FoXV141_qt_17
author: Burman, Pieter

:

a

—

t

RRE

TAT

rE

Es

-

—

—

i

—

—

s.

:

x

——

RSS

.

x

UT

J

*

*

E

P

4

L 4

L

D

"

*

t

*

»

*

p

&

UK

i5

&.

$

34

A.WH

E

od f

s

A

"

t

"

*

W

L

ww

La

:*

-

X

s

m

T n

a

b

"

"d

t

i

-t

i

&

hu

T

£

7

a

s

r

*

-

*

$.

J

E

s

3.

J

vf

o

P

)

^

p

3

*

*

i

(

&

u

;

3«

3.

y

Es

l

hs

*

m

l

5

a

g*

s

$*

*

»-

É

"

»

"

*

*

x

F

$

pl

&

D

*

s

.

r

*

d

*

*

*

g

AUA

*

t

d

*

DN

-

1

,

"

4

-

——

ERE

p

—

D

W

YT E aR ii

t r

3

-

G!

E

—

Z

O—Ó————M

N12«510271961

021

!

!

|

IULUM

u

LETLLLTLT

I

l

i

UB Tübingen

J*

PLTRI BVRMANNI

FR. FIL, FR. . NEP.

SIG ET f ILL FRISIORVM, QVAE FRANEQV

ER. EST

ACADE

M.HISTOR. ET ELOQVENT PROF, PVBL, ORDIX,

DISSERTATIO

LITTERARIO - IVRIDICA

INAVGVRALIS

IVRE AVREORVM

ANNVLORVM

Bol Sïccbt ber atifbeiei Siittge.

HABITA

TRAIECTI AD RHENVM

A. D. XIÍlI. AVG CIO2 IOCC XXXIHI

h

9

V

A

N

N

l'

N

f

SNS

SSS Xväessïv/ d

—

X

A

()

N

(2

hl

N

/j)ä

TR

ZANS

z

PS

PL d

)

/23

t

U

:

N

:,

"NI

[5* |

w

BEPSIAE

APVD IO, CHRISTIANVM

LANGENHEMIVM

CIOIOCCXXXX.

-

^

d

L

RT

-

-*

4

e

Ms

**ä**æ****ä*w**æ***äæ**

Y

Z

PRAEFATIO.

ZARESSS.

/^

t läudäbiïi acaderhiarum tioftrarum mori

(

Y

,

fatis facerem, quo fülent illi, qui decurfo

ftudiorum ftadiotyrocinium deponentes

E

(

j

T

A

aliquem honorís gradum ambiunt; fpeci-

N

)j

men quoddam induftriae ac diligentiae

(9,

)

,

——

j

mauatae publico dare, variafefe mihi füb-

inde obtuleruntjin quibus tenues ingenii

vires peric

litarer. Poftquamenim in Leidenfiacademia (üb du-

&u & aufpiciis venerandi patrui mei

Mufis przfertim , atque

bumanioribus litteris, quibus maxim

e capiebar, operatus, ae

poftea i hoc "'raie&ino Lycaeo, fub virís do&trinae gloria

conípicuis,elegantioris iuris prudentiae et legum Romanarum

ftudium iis adiunxiffem, reftabat etiam, vtaliqua diflertatione

confcripta conftaret illis,

me iuuenil

quibusratio ftudiorum reddenda erat,

es annos non omnino fegniteraut ignauetranfcpiffe;

In diuer(a, vt fit, agitabatur mihi animus, et quid potiffimum

eligerem,non parum aeftuabam, cum tandem inclinauiin ele-

gantiflfimam, fed & difficilem quoque, de jure aureorum anmu-

Jorum materiam, de quo in Digeftis et Codice inte

gri haben-

tur tituli: hos aliqua luce an adfuderim, et an felicitermihi in

hac materia explicanda füccefferit, leCtoris arbitrium efto. .. De

aunulisingenere multa quidem a viris doCtisiam fuerunt lit-

teris mandata, quos enumerat diligentiaceleb. r0. Ar,B. FA-

BRICIH 7n Bibliogr. aniqu. cap. 18, 9. pag. $54. fequ. Praeter

autem KIRCHMANNI, FORTVN

H LICETI, aliorumque

tractatus de annulis, quiomnibus noti ac cogniti funt, etiam li-

brum de auulis Voffio dedicaffe sA1,MAsIvM , fcribit co-

LOMES. n Opufc.pag. $17.íed errat,

Numquam enim pecu-

lgïrem deannulis differtationem fcrip

fit SALMAsI1vs, fed li-

2

-

i

*

4

RA ERATI 0.

ber illeequemVoffio füb nomine amici Am&e!aedamehüs obtufit

SALMASIVS, e(t fpecimen confutationis azintaduerfronum n £-

RALDI, fiue tratatus de fubfcribendis et fignandis. teftamentis,

in quo de annulis fignatoriis, eorumque víu-in fignandis te-

ftamentis differit. nmvGoNis etiam GRO'TII Commentatio

deannulis eft adie&ta HgNRICI &iTSCHIH ÍCripto de amuu-

lorum. origine , vfu , ac varietate, quod Lipfie cI» Ioc XIIIT. in

410. prodiiffe, teftatur s'rRv vivs iu Bibliotb.jur. cap.6. vbi

9. 227. icit de jure annulorum fcripfife coNRADvM RIT-

TERSHVSIVM füb nomine EGGEBERTI SCHAVMII ;fed

quem librum, etiam(i diligenter indagatum, mihi vídere non

licuit. CHRISTOPHORVM .quoque COLERVM dehocargu-

mento commentatum fuiffe , didici ex eius zotis ad v AL.

Max. VIIL 1,3. vbi promittit peculiarem libellum «de ;ure

anmlorum, et quem iam prope adfe&tum fe habere dicit. Et-

iam de annulis equitum Romanorum adcuratam , variaque eru«

ditione refertam difputationem füis in IY VENALEM com-

amentariis intexuiffe doctum' quemdam Iralum, patet ex M.

ANTON. FERRATII Epi/lol. II, 2. fed quis ille(it, nosigno-

ramus, cum nomen eius, ad quem fcribit FERRATIVS , epi-

ítolae non praefisum (it, .De anuulis quoque /yntagma edidit

rRANCIsCYVS CvRTIVS lefüita Antuerpienf. cIolTocc VI,

fsd quod non.magni momenti eft, et nobis parum aut nihil

vsilitatis adtulit, cum non nifi hiftoricis difcurfibus, nihil aepe

ad rem facientibus et theopoliticis rionitis, vt titulus ipíe

ia&tat, fit refertüm. — Cum vero fpeciatimac dedita opera de

hoc iure annulorum aureorum nemo , quod fciam, tra&tatum

aut differtationem ediderit, ea quae fparfim in virorum do-

&orum fcriptis adnotata obferuauimus, in ordinem colle-

gimus, et in chartam coniecimus.

Vale leGtor, ethos iuue-

niles conatus fauore tuo profequi ne dedigneris. Dab. Ta-

;edii ad Rbcïnmïz d. d?',X I'I'I.Azg*, cI.o I?C? XXXIIII.

P

DIS-

iüS )o( $&

DISSERTATIO

LITTERARIO IVRIDICA

-

INA'XTGX'IRALLVIS /-

IVR

AVREOQRV'M-», ANNVTQL ORVM.

m

CAfVT)V'

IN

ntequam ad ipfam de iure aureorum annulo-

rum accedamus tractationem; generalia quae: *

lj NÀ LE [

AE

dam de annulis; eorumque variis generibus

»cmR

K

preemittemus, fed breuiter.

Nam cum hanc

materiam KIRCHMANNI et PITISCI in Le- -

xico dntz'qu. di

ligentia fere exhauferit, nobis vix fpicilegium

relictum eft, et cantum quafi per fatyram ab aliisfparfim ad-

notata hic colligemus, quae 1in virorum doctorum Ícriptis

inter legendum fe nobis obtulerunt. 4mmul vox ab ammo

deducla eft, vt notavit sERv1vs ad vinatL. 4en. V, 46

et'ficut a gyro, in quem redit,annus dictus eft quafi magnus

circulus, fic inde e»u/us diminutiue, quafi paruus circulus;

vt tradit vAnRO L/.-V. de lingu. Lat. Hinc. vltro patet

vocis orthogtaphia , et errare eos; qui n fcribendum

4

efle, et ab anz dictum, quae circulum etpodicem notat, ety-

mologia parum decora, contenderunt, liquet: quod defen-

dunt tamen ALDVS. MANVTIVS 72 Ortboer. pag. 41. SCA-

L1G. dd V AR R. f42. 74. €t probare etiam videtur sALMA s.

ad Hiflor. Aug. p. 412. aC TAVBMANN, ad-PLAYT. Me-

siaechin. T, , . Sed refutarunt id fatis pAvsovzivs inOr-

tbogY.p.3j. et CELLARIVS f4g. $9. praeter vulgatam figni-

ficationem, qua pro ornamento digitorum fümitur, etiam pro

3

vin-

6

1

DISSER' T AXT10 I.B&E ,rvxiv;'

"

vinculo et compedibus vox znmul o&purrit. MARTIAL Epi-

gramm. XI, 3g.

auuulus ifle tuis fueras modo cruribus aptus.

Vide.coLv. e«d APvLEL p4g. po. et cele

J

b. DVKERVM

ad £Lon, llll $,. etanzulz etiam dicti capilliin modum

annulorum torti, vnde.4g anmuulum. terquere capillos ; de quo

more vide saLMAs. ad Hiffor: Aug. pag. ut. Annuli aucem

veterum variis characteribus in materia 1pfa annuli impref-

dícitis, erant

fis, poftea gemmis quoqueet pretiofis lapidibusa

ornati, et effigies deorum; maiorum, caefarum , virorum il-

luftrium, et animalium quoque iis erant infculptae. | Vid.

MEVnS. Exerc. tritic. part. II. cap. 9« Cum vero annulorum

apud Romanos víus frequentari magiscepit; non eo fine cen-

tenti fuére,yt vnum digitis induerent,verum et multos,immo

in (ingulis digitis plures, quam vnum annulum. geftauerunt

luxuriofi. ovrp. Z.:4. HH 446.

nec toga decipiat filo tenuifema - nec.

anuulus in digitie onus et alter erit.

MARTIAL. Fpigramm. V, tt.

Sardonychas, fimaraedos, adamantes, ia[pidas vna

verjat im avticulo Srella, Seuere, meus.

Multas in digitis, plures in carmime gemmas

innenies : inde ef baec, puto, culta-suanus.

vbi in verfu primo cum vox fimaragdor legi metricae Ooppu-

1

gnaret, HEINSIVS 44 PETRON. C4f. 71. em endat onychas.

Sed nàvsovEivs im Ortbograph. p. 341. finaragos corrigit,

atque ita fcribi deberea Graeco ayo&gocyä ex Erymologico ma-

gno docet. 1b E M. Epigramm. 6i.

per cuius digitos currit leuis amnnulus omnes,

et hinc Trimalchionis faftus apud P& RoN. d. J qui vo-

lebat ormari aurély quingque, vbi vid. ug1N s. Id autem apud

antiquos vitio datum, er. multos annulos in digitis geftare

femper mollitiei fignum fuit habitum ; vid. KIRCHMANN:

cap. 17. et non nifi delicatos homines tot annulis víos pu-

tematque otiofos,quorum mos etiam erat, annulos in digitis,

erie

fäegtlellt?r væ'rf&tosf ac detractos vicifiïm 1þe&andos int

ares

-

AV RE"ö'R VM ANN;,V*LVORVVVM)A

7

dare, de quo multa. eruditiff. BRovxnvs. a7 Tllþ VL 4,

7:5 Hinc et amantes infpiciendum inuicem annuülum cum

ofculo excipiebant; de quo ritu vid. ANpR. scuorT. Ob-

Jféruat. V, 3. Quanto autem in pretio habuerintannulos, pa-

tet exinde, quod in rebus defperatis, veluti in fuga, abie-

étis et amiffis aliis infignibus ad extremum vfque eos retine-

bant; vid. kiRcH M. cap. 2f. et celeb. pvkgn. 47 rion.

IIII, $, $. Omina etiam ex illis capta; nam plebi perfuafum

fuit, fingultus comprimi, fi ex finiftra manu annulum in lon-

gilfimum dextrae digitum traiicerent : id ex P»11N1:0 docet

venerandus patruus meus, aeterno mihi, dum ày Beeréisi nu-

merabor, obfequio colendus, in vor. « PEY'RON. caf. 74.

In luctu autem publico deponebant annulos. 11v1ivs VIIII,

9. extemplo frue vIa publica audtoritate confenfum in omnem

Jormam ludlus eff..— Tabernae circa forum claufae, laticlaui,

amuli aurei pofrti* ev XXXXIIIL 16.. exzemplo priucipes ciui-

tatis in confpedía populi amuulis aureis pofiris , veffem muta-

runt, vt fapphices jlebem circumirent. /.:Haec de' annulis in

genere. Varias eorum fpecies ac diuerfa genera enumerat

PLINIVS XXXIIL i. ad quem locum mulra commenta:us

eft 14c. PONT AN. Pbiocaliae VIL 1. ét plurima huc fa-

cientia congeffit LAvnEN T. Polymatb. 1, n.

Nos etiam

quaedam addemus. Inmanutnitfione, quàe fiebat inter ami-

cos, quinque teftes adhibiti , qui annulis fubfignabant , vid.

HERALD. 4d MARTIAL. Épigramm. VIIH, $9. . Multa pot-

fent quoque coaceruari de annulis fignatoriis, quibus tefta-

menta fignabantur: fed cum eam materiam integro libro per-

tractauerit sa L M ASIVS de fobferibend.er faqmand. toflam.nos

ea nonattingimus. : De illis agit imperator in $. s. Inff. de

seflam. ordin. vbi vid. interpr. wgn1LLIVM- €t OTTONEM.

Porro de annulis fignatoriis multi multa.

Vid. ures. ad

TACUT. Zpnal. I], 2. skuMAS. ad. Hiffor. Aug. pag. -4tz.

MEVRS. 4d LYCOPHR. V. jof. ct IVRET. 44 SYMMACH,

Epifl. I i2. In his annulis habebant charaéleres fiue. apo-

fphragismata, PLIN. Djuf. X,16. im ffm. Rv CQ de capito/.

€ap. 22, Omnia etiam vtenfilaannulis obfignabant vereres,

quod

8

»1,5.5 z RCT.ASEOIOO p E-I vvie--a,;

quod vocabant Graeci,anf.:æ;"ye'oäaq et xuïxan,xælvsaäuf; vid.

SALMAS. de mod. v[urar. pag. 449. mMEvRs: d, /. pewsT.

de Etrur. vegal. Tom. 1. libr. 3. cap. 28. in fiu. et TAVBM-

ad. PLAV T. Cafin-ILtt1. M ARTIAL. Epigramm. VIIIT, g.

naunc figuat mueus aunulus lageuam,

vbi vid. &ERAL Dv M. Et quidquid lubebat, etiam fignabant

inprimis .quod abditum et fecretum effe vellent: hinc mo-

tientes cuftodiae cauffa annulum tradebant heredibus, quos

inftituebant, L. 79. $.2 D. de Iegat. z. Quin et annulum

tradere erat fignum inftitutionis heredum: hinc Alexander

moriens Perdiccae.annulum fuum tradidit, qua datione licet

non voce effetnuncupatus regni heres, iudicio tamen cle-

&us videbatur, Zu//in. XII, 1j.in ffn. De annulo pronubo,

quia fponfo in pignus coniugii fponfae dabatur, agitur in

L. i6. C. de donagt. .. Hunc vocabant Graeci dawrónev jzo[2o-

?ov; Vid. saL.MASs. demod.v[ür.pag. y$6. 'T ERY VLLIANVS

Apolog. cap. 6. hunc annulum aureum dicit fuiffe, qua in re

cum PLINIO videtur pugnare, qui ferreumdicit: fed con-

ciliat eo$ KIRCHMANN, (4f. 1. et RITTERSHVS. /n ep.ad

Kwchmann.poff Gudianas ep.174. p. 2477. licet nouiffimus T'er-

tulliani commentator putét, Plinium non de annulo pronu-

bo loqui, fed de fymbolo frugalitatis et modeftiae, qua ad

veteres illas horridasque Sabirias fponfa feu noua nupta re-

uocaretur.

Plura de hoc annulo in fponfionibus dato ex

Digeftis vid. apud riNpENsROG. 27 rERENT. Éunucb.

Ill, 4. 3. . Habuerunt etiam annulos phyficos, quibus puta-

bant ineffe vim fanandi.vel auertendi morbi; vid. cAsAvs.

ad ATHEN. ZIL pag. 148. iisque contra ferpentum. morfus,

omnesque dolores vfi funt, quod ex Graecorum fcriptis pro-

bat scALIG. 44. MA NIL. V, 386. - Denique rREHERVS

Parerg. L 20. docet, veteres habuiffe annulos, quos hyeme,

alios quos aeftate, aliosque quos die natali gerebant, et hos

magis honorificos fuiffe : de quibus aeftiuis.et hybernis an-

nulis vide quoque rTvgNEBVM Zduerfar. XX, 2. Sed latius

haec excutere nóftri inftituti non eft, cum alia de variis an-

ctorem re-

nulorum genegibu; dabunt viri docti, ad quos.le

mitpimus,

A.V REOR.VïM ANNVLORYM.

9

mittimüs, CAELIV$ CALCAGN IN.-Opp. pag. s80. ygu. edis.

Baft. e1GNon1vs Symb. epiffol-I. PANCIROL. Rer. gem,

part. L pag. m. 666- 673. et Lectionvariar. L,24. DEMSTERYS

in fplendido opere de Errur. vegal. tom. L. libr.

3. Cá. 2y. et

CASALIVS Ze Romae fMendore, cap. 10.

i Tbhefaur.

antiquit.

Graec. tom. XT. n.3. Itaque haec fufficiant,

licet plura. cumula

ri et congeri poflent.

uum vero tam promifcuus ac fre-

quens omnibus erat annulorum vfus, non tamen eiusdem

qualitatis omnes erant annuli.

Nam quosdam ad ornatum

tantum et luxum, vt ex hifce pat

et; alios ad decus et maiefta-

tem, quibusfe ab inferiorhomin

um forte diftinguerent, ge-

ftauerunt veteres.

Quod praecipue obtinvit in equitibus et

fenatoribus,

qui fe aureis annulis a

plebe difcernebant; qui-

que ad hos

?roxime accedebant, libertate et in

genuitateprin-

cipis beneficio donati, quo. feruos lib

ertosque ob duram

eorum conditionem ornare neceffe fui

t; impetrabant ius au-

reorum annulorum, de

d

videndum erit.

"

quo. nunc in fcguemibus capitibus

CAPVT H--

nte/r xillo's autem ho

mines, quibus ius annulorum aüfeor'um

I

concedebatur,

praecipuifueruntequites. Non operofum

hicinftituam e

xcurfum de equeftri ordine; aut diftinctione

equitum, quae materia fatis intricata ac difficilis nos a fco

po

longinquius abduceret, neque etiam huius loci eft.

Id tan-

tum fufficiat, difcrimen primo effe inter equites,

et quieque-

ftris ordinis, tum qui equeftri loco natieifent.

Primi iidem

unt; nam quicumque eques eft, idem et equeftris ordinis;

qui vero patre equite natus eft,

ftriloco natus effe dicitur; fi

fed non fenatore, is eque-

vero patre fenatore natus,eques,

-fed non equeftri loco natu

S vocatur. MHanc diftinctionem

pluribusexplicat wANvT. de ciuit.

Rom. .. 6.

uodadeo-

rum titulos attin

"

et, in genere ordo equeftris empjzmus or-

do vocatur.

Vid. cic. pro Mur.cap. 39. etnot.ad svETON.

-Vefpaf. cap. 9. Porro conftat,

equites diuifos fuiffe in /5/z»-

didos et inluffres.

Splendidorum titulum proprie habebant

illi; qui equum pub

Iicum, a cenforibus acceptum, fuis ale-

quis in-

bant ilnpäþfis; vt ex pluriþus Ciceronis locis, etanti

cripüo«

z

2j

biS8srnmTATIO DE. TV 1("1;'

1Xo

fcriptioni

bus patet.

Vide griNEs. ad claff- L. inftript. z.

De hoc /jlendido-

et SPON.

Miftellan.erud.antiqu. pag. 89.

r equitum titulo agun

t RVBENIVS dere vefiar. L u4. P.

géet PRICAEVS 4d AP

vr. Zpolog. pag. 146 Inluffres au-

:em equites erant; qu

i cenfü

m fenatorium poffidebant, licet

fed proximum ad fenatoris dignitatem

fenatores non effent,

radumhabebant. Hos explic

at LIPS. 4d TACVT. Zmdl.

$9. et hi lato clauo ; inftar

1L4. eb RYO

xivs ad Annat. 1H,

fenatorum, vtebantür, qu

o a reliquis diftinguerentur, p16

'de re veffiar. HI, 14. Ceterienim

cass. LVIIIL FERRAR.

1

equites anguft

o clauo difc

P

ernebantura fenatoribus,qui ornnes

erant laticlauii;

equites vero tantum angufticlauir. Et fic di-

ftinguuntur clare in Z. 42.

D. de donat . 1mt.vir- ez vxor. quam

illuftrat cviac. Olferu. XII,

49. Sedquem erraffe in expli-

catione lati claui fenatorüm, ecangnfti

claui equitum, often-

vide. VELL. PÁ-

dit sar.uas. ad Hiffor. Aug.pag.510.. quem

TERC. IL, 98. de Maecenate equite Rom.

U

ixit angufli claus

Jfed non concupiuit :

aene contentus,nec minora con[2qui potuit,

dum

vbi vide commentatores,

uos

locus ille valde vexauit;

1

alii emendarunt, angz//i c

qui paenula conteutuss alii, anguffi

claui bonore contentus.

Sed ex allatisab HEINS!0 veterum

contentus , regere cafum

exemplis patet, frequentiflime T

fccundum, et fic hocinloco capiendum,

nifi quis malit'cum

1. Paraphraf. pag3p.

pR. NANSIO in Cyris fecund. ad NONN

fubintelliger

e vofle veliumica, Graeca conftrueti

one, quod tà-

men non put

o. De angufto clauo etiam intelligendus 'eft

LAMPRIDIVS il

Alexandr. Seuer. pag. m. 3. tum fatis effe

conflituit, vt equites

Romani « fenatoribus claui qualitate dif-

cernerentur -

hoce

ft, inftituiffe Seuerum, vtfenatorum pro-

tia eflet Jzizc

Jauia tunica, equitum angufticlauia, cum antea

uumeequites gererent. Sic recte explicat cA-

etia m latum cla

$A VBONVYS

D

?

ehis, quae praemittenda duxi ad difcrimen,

bus diftinguebantur, plura dabunt rei

quo equites a fenatori

veftiariae fcriptores.

Vt vero anguftus clauus equitem a

fic eumdem a plebe difcernebant an-

fenatore diftinguebat;

nuli aurei; quorum ius omni

bus equitibus commune erat.

annali diffimxere aite-

TUf

PLIN. X(XXIII;, I non procul.a,iine,.

ASVREO RY M AN NVLORYM.

Pl

zumordinem a plebeyvt [omel coeperant effe celebres, /z*iut,tuniþa

ab anuulis. [enatum tautum.. 1dem CcAp. 2. tradit annulorum

aureorum auctoritati formam conftitutam effe C. Afinio Pol-

t

lione e

"

.C: Antiftio Vetere coff. a-u. c. DCCLXXV. etaddit,

conflitutum fuilfe, ue cuiid ius effer, mife.

Cui n

"genuo 1pfr, patri

Q10

que pateruo [eflertia, CCCC. cenfas fuiffet,

et lege Iulia tbea-

£ralain XIT. ordinibus fedendi. ' Hicaute

mcenfus CCCC.

feftertium in bonis, non vero in reditibus annuis, vt quidam

opinantur, conftabat, quod contraaliosadferit rE nAm. Z/e-

&or.I.20. etvidedeeo n oToMAN. 4d ctc.

Orat.pro Rofc.

"Amerin, cap.

4?. quo facit AnNonrI locus Zibro I]I. pecu-

ia donat. aumulos eureos.. Nemini vero permiffum erat hoc

iure vti, nifi qui fenator aut eques effet. p1o cAss. Liir.

AXXXVIH. «ày ao Papaloy. ddev dewrvAlei Xeuecis , zMj

«ày Te D&Nevray «o] IZ 7IV, Seeijoda) eLüv: nulli ol Romano-

gum aureos licuit eéflare ammulos, excepto

Jenatore et eguite.

Hunc annulum geftabant in manu laeua;

.vt patet ex o vr-

Dio Zimor. Ill g.

eques erat,

.1

in riualgxn fqum,,, qui.,fanguine,äpaüm

laeua manus, cui vunc far.

um 7

"nale cbkumit aw*um(,

Scuta talit, dexiram tange, cmenmfmt

n ,

SILIVS ITALIG. XT, 556.

:

zefles bài ffragis, quos fganum inluffre

; þþäräi:

205 laeua geffare. virisz..tum funditur ante

eraadmirantum praefulgens anuulus auro.

vbi vide DAN. HEINSIVM.. SVETON. CZef,

CAp.- 33. exiff-

matur etiam . e

L

queffres cenfis pollicitus ftngulis

» QUuod. accidit

opinione falJa,

Nam cum n adloquendaxyexbafm

&

ndoue, Jaepius

digitum laeuae manus

E

offentans adfirmaret [e ad fatisfacien-

um omnibus,anuulu

772

.

i

quoque aequo animo detradlurum fibi,

extrema concio pro dico

- 4ceepit, quod vifu fufpicabatur , pro-

j

milluxque. ius annulor.

[//

" cum qmilibus

quadringenis. foma

xifiulit. Et itaquoque illi

;qui fub imperatoribus ex liberti-

na conditione ingenui facti dignitate equeftri atque annülis

aureis ornati erant; quo referendus eft srAT1v

d

s $y/s. LL s.

mutaui

7

h

'que gentus laeuague ignobile ferrum

exui, er celfe natorum aequauit boneri .

2

de

12

DT ?Eäk""x**'.x"r"ïï o f'b"n '»iF'vïR'fE"-*'

de quo,locd'illfra agöndum'er'i; Verofimileetiam eft hunc

annulum geftaffe in laeuae manus digito, qui minimo pro-

ximus eft , vt folebant

véeteres, ac propterea digitum illum

"Vide GELL. No&. Art. X, 10. et MA-

ennulavrem vocabánt.

E

3

cnos. Gaturnal. cap. 1. q

uae loca explicant BERNEGG. i

em. part.

Diatrib.ad. $ vE Y ON. pag:72. et PANCIROL. Rer.m

l. gag. 671. rationes enumerat x. PICCARTVS in

Epift. ad

xiR CH M.p0f Gudian. 18). pag. 255-

" Vrautem equites Romani annulisaureis 2

n vtbe vteban-

tur, quaeritur,an etiam, cum militarent; habuerint ius illud

annulos gerendi , quod tribunis erat. coriceffum ? Id negat

1vsT. LiPsivs £ledor. 17, $. et in rem fuam profert locum

AbPIAN. ALEX. Bell Pumic. pag. w.104. T8c dà uN pX ae

z'gsuynmggsm T. eugoi, Ogl Go Ts eQearyitos Evglq'gv'(xguoaæa-

TGy CAwTTOYOV Oi0qgc(po-

gt sydg TU sporTevoptvaoy ei p ool,

gévrov)

&axJev iurie: tribunos autem

quaefitos futer. cadque-

ra,et aureorum auulorum ag

nitos indicio ( his enim differumt

uit. Sed pereAar-

a vulgo militum ferreos geflantium ) fepeli

qévas cidpoQogBvres recte TO LL

iv in 70

?is ad illum locum

intelligit pedites et gregariOSïmilitcs',

qui ferreorum annu-

lorum ufum habebant, qu

odetipfe Lrpsivs.poftea monuit

r

in opere de m

j

Uitia Romana ; contra

quet 'Contrarium etiam

adferuit KIRCHMANNYVS

"de anmul cap.1y. pag.126. et 127.nam

tribunis militüm, qui aureis annulie infigniti erant, non mi-

es, ideoque..etiam verifimile eft,

nores dignitate erant equit

'equites páriter ac t

ribunos,

$4

'dunr militarent, gefteffe annulos

k

'aureos, cum reliqui milites gre

g

arit ac pedites ferreis induti

erant; quibus p

oftea demum auréis quoque vti pe

riifit impe-

- Vide srEwECcH1IvM ad VEGET. I7, 7, 77.

rator Seuerus.

-Hoc vero equeftris dignitatis in

figne dabatur equiti a magi-

ibus Romamis vti ennuks,

ftratibus, vegue enim Iicebat equit

nifs a praetoribus ii do

nati e[fent,

L

vtalt ACRON ad HORAT.

Satir. I], 7, $3. De Rofcio,

qüi a

Sulla dictatore donatus eft

aurco annulo,ita M AÁCRODP.

Saturnal. II 1. is ef Rofitusgui

er annulo aureo ab eodem di-

etiam et L.Sullae carifemus fuit,

&atore donatus ef

. Et quidem vt eo iure illos adficerent,

bus lecti equites effent; — Praeci-

quo gaudebant, fi a cegfgri

puum

P

5

AY REO RVM WM NeVSELSO R OY M.

ütin theatro, i quo antea fenazoräs fc ef;;z-

-puuminter ea erat;

ratim fpectabant, ha

berent iusfedendiin XIIIL ordinibus, qui

equitibus dati fu

ntlegeRofciaa.u.c.ó85. Deeo accipe PLI-

N11 locum Zyjff.

JHI, 2 coret ambitu , ideoque [e in equeftri

gradu rengit, cum facile poffet adfüendere altifpmum ;

ubi ui-

denotas. ^ DeLaberio- sv £ro w..Caefccap. 39- Judis Decimus.

Lalerius eques Romanus,mimum [üum egit, donatusque quin-

gentis faffe

rtiiset aunulo aureo; feffum in quatuordecim e fce-

De. quo etiam. vide MACROB.;

na per orcheflram. 1ranfüt.

Saturial153. . Non exfcribam, quae de his XIIII. ordinibus

paffim adnotarunt viri eruditi. Late de iis agit doctiffimus

MASSONIVS in V/fd HORA TII. 4 D4g. 212. dd 219. SIG ON.

deantiqu.iur. Rom. IT1. quibus addi poffunt T 0 RREN T.4.

SvETON. Neron. cap. it. L1Ps. ad T ACVT. Zinndl. XV, 3. et

- Quemadmodum autem equum pubit-

de. amphitr. cap. 14.

2

€urm,quo donati equ

eftris ordinis dignitatem adipifcebantur,

oenae cauffa cenfo

resrurfus iisadimebant,(de quo vid. x & E-

n|en. Parerg. IT,

15. jn. fín.) ita etiam fi bona fua decoxiffent,

'annuli aureiin-

neque amplius cenfüm.equeftrem habebant,

figne illis auferebatur. Now; de hac re eft locus tvv E NA :

L1s 6gt. XL 42.

T

i

zalibus a dominis p

of cun&'a nouiffmus exit

aumulus, et digito mendicat Pollius nudo.

.

HincfacetumM AR TIAL

15 epigrammain Macr

um, qui ordi-

imis multa munera atque annulos

nis equeftris erat, fed n

puellis dando ita ceüfum equeftrem imminuerat, vti

píe an-

jiulum fuum deponere cogeretur £pzgr. VIIT, .

*

durh donas, Macer, anmulos puellis,

defifli , Macery amnlos babere.

i

ZApo

Vide.PRiCAEVM:/4d APYL-

:

log.pag. 1

69. et siGQN. Il 3.

etiam annul

um debebant, fi iudicio damnati cffent,

Deponere

-t de ArellioFufco auctor e& PL1N1vs XXXII, 12

.. In bono-

rüm quoque ceffione inter. alias vérborum folemnitates de-

sohi uidebantur annuli aurei; et cuiuscumque ordinis.ac di-

gnitatis infignia, A PvLEIVS in dpologia z Jex negati po[fe dif-

doluere ,annulos qureosyet omnia infggnia dignitatir abucit ,cum

fr;*ditariþm depacifcitur 3 .vbl '.vide - ',s CIPR.GEN T:,'I L pag, 367;

^s

«

-

9s

N

s

^pi65SERTATIO DE IVYVRE

5

Aureis tameri annulis jpfbs fenatores et equites anti-; |

quioribus temporibus non víos, fed ferreis, patet ex PLIN.

XXXIIL r. vbi tradit, antiquitus modo in ufu fuifie ferreum

aunulum, ita vt fenatus longo tempore aureis caruerit. Poft-

ea tamen inualefcente eorum víu fenatorum equitumque

proprius ac praecipuus ornatus fuit annulus aureus: quin

et bello Punico fecundo promifcue omnes geftalfe aureos,

colligunt ex hiftoria Annibalis, qui clade Romanis ad Can-

nas illata Carthaginem mifit tres annulorum modios, quos di-

gitis mortuorum detraxerat.

Vide rrivivw XXIIL PrL1-

NivMXXXIIL .et .vp. vivEM2d AvavsTIN.deciuit, Des

IlLi34. Exhocit

enti numero concludunt, annulos tam

d

e

communis vfus fui

; vt plebeii aliique etiam gregarii mili-

teseos geftare debuerint, quia aliter fidem excederet. Sed

Yecte FER RAR F/eAor. I, z. vbi multa de annulis collegit,

oftendit, modium vnum continuiffe menfuram quartarii; et

ita tríum modiorum fumma non adeo incredibilis videtur,

etiam/(i fenatores et equites foli ius annulosaureos geftandi

habuerint; quod vnice verum eft: nam ibidem rivivs -

tradit, Magonem Paenum annulos eos in curia effundentem -

dixiffe, neminemaurei annuli infigne ferre, nifi equites ; et

eorum primores. Dehacreitav ALER. MAX. VII, . ext. t6.

narrat, AMagonem Caunenfis pugnae exitum fenatui Poenorum .

suntia[[e,et im tanti fucee[fus frdem aunulos aureos trium mo-

diorum anenfuram explentes, et qui Romanis ciuibus derradé

erant, fudifJe. . Ecfic déinceps fuere femper interfediftin- — -

&i vt equites fenatoresque aureos, plebeii ferreos haberent

annulos. Hinc delibertino s TA T1V.5 Sy/ggr. HT, 5,145. va-

cat ignobile ferrum. Et hoc patet vnice ex feftiuo wAm-

TIALIS EpigrammatellL, 29.in Zoilum, qui ex feruili. condi-

tione perueneratad equeftrem dignitatem,

has cum gemina compede dedicat catenas,

- Gdturne, tibi, Zoilusannulos priores ;

Á

Tj

nimirum dedicabat ennzJes priores; d eft ferreos; feruor

um

compedes, cum nunc aureos adeptus effet eques factus.. Vi-

deilicRAMIREZIVM DE PRADO.

Etclare PL1N1vs loco

7

qui-

faperius laudato dicit, 4nnu.lvï.r* aureos alterum-ordinem, e

te$

*

-

x*

w

X

j

AY RE

ORVM ANNVYV L'o.nækr:'-m.

1

tes -xïemþ"eQ diffinxiffe aplebe. -Sed et verofimile non eft;in

bello ornnes milites promifcue aureis fuiffe ornatos, cum

aperte APPIANVS ALEX.loco füpra adducto dicat, tribunos

militum, ac proinde etiam equites illis non minores , differre

hisannulis a vulgo militum ferreos geftantium : xevccQeglioi

»ydig inquit, rv seareuzuévov i xuNmgyon , T& Bo TOYOY aidit-

eeQcesyray.

Nequetamen negauerim, pofterioribus tempo-

ribus promifcue aureos omnibus etiam gregariis militibus

efle conceffos: praefertim cum Seuerus, tefte ugR o D14-

NO0 1II, $.véis sporiiraue grehol evreymotiaeyt ) mrteiregov erovs

&t97] o UNlcie epuacis oeptiraDoy Aarélasve s militibus multa in-

dulfit, quae numquam antea babuerant , et. annulis aureis viti

permifit.. . Sed cum haec contra prifcae reip. morema Seue-

ro facta fint, ea non vniuerfim funt accipienda.. Haec de

equitibus in genere dicta fufficiant , etiamfi plura addere in

promtu foret, quae latius excutiunt kig cH MA x. de annul.

cap.1j. 6. FABERWemefrr. I1,6. sYaon. deantiquiur.ciu.Rom.

I]j.ronnENT.Zds VE T ON. Caefar. cap.3. et prolixe rgn-

RARIVS Zpif/. I],2. multique alii, quos adnotare fuperfedeo.

Legatis porro anhulos aureos dediffe Romanos, auctor. eft

PLINIVS XXXHI, 1. fquidem bis tantumy qui legati ad exte-

ras gentes ituri e[Jent, annuli aurei. publice dabantur , credo,

quoniam itd exterortm bonoratiffmi intelligebanturneque aliis

m

uti 0s fuit,quam qui ex ea cata puolice tecepi[Jent.. Cuius

reiratio fuit; quia cum ex oimni ordine mitterentur multi, vt

fenatores, qui praecipue ad legationes eligebantur, eo orna-

mentoalias carere neceffe habebant. Vid.ALB. GENTILEM

de Legation. T, 13. 15 féu. Scribas etiam annulo aüreo donatos

effe, et ad equeftrem dignitatem perueniffe legimus. Eorum

ordo eratfatis honeftus, quia ; vt c1c ER ait, illorum fidei

tabulae publicae, et magiftratuum pericula committebantur.

Negattamen si1G O N1Vs deantiqgu. dur. ciu. Rom.IT, .in fín.

fcribarum ordinem admodum grauem aut honeftum fuiffe,

quem refutat cv T HERIVS deezr. pontife. 11, 15..et probat et-

iam TORRENT.ZZ7HORA T. Óat. ], $, 66. vbi de iisagit. Hoc

tamen diftinguendum ; quod pro dignitate magiftratuum,

- hinc

qlqiþus Ícaddicebanz, magis vel ninus | 'o;loga,ti effent:

Íem-

M

W

ï

foe

.

Mu ^

i6

UDI''S'SE -Rk TA TI o :D..lï't IV R*-E«,

femper titulis fuis adfcribebant, quibus magiftratibus infer-

uiiffent , ve fcriba quaefTorius, aedilitius , cet. Vid TvRNEB.

Aduer [ar. XT;10. in fin. — Sic fribae librarii quaefforii mentio

eftapud FABRET T. X,719. etGR v T.627, $. ubi pro SER. LIBR.

QYAESTORIVS; REINES. in Epif/. ad R vPER T. fag.155. legit,

$CRIBA LIBR. QVAESTORIVS.

Ex eo etiam , quod hoc

munus equite Romano non indignum erat , honeftum fcri-

bàrumordinem fuiffe;pluribus probat. r ABRET T. 4d Infcript.

antiqu. VYl 458. Iageus iülorum Romae eratnumerus;ideo-

quein certasfuere diuifi centurias, quaea magiftratibus illis,

q

Y

uibus operam fuam Iocabgnt,ïnääiön*-'rfortiehamgr, vt inter.

d d

fe diftinguerentur.

Sic erant fcribae aedilitii , praetorii,

quaeftorii, tribunitii,aliique. . Vid. cAsAv s. ad Hiff. Aug. p..

3H.138. VALES. 4d AMM. MARCELL. XXVIIL 6. et REINES.

i vero magiftratus, vt quaeftores,

Epifl.ad w vpgn T.31- .H

'p'ra

etoresque'ex pecuniis'et vectigalibus publicis, quae po-

*

pul

i ftipendiarii foluebant, deducebant duds quinquagefimas,

quae fcribis fuis concedebant.

His autem nummis emebant

fibi decuriam quaeftoriam, qua comparata; cum antea effent

Jiberti plerumque uel libertini, pro equite Romano gerere fe

petera nt.

--De Sarmento fcriba notus eft locus StboZiaff. 1V-

VEN AL.2d Sat.

V.. qui. natione "Thufeus, ac libertus, emto

fcripto quaeftorio eques factus eft et in decuriam quaefto-

riam relatus: in quo loco male cASA v ». 27 SvETON. Zfug.

mb

d

cap. 32: decuriam quaefforiam pro equeftri accepiffe, obferua-

uit VALES. adAMMIAN.MARCELL.Z./. Horatius etiam,an-

tequam Maecenatis munificentia adeo ditatus eflet, munere

fcribae functus fuit, et vt in eiusvirz refert sv ET oN1vS; fi-

e fe pro

r

nita militia, fcriptumquaefTorium comparauit,vt nemp

equite Romano gerere poffet.:

Striptus autem; vt recte ad-

fignificat fcribae of-

pnotarunt viri docli, hic idem ac fcribarus,

ficiumac profeffionem: vidnEiNE s.2 Znfeript. VI, 85.etde

ícripto quaeftorio,

ac decuria quaeftoria inprimis epif/o/aim

SALMASII 4d SARRAVIVM, quae 7/fer

óarrauianay eft-g2.

p^£- $2.83. quam tamen totam ex fuis notis primae editionis a

sALMAsrOeffe compilatam;queritur v A LES. 27 A M M. d. pag.

$po. edit. Gronou. — Vide etiamde hac re wAssONIVM i

n vz'tq

"Tal

Heratii pag-74-[e44.

N

R

9

AYREÉORVM ANNVLORVÀ,

"

- "Taliautem fcripcþ emto equites etiam Romani fiebant, ac

proinde annulis donabantur aureis. De Verre, qui fcribaefuo

tantam pecuniam dederat, vt emta decuria in fecundum ciuita-

tis ordinem, hoc eft, equeftrem venerit, atque annulo ab eo

donatusfueritita crcen o in Verrin. LL go. binc ille annulus au-

&t

Yew,quotuiftum inconcione donaffi, quae tua denatio Jmgulari

zmpudentia praedita, noua Sicula omnibus, mibi vereetiam imcre-

dibil videbatur ; etpaullopoft: euuloeff aureo fcriba donatus, -

et ad eain donationem eff concto aduocata. . Quoderat ostuum,cum

videbas in concione, eos bemines, quorum exboni annuli ifle ati-

T

vens donabatur, eui ipff anmulos aureos pofaüerant, liberisque de-

eraxeran

*, Vr effer unde fcriba tuuboctuum inunts ac beueficiura

fueretkr .

CADVT. II

ub impe'rätoribüs

vero liberti annulis aureis donabantur, vt

N

i1u$ ihgenuitatis nancifcerentur,

ac proinde equeftri eciam.

dignita

te ornari poffent: libertinae autem conditionis homini-

us vfuannulorum le

ge publica eratinterdictum : hinc ridiculus . '

rimalchionis libe:

'uni hominis faftusapud. PE T RON. c4f. 77.

qui volebat ornari

ounulá auvez

quinque.. Quin et fihocor-

Tamento effent vfi,lege Vifce

lia grauiter in eospro facti quali-

tate animaduertebatur, Z.. 7.

C. ud leg. Vifcel. De AlexandroSe-

vero teftatur LAMPRIDIVS /ze

ts vita pag. 120-ilum zumquam

libeytinos in equeftrem locum ved.

e6

if/», hoc eft non donauiffe iure.-

af

a2Ureorum annulorum,

vt recle interpretatur CASAVBONVS.

Hincin Opilio Macrino

libertino homine, ignobili ac proftibu-

lo,notat CAPITOLINY

CTOR. Macrinum

S in e45 vitd D4g. 49. €X AV.REL. VI-

Abertinum bominemproflibulum, [enilibus of-

fcits occupatum in

domo imperatoria,

donatum fuiffe anunlis au-

seis, patrocinante fibi liberto

&t Feflo, fub. Vero Antonio.. Vid.

L1PS. de magnitud. Rom. IIII,

2. Sed non femper tamen id ob-

tinuit; nam pro varia tem

porum conditione füb aliis imperato-

ribus etiam haec variaru

nt, libertini

quoque adfciti inter equi-

tes, atque annulis honorati fünt.-

Libertorum et. lbertinormm

differeutiam,

eorumque varia generanon exponemus,

quiahaec

fatis expl

icueruntviri docti. Vid. cAsAv p.

7

4d CA1Y Iuffitutio- .

»es li. evr g. ad collat. LL. Mof. et Rom.

XVI, 8. RBAEVARD.

Coniecan.

l$& et in primis MERCER 'Ogizion. I;10. Liberti

autem

d

-

E

[

pis*dRcAdrOUSEITVEE.

autem a principe annulis donati, equ'eüi*iä, vcdiximixsw,' ïdigni.

tatis fiunt; atque ingenuiratis iura confequuntur, Z. $.5.;. hoc

WobrsTINVs inZ.:4. D. de e.yc'uþzg; futoY. VOCat Ouoticy cgu-

&v deuruNIav, licet potius imaginem ingenuitatis, non vero fta-

tum habeant, L. os. C. ad Jeg. Vifcell. nam proingenuistantum

habentur, et Jicet patronis nullum officiumaut operas debeant,

illis tamen reuerenciam et obfequium praeftant, L. 1o. $. . D.

de in ius voc. et ab eorum hereditate patroni non excluduntur

L.5. h. t. fed etpatronus praeteritus aduerfus illorum tabulas ha-

bet bonorum poffeflionem, L 3. de bon. Jibert. Vnde eos viuere

quafi ingenuos, mori támquam libertos, ait vLPtaw. L. 3. D.

eod, vbi in sotjs GO THOFREDVS, et ad L. z. C.de natal. reflit.

obferuat, iure aureorum annulorum donatos deterioris effe

conditionis, quam qui natalibus reftituebantur. Sed plerum-

ue tamen fimul vtrumque ius petebatur, et haec ratio videtur,

cur ob illam materiarum adfinitatem TRIBONIANVS coniun-

xerit titulos Ze iure aurzor.aunud. et de natal. veflit. Vid. MA«

RAN. Paratitl. Colic. et PAPON. de nobilit. V, 4. Ad hoc ius

ánnulorum libertis datum egregie facit PLiNIr locus Ep;f.

V, 6. omitto quod Palanti feruo praetoria ornamenta offerun-

zur, quippe offerumtur a [eruis: mitto quod cenfeut mon. exbor-

zandum modo, verum etiam compellendum ad'vfum aureortim an-

sulorum: vbivid. CATAN. et O1ZEL. 4d CAI1 Infhit. , 1. ac

d wEncER. Opinion. Lg.. Quiergohoec honore frui

plura apu

volebant,

a Caefare annulorum ius itópetrabant, cuius rei ex-

empla plurima in rei Romanae. fcriptoribus occurrunt. Ex

p1oK. /ibr. LIII. notum eft, Auguftum, libertinae conditio-

nis hominem Antonium Mufam medicum, a quo exgraui ae-

ritudine fanitati reftitutus erat, iure. aureorum annulorum

donaffe, eumque equitem factum in. XIIII. ordinibus fedifle,

inquem acerbiffimum carmen fcripfit nonaT1vs £pod. IHf

ter alia,

vbi haécin

Sedfus flagellis bic triumuiralibus

graeconis ad faflidium,

arat Falerni mule fundi iugera,

et Appiam manuis terity

fedilibusque mag

nus um primis eques.

: ,.Ot/:fone contemto [edet, "

quem

*

A-V.RE OR VM ANN Y L O R v M.

19

quem locum exponit ». rABER femefhr. I7, 4. De Hycello,

vel Icello, vt alii fcribunt, Galbae liberto, tradit rA crr. Li-

or. Li. eum annulis donatum equeftri nomine Martiauum vo«

eitatum fuife, ubi multa, huc pertinentia habent commentato-

re$; ex quo loco etiam adparet, nomen mutaffe libertos, fiin-

genui fierent,quod et in manumiffis aut adoptatis obtinebat.Vid.

MERCER. if 7/0f. dd. ARISTAENET. Jibr. L, p. 22. De eodem

Icello sv &row. in. Galb. Cap. t4. libertus Icellus, paullo ante

anuulis aureis et Martiani cognamine ornatusuac iam fummi eque-

JIrie gradus condidatus , vbi vid. c AsAvs. De Afíatico, liberto

Vitellii, trádit svgrow. in ZZus.vita Cap. az.. primo. imperii

die auveis eum doiauit annulis fuper caenamy cum mane votan-

tibus pro eo cundlis deteffatus e[fot feuerifeme talem equeffrisor-

dinis maculam. . Deeodem raAcirvs Hiffor. I], $7. poflulan-

te exercitu, ot libertum fuum Afaticum equeffri dignitate dona-

et, inboneflam adulationem compef[cuit.

Dem mobilitate ingenis,

quod palam abnuerat,inter fecreza conuiuü Jargitur,bonorauitque

"«faticum annulis, foedum maucipium, et salis artibus ambitio-

Jum. Idem IIlI, 3. narrát de eodem Vitellio;

Jiruum Verginis

Capitonis, proditorem Tarraciienfrim, patibulo adfixum . in- iis-

dem anuulis, quos acceptos.a. Vitellio geflabat. — Vide plura apud

FERAND. ADDVENS. Zxplitation. libr. L. 248-$47. tom.IT. tbe-

Jütr.iur.et CYRIST.WILH. EYBENIVM de ord. equeffr. vet.

Rom.in Thef. SALLENGRT, for.I. Jeéf. 0. pag.ro4. De annu-

lis aureis et equeftri dignitate libertino datis ca

eft pAPINIVS STATIVS D$y/zar. lMl 3,145.-

piendus cciarg

atque idem 1n. cuneos populum cum duxit eque/lr.&f,

mutauitque genus, laeuaeque jamobile ferrum.

,exuity et; celfo natorum aequatit. bonore :

quem locum antea obfcuriffimum primus illuftrauit ac fanitati

reftituit saL.MAs. ag Hiff. Aug. pag.170. vltimum verfüm nul-

lum fenfum habentem ità emendans, e ce/fe matorum aequauit

bouori; vbi etiam viros quosdam doctos grauiter erraffe often-

dit; qui haec de iure trium liberorum accipiebant: quae tan-

gunt LresivM E/eGor. 1], $. hos s AT11 verfüsita explican-

tem. Et tamen poft trrsrv w eumdem quoque errorem er-

raffe dicendi funt GE vAn . cap. 9. Papin. led.. pvriscvs in

þmc. 4HIqU. Qu 1. pag- 1o0, D. €t FRANG, CVRTIVS lefuita

À

iti

20

DISSERTATIO. pE ; *^RUg-

n Syntagt.

de amil. càp.t. fe&. - pag: 74. qui putane' $T A TE M.

innuere. patrem Etrufci,

qui feruus erat, a Vefpafiano in equi--

tes relatum, et donatum aureo annulo; ac iure trium libetorum

audum. Sed quaenam celfitudo in jure triumliberorum effet,

vellem explicuiffent, et quo colore Latine dici poffet, aliquern'

honore; pro trium liberorum iure dona-:

aequari celfo natorum

Ti

Itaque- palmaria. ac verillima eft: swLMaAsrr emendatioy

quam

plerique viri docti amplexi funt, et pluribus adftruxit

.

GRONOV. 1

n Diatrib.Statian. pag. 32. 206. 209. fenfum etiam lo-

ci adfecuti funt BERN AR TIVS aC BARTHIVS in sotis fuis.

Scd perperam Ew. CRVCEVS cum GE VARTIO priorem fen-

tentiam defendere conatur ; quitamen poftea: hoc- retiocairit

in Frondatione, fiae AAntidiatriba: pag. d2. 63. et celfum bonorem

exponit dig

nitatem equeftrem, qua. Etrufcus a Vefpafiano fuit:

donatus, qu

i natorum füorum; hoc eft T'ii ecDomitiani tunc

nondum in fenatorium 'ordinermn ad

Jectorum, honori Etrufcum

gequabat.

Sed-haec explicatio mihi videtur contortaac durior.

Locutionem autem ce/fe matus, ut-aite natus ,

et fimil. multis

iluftratit MARKLANDVS: Qua conftructione etiam apud s v e-

TOoN. Gajb. Cap. 14. pro fünms equeftris gradus candidatus :

2

PONTANVS 4d MACROB. oaturndl. II, 1. legit fümme eque-

lura dehoc s rA'r11 loco apud sAL-

Jffris gradus... Sed vide p

Mas. in Epif/. ad GR oNov. quae praefixa eft Gn o Novir Z/en-

ho antidiatr. Mercur.Frondat. a pagi22.dd p. 26. et GR O NO VIVM

ápfum 4g. 1. z.

De hac quoqueaureorumannulorum dona-

dam rFREINSHEM. 4d FLOR. , 5,6. vbi et-

tione collegit quae

jam videnduse

ft vir-þeleberrimusg 'et meo pracconiolonge ma-

*

*

1Of C.

A. D'VKERY $, QUI

de p.gAnu1 fententiz dubitat, putan-

r ius aureorum annulorum quidem accepifle

tis, libertinos pe

dignitatem equeft

rem, fed non equites fuiffe,nec dici potuiffe,

lico donati eífent.

Ceterum inter azzu/o

nifi etiam equo puo

aureo donari,et impetrare iuydure

Lannuliita diftinguit c AMPIA-

N v sdeoffic.et poted. magiffr. Rom. ad L.2. D. de offic. adfof] pag 47o.

471. quod libertus annuloaureo impetrato refticueretur imagina-

riaeingenuorum conditioni, falüo manente patronatus iure. Si.

veroannulo aureo donabatur,ftatim in ordinem equeftrem lectus

erat;quo extinguebantur omnia patronorum iura,ecomnis macu-

A

B feRIMS tellebagar jsicu;.fsguzzduæn henc fententiam , q

ET

A*REORY M A NNVLOR Y K.

2t

in equeftrem ordin eim legebatur, annulo auréo donari dicebatur.

fed qui iura ingenuitatis obtinebat, is annulum impetrabat. Hinc

numquam libertiros ennulis donari dixerunt : reftitutus autem

natalibus erat fimilis illi, qui annulo aureo donabatur , excepta

dignitate,et perinde erat, acfic ingenuus natus effet. . Quod dif-

érimen non recte obferuafle c v rA c. Obfergat. VIT, 14. et cowe

NAN. Comment. iur.11,12. ibidem adnotat, — Sed dubito an fem-

per hanc diftinctionem obferuarint fcriptores,et promifcuehaec

vfurpata putem, praefertim cum id ipfe apud sv EroN1v « oc-

currere fateatur CAMPIANVS,; et alia quoque auctorum loca

id cuincant. Hosannulos vt impetrarent liberti ad ingenuitatem;

et peream ius quoque Quiritium confequendum , requirebatue

patronorum confenfus, quibus inuitis aut ignorantibus fi.eos ac-

cepiffent; adimebatur illis ius annulorüm, Z. j. D. t. L. v/t. C.deua-

zal. reflit. eL1N1vs Epiff. X,12. rogoztidulgeas ius Quiritium L.

Satrio Abaftantio,et P. Caefro Phofploro, et Pauchariae (fiue P. An-

"chariae, vtlegit nE 1N ES. d Infcript.1I,2-) Soteridi.

Quod ate

volentibus patronispeto. : isautem annulisaureis principis bene-

ficioacceptis non tantum ingenuitatem fed et ciuitatem quoque

Romanam adipifcebantur: non tamen inter veteres ciues, yt pu--

to; fedtantuminter nouos cenferipoterant; namillierant, qui

ex peregrinitate per principis benignitatem ciuitatis Romanae

eránt facti participes. . Vide patruum mmeum in Differt. de vedfi-

gal.cap. n.pag. 166. edit. nou. Sed AntoninusCaracallus, ut omni-

um, quicumque in imperio Romano effent, eadem et aequalisfo-

ret conditio, omnes etiam ciuitate Romana finedifcrimine dona-

uit: dequo intelligenda Z.17. D. deffat. bom. in orbe: Romono qui

fünt,ex Conflitutione imperatoris Antonini ciues Romani effetki famt.

Ratio fuit, non vt hoc honore omnesaequaliter adficeret, fed vt

fifcum fuum augeret vigefima hereditatum (de qua vide acade-

miae quondam Batauae eximium decus AN T. scirvL TIN G. 27

PAVLL. Óentent.11l,6.) vtque ad eam folvendam. omnes per-

indetenerentur. Dp10N. c Ass1Vs in Excerpr. Peirefc. pag-74.

B Évexet oj "Poposlag revroe 8c iv mij degyii iurB. Aó*yo. ufv ia

$0'yo 03 Ozree, zrAeio UT wo] &x TB voiér8 zrgocil , àid TO r3e äs'vef

Ti 7ECDN G oiuTGy u) muvereAeiv, oizédeizev, euius rei caufa etiam onmi-

bus, qui-in ovbe Romano eranty ciuitatem dedir, fpecie quidem ipfe

iis bonorem tribuens, fcfd reve

À

EUA

Jf

feum [ui augeretqu

ippe cum

geregri-

-

2*

DpISSERTA T10 DI LVRE

peregr;m' plemqtie»hamm vedligaliumnon penderent : ad quem lo-

cumvidev ALESI1 motas,pag.to$. Haec eft celebris illa confti-

tutio Antonini Caracalli,cuius male ali4Antoninum Pium;alii Ha-.

iaTa 3

drianum auctorem fecere: conftat enim

Áária d

nter eruditos, non.

ab Antonino Pio, feda Caracallo; fubquovixit vrPrANvs aue

étor huius £. 17. hanc conftitutionem edi.am fuiffe;quod patebit

exiis,quae prolixius de hacre differuerunt $P AN n . Orb. Rom.

-

Exerc. H. cap. 4. s.et patruus meus de vedZga]. pop. Rom. cap. u.pag.

175. fegq. qui docuiterrorem hunc ortum effe ex confufione di-

uerforum Ántoninorum, qui cum plures fuerint, a feriptoribus

etiarh non adcurate ad temporum rationem attendentibus , fuere

inter fe confufi: hinc etiam.non erraffe putem. P. FABRVM

Semeftr.IH,t2. pag. 164. quiexiftimats c.Vitru(ianum,cuius men-

tio fitin 7.3o. $. 6. D. de fideic. libert.veferendum efTeada. v.c. 018.

imperante Zntonino Pbilofopbo, quem tamen carpit E v.. o r TO

in praefat. ad tom. T. thefaur.iur. pag. vlt.in fin. 1udicans referri

illud s c. debere ad Marcum Aurehium,quod profecto nondum

ex antiquitate didiceram, et M. Aurelium;atqueAntoninum Phi-

lofophum diuerfos ac diftinctos fuifle imperatores nefciebam.

Sedhoc s; iv nægo'ägb.

Hi autem liberti ingenuitatem adepti etiamin tribus vrbanas

teferebantur, fednon ftatim ac ciuitatem nacti erant, tribus iis

concedebatur: .vnde patet, quanti id'ius aureorum annülorum

Vid. cvt1Ac. Paratitl. Panded. tit, de iur.

fuerit aeftimatum.

aur. anuul.et Obferuat. VIl,v4. ac BR1SsoN1ivs inlibro fingu-

lari de adulter. pag. 223.|eg. ' Porro et id quoque per annulos

confecutos opinor libertos, quod hisornati ac proinde libertate.

donatiin militiam, a qua ferui alias prohibebantur, poterant ad-

fumi; de qua revid. rvp. vivEM 4d: AvGvs TIN. de ciuit.

Dei libr.Ill.p

4g.33j. vbietiam infine paginae et initio fgquemis

quaedam de iureannulorum collgeit.

B

D

Ratio v

A

ero, cur per ius annu

lorum aureorum non perfe-

€tam, fed tantum. imaginariam, vtantea diximus, ingenuitatem

adipifcerentur liberti; haec eft, quod in feruitutem potuerint re-

uocari nranente.iure patronatus, vid. wER c ER. Openion. T.a$.

et pro parte tantum libertusfit ingenuus, fcilicet intuitu extra-

neorum, vt videtur, non refpectu patroni: quia necari poteft

Ío tor-

m adulterio regercq;,.L. 42D deaduit. domino etiam occi

turis

-

AYRE (VV)XR?:*'V M ÁANNTLORVM

bj

turis fubiicitur, L. . Diad $C.$yIlan. deinde tutelam liberorum

patroni debet gerere, item moritur vt libertus,vid. M ER C E R. . /.

etadd. BR 1s5s0N. Ze adult.cap. 4.pag. 224. et deiure conmnb. pag.

$6$. expatronum ad heréditatem admittit, L. penalr. D.de iur.aur.

annul. et L,3. D. de bon. libert.nontamen operas ei debet;argum.

L. 47. D. de oper. libert. nifiimpetratum fit faluo iure patroni, R.

vit. D.deiur.aur.aun. Reuerentiam etiam,quaealibertis debe-

tur patronis, praeftare tenetur, et ius, qued aduerfus ingratos li-

bertos patronis competit; integrum relerüatur, L.7. G. de bon. 1-

bert. L. 10. $. 3..D. de in iuseoc.idque 1deo, quiav/Zsanreorum

annulorum,vthabeturin L. 2. C. dezur. aur. ann. beneficio princi-

pali tributus libertigis (lic legit P1GNo R 1y s. Symb. epif]. pag. g.

non vt alii Zbertatis aut Zbertmitatis) quoad viuunt imaginem, non

flatumringenuitatispracflat * ad quamlegem confüleetiam x ER-

CERnVM, qui CVIACII crifin recte videtur refellere-

Neque tamen fola haec erat annulorum datio, per quam ad

ingenuitatem peruenire poterant liberti, cum et4lii fuerunt mo-

di, vt hocaddam, libertos efficiendi ingenuos, vtiureiurando, L.

30 $. 4 D.de imeiur, L. $ $.1. D. de infjus voc.item fententia iudi-

cum, £. 2;. D.deflat.bom. vbivide cvtActvw; tum fidominus

principi feruum fuum cubicularium obtulit, talis feruus ftatim

adipifcitur libertatem; L. 4. C-depraepof [acr. cubic. Plura habet

MERCE R. Opision. 1,$. Quin etper Nou. LXXVII. cap.1. con?

ceffüm omnibus libertis eftius aureorum annulorum, et qui fer-

uum libertate donauit, ac manumifit , fine neceffitate a principe

poftulandi ius illudlibertis confequitur,Aub. 24 bodie C. de natal.

7oflit. Perillam anfem Noz. L.XXFIIKomnem libertinorum con-

ditionem fuüblatám effe putat cyt 46 Obfera. HIL s. et vide.de

€a CASAVB. Zd SvET. Zug.cap. 74. Sed dudum Iuftiniano cor-

di fuitingenuis magis hominibus, quam libertis frequentari ciui-

tatem Romanam,; Z. 3. C. debon. libert. V.

j

À

id. vvrTEL lurispr. L,

$,57. et ad tit. lnff. de libertin.

"

a

Haec ad inftitutum noftrum fü

E delncimatérü eolie«

éta arbitramur, etiamfi prolixius excuti illa poffent, et adcuratius

adhuc pertractari; fedad quod yberius otium , et maioris erudi-

;ionis copiaerequirerentur. Itaque hic pedem figimus.

E

THE-

N

14

*-*?*

THESES

L

Princeps ntllis legibus ciuilibus folutus fmt.

II

Minores inuiti n accipiunt curatores.

Il.

!

Y L PIANVM n definitione tuyi eprudentiae inique a T VRNERBO

ét CONRINGIO vammm accufatum exiffimamus.

I

Vitima verba vteft conftitutum n $. g. Inft. de iur. nat. gent. et

.ciu. a TRIBONIANO 4diedia cyfe (H) BERTRANDQO G-

qux

x

$

V.

L. 9. D. delis, qu'not. mfam &0n efl 4 TRIBONIANO S/er-

po lata.

VE

Ad mortem dammtu.r tefflamentum condere non ponff

VII.

Qui fcelus eliquod, cum id probibere go[fer, non zmpedzt , ad poe-

V. ÉCRCTHT.

s

D2

J;

A

7

Cs

-len

v?

,

TU

b«r

N-

D$S

Ó

j5

(a

v

—

ónQiy

d

(2

a

d5

ob

PO

"

-

—

TT mET

Gnuler

.

À

Hl

MLCHNC TEURU NG

:

as

p

-

-

"

E.

n

ERE

—

u

Q

ER

Pxuigem

cimuMBMRSdepmm

-

s

z

[As

E

-

EEE

EC

a.

-

a —

—

— M

—— M

-

N

—

—

n

um

VOEU As

IT ONACNSS

DeHen

—— r

EC

-

3

W R.

v

9

NUNCS

ESA

a

P

j«

j*

*

ET

*

Wg

E

*

w

*

*

3

:

E

l

^

d

*

?

E.

«W

k T 4

Vk

&c ib

*

x

-

*

3*

[

*

.

MH

N

A t

u

ii

z.

F

5

E

al

E

l-s

»

b

E

&e

; Af.

r

Á

E

-

vw

*

r

^

W

m

x

&

i

*

d

"

P

a

j

DA

E

*

:

l

d

*

x

J

£

a.

*

de

3

5

.M

*

*

$

&

s

.mä

3*

»

F

w

"

FS dhda

KX

À

E

E

.aw.m,

E.

*

*

»

a

-

P

&

E a

"

3

^

4

&

s

&

-

T

$&

*

*

$

*

-

i

5

.M.

*s

"

f

5

"

É

—

"

"

Ms

-

H

n aM ae i

As a

—

-

E

-

—

t ii

——

Á

À

p

n

Mp

-v

-

G

-

—

-

M

—

——

—nü

st

-

--

zi i

——

o

——

N LL

IA

-

d-

RR

——

—

2

eam

20

V

ETRI BVRMANNI

FR. FIL, FR NEP.

e

IG ET IN ILL. FRISIORVM, QVAE FRANEQVER EST,

ACADEM.HISTOR.-ET ELOQVENT '"PROF, PVBL, ORDI*(.

2

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

DISSERTATIO

!

LITTERARIO-

r

IVRIDICA

g

INAVGVRALIS

O

2

ää

:Lä

D

IVRE AVREORVM

u

ANNVLORVM

G

a

.S88ottt mccbt ber güfbeinett &)ïmgc..

HABITA

m

à

TRAIECTI

AD RHENVM

A. D. XIÍI. AVG CIJ IOCC XXXIIIL,

e

«

.;

:

N

RW

N

z

d

n

SES

N

h

NSS

G

xlvac £

.

VA

z

-

X

(

OSS

2

z

N

|

N

E

z£-

7

6

27 k*tïö)ä

(

L

b

AT

SS

€

E

-

5

N-

ää

M

(/

)/

4

EE T r r n ÓR—ÁMÁMMá7À

3

LIPSEPAE

2

APVD IO. CHRISTIANVM LANGENHEMIVM

CIOIOCCXXXX

Næ/ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1