FoIV153_qt
author: Guarini, Battista

——

— „
„ 7

— 3 M 7
y d Qr MR . — 2 . . WW =W .

„ /18◻ 44
tinde, Nanhata HratiseLämekeisin
2 E εnνω Emzsns am abtkn TW.. à brt.

61 Arean m, 2. tF. c

Kaca Hés
GOoU MmS

NI12511959569 021

UIIIIAIIIIMIIIEIIAIIII —

U8 Tübingen

7

—

☛☚

*W

—R——

ven
Regt
. Elten

Legiſen
leripungppe
rons Rot
auriz cötul
Prüſcut
ſerelvii⸗
Aee megis
öplectenda
peſenn
e n hoie
leitoꝛato
ha me ben
llquo nohe
uunc potui
. (obilis eſt
nagmmdin
Sedihu
Qdunmtepus
imn mecon
iiognlare
rme oher
non enie
Shanore
bencume
la / oͤoꝛ⸗
paucae en
geine de⸗
Pollus ni
lamettſ ce
Eeipſusl

Baptiſtae HGuarini funebꝛis oꝛatio in Excellentiſſimam
NReginam Eleanoꝛã Aragoniã / Inclyti ducis lꝑerculis
Elſtenſis cõiugem habita quarto Idus QOctobꝛes. 1493.

Legiſſe memini Illuſtriſſime vel potius moeſtiſſime dux / voſq; cae/
teri pꝛincipes ⁊ ciues aſſlicti/Poſt repoꝛtatã de Gallis victoꝛiaʒ / ma
tronis Romanis / quia in publicuʒ pꝛo redimẽda ab hoſtibus pr̃ia ſuũ
auruʒ cõtuliſſent relatã fuilſſe ab ſenatu gratiã/eũq; honoꝛẽ adduũ / vt
ipſarũ ſicut viroꝝ in ſunere laudatio haberet᷑. Sed pauciſſimas ego ſu/
iſſe vel vidi vel audiui vel legendo cognoui:ac ꝓpe nullaʒ eſſe arbitroꝛ:
quae magis eo munere decoꝛari/qᷓ; dulciſſima ⁊ ppetua recoꝛdatione
cõplectenda Eleanoꝛa Regina noſtra mereat᷑. In qua ſententia vos
quoq; eſſe facile mibi pſuadeo/ cuʒ intelligatis eam tot ac tantis ex his
quae in hoĩe bona dicũtur abundaſſe: vt eminentiſſimũ quẽq; fatigare
valeãt oꝛatoꝛeʒ. Mam ad eius laudes recenſendas / ſicut ĩmoꝛtaliũ
erga me beneficioꝝ iure nemo mihi debuit anteponi / vt moꝛtuae ſaltẽ
aliquo modo me gratuʒ exhiberẽ / qui viuẽti gratiã vel minimã reſerre
nunq; potui: Ita certe ex oꝛatoꝝ numero quoꝝ in hac ciuitate magnus
⁊ nobilis eſt pꝛouẽtus deligi aliquẽ opoꝛtuerat / qui rerũ dicendarum
magnitudini/ non oĩo impares ⁊ ingenij ⁊ eloquẽtiae vires afferret.
Seld q;uis pꝛaeter meã oꝛatõis pauptatem ⁊ tam bꝛeue ad pᷣmeditã
dum tẽpus/Hoeroꝛ etiã ac egritudo/certa hominũ carniſicina pꝛiua
tim me conturbet amiſſa illa quae ommbus in rebus mihi poꝛtus erat
⁊ ſingulare ſubſidiũ:Conaboꝛ tamẽ pꝛo viribus ⁊ pꝛo tempoꝛis ipſius
ratõe operã dabo/vt ſi expectatõi veſtrae minime ſatiſſactũ ſuerit ſaltẽ
non penit illaudata fuiſſe videaf. Scio equidem ſi ſingula quae de
Eleanoꝛa dici poſſent colligere velim/ nimis longũ mihi ſermoneʒ ha/
bendum eſſe:Sed cum oĩa vobis qᷓ; mihi notioꝛa ſint vt eins oꝛnamen/
ta/nõ oꝛatõis meae tenuitate:ſed ſcientia veſtra metiri poſſins carptiʒ
pauca de multis ⁊ quaſi ꝑ capita quedaʒ pꝛimũ de generis nobilitate:
deinde de coꝛpis dotibus poſiremo de animi etutibus pcurraʒ: vt vra
potius mẽoꝛia refricet᷑/ qᷓ; ingratae ꝓlixitatis faſtidio aures afficiãtur.
tametſi credo atq; adeo exploꝛatũ habeo nullaʒ oꝛatõis longitudinem
de ipſius laudib moleſtã vobis eſſe poſſe. Quis veſtrũ eſt qui ignoꝛet

4.

„2
4

Aragoniae familiae antigꝗtatẽ. magnitudinẽ. claritatè? Quae multis iꝗ
ſeculis ab vltimis Hiſpaniarũ finibus ad meridieʒ ⁊ oꝛientẽ verſus / lõ
ge lateq; regni terminos pꝛopagauit/ conſtanterq; poſſedit. Cuius ſi to
tum ſtẽma pcenſere voluerimus / nulluʒ reperiemus in maioꝝ ſerie qui
non ſummꝰ ⁊ clariſſimus vir /a belli ac pacis artis inſtructiſſimus habi
tus fuerit ⁊ poſſit cum antiquis illis impatoꝛibus regibuſq; quoꝛũ tan/
topere fama celebꝛatur/tum rerũ geſtarũ amplitudine/tum victoꝛiaruʒ
numero cõferri: Sed vt reliqui antiquioꝛes ſileant᷑ / cui non audita eſi
regis Alphonſi Eleanoꝛae aui paterni iuſticia: liberalitas:magnitudo
animi:virtus bellica:qui regnũ Heapolitanũ tanta celeritate adeptus
eſt/ vt repẽte de caelo in eas terras lapſus eſſe videretur. Cõciliauerat
videlicet ei populos illos non minus virtutũ ſama/qᷓ; armoꝛũ terroꝛ ⁊
dimicatio. Ferdinãdi vero patris in ↄſeruãdo ampliſicãdoq; regno
ſapientiã:foꝛtitudinẽq; ⁊ in vario belloꝛu genere gloꝛiã etiã me reticen
te id plane teſtatur/ꝙ potentiſſimũ Curcarũ regem qui iam in Italiam
lectiſſimas copias tranſpoꝛtauerat bydruntẽq; oppiduʒ ommi machi/
narũ ⁊ toꝛmentoꝝ genere abunde cõmuniuerat ductu in pꝛimis ac vir/
tute filij/foꝛtiſſimi ⁊ omni laude digniſſimi ducis Calabꝛie / paucos in/
tra dies de littoꝛibus Italiae depulit: ? puidentiſſime ſuos tutatus eſt
fſines. Adde ꝙ bꝛeui temꝑis ſpacio / miriſice opes ſuas ac redditus
ſupꝛa omniũ opinione adauxit/ ⁊ ſopitis conſpiratõibus ꝑiculoſiſſimis

ſupatiſq; boſtibus magnã ꝗᷣ taliae ptem/ſumma cũ tranquillitate ⁊ ple

no auctoꝛitatis gubernat imperio. Quae ꝗdeʒ pauca de genere Ele
anoꝛae pſtrinxiſe veliʒ:magisvt laudatiõis oꝛdo cõtexeretur: vtq; no/
tum fieret/vnde tam generoſi ipſius moꝛes fluxiſſent/q; ꝙ ꝓpꝛiae lau/
des deeſſent. Quãqᷓ; autẽ nonnulli ſunt qui coꝛpis dotes inter vera
pominis bona non recipiãt / magnũ tamẽ oꝛnamentũ regibus pꝛaeſer/
tim affert pulchꝛitudo:⁊ foꝛmae dignitas aut venuſtas: Meq; eniʒ ſine

cauſa dictũ eſt a ſapientiſſimo poetaꝝ Homero/ Pꝛiami ſpeciẽ dignã

eſſe imperio. Mec fruſtra a vate Matuano fictus eſt aeneas os hume
roſq; deo ſimilis: ⁊ pulcherrima Zido: antiquiſſimi graecoꝝ cum in

conuiuijs ea canerent quae ad humanda felicitateʒ ptinere arbitrabant᷑
non in poſtremis reponebãt foꝛmoſuʒ eſſe. QAuae quidem coꝛꝑis cõ/

mendatio/qualis ⁊ quta in regina noſtra fuerit ſi recoꝛdemini mecum
vt ſpero) ſentietis. Illam oꝛis figurã ? membꝛoꝝ compoſitõʒ in pꝛiua

ð

u
bi

1o etiã habitn 2 humili conditiõe regiam quandaʒ pꝛae ſe latura fuiſſe
de habitudine ac fir mitudine coꝛpis: qᷓ; patiens

dignitatẽ. quid loquar d
5; indefatigabilis in audiẽ dis ſub/

; aſtidua: q; diuturna: q;
ditoꝝ querimonijs? a gubernaculis imperij adminiſtrãdis / n0 ſomnus
non cibi potionisve deſideriũ auocabat: non geſtus aut frigus a nego/
ujs abſtrabebat: ua ot ad regenduz; naturaè ipſius manibus ſoꝛmata e
ſe videret᷑ bhuiuſmodi pſonas merno heroicas poſſumus exiſtimare cũ
ad ea munera quae ipſis obeũda deſtinant᷑ diuinae ꝓuidentiae arbitrio
peridoneo in lucem exoꝛiantur.

erat labozꝛis:

artubus etiã ac coꝛpe pericbn
ſq; partes attigerim/ ad anim ſingulareſ

WXageterũ cum generis coꝛpi

83 quaèé pꝛopꝛiũ bonoꝝ nomẽ obtinẽt lam deueniam:in
uz ;ᷓ copiã inuenire: magna etiã dubita/⸗
ſſimũ ſumam eius oꝛaiionis ingreſſum.
iudico : Murſus quã /

eximiaſq; vir tute
quibus cum difficilius ſit mod

tio üla mihi offertur / vnde poti m ein
animü intendo eam pꝛimarig

Ad quãcunq; emʒ an
cunqꝙ; pꝛaetereundaʒ eſſe decerno /ea ſtaum ſumma omnii videt᷑ ac nu
uauis nullaz earũ virtutu quae ad excellen

lo modo relinquẽd. Sed gi
tem matronã pertinet ei defuiſſe putem: volo tame in hac tempis angu

ſtia eas dũtaxat cõmemoꝛãdas pꝛoponere: quibus in regno gubernan/
do populiſq; ptractandis vſam fuiſſe/ curioſe aliquãdo attenteq; obſer /
uaui. QAuarũu pꝛimã ſlatuo eſſe pꝛudentiã / ſine qua ne virtus quidem
do loco tempanti: tum ſaciluateʒ ⁊

olla intelligi poteſt. Addo ſecun
remo in deũ religionẽ: qua remota nihil po/

liber alitateʒ egregiaz: poſt
teſt in rebus bumanis bene aut feliciter euente⸗ Quae ſingula vt re
ognoſcatis⸗ quaeſo mihi paruper aures accõmodate. onfido enim
ſine cõtrouerſia me pꝛobaturũ multis iam getatibus nullaz extitiſſe mu
lierem quae reginae noſtrae ſit aequanda/ neduz anteferenda.
ima igitur pꝛudentiae officia illa fuiſſe dico: ꝙ cũ intelligeret In
clytum cõiugem ante omnia ſibi cariſſimũ: quẽ amabat vt fratrem: cole
bat vt patrem: verebatur ot dominũ:ar duis plerunq; ae difficilibus ne
gocijs occupari:vt eius valitudini cõſuleret a qua ſubditoꝝ ſalutẽ pen
dere cognoſcebat/ J ta diligenter ⁊ caute/ cum alioꝝ vectigaliũ: iuz ſiſci

curam ſuſcipiebat. Ita ſollicite ſilioꝛũ pꝛo digniate educandoꝛum/bo/
niſqʒ artibus ⁊ pꝛincip

alibus monibus erudiendoꝝ ſubibat honus: Ia
accurate ciuiuʒ querelas audiebat / cauſaſq; cognoſceban. tanta ingenij
Collertia ? aequuaie ſupplicum libellos examinabat: lues ſopiebat ?··

oronerſias vel ſuaſiõe vel auct
r oꝛitate dirimebat: c .
e farlos ſerere cotendentes in gratiã reducere Fnacta inter ad/
pertractanda:vel ur diſcederet: verũ etiã pꝛincipi ipſi relgnpele
bus n O24 grauioꝛac; opera pꝛouidenda ſatis ſiper⸗
0ope uher⸗

—

eſſet ocij. QAuibus in rebus nihil vnquã ab ipſa peccatuʒ: nihil temere

cõmiſſuʒ:nihil non circumſpecti
3 pectiſſime actu ludicatũ
tur. . In 3 ludicatũ ve de
miere aaenart impenſe ducis ipſius animus 7 vebemeler. unnet ar
eam ſe nactũ eſſe erilates quas a deo optimo ⁊ maximo cõ ſec un etndt
actu eſſe ex ſentẽtia ſua coiugem:vt cum ſoꝛis eſſet/ aut enin ag

dua verſaret animo:nihil de rebus domeſticis: dqe vtilitate populoꝛũ ſi
1

„ . 7 . .
2 * comodis ſibi cogitãdum relinqueref: ſed in cariſſimae ac ſuauiſſi

rum animos ſtudiaq; buic imperio ſacillime cõcili
0.Clice liaret.
a me comemgatg Au . cetes Arunl⸗ ns tam audacter qᷓ ſdeliter
eg tantaʒ fui
ſopht H liſet tempantia/ quã graeci quaſi Pꝛuneutec cuken
pꝛo ſeruando iepi nomio de⸗ ſingulari frugalttare delectabatur: ⁊ lic .
Bereretarsofft 5 1 onze decoꝛo varijs interduʒ 2 largioꝛibus in m .
Sntoſn edn ,hpia tamé victus tenuitate ⁊ cibi ſimplicitate o⸗ e/
Hicliebal: nec viuebat vt ederet: ſed edebat vt viueret vin⸗ ur

rum eſſet exempluʒ Nulluʒ dictũ ü incõ
13. uũ aut ſactũ incõtinẽs: nulluæ i ri
tise nutus vnqu in ipſa conſpectus vel auditus fuit: Rultes S

— — — — — m —2 6 8464 —0,.⸗——

— — —

õ

ruʒ pꝛo regia dignitate ſamulantiũ quas adeo pudice modeſteq; alebat

vt exiſtimare poſſemus totidem in monaſterio ſeruire deo virgines: ꝗa.

ſcilicet ad regentis exemplar ſingulae ſeſe confoꝛmabant.
Sed quis crederet in tam generoſa potentiq; ⁊ diuitijs opibuſq; af/
fluente regina mirabilem fſuiſſe ſacilitatem atq; bumanitatẽ: Patebãt
ad eius aures expediti aditus:liberae erant omniũ de acceptis iniurijs
querimoniae:nemini ſupplicare volenti ne ad interioꝛa quidem limina
negabatur acceſſus: ſumma cum manſuetudine omnes audiebat / omni
buſq; ſtatim pꝛo reruʒ pondere copioſo leniq; ⁊ pleno pollicitationum
fermone reſpondebat vt vel ſingulos voti cõpotes vel non triſtem a ſuo
cõſpectu quẽquaʒ dimitteret. Eadem humanitate illuſtrem nurũ adeo
ſibi conciliauerat(⁊ illaʒ tamẽ ingenio miti ac regijs vere moꝛibuſ ama
bilem )vt ſe ꝑpinde ac matreʒ veneraret᷑ atq; diligeret:quodq; rariſſimũ
inter ſocrũ ⁊ nurũ eſſe cõſueuit / mirabile erat inter ambas mutui amo/
ris certamen: Quo factuʒ eſt vt haec illam quaſi filiam magna ex parte
ſibi haeredem fecerit:bãc illa velut matrem luxerit:ac dies nocteſq; lu/
geat: ⁊ alterã ſibi parentẽ ereptã eſſe vociferari lamẽtariq; nõ deſinat.
Mulla eſt pꝛaeterea ĩ vꝛbe mulier(que modo cinile ⁊ generoſuʒ ali⸗
quid ſapiat) quin aliquod haberet cum ipſa familiaris ↄ ſuetudinis vin
culuʒ : aliqua magnũ:aliqua mediocre:nulla nulluzʒ. ita vt quae poteſta
te ac dignitate omnibus anteibat / ſacilitate tamẽ ⁊ humanitate etiã in/

fimis par eſſe videretur. Ad eam poꝛro ſacilitatẽ liberalitas inaudi

ta ⁊ immenſa benignitas accedebat/qua multos opibus ⁊ pecunia: om
nes opera ⁊ patrocinio adiuuabat: hꝛiſti ſeruos omnes ⁊ huius ciui
tatis egenos(quos ſibi notos eſſe curauerat) cibo veſtimẽto:muneribuſ
eleemoſiniſq; alijs nec modicis/tum quottidianis:tum in mẽ ſem conſti
tutis ſuſtentabat:vt merito nomẽ Eleanoꝛe(quod graeco vocabulo ab
hominũ miſericoꝛdia deducit᷑ )operibus eius cõueniret.Sciebat videli

cʒ ſcriptũ eſſe:ſicut aqua extinguit ignẽ ita elemoſyna peccatũ. Hemo

erat qui in ſuis calamitatibus neceſſitatibuſue nõ aſſequeretur ab ea ſo

latiũ aliquod atq; pꝛaeſidiũ. NHam ſubditoꝝ bona aeque ac ſua ſibi cu/⸗
rae eſſe palam ſaepiſſime pꝛofiutebatur: ⁊ ſidei populoꝛum quã erga ma/
rituʒ pꝛoximo bello pꝛobe perſpectã exploꝛatãq; habuiſſet hoc remune
ratõis genus debere ſe pꝛaedicabat/ vt oĩuʒ cõmodis honoꝛiq; cõſule/

ret:vt hanc ciuitatez pꝛo virili ſua cõſeruaret augeretq;:vt ciuibus om⸗
nibus vel per ſe opem ferret:vel apud cõiugem intercefnone ſuccurre/
ret ⁊ eos quantacũq; in ſe eſſet auctoꝛitate ꝓtegeret: vnde iaʒ vulgo nõ
ſolum vt de Liuia auguſta traditur ater patriae ſed tonus imperij
huius cõmunis omniũ parens aſq; perfugiũ ⁊ habebaf æ noiabatur.
Anuʒ adijciam quod maximũ liberaluatis ⁊ in ſuos beniolentiae
argumentũ iudicanduʒ eſt. Anteq; enĩ vox ei menſq; deficeret omniuʒz
domeſticoꝛũ noĩa ſibi recenſeri voluit:ſinguliſq; pꝛo cuiuſq; conditioõne

aut veſtiuʒ ſuarũ: aut argenti auriq; partẽ legauit:partem etiaʒ in te /

ploꝛũ aut oꝛnamenta aut reſtitutionẽ ⁊ ad ſilias inopuʒ ⁊ in pꝛimis ſu/
as miniſtras pꝛo dignitate collocãdas diſtribuit: vt vere exiſtimaſſe vi/
deretur / non eſſe pꝛaeclaꝝ poſſidere diuitias:Sed pꝛae dei amoꝛe par
nipendere / aut ad muniſicentiã liberalitatẽq; cõuertere: Ha ſolus hic
eſt maximus ⁊ veriſſimus diuitiaruʒ fructus (vt eſt apud Platonẽ cũ
earũ opera id aſſequimur/vt nihil cuiquã bhominũ debẽtes ⁊ erogantes
neceſſitatem patiẽtibus abſq; vllo futurarũ poenarũ terroꝛe: æ ſumma
cum animi tranquillitate vitam cuʒ moꝛte cõmutemꝰ. JYaz vero id ſo
lum reſtare intelligo / vt de religione in deum quae vltimo loco pꝛopo/
ſita fuerat)pauca diſſerã. QAuãa ipſi Eleanoꝛae ſupꝛa caeteras virtutes
coꝛdi fuiſſe teſtes ſunt domeſtici ac familiares qui in intimis laribus ſe/
cretioꝛeq; receſſu aſſidue cum ea verſabant᷑.videbant eniʒ crebꝛo in cel
lulaʒ ad pꝛeces tam pꝛo ſubditoꝛũ incolumitate qᷓ; pꝛo ſua ſalute chꝛiſto
effundendas irrumpentẽ: Aſpiciebant ſingulis menſibus ſemel ſaltem
delicta cõfitentẽ/⁊ euchariſtiae aſſumptõe gaudentẽ. Audiebãt nõ mi/
nus q; monachas clauſtris incluſas pꝛaeſtitutis hoꝛis taʒ nocturnis q;
diurnis pſalmos imurmurantẽ.Ceſtes ſunt quaedaʒ ex miniſtris quae
quod in vita fuerat intdictuʒ poſt ipſius obitũ iaʒ ſuſurrare ſunt auſae/
eam ſub ſericeis regalibuſq; indumẽtis/ab hinc iã multos ãnos cilicio
artus operuiſſe:ac ſaepe noctes integras duxiſſe oꝛatiõibus inſomnes:
coꝛpuſq; flagellis caſtigaſſe:eſtes ſunt ſacerdotes caſtiſſimae/quaruʒ
quottidiana pene cõſuetudine ⁊ colloquio/lam in arce q; intra illarum
coenobia magnope delectabat᷑:quarũq; monaſteria ſic frequẽtabat / vt
conſtãs multoꝝ ex familiarib fuerit opmio: ſi cõtigiſſet vt marito ſuꝑ
ſtes eſſet earũ monachaꝝ clauſtra in ꝗbus iã ſibi domiciliũ aedificaue
rat ingreſſurã fuiſſe. ui rei etiã id argumemũ accedit ꝙ in exitu vnae

ſt

M
e

N——— MB,

cadauer ſuuʒ abſq; vlla funeris pompa: abſq; honoꝛe ſepulturae ſacer/
dotali habitu ibidem recondi mandauit:vt ſcilicet ibi moꝛtua requieſce

ret: vbi viuẽs habitare nequiuerat. Teſtis eſt poſtrẽo vniuerſa haec

ciuitas quae planiſſune nouit qᷓ; multae ſuaſu ipſius ⁊ adhoꝛtatõnibus
virgineſ ad pꝛaeſtanduʒ chꝛiſto famulatũ/ſacris ſeſe templis incluſerĩt:

iq; ſint ipſius opera ac diligentia ad integritatis ⁊ verae religiõis ob/

ſeruationẽ/⁊ vetera huius vrbis monaſteria redacta: æ noua cõſiructa.
Quae quidem res longe melius ex aliarũ ciuitatũ cõtentõe qᷓ; per ſeip/
ſa cognoſcetur/ ſi ad animum reuocare voluerimus quãtis cuʒ delicijs
quãta cum laſciuia/quantaq; incontinẽtia quibuſdaʒ in locis ( quos ho
noꝛis cauſa reticeo) Sacerdotes diuinis addictae myſterijs in aedibuſ
ſacris degãt. Ego certae (quae mea credulitas eſt) ſic perſuaſuʒ ha
beo / ſanctiſſimas illas monachas quae monaſterijs cohibent / ipſius
Eleanoꝛae in pꝛimis/tam ſollicita cura gubernatae: tamq; largis opi/
bus ſuſtẽtatae:in calamitatibus noſtroꝝ tempoꝝ quae aut ex triſtiſſimo
bello:aut ex peſtilentia: aut ex fluuioꝝ inundatõibus:aut ex caritate an
nonae cõtigerũt.Haximũ rei.p.noſtrae adiumẽtuʒ depᷣcatõibus ſuis
attuliſſe:⁊ in poſterũ allaturas eſſe: Ita tñ vt huiꝰ bñnficij oꝛiginẽ ipſius
reginae pietati in deũ acceptã referamꝰ. Hoc igit᷑ admirabile pꝛocul

dubio ⁊ inumeris laudibꝰ ꝓſequẽdũ mea ſnĩa videri dbʒ: Olierẽ ma

ximo ac potẽtiſſiõ pꝛicipi nuptaʒ: cui ingẽtes opes adeſſent ⁊ oĩm rerũ
facultateſ ⁊ copiae int᷑ aulica ingenia ⁊ in tãta licẽtia viuentẽ/ſpõte ſibi

legẽ indixiſſe vt mollitiẽ oẽʒ luxũq; fugeret ac religioſiſſimã vitae ſan/

ctimomiã ſeqret᷑. Hẽo mihi tacite obijciat velim/ parũ credibile eſſe ſe/⸗
minã vnã tã varijs tamq; arduis negocijs ſimul implicitã ⁊ intentã ſu/

iſſe. Hã difficile nõ eſt his ad oĩa ſufficere ꝗ cũ deo ſe iungũt in qꝛ ſunt

oĩa.Sʒ ꝗd ego tã młta de religiõe sba facio/ cũ ipſamet in extrẽo vitae

ſuae tpe abũde teſtata fuerit aluʒ ſibi ad caelũ iugiter erectũ fuiſſe: Mã
cũ grauit᷑ ⁊ ad medicoꝝ deſperatõʒ aegrotare ſe ſentiret oĩla ſpõte quae
ad xpᷣianae moꝛtis ritu ꝑtinẽt depopoſcit: ⁊ vt adſtãtes cõſolaret do/

meſticos ſibi non eſſe dolendum hoc tempoꝛe interitum ratiocinata eſt/
Cum ad huius mundi felicitatẽ ( ſi qua tamen hic haberi poteſt) nihil
ſibi deſiderãduʒ ſuꝑeſſe diceret.Ego ingꝗt regũ altiſſima ſiirpe oꝛta/in
illuſtriſſimã Eſtenſeʒ domum cuius res geſtae totuʒ oꝛbem gloꝛia com
pleuerunt tradita ſum: .lariſſimo pꝛincipi ⁊ optimo coniugi nupta fui:

Sobolem pulcherrimů à pꝛaeſtanti ingento pꝛaedità genui:ſilias excel

lentibus imperio ⁊ omni laude cumulatis pꝛincipibus collocaui: ex fu
lijs vnũ Cardinaleʒ vidi:aliuʒ apud ſereniſſimũ Galliaruʒ regem non
mediocri cum dignitate victurum ſpero: Eum vero qui eſt omniũ natu
pꝛimus aximo ⁊ caeſareae maieſtat impatoꝛi Maximiano ac po/
tentiſſimis ducibus affinitate cõiunctuʒ intueoꝛ: eundẽq; parentis hae/

redem ſucceſſoꝛemq; foꝛe nõ ambigo. Hihil eſt amplius in foꝛtunae bo

nis quae cum ſemp antea cõtemnenda iudicaui tum vero in pꝛaeſentia
nihil pꝛodeſſe intelligo)quod longioꝛ mihi vita poſſit afferre: Oloꝛioſiſ⸗
ſimũ pꝛaeterea parentẽ meuʒ atq; inclytos fratres:⁊ vnanimè ſoꝛoꝛem
Cariſſimũ cõiugeʒ:ſuauiſſimoſq; liberos ⁊ ipſa vita(ſi quãdo mihi dul

cis fuit)dulcioꝛes/ſaluoſ omẽs ⁊ incolumes opibuſq; ⁊ imperio floꝛen/

tes relinquo:quos ſi diutius vixiſſem extinctos foꝛte auditura erã aut
viſura:vt iam a malis potius qᷓ; a bonis aequiſſimo animo diſcedam:
Itaq; non video cur de me vobis dolendum ac non potius iure lae/

tanduʒz relinquatur. Quibus dictis non longe poſt ſaluatoꝛis nomẽ in /

uocans obdozꝛmiuit in domino. Sed non poſſunt mihi credite huiuſmo

di ſermões niſi ex pio religioſoq; pectoꝛe / niſi ex deſaecata ⁊ bene com
poſita mente ac diuinae voluntati conſentiente pꝛouenire. Hon ſum

neſcius Dux afflictiſſime / multas optimae atq; abſolutiſſimae reginae

virtutes a me pꝛaetermitti: Grauitatẽ in dictis factiſq; omnibus: in ci/

ues pegrinoſq; affabilitatẽ.in ſecũdis modeſtiã: in aduerſis aequitatẽ:
in repꝛimẽdis vitijs ſeueritatẽ:erga delinquẽetes clementia: in teipſum
⁊æ in cõmunes liberos eximiaʒ caritatem: erga illuſtres ⁊ optimos fra/
tres tuos ⁊ vniuerſaʒ domũ Eſtenſeʒ beniuolentiã pꝛope ſingularem:
in moꝛbo patientiã.⁊ in ipſa moꝛte cõtemnenda ſoꝛtitudinẽ.⁊ eas quaſ
attigi non me fugit nimis ieiune:nimis inculta oꝛatõe: nimis bꝛeuiter ⁊
curſim fuiſſe perſtrictas. Sed habenda eſt ratio tempoꝛis: excuſanda ẽ
etiaʒ ingenij mei imbecillitas:⁊(vt ab initio dixi) aegritudo pñs quae
cogitatõeʒ debilitat: linguaʒ impedit:⁊ quãtaecunq; in me fuerat vires
oꝛatõis eneruat. Haꝝ tamẽ virtutũ magnitudineʒ ea res etiã facilli
me compꝛobare poteſt ꝙ non modo a Mathemaucis pꝛaenunciatus

fuerat &leanoꝛae ipſius interitus: ſed etiã ſol ipſo meridie obſcuratus

⁊ tota ſerme Italia tum largiſſimis imbꝛibus:tum flummibus reſtagnã

—
—
—
—.

e
fn
ple
uI
go
bus
poon
ge
let
Pn
gent
htlen
lune
uxcke
Uuunri
0 o

ſlentn
„ r,4
epot
ſſege
uer
lerreo
hurql
penio
ſtohe
leats e
nie
ſinmmn

mmuanon
n

. ubus inundata ac pene demerſa aligd ſigniſcatõis poꝛtẽderũt: Soler —
eni ſanctarũ excellentiũq; pſonaꝝ obit⸗ pꝛodigijs aliquãdo caeleſtibuſ
. Paemonſtrari:quaſi dolentibus ipſis ꝗ

uoq; aſtris/diuinos homjĩies taz
cuio a miſeris ⁊ ope indigentibus moꝛtalibus ſe

parari atq; diuelli.
Ss33 agtende quaeſo moeſtiſſime dux q́; incertae ſint hominũᷣ ſpes: qᷓ
frraglleſ a caducae res noſtrae: qᷓ; vera ſit illa Plauti ſentẽtia: Ita deis
D placituʒ eſſe/vt voluptatẽ moeroꝛ comes cõſequatur: Mihil accidu ho
mini tam pꝛoſperũ aut laetũ quin admixtũ ſit aliquid difficultans. Et
1 ꝗq uog aiüt in vita degenda. cõiugatio ſi melli

382 fellis. Pꝛoximis diæ/
bus te abſente cum eſſet ad nos allatus optatiſſimus nuntias de filij tui
pomotõe ad Cardinalatuʒ/videre voluiſſes ſeſnuos buius populi ala

rreſq; concurſus magnos in ſoꝛo ⁊ in cõpitis ignes ac ſuſcepiã publice

laetitiam/ vt cogitare viderent᷑ omnes cõmunẽ ſibi eſſe honoꝛem illum:
Bratulabãtur palam ⁊ ex intimo coꝛde gaudebãt tandem electũ eſſe æ⁊
ercatum ex illuſtriſſima Eſtenſi familia/ eccleſiae Romanae Cardi,
— nalem qui huic patriae clariſſimus ſplendoꝛ 7 certiſſimũ patrociniũ fu/
1 turus eſſet. Sed vix cõquieuerãt laeti illi clamoꝛes/cum ecce tibi exoꝛ/
1 ta eſt calamitas quae tantũ gaudiũ aegritudine cõtaminaret TD hilarem
S nuntij ſerenitatẽ nubilo foedaret aſpectu. Jam cõuerſo in triſtitiã gau/
6 Qio tota ciuitas deiecto 2 cõſtern

ato ſtupet animo: vbiq; aut moeſtũ eſt
ſilentiuʒ / aut luctus tantũ eiulatus. ſuſpiria. gemitus. lamenta exaudiũ/
. tur. ⁊ quãuis nũc clauſas eſſe ciuiũ ianuas nocturnũ tempus hoꝛtetur
nemo tamẽ fuit vt vides ex omni oꝛdine qui non ſe impium ⁊ ingratũ
eſſe crederet niſi domo pꝛodiret/⁊

1 hanc ducit eſſe iacturam:ſentiũt oẽ ciuitateʒ. æ reliquos
e imperio tuo ſubditos maximo oꝛnamẽto ⁊ rerũ ſuaꝝ validiſſimo pꝛae/
idio. hic luget e Sereniſſima Eleanoꝛ ae ſtirpe magnũ patriae noſtrae
decus ereptum. Ille coꝛpoꝛis regiam effigiem egregiã
I Sti

let amiſſam. Alius pꝛudłẽtiae patrociniũ ac tempantiae exempluʒ ſe de
uis ſideraturũ lamentat᷑. Alius ſingulari illa facili

acilitate pꝛiuatos ſupplices
⁊ matronaleʒ coetuʒ deploꝛat. Nonachoꝝ ⁊ pauperũ
u 2 gomeſticis ciuibus plangüt extinctaʒ incredihile

—

cerdotes a virginuz choꝛi religionẽ in deum ⁊ ſanctitatẽ ita admiran/
tur vt ſe cõquerantur optaturos: Jam vulgo dictitant omẽs in vnius
moꝛte plarimas deſeciſſe virtutes: vnd voce interrumpẽtibus tamẽ la⸗
crymis ⁊ ſingulubus affirmant hanc ſibi verioꝛem eſſe eclipſin q; quae
nudiustertius facta eſt in ſole / cum tantũ ſit extinctũᷣ Huius lumen im/
perij: obliti inundationũ/ damnoꝛũq; caeteroꝝ in hboc vno haerent: de
boc cogitant: de hoc ſecum loquũtur: Se boc inuicem confabulamur.
Sed quid agemus: fruſira ne vocabimus non exandientem: fruſtra⸗
requiremus non redituraz: DHurum eſt fateoꝛ ab bis quos duleximus
ablirabi. Crudele eſt cariſſima inter ſe nomina diſſociart. Acerbuz eſt

atq; luctuoſuʒ t excellemti regina oꝛbatos eſſe: Aerũtamẽ vt ait Hie/

ronymus non moereamus ꝙ talez amiſimus: ſed gratias deo agamus
ꝙ talem habuimus: imo ꝙ pabemus. Mam deo viuũt omnia: neq; in/
terijſſe ſum exiſtimãdi qui cuʒ vir tute pereunt. Faceſlant a nobis lacry
mae ne magis incõmodis noſtris angi q; ül moꝛtez lugere videamur
Reſtet in animis cogitatõibuſq; noſiris tantarũ virtutuz recoꝛdatio?
Sic nobiſcuz regina eſſe videbuur cum moꝛtuoꝛum vita in memoꝛia ſit
voſita viuentiũ. Oratulemur deniq; Eleanoꝛde ꝙ ex iſs tenebꝛis ad ſe
des lucidas emigrauerit vbi viuere incipiat vitam illam quae vere vita

. +

eſt nominũda nec vllum foꝛmidat interitũ: vbi pꝛobitatis: ⁊ innocentiae
ac laboꝛũ ſuoꝛũ pꝛaemia recipiat x pꝛo caducis ac momentaneis quae
diſpenſauit ſtabilia æ geterna poſſideat:vbi in cõſpectu diuinae maieſta

tis quem tantopere affectabat pꝛocul ab omni moꝛtalium miſeria aeuo

fruatur ſempiterno. Zu vero illuſtriſſime dux ſac foꝛti vt ſoles excel/
ſoq; ſis animo ⁊ omneʒ foꝛtunaz aeque te ferre oſtendas. Zuo exẽplo
ſubditoꝛũ doloꝛem repꝛime: quibus magnum moeroꝛis buius lenimen
afferes ſi in eoꝛuʒ caſibus calamitatibuſq; quandocunq; opus erit pa /
trociniũ quod ab vxoze tug cariſſima cõſequebantur pꝛaeſtare nõ recu /

ſabis: Si te(quod etiã ab inicio regni ſemper ſacere cõſueuiſti)egenis p
fugium ⁊? omnibus aequiſſimuz patrem patrie exhibebis: eumc; tituluz

.

ſicut olim Caeſaribus ita uibi non adulationis gratia datum eſſe pꝛo
tuo moꝛe conſiderabis: Sed vt ciues ac ſubditos quos tecum pariter
in rebus tuis vel ſecundis laetari:vel aduerſis triſtari vides: tanqᷓ; fili⸗

os diligas:⁊ quaſi coꝛpoꝛis tui membꝛa omni ſtudio.beniuolemtia· pꝛe

tectione complectoris.

—

Eiuſdem Epigramma.

Quid quaſi defunctam luctu decoꝛatis inanie

Mon obijt Cuius gloꝛia tanta manet.
Aiuit ſoꝛma decens animo cõiuncta pudico:
Aiuit ,Aragoniae Mobilitatis honoꝛ.
Aiuit clara ſides:pꝛobitas:clemenſq; poteſtas:
Et comis grauitas:ingenijq; vigoꝛ.
Inq; deum pietas:⁊ caſtus coniugis ardoꝛ:
Paupertatis amoꝛ: Muniſicaeq; manus.

Seniq; dum patriae matrem bona fama loquetur

Aiuet apud populos Eleanoꝛa ſuos.

Baptiſtae Guarini funebꝛis oꝛatio in Excellentiſſimam
Reginam Eleanoꝛã Aragoniã / Inclyti ducis lꝑerculis
Elſtenſis cõiugem habita quarto IJdus Octobꝛes. 1493.

Legiſſe memini Illuſiriſſime vel potius moeſtiſſime dux / voſq; cae/

teri pꝛincipes ⁊ ciues aſſlicti/Poſt repoꝛtatã de Hallis victoꝛiaʒ / ma
tronis Romanis / quia in publicuʒ pꝛo redimẽda ab hoſtibus pr̃ia ſuũ
auruʒ cõtuliſſent relatã fuille ab ſenatu gratiã/eüq; honoꝛẽ additũ / vt
ipſarũ ſicut viroꝝ in ſunere laudatio baberet᷑. Sed pauciſſimas ego ſu/
iſſe vel vidi vel audiui vel legendo cognoui:ac pꝓpe nullaʒ eſſe arbitroꝛ:
quae magis eo munere decoꝛari /qᷓ; dulciſſima ⁊ ppetua recoꝛdatione
cõplectenda Eleanoꝛa Regina noſtra mereat᷑. In qua ſententia vos
quoq; eſſe facile mihi ꝑpſuadeo/ cuʒ intelligatis eam tot ac tantis ex his
quae in hoĩe bona dicũtur abundaſſe: vt eminentiſſimũ quẽqʒ fatigare
valeãt oꝛatoꝛeʒ. Mam ad eius laudes recenſendas / ſicut imoꝛtaliũ
erga me beneficioꝝ iure nemo mihi debuit anteponi / vt moꝛtuae ſaltẽ
aliquo modo me gratuʒ exhiberẽ / qui viuẽti gratiã vel minimã referre
nunq; potui: Ita certe ex oꝛatoꝝ numero quoꝝ in hac ciuitate magnus
⁊ nobilis eſt pꝛouẽtus deligi aliquẽ opoꝛtuerat /qui rerũ dicendarum
magnitudini/ non oĩo impares ⁊ ingenij ⁊ eloquetiae vires afferret.
Sed q;uis pꝛaeter meã oꝛatõis pauptatem ⁊ tam bꝛeue ad pᷣmeditã
dum tẽpus/Noeroꝛ etiã ac egriiudo/certa hominũ carniſicina pꝛiua
tim me conturbet amiſſa illa quae omnibus in rebus mihi poꝛtus erat
⁊ ſingulare ſubſidiũ: Conaboꝛ tamẽ pꝛo viribus ⁊ pꝛo tempoꝛis ipſius
ratõe operã dabo/vt ſi expectatõi veſtrae minime ſatiſfactũ fuerit ſaltẽ
non penit illaudata fuiſſe videaf. Scio equidem ſi ſingula quae de
Eleanoꝛa dici poſſent colligere velim/ nimis longũ mihi ſermoneʒ ha/
bendum eſſe:Sed cum oĩa vobis qᷓ; mihi notioꝛa ſint vt eins oꝛnamen/
ta / no oꝛatõis meae tenuitate: ſed ſcientia veſtra metiri poſſins carptiʒ
pauca de multis ⁊ quaſi ꝑ capita quedaʒ pꝛimũ de generis nobilitate:
deinde de coꝛpis dotibus poſiremo de animi etutibus pcurraʒ: vt vra
potius mẽoꝛia refricet᷑/ qᷓ; ingratae ꝓlixitatis faſtidio aures afficiãtur.
tametſi credo atq; adeo exploꝛatũ habeo nullaʒ oꝛatõis longitudinem
de ipſius laudib moleſtã vobis eſſe poſſe. Quis veſtrũ eſ qui ignoꝛet

. 5

2 3 4 5 6 8 9
— Copyright 4/71999 VXVMaster Gmbl wwW.XVmaster. com

1

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset