-

-

204 lia

Tacitus Anual.

-

-

-

110.142. 143

-

p atj l

Terentius.

-

28!

244. lin,

255. lin

Valerius Maximus.

- 5'6 63. 68. 69 85 /14- 96

P. 216, li

9- 835 268 etc. 320. 358. 360. 377

penut, Je

arro.

-

10$. 1 19. 120. 368. 369

308. lin

Velleius. 53fq 96 [14- 133. 139. 215 218.219.355

EU

Verrius Flaccus.

-

-

V.

qud. p

Victor.

-

-

394.

327

Trmys, P

V(Pl

Virgilius

265. 290

Tjn

Vopifcus

IO

Ponepuni

Xiphilinus

-

[ A2 AMS- 446- 447

P. 407 lin

Zonaras

L

-

29. 442

P. 435. lin

i, B lEgc

H 6 iege

——

li m ]t*gx

'Iterpm M

Kuoni

hung

SPHAL-

5 194.5f9

SPHALMATA TVPO&RAPHICA,

23. 100 20f

SIC CORRIGENDA SVNT.

06. 320.33.

QYVAE

7. 939

p. 7. lin. 56. lege Oratorem. lin. 33.lege sunciauiz. p. 9. 1. 31.

lege juu.

p. 1 1. lin. 5. lege izcuria.

p. 12. lin. 12. lege

Jfententiam. . p. 17. lin. 6. poft Tzzus pone pun&um. lin. 26.

ed Tl

lege 77. lin. 28. lege z?.

4 3994

P. 31.lin. 7, lege O/e/j.

P. 32.

lin. 25. lege

giériov,

P. 37- lin. 14. lege . lin. 28. poft

DEIE

Jiimus pone pun&tum. | lin. 30. ante Coz/z/em pone pundtum,

99

p. 40. lin. 4. lege veaórura.

p. 42. lin. 33. lege izzelligi.

p. 54.lin. 30. lege Avruvís, p.6$. lin.2. lege 4. p.69,

pu)

lin. 1. lege 4pZs.

p. 73.lin. vltimalege Ae/z .

255 256

P- 90.lin,

vltima lege proauus

P- 91. lin. 30. lege Cufore.

P. 92.

37

lin. 12. lege Papirianum.

p- 98. lin. 25. lege vero

p. 106.

75145

lin. 28.lege zgesguz. p.116.lin. 20.lege Claudii. p.139.

lin. 12. lege re/ponder. lin. 15. lege zà.. p.164. lin. 25.

22 tt.

p. 116

legearcefferetur. p.179. lin. 24. legetzBemvrápevoy lin. 32;

lege cf3e. lin. 34. lege rv.

p- ISI. lin. 24. lege voAcoguínv,

4r. r 4

p. 188. lin. 32. lege parzim.

p. 189. lin. 12, lege 7i»,

2y

26

p- 204. lin. 3t. lege refe//untur.

p-205. lin. 9. lege cozf/lii,

p. 213. lin. 25. lege $íAec,

p. 233. lin. 18. lege 7aw,

10142 145

.

p

p.244. lin. 12. lege HeexAéz. — p. 251. lin. 33. legezezzae,

.

)

p. 255. lin. 23, lege 'Pepóijor

p. 274. lin. 26. lege ezcomiis,

p. 276. lin, 10. dele comma poft aebizum,,

p. 278. lin,

fs. 8 /ft.

penult. lege rzemporibus.

P. 304. lin. $, lege Cofülem,

p. 308. lin. 23. lege Tibulus. — p. 317. lin. 32. lege Conful,

p* 333. lin, vltima lege Priyernatibus.

)äägæqæ

P. 337. lin. 19. lege

quod. . p. 338. lin, 16. lege Aexíu&,

P. 344. lin. 29, lege

.218,219.353

ÜnTáTe,

P. 346. lin. 3. lege ó mévv,

P. 353. lin. 21. lege

9

primus,' p. 354. lin. 21. lege Equitum.. p. 376. lin, 11. lege

*

»

amec opinatam. -p.379. lin. 29. lege V'arroue, lin, 31. lege

Feflum.

p. 391. lin, 26, lege sgerwyo? . p.. 394. lin, 29,

tj Zïz

pone pun&tum poft expedizam,

P. 405. lin, 13. lege Aéyerau,

p. 407. lin, 19, lege AeAÓue - p. 414.lin. 18. lege Scbgjkri

m

p. 435. lin. 9. lege Caepioni. lin, 14. lege jmà,

P. 436.

0.

lin. s. lege Vitfor.

P. 441. lin, 30, lege zamquam,

P-444.

lin, 6, legeó, p. 465. lin, 17. lege Tzibunorum, p. 466,

lin, 33- lege quid,

Interpun&tionis , et quae alia fuperfint operarum vitia, L. B.

humanitati ignofcet, et ipfe facile corriget.

—— À——ÀÓÀ

gpuAL

E

-

D5 3

7

—

——

EM

—

ROT p

— — ÀMÀÀ T (( g Á

( g

P

N ONEE

/s

s m

Rov

X A

Y

VJ

Ts

r

u

5

*rw

El

^

has

j

^

g,

a

2

Wo

M

$

E

3.

CX

p

DN

A

, MA

*

as

m

(34

A.

72

w

p

CM

N

U

s

4'

ET

N

4

d9

R

o

N

(3

*

:5

Illnll///vt

2

^

P

N

h e

&

T

.W

av

3*5

w

à

—

n

4

db

S

AR

a

"

w

d

a

20

R

Ed

Q

o

7

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

15

r

Balance

O

16

BIZONII

äii

15

'SIONES

Focus

ICAE

N

14

S

ROMANARVM RERVM

M

13

TORIBVS NOTANTVR

ANTVR ATQVE

L

12

R

10

K

11

TVVM ERVVNTVR

ICANTVR

10

IT RARITATEM

S CVRAVIT

HORVS HARLES

E HNER

sz; /

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

^LGl

i

M.

DbcCC,

LXXI