Fn43f
author: Sleidanus, Johannes

—

—

M

g

a

"&

aA

T AT

— Á —

—

l.yha:.;.».... r r AR

nerc um

— Á

B. d

m

X*

- ii .

i.

s

A

—

Ü& YQàYnMAEm

Y L—

E

Wt

gl)

3

——

T

———Ó —

N12«510247449 021

DELEL UTO H UT

UB TÜübingen R

ä

- d

1

;

1

j

NY

u E EEE

m

.r!lw.rl. Y

s ss RUT d R ER RE

Ms — lt.).fw

—— — n

— L.

—

tl ii etutioc t g

u- oul— ia ts

26

" HeRRDOS

- m*

—

—

JOHANNIS SLEIDANI -

QVATUOR

SUMMIS IMPERIIS

«L IBRI IRES,

HENRICO MEIBOMIOX

:olim materiarum fedibus illuftrati, -

.szc pero veviff multis in Locás emendati,

€? accurata Cbrmalagza AR

Acceífit

Lonzmuaïm ab initió Caroli V

.Qvl

usqve ad Annum Cunsrt 1668.C

OPer/z €9 Srzdió

A:GIDII STRAUCHII

SS Th, D, & in Acad, Witt. Hift. PP,-

/

poüea vero ad Annum 1678. -

CONR SAM. SCHURZFLEISCHU

E

ibid. Hift. &Gxæc, Lingv.P.P.-

Aæmexum ef pretered Index Rerum prio

Jongé accuratior $ audtisr,

B-l

Cum Privilegio Elctor. b.m

UX

13

N

DRESD/E,

: Impenf * GOTTOF LQESCIIIQ; A üno 1"*'

^

l

p

Qs

D

getot

3

i i

ROV.

,

n

n d

ESMNCLUTIENS CM

NOPENTM RO

Hs

m.

p

n.!W/QU« ,Jtvnn*mhh

WWWJMMQRW

o ï,a-

le.

?ääaääääwW

Il/z/þrl[mo 414 ve Fxce//m!:fmo

DOMIN

D N.

HWWUCO

* LIBERO BARONI

[

á F&!ES&*N

Dfnaflde,gbhompl(*u Puzk .iVlæ Graupæ,

Jeffenz & PrafchWitzii , &c. &c

Seremiuma & Potentiffimi

Electoris

Saxomæ Coniiti, Senatus Santioris Prmcx-

?1, Heroi in. toga,

.D():wmo meo.G mz*zajzf 10 y

EN

DOM!N E

Udum exiftimavi, Johannis Slei-

dani €pitotnen a

avorum iunemo-

riaeditam, ac nuper etiau tibl

lnfcrxptam, folumuerqve dica-

*ama Dunc vero nàva infuper rerum fe-

rie à mie c;vodarmroöo auctam , atqve

)(2

ad -

8 o5

ad proxima deinceps tempora perda-

h

&am, rectoqveordine demum conti-

qï

n

nuatam, omni juread te pertinere, Et

maxime ad te qvidem, Domine , quem

d

Q

in progreflione. temporum loqvitur

b

-ipfa & modefte refert, ftrictimqve iu-

dicat, qvá diligentia & fide de commu:

fü

ni patria meritus fueris, qvum fociis at-

ä:«

-qve adjutoribus fanctioris Curiz, Prin-

C

cipiElectoriauctor effesEgrani fo:derisy]

.qvodtam felixfauftumqve fuit, ut Au-

b

. Rriz permagnum decus,& nutanti pro-|

W

tt

ped; labenti Germaniz robur, glifcen-|

N

l!

J

tibusqve peream diífidiis primum qva-

fi remedium afferret, Ab his initiis di- .

D!

vinoqvodam munere duxifti rationes

v

j

- Saxoni& optimas, partesqve omues tu-*-

fi

n

gsf&mmislaboribus explefti, & rebus.

. paffim inclinatis, magnam animi firmi-

fuc

]

$

inematqs eonftaptiam demonftra- ,

j

fti, & qvumfadto opus effet, confilio &.

À

!

!

t

auctoritate tua Pr;.a:ftp fuiftij hisqve

re-

1

]

*

hus

l

-

5oOSB

tl -bus effecifti, ut habeat pofteritas, in

" qvem tapqvam prudentiz exemplum

*,| intueatur. Ovare falute tua nil poteft

»qt effe reipubliez charius, & ope nil mihi

!t evenire optatius,propterea qvod omni-

( bus vitz partibus bene faptenterá: con-

omm fulis, & honeftiffima Patriz inftituta

Wi graviter dcfc.xïdig ; & literarum orna-

& menta firma nobis florentiad; praftas,

—

—

fxit cumulateqve auges, deniqve eos , qvi-

j busaliqvem doctrinz ingemid; locuti,

miy tribuis,exemplo doces, qvod animis

»

dift teneant, ufu vite confirmare oportere,.

umy Sive enim motus temporum animo-

n fumqve perturbationes (inty (ivecon- :

t verfiones rerum & hominum oriantur,

utit-fivemorum & fortunz commutatio-

Vrà mes exiftant, (ive voluntatum inclinati-

il onesac diffimilitudines fubfeqvantur,

p tranqvillum mentis tuzx idem eft, & -

filio. plane tibi congruit, & fümmz rationt. .

er

qei f iin;iicr refpon

det, Qvibus rebus P

FD

|

*

*

fe

Md

X (o) *X

n

fe maximis prudentiam, qvz fe in o«

q

mnespartes fundit , aufpicatiflime ad-

li

]unxxül & decus etiam, qvoö omni a.

tate vigeat, fumma cuni cemporum no»

(

ürorum fclicitate tibi comparafti , tan-

- di

tamd, nomini tuo admirationem con-

ciliaíti. ut ego etiam; qvi in omni anti-

di

i

QVIUWJ genere enitor maxtmcqve con-

t

t£endo, &

prifca pariter ac recentia fe-

dlulo foliciteqve perfcrutor, fubtimere

|. 0

ancipiam,ne conaus hujus fiduciam re-

Ij

D

prehendas. Sed qviamet inrepti ratio-

nesnon ee pertinent, -ut cogitem,

y

qvemadmodaum perfpicacitfimz menti

[

tu&, atqve meritis immortalibus fatis-

i

faciam,fed ut videam omniqve indu:

M

ftria experiat, qvcmadmodum tot be-

Tu

f

neficiorum abs te acceptorum recor-

K

datione duntaxat frui qveam, (ines pro

ruiin me voluntate,. ut qvum nullam

]v

referendz tibi gratiz facultatem hibe-

!u

* hocfummz in te pietatis fanctiffi.

-

miqvé

La

X* (o)4&

[ ii

miqve obfeqvii monumentum relín--

Tle q

qvatur. Alioqvilaudestuashac eprto-

TUl

lanon capxt,qvod cum vimingenii,tum

m

modum etiam 'privati hominis exce--

R, t

dunt, prorfusqve tales funtut multitu-

( Col

dine fplendoreqve füo aciem mentis

TT atl

etiam praltantiffimz per(tringant, ma-

o

ximumqve & füpra meas.vires appara-

tiaf

tum reqvirant, finibusqve tam amplis

btme

contineantur,ut plenos commentarios

Camr

juftamq; hiftoriam expe&tent, Qvam-

It at

obrem pro fide obfeqvii, qvo tibi con-

Ogitet

junger, Domine, peto abste vehe-

t mai

menterqve rogo , hoc mihi concedas

ht

atqve tribuas, ut fab tutela prz(idioqve

a

SAXONIS tua precipue & Purpurato-

tot

rum lllufiriffimorum auctoritate con-

ftitutas vite ftudiorumqve rationes in

TeCO

pofterüm qvoqve re&e ac fecure habe-

jes pr

mullat

.e mahzhccat eifeqvc in loco clienti-

lhabf

um tuorum qvn cupuml, DCLHU(]VC P

ndi

perfan&c orant, ut qvod fancit PRIN-

£

l[4

CEPS

m

I

l

"

8 (o) "

CEP5, qvodqve [vades Tu , & Principi,

& Tibi, & Reipüblicz- Cauftum fortu-

natumqve effe velit, & qvod in tefum-

mum prorfusqve incomparabile &

proópe immenfum decusineft , atqve

| ]

(emper magis exfplendefcit , feriffime

fibi reputat,ut divinz hámanzqveres

li

qvam diutiffime te auctore floreant,

feliciffimeqve conferventur, Dabam

exMufeo Non, Octobr, Anno cI5 he ! ;

LXXVIIL.

1

ïlh,xl,fïirïæxnælïxcellentiæ "fuæ :

M

Iïufgillz'mgt pzzrer)di

; ägge*

^. Cient-

|

l

CONiiAD. SAMHELï SCHURQQ ',

r

l

l

1

FLEISCHIUS.

— Y /Pgr,

1

o (O) ä&- .. :

Incis | Pe:r,i-l—l'/zyft'rz', & A);ztz'gw]ühæ Pr(i/o5piæ,

Offu.

Celfftudine Generofífumo.

t(n.

DOMINO;'

,.

D!

0,

j

N.

- HENRIC

r

LIBERO BARONIA Stiefen/

C»dbonfefot ; SDfaw Gratt-

l

* 30 æöföau/

Ofeat

ya u. Syeffen ac.

Dabar

H/EREDITARIO DOMINO

SERENISSIMO AC POTENTISSIMO

d

ELECT. SAXON. à CONSILIIS IN- -

TIMIS EMINENTISSIMO &c;&c.

u

DOMINO PER QFVA4M GRATIOSO.

'—Sz!ilutem à D. ]ESU & onïdigenæ felicitatis

2777 '

Splehdor*em s

'[vilem'par'itef atqve Ecclefiafti-

|.. .amPrudentiamExemplis doce-

C

— rioptime, &res ipfa loqvitur &

exadti utriusqve doäorös'con-

fentiunt. Et( enim przcepta, qveis vir-

jj tutum continentur regulz, brevitate

Íua fe commendent fatis , non minus

Bu

ta-

3.

X (0 4*

tamen difficilia funt, qvam curta, Dif-

&

ficilia dico, qvód prafcribi facile, non

n

H

obfervati zqve poffint;cum ad Pruden-

tisobtinendum titulum haud fufficiat,

d

fcire qvemvis,temperantie effe ftuden-

CC

dum fortem, fi id exigat neceffitas,be-.

qu

ni num&lubcralem f1id patiatur for-

gf[

tuna , oftendi dcberc animum , juftum.

di

&plum regimencomitem habere feli-

FA

[f

citatem, & id genus alia , fed agere ex-

—

po(

pedite , qvzz nos omnes putamus noffe,

proprium Prudentis opus eft, qvi pra-

of

ter Ethicorum acPoliticorum maximas.

a

rei cujusvis circumftantias zftimat di-

r

ftridte, atqve fic demum fuum promit.

p

judicium, Qvid vero ad hoc negoti- :

fj

um hiítoriis imbuiffe animum condu- -

6t

cat, exeo manife(tum eft, qvod exem- -

-T

S

pla experimenta dmceant,& vatis füp-

li

[

pleant vices, Nihil énim fub fole omhis -

nonovum evenit hodie,qvin potius in

(

rebus humanis fecula ac perfona inter-

I

cunt

-

$& (o) &

2 Dl*

éunt,caufz & eventa eademrecurrunt;

IC, lt

illaqviignorat , et(1 Ariftotelis doctri-

ruder

namadungvemteneat , /ezper puer

uf

eft,, Qvod de Gracis /Egyptius ille fa-

['odt

cerdos apud Platonem judicium fett,

st

-qvi novit; antevertit cana fenecte ma-

Lür fo:

gifterium, dum zuzqv»am puerum fe

uf

cífe famis edocet,

Intellexit id probe

ered

FRiDERlCUS SAPIENS Gloriofz me-

t

moriz, qvare Epnomen Hiftoriarum

rmofi

poftulavit. exarari fibii,

in qva feries

jr p

omnium temporum &Monarduarum

fiaxtfm

exsaret defcripta, atqve ad eandem in

itat (

graviffimis deliberationibus, tanqvam

u ORf

rudenuæ protnptuarium , provocare

folitus eft, Neqve aliter JOHANNES

I]Cgütl

condi

GEORGIUS L. Beatiffimz rccordatio-

exa

'nis , erat perívafus , qvando ante bien-

(

nium fere Hiftorias in hoc InclytoLy-

; Omm'

ceo profitendi munus mihi extra or-

JLUS Y

dinem gratiofe commifit, ne fcilicet

X

Profc[ïons ordinarii , æ/e&errzmz Fran-

« -

)(6

cken-

i )

ckenbergeri, Praceptoris olimi mei, unc

(

Collega €$. Fautorts optimi , advería va-

letudo, cum qva conflictabatur tunc

temporis , remoraretur eos, qvi in Se-

renitatis Suz Academia humanioribus

g

incumbunt literis, Poftqvam itaqve an-

te annum Chronologicum edidi Bre-

viarium , à temporum doctrina Studi-

2

um Hiftoricum aufpicatusob id, qvod

illa hujus alterfit oculus: exhibeo,in

pra'fenti,rogatus ab AntiqvitarumScrue

tatoribus qvibusdam, egregium de IV,

Summis Imperiis Sleidani libellum,re-

|

vifum denuo & continuatione ad no-

!

fira usqve tempora, adaudtum, quo

reíto fit index earum rerum,

qvas

g

olim geítas efle , ?n vaftis legimus an-

7

d

naius

TU Cætcru&ï/qvoci lLLüSTRI .NO-

g

MINI TUO , DOMINE GRATIO-

COüf

SE, höfcc à Scholaftico pulvere .

CrCf ,

"k

ä.*&(O)ä?s

l! eretos'globulos offerre audeam, ad id

w

Summa Tua & decantatiffima Bene-

WF t

nny

volentia adductus fum, qvam uti aliis

non denegant hadenus certiffimus

QOT

nempe illorum , qvi literis fe abdunt,

ia

Patronus,ita ego qvoqve eandem mi-

Idi Brt

bi polliceor, fimul ac, hoc ufus Pro-

A Stud

dromo, reverenter 1mploro

DEUS

dq

TE SERVETF DIUTISSIME INCO-

jbe0. -

LUMEM ET FLORENTEM : Ita pre.

ümSctu

catus Scrib. Wittebergz Calend, Maji

ndel

Anno Chrifti MDCLVIII.,

om,t

*

d-

PERILLHSTRIS GENEROSIL-

TATIS IH4,

,qu

; q

o&f r'v;tntz[" foues

musd -

de'vafzf mmq've

uN

A&GIDIUuS STRAUCI

!

|

b

SS. Theol. D, PP

'e

(

)(7

REI-

35 (o) 9

!

RFINFRUS

REINECC!US

HENRICO . MEIBOMIO , Poéte &

Plnlo Hiflorico CL. amico con)unfhiï'

z

!9 D.

A: nobir, HEINRICE MEIBOMI

D

Sleidanum tuumy,id efl, egregio & ex-

quifito,planeque audore boc digno cul-

IU exornatum :

Nimirum fcriptum tffud ex

eorumnumero flaruere nos oportet,de gwöw

Po£ta:

J Vi&turus genium denet habere hber.

ZNam quam elegauti , concinno, rotundo

orationis genere fumma illa Imperia, quas

vulgo Monarchias dicimus , mobis reprefenu-

2

!

zat, 7 ita réprafentat,ur non filum Ecclefíe,

verum etiam caterorum regnorum € rerum-

f

pulllzmmm bifloriam delibet ,tum rei litera-

l

"ia quaft proceres, bonore fuo minime defrau*

l

deo, Videbatur tamen alicubi de Ciceronir,

i

de aliis veterum && recentium fcriptorum ad-

[

dutlis teffimouiis,imo de expofftionibus ipfer

//

|4

qva barere. Qvorf[um enim indices,rei ve-

li

vitatemvelocculentes velimvolventes ? Hunc

4/!1

igitur laborem tius levar (abar, profeilus non

il

á

1 !

A,

Bo

AUs

Ab importuna aliqua ambitione d offentatio-

ne, fed communi omnium voto hadlenus 4deff-

e d

deratusatqve adeo ad auclorem reiius tutel-

x&iff.

ligendum plane nece[farius, Quia enim is tan-

tum qvadam Hifloria elementa [ubminifiraty

20ML

fenid agit, ut rivis deguflatis , ad fontes ex-

NU

peditius penetretur, profetto bi aperiendi &

go al

common[irandierant ,. 9 quidem ejumodi

jf a

Xxeesyeyia, qua non veluti per tranfennam

equin

ajpiceretur. aut meandris implicaretur , fed

fuccin&to & folido tramite procederet. Occur-

ïibcr.

rebant €8 Alia, ubi non modo difcipline bujus

2777

£yrones, verum etiam profettu aliquo confir -

, qu

matititubare po[fent,. edt quam tflain parte

quis

denuo induflria tuaamicam opem afe(t? ANec

Ecdeft

mebercle tanqvam ad aarádei£u fem exemplo-

? reri

rum prolatiónem bic aggredi libet, Sunt enim

7171

omniain medio. Mtá,ut argumento illi omni-

?MMW

éus numeris [atirffevet ,. verbo[ior qvepiam

Sebola inflituenda fuerat,| Qoare in prafen -

277777]

prum dh

tia finem facio ; eflod, ea contemplationis bu-

mE

jus ad te mea fummas Cumplurimum de ela-

n r

boratione ifla Sleidano debeatur, & liber ejus

ad teneros au[]icantium animos informandos

"(a M fii

plgfzä natus falius videatur, de illuffrato eo, —

[

u

3 (0) Z

& propemodum in integrum reflituto meri-

GRU

eum uuum efe.

7Matile ergo 14 genus lucu-

brattonibus, madlereltqua flatione tua tuen- .

da , matle gratiffimo mibi infftuto ,ut cum

conatibus mets , quibus femper animo & ln-

gv5 favifli, labores tuos conjyungerepergas,

31c enimt&r rem literariam no[iram vebemen-

&er ornabis G. excultifima tlla Poeff tus.qua

facra & celeflis facultas nonnullà ufurpatur,

totqueiugenu 109 HVAOVA LA Pdïld?'? J4m 4H-

te nominis f'amam incredibili cumulo -augee

þzr.

Fate: é mujleo,

ao

]uchuu*n Thuani de Slexdano lib, 2 hiftoz, fui

O

tempons,

x

goan. Sleid. cjus frdei €9 diligentia mmltun triluo,

L

Libr.2 &7

Sleidan. Argemmen/ïum lega:m , barum deligesus

fcrzptar.

iä

/

4

duoctuUR U RTO Lt t :

/

,

IL-

l

3 (0) 4«

Pt

ILLUSTRISSI 'VIO

[W Íhe

UWM

PRINCIPI, .

li cum

EBFPHARDO

" DIICI WIRTEMBERGIO

heng.

ET TECKIO ,.

I qwf

rpd

Comitique Momvelzmra'zz,

4 d

.JOHANNES SLEIDANUS,

SI'D

lltlgf'

V?mz ordinz veflri maximum fet ortamen-

tim,DUX EBERHARDE literatzranvel

uüor. fm

zediocrzs, tum illa fane qvz res geftas

omnium ztatum in fe compleditur, in-

££

b primis conditioni Veftra convenit:

apud nos qaidem, qrot Chriflà pomen profetemmr , pr-

mr;!za,

mtzn in eo genere locum fibi vendicant Biblica feripta,

qua€9 originem traduut humani generzs ,€9 DEI vo-

luntæ:tem offendemt , Cy mz/»r:cardæ Jeenzal ac ira droi-

a plurima nobes doculnenta þ/)mznz-/zrdnt

nb z5

praxzme cogr!o ti debet, q'vzcgv z de rel"a"azzs geizfzäza

dl

9AOUAIOYIA Prmztwm efi ANubilenmum Pravema:&nn eve-

niripoteff , crrjtes naz extet , C5 jamolim aliqua propo-

fz'm 22 e]fgzes Qv Tuzdem im Te permagnum babeznt£.

Adj umnentum atd /üf C digumn,qroi rempublzmm gerznt,

f ! partem banc eruditionzs mom negligamt, Commodif-.

f« f "a anten eft illa ratio, q'üæ. dotum ijw ;mmdz cur-

7'1-

r d2 (ok) äf&

-

giculum i2 qvatuor imperia parämr, t þfimum

q'vad attinet , deffstuimpr, lierzs nece[farins , €5 pä*æfe:jr

,Szzcr.'&ijz'l)t/amm vere mibil babenams frde dzg;*wm , ARE

qrve niti polfemus, Fudt baucd dubie [eculum illad yror-

ä;

dfees Hevoicum, €8 rebus excellemribus ac memoratu dt-

E

gn5 adgodum illpflre : /Scd qroota pars eorum Ad 0s

demanaoit ? Semiramis celebratur €2 Batlon €9 Sar-

danaj)alzä, nec alisid fere quicaroam : Illed antem bor-

vendum 5 qvo uullem fuit unquam magss zerrificum

at triffe Jfettaculum editum im 110 aliaroo be;mine,

q*vad zþ/e da/e'Nclwuþadanq[är cemmemorat , st eft

,ajmd Daziclem, 71;:3 attipit ? Tanta videlicet Pate,nti/;.

regem 6 Monarcham effcvari, dejici vegno, profligari

fedsbus aroitis , extrudi foras, ab bominum focietate ve-

moverimutata naturapa[ci cum ceterts animantibus,

£9 in bellzam prorfees degenerare ? Simpliciter qpidem

d/fla narrantur ibi : Sed qcvo terrore percullos effe cre-

dizus ; ,qä:i deoina majcflatrs €9 ira documentum bac

tam lucno[um oiderunt ? Daulas evgo pevcirvittr M.

fyrium ve BabylonicumImperium,quved iztra [aera-

'

vim literartum cancelles tlane fit corfifh n,dum—,. reli-

q'oa vero tria, 4v« feqinitir, Grecum inprimz at

Romanum "vaíde fent antorwm. [eriptzs. illsflrata,

qos ipter pracipusm loczem obtinent, Gr&ci qidem,

Herodotus, Thucydides , Xenophon, Poly bius, z

alii, qversum Cicero eneminit, Pherecydes , Hellauicus,

"Xcnfilas, Philiflgas, gathoeles, Tbeupompus; Ephorzes ,

Calliflbenes , Tzmamusy Clitarchus, Silenzmas interierunt ;

Latini vezo, 2ni Prä/äabz /crz'lzferum bifleriam Roma-

A

PIATP, q'005 & Cicero s minat » dff&rætntur etz

A r

[(0

D

i

| ï'ä(e'*ä"?

1

rgum ;

: A;vkäles Pomifwm, Falius Pitlor, M, Portiss Cato ,

; I)me;

L.Bifo; Calizs "nttpater, C. Fasniuma, Vennonius, Clo-

, dl

- dius, "Afellio, Jdccius L. Stfenma. Nimirum hi [nnt , é

74 Prar.

quibus cozflacoit [nsm optas, maxima 977 parte mutila-

!4lh d.

£25, T. Livius, €* b'æ/äperivr $ Salpfhfus, amaperfett ens

3 4 t

e zj)f , Cicero qvidem/r'rz'ämdi genus boc non tras

r

&haroit, [ed tamen imeo verjatus eff di lz;gmfgyime,j;mt

m h.

-apfrzes libri denenflrant , qri pafem tinéti Junt atqroe

moa

ïcügrfi fotius antiqroitatzs eaesooriat Sed €9 temþorä

177

fet elb[eroantilmus, ita queidem, ut & verum , 8

15 u d

$m Pe;:ünimm &tates ordine Pajz'nt ex e2 c*agani. Nana

; Parzmi-

alioqoi tenebrico[um eff , quicquid im literas refertur,

v

Ef quia dicere [olebar, hifloriam feribere ; prefertim

ciehaden

. ut Greci, maxime effe oratorium, 2dcirco Posponims

"mxt(!w,

Mdtticuas eum. ad banc feriptionem hortatur , dum €7 z|-

7 pidæ

las literzs Latinss ,e]ä queriter, e» gp/;mz efficere

if

poffe dicit, t in hoc etiam genere Roma Gracia non ce«

p l

dat. Lt qtvidem commentayima /m can./z"zlatw Grace

vitir)l

eompo[eiits ac Latinum inchoanst , ut dirxzþfä, Nam

rj

valde cupiebat illum [utum amnum celebrari [eviptis a-

liorum : adeo quidem, vt ff ceffavent illa, non fe defu-

i,

r d

EMYUm zäz',deq.'ve kipþ/friþruuzmi eæ dz'c'exret, C.Czc-

7/15/!41,-':

far de[mzs ipíe rehus tanttum. agit ymec a prifere illes

| q!vilitll,

qriicquuam eft mutuatus. . Tenc etiam fuit Diodorus

fips n

Siculus, & aliqvvando pof? Dionyfius Halicarnaffus:

- ágde Plutarchus, Svetonius, Cornelius Tacitus, Ap-

tlunt

- pianus, Herodianus, Trojus Pompejus, Alianus , Q«

l;m

-,,-i;eft!!l!

Curtius: verum ex ipfts etzam monmmlli,oelomnine,

; u

| vel bona a parte perierznt, — Ab has extiterunt alii

0f?f2:4?4f;€fi4m popubi,

] f?iMJ-

-

]

: gg*mflees, q*vzj J?ti gfvfisï?e temp

Pra«

:* (o) -2.'?

profécutives geflas, ad bane noffram usqroe memoriam.

pertiegunt, Et hi qroid m coenmofcendi funt omnef, aut

certe Lona pars eormmm, 1 ed,

E

1

"V reqrodiritur v fecultas

€oneperetsm.

Cagnojcendi [ant. amtem alià propter

dploen eem, alit propter vem femid €9 flylum [ew gents

eratiopns ; quoquidem im ordine primzn locum [olus

groprie fibi jure vvendicat.: inter Latinos , C. Cacfar,

Niil f enim eo purius mibil elegantizs : €9 non [olzzm

Pzz!la Paferiare:; 'DeZ 12 6f La2 æg*o.zles , ORIZZES "Denz-

ffate fermonis lonze [mperaroit, — Prater eos, de qroibees

d:k?:»;m eff, eveloendi etiam [ric Ecclefiaftici, qi vel

cofzverft'anemrell;giam):, «vel 4$i67ionf:piarum , 'vel

eonciliorum 65 antifitum leges atqroe. decretat perfcri-

bunt, Et qroiavegnum Poptifrcinm im [acrss literzs pyh-

sunctatur , ineffigandum etiau e /i eguas snitium , pro-

gre]it/s 9 Increzmentum , tut cum im notzs Atqroe /fgmïs,

qve [criptura delimeavit, co

£

fe

7271 P

offet. Sed q'oia a.

vium c[2, 8 ontilriplex, & imbeditum ber. totuim quod

dixinitA apgtimeutiim , latilrgesme cambra sfle farter,

neque breoi Aliqoo tempore percurripotefh ,. metbado

qadam fludiss jproenilibus confnlendum ej, quoad

ff grandores, pee amrzegf;:m atorqm, [uo Marte,

quod ajnut , €7 libere

*.vzgm*i pe

FE z. Ezï**/mc ä*vz'dæm de

é

can[a [erittiomem ban

JrfCepi, queo vvidelicér atan. illa

formam . aliqvam babeat atge motationem eorum,

qua difcenda [nt yyoam interea veluti filium aliqved —

Jeqostur, dum [enfea adele[Gat in literis, €y eo profrci-

m

4t, vet bac abjicere polfet atqroe contemmere, Nec emim,

uut hz contenti fPnt , aut intra fines iflos vaaneant , eo

*

Z

r

€//F ; "0E MIR, MÍ gu/iufwaïligvem Pe"iPif*kt fetue

Ir/

! ;

e-

Y

dis (o) d

PO

leffiongs s vvarietate rermm initati magzs exeitemtur

165 ig

ad perlufirandum aliquando [ériptores illos. atarve li-

tulta

bres, wnde [ent ifladefzmpta. . Cum autem ad eos,

(Wpter

qvi regendis populis prxficientur, hoc ftudii genus*

o g?ïlü/,

proprie pertineat, z /zi/2o diéz um eff , atati feznsl & ,

3 [l

conditioni t ua comenieuter me fatturum putaoi, Dux

. Crf

Eberarde, /7 & l« snbratinmcilam banc meam Vmper-

'Mþlw,

tirem: Quoper Te tuasqe mauuss ut itadicamveli-

2077

quajmoentzs fructium ejus 4/;q*zge'm pereiperet » ff ta-

(e'q'viäw,

/en z;llmpercipi POI;(::/f. Qvazquam enim in T far'-

,ifvz w

matido €9 erudiendo uitil ad [usmmem diligentiam ve-

!) , k

ljqroi fácinnt ornatiffimi virt; doctores 114 , Johannes

pefn

Sigismundus & SebaftianusCoccius,zamez s iz bor-

rcmpu-

Iuli culeura, qem exquifftum varinqne flofculs de-

piétum effe voolumus, non folemus afpernari plante las

1 p ;

€9 hberlas aliumde zmobzs allatas, fa. qreqne non "mgra-

4 IS'IIH;

q*aim-

tumfuturum äero, q*'vpd ad ingenii tui fendum exca-

2 Wi,

lendum 4 me defertur mununfculum, 9 taptilIer qi-

dem defertur, folumuodadum aff[umpto robore , frcisé

d7

petlià

antea dichum &f , ipíe per apertos campos €9 loca virez-

tia volitare poffas €9 exfpatzari : Qva q*uide?n 2prede-

; qzm

Mar!t,

me[Hicum Tili pralucet exemplim PatriTui, lasdati[-

um

ffrne principis ,oirtue, qroi [H mdorem generzs eleganti

doctrina nanm mediocriter auxit Cg orpart : C9 qroed

7T/

pracpesm eff, bauc zþ/plmf fäzculf)ztem ad eum fnem

atrut

eonfert , quem opartet , HimHUumutzomenDei celebre-

,!WA

r,ut Ecclcyïæ femult? Schela bene con]?z'z*uan/ur, p

yft

piss doctoribus alimenta [ebminiffrentur, 89 difcipzsdzs

(üiü)

etiam nop defft, quobitam tolerent. Haec emim efjici-

j

9777

n

dun inpriums ab a(flixf pc:þlro Dege reqoirit ; &

lises.

k

M

^

P (o) 4

illins negiec?um; raroibus pes* qug'/äz'für, a qvoq'oe

i

mnaxinums donzs vemenerat ilos, qroi fefe fídeles 12 eo ;

prabent difi ezg/&ferc?;.

Cómemmemorari «nutem chcm*

31

ä

j

Baminatim H5eflriffemi parentss Tui multa pierarzi ,

n

confLatitia, fortitudins dacumchnta: fed ha elim.fuo

tezspore copiafrus tractata leges, ac propria naääläm;æþ

ormamenra cogno|ces, — Nam quui Lonzs ingeniss ita fa-:

Vit, qroomodo freri Pofcf,- 1 707 Ab dzs, qUem meretzr

frectum aliquado ferat gratitudins, €9 ad pofferitá-

ter celebretur. Cum ieitir € feoi loci dignitarem , €9

i;ajzm?'nhz 4 Deo /;"ln' mirntes z';zfellzg;zf ) primam banc

'tvo lw't effe csram, ut inde 4 tenerzs €9 vnollibus Annis

ad j)z'em'fem atqroe ltey t atoipuus us enforonarctzurt

Qvi fen[zas eff at4roe fHimulss amoris patermi , nibil ei

dpalfet eoe nire juctin dius, qriam [i indzflria ta. [ppe-

L

ä*fzri./imm "Ddeaf expecfatiomem, Hancamntem in?:zr-

1em €9 fua Tt ffoute fropendere , qoantum bác As

ferre pote/i? eo Praceptores q'ooqroe tuos flz'/igcwter m

vigilare, ntbiladdubito, Qamobrem perge boni: an-

fficirs, Eberarde Princeps: 69 com fes d gerendam

|

V:

-Rempzzä*lz'c;zm ZATUS , 6a ;')ræpdizz 2b3 coiapares , qUa e»

?erþemqümt, €9 certas epez adfrznt , €9" laborem,

d

q'i fi£z, [ecbesmdees evát ?'*Ufzndoqve,gæäernakfil?ra'Lyiü-—

di

2472 A'OffAmR WOF mROde., /12&!61»4;7:*., Jed facilem aqroeqroe

FeSR

]

D72 4tq

fve/i,'fs'vem.

Vale, Jrgentorafi, -

fus.

»zdmzo*&/dlat-k AM, D.LET,

Y

»

d

p

: - |

5

l

E

-

,

1'0091)4

j

B

d 7) [7]

Á

"

"hfen

þ!fu'm,

.:ää

ä

ï,g;

ä*

:-;.;ä-?ä

f;wä

ä

ä

ä.,g

ä,

.ä?

äälg

ä*;

diny

zg;yzä

cä;;

äs

llj

SLEIDANI

JOHANNIS

7 /'4f4

It u

hferi

ittm,

VATUOR SUM-

m hat

MIS . IMPERIIS

LU

ThAretur

hii

LIBER I.

(7/ f;'pt

A

1 IW

2*

D.

Tuusqvam. de Qva-

Vic d

A

tuor fummis & pracipuis

,ä)a'

T N

)

&fftt 1

Md

T

Vs

$ orbisterrarum Imperiis di-

AUMT

; cam, de BAByLONlco, Prnsr-

2177

^

L

3?'9 ï

Ü

ï. rg

& co , Giuzco , Rouaxo , bre-

) q'Wg

y 6E

9558* viter hoc mibi przndum

lr

frevt

e& in annorum . fupputatxone àb orbe.con-

ditó ma

nam effe |diffenfionem :

Nam &

?'W?Tf

iil

Hebrazi Eufebme & Augufhnus & Alphon-

fus & Mirandula multum inter fe difcordant.

Veruntamen, qviapleriqve noftri feculi Viri

do&i rationem. Hebreorum, hác qwdcm in

parte, feqvuntur, Vef]ügns eorum & ipfe infi-

p

flam , cum res ita feret :

-

A.

7 4/-

(

odl o il a..w

M

2

LIBER l,

J

Talmudut 5784.

À

fl

Rabbird recentes 3760.

Hebræzä

Jefephus 4102.

Annos - ab

Metheodorus $o00,

orbe cón-

€ufebius. 5190.

:

ditó ad

od

Theopbilus $476.

-

L:

Clmþum »

| Bieronymus. 3941.

[

mvtum

Lattni

4ugufitnus $351

[

qumerant

Ifdorus $210,

W

Beda 3912

Recen- g

dlphorfur $984

£10r€f,

P1€45. 3970,

914

Alti 3962.

t

Vide Gzlbem Gmcbmrdt lib.x, cbronograpb,

t

li

. Acprincipio qvidem, ut ad inftitutum ve-

l

j

)

niam, ad primum videlicet Imperium , omis-

Wi

fis illis, qve in omnium pmmam &tatem inci-

Q

derunt, omiffa qvoqve narratione diluvii, qvan-

doqvidem faeris literis hec omnia continen-

g(

P

tur, neqve melius dici poffunt, Gez.1, 2.3. 4. 5.

. &6, exordium mihi fumam ab eo tempore,

Í

qvo d1fhpata rurfus aqvarum mole, & deficcata

- terta,genus humanum, tunc ad pauciífimos Ic-

ä

da&tum, dcnuo propagam copit,.

L

Xeng -

q« g.lm»-:a--& t

/'VNZ)

q;.;- ';y)m.. Mäfw M

.4-.(o0 ,

LIäER 4

3

!

Xenopbon in &qvivocis tradit. fex inunda

3

EHone: maxitné celebratas vecenferi, Tempus

autem bujus dituvii in Autumnum vefert To-

09

fepbw Anttq lib.Xee $. alii iu zæ;r,vw pernum

£,

collocant quód credibilius fee, Mofen f[upputas

remenfes eó more, qvem tpfe. l[raelitis tradi-

"

derat, Item, qwd folium olee,ad Nobam afe

l

Larum 4 columbá , vermum tenpus monfiret,

que teffe Plinio lib A6, c, 2 $ tum f'oret,

Diluvii tempus ad annum ponitur orbis

h

conditi millefimum , f*xcentefimum , qvin-

qvagefimum fextum. Catnte E.V

4.) Me-

thufalah autem, . feptimus ab.Adam, hoc ipfo

Mpl

tempOIe Inoritur, annos natus nong entos fCXä.—

JEUIL Y

gintanovem, Ges,$. Erat tum Noah, Nepos

1, 011j

Methufalah ex filio Lameoh, fexcentorum an-

of 1

norum , Geg, 7, & fingulari DEI benefició

cum fua familia, fervatus, ubi jam paulatim au-

ij qu

Yncan

gelceret hominum numerus, autor fuis liberis

atqve pofteris fuit, utin divér(as regiones pro-

Mi

empof

fecti, terram colerent, & oppxda fibi confitue-

rent, fuam deniqve cuiqve provinciam forte il-

o

lis defignavit, anno circiter centefimo poft di-

m

luvium, €prphanius in. Panario bæref €6,

äulf:t deverus lib,A. 9.

ln

A2z

Qve

Á

,' $ 'I-J- : "ï

g

ognruE

us

P

- LIBER L.

4

Qvo qvidem tempore Nimrod, Nohz pro-

nepos;unà cum fuis in terrà Chaldzorum con-

fedit.. Cumqve tandem; creícente hominum

snultitudine, migrandum effet qvàm plurimis,

& diverfie qvarenda fedes atqve colonig, vo-

t

fuerunt anteà perpetuum fui monimentum

relinqvere, & duce Nimrodó cosperunt ur-

ï

bem edificare , in eàqve fumm:e turrim alti-

tudinig Ger, 1o, v, 10. Gez, i, v« 4. & im-

memores ire diving, qve nuper totum Or-

x

bem terrarum abforpferat , & de qvà diligen-

ä

ter ac fepe multumqve Noah illis haud dubié

concionatus erat, nominis fui faümam füperbis

& ambitiofis operibus extendere cogitabant,

D. Hieronymus , in 14, capnt &Jaiey turrim

banc vocat arcem , feu Capitolium , :n urbe

Bdbyläne.

Credibile autem eft, biftoriam

ä

iflam Po?tis occafionem dediffe, fíngendi fa-

bulam de Gigantibus, qvi,congeflir altiffuns

montibus, celum oppugnare conati [unt. Mi-

ER

chael Glycas in edificatioue turriy AO. annos

L

confumtos fcribit,

Offenfus autem DEUS,,. irritos.fecit illo-

rum conatus , lingvarum immifsà conturba-

tione, cüm priüs unum fuiífet & idem fer-

N

—

»

- »monisx

"

-

WJ-.,.LL, o Cloe r

O'm-

äa« ——

LIBER 1,

b

p

monis genus apud omnes. Itaqve ab-opere in-

1COIE

choató coacti defíflere, in varias mundi- partes

NU

abierunt, Jofepburs 1, X, cap. $

N

Ab hác hngvmum conturbanone nomen

lt

urbs accepit, ut Babel diceretur: ab eoqve

TOU

tempor e.nimirum ab RHHO pO& dhüVlUln cir-

Wnt

citer CXXXI. regni Chaldzi fumitur initi-

m a

um,& Babylonici. 7of, .4ptigv, 7ud, lib. X,

n

cAp.S. ugufl, de civir, Dei lib.36. c« 4. &

ytum ?

YI, 45, 17.e, 16.. Berofus lb, 4, Mattb. Be-

. üii

voaldus lib, 3. Chronicorum c. 24 Babel,ait,

ndi

wnde eff - Babylonis profedum. socabulum ,

ruPCib

idem efl, ac ff dicatur Ba, id efl, venit, G8

ogmb

Bel, boc efl , confuffo, id efl ,-pro gloria,

"7 n

qvam bomines Dei fecuri fomniabant , 8

nl

querebant, retulerunt jufto DEi judicio cone

hilona

fufronem & igneminiam,

Primus autem Rex fuitis , qvem diximus,

gmd:[ :

hr

NiM&o» , qvi LVI, annis præfulfï'e dicitur :

[unt.Ml

huncScriptura vocat RoBusruw VENATOREM ;

& vim atqve potentiam ei tribuit, Gez, Io,

W- n

L Paral, 3. Mich, $,6-Terra Bzzby!omm ter-

yA Nimrod nominatur.

t

Alii Saturnum. vocant , eumqve Impern

contu

n 4

flu anno XLV mififfe prmmpes ajunt co-

Á3 —

o-

mOIlï

-*

-

^ ULX

40 0p .

J

IBER f,

foniarum huc illuc. , Assus , MEpruw , Macc-

P

cGuM, MoscuM, qviregna fui nominis conde-

——

rent, Affrriim, Medum,Magogum,Mofcum:

é qvibus duo qvidem illa proríus ad Afiam,

tertiurà autem atqve poftremum ad Afiam at-

qve Europam pertinent. Zerofus lib g, Xe-

[j

nopbon in £quivocis, Archilochus deteme

/ .goribus, GOG & G' MAGOG non effe cer-

z

h MEER— 3- —BH . — - »-— ]

£ac gentes , Auguflinus lib, a0, c. Yt.. de Ci-

—

vitate DEi demonfirat,

"Adde , qv« babet

—

Vives interpres. . Spidas in voce Magog,

us

-

Perfzs à popularibus fuis Magog & Magu-

vos appellari, fcribit,

ä'

Ipfius Aífur memini

it etiam facra Scriptuta,

Gcn.10, & Ninivenutbem adificatam ab co

yl

dic Nipiven urbem Herodotus libro prime,

j

anripa Tzgris conditam fuiffe refert,. Me-

l

antuit 6* Lucianus in Charonte, Hieronymu

1

in locis Hebraicia , duas bujus nominis urbes

j

fjciti Vnam A[yriorum , ab Affur adifiea-

zam. Aliam in Avabie angulo, fuo tempore.

corrupté Nenevet vocatam.

Nirnrodo fucceffit filius. JuprrER Brrus ,

Bercfus lib, $, qvi ad occidentem . Solem. oc-

cppaü"e traditur omriem agrum in Sarmaatiam

us-

d*w

WMM

LIBER I

^

V

aum

usqve Europeam , ac deinde bellum qvoqve

$ COn]

feciffe Sagaruni regi Sabbatio, qvem non ipfe

Mofem

qv1dem eó qvod morte prapediretur , fed

d À

Í

lt

AMx;

üus filius Ninus oppreffit, &produähs on-

* ge lateqve finibus, Monarchiam primus omni-

A

um'copit. |Mersinit Beli zrcbilochbus,Oroff -

Hdeh — u Hib,x. CAP, : Marcelinus dib, 23.- Ninus

JH memoratur à. Straboze, Diodoro , jü/þznu*.

MA Pideatur Augufiinude Civit, Dei, li. 10.

ul

&.3.6 15. L18. 6 2,

M

Trecentis qvinqvaginta poft diluyium an-

4 - fis Cnte E.V .1944.) Noah momur,(m N

& duodevigefimo poftanno 'circiter, (ainre

wgy

Scrl U E. F,1927. ) ABRAHAM , decimus à Noah,

CT

£

b»

]uffhs à DEO, patriam relinqvit , Gez, 12,

J l] n

cum effet annorum feptuaginta qvinqvez vi-

yt, J

gellme qvarto autem anno poflea, foedus cum

trity

ilo facit DEUS , per circumcifionem , qvem

TA

inftituit, Gez.17, Centefimo ztatisanno (4fa-

T

te 4E. V.1902,) natus eft ei filius 19aA€ : Geg,

nl

21, poítillud tempus vixit annos feptuaginta

qvinqve, (mprtuwant: E&, F 1827) Nam

Bui

humang vita fpatium multo jam erat can-

txa&ms.

yem 0

at

3

Ü

A4

Qve-

C

]a Pabuscuokens £n

'ö .

p

MT &^

"

dw(xg aellicv- tv

LIBER I,

ha

! Y

. Qvomodo nepos ejus Jaco?, qvaqvé occa-

fione devenerit in /Egyptum, ibiqvefit mor-

tuus, qvomodo déinde ipfius pofteritas ali-

qvot feculis in /Egyptó permanferit, & du-

riffimi fervitute preffa , beneficio Dei, per

Mofen adminiflrum, edudcta fuerit atqve li-

berata, fàcrz literz docent, 44 Gez. €, 36

ufqUe 4d Ex,c, 14.

Ponitur autem hac 'emigratio Ifraélis ex

JEgyptó adasnumOtbis conditi,millefimum,

«vadringentefimum , qvinqvagefimum var-

tum , ( dnte £E. V, 1497. ) nempe qvadrin-

o m m

x p

gentis annis & triginta, poft promiffionem

Abrahamo datam , ut

b

—ait Paulus App&olus.

G. 3.

Paft Mofen, J

UDICES hab'uitþpopulus Ifrae-

liticus, ad Saulem usqve, cui Davrp fuccef-

fit, ( 4nte JE, V. 1060,) Rex alter ejus

poplli, 1, Jib, Paralip

.

udaitc.

: Jofepb, m 4ntiqvit.

Nunc ad BasvroxicuM . IMprR1uM "reverta-

mur

Ninó mortuó, regnavit ejus uxor

SrumAMIS, qvz divitiis & victoriis & tri-

umphis nuili mortalium cesfit, Babylonem

nitudinis

?Epidum extenfiit » & juflz mag

xurbem"

/&

Wt(/l-l &mw b M)öafw

XWWJ z

' LIBER I,

?

IVe oc

urbem effecit, & variis ornavit zdifictis, mu-

ft I

roqve cinxit. Jerofus L. V. Propertius lib,3,

Ts d

Elegm 9. Dionyf. «n deferiptione orbir,

t

- AEthiopiam devicit, & in Indià qVquc bel-

Di, s

lum geffit.

3th€

Archilocbur , Diodorus Siculus J; 3. StrA-.

N

&o , uflinus lib. Y, duguflinus. de Civitate

DEi lib, 18, c, 25 Oroffus lib.1, c. 4 - Sernan«

fradl

des lib.1, S$uidas in voce Semiramir,

lefim

Ejus filius ZaMzis, qvintus Rex, nihil me-

um q

morabile perfecit, fed proximus ab «eo Ari-

eqt

us, Bactrianos & Cafpios imperio fuo con-

il

junxit. Berofus Jib, g. Tuflinus 1. Diodorus3.

Metafibenes , Caifiodorusy Eufebins , Tor-

hpolt

Zander.

lusl

i fücceffit huic AnALmS , mgemo qvx-

[ J

dem.

ftudio- militari clarus fuiffe traditur;

altt

qvid autem gefferit, non eft proditum lite-

ris. Berof. 1 5, Eufebiur, Casftodorur, Me-

At

ztaflbenes , Augufiinus lib,1g, Cap.). de Cruz-

t4te Dei, Jornandes.

( feTt

-Alter abeo, Barrus, qvàm plurlmas gen-

JUs W

is t

tes domuit , ft.osqve fines ad Judzamr usqve

produxit, ideoqve Xerxes fuit cognomina-

ib)loncr

nitut

ms,hoc eít, v1&0r & triumphator, feu bella- .

ter.

u

Aï

k? :

N

*

yo

LIBER 1,.

r

— À

for. Berof. lib, s. Herodotin kb. $. €ufebiut,

Casffodorut, Me

14

tajlæne:, Augu]iinw-, gor-

nandes.

d

ARMATRITES, non

us, voluptatlibus & otio

]^

'plane fuitaddictus. Caffiodorus Armametrem

"ocat, /Iuguj?'. lib. 18. €, 3. fornandes.

De Bzrocuo X. nihil traditur, nifi qvod au-

fpicia curavit , & divinationes. Met 4ftbenes

Prifium nominat,. dugufiinus lib.Yg , cape

- Joruandes.

N

Barrus un

decimus , alteram àSemiramide

laudem habet virtutis & induftriz militaris, &

do&torum hominum fcriptis valdé celebratus

fuiffe dicitur.' Berefus, Metaflbener, Augufti-

. 9154 lib. Yo, €. 4. Caffodoru , Tornandes.

AvrApAS XII, otium & vitze tranqvillita-

- tem fecutus fertur, eo. qvod ftultum effe du-

|

- eeret, multis defatigari laboribus , & variis

äl

implicari euris , amplificandi regni caufa :

' qvoniam ea res ad nullam hominum falutem

& utilitatem,fed ad detrimentum potius atqve

fervitutem pertineret. Metaflb. Caffiodorus y.

000 germander.

.

ET

junc excepi

ts MaMrTüs XIII. belli cu-

x

s

M

: ram— atqyjc laborem in fuis iterum excit

!

eius

Y

)d'WLu

449(/444-14]0«4

qäw M d us —

M at a

LÍBER l,

H

M

ejusqve fuit fufpecta potentia Syris & /Egypti-

LT

is. Bervfw ab. V. Memþbmex , dugifÀhnus

£. 18. c. 7, ]arnande:

d

In MAVCALEO XIV, narrandi deficn: argu-

MP

Ht

mentum. AMerafibenes, Caffodoro dicitur

Magebaleus , 3ornandes,

iquo

SpuRI XV. magna dicitur fuiffe virtus at-

uf

qve prudentia. Metaflhbenes, Augm'z'mw/ 18,

N

€,8. Jornandes.

Mauzi1 XVI. nullum facinus commemc-

TOrarti

ratur. Merafibenes . 7ornandes,

iitans,

- SubSranEro X VII. proditum eft; pamm a€-

cele

01d1iTe miranda, : 7orzandes,

Auguf

vi fuit XVIIL AccarApESs , ornnem Syu—

t

am füz ditionis f fecit. jornande: & ahi,

anyil

Et hactenus qvidem is , qvi circumfertur,

ndt

BrRosus :

de qvo qvidem fcripto pleriqve

&

omnes valde dubitant,

& adulterinum €

/og

m:

Ym CaUl

putant

.

.

íed qvoniam aliis monumehtis

j fjut

hac in parte deftituimu£ , hunc ordinem fe-

tusaty

qume P

Beatu R/Jemwa rerum Germa.

nicarum lib, 3

Ludovicu UVives commen-

fodim

tario. in Aug:;fz'mum de Crvinate DEI,

belc

€4p, 4. lib. 7.. Coffar Peucerus in. Chroni-

at

Wi

« — Grilieizuus Cambdenus in f;m B;»u/m-

AG

?7!4.

eh

/!3

e/Jr 44,

af"g

Mt

fïlBER K s

-

TA

nid, alnä*w plurimi adulterintm cenfent Be«

j

voff (criptum. Videatur. praterea. Cafparis

Varrerticenfura de Berofo. Roma excufa,

ET p Q ORE

Abaliis deinde reges viginti numeranturad

t

SARDANAPALUM usqve, trigefimum octavum

1:

Affyriorum regem, -Meraflbenes , Caffiado-

1

rns , Eufebius, Iornandes.

Fuit hic omnium hominum longé effc-

minatiffimus: Inter mulierculas perpetuo de-

fidens, colum & lanam tractzbat, adeo totus

imnierfus voh ptanbus, ut vix unqva-n fui

m l m od — r eccsdllr

confpectum preberet.

His rebus alienatiab

eó duo qvidam ejus przfecti, Berocuus Ba-

b)/"u'"ïlæ ARBACES autem Medorum , factà

onjurationecum turpitudinem ejus atqve

mollitiem vulgo traduxiffent , bellum fece-

I

rünt. Ipfe eum fuo femiviro comitatu ( Firg,

4 En,) vix tandem p*oweffus in aciem , re

|

male geftà, profugit inregiam , & confïru—

&à p /ra,fc,dlvmasqve omnes, in 1gnem ab-

ï€c1t, (circa annum . ente &. V.875 ) hoc

unó fáó virum imitatus, nt qvidam ait de

; Sardanapaló.

Jufiinus lib.1, V el/e/w lib, T.

« "ltbenam: lib, Y2, cap. va.. Orof. lib, Y. cap,

19 Augufmm /iþ 2, €cap, 20- de Ciuitaie

Deis-

hi

Xrta

MQMW

amaray

v u-

E

Mfw

LIBER l-

li

[eit

Det, Cicero $, Tufcul, qwe/i Ovzel iA Iäm

VT

Jornandes lib. y, Svidas in voce Sztm'amzpa-

itift

]us & wvoaxoynoi&egöv Cm/hmtmu: Ma-

TC

naffes in Annalibus de interitu Sardanapa-

Q

li vartat,

Cafii

Hi duoprafecti Monalchlam poft inter fe

partiuntur , & Belochus qvidem Babylonis ,

lge CEG

Arbaces vero Medorum atqve Perfarum rex

petuot

fa&tus eft. Mrbaces bic 7yf*mo "Arbatius di-

deo t0

citur. lib. 1. Orofío lib 2, cap, 2.. arbhtus :

m

Fellejo mendosé Pharnaces pro Arvaces.

ileni

Fuit ergó Sardanapalus Aífyriorum rexpo-

]

QCHUS

J

firemus , in eó qvidem ordine , qvum ad mille

trecentós annos ea Monarchia ftetiffet : nam

mj

JUs Af

pleriqvereges omnes diutiffime vixerunt, Jor -

lum $

nandes 3340, annos$ numerat.

tul Vi

Bztocuus XX XIX. aut fi magis hbet, pri-

aciet,

mus Affymorum ch, in nová Monarchiá ,

r cont-

Manahen regem Ifraélis , vectigalem fibi fecit,

nemä*

Mftaf/afnef

Hunc Smgtu;a facra non

Belochum , fed Paur agpciiat. 2l Rc*g. g.

3 5]*"'

P j

LP

71

Ei fücceffit Puur AssuR, cognomento

"TiGrarg PrLtzssrR ,qvi urbes aliqvot Judez

60 [' M/

CI'WW CCPlt

öl populunr in Aífyrios captivum ab-

u-

)u

7

WW&WW VAML

"^5

älm

2

d

IJBER L

duxit: 2. Par, 28. hunc ipfum Tiglath A-

chas rex Juda , fub qvo vixit Efaias , de auxili-

is interpellavit adverfus regem Syuæ eiqve do-

:

na mifit, Ef.7, & 9, bec fadus. vebementer

disfoadetur,

Tiglath regem f. ecutus efl SALMANASSER, qVÍ

Samariam urbem, poft trium annorum obfidi- |

onem, cepit , & Hofeam regem lfraelis, una-

:qvepopulum abduxit ; & per fuam ditionem

illis domicilium attribuit, etiam in Medis ,ut

ait Seriptura (Jn£e JE, , 725.) Unde'qvidam

colligunt, ipfum imperaffe qvoqve Medis. 7o-

Jiph. 1 9. cap. 13 [eq4

Eum excepit SENNACHERIB , qvi Ninivenut- 4

bem inhabitavit: Ezechiam regem]uda mul-

Mem. -5 ARA 0 R ABL E n Mi atl Ms , ER I

€lavit pecuniis ; ac deinde cum ingenti exerci-

Pl

m

tu Hierofolymam obfedit, 2, Reg. 18,. & init-

fis legatis, populum ad defectionem hortaba-

- "Cf

tur , & regem , qvodauxilium à fuo DEO Ípe-

raret, irridebat ; Sed non tuliti impuné: Nam

percutiente Angclo DELdefideravit una nocte

ad centum octaginta qvmqvc hominum mil

lia, qvod-Ezechiz regi paulo. anteaper Efaiam

DEUS confirmaverat : 2, Reg, 19. 2, Par, 32

5

$i7.48. Ef TY 51466,7.2,,/!4466.8, G.

(

De-.

wlï

u

digyeer

o A

od

At

ERI

17

lgtb

Deinde domum reverfus, à fuis ipfz liberis

deaui

fuitinterfectus. Jofepb.libYo, Antiquitatum

"d

j'udaz;mrum, €Ap A. & 2,

ebem:nz.

NASI

Huc usqve Babonnu poft debellatum Sar-

danap'a um , Affyriis paruerunt.

Cumavutem

um obf

Sennacherib tantam , ut diximus, calamita-

elis, i

d-

tem ad rherofolymam accepiffet . neqve mul-

, t poft à fuis filiis effet trucidatus, E/z. 27.

Medi

V.38. magna fuit iníecuta rerum mutatio,&

leii

divifum eít regnum.

Nam qvi eam cxdem

Ü

feeerant, duo fratres, Adramelech & Sarafir,

profugerunt qvidem , fed nibiloninus vini &

Vr

arma pararunt in fratrem. ASsARADONEM , qvi

Judez

pOHI necem parcntls regnum occupaverat

nt a

cum antea qvoqve perabíentiam illius Rem-

j us

publicam geífiffet ; 2. Reg. 19, Ef, 37. Me-

n hort

t Aflbenes.

*

DEO:

i N

Hanc adeptus eccafionem rei bené ge-

Unim

rende ,

MERODACH Babylomæ pla,fe-

um j-

! &usdefcivit, & indicto be!l o, cum vicinas

r E

undiqve gentes,partim gratia partim vi,

Hj

paulatim ad íe traduceret ; duodecimo

&i

demum anno fui resn , devidto Affar-

dOne,

]

)?Mjmw Z

II'ER L.

RE EC AE

15

done, totum. Affyriorum Impeuum Babylo-

t

niisadjunxit, & XL. poft annis regnavit. 2,

t

Reg,20. 2, Par.32. Metaflbenes , Efaias c.

3l

Fl

390 5$0' jOfPh

Ab hoc nonnulíi ponunt BENMERODACH &

h

NABUCHODONOSOR , e]US nominis pumum

( Metaflbenes ) Sed. qvialitere facre nihil eà

Ü

dere produnt , . nec aliis temeré poteft adhi-

I

berifides, eum Nabuchodonofor, de qvo

I

SCI'IPELFH fäcra P lurimam mentionem fäClt

proxunum d Melodach numer ablmus 2. Rüg

hi

24- 767' 46 j'of pb lib. 1O. my 7. ls ergo

N

flatim à primis annis bellum fecit /Egyptiis,

Xt]

& regionem omnem, qvæ eft indeab Euphra-

B

te usqve ad Pelu( tum , illis ademit. Pe/uffim

nominatur 4 Suida clavis Égeypti, & ingref-

tem&

fus & exiuus.

ila

Jojachim regem ]uda ve&igalem fibi fecit,

& odlavó fui regniannó (Atzre E.V 601.) fili-

Pü

q

um fechoniam Regem, unà cum pracipuis vi-

ris & artch.tbus, non tantüm urbis Hlerofoly-

f

mz, fed totius qvoqve regionis, Babylonem

f

captivos abduxit.2, Ree,

f

Anno XVIII. fui regni (AntciE F 5'90 )

Q

Hierofolymam 'obíeffam per biennium cepit,

ï

Dl

ac

oclal .

27 /

d

uyid.

274 M.

Q;fu-d!a&r

D

LIBER I

17

iBabylf :

ac paulo poft diripuit, incendit, muros diru-

Pv

i. pdtifïimgm

opuli partem captivam abdu-

Fftig

5

xit ,regem Ze

echiam exoculavit , filios illius

atqve proceres interfecit, 2. Reg. 2$, 2, Pa-

hDI

ralip. 36, Tofepb, 1 10:c.1, Hanc vero cala-

Pf Imh

^ Ril

mitatem Hieremias annó primó regni Nabu-

tell al

chodonofor pradixerat : Jerem. 25. €7 l,

Et ab hóc qvidem. tempore numerandi anni

d

z

3

LXX. captivitatis Babylonicz.

m f

Ad annum circiter XXIV. fuiregni , Na-

121

buchodonofor , devictis Ammonitarum &

r IS q

y

Moabitarum regibus , 7er. 4. exercitum du-

/Eg)pti?

xit in E

&yP

gyptum , & occeupatà regione totà ,

b Bu

MoxaRcHIAM poft inchoavit.

Puili

Alteró annó Monarchig , ficut noftri

a

temporis Viri docti rationem putant, ( Lg»

tberus , Funccius & alii in. Chronologiis )

fs

per fomnium vidit flatuam ingentem , cujus

fj

erat caput aureum, pectus unà cum brachiis

cipisi

argenteum , venter & femora ex &re, crura

f

ferrea: pedum pars aliqva ferrea , pars autem

lbyloncn

fetlis. Das, 2.' Jofeph. Antiqvit, 7udai-

*

€4r, l, 10,c. It, Expergeactus, cüm non re-

,V.f? olj

cordaretur fomnii, & tamen váldé effet at-

tori-

nif

tOnitus , convocatis ariglis & divina

)

bus,

&

A

LIBER 1,

18

bus , mandat , ut, qvale fuiffet fomnium. ex-

lï

plicarent , nifl fücerent., capitis poenam de-

nuünciat. Ea re cognita, Daniel adolefcens,

f

qvi cum reliqvis fuerat eaptivus eó deductus

Hierofolyma ; nuriciabat, fe poffe regis defi-

derio fatisficere:: productus , incipit, & pri-

mo qvidem, qvid fomniarit , oftendit , dein-

--

de, qvid fibi vellet fomnium , interpretatur :

& flatuam illam fignificare dicitqvatuor or-

bis imperia fumma , qve fint ordine. fücces-

fura , &ad ipfum regem oratione converfi,

Tu,invit, qvem & fümmà po-

tentià. Deus ornavit atqve glo-

;i

riáà, cui deditimperium inomnes

homines &beflias agri, volucres-

vecoli, tü nimirum es illius

ftatuc caput aureum , poft te

tï

regnum aliud orietur argenteum,

videlicet deterius, qvam fit hoc

tuum ? deinde tertium | aliud

do-

«reum; qvod:'la;ngä —la'te/qv.c,

mi-

ï

$

d

- LIBER I

19

ln cy:

minabitut : Regnum veró quar-*

nim ü

ln

tum etitferreum,

Nam ficut

dehd

ferrum comminuit & perdomat.

qui

omnia ;fic etiam qvartüm & po-

ts

ftremum illud rkeliqva omnia coft-

t, d

*

GG

fringet, fibiqve fub

]

iciet,

Doürt-

nam banc de quatuor orbis terrayum catbo-

ItUot (

e i

licis imperii [eu Monarebiis , poff Rabbtnos

impugnavit Tebannes Bodinus Gallus yin fua.

o

biflorica Methodo, cui preter alios vefbonde-

"

yunt Mattbaeus Drefferussdndreas Francken-

cdi

berger, & Jobannes [ädf'þw',

Otfi

l

Hecigitur primum eft inai;ditum ahte'ä ya-

luct

ticinium, de qvatuor Imperiis , qvod nobis eft

il

per Danielem divinitus patefaQtum, res planä

T

digna, qv& memoris tota commendetur , qvia

Y

t.mporum omnium hiftoriani, ad inem usqve

muündi, pa'uci,s coniple&jtur, ut poflea fum di-

t

*

Curus.Z, 3. 22 fiz.. Nunc.atis eft videre, lioc

alit

primüm tempore Deum aperuiffe nobis impe-

d

riorum ordinf;m ac vicifütudiücxn,

i

j

l

i : Qvan-,

-

L

/QW 2 fro Tidauhet A

20

LIBER I,

Qvanta vero fuerit potentia Nabuchodo-

nofor, magis etiam perfpicuum eft ex eólo-

có Danielis , ufiScriptura comparat eum arbo-

fü

—

ti, qvz ad coclum usqve pertingat, qv& totum

orbem terrarum velut obumbret , cujus folia

[!

funtlongé pulcherrima, & fru&us omnium

uberrimus , qvo faginetur & pingvefcat, qvic-

*qvid eft animalium, cujus in frondibus atqve

f

ramis omne genus volucrum nidificct & qvi-

efcat. Daniel r.

. Eft igitur hzc Par«a. Mowancua : qvz,

ficut hoc rege vehementer aucta füit, & ad

fummum educta fáftigium , ita qvoqve defiit,

[

acplané deleta fuit- in ipfiusnepotibus, qvem-

admodum per Danielem DEUS, aliosqve Pro-

Y

phetas;denunciaverat, Regnavit Nabucho-

[

.donoforannis XLIII. yofepbus cantra Appio-

nem lib.Y. C Antiquit. ud, L. YO. c12. Me-

f

zaflbeues 45, ei affignat, afJumtó bjenmio,qvo

patris in imperio confors fuit,

vàm horrendó fpedaculó DEUS &

exempló fuperbiam ejus , ut Danielait Cap.4.

ultus , operz pretium eft, ut cóm omnes mot-

ä

-

8

talcsx, tum reges inprimis ac -xxfiri principes

4

l-

!

P

-

zX

at Xtllapu, ..

«..v ..'C./.

LIBER ,

2I

-ilchodc

ligenter legan,t' & confiderent, qvo videlicet

etet

majeflatem divinam revereantur , & officium

AL arï)o

fuum erga populum fibi commiffum faciant,

V& tOtUr

Succeffit ei filius EvizMERODACcH. 2. Re-

Vs f

Ormir

gum a5. Jer. ult, ls regnavit annis triginta ,

a, qu

& fuccefforem habuit AssuR, qvi tribus an-

Hunc excepit LABASSARDACH

US ath

nis præfuit.

feptem annorum Rex. Abhócimperii fum-

« &qv

mam obtinuit BarrüasaR annis qvinqve ;

MetaflBenes G pofl eum autor biflorie Scbo-

W q

lafiica Petrus Comeflor. Vide yofeph, dnti-

oit, (

quitatum Judaicarum lib, Yo. €« 33, & lib, t.

qedt

contra Appionem,

us Qu

s

Ad liunc modum eos nonnulli recenfent. ;

Nabud

verüm atatisnoflre viridocti , Philippus &

4lii , his duobus omiffis , ab Evilmerodach

n i

J H

rege numerant Balthafarem filium , eumqve

zmio,q?r

perannos qvatuordecim regnáffe ferunt : qvod

qvidem neceffe eft, ut conficiantur anni feptu-

T

aginta, qvibus apud Babylonios captivus fuit

tU

populus Judaicus: cüm hujus captivitatis ini-

tium fumatur ab annó decimó nonó regni

, Jo. h

*

Nabuchodonofor. -

j

E

tcipöäf

4

Qvi

(

7! 727

» El i. MMPW

"

22

LIBER l,

f

(äyatxonem hanc feqvüntur, & duos il-

losreges, de qvibus dixi , praeetermittiunt ,

2U

Scriptürz vefligiis infiftunt, & Hieremisz pre-

Pl'

f0

- fertim teftimonio , Yerem. 27. v, 7. qvi futu-

rum przdixit , ut Judai fervirent regi Babel

af

ejusqve filio , filiiqve filio

Sed hic liberum

fit füuum cuiqvejudicium. — Baltha(àr autem,

ut ait Scriptura, Dzm $. pofh emus fuit Da-

byloniorum rex , in eóqve pariter omnes cos-

;

fentiunt. ( yofeph, Antiquit, hib.Yo.e, 3.)

j

Jam qvomodo capta fit Babylon , non a

ff

uno defcribitur: CXenopbon hb. 7. vmuä )

qvomodo autem imminentem regi calami-

tatem , & jam przíentem DEUS illi denun-

li

ciaverit, Daniel commemorat, Daz. $. &

interfecto rege, fummam i imperii trans: 'atam

«

j

effe dicit ad DanuM MzpuM , tum LXII.

fBatum annos.

,70/&;»17 dutiquitat, lib. Y0,

£A4p., 15

Hic Darius dfcuptorlbus ( Herodoto ftb,

1, Xenopbont. lib. , & 9. aui0,) vocatur Cva-

ä

XARES , fuitqve filius Aftyagis, qvem Daniel

AHASVERUM vocat , oCtavi Medorum Regis, &

cum fobolem mafculam non habe'et, filiam fu-

l

Í

am in matrimonium dedit Cyro Perfie, Soro;is

1

05

/

-afgää

yclaronlin st o o - n nl r

,

LIBER t,

23

duj

n !

filio, &bello laceffitus à Rege Aff)/rriorum si

Itf

auxilium accerfiyit Cyrum. Herodot, /, t, qvi

n

profedus eo cum copiis; & faQus Imperator

-

iL f

(

totius exercitus , feliciter remn adminiflravit,

ilb

urbe capta potentiffima. |Po!t hanc victori-

lbt

am notampliusanno Darius vixiffe traditur.

F qutem

ano 9,

fuc

Et hoc qvidem tempore ; qv

:u«m capta Ba-

TC5 QH

bylone Darius adhuc yiveret , jamqve per an- .

)

l

nosferé feptuaginta populus Iíraéliticus effct

, Mu

in Babylone captivus, Danieli, revolventi Hie-

] WMV

remiam , [ 7erem. 25. 6 29. Dan. 9. ] ejus

] al

captivitatis prznuncium , & precanti, Deus

[ d

multo majora patefacit , & non folum inflare

nf

liberationem confirmat , fed qvo tempore fit

fs

etiam venturus Mesfias , qvi pro peccatis ho-

[

: L

minum fatisficiat , oftendit,

A morte Darii füumma rerum

^ad CyRuM

173

generum delata fuit , & hoc qvidem eft Arrz-

hii

RIus Iurriud MowvARCHEE.

Jam enim & -

u

Affyriam & Mediam & Perfiíam folus Cyrus:

| Dänitj

obtinebat ad Jonium usqve mare, ficut Thu-

cydidesait , cum ante captam Babylonem prx-

fmlt

lio cepiffet Crosfum ,Lydiz regem. potentis-

iinum.

z

—

Soföfïï.

Hero -

/

li

!

MWW*

E &fmfzæ*w

LIBE R L

feptï

Herodatur lib. 1. 7uji'mw /zä I, Ora/' uf

gnax

— lib 2.0.6. Suidas in voce Crefur.

fe«

Eft ergo Cykus Períarum Rex prlmus &

autor SrcuNpE MOoNARCHUE.

Devictis Babyloniis, bellum geffit cum

ptot

f«

Scytlns eoqve prme&us ipfe cum. exercitu ,

feyt

circumventus tandem fuit per infidias, &in-

bd

l

terfectus , princeps la udatiffimus.

Ju/iznu:

at

i

lib, Y. Falerius Maximus l, 9. c,8. Orof. L

t

2,c. , Frontinus Stratagem,lb,i.c, $,

qi

Initio fui regni, poft captam Baby onem,

populo Judaico. perrmfït, ut ex captivitate do-

mum reverfi , templum ae urbem Hierofo-

pl

qd!

]i

lymam rezdificarent, ad eamqve rem fum-

f

ptum liberaliffime (ubminiftrari juffit, 2, Par,

)u

f

36: 4 I. Esdra c. 1. 3. Esdra e, 24 Jofephb. n

i

fet,

£iqv. l. Y1. c, 3.

t

Hoc Deus per Efjiam Cap, 44, € 44, fe-

culis ahqvot anté, qvàm nafceretur ille, pra-

nunciaverat nommatlm.

20l

De' animarum 1mm0rtahtate dlfferen-

N

tem 'ad filios ante mortem , Xenophon

l

( ib, 9, ) introducit , ut eft apud Cicero-

nem, (Cu*ero in Catone MA]W'B) qvi lo--

OPw

cum illum eleganter, ut omnia, vertit.

À

feptua-

ä

z

Es

r

. ,, .'«

LIBER I,

V 1

feptuagefimum annum Cyrus pervenit: re-

/j

' gnavitannis triginta , qvum XL. natus re

L

g

- te coepiflet.

A

tiny|

Filius ei füit CAMBYSES, qvem dom

t proficifcens in bellumiScythicum, regno pra-

fecerat Herodot, Lib, 3. JuflinusJ. , Is, ab-

erettt

iset

femte OC occupató patre, cepit /Egyptum: .

jutin.

bello qvidem egregius , fed alioqvi vitiofus,& "

patris virtutem minime reprafentans.

Intet

Uj

h

alia turpiter immaniterqve facta, fratrem, qvo-

lbyloner:

qvefuum infidiosé necari juffit.

Wui — lnüs libris, qvos de legibus Plato confcri- —

H«j pfit, Li2. 3. valde Cyrum in eó peccáffe. dicit,

ren li

:qvpd molliterfilios inter foeminas educáffet,

qvigrandioresfacti, &ab affentatoribus cor-

4

t 1N

rupti; qvumipforum auribus pleriqve fervi-

'/Elpþv fh;' :

rent , mortuo parente, vita periculum alter

i

o

; "

r

» d

gl teri creárint,

T

-

iHc,pfä*x Cambyfi fecundo P

erfarum rcgl, vqxvi

P

mortem patris non diu fuperfles fuit ,-DA-

dl* -RIUS fucceffi, filius Hyflafpis.. ( Herodotue

a Zbr. 3. ) -t qvoniam , à morte Cyri, ac

(* pofl tantam éxercitus calamitatem. nonnulli

1]

t qvï!

(g' Pqþu*li,:&. ji'n his Babylonii : äPcrfiC'/ö,REgnö

i

c—

fqu

ass

H

L

-

fl

WW

26

Z!BER 1

defecerant, flatim ab initio prmcxpatus árma

fampfit , & imperio fuo rurfus illos adjunxit,

10

nir

capta qvoqve Babyïonn poft longant obfidio-

Herodotus libr, 3. ga-

in

nem opera Zopyri.

e

íoffruus d. x Plumr:/yw n äpopb Suzdaf L

Th

voce Z pyrus.

al

Bellüm deinde fu(ï:ep;t in Athemenfes,

(Heradot 6, Plato in Menexeno. Plutar-

t,

il

hus in drifi,) qvifubito colleGtis copus ;

u

meqve Lacedzemoniorüm expe&aüs auxiliis',

ad decem millia hominum , - ingentem illi-

L

Vi

us exercitum, ( 44d fexcenta millia fuerunt,

t

guftin, lib, 2,) ad Marathonem , duce Mil-

tiade, fuderunt. ( 4uze JEr. F. 491 ) Flu-

zgarchus pugnam Maracboniam ferà. À. tr&-

fn

:

a

lh

' eentis bifloricis doferiptam e[fe « afirmat.

g&

|

Cogltabat redintegrare belium Darius :

x

«t

.. verum n ipfo conatu mortuus , ^filium ha-

buit fuecefforem XERXEM,

qvi decimo

fs

(

-anno , qvemadmodum Thucydldes ait , poft

( Ante r«

[vii

pa'æuum illud ad Marathonem ;

F. 489.) innümerabili cüm exercitu venit,

f

IG

2

ut Graciuh omnem fibi fubjugaret, 7wffiv,

d

Lb 2,

*

[

Itaqve

"

Vg

l

r /g :'-

LIBERE.

27

TAE Itäqxfe'rci gerende fumma ,' de com-

( muni confenu íuit demandata Lacedamo-

aMf niis, ( 44 eff , Sparzanis, duce Leontdá , )

^3à qvod iitotius Grecim plurimum - tunc po-

Wi! terant : -Athenieníes vero, fecüti confilium

Themiftoclis , ( $uffin, lib. 2. ) urbe defer-

m ta'fuis liberis & uxoribus- huüc illuc depo.fi-

ll) tis,'naves confcendunt, & hoftem -ad Sala-

|y minem infulam pi*æüo vincunt.

Herodo-

u- £us Vob, g.

Diodoru: lib. It Orofrus lib,

Xn) 2, Cap. I0.. Plutarchbus in Thbemiflocte, Cor-

fum. melius JVepos in vita excell. Imper. Gell. lib,

-

-

ünl 7. cap. 21.

q)h - * Eavi&toriatoti Gracia fuit fal

ufaris : nani

)in terra(Cad PAateas, ducibus Paufania & Avifli-

ifju. dex) qvoqve profligatus , turpi & infelici fu-

Du gà domum Xerxes revertit & Graciqvidem

lim). etiam;poft difceffum illius.. VerumAthenienz

T fes, qvi elaffem haberent, ad qvadringentas

(209. naves fabricaffe refert Juff. hb. 2,) cit-

üt,l

jj Citer naves , profecti longius & infecuti , Se-

trid

um oppidum in Hellefponto , Qvod. Perfe

; j;) j

tenebant, capiunt ( Zwee X, anujpo, Hero-

detus in fin, ltb. slz, ) Q ibi peradta. hye-

3

me reverí

G

omum ; fuas tixores atqve

/"

Ba

libCf

,

((5 LIBERI

-

28

fïberos recolligunt, & urbis , qvam hoftis cz-

qï

tam incenderat, moenia reflaurant, Toemiflo-

p

clis con[ilio , Tbuc)d. initio dib, Y.. portum-

!

i

ve muniunt.

Bellum hoc Perfarum, vel, ut

i

hubydidcä vocat , Medorum, eódem feré

tempore fuiffe fcribitCicero 77 Bruto && Lalio,

(

m, cui Coriolanus exu

j

qvó Bellum Volícoru

Romanusinterfuit:. ldautem incidit in an-

(

num urbis conditx CCLXVL ( 4ste &. F.

CJ

4872 Plutartb. in Coriolano. Dionyf. li.

C

Plinius de Viris Vluftr.

Perficum illud bellum-

defcripfit Heröäol

tus Lib, 7. 8, €&/. 9. hucydide prior. Eum

:

Cicero /ib, 1, de legib, vocat patrem. hiftoriz,

i

-

fcd innümerabiles apud eum fibuhss ;gifgdif

L

k

cit.

*

?&

Ext4

£ lber Plutarchi orej xanahäefgcg

cï

—Hegäa)ïg ; fed. buic re[ponderumt Henricus

Stephanus G'doacbimus Cameraritus V F .CL.

Videatur Andreae Alciatus prafatione in Ta-

eitum.& LudovicusV. iv?:.liþ.z, de'cafuþ'f.;.arx-

vuptarum artium,

Munitionem hanc Athenienfium indigne

qvidem ferebant Lacedemonii, fedyqvmïjl, ;al/i»-

udnon p?ü"enc : muffgbm;.

| C on-

!

P od

"eng.

£

QM

*f LIBER L.

hoftst

Conjudïïis etiám viribus,tum ipft, tuma

li-,

Tbemiji

qvi Graci, & Athenienfes, Cyprum capiunt(X '

Byzantium urbem,qvam Perfz tenebant. T/u -

- ots

I

cydid, M]k..x'. Oroffus, Juflinus hb, g.

Xlm f

.Erant tunc inter alios Lacedezmoniorum

0 Ll

fanuse

duces, PAUSANIAS, qvi convictus proditio-

nis, cum domum rediiffet, & obfeffus in qvo-

dit in

dam afylo; fame fuitenecatus. THEMISTO-

j E

CLES etiam accufatus hoc nomine , profugiþ

vj l

C 0mei,,Nepos n 'uz't: excell, Imperat,

t Ht

at

i. E

- Multis deinde variisqve bellis & diffidiis ja-

&ata Grecia fuit, partim externis , partinïciaïl

n hi

vilibus , qve Thucydides obiter exponit 7

fed tandem , qvinqvagefimo nimirum. anno »

lls :Wc

poft Xerxis € Gracia diíceffum , ut poft Thu-

ammä*-*

cydidem aitCicero, LiZ. L bellum illud in-

m

gens natum eft , ( Ante £, V. 413. ) qvan-

'(IJVþoc

do Peloponnefüs tota conjuravit in. Acheni-

"TO

eníes , qvorum ir eo bello Dux erat Anaxa-

ul

orx Philofophi difcipulus , PERICLES ,

fujïfn:u libr. 3. qvem dicendo fülgurare ;

n if

l

tonate , permifcere Graciam , ait Ariftopha-

qvum*

s)

lg. ( m 4cbarnenfi

/zm, 4llus 2, /26*(24-

am

3

T

hb d a,

A

$255.

E EC

30

mLIBE

J

7

Nam iidem erant olim & virtutis & elo yren-

li

ti

tie magillri. Reperit boc e Ariftlopbane Ci-

ceioin Oratore. Habet eundem locum .Plini-

H

us lib,y.. Epiflola 20. ad Corn. Tacitn m.,

Ex altera parte fummaz rei prafectus fuit

W

AncutpAMus; rex Lacedemoniorum.

Périclis erat æqvahs & smulus Tiucy-

pIDES , qvi & bellum illud defcripfit. T44-

l

l

cydides Hifloricus inon. idem eff eum -boc

Fericlió emalo, ut Xylander Yi 7udzm e

do^lrina laude excellentif, im Plutarchi Pe.

7!64; 5 ARAULAE.

z

l-

!

In. pratura. collegani Per1cles fabuit So-

ia

phoclem, Poetam Tragicum, üt Cicero. nar-

rat r, Off.

[

Nunc ad Xerxem revertamur.

aó—

(

Is,re ma-

lé gefta, cum in niagnum : contemptum ve-

niffet, à fuis eft interfectus, Dio4, //b. 2, 714/21-

"us lib.3.Orofius. lib, 2,'cap. 1t,

Ei fucceffit filius AnTAxeRxEes. LoxGIMA-

NUS.

Ad hunc Themiftocles ;exul , de qvo

paulo ante diximus; profugit , 1b1qve vitam

——

finiit, fepultus Magnefiæ.

Plutarchus . in

'leemzjioc!e, Cornelttus Nepw in vitis Ln-

peratorum excellent.

Cicero- ipn Bruto &

5

Lalio,

x n a t

ch»w:-

as Danio So

; ov

du ul [

e-fuï':«,

LmBiRL —

3

Lalo,

Vd/erzm Maxtmus autem lib,sg.

ïþbane

eap. 3. . dib. 8 cap.18, Themilloclem ad

LU UI

KAerxem fugiffe [cribir.

COR W

ALonglmano rcgnlvm Dannis Nonfus,

s

( Ante Is P. 423.) qvi i fororem illius habebat

T],

in matrimonio. - Darius INotbus , Artaxerxius

us Tn

Longimani ]ï/mm Paryfatida fororem f

i. ]

babuit in matrimonio,8 regnarunt ante eum

Ctn

-

Longimani filii legitimi, tefle PIutarcho,

ftdioi

In hujus regnum incidit illud , .qvod dixt«

it4rtlj!

fnus, bellum Peloponnefiacum.

Bclli Pe-

loponnefiact tempus Plinius lib,30, caf. Ya

fb

vefert ad Olymp. octogeftme prime annum — À

Cs

qvartum , dulus Gellius verà hb,Yy, cap, 2t, ^

ad primum Olymp, 89. refc'rt, Diodorus $- |

/

culur collocat id belium 1m amnnum urbis coma

n'ptum

dita 3233« id efl , in. Olympiad, 87 annum

£ertiumy

Ij

Et Athcmcnfïs q* L&an Itcet- fans inl«

/

Lov

editi effent, tamen ejus belh anno. qvar-

ul,d

to , ficut Thueydides ait libro 3. claffem

1n Smham » ( Sietlia. olim Trinacria di-

I T

uri

— Qufiinus lib, 4. 7 dicania.s. ) mi-

j hii

«fmunt, verbo qvidem , ut Leontinis adef-

" fent contra.Syracufanos , revera autem ,

bl

li

-

ut

/J

zM

107*- f:»cvfw, eor fä]ænyaww

T LIB

L

l

ut mfulam illam fuc ditionis echerent, qvo i ic

]

poffmt cofiodiüs perdomate Graciam, cum-

qve fubinde reverterentur & factiones alerent,

, Hermocrates, Syracufänus autor fuit Slcuhs,

ä

r

ut omni depofità fimultate, pacificarent : nam

]l

Athemenfäs IPFOI'UITI omnium hbert&tl tende— |

re infidias,

li

Itaqve pcrfvafit, qvod fuit c]us /

.belli anno iäpurno.

gü

('M

L)

Tribus poft annis, pacem Athenienfes &

PPeloponnefici faciunt in annos qvinqvagin- |

tà , (cd non totum feptennium ea pactio dura-

gli |

y

N

j

Vi Tunc enim hofliliter multa fieri cope-

i

runt ; & licét non plané fublata pax- effet', ac

n

fuomd» per inducias refarcirentur offenfio-

Ti

nes: tamen annó decimó feptimó rurfus ad

&

arma ventum eít totis viribus, duravitqve

:bellum hoc alterum amnis decem.

Tunc À- -

E

L

thenienfes denuo claffem ornatiffimam in Si-

ciliam ' mittunt. 7| bucyd, Lib. 6. Primi du-

ces erant inter alios, Alcibiades & Nicias, -

1

(Lamachbum addie yuflin, lib, 4,) Et hic qvi-

dem concionibus aliqvot habitis , navigatio-

nem valde disfvafit: Alcibiades vero contri.

Diodor, $ic. [ib, 15.

Siculis opem. ferebant

g

Pelo-

j 7114,,,,7...

Wü C£ans g»äww Ques

hJ

LIBER I,

35

nt, qVQ

PeIOponnefïam tandem in portu Syracufäno

T u

Athenienfes cum hofle confligunt , fed poft

I dern

áncipitem ac fubinde variantem fortunam pro-

u1t Slcuh

fligati fuerunt omnes atqve concifi. ( & zer-

ACDE t

refiri & navali ptelio vitli 3uflin. hór, 4.)

QU tenl

Interca Lacedemonii fociiqve Darium Reg gem

du

Perfarum in Athenienfes fcedere fibi conjun-

gunt. Darii legatus erat. Thliïäpln,mcs Tbu-

t]d 116 8

nienfs

VInqy g

4 Cætcrum poft Codrum, (memzmt fur

TT

giorum Codri Virg, eclog.s. demorte Codri

pid, Juflin. lib. 2.) Polydorum Spartanum,

f (

& Arlf)comenem MeH'equm hi feré nume-

x du

r OM x

rantur præmpux, maxlmeqve clari Græco-

) r

rum Duces, qvorum alii de tota' Gracia, alii

du

de füà qvisqve patria bene meriti fint:, MIL-

Tu:

TIADES , LEONIDAS , (cefzu e ad Ther-

um i

enopylas.) T HEMISTOCEES; PERICLES,

ARISTIDES, PAUSANIAS XAN TIPP US,

Prinii

&N

[boc duce Athentenfes navigaruntin Belles.

t hlcq'

fpontum, Herod, ] LEOTYCHIDES, D

$p artanus ]udtmtmf fuit. flisn. Aleibiadis,

vt

) COHU

quem genuerit, dum Sparta fuiffet. exui ]

f

CIMON [Jfüinn fuit Mz!:mdu,] CONON, [ A-

h

j

t/yew

Á

zf

E

-

S-n/iv/

Z?M'JW Oäïmm l,

suenienfs dux , qvi vicit Lacedemonios ad

Cnidum, 6 muros Athenienfes vurfus extru-

-

xit fuis fumptibus,] EpAMiNONDAS (Atl-iem

t

v

enfium virtus cumEpaminonda intertit, gf

Ü

lib. &. occubuit autem ad. Mantineam , fuit

Y

Thehanus dux ) LrosruzwEs, [ dux. edezicun]

ARArus$ Sicyonius [ Philippus . Perfei pater ]

Uy[umnecavit.

Fuit dux Adcheorumr, Pul-

M

Í

(

LOPQEMEN , [lm bellum geft um regz/am $y-

rie 6 fuitdux Acbsorum ] ex iis pleriqve

ia DL o AR ASTIASCREU ERN -

j

füerurt juífi tandem exulare. De bi« Gracie

dluminibus videantur. paffmm Xenopbontis ,

n

A buc)didis , Pzzztf./zm.e, Plutarchi altorum-

li

qve ,b/-/iorue, imprimis veró liber. Cornelit

d

Nepotis » ffue Imilit Probi , de vit4 exæ/lmh

W

HAum Imperat.

W

-Portum Syracufänum Cicero.p Fer-

rem li. 5« deferibit, in eumqve folam Athe-

gw

nienfium Claffem poft hominum meimnori-

[

N

[v

üs, viCtam autem

am invafiffe trecentis navi

ve fuperatam in eo ipfo portu, loei ipftus

portusqve natufá, & tunc prifnum opes ipfi-

us ciyitatis victas , commirmutas atqvedepret-

faa, &xnobnmüs, imperii, g;orlæ , paufra-

gnm fuilg fa&um dmr. Meminít .,LFM

4Ma

'7*"/ füw

"

LIP ER

35

171

Maximus'in Oratione , *« dpud szum

If

extat, lib, 28.

E

3 (4]

Siciliam in circuitu patere, qvantum nz-

Hfrl",'f

vis magna poffit obire intra dies octo, & à

TAM J

continenti diflare T hucidides aic 1. 6 circiter

* Zhij,

viginti fladiis.

hU

"n J

"Dario filii erant duo, ARTAscERxEs Muz-

OR

MON & Cyrus: qvorum ille mortuo Parenti

Ngl

füccesfit, ( dnte Kr. Vulg. 404.) Cyrus au-

lI$ PxC

tem Joniam, Lydiamqve tenebat: fed forte

hi €

— füá non contentus , fratri regi bellum facn »

111010 [

in eoqve victus fuit Q occifus. Xenopban

hi a

lib 2. diva[À. Dicdorus lib, 14, Plutarcb, in

t Cn'

X

Aptaxerxe, Orofus lib,2,

4 0100

Cyrum hunc minorem:-M. Portius Cato,

regem Perfarum , & ut eft apud Clceronem,

1045 ]

prodiamem mgemo virum ,

atqve 1m0u;1

[om

gloríam vocat: Laudat etiam ex Xenophon—

T ma

te,proptcr ftudium agmculturæ nam ei Xe-

ml

nophon & militavit & fuit familiaris , ideo-

lx

qve poft ab Athenienfibus , qvi Mnemonem

q

habebant amicum , pulfus fuit in emllum.

a»edc?

Aénopbon lib.5. c:waG

A Mnemone. regnawt ncuus ex tribus

m

natu mmnnusfixus. CApte , Fslg.358. )

d

unc

BG

D ass

qrpna h, -

Á

(*OO

IBE

L.

!

!

36

zosFT

unc SXCCPït- /

DARIUS P

OSTREMUS,

d

Ante Kr. Vulg.3)5.]. Ei bellum fecit ALE-

XANDER, Philippi Macedonum regis filius,

fi

qvi Thebis everfis, & pacata Gracia, in Aftam

contendit , & tribus prxliis Darium fuperavit,

b

Ca

N

j

xta illius & matre , & uxore, & Hüabuf: u-

flim, ib, YT, Orof, l. 3. c. 16,

;C

i

fl

.— Ingentes qvidem conaitiones, & regni par-

fí

tem.ad Euphratem-usqve Darius . ei deferebat,

ä H[Pf

[ Diodor, lib, Vz Curtius. lib, $. ] fed ille re-

fpuit,neqve deftititanté,qvam illum expugpaf-

33 tii

23 n

l

íet. Cum enim pacem obtinere Darius his

»»»»»

conditionibus non poffet, [.$ra5, /ib, 25. ] tet-.

M

t

"

tium bellum inflaarat ,X& educto validiffimo

exercitu, rürfusprofligatur, inqve fuga truci-

!

l

datur àfuis,[4 Beffo* ] cumeoqve Perficum

imperium , qvod annis fleterat ducentis & am-

i

ü

li

plius, delgtum fuit. De Alexapdro Magnoe-

Q;

jusque vebus totó imperii tempore ge[lis vide-

l

atur Plutarchus in ejus vitá, Diodorus Stcu-

lus lb 16,

« Curtius , Arrianus, Tuftinut,

Jébannes Monachus & Omnibus hia recen-

i

z;jar gvgltermj,P oéta in Alexandreide,

j

His

"denMAu., $A

W

-

:

J!W

a

*

od LIBER p

27

FREW

Hls tantis victoriis in fuam dltlonem pro-

ii J M.

duxitALEXANDER, qvicqvid eft fece terra-

feris f

!

rum ad orientem folem, & in Europam ex A-

n A

fia tranfportavit imperii fummam , & (.4dzte

l (uper "

&r. Fulg.331.) TERTIAM conflituit MO-

lus

i NARCHIAM: 2Dzodorus lib Yz. drrianus lib

. Curtfua lib g, Tullinus Hib, 12. Poft ctiam

inIndia bclhgeravnt (anno fui imperíi nonó)

: ïegm

fed qve hominum eft infirmitas , tantam for-

defer

tunx benignitatem. & indulgentiam mode-

dul

raté ferre non potuit , & cutn infolentef mul-

1 QT

taficeret, feqve pro mumine vellet prope-

Dar:

modum adorari , Babylonem ubi veniffet,

1j

febri , vel ut nonnullz tradunt, veneno fuit ex-

vl

tinctus. ( 4mte. A. Vulg. 323. ) (.tcero

fupit

Philipp. cum annorum effet triginta trium ;

j hat

& annos rcgnaffet duodecim. -

od za'e,(tur

Plutarchus in. Alexandrá Diodorus Sicu-

enUs &

o Map

lus lib. 16« arrianus lib ,. Curtius lib.YO,

/lu t

3uffinus lib. a. Oroflib.3. cap, Yo; Zaf mut

iortu»?'

üb, L Meminit lib,1, Mzzm-:ä €Ap. la !

r

hi n

Vitze finem ei prædxxcrat Cal.mus In-

/ d(o

dus , ut ait Cicero, Zz/. 1. de Díviz. qvum

enim confcenderet in rogum ardentem,

j

B7

47 e5

JW

LIBER I,

38

& Alexander eum rogaret, fi qvid vcllet, ut

f

diceret :

Opüme 1nqv1t, prope lenl

N

fecm

te videbo,

Paucis poft diebus mortem

]i

obiit Alexandet.

3ujiin. libr, 12,. veneno

j

exetintlam dicit. etatis 4nno 33.. pofiquam

Plutar-

l

regua]fet 12, ann, G. 6, menfer,

cbus inm Alexandro nonmbz[ VariAt,

Me-

/

minit Arrtanta db 7.- V Alerius de:mw

Jii

lib. 1. c«p. 8,

[

" [nteritus cjus ad centefíimam decimam

T

qvartam ponitur Olympiadem , urbis autem

Romanz-conditz anno qvadungenteflmo no-

no, trecentis nimirum, & viginti duobus an-

pil

t

nis antefatum CugisTuM. Funcciu & Cb by-

a

traus obitum Alexandr. M. ponunt ad annum

P*Iä

V.C.4298. Buchokcerus && Beroaldus ad an-

4

nuth 429, Cenfco igitur in Meidano cja "men-

4

hi

dur, & [eribendum annó qvach ingen-

H

tefimó , vxgcf mió nonóÓ ! ZVideur

l;

idem eum Livto congruere lib.9, de Pæpma

Ditlatorc.

Bonárum Artium - inprimis amans , &

d

li

in homines dodos fuit liberaliffimus; eoqve

nomine multorum cexbratur monumentis,

Ho-

Ed

U

«.72'4,4

» wæf -—W /Z«&'äylav'

LIBER 1

39

r

Honteri Poéma fibi famil mrlffimhm habebat,

T

& qvanqvam fcriptores multos rerum fuarum

AUs o

fecum habuiffe dicitur , ( PZn, 4b, 7. cap. 9,

, *j

Dio Chbryfofl, de. vegno lib, z. ) tamen qvum

í Pl?M

in Sigeo ad Achil hs tumulum adftitiffet ,

^- D

Ó Fortunate, inqvic, adolefcens,qvi

it,

tux virtutis Homerum praconem

- Mau

IDVCFIC]!S. Cicero pro Arcbia. FL. Fopi-

n d

f u m vira Probi [mp. Symmacbw !zþ 9.

uibis

q

enf. 67.

Etenim ficutab Apelle potlff' imum pin-

nten

| Quoh

gl &à Lyüppo fing1 fic etiam ab iis tan-

tüm celebrari volebat , & pofteritatis memo-

du (

it il

riz commendari , qvi in ipfo laudando pro-

Mul

priam ingenii gloriam confeqvi poffent. Czc.

ad Lucejum lib. g. Epifl, y2.. Plutarchbus im

H fjm

Alexandro & de fortuna. dlexandri, Pli-

drint

niu lb,$.cap. 37. €& lib. 3. cap, vo. Ho-

« Ti

rat. lib, 2, Epifl, , Apulejua &b, Y,. Ffori-

| /lW

doram.

AnISTOTELI prceptori negotium de-

TUl

dit animalium. defcribendi. naturas , . P/izius

libr. 8. cap. 1g, ad eamqve rem aliqvot- ho-

, «

minum mxlha per Orxcim — Afiamqve

yumd

i

«on-

4(7 d Lxddos . K eoctade ,. efte. al )- 'Ith u

)

'xv

49 ,

LIBER I,

conPcitüit, pecuarios, veriatores , pif'catores ,

/ n

"eetarios , aucupes & id genus alios, qvi de

IIM'

4ii

fingulis illum edocerent : ipfi vero . ícripto-

ri premium laboris dediffe tra

ditur ( 4tPe-

]

Iän;a, hoc

meus lb. 9. €Y 12, oCtingenta ta

( f

(X

eft, ut qvidam statis noflre viri docti rati-

onem íneunt , cororatorum aureorum millia

i

qvadringenta oGtoginta, Bu4ew de 4[fe ,

; dl

dib, z. Pbilippus Melanchtbon in. oratione

nun

de vita drifloreli, Mattbaus Hoflus. lib. 3,

Q

re nummaris,

fanir

XENOCRATI Ph

iäofop'ho ( Ci«

Vl

cero. Tufc,. 3. ). qvinqvaginta per.legatos

EE

N

talenta mifit , aureorum videlicet, millia tri-

f8Ut

ginta, fed illo;recufante: qvod tanta pecu-

nia non fibi diceret opus effe, legatis rever-

tittS

fis, qvid, inqvit , nullosue habet ille ami-

li

um

cos, qvibus benefaciat? P/wrarcbus zn -

. Mexandro , Dtogenes Laértius de. i Pbi-

fil

lafap/b. Ab, 4« Val:riw Maxiæw /iär.—xq.. '

[

,.['117*3' Í

[

Primi

s ais * 'qvüm Arifïötelis eiï:ït

lnl

difcipulus , fummo ingenio , fummaqve mo- -

m

Ti

deflia preditum, poflea vero qvam rex ap-

ode-

t

t

pellatus eft; fugcïrbuxh ; grudelem ,imm

13

'rl

Das,ed Hage lemnn, Hy gt

M

LIBER I,

4t

Dilaty

US

ratum fuiffe , ait Cicero.

/I!emzmt Livius

DEU

19- (

lib, g. Soltnma cap. Ya, Cic. d. 1ufe c'f/tä Jj

ad átticum Epifl,a8.

Wf ( Aj

De fplendore , deliciis & luxu Dam mi-

deit;

,l

ra narrant f'cmptores.

Nam omngs genetis

dode

CoqVOs , cupedinarios , fartores , ártifices, ma-

Irum m

giftrosqve gule & ungventarlos habebat in

u de ij

ciftris , ne qvid. ad corporxs' voluptatem o-

? 0al

mnino- deeffzt.

dR WE ER as

lf

li

Qvantus etiam füerit ahoqv1 tegum ær-

faruüm fplendor & apparatus in qvotidianis e-

yo

ulis, non ab uno memoriz proditum eft.

d-

Atberz. li, 12. C4p, 1. lib. i, €ap. $«

mili t

Solebant,ut ait Cicero, (F'errzz. 8 ) Plu-

tànt j

res uxores habere: his autem . uxoribus civi-

g&flS llU

tates attribuere, ut haec mulieri redimicu-

«t jl

lum praberet , illa hunc , 'vel illum ornatum,

du ii

Meminit ejusdem morás Xmopb ninava[a-

u i

*^

ct» G Platoin Alcibiade przare

717)

- "Talem lgltur, ut d1x1, vitz finem ha—-

buit Darius , & in fuga cüm a"vamX turbi-

Qtel

dam bibiffet, & cadaveribus inqvinatam,ne-

at

gabat unqvam fíe bibiffz jucundius : nec e-

f

nim fitiens unqvam. bgþ-gggg Ce 5 d szro

) lmmw

e(-l?'!i'

M

yesas

A mor-

f

n

MC

z

*

41

LIBER I,

/

Á morte Alexandri divifa fuit im;þerii mo-

tU

les in proceres , Qroffus; lib, 3. €45.23. 3uffi-

fc

ti)

nurlib. Y3. Ptolomsuni, Laomedontem,An-

tironum, Caffindrum,Leonatum, Eumenem,

jl

Pyt'honem , Lyfïmgchum, Antipatrum,Meie—

«

d

agrum , Seleucum : inhís autern przcipui fu-

[77

erunt SrrEucus Sy rig , ProtoMus JEgypti,

AxriGoNüs Afrg migoris. CASSANDER Mace-

nti

'dohun

cizgve. rex deinde factus ; oppret-

T

y.

fis omnibus A'exandri propinqvis. Paw/am.

fl

ff

[

Jib, 9e- Orof. hb, 3. cap. 23. Diodorim !ifä. 20,

gu[Hnnu Iib, Y4.

e

j

tl

1

Lyfl mac

hus, 1

lle eft ,qvenr Alexander ifrz; .

us

tus alíqvando concluferat cum leone : Cum

qutem: interfectam. ab eÓ belluam audiffet!,

M

V

magno habuit in. horiore,

Curtiur lib. 8.

?

fabulofum boc putat, 3uflinus lb. g. Fhin,

dib. g cap. Vg V alevius lib, 9. cap. 3. . Plu-

fi

f

tarchus in. Mlexandro.

Caeterum inter eos , qvos díxi modo, fuc-

ceffores , eorumqve filios atqve nepotes ; gra-

|

viffima bella fuerunit , ut fieri folet , dum am-

|

bitione.de

ravatus än-iu.rqs viefcere non, pote

eít

A

aliena:

ria 1uau

otentiam

. ,

J

u&—-——-

ud

e

ec Fà

f 'hAis« qv

1

m belli

S

u: xefö

; qvonif

am

:

a i

U

/)Wffrb - LIBER 1.

TT

ipej

am diuturna fuerunt , Velumenx«cr afflidtze

]

rcglones ille omnes , in popuu Romani di-

dort,

tionem. paulatun venerunt , qvilongeé lateqve

1,Eumcæ

Xtum -

rerum potitus,, QvanTAM & pofhemam ef-

fecit Monarchiam , de qva' nobis jam dicert*

p -

dum eft. julm: Solinus c4p, 14, Foff 4*

Eus'ïä fexandrum qui fuere,magis ad fegetem Ro-

NDER:

- mana glorisy qvam ad bereditaremi tantt

lïuso

pominis ortoyr 17272672'!7721[4'.

Herodot. lib. 1,

s. M

,Qz Alex;mdra feccefferuntyita contumelio-

7773 E

sé, violenterque dominati funt,ut illiu 1(72-

| gerio grave dedecus conciliarint.

lt

ltone: (

M^

Caterum inter ]Egyptl reges , Ale-

Pil Qu

" sandri fueceffores, numeratus P ToroM -

u

us PuiraApErPHus, admodum laudatus

lh. 1

Prmceps

Nam & pacem coluit , qvan-

& artes liberales exci-

d-

tum in ipfo fuit ,

távit - conítitutis

remis , & Bibliothe-

t mo

cam, effecit loculentilfimam , ( Jrbenaus

Vepotds

lib. 3. cap, $) & Mofis fibros atqve Pro-

g, d

phetarum in Gracam lingvam jusfit con-

u

verti, - ofephus ämzqwt Judate, Ib, Y2,

Q

,

u

Uzþ 2. Philo de vita Mofts lib,2.. Epipha-

dlis

nitiá libro de menfum & ponderibus ,. Ga-

lenus

xs

.'äf e- (/A.' -5242.)-— a

;

g

/ïw

/ZM t

44

LIBER ,.

denus lib. de natura burnana,

ZoNaF as 1On

D7

( guo Y. AVicephorus lib. 4 cap. d. M eminit

g

-ammianus Marcellinus &b. 32. Gell, £b. G,

fmi

cap. Yj dugu[hnus lib, 1g. cap. 4i. de

Jh

ACivitate Dei, — Conflantinus Manaffes in

u)

Anhalib,

þd&l

Romanz igitur urbis initium

fuit, qvó

] Am

- tempore Salmanaffzr rex, deqvó fupra dictum

N

eft, Affyriis imperabat , nimirum , anno pri-

[üs

mo feptinie Olympiadis , ( De inizío urbis

Romana & difentientibus. fcriptorum fen-

/

tentis videatur Plutarchbus im. Roimulo, 60«

l

lin. cap.v. Cemerarius in Annotarion. in So-

li.um , Onuphrius lib, x, Faflor.) autore Plu-

tareho: conditi autem orbisanno ter milleft-

mo , ducenteftmo , duodecimo, ( 42£e £r. V,

N

a—

M

751.) cum annis fere qvadringentis ante inL

tio cospiffet regnare /Eneas , (Flor. /ibs 1.6.1.)

|h

&bello Trojano, qvod Homerus ad pofteri-

Iu

tatem transmifit: de cujus qvidem atate, fic-

ut etiam patría, Dihil certi conílat, nifi qvod

ante conditam urbem atqve Romulum mul-

tis ais eum fuiffe; Cicero fcribit n Brute

Herodot. Halicarnaffeus lib, a. Homerum

ïïcï

1177.'

& He/ïodum'—qmdringz'-ntæ non amplius

91f

1

:

L

/zm

4»?4!«-«4 0/17104 m-äydtm.

*

LIBER I.

45

me

wie ante fua tempora vixiffe teflatur , atta-

— Y

men pofl bellum -Trojanum. ipfum . vixiffe

T ll

Jferibunt qvidem , cum e[fent exatti 35 0. an-

h. d

)H.

Mmj

Fideatur praterea. A Gellius lib, Y7,

£ap. 21. Soliu, cap. 35

De patria. Homert^

babet Gellius [ib, 3. 6 II.U Orazzo Cic, pro

n fu.

drchia.

piadi

Nullum vero fcriptum exiflit prophanum,

| &HHO

11 lius poemate vetuítius :: NNam ficut Horauus

(tito Y

ait Lib, 4. Ode 9,

E

torum:

Vixere fartes ante. dgamemnona

ROIM!

Multz . td 0mnes zäacrymal)der

4t0h

llrgentur, ignotique langa

) a

INpflet carent quia vate facro.

O EE Ti

*gmficat idem qvoqve Cicero, ( w Bruto)

Atl

nec oratoris ullum extare vefh gmm dicitante

[5 at J

.Homerum.

Divevfum ab bac fententia.

TEUM

fcrzbzr £ufebius de praparatione Evangel, /zb

de J

*)n [4]) 3.0

n at

- 'Tenuis autem , & propé def'pe&a popuh

il

j

Qw

Ixomam fuit origo, fed qvia Deus ita con-

nulumt

fhtmt, ficuti poftea docebxtur, in füummam ex-

n

eCrevit potentzam. Crcero de confolatione,Con-

h77

jl.at inter 0mnerqua pmc[æm dicuntursea fes

m[ W

é 0mnm Á tenuzbw mm':: /hmf ffe exordium. .

Prin-

LT

à

Je

?s

R od

TE

E

LIBER,

i

45

. Principio , REGES ibi feptem imperarunt

annis ducentis ,.qvadraginta qvatuor.

Fide

TU

Livtum lib. Y.. Dionyf. hb. $, Flor, lib. t.

j

lgäï

eap. -

Meffalam Fefl.. Rufum.. Eutrop,

] t

dib. 1. cap. $.. Jordanem ,. Solinum, Cau-

dem

051

fam diverfitatis inter bos. explicat. Sigo-

niur commentario i. Faflos €9 Triumg/ao;

qVC

&om,

t

1

Et fexti qvidem regis &tate, ( C z'?. zh

£f

B;?ur.) SrzRvir Turrrr, Solonem ac

il

Pififtratum ; apud Athenienfes

Py,-

0"7 ]

E

ïha. OfaIY) autem in Italia floruiffe , Cice-

ul

ro fcribit. 1, && 4. Tufcul, qveft. qvo tem-

ss

n

ofe TaRQviNIus SurERBus fuit ejectus, [ 4wze

(

4Er. Vulg.5c8 ]

na

Athenas etiam ait ,

| regnante Sgrviö

fur

Tullio, ftetiffe jam fupra feptingentos an-

o

nos. Profligatis regibus , ad binos C O.N-

d

u

SULES rerum fumma delata fuit , qvorum

QU

magiílratus erat annuus. — Liviu [ib. 2. Flo-

Q

rus lh. Y, Cap. 9. Cicero de legibus, Qvid.

d!ft

2. Faftor, Feneflella cap, ]. de Mzzgiïlmtü.

il

Roman. Eutrop. &6, . Pomp, tit, 2.

6

(z'b. I

Dz;ï?þorüm. |

l

r,.-;mus

2y

EU

LIBER I,

47

hr

- SPrimus Conful, L. JUNIUS BRU-

O Jn.

li, ij

TUS, qvam füerat acer & induflrius in pro-

fligandis regibus , & conflituenda libertate,

! Eum)

tam.etiam erat vigilans & flrenuus in - ea-

" dem confervanda.

Qvum enim inter aàli-

(4t Stg |

08 nobiles adolefcentes Romanoes ?ipüus qvo-

Tri"'"?&xqvc-?fnii duo, 'Titis & Tiberius , occulta

tractarent confilia de reftituendis Tarqvini-

U $s. pe per indicium patefata , capitali fup-

Qnem. plicio palam illos affecit,.— Ltvtws &b, 2. Dt-

. ) onyfus Bib, $. Plutarchus in: Poblicola. af.

3

J

' ;ll

s. cap, 'S,. Orof, lib 2. cap, 6. Virgili-

'luiffe,C

sa b, 6, Suvenalis Satyr. g, Plintus de vi-

^

n

* pje Ilufir,

(s

à

Collegz- qvoqve fuo, Tarqvinio Collatino

- (marito lucretia)imperium abrogabat, qvi

JX £ierst focius ejus in-expellendis regibus , &

WU5 confiliorum etiam adjutor.

Idqve Cicero

05 Vi

defendit , utjufte factum, & patrie tum utile,

57 tum boneftum fuiffe dicit, ut nemen Tar-

TR

qviniorum & memoria regni tolleretur. 445-

li, 00/3

- dicationie . Collatini uon. eadem. caufa ab

ii

omnuibus. traditur,

Videatur Livius [, 2,

h

—

þ«l

G:/Z. lib, X cap. 20.. Cic, i Bruto 6 3. de

f()/du

- Offic,. Diqnyf. b $. RZ&quc/a.;ff in Pobli

du

3

p APU

aea 7 .

ff

Ti hn

IBER, 1.

o

48

f

ugullinu de Dei Crvir, Irb. 2, c4p. 17. boc

Brutifattum frelw, Tarquinium veró bonum

præeüö

&5 innocentem virum nominat,

hic li

Caterüm in varià populi Ronuani fortu—

VIIIS !

nà, cüm Hetruria confpiráffet omnis, in ho-

vis A

flem egreffi urbe Romátrecenti FABLEE gcn-

dbrit

tis, mterfe&x fuerunt omnes, unó fuper&þ

Tetm d

te tantüm impubere domi relictó , qv1 fami-

]ioit

n

liam demdc propagavn fu1t hoc HDUO trice-

fimó tertió poft eje&tos reges, ( Azze JEr,

(t 1od

Vulg, 476-) Livius lib. 2. Florus lib,Y, cap,a.

Qp

Ovid, lb,2. Fafl, Eutropzw hb. x, Orof, lib,

2. cap. - Dlipius de viris. iufiribus. Gellius

]r

lib. v7. cap, 21.. Dionyffu lib. 9, diffentit ab

"

j n

hi & verifanikora affert. De die bujus la*

Tum

di videatur Macrob, lib, 2, cap. Y6, Plutarch,

Wte

in C;zmzl/o, Liv. lib, 6, T. 4mw Jib, 2. Hi-

anti

jiormmm.

loci

anno

Ob turbulentum autqm Relpubl,.fïatum

TUS

cond1tæ urbis annó trecentefimó , legati in

Ti

Graciam miffi fuerunt , qvileges illincadfer-

Sdy

rent , qvibus deinde civitas uteretut. (Vide

tet

Martb, Beroald libr. 4, Chvonol,) lis revetfis,

i

?l

mutata Reipubl. iorma fw.t,& DzezMvIR1 con-

ihtutx

g*w(gox

iv o o

" hbe:

n

Mvor,

f«

W

'- Alv.' » : E

r

JU G

-'- : :

49 :

hs

t li,

fïit'u*t*i . (Anie LEr,

F, 4;10.) qvi rei —fümmæ

praeffent : fed non-totum . triennium duravit

hic flatus, & Arprus. Craupmus , ex Decem-

; ify

a

' viris unus, ne

qvitia fua , cum L. Virginii, ci-

I$ n f

vis Romani , filiam. virginem ad libidinem

/

UM

abriperet , occafionem populo dedit, ut ordi-

n fgpcxä:

nem totum profligarent.

Dionyfrus lib. Yt.

TR rivoius lib e, Diodorus lib.i2, &utropitus lrb.t,

WU E eleriny lh. G. cap. V. Florus lib, x CAp.24.,

WtU Cic. 2, de fipibus. xaflin, Imperat.

)

A "l orig, 7';/;*,,5

ziþ.f:j: de

[, U

(X

t

i, (j

. Itaqve res ad Confuiesi rédiit: fed & hj

df paucorum fuerunt annorum , & creati funt

ii "TRiSuxr MitrruM duo, confulari poteflate :

Tl [ Apze £r, Vulg.443.] verum hi füb finem.

lAl anmi depofità mapiftratus" confulibus denuo

locum fecerunt , eoqve tempore, .qud erat

anno urbis|,CCCXV. L. Qvivrus Crvcixva-

JIs Tus ; Dictator, Sp. Melium , largitione fru-

kgatif mentaria ca

ptantem in urbe regnum , per C.

ii Sérvilium Halam , magiílrum eqvitum ,in-

; (l« terfecit, ejusqve domum complanavit. ( 44 -

qpte ZEr, Vulg, 437.) Livius hb, 4. - Flo-

Iu zus lb, , c« 26, Cic. 1. Cat

4

]

ilin pro domo, 2,

fitk

C

de

"

Á

A

:

"

4ne5

Hs vo. LAW

i&«s

e.

as

»

m P ÍBER d.

icle

R

$9

de /z'nih;i:, in Catones Plin, l.. cap. 3. Va[e)'.r

g

Max.l.5.6, 3. Plin, de viris sllntr,

eii

Biennio poftrediit poteflas ad tribunos mi-.

ii

litum , qvi deinde non bini , fed plures eodem .

gl

tempore creabantur , pró volu

lb

ntate pbPuIi &

Reipubl, conditione.

Ib

Duravit hic magiftratus per annos f-

nl

t& feptuaginta, & inter alios floruit in: hoc .

ordine M, FURIUS CAMILLUS , virtute-

i

nulli fecundus , qvi praeclare de Republica

frii

meritus, in exilium fuit ejectus ab ingrata.

!

patria, cum qvartum fuiffet tribunus mili-

10 U

TIorte

tum: fed cum captam à Gallis Senonibus ur-

bem Romam liberaffzt , hoftemqve fudiffet, '

pmcür;

reflitutus dignitati fuit, biennio poft fadus.

t

Didator,

De Camillo vide Livium libr. $,

vl

&. G . Florum lib. . cap, Q 6 feqq. Vao

UE

Jerium lib, $. cap, 3- Polye num. Jibh g.

ln

Pünium deviris illuffribus 1. Plutarchum in

7

Pii

Camillo;. Auguflin. de Civitate Dei, lib, ;.T

CAp,. V7,

Paucis veró. poft annis M. MANLI

TX

Ü

US, qvi Capitolium à Gallis defenderat , ob

fufpicionem affeQtati regni,' de faxó Tar-

pejó dejicitue, ( Gie, t, Pailip, ) & decre-

tum

*»

Cl pf Gol r o

LY1BERI,

$

!

tum füit factum, ne qvis gentis Manlie

pa-

'ii)ühos l

tricius , vocaretur Marcus. ( 4rte JEr, ,

l

481.). Lip, lib. 6, Florus Itb.1. C4p.26, Plutar,

lts qoj

ip Camillo.. Pán. lib. 7 cap.23, Valer, Max.

i pOU

lib.6, c4p,3. Cicero pro domo fua, Q ont,

F Annys.

lib 3: cap. 9. Gell, &b.Y2. cap. 21, citato Co

|

nel, INepote, nonntbil vartat.

*

?*'-

U in

!.

JS, vit

Septimum deinde creatus eft'Tribunus

militum CAMILLUS , & ztate gravis vitam

- M finiit anno conditze urbis

CCSDIOXIDE Cdg

521t

£, 388. ante. IEr. F'ule, 362,) qvum an-

Dunts

' no uno ( azte £, F'ulg, 36). ) ante ipfius

ïenonibuïl mortem ; à Tribunis

ilitum , Reipublice

U L procuratio ad CONSU

LES rediiffet , ex qvi-

1f

! bus tunc primum unus fuit plebejus, — Ca-

millus obtit. L, Gegutio, & Q. Servifio Ceff,

ff

qvo 4nuo ingens. RKomam, univerfay pefii-

uml Jentia invafft , de qva Livius. lib. 7. Orof,

n ib 3. cap. 4. qu&, C*

&

C .47171'!(1402 fztþu/it(

j l Phn, Itb X4. cap. 1,

Dedit autem hzc ctas longä præf)ra'nti.fi" *

VAV. mos belli duces in eà civitate,M. VA LERIUM

ai; CORVINUM, T. MANLIUM TORQVA-

Jii] TUM, C. MARTIUM RUTILIUM, P.DE-

E

, PAPIRIUM CURSO-

&k CIUM MUREM

l

; z

Cs

REM,

J

;

L VMAT EL s.

ARU

LIBER l,

52

guii

REM, PusuruM PuroNEM, L, VoruMNiuMs

gt

li

& aliOS.

De his Plinius devirás aluflribus,

Vi

Item Onamaflicon Romanum Glandorgi,

4 mu'!

Ex his T. Maurmus ToRQVAT us,,y((Conful,,

li

filium füum , qvod prater. mandatum ,. extra

- ordinem, duelló: pügnaffet in hóftem; tametfi

fs

J

fcliciter, (ecuri percuffit. . ( atmte r Pug

i

3316.) Dtodoriu. Siculus lib. a, Salufius 1n.

C;m

/ Catilinaria. Lroins dib. g. B[uZJrgbm',in

till

Fabio Max. Cic, 3. de fimibus, 3. Oþc;. j'?

W«

Sylla , V'alerius: Max, lib, 6, cap, 9. t l,

ill

- Bb.g.cap. Y Frontinus lib. 4, cAp.Y, Fi-

1]

de proverbium . Manliana. lmperia 2« de

-

1

fnibus apud Ciceronem && Erafmum , Pli-

p

"nius-de viris. alluftribus , Gelhus ltb ;'7;

1 p

.....

Y

-- £4p, 21.

MOM

P, Drzcrus Mus, Conful, ( Azze

(

i)ädem ) in pralió contra Latinos , pro exer-

citu populi Romani fefe devovit, & in'con-

PLIR';

— fertiffimam turbam hoflium irruptione facta

fl

qui

confoffus , nutantem rem Romanam reflituit.

f

Livius lib g. Flor. lib. Y, cap. V — Cte. Y. de

N

— divinatione ,2. de Fintbus,an Catone, 1. Tu-

ü

C feul, quaft. Plin.lib. 32, cap, ag, Valer, dib,

u

Cz':

víe

[ 56417 6,8 i. ïu (4p. 7 Auga/im/m de

»

14

*

JW»I*MLWLWW JCWMQ&WQAZ

LIBER I,:

$33

R

Memiuere Fir-

itate Deh, Itb. 3, cap. 18-.

L

iL lib. 6,

Fropertius lib, a, Elegta 9. 3u*

LU

venalir. Satyra: g. «Lucanus 1,.2,

Claudia -

ü5, Cot

7u de 4, Con/if//m Honam, Froattp, $1ra-

itim; d

147, lib, 4.6'4P $.

lomtn

Idem fecit.ejus Filius , ejusdem nomi-

? p l.

nis qvartum . Conful, annis XLIV. poft in

ff

bello.contra Gallos Senones

Livius [ib,10,

itarcbu

Cicero 2, de Finib, Florus lib, , car,vz, Ci-

, 0ff.

cero Y, Tufcul, quaft, im Caton, pro Sextos

"P ) E £0 domó fud , pro C, Rabirto Pofibumo. áe

Mu

. ad Herenutum, Val.DL, $. cap,6, Orof. l, 3,mf,

r P. de vzm ulufir,

F

w;

ifmm )

Eó , qvod ante diximus, tempore, ad ag*

u

num urbisconditz CCCCXX tloruit ici bei-—

la-gefit ALEXANDÉR MAGNUS, tertize

—

Monarchiz, ; conditor, ut fupra docuimus.

111:(AL

PfO d

Cum hoc T. Livius Z£r. b compomt L.PA-

PIRIUM CURSOREM, & expatiatus tum.

ii

fui ; tum Lectoris reficiendi caufa, dem onftrat,

P[IOHC

eum inter alios Alexandro potmffe refiftere, fi

nl :

i.

forte pofc devictam Afiam , in Europam abdu-

&15 cOplis ; ille populo Romano bellum-fe-

t J

ciffet. -

yilt,'.

Repetit boc idem Ammmnm Mm'-

cellinus Jlib, 30. bus verbis ; Papirius Curfor

if l/t

C 3

4

4

—

)

us

Czynmn&l-a i/w

",

4

(

LIBER I

4d refffendum aptus Alexandro M. ff calcaf-

u

n

fet Italiam, eftimatus, Itf)m [fazglw Q(?Fm

Fib. 3. cap.Vy- P'ides quid bic in. Liuia de-

u

J

*

u

lib. Vg« cap. 14.

hi

Erat omnino fümma preditüs virtute is,

j

qvem dixi, PAPIRIUS CURSOR., Nam,ut

nti

alia preetermittam , qvando T, "Veturius Cal-

[

vinus , Sp. Pofthumius Albinus II. Confules,

€um totó exercitu , füb jugum miffi fueruntà

(

Samnitibus ad furcas Caudinas, & turpiter

i

t um hofle pacificarunt, ille fictus Conful, ho-

L

ml

iiem victorem fudit ac profligavit. — Z /visa

Jib, 9. Florus lib. 1. cap.16, Cícy 3. Offic. Aug,

m

IT

W

Jib. s. de Crvizate Dei C4p. 17, . lib, j622.

Kutrop, lib. 2,

J

D

" Qvam etiam fevere difäipünambporteat

fervare militatem , in fuo declaravit eqvitum

[

li

magillro Dictator ipfe.

Liviu hb.8, Eu-

Al

- £ropius 2. Valerius Max, lib, 24 t4p, 7. Pli-

OWJ

li,

duius dé viris illuflr, Frontinus ótratagem,

lb A 03

Tij

: Protulit infuper liec & aliqvanto fuperior

etas in Gracia, viros longe doctiffimos. ( Ci-

[

ær; 3. de. Orgfore) unc enim, S?CRAT

ESO E

X

,

aQ-A 0144-.«4 gw»ä«q 64-*

WW

- LIBER 1,

5

M f Ltj

& ab hoc, velut ex fonte qvopiam , Anrsrip-

, Pràro , ANTIstTHENES , SpEusrpPus, À-

l!(llll Or

RISTOTELES DiczancHus , XENOCRATES , Hz-

RACLIDES , " HFOPHRASTUS , PorrMo, SrRATO

A floruerunt , Phyfici omnes , & , ut ait Cice-

us Vittiy

tO, I. de natur, Deorum , fpeculatores ve-

R, N

natoresqve naturg.

De bis vide Diogenem

eCürtus

Laertium in vitis szlafvpi*arum.

]. Cori

Floruerunt etiam 'Oratores clariffimi ,

nf fue

CCic. in. Bruto ) GonGias, PROTAGORAS ;

r

PRopicus, Hippras , Isocna Es Lysias,

s Conli

MosTHENES , HyPERIDEs, /ÉsCHINES , PHAI.L-

v lr

REus, DrMrrRIUs , DrMocuanrs , Hiflorict -

8

vero Xzwopuow inprimis, qvem Socraticum -

l

f 1

Cicero vocat , (/i&. 2, de Oratore , 2. Offrc.

2. Tuftul, qvefl.) & CariSTHENES ,. COmes

mamopo

Alexandzi. Magm.

De Cahfibene Piutar-

ruit

ebus an. Alex andro,

Cicero de Rab, Poff-

y lil

bumo.

driangs libr.4.

Curtius libr. G.

4:

Oroffus libr, 3. cap. Yg. Diogenes. Laértius

,Mf. !

óit

j5 $.

Hac &tate vixit Syracufanorx.m Tyran—

mus, juff./5.21. DIONYSIUS: ad qvem

yto li

iftmos

Plato cum. veniffet , ( ante A. Vulgs g $6.)

$o ^.

eqve viri principis officio liberé loc1.-

C4

tus &

o

,.£X

defeemr , e d /L ?LM

LIBER 1

j

ZFW

!

tus effct inmaximo vitz perxculo fmt, ut CI-

j

ceronarrat pro C, Rabirio. Vide Dzaaenem

Lzzert:um Íib,. 3.

'Hic eft ille, Ze eredulitate dz[er:r J«-

jlmw lib, 21.) qvi non propinqvis , fed con-

jh

venis ! qvibusdam & feris hominibus atqve

!

. barbaris :cuíftodiam coxpoms committebat :

- ( Blutarchus in Dione) qvi tondere filias fu-

li

[

as docuit , ne tonfori collum committeret :

Itl

qvi ferrum ab iisdem ,

cum effent adultæ,

, remoyit , mültmtqvc, ut candentibus juglan-

"

£

dium nuLammïbus barbam fibi & capillum ad-

Al

* urerent: [ Cic. lbr.$. Tufc. qvefh, Marcei],

.äP:CCI

]

b 6 C 3. Ojïc Valerius Maxim, lib, 9.

Y

mp.xu ) qi noQu fic ad uxores ventita-

Dat

'nf nnnnl

[v

VA R as

]

W

ü fgvcullaretur & perfcrutaretur

Qu

ante: qvi, qvum in communibus fuggeüm

(

confiflere non auderet ,^ concionari ex turri

p

folebat; qvi DAMOCLI paráfito , cujusmo-

- di fua cff'et felicitas, qvam ille pradicaverat, -

* fs

[l2

of)ccndlt cum in fumrms deliciis, omnium-

Qu

- qve rerum copia , luxuqvc accumbenti ; gla-

|

N

! dium: fiügentem e lacunari íeta eqvina ap-

punkum dümitti juffit, ut impenderet illius

cervicibus. Cl[f:a[lþ y.TufZ"u/ Hor. fib. 3.

Od/z

w

|

j

u

f

M(]M«&u

;4/9/7*

$us E-

i

BER

I

7

füti

Oda 1. Perfius. Satyr. 3. 'de?'ïüä." 7 fom

At

* Dwg

l

,&ä"iümïl /zb. I.V €,Y0, Mm*cf*//. l. 8?.

df

ln

) f€d£

u PoPcAï'eanüdri 1ï£01^texn annis circiter XLIT.-

(,änfe Ar, sz(g,)zgo.) beHa gesfit cum Ro-

Inibus

manis , & in Italiam venit, E

pirotarum rex,

mnitt

- PYRRHUS , Lzvius lib I4, Florns lib, 3,c3, ,

re fl

; Plutarchus: in Pyrrbo , Eutrop,lib, 2. Tuffi-

Dimiter

( Hus lb Yg, Paufanias ip. At

nt adu

.

ififf Pünius de

VIrir z'//zr/lhf/bmt

*

b uj

.

Altero ej

apilun

us belltanno folicitabat Senatufi

f, Mi

- adpacem & foedus facie

ndum.

Liviu

?.

1M,

|

wþr'ï

fed APPIUS CLAUDIUS atate grav

! w

€us, qvi ante annos feptendecim fuera

onful.

n

II. àt ait Cicero (zz Careze Majore,) venit in

,f

!

curiam , & Senatum , inclinantem ad pacem ,

r ert

. deterruit, ne fedus cum eó facerent. - "Tantà

-

, QIjut

enim eratineo vis animi, ut in illo fuo cafu ,

*

nec privato nec publico munéri deeffet. [Cz-

- n

cero $. Jib. Tufiul, qv»efi. ] Oratio, qvam.

bati

D

tunc habuit de Pyrrho, qvum pacem dirime-

iil

fét, extabat tempore .Ciceronis , tipfe ait,

«

fï

lat

j

.hl

De 4ppio videatur. Livius lib, Y3.. Florus

J

V.l

il

;

de viris Xi/?ttjiri;')w, g[;,':.f

n

;liþï')ärl MP': 18" P.

i

(

Ff 4'7'-

,C; i

£2

«—j--:;:.

n5

d

^

:

v

; 14

4

E

E. Je- LIBER l, o

Je

$8

zarchut in Pyrrbo.. Qvid, 6, Faftrorum, Me-

ii

aniuit Cicero in Bruto €$ phil,t.

li

Infignem tunc op&.ranl Reipubl, navavit

li

C. Fazuicius Lusciwus , 'qvi folicitatus à

Pyi*rhö ad defectionem, ampliifima illius mu-

i:era contenifit , atqve promiffa.

Eutro piw

ts

lib.2. Lácamut dib, g. Livius hb, 12. Nec

N

id modo , fed captivumetiam eiremifit per-

bi

lere

ES

fugam; qvi venenó fe poffe regem tol

li

confürmarat. - Cicero confert eum cum Art-

Qu

ftide Athenienfi.

Transfuga hic Eutropio

i

Jio.2, . Medicus Regtus ; Gellio lib. 3, cap.

m

M

lll

$. «micus regiu s Marcellino lib, 30, miti-

AU

fler regiva appellatur, — Efl autem Timocba-

(

h

ves Gellio , Democbares Marcellino ,utriqve

lii

diver[o nomiue Niciae, — nbracienfem Va-

AQS

Jerius lib &, cap, q«. & Gellius eitato loco fa-

Qïïä |

ciunt. (Q'vomodo catera AutOVEy Uartent, ex

Til

eitatis locis petatur, Meminit Plutarchus tm

li

Pyrrbo, Cicer, l, 68 3. Offie, Suidas in v

abricius

D

l

Secundo reve

rfurh in Ita.ïïäl/n Pyrrhum,

l

|

NIUS CURIUS DENTATUS, omnino

Pïïäiïgä;Vïï- ( ub Campis Arufinis,anmo V.C,

L

2.)

AX2

4.7&) ää-tl-iïl-i'lï,?iäïillï egit, (g-mr ?Eæ? J.

[]

4

v

P

d

)*

Qd n 9- a. 6c4la.

/.Ze/öa./lw,-

-

LIBER I.

3'9

tht

Pynhus omnium 'primus Elephantos ad-

duxit in Lucaniam.

juft. bb, g, Varro de

ilm

dingva Latina , lib, 6. Plin, lib, g. cap. 6. ga-

foli

71 .Salm.cap 38. Orof. lib, 4, cap, Y, Flavi-

1à lst

"n Vegen, deremifitarr,

7)

Et adhuc qvidem;perannos feré. qvingen-

tos, bella gefferunt Romani cum Italia foluni

LAX

rerit

popu 1s,(sz. Hb.14. Flor. lib. 109* Jnfi23.

Eutr. , Cic/in Catone & pro Murena) € qvi-

20 UM

m oun

- bus acerrimé refliterunt, ac fpe rebellarunt,

munc victi, nunc victores, Latini, Vejentes,/E-

lic Bir

qvi F ahfm, Samnites, Hetrufci,qvibusde emum.

zolb;

- devictis atqve pacatis, exortum eft longé!gra-

TE

viffimum bellum in. CARTHAulNLNSES :

ml

!mm

( Vid, Liv . ib. 30, & fegq. Eg:tom. Eutrop,

Jib, 1, € 2; Flor, 2s. 6&c, ) cujus qvidem

menfem

aurbis orïgmem Rgma multo . vetuf&iorem.

7

'effe conftat. .

4

Tertur À. 7ufl, lib,. 18, Car -

Tbagtnem-eonditam 2'7, annis autà , quam

[my /Jm

Rama

Cazrf/mgo condita ann. 143. C

du 7nenj þm eCFo 4 templo Salomonis, ut Jofe-

;D/aw lib. , contra dppiouem fcribit, (ente

nP)

JEr.FP,871,). Efl annus ante excidusta epus

US,omjl 7;. I/ZWMZ Dionyfius ex . Tumao Siculo am-

m wotat Cartbaginem conditam e[fe ao.:8, ante

*I,'

J

CÓó.

Pl'i-

1

r GU

6o

LIBER, I.

£

;

n

mamlolympiadem. Vellejus lib;1. an.667.

lil

|

ante everfionem fub Sciprone, Sofcphus ergo

/i

fzicz'

t Carthaginem annis 81 autiquiorem ,

Jius, Suidas in voce nagxnóu

"

qvam Diony

rf

dicit Cartbaginem 700 annos à primd origi-

(d

ane frnitimis impera[[fe , deinde 4 ácipione fo-

tl

w g æqvämm.

n

Initium belli fuit adannum urbis Rome

s

CCCCXXCV. ( anmus, quo Bellum Punicum

u

rimum geri ceprtum,varium uumerum apud

In f'aflis .Capitotinis ef

|i

fériptares babet.

ccccxxcIx. ) Jinte Er.V,264.. (Confentit

n :

u

Solinus. ) Ineoqve cumprimis memorabile eft

M

illud ; qvod de M. ATTILIO REGULO me-

moriz proditum efl, qvi captus à Carthaginen-

i

fibus, & Romam miffus, utdepaceac per-

s

l)

mutandis captivis agcret , ac nifi impettaret,

li

. ad vincula rediret: qvum eo véniffet, plané di-

- verfüm fenatuifvadebat, neqve ex ufu reipu-

Es

l

" bliceideffe demonflrabat: deinde , qvod fi-

li

li

dem hofli fervandum. effe diceret , Carthagi-

N

nem reverfus, crudeliffimo fupplicii genere

füit exanimatus, refectis palpebris , & illiga-

l

tus in machina , vigilando enecatus. .De fup*

I.

roinPi-

,1 plicio Reguli 'ägrid(it Jferiptores, Cice

ä !

faff?f

r)»u)uiz//w M

LIDERT, d-

Qæs

« oA JZH,.WZP

OI dn.

6

*

/;)mdnd Regu/um n m/zchma religatum /?w .

fhu

bit, refettir pn!pebm vigilando enecatum,

Tf

Éam machinam hppianus caveam vócat, fli-

( ddg H

mulis intus exflantibus, necubife ffne corpo-

pring

ris laceratioue inclinarepo[fet, Tubers 4rud

Srifit

Gellium Altud && inauditum tradit , ? -

nemque naö;!zf mis Penorum cdptwn* re-

hh

penfam e[fe-à Reguli liberir, eosquein arma-

m Pyyi

vio muricibus prafixo smclufos infomniaqve

fertmi

excrutiatos m*em/]k. Repetit Zonaras tamo

2. Flarus l. 3. cap. a, erucis fupplicto eneca-

pittlr

(Cin

ium, Eutropius liór, 2. 0m7:/yw/hp liciis

temordy

extindam , cateri omhes in[omnia , et[r alio

Vz-

6U

atqve alio cructatus genere tPadunt, -

Cat

de Livium lib. 18, Polybium lib, , Aþpwnum

in Libycir, Meminit. Cicer, 1, & 3. offíc, s«

epux

G lmn

de finibus, Horat, lib, 3. Ode $. Sulius lta-

uTcr,

licus lib,6, Vaferius lib Y, cap.t. Orof. Hb

" ufu [

4«64p. O. Seneca de prov:dentm. Qvid, ia

Ihin, v.a8T. Plinius de viris zZ!uerzl:m. 7er-

ldc 7 W

tu/!zan ad martyrer,

t U

Eo duraate belloRomani oranium primo fe-

ici d

f

hcxtrr mar pugnarunt in Sicilia, (ad. Lzgaras

ls Df!'

Infulas)C. Duitiio Confüle, (anze £. ,160.)

iadvc:qusHannonem Lióius /zi/.17. Hor, 12«

i

*

l

-

C7

CAp,

CM

CL . Cme&y J ;.

M

- TIBER.

A

/

Mi

1

"

b

c4p. 2, Entrop. 3. P/in. /zä 24. Tacitur Ib,2.

P de viris illuffr, Orof.lib, 4, cap,7, Fronte -

g

Ü

dib. 2. Stratag.cap,2,

j

Hunc ipfumDuillium ,&Manium Cuuum,

3

& C. Fabricium, item Attilium, Calatinum ;-

C/sz

Cn. & P.Scipiones, Aphricanum, Marcellum

bdis

& Fabium Maximum, Cicero ( &^, de matu-

[ino

ra Doorum ,pro Cn. Plancio & , lib. T ufcul,

hs

qv«f., ) nominat, ut clariffimos urbis Rome

j

XConfules.

De hisconfule Tobann, Glandor- |

Md

piex Saxon, Weflphali. Onoma[ricon Romas

!t

Aum,4 Reinero Reineccto tu lucem datum,

1&

Amnofeqventi ( z4nze ZE. V'uig.

250.) ls 3

CORNELIUS SCIPIO :Conful,

Corficarn...

N

ro fü

atqve Sardiniam capit. . Lp/ur [,37, Florus d,

Ti

MH'

2. cAp, 2- Orof. lzb, 4. CAap. 7.

N

Compofitum tandem fuit bellum Punicum,

Ml

Q. Luctatio Catulo Cerco , À Manlio , Con-

»!

fulibus ,. (amaZE F.:41.) cemannisdura |

i

Íet viginti tribus.

1l babet. Orofius ib, 4

ä i

£Ap, VA. Eutrop. 2, dugufl. de Civitate Deigs -

)

£4p, 22. Polyb. G' Liv, qvitempus Dujus dclli

V

excitati r« þzsmm* fcribunt 4d gejlum 4n-

1

!

2 24,

l

i

P'j

Ei-

.1

LO

?/Ck/tdnd/t:. : 6W j/,. [2,4—

x,

tUL .

asb L IBERT, Gdf Vr 6

4tihyj

l

- fiiennio poft [ anre Jr. Vulg, 239..] na-

4?.7 ; [:n,

tus eft ENNIUS. (Cicero && Bruto ) annis

umCuri&

qvinqve natu major M. PORCIO CATO-

y

NE,qvi illum fuum vocat familiarem

(

M

7)

Clitiy

? M&ïccl'ï",

Catone Majore Cicer, ) 'Tum, vero novis

bellis implicati Romani fverünt adverfus Fa-

:þa ale D

/lþ [ Tl(j)

fifcos , Ligures , Illyrios, Gallos , Bojos , Infa-

bres: Videatur Livius lib 20, Florus. [b,2,

ii N

n li

capAM. 4. g. Polyb, Biboo, Oreof. lib, 4« cAp.

1,. Eutrop. li, 2. 8 3. Plutarchb,in Marcet-

*

icon f

4o. Piin, lib, 3.

.

!t diti

V

^

- Qvibus tandem expugnatis , exortum eft

Ia

altrum bellum Punicum , anno vigefime

], Cuí

;

wcivartq poft fadtam pacem, ( ante zEr, P. 218 »

WA [ n

P. Cornelio Scipione, T. Sempronio Longe

mPunt

C€olf. ( .De ello Punico fecundao videatur

Augu/i; /,2, C4P., 19. de Civitate Dei, Ci-

finio,

ais

cer, Pbil, s.) Ejus eiat dux ANNIBAL ,

qvi Saguntum 0ppugnabat, & per H;ifpanias

f !

3a Galliam, ac-Italiam, inde contendens ; trt-

u

bus preliis populum Romanum ordine fü-

hij l

yeravitad Ticinum , ad Trebtam flümen , &

;rf/lm i

Trafymenum lacum. £iv. lib.Yo, & faq. Flor,

Jib. 2, c4p, G. dppianus de vebus Annibalit,

& fa.

Pæä'äi?/: hiir. 3/,» Jfliw (Q/iaw Jib. 44

l

Q Wc/fz Gocd v /

aAf

64

L]

LIBE

I.

/ d

Plniu /zb 33« £4p, 5o, Eutropzwg Orofw

-

lï,[

lib. 4. c4p,14. 8 g.

6)q

Creatusautem Dictator Q. F

ABIUS MA- 5

XIMUS, & in hoftem menäus, cunctati- | 3 cofï

one vim uhus r & 1mpetum IGHCQIC atove

10

tardavit , ille 1pfe ; qvem celebrans hnmus

l[U

" Unüshomo nobis, mqm,cun&an.

g

. do ffipütwf ICIm, ZHij; Epniü verfus de |)

gf//

li

,

./'

9 Fabio extat apud. Ciceronem lib,, Ojïc'

Ml

( €) ;2 Catone AMajori,

Eundema und voculd .

(

Punutatà Virgilius lib,6, neidos exprefft,

li

G' pofleum Sevenus Sammonicus cap. 62, De.

ej"

TA

- euntlatione . 02,[ "bu Maximi prater Livi»

!

u /emmr Florus [ib,2, cap. 6. Blautarchus i

l'f i

n Fzzþ Max, Valerius Max,7. cap. . Phini- —

WL M

us lib. 22, Cap, $.. Oroffus lib, 4, cap. v , Eu-

ii

troptus [ib, 3. Frontinus lib, 2, cap, $. 68 lib,-

k

[

E

3 €4p. 3. Sulitus Italicus lib 6. & 7.. Ovid,

hb, 2, Fallor, Propert, dib, TP E/egzzzz P/in, .

4 (

J lii

- de virts illuflr, Callidatem ei Cicero i. 1,

. offtc, tribuit, & qvod (ci'é celaret , taceret ,

05

T

diffimulaet , infidiaretur, hoftiumqve confilia

pEri mäxct

N

Pat

* Ty

Poft autem ad Cannas, ( M4z£e E. Vulg. .

216.) in Gentem cladem populus Romanus ac-

M

L0

Cce-

,:—47/42)

R J wæuyf

LIBER l.

65

- eapit, (P!utarc/)w in Fabio, Orof, lib. 4. cap

ABUS.

-16,) qva qvidem tantam excitavit in urbe tre-

Qs Q

P1datlonem, ut pleriqve potentior&&.de fugi

cogitarent, & Italia nehnqvenda fed à P. Cor-

fef u

dl5 En«

nelio Sc1p1onc,,P Filio,i mgentls animi juvene,

qvi tum vicefimum qvartum atatisannum vix

n

ingreffus erat, confirmati fuerunt, inib retenti.

M v

De pralio ad Caunas commi[fo videatur. Livi-

1634

ul libr,i2, 8 26; Polyb, lib. s. Plin, lib. 1o, 69

MLC

Ij« c4P. 19.00, 33« cap. 1« Strabo ih fine lib

dot ep üp.

6. Laitantius lib, 2, cap, Y7, Silius Ital. lib.9,

licp

dugufl. lib 2,cap.9 de Civitate Dei. Valer,

P/'.f "i

| Max. lib Y,tapu , 9 2.. lb 2 cap, 2, 4ib, 3.

/ F!w

cap, 4« lb Acapas ib z. cap. A. 08 G. Fronti-

4^ M.

| us Lb. 2. CAp, . Oro/; lib 4 Ap, 16 Entrap,

10;0

Mþ

4), j

varto poft anno ( sre JEv. F'ulg. 21j. )

l V

M. Claudius Marcellus , poft diuturnam obfi-

dionem , Syracuíàs capit

C Polybria hh. 8

'fgw

1cet0 /

Livius lib,25.) In ejus

bis dlrepuone fu-

etü

it occifus ARCHIMEDES , nobilis. Mathe-

q a

maticus ,qvi in pulvere qvedam defcribens ,

patriam non fenfit effs captam.

Cricero

Valerius ab

d

/

Verrina 6,€7 $, de finibur,

ES. c;zp 7, Sz!zm /7 Hj )

Interitüm ejus

n

tu-

(

M&

-

r

u

66

LIBER I,

(

tulit permolefte Marcellus, ubi rCfcivkit ;Co l- 1

peliri juffit, & captam urbem non folum in-

|: waj

I

tolumem effe paffus eft, ut ait Cicero Ferz, -

4. fed ita reliqvit ornatim, uteffetidem mo- | &&

numentum victoriz ,manfvetudinis , clemen- | f

1

tix: imo victorià Marcelli pauciores homines

^

| :grd

defideratos fuiffe dicit [ l'err, 6,] qvam De-

"

os, adventu Verris pratoris in eandem urbem,

Livius autem irz, invidiz, avaritiz ,multa foe-

u

ii

daqve dicit ibi fuiffe edita exemp'a. De expu--

/;, Jl([(

guattone Syracufarum videatur Livius d

1 p

25, Florus lib, a. cap.&, Stlius Italicus ib, V,

j

!

Plutarchta in Marcello, Valer, Max. &b. $..

l il

cap, , 68 lb, G cap, .. Orofius lib. & cop.Yy, ) at

KEutrop-Mibr, 3. Plinius de viris aluffribur, - du

f

Augufl, de Cipitate Dei , 1. cap. G. & lib,3,

ii

cap. M.

Sepulcrum Archimedis, obfoletum prorfue,

|

& dumisatqve vepribus obfitum, (cieero L1, 1 w

Twfcul, qvæ/i : &):ipfïs adeó Syracufanisigno--. yi

tum , Cicero, qvxflor Sicilie , cum illud ex |

?

defcriptione qvadam cognitum haberet, 5€-

|

natui Syracufano demonflravit , centum tri-

?

j

!r

:

ginta feptem P?& annis,

Ur-

f&(,wvb £- 222 em ssf

M fy"y&*

4^n TU

LIBER L.

67

iv d

Urbem- SYRACUSAS , maximam effz

Y fs

Grecarum urbium , pulcherrimamqve omni-

Cir],

um & ex qvatuor-urbibus maximis conflare

fitilem

dieit M. Tullius; (err, €.) Infula, ub;

ln d

fons eft Arethufa , pleniffimus pifcium : (P/u-

Orethor:

tarchus in Marcelío.)) Acradina, ubi fo.

] s

;-uml& porticus & curia : TyCh C€; ubi fa-

dem ul

x mult

num Fortunz NCQPOH, qv& poflrema -

4 Dr D

dificata theatrum habet ampliffimum. $z74-

t Lroiur.

boy Syractfas ex quinqve urbilus,quas am-

hll

bitu compleitatur,conflare diett, lib. 6. In-

1 Mil

f!a eidem dicitur Ortypia, — .Liy. lib, g, e-

hi.

um pariem zncoli NäfOü, vOCATYI 4Utor

it d

ef , qvi idem Achradina & Tica p --

7.6 wl

tlAdina &

; 'I"'[(K Ó

Iyche feribir , Diodorus [ib, IL

etunpt

Porro , nationum omnium exterarum prin-

y(cin

ceps SICILIA fe ad amicitiam fidemqve po-

ul

puli Romani applicuit , & primo omnium eft

aim i

appellata provincia, ficut idem Cicero [Verz,

habet

4.] teflatur:: Meminrt Solinus CAp, M Fe-

flus Rufus in «o

cc?tumi :

mpendio þz)?omf Rom, Vell.

|

PA

AÀN.

MnM [*?uM Ca,/zua hy'l&,'-&,

,N

68

* LIBER l, -

ANNIBAL . à.Cannenfi victorià, Campa—-

rcceyü"

niam omnem deditione caplt, exercitus illi-

| g

us Capus hybernans , copla rerum atqve luxu.

4

1 p t

totus füit enervatusatqve fra Qus. Cicere con-

154 Rullum : iouxunies: Anmbalcm

Ag M

farmm

Capuæ fr (*.'Olt. Falerius lib 9. cAp, 2

^

|

Livius £, 2, mp. 2, Florus l.a.cap.6, Capue

Phl "

am dAnnibalt Cannas fuiffe fcvibir,

Lucanta

J

J

1n contenttone Annibala 68 Alexandri,mulie-

Q

j d

tibus deditum innibalem , beli gerend: 0cC4-

js

fienes prodidufe autor eff,

Videatur Seneca

1

L7- &if n

uu ,n ]

- Poft expugnatas Syracufas anno temo,,

hl dï-g

Carua deditione capta fuit à Romanis, (Lz-.-

1 k

vius lib, 26, Florus lib, 2 cap, &, Orof. lib, 4-.—

iml

cap, V. ). Diu multumqve deliberatum fu-

; At

it, an.effet urbs delenda ; - poftremo placuit

| &il

confervandam effe :'

viruntamen ,. ne poffet

unqvam rebellionem - facere , ademptus fuit

]

illis ager, fublatus omnis Magdïratus atqve

ï

PV

Senatus , publicumqve confilium, imago nul-

n

la Reipublicz relicta ,. ( Céeera: contra Rul-

Qft

lum, Vellej. ib, 2, ) fed confitutum, ut effet

M

locus comparandis condendisqve fructibus ,

i

il

M

N

te-

M'" JKSQW M'/ff*/f

J as

W()Ma-.

LIBER I,

agïw

fg*"69

J Carr

Xetttisi

receptaculum aratórum , nundine fufticorum,

«ella horreumqve agrl Campani.

Sretiffe ca-

W atq d

ptmm ,zmt:qvam A Romanis Mperetur, 4n -

- Citeni

As circiter 2&0, Marcus Cato autor efl, te-

nhibil

Ü fle Paterculo lb.t. 1dem d, 2, n præfeäum

Qu formam redatlam [iribit,

/664

Biennio pofïc ASDRUBAL novas co-

t, La

pias auxiliares in Italiam adduxit, verum à

M. Livio Salinatóre, & C. Claudio Nerone,

nári, t

erend

confulibus ; ad: Metaurum flumen occifus fu-

IT

d. Livius lib, Yz.. Florus lib. Y2 cap, 6, Po«

Jybius lib Ya. Silius 1. A. Eutropius 4,3. $vc-

toniust :5 Tiberio, ?rof. 1,.4. cap. 7 Hor,df.

o t

J, 4. Ode 4, Vlin. de viris dlluftr, Cicero in

Ofanis,

|

1

!

. zMe-

]fmto boc pralium Senmfe vocat,

(nj.

taurus Umbria fluvius bodie Metro ;zppel-

llberatut

Jatur , 'efle Leandro, Lzzmbmo; Bamtm/o

m M

& ;dzu

4

n,

Interea rem feliciter in H1fpan11s gere-

Jemptbi

ba P. CORNELIUS SCIPIO,

( CT.

Iu; pro Balbo , ) . qvem diximus, cum ipfius

nj

& pater & patruus ibi fuiffent interfecti ; &

mmmk

omni lecuperata provmcm Romam fTeVer tlt P

lfl g

& fa&us Conful Aphricam fibi dari pet1t, ut

Vehementer autem eire-

fruf

Abi bellum gerat

flfut

H

"wf

A

c»ffw»d

WWW

q€A8«* , Bo

70

LIBERI,

gtq&tü

fiPcït

Q. FABIUS MAXIMUS ; &tate gta-

r

vis, & non adeundam Aphmcam fed cum

Annibale przliandum. effe contendit.

Eu-

Paüm

tropiu dib. 3... Scipio contra : qvod fi Car-

| cognf

N /fï,p

hagmenfibus bellum inferatur in. ipforum

finibus, fore, ut neceífitate coacti Anniba-

lic i

3 lil

il

lem , in qvó (ummam fpem atqve precfidi-

un? collocaffent , ex Italia. domum revocent.

Orariones Fab, Maximi & P, Cornel, Sctpi-

fs

onis exflant apud Livium lib,28, & 29.

lU

A mu'ta difceptatione Scipioni Senatus

nzj

n

tribuif Siciliam: &, fi qvidem effet ex ufu

jia

t'N :

Reipublice , ut in Africam eat permittit. Il-

j

le igitur é Sicilia tandem in Aphricam pro-

m i

N

ficifcitur; & qvod Senatui praedixerat , re com-

ij

probamt ip. - Nam przliis aliqvot ab eó vi-

&i, plurimisqve damnis affet Carthaginen-

fri

QU

fcs, Annibalem revocant, ( Liv. [ib. 30. Pli-

nius lib, ig. c. Caflra Punizaad tertium la-

lh

idem vallatas Orofius l, &.cap.i9, Polybi-

j

It

us Lag. dppiauus.] Sic ille, qvi Íedecim an-

nis per Italiam graffatus erat , qvi fub Romz

UIblS monia cáfiis locum delege1at - do-

|

mum redire coa&us cíb, qvantumvis invitus

1 x

atqve

2

n

L

d —-.g, * (?.

B

wbi. /Oa?. & V:;q

&

LIBER ] A9 o

| ætategr.

atqve dolens, & tandem ingenti przlio fupe-

T

ratus a Scipione fuit, qvi de Senatüs voluntate

i, l

paccm deinde cum hoftefecit. Hinc eidatum

od fl n

cognomen, ut Africanus diceretur. ( ante

h ii

r F, 20.) Eutrop,l,3. Liv.l,30.. Primus

QAmi

bic Imperator nomina vide 4 feg enis efl no-

;

V pra

bilitatus,

: GV

[

"i, dj

Hic vero &onfidemndum g&, qffomodb-

fuhi—'

e 9

musangufíliis emerferint Romani, Jam enim

perannos aliqvot tenuiffimó filó pendebat o-

on u

mnis ipforum fortuna, fed in fatis erat, ut vim

eftt ai

omnem atqve calamitatem füperarent, & do-

pcrmi;tin,

mini fierent orbis terrarum : idqve pravidif-

lrian t

Íc feruntAnnibalem;qvum fratrem effe victum

erit t

Asdrubalem , audiffet (Liv, /, Y7. Florus 4 2,

jot 14

€ap, 6.). Ipfius qvidem verba , qvibustuncu-

at

fus fait , Horatius (7, 4, Ode 4..) refert, in illo

carmine ,qvo Drufi laudes ejusqve familie ce-

!

la

&

terti

lcbrat.Eg;ggi,aadeiihmu

vec

n? QH; glggantij-li.muïnj :

719' M»'i'

fedett!

teleW

fb N

. ; Facta cum Carthaginenfibus päce, Rgmani*,

gt (

per

pbræt»gr ea bella , qvibus occ,upat;i fuerunt,

2

ita-

l

i/w'&t

fve

«

"

A.

LIDER , / ^i

gi

Ttaliam, Htriam,Lufitaniam, grave qvoqve bel-

B

m

lüm gefferunt cüm PürripeoMacedorum rege,

j j

qvi Greciam opprefferat,; Ejus belli fuit Impe-

r

rator T. Qvintus Flaminius (P]utarcb, ?2 Fla-

yimá

qiinio ) qvitandem, hoftedevicto ; deSenatus

voluntate Grzciam libertati reftituit, & inter

iE

n

alia Philippo regi preefcripfit , neSenatus in

ffml i

juffü belligeraret extra Macedonix fines. Be/-

uU.

It boc Macedonicum etiam lbilippicum 4

plorw

rege, qvocum geflum efl, nominatur, de quo

Liyius £.31. €& deinceps Florus lib, 3. capy *

"

N

Eutropius 4. Oroffus l 4. c4p, 20.. Val L. a.

u

cap,8, Paufauias in Acbaícis, Polyb, l, Y7,

dul

: /2;'77-, 'A 3»1. Plin, de v('ria z'[lu/ir.

(

Y

[

, Huic beiio fücceffitalter

X.—-»q

um , adverfus AN-

M

TIOCHUM Syriz regem, qvi transgreífus in

Europam, devictus fuità M. Glabrione , Gra-

ciadve pulfus, auxilium Romanis ferente Ma-

lb ä'c

cedonum fege , Philippo. . Lzpius ^ 3$.. Ffor,

La,cap.9. Juflinus 31 Eutropius 4.. Orof.

Wt

YT

J, 4 cap. 10, "Ippianus in. Syriaca,. Bellum

W

Loc cum «ntiocbo geflum Antiochenum,8y-

QUR

Memtinit

fit

riacum & Afraticum ditlum eft,

d

('iC, F/;/j/iþþim V. P/in, dï viris illufir,

d

Sunt

|

.

» Fole, ag Cpehnts

-LIBE RL

"'3

qoq b

Sunt qutem hl, qvos diximus , Afie, Syuæ,

onumï

Macedoniz reges, ex eorum poflentate qvi

fïllt Am

poft Alexandri Magni mortem provincias in-

trcd d

ter fe partiti fuerant , ut fupra (P48- 42,) di-

deSenm

ximus, Nam Carthagine pacata, totaqve füb-

lit &llh

acla Italia, Romani ,cum reuqvas etiam Eu-

eSemti

vope partes vicinióres tetra. mariqve debellaf-

?Hlleü' li

fent , eo jàm potentia €reverant , ut longmqvx

1 !PP!CW

etiam reges atqve populi fidem iplorum im-

l

Iir, d

plorarent. — wflinus &b,31,

hia

A

Hunc ad modum ZE

tül, qvorumres

-

PTOLOMZJEUS EPIPHANES. . admodum

Pel)&. |

adolefcentulus , per atatem non poterat admi-

niílrare ; cumab Antiocho Magno pcnculum

Jrerts d

j

immineret, miffis Romam legatls : petebgnt

ansgrcï

utSenatus tutelam: regïs pueri fu&lpcret.

riom, U

r

Eo facto, Senatis Antiocho denunc1at ut

1

ab 4Egypto abflineat: ille offenfus , praefer-

tim , cum Annibalprofugus & hofpes 1pfïus,

m

7

vehementer bellum fvaderet, in Graciam,cum

claffe trajecit, Liviws /1b, 3, ibiqve: profhgatus

þflll!mv*'

fuit, ut antea diximus.

Compyarata deinde

ia

cffe, Romani perfeqvuntur ilum, & inA-

f

üam,

o

2

K

ca;:. ts oD u —i

m

74

& ] ïat)'ü

fiam transportari, maximo pralio vincunt,

gt

ultra Taurum montem rejiciunt, ( 45£e J£-

u

ram Vulg,190-) Livim 06 37 Cicer? pro

7-18.

;extio.

asl

Poft acccptafn cladem diccrc eft fOEtuä,

u

ht

ut Cicero ( pro Dejotaro) narrat , benigne fibi

à populo Romano effe factum, qvod nimis ma-

l

gna procuratione libetatus, modicis regni tet-

hi

minis uteretur.

Bellum hoc gubernabat L.

CORNELIUS SCIPIO, P. Scipionis Afri-

m

N 2 u

cani frater , vocatus ob. hoc ipfum ASIATI-

CUS. Floru« 1. 2.c, 8,. Eutropius l. 4. Ap-

fony

nim

pianus im Syriaca. Oroffus l. 4. €. 20, &6

ia

plinius de "viris illuftribus, Scipio brc tan-

dem capt a rege -Antiocbo pecunie damna-

d

tb

tut eft. T'alerius l. 4.e. 8, 8 1,8, €. 1. P(u.

tarcbus in Catone,

Poft J&tolos debellavit M.Fulvius nobilior,

li

deiisqvetriumphavit. Liv,/.48. Apprtanus

fui

ip Syriaca, Flor.l.2,6,9.. Juflin 131, En*

d

W«

£rop.l, 4« Meminit Cicero in prima Tufcu-

lana, Pltn.£.35. c- 1.

n

Et cum ex Afta domum revertiffet, P. Sci-

i

pio Aphricanus, qvi legatus o bello fratri fue-

i

: raF;

p

ofe

o'c

; 2

Vece — LIBER I7*

Tnt

rat ,à Tribunis plebis divexatur. : »—Itaqve Li-

At

ternum féceflit , in villam fuam , atqve ibi, fic-

t !

ut nonnulli tradunt , mortem obiit, (ante &

(';i

F.184.) vir longé preflantiffimus , natus art

nos LII. eqvalis M. Portii Catonis. Lzv, l, 38,

tl (

Grofius 1,4.c.20, Valer.l.goe. 3. Auguft.

.bcnigne*

de Civitate Dei, l,3.c, 24, Pitn. de viri

Yi nini

/ll/l'riäw.

-i!-

s regni

InDialogos qvem de fenectuteCicero fcrip-

Vbernd

fit, Catonem introducit amanter, & honorifi-

:lpionis

ce de Scipione, deqve fua & illius ztate ftudi-

um A

isqve loqventem , inprimis vero celebrantem

pl

illius magnitüdinem animi: Livius ( Z 3$, )

4. [ 101

autem inimicum ei Catonem, folitumqve fu-

ipt hi

iffe dicit, hanc ipfius fortitudinem odiofius ex-

TT

agitare: Celeritatem ei Cicero ( Ferrin, 7, )

,8, f:II*

tribuit in re gereqda.

us

Su|licor Sleidanum memoria lap(um. ea,

qve inDialego de Seneiute a.M,Portie Cato-.

j

ne de Q. Fabio cuntlatore, deqve ejus fluasis,

nl

vini

& etate prolixe dicuntur, boc loco ad. P, &ci-

pionem referre, Can/idtxxzutem ex L. A. c. 18;

Gellii , Catonem Sciptonis Africaniinimicuy;

,niifet,!ff;

ljc'l ;

fuiffe, tribunosqve PM)? ei mmiuife, Fiá.

2

?HQ (mmï

7-

!

pur

;7!74-&-:1.»2 V

]LM 'U-W.,

(N»

;72114/1:,0

*» LIBER, T.5

n

76

tur $uidat invece wa]ày & am*zm,ubz cot-

tüüm

trarium,

adfcü

dCJR(

Florebant eó temporc, EWNIUS PLAU-

"TUS, NJEVIUS, poétz. . Gellins lib , Y7. cap,

ä;

wü

sult. [ ante J&r. Valg,185. ]

Pllmï

Debellato Antiocho, Annibal ad Prufiam

t

Bithyniz regem profugit, & qvum illum fi-

ii

Á

bi ded1 Romani po"cularent haufto veneno

t

'vitant fimit.

De Annibalis morte. diverfae

ul

ln/iorzcarum opiniones lege apud Plutarchum

qm?iä

dn vita Anuibala , & Quinti Flaminit, 1-

u

il

u

zem apud Amilium Probum 15 vita amni-

balis.

Meminit *4venalis Satyra vo.. u-

] c.u(fm

Jtus Ob/?qvem cap, 3. prodigiorum,

27

A

Salius Italicus lib,

N

i

»iu de viris zllzt/irz!w;

13. Habet de fopulchro epus le:w libr.$,

Jut

e4p. 32

IT

Antiocho fücceffit filius ANTIOCHUS

f»l

EPIPHANES. (Zivius lib. 4$.) Qvi &ipfe

li

r

per infidias/Egyptum occupare cogltabat,cum

effet Ptolomzi Philemetoris, JEgypti regis,

qv1 inortuo patrl (ante &r, Vule, 180.) f'ue-

NO

«efferat , avunculus,

kaqve tutorem fe pro-

Yi

feffus adolefcentis, (erat emim ex forore Cleo -

fr

pa:mmtu: ; :mde ob cogmtwnem femulabat

X

24*

i

f

Xf;,fïï(? Py»-f

oA

34A. CUM

1

fd"lnd:irc

Eutelamy) opprimere illum ,ae rei (ummame

ad fc traducere conflituit: fad intellecta frau-

T

de, Romani , qvorum auxilia denuo folicita-

] M). NI

verant /Egyptii, legatum miferunt , C, Po-

pilium Lanatem , (PAniss mendosé QclLavi-

[ad P

um vocat , Vellejus Marcum, guflinus Pu-

um il

blicum.) is,camin Collogvium veniffet, An-

uflo v

tiocho , popà'i Romani nomine , denunciat,.

"t dv

ut ab Alcxandriä,:qvain obfidebat, difcederet,.

Dlutar

qvi cum deliberandi fpatium peteret, ille vir—

Flamiti

gula flantem circumfcripfit, & qvid àcturus

, d

effst , clare jusfit ante. refpondere, qvam ex

t

ea circumcriptione excederet. — lta, pertes-

giorkm. !

refidtus , qvod populi Romani petentians

"ETU

Valerius

non ignoraret , pacem promifit.

Pl

Maximus lib. 6. vcap, 4« Ctcero. Plilipp, $..

Plnius &b, 84 cap. G. Vellejus libr, V, $u-

UE

fíín. hb. 34 d ppiamu in bello Sjrinca-.,'?lu-

4

1

)0

äa-r(bn; Agopmbfgmqt. tem. .

m

ogl[

1

E

t

Hac eo comm&m orantur, ut vïderilpoffi""t,;

^

qvemadmodum Romani paulatim à parvis

([g [

m

yoreni

initiis creverint, ac progreffus fecerint gd

fummam reruma conftituendam. — Jam enim

1 /ZW/I l

l'orum egreíla fines Italíz, in diverfas

7 W

'x'ïliïi'ïuä 1

r

L

: q)d*

l

uet

! v

g"

LIBER I

78

T

qvidem mundi plagas impreffionem fecit , fed

ermultum adhuc operis :eliqvum erat, ad co-

EU

Mgr/m

acervationem illius imperii molis, qva potiffi-

ä inm:

tnanm orbis ter rarum par tem ambltu fllO com-

plectitur, ut ordine deinceps ; tametfi brevi-

p

ter, cxponam.

mus;(

ta,W

-Ts, qvem f'upra dm, PHIEIPPUS Mæccdo-

l]

num Rex, qvod ARO manis im: angufhas reda-

Ill

Qum fe graviime fc

[

zst; uf 1 32.) bellum

"cdmtegrat e co*mb it; fed praeoccupatus mor-

]i

ée. Cante Zir, F. v9. ) füccefforem habuit

j

Y

r us ZA filium , qvijam pridem. in Roma-

[/ M'»N

1105 ex aceibatus belli : iqvoqve gerendl velut

W

b

fizreditatem fufceplt Sed L. /Emilius Paulus

II €onful, (ante J&.. Vulg.168.). pralio tan-

W( [d k

r

hi

(

dem illum vineit , (Za/er, 4. $. c.

49

) &unà

u

cuni uxore , matreliberisqvecapit, inqve tri-

(l

umpho ducit, vocatus idcirce MACEDONI-

Ti

CUS, ab eoqve tempore Macedonia facta eft

populi Romani provmcm. Mefala Corvinus

de Rotm. bifforia,

u

N

Secundunq bcllum Macedonicum defcribit

&

T

Livius lib. 414 & feqq. Plutarchu in Jmro

TN

Panu-

H

)

3.

"CEiss à

P 2 772// 75

-LIBER 1.

Wa' *

79

!&&t,& Paulo, Diodor, Stculus 1 31, Florus L. e Y2

"d Eutrop.L4. Vellejus 1 2., Orofius l- 4 c.20,

W Meminit Valeritus l, 4 €ap, Cic(ro £ro Mu-

um &77. CD' 2. Offre

l

:

Superiori proximo* anno mortuus erat En-

nius, (ante Ar,P, 1&9.) annorum feptuagin-

& Mg) ta, ficut ait Cicero ; Sruo & in Catone, Li-

vfis «

vius l. 4^7.. Pliniu deviri :'llzq?(ilzw. A'Frqu'-

-

p tnut l, 3. 0. 6,

Xattsm ^-

gl -

Paucis deinde poft annis , P. CORNELI;

n n

'US NASI

CA, Cante &r. Vielg. 155,) Dal-

Ito poft, TERTIL-

)

v

matiam fubegit: neqvetnu

xii

UM et: BELLUM . PUNICUM exortum.

(ante r. V'ile, 149.2 Teruum bellum cum

) pidtt

f ,l,]&ï

Denis geflum expontur ip Epitome Ligiana.,

1. 49 $0.5t. Seribitur ab Appinianoin Liby-

t Til

co, À Plurarchoin Catone, 4b Eutropio [, 4

CEDO

gm'a ü&?ï

4 EJoro l. 2, c. 35.. 4b Orofío.l, d. 621

Etehim cum Carilxaginenfes*, qvietis

j um

imp

atientes & otii , reliqvis vicinis , pr&ci-

pué véro MASANISS/E, Numidiz Re-

i, populi Romani focio & amico , vim at-

ent , folicitati Romani de

Wtf"ff d

ve. bellqm inferr

4u-

wiff F

l

D4

M

( OA TE URH MM E

h

;Li

8o

LIBER l,

.' ?

h

: äuXiiiiS ; bellum decreverunt , ad annum ut-

-bis conditz circiter fexcentefimum qvartum.

"T

üii

— ^ Sed in e fententiis variabant , utrum . everti

! 9i

civitatem, an vero fervari oportéret integram:

' Unaerat eorum fententia, qvi non delen-

I

u

dam effe cenfebant , eo, qvod Carthagine fub-

lata fore dicerent ,ut. civilibus inter fe disfi-

al

l:

[

diis atqve bellis conflitarentur ipfi: M. au-

Va ob .

h

1em PORTIUS CATO, diverfüm fvadens,

| P.möf

0 (Phutarchus in CatoneMajore ; qvantum Rei-

feyi/

publice Romang periculüm impenderet ab

€à civitate , nifi funditus everteretur , demon-

1 iil

4 fmägilk

-

flrabat, (»/miue lib. t cap. 18, ) eaqvefen-

tentia vicit, ' Crcero ip Brutó,) ipfoin hac de-

4

u

liberatione mortuo , (szze /£r. Pulg. 149,)

Umm:ï

cumad octogefimum qvintum annum ata-

iW

tem produxiffet,

Eum Cicero numerat in-

:

t

ter Oratores antiqvos , & proximum à MAR-

u

f0

CO CORNELIO CETHEGO ponit,qvem.

ab Ennio celebratum effe dicit. ( Ennim n 9.

f

i

Annal. Ciceró declarg Oratoribus dicit.quod

| ^

l

6b foavilo

qventiam . [it diftus Svavime-

qii

7 dulia

Catonis autem, orationes extare

d

7 «entam , di

: qvihgväginta, refertas & ver

bis

] n

&

4/)/«7:.,»&"&4«.,. i

T wa//äaäw eAce^ A

LIBER I.

cUAME

: ANun

& rebus illuftribus , & fui temporis homr

TT at

nes delicatiores teprehendit, qvod non eas

ATU g

diligenter evolvant. Confert eum cum LY--

tet mtegï

SIA Scriptore Attico,

l'ide Gellium libr,

m d

13. c4p.18,

Ciceronem. jlvptzm.rz Verrmz,

thüptul

Va'erium Maximum libr, 3. cap. $

. ó£2e*.

ntet fed

cam Eprüftolagz.,

pfi: M.

Bello Baarcetettip præfääus demum fmt

um fvad

P.Scario ZExitiaNus; Pauli Macedonici filius,

n P. vero Scipionis Aphricani, per Adoptionem,

ol nepcs/ V ellejus lib. 1. Ispoftinchoatum bel-

« g Tum ab aliis ,anno qvarto, (ante & V. 146.)

) n Carthagmem ahqvot diebus vehementer. op-

ol Pugnatam capit, diripit, incendit, ( wrbs in-

1l

j/ammata 16. 47 fit dies. )comp'anat adeptus

;; ideo cognomen, ut Aphricanus etiam. dicere-

a

O R

tur, ficüt ille, qvi Annibalem debellavit, ut fu-

(p4g.7 .) didtum efl, Mppiauus n Lrby -

mumäM Pla

€Q.

Plutarchus in Sciptone.

Plnius hb,AS,

Q pomt,q

ap. 1g. Lrívius Epit, $1. Florus lib, 2, cap,

(Brnni

Solinus Cap, AO. Strabo lib. 16.

uir ^ d

Et hic qvidem efturbis potentiffima finis,

NU

qviorigine Vetufhor qvam Romana & ducum

tone d præüanm fere non .mfcræor, lon ge lateqve äo-

- & minata fuit.

D$

hs

LIBER 1,

92

I:

J

De tempore Cartbaginis condite. difcre-

pant autores , Tufl. L Y2, feptuagimta duobus,

l

j

Livisr Epttom.si, nonaginta tribus Roma

veruftorem faciunt, Eufebius ejus ortum col-

locat in annum 4o, ante Mium captum, « ppi-

pïG

l

- Anus iülqwinqvageþmum. «Vzde' Oroffum l,

2

Wi

*

g * .3.» [' 6.

- P. Scipionem Cicero (7'e

rrin,6 ) fdribit,

ü

Carthagine capta, Sicuis reddidiffe, qve fu-

N

perioribus annis Carthaginenfcs illis ademe-

rant, figna & ornamenta, & Agrigentinis

,

!

|

qvidem Taurum illum nobilem, qvem PHA-

LARIS tyrannus (Jnzotuir Seculo fexto ante

hst

3

Eram w:/garem,) habuiffe dicitur,qvo vivos;

ninr.

hat

fupplicii caufa; demittere homines & fuübjicere

X;«

rb

flammam folebat.

hr

AA

De Phalaride ejuque Tauro Orofius 1, 1,

Y

Wü

c.20, Faler. lg. €,Y. 4.9,6. 2, Plutarchus

3;

(

d

-an Paral.34.0.8.. Ciceroin Pifonem $. T/;/Z-.

deneca de clement ,2«0.3,. Javenali Saty-

*ï

rag. Perfius Satyra 5.

(i,

Phalaris hic non ex infidiis interiit, ut'alii

x

46-

multi tyi-anni , fed in eum univerfà Agrigen-

tlgc

tinorum multitudo impetum fecit. Czcero in

1

3« Ovid, iz lbin,

ä»

Ofa'ü T z (V alerits 13 6

4

Me

;

Lä'æf-mf/,

MLIBERI eadeaes . 8'3

'dlt [4 d ;g

Memmzt bujur tyranni. Diogenes. Lacrtita

ht du

J, 9, fuum nomen non exprzmzt.

tj li

LT

- APHRICAM C1cero ( pro ngarm) ocat

Aftt

te rilu.

provmaarum ommum arcem ' 3

Bello Punico Cat thaginenffum regio in pro-

pincia formam redatia efl , tefie V. ellejo £. X,

A

& Straboue, lbroultimo, Idem patet ex F.

ifts qu

Rufv & Sd/u/hz lal./ïorm 7zfgurtbmd.

; ilis at

Agrlgcn

Eodem fere tempore, bellum Romani fe-

nygent

cerunt ACFLEIS,Graciz populo propter vio -

f 11

latos legatos. (De caufa belli variant autores,

iturqu

quibujus belli bzifloriam expofuernnt, ) Belli

nes&umg tdux erat L. MUMMIUS Confeqvi pr&lio vi-

&or Achajam omuem deditione cepit, & CO-

a Orifu

RINTHUM , pmmamm urbem, ac totius

1 Hl

L

Gracie lumen, ut Cicero inqvit, (gro L,

fonent

[

Manilta, ttem 1. Offic. en Adgrar, contra Kul-

vtl

!

lum , M Verr.) ex Senatus confulto incen-

dit, funditusqve fuftulit , [ a»ze J&r. Fulg,

nterit, *

146. ] ne qvando recreata exfurgere atqve

ver At

etigere - Íefe. poffet.

MUMMIUS. ob eam

rem vocatus eífl ACHAILUS

De bel-

«tit t

(uii

lo Achatío !egamr Liviu 4 $2

I' e//e/w

D6

i,

(s geos aE

J

-

**4-:.. ;

.

j n

4:018444..44". r..e/,;' p LIBER l. ./(/M-'lv/,

f

M

lib, , Florus lib a. cap.Y6. Eutvapine lib g. —

d

. Pau[anias lib, . Tuflinus lb.34. Feflus Ru-

"i

fu. Orofius lib g, cap. 3. Plinius lib. 34. cap.

2. Meminit Virgiliw üb. 6, Plinius de /'uirif.

n

iluflribus,

*

/|

Ad hoc etia

m tcmpuä LusrTANIAM Occupa-

á

vit Vthijusl (qivius lib,$2.) qvidam ex pafï:o—

du

re venator, ex venatore latro, ac deinde validi

h

exercitus dux factus: qvi cum Romanis, per

l

aliqvot annos , (decem Juflin. hi, 4.4..,)';10 fz-

pé qvidem fcliciter praliatus, infidiose tandem

li

j

]

fuitinterfeQtus, (Kaler. 1b.9, cap, 6. Liv.

hi

Epit.54. Stribo lib,3. Fefltus Rufus/) actum.

ä

n

demum Dzcius Juxius BRurus, Conful , Lu-

j

*

| ln

fitaniamad Oceanum . usqve perdomuit. ( 42-$

J

li

l

£e JEr, Vulg. 138.)

l "

j

De vege[flacum Viriato legatur dppianus

en Hifauica. Florus lib.2, cap. 7.. Vellejus

lh. 2. Eutropius lib. 4« Orof, lib. $ . cap-4-

n

Meminit Viriati Cicero 2. Offciorum , l'lt-

li

nius de viris illuflyibus, Slius lib. 3.

; "Romani Hiagnam. interea cladem à NU-

lj

i

MANT:NSS, Hifpaniz populó , acceperantz

) cumqvep: €:mà Mancino. Confüle factam re-

M

i gldiæ*en; »qvod effec i gnomim'oiä? P. Scipio-

E;;

j

TA MMW aL/»al

d-./ cw,j;ä,y-

m[z:j

LIBER L.

$;

OP'W nem Z£m1hanum Aphrlcaaum extra ordinem

,Ffut.

denuo creant confulem, eiqvebellum deman -

ffh 74[1

dant. Livius &b. $5. Vellejue lb.2, Orq/' lib,

Mi d

$ Czuro 5. de Ojïc

NIM ocm

Is cum cxe;cltu profe&us, & ad feveram

hm exii

diíciplinam revocato milite, qvi mollier £-

jeide v

€us erat , & laboris impatientior, ( Epzrepius

Nominis

lib. 4.) Numantiam urbem , ubi circumval-

A

laffet aliqvandiu; cepit ac délevit, anno poft de-

uiosetan

letam Carthaginem decimo qvarto urbis con-

ditz anmo fexcentefimo, ( ante Zr. F. 133. )

up tl

4*

'ftlflli. CL

Vide Florutn lib,2. cap.18. Szrabonem lib g,

s,Conful,L

Appmnum n Iber:cu, q"vi SCIPIOGCITI ex

rdomut i

"bae Vitloria cagnomm N umantx'n 4cæ-

Eüle tradit,

tir A

p7l/1

Carthaginem, Numam:amq?

Ij Cicero vocat duos terrores Imperit

"TL R

Omanl, 15 Orar, pro L. Murana & pre

b

| éege Manilia,

cladcm1

o a -

Eodem tempore fer vorum elt ortus n Si-

jc lii cilia tumultns , qvi maximis colle&tis copiis,

[ä P gj vix tandem àC. FULVIO Confule fuexunt-

*

D7

OP—

2

|

WIIUTEOGUPEEUPREEE

& soA,

' i'(jy bu*&

/ f«j»d :

96 ^

& Rs

L

IBER L

|-

Oppreffi. Bellt fervilis bifloriam expofitam lu-

culenter.à Diodoro. Siculo edidit Latine Hen-

$)

[

ricus Stephauus, De eodem [cribst. Livius E-

i

pit.$6. Florus ,3.c,19. Meminit. Appianta

L1. Orofius 1,$.c, 6« Non autem C, Fuluita

f

p

Al

ferves fubegiz, fed bellum, f(b ejus confulatu

ertum» triennto poft. P. Ruptlius confecit

ü

provinetamque ordinavit, (ante & V.yj24)

L

VideSigoniumCommentarto in Faflos Romae

B

5;,:;,';4

Potthzc; bellum

fuit Romanis cum ARI-

M:ï

STONIICO in Afia ; nam Pergami REX AT-

/f);jd?ll

'TALUS, populum Romanum teflamento fe-

cerat heredem,. L fvius Epit. $8 dMppianus in

i

n

Mitbrid. Tuflinus 36. Florus 1.2. c, 20, ótra-

boltq. Eutropin 1 4. Vellejus 1,2, Cicero

OT

Phihppicam. Feflus Rufus.. Meminit Hora.

ii

MY

tins 1 2.Odetà, Plutarcb,in Gractbis,

Ariftonicus autem, ejus propinqvus , occu-

hi

pata ea parte Afix,teflamento Romanos frau-

h

dabat. Hunc & debellavit & tandem cepitM.

PERPENNA Conful. («nte r V, 130.)

Livius Eptt. $9.

p

77 þn.

V?("'o J 30 f040 ïll/f. .ljlaä'

An-

ïl

^i

^m Tve d f"uyæ? Mfc,

LIBER 1

$7

W [th

Anno autem feqventl (ante r. Vulg,

lul - 12

9.) qvifuit annus urbis condite DCXXV.

7 U.

£, Scipio Aphmcanm, domi fue cupans, no-

hi Appm

&u fuit oppreffüs à propinqvis , uti creditur.

LT

Fide Livium l, $9,. Vellejum 2, Appianum t,

h tj

Plutarchum in Cracchbis, Ciceronem in Leíto

" Cj

€ Milone3. de Natura Deorum, Oroffum lg,

eE

c.1o Sufjicia de Semprouta, Tiberti Gracchi

fir a

filia , Africant uxore, eft in Epit. Livii :

De

i5 um d

óempronia ac Cornelia foeru in Appiano L.

de bellis civilibus. Hmchcero in fomnro Sci-

i

onmd dtxzt t i

tcüamcnt

effugertz.

Exifiimatus eff quoqve C. Carbo

! Appum.

tribunus plebfe Africano vim attuliffe , Ci-

1 od

cerol.9. Epifiolarüm ad famil. 21. 4d Pa-

u la

tumyad Quintum Fratreml.2, Epifl.5. Mew-

fewint

tellum. Macedonicum bujus. cadis infrmulat

711

Plin.l,7. 0. 44« Appianus addit ,non defurf*

ingis;?

( fe.qui Scipionem fibi 1pfí mortem mtul jk,

omaz

feripferint.

ndcm u

är. ]/OIA

Eloqventiam , fummam fidem, int:-

gritatem , ci Cicero ( pro L, Murana ) tri-

j

buit: &qvanqvam ipfius interitu maxirnum

do Orem civitas tota pe;mperet , nullam

p

ä-,

f

ym ('

&rez. ^ Aa

cL «P/Z(&(rr

**'ï*ff

al[ü)

€««54. F IRER I,

38

!

[

tainen qvæ*honem de illius morte làtam f'ui'ï'

f&

fc fcribit ( pro. Mslone) Solem vero fuiffe ge-

qwns

minatum eodem anno tradit. ( Meminit ejtu -

dem Vellejus 2, denatura Deorum, ) ftaqve

!] m

If

ducum longé omniam praflantiffimus periit,

"L

natus annos. LVI, qvod qvidem . Africanum

p

ei majoreni præfigmficaffe , commentatione

qvadam fvaviffima fingit. Cicero, Ip fomnto

'

-

l

.Scz;mmu

Vixerunt (Jellejus Lib.à )hac atate Luci-

W/J

ml

LIus , TERENTIUS , Pacuvius, Accius, Lrci-

j frin

Nüs , Cuxciuus, AFRANIUS:

& Pacuviurn qvi-

dem C. Lalius, Aghucaao conjunQtiffimus, . IT

(Cicero im. L«lio y amicum fuum vocat, Te

&u,» j

rentium vere fa'nwa 'em.

MH.

De his legatur

Gellius lib. 12 ma* 23. 6 lib Y2 cap. ulr, Li-

]u

] a

lus Gyraldus f)qwrw Pogtarum dialogo 4. &

Petrus Crinttus,

ju

?

. Poft heec FABrus MaxiMus conful, Allobro- -

.

ä

um

ges,; Arvemos,RutcnO Gallix populos , in-

wl

genti prelio (uperavit, Cante Ar, F,120))

Livius Eptt. 61, Strabo lib. 4,. Oroffus [b. s.

poTt

IT

£4p. 14 Florus 1,3, cap,2. Cafar 1. de bello

Gallico, — ppiauns in Goltica, Pinim l.T. -

llj

my, $0.

Eodem

l

*

(*roägäl

'/C"afu-.s' G À

uä' z'n?WZ(rj; Q/ik; 2»[1

?/V'-u

LIBER FT,

9

t Tatamlþ

. Eodemqve tempore füit intérfectüs R

E

t fuilïeg ;

mz C. Gu ccuus , tribunus xplebis; 'vir elo-

&tiyit h

qvens, legis Agrariz defenfor, cum ànte an-

i, ) l

nos- Xil. ejus frater Fr&rRIus GRAccHus con-

liiv

fimili de caufà cacfus fuiffet.

De Cajo Grac-

| Af*um

D

ebo videatur Plutarebus in. Graccbis, Mp

Hnfauen

pianus Y. de bellis civilibus, Oroffus 1. $- cap.

In [in

8. Floru 1 5. cap. $.. Vellejus d, 2.. Livine

Eptt, 6Y, Paferius 1, 6, cap. 3».' 'Sn/u/liug £n

guteli

jugurtbina, — duguflinus 1, 3. cap. 24. de

aus, 1

eivitato Dei, Tiberii Gvacchs ipteritum re-

CO

fert Livius Epit. $8,. Florme lib 3. cap. 34

zjun&üïmf

Pünin de viri iliufiribus,

Falerius dih,

n VOC&I) 1

6. c45,3.

Seneca de -conjblajtiane 4d Mar ;

:

t ii

FAT,

/

Mp il

: Utriqve Cicero (5 Brt)(a ) tribuit eloqven-

ti& laudem , & Tiberii qvidem orationes non

du/fgüä

fatis fplendidas verbis, fed acutas, prüdentia-

Y

*Al&

I

i

qve pleniffimas , Cicero,, fra

tre

AW

m ejus legen-

| Püllöï»i

dum effe cumprimis juventuti dicit, qvod

är. V , u

non folum acuere , fcd etiam alere ingenium

/

^

' J

&

poffit , eumqve vocat Romanorum. ingenio-

yufi

"TL

fiffimum atqve eloq ventiffimum.

Somniaverat Gracchus: C Faler, M.qxinä,v

f/füiw ]

lib, Y, cap. T. P(a;akräz(g« ) Tibefigm Iratrenmm,

[j

pi

—

Y

fibi

:1

z

go ^"^"7- LIDERT,

"E

,;

ii

fibi vifum effe dicere, fore, ut' eodem letho;

IU

qvo ipfe;periret: & hoc illum dixiffe nonnul-

Ób

lis, anteqvam Tribunus plebis factus effct, Ci-

yln

cero refert, Z 1. de divimatione,

es

g

j

[

Extänt illofum'leg&s frumentariz , de coioA

AUU

niis deducendis , de commodis. militum , de

provinciarum adminiflratione , de ipopuli fuf-

J

fragiis, de locatione agri Attalici & Afiz :

a

Vid. Fr. Hottomanni. Comment, de legibus

i

Romani, Jobannh Ro[ii antiquitates Ro*

E.

nmanas 498

: ji W,Chï

Hos Motus Tribunitios confecutum efï

ENT

] t

bellum popoli Romant cum Tucu&ritA Nu-

midix rege , (Plim, de viris tllnflribus,) qvod

/2 n

qvidem bellum à L. CarpauRNIo. Bzsrt Cof.

s

3 ab

fufceptum, & à Q. Cacit.10 MzrELLO conti^

m)

nuatum ,à C. Manio Cowsurr, qvi P. Scipio-

ET

ni militiverat , tandem confeQtum efl: (PZiz,

; [

f

4,37. 0. Y.). Nam Rex Mauritanie. Boccitus ,

n 1

ugurthe focius , pralio victus , cum belli pe-

- Gl

m

rieulum nollet fuftinere diutius, vin&uxm u-

urtham Svrrz tradidit , aste /£, Vulg.10$.)

hi

qvi miífus à Mario fuerat, hujus rei caufa

$4lu- — |

|

Czde*la /7"11"4 éceo U 64? Crn--

"""&,//1 T

e// *«-YIBER I MA AA I,,J

enlr

u[ïenonx

Saluftii yugurthmam b:/;'ormm. Liv, Epzt.

64.. & f24. Floruml.3,c, Y Eutropium l. 4«

uf

V!Z jum 2. Orofiuml s.cAg. €8c.

Traditi-

onem bancin aunuulo fuo Sylla exprefft , ut

VN

Plutarcbus invita 68 MariosValer, Max.L.8.

- 15, Feftantur.

[j

militut

E

pOPUlJ ]

Et ad hoc lpfum tempus, qvod erat urbís

& & AL

condltæ anno DCXLVIII. natus efr M. Tulli-

; d legn

us Cieero , ( ante r, V, 167.) Gellin L15.e.8.

qwmc

cum annis ante ipfum octo natus effct Q. Hor-

- tenfius,c aumeus Orator. . Cre.in Brurto. -

x

Per Bellum Jugurt inum Cimbri & Teu—«

8ii4^ tonii innumerabili multitudine penetrant , aíi

ir^! in Italiam , alii iv Galliam ; ac ubi maximis

; Dd ,

cladibus populum Romanum affeciffent , &

mi!! nunc Proconfules , nunc Legatos aliqvot prz-

qu liis viciffent , tandem ad internecionem cafí

iil fuerant à C. MARIO IV. con(ule , 'Teuto-

zL nii qvidem ad Aqvas Sextias , provinciz

cumow Gallie oppidum , ( a»te A£ram F'ulg.102.)

,vm&um Cimbri autem ad finis Infubrie. ( 4uze E.

f;/,,gP Vulg. IOL.) Plutdrcbw ;m Marto,. dppianua

acauü in Celrieds, Liv. Epit, 68 Harw lib. 3. €. 3.

Eutro .

(/Zaic&)/z;f/uæe, qum»/eæ

a

/

W

r

LIBER F.

/744

92

Eutropius l.5 Orofiusl.y c. 16 Bellum Ctm- W'""

|

PNW

àbricum. Czce:ra, m/(?mï. de prawmm, Gajli-

|

d WH 'bü[ät

[[7

Hatic felicitatent. exceplt novus tumultus

m

Nam Italizpopuli aliqvot à Romanis defece- -

4l

runt, SauwrTEs, PrriGxr, MaRsn VESTINI,

qutt

ManRuerst, UMag1, PricENTES , LueaNt,

De

Y

bis Italte popnlis videatur Strabo £.5, Pirn.

filin

4 3. 0. $. Silies L. g. Pomposius Mela 4 2

j

!

K

€$8 sziorz.z legatur apud Livium €pit. 7 1.

giü

Florum l.z

.€ $g, Fellejum £. 2. Eutrog:um

&i

!j

if

745 Appmmtm Alexandr, L. Y.. de bellis i

vilibus.. Oroffum l, s. Mp 18. Meminit &u-

stj

gu[imu de civitate Dei $. c. 22, Horatim

2077

Qde 4. l. m

]1

Varie ( ente £. Vulg 90.) cum his pu-

hi

enatuin eft & vix tandem ad officium redu-

Mi

éti fuerunt, Bel/uz Doc, qvia a Mar/' 72772

N

eboarum, Marficum gomingatur 4 Strabone

g

hb.g. eum bocfacit. Cicero Philrppica g. in

AAl

orat. contm Ruilum.

ltem Phnius L. g. c

poïce

)

$7: $ e.5. €idem & Sociale dicitur , [,33.

c.3, nbi fimulorigo indicarue , & 1,33.6.3.

J

Alins & Italeum appellatur d Cicerone, Fer-

ldi

rina 4. pra C/uentio pro árcbia G de Aufhi-

l h

Eüü

14 (///,/[WI,DH fosd As

4077

/Lam

LIBER I,

Beliyt um vefbonfis. Portentum , quod boc bellum

Wt

qpracejfte, vefertur a Plinio L.2. c. 83. ubi etiam

Italiafuncfiffmum fuiffe annotatur, Vafht-

WUS um

4atem, qvam lralia intulit , indizag Florus l.

mas d

3. c.18. Dgfeærunt Autem eo bello finittmi ac

i, Vr

xicini, ut aít Citero pro Sylla,

LUCM

: Mox aliud malum, ac Reipublicz permcw-

jt L5

fiffimum intervenit : MrrggiparEs, Ponti rex,

u Mda:

Cappadociz regemAtiobarzanem & Bithynie

t Epn

regem Nicomedem, populi Romani Socios

t Burn

& Amicos, finibus ejecerat, & occupata

TT

Phrygm Romanorum provincia, penetrave-

Memn

ratin Aftam, - De boc bello legatur Orof , 6.

à. D

c. 2. Eutropius l.. Florus 3. .. Ltutus

Epit.78. Cucero pro!cgc Mantlia, VAlerius

)ana

h

D

4.9.c.2. Plutarchus in Sylla. .fjpp:zmm [

Mztbrzd.ftte Suffin. L. 3.

ia

4 M

- Itaqve Senatus bellum decrevit: Elorus 1.

í

!

3.c.21. Hicauter&.orta factione, alii L. Svr-

uv

jl

LAM ,. nobili genc'fc natum , alii C, MaRIUM

Pnii

pofcebant Imperatorem, Maru partes juvabat

d

P.SurrrrIus , tribunusplebis. Livime €2/1.77.

LU

TL

jä

Felleju 2. Valerm: L.9.,c,8. Appianu: L.1,

(jrtnt

elli civilis. Plutarchus inMario 69' 3]114 Ci.

" m, cero in Bruto.

*

z

Ha-

(47-,' ;-Q/l';

a

14//(/44/14 . G,rh C',,,;a *e

p

94

JSeber-" PIRERT,

,

Habebat autem exercitum Sylla , Marium-

ll

,

qve urbe ejecit, qvi maxinmo deinde vite pe-

w

[

h

riculo , cum in pïaudibus circa Minturnas de-

D)

lituiffet , parva navicula in Aphricam trajecit

exul. (ante £r. V. 80.) F ellejus l. 2. Cicero

( |

n

pro Sextio in oratione ad Qviritis poft redi-

tum,in Pifonem, . Livius £pit. 77. Ovidisa L.

f

foi

4- de Ponto, elegia 3. uvenalis Saryra 1o.

Lucanus l.2. E lim, de virir ddlufir..| Valerius.

fl

7

Mzzx.y,l. 8.e.2,

j

l"

Per abfentiam. Sylla,belligerantis in Afïa,L..

u

D

ConuEttus CiNNA, Conful , tamultuari coepit,

P

& moliri resnovas : ( 1Zv, Eptt. 79, Cecer. 3.

1 n

Catilinaria) verum ejeQus à Cx.. Ocravto

[

:

collega, & pulfus urbe colligit vires, & C. Ma-

rium, ifta occafione reverfum ex Aphrica , fibi

b

j

W

conjungit: . Bellum boc OCclavianum dicitur,

cujus meminit Cicero L. de divin. -&f 3. de

j

u

]w

Natura Deorum, Plutarchut in Sylla. Ap-

iil

p)'qn. L1. F ellg/'w h 2, ät(trop. l,5.

/

Jtaqve contraQtis copiis RoLnam obfident

ambo , qva parte Janiculum erat & cum non

füt

rbe

ignave tantum, fed & perfidiofe multa in u

INE

HLC'- !

-

u-

Ea

G,me/

49»;»4»" QW

M*NM

4

29 A RE

LIBER'I,

9;

lla ,Mm

Wi

fierent, neqve jam illis refifti pofï'et, mtromuïi

cdibus atqve rapinis omnia complent.' (Zzr.

NIREU

Epit, 8o. Orof. .5 €.19. Lucantal.2. Saluft,

IG r

I.H:fi.) deinde feipfos renunciant Confules

414

(ante &r. V.87.) ineoqve Magiflratu crude-

^l pofi

litcr multa fecerunt: & L. qvidem Cinna pre-

7. 0vl

flantiffimum Oratorem M. Antonium inter-

ia

fici juffit : Marius veró ngatu um. ,Qvomo-

hu

. Jo uterque ab tnclementi villore vita evpul

(fíu fits feribunt Flor.l. 3. c.21. Eutrap. L. $.

Meminit Ctcerol.5. de oratore g. Tufiulana,

ts m dl

in Brutol.3. de Natura Deorum. Valerius

multur

Max. 1.9. . Fellejus l.2. 7 Florus ditfo loco,

"s

demorte Catuli nesnibil variant.

P

Cy. 0r

ürs

H1s rebus cognitis , L. Sylla cum plcxaqve

xÀ hlt

omnia bello recuperaffet, pace cum Mithridate

n

facta , in Italiam revertit: fedjam e vita dece£-

i. £-

ferat Marius VIL. Conful. Cie. /b. de Natura

Deorum. Liv. €pit, 82. U' 83 lem: de viris

in 3l

Áf

:Ilujz'r:äw,

l.

- L. veró Cinna collegam' habebat. fua-

man

rum

artium. CN. :PAPIRIUM CARBO-

as

ml

NEM (Lw,Epat.86 e 88) qv1 licet vim &

arm:.

-

b

j :

: H

AA U m 1'2.-

cddie,.

; 1( WW

mERL.

x

4 LIBER T.

: ]

96

| p

.*äfma'Syllæ opponerent , una cum filio Marii,

-profligati fuerunt: & Sylla rerum potitus;ad-

| w]

verfarios omües acerbiffimé perfeqvitur, pr

r

| fcriptionis tabulam proponit, profcriptorum

| qui

bona vendit, eorumqve liberis facultatem eri-

Mrt(tx

pit, atqve jus ullos honores in Republ. confe-

ny,[!;

, qvendi, (Cicero2. de Offic. Auruflinus de Ci-

| f

vitate Dei l, 3. c, 28.. Lucanus 1,2, Cicero 5,

p

. de legibus ) Factus inde Dictator, (snte £.F,

[

Q Florus 1,3.6.23.) profuoarbitratu omnia

conilituit;ac tribunitiam poteflatem infringit,

ï f

& qvum civium Romanorum bona venderet,

at

-praedam fe fuam vendere;pro concione dicebat:

nju

,

breviter, nemo illo invito, nec bona, nec patri-

am,necvitam retinere poterat. Z£viu Epir,

Min

|

( S8. Plutarchán Sylla, Appianus Y, Cyvil.Orof,

hi

J.5.c,21, Ctcero pro Ligario : Sylla omnes,

mm M

ques oderat morte mulitabat. Seneca debe-

gi/ivum

Beficiie, L. s. c, 16. L, Sylla patriam durióribus

tiocan]

remedia, quam pericula erant, (auava.

[

v T Flertue l3. 6 2,

/mntc

| Lt

In C, värö Marium -od"ic; tam acerbo

EL

. . .fuit incitatus , ut ejus reliqvias , apud A-

'it.:.

nienem fluyium '1/f1tas : , -disfipari juffer

PA

V

Ci-

)

& 2»&. /yaa M ;4&»4/-//9 E .

— EIBER 1,

27

»s

l QM

?

gCi?ero 2. de Leg

ibis, Plin, 1 T. 6p dpfe

i

;

astem primus € patriciis Cornelius igni voluit

eqxvigur,; :

£temari, fortaffe timens idem fuo corpori poffe

a

PIO CUFI([

accidere. ,Qvormodo $ylla in d«gro Cumano

At

3ROVÉUMS Anno atatis 6o.. 6 Remam perla-

qu

U ozug

v

v eum magna pompa , ip campe Martio

if

,

epultus fit, prater ceteros Appianus 4, . co-

4 Cl

J uner'

pio? nafm;: Meminit Liviu I';'pft.yc;:,

$

j ^-Mario vim & virtutem, &in;igacundïa. et-

tem nj vfeverrantiaml,Cic;ro tribuit : Syllam, vehemen-

O. tem, L. vero Cinnam vocat (Htttiones in Ver -

um rem feu de

Jfappliciit,3.de Narura Deorum )

(; crudelem , Marium appellat ctiam tertorem -

lii hoftium , fpem fübfidiumqve patrie. Cicerg .^

i. £. 3. de fn,. Syllemtrium peft

-

;]'e:gtguzh

Uitio «

dl raom s luxurie , avartti

4 "4-

( grfirum vatat.. Marium inoratione proSexe.

mán.tio m;g]&rpqtaræm:patriæ Fertia Catilin. cua

yi, li fFodem urbis , pro C, Kabirio patrem parrie, '

parentem libertatis &v Reipublice appellat.

Lucanus 1,Y. Pbar[al,

.Sjllam /'c;/erum;-ma-. :

ougtfirim nominat.

JSJQIPU'

Jf

r

' cefu! AA TA

Ls T x a"' j (9/

J faw

.

/-*zsl.

E

8

I-*-FIDER I s.

L. 8ylla qvatuor novas leges t'ulït,dc fal-

ld

fo , de parricidió, de ficariis, de in«

pulo'

jurlis. Ho££om, de legibus Rom.

füi

Ipofo Di&atore, M. Cicero natus annos

(5 (

Canr

XXVI :ante &r. V. 81 ) inforum prodiit , &

m caufam dixit.

In bo;

jii

pro S. Rofcio publica

Gellius L.15.6, 284 Quintilianus l, i2. 6 6, A:

A

fcon. & al confentiunt.. Conr. Feneflella er-

l

vorem A Pediauo notatum [equi malutt,

Qd

. Anteipfum elariffimi nominis oratores fue-

F

runt, ,Q..,JCAtulur, C $ulius , M, antonius,

.

L, Cra[[us , cuj

us qvidem aetate. lingva Lati-

eom.

na fuam. qvafi maturitatem habuit, ut ait. Ci-

n:h l

1l

iv

'

cero, tnBruto.

1

Fuit autem hzc

Ciceronis ztas oxnbium

N

eruditilfima: .nam ut tot , tamqve preílantes.

]ultmæ

oratores omittam, Jureconfulti qvoqve fue-

runt infignes, in his C, 4gvé/iue Gallus, . L,

Lucilius Balbus ; C. Juventius , Sext. Papi-

Qitu

riur auditores, Q Mutii $cauola Pontificis,

.beng

cug & Cicero dedit operam adolefcens. P;zz-

W

onisi tif, de origitie Juris, Plntarchus in Ce.| d

fioru

Cic. .T, de'legibug & inï Brut.

UT

—

" äq.vä-

ID

;

TW

/M—LIBER J

99

fulït,&tï

- ZEqvalis autem propé Ciceronis erat P. EE

Af

d: ts Sulpitiu , qvifuperiorum auditor, diíci-

pulos habuit, A, Offilium , P. Alphenum Va.

T.

Vr0 t

rum, Cajum , Titium Cefium; duos Av£d;.

"

.08, C. Attejum Pacuvium.

5 Flavium .Pfia:um',

)rut'n PW*

Cinnam, P.Cecilium. D

£ VOICTUm Turotog.

:

IN /7/770717 9017 äxmn? Bernbard:

MT dymari Rivalit-comaentar i,

Rwæ/zä 69"

—

i. Ptl

Floruit etiam cum Sulpitio C;Tazs 471j

7

$,

qi Wli cui difcipulus fuit Antiftius I.3beo,

Nunts oato:

Sulpitium mortuum. CiceroPZ7/,

inpica 9,

i l, * serbis ampliffimis laudans , O

zi llj ex omni eetate

mmnes , ait, qVi z

hac in civitate intciligentiam ju-

7

ii ris'habuerunt , fi unumrin locum con

ferantur, ,

€um Servitio Sul

pitionon fünt. comparandi,

4

yis a5 Neqve enimlle ma

ungoy Jufticiae fuit.

g,is' Juriscon"fültusä, qvam ,

nüg^^- — Ex proferiptorum numero Q.Srivrosrus

viliu ii -reTtabat, vir animi robore belli

qvefcientia prae-

yiu, Vi clarus.

Isin ulteriorj *Hifp.ania -gravifd imum

at .bellum excitavit , & devi&tis aliqvot ducibus

ii populiRomani , complures urbes in füam po-

purii tellatem. redegerat. Léviu &pir,

90 G feg,

h

Eutropius 1. 6,

UE mw L3:€.22;

E

Bppian. ]. 2,

P -

ia

eudpaio aedo.A C

P

TL

199

LIDER t,

Plutarchbue ii Sertorio & Po

E

?pejo, Oraffur j

! eppil

£5,6, 23

x

A

x,. gitilh

Itaqvebelli admini&rïaltio tandem conamiffa

; hi

fuit CN. POMPEIO: cumqve varia fortu-

j

|

gtl

! oqou

na Üepe pugnátum effet , tandem infidiof:

fuit interfectus Sertorius, & Pompejus de-

: Culis

inde decimo feré anno poft inceptum bellum,

n i

HISPANIAS recipit. (.22te ram Fulga-

] f

rem 71.) Fellejus l. 2, Flerus.5, c. 22. La-

J ao

vius Epit, 95. Vide literas Pompejt ad. Sec

natum apud Salujiiumf, item. Ciceronem in

! ,wuä f

v

T

;M:mïliana. :

: ymm

l

In hoc fcmp(ä*& NICOMEDES, li.ek Bi-

thynizy moriens populum Romanum inftitu-

Emg

4 funil

itharedem. (Liviws Epit. 93.) Mithridates

autem, Pontirex, qvi foedus antea cum Sere

ius'ï'qvïö

torio fecerat, 1n illa Mariana & Syllana fadtio-

i' l(upcr:JeLr

ne , occupata Bithynia , maximis viribus bel-

lum reítaurat.

Appianus d. Mirbridaticos | lj

Florus 13.c.5.. Eutropius l.6. Cicero pro Mu«

] utit

rena & pro lege Manilia,

1 Lucu

In eum miffus eít cu

m exercitu L Lu-

Ug

feli—

f0

: CULLUS' qv'i/Confu'*l egvciïyibus preeliis

)

eitcc j

(

L

"f;/w (A/L;QW "a nsa ( lo

LIBER l,

IOI

j Ui - citerrem geffit;( Lz'v.E]:zf. 94:) aé deinde Pro-

conful, cxfo exercitus & erepta Bithynia, coe-

gitillumr in Pontum retrocedere — (azre 4£r.

Qw Z'nig,72. Livinr Epit. 9s. )ïbl qvoqveiggenti

Wt : preelio victus Mithridates , ad Tigranem , Ar-

ml meniz regem, confuglt, (LW. Epis. 97.). Lu-

mj cullus vero perfeqvens & inftans utriusqve co-

um PlaS aliqvot preliis coneidit, (Epiz 98.) & qvo

nm i tninus bellum pláne conficeret , optatutaqve

$u victoriz früctüm atqve laudem reportaret, in

wj éauía fuerunt fedltlones militares , callide à

i nonnullis excitatz jDzo . 35. Phinius de viris

:l/u/fr Flormil.3. e $. Eutropius [, 6.

p

lianur in Mitbridatico, Velleyus L. 2,. Orüf 1f

D £. 6. e, 2. quq Cicero pro drcbias

m;mumu

Nam paulo poft revocato Lucullo. bell 1aä—

n j rainiftratio commiffa fuit Cn. Pompejo:; cu-

æcum jus qvidem rei fvafor. etlam füérat M. Cicero ,

uni (gro E. Manilia) qvum in Pompejl laudem

yis l

luculentani habéret.ad. populum orationem ,

yuà Levine Epit. Yoo. Dio 36 Mppiamu in Mirbri-

m j -daticos Plutarchus im Pompejo.

'Lucullüs revocatus trlumph avit nihilo feci-

mclruï» Us;

& epulum fplend1d11T1mum populo Roma-

5*

w nodedlt Cicero 4cadem, qv. 14 - dibenaus

N

Ea

llh

L

/72«»«;4.; (

H

Bo

Mlcr'

Z

1

;o2

J-JL.J-JJ

LIBER, ï

3

À. 6 Relidha deinde R epublica, domi vixitgri-

i

t

vatus in Phi ofopïnæ fladio ,& ampliffimam

inflituit Bibliothecam: ,. in Vl&l qvotidiano'

L 1'6

fp lendidus & magnificus, utanteafemper. E-

jus Bibliothece meminit Cicero 5. 4e fiz, fe-

( n

qve eo verdüre folitum effz o(teadit , ut. libros

inde promeret. P/isius/ig.e. $.. Lueullum,

ül

QWI

fenem triumpbautem zfppelfat, Velleiue . 2,

Xer xem tag::mmb

[

m

Poxipejas Mithrid:tem in fügam eonjecit

[

/

Ion*gzm aeq ve- pexkcutus eft; Et Tlgranem fe-

9

d deditione cepit: qvumqve in fuis caftris

m

fum fuppliceat abje&umqve vidiffec , ; etexity | !

tit ait Cicsco'( pro Sextio ) atqve infigne regi-

fM. li

t

utii, qvod ille de (uo cápite abj jecerat, repofuity

& iciperatus certis rebus regnare ;ufüt, (ante

:

Er, V.66,Y Plutarcbus i Pompe/a Liviué

£pir. 19t. Flor,1; 3. c.6. Eutropd 6 Diol36,

l

rtur

Val L. $. c. t. Ovof, 1,3,6, 3y

*

Til

Mithridates: tandenr obfeffus à"filio" fio'

fitg

Phaíhace , moite:ti (ibi coafcivitipfe. ( 4sre

st

&r. V. 63

Plniue- de virtü dliufiribut, Li-:

&0 lt

li

vius Epitork.Xo t, Droderua ! 37« dppranus

L2l

|

li,

ss

( 4

Lt

u

"

u^2a- YIBER I, *6-

103

mïvvïü'tï ',

in Mithridatito, Eutropin 1. 6.. Plinius L23,

&mglifüm;

c, $, Floru d3.6

;'. Valerius l. 2, €. 2.- Orqu

! qiti

14 60 6050—

:afemgq,

-

3'. (li' jf !

Cn. Poinpejo magnam autoritatetn concis

liaverat bellum illudjqvod cum PrarIs geffitt, — -

; Litil

(ante 4r, Vulg.66, ) qvod. qvidem fuitante;

qvam in Mithridate*m iret.. Bellum boc 4 54-

'üliu l

lullio ih Catlinasia maritimum3 4 Cicero-

ne ad Quirites pofi reditumy, Piratizum no-

minatum , de[cribit Dio . 36. Florus 3. 0. 6.-

pit

edppianus in AMithbridatieo, Plutarcbus i

tTigmm

la

Pompejo, Livim Epit. 99. Veleul, . Fn*

propuaa (.6 . Memini cicero profeg

idies t

:

e.Mmng

" inügnc K

(m; Lucanin V, Pbaifal, .

(erit t

Et vill tedar d iratica la

6

ur:(c Gofl/!äf, :

rj

i

Magne times - *

m/:ia'. li

V.[,ö. Dw,'

Eo Íedáto Bellö, mox a'ïiüci ïnöendïum civile

ortum efl; (Cic. £m Carihimariis , Nàm L. Ca-

'

TILINA, eusi aliis multis,in perniciem Reipu-

G ii

blice conjuraverat : . Verum fingulari Ciczko-

xis induflria; qvi tüm Cowsur etat , patefa-

T 30

&o fcelere; pulfus urbe; cum copias n Hetru-

ii & manus perditorum hominum ceegif-

j

EA

; fct,

*

(lu ?WU

agu-g&; a( saf /044.402(—,

i

344;

-do&g

LIBER 1j

"

lxw

à C, ANTONIO confüle; Ciceronisco Iegag

-pralio vitus eccubuit.. ( ente &r. F. 63.) -

.

* Liviu Epit, io2, Florus 4, 4. c, Y. Velle]w

l 1. Apptanus L. 2.. de bello eivilt, Eutrapzw

46 Saluflius in Catilinarz Dio L. s7.. Bel--

|

IC-

jum Catilinavium luculenter deferipfif Con-

! df

[

f.entmw Felmw Duürantius.

IN

uHu

0peram, qvam tum chpubhcæ præfhn

Vf

s |

. Cicero C pro Sylla in Pifotie. Agraria 2.) pa

"

i

J

- fimcin fuis Ícriptis przedicat ; & non modo tunc

vifasnotturno tempore facesyar doremqvc cdli ^ H l m-

- füimanuniqve ]a&as & terx motus extitiffe .

a

n nr þu

dicæ, (s* Catzlmarm) verum etiam illa pro- -

ä;ggä.,qwæ[. Cotta & Torqvato' confulibus ;

gnu(m

ánnis. duobis ante ipfuny Confulenr acc1de-

rarït huc: accommodat qvando complures in

(

Capmoflo turtes percufï'æ ' & fimulacra deo-. | i

rfuüm dcpu (à, & flatux veterumi hominum -

T

| dejctz , & legumi ia liqvefacta fuerunt , ta-

N

é£tus etiam, qvi Romanm urbem condidit,Ro-«

7

,fnulus, parvülus atqve ladtens , & uberibus

Utj

Iupuns inhians.-

&adem prodigia Cteeroin

m

— fecundo de confulata ællrdnmm Mufam nará

m

rAHtem fem 3 verfibus elrgantgy" m , qui

]

34

éX-.

x

AUX &

s lr

544'*".7'*&/""* LÍPER

'

10$

Omscoüq éxtant 116 I, de Dtvmz:t:on:. De ihdem

rVg'

ebfeqvens,

d Vfb

h Eu f

gl

Cauïmæ tiaturami &mgmmm

mpfrt

Clcem Cpro Ce/ie) deícribens, .U anm,

aic , fuiffe tale monfhum in terris

ullum, tatm ex conitrariis diver(is-

u præfh

lmd 4l x

qve inter fe repugnantibus nacu-

yumotot

rz ftudiis cupxdltanbus

P('7læ.

qVG corne

orem Ü Hatum.

Ltäm'mu ejtu thethinit Valeriue

pusoi Z $.c.1, Videatu Portius Latro n declama-.

ünbi £ione fua in Catilipamy &uidas invoce L, Scr-

Q confuhb D Catilina,

L

fulex 4

ocompwö

Cicerone Confule, natus eft C, OC'TAVI-

min! US,' amre r. V 65 & Judxa Ronanis facta

gl fipendiaria eum; HIEROSOLYMAM Cn.

j POMPEIUS EXPUGNASSET, ( 4»zo

condldl[»K todem s die 4 jedi, feria 7) Fellejur L2,.

&i Sueronim in Augullo, Gelliu /zbr 1$. CAf«

l

ii i 7- De Hierofolyma expugnata 4 Pempejos

1MW

v degatur Sofepbus fib, Y4, Cap. $«

Entrnpi-

inn iif

n d 6. Orcftus 1, 6. c, 6, Tacirus lnjiar.

l-

Í

dH .

Eï

f

-

106 07

*"LIBER.l,

i|

L $. Diol37, A«igu/?zn de Civitate Dii l; rä.

pin)

c4p. A.

$

/m!-

OfM

Qyinto poftanno L. Pifone , A. Gabinio;

confulibus, azte 4Er, V. $8.) Hrverti fedes —

Tem

1

|

mutarunt , & maximis cutm copiis , per pro-

vinciam Galliam', coqfïitueiurit in reliqvant

ff

Galliam penetrare ; & ibipropter agrifers |

B

"—

tilitatem confidere. Lrv, £pit.103. &* /24. Fla-.

rwl $. €. 10, Strabo l. &. Éutrop, l. 6. Vellej,

(s

À.2 Cefar li. de bollo Gall, Spetontus in julic,

| DN

Orofius L . c.2. feqq. Dio £. 38. Plumr:bw

n

n Cefare.

/P*

hiblü aäF

QP cogmto, C. ]uuus CisSAR; Íex annis - LE

faàtu minor Cicerone , collecto exercitu ; qvod |

J m

ei provinciam Senatus attribuiffet , profe&us ia

íllue, & commiffo pralio fudit hoflem: poft

inlta

etiam AR.IOVISTUM Germdanorum regem s qu qvmm

-Galliam Celticam , inprimis autem Heduos; | ,,, i

populi Romani focios , opprefferat, non procul

f/W

.à Rheno debellavit, V cfönuone Seqvanorum |

li

opmdo, profectus , omneni deinde GArLuAM -

N

in ditíonem populiR omani perduxit fimul tra-

W a

je&to mari Burraxwiaw devieit, Contrartum.

Ti

lom-

ä!

MULX C(W (/p, &ftwm a, CEQ*-J

Teos :

LIBER'I, .

49

du

Pom[)e]m' apud Lucanum lib,2, d: € æ/hre aj'

ferit s

Rbeni selida quod fugit ab undits

Lbl

ELVETH L

Oceanumqve vocans invertt fl'ayna profundi,

Tertia qvefftis oflendit tergalritannte,

9118 Pïl

Ex Britannia Cafarem ad fe dediífe htcras,

it Ciceto (ad Q.Frdtrem l, 5. Epift. 1)). Ca-

KT 3g lendls Scptembx

isy qvasipíe poft accepeut ad

[l qvartum Calendas Octobris.

) 16 Ti

Cum in Galliam Cefar iret , Cicero vexatus

amxumï 3P Cropro, Tribuno plebis, in exilium decef-

&

j H flt,( ante A&ram I'u/g. $8.) Dio |. 38. Velle-

us L. Plutarchus iniCicer. oratione prius

. habita ad populum & eqvites , qva fuos liberos

8l!! atqve familiam illis conimendat.

Oratto. ad

quti populum 6 egvites babita, qva fub. nomime

f* Ciceronts extat , mdegam eff , inconcinna,

zhoüem» infulfa atque ineptay deniqve vix latina,ita-

yug! qve eam Ciceroni qui adfcribunt, eadem ope -

ul ru regz opulento veftem altqvam craffo filo

-rat w zrizam & laceratam circumdant. Dtanyf Gà -

iil tbofred

W

^Revócatus autetrti ahqvot pe& merfï—

inid mwhk?þus (ante Kram Vulgarem 52,) à Senatu

CM W füaxima cum popuh gratulauonc ; alteram

habu-

i

ALIBER. T,.

^

108.

habuit oratioriem ad. Q3r1tes, qva gratias ägm

amicis, F7de Crceronté Virama anmfcoFd.

j4t

H

M

ärum defcr:pmm: Omtmne; ip L. Ptfänem j

W

( de pra'wncm confular:bw.

glcS

* €auani exilii pof]c contulit in L. PISO-

[

NEM , Á. GABINIUM , Confules.ab i iisqve

tin

pfochtum fefe demonfïrat, habxtw orauom-7 MIE,

i

[

bas in utrümqve , qvarunt in altera Senatui

fvadet , ut provincias illis adimant , Syriami

dc foccdomam & ríe C. Cafarém , felici-

l

fínie bel ligérantem in Gallis, févocent ,fed -

f

ii

Jl

»ut' Imperíum ei proferant qvo plane bellum. -

d

confimat

( l

ul

szbnem 6 Galinium Coff. j?m talar:äw

[

M

multi in loti depznx:t Cicérü 19 Orat. 4d.

" 9(

Quirites pofl veditum : in Pyfonemz pro do* :

ii

T

mo; pro Sextio ? dn Vatiniutini a'e pravm :

eih mnfularzbw &t

L

Interea Ptolonieus- Auïetes, ZEgyptl rex',

f

propter ígriaviam. & crudelitatem,regno pul-

füc, Romámi venit, &pmfvafusaCmPorhpe]O 1

Seriatus, peE Á. Gablmum; reflituit 1llum,( du

Cifc-

AE V, $5.) Archielao pulfo , qvi de populi vo- |

hu

luntaterez nabat. Zivius Eprr.10$, . Diof, 39

ulm

smeäal,xz,ö' 17. Plnt, iu Potnpejo,

K

*

LIBFR D

,

Iog*

i at

GABINIUS fïnt oiasudn tandem ; ut ii

maf i

H.r

drarium. mf&rrec decem muha falenta ve! ut

v1dam nth'l hommcs ratlonem putant, f'*Xäl-

mL

7ies centeria millia ; ( Budeus de 4jIe Db. 3«

Matt/y Hoftus Vei nitm, lib. 3,) qvod tan-

WW tàm fummam à. Ptolomao. áccepiffet. —.Dio'

T 39. V4lerius 1. 4,0. 2, Cicero pro C, Rabis

utcraScm rió, Jtrabol Yj

'ant N

m ; f

M etiam CRASSUS,cm Parthicura belluni

tinet; . füit decretumi , Euphrate transmiffo , victus,

p

incolloqvio deinde perfidé fuit interfectus.

(ante]Er.; V.$3.) Livíus Epif. 1O6. Dto "

fua

L

9. guflinus L. 43. Vellejus l. 2.. Flotus13,.

j u um

, 9. Eutropius l. 6, . Orofius l. 6 cap. TM

t

]

Aoppianus ini. artbicis, Plinius 1, $3. €. Y^.

d

lii

-Plutarchus i& Craffow. Citero Y.68 2, d di-

Ovidiu &,

ünaf «d dtt- L 4 Epzj! i2

$, IEWU

Fd/iorum Fefius Ruftu in compmdw.

edé

emyq

aL Powä;

Hic efl íle, qvi dicere fnk-bat, nemmcm

ffe divitem ; nifi qvi exercitumt alere. poffct

umüumrf d

fuis fructibus..

APP"ll

Vide Ciceroni paradoxon

alt:mam.

Offe. hb. 1. leiw &b, 31, cap.

f Ni

m/e/l

10, ltem Dmmh lib, 40, in biftor. Cra[f.

u-

Exer-

E

L

HóÓ

LIBER'N.

gr/ï lf!

Exercitut autem con[lat /eg:omä:u qvattm'i

tr/ïe Paulo Manutw,

j

)

- Perftoc gvoqve tenipus( 2pte/Er .V'ulg 43. )

dbllt

fuit occifus à T. Annio Milone P. Clodius;

indl

Milonem Cicero defendit; Cn.. Pompejo 1II.

& folum confule

: fed illetamen juífus eft exu-

CHl

lae, (amre Er. Vulg.$2.) Diol, 40,. Afcon,

Pedianus in argumento Miloniana, €icero ad

ol

dtt Í. 9. Eptfi , 1g. F ellejus . 2,

penm

Lsl

Corife&tébello Galhco »qvod fuit octavo

mäfly

D

jl

Citciter anno, C Cafar l, Y, de béllo civilt, )

|

B&£rruM eft ratum Civirg C. Cas:ngs , cum

ht

ï

4

i

;

Cn. Powrrio genero.. Caufaerat belli; qvod

L n

N

Car à confulatu repudlaretur ;ni dimtteret

prius eopias, & provinciam traderet : illi vero

&WM

|

N

pcrfvafum eiat;fe lvum effe. non poffe , fi ab

mxg

exercitu recederet: ferebattamen eam condi-

s)- deli]

tionem , ut tum ipfe, tum Pompejus traderent

j

ft f

exercitus , cumqve id repudlaretur, progrefius

incredibili celeritate cum copiis , é Callia venit

li

inltaliam,&Flaminiam mgrefï'us,oppma qvam.

um

plmnma, partim gratia partim deditione eapit, -

P;TIO

L 6://0 Cv mter Pompejum & cefurem

gej!a

z

LIBERI,

iif

gui

ge/i'o /egnzm? Lioius Epir, Yi0. & fà4. Plu-

tarchus in vita, Dio ( 4U Florim P. 46 2

Eutrüpius 1,6, Oroftus 1. 6, €.1$. Appianus

b Vulg

de belo civill, Lucanusin Pbarfalica, Jo"erä

P. Chis

in Epiflolis ad .Attuum,

n

iffuse

- Rare cogmta, Pompe;us & ambo confüles,

Q d

C. Ma:cellus & L. Lentulus Roma ü:glunt, &

4 G6f

rundufium, Ápulie oppidum maritimum;,

peturic. (Cicero £, 16 Epifl. , adfamil.) Eo

venit etiam Cafar, fed jam Con(ules , trajecto

xf

miari, Dyrmachu.m lverant,neqve multo po&

m/a til

iníeqvitureos Pompejus; (Czcero ad ditt. L. 9.

Asj

Épifl a. )& éumCar,tempore exclufus,qvod

'dtbï h:

Cláffem idoriexm rion haberet , illum perfeqvi

n dn

Bori po Tet , Roniam venit; / azze J£*. V. 49.)

leretri t

& con. ocato Senatu ; de injuriis qveritur ae

finiul pacis conditiones proponit : (C«efar /. .

)n OITh

de bello civili ) cumqve remisitus agerw rà

an Cam ;,01)

Senatu; Masfiliam petit, qvz portas illi ciau-

justó tic

ur,prog

fit. [taqve coriparata claffe , telramauqxell

lami obfidet,&reliclis ibi legatisyin Hifpanium

[ Gaj f

profim(cn;ur. Ibi PErEEru M G AsR AN UM Pom-

.OPP[& lb

d

Pc,anos duces, totumqve exercitum deditione

tam-

u

Ü

itz

LIB,g:R J,

€än&cm'öapit; Exf(;)?i:zf hs. 776?, Orofus 1156« : p/ejii dc

Y

éap. $-

sE

f

Poft Masfi

liam fed&,—(d/är* 4 à,) qve tumi

Br |

prfmürü;dgfþe'r'atis' rebüs ómnibüus, in potefla- l o

£eni illtus (s permiifit; & abfens à M. Lrrrpo

i m

mm-tk

Pretóre Dictator factus,Romam venit, comi-

ET

tia habet; & Cenful éreitur cüm P. Servilio I

faurico: deinde; rebus in urbe conítitutis, in

I

D

Graciám transmíttit, actándem: iü Theffàlia

Ponipejuri maximo pr&lio vincit; ( 45ze E.

hi

".

Vulg. 48.) copísmulto fupertorem, & ca-.

flri$ exuit. Plutarchus i Brutosmedia eflate

lioc fatium fevibutCafav dicitur fugiente bofle —

fiicfoi

N

fuis acclamafe : Parcémilesci

X

: pmmb

r

Florus l, 4, 0. 2,

a

vibruxsf,x

i

4

'uymm

. Pompejus fugiens , JEgyptum pycvt.l (r, afav

f

], 3. Exat tumi /Egypti Rex PTOLOMJEUS

il

DIONYSIUS, Ptolomei Áuletz fillusqvem . -

|qu

expülfum regrio , Pompejus Conful per A

Gabinium reduxerat , utfüpra(sg. 18.) —

i

t

dixímus, ,Pro'.pt'cr' ho beneficium fr erabat,

ii ii

opem atqve tutelam ir'ea regione: Cafar l.2,

de bella civil.. Rex autemt erat. State puer , -

Y

PUUQNN

FOIE

ejusqve farnilíares , ch1 qvod fortunam Pomi-- -

üq.v:

N

'£

pe

p

m

3- Y v m U

LfBER K

15

tfu

peju defþïcerem -vel qvod motum. aliqvem

metuerent, infidiose illum interficiunt, (anre

)

&r. Fulg. 48.5. Catfür fugmntem períecutus,

]

Alexandmam pcrvemt cufa tsmbus mllhbus ho-

J'AT;

rninum G. ducentis , atqve ibi primum de

fetit

rnorte Pompeji cognófcit. Dé Pórpei fuga

? Serii

& intéritu Cefar l, 3. Livitd Epit, Yía, Plus

ilttüt

Farcbus in Pampe;o, Appzanwl 2. Dió 42.

m Thé

Vellejus 1,3,. Florté lA. €.2.. Eutropins 6;

ts ii

Oraf 1. 6. €, te, À Lucanus l. $. Meminit Czcerd

Qrem;

x a'e Divinat. 6 L.3. szjl*o

z

itiud

fugun

Clcexo (/*iyz/zppm 13 ) judicans de: utquve

&U proximo belló, i 1nqv1t

Sia 1qv1d de

iumma gravitate Pompejus, mul

,«; funi de cupiditate Caíar dimi-

OLO& fiffec, & pacem ftabilem, &

! ali-

æHM,q

.qvam Rempubhcamnob:;habc-

Conlüit

i hcuncht

q

Hpn

1 K

um 1

"

Gerebat tunc bellum /Egyptl Rex cunt

t at p

äorore CLEOPATRA. D;o 49. Cxfar

rtündti."

;

T

qve ; cum effct Alexandriz, voluit de con-

tro-

f

r

n

LinER L

r

l

ffb?erfïis:jufe pótius apud fe, qvam armis Inter'

$ Jem'

ipíos di(ceptari , eo qvod Conful effet populi

Romani ,& qvod , füperioribus anris, eum

K

Ptolomo, patre regis , lege & Senatus con*

j d

-T af

fulto focietas facta erat: Hocipíuni vero in»

digniffime ferebant praefecti ; qvxerentes ma-

4d

jellatemi regiam minui , qvod ad dicendam

caufam evocaretur.( Ce/ar /réro de bello civili)

li

Cm—v

Concítatis ergo animis ; bellum adverfus C e-

z

faárem moliuritur, fed ille poft. magna pericula

n

n

vi&tor, extincto Rege , non qvidem redegit

JEgyptum in provinciz formam , fed Cleopa

(s

tta ejusqve £ratri minori regnum permifit.

1 ,f TP

(ante A. V. 47.) Plutarchus. Stpabol Yzo li

Hirtius de bello Alexandrino, Orofius itb,

- ] hjl

P

6 : CcAp, 162,* ;

ii

I'nd; profe&-us ïn Syrfaüi :db pofjt in Pon-

D

tum , PHARNACEM Regein, Mithridatis filium,

- dini

þ'ro*fl'fgatï ; Caþpa'do'ciam ; Armeniam , Gallo-

;rxciam , Pontum & Bichynia*m pacat. Hira

qui

fun- de bella Alexandrino. Lroiaus Epit, 3.

&i

n

Diogenes lib, 42, Óroftus lib. 6 cap. Yy , Eu-

tropiuí . G.. Suetonims in. Julio ,cap.33. Flo-

| f

^

Muæn/

fw lf' (þ. 0..23

É | lii

EIBER 1.

ngf

l dftr

E Itaham ac Romanm deinde reverfus, (eo-

xeetpu

Jem anno 47.ante /Er,V , ymediapoft hyeme5

i

Senu

& ad Soiítitium: Hybernum, ex Lilybzo: traji-

ét 1!1 AÍfricam; P licet à fummo arufplcc monitus

Áini

e(fit , n ante- beumanmr tfansxmtteret, Cicero

YRtentg

z de divipm,-

d dits

hao

Eo con?ugerant à pugna Pharfähca Sémro &

as

Caro; M.Portii Catonis prortepos, magnisqve

mgna pw

conttactis copiisy JuBAM* regem fibi confociaz

ddem

verant; Profectus igitur eo, Cafar ad interne-

Wlb

&ionem omideslelevit. ( avze E. Pulg. 46.)

um f

Appianu (;1, Diol 43« Florstl q,c.2, Hirti-

TTE

15 de bello «fricano, Spetonius in yalio; c. 34

) [ ji

Oroffus l. 6. c. 16, Eutroptus 1 6, Seneca 0. 3.

äpt/ioldmni.

( Ql"

driats

Et Cato qudem, nein illius poteffatem vez

entart;

firet, Utiez mortem fibiconfcivit -ipfe ,qvod

qvidem Cicero. ( 1 Offciorum ) delendit, &

PZCJL

ul

cui incredibilem qvantam natura gravitatemi

!

éuM

ded:ffet yei potius Roc faciendum fuiffe dicit,

qvani tyranni vuftus afpieiendus. De Cafomis

! Mi jl

. Hticenfis interitu legatur Liv szt g. u-

Mrcbw in vita Gatouis, äpgmnw la, de bello

C

awi—

i

N

n6

LIBER.1

X

évil Hiutiul.g, Seneca Eptf? 25« V'aler,

f

Max. 1. 3. 6.2. Florusd 446,2.- Ctcero Y. Off,

P1t,!l

& 1. Tufc. 4, de Fimibui.9. Epzj? ad Ptum-

yt

Lantlantius l. 3. c. 38. Gellius [.33. c,18,. Dio

hi

h 43- Horat LX; Ode 12. L 3. 0de 1, Auguji,

0

LA, dectvitate Dei, c, 23« De dl autem, qui

l

feipfos intérfiéiunt , legarur Cicero. Tufcul.

'uæ]7 J 3. & in fomnio Scipionia & Tofepb.l.3.

gebn

2* 14,; belli Judaici, Augtift. de civirate Deiy

n

LA 6 22, Sextis Pompejts l. 3. de oerborumi

n

D7

þgmfmnambw j5 voce Curmf élt.

—

sü

Erat Stmcæ (De ffoicia videatur Dmgene:

H P][m

Zaernwl 9.) leclpdnæ Cato ; & fententias

n6

fnirt

liorridiores nonnunqvam in feratu c 'efende-

Dat, tariqvàm in. Platonis verfaretur pohua,

b Ka

fícut ait Cicero, [ 44 2. 4d MfF. Epift,1, ] non

jioj

tanqvam in Romuli fece- De moribus C atouis

dir

Videatur Luéanus 1.2 Vfl/ä]w[ rSalufiius

jn Catilinaria. g. 1/5. €. $1. Crottatis Des

feribit , Catonem 4 Pomipejo s tanquam belli

j

évili bæredem j r:l:ö?um effec

10f

G

D

Romam po&ea Cæfar venit :

cuniqve de

lt

M

Galha, Egypto ,Ponto & Afnca trmmphaf

et,

- XIBER 1.

417

y Ti

fet, adverfus Szxruw PosrgmuM; bellum fufce-

(2 [

pit, in Hifpaniam. protc&us eumqve debella-

TU

vit. Lzvim Epit. y15. Dio L 43 Hirtiut de

22

Bello. Hiüfbanienfi , Svetonius in 7ulio czzp 35-

li Mgï

i

Oraf l. 6, c.16. Sutrayzwl 6.K

Aithy

t nj

Ítaqve devufhs omnibus adverfarus &lon,

Mi

gélateqve pacatis popuhs,m urbcm rediit an-

fat )

no qvinto, (smerfe Odtobr. Eo tempore aunum

t vt

ordinavit,ut nunc ff s opera Sofigenis Ma-

u'

thematict , qvem ex Alexandria Romam du

aít ) poftinceptum bellum civile, & cum de

tD

Hifpania triumphaffet , Dictatoris.qvoqve no-

&i

men atqve poteflatem, fibi delatam, perpetuo

QAtu CU

fumeret ac Senatum pro Ífuo conílitueret ar-

r p9

bitratu , reliqvos etiam honores ac munerapu-

Ep/l]

^blica prope folus elargiretur, ac qvibus vellet,

u

dlflmbueret, inodiaplurimorum incurrit.

a

j

J

ri-

Gul ii

Mutato igiturReipublica Statu,& ad unius

prmapatum redacta. fumma reru: n, conjurz-

1 M?W»l i

tiones-in eum facte , tandem exatlerunt , «

qvinto pofï: menfe,qvumRo:nam veniffet,(42 -

te 4Er, V.44.) incuriaPompeji, fvit Idibus

: qurif

Martiis interfectus , (Piutarcbw ip Cfar.

gi tf

Florte

ä18

: EIBERT,

JFlorus l& €.4- Svetomw iu 7ulio Dio 1.44.

AQrofius 1. 6. 0. Y7, Zonaras tom. 2 ab iis ipfis,

1 pX

qvos recenti benefiuo fibi devinxerat, qv1bus-

k

qve ignoverat , .qvod. bello Pompejano contra

f

ipfum militaffent.. Hi erant M. & D. Prszus,

do

C. Caffus, Cn. Domutia , C. Trebonius, Q.

S

Tullius Cimber ; duo Xervilti , Cafca , Hala,

& comp'ures ahi. Z4ppianus ], 2-.

(

Ciceronem qvoqve M. Antonius C onfu!

[

n

co lega.Cafazisut coníeium cecdis,ad Senatum

fl

coarguit, ^Prppica 2 avod interfecto Czía

te, fLitim cruentum alte extollens M. Brutus

djf jj

pugwnem mfum nominatim exclamaffet, at-

j

qve euecupc;atam ube.tatcm effet gratulatus.

O[HO j

'Tradunt nonnulii, C. Czfarem Gracis ver-

t

N

b1s aff'atum effc M. Brutumirruentem , & ap-

[

W

ellaffe filium : ( Sreronius in 7ulio, c, 28, Dto

44 )id qvomodo accipiant illi, nefcio.

Hoc

qvidem ex Cicerone confht Brutum annis

(*

qvmdecrn fuiffe natu minorem illo. Serpi/;-

Qu

am,M .BrutimatremC efare utice dilecam,

ii

tii

& ampli[fmnis munevibus doenatam , autor eji

Q

Sueronst tn Julto, c, go,

Y

TLr.

. n

-

EIBER i

4

g$

li DWH

TLrorsaliquot tulit partim Conful, partím

311

ïD1&ator, que propter. ipfum Jurue dicuntur:

T K]Vh

IQ t

Agraria, de ]udiciis, dc Vi Ma;c-

D Mh

ftatis, chctundarum de Sacer-

tlor,

dOtllS, de fænore Vide Hattomannum.

VN

Suntali qvadam ejus nominis , verum ab

(Octavio latz.

Ts C

Clementiam Cafari trxbuunt omnes :

C1-

silour

«ero (PLil.2,) etiam ingenium, acumen ratio

o

nem,memortam, htexaturam cogltatlonem,

23

diligentiam : fed ejus dominatum egerrime

od

tulit, occulté tamen, & in qvadam ad Atticum

(et

Epiftols, intelliges, inqvic, id regnum

ao

uemem y

v1xfcmcüreefïepoffe Ad dtt, 1o-

Epift. 7

7 hiA

hut autem n hac tota caufà Cicero val-

p

Brummu

de lubricus, & inconftans :

nam in bc.llo Íe-

cutus elt partes atqve caftra Pompeji, licet

nilo

il

lpfius animi dejeQionem atqve neghgcn-

.tiam reprehendcrct & in epiftolis ad ami

ml -

ss2 G Crebrem . bel hgcmwcm

vocabat tyrannum atq, monftrum,

h^

,

Ad

ao

L]

- £IBER, 1.

Ad attic, L.9. Epiji.g.fifig'. &Sed boc.jr/e'ejcgþq;w- Iul

vibili vigilantia: celeritate,. diligentia efl ,it.

" Lædfl

l. 7. E/?i/f. !

9 c go.;lib?xo'., €pift, 4« ad 4titi-

AMm

CL EMIS

Hn

?Profligato autem & extintto Pompejo

qvum Czfar multis ignoferet , flylum vertit,

1 udi

,qVOmOI

& cribus habitis orationibus ad coclum usqve

mamy

laudibus eum efferebat ; (Cicero pro Ligari?,

flods

- Marcello , Dejotaro ) Cumqve fibi fieri Cafar

infidiasaudiffet,feqvecis vixiffe nonnunqvam

j urit

DI

diceret, ille deprecatur ; & orat, ut hanc opi-

nupm

-nionem deponat : "Nam etfi gloria fit cumula-

tiffimus, ideoqve fibi qvidem fatis vixerit , non

n

a

tamen fatis vixiffe Reipublice , qva pracfidio

/4 mvmml

carere.non poffit ipfiusatqvetutela: De peri-

culo non effe qvod fit folicitus: Nam omnes

d

TRU

:ianvit ( Cecero pro. Marco 7Mar cello, ) tibi

.non,modo excubias & cuftodias , fed etiam

] N

laterum. noflrorum o

n

] x

N

P'P?QWS & corporum

*

gioü

f

i». licemur.

À nece vero .Cafarie mirum in modum

exultabat ; (| Pbilippica 2. ) & qvi illum

occidiffent , eam gloriam coníecutus . effe

dere-

: dicþbat , qv& vix codlo capi poffe vi

J

'tuf,

t

X

:

[

LIBER j.

gI2r

ffmke

£ur, /ib.9. Epiflolarum ad f'amitiav. Ep, 2f.

| Mf

! czdem Corlaris o2 dwmum in

"

Rempublicam beneficium,

Q Pomy

Hac eftigitur Qvarta. & poflrema Mo-

ïylumr narchia , qvo qv1dcm. inioco notandum eft,

tima qvomodo ex minimis initiis Paulaum ad fum-

nl mam. potentiam ereverát ea civitas , qvz à pa-

nfmnCa Ítoribus condita , demina tandem evafit orþ;s

lonnunq terrarum. De vzä?ame pepulitomani f ; fl

w lr£ Ctic s. tnPerrem : Lugent omnes provin-

T ET gwruwur omnes hbert popuh ; "£a de-

I Hniquejam de noffri cuptdzmt:bw AC injurifa

np ,expoþdanz. Locw inter Oceanum mullus efh,

j o neqve LAm /ongmg'vw,neq'ueüm reconditus,

ag d Po.mon per . bectempora najz*mmm beminum

ldm'! h

Vtbzdo mzqv:m:q'ue perveferit,

A

s

l

fh

Nunedeinceps breviter , gvantum chcbn:

dmodum ab illo rerum fafh—

& u ,exponam , qvema

gio fenfim. poflca declinarít ad i mteutum.

FINIS

f fl

X qu Jj

LIBRIPRIMJ

1fgcuth5 )

Joffe

K

Jo-

i

LIBER IJ,

(j

äæäää?ääææ

wet]

ud

ääääääääää

cumal

JOHA'QNIS SLEIDANI,

nl

Pra(?-

iil

VA'TUOR SUM

I^

MIS

IMPERIIS

piw/. |

m

R. I

(

L

(um d

£

i

P*IIUI /

T N

Q

J te interfecto,C OCTAVI—

P

« D U

us, qvi Cafaris fororis erat

prowt

O

TOE

:

O

2

nepos, tráductis ad f2 legio-

Qu

CC

z

nibus, acerbiffimé perfecu-

r(

[

EL r

$9 tus. eft illius percuffores, | ,

(KSW

L-lä—

Diol. 46 Livius Epit.120,

o

Appmma de bello cw:lz F. e!le/u; lib, 2, Sw-

T

z£0nius.

pou

. Ec qvum initio pro Republica Vldeletür in

O

M. Antonium arma fumere , tandem partitus

W

Imperium cum illo & M.Lepido, Tuiuwvi- |

däftl

KATUM mfhtmt ( ante /&r.F, 43 )m qvoM

1-

LIBER 1l

J 28

M

/ï Cxcero, qvi vehementer Antonium oppug

; Verat. Philppicts [uis ) trucidatus ab eo fuxt ^

:

r. (eadrm 4n 43 aute [Ey.V ") natusannos L XIII.

cum ante annos octo mortem obiiffet

. Hor-

IDAN,

! tenfius, totidem annis natu major illo, (icut fu-

pra (7. 91.) dictum eft;/| De morte Ciceronis

tradit Appianus l4« Livius Epit. 20. Florus.

!

1

.

UH Plutarchus 1n vita. Dio! 47-Eutro-

h pies 4 7- Vellejus L. F alerins LA. c. 4. 67 18

c. 3. Oroffts l, 6,c. 8.

Ciceronem plané fefellerunt. fua confilia:

!

cum enim à morte C.

Caris Re.npubhcam

N ppertmbaxet Antonius, C OCavium, Cefaris . —

vl

PI'O "lUOVLm, wgmu ahnorum QG 01€LC€UL ena,

laudlbus Senatui Cicero (Ph/rp;)mif)

du

/æ Jl ml' 13

; commendabat,, & fvadere cacpit , ut non habi- -

lt

IM

! ta illtus ætdtlS ratione crearetur Conful,

addu-

|

us «

I

Gs ex veteri memoria multis excmp 1s, qvam-

o

n

l]m

obrem id fieri poffet , refutatis etiamiis , ^qva

//e;w/!

metuenda videbantur , fidem fuam ob! 1garef&

Pl'OHtebat ur Senatul,; femperülum talem fore

la Civem ,

qv alis tum effet ; qvalemqve eum ma-

! xinie velle & optare deberent. Sed poft a 1!19

jlo, I dcfhtutus, in Antonu manusdevcmt.

$

n

Fz.

M.

124

LIBEk It,

* M. Brutusetiam graviter eum reprehendit,

1]

4 t

qvod illificadularetur. 1m Ab Epiffolaruma

k talen'täj

Brutum, Epift 16, cui initium i Rarticulg;g.

(re

(érotà

;Cæterum in æmulätionc Imperii , natis, uti

fizri folet , (Sextue Aurelius ; Imperia difficile

nyp

concordiam,cu[lodiunt, Diol, 49. Appiawia .

P*mant.

1. £.) offznfionibus, cum propter conjuratio-

f

nem in Octavium triumviratu jam antea ( 2s/e

quB i 4

tll

JEr. I7, 36.) motus effet, & rclegatus M. Le-

pidus ; bellum in. dmronium , alterum colle-

r

m

gam , füfcepit O&tavius & ipfum atqve Cleos:

patram , de qva fupra ( p. 113 ) diximus , poft | w

A &iacam victoriam ' asze E. F. 1.) expugna-

Ait ad Alexandriam & ad mortem fibi ipfis in-

fecendam, adegit, (ate 4r. V. 30.) & JEgy- | U

uslmge

prum populi Romani provinciam fecit. Die

t m

Ls0 & st Floria l. &, c. vt, Vellejus 4, s. Phn-

zarchus,Cutrop. £, 7,; Orof.l. 6, c,19. Virgil,

J u

297

4. g. Horatius in Epod, Ode 9. Propevt. , 3. E*

legia 9. lt, l. 4. Elegia G.

Syetan&w ip dugu-

: f

f 5.16.

' hr

. "Tradunt autotes ($trabo Z;-;I?. ex Ciceroke.

a

szfäde Aff 1, . Jïat;b. Hofius rà

'num.'

| : fl

E

f

1

LIBER i.

n2

" |y) &gyptif

uctus annuos fuiffe,Ptolomzo ,

lm Aulete regnante ,. duodecint millia qvingenta

!li) talenta : hanc fummani noflri temporis viri do-

&i redig untad feptuagies & qvinqvies centena

llj ceronatoruni aureorum: millia, ., Cum: autem

titli inpopuli Romani deditionem veriffet, multo

» d þu»tantfillkiff& fructuofiorem , propter, ladiz &

vX ZEthiopiz commereia |4e Drodarts Siculuts

mm;a(. qvi, ut Ip/ä te/] atar t"g,;fem P:o[ämæa rg'gn,m*-

wl feim gyprum vrvityonge 4 Cicerone diffentits

jmm reditumenim /Egypti furffz dicit tantum 12c-

uml éla-teleptorum.. If2acus Ca[anbonus in eom-

ln mentario ad Serabonem,

W tj

P

Ü

m

v

à Aäevmd &fubhto Alfi"ktoni*o föfüs þc-ft anrog

d N

9Jt XLIV. Rempublicam geffit Octavius , &ipft-

jl us Imperii anno XXIX. coridita autem urbis

lul tef millefimo nongentefimo . qvinqvagetimo

;l qvarto ,!tcut pleriqve rrumerant, ( Revera 47f €

*

nl Er,Vul:

g. 4n9"02.1

t4, ut primus annus. Era

WMW

j

| Fulgaris inier:f cum tertio anno, 4 Natiütt4e

fe Chrifli numerando,) natus eft Salvatorno-

. fler JEfus Chriftus , qvum ante feptem ànncs

gnus ; ten;plum

]

,j Herodes, cognomento Ma

Ti

n reædi

ficaffct magnift-

lg(lfll' "

Hicrv?f?lymæ dirutur

E

ceri-

"

*

-

ij ;

À

126

/ LIBER 12

'|

eentiffimé. (Incepit ediffcare templum m | o

&r. Vulgaremi9, & templum exterius abfol- if

vit oto annorum ffatio , aute AEr.V. ulg. [I.)äcä*-ds

Jeofepb. Antiqu. 1, 16. c.14..

Pr(]üm

de 4eüo Judaico |

Eis6 !Q,

[Cm al.

LR

M Antonius habebat in matrimonio C. O- ; j

Cavii (ororem,(Zellejus ] 2.) fed amore captus EU

Cleopatrz, cumAfiam peragratet 5 illa deferta, |

duxit hane uxorem , eaqve res partim etiam

fijf

beili »caufam dedit , (azre . F, 52 ) Pia /.go.j,

j

Summus autem erat utriusqve luxus, dc-

Qu

qve conyiviis illorum . atqve deliciis & volu-

(9'" l

5l

ptatibus incredibilia feré prodiderunt autores:

verum is , qvem dixi, fuit ipforum exitus; vi-

PEE EXE

tzqve finis. P/utarchtus in Autonio, Plin d.

liss

u

5,25. Maqa,þiia 4,3.6, 17

/

q*ääï

tj

M. Antonius erät M. Antonii, de quo füpra

(7-58.) dictum efl, Oratoris clariffimi , Dépos.| ii

C. Octavio regnante ,popultRomaniexer- | t

citus omnium primo bellum Gerziazzz fccit,.-- I

Y:

in'-/ip'-femm. finibxu.s.vgazäte r FA

C. jti-

LIBER Il,

127

u Tulius Cacfacbis qvidem profligayft Ger-

Mil v anos , verum in Galliis nempe Arioviftum in

"Bl Celtis , / Livins de bello Gallico, Seilicet. non.

Ll srocu] 4 Rbeno ) & deinde ad Mofx confluen-

tem atqve Rheni : poft eam victoriam , extrue

&oponte, Rhenum tranfiit , fed paucis diebus

n Galliam redu-

fgtrimoninijbi commoratus j exercitum 1

tillt xit, pontemqve refcidit. C æþzr. ]A

;

P

asl

s putn -

Biennio deiade þofii, rurfus pbnte Rhe

)l num transmifit , ( belli Gallici) paulo

fupra eum locum , qvo antea exercituni tra-

üqis duxerat, ac tum plane conflituit in S«evos

1 1

viin Saxonte parte babitabant ulrima »

odidenuis

PUA

) proficifci. Verura

Dd

; uuhc eft Fomerania

xploratores certior fi&tus de rebus omntz-

ipforum & pere

du bus s & diffic

ultatem veritus , inopiamiqve

commeatus , in Ga

lliam fe recepit, partem ali-

qvam. pon'tis f

efcidit , &in altera parte turrini

ituit , pracfidiisqve firma-

oniiyd

g atqve caitellum conít

xduf; vit» ne,

l

[

f

ui reditus metum hoftbus omnino

df tolleret.

Dio [.39.& 40-

LPlutarcbia ,-'T" Cs-

"

T

farä, Orofius f, 6,

N

Pa

AA

N

»

Et

(N

F4

i28

LÍBER If,

Et hzc qüidbm folum adverfum Germanos

1 gunfl

geffit C. Caear, ficut ipfe commeniorat ; (Z,4»

i

: Dui

& 6, de belle Gallico, Svetoniue in Auguflo

, 21« dn Tiberió c.9. Florus L. & c, 3. Hos

NE/

vatius l, 4. 04.14,). Verum Octavius per Ti-

1 gral

berium atqve Drufum fratres, bellum. Rberis

intulit, atqve F/ndeficit : & ex Hbis , populi

G

.. Romani fociis , eárri

rmanigpaitem , qvg

WV'effpbali4 dicitur,inva(t; duce Ovinrilie

f):!/,

n

F'aró: fed huncad internecionen probe con-

&idit Cherufcórum dux AFIBIBIUMI , inter Ami-

i

(

fíaai fllumeri & Luppiam. ( 470 r.Vu/g .10.)

- Ejus tiorte gravi(lime perturbatumV irgilium,

(tin

[

Horacus (04e 24. 1. t.) cármitie pulcherrimo:

j

confo'stur. Cladis Parine bifforiam babetr

q

A

hw

Florsi! 4y 0. 117 SPetotius in Auguflo c,23.

- Fellejus l,a. Sextus Aurelius l'iduF, Dio $6,

I

Tactfuí dnnal, [,1, 68 lib. de meribus Germ,

Q

OrofiusL6,c,31. Zonarat Tomo 2, De locó

edita bujus firagia vecentioret difentiunt. O-

ï

1bo Frifingenfs & AMbbas Urflergenfit , quia

j dOI

hl

- que bor [eavuutur , Picus in Stanrofficboy

AVauclerus volum, 1. gener,.43, Hut Fenus praa

Alg

p? Auguflam. Vindelicorum pugnatum [cri-

li

"n "d

M

Pant. (Eneas .Sjlviw- collocat pugna

Me«s

LIBER I[,

129

an"m guntmm. Muitiu l, 3. profe Francofurtum

me

Maent,

Aventinus in Weflpbalia vel prope

mzu i Aur

Dusburgam cammr[?am pralium afirmat12,

!ffu

Vefligia vero & monumenta indubitata in a-

QVIU P*

lum 1

$ro L:ppenf Es COPBIATUS þt!» erfunt.

t Jhi 1

Dnusus in Germania pemt, relictis filiis

patim,

Germanico , víro prftantiffimo , & Ciaudio.

lu Qy:v

Die l$$- Svetonius ip Tiberio c.g. Omdm: M'

s PIOD.

szmml 4-

TW OCC

mir j

Celebrat eum Horatius (Q. 4 Ode 4,.) do-

bztum rg

Ciffima, ficut ante qvoqve diximus, & ftirpem

nte t

ipfius refert ad €,. Cleudiwm. Neronem , qvi

conful cum M. Livio Salinatoxe 1l. ( 4zze 4,

/nfbrzdmk

ij

F. 207.) fratrem Annibalis. Asdrubalem,no-

/ VWJ

vas adducentc m copias , ad Mctam un Humen

concidit.

r minhi'

Toto ,

CaxTABROS ( populum H:ädm.e) prætefea

t df

/

Á

M

domuit Auguftus , & Agviranos, & Panne-

rþrge

nios , & Dalmatas, & illyricos , &.S::lajwr,

il WMF

Alpium incolas, Svetontus t Auguflo, c. 22.

j lu

- Dio 1. 54. Eutroptml » Oro/ w! 6. & 21,

iguit

Florus 4 12-]

u n

"s.

F5

De

-

150

UBER 1.

De deponenda qvidemImperii mole ehcltur | aurec

cogltaffe non femel , fed'cum invicem reputa- |

21011

Bu

ret , & (c privatum non fine periculo futurum.

&il am arbitrio multorum temere committi,

n

fententiam mutavit. Suvezontus 6.28. Dio l. g,

ï

n

[A A

Donatus 12 vita Vzrgzlzz, Zonaras t9m.2. Jo-

haf |

fephus 4ntiq. .7ttd ÀaA7. €- 10

l

.Regni 1pf iusanno XX XIII. HrRoprs MA-

ET

€xus, qvem M. Antonius,& ipfe,tertio trium-

viratus anno, (4z£e Er. V. 40.) Judez Regem |

j

conflituerant , mortuus eft. ( aste ZEr, F. X.) ! ia

& octavo poft anno, filius ejus atqvc fucceffor

ä(q

AncHELAUS , relegatus fuitin Exilium, Vien»

nam,Gallie oppidum. («sso Zr, Vulg.7-) -

InO«

ht

Zónharu tomo1, Yofepb, dntig, jud:m. 5 Vg

4, 19 ifdeäelojudazco ,l 2.c.6

UX

a

il

. 'Ad provinciarum Imperiitutelam legiones ) Wi

lt

aluiffe fcribitur OQavius XLIV. GinJEgypto

À

qvidem ternas , in Hifpania totidem,, per Ger- ,

fif

maniamoconas: Oroffus L. $.. 6« 20. Dio &f ; l

A'aeiutus. antus qutem. fuerlt ejus rei fun- -

.i |

ptus annuus , nonnulli rationem. inierunt , &

:wï cenues atqve yicies centena 'coronatorum

«

.|

" 4ureg- ,

LIBER II

I3I

"m

aureorum millia ponunt , fic , ut in fin gulaäle-

mViQCm N

.giones annua ducenta feptuaginta duo deftri-

h [m

buant aureofum millia.

De legiontbus Ro*

Tife Qu

manorum earumque [lipendin ,canfule Dio-

""(J 6.285 DIC.

nem L. ys. Tacirum L 4.. -nnal. De. flipen-

LT

diis militum videatur. Tacitus l, Y, Prater

À

bos legatur Budaus.de Affe 1.3.

MM

- Legionem Verö fex millibus peditum n

[etetior

fent, eqvitibus qvingentis, ViZe Flavium Vee

f)ïu(ïææRc

getium de re militarid,2,c.6, — Modeflinum

La b

de vocabulis rei militarie, IHfidorum Ezymol,

is atl

(.fgi c.3. Suidam in voce Aety&dv.

yExtun

w E.

In Ocavio valde prædicätur fludium & l-

beralitas erga viros doctrina preftantes.. Erant

7 du

yz* (l 60

tunc precipui nominis Poéte , Varzus , Vir-

gilius , Plottus » Valgius, Fufcus , duo Fifci ,

Pollio , Meffala , Bibuli , Servita , Furniu s

um

Horatius, qvi füa fcripta cupit illis probari, mi-

»

N,&.inäg

12 777

)tM: WL

nime folicitus , qvid alii fentiant ; He

Y

TAR Sat]m 1O.

$um

xit u

yn i

: Caterum inde?ä M.PortiöCatonS &A PBmF

petua

. €ano- majorcf äxd.ho.crusqüe tgrhpllïs per

d

mï

D

qua:

152

2

LIBER Il,-

qva

dam feríe clariffimaRomafloruerunt ing&.

mgüfïyc

M

nia ,( /ege Hadriani Cardinatis prafationem

in hbrum de fermone Latino,) ed hoc Augu-

Wlbnml

r

í

fti feculum fere poftrenium eft,qvod nativum

P

illum Latinz lingva füceum & Gangvinem in-

n

Y

corruptunt retinuit. Nam deinceps paulatim

fifí,

mágis atqve magis fuit fermo vitíatus', donce

in meram degeneravit barbarierri, qva ad hanc

t

(i

noftrani usqve mexjiariam adhazfit.

0i

Corduba natos Poetas þirïgve qviddam -

r

náre Tuilius ( pro Archia, Repetit boc Sene-

iesdidn

E; l

hy)

ca fua[oria fexta ) ait adperegrinum : qvid de

illis judicaturum fuiffe putamius , qvi centum

tl

fit,T

& amplíus pofLannis vixerunt , non Cordubae

C?,u

N

nati fofuri & educgti,fcd etiam Romz?

]m

Md

- Caterum , Tiberius , Octavii Augufli prí-

vignus & gener & filius adoptivus admo-

t

dum invítus , ut qvidem pra fc ferebat, & vix

4:'

ä

tatdent exóratus à. fupplicante Senatu , pritt-

]241 4

cipatum fufcepit. (anmo £, wlg 14. Tacitur

ii

I, eIntial. Suetonius in Tiberio c, 24. dureli-

4h

u(,) Etinitio qvidem nihil folus agebat; dej

qverebus omniþus—,, qv& alicujus cífcnt moe

z

:þenti

LIBER 1f

j

bt

ttenti , cum Seriatu communicabat , fed paulo

li præfw

hu

oft, Reipubiice curaplarie depofita, totum íc

voluptatibus tradidit. $vezo»ias ip Tiberio c.

Jï,qvodn(

4 & [5 /IM« Eu:ropzwl 7. Taecitus dinnal. l, ;i

(äïlg I

DN[*,.

CIHCCPS )

Eo regnanté 4rmeniam Parthi occupa-

Vititiy,

funt, Mefizm Daci & Sarmatae, - Swmmw

UAET

eap 4

alt,

fed his in-

- GArrtAM vaftibant Germam

commodis níhil ipe movebatur. Sexzu 4*

iil

reltus,

chm H

Ejus regni armo decímo qvínto (477e 4£r,

cgrmum l

J/,19.) Chriftum fervatorem noflrum effe cru-

lus i

cifixu, nonnulli tradunt , & [magni: qvidem

tt, a

inea, Theologia viri: fed eodem anrio Lucas

m Nont

c.3, bapti(atum effe fcribità Johanne. . 4tugu*

Jfinus mortem Chri(li collocat in confulaum

Rubellii Gemini & Fufü Gemini , de civitae

aVH Mg

te Dei , g, c. 4g, Item fentit Latlantim Z

depnvu

&Cl' "]

4.c.16. G Tertullianus contra Tud«os.:.on-

flat aitiem boc g. emno Tiberii: Magiftraium

(4 uni

obtinu [Jé. Vide prarerea. a/cmtuml j t

^

7 4,7»

"

"]

p;zrergan,

i

u Bitt

Flo-

d

d

r

]j

l

134

LIDER IlI.

Floruerunt nunc M. Coccejus Nerva , pater. | G

& filius, Caffus Longinus Jureconfulti.. 24;-

tUv

tus Annal. l$, Sveton. ín INerone e.37.

O

Tiberii pater fuit TiberiusNero, qui C.Cz-

Fa

fari bello militarat Alexanch ino.

jUELODAAMA

b"

CApi A

Succeffit ei (2npo r Vulg. 37.) C. Cæj.'qr

]

Caligula, parentis optimi , Germatic? . pem—

qvam

mus filius , &planpmonfhum Vlgmu tribus

Euj

illis annis, qvibus prafuit , infinitam auri vim

1 M/m

Tiberius collegiffe fcribitur, qvam ifle primo

[ li

flatim anno totam profudit. De Caligula le-

i

Ál

gatur Dio l, $9. Eutropius 1,7, Aurelius, Orof.

l 7.,€. $. S'UELOBIUMM C.39. 1n La[zgu/;z.

Chuü

- lpfiusregni anno fecundo circiter, Heroder

ntipas, Magni filius interfc&tor ]ohanms Ba-

1 &

ptiftz, Lügdunum fuit miffus in exilium, 3o-

! MW

u f

fephus L. 18.6. 14. & de bello dudaico, . 2. «.8.

Eufcbius bifl, Eccl, L 3 c. Y1, 1.2 6. 4, & fuc-

Briun

cefforem habuit Herodem Agrippam , qviJa-

C

cobum- Apoftolum extinxit. 44, 12, yofepbus

Ti

À 20, c,16, Eufebius £.2. c.22. Nzæphorw! 2.

T5

€ 38 (.mno &xn, Vulg.z;;.)

|

The

h3

(4

ï

ho

Cah-

LHER II

D

WNWM

Caligule necato f ubrogatuseü CIaudius pa-

Vonli 1

truus. Is, ubidefeciffet Britannia, profectus.eó

n ( J

& parte Infulz in deditionem recepta, domum

Nefo;qm

0. — duj

rediit. Srezoniu ip Claudio. c, 37, Dio |. 60,

Eutropius l. 7. ()mf LE —

3

Maxima fuit , eo regrante , paffim inedia,

FPHII(L,

qvam. ab 4g4£0o pranunciatam fuiffe, Lucas

ngmn

MiCatr qur

Evangehüa commemorat 40 , Megiit bu-

jus famis Zofephus Antiqv. [,22 , c,2. Epipbas

ya d

niur bar. 48. 69 66, Eufebius bifl. &elef. £. 2.

D Gul

€. . Orofius l. 7. 6 6, Ru.äïnwl 2, 6,8. Xipbi-

" dul

lmw in C /xwdza.

lp

circit

Claudio fucceffor Nero Claudius , (amno

lo as

Er, V. $4.) nonobícure fignificabat qvandod;

51 u

fc fublaturum effe prorfus ordinem Senatori-

um. (Sretom,in INeroue c,78.) Eoxegnante,

ht

| 144

Bmtanma magnam cladem accepit, direptis ibi

civibus atqve fociis populi Romani. ( $vero-

p

19f

pim 39. Eutropiu 07, Feftus Rufus,) Leglo-

nes etiam fub Jugum miffz fuerunt in 44-

Nm? li

menia,C vix &gre xetenta Syria : Delnde

Gallia defcmt, (Suetoniur c, 40. : autore Ju-

lio V1nd10e, ejus. provincie prafscto , poft

ctlam;

ii

EIBER H

"

d

Hifpania ,( S'UéZoBisre, 42.) duce Sergio Gal- — (

ba. Cuntqve de recuperandis amiffis cogitaret,

| (erut

inqveGaUiam pararet profectionem,reliqvi et«.

jy d

jam exercitus ; qvos habebat , paffim ín provin-

n

ciis cebellarunt, Fideztur Tacitus annal. 133,

j

f!lllm»*

4 15,6" 16. Dionis Epitome.

: gem

Ovam erät ixnrüanïä & efferata belua, no-

itifü

tum. ellex hiftoriis: itaqvejudicatus hoftis à

Á

Senatu feipfum interfecit (4p70 r I^ ulg . 68.)

/*ng'a—s,,f

Í

adjyuvante fervule.| Ewtropius 6. Aurclius Vi-

Fa

fj

X

- &or, Orofw 1.7.6.7. Sveton, 49. & 52,

IT

Florebant eo tempore,przter Semecam,Lu-

!

tf

!

|

l

CARU , Perffu!; Stl!u.f lt!!ll((ü', Poéteg & hlc 1 l

4'1 ['"

qvidem ultimo Neronis anno fuit Conful, Lz-.

PA

NITIT

liv Gyraldus ex Tacito. tlin

At

ius [ecundus 1 $

Y

Epift. ]. d Caninium,

m

idity

- Ábeo te;mpore flatus R&ipubl. füit eó reda- :

frtiut

"s, ut penes exercitum atqe Legion&s Po-

bf

j

puli Romani eífet , creare C&farem ; Huncad

philig

modum factus eítetiam Caear VespAsq1aNus ?

Y

(anno J&r. V. 69.) Morem bunc f«& Perti:

M

nace tnereviffe Zofmmnusl Yt, teffatur,) Nam

Ju-

qviper Mqüam erant , « Pannoniam ,«

—

N

LIÉFR If,

157

lüsxrgmx

Mlïwco

daeami, & Syrlam exercitus, ab A. Vitellio defe-

)nem)tehqïl

cerunt, & in Vefpafiani verba jürarunt; Tacz-

£gus Annal lg. Suetoniurin Vitellio, c. Ig "

)aiümmp

Vk 4j

Fejþdfrmoc 6. Orofrus |.7.c. 8«

cHie Mebajam, Lyciam, Rbodum , Byzan-

Hum,Samum "Ihbraciam. Ciliciam & Coma-

lm

£enem popuh Romani PIOVlnCldS fccit, ( E*

tropius L. Orofius l. 7. 6, 9. Stetonizs c, g,

]s hi

dtretius Victor. & Hietofolymam (amso Er,

h] Vulg

Pulg.70.5 funditus del it, adrhin'flrante bel-

6 A

lum 7:rofilio. Tacitus L 3 Pofephus £m bifl,

49641

exculit Hierof, Nicephorus d . Eftfl. Eecl. c.3.

er dN

€& [29. Eufebiur l. 3. e, « &&

fqg' Latlantzus

j Pt

L 4021 Zonaras tom.t.

f Cot

Yil

"

dÀ 61

['(tc Vi U(I"n;p

CDeotwo .

2eze cum Chattls 3 (:zrm*

i [tan

4nnum £r, Vulg $$.? curi Dacis (eírea am-

pum ejusd. r. Vulg.$8 ) cum Sarmatis bella

geffit deqve iis tr1umphav1t, $oetoniu ir Da-

URT

mitiano « G. Aureline Vitlor. Eutropius 7.

-

: f.cgmnö

Oroffus [, 7. c, 1Q. &vfebius ltb j. é2p. 13. Xt-

i, t

ph:lmur

r Vrsuil

Vixerunt tunc f/24/u4 , j'uvem:/u ^ Mar-

imlu Poetæ',

7 / ii

gmr

omam,

l!gpt-

i

138

LIBER Il,

(

- Ulpius .ijþmæ à Nerva Corcejo adopta-

tus (anno £, V'ulg 97-)ac deinde Cefar factus,

N

if

(anno feqventi 98.) Dacos bis rebelantes do-

j

muit , (!ncepit bellumDacicum qvingvennale

DN

(anno ra Pulg. 1Q1, ) ac Romanee ditionis

H

fecit, coloriiasqve deduxit.. Dio Caffus. . Da-

put

cicuim bellum à Canninio Poeta tentatum P i-

h

Profz

pius meminit L. Epifl, 4

Ub

In Armeniam & .Parthos cum exercitu pro-

dlf;dl

fctus, deditione & gratia fibi illos adjunxit,

&I/

!

iil

& Partbicus dcinde vocatus cít. ( Euzropius

1. g. Feflus Rufus ) Verum ploriqve omnes ab

(

eo fubje&ti popu i , rebellarunt tandem, przci-

n

puéper Armeniam & Mefíopotamiam , Parthi

I$

etiam regem ipíis datum ab illo , repudiarunt,

dq

cum in Italiam reverti coepiffet. ( zno ZEz.V.

Q]

vf

16.) Legatur AureliusV. iä?ar,Oro/qu LU 2,

W

H

leo[yzlzmu, Zonaras tom, À.

, 177 Ad'?taäaf Judxam rebellantem do-

li

muit, ejus caufa belli fuit, qvod Hierofolymaz,

li o

j

N

qvuïn rurfus habitari permifït, -]Qvi Olympig

templum zditcaff:t , qvam rem indigniffime

32.) Die

Judei füïüï)&nt- .'(4nna' A*Zr.x« Fulg, 1

d

ca ie

LIBER Il.

139

ecæm[f/

Ca;;/' us m Adriano, En[ebiu l, 4. 03 67 fa4,

Nicepborus l3. c.23: Cfqu. Orafwl 7.6.8«

rebe l UR

Zonarus t0m, ,

qvuq

Gallias;item Germamam, & Br1tanmam &

Ttung d

Hlfpamac mvxfit. Deinde Mauritau; yam , &

7C4fw

Parthos, & Afíam, & Graciam, perque Smh-

1777

am Romam rediit: , Inde rurfüs in Aphricam

rofectus , Roma'nque reverfus, denuo Gre-

ciam Afïamque petit, 1lhnc inArabiam cohten-

ORU

Fideatur. Blius

dit, &poft in /Egyptum. -

lls d

ópartianurin Hadrrano, Feftua Aufw. Àu-

l (Bir

relius l'idor. Xiphilsnus.

La

Convocato Senatu ' Djo Caffius) commen-

tandoyy

davit eis 4ntont-um Pium,(annoEr, Vulg,

Amum

138-) qui poft eum fd&us Caar, pacem coluit

pynqui

dche Ófüiibusgene Inercir i.uogll$ 3 CXLOLOS

reges atqve popu os literis & humanitate in

,(

(riji

officio continuit. 4urelius Viclor, Eutropius

]. 3. Jultus Capitolinus. Orof. l. 7, cA4.

Ejus tempore Jurisconfulti fleruerunt , 47-

lao

burnus Valens , Tufcianus , Vinidius Verun

dchrO'U*

Wipius Marcellus , drrianus , Tertullianus,

, ouO

Saloius Julianus ,. L, Vo/uf u dMetianute.

11j :

Cdgztalmw in Pio.

//!c J

An-

D

i4.o*

LIBER, ll.

i

Antonio Piofücceffit (auso ZEr, V, 16i-)

Ü

fihus (Juliur Capitolinue ) M. Antonitós , có-

f

;nomento Philofophus, qvi. propinqvum L.

3801)

An5uveltu

ho

r

lum Verumocium Imperii fibi fumpfit.

Per eum feliciter geffit Parthicum bellum ,

Gcr

eu

( Eutropius L. g, Feflus Rufwr) ipfe domi & in

ürbe Rempubhcam curans : - Deinde , mortuo

tudi

Vew, ( anno JEr, Fulg, i 69, ) folus impera-

h

vit , & in Germanos berie rem gcfïït Marco-

li

SÉADBOS ctiam opprefüt G Sarmatas, A V ans

l

i

UI

datos , &,Qg.qda:, qvi Pannonias invaferant.

Qvadi Kgadei Germania populi Prolomao y

Qu

Tacito & ahis, Hosipfos Auflpiacos 'qvidam

din1

pm:mf ouleffos qndigitat Dubrapius ? Atvenc

D

FUUf Mnrc*kfeldre: "du[irie trAllur populos.

l;

J

[

"mars

*vuve9.-

6

3

vAAL qvondam Heéloetu dilli jimt. i

Ft/tropmr Zoftmus l3. Qvados Saxonum -

hi

!

fl

partem fzmt &t Cwatemn bad)fen«

et

Plcrque enim omnes populi , índeabllly- —

hi

rico'usqveirt Galliám, eo tempore contra no-

men Romanum conípiraverant. Oroffus , 7,

l/

c. Yj Eufebrns bifls Kecl. l, g . e. g. Nicephorus

ti(

4 4 €AZ. Tertullianus in AApologetico, e. 7.

[

Hu-

.

iIBER 1',0 :

À ,

'Hujus laudatiffimi Principis filius flapitio-

Mj

|

fiffimus, Commodus Antonius, (as.ZF. Fulg.

m

380.) ,p&r legatos devicit Mauros atqve Dacos,

il

m

(rettus Lampridius) compofuit Pannonias ;

Germaniam, Britanniam, imperium ejus re-

J dnil

cufantes. Ipfä interim inommni genere turpi-

! CsmOII(

tudinis & crudelitatis vitam degens. P"/sra

Olusim

de eo Aurelius, £utropius 1.8. Herodianus £, 1.

fit: Mu

Aipbilinus , Oroffus.l. 7, 6.9

; RUA.

TU

Septimius Severus (aumo

u s

«ivile bellum geífit cum Nzgxo , qvi Afiam, &

ii Dun

cum Albino ,( amno Airà Fulg.198.) qvi Gal-

'r"i(zm'qm

liam ad defectionem folicitabat, (JEZa : par-

TT

;izmuf—) cum Parthis feliciter pugnavit, (anuo

li n

4Era Vulg. 200.) Judaos perSyriam d:bella-

*

j

vit. Perfaruniregem Ab agatum fubegit. A-

rabasán deditionem accepit. Britanniam com-

Mir d

^

muniyit , muro utrinque ad Oceanum ducto,

per transverfam infulam , & fubadtis popu'is.

j nb

Britanniz infeflis Eboraci vitam finiit. (s -

ore cutt.

ne JEr, Vulg, 211.) £utropiil.9. Aurclius

Vidor. Heredianus l. 2. 65 3. Or

É Ofpjl/!f

gjw /,'7—. € 1—7.

3

,TXt'[)/yt,'lz'n:lri Egþ:u Rufur,

N

g(timf'fr

| Ejus

|

TNE

142

LIBER 1l

—./

Ejus

filius AntodinuS*Bajf"zmw. Cdrdfz:l[gt

n

bellum intulit Partbis & Armeniis.

Hic efl,

pl)l/t

qui Papinianum, Pretorii prefectum , nolen-

—

fid

tem defendere parricidiuni,trucidari juffit.(a2*

m ia

V

[

no/EraVulg 212) Spartianus de caufa necs

variat, Pluraapud Xiphilinum , éutropium

II

],9. Sex, Aurelium Vidlorem , Herodianum

lu

Am

l.'4.. Feffum Rufum,

t

Viguel'un't hoc tenipare Ncomplures ]ürle-

r

MAL' 1

confulti , [ Lampridius in Severo ) plcrique

i As

ómnes Papiniani auditotes , Tarruptiur Pa-

i

I

ternus , Macer, Terentius Clemens, Menan-

qm'Gl

[ris

der, Archadius, Ruppinus, Papyrius Fronto,

ZAntbius , Maximus , Hermogenianus, Afri-

M

canus, Florentinus, Thrypbonius, Tuflus Ca-

IQ

'Zz'/ff'dtufi', F. eng/&jur Celfus,

li

Interfecto Caracallee ( 4m:/ /£r. Fulg.217.)

u

I)

fucceffit Macrinus , (ulius Capitol,) qui pa-

rum feliciter pugnans cum Arrabano , Partho-

4

rum rege, qvum Legiones animadverteret ad

Héliogabalum , Basfiani filium, inclinare, pa-

(

cem fecit. ngodiianuf l4« G s. Eutr

apz*u;,:

lf 8.

/

LIBER I

115 -

!u p

Xi-

'1 L g, Oroffus L.7, c, 18. Aure/iukf Vilor.'

ls

—

: phi/mm.

i

C

Aexander Severus , fdiffimi hominis

ij

)

—

ER

ET

ii

Heliogubali fucoeffor (amno £ra Vulg.223.)

'dt (4

/

E

U

)1

vir flrenuus , Artaxcrxem , Perfàrum: regem ,

UMT

E

n

-ingenti przlio vicit, ( znzo Zr. F'ulg. 234.

T

Lampridius 18 Alexandro, Hevodotus lib, 6,

dhrtaxerxem, Orof.Eutrop.&& Caffodor, Xer-

xem nouinant,) Melopotamiam recuperavit,

plre

deperditam ab]HeJiqgaBaïo : per legatos in

'Wro] l

Mauritania in Illyrico, in Armenia feliciter

Mrntir

wbelligeravit: in Gefmanos deinde profectus,

a,

ui Galliam vaflabant, à qvibusdam fuis mi-

litibus interfectus efl. 4urelius , Orofius 1,

Wri/u h

L

7. c.19. Eutropius d, 8.

277

L/

:

7

l

*

ii

L

/

l

:

Huicerat familiaris admodumA/pzanus Ju-

reconfultus , Papiniani difcipu'us. ( Oceifur

anno r, Vulg. 226, £utropius , 8. Feflus

Rufur,] Vixerunt tunc, etiam' Zau/ur , &

DAL

Pompouius & . Modefinus, ( L

lj

;f/mpridiu: m

'Hb&UOJP ,

Alexandro,)

nadreté

Alexandrum excepit M A X IMINUS,

(anzo K&re Valgaris 228 ) 15 totis viribusin

, i

omano

/,I

Ge/rmaniam Pfof&&us-, non folum R

! j ?Kfl

Á

militef

n

ILIBER Il,

gilite, [7ultus Capitolinus ] (cd Mauris etiam,

n

& Osdr cenis, & Parthis , qvos Alexander ha-

n

buerat, ufus eft: Vicos Germanis longe late-

N

qve mcendlt, hoftium vim magnam concidit,

ac multo plures cepit ; militemqve reduxit o-

gm m

ipulentum. Germamapacata Syrmium venit,

Ment [

& Sarmatis bellum anferre Cogitabat : nec

furti

$d modo, fed ipfius etiam erat propofitum re-

uf

gionesillasomnes, qva (unt füb Septentrioni-

b

TL

bus, ad Oceanum usque, Romano bejlcere

ii

Imperio, fed offen(us crudelitate illius exerci-

tus , Gordianum fummg rei prælïcxt, ( Capie

lt

£olinus in Gordiano) eamqve rem Senatus,qvi

F Meln

&ipfe Maximinum oderat;habnit ratam , &il-

d.

lumRnpubhcæ hoftem : plonuncmt. " Hoc fà-

n

&um vindicaturus ille,habita concione ad exer-

u

citum, Romam contendit. (Eurropius &b, 6,

ubusp

- Herodianus 1,8.) Qvo cognito, Senatus Pu-

Regen

pienim, & Balbinum VWnperatores declarat,

pobe

( anno /£ra Vulgaris 236.) & Pupieno qvi-

U

dem belli tradit adminiflrationem .adverfus

Inper

Maximinum , qv1, Aqvilejam obfidens, à

IOIHP

- fuis mlhtlbus uni eum filio, qviefcens in.

CV

- tabernaculo, ftnt interfectus.

( ante &ra

Zof f

Vulgari 237.) Orefus 1. 7. £, 19. Aurelits

VFidor.

LIBER II,

Mi

314.5

M—cmdc: ;'16707. Et/jääz'm ] .(6.

/

PD

üby £. 25 . Zoffmnm £. x

£. 2l. ,Nizjeþborw lzä

Bu -

Qu rl

i

Poft fhæb Pupieno & Blalb-ino. pet f&dit;i;)-

imjg nem militarem occifis, qvum biennio regnaf-

i, fent; ad Gordianum » adolefcentem , rerum

ypf;, fumma delata fuit, (amno r Vulg.238. Ya-

s .tïm.ï; Jius Capitülinusin Balbino €6' Gordiano, Pu-

nano fu.

pienum mulii Maximum

d

: put.?nr. '.,Eutropff;z;*

t lnse *

fib, s. ,qumw;/ib, I,

xefo (

em t

Ts qvatto füi imperii anno, (ente £, P.242.)

iper

It

N.

Mofiam atqve Thraciam, in Perfas profe-

us eft, in iisqve locis populi Romani. hofles

n W

|B

profligavit: indeperSyriam venit Antiochi-

Oncotet

w

am, qve tum à Perfis tenebatur : illic freqven»

i^ eibus praliis decertavit, & Saporem, Perfarum

0* Regem, ejecit, ita qvidem , ut P

erfze, qvi jam.

tores &

probé formidabiles erantTtalie, fuos intra fi-

K nes reciperefefe.cogerentur. — Sexto demum

j - Im

perii anno circumventus à. Pbifippo , prae-

107 torii prefe&o, qvi milites'ad feditionem con-

, i citaverat, interfectus eft.- (anno &Er,

V.244.)

u Zoffmmus

$

Ws THrelitu,

Entropitu

( (. L Fefíus Rufi

G

z

; l. ?cl'

a.

7

LIBER 1l,

| .üru.'f

, 9. Oroffut 1,7. c. 9. Ifbgzzponiuf"warz'

j

N

pgm!endio Ronm hi'[f. ! :

6

'I(demifuit e'ti'am-exitüs Purupr, (Zoffgus

^

IU

1. 1. ) qvicontra Scythas, Romanorum fociis &

Áiya

ii

, municipiis inferentes .bellum , legatos. cum

il

- exercitu mifit. ( agmoJEr, F'ulg.250.) Attreli-

milt

i, Eutropius l, 9. Oroffurd, 7. c. 29. Pompo-

j

^ oniuus Lettas,

Primtus bieChriflo fdem dedit,Eu-

futj

&

vtl

B !äþitll l. 6, c,27. Nicephorusd. $.e.28.

E

1]

il

Hic fuccefforem habuit Deciumt, lqvi à le-

gionibus Illyricis factus Calar, affentiente po-

Lrf

— " fleaSenati, primum Galliz motus compofuit.

(

( (Zofimi (ib, 1,).Deinde, Republica Senatui

dan

commendata , profe&tionem una cum filio;

h&xgiw

Imperii focio , Senatus voluntate , fufcepit in

tipi

- Scyebás . qviterra mariqve Thraciam, & alia

jimi

(

Imperii loca, vaffabant : & praeliis aliqvot vi-

:

um

&or , hofle in anguítias locorum redacto, ple-

pam victoriam reportaffet, nifi Gal/us Hoflilt-

f

ARUf , exttema Mocüäepræfe&us , confilium

f

E

' jlliusad Hoftem enunciaffet: qvo fatum eft,

]t: |

n

]i

- ut, pralio commiffo, pater & filius, ex infidi-

ntut, fexzus dure -

: inc'ircg.zlx.nvcn-tli,,im«:r&cere

N

: lizf;a

v

-

LIBER I,

147

P?"üf li

.2£1a. Eutropiu 19

|Eufebius Eccl, .l)iþ».!v.";,c',

Y, AVicephor, Ls c.2$. Pomponius Letus,

HUR

Garrus deinde, Cefar factus (anzo Zr, V.

!

A5t) Àl gioneu

Anonum

na & militum reJiqviis , qvi

" fuperflites erzant,

l, legatoz

pacem cum Scythis fecit,( Zq,—-

Jfimus L3,) populo Romano turpem & ignomi-

145l

(20,]

niofam, qvando tributum eis dependere pro-

mifit , rem inaüditam & tanti nominis maje-

fidm d

flate proríus indignam. Itaqve ferociores facti

N

x

l948 Scythze, rupto faedere , populabantur Dardani-

am,Thraciam , V heffaliam ; Macedoniam ;

Drim necid modo,

Qed Afiàm qvoqve, vaflatis & de-

ár las letis qvam plurimisurbibus. IDemum Sev-

nu «harum exemplo, multi alii facti fürt Roma-

Wil norum hofles, complures etiam rcbellarunt.

u & Ia Syriam penetrabantParthi & Armeniam oc-

1

p l cupabant, fugato :

E

pforum r.egeTyrida te, xi?am—

Tlnis gonius Letus,

ul -

Scythz vero tam erant infolentes ,ut et-

yunel dam Italie minarentur, & magna: perfectu.

i ul ri videbantur , nifi Z/imilianus , Mafix ipra-

&,i f* US,d oramSarmaticam;confirmato ftio mi-

a

[

,

4j lite pollieitationibus &fpe premiorum , il

los

:

(l fudiffec , ae !ongiH"zmexp,erfïr...cutus » ipfor

UDTJL

--'zv

LUf; d

quo-

N

-

148

LIBER 1.

d

qvoqve fines diripui

ffet, hac d

E caufa C'æiälr 51.

die

itfalutatusà milite: "Gal/i autem, eo cogni-

m

to , pro

fcQus, ut obfifteretsuna cum filio Fo-

Gu

lufiano, imperii focio,

fait interfeCtüs. ( emmo

fr

E

Er, Vulg.253.) £utropius 1, 9. Ore

;

e(,27. -Aw,eliw Viäor.

]

*

Vil

Ho.g.tþigïpxofä Cypriaum

oxiit; (Eufeliur

a

NieephorusJ, 6 0.7.. Epifcopus Car-

3

Dum

l. 7- c, 2*

thagiüen

fis COccubuit Marzyr (anno Er, V.

.

E

1

a$9.) cupus extant ,1

nter alias multas, epilto-

pJUfS

lx qvodam ad Lucium Epilcopum Romanum,

77

qvem fratrem vocat, & collegam , (1. Tomo

conc, p. 369. cum f[24.) multo autem plures

Fii

3d Cornelium , ubi conqvetitur ,inter alia, de

fys

iis , qvi propter delicta condemnati ab Aphri-

jun

canis Epifcopis , & facerdotio dejectijRomam

W

confügerant,amplioris cognitionis caufa. Nam

li

&qvum effe dicit, ( Epzffela cujus initium eft

li

Legi literas tuas, patet, pag.3gr) ut

'qvo loco crimen eft admiffum, ibi caufa difce-

ptetur: Singulis enim Paftoribus attributam

V

nem

(i

eff: po;tiongzï1 grggis, deqva fint. ratio

red-

(

LIBER 1l.

149

T

reddituri Domino : Non'efgo Ícindendam

ilem r

effe concordiam Epifcoporum , neqve difpici-

f cum fl

endum judicium eorum , qvi perAphricam de

t

caufz jam flatuiffent. Pideim Eptft, Cypriani

L 3-juxta editioyn:m Pamehi,

J ?rofu

Interim &xercïtus alter , qviin A!pïbus erat,

Valerianum ,nobili genere natum , € &larem

ii

elegerat, (Pospon. Letus) qvod cum ZErmilia-

Epiy

nimilites audiffent , ne turbis implicarentur,

tyr ml

fuum Cafarem interficiunt , & ad Valerizni

i ts

opundur

partes tranfeunt.. Eyrropius d 9, 4ürelius V3a

hgam, (

or, Orojfæ PU. 21, Zoffmus &1.

R

tult at

Kinilianu dvati'sy ad Senätum (ieris, qvum

itur ii

Imperator factus effet , promiferat fe liberatu-

demi d.

rüm Thraciam & Mefopotamiam ab hoftibus,

to

pulfürum wun-

fecuperátüruti Armenias, & de

nitionis u

diqve hoftes Romani nominis. (

| fäomyonius

[

aju i

Letus,)

tet ptd

1

Valevianta in bellum Perficum þrofäaus,

fum, lbl æmf

lod

(

anuó £ra Vulg, 359.) culpa cujisdam fui

:qva nm [

ducis , captus fuit à Sapore, Perfarum R:ge;

vi£4) qvem vicini princi-

E. (Tf&bcl?im Pollio in

)

-

*

- 43

P€S

À

156

*

LIBERH,

pes atqve populi confoederati hortabar'tur,fiu»r

hj

flra tamen;ut captivum dimitteret: hoc enim:

lu 90

effe Romanorum faf.um, ut vi£ti multo forti-

us refiftant.

j

. Eutropius l. 9. Feflus Rufus, Anrelius Vz&

foii

Orof us 1, 7« 6,22, Enfebtus L. 7,6,9. N:[epbo.

jtit

m;/6 c.1o Zofimus L.

pum |

"

hst

-Capco Vileriano, fucceffit ejus filius Gallie«

2 ü—f

anno cedem 2597) Hictotum tum fe vo-

Ofrïly'

luptatibus dabat, negle&a Republica, fie qvi-

m

Contt

áedit

dem, ut milites , qvi paffim pec provinceias

LJ/VL

MTC D*

AC

eiinit, novos Imperatores fibi dcii

ernt , PEi'

Galliam , Hifpaniam ,. Pannonias ,. Hllyricum,

iA

JEgyptum, Aphricam, caterisqve in JO»IS,

PIUMW

qvi tameti omnes; partim ab illo

9,par tim ci VI*"

R

CQCJX& HQ

libus inter ipfos disfidiis, oppreffi fuerunt. 7^

a'exztur Pollionis bzyiarm de 30. Tyrannis, eo-

um

rugoe mutuis lanieni.

TT

Ipforegnante ; Gotbi 'Thraciam occupant;

t À

Macedoniam Vafïmt,

10(& lonicam obíident.

tütis:

Scythe in Bithyniam & Cappadomam & Aft-

n

am invadunt, & abEuxino- Ponto inlílrum

j

devecli, Eomanorum municipiis vim faciunt,

h

D Gallieno Awe/w; Fidor. Fe/iw Rufus,

En-

hi

*.

LIBER l[

151

WW Eyji'bzm hb, . 6,19. Zof m lb D Eutrapm

NU

6»9.

mukoï

z

Ejus veró tánta focordía fuit, ut, cum de

i provinciarum defectionibus & publicis cala-

) mitatibusaudiret, ridicule femper & contení-

, ptim refponderet, qvafi Respublica nihilomi-

I"QGAI hus confiflere, fuamqve dignitarem retinere

mum pofíet, nec ideo facta fit ejus deterior conditio,

& Contemptus Igltu tam domi , qvam foris , ob

: umm 'dedecorofum vitz genus ; Relpubhcæ qvam

m..* pluumos conciliavit hoftes: ae Scythe qvi-

t.dem , & Gothi, cumqve his permixti qvara

qve iti pïm es alii p0puh, erant tum in àrmis, ac ifi per«

um niciem pepu liRomani conjuraverant Circiter

t cccxx: hominum millia;fed hos omfies inMa-

um fia , multisqve aliis in locis, debellàvit tanderm

Flavius Clauditis,qvi interfefto Gallieno (.em-

n aE

no «E, F ulg, 268, )fuccefferat; vir magna vir-

m o

tütisae dignuslofigiori vita. Ti vebellius Pollio

-aam&ï 35 V ita. utropiss l, 9,. Orof £s D7 23, Pome

t 1 [

pontus Latus,

8

um

//^

K

Poft Claudium fuit durelramur, (apno vEr,

fu h

P Vulg. 279. Flavius Vopifzur) qvoniam ejus

3 4

Gl'atf

L

—

J

-

1£

L;BER: ïïo*

erat perfpedta virtus, qvamiyregnande C!äudidy

! l (Anuo]

multislocisin hoftem. declaraverat. Is perIn-

j

::nïo

fubriam bella geffit, & cumMarcomannis con-

a

flixit,dubieqvidem initio & periculofe, verum

jj yn

4

felicitertandem ; poflqvam illius mandatu li-

z

s.

fret

i

bris infpe&tis Sibyllinis religionem: Senatus

beli

procuraffet: Romam inde profectus, & mul-

filio

éatis nonnullis , ob feditionem excitatam, fg

erba

abfente,bellum fufcepif ,-utq've'fuüt ad Orien-

dSmJ'

fem Solem & in Syrïa- » provincias recupera-

N

zety (,gofmw / x,) qvas Zenobia for-,cis-

&

T

1 u

afümoidicciina,cofüm liberorum tutrix,0D..

d

//zjwï

b

tiriébi&, ab Odcnato conjuge fibi relictas , qvi

p

Galliétio ngefäff*e, multa fortiter ac praclare 1is

inlocisgefferat. &yéropius ,9, Mnreliut Vi-

h

Hor. Fefius Ruf'uk, Polioin vita 30. Tjran«

w

toruu. Oroffus .T, 6; à

3« Procopius d5 beää

o

n

'

!ü

&

-

l

*u;ac*unqve* tránfiret Cæfffxr',: hofles pdpulï

Vulg

Romani fudit , iri Illyrico ;in Thracia ; cacte-

[/7

risqve inlocis;acdemium ir hoftileni regio-

nem ubi veriiffet, poft variani. & periculi ple-

l

Q

nám dimicatioriem, vigit', «& Reginaml Cepit.

- (dnnó

n

i

-

LIBER Ii.'

53

l(dnna'zf:';; P.371,) qve Perfarum & Ar

me-

t T x

Aranty,

niorum auxiliis confifa fortiífimé repugriave-

rat. Ejusautem regionis, qvam debellaverát,

Qbf

i g

proecipua erat civitàs Pa/m)'m ? Cumqve C«-

gt

far ex Aftaredüffetin Europam, Palmyrani re-

dis, l

bellarunt , occifo duce , & militibus , in pra-

exati

fidio collocatis. Reverfus lgitur e0; captam

urbem evertit, interfe&tis omnibus , ita qvi-

ünt adQI

jem , ut nec a&tati parceret ulli , neqve fexui.

X r

Palmyra Syrie urbs, olim Hadrianopolis vo-

hii

cata furt . tefle Stephanoy Syrorum qvoque

yuntiti

lingva Thadamu dita fuit, u& tradit Ba-

(bl

t p'r-æcïï

pz;z'jt*q Egnatius, Zo,ffmw 4, 1.

"

j d

JEgyptum deinde, qVa tum defecerat,rece-

:r

ii d

pit , & Gallias denuo Roman ditionis fecit:

fapiui

poft Romz triumphavit , inde per IHllyricum

profectus , Perfis bellum indixit: fed in itínere

à fuis familiaribus eft interfectus, ( apno ra

Fulg.27$.) -durelius , lo

-',; hOH ]

»

Thri

mponiu Lerus, Zafv

ffmus l, Y, bi/?fffi "ove,

u

jl

M

&j

Ab ejus interitu fuit interreghum.aliqþah-'

um

diu (F4 Vopifcus ) qvod poft Romuli mor-

unqvam, Tandem fucceífir

$ ul t»em——accid,crat n

yo

-

p

—

LIBER lT.

AAS

nfium Impersto£ , T.

Tacttus, qvi paucorum me

le perfeeit : huncSenat

Us oif-

ïytict

nihil memqrabi

verat, ne moriens, liberos fu

os,verum aliqvem. . -diog

(n

fpectata v rtutis a€

probitatis yirum, imperi

J

Probus (antio 4Er,

]

(uccefforem faceret. : ]s fuit

H

vam à Senatu .

1

zi

V.276) qvitam ab exercitu , q

at

confirmatus, Galliam recepit , & Francones

aliqv;

Germanos , qvi 1llam obtinebant , multis pre

; D

kiis devicit.

Roman« bifloriaY ancos tonFran-

! Qiii

€ónes fcribunte Vop

ifeus , Auvelita Eutropun

lndi

]. 9, Pomponius Latta, Oraoffus 1,7. 6424

! ïl (12

co Sarmatas , aliasqve gentes , cori-

In Illyri

hi

cidit, G itine

re facto per Thraciam barbaros

& rerum

n

populo

"

s, Komani nominis terrores

fibi devin&tos reddi- ,

ts

$

eflarum magnitudine ,

Á fiam pacavit ; & Part

ho«

pl

dit, (Zofmus l1.)

1

runmrregem ad petená

am paeem (ola ominis.

Meibw

füi &ima excitávit ;; Pacem cum Perfis fecit,ae ,

A'n'xui'in

lun

inde in T hraciam revertit, & exteros populos

4

devi&tos in Romanum folum £anftulit ; ex

t

du (iVibuä aliqyi fidæm fervarutit : Alii coníra;

h

. .qvos támen omnes magna ex parte poft oppre£-

aniam

il

.. fit, Etcum rgbeïiiones perGaïïiaxn Hilp

^^f

atqve

MUU

MA

T5

,

M |

COet

atqve Britanniam fedaffet, iter ingreffüs per-Il-

lyricum , ut Peefis bellum inferret ,à fuis infi-

ietum a'aig

diofc fuit interfetus. (4750/£r« Vulg

i, t

z 2820

hu n

OQrof. L. c, 14, Pomponius Lætzg;

qun il

&In

Florebat tum Rgspublica,ll'onge lateqve pä—.

catis undiqve populis,ita qvidem , ut. Proósus

Yt, ul

aliqvando diceret , brevi futurum, ut Legioni-

.

[

f

g

z—

bus atqve Prafidiis nihil effet opus : hoc illius

elus Ent

dicto milites offenfi , judicabant & medio tol-

NT

lendum effe, V'opz/eus, Eufebius Hift

7- [4 24.0

L

: ,!Fcld, f

qvegentcïs

« Y

. Poft eum fübiit Czrs», qvi Sarmatas mor-

MUU &

te Probi fa&tos infolentiores, & Itáliz mini-

dev'm&os;;,

tahtes, fregit. ( Pide Orationem Synefri de re-

yit; d

4uo ad dircadium) inqve Perfas prefibifceh.fs,

Melopotamiam cepit , longiusqve pro'ecturus

i fOä V

interiit.

M

Vopifcus invite, Sextus Aurefiut,

P :

Butropius l. 9. Pomponius

*

extct (

Lætfa, Oroffus l, 7' E

j tranfv.üï

ïfM" Feflus Rufus,

. As

Ex filiis natu minorem, Nüüärüäü;fi, mi.

"

ii

litig Comitem fecum habuit, alterum , C«

;

í

am,-Hïïff :

Y

[|

?inuæ ,. Galliis pr

ecïfecer'at- $o Numertanus

5

:

6

à SO-

136

à Socero fuo fuit occifus , ( 420 £. Fulg, !

d

)l

(

N

284.) iicjusqve locunt venit D/oc/etianus ,.

j g

- ( Fopifcus in 9ita Numeriami & Carini, Eu-

tropius 1.6. Aurelius, Orofrua l7 cap.24-) —

gre 1

fiuit

cum eo praliis aliqvotconflixit Carizus, adi- —

V

T

pifcendi 1mperii caufà, fed vi&tus occubuit.

(anno &ra Fulg. 2867) Diocletianus,proptet —

D

Plï

tlaícentes riorn uno in loco- turbas ac feditio-

pamn

nes , collegam fibi fümpfit Maximianum ,

(anno IEraFVulgaris 26.) 15 Galliam commoe ;

l

D

tàm pacavit, & Aphricam. Diocletianus au-

temEgyptum, interfeCtis turbarum autori« -

;

"t

(

bus. (anto £r,.V 'ulg.ig 2,/2.) Britanniam qve-. .

E

qve decimo poft anno, qvam defecerat, récepit:. |

ftüt

ïl/

& ut firimior effet Reipublice flatus, neve pro*

DN

pter fucceffionem novi motus excitarentur, | tssl

Galerium adoptavit, Maximinianus autem ]stl

Con(lantium Chlorum,(annoZ&r.Vulg.291.). ] tj

Sextus Aureliut, Y

W

ejinvt/fw.Eutropiw 4 9,

071

0(0/2:43 h2:6,23.

hl

- Contra Nm;/äm :þ*Perfarun:l' tegem, m.ifï'uä

à Diocletiano, Galerius , infeliciter pugnavit,

h

t

(/Ffj?w Rufus,) | amiffä májore parte exerci

Z^

LIBER 1.

137

J

fs. juffus redintegrare bellum, ingeäti-pfæiio

Dipri.

ft/ïperavitl-höz'ïem, & loügüis ; qvam qvivis ali«

j Cafim'.f

il

us Imperators excepto Trajano , iis locis pró-

07.[

!

: Grihu

-greffus, capta Ctefiphonte, totam Aflyriam do-

muit, Gqvinqvetrans Tigrim flumen pro-

s ag

vincias, qvae T'rajano Cacfare , defecerant , re-

f/'w!u,pg

Cepit. (4240/£, V,

a. ;27&&:270;2':&; , Poi«

«

"T

pähäfü La£uts

[sttridi

"À

lr t

Per Afïaxh rebus .c'ömþöfïtis : H Euröpam

l

w Diecletianur rediit , in qva pacati tum erant

irür g

"Scythz , Sarmiatee; Alani , Baftamne ; Carpi ,

Prtntit

Catti, Qvadi. Poflea tum ipfe, tum Maxi-

deteni t

.mianus ( 4250 JE&r. V, 504.) abdicato magi-

hts t

flratu, fuos confortes , de qvibus ante dixi-

Q6 ext

Tus , Imperio praeficiunt , Conflantigm. qvi-

nifnis

dem Galliis, Britanniz , Hifpaniis , 'taliz, Á-

i

fruiee , Galerium autem Illyrico, Gracix &

Afm. Oroffus 1 7.c,25- Eutrapius ta. fime

n

80Bl libri. Eufcbzw 4 g. 6426, Socrat

6 1. Pomponius Letus

a

z

ï

citer p

-Ho: tempore Roms füi Epï&öpuä, Mar-

.ägllw , cujus extat de

cretum , CTom, 1. aa?c;'

Pdfæ au (

T t

67'(

l

138

LIBER If,

E

!

Z4g. 4À7, editioniss Venetce,) EplfCOPIS

MMA

non licere convocare Synodum,

n

absqve Romanz fedis autoritate,

[

|

nonlicete item damnare ullum E-

]

i|

T1001

pl(copum, qvx Romam: pr OVOCA-

hLm

Yit, Repetitur2. qu2fl. 6, ad Romanam &c-

|

ay

elefram, Difl A. e, $ynod, Epifc.

LA

600

Erat hujus etiam, ficut aliorun ante ipfum

[pi

afïh&atunmsqve fortuna, qvum Cafar eum

tum)

perfeqvcretur Maxentius. Itaqve facile colhrn

ucinigum

E

jotefljan in his angufliis atqve latibulis tantum -

M//M

illafibi fumferit , ut ejusmodi faceret decreta,

Damafus ,invita Marcelli,

;an.L-'«

Conflintio tandem Eboraci morttio, ( 4470

Tal D

Ar, V, 306.) Galerius adoptavit SEVERUM

] g

& MAXIMIAXTUM Orofius [,72. c.24, Eu-

aidn

zf'apzm! 19. PCextur. Awe/zw

|

Wiaï

Interea milites prætm iani MAXENTIUM

N

Romee falutantCaearem. Eutropzü.r(' 16. d-

:l(

|

relius Vitlor, Socrates ÀY, e.I Zof "ts 1,5,

iz

080

Pomponius Læm.f.

[

j

Ín-

ZIBER l.

*5'9

Dj

TnteifeäoSevem (anno Kr.T'alg. 30t.) :

Jno]

MAxxM:Avus imperii collegam affumfit Liemi-

uM, Entropius l, Xo, Socratet 42.c 1. Pampa .

AUütory

duut Letur.

tulr

Intet hos riagni, fuerunt motus, xdeoav

|po

n0b1Ls Remam Conjidntmum, Conflantii fi-

lium , in Galliis agcntem, evocant, ut urbem

?(de

&tyl annid

e Maxentii hbeialet Ille cum parte

]

eopiarunt inTtaliam pr ofectus; cgmmxf" lo pra-

Qu ]

ho vicit , & Edudïm ad urbem Romam exerci-

d

tum Maxentiiplane coneidit. (anzo/Er. P ulg.

i Ro

312.) Eutroprus l vo. Orofius 1,7, 6, 28. Ewfe-

100ft!

bius bifl.&cctl 9. 0. 8, & 1. de vita Confian"

faCemat i

Ll c. 32. Socrates Lx, c. Y. Zofimus l 2. P o-

pon. Laetur, Memintt Prua'mtzm ?06et4,

mortip/

'Tandem etiam cum Lreísie bella geff Ü qw i

1 VE

pradio vi&tus, & plérisqve omnibus exofus , à

[ 7 [Jþ

militibus deraum fuit interfe Gus. (4250 ]Er ".

Vu!gärw 234

AX

Sextus durelitss Eutraptu; l, 16, Oroffa "

/!ih' lv:f

L. 7. c, 28, Eufebius in vita Conflantini M. l. r

Za/mti h

€, 38. Nécepborus l, 7. s 45, Socrates L,Y. €, 2.

ZQ/MWL

F

Ejus

^

LIBER II,

160

Ejuq bellí caufam fuiffe nonnu 1fcr1bunt,

P:r[etü

qvod Chriftiarize profeffloms homines acerbe

[ ,El

Lictnus perfeqveretur , cum' qvidem perfaepe

: u

V

togatus effet atqve monitus à Conftantino, ne

!

faceret.. Enfebita L. 10,c,8. Socrates l3. c. 2,

Sezomenus li. & 7. Næepborml . 4p-Ad

timó

Pompomus Letüs,

qïC f

4

f

Nam.inde à refurre&tione Chirifti'ad hane

duj

&tatem usqve perannosferétrecentos ,. qvi

ll

Chriítum profitebantur , varie fuerunt afflicti.

Namni, ut illa; pr&termiittam ,qvae facra Scuptu*

h

tà de Stcpb.uw, de 7acobo , frtre Johannis;

r W

de Petrà captwo fed per Angelum liberato ;

irínst

commemorat, dBilorum . £Ap. ", c. 12. €. 9. üt

Nur

Patlum qvoqvetaceam , qvi & ipfe. gravitet

Ecclefiam DE1 perfecutus eft, & poítea con-

d

nmum

verfus, nullum non periculornm genus adiit

,mq»w

h

proptet Chriftum: |» :Romani qvoqve- Cecfäres

nin

horrendes & immanes excitarunt lanienas, -

W

E

z.

j

-a

Nero Domitianus , Trajanus , Septimita Se-

m

perus , Maxininus, Deciius ,F alerianus, t-

|

fsl

veliantus , Diocletianus , Maximianus,

Aü-

tv

gujïmw de Cmm:e Dez,! 8 £Ap, 52.. De bá

Qv

U

qMET

flhm

LIBER II

16ÉÍ .

lii

mes i

fer/äcutmm&ud vide Seripforer &:'dq/' Gafli-

cos , Eufebium, Nzcep/yarum Sulpittum, Se-

(et] P*M

qgerum 69' &

OR

iij l

Rerum autem potius Corflzntinui, & ve-

7 'W ram co: nDlews rehglonem »portus extmt at-—

' qve refugmananms.

»omode fonji*an/ :

d-

dinut adChriftliani/mum amplexandum adda-

us fir fcribit Zoftmus l. 3, longe atiter ae

(CDI0S

ccle/' Safité1 Scrtptorer rem exp/tmnt

EUR

ii

'ï uncpr imum etlam Epzj?op: Romaiil &dis

t d

perunt effsin tuto: — riam hucusqvé plenqvö

iU dX

x

órüiries füerant affecti f'upphcns.

p

$

Numerantur auténi indeà Perro, qvem lpfï

-

ipt - primüm fuiffsvolunt, ( Tem.t. Concil.)ad hoc

Horüm detreti

ggnu » usqve tempus tf 1gmta trés.

p

funt in libros iriferta cónciliorüm; fed ex iis ple-

n lt

fáqve tam furit levxcula,tam riugatoria, tam ali-

S(/ Mil

énaà prorfus à acris literis ; t credibile fit , ab

' [mM l

aliislongo poft cempore fuiffe conficta, Sinav-

fl

tem verafunt; & ab illis emánárunt; tunc (ane,

Qvod vaticinarido Paülus [2.Tbeff.z-] dmebat,

"2 li

- filiuii 1Hum perditum hommemq, peceaui jam ^

£um

^

LIBER Il,

16

tüm óperari cæplfï'e myfterium iniqvitatis, re- ^. | ify

: Giffime videtur hane etlam ad partem accom-

ii

modai poffe.

: mbxt

Andcleta » dvi ponitur qvartus à Petro, (To- —

diilo

$20 2

, COBC. P. 309.) tribuitur & extat decre- -

1157

tum,qvo flatuitEcclefiamR omanam effejman- -

de

dato & inflitutione Chrifli,caput aliarum Ec-

]

clefiarum:; Repezirur Difl.22, can. 2. &zcrq/'

B

Jt. Difindl , 33. c. I navo,

.|is P

Alteri pofl eum, .4/exazdro, decretum ad. .

fuia

— fcribitur, ( 1, Tom, Concit. pag. 316, Ep, 1. ad

HWW

emnes Ortbodaxos, qvo mandat, ut aqva cum

J?!JOZ

fale confeeretur ad expurgandum populum &

Ufu x

amoliendum infidias Diaboli. Exz4£ de conf,

1

Ll*,mi

difl, 3.can, aquam cum fale.

-

M L4/1 0

v&fo, qvaritum ifla differunt ab Apofto-

T

- lorum illa maiefïate » ( Enfebius l.4. capi.ag.)

qvantum autem à Johannis Evangelifta fcri-

(tttni.

ptis, qvi probé ad lioc usqve tempus aetatem:

wlm[

donaum

produxit * ? Deobitu Jobauna Kvangelifleni-

bilcerttextat, Hieronymu bretiter aitjjo«

Afimas

banuem 4nuo 68 poft paffonemDomin: Epbe-

Mif

Soidas ad annum æmm Ho,

du 1

f ? mortuum.

perveniffe refert.

rl

tbohm

Hæe /ï

J

LIBER If

165

D -

Hizc duo pofüi folum; ut de relíqvis judici-

mem;c

um fieri poffi.. Nam feréfunt ejus generis,

DN ambitionem aperté prze fe ferunt, & ut fermo

eft illorus, ità qvoqve res ipfà nihil habetfa-

CXIM

lis , qvem iu Ecclefiz miniflris Paulus reqvirit,

lm dr;

N

t&hä /ld(. !(9'0 4,.

n &f

- Huc etiam pertmet 1I ud Conftantini Ci&fi-

s fis edictum, qvod fuis libris inferuerunt , ( Dz-

/ïm 6 can Conflantinur) ipforum potenti:

N

Nam,.

b ütaur

videiicet fundamentum atqve robur.

qvz pomtux ibi liberalitatis illius immenfae

npoulu

caufa & occafío, filfi redargui poteft ex hifto-

Eul .

tiis, atqve con.vmm.

In vetuforibts exents

intà bA P laribus Daw m Gl At API BOR exrzzz D()Ja-

i, t Conftantiai MAgHl, z annotatur

upit Centuria A, Hrftor, Esclef. Otto. Friffngenfit

cmm,/,g» 4 ,f.crz/)tt f;tzje Grotiani tempore , qvt

st m,donatmnmz illám. fidam ajevemrcm Im-

iil dl

gpügnarunt püblicis. /&rzpm boc commentum

Junini

pM;zr Mi Patavinus i libro fao ,. cui titu-

j t^ Defenfor paem , Nicolaus Cufmw,

1 iil

Cardinalis lib. 3. cap, 2. de Concurdz;z Ca-

tbo/zcd " /Enm/.v S)!wwm fto Dmlago CI.

late -

j

j

-

164

LÍBER Il.

lateranul, Ldurentzm' Valla, Ludalplm de

]fesl'

Babenberg de jure regni Imperii Romani e,

D. d

403

13 Yobanner de Parifiia tratlatu de potefta-

& Regia g Pdpdlt.

Martipus Lutberus 5

item Hottomannus in bruto fulmine, Theos

EU

| nl

philue Banoffus lib. Yo. de. Pofitia civitatis

füt

Dei c. k 1« Defendunt banc ementitam do-

nationem Auguflinus , Steucbus. Eugubinu

fj

duobus libris contra vallam feriptis, & Boe-

qvcd

tbius, Epifcopus Friffus L3,. Hevoicarum qua*

p i

[iwnum, ïa/mnne! Avemmwäl «. Henrieo

[i

[

f/M/

7

I7. zmpemnee, fzzþulam Donationis Conflan-

Hnigne primtim exeogitatat AffÀrmat, qwd W

ab illorum tempomm flatwt non alienum vi-

n

f

detür,

- Xor

Deinde; ut maximé fuerit Caefar profüfus,

W i

ünifibi fortaffe potuit hoc ipfo jus füum immi-

tl

ftueréz SUCCCH'OllbUS dutem æan i potcfhte

n

prædms & Relpubhcæ tutoribus , non potuit.

4

Namqvi jus& Impetii: veä:gaha

deteriora facit, patria patet ap/

li

pellari non debet, & par parl pr-

Wt

hi

i

icnbcrc non pote& auspræjudxca-

B-

l E

N

7

LIBER Il,

565

Lüdolfpba

hi ln

t£e, 1 4 D, derecepr. arbit, Itemin lib. 58.

D. de fudic, &X À.

[4

ille 13, $. 4e

m',dePW: Ad-3C, Trebellian, - —

mpefisum, D

i

Wl -

iclmine. ]

Conflantini Cerfaria mandatu » ( amno Ar,

lum P'ulg.325. 6 326.) NicE& , urbe Bithynix ,

ntilia - fuit indictum & habitum | Cozeilizm longé

WIpi. freqventiffimum, ( Oroffus L.7.c. 28.) ineo-

pf qve dogma damnatum Arii , qvi Chriflum ne-

Wi gabatejusdem effe cum Patra fubílantig. Eu-

TP2 de vita Conflantint M,1.3. c,.6, 7. N£-

di(y €epborus L.8.6, 4. & [2g.. Theodoretus. d t.

fu. 6T 8 fq4» Socrates 1. Y.e, $, Soxomenus [.

1 Ü

y Y^ 16. Kuffinus 0,10,.6,2, Zünaras tomo3,

'Non ex Európa tantum & Afia, fed ex JE-

-

(iry gyptoetiam atqveLibya conveniffe eo fcribun-

ïajusfuufri turEpifcopi, Hipedtaguflinus hbro de Bapri-

at fmo,c. Y8. Nicenum .Conci/iumf)rbis ter^

^.

hU! r concilium zominat,

j vl

Decretum inter alía fuit , ut per ngyptüm $

pE Libyam, Pentapolim vetus conívetudo fer-

'vetur, nimirum , ut hi omnes Alexandrino

u

fub(int Epifcopo, qvum Romanus ctiam Epi-

etineat. ( Z9-

tprxl ; fcopfz; hgnc* rrlxuorem ufurpef:& [

l

210 I..

LIBER, |il.

466

( Tomo l. carml c, 6. Decret, Coneili Niceni,

quo

n

P. 954- it. 568.5 $78- ) item , ut Anuocluæ,

cxterisqve provmcus & Ecclcfüis, integra ma-

foih

Mor

a

neant fua cu.lqve puv11eg1a. Dx,/? 65. 6,

;mt:qvw.

funat

gt

PoühancSynodum, (Difl. 16 c. przma.m-

(

nomtzo ) Euflathio qvodam autore , natz fuc.

ji l:

qunt opmlones prave, de v1tando Tnaà-

M

T0

trimonio, denovo & inufitato ge-

-

pubu«

- nere veíticus , de non edendis car-

atl

nrbus dexeïmqvendls püffcfhom-

f5

bus. Atbanafius orat.A, cont. Arrian. Baftti-

[/!// "

ut Epifl. 74 Socrates 126 47. Nzcepborzu

dt,ï m

À, 9. £, 16. Sozomenus l, 3. c,13,

o

[tem

: Cum ergo plm igfteconjuges divortium fz-

p

Q5 0

Leerent,& fervi, 16:1815 domüinis, ad novum 1il-

pexi

lum acreiigiofum veflitum, uti vocabant;con -

inip

fugerent, ( Pwfus concifià canones Decrerts

Ájrr,

Gratianifere omnes inferti funt, Dz/z' 20 iL

tl

£ 454) idem qvoqve facerent. mulieres , de -

! N

fertis maritis:

cum ]], qu LäiHïDLæS '»QI»C ban-

£ur,item , Ex«clefix mmlfm » Qqvi duxerant.

uxo-

LlBäR II :

167

tUcly

ækbres',wulgo defpicerentur , tanqvam impu

r

i j

l ime

- & ingrati Deo, Gangre, oppido Paphlagoniz,

|

(

fuit habita $ynodus, | coneuium futt babitum

[0

3

anno poft Chriflum natum 335. ] in eaqve da-

mnati, qvi fic docerent, atqve fentirent. Cazo-

ses Concilü ;Ga,hgrenf:.,:xmm-zo. £0949 T.

Sfxpfi?l:

conciliorum pag

J€ , It

g 6*9.. jitbjquvkrunt Epzfcg .

D

E

£ 16.

Ado:

3

- Salutatusampliffi

me àSenatu populoqveRo-

ultat

mano Conflantinus, propter reflitutam Rei-

dendi

publicæpäcem,ad externa bellatotum feíe con-

vertit, multisqve przliis Gothosatqve Sarma-

polt

t3s vicit, Thraciam diripientes, ( Feffus Rufur

Arnun)

-enfebius de vita Conflantini l« 4. c.5 6.) dein-

9 Mr.j:f

- de, jam &tate gravis, bellum indixit Perfis,Me-

j

fopotamiam vaftantibus, & in Afiam ubi venif-

fet cum exercitu , fumpto pharmaco, valetudi-

d

nis curande caufa, vitam finiit, non absqve ve-

d

neni fufpicione. (4nso 4&ra Vulg. 357.) £u-

1 Y Ocabl*"l;::'

aropuu L 3O, Sextus Aurelius, Orof. 1.7.c38,

m

/ &ücrates LX, €326, &ozomenus 1L2, c,15. Nz*

D

L

lil Dd

í

- cephortu 18« , $44€ $. Adngufl ls. giud;*

I

RU

UI

eroa

T

.cävizæte Dei. l*okgpaniw L.ztu(..

-

^

U'bUS l;[ïli'« '1

p

4

qlfj dUXiï

: ch ;1

z

868

LIBER Il

morteM

Hiicille eft; qvicognomento dicitur Ma«

Mun!r

gnuss & qvi Bymntmm urbem Thraciz, fuo

C

de nomine vocavit, eo: translata fede regla. €u-

belun:

gropius L o. Orofius l3. 0,133.4, 7. , 28. 0-

s À

£rates l, Y.e.Y2. Soxzomenusd.2, 0.2. Adugu-

Cinla

flinus £ib.s. eap.25, de Civitate Dei, Zoff fmts

AT

116 2

:5

f d

ml

Cocpit autem regnare ad annum à'Natali die

(j

Chrifli circiter trecentefimum duodecnnum,

nDuà

Cometes inufitate magnitudirris mortem ejus

idona

antncemffe dmtur Euzrop.l Io.

f

&

"Ttes zeliqvit filios , Conji'antmum Cona :

d

: j?dm*mm Conflautem :

Hos-inter divifum .

D

fitadd

fuitimperii corpus ; C en[lantino pars obti-

J rbu

git Alpium, Gallia, Hlfpama Britannia|Or- - |

cades, Hibernia, £Thy

Con[lanti, Itaha,

142

N

Aphrica cum /Infulis, 1 llyricum Macedoma,

l.a

Achaja, Pcloponnefus, Gracia.. Conflantio 5

Hon

Afia & Thracia.

dureltus P'ittor. Eufebius

p

l, &« €, $1. de vita Conflant. M,

Niceph..8. -

hii

e. $4. Zofrmus [,2, Pomponius Letur. Nón.

^

fatis autem convenit , diviferitne Conflauti-

QU

"us rpþe beredibus i :mpmum an ipft poft ejus .

t

UVO«

1

LIBER /l,

M

T69

Ml amorzem forte id fecerint, Vires ade, g;, z

L

n edogujfin, de Civitate Dei.

| cdcr

Conftantinus ea divifione non contentus,

ul

lhug behum intulit fratri Con/idntz ]amqveperve.,

zm | nerat Aqvilejam : 1b1congreffus cum copiis -

2 Cónflantis, amiíTo exercitu , confoditur.( 4270

Er, Vuig. 340.)Eutrogt:al IO, Aurelm.; Vi

Hor, Ur0f fus 07 6,29. SocrAtet l.2. .. Zofi-

miN 224 . 2. Pompon. Latus.

Conflans, qviinterea cum Getis & Sarmaus

Vuodetr

nu TOrti.

in Dacia belligerabat, (Pomp. Letus) pofteam.

i

vi&toriam, de qva diximus, in Italiam venit, &

fupex atis Alpibus, in Galliam penetravit , & bi-

nt

El

ennio dmonem omnem mortuifratris obtini-

yinr s

it: fed paulo poft infidiis & fraude Mz:gnmm

fuit interfectus. (anno /Era V'ulg. 350.) 4u-

Mi p

"

j reliut Fadlor.

Eutrofius lib.o, Oroffus lib, .

x

, Drtno

£429. Socrates 1, 2, 0. 20, Sozomenus lib, 4., |

"i

m

Mp l, Nzcepbmw lib, 9. €4p, 29, Zofimus

m Mast

7

l Co»fïlf

Hunc Magnenuum mllltes, anteà dehmtl

ity. i ac premiis alleQi, fal

utarunt Imperatorem.

li

J N

r

durelius Vilor. Eutropius l,wo, Oroffua l 9.

j L

E

-

€.29. Socratés d. 2.0.27, Zoff mwper;amm

g f

|

j

/

Imperar torem fdäum feribit l, 2, -

! /

Ea

ïm/

,«

^i

1'07

LIBER II

Qnhi

-Karecognita , Conflantius, ex tribus fratri-

poihn

bus adhuc fuperfles, reli&to per Aftam legaro,

eum ,

Patruele & fororio (uo Ga/o, magnis cum co-

fipra

piis in Italiam, ae inde in Calli

am accedit, &

hoflem íngenti pralio vincit, Elapfusautem

NU

aM

Magnentius , de pace legatos mittit; fed reje-

&us à Vi&tore, denuó praliatur , & infelici-

k

ter.qvidem: ItaqveLu gdunum fugiens, cum

v

(uos etiam comíitss in(idiari fibi videret , nee,

qvo fe reciperet, haberet, mortem fibi'con-

fulmto

d

fcivit ipfe; (45no4£r« Vulg 353.) Sexius Au-

veliur, Eutroptui1.Yo, Oroffus 17,c.29.. 0*

Md

erates L2,0.27. Soxomenu l, 4.c,6,. Nice-

lj

phoriu £, 9. c . Zofimus l, Pompon, Letu.

Atbanaffus in Apologiaad Conflantinum

1 jün

W

Cafarem , fcribit: Magnentium Judamdmi-

tatum , eodem mortis genere fibi ipff carni-

tyii,

ficem fa&hum, Aurelius gladio incu

t& Qj

2

buwfre/-

ol

fö*rt.

t

DA

Conflantius deinde , Gallum patrue"l&m,

Legatum fuum|per Afiam , ut dictum eft, ab-

Qthott

(f

utentem imperio ac poteflate, cum alia ratio-

IA,

ne-fanare non poffet , interfici mandat, ( 2652

ts L 10

A

AU -3-5-4.-. j Sextwdw:/iu/:,'äütrapi

&

n

-

LIBER It,

l^l

ts Oro]z'w l 7, 0. 19.

omianus Marcell;],34,)

t

poít in Afiam redit, perfecturus bellum Ferfi-

»n'lagnisnt

cum , qvod propter factionem Magnentii , ut

m d

fupra diximus,intermiferat. ocrazer la. r.

'. Elapfæ;.

Sozomenusd, q.6,6. 69 [

mrtit d

tàr, d

f' 82 Zafmug;l. L -Pompo.niwl,vætlg,

n füpi

.Et qvoniam fub iwc.-ipf'm-lmftempus Germma-

jLidum,

i, factaimpreffione , Galliam vaflabant , alre-

urtem f

" rum fuum patruelem, 7u/a71m ,Galli Íratrem,

) D

adoptavit , & Galliz tutelam illi commifit.

w

Marcell, hi, Soxome

m

fm: l, $, x:..z.' Zofmms

L

ial

d cuje

| Juliahiis, fcliciter adminiflrata rc-"mu,ltis-

f j

qve praeliis: vi&tor , hoftrem trans Rhenum

hi

expulit , complures cepit, ac Romanos mili-

tes captivos liberavit, & ad Argentoratum

"T

- hoflilem 'exercitum fere totum concidit, id-

N

eoqve falutatus eft ab exercitu non modo Ce«

J4r , verum etiam. Zuguflus ; ac diademate

j pim'*ïþ

ornatus , licet invitus, ut pra fe ferebat. $9«

ltditw

(7 qui i

C'átesl,3.0.Y. D'extta. Adtrelig, » Eutropius

l.1o. Zofimus d. 3. Marcell, £b. 16, 4* 20.)

n

. ANam, literis ad Conflantium datis , inyidiama

j ii W

facti

7

i

—

N.

m

LIBER, À

norïiïü

£t conabaturà fe derivare: fed Conflantius

cirl

ea re. pl

urimum offenfus , omiffo Perfico bello,

lisliberaliter & amice compel-

juli.di

vicinisqve popu

Tbem

latis, ut in fidep

erfiflerent , iter ingreffus eft,

Mi

( Marcellus L. 21.) ut Julianum ad officium re-

i

duceret, fed in itinere, cum adhuc effö,t in Afia

fcbri correptus vitam finiit , Juliano prius con-

ftituto Succeffore. (.44no Ir,F.361.) dure-

-

fenti

lius Vidlor. £utropiu 1 YO. Oroffus 1 7. c. 29,

n

Socrates 1.2.0.3/7. Nicephorts l, 9. cap, ul-

timo. Theodoretus 1,3,' e,L, Jozomenus L.3.

[

Am

4,(:1

€ap. T.

Regnante ]ul

iano, populix Ro;nani holles

hij

íntra fuos fines fe continebant , nec ullus erat

[ni

üfpiam' motus. mmianus l.ag. Eutropius

domn

L. 10, Fe/iw Rufw.' Aurelus Vitlor. S0cra-

25

p

£es , 3, 64 28- Theodoretus 1, 3.c,10,. Soz.o-

&f

menus L, 6.c, X /Iugujiimql:'!e rfvitate Dei ,

l. 4.c. 26,

l

qi

j mj

Ipfe con

tra Perfs profedus , & Afïju"iäm

priv.

populatus , exercitu hoftili profligato , Cteft-

pliontem usqve pervenit, tandem reducturus

W

fiii

copios ,à tergO invaditur ab hofle : cumqve

medius verlàretur inter fuos milites, accepto

iáni

f

yulnete ; Paub poft exce

Hït &vita , Chrift

/

no-.

x

N

:

4

v

LIBgR II.

3

kä(onüg

riominis hoftis, (a220 Z&r. V, 363-) .Qvod

übefig

Cbrifliani nomints bofits fuevit. & perfecutor

L

Julianus, atteflantur Socrates L 3. cap, M,

trigs

Theodoretus L!3. 474 Süzomenus [,3. c. V.2«

d oftg.-

Nicepborus 1. YO. c. 21, 23. 23, .Cf "E Aggujiin;

uf

L]

lf 8' f: 72. Pamp. Lætu[o

o p

351

Milites, amiffo duce 3 cum in magnis verfa-

(fu 1*

rentur angultiis, Cacfarem faciunt JovixIANuM,

wl5 uj

durelius Vtélor, Eutrop.1 Yo, Orof. 1.7. n

Ayumii

Ammiauus l a5, S0crat, 3. 0,19. Theodor. £,

44 € T« Sezomen. l, 6.c.x, Nicephor.l.Yo «-38

i R(;mani l

*.Zafizhzgl/g. Pbmpgn. Latus.

, a

j L D

Erat tum Eþifcopüg Romanus yul;ru; ejus

nominis Primus y Epiftolee ejus qvadam extant

ad Epifcopos Orientales, ( T05.1, cone: p.610.

TEU

y i [iPifl" ï

&* /24.)in qvibus hon femel inculcat , fibi foli,

qvi fit primx fedis, utait, (Epiff.Y, qv4 ta

:hem

j

cenfetut e[fe f itia) pra(ul fingul

ari qvodam

rligt

privilegio ; & ex prafcripto divino, jus com*

, petere convocandi Synodos Generales. Rep'e-n

nden

£tur3. q.6.c, Dudum 4 fanülis,

E

phoit

Mirum autem videri poffit , qva

fronte 1Pcud

T

P

j

fcribat ; aut laïii/ja&i't"eni;», qvum & ante

ipfum,

; AöViæ')

li ;

j

cine

*

174

LIBER: i.

n!!?s

Conllantinus Nfcentm & poft ipfüm, annis

omnino centum , Marzíagus Imperator Chaf-

n

lr

cedonenfe coégerit concilium. Ad feqvoqve

| - -folum, ejus urbisantiftitem, pertinere dicit, ut

'qvent-i4

f

| ^ decaufis Epifc'oporum,*& id genus aliis gravi-

oribus negotiis, cognofcat. Epffola bae Juli

[on

fum /ätppaf(izfa eff , ut liqvet ex Socrate, l. 2, c,1$.

Ptcntï

titch

Sozqmma 13 c.g. ubi literarum fumma in-

. dicatur,qua cum argumento fidlitia bujus E-

Nanl

|gufole non congrutr,

piit

sjuo

Hiane ejus arrogantiam Epifcopi illi ferre

pysaliq

3190 poterant, ( 44utio:bie congregati mafcu-

i

-.' .]e refpondent, fententiam ab ( latam tetractart

nnd

ab ipfo non oportere , qvod eundem dignita-

dmii

ii

ab

tis gradum obtineant , qvem ipfe:: Nam inde

à fuis finibus Chrilli docttinam , Apoftolo-

p

.rum opera & miniflerio, Romam perveniffe

ft m

d

tandem : qvod ft pergat , & nova decreta fa-

ciat , non fe parituros , & nihil fibi fore com-

T,

mune cum ipfo, confiliumqve capturos effe ,

Contg

qvemadmodum res ipfa poftularit. Exzar E«

prnt

pilïop'

güflola bac inter decreta Tuhi Pontiffeis , Y,

tiln

foma tonciliorum , p4gy 621« editionis T'e-

: æ;)tæf',

LIBER 1.

U$

hi ';mïe, Pefponfum ul [nbnexum e

F 1:25-?4 "

WR « TE

Ms

IraliaqvoqveSyno

io ejus urbïs,i multo fre-

"Utli qventiori, qvam qvz prius habita fuit, inter alia

Qs flatuunt, qvod fit Epi(copi ; qvod officiumMe-

!lHili tropolitani ,. .f qvando: graviores caufze diíce-

"ls ptentur. Tom,1, conctl, fub tit. Concilium 4ne

" m tiocbenum, p.640. Can. Ya G* !f p.646.647.)

iil Nam fi diffentiant Epiícopi, jubent , ut Metro-

- politanus finitimaprovineia qvosdam adhibe-

at judices,litemqve definiat : finautem Epi(co-

pl pus aliqvis, de communi fententia reliqvoruua

xpid Epi(coporum fit condemnatus ob erimern ,fte-

«; mum effe mandant judicium, neqve tett3 tarte

eudem d dumoab alio. Decernunt etiam,Caz. 27, p 650»

y'

al Vj at bona faera difpenfet fideliter, & elargiaturE-

-

.

,

jum, A P1

copus in ufus pauperum , & ipfe qvoqve; fi

,; Mt opus,

defumat ex illis,qvod erit neceffarium

Qniam)

"

od

m

M

. ad tolerándam vitam, qvum Paulus dicat, ( t

Tim, 6.) viu & amictu nos oportere eífe

i bl

',' contentos: qvo

dfi forfan in fua fuorumqve

i a

ht Bu

li

privata commoda facultates illas avertat E-

ícopus , & fuis propinqvis eorum admi-

li Ptf

jj Pt

rcen-

l

u mu

]

j

ftrationem faommit;gt , .S$ynodo.coé

l

dum.

d276

LIBER 1l,

o

. dum effe dicunt. 12 q«f-1, Epz/&op. Ecclef-

4 nmram FePrt .

;;

.

/

Sóvinianut, imminente hofte , pacem de«

J

at

mum facit ignominiofam Reipublice: ( Fe-

hr

fs Rufw,Zaf puus l,3, Agatbias L. 4,) Nam

provmcms ilas qvinqve trans Tigrim , occu-

n

[

* patas à Calerio , ficut antea diximus, ac fimul

(

Mef0p0t3m1æ pártem reddidit: deinde pactus

m.

"

-fuit, populum Romanuni non effe laturum

I

: opem Armeniz Regi , focio & amico. (Mare

cellus 25 Progreffus cum exercitu, ut domum .

fs

4 ii

rediret, in finibus Bithyniz mortuus eft. (47-

20 /Er.Vulg.564.) Eutropius lib,1o. Oroffus -

] arir

4 7. €-3l, Sacrates , 3. , 22, T Leodoretus l,

idy

uftin. de civi-

?amtee

4« 644 Süzomen. 1,6. c. 6, Aug

n

. tate Dei.d, $. «. 25« Diaconms L.xr, Pomponiue

TY

Látus.

x

v delä

Y

Illico Cefarem fecit éexercitus V'alentinta-

E

um , (Sextue durel, Ammitanus l, 16, Dia-

M

conus l,

« Oroffus 1,7, c.l32. ) qvi deinde, .

Du

Tie,

polftqvam Confïantmopohm venit , Imperii

collegam fibi fumfit fratrem fuum F'alentem,

lit

eiqve regiones illas commendans,& profectus

Ifjr

*

in

-

LIBER II,

m

MWPQ l

inGermaniam,SaxonesOceano v1c1nos domu-

it. M;zrc,ell I.28. Diíaconus d. 2,

lt

In Galliam deinde pbfïqvam vemt, ira con-

us

c1tatusper11fï'e fertur. ( 49no 4E, Vulg. 375.)

lul

Aure[zw Fillor, Paulus Diaconus /.12. Ammz-

IT

antua L30. Socrates d. 4. 6 26, Soz.omen. l, 7.

Qu

* 37 .Zo/' mus i 4. Pvmpomw Letus.

db

v d ln

Erat per id tempus in Afïa Frater 1pfius Fa-

Ril

lens, alter Ce(ar, ut Parthos, Armeniam va-

foto us

flantes, & Perfrum regem, rupto focdere bel-

nortus d

ligerantem , coérceret: (Dézconps £, 12,5 fed

lil

cüm Hunni five Tartari & IScytha Pannoni-

N7

am, Epirum & Theffaliam vaflarent, in Euro--

pam rediit , & commiffo pralio vi&tus , ac in^

Augu[im l

du t

fuga vulneratus , inqve tugurium qvoddam

delatus , immiffo ab hoftibus igne , conflagra-

vit. (anno JEre Vulgaris 378.) Orofius 1.7, c,

dtus J

23- Qra ratione V alens interierit , incertum,

| Secrates L. 0. .. ht tgue adufium fertbunt,

wnul :6

j Diaconus l, A2. Sozomenus l. 9. cap. ulttmo,

p

1vcmt;

T beodoretus l. 4-€. 26 lz zmperatarza ba-

bitu mutato fe 1 medium fuorum pedztum

m

injeciffe ,zb:qve cmdzje £ jacuzjä iMcogni-

dans& ;

H

um

| imsR l,

178

eidiffe & jacuiffe incognitum , Socrates. 1,4,

e, 3- Marcellinus d,3t,

2

il

(

Valentiniani Czefaris atqveValentis edictum -

j

extat , (426. C, de Decurion.) qvo mandatur,

p

ut, qvi monaflicam vitarü fectantur , atqve ío--

h

litudinem, eàqve ratione militiam & onera pu-

M 2

fnum

blica defugiunt , extrahantur fuis latibulis, &

d

a I COT i a ETE ERSSU v Y ii

aut patriz ferviant , aut omnibus aliis commo-.

hul

eil

ditatibus eareant, qv poft conferantur in eos,

qvilaberem & periculum pro Republica fufti-

nent. éxzat bac lex io Codice Theodoffauo l,

(5

fittd

D £. 1. 4 26. Fide dugaufinum de civitate

Dei, 1 18. c.42. €8 ibi Vivem, Meminit etiam

E

f

u

Paulus Diaconus 1,Y2. 67 Sgornandes Gothus —

hod

J

J.x, Pertmnet autem. ad. Monacbos Egypti';

gnzï

dy

quibui futt Valens. pertimaciter invenfus ut. - W

jacobus Cujaciur aunotavit, Confule anno-- ] -u

tationes dleiatiino, librum Codich Tufli-

g

miauiS. Inlege quidamingnavia; ubi Bar-

| u

Pboli erromeam imterpretationem vefellit .2

- df

Vide eundem Alciatum L.3,| Diutationum, .

[JPQ' II.'

i

-

Gf ;

[

— . Hofles de

þinfde, circumfeffa C. oæä;fï:antinopo- |

'CQ

T

— l. (Pomponius Letus )qvuin donis atqvepe-

d

Ícefle- -

li

E CAeoi Dgeser pcni, d

» kn.m—t.!

|

)!

LIBER Jf

9&

T0

runt. Puimianus l/3. & Socrates J $, e. r

Barbaros 4 Saracents ,precio condutlis , ve-

deind

nlfos [cribunt. Soxomenus l. ", c,Y. Paulus

| gonai

Dmconw/ xz.

*

It

um o

Valentinianus C ee(ar, pacata Saxoniajfilium

ftis hdbi

fuum Gratianum cooptarat collegam. 44are-

VET

us Villor, Diaconus l, a, Marcell. [. 27 $0-

fexnturi

erates l 4. £, I0, Orof 7us 1, 7,€424..

Mib

LThodji

Cum ergotam Pater , qvam PatrünsV alens,

ii de d

mortem obiiffent, Cratianus utriqve fuccedit,

, Matinii

qvumqve variis turbarum fluctibus ag itaretur -

anuvda

Respublica, 7 Zeo4offum , belliducem infi-

mudidy

gnem, allegit, & ad Solem orientem mifit.

jcitcr t

Is ad Conflantinopolim Hunnos fudit , atqve

i, Guj

Gothos. € Thracie finibus ejecit, Secrazes

um Gudti)-

k L. e.2,6. Sotomenus , 7, «,2.. Diacónus £.

ii

ynu; h

1. Orofius l,. 034« Tbeodoretus 4, . & g.

g n "f

Zafmw h.

pjur

JGratianus demde à qvodam fuo beIll du-

W*L

ce, Maximo , affeQante Imperium., per inüi-

i.

dias fuit in Galliis interfectus. C anuo &Erz

X

laM

Fulgarts 382, ) durelins Viltor, Socrates L5-

H6

CAp.

180

L

moþtem

&ap, XX Sozomenus l. 7,c. 3. Nicepbor, 1. 12

e, 104 8 20, Oroff

*

p

z l'-. " ä 34.. Zofimus 1,4.

Mant

Diqconu: [ 1?.

fogsl[

Præ;eptor&m habuit 1n literis Aujäniun;

n

| plrom

'Bufdegalenfem,cujug extant poémata qvedam,

1 l

eumqve tandem ad confularem dignitatemRo-

mezdeduxit. Exffat gratiarum attio dufoni

mm»l

hi

4d Gmtianumä lmpgmtoreæ ,gro confulatu :

]*

ld

7

"Eodem prope fato filius ejus F. klentþzidnw

occubuit etiam, fraude fui familiaris Arbogafti.

upl

(anno r. Vulg. 592;) De boc legitur oratio

Dé

tsf

funebri. Ambrofft ,- Epifcopt Medio/zmm/z'r.'

durelius Vidor. Oroffus l.7. c,3$. Dtaconus

d

lts

À 3, Soerates L.$.0,24. Soxomenus 0,7.c,22,

1 ao |

Acephorus l, 12:6,38.39.. Hieronymus in E-

pitaphio Nepotiani fuffocatum € laqveo fu-

] iib

( benf'im feribit. . Fuir autem , Zofimo teffe,

n

|

1.

ïïäräiagajiu; ex»anc/k' Gfrm. orz'undu:.'

- ditih

- Sed non ;uierunt imþunä percuffores: Nam

'Zaþ

j

ceefi poflea fuerunt uterqve à Tbeodofro Caeare

,

& Maximur qvidem captus Aqvilejae fuit in- —

Conf!a

rver' -

ï

[

l

X

terfe&uä, (am

1

"0 ær Vulg. 388. ) alte

[

mor- ;

T

N

"3

- LIBER' II

I8t

Nliffpbov.)? Jh-'lo[-tem; fibi conícivit ine. (dnnb- &r, Vulg-

* At

394-) duguft- L.26. de ctuitate Dei. Decede

Maximi legatur Aurelius Vitlor, Oroffus .7,

€.35 Diaconus l.X3, Socrates L. $. 0. 14. Sozo-

[ier Aj

menus 1,7, c p Tbeodaretus l, 5« $- ANice-

»

od

borus 1.12. €, 21,

dipnitte

Arbogafli, qvem Zofimu & Soidas Fra

"-

Vil cum, Diaconus à minoribus. Gallis oriundum

feribunt , interitum refert Aurelus. Diaconus

n wn[u!w

l. Yj Socrates hg. 2 . Tbeodoret, l. $. c, 24*

v dena -

óozomenus L,7. €. 24 Nicepborus 12« €«38-

ii A

&5 19. Claudtan, in Paneg

À

.

*

headojz'i;: rerum po-

bat/rgiturd ;

Deletis ergo tyrannis, 7

Mil

titus,Imperii focios conftituit filios, Hoporium

& Arcadium, G qvoniam &tate minores erant,

.U D

p

duces ac velut moderatores illis attribuit, Ar-

H

cadio Ruffnum , Honorio Stizconem , neqve

multo poft vitam finiit. ( 4920 ZEr. V. 393-)

n bgm

n ZVM '

Poripon, Letue. Aurelius Vilor, Diaconw Á

13. ocrates L. 5. cap. tult, Tbeodori l$. & 2$5

, uriti

dozomenus l,. c, 28. Nicepborus L.1

'z,. : 18.

! ZOFM!!J 11

4.

ii

Ipfo

jubente*( anno &re Fulg. 381-5

Tbm/üf"?

Conflantinopoli füit habita Symodus , CT.

ea

Aqviicjï í

]

f.

Ug om',xcoüc:l!,, 4877 d:ämnatu,mqve in

$ J

;

7

à-

195.

Macedouii dogma, Divinitatem ,Spiritüi fan- lo

&o derogautis. . Socrates L Y, . 8. Sozomenus

]. 7.0.7.6 8, "uguflinu de berefibus ,c.s2,

] dj

m

ANicephorus L. 12, c.18. Difl , Y36, can,. Primam

$

autem Synodum , Bafilius in expofitione fidei

r

Nícena,Macedonium Pnevimatomacbutn pro-

I

pterea nomiwtwþ feribit.

E

dim,

T

N

v1 Fucrunf ibi Patres, ad centum qvinqva-

&

int:; ficut. traditur , inílituerunt E

piícopos , f

Ü Epifr

(is;ad

tumibi, tum Antiochix ) qvam vocantfe-

Tlui

niorem & veré Catholicam Eccle-

pl

fiàm;um Hierololymi;quam Eccle-

dtiütt

fiarum omnium matrem «ffe dicunt,

tll

(Theod, 1, 5, 0. 9.) & hac qvidem acta fua per-

D

Á Ti

fcribunt ( Tom.1, cozc. p. 780.€ /29.) ad Da-

mafum,Epifcopum Romanum;qvi conatus fü-

PIPI

€rat eos evocare Romam. TZeod./.$.c,g,

LUE

i. ]

Damafo fuit fimiliaris Hieranjmw ; qvüm

deorigi

effzt juvenis.Ejus eft didtum illud memorabile:

lÀ

(n Epift adEvagrium,tom.3, operumHieron.)

N

ve

WM

ub.icunqvc E?ifc?P kfl;» f"ffïF* 5

Q^

r

LIBER Il,

185

emsm Romz, fi iveEugubii fi fiveConftan-

fbæref

- tinopoli,five Rhegii ,fi five Alexan-

É t

. driz , ejusdem meriti eftatqve fa-

p !wm

cer dotll. Dama[us Hieronymi opera ufus

MLIM R

efl infiriptionibus Epiflotarum Synodatium,

ut Hieronymus ipfe fcrtbis. Epiflola Allfujfä

€bium, idem ad Gerrontiam.

AR qw

Theodofius magna fuiffe pietate fertur, &

funt i

ab Epifcopo Medlolanenü -mbroefía xeprehen-

l qaam VO(L

- fus , adituqve templi prohibitus, patienter tulit.

olicmb-

- Theodoretus l. $,0,37. Nicephorus 1,12. c,40s

AV, Sozomenus 1. 6.24., ngullintus l$. c 26.

1æ,qxamE

decivitate Dei, Paulus Diaconus l13. Zona-

temdi rertomo 3. Micbael Glycas &nnal, part. 4,.

hd

De boc Ambrofifatlo graviffmum.: extat ju-

d

icium Thoma £rafli , medici ex cellentiffmi,

pm" -

qui illud iniquum effe nec ungvam veris &

;aþu ratiouibus excufart poffey palam affir --

il

mat.: Vide Rudolphum Hofpinianum,l.,c, V.

peror M:

| deorigine, & abufutemplorum.

"Arcadius ad Orientem Solem Conílanti-

ul

; p;:rmefï

nopoli praerat : Hozoriur autem Roma , fed

Rujmus , ut. mïpeuum ad fe transferet ,

us füf lf;'

Go—

-

184 -

ZIkER Il, :

Gothorum regem clam hortabatur ut Arcadio Iiem

bellum faceret ;; intellecta perfidia , Ruffinus

men'J

militibus trucidatur. (4n20/£,7w1g.5 95.) So-

balt

-

erates L6. tl Sozomenta L.9. c. Y, Nicepha-

us L Y3, 6, X. Zofmus l$. Diaconus L Y3. c,1.

ln

Ruffinus fu

.

4utO!

(lo./l'ta,-

73 Gfllw,te/;fe S'uzda, ip voce Theo-

| thtl

/ Adrcadium Cacfürem Inmocentius , ejus no.

*

[

minisprimus, Epifcopus Romanus, excom-

municavit , NZcepPórus [, 33, €. 34. qvod con-

; COT

fenferat , ut Jobannes Chryfoflomus ab Eccle-

il

fia fua pelleretur, ficut injure Pontificio refer-

tur. Dif/, 96. c. Duo funt. qvippe. Videatur

| 5

drdo,

Glycus Annal, parte 4.

;, Floruittuncetiam /uguflnur , Hipponen

LEST

w

fis Epifcopussqvi conci'io Carthaginenft tertio

interfuit & qvarto, (Morttius demum efh (an-

quntitl

n0 Kr. V. 430, . Tom. concil.) ubidecretum

li

interaliafuis: Ut Epifcopus nonlon-

E

M

ge ab Ecclefia fuum hofpitiolum

- N

habeat : Decret, Syüüdi Cartb

4g:)7enj: IF,

J

tl

|

;/4;2,14» t?,m(')' L concit, g

74

;

',75?. X

,

J ] uj

dilis

s P .item

M L!BER V'II".

ET

!baturm A;;. " :

r du:RlF

Iem , uc Vilem iupe-llc&il&mäfg&

menfíam, & victum pauperem ha-

,-80 [l I. Nm

beä,t!) (Diff, 41 c, Efgi/ä.apufvi/egm.) E Hf

ii | |

f u

dei viteqve inregritate fibi paret

.autoritátem j (Decretorum Synodi Car-

E

; tl]dg. C25 15.)

"

270 (

vsc

JYTTUS ,

Lt Rebus Eccl

efia, taanxtiaxii

H

ra^ndq»vam.

' commodatis, noa

Lnl:'x:l Y €$AXEZ

ptor

ia

o

priis, ütatur, cap, 13 p. 760.

v

fit Innocentius T. &

Auguflino qvoqve fcrip

qw'pye. f

.Aurelio, Carthaginenfi Epiftópo, & cohor-

Jf

tatus ad mutuas precationes , gCl'ma los

ïarthaginrni:

vocat & confacerdotes z;f, 1, Ipno-

u mmi;

- centii I, Tomo conciliorum X. p, 780-

.Abinnocentio fuit Zofgur, qvi Patrum. &

il d

Antiqvitatis decreta laudans, ne Romanz qvi-

opusnon&-:

]

, dem Sedi, fïcut--,yvocant, licere dicit ; X( 25. Q. T

| hO[ W- coptraflatuta) ut

M

iniis aliqïfid mutet;aut con-

u t

a flatuat.

Morem qvoqve

füi temporig infe&afur &

)

corrigit, ( Diffintf, 39. can. qui Ecclefiaflie

od pleriqve,.

!

: dfj?lü(ff, ï?* tjdnb f]'UZ 56'6/8/:) qy

-

!

4

. nul-

L

L

igé

- LIBER IT

lisimbuti literis,ad.Gc;rdotalem ordinem 'ad- du

fpirabant. Eptfl . 1. ad Hefychbium ,

—./S'.el-anftd*-

. hr

num &pifcopum; p.8 O,

- 1 r

mgerct

Zofimum e»xcepit Bonifacius P'f;imæ; erát

x-

i

tunc Cartbagine Conciliumlextum valdé fre-

M

qvens ,cui & Auguflinus interfuit. Eo miffis

ET PERQESZCSSNT N

- i

Iggatis',Bo—nifäeius oftendit , Syriodum Nice-

fiam fedi Romanz tribuiffe jus illud , ut ad

| jeti

ipfmexomnibusprovinclisundiqveprovocas — pj

4

retur, ( Tomo 1, eoncil, in Adlis concit Care. | (

thag. fexti p.gg. Epifl. bac extat imalbaCons— | ;

cili Aphricani,capitulo YOY, p.8411. ) Petit igi-

dul f

turà Patribus , at lioc ipfi qvoqve fanciant &

11

ccnfirment. Illzrefpondent; nihil ejusmodi fa-

p

iffe Nicez decretum , qvod qvidem ipfi fciant:

jeut

veruntamen, ut certores invefligari poffet at-

m

qve fciri , placuit ab Alexandrina & Confünti-

yiti,

n

nopolitana Ecclefia petendum effe verume

jus

nj

Ti d

Synodiexemplar. Eo tandem allato , depre-

henfum eíl, plane contrarium. fuiffe ftatium.

i p

hoc videlicet, ut de fuis caufis qveqve provin-

cia cognofceret , & ab Epifcopis ad Synodum

provinciæ,vel etiam ad Oecumenicum, ut vo-

cant, concilium provocaretur,

| errat

LIBER rr;. :

107

ml

Erat tum Alexandrinus Epifcopus Cyrillue,

bmm,wï A

hïeqvæn exemplar vehiret, mortuus erat Bo-

- mifacius,cumqve fucceffor ejus Ce/effinss idem.

!u D

- urgeret , refponfum tulit:;juxta formulam de-

2

fuwi .

creti

* CQ[ Iog'

U

h3

d o

Mortuo Arcadio (4770 Er, Vulg. 409.)

ydn! f«ccefie Glius Tbeodofrm H. qvo regnante: &

818 ! subente, Epbe/ira, fuit habita Symodus, (anmo

n E. P. 431.) ineaqve damnatus Ne/forius, qvi

Wi Chriftum natum effe Deum ex Maria virgine

tturindi negabat , dugu[Hinus tuncé vita diíceffit. So-

A

HC eraterl,7. 0. 32. G 33, Evagrtus 1, 1. c, 2. 65 E

wwlit fo, Nucephorus l. 34. c.31-. duguflinus obiie

aliqs- Hyppone , non anno Chrifli 440, wt ait Sige-

yileili! Bertus m Chronico , vel'gA6, ut Beda: fed

velig püï;—,gz. Diacon. LY4, five &33,. Profper in Cbro*

lrit &t sico,

Liberatus , drchidiaconus Cartbagi-

adie nenfis , fcribit , «. fui Breviarii, Augufli-

im ibl um ad banc Synodum accerfitum, fed morte

z

i i yræven*tum

k

i gt

gl

--

um

h

EL

188

LIBER lI

[

- Ab altera parte S7//icó, tutor Honorii , per-

V

fidiosé rem etiam eglt uti Ruffinus, (Dizco-

Gothit

nur LX5 ) & cum in Gallia doniiciltum fedem-

roptm

que Gothis tribuiffet, -commovit illos , utin qvedfï

Italiam ingreffti, duce. 4/arico, Romam cape»

77

rent, qvod fuit anno cond1tæUrb1s MCLXIL .

| Aj

"poft Chriftum vero natum ccccxri. Augu/f:.

[it 4

ntui L c.Y. de civitate Dei. Tornandes l,2,.

jelloP

Sozomenus 1,9, c. 9, Ordftus 1,7. e.33. Paus |

m

lus Kmilius . A, Michael Ritiug de Regibus -

foi

Hifpania ,i, Y- Egnatius . Y, — Principum Ro*

fubh l)

74H.

?

.nonlvof

Romz paucis diebus Gotbi commorati, ] ii

cum Rhegium veniffent populabundi, ac in -

vll

Siciliam trajicerent , naufr aglum fecerunt s ex-- ] li

tinéctoetiam R ege.

jarmmä

Cum deinde multa Stilico neqv1te1 faceret | ls.Da

& infidiosé , qvo firim ad Filium Escberium -

Ver

Imperiifunimam transferret ; intelleQta frau- g vwun

decaptus, &. Honorii juffu fu1t interfectus. *

] lp

(nuo £r. Fulg.408.) Diaconus 113 Oraf

Tif

u l. TP Sozomenus [, 9. C 4.. Zaf fpuuS

ce gï

ib, $.

-| li

up:

Ala-

1

OLIBER II

189

!rHonmü; :

Alarico regemortuo, ( 4440 ZEr. F. '41!.4)

n (

IU

|

/

!

i

, Gothiregem fibi fumferunt /Adolpbum, ejus

li

ropiriqrum, eoqve duce, Romam redeunt, &

tl

qvod reliqvum erat , abfumunt.. 444o/pbur bic

, O

Alarico affni fuit, eonjyugis nempe frater, ut

rb . Zofmus innuit, Diaconus .Atbaulphum, Qro-

QU À us Mutalphum. vecat, Vid, Procop. l.. de

Jmum- bello Vand,

"

Diaconus L.1 3. Ora]iuf J 7. £, 43;

l65 qornandes.

inkt ". Eointerfedto, rcgnävit,

/Genjäric'm ; &hoc

lii füblato, Wal , cum qvo Corffantinus ; Ho-

norii per Gallias legatus & fororius, ac deinde

jut hi con

ámperii focius, amicitiam & foedus iniit , con-

ceffa illi Aqvitania, Gallize parte; qvam n ha-

gputtui

giumfec;wz

bitaret. Oroffus 1.7. cap. ult.. Diaconhis 1 A4.

gornandes 1,2, Prof

Í

er n -Cbrantc;k 3 -Blonwdf;

]o 2,D€[0 fo

M

n

um B

:

Vexabant tum Britanniam

Scoti & Pidti,

t imtä'äb'

verum auxiliis, ab Honorio Cacfare misfis, prc-

, fligati fuerunt. (4sfe ££. F', 429-) Per Hifpa-

) füt t

")

|

J

niamqvoqve F'andali & dlani, Genfertco du-

ce , graffabantur. Procopius de bello F'andaüi-

L?o u f

€o l. 1, Paulus Diaconus

1

2414. So—æ.gmeïnur—l.g.

,x /Cdp. 2,'

Ho-

H

j

f

"

LIBERII,

190

Yi

Honoriotandem Romz:mortuo (zmn'aiEz:;

poü l

F. 42:) fücceffit ad occidentem Solem atqve

d

Rome alentinianus ororis filius , (Proco-

W

"

tus lib belliVandal, ; cum interim Tbaodaþw,

u

A rcadii filius, ut füpra diximus, alteram mundi

:ä

|

pla gamCon&antinolpoli gubernaret.

vioid

E« loctempus Vaddali A Alani , diffdiiodk

at

fa&ionibus Romanorum ducum, | qviper A-

,/)mm

phricam erant, invitati, penetrarunt ex Hifpa-

(

Plf

niis in 4pbricam, ( anno AE Vulg, 427.) fer-

; fa(:l[ l

roqve regionem atqve flamma vaflabant, (P7o-

w« (MO:

copius L. X, belli F'andal, Diaconu l14 Sor-

fl

nandes 1.2.) Abeac'adepars qvedam Aphri«

cz fvitillis ad habitandum attributa, . zge

w

B

ts Déaconus lAA

^

magm

Tm

thlji, QVi Galliam Aqvitaniam incblc-

PCMI(

bant , Honorii Cafaris voluntateatqve permif-

[

fü , ut paulo ante diximus , non contenti fuis

THun

finibus , vim & injuriam inferebant vicinis, &

ctus

Yi

ANarbonem ob(idione fatigabant, ( Termandes

4. 2, ) fed miffus eo cum copiis Zzroríus op»

: pidum obfidione liberávit, annonam intulit;

"

bat:

n]

E &commiffo grælio'f&lidter primo pug'rna

-

po

P.

LIBER —H.

iot

Dttoln

t lg

poft autem , toto feré exercitu deleto, captus

eft (anno Ar.V.439. )tantaqve fuit ea clades,

sls

ut populus Romanus pacem Orare co

geretur..

KTj

N

Diaco?w.l. 14. Proffer im Chren,

ATa

É

W'andalorum etiam rex Gesfericur,pace -

vio'ata, qvam cum Romanis in Aphrica fece-

li d

rat , ut anteà diximus, / Diaconus . 14.. Pro-

um, qvip

fper in Chrontcoy) Cartbaginem ex improvifo

trnonter !

capit, (amno eodem ) ac multa crudeliter ibi

i Pipr

facit:; qvz qvidem civitas per annos qvingen-

d

tos octoginta qvinqve Populi Romani cum

[

4tituli

fuerat, : Wäergmji;.

at

trdut Sg,

-Occupata Carthagine , in Sitiliam trajicit,

magnisqvecladibus eam afficit. ( Diacon.L.14.)

'Tum demum inflruQta claffe Theodofius Im -

Aqvitanizmä

petatorbellum inW'andalos movebat : fed cum

eodem tempore ( Circa annum r, V, 442.)

N

n du

Hanni Thraciam & Illyricum vaflarent, exer-

fedhuti

citus eSicilia fpit:ad,cg loea Pmpugngnda s.

du (

1

0 i]S ln

anncmmfï

: Faciebaht tunc denuo impreffionem.

mqve.de .

'. m ;Britanniam Pi&i .iætqv,c S$coti: cu

| Primo P"b

ïoma'-

X

IIER ii.'

Z

192

Romanorum auxiliis Britanui* dþfperarent ,ab

| l

d

"nglis , Populq Saxonis, opem petunt, (4259

ciam,Cf

ZEr. V. 440-) Paulus Diaconus L. 1. Polydo-

[mpdi

mX

rus bift, Anglicel.3. Beda £,y, Anglice biff.

Buchananus rerum Scoric, L.2.,) Sed hi, pul-

iil

chritudine regionis allecti , cum paulatim ma-

Bmá

joribus copiis eo adnavigaffont , maximam In-

I

fule partem fu ditionis fecerunt, Britannis op-

fatem n

preffis. Crantzius $axon,L,1Y, c,Y8. Gregor,

Cem at

Lihus in Chbronico Auglia Regum,

doldia

"Non multo poft ( anno &. V. 450 ) Con-

dul

flantinopoli mortuus eft Theodoftus II. Eo

ii i

regnante Solis deliqvium fuiffe traditur, &

frisey

apparuiffe Cometam, inde ab Idibus fere Tuliis

r

ad menfem usqve Septenibrem.

Diaconus £,

Theydor

14, Evagruis Itb, 2, cap. I,Niæpþbrm»l, $;

- 3 wl

€Ap, V,

E

Ài

« Theodo

o ad Orlentem Solem fucceffit

ln j

Martianus, DeGenferico, Vandalorum rege,

Vugi)

füpra diximus,cum eo pacem fecit Jaleztinta-

d.

us divila inter ipfos Áp

planidi

heica.: Did&"w I.Ij $

Brocopius l, Y, bells Vand,

-

Mdb

- Circiter hoc tempus -

Attila, fex Hun-

Mr

ätg,

: norum s ,D?cäa & Pagnonia 'occup

a

4

z

V

V.u

4

A

"A

LIBER n Tuc

123

t

vicinzs regiones , Macedoniam, Myfiam Thra-

ia

TAT

cíam, crudeliffime vaflabat , ad Occupandam

Imperii Romani partem, qve eftad Occiden-

l Angll(;a

tem Solem , animum adjecit: ( Prorcop, 4. I

,'u) Söd hl,

T i

belli Vand. Diac. 1, .. Bonfintus lib, 3. der, ,

Blondus Y. decad, t 2. Callimachus in Attila.)

BD

1 Drtam

Et qvoniam ejus belli fummam fore diíficul-

tatem videbat, féqvidem Gozi , qvi tum pa«

[] [0 ]80 G,ii

cem cum Romanis colebant, & Galliz partem.

CUR

inhabitabant, ut fupra dictum eft, ( gornan-

V

heodos |

des /, 24 Diac, l, 15,) auxilia Romanis ferrent:

idcirco miffis legatis amiciiam eorum atqve

TY

fcdus expefebat: verum ZEzicus , Valentinia-

J i

ni Cacoris legatus, huic rei prevertit , & cum

m w

Tbeodorico, Gothorum reg

e,firmato f(chrc,

,Nugin.

totum fe cortparabat ad belluni.-

- Attila nihilo fecius progreditur: (Did)on,

» M i

l,. fornandes 1. 2.) fit pralium ezzum Ar,

Vandalommz:,

F 451.) longé maximum in campis Catalauni-

atl

cis , qva qvidem Callig pars, propter ingentem

2 D

planiciem ,hodie vocatur Campania, ( 7or-

nandes campos Maurios , Frec

[

N

ulpbut Mauri-

[/ïtll[d ! j !

4€05 V6CAL,)

M

j i

.

Ce

Ci»

LIBER I

194

w

Cecidiffs in eo prelio feruntur CLXXX.

hominum millia: in his etiam Gothorum rex

seii

"Theodoricus occubuit. (Greg. Turonenfis l,

)

ulit

2446.7.)

- Nictusautem Attih

—,Xfeipfurn interficere co-

il |

r

gitabat, ne vivus in poteftatem hoftis veniret:

(ed cum Theodorici regis filius, Actii ducis

Tt mä

1.

confilium fecutus, cum füis copiis domum re»

f

diret, ut mortuo parenti füccederet, Attila col»

illsim

ligendi fui (patium adeptus, in Pannoniam re-

dit, & novis colledtis copiis , irz plenus,, Itali -

ql*OdAI«

amingreditur. Poemponius Letus Frocop. ,

(

belli Vaud,) Aqvilegam urbem,obfidione diu-

li

]

nti

tumakfätigatam, demum expugnat, diripit,xin-

cendit: Inde Concordiam , Patavium, Vicen-

T

tiam, Veronam , Brixiam , Bergomum , Me-

D

QU

diolanum, & Papiam capit : poftea graffatus

t

per Flaminiam, caftra tandem facit ad Mincii

confluentem atqve Padi, (Diacon. /, 15 Bon*

d n

fíniua dec. x, 1,7, Olabis in Attil, c. $.). Qvo

t

17

qvidem in loco, qvum deliberaret , an Romam

Mi

iturus effet cum exercitu, Leo I.venit ad ipfum;

urbis Roma Epifcopas, ejus nominis primus,

lum

fib.s'

idqve perfe;it,ut, mutata voluntate, non fo

nQn

UBE;e l,

"of

tutt(.

vno/h Romam pet

eret , verum etiam)ïtäaüaonmï

im Go

relicta, rediret in Pannoniam, (4440 . L

ïreg. Tity

455.) ubi non multo poft vitam fmiit. De z.

lo interiturefert ex prifco Hiftoricugornan -

füsiiel

des l, 2. Toviusd 1, Elogtorum,

em ol

Hic eft Leo ille, cujus exflant Epifto!z (2.

Jfos, A

]

. Tomoconc. f, 40.) complures ad Theodofiini

ts don

II. & Martianum Im

pp.inqvibus partim exeu-

vt fae

»qvamobrem ad concija venire non potfitib

ht illis indicta , & deprecatur , ne molefle ferant,

stf qvodlegatos eo *mittat $ partim etiam orat ,

iutiy CEp. 9. ad Theodofium

P. 32.) utin Italiapoti-

lajldt us, qvam in Afía , co

ncilii Jocum deflgnent:

u i Sed nihil impetrávit. 7 ideEp

yPub P. 44. 87 /2, 2: 10mo concil,

7/, 23'24'3X'ä"€f

J —^ Dumper Italiam ita (eviret Attila, VenetbQ

!

j: p

M

at f Urbr condica fuit .qvando ex vicinis lo-

ha d! Cis pleriqve potentiores in illa maris fluacia,

puani € infulas, tumulosqve veluti in portum ali«

sAili] qvem ; fefe receperunt.| P'oZater, /. 4, Geogr.

Liberarct;ïnRü Blondus Decad,i 1 3, Sabellicus de rebta Ve-

i

[ulyeit

:;r(etzk Decad, Y4, Y. nton,

: Bo;; f " .De-zmd'.yt';,þ

p

,oluntamw' :

I2

HLL*-

-

i

LIBER Il

P

196

Humile fuit igiturac propé defperatum

Ans &W

ul

Ó

calamitofum hujus utbis initium, nuncin tan-

!

tam, uti videmus , amplitudinem excrevit, O-

pi

. €oginta qvinqve numerantur illorum Duces,

ad hoc usqve tempus , ex iis primum fuit Pas-

tugi

paniar

Es

—— due Anazatus, anno falutis feptingentefimo

fexto , qvum arite ducentos qvinqvaginta duos

4m

tunti

annos urbs dificari coepta fuiffet. Im brfloria

ducum Venetorum d Petro Marcello Veneta,

&ij

«SylvefiroGyrello & Hieronymo Kelnero edita,

Yertul

Twi

bic dux vocatur Paulutius Adnafeflur G initi-

um Imperiiillins collocatur in ammum 697. 4

M

Chriflo nato, quem faciunt urbis condita

Va

/

annum282. Denumero etiam vartant 484

!

?

enim uqvue ad illud tempus , qvo bac a Slei-

qvandiu |

NT

dano ftripta funt , Ducer recenfent.

Interfe&to pofteà Valentiniano ( 4550 2Er

Egnat'w

Vulg. 455) (Diac, 1,12.) Wandalorum Rex

/— — Genfericus, claffe devectus in Italiam exAphri-

195

ca, cum exercitu longé rnaximo , & adjutus

)

à Mauris, Romam contendit, & urbem probé

pli(ün

f

dcfertam ab omnibus capit: (Procop. 4e bello

Vand,4.g.) Sed exoratus à Leone Epiícopo,

T

ccnf

T

diis

qvx& AFFilarþ pïacaycrat,ut Qiximus, abin

Liä&m.

197

diis abflinuitatqve cede. 7orman

TU t

Jtia ?ng"i'

lm erni

u';l. 3'.! £T ürþgrgenjr. :

1

i ilb

Direpta ur'be; Caiaiivi maximo numero Car-

prinuni

thaginem deportati funt. Hofles deinde Cam-

: p

paniam magnis calamitatibus afficiunt , Capu-

Yingrpin

am, Nolam , Neapolim aliasqve civitates ever-

uf I

tunt: fuperílitesà cede conjiciunt in catenas,

Macil f

& opibus Italig facti divites ,in Aphricam re-

o Kelutti

vertuntut. Diaconus l, ij Proeop

"

* df .þfll'ü

dufijuj.

Vand. l,X, Urfperg.

"TY

tnt d

M;zrtiämy ad Orient;m Solem Impertator,

El u

pacem coluit, natura qvietus : ac dicere folebat,

w, ul

qvandiu pacate vivere liceret, non effe principii

r

decorum, utàrma fumat. Pomponim Latue

xinan(

E gnæfifaa ]. 5. de Rom, Printzþi&:q,

| Wundirt

sindulnd

- dMpfo regnante & jubente (a»no 4E, Vu(g?j

mximo, i

451.) Chaileedone fuit coaum concilium am-

pliffimum, & damnatus Eutyches, duas natu*

ndif; & urbtm

rasin Cbriffo confundens. . Evagrius l, 2. 0. 2.

ULL

ANrcephborta 1 35.6.2,3, 44 & e4 Diac

LäLCO"-c ,

^

ontua (.:.5.

N

T d

r amo 2, Concij. p 119,

13

P

198

LIBER U.

lbi decretum inter alia fuit, ne qvis cïerlcus*

(Cï)wt

uti vceant, in duarum civitatum Ecclefiis reci- -

h4

patur:o. Canone Decretorum concilii Cbal-

m

dv

tedanenftt, 2 .t0mo concil p,327, Ext4t. 21,

quefi. , Clericumim du.»zrum.

a

ulb

Non erat nota tunc temporis illa , qvz dm—

qu ii

rur , pluralitatis beneficiorum , " qvae nunc fie

qved

W llïW

inolevit , ut nihilfit ea freqventlus. Et noflra . ;

qvidem fere memoria confvetudo il'ajnter ali-

P

as Ecclefize maculas , obrep(it , ut uri duos at-

p

ttibueret Pontifex Ep Hcopatus. Qvod fij jam

s

eum , qvifüperiori proxima sate fuit , hac in

d

li

- paite, morem reflitueret , officium fuum face-

iót. Sed qvoniam íd ferrenon potefl, an puta-

^

nms,un qvam effe permiffurum , mujuxta (à"

]

t

!

3 !iteras & Apoftolorum, atqve primitem-

Yi

pam decreta, resemendentur?. Nimirum fru-

Ep:p.'

fem|

flra labora^t , qvi facta 'aparum ad antiqvae te-

Jai

hgrom.s rationem exqvirunt,

Impe*n anno feptimo Kannazfræþulg 457-)

|

Martianus mortuus eft, eiqve. Leo fucceffit.

&

&Y

ln

IxO nzaucsm & ad Solem Occidentem , ubi

la

- Roma iepti, Genforieus in Aphricam revertiC- .

fet,

N

: Z*-IB,EXR HX

þ'199

ï'm*qägck*

- ft, Valentinjano fucceffit:dpitus , (anmo ,

I Ed

MT

V. 4$$.) deinde Majoranus, (anno Er, Vulg.

457.) poflea Severus , (apno J&. Vulg. 461.)

Mnl ab hoc Amtbemius, (anno . V. 467.) poft

,

alii parum celebres, De £ Dtac,l 15. Evagri-

us l1. 6, 7 fornand. 1. Procop, [3, belli Fan,

fl qvi mutuis lanienis & infidiis interierunt , ne-

h Q? qvediuregnarunt , adeó qvidem, ut jam altera

ltl. Itt pars Imperii R omani verfusOccidentem Solem

tiltt valde effetafflita.. &vagrésr 1. 2, c. 16.

, tid

De Leofiel: Cefare nihil memorabile pro-

u ( ditum eft : (7ornand, L2.) nifi qvod cum Go-

imusa; this,Tlyricum vaftantibus, amicitiam atqve fæ*'

Ym la

dus iniit.

o

um t

Extant adipfum qvoqve Leonis Epifcopi

NU

. Romani una & altera Epiftola, Tom, 24 conc,

u Nart

Epil.2172.73.76. 6 c. p. Yo. & f/24. Suceeffo-

nl

*

; fem habuit, (uno

"

!Er P. 474.) anonxem

lfauricum.

If,

Íntereos, qvïRomæ præfüewxluhk ,àmot-

mb

iqvc lus

te Valentiniani, fuit etiam . /tugu/luius. qvi-

dam, De Romuló , Oreflía filio ,cui auguftua

k

de 6elle

1:'» cognomen fmt, fc

(ib('t Pracopiw

4

; 'VZ?!

Aphn'cafnh'f

200

LIBER 1l

Vandal.l.1, & debello Gothico l.Y, Evagpi-

"m

NU

s L2 0.16, Sornandes £, y. Pomponius Le«

Iunt.

(anno

c(mjiCïf

frti !

Aá hoctempus,(azmo E. P. 4;;5-) 0dos

4c£*, cüm ingenti manu HeruJorum, G Sciro.

i

contid

z1m, ex Pannonia Italiam invadit: ( Torsan-

forur

des 1,1, Sigebertur) Oreflem , patricium Ro«

manum , qvi Papiam curm fuis copiis fefe reces | vilt!

perat , capit occidit , oppidum diripit & in- | 1

cendit: progreffus omnem regiohem usqve

lat

um

Romam octüpatt Auguffulus (an. e0d, A76.)

snimo fiactus, Imperium fponte deponit: O-

doacer urbém ingreditut, & Italix regnum ad-

TW

] ieDus

eptus, peránnos XIV. nullo refiftente, praefuit.

Procopius debello Gatb, , 1. Leob. Aretinut

| Du],

de bello Go

$

bt

ietäd. [ 7*

&b. , . Blond, decad,x, ?, 3. Bofzjïü.

velt]

j m

; Tunc demum Tbeaäaii?w- ORrogo-tho-

u

^ ( Wfot

rum rex, miffus à Zenone Imp. & Conflanti-

nopoli profectus Gepidos & Bulgaros refiften-

imrg;t

Ti

Y

tes tincit, (Procop, belli Gotbici l. 1. ornam

BEU

. der i, I, 8'2,). Deinde pet Myfiam & Paniío-

: ï;iam iter faciens , in Italiam a;ced"it , & non

É

pro-

]

3

LIBER H

20l

ol'lo EH

d

roculab Aqvileja caftra ponit ? qvo poüqvam

W & Odozcer veniffet, fummis copiis dimicatur;

(annafE V, 490.) vidus Odoacer in fuganv

'

conjicitur: fed recollectis copiis, denuo pre-

^^ fiatur non plocul à Verona,utcrumqve victus

Wini & qvampxummls defideratis, qvi partim in

V: i conflictu , partim in Ad hefi lumine perierant,

iRiii: Romam fugxens contendit.

lHiine exclufus,

'ojitli vaftato cireum agro, Ravennam venit, ibi per

&umdmpu trientium feré circumfeffus, ac deditione tan*

itgias dem captus , interficitur, (anno dEr, V. 49.)

ili (;mm Arazmw 1 J.

Donte dàni.

Sdtahæ 2

Theodoncus Odoacró fublato, factus ka-

orefflcnt 11æ Dominus,Romam venit,ibiqve Conciliuma

Mi Diac.d, 1g. Tomo2. conc. p, 472. & fa4.) ha—

de jjjj Peirunam & alterumEplprorum,qvos ex

verfis Ítalie provinciis eb convocaverat, u:tde

.S)rmmacbz caufa cognofcerent Epifcopi Roma-

bv OIW ni,qvem pleriqve repudiabant , ut indignum &

,Vitio creatum. Cenruria b. Hiflorie Magde-

Inp d

Á

vburg t.19, de Synoda,

xlugett

"

Theodoricus hic fuit Amanus, ut qvidem

Pontificiorum libri dicunt, u7,4, Papaiu £«

Myf ia

y.»zl,ä, «d Eg:/&. Iäd/he, T0HI0 CQne 2., ? ;'34.

nc cdïf,

)

Mer-

LIBER 1l,

Eftautem ille, qvi cognomine diciturZ'ero7

s

nenftr, Theodoriciillius » qviin pralio contra

al E

Hunnorum regem Attilàm occubuit , ut fupla

p

dictum efl, propinqvus.

Lobett

eum

Odoacer erat Rugus, (Jrenicus 4.3. €,2. )

LUl

qvi eft ad mare Balthicum,Germanix populus.

telhta

Tacitus ia Germania, G n eum A[[/?.'Z?WETW

&

Godofridus Viterbienfir perperam Odoacrum

bts

Rut/aenamm ducem HWomihat,

ZquRM

qum

Theodoricus, muniendi fui caufa , Wanda-

funat

h

loram , Vifigothorum, & Burgundionum re-

j CL&

es per affinitatem fibi eonciliavit. Pre«op.Z.1t.

ff

éelh Gotbici, fornand, L.2 Frifingenfis lg. eY.

i

um

d

Dum hzcin Italia geruntm ,magni : fuerunt

motus per Thraciam, Aphricam , Britanniam

pmms

in qva fupetiores tandem extiterunt S4xone*,

d

Yoii

Zenoni, mortuo Conflantinopoli , fuccedit

dore

A""Jïdfw.(dnno Ere Vulg. 491,) Isnounul-

fetit

0s fovebat , qvi dogma prebabmt Eutychia-

num: ideoqve diffidium ci fuit cum Epifcopo

Rot

20j

T

"LIBER I, i

'

p

^ x

mano Ge!ajz'o,qvi literis proligis (2, Tomo con-

ctt, Epiflole zmtium : Famuli veflra pietatis

j u'ltau(;

£. 445-) eum dehortatur , ut qvidem ipforum

- habentlibri, netutelam eorum füfcipiat ; duo

f)li(lti Mi

enim effe pracipué, qvibus hic mundus guber-

netur, Sacram Pontificum autoritatem, & po-.

rmaniæpom

Í

teflatem Regalem, (Di/f. 6. cap. duo qvippe.)

PA

m lf// þdm

um 4

& Sacerdotibus qvidem có plus oneris incum-

D

"" bere, qvodaliorum etiam nomine ; Deo fint

a'iqvando reddituri rationem : ipfum qvidem

civili przeffe politiz , féd tàmen fubjici facro-

a,

rum miniflris , & ab eorum pendere judicio :

II cumqve facerdoteslegibus politicis obtempe-

ii hs rent, eqvum effe, ut iþfe viciffim: non recufet

'rrfngtüflfuïv €à, qva rerum divinarumantiflites decernunt:

" & qvum hic honos omnibus Ecclefiz miniftris

ur,.magnifsä debeat impendi,rem ipfam poftulare,ut ei cum-

4 primis deferatur,qvem & fua voceDeüus, & Ec-

ii* clefize deinde confenfustoti facerdotum ordini

voluit preeffe: defiflatigitur , & in hae vita

al deprecatorem fe potius audiat , qvam in altera

-

: 9[.)151135' fentiat ac-cu(ätol.gm,-

j

ia

!

l6

Sub-

/

LIBER 1l.

204 —

ijiot

æ Subjungltur poftea decretüm ejus defaeris

Bibliis, in eoqveSedi Remane , qvam vocant,

ii

tribuit principatum ,poft Alexandriestertium .

TTE

Secundo tomo cont,

g

locum. dat Aptiocbia,

In Decreti Gelafiti. Ordo librorum veteris

: p

nl

4q/t*4menn. & Poff propheticas. p. 4.60.

(

Regnante Anaflafto , turbze fuer*um &| bel

m

ci motus per Ciliciam, fed fedati, opprefo aue .

ïegnm

tOfeg

Antor bujus [editionis fuit F. :M/zanw

n

Tbrax, qui juffu populi , Imperatori, proprer

I

berefin Eutychianam, rebellavit, Zon. tomo s -

Paulus Diacon, lag. Fompor. Latui,

! p'un

tl

Hunnitum etiam vaflabant Armeniam &t —

v

Cappadociam , Geze vero Macedoniam , Thef-

j

T

faliam , Epirum : ^ utrosqve Cacfat coactus eft

ULUA

premiis & maximis jacturis placare : Evagri*

i

wl LA 43,Nzæfl7 ] 16,0,38.

Pa

Hoc &te tempote , qvod erat anno falutis

vlit

n

l

qvingentefimo ( Szgederr. Diac. L. 15. ) Rex,

Teten

F rancol-um Clodoveur, Chrifti relizionem Prl—

ditu,

mus füit amplexus, qvum fepe multumqve

fmfl"et ab uxare, que fimilis Burgunälcæ erat;

A

iO.

/

ï

7X

4

LIBER Il.

m e]u [itn

aog

Áolicitatus, ut id fceret :

telictis idolis atqve

amo:

fuperfhtlones Gregor, Turosenfis 1,2, c, 29,

: andm,z :

50. & 31 Adom. Tiegnenf. atate 6, Robertus

Wo t

Gagvinus l, 2.0.3. Hifl. Franc, milius Hif,

"UR Fyapc. 2 t, Micbael Ritius de. Regib, Franto-

HMS r L t,

Y

Concilium exílat Anre/mnmjä , trügintà

fuerum& ttium Epifcoporum Gallorum, habitum ipfo

ld. tegnante: ('incentius P. 21, c, 25, 20m.5, Con-

TET Vrilror Canane 4. p.511.) qvo flatuiturinter aliay

8?410"1 "

f raptor virginis confugem ad

Aw,Zom

ml l-lw,

tremplumyetiamfi vim puella fece-

. fit,ne mortis adeat difcrimen, fed .

ais vel fervili fit condxtlone vel ab eà

[acedorm; i"e

e redimat. 36 qw/l I, Derzptor:&w

C i

placarc

Ana&afium,fhlmme extm&um, Ü 4nno ZEP

03'

F. $18.) vel, ut Jus Pontificium ait, emilfis in-

xeflinis exanimatum, (Paulus Diacoma d W.

d

i

Pampon.Letm) Juftimus excepit , obícuro ge-

j l) -Dete natus

; &e fubulco fa&usmll;s ut fcm

ld 8*0" batur

p

gunülä

17

Lapfua

LIBER 1l,

206

Lapfut bic e/z' memorta Sleidanu : Nam

«

capitulum naflafus,Difl A9. qvo bic locw re-

E

ere&[

fpreiz, loquitur de Anaflafto Papa, qvi Pboti- -

num & Acatiam bareticos fovir, && ob 1d di-

i gmte E

vino judicio percuffus creditur, Namut glof-

] gt 11,

* |'danty

f* dtä?z capuult refert , dum a He | lal et;

(

emxftmteRma.

1

y rim

Disfidium huic erat cum T£eodorico, Go-..

nodoh [

thorum rege, Italie domino , propter diverfam -

m![if ,M

rehrrxo*ïem : Sedabarmis tàmen temperatum

Pfeaw

fmt

C]j XMJC

Mbxtuo deinde T'heodorico (4220o 4Er.F.

$26,) fuccelfit 4)zricus, éfilio nepos , magna

Gothorum alacritate atqve ftulio.

Proc, de

] ht«

bello Goto, l. x. Jornandes £, z. Leon, äretmw

Ti

lib, 1.

/

j eua

Erat tanc Lpfcopus Romz, 7ob4nnef,e]us

| -t hr

nominis L hicà Theodorico rege , qvem dixi- - hiina

mus, Comfantmopdhm fuit miffus Legatus,.-

[

cum aliis (Nzcepb. 7, Y7. c.9, Paulus Diaconus

fap

1;3; ) Gexceptus honorificenti(i me,ucmlpfo«

ul ;

rum hab:nt 1b"v,nondpogulo rantum , fed a

ipfo qvoqve Cafare. Nam fumma latitia fuiffe

Mj

. *dicunt a(fcctos, qvoa bcm Petri vicarium , uti

1 Wh[f

*

-

^

us

Y

LIBER "F

207

lexd.mm ! lo

qvuntuft, 2, Te»o cóncil, in vtta 3obannu

lii - . $32.) nunc demum Graciz contingeret vi-

ld dere & füfcipere, qvod indeà Conftantini Ma-

fl of "

ni tempore, & a Sylveflro datum ipfis non fu-

V,X ifet. lliud autem de Sylvef)tm mirum eÍt, cur

ft g[kl[ ^dicant, qvum Graciam non adierit, ut conftat:

(So omegn. l, 1, - Y6, €& alit ) Namtunc, cum

inprimis oportuit GCopus erat, nimirum in Sy— s

Tl

Wáraj. -nodo Nlcena, non fe commovit; fed legatos eo

WE mifie Victorem atqve Vincentium : & al teram

TT Ipfe pof]c habuit Romz, ficuti tradunt, qva con-

- eilii Niceni decreta confirmzt. Sozomenu; Fz-

Ro um p , & Fincentium legatos nomtnat,

; 10 nePOB j^ Tl

dudo. /

Extit emm]ohanms primiad Ep1fcopos Ita-

.LLW" lxæ confolatoria qvadam epiítola , qva monet

3, qvanqvam rex Theodoricus , herefi pollu-

1æ,jbdm tus Arrmna, vaftitatem ipfis & toti minitetur

gt Ttalie, ne tamen ab inflituto defiflant, fed forti-

EmI!TJaL" teragant, &piffo£. 2. gobannis I, Papa ad Epi-

lahl! fcopos. Italie , de T/Jeodortco Reges 2, Tomo

P

uïmg,.læ concil. p. $34

10 [ä'lfumx i

Pofl]ufhnum &ctuscft Imperator Jufiinia-

»mucmum) ", forous ]ufhmfilms (annoAir,Fulg 527.)

.Dm -

LIDER lI,

208

Diaton, 116 Eragrius l. 4.c. S,Nztepb 1.

;]l

á

ls

& À« Pompon. Latus & alü.

t

Isad reftaucandam. Runpubhcam ammum.

adjecit & initio qvidem toti adminiflrationi

M

aV

pn

Belifarium prsfecit. (Dzacon, . 10-) Is Perfas,

egreffos extra fines acRomanorum ditioni vim

m

adferentes, maghis preliis vicit, lHlyricum à

i

I

1

Bo

Gep idis & Bulgarls vaftatum , liberat: Pro*

top. del?el]a Perf. 1. 3. & 2, & de belloVand-)

] i

Parthos bzlligerantes ad. amicitiam addueit :

ii

[l

NVanda'orum maximas copias inAphrica fün-

l D/I/

die: (ammo 4r, Pulg.$34-) ng&n capit :

17

Go

Carthaginem récuperat: inde transgreffus.in

Siciliani, accepto nuncio de rebellioneper A-

Mv

phricam, eó reveríus fe.icitet rem gerit, Zoga-

lii

Tidi

r5 107103.

'Tunc demum in Italiam profc&us Neaz-

N

polim occupat, diripit, Gothosqve fundis,

(Pro: op. de belleGotbico lV ) qvorum rextum

h

erat Zbeodatus.

Fuit bir Tbeodortci Vero-

ä

ll

f0

nenfis ex fovore Amelfredanspos, propter in-

&raritudinem autem erga Amalojuntbam à

famxa

Gorbis interemptus efh , anno. vegni. tertio.

liGi

(WW[E. Vng $29 dfud Cajadomml 10

&j

*

s

-

*

)

X

LIIBER II,

259

3'3.N5€epþ., :

odabadu

,æpzy?;'gf..ue

s*

nqæinatur ; iädm *)'e-

dligys

peries epus encomium,

Lahii;

Poflea Romam venit , amanterdh omribus

".I-IOQ)ïsPi

exceptus & honorifice : illinc digreffus, oppi-

Yut ii

da paffim G munitiones occupat , & in his Pe-

t i

i lbert: ]

rufiam: poft obíidet Ravennam : (2rocop. 42,)

ibi congreffus cum eo 'ziges Gothorum rex,

1777

amiífo exercitu capitur, Conflantinopolim du-

m alit

&us à Belifatió ( 4»mo Jre Vulgaris $40,)

as

Diacónus i00,6. Tornauaes i

) N

Blondus.det, Y, 1$.

('z. I, zebertus

d ag

Gothi redintegratis viribus, in regione

dl

Traafpadanatégem fibi füumunt HuZebrzdum,

Ht al

-Pomponius Latus. Hildebrandum ,. Protop,

Thbeudibaldum vocat, , Seguitur eum Diacos

l p:ofc&uä,ä

nfu : Sz;gal?ertq .Eldeþz:de; imndigitatup,

Sotiund

)u

| Huic fucceffit unus & alter, ac deinde To?-

fhndril

Lae, (4nno Ére Vule. 643, ) Isabfente Beli-

l j,f!?ffü'

tio, per totam Italiam graffatus; Romam obfcf-

m

m capit, diripit, incendit. ^ Pracép, Z, 3. bel-

zi

17] rrg»i

li Gotbici, Evagrius lib &« cap

j àó' ,.S'däequu/

æymfæz

.&' 80,1630-31?"do-deC' l'. 4 69

|

kïtäqVFe

»

P

IO

iIBER ;7.—

*

Jtaqve revocatus Be/farius , confetto bel'o

säidu l

(

Parthorim. qviSyriani denuo vaflabant,rever«

titurin Italiam, X urbem prope defertam recre-

ETU

at. Inde cum hofle congreffus , feliciter pracli-

II

atur, & annonz caufa,navigans inSiciliam à Ju-

ftiniano revocatur,qvz qvidem res occafionem

fgnde'rt

'Totilz prebuit, ut reftauratis viribus;Romam

rediret. Tottlas gornandi Badiula feu potim

D

Dadiula nominatur 14.

]urecanfu»

-. C&lar deinde ZVaz/etem Eunuchum Italico

! tado.mö?i

bello pr&ficit, qvi Gorhos omni expulit Italia

i Icgi&tï'mä

.

(Erocop, de bello Gotbico l3. Agathias in fua

: nmPJn i

ia

billor.Gotbica) qvod co facilius fuit, cum To-

tilam Regem (az0 JE&r. F.$$3,) ex vulnere

À tb

mortuum illiamififfent, Pomp. L«t.

MT

Bellum illudGothicum,in annos octodecim

if

fuit produ&tum Procop. 4.3. belli Gatbict, Sa-

] fipht

bell.Enne ad. . LA Plondus decad.Y 07.

(

— al

^ Juflinianusergo, recuperata Italia & Aphri«

ca, qvum ex filia nepotem 7ufHmum Imperii fo-

i

cium affumfiffet , mortem obiit. (anno Ar,

1

Vulg.565 )

]

1

Sunt qvi locorcis ingenii prin

Eipem & ü.xo-

: itcl

dunt.

ï

ris imperio T bcïodar.e fubje &um fuiffctra

: 1 n

ónut-

« i.m c

LIBER II

ZzIt

l Wlfe&

dem* hiteravum vudem fmj]eftr:b:t Zonar.

lg, -

p dfertm

tom. 3. feribit eum adeo immodico ediffcandi

fiudio f/agmfe,ut & flipendia artium ltbera-

f hüt :

Jium magifiria jam olom conflituta fuflulerit,

tss

ut bab. ret jätmftm,qw.r indifieationes pro-

fürs ccmu

underet.

ibl

n /eu

Erat apud eum m fumma gratia Tr:äofzmnw

' Tureconfultus , qvi, veterum fmptxs ac dxfpu—

imm! eationibus abolitis, l: gum centones ex il/is col-

Y expïlln

legit, & fragmerta nobis tantum reliqvit , qvee

Agntbm

nuricPandeCtarum nomine cenfentur. E)us au-

TU5 TU

tem operis qvoscam babuit adjutores , qvi pat-

W*

fim nominantur. Confiitutione Deo. autlore

m $6 ad tue3.$., ;Vbemw A. $. fed & 7. cón*

,m m fiit. amncmä "0s verà2, vgrf &'ang $. dz-

:G/:!'" fczpu!:(; confl. Tanta circa t pr.e 5, qva

uf:lmd u

omnia g. $. fed cum V. verf, & ideo 'uerf

rataïmi&

admonuimus conft. Dedit nobi 5. qw 0mniA

9. $. fed cumM.,

þmtz

bm-

|

[

n

ide pof)cea femc in Principum refcriptis

* d

j atqve legibus, qvas tribus libris comprehen-

4j fas Greggrmno, Hermagemzma » Tbeodo-

T

|ffano. contraxit

in- unum, volumen ,

&

e

]u fti-

212

* RIBERIL

.M

Tuflinianeum codicem vocat, ufus alidrum 0-

TLM

d

pera; qvos in ejus libri pratfationeCeefar enume-

rat. Confh, bac q

E

va. g.jidgoqve , de novo eod,

; qudtt

conf. -

Trtibonianüm-'fuiffe homi.

) n

- Suntautore$ qui

nemavarum , & precio fixiffe leges, ut ille ait,

TL

! pril

(Virgil, 9. £n. ) àctefixiffetradunt, Procop,,

L. de bello Perfico. Suidas in diclione Triboni-

- um

&ntd ,

Alciatis difpuniion.l. 4. cap'7, £gi-

viiii

J

r

diu Peripuut, — dromarenfis in vitd juþini«

ani Dup.

l j

ii

— ineó, quem

,diximus, Codice, qvam pluri-

[ //þo MO |

]ï

præmh j

m funt juftinianileges, qux fuperioribus

s

derogant. (w? /unr go. decif. qva cognofcuns

l

m

iur vel ex inferiptizne, vel ex fubfcriptrone,

!

Vide & Confl, cordi nobis S, 1. de emendatia-

: u^

jweli

yie e0d.)) acceffit etiam opus peculiare ; ZVovel-

ä fM

larum conftitutionum , qvod per omnia Jufti-

|

[ni

"i

niané nomen atque titulum habet.

Con/i.

cordi nobis $, bie tgitur & in fin, de emend, C,

"

i (niri

domini Tufrin.

Nons

|

fanm

um qvem

dixi, Belifarii, qvo duce tot

um

tamdq; gloriofas confecutus erat viCtorias, igno-

miniofiffime tractavit Cafar- , & valdé fenem

J

"

.

excæ-cayit ef:iam.

YLexej

N

LIBER Il

213

'?ffus ïhw T;;;ze( Cbiliad,

A Variardbift, — - Habet idem

Ut Porpns Crinitus 1,9, c. 6s de baneflá difeiplind

n & gobapnes govianus Pontanus l. 2., de forti-

tudine domeflicá e, g. dleiatus ueró 1, 4 pa»

"ll percon c, Aqutotum boc falfum effe demon-

Uil firare conature

Virtutes Belifartz comme-

tin,h smoratóuidas, in voce Belifarius. Origine Ger-

lm guanum fuiffe docez proa

,

mi:m Joan, Leoucla:

Mu ii cm Zofimum.,

N

ULLT

Ipfo regnante, Co

nfïanfi;lopoli' fucrgnf 'ali-y

j!

qvot habitz Synodi ( Evagríus L. 4.. cap.34. Nt-

Ol cepb. lib, Y7. c4f.277. E7 28.) qvibus Mezna

n

; pr&erat , ejus urbis Patriarcha , qvi Sanctiffi-

II

i. ul

, mus & Beatiffimus vocatur & Oecumenicus,

forum habent libri, 70570. 2, Concilior,

wf utip

MLA

$yno

di Qvinte C onflantinopol, dütone, 2. fa-

&« 2 Menna Patriarcha Con[lantinop, & alir.

pl

Initio Codicis Epiftola (/ zwter claras, 8 $.

vodyeus

um hi.

|re

ddentes bonerem L, defumma trin,) ponitur

Cafaris ad Johannem ?Archiepifcopum urbís

;

iü M /f L

. Romz , qvacaput ipfum vocat omnium Ecclc-

l

. fiarum , eiqve fubjicit-omnia.; , Porro , qvan-

ii n

L

qvaml

H

-

omines docti commentitiam effz- judi-

(

:'emt D

li

—ef'c,

r

cant, : Nm-m?n* etiamfi vera effet, certum

COQ-

Á

l

LIBER I

214.

Wl

|

egls 1

controverfiam illam duraffe multis poft annis,

donec tandem prfcopx Romani facultatibus -

pfig

amphficau, pervincerent, & in Ecclefize poffef-.

hMUStCU

ceiTOl n

- fione fibi conflituerent arcem. qva& manibus

, hominum exadificata , feu favore principum,

Demd

nunc titulum habet, qvafi divinitus eo fit.col- .

j d

locata. DeEpr]ialzJ nutuá ju]?mmnz,lmpem- lcu"q :

torís & Tobannis L'ape Romani dubitatum — PH;J

fuit omuibus temporibus.. Legatur /'/cmtzu

d g. parerg, e,23. Cujgactus obferv. 32, c, 267

Francifcus Hotaomannus J. obf. 7. c.2,

; Arsa(

P Yf

2 f (4

Diximus ante aqvemadmodum Augüfini .

bütm"

1 elit

. tempore fexzum fuerit habitum Carrbagine —

Conciliumin eoqve fraus deprehenía Paparum.

M

Bonifücii primi & Catleflini, qvando Nicee -

| od

conftitutum fuiffz dicebant, ut ad ipíos ex.

116)

aceede

omnibus ubiqve locis provocaretur , Juftiniani

' verotempore Romz erat Epiícopus Bonfaei- —

enlios

&f II. Hujus extat Epiftola 2, To», concit, ad.—

fdy

Eulalium A!e.wmd Epifc, p. $44.) qva graviter

]i

hnthe

taxat Zurelium, qvi faperiori Concilio, Car- -

| fitm

tha»inis fuyrat Eplfcoldus, eumqve cum. fuis -

Und

M

col-

)

Í

2

- EIBER 1.

N

r

W po&;

ait,

N p

cöllegis impugnaffe Romanam Ecclefiam

' inftiganteDiabolo,fimulDeo gratias agit;qvod

(mECCLS[R;.

J

hujus temporis Epifcopus Eulalius Aureiii fuc-

D

Wt eeffor, cum Eecle'ia Romana rebiret in gratiam.

VOWP!'W*P Deinde fcriptum Eulalii recitat, qvo profitetur

Ms :Me. (s damnaref uosMajres & fucceffores,qvi-

Mfiai eunqve fan t Romang &Apoftolice Eccle(iz

n diji. privilegia labefactare conantur:

upitr J

.

(jv

dj

Alter ävBonifäciö » Agapetur ,1 dutbemium

Patriarcham: Conftantinopolitanum loco re-

movit, (asno AEr, Vulg.536, ) negantem

miniy duasnaturas in Chrifto: ( Zicepb. ] 17. . 9.)

bimm ( tulit hoe inprimis egre Tbeodora, Cefaris u-

qual xor & Sylverium A gapeti fuccefforem monuit

" qvando,'f per Belifarium ; ut illum reftitueret: (Jiacoz.

; d* 16 ) cum etiam aliz qvzdam criminationes

x ) accederent , Belifarius eum loco dejicit, & in

; exilium mittit, fübrogato 7gilio , ( an. . )

picped

2 T

ed cum & ifte, Conftantinopolim evocatus,

; Anthemium nollet revocare , confimili pocna

[

n

i

U

füit mul&tatus. (Niceph. L.Y7. c, YO. variat.)

yi C

ngL]VC u

xUndc fat

is appamt , qvomodo in Cafi-

V

rum

[

-

a

LiBER 11:

216

fum tunc poteflàte fuerint urbis Roma Epi-

fo;l.däg'u

Ícopi. Procoptus Sylverium relegatum fcri-

M. ]u

bit propter [ufptcionem. defettionis ad. G-

iil

thos LA bellh Gotbici, Blondus , 7. Decad. $,

qetert

Vigilium carceri inclufum.facios partim rele-

jpw'w i

al

gatos, partim ad metalla damnatos, tandem

agl

gamen liberatos effe y commemorat,

liil

: Juftino ïI,CäIäre,renox;atüm eft b»ellumPer-f

ficum, qvod cum prímum feliciter gereretur, | qóls.

Cxüris legatus 4rcbelaur, pacem. denuofecit, | ii

duf

Dia-(anuu; ], 17. €vagriua 1 1, 6,7.

ELOI

Narfes, C ais per Italiam legatus , expulfis |wjun

Gothis & mortuo Totila, perannos XVI, ob-. | ipiui

z

tinuitltliam : poftrevocatusà Cafare , qvum — | iil

parumlatas accepiffet literas, & ingratitu-

Yi

dinem in iis deprehenderet , non folum | n«l

rHon revertit , verum etiam ulcifcendi fui | uilo

caufa, miífis legatis Longobardos , qvi tunc in.

lu

Pannonia confederant , maximis propofitis |um

emolumentis excitavit, ( 4770 Z£r& Pulgae jl

rá 567. feg.) ut , Pannonia relicta , in lta- | ij

lam venirent , omnium regionem & pulcher-..| i

Paulus Dia- — nj

finiafn &« .'firut?ïuofïiïïnïam.

(0"0

4

RC

-7

: iigm I .

217

W lm

J

llg?ü?:l de geffis Long

ob, l3. c. & Regiäa LL.Pom-

Hlng

TT

P

Tif

i

pon. Letus, Frifi,

ngenfis l. $, c. s. Itaqve par-

-tem illam Ital

d

i& , qve nomen ab ipfis ad hoc us-

ve tempus retinet , Occu

Z

parunt. Sirefertu.,

! Jovius l. 1. €logtorum, -

MIW();, l

^. Juftinus hic per Traliam infituiffe fcribitur

FMf

' Magiftratum, (B/ondus 1. 8. Decad.1.). Ex ar-

ndlo

hum Iserat tanquam Cacfaris vicarius atque

t legatus: Ravenua potiffimum habitabat , ne-

aidte

i

glecta Roma, fingulisqve civitatibus & oppi-

ii dis unum aliqvem praeficiebat. Primus Exar-

M -cbue nommatur Longinus Grecus : fed Pal-

meriuss Datrictum. Romanum primnm talem

ais magiftratum fufcepiffe fevibit, — Duravit illa

ul degmétas annis Y64.. fue, ut. alii volupt , 1244

nsi(o; Blondus l. 1o, Decad, t.-

u, n

Ítàli Scriptoresnovum hoc inflitutum Ro-

«t, 11 mze ac Italiee foiffetradunt exitiale,

Narfes 46-

üm ii inde Romz mortuus eft. -

hi — "Marfetem tpexilio defunttum con'i)mm,aQ

g laPtomsers Mortui veró corpus in loculo

"i gl Plumbeo , cum ommibus ejus opibus , Conflan-

D

i

d) 4mopolim portatum , feribit Paulue. Diacon,

*

u

Y

»

; .2 degeflis Longobardorum ,e.vi.. Idem eo-

QO

n

li

li

|4

; Jicut

]A

E

E

errz.!zjbf-o,—c',*g. liien':ïemejw pradicat ,

i €V4

a

L.

-

Y

X

:

LIBERMI,

;

418

Evagriut etiam L. 4 6

24. Suidas ingenium.

tgrfedus(

./'T' Dm,( !

& cokporä bfzbztz?m de./:c(f'þit.

] dgndt

— Uaflini fuc/ceffor'füit Tiberius 11, (anno EE | V

V'ulg.578.) iam anté coop: tatus,&Imperii - | nl

&us collega. ( Daconus L. 17, Evagriu l$, T

£,14.) lscontra Perías bis feliciter pugnavit ; | M

*

à

!

Niceph, 1,18. 0. 1. 82

Pacem cum Longfq.;." m

batdis fecit , qvi tum in

deà Samnitibus ad Al« | Em

lj

L

pes usq

vc regnabant, excepta tantum utbe Ro

J

j

1a, qvam u

bi graviter obfediffent aliqvandiu

)

tD

vi tempeflatis & imbrium coacti , tandem ca-

g

|

ftra moverunt. Pormponiu L æ;kf.

lt

Tiberii ggher; Mauritius , fa&us Ceäfäy;ïï

hn

NUOC

(4nimo E.. V. $82.) per legatos preeliis aliqvot

M.

fudit Per(as, acdemum paeem cuim iis fecit. !

um

Revocato exercitu Seythas expulit é 'Myüa,

» G

( Diacon,l. vz, Nicepborta 1,38,0.6,7. 6 8)1

hp

Longobardos per Italiam repreffit:: Fiunnos €

Pannoniis ejecit: propteravaritiam exofus mi.

(mpa

vt,il

liti;coactus eft, orta feditione, profugere Chal- .

cedonem . ( Pomponits Letus) lbi tandém ;

:;i/lo!

cum uxore & lib

L] in'.-;kzi j 42'

*

N

|

Cfig ^ pmnigve Rit*pe ; fuit

3

L

-t?ïf'-

h

l »ïrtu

LIBER II

21l

;r- 'Suidm

'

y t;rfg&us ( Anno E F. 60;;) à Pboca centu

ri-

one, (JViceph, 1. 6. €.40.2 qvi per fedition

em

Wtl

deinde falutatus eft Imperator,

Mau

"sb metafe

nis menfibus a

ritio regnante, (4750 JEr. V, 5'99; ) .CO'T

pparuiffe: ( Nicepb.zg,

TAE e g, Diaconus .7,

) tuncetiam natus effe ttadi-

elicte

NH turMabometur, de qvo paulo

poft di

um n

cetur,PaJ-

merus in Chronico, Bloudus 1,6, Decad. L

Sumntiy

um

Eó tempore Confïäntinopoli;anus Epi(bo—

pus, Jobannes, univerlalcm Íe VOCA-

Jeilent d

[

b

od -

5

a.t'Pacn'ial'cham-: Pälägius vero II. E-

li. -

pifcopus Romanus, vehementer obfïitit,ä ejus-

-qve decretà pronunciavit. irtita.

i, d- Jobannes bicyd vite fobrietate, JEJUNA-

u ii

"

R nominatur L,z. €,36, 6 /19. c, 34. bi-

qeem QUs

fiorte Eccfefaflica Nicephori, Primatum fibi

20

u ii

arrogavit in Concilin Conflantinopolitanoqte-

e Gre

)

gorio Magno L. inditl 3. ep, 36. fed

w [, 18.[-6*

'ït ;

»

rcp[c .lt:

Pelagius, Eptfeopus Romanus, miffo Conflan-

5

- tinepolin drchbidi

4cono , Synodi decreta caffa-

'avafifliæfï*'?. vt , 1b, epift.37.

Fide2. tomum Conciliorum ,

Jfb PIOTP

gü

" j

epiflolam

qu) o

; $4

primam Pelagü &'ændi , Pdæ, P

]

quc f / :

K2

^$

N

XLIBERWI.

—

E

420

vi fucceffit huic Gregorius I, gravuer*hqg I ?ïg

(Dm ,

dp fum inillo reprehendit, & in C oncilio Chal:-

] n

cedonenfi titulum hune atqve honorem füis -

] ia

majonbus attrlbutum qvidem. fuiffe, verum ex -

Wihbam

pfïsmemmem ufmpaiïc dicit.-Greg LA dndid, -

Cl

»13 ep« 36 & 38.dt 4 7.mdzäa ep.30.

] hp

N

"Datis ctiam literis ad Maurmum Impcrat,o-:

rem hortatur,utillum coérceat : Nam ad ipftus - ] n

automtatem hoc qvoqve-pertinere,, qvam álle, -

fiit

dum talem fibi poteflatem fumit, multum im- -

| W»Aï

minuat, Greg, 44 md:fi.lg.Ey, 321

nmnt

Alter autem poft .Gregorium , B0mfdvtu5

P *E'n m

cemm W

4H, 3Phoca fcribitur (Blozdur Decad, 1. 1 9) -

obtmux(ï'e Primarum ; dlvulgaus 1n eam rem . j hw

edictis atqve diplomatis. 44oz. P. iennenfis a«

'PW q

1ate,G. Peda de ratione temporum. | Regimo.

]udæar

f f

Prumienfes LX.Frifingenfis L$ e.8. Mr/þergen.

x

D

g

fír, Platina invita Bonif, IL,

* demm

Phoca rerum potiunte, Perfze magnis in- . du

commodis Rempublicam affecerunt , occupata --

n

Mcfopotarma & Affyria, G in mmorem Afiam -

qui

d

US-

*

païh

^É

KIBER l-

22f

*i.'"ï-gmü;

| ïjs"qïïe"pro"gfem.-'lkänta erat principis ignavia.

Md

- (Diac: . Y7; Zonaras tomo 3; Beda de ratione -

M

emporum ) Sed & Germania, Gallia , Hifp'a'--h

Áf

'nia"bcmaqu*'patsItaliæ;d&fecergntf. JÉgyptum .

L

- vaflabant Saraceni ( IVicepborus l. 38* cap. $6.)

illa,"rp,(

j

NI

Sic'ille propter. crudelitatem. & neglectam

- Rempublicam, occifüs; Jerac/itm habvuit fuc--

fiitm I

celforem: (apno ZEr«e P'ulg -610,) Pjompgvnimf

d Namnal

Lettut,

*

Etin'ete., W

Wi m

"Tünc iterum Perfe ion giffimé progreffi ex:

rlglEf(æQ

VEgypto , Apliricam invadunt, & fus ditionis:

efficiunt... Europam varie lacerabant Scythaez:

, profectus tandem in Afíam Heraclius, cum pde —

X U

du D

- cem impetrare non poffet , parum etiam hone-

ftis nomini Romano propofitis conditionibus,

ylrtis at

n Ti

pene coa&tus decertavit cum Perfis , qvi jam.

p !

- Tudaam vaflabant , eosqve uno aut altero prae-

»'/,ffs

jio fudit; inde Tigrim flumen transgreffus;

& Períiam longe lateqve populatus , amicitia

l

8-":&

-demunt inita cum Petfarum regis filio 5iro-

;Pclfæfmgïäx

£bo; qvif, necato parente; (apnor.Vulg 626.). ]

regnum invaferat, Aphricam , /Egyptum ; &

"qvicqvid omnino Perfx occupaverant, recepit, -

u

cam ditionem à Ro-

: PaQumqvc fuit, ut Perfi

3

[

mana

2

222

LIBER 1.

.mana fepataret

i

gfintt

-- Letno,

Tigris. | .S'igeäertm) 3 ï!for)qïol?.

: i

E.

s

: Ad Iioc tetiïpt/lsïslamcäni, Herazclio milita

n.

]oott

tes,cum flipendiis fraudarentur, maxima mul-

1

^ titudine deficiunt, (Diaconus l9. Sspebertus) gjema

Q, Mabometo duce, per Syriam. graffati , Dae

poPul.is'

maícom-occupant, ZEgyptum vaflant , Apabi—;

am fuübruunt, & in Perfas qvoqve felicitefïpfæ;-

";

-- liantur. annolEra Vulg. 632.) De Sacracene-

f Qu

Ff ortgme,inerementts 65 tmperios videa.

4

. /Ml//o/' 63'

tur Celius Ángufitnias Curio libre de Lifloria

g :bif:l.lö.f.ï

Saracenorum , it, Wolfggangus Drecbyleru

$

hi

w — Hhcompendio bz;/ia(iæSaracenicæ.

U

WF uit Malïometüä obícuro genef&- natus,

d us

1 n

— (Liber de generatione Mabomeri, & Chroni-

&

€08 Óaracen, Zonaras tomo 3. Chalcocondi-

BEU

-t 1,3.) verumaftutus & audax, poft etiam

nj

; . locupletatus matrimonio ,. cumqve propter

4 bag

animi promptitudinem autoritate valeret, no-

D

j n

* vum doctrnz genus , rationtya

lde jucundum,

— fed magna füi parte ridicului

n& ineptum,

B

&. propofüit, qvo fic animos h

!

ominum magis

4 qu

rmius.

atqve mzfgig devinciret, & f;fgnum fibifi

F

b

s

'.

j

"Con-

y

ä

Á

X

|i »

LIBER Il,

223

" Mipi

' confïiiuer'et,& q

vangvam initio facile potuiffct

-"hocincendium reflingvi: tamen , qvia. nej I';e

- um fuit;brevi tepapore ctevit inimmernfum:

';:Heradin

! ob eoqve tempore magis atqve magis, populi

ent

T Romani màjeflas & Imperium , ad Orient

t!z.f 0'8- tïlgflf; S

olem, interiit , deficientibus aliis atque gliiä

n i

X

*

f&i—.po ulis,

[

TO Vajtnt

ii . -Fferac

lio regnan :ied( anno &r« Fulg. 633;)

]i Qparztm füit Concilum Toletanum. T0m.2»

fnyin concil, p. 63. Tobannes Magnus b

N

!

i/foijæg Gg^

lnl 2bice

136 647

tfu D

((004

.E q&ia pét Hifpaniar'f; pleriq?c viäc/erdoteä

precationem , qvam CZrif/us ipíe nos docuit;

m (7Mattb. 6, Lac. 1X,) non qvotidie, fed eo die

limiti folum orabant , qvem Dorinicum vocamus,

decretum inter aliafuit , (Ca» 9. P. 70. ) ut id

" ii

Va

orrigeretur: item , ut Apocalypfis Johannie

y mf

Evangeliita , ficut ajunt , à Pafchate doceretur

r vt

ntemplis ,ad usqve P;11tecofien. Can.16.

dl at

ilum d

Regnäbant tünc ín Hifpanifs Gotbi: cums

Jommn

QqVe dominationis externa , ficut fieri folet ,

Ovas captarent ; gravi

Hlfpam Pgrtæü , Ies n

LA

: pocna

Es

224

LIBER '11.

peeta Synodus edicit, (Cap.7 4. p :6.) nequa.

* d&lna&aü

conjuratio fiat in regem, Gothicamve gentem, - pi!

Utqve mortuo rege primores totius gentis, at- . i

. Jqve facerdotes,communi confilio; fuccefforem um

conflituant. Idem poft in al&qvot aliis ipíorum | j

conventibus repetitum fuit.

1

Ro

ConcH. 5' chm. 3.

emim

€ 4. Cenc. 6, Ca:(. 17. G. 1.

4 )

ï,

ln

; 'Prohibetur'etiam, neper qvadragcfïn;;e*f

tempus, uti vócant, Hebrzum illud Alleluja 3 Vi

cantetur in templis;Nam effe mocílitizetempus. -

f

-. mi,D

illud, non lxtitiz, Cozc. 4..sz»2. IO, , 70.

J n

- Heracïio fucceffit

(anno Er,.V. 642'.) Cqþ- EE

D

445, 6 filio Conflantino nepos; ( Déíac. , 18.).

?

] lii

hic infeiiciü"xmömaripugnavit cum Saracenis, -

d

qvi,victoria potiti,Jbodzm Occupaverunt,(7« j mX

no &r, Vule 653.) Zonaras tom, 3. )longius | f

haud dubie progreffuri

, nifi factiones inter-

*

3

E

ipfos ortz , biennii inducias à

Romanisimpe- ! [fi

traffent

EU

; €o dato refpirandi fpacio, Caefar cum.

exercitu trausmifit in Italiam, qvo ab hoftibus

N

s

,

eam liberaret , ut qvidem jactitabat ; ( Regino

Ti

ä

Qu

, Luce-

f t :1) (Iï.ur'nqvc.Tarcntu'm chE;t delatus

-

nam ai*

D

1

-

X

. LIBER lI

22j

Wt

Ql

At y

nam,& alia qvædam Apuliz loca ditionis Lon-

|

obardorum, expugnat & evertit, In itinere;

5 UTR n

(ni(to

Í

cumNeapohm iret , poflremum . ejus agmen

ylt

czfum fuit/à Longobardls Paulus Diac, de

Wt 4lllm

eþul.angobard ] 1, c,1O,

I

: Cm:[5

Romam placité mgreffus, omnibus tandem

ornamentis cam fpoliat. ( Kegmo ^.1, Sigeber-

tur) paucis diebus ibicommoratus , in Sici-

P€tq dg

liàm trajicit. Sabellicus Ennead. 8. , 9, (anno

n d d

E. V'ulg.663.)

lelitg,

1bi demum in balneo fuit mterfe&us (Dza-

TTR 1

tonus , Zonaras tomo 3,) cumqve poft ejus

mortem de fücceffione effent nata diffidia, Sa-

0ärV4

7AL.Eni,eam hacli occáfíonem,magna cum claf-

0s (

femgredluntur Siciliam , vaftam edunt homi-

a um

num ftragem, Syracufas capiunt, & pr "Xdam o*

d

mnemConflantis;ablatam ex urbeRoma fecum

u1m.3):

alportant. Regino , 1, Blondus Decad, 1. £. 9-

nit &

Nanclerus generat,23, Diacon, l, g, c.Y3. de

i t

gf L ongobardorum.

Conftanti (ucceffit Coq/lantmw IF. vulgo

fpaco,C !

n JW

dictus Barbatur, ( Diaconu 1, 19. Zoneras

u [

Tom, 3. Sigebertus;) Hic per annos aliqvot.

^eum Saraccms congreffus , tandem cos füdit,

ft dd d

ita

K;5

226

LIBER ll.

ita qvidem, ut pacem illi peterent , & inducías . Emtaa

annorum XXX. fimulqve vectigalannuum pa-. | tf

cifcerentur: Earecommoti,qvierantad Occi- - | gf

dentem Solem, populi Romani hoftes ,pacem . | a?

qvoqve petebant. Detributo confentiunt Zo-

m

naras & Diaconus : deequis €8 [ervis variant.. | at

Hic enim qvinqu

J

:

A

aginta, ille o&anw-mntum ] fj

20mthat,

r

« m

Bulgari autem fuis finib

'uä egfeffl Thracia

Im. 4

vaflabant, ( Diac, /, 19.) cum his tandem pacifi- | lu

catum elt, & conceffà illis utraqve Myfia,tam- 1 jiii

etfi poflea cum ignaviam. Romanorum depre- qwiszpi

henderent, violata pace, rurfi us evolarint,& Im-- ] uml

periiviresattenuarint. Zozaras t69. 3. Sigé-. ] nimum

bertus, Auentinus L.3, annal, Bojorum.

- A hd

Hic Cafar omnium primus conflituiffe tra- . 1« D

ditur, (.Sz£ellicu Ennead.8. 16. BlondusDec X« B

1.6. Plattno im Uitaljenedicii 11,) ut, qvem cle-- | [np

rus populusqve Romanus, cum exercitu, creaf-- 3 at

fct Civirati Epifzogum , is plenam obtineret. .

pOtefïatem.l Nam ad hoc usqve tempus"Epifgöf ; 4: he

pi Romani dignitas velà Czefaris velab ejusper — vido

Italiam Vicarii con&irmatione pehdebat, &elys |..Tmm;

dorus Firgilius L 4, c,10,

Y

baue (egg?z fcr:btt — M

v baud :ffzu ;Vürxwmml effe,

v oEXxe 734

.

Ll;RER: H.

229

m) M Ü

T

- Extatad Conflantinum Pape Leonis II, E-

:&igalann

:

|

pifïola prolixa, 2072, 3, cottetl, initz'um'e:vi./i, I.

8

ii lfs

Regi regum p. Y71/qva damnat omnis generis

N

hareticos & ipfum, propter ftudium ac patro-

TU

cinium Religionis, & liberalitatem atqve mu-

Id

nificentiam fümmis laudibus extollit, & Eccle-

t

fiam, qva talem fit nacta propugnatorem; plane :

X

t rf T

triumphare dicit. |

/

j

,histm&em;

á

Eo regnante, ( 2n?0 Er.Fulsg, 630./) Sjnä.

*WM!IF*( dus fuit $exta Con/iantiüapa!i centum qvin«

ïf)manqrumi' qvagintà Epifcoporum. , Dzaconus 119, Zona-

IUA. p5 19 3. De pumeroPatrum,qvi ad bancSys

Wl mogus convenerunt, variaut autlores, Regie

lm mol.1, Beda de ratione remporum. numeránt .

ml 150, Diaconus l19 Ivotn Chronicis Simone-

Mi nll £a £, 3, €.46. nomrmant 280. :2 Catalogó fub- —

áll)ug ferptorum exflanr 162. Cbrenicon Mdï!l:ni(

w frécentos mtnus uno bnbe(l.—

N

p i

um

j

.

In ea fub üfäncm ipfu:n fhit mehtiö Canon

(nsedg qvi

dicuntur apoffolorum, fed obfcuris verbis. ^

x! Zom, 3. concdl. i Decretia Synodi 16 Confl. ti-

cli

"l Zu/ol Cuone. Aga/i; P. 393

Gra-

^

E

X

228

LIDER ll

E

Gratianus autem contrarias opiniones te-- ,mn"PB

cenfet. (Difl. 16,c, Canones) Nám dicit efï'e, ! hunit

LA

qvi confcuptos ab hzreticis, & ab Ecclefia ve--

t eri repudiatos, affirment, & inter APOCRY- |

culen""

PHA numerent. Zepherinusautem , Eplfco-

j(? IH do

pus Romanus, ordine decimus fextus , appro--

baífz illos dicitur , (T, zomo conciliorum , Epi-

1 Tut

(0

(

flala ad Epifcopos Sicilienfes p. 34 Y. ). & poft

poR

i

jl

eum ifia, qvam dixi, Synodus , qvam ]ufhmam

II tempore, qvi filiuserat Confuntini 1V. tra-

EM Mml[

dunt abfolutam fuiffe. Breviter : Incertis- ràe-

WW

tionibus omnia fluctuant.

Sed & de numero-

MM

Canonumnonconvenit; Alii namqve L. alii ]

E

WT.

EX. ponunt , alii LXXXIV. & eoqvidem nu- |

lat

mero extant ; unde facile conjici poteft, paula-

tim additos füiffe plures, & uno poftcà nomine

d u

comprehenfos , qvum à diverfis emanafï'ent.

j

Er, Sixtus Senenfrs in Bibliotbeca fanda ,1, 2«

de Canonib. Apoflolorum frc fcribit ; Ifidorus

K

(on

tantum $o.recenfet. Sexta Synodus, can. 2.

ftil

probat, Ss. tamezfi non ffnt nifi 8q, Sed duo-

[ t

decipius Latinus e[l in Codice Greco in duos

Remp

divifur, Zepberinus quingentis ann qvinta

qup

TU

Synodo prtor , [exaginta tantum canones a«

mitir, Lee LX. treæmu G qwznqvagznm

Z

4nni

X

y

-L)'BI/ER:XII. :

229

) n i

Annü poþäriar,f fexta S)nodö; ad Micbaelem

. Patriarcham , totidem enumerat, Hac Fr,

ub

Sixtue, Pro borum Canonum. defenffone lu-

'XintcrAPQQ

eulentum librum edidit Francifcus Turianusy

MM

- efuita,

Vsf

ütclir,

G Tunc efiam' A)cbiepä/'wptäl?awnnm Epi-

Ill fcopoRomano fe fübjeciffe fertor, ( Sigeberzus)

g J

-.qvum anteà maxime vero poft-eo translatum

w Exarchatum, nil

ilRomano concederet. Ec-

Whm elefra Ravennas, 4 Romana multis ab-annis fe-

Mi gregata, Allocephaliá ditfa eft. ut Platina in

lww qwitaDom.I. Paps Romani , ebfervat, Theo-

LKont. orus autemEpifcopus Ravennas , fedem [uam

u- RomanoEpifcopo fubjecit, Occaffonem exptt -

uopür eat-Blondua Decad. 1. 1.9. Sabellicus Enne ad

(

liidsas. 9. 7,7,

iij —

- Conflantino (anko r Pi;/g!Ggg.) fuccef-;

ifb -

7 Jj!im f

.

fit]uf]cinianusll.fiiius. ( Zonaras tomo 3. Si-

M

i

e

!nlf 841 i

( gebertus) ]s per &tatem & imperitiam mal

Rempublicam gerebat , & violatata pàce,qvant

TT LE

:"

ejus pater cum Saracenis fecerat & Bulgaris, eo

"ii

u (

demqm redactus eft, ( D.

iacónut l. 9, ut. pacem

(V

7

à

Ü qmgwi

j

Á

LIBER II.

230

ab utrisqve cogeretur ipfe petere. Tandem ob.

( xlmïsw

hnum] f

crudelitatem ejectus,& pracifis naribus relega-

tus, (anno «r, Vu/g. 694.) Leonttum habuit

fuccefforem, qvi propter affz Ctati Imperii fufpi-

^

cionem per biennium fuerat captivus,

jqi

b

]

hetu)

n his motibusAphricam invaduntSaraceni, -

e)e&us&

fed biennio polt illinc ejecti fuerunt, commiffo. .

reals,auü

pralio. : Diaconus /. 30. Zonaras tom.3.

pat,& li

(//Mf/

MilitesRomani, prafidio in Aphricareli&ti,

d

qvum lente & ignave omnia adminiflrarentur

4 teti

à Cefare, (Zonaras tom 3 ) v xiti; neà Sarace.

3 ul

TiS, gvorum tunc erat Ingens potenua rurfus

hi

ejicerentur, Z7Zeriug 1I. qvendain faciunt Im.

Nituty

petatorem. Íscum copiis profeQtus Conflan-

V lflg )

tinopolim, & urbe potitus, (a&poJEr.I^ 697.)

Leontium capit, naribus trüncat , in catenas

conjicit, & per Italiam novum conflituit Exar- . |

j

chum. . Zzberio lmzc Abfimaro nomen fuit ,

?on '

Q 5l

q'vod repudiavit , ut Diaconus [. 20 & pf

eumt&gnatius feribit,

| u)

Vr

Et cum adhunc modum tumultuolä omnia

fUCCJF "

ficrcnt, o.qmc:m, tempus idongum nacti , ma-

XIDIIIS'

5

&

LIBEK II

23t

x1mïsqve cum ccpus ex .fïgypto profecti, A-

snarb

phricam ruríus occupant, & Libyam & Hifpa-

Leomrum

niam probc totam. b'londw Decad 420* |

Vi

/

GC

Is qvem lupra lel,( Diaconus [; 20. érge-

hertu ) 3uflinianus , à Leontio Imperátore

Iiadonf

* ejectus & relegatus, TREBELLI!, Bul garix

WHW

| fegis, auxmo,Con ftantinopolim tandem Occu-

pat, & Leontzum Tiberiumd, captos interfecit.

(anno .£r, V.

. 703. : Perannos deinde fex cru-

" K?ïm n

i

deliter imp.ravit, ingratus ctiam in Trebellium

nl fegem (Smd,z: inYoce Bu(gan, Trebellin vo*

Vr

£4t | Tandem, commiffo pralio cum pbilippi-

5 p

£0 Bardane ad qvem exercitus defecerat, occu- —

ndon d.

buitturn ipfe, tum filius Tiéerius, (anno 4Er,

) oecas t

Wulg.71.) Zonaras tom. 3.

(/W 'Er

unat , n

aconlia:

Ph/:pptcum CONSTANTINUS

"ontilex ob diverfam religionem pronun-

77 nmmf»

TIDY

ciat Schifmaticum. ( Regizo lib, Y, S1geber-

£24) Tandem à fuis exoculatus (4220 Z£r,

Vulgaris 713.). Cafar Anaflaftum 11, habuit

faccefforem.

dnaflafeus bic. alio nomme

omu ht

AR-

,mummwv

w

7-31

LIBER 1.

&

E.

ARTEMIUS Appellat us fmt. Dmcon. & 20.

dem Y

r

- Zonaras tomo 3«

eire

Is claffem infignem mifit Rbodum belhgc— jiim !

randi caufa cum Saracenis (Dizc, 4, 20. Zonar, - il

z0f 3.) eiqve bello qvendam ordinisEcclefia- .

nl

" ftici virum precfecit : Sed cüm ei | parere milites |

recufürent, orta feditione, (ago JE. P.714,) - r

factus eft Irhperator qvidam obfcuri generis -| foy'?

Tbeadof //7 Regmal L) qvl, mutata naV1ga. J d!

tione , Confïantmopohm venit, urbem occue -

] nb

: pavit , & Anaflafium, pralio fictum , facris ade-

n il

dixit: fed non multo poft ejusqve à Leone co« ,

.Da]uolu

pxarum praífefo, vitamqve monaflicam fuit-

f

amplexus. Fri/ng euftr 1, , c, Y7.

Oxwmmt

Ad hoctempus, ( anzo 4Er. F', 715-) qvod —

erat anno falutis feptingentefimo decimo fepti- -

?m

mo, Mauritani totis viribusirruunt in Hifja- -

(

ni4m , & (us ditionis illam ficiunt, Roderico, -

ïum&1

Hifpaniarum rege , qvem etiam Gothi elege-. i*

Qp

rant, DB/ondus Decad, 1. Z 10o, Jobannes Go- ;

ld

zbus 116 0. 27,ad anuum 714. refert.

tethen

Leone 1L. regnante, Saraceni , vaftata T hra-

E

df

cia, Conflantinopolim per triennium obfident -

Gem

terra marique, ( Diac, /, 21, Zomr.utomog ?v

r/dw.

tan-

-

D

LIBER II..

233

* tandem , pefti'entiaprope confumptl,domum-

redire coactifunt.. Frizpgenfir l, $. c. 18- a

bod

lu

* Bellieus Entzead $. ib.. 7. B/ondw Decad. K.

.Vl

lzb IO.

s;

I ordr lE

T r

at Leo valdc mfe&us EPL(COPO Romano,.

27 E

| obfcuu

Gregarta Il, (Pau/w Diac, l.av Sigebertur):

! faoque per Italiam vicario, five Exarcho , man---

m 'daverat, ut illum qvocunque modo tolleret -

"l ub medio : Pa

pam vero defendebant Longobardx,

o a

! nonquidem illius charitate quadam , (ed ut n

Itl eo diifidio fuosipfi finec amp ificarent:: Nam-

inti: Exarchatus opp1da multa;per hanc occafionem,.

A.

TEU A NG

occuparunt. Bélondus Dec. d. IO,

vmo d

Hujus Gregoru quadanrextant EPIH'OI

us m

(tom 3« concil, p. 413: edit, Fenera) ad Cle-

lumh rum & plebem. Thuringis , monentes; ut in

M

uin Gu cognitione Dei magis atque magis proficiant :

J ]i* Xtem ad Saxoner, (1b; p. 414..) graviter eos de-

/14/æfn tetrentesab Idolorum . cultu ,. Banifacio qvo-

wb dam fuit ufus in his rebus admml&ro, qvem in

wl Germaniam emiferat.- Banffrzmu bic W'une-

[ZM;:W frm'w ADted vocatus nrmane fwit Anglus,

Crt :

b

3

5334

LL;ER Hns

4 Quic d

! Cridioduni in patria Devonie

nþ natus » Balao

u Jacobis Curio Londe natum a[ferit , &

E

Munzerusin Chronagrkpbia rtjïrmgt,,*,gum

Toni?

Kicaras, "AnAg/o.ru'm fuiffe fratrem.

; qvi[übin(

] mric

x

— Leo Cefar flatuas omnes & äïvöruih« ima-

] ninol;

gines e templis ejecit, (Dzecomus £. 6. c. 4O de

geflis Longab,) Papz qvoqve mandat, ut idem

daton

faciat: llle veronon modo non morem gerit,

(om'opïn

fed illi;in fuo propofito períeveranti;graves poe-

&opcü-

Pg;

gniHCf/M

nas clicnuncia;f Frifingenfis /.51. f' 18: |

Leoni (änno Zr . Vulg.74 )fucceiïit Hhus

þ, A

Con[lantiuus , ejus nominis V. Cognomehto

J

Coprorymus , ejusdem cum patre Religionis.

BY

(Diac, l.22. Sigebertus) Hic magna cum claffe

n

1f

profe&us inSaracenos, ut Alexandriam /Egy-

ii

] aficu

pti recuperaret;accepto nuncio de feditione do-

minata, & Arzabafto,novo Imperatore ele&tos | n '

&

;

Conftantinopolim revertit , urbem vi capit,

] U

Artabafium exoculat. (amnoZire Vulg.743-)..| ii

3

?omr. £0,5, Blondw Decad, t /.Xo,

-^

adlw

1

u

] beiy

UE |g diiïä

v

2

LIBER II,

235'

Hui etiam , fícut parenti Leon, grave fuit

lffem

cumEpïfcopo RomanoGregor:o III. diffidium:

L5

(Tomo 3. concil-in bifl. Gregorsi IHT. p. q18-)

Mmm.

qvi ifubinde, mlfïïs internunciis, eum excom-

municabat, & cum in vincula conjicerentur

&t

T2 nuncii , colle&aSynodo decretum fecit, ut ,

nl qvi pofthac divorum imagines demolirentur,

W: 4ut contumeliofe traCtarent, ab Ecclefiz con-

hn (oreio plane rejicerentur, Deinde omni fludio

'm*W & opera flatuas in variis templis erexit , &ma-

w lgo

gmüce , qvantum potuit; exornavit,

741)fucm

- ^ Gregorio II (4»no /£r.F'ulg.74Y. mor-

lSV COgTL

£40) füit Zacbarias, Hujus extat adEp1fcopum

pl

qvendàm Bonifacium Epiftola, ( 70m/3. conc,

jcmgus

Epift, ult, ad Bonifac, Epifc. p. 435-) qviper

Md

Germaniam erat,ille pre,ut apparet, cujus ope-

ii

a fuit ufus Gregorius II. ut paulo fupra dixi-

dmpet "

Immus.

Ejus poftulatis refpondet Zacharias ,

r

&pcrmltnt ut Merfiburgi , Bawargæ ; Er-

phurdié (int Epifeopatus. Concedit etiam, ut

TATILT

j i

ad Carfomaunum ,

Caroli Martelli

filium ,

qviin ahqva utbe regni Francorum petebat ha-

beri Synodum ,proficxfcatur, & Eccl lefiz mo -

N

fes d1hoente1 reformet , mpumls autem ab

ordi-

LIDER li

436

Ordine Sacerdot:liremoveat adulteros;. & eos;,

|

y,:erbli"j

!

',

qmph.iesmLent uxores:: Cunr enim, po&

fifceptum tminiflerium facrum, ne unam qui«-

(w

dem uxorem bhabere vel attre&tare liceat, mul-- .

n

to minus,uteodem tempore plurcs quis habe-- | (yis?

at;licere :- INam quod Paulus ait,: ( n d. 3 )3

nmncx

mlnla |

ut Epifcopus fitunius vir uxoris, -

cumrJ

intelligendum effe non de pracfenti, fed de pra- -

terlto mePOFC ,l€ V]dS ICCt pIUl'CS habuerlt

Tort

ZU

qvam unam üxorem is,qui cupit in facerdotum

ordinem cooptari.-

] iij

iij

Huic Epiftolz fubjun gitur Carlomantiyqui.

p

fc Francorum ducem'vocat, edicfum. (r0mo 3.-.

At

Ms

conc, p. 4,7.) quo flatuit, ut ipfo præfente

(

quotannis habeatur Synodus, adulteros autem:.

qc

Sacerdotes & feortatotesloco fübmoveri jubet:'.

i

p

venationibus etiam & aucupio illis mterdmt,

i

neve mulierem ullam domi foveant. mandat:-

fed de uxoribus verbum nullum... Hafe? boc

H at

edi&um: Apentinus l, 3. Annalium Bojorum,.-

] nm

Abhoc temporeg anno r , Vulg,.752. fu.

fil,

Diacon 0 22,) Az/iu/p/?w,Longobardoruü

Rex, tributum annuum à Romanis petebat ,.

Mbe

(tli,?

gravummatus nifi dependerent. Sigebertuty.

Fi-

y

—

E ,PZI'BERT"'IZ.MX— d

237

u

(in

«

'& | if;?Viterþi

eä(],ïs; parte cbrom'ai..w,' Blendus iDe -

emvi?dd; uD L.IO- ;

TU n

W -

L

-Quitum erat Epi

fc;)pus ufbis:ROmæ,Ste ,

ïfæIC'litga ]

pbanus, ejus nomiinis II, .cum:blanditiis atque

g " donis hominem placare nonpoffet , Confinti-

: ait'.(]'h .num Cxfarem de auxiliisinterpellat: cumque

IS Yf . mihil ab eo preefidii verüret, Pipimum. nupierfä .

il ctum Francorum Regem , ut infra dicemus,,

us l] orat, u opem ferat. Erijingen/z? 4 5.c, 235 Ur :

4

T

|

t

i

fpergenfis, Diacon, 1.22.

f

r

.

Y

- Is cum copiuisin:

Italiam pro

fc&uä , Papiam

i'mïü,;mïgöbfidgg,&illum;ad pacis conditiones adigit.

(Regtno l. r.) Cum autem domum revertiffet,

tn l

,

i

r

1oflis ferocior factus , iterum arma. movet.

a

1

N

ts i

:

Qvare denuo folicitatus, in Italiam P ipinus ve-

4mit: tunc demum (.4220. JEr. V.7554) 42

xl

jl

!

l 'W»'ptu

r

Ipbus- Exarcbatum Pipino tradit , qua qui-

" l

dem in regione ha funt urbes primi nominis,

ni t

Ravenn:, Faventia, Czfena, Fo-

ylus !

,

n rum L.vii,

Forum populi, Bono-

Jl ia , Rhegium, Parma , Placentia,

yiLOUgQ

- Hrfpergenfer, Sabellicu: Ennead, 9. l. I: Baleus

forits

3

:

€£nt. 2. 0,$. A?oiz.f .ef;zfe 6,

[

[:

Es

A

Re-

$

- LIBERH,

-

238

d u

- Regionem hancomnem Pontificis fidei Pi-

;

pinus permififfz fértur,' Regimo 1.2 )qvum Cg-.

« o

far antea rogaffct, ut eam fibi rgfïi;ueret,qiiöd |

L

jm ?

effct Imperii, non Ecclefig Romana. Blondus -

decad, X. LX, A

]

J

lib, .

WtOniHs Lit. TA (.1, Á .3', ; æmy,

*

mofc f

; Conüa'htinoa ( 4nna£;. Vulg. 775-;) fücc-gp.ïl

F

fit filius Leo 1F, Is unicam fucepit profe&tio--

co:]k&"

nem inSyriam: Repul(us domum rediit , ne-

manü.üï

qve multo poft mortuus efl, anso/Er.V,790.) -

(1

29

jit

ejusdem cumPatre religionis, filio relictoCoz-

f l

find

flantino V1. (Diaconus l, 3.) Sed cum inPcr g-

tatam regere non poff:t, mater ejus Irege Rem- ,.

fl

publicam gerebat : Ille,aute.m,grandiorfä&us; |

NY

dejecta matre , coepit infoletiter admodum & .

n &

acerberegnare: cumqveidcirco conjurationes

;ggnof

in ipfum fierent,inter alios multtavit etiam Nr* .

Gdgwl

cephorum patruum, & exoculavit. . Tandem.

mmR

(anno &r. Vulg.*197,) & ipfe fuit exoculatus .

confilio matris , & aliqvando poft lu&u mor-

)

tuuseft.. (FrefÁmgenfis l$. c, 19 ) Itaqve re-

(52

i

rum fumma rediit ad Irenem matrem,. qv&

i

: N',';qvartq dcmuml,anno fui wImp.lcFii deje&a',"in-*.y'v f

qve

Y

:

L

LIBERII.-

259 .

*nig

l

1.,).

"

f

Ó

qve

exilium relegata, fuccefforem habuit eum,

giuo[n "

* 4

i T.Cü'lïllerq1

qvem diximus ; Nícephorum. (anno. a

Futgari 8:2. ) Diaconus hb 21.. Zonaras

Mngg ) -

14.:.[,5.3. "

: Inte;'ea, dum íta Conflantinopoli tumul-

tuofe res aguntur , celebris erat; Caroli , Regis

'"'4"7?5-)&'

Francorum,fama. X Namis, Aqvitazï'ico bello

l Ktit m

confecto, rggatu$ ab Adríano,

Epiícopo Ro-

um tl

mano , cum exercitu venít in Italiam, ( Regiga

T

], 5 )& ficut ipfius parens PipiniusAiftulphum,

ts ord-.

regem Longobardorum, opprefferat , ut fupra

j )d anil

y

di&um eft ;. (Egtmbardi) ità. hic Aiftulphi

ütteislin

füccefforem , De/fderium , gravem Italie &

tcm,granäaz;

Adriano 1. poft lengam obfidionem eepit, ( n*

Jetter d

go Er, V. 774.) ejusqve filium. A4dalgifrum

(

doro at

regno dejecit, & omni expulitItalia. Srge£err.

müldaté

Gagvinus l 4. c, V, Amidins

?zmnen]f: Re-

od J

rum Er«nc. d. zf

D

p u

X

3 Na/ni Cafares Römafuï, qxrömiäxn & Io'ngi-

i M

uis aberant ,. Conflantinopoli videlicet, inde

.8)H

à tempore Conflantini Magni, X qvia non

cm mmfm j

es

u dcjcf';ï

folum externis hcll?s, gcrum egiam dome&i

&

&

[

-

240

LIBER 'le. :

|— u&civilibus erant impediti di fidiis ; Itiliamfe-

Taisit

-rénegligebant, aut certé non poterant idonee |jjiin!

Sicigt

:tueri, prefertim Longobardis ibi graffantibus,

Deinde ex iis pleriqve diffidebant etiam gravi-

-t

ter áRomanisEpifcopis ,'ut ante diximus, &

! i " thl

"pforum odio nonadmodum mo vebanturillis

ER

Longobardorum fucceffibus. — Hac de caufa

d orimo.

'Pontifices externam defenfionem 'Circumfpici-

3. (

ebant: & qviatum temporis nullà erat illuftzi-

J Oricnlfä "

-orautpotentior farnilia, qvamrancia.regum,

- 3 Nbl

]u d

'ptopter magnitudinem rerum geflarum, idcit-

co ad eam, velut ad portum aliqvem rebus tur-

2

',

D

4 rm(,&älfmm

bulentis, cox?fugie/þant.

Y

L

J oxtanti

"'Hunc et'iamþa*dm'odüþm Adriano m

oft;uä,

BENS.

«cui fueceffit Leo II1, qvum . graves haberet

.] hii

. . Romz adverfarios , Carolum , Pipini fi

l

j

ium,

-3 t

A

- implotabat: qui, cum ad urbern quarto veni£

| um

.. , fet, à Pontifice fimul & omni populo falutatus

D!/Jlä/f!(

eft loperator. ( Diaconus lib, VA. Sigebert,

]u

! Sabell. Ennead, $ lib.9.) Qvod qvidem ac-

) ( li

cidit, quo tempore Conflantinopoli ferve-

E

bant omnia faCtionibus, itaquidem, ut etiam

pf

- tenpus ipfum & Reipublica flatus huic muta-

£

4 Qri ]

7

N

tio- ? 'fiarccæpc

r

d

LIBER I

^g

241

uïxdns l

W n

tioni videtetür caufam & occafion

A

Blondu Decad. 2, 1 1.

þm pr?ebere:

$ W'L

Sic igitur occidentis Imperium ad Germa.

ldtbäïlt t

-s devenit, nam Germanos füiffe Pipinum at-

Lute d

T m

qve Carolum, dubitari non poteít. - Fuit hoc

3

Isl

'l brimo.

poft natum Chriftrum , anno o&ingentefimo

YR C

Caterum inde äNz'cepboro,Imperätorcä

illtti Orientis, continuis feré bel

lis agitati fuerunt.

uhiit .Nam initio Zugarz z

pecum illis conflixe-

ngim runt:

- deinde Saraceni , ex Aphrica profecti,

Lümed

! Cretam infulam, poft qvoqve Siciliam Occupa-

runt, & Afiam longe lateqve vaflarunt : poflre-

mo etiam Z»ce, Scythig populus.

n Adone

ANicephoro autem usqve adCopflantinum

um gras*esï

- Palsologum politemum , circiter qvinqvagin-

n It

ta numerantur Imperatores Grzci,& in his alj-

at

qvot fceminz, Ex ipfis pleriqve fuerunt ignavi,

De bis leganturZonaras tomo 3. Nicetas Chos

nni POPUD )

, b

'T

j

Aates. Nicepb, Gr

£ ali,

g OF ius * Cbalcocondiles

QVL l

d

f

Ex Conflantino Mouomacbo xegnante; qvi

!

vigéfimus eft à Nicephoro, Turea, ab humili

qwd

d

(

B origine paulatim prog'reiülongiüs ; Afiàm vi-

ibUS,MO-

: flare ?æpcruntä & auctis qvotidie vir

[L]

j

Mcbi;m;

U

3

x

242

LmERvL

&

p archiam, demum conftituerunt, non qv

idem. p

montat d

novam aut qvintam aliqvam; fed ex ea natam |

u

Imperrii Romani patte, qväe fuit ad Solem O-

d d

rientem. Zonar. tom. 3. Baptifta Egnafim*

Ti

L.x. princip. Roma, -

hiz princeps fuit Qtt[o;

lls

Ejus autem Monarc

snnus ad annum Chrifli circiter M. ccc,

m

um

Chalcocond. l3. deveb, Turctcis. Mattbm*w

muäqnm

Mecbovius in Sarmatia Afíatica c, Yg.

t

j

Mabometus deinde, ejus nominis II. proa- | sj

vus Solym.mm' qvinunc rerum potitur, capta .

"

hi

i

T

TT

Conflantinopoli , ( ao 4£r, Vu/g, 1453.) &

ConftantinoPaleologo Cefare,qvem diximus,

uinim

(

interfecto cum omni familia, nomen & fuecef-

knüm

fionem Imperatorum noflra religionis, iis

n

du

locis funditus delevit, Cbe/cocond, 7. 8. Sff-þf

"

j

Epnead,Yo. , 6,

PA

foYOS q

'enent autem Turcz a

d hoc usqve tetf;pusi'

A0Miam, Syriam , &£gyptum Mefopotamiamy | s

Sudaam , Rbodum, Graciam omnem , Thra- -

ciam, Bulgariam, Macedoniam, lll yricum, u-

Ti

tramd, Myffam,S nuper Alreram fece Pannas — | mir

4 Monan

"iam Apbri;? Partem aliqyam.

1 mpd ]

De

f

- LIBER Hf

243

Ut p l 1

De Primatu dimicarunt olim inter fe vehe-

U Q

fii i.

menter Ecclefie, Hierofolymitana, dmtioche.

u n

2a, Conflantimopolitana, Romata, & bee qvi4

dem du potiífimum , uti fupra docuimus :

Turca verolitem diremit, & fic omnia tribug

IU

Qitcist

illislocis conturbavit , nullum ut exiflat Eccle*

fix, vel Chriftianicetus vefligium. Ejus au-

tici. Mi

tem , qva fuperefl, Ecclefixc, qvzqve fublatis ze-

IN

mulis nünc fola triumphat, cujusmodi fit faci .

vitis ]

/

es, qvi flatus, res ipfa decllarat.

d

r ib

. Poflqvam ergo de;nohPcravimuä, qvemad-

m

modum Imperii Romani pars aitera corporis,

at

Orientem Solem fp

eCtans, omnino conciderit,u

ær&igioniï,

& inalienam poteílatem devenerit , reliqvum

ii

eft, ut, qvemadmodum G eá pars, qvse pertinet

ad Occidentem Solem , proríus interierit, &

fiocis

novos adepta fit Domi

f

.

) Ml)

j

mus.,

nos , brgvïter gxpli,cc-

:Q(.»n.

s

y o

!MW:W

Hic.enir obiter conhderanduzn efï;, qvo-

ii

modo mirabili qvodam fortunzx ludibrio 34

- Romanis illis atqve priícis familiis , auguílum

iqvam.

ilud Imperii decus & fifligium ad exterot.— -

t de^

" LZ

N

7

x

244

EIPER n

on-

. Cæ('&ï, E

delatum fit, & qv

idem aliqvot pudendz c

ho-nines. Nam ex iis qvidam fuerunt

öum j

ditionis

nonnullis Pannonia, DaciaDardania,

E Imp""

Hifpani :

vll

almatia, Gallia, Thracia , Cappa

docia —dedit

u l

-originem.

OPF"L

W:(

Vl-n þrimiä -äutehi 6bferi?ari debet, qvafn fue-

treili

rit anceps & mifera Imperatorum con itio ;

ff/th

Nam ipforum dig

nitas omnis atqve falus etat,

v

W&I |

non in Senatus aut

Populi, fed in Legionumat-

flate : fic,ut permirum videri

AS[MM

-qve militum pote

mullii

llos fuiffe, qvi munus hoc tam pericu-

pcfflt H

i

lofum & injuriis opport

unum fufciperent, Et-

fum

enim. inde à C, Cefare, qvi fpeCtante Senatu

WWJ

concidit,ad Carolum vsqve Magnum, ciccitet

criginta ex iis fuerunt interfeCti , qvatuor vero

T

fibi mortem ipficonfciverunt. Semper dliqvid

ve

erat, qvod in ipfis defiderarent milites: neq

n

fer

bonos magis, qvam improbos ferre p.otcrant,&

4d minimam occafionem, concitata turba 5 ju-

umi

m

gulabant eos; qvos etiam invitos ad culmen i.-

lud honoris pertraxerant , ficut ZElio Perttmact

lrnt

conflat ( Maurelims. V'itlor, Herod, , 2.) acci-

pfc verà

4f f

diffe. CæfaremmauebatdScpgtus,: i

I

m Ca-

É

LIBER /7

24j

J Pu Qndz

Cafar, ad impuci militis voluntate propemo-

i amfuc

dum , atqve nutupendcbat

De bac Romant

D

Impern tnfelicirate fw cribit Eraf/mus Rgre -

Q

rodam, praf.in Svet, Tranqvill, O miferum

4C dc*p/amndum illorumi. tempoum flatumV —

Oppre[a Sematus. auttoritate , oppre[fi legi-

deet g

bus , oppre[fa populi Romani hbertate, | fic

rum cond

Creéato prmapz fcrmebat orbts , Princeps ipfe

atl

ferviebat ii», qualem nemo vir probus domi

vellet babere fervum. . Imperatorem timebar

f

l wmunmz

denatus: Imperator fceleflam illam mihtum

ts hoctin

multitudinem formidabat, Imperator Leges

ii

dabat Regibus & At buic leges dabant condu-

itii milites, 9umma rerum oräauzc'mrmna

j fpe&am

Agnm [

pauco rum temeriuate pendebm*.

-

&&l |fi

My

-- Hos autem f'pzrltus,mdepofïC Cæfäm&

entiit!

mortem fibi fumferunt , prafertim legion£ ve-

ol -

'teranz, qvibus per Galliam, Hifpaniam, Aphri-

OHcmfa M

: cam illefuerat ufus : & Ciceco (PZ4 12.) hoc

ii

lprumdeplorans, FOTECS illae qv:dem

a p

lunt, inqvit, fed propter tnemort-

jl

Qnatts F

am rerum,qvas gefferunt pro po-

-s

Pu'

246

LLRER T.

P

uli Romani libercate &dlgmm-

cc Reipublicz, nimis feroces, &

:

ad íuam vim omnia noftra . -

. confilia rcvocan-

,. f€S.

FINIGS,

[/

Á

LIBRI . SECUNDJ

K,

J

s

Z

j

AR

E

S:

3

4.,,/—

A A

à

AW

-

r33)

n

$WV

EY

P

255

- g,lxx

MM

«*;1

73

(!F—PH

i 4

(ng

53

(N

*

m (

i

7)

T

hn

li

Eu

m

LIBER m.

247

W

[ —2

L

;,icro

qeyeene

W

lLt

!

d ! ]()H:A'N.NIS SLEIDANF;'

QV.AITU?R- SUM-

M

MIS IMPERIIS,

" LIBER.1II,.

æ)x

"

Á

&55 Nteqvam de Carolo Magno

. loqvamur;ad qvem diximus

Imperiun. Occidentis effe

J

:

A PA

N

4 n

-

À

delatum , explicanda funt

f

B;

Ea

8

W qvxdam deGermanisà qvi-

T

o

^ "

bus originem ille deducit.

1

yolt

'Mgm' ad Francos , antiqviff-

Jgo 'Ca

»mos Germania populos , vefertur 4 Gottfri-

do Viterbienfé , Ludotpbo de Babenberg l-

bro de jure regi , c4p- 3. 3acobo Wimphe-

]

lingio rerum German. cap. 22. Hieron. Ge-

pE bm(ero de(!ilvert

ate. Germantea cap, 6 0

pE

. -

248

LIBER 1I.

h

"

JEgidio Tfcbuda in deferiptione Rbetia 4/,;:

n& c. 36. Francifco Irenwo exegefcos 1.3. c.igg

d ?ïæä'

pelum

Verum7oan. Bodinus,Germanici nomini ho-. —

fl Carolum nattone Gallum , in Gallia na-

um bhagvaquoquemoribis 6 inflitutáGal-

rijt,

(did

dorum una cum f[uts majoribus educatum fcri-

ib

7 zn meftbgdo bifl, c.7,

d

Lfozfla

EO primo qvidem certo conflat , Germanos

Mi

(* perfepetranfiiffe Rhenum, & in Gallias pene-

- tnffe, ut ibipr

tontt

:

opter agri boqitatcm confidc-

]Pl

"

j

il

rent.

C«

nidin

q J

- Nam Theutoni in provinciam Gällian*»iä ii

ym

Til

vaferunt, & à C. Mario Confule füerunt profli-

gati, Florus l, 3. c,3. Vellejus l3. Oroffutl, $,

ROUUO.

€4p.G. Eutropius lib,g

w

V. T,

N

« Cefar de bello G**(äf'f

t d

C

j Deindc,cum Arvergi & He?ui, Galliz þl')-

Vi

pu3, de principatu contenderent ,^ Germani,

v

mereede conducti ab Arvernis & Seqvanis;pri-

: þol Eul

mo qvidem non ita magnis copiis eó venerunt:

.. paulatim vero fic augefcebant,in 4tríoviflo rege,

h

ut þon*am ejus agri partem occuparent. ( eirea

tus,be

.zmnum'

^

- LIBER 1Il,

249

h g,

annum ante/£ra Vulg.75,) Eosautem C,Ca-

tf

far pralio fuperavxt &aliqvot pof)c annis , cum

TC

bellum gereret, in Eburones , Galliz Be!glcæ

i Gai!

populum , Germani denuo Rhenum trajece-

d ii

runt, ut exercitum Romanum oppugnarent :

F0 14p

fedad Mofz confluentem atqve R heni,fuerunt

ab illo concift.. Cefar & 4, Hubertus. Tbomas

Leodzw de T. tmg:w & E&urombw,

C

mGahasx

Multis deinde poü annis intra fuos fines fe

)Mtatcmw

continebant, eo qvod Romani Cafares bellum

ipfis inferrent : fed tamen qvoties tempus ali-

qvo8idoneum effent adepti , non deerant fuis

um Gu

ipfi commodis & Galliam perpetuo vaftibant..

udefüor

Trebelltus Pollio &Y Sext. Aureliu. Huncad-

modum Gallieno Caeáre , homine ignavo &

p

Lb

vl

voluptuario,impreffionem fecerunt, (ezrca 2n-

num 4ErVulg.161,) & paulatim eó potentioe

creverunt, ut 0robur Cæfäx,qvartus à Gallieno,

Ha!w,&ül

vix magna difficultate illos rejiceret (e£re4 an-

pum Er.Vulg. 277 Flaviuopifcus in Pro-

gt ,

bo, Eutrop. . 9. Zofimus l. 9,

S&Seqwns

piseo

Julianut ctiam , Conflantini Cæ!äns lega-

pdim -

tus, bella cumillis geff t eirca annum r.V.

p Ü

L $

86)2

[

LIBER m. !

230

i

j

365. Zoj: ] 3. Pofthac, Honorio Cefite,G

t

1

uv

thi in Galliam irruperunt, iisqve Cecfar , divet-

fisbellis occu

od

patus,—Aqvitaniam c/:qnc;(üt inha-

bitahdam.

gt

"

* geoN

a

Ab altera parte Frdnmnt:Ger*fnani (þ;zu/m'

g()

fuosti

Diacon. l, -14.)perBelgicamirruptione faQas:

(éirca annum 433.) Treviriä,Menapiis, Eburo-

ordimd

nibus, Morinis, Nerviis, Ambianis, Bellow acis;

n

J

I

Ü

Sueffionibus oppreffis, in ea parte Gallix. ccn-

j

federunt, qva nomen ad hoc usqve tempus re-

| gf þ!f»f

tinet, & Francia dicitur,cujus qvidem reg:onis

caput Luteti4, nec proculillinc oppidum Saze

denifium Franciz regum fepultura poftca con-

| n

[

3.

!

fecratum eft, in hodiernum usqve diem. .Qvor

yfe:ex,ve

dleidanpus Fragvones nominat, antiqvi Roma-

] vitte

ne biflorie fcriptores,ut 69 recentes, Francos.

j hum

! dv

indigttant , Fl, Vopifcus in dureliano $ Fro-

culo, Zofimus 1,X. Ammianu Marcellinus L,

E

! hi

25.27. € 30, durelius Villor, Eutropius l24

^ tf

/

&ï» dlijq

r

| fs

|- M

- — Adeum modum amplificati qvumxant;/ea

D

bonam Germanix partc'mþ poffiderent , omnem

*

Vi*

N

LIBER IH

251

aormCæ[m,

v1dehcctregxonem illam, qvxeft ad Moenum

W

MC

ïmwmeïf

flumen, atqve Rhenum , facile non folum de-

fendebant illatum bcllum fed etiam aliis infe-

J rebant, & labante indies ma gisatqve magxs im-

ério Romano, per Afiam & Aphricam , Lon-

t Amam(?

obardis etiam Italiam vaftantibus , admodum.

xrrupuonu

fuos fines per.Galliam extenderunt, & qvum

fcnapl

' ordine multi iporum reges ibi dominarentur,

Ht tandemad Pzpmum etiam, ejusqve filium Ca-

WU. po p tegni fümme dcvemt. Stgeäert Friffn-

USqVC(QfF gerf;lï.c 16.

N lü 'BR

noyidat

Is

uulturæpoi :

Plpml pater, Cgraleartel]w,nbn qvidem

l vem.klpfe rex , verum ex proceribus unus j & Palatii

quip). praefectus, (a£ anne E. V. 714,) vel,ut vulgo

u loqvuntur , Major Dorius , Bavaros & Svevos

A,,,,[,,,,;.e'r . devicit. De MAjJORE DOMUS videaturFranco-

u n galliaEr,Hotomanni cA2. Nominatur ibi pala-

ia

r magiflereg dignitas eitribuitur eadem.qve

uit prafecti prtorii apud Komanos, qvi alia

uomtne aula prafetiu vocabatur,Sunt & alia

at

" nomzm,qw ;Ma;orr&wbomw tribuunturut

-

E

pm-

d

H

2j2

LIBER 1l

3

Jl

-H

pwræfc&i aule, comites Palatint

figrint

- Tait (

quin etiam 4liqvþt p5f jäcu)i; Sän, elch alh

Franciz appellatifunt. Extat de

ajo-

E

flbUS iDomUus fragmentum editum 4 P,

Pitbeo in aunalib,Francicis, Debellis autem

ao

: qrodm'mu

Fipim', in Germania ge[lis, videantur Viter-

hg

Bienfes parte Cbrontcivz. Gagvinus 1,3. c. 4.

t

Á -z')mtin.- 4nna4l, Bejor, 1,5.

j

-Nam ficut Annalium Scriptores Galliz tra-

vt

dunt, (Eginbard, in vita Careli M.Sigebert )

titutj

aliqvot nuncannis, pr&ter titulum atd; nomen;

mic,yüücri

nihil Reges habebant, fed omnis autoritas erat

—

u at

& fümmarerum , penes Prefedum Regie Do- .

Gngmix

mur.Etenim à fuperioremRegum virtute prot-

hu

fus ifli degeneraverant , & voluptatibus dediti

nullàm Reipublicz curam fufcipiebant. Itaqve

Qu

"i

pfæfï&. us Pälatll Magiflratum gerebat :

n

& qvo major erat ignavia Regis, eo plus poten-

llf

tjam ifle (uamaugebat. 44mnales Fraüci;ä ad

Ü

annum Chrifit 751.

p

.. Hac demum occáfione,;Pipinus,qvi CA//Ze-

wl

ri0 regnante przfeCtus erat, qvum apud Pon-

Ti

tificem ZaCl]grigm ies in difceptationem venï—

ä

vie l

-

LiBERIL.

2353

Eginhard,RegiuoL.2. Szäe&crr.,

iS P'aïafrï íet , ut ajunt, (

iMl Viterbtenf. part, Y7. Chronict) vegnum. obti-

u

al

nuit. (gnnalEræVu/g. 742.)

x

!I tf

Hujus rei mentio fit in decreto , qvod -if,o-

Djjj, cant Gratiani , (Cam; alius ztem 3. c. 15 4.9.)

lmp), qvod nimirum Papz liceat Regibus abrogare

! Principatum : Sed ejus loci titulus & inferiptio

gw'mg H

ala efl. Qvunrenim duo fint 424//2//5 Ca-

Y

uG fares , neutri poteft attribui. Nam prior du-

ii M n

; qgntis & amplius, alter vero triginta feptem an-

ag

- nisantea regnavit , qvam iflud accideret:: De-

2

inde, pofterioris eetate, nullus fuit Papa Ge/afr-

Trs t

^

us. [n recentijuria Canonici editione, aufpicio

frim inif:

"iene :

- Gregorii XIII. adornata y capitulum boc non

gun i

Papa Gelafío, ut efl in vulgatír codicibus,fed

od

n

- Gregorio Papa ad[cribitur. — Irefl bujus no*

f

eninis feptimus , qui in Epiflola ad Herman,

lm Metenfem Epifcopum ifla

[

7

/? F iþjgæ* memara.'

B zur.

ul:ifmmþ

I

l

:

— Admonendi caufà Lectores hoc'addchdum

[

I

E

;putávi. qvo Pontificiorum fcripta prudenter

g evolvantatqve caute. Necenim uno loco de-

y

u

! prehenditur, id eos agere potiffimum , vt futs

J

7

le

.adoncmïjï

P!

^

j

LIBER Ill

254

1

i

]s efï?

leg

ibus opinionem vetuflatis addant, qvo plu'si

m*

habeant ponderis &-auggritat;s.

ï autemM'*

1f

- Pipinurprzterqvam qvodLon gobzrdog pet

Italiam compreffit, ( Regiz, /, 2:) rogatu Ponti-

,3 LSO Gdg 'l

ficis, ut fupra dicum ell, bellum qvoqve peffit

? n

$ pl

in S2xozes, G deinde cum 4gvitanis ; ( Ga-

Jantitl

guinus 3. c.4 ) eorumqve duceni captum in-

quip

terfecit: cumqvenon multo pofté vita migrat-

ntunti

fet, ( aumoraPulg 569.) acilli fubinde rebel-

]

—

larent, Caro/us filius , Rex, utrum

Qve 'bellum

j feïiciwqïidï

vix aaxjdeq ingcngi- la-bo*re;perfecit. H

:

(

j

|

2

^

li

Cum&;xonibw cnith toros'annös XXXIE

-; f

|

(mhu

(46 anno Ar, Vulg,772.) belligeravit, (Egim-

bard,) |eoqve durante bello , confecit & alia,

-3

* Vhsol

(Regino , 2, Sigebertur) Nam & Bavariam,

Taffilone duce rebellantem, fuz ditionis fecit,

B.

VA

(anno£r, F. 798.) & bis contra L ongobardos

T

lA

profectus, & in Campaniam usqve progreffus,

gj;

omrnem Italiam domuit & Icgibus conftituit.

i.

P Ofu

CMI

fnt

Gagvinu: l, 5 6t, flfüergmfn

: quag

Illas

| pl

SHe.-

LIBER IIl

[/

255

la,

Illas etiamGalliz civitates,qv& funt ad Oce-

(

anum,, & à'C. Cefare vocanturrzeortce;nune

lj

autem Mrnoris Britammia nomine cenfentur;ad

iLOHgob l

officium redegit. (£, ginbard. Cefar belli Gal.

)ngïtl

Ls Gag. L.4. 62 ) qvum flipendium annuum,

'L'mqwq»

Franciz reg1bus : debitum, nollent amplius de-

ftitihi;

p:ndere. yob.Lelandue Armoria idem figuifi -

ACen] C&PIUJ

care dicit,quad fupra mare, in p[a Britanni-

déte

€4 lingva,

Rcfezzt boc Gml Camdenus in

ll m)md"

Brltzmmzz.

InHifpaniam qvoq, pwfc&us cum exercitu,

NOSUdS

f

fehcmr qvidem rem geffit adverfum Saracenos

(Job, Turpinius) Rediens autem , in filtibus

annosX

Pirenzis per infidias, graviffime cacfus fuit à

Vaftombus, (Eginbard,) Aqvitaniz populo,

sls ni

on'a !b

fed & Hunnor qviPannoniam tunc obtinebant,

m&lm

octavo demum anno vicit, (Lel/um zncepir an-

fuæ U

20 /£r, V./791.) & per legatos Bobemiam qvo-

qvepacavit. 4dg£on. H£,14, 6,2, 55 Gaguin-

u

N

La

w

Pofiremum vero bellum fult adverfus Dà- .

g]bug W

205 five Nordmannos, (circa ann,Er.F.810.)

7

qvi maritimam oramG«rmaniz,Gallizqve ma-

gna claíTe vaftabant. Egin£ard.

His

)

:2

256

LIBFR III.

Histantis rebus geftis, eff:ctum eít, ut Ma-

Romäü

gma diceretur.. Nitbardus bift. L. X. Gagvznw

Aentm

1, 4—, €. L

1m ab j

Cum enim Francorum Reges antea folum. —

clhum d

tenerent.eam Germaniz partem, qve eítinter :

erunta

Saxoniam & Danubium, interqve Rhenum & .

mis app

Salam;ad hzc,Sveviam atqveBavariam : ( Egza-

e/f acvam

bard, Aventin, l. 4.) lpfe Yotam Saxoutam

uemftW

adjecit ; deinde utramqve Pannontam, Daci-

r

1

anm, Iflriam . Hiberniam & Mediterraneam .

'1

"

Dalnatie Partem, Cu: mqveitemFrancorum . yyr

reges pér Galliam tenerent eam partem , qvaé

(qu [

efLinterRhenum & Ligecim ; interOceanum -

t

& mare Palcaricum, iple omnem 4qvitanam

p n

j

totumqvejugum Pyrenzi montis , ad Iberum

tss

usqve. flumen; & qvod primo loco dictum o-

(lv

portuit , /?z//am totam indeab A lpibus ad ex-

tremam usqve. Calabriam adjecit : & poflea. |

Y

qvarto Romam profe&us, 4nno (E&. F.800-) .

5 m

à Leone Tertio &ab omnipopu'o Romanofa-

deret

lutatus eft /mperatór 4ugalus. cam jam an-

m

nos rcgna"fct XXXIII Eginbar4, Regino d 2.

Yebun

Sigebert, Gagvin, l. 4« e, V, Platinain Leone

UL

;..Mäell Ennead, g. l, 9.Blmdw D:cad 2.

1:6 I.

!

Ro-

A i

LIBERII

x

N d

)

Romanum igitur Impemum,qvod eftad oc-

bl]z 1'1164 :

cidentem Solem várie dilaceratum , przfer-

VOa

timab eo tempore , pofiqvam Cefaris demi-

" c

- eilium atqve fedem Conftantinopoli fibi dele-

gerunt, ut.ex iis, qvac fupra commemoravi-

tyell.

mus, apparet, à Carolo Cacfare redmtematum

Darom [

eft; acveluti novum corpus, colorem atque fpe-

Vrl &:xa

'rmfnmmw

' ciem refumfit, tot;tantisqve próvinciis, ad uni-

Metiny

us prmcxpatum redactis. $ zgeäert

of

N:cepbaru;, ad Orxentem Solem Cæür, fa-

MT t

h m

&um iftud indigne quldcm tulit, fed humani-

tate, modeftiaqve fua Carolus eum delinivit, &

V iq

miffis donisamicitiam uterque coluerunt & u-

IOR

triusque Imperii conflituti fucrunt certi limi-

0 0

tes. (Aventinus 1, 4,)

Aao&pa»

;.L

N

uwcn ï

- Prater aliosc conventus, Conc:hu"n (3. tomo

4nn) AD

eone. p, 700-) habuitetiam Remenfz, in quo

0 d

decretum fuit, inter alia multa, ut Epifcopi fa-

lu uF

cram Sc.upturarn dlhgcntcr evolvant & Dei

! 4// l !/M

verbum annuncient. cap, 14. decre;orum bu-

lial

]w $ynedi p, 70l.

u)

Ma-

|

:

PA

8

- LIBÉR M

/

AMoguntía qvo

qve Synodus (3. tom. concil.

g

f.693.) fuit anno prius, qvam € vita decederet,

!

n E

& fuperioribus annis alia, Twrent , Cabilone,

Mrelate, deemendatione Ecclefiarum, uti tra-

U

fil) j

dunt, qvi per id tempus vixerunt. — De T wro-

nenfi $ynodo videatur domus tertius Concibi-

li

1

or, p. 682, De Cabilonenfi 15. p.686. De dre-

! [

datenfi videatur p,670. Legatur etiam vita

Caroli M. edita à Petro Pitbeo G. 4tutior an-

l

(i

"

nalium Francicorum, Meminiu Sigebertus 9

ünm

Gaguinus , 4. c, T.

:

.

4

Ludovico deinde filio

1 rcgüi & Impe"r'iihæ-

Wt

Ain

il

rede defignato,( &gimbard, mortuus eftAqvis-

grani, (mnaüjfr. Vulg.814.) 'qvod' eft Galliz

D.

ä

at

Belgicz oppidum feptuaginta natus annos poít

utitid

Chriíti natalem. anno octingentefimo decimo

W' Ü

qvarto, qvum perannos feré XIV, Cacfar fuiffet,

tropv)m

Germanorum omaium primus ad eam eve-

!d

Ctus dignitatem.Carolo ezatis anmos afgnaut

ET

72, Eginbard. Gaguinus €& alii dutor annali-

] Jhthi

um Francicórum 71« adfiribit, . Frifimgs lg,

E

€45, 31 —

« M

Ipfo reg

nante (Egi'nl)ard. ín vit4 Carole

? dl

T

Stgeb) Per ätaüafn,Gcrmaniafp;Galliäln

tan

| ä lss

LIBER IH

U&S(g lM

259 "

Tropi

tantum erant Czvz/tes, uti vocant , Merropo-

DN

litans, Roma, Ravenna , Mediola-

Wt ;

num, Forum Julii, Gradu s, Colo-

Ut Dt !

(Ltty (

ma, Moguntla,Sahsburgum,Trc-

Pl 86 Bf

veris, Roromagus, Senones , Ve-

40 df

fontio Lugdunum,Rheml Are-

i duf

Jatüm, Vienaa, Tarentafia, Ebro-

ng b [

dunum, Burdegala, Turoncs,Bl-

m&

tUl'l es.

TUORtUUS u*

Mctropo/u ex' mrga & aoAig, id eü

)qwdä

mamx & urbs, junélo uomine , dicitur

Yaf Lsm

ea civitas,uude colohia deduüla efl.. Wipianus

gcntcf

J, 48-. D. de officio Prorsnfulæ prefum Me-

Vif

tropolim appellat : Ifidorus &n 19 uévgg v i

mis t

eft, menfura fíium vocabulum tradit , quod

fi m

& diflind. zs. afferitur, fed falfo, - Deniqve

ji d

JMetropoler ad exeremum dita funt matres

ji, !

urbiums ffue capita provincta , lib. 1. C. de

Metrop, Berytbo, e 4pwl So/mum & Mar*

cell

iil W

m,G IHEV*

'Ejus parensPlpmus,Exæ chatum,Lcn Fosar-

[

- disereptum, Ep]fcop1 Romam Hdc1 conufex at

uc

?

260

LILER IIT.

3

xt fuüpra dnurnus,( Regin l,a. quemadmodum jmlmP"

quidem memoriz proditum efl: Ipíc vero pla- — Tntbe!f"'

ne illis dediffe cumfertur; qvod tamen in du-. I!

bium à multis vocatur. -

3Wl fj

-

GMMW

(Ll fuit ei familiaris, & fcriba juratus Egéte

f

bardui , (invite Caroli Magni) divi Petri :

quam vocant, Ecclefiam Romz, præ cateris ei

i

valdejcharam fuiffe , magnamqve vim auri , at-

j R*

Eu

genti, gemmarum illuc deportatam. & plurima -

Pontificibusab eo munera effe miífa f?:mbm :

ngMW

nam hoc illum in primis egiífe dili lgenter, ut

blil unt,

1 gf

1p(ius opera Rudwque, urbs Roma veteri pol-

leret autoritate, & fancti Petri Ecclefia,non fc- .

i

Apofl Qf

lum ipfius effet incolumis tutaque patrocinic, -

; M Q&)&t

fedetiam opibus inter alias maxime floreret.

MTA

Hacille duntaxat :: quod veró tot tamque po-

;omm!

tentes urbes dederit , qve ditiohis erant impe-

rii, neverbum qvidem t imo, qvum à qvarta.in

ä

M

Italiam profectione, factus effet Cefar , urbis -

gHSVW

; kl

Romz, & Pontificis, & totius Italiz, non pu-

blicas tantum , fed. Ecclefiaflicas etiam res

&rm

privatas, ordmaffc fcribitur.

&ginbardus * vd

u

- fma

Embrzrdw feriptor vite Cnral; Magni ejus- —

d:m

&ad

LIBER V3, ^

261

Wemadmi

dem Imperatoris non cancellariui iahtu»i,ac

ii

Woltag;

Tritbeimius, verum etiam gener fuiffe /2ryz'l)£-

tur. Videatur 3acobta Curiol.2. rerumChra-

nol, it, Suflus Rbeuberta

| i?'i?io: vTam-z' fv bift.

2 Germaniæ.' |

Tij

)d

Etenim,-'cum n-ondt;m äffctC'a&fär, f(;,dFräh-

BU cip tantum R ex; ( Sigebert,) debellato Longo-

TUb bardorum Rege, Defiderio,ficut dixirus,Ro-

KünX mamvenit, & Concilium habuit ; ( D7ff. 63.c.

N

nl rpidpianus Papaz.) In eoqve ficut ipforum li-

Vr Dridicunt, Adrianus], totaqve Synodus eligen-

Wu- d Pontifices & ordinandi fedem , uti vocant;

il - Apoftolicam, & Epifcopos confirmandi, jus

WE atqve poteflatem ei conceffit. Blundus Dec24

s m

— Gaguitul, 4 I..Avervitinmänml.dlfo-v

t

i

-« jorum l. i

jtiistt

Mulv;äs- Carolotribuit & principe viro di-

T d

dit Cl/"!*"

gnas virtutes Eginhardus,temperantiam, mo:

st

x deüiam,&ugalitatem, ftudium. religioni/s , do-

lj t

- &rinam, eloqventiam, &€ non Latinz tantum,

f!iubuïaïv

— fed & Gr&czlingv& cognitionem ; - Ad hac

— fümmam curam ac diligentiam in educandis

WM![W:'

j

- & ad casdem res inftituendis liberis.

A^

X

d

:

262

-

LIBER lII

"1

Parifínam qvoqvetraditur. Academtam in-

: flituiffe, ( amno 4Er .V ulg. 792.) tum (ua fpon-

n

te,tum AIjemi przceptoris impulfu ,qvem ha-

buit in difcendis artibus magiftrum,ficut Egic-

-a

- hardus dicit. 'incentius [peculo bifloriali Li4, du

Sabellicus £gnead.8.1,9.. Gaguinus L. 4 c.X.

E. iiv

|

| — jac. Middendorp. l 2.. -dcadem.orbaa Chrifli-

ant. Curtol,2. Cbronod.

,

| V ! Iuf

Meniburetiam Nomina Germanica dedit

d. Gu

3

Mi

& P'entit duodecim,qvibusetiamnum utimur:

I

'qvumante id tempus, : ut idem Scriptor ait.

gni il

. Francones partim Latinis,partim uterentur bar-

: p.iit)

- baris, . Egzsbard, s.

sls

zgebert, Hr/þerg, A!I/er(::f

Seadenfir,

p

(

Huc usqve veluti pfæfatus de Germanis,de-

qveCarolo,paucis percurram deinceps & often-

dam, qvemadmodum haec Imperii Romani

HW'

[ pars, qve eft ad Occidentem Solem , à Carolo

Mu

vix demum reftituta & recollecta , rurfus inte-

a

-rierit , & invarias divif provincias, facta fit

- hpits

multorum ditionis, qvi veluti peculium füum

1 Bont

illas poffident, nec fontem ipfum , unde mata-

3 d

runt, agnofcunt ita qvidem utillud auguftum, :

p

: W

4

-— Gantopere celebratum Imperii Romani ffli--

(. gium, n'iïïfil aiiud fit /hodierno die, qvam tenuis

£

*« )

qa-

[:

2

LIBERTIL, .

263

vedam ma ghi corporis umbra , poflqvam ex

À

tamimmenfà mole redactum eftad unicamEu-

ni,

|

It

[rtx

ropse particulam,Germaniam.Poftremo,qvem-

»

Á

admodum hanc Imperiorum viciffitudinem &

v!abrþrizk.

occafum Romanze Monarchig Danicl prenun-

fagmm "

WQW U Cl

ciaverit,I brexïiter exponam.

I udbvicm ergo, C aroli Hlki.lxls,gyaltver Impära-,

'Sermanica:ïï tor Germanus, cum Cafare Greco Leone 4r7

UmW $5259 renovavitamicitiam: cumqve ipfius re-

| m gniannotertio mortuus effet Leo P4pa : (anno

m £, 816.) (ucce(or Szepbanus 1. in Galliam

hn profectus, Rhemis eum confecravit. ( 27.202.)

- Friffngenf. lib,

$ CAp. "32.? Ifitefbiek/f gdff. 17,

n

74

V'— Cbrfan.

lnl

.Hunc eixccpit Pdfi*h?lk, (mmoy 4Er, Vule

e

il

n d

| 817. Amnales Gallie, Anton, l, 4. c.2031.) X

: ,.'ïlf."äf

qviaCzfaris Autoritas non intervenerat, ille per

Ya

. legatos diligenter atd; folicite fictum purgans,

)Vl'IlCJlïgx

Pontificatum fibi prorfus invito dicebat effe

] pewïiüm;?i

i

- obtrufum. Gaguinas l, A. c.2, ZEmilius 1. 3.

Jl ,h'L'di m'j

ia

- Fita Ludouici e(itäfi Perro Pitheo,

[ 4

rüRomzHïïg

*

[j

PA

: 'XLib:ri

f

LIBER VMIT

26 :

4.

NT

Libri Ponticii habent,(Di]Z.äg. " egO Lnu-

dovicur) Ludovicum Cafarem Pafchali, czte-

] 'uod P;!fl

risque pofteum , & confirmaffe poffeffionem

T

bonorum & electionem permififfe liberaz , ut

. E ge[mL'tM

quem omncs Romani judicaffent eó munere

ii IH

dignum,is proPontifice haberetur. Qvantum

Ti

E

fideifit ejusmodi fcriptis tribuendum , non vi

deo :. Sicenim inter fe diffident, fic nullo funt

:4. Cili

ordine perfcripta, ut,quid fequendum fit, intel-

atl

liginon poffit. Caro/u Molipaus 7 Ct us Biblic-

tbecarium Pontificum Romanorum fautorem

|hiiis

€? dome[licum, bujus capituli auctorem effe,

E n

& ob id tanquam bomini fu

3

d

/j)eäïo inniMe

- um

credc*ndumv/'cribit,

dl

,i

.a

'filios Ludovicus Babuit tres : Lorbartum,

i

.Q

hb

;

imperii & regni confortem elegit: CArolum,

! ol

T

qui Pipino Fratri mortuo fucceffit, Aqvitaniz:

-3 Mil

Ludovicum Bavarie prafecit, Mnnal, Gallici,

Aj

Virerbienfis, £mil, l3. Blond, [,3. Dec.2,

T

.. Conjuratione J"aäa,captus afiliis, (4&»021:"4*.

Lv

Vulg. 833-) & regno privatus, Compenii ;.op-

w

pondd

pidoSvcsfionum, | Regzno4,2, )ad monafticum

) V di

vite genusfuit detrülus. - Hafforta. bujus ex-

/

4;'1&0—

r

D

X

]

GHBER Il

26;

ha,

i

.r 7 Hor ationtt ! peculiari

tj

j(',fr:þtb expoffta efl ,

" euod

í

Petrus Pitbeus edi

;

d

dit,. Videatur etiam

d

!

* ThegamieCborepifcopus Treviren[is Itbro de

- geflia Ludovict Imperatoris, Item vita Ludo-

lt tj *

picr, incerto auttore edita ab eodem Pitbao,

feretur. Q

Meminit G4g

RTO n

yinwl.,.rq.. £. z. £ jävq. ;

Tif

m

l

l

!s

Galliz fScriptoäres A;nn;liü;n ( Ann;!;Gallzf-

P

£ Sigeö.);tradunt,'prqcercsE;ccfcfiafh'cds,qvö .

p

inm]Cm&

zum ille fictum atqve luxum coércere volebat,

n fa

thabitis Aqvisgrani comitiis, hanc i concitaffe

TT

turbam, & filios, ut facinus tam impium au-

ifb

derent, impuliffe. Faflus [acerdotum «otrceiti

meminit Gagvinus L 4, c.2. Videatur. 3.£0-

ano conciliorum Synodus. Aquisgranenfis, p.

ttte: L

S810. Defettionis vero Jongealiam caufam,u-

gt (

xoris videlicet incontinentiam atd, efferatam

od r

Iibidinem, Regino l, 2. adfert. Idem babetFz-

j, i

terbienfirs de quibus tamen criminibus [cfe

þn(f,(?.pfhl

;publice puï(gavi;,r f?jlffotbdïdO "FFR

Sa M"t,lw:

Liberatus autem fexto poft meníe, maximo

g n*

populi defiderio, regnum & omnia recupera-

44

] )gdmdüï;,

Vit' Anndll' Gdüi[i l. 43 CO ?'

j '*:

Qvia

266

LIBER MI,

—

:

Nut

.

(Lviaulocus ita fert, notandum hic

eft obiter,

( E

m

ultafüiffeper Galliam habita concilia natio-

D :ä

nis.

Nam proximum ab illo; qvod diximus,

pothrn

&f

Aqvenfi, Troja fuit, oppido Campanie: De-

£ d

inde Rhemis, Gergovig , Turoni, Digeone,

Lutetie, Lugduni, Vienng, Avenione, Avari-

j Ud

ci, Aureliz, & qvidem iisdem in locis pluta.

("Reginm

inded

J'ide foannis Marii Belga librum de Jfb

& conciliia, parte 2. e, y. & f.

fmät,

j J q('le Q(WU

Cum enim flatus rerum ita pofceret: ipfi : Cuhrdl

tebesordinem Ecclefiaftieum caterosqve pro-

pxovincia

Ceres convocabant , ut publicis in-commodis

: me

:ed

erentur.. Contrarium freri oportere dócet

B

Gratianus Difl, Y7. can, Synodum. e. reg , ve-

w l

fira c.nec licuit,c, Multis denuo, c.&gmilig

: * TT

"cerdotum, — Legatur Bellarminus t07P, T,

J;

/l?'f. 2./- I, €. 12, dE CO"CiliIä'.

Til

]

Ad hunc modum Ludovicus XII.. qvi cum

D

jil

io IT. graves exercuit inimicitias, Turoni

;

3 ft M

concilium h

abuit füorum atqve Lugduni,filu-

tis annoM. D. : & XI.. Hubertus, Vellejus,

Ior

append cead Gagvinum ,c, 4, foanues Mart-

!Il

] ifur

us de [chbifmar. & RLT 25.

j m

—PINTunc

ï

HC?t 4

f

"LIBER II,

Yil

|

267

"n

"Nunc ad'inftitutum.

Ludovico moftuc,

TR

',C

)0, OCO

»

l«

! oCanno r

P. 840.) Metiqve fepulto, fücceífit

Ti

i

Lothartmy (Gagotin.d.c.). cuibellum fu't

ni, i

)u

cam fratribus, qvo demum fedato , & noyva £.-

& divifione, Ludovico Germania ceffit , Gl-

VFnione, |

- ieqve pars inde à Mofà usqve ad Rhenum :

iW ocisp

r

(Regino l, 2.). Carolo autem obv

i

i^

enit Gallia,

:mda/rhj

"ándeabOceano Britannico & Py.

renzo faítu us-

L

jvead Mofam. Lotharius,

preeter

qvam , qvod

w Cefareffet,

Italiam. & Narbon

enfem qvoqve

UWH* provinciam obtinuit.

Siwebertus, De diffen -

NSURS ffonibtus

filiorum LudoviciPii extapt ], 3. Nit

tht bardidngilberti F. Carot M, ex Berrba

f; ]a H

Utl nepotir, l'ideatur etamFri

!mw,r&u

Hehnoldus l,1; e. 4

.fï/ge'nj'f Z 3508 ïl-a

m

ii

Fi fucceffit (7, ;£., p f$9.) H!iuä Isdovi-

at -

€us T. qviSaracenosin Italiam irruentes

ydis -

z

fit. Regfno /.(',2. Sligäl/ä"f» .

'rgprcf

;chïgäm'fï i

j

Eo regnante, Papa fuitinter alios Addrianu

u

11, & qvidem non iffentiente Czeare , ficut

2, (0 25' ;

ipfo:um habent libri, creatus ànobilitate Ro-

mana, civibus at

qveclero, qvem vocant. Namy

[*

lic;t effent ip urbe Cafaris Legati , tamen

M:

ad

N

N

268

LIBER l,. .

ad electionem vocati non fuerunt , (

Dif.6y, ub

can, cum Hadrianu) Cumqve graviter id X dqi d

molefte ferrent, refponfum eis fuit, nullo fact6vn . yyrií

hoc effe Cacfaris contemptu , fed cautione qya-

q5,*

Antt

dam in poflerum, ne videlicet, qvum eft crean--

'düngpav,;mosilll;e, Cafaris expectandi legatos,

c'u"usaf

tanqvam. neceffarius inoleícat. — Eo refponío

ám D

non folum illos fuj(feplapatos,yerpm;,eti?m of -

ima)

ficii caufa demilfe Pontificem falutaffe tradunt. ^

$ Doe

Hoc moliti funt Romant Pontificetsut. princa-

'ifcopatu

fj D

pes omni jure m eligenduEpifcopte, privarent,

vemadmodum Synodus oclava Conflantino-

(b

politana , fub boc Adriano babita, 44 ;,g]lqtg,r Mistt:

mnon; 22.40/40 4., £one.. P39.

- düntan:

i

I

i!gis

Hicautem vide;e licet mirabilem qvanda

ETU

in ipforum fcriptis varietatem & inconílanti-

1 petta

am.. (Difl. 63. cap, ego Ludov, ) Etenim , fi

(ut

Ludovicus E hberam cis glbe&ion;m ;gongcmt',, : ii

uti ferunt , & paulo fupra di&tum eft, cur ejus |;

Gu

nepos , Ludovicus II injuriam fibi fattam effe.

] mm;

putabat? Sed qvoqvo modo res habeat, ticulus

J

qvidem ejus decreti, qvod eft in centonibus

f

gorio

Gmäani, manifefle falfus cPcy.'. Nam Gre

$

É

4

4

LIBER HT,

269

nm.t,(nlg.r"

d. &ibuitur, cumis viginti duobus annis é

e

gt

d) M

Á

tà- decefferit ante, qvam Adrianus II. fieret

Pontifx. Ar hiftoriam fcri

Edcauüonez

VR

3

pfït mgrtuus eo-

rumi; qv& poft acciderent ?

quadt

a

n

AnteAdrianum proximus fuit Nrcolata 1,

»

g&c&

8

jus extatad Micbaelem, Imperatorem Gre-

, Is

"Ts

cum, Epi'f]t*ola*;(;'. £092. COnC, P, 906. Zonaras

tüni i

ul

£01.5.) valde prolix; dé fua in omnes Ecclefi-

4s poteflate. Nam Conflantinopoli fuit ab E-

frgtt

bifcopaturemotus /gz4ríus, & inftitutusPLo-

fpqm

Zius, inconfulto Epifcopó'omano : fed & eje-

uU Guftatus, Clamat ergo contra, qvam vehe-

Mini, meritiffime potefl. (45. . P. 860. /7.) Ex-

)

. fanit etiám ejus decreta plurima , plena Majefla-

tis Papalis. Deereza bujus. Nicolat Ponttfici

DA py Gratiano colletta funt, & in 20. titulos di-

)?^ Berrira a 3ob, Cochlao.

d

?

"M

Carolus, Galliz rex, ut fu

þrä dixi'mus "

Qu Canno Zr, Vulg.875.) magna celeritate pro-

&umdäæi ficifcitur in Italiam, refiflente licet altero fratre,

10 natu majore, Ludovico, Germartiz rege , & à

s Tohanne VIII. Romano Pontifice, confecratur,

J nl

k

Gagv, l. 7.:.1 Ergfngenf: (. 6; 0,0, :

*

N

r

: 'M-3 ;

Se-

[|

RTE

-

LtBER W.

270

mml"*

Secundo pro^ectus in Italiam,, Togatu Pon«

- tificis, "Regma l. 2.) ut Saracenis qvi Campani- ! f

am ruríus invaferant, refilleret, Mantue more * (V

tuüseft. (anno £ V.,877.) Carolus veneno d | n

(Sedecbia. judæo propinato. anteremptus. e/)

!

Rggma Szgebertm; Gag'umz: l £

M. VuM

Ludowcum.fihum tabuif uccefforem,(&- prmffP

. gebere, cognomine Balbum fed isper bienni | It*

um modo præfurc. G«:gz L 64 3-

(Mv l

1nyl

Ab colmperii Romam fumma venit ad. Ca: ^ WM

eolum Craffum , (anno &.V.879. )Luaovml, du

.. Germaniz regis,filium, ( Regino / 2.) qvi duo- .

- bus, qvos habebat, fratribus. mortuis, Germa. |

Ipfom

. niam ominem & Italiam &Galliam obtinuit, & . Hr i,

"Saracenos, Italiam vexantes, profligavit , ( p V

f agenfit l.. . 8.) & belligeratis ahqvandlu/ p

Cemi

cüm No: dmannis, inferioris Germanig popus

lo, Galliam Belgicam vexantibus,eam Gallie |

fin

pa:tem illis demum conceffit, qvze nomen illo-

vxam,F

d

rümad hocusqvetempus ietinet. — Fredears

ngm

du in Cbromco. Szgebertw. Gaguinus l, g

6'.:]. Sunt autem Nardm-mw üdem «um Da-

-

üü;

LIBER Hl

2^I

m',..mgm | nie,ut ex Adam

o Bremenfi Aibertui Stadeuþ's

U refopp,| Holmoldus L. €«7.-ex Danis Sveno-

Ut nibpr 6 Norveia colledha

AF

^

m fui[fe mtfl(itudzï--

Anem feribit..

LU ?

d

' Pofthunc fuitdrnaþbzþ Cafar, (anno 4Er,

Vulg, 887. Reginol.a-) fratris filius egregius

i. princeps, in Italiam profectus , ut Formofum,

diwüi Pontificem Romanum,ab adverfatiis liberaret,

Ms w(xan/. r V.$7 4.) Rogrïgïgxm capit; ( ange JEr.

- F.896.) & in(cditioni

tores vindicat. Lyzz-

m prandus Ticinenfis l, V. €,

d

i

$, £Frifingenfé: 4 6,

h

ii

£«13, V/iter!zimjr.

!

gin

n

"

uti

Ipfo rerum potiunte (Lt)ifprdndm LY,-€

*

N

ilin o

;

Regino 1;2. Sigebertus ) Hungari ex Scythia

ulfiinPannóniam ruunt, & Ladovico II. Ác-

p!O

lo

[—

"d

-nolphifilio, Cafare, ( amno &Er,

V. 90»2.)in

;mtisz

Getmaniam progreffi & non procul à Lecho

(ertnal

:

flumine, infigni victoria potiti, Bavariam,Sve-

ii

x

viam, Franciam, Saxoniam, czdibus,rapinis &

,qs*ællomtïä

" incendiis vaflant.. Luzzprandus 5 2« €. T. 69' 2

; I

n

Rægino(. 2. llgr/jþgrglenfr.

*

ÁAr-

i

[

P s

LA

"

272

LIBER YV.

.. Arnolphi» Cefare, "Triburiz , qvod foit ad

m

Moeni ripam oppidum aliqvando,concilium eft

.(;

ä

habitum;(4, £om. éoncil, Y p 26, Regino l,2

]

ul

iil

XXII. Epifcoporum Germanis , & inter alia

s

multa decretum;( 1 3, . 2, €« i2 Ecclef: 14.) ut

D

ais

1

yli//'ü D

fepulturani mortuorum nemo vendat ,& ne

:-Xï

;;

CAPNTPT A

giW L 24

qvis laicus,uti vocant,in temiplo fepeliatur, c.73«

REU T

A:

d. can, qUtbuslG, C Can,cum grAVIAYT. —

E

1 Horeu'x:

Ad hoc tempus magnum exarfit incendium

mftaa'sdedft

. Tgnail

perTtaliani : (Luifprandus 11, 0. G. Regino La

Sigebertus) Beren

i énim & alii qvidam

i 2.!1(414'&1

Longobardis proceres multis ornati benefic'ás | if

3 CaroloCalvo; conjurátuntadverfus Galliamy

4vo tenipore Carolus Craffus imiperabat , fed

3 (nm

|

huth

€ürti früftrà molirentur, ad Italiam animum

ádjiciurit; & inter fe diu multüitiqve conflidta-

-a det

ti,ficut fieri folet, magnis cladibus illam afficiz

reg'mn'st

üüt. Bloridu Decad. $, 24 —

- Mi

Tandem Eefenga'riusVi&or,Italfæ r"ög'num'

4 Mdl

obtinuit, (Frifngenfis 1. 6 c.14-) & Ludovi-

ET777

£m Calarem;eo cum exercitu profectum, ubi

cepiffet ; exoculaffe feribitur; / Ludovieus bicg

10m:

éxcecatus d Bevengario, nou Apnolphi Impe-

: 1 Conndd

N qVi: (

f.f:/ofzï flius & /Z)mj*w fiit, fed Bo

gzlff

Z i"BER xIII.

273

'ïïæ',qwd&ï Burgundü reg

i, ex Hermingarda fília , Lu-

] Wi " docici 1 , Imperatori nepos, qui invitatus in

4

7-'3 1

[ dtaliam, 7 contra juramentum agens , boffi

Wilt £andeta proditurs & Verone erudelibus fup-

ii plicil excarnificatur, (anno £, V, 903.) Re-

OW g.

v

ino , 2, *Szgf/'f"'?f

X

Mi ^

M inti

. Hoe etiam tcmpore ,ne qvid orgnino cala-

ultixs mitatis deeffet, Saraceni, Apbri & Hungari

.Mj immaniffime vaflantItaliam. — Lutzprandus £,

l

;

"tonitds 2 parte;Hz]l./

jsommbü( tit-o Iïo €, 16- i

;

dv

urnqv& fub Berengarits , Hugone , Rudel-

p

Iins 250 Lothario, Alberto , & qvibusdam aliis,

n

fütie

'tam effet funeftus & miferabilis pulcherrimae

!

(ibiie:

regionis flatus, atqve in his turbis mortem obi-

iffet Ludovicus Cxfar , (apno £E. P. 9 2. Ii-,

i

decbind, l y, Ditb. 1.) Germani Saxoner pra-

lor,ïüjiärgfl

fertim, atqve Francones , Cafarem . falutabant

1j u

Otbonem; Saxonum & Thuringorum princi-

p

Á

j

/

pem:- fed is , ataté gravis , autor ipfis fuit, ut

: lii

jl

1?

Conradum ,. Franconiz Ducem , fümerent,

ini

'?

onfilio

l

'r

qvi, Cafr ä&us?pleA'aqvc omnia dec

/

D

/

,

faCig-

ä L

274.

LIBFR Hï

facmbat Othonis : Acdeinde , Othone mor- 3? "bm

j

tuo, cum & 1pfe graviter egrotaret, convocatis : !

j

ex nobilitate primis, orabat, utOthonis filium,. C

Henricumytunc abfentem, pro Ceefare agnofce-- onat

mame

rent. (L uitprandus l2. 6,7. Widecbindus l.Y,

Sigebertus) Is cft Henricus, vulgo di&tus Au- | t

€eps. eucupi nomen zmde faä?um indicat dfcmfm

ncutdm"*

« E zterbsz i.

Jmä ifi

Itaqve videmus, qvemadmodum (4771401257*.

"fua

F. ulg, 919.) àFrancis& Caroli familia: fplenr-

or & dignitas Imperatoria pervenerit ad do-

Wn

mum Saxonicam. Aofuizbain ['maegyr

ind,

-

du

mdcümom

Hi duo Cafares, Conradus & Henricus, .

- ab Epifcopo Romanonon fuerunt confecrati, | L

autm 1

(Cranzius L, 3. 0. 4« S4,) ficut vocant, id-

coqve prztermirtuntur à nonnullis. Fenricus |

Nmm&

&

qvidem oblatam à Papa confecrandi ceremoni- |

r

am neglexiffe fertur, qvod bonorum virorum

pib,.

judlCIZS atqve fuffragiis contentum fcfe dlceret,

iV zz'ecbmdw L

J F

xcc"ü"a

hqx anto pofï Arnolpbus Malus , Bavarise |

(In"eg

Qux, i i fufam ad fc tradueere cogitabat, ( IV' z-

- dj

g-

-

LIBER III

27

'Oïhühe» decbindus [ I.) & collectis utrind; copiis cum

t

Ut

ad Ratisbonam effent ambo exercitus expediti,

Vs

—

C &far illum ad privatum colloqvmm evocat,&

mfæfareg commemoraris qvemadmodum à plerisd; Ger-

Vi /| maniz populis effet creatus Ccfar , dehortatus

Wl - etiam,netot hominum millia;in qvibus plerids

[dlm,a .effent innocentes & i ignari i caufz belli, velit pe-

- riclitari, chw»gus animum ,atqve ita difceffum

| eftab armis. (apno4£. V, 921.) Luitprand, L2.

mdum(m €,7. Erifingen[is L6. c.16, Urfp,

[

UM.

Burchardu etlam,Svevxæ dux, rebellarat,

poeei

ia (annoEr ,V.930,) fcd territus potentia Cefaris

- ándeditionem venit.. M'idechbind. £. X,

1l &Hv

r Q w

Hungari Saxomam denuo vaffabant: capto

(cutw« autem 1pforum duce, novem annorum pacti

yili 1

funtinducias. Sigebertus.

Ccmd Is

z(ar deinde, ad militiam inflituto fuo po-

Qu Fv

mumlfc pulo

, Dalnatas debellat, Pragam usbem e

F. emerlaum Bohemorum Ducem, æpæz?

&

vectigalem fibi facit Bobemiam (Widechindus

dv

K 1. Rz»g L 2, Sigebertus, ) Elungaros Éinitis

D

[- mducm,denuom&;xomam irruentes,maximo

gtubar'

Mö

pre-

UR

-

256

LIBERTIT,

prálio vincit; (4150 /£. F 9;3?) & trlbutum,

lsl

cm XSC[

vt l

qvod iliis pendebant Saxonces , in egerios diflri-

buit. Lmtpmndwl ncg. Szgebert

j

ang*d

i(

d

aj

Erat ejüs confl li1 profia(a Rbmam 3 (Lm!-

ul

]

|

pmndwl 4 €,7.) fed valetudine 1 impeditus, fis

lium füum natu majorem,Qzbonem.(atmoEr,

n

ls.

|

vt

V 936. imperii defignat ligredem. ( M idech,

l

L.3, Ditbmtarus £. 2,) ]s cum Bohetuis; qvi tum

li

-&F]

rebellabant, multis arinis belligeravit? Hunga-

ln

j

ros etiam, cum apud Vangioties, tt2jecto R 1é-

ä

g hT

Mi

! hus

n0, Franconiam effent ingreffi , Saxonian inde

populaturi , cadit atd; fugat. (Sige£erz, ) Bur-

at

gundmm fibi (ubjugat : In /z4/4m deinde pro-

»mpfopel

. feCtus magno cum exercitu, & debellatis. Be-

)

:hq (

reng Artít alteram uxorem ibi ducit, Adelhei-

jf

4

|

dam. (ammo &r. V, 951) Luttprandus l. 6,

IT

£. 6, Widechbindus 3. Ditbtnanus Merfeburg,

4 3. Rofuitba in P.ewgymo Regino 1.2, Fri-

t

Y

fngenf 5 4, 6. c, 19.

(s

g

*

ld ægre f&rens Euidboldus filius , infidias

illi flruit , (Wzdec/yzndw L3. Regino 4, 2.)

Ui

& paffim multos habuit confilii fui adjutores,

l

»

| ber,(

ac

L

"p

LIBER 1ll,

277

sï &fïibt

ácin his Consadum , Svevize ducem ,foxorxum

i u

füutd: verui ab&ftus a pátre Ratisbone ; &

m

in angultias redactus, veriaim T fuppléx petit ; &

—

impetrat. (arnazfr.Vu/g. 954.)

D

ROmam

wnc hnpwl'

Pofthac Hungatti ; vaffata Gallia ; triajoré,

(en, (Anr,?

qvám utiqvani antea; mültitudine in Germani-

d.l Wm

. ám irrumpunts (JF'rdecbindua 43. Ditbmarus

»hetm T

4,4.) & probe Vindelicorum Auguftamin ed

t D

lanicié, qvae nonien hàbet à Lecho flumine;

is d

caftrafaciunt, . Eo Cerfar profe&tusycum Saxo-

NUA

nibus; Francis, Svcv1sj Bavaris, Bohdmls, po&

Szgf

^ dücipitem mu lramqve pUgnam,ad interfieci-

Alumdano.

2

onem prope cecidit hoftém (anno 4&r, Vulg.

X äcbeUzn

9$5.) aliqvot ipforum fegulis in erucem actis.

i d k

l

Bonfimw Dec, 1,4 10.

!

Luit pmw

mu:Ma "?z

Ín Saxomam reverfus, acrebus ibi conflitu-

tisiti Italtam denuo fufczglt iterjfed ante prore-

ng i

! &ionem Othonem; filium fuum , imperii col-

legam deflgnavm thbmarw hz.

&

Ti

p 1

Uoitandem Romam v emt, Concilium ha-

bet, ( Luitprandus 16 c. 6,67 (aq. Rofuitba in

li

jl T

Paneg]rzco, Ditbmarus 12.) eiqve præfuxt,&

M7

Jo*

278*

LIBEK Hl,

Jobaunem X11, propter erimina Jlocoremovit,

vamöï*

nulu

& Leanem,e]us nominis VIIL inflituit. (4nno

r ,Vulg.963,) Regino-d, 2, Szgeäærtu&, Eri-

d!

ffngenfts L. 6..c,13.

. Ejus extat infertum juri Pontificio dccre—

ia

tum; Diff, 63, «. 32 Synodo congregata 23 ubi

il

g

-

Adrianil. exemplo ,. conferre fe dicit Othoni

(i

4

Caari, ejusqve. fuccefforibus , in perpetuum

gual

. eligendi Papam;ordinandi (edemApoftolicam,

r

& Epi(opos confirmandi-facuitatem: Simul

p

u

gravüümampocnam iis conflituit,. qvi non ex-

1

Pmaeu

peQtata Caffaris approbatione ,. confecrant Epi-

l)

Ícopos. En alterum decretum, fuperioribus ali-

lzl

| qvot contrarium.

endacem eportet e[[v mes

mil

220Y €»nm.-

(!h

Subjungitur poPc Formula ]uns]urandl, qvo

hi

ohanni Pàpz ferunt Othonem. Imperatorem

Sgw

fefe divinxiffe,D/7.65, c. TibéDominogobanni,

Wt

Verum,qvis ille fuerit Johannes,.Gt qvots ejus

hisC

nominis , qvotus etiam Otho ,. non additur.

tondt

Sed profe&o mirum. eíl, res tamarduas ; tan-

p

tid; momenti, tam effe nebhgenter con(crlþtas.

1 u)

vod fi primus Otho fic juravit ,. eft qvod

d

- ei flarim poffit obpcl. (bum enim in ea,

-

qyen:

P

LIBER lll

279

qvam diximus, formula juret i-n;er alia, fore; ut

li (;* j

nullum Papz creet vita periculum , nechono-

rem etiam atqve dignitatem abroget., qvomo-

&'gebcrm,ïä :

"

do confiftet, qvando Johannem, ficut diximus,

P Ontiüeioig; :

loco dejecit, & alterum inftituit? Conciliet

-

70

P

.

ifla, qvi poteft,

fediit (

Otho, propter motus; iterum in It

aliam.

daupec

eontendit, &, rebus compofitis, domum re-

MPOGOHQ

vertens , ad initium Maji mortuus eff, Magde-

t f

!

burgi fepultus , anno falutis nongentefimo fc-

ii

ptuagefimo qvarto. ( W'zdech. /.3. Ditbmarus

r

L 2.) Propter rerum geftarum amplitudinem

,,fupcrioxih

[

& praflantem virtutem vocatur Mzzgnw, Het-

Mpj

[

aoldas Buzovienfis 1. e,6. —

*

|

|

|:

r

J

-Othoni IL. rebellabat Hezricus ,

Bavariz

Ljurisiuran&,;;

dux, verumarmis fuit ad o&icium addutjcus'.

1 lat

Srgebertus,

Erat tum

Galliz rex Lotharius : fratrem

d

hujus.Caro/m, Lotharingie ducem , Cefor

eS,-&thl:ïä :

" nona u;ï.,

conítituit(a»zo&.F.943. ealeges ut effet Im-

perii beneficiariue;( Szgeb.Regimonis continua-

ntcrwm/fff?ï

£0r,) Nam provinciam hancà Caro/o Sizipá -

inu4

ji 5 o

cxi,gGaLliæ Rege , Caàr szanng ob;c

eraita

nminzä

(

9"'3,

TUTMM

u

480

LIBER i.

rat, ut tradnnt atinales , & ad poneros ordme

fiirr

trahsmifit. Szgebert.

As ^ n u'

Hoc ipfum auteni segre fercns LOtharluS,

Pa?äm

colle&o repenté exercitu , Áqvisgrani celeriter

] Gemia

: áccutrit & inopinantem Cafarem fere oppref-

99 )CH

- ferat.(Ditbmarus 4,1, Sigebert, ) Cofar eam

0/]4?1 I

contmneham ulturü$, cogit mánüss & Luteti»

s

áim usqve progreffus ; mágria &illata & accepta

yun ("/

Glade; pacem demum fecit.. W/b, N.mgzw in

vjtth füï

Clyran,,fio ad an, 627. Gagvin, £, $. c. 6

ïus fht

Domum réveríus , & inde Romaám prefä-

4 Vulgam

&USJG)*AMIJ, qvi Calabriam & Apuliam tene:

htl

bant , bellum fecit ; ( Dirbmarua 0 3 S:ä'eb )

- fed, amiifo exercltu, per màre fugiens ; &m

j hm

terceptus à piratis, cum noragnofceretur , de-

i pïflüä f

pynfa pucu'm dimiffus efl ac Romam ubi te-

.,

tl

vertit, cum r*ehqvus copíarum Beneventum

kM

obfdit , cap:t,mcendxt neqve multo poft , in

gt

præho cuntGracis & Saxacems, telo fäucmtus,

sdünni

deceffité vita ( 4820 4Er, P.983 ) Roma fe--

d

pultus;. Dérbomn, L3. V'iterbtenfis parte Chzon.

jl

17. Baut Otbonem Sangvinarium appellatum

! Lepi

fmb!f ficut & lia pallida mors Saracenox um

!mperu

dzäw eji,

lii

EA

n

—

[

LIBER TII.

Ut

28f

E-

|

Éi fïlrrogatur voluntate procerum OzZo fi-

lius; inauguratus Aqvisgrani, ( Ditbmar.,4.)

oj Lo

Papam ifte conftituit Bragozem ; homineny

Ipiti g

[X

. Germanum, Gregorisim V. (anto Er. Vule,

-—-z

997 )Cxefcentlus autem , Coníul Romanus ,

j (

h

o/mnnem. Eplfcopum Placentinum , obdu-

UT

. xit illiadverfarium : :Ubi Romam ergo Caar

lii Cfc

venit ; Crefcegtium fociosqve gravi & igno-

l szgzw

mlmofo fupplicio afficit , ]ohannem autem ,

dub .

éjus nominis XVIL ocülis privat. (annoJEre

omamp[

Vülgaris $98, ) Lampertzdf Sc/mfn, &ge-

Aplu

ert ué,,

:u! 3 l"

dpesd

l

x

- Ét,qvia propter fueceffioner Impem petz

gHO

petuæ erant turba, conflituit ad;utore Ponti-

lmni? ! fice,ut cérti Germrianiz principes viri jus & po-

1 Jv

éeflatemi deiriceps haberent ; eligendi Cafares:

I k

[

fie qvis videlicet dignitátem il'am ; velut ha-

J ( i

redltauam, poftliac invideret: decretum hoc

" Roms - jnciditinannum poft Cliifli natalem. circitcé

jj !* - milefimum: Martinius Polonus in Chronici

aj

Leopoldus de Badenäärg de juribus regni &

l'aSZü

imperti, e, 3. Rüdolpb de Columna de trans -

(

)

.

- datione Iyperii, Marf jj Fat.w. de tran:(atza-

ué

ï

f

2$2

LIBER H.

"

»e Imperit c, V, INic, Cufan deConcordantu

Catbolicai3. cap. Anton, bifl, Parte 2« tit36. —

119l

e, 4 Platin, invita Gregorii aliqve infiniti

(f«

nb

Verum ab if difentiunt: Aventinus lib,g

Annalium Boporum, Jacob. Curio 1,2.. rerum

7

a

Chron.Onupbtius lib de comitiis Imperatoris, -

C2f Peumrw/ 4. Chron,

j "

Regnabac tum in Gallis Roöertw, Vir pams,

momm'

amans & literarum, (Gagviz, , $ c« 9,) Anria- -

Hfl'ml

les eum celebiant, qvod templa multa conftru-

5 frilde):.

xerit, & magnilice dotarit, qvodqve Romam.

mundm

Roberti, Galitarum -

adierit religionis caufa.

regisimfignis pioter fmt 544 rzppe q'Ui aliquot

1 Pa(l

11 D

facra Cantica, quarum adbuc im Eccleffa ufia

eft, confiripfit ,ut Spiritus fanQti adfit, nob's

. du

otia. 44 de Nativitate Cbrifii, Judea & -

Dit

Terüfalem, £e. colect a de martyribus : Conce-

de nobis, Domine. Legarur Heignndus Flo-

d l:,?

p

vacenfcs in vita Roberti regís,

aj

Bol

Pelonis duci Beleriae ,regiam dignitatem

OthoTII. Cafar & immunitatem tribuit, ( 42*

n

Pa

29 /Ére Vulgaris 1000.) ut 1pf'orum habent

Annales. Efï: igitur hoc illius regni principi-.

um-

À

LIBER Yl

283

deComo

Jl

|

um. Mecbos.:m Chron. Polon. Mart.Crom

hd.

l

À, 3. bifl. Polon, Curaus Aunal, Silef. part. x.

[ji 41!!405 [

Cranz, Sax. 1 4,0.33. Hs fide dignis feripto-

MT

ol t

yibus contradicens Bodinus 1.3. e.9, Ke:p im-

" pudenter firibit : Polomos fceptra vegia fibi

lii lmpe

4b lmperatanbwGermamm ol)/æm rec ufa]'e.

F

i

Ex Itaha dcmum redxens Otho, in 1t1ner-.:

'erft«,Wi

mortuus eff. (enzo JE. V. 1002-) Ditbmn.1, 4,

u

Hermannu Coutradus, Propter fingularem

h m

. pridentiam, & ingenium excellens, Mirabilia

Queld

mund1 nominatus e[t, tefte Vzteräsz

Wtl GL

L5

sipei

Po& eum fuit Celar Henricue, e]us nominis

umrEc!:u

II. Bavariz dux, Othonis Magni,SaxonumD u-

vt Mä

cis atqve Caefaris , propmqvus. Viterbienfir,

hh.

D:t/amrm.l $s

X

w)nbw. [

Is pacms in Germania rebus, & adverfärns

B

!

'

- partim humanitate fumma deductis ad amiciti-

am , partim debellatis, Itaham acceffit, & Sara-

nam dlgmü**

cenis ereptam Apa/ras, imperio reílituit. Her-

m.mnw Contmc?m * Dttbm. A 6-

KJrum WE

Con-

fegm j

H

£84-

LIBER N.

hn

Confecrátus deiride ( aszo ZEr. V. 1414)*

àBenediclo l'11L, riffo exercitu in Germani-

gaROIm

(cctaüls1

am,ipfe per Seqvanos profeQtus, in colloqvium

]0 ,[ ii

venit.cum: ARoberro, Galloram: Rege , Girmata

ütrinqve amicitia. Sréebertus Hedio parte 3,

qu 61

n Gd

Hiftorie Eccleftafl, 1 c.3; eos de (:cc/ef 4 - fla-

am. o

H córrigendo , quidve cum Romano Prefule

ar'lurz e[fentycum Patapii canvemjänt, conf -

E

cofyji

Ti

lia contuliffe fc r:&zt.

v5 c0n

Fu1t hic Ecclefiafhms admoduri gratusCæ—

(

Hs

far, qvod plürima ii ipfos beneficia conferret,

g

uy/þergen/':. Hific ab Helmoldo i, 1. CAp. V, —

Pii cogpomento ornatür. Hartmann, $cbes -

TOU

dél. in Cbramca Humilem wocat.

; 1.6 Coa"

E

| A

- Henrico mortuo , ( anno Er, V, 1024. m

teü

Bohem

cum inter principes Ele&orcs non conveniret;

J d

interregriüm füit aliqvandiu. ( Wfergenfir)

Demum fucceffitFranconiz Dux, Canraa'üf.

p

H

Is Hungarig Regem Szepbanuim ad pacis con-

1 ii W

ditiones adegit, & , compofitis Gerrtianiz re-

bus, in Italiani ; ubi ad. defe&tionem pletaqve

Wt

fpectabant, contendit.

[

fe "

L:

3

LIBER AA .

285

'Er. V )»

"Etprimo qvidemMediolanum obfidet,poft-

Ut (

gaRomam profe&us,& aJobanne XXlIL, con-

s;mcolloqn ffccratus, (anno .V, Y027.) acclamante] popu-.

Atl - lo; falutatur Aztgujiw. Mul&atls demum lis,

Tl N

qvires noyas moliebantur , Ita'íam pacavit, &

!t n Germaniam reVerfus, cum denuo per Itali-

Wiili-. .am novi motus orirentur , profe&us illuc,-in

M n;;,

conjurationisautores animadvertit. (Piterb, )

. ]nhis erat Archleplfbopu ; Mediolani, nec prie

. usconqvievit , qvam oninia fuce ditionis fec1f

dumgrm

fet. 5 tgebertut, Ur[perge

^ onfc

His rebusperfe&is , domum reverfus,Tra-

lii Mat^

- jecti qvod eft ad Batavorum fines oppidum,

rrtmn.!

mortuus eft. (amno E. V, 1039. )Fr:f ngenf ór

x

Hl

|:

1653.

Succefforem habuit de prmcxpum Volun-

tàtefilium Henricum , ejus nominis III. qvi

AUE

Bohemos rcbellantes domuit, & Ve&galcs fe-.

1 CO"

cit. Fr:f pgen[is 1,6. , 32. Fiterbienfis Y7.

(Hräz

Jüs u

parte Chronici,

uugarie Regem Petrum, a fuis c]e&um,

i pm.

a 1qvoucs re[lituit , totamqve regionem paca«

s(rtni.

-

W

- vit, etfi non finemagna. fuorum cde.-

j P

ge&frtua, Scbdjnaäurgenf f yrþergenf 5

072-

Bj

ïk

1

R.

586

LIBER III,

Fnï ggeü

Contratlus, Mich. Ritius de Regibus

3. Ix'an;ïn. dec 2..1 Z

/szg.

1

hu j

(ny

1f du

Romæ tum erant permagm tumultus i qvm

de Pontzjïmtu tres contendebant, & malisarti- — | lo

-] fycürt

busomniatentabant, (Frzfregenfís /. 6. c.32,

Vitecbienfis) Benedidus 1X. Sylvefter l, Gre- -

jM if s/

gor.V.1. Ejusrei caufà Cafar eo profe&us &,

femE/

per obfïdionem urbe capta, conventus agit; & -

Bamber genfcm prfcopum S'wtgemm confli-

Ht

tuit Papam, qvi mutato nomine dictus eft C/e-

Bj

»iens I, ( apno Kir.V,1046.) àqvo deinde fuit

guii

[cre t

ipfe confecvatus.. Frifimgenfés lG. 0.33. Sigeb,

YUO CIE,

debafnaburgenfisy Hrjpergenfis , Contraitus,

Sabellicus l,2. Enteade 9, bos Paontiffces! tria.

WONSTE

ä

rerummonfira Appellat

[ OFCW

3 lst

Tum ciyes denuo jutarunt, in. cteandoPapa,

zi

mm nifi de Czefaris arbitrio, fefe a turos. (z- .

Qd

ecb, Platinainvita Clementis H ) Pacata ite-

ä

Apoüoï

rum Italia; cum in Germaniam veniffet Caefar,

A i)lls,q

?i iid

mortuus eft Clemens Pontifex , & Bamberga

fcpulms. Qvo cogmto, Caíar Bopponem,

-t

Fruü-

plexum

UBER III

287

R!gzä

'"Hi' an'mgenfem Eplfcopum illis conflicuit Pa-

; pam. Iseft D(zmajiu Il. Cumqve & hic non

. amplius viginti treg dies prafuiffet, mortuo

! fuffzctus eít, mandatu Caaris Tulleníis Ep1-

mt, mahn Ícopus,

LeolX, (anuo 4Er. V.1049.) Boppo

nj L

bic Ottoni Friffngenfi efl Patriarcba Aqvile-

j erIH

jenfés ,1.6. c,33.. Herm. Contmälw Brixien-

prot du /&mEptfcapum vocat.

N

(GUS ügl(

IT

HUJUS extat pars qvædam Epdh lg, ( Contra

du

EpiflolamNicéta Abbatis, difl. A. c, Omnino)

ii

qva dicit Eplfcopo,Bresbyteto &Diiacono non

l qe

licere caufa religionis uxorem defetero, (ed x-

l)ff ] CWI

qvum effe;ut qvz neceffaria funtad tolerandam

vitam, ei fübminiflret: veruntamen, ut cum ea

jur fm

det operam liberis, mmlmehccre, qvum Pau-

amecaespe

lus dicat (1.Cor.9. )flbl qvod; liberum effe non

— minua, qvam reliqvis Apoftolis , uxorem cire

itat

hi

"cumducere.Qvod qvidem ille fic interpretaturs

T

Ll.

"i 1*'

ApoPco is ideo fuiffe præfïo femper uxotes , ut

a5 iis, qvosChrifli reli glonem atqve fidem ma-

| xemïW

L

Um'

V

riti docebant, una cum ipfis alerentur, non au*

D.

. tem,ut con]ugu munus exercerent, ( in com-

"

Nam idcirco Paulum

Fz plexum yenirent

Cit-

289

LIBER l,

eircumdacendi vecbo, noo. ample-

( Pu ms Y

nenuadü

a cndx, voluiffsuti. De N:ceta, Ejtád, COM- |

Trti

rra Romanos fcrzpm ; vzdmtur Sipebertus

dhm)[ d)

Gemblaænf ir.ad apnum Chrifii Yog4. Mart,

1613

Chemnitius, part. 3. Cmmlzz Trzdmt:m,eum

PU

non Gracafed Lattna Eccleffa membrum fa-

( g(ä/lll//

:j]i» AUtutmAt, lzcet Gracus nattone fumt.

WU

. Anno füpra millefimum qvmqvagefimo -

Ht

Roma Leo profectus , concilium habuit Epi-

[S[ fm Jr'

fcoporum XLII. Moguntiz , Prefide Carfare,

tf

Scbafnaburgm/' £» Hermannus Contradus,

ATT

Hr[pergeufis, Crantzius Saxon,d, 4 eap. 34..

eitiot

Frg/mgen/z':l 6,6,33-

3 ioiorum

1lt ET

"Tiiennio. poft mortuus, Elf'tetenfem Epi-

, timn

fcoPum Gebehardum; ita volente Cafare, fuc-

: Cbrem

cefforem habuit, (4zo ZEr. , 0s5 .) Is fuit -

reficil

3

Viüor l. Urfpergenft ir,Lambertus Schaffna *

lm

burgenf[is Cantmuator Contratii,

t ]

] lts

Cafic in Italiam profectus,acrebus ibi com-

pofitis,in Germaniam reverfus, cumqveGallia-

| 1 f N

rum regeHeZrico;ejus nominis P70 collocu-

tusin Saxonia mortem obiit, (4,/E, F. 1057.)

c-

:

|

€

LIBäR IIT.

289

n Am;&

f&pu!tus autem Spirg. Lambertss cbafn. Mo-

k"*'»:jm i;i

rienti aderat Papa, multiqve alii proceres.

Erat ei filiusHenrictradolefcentulus admo-

t ,

li

dum, fzd jam anteà defignatus Gafar. ( Frifing,

/4. 6, c24-) Adminiflratio autem penes matrem

Triiy,

"tmmm

erat,&Epi—fcopum Augüügnum. : Scbafmþ;

"alltfzfer[zj

- éigebertus.

Non multo poft moritur etiam VidtorlI,

VOa

-Papa, qvum paulo amplius biennio przfuiffet.

m tibüj

( Sebafnaburg. Continuator. Contratti,) Ei

Ti

" fucceffit Fridericus, é familia Lotharin gica,di-

Ytug Cj

- Qus Szepbanur 1X.. Eo paucis poft menfibus

M

i

: extin&to Florentie, Bezediclus qvidam ,auxi-

. lio füorum, inconfulto Caefare , Papatum inva-

fit, ejus nominis X. Romani factum hoc mi-

Biltede

. nime probant , fuiqve purgandi caufa, miffis ad

»lemeCæi-af

Cafarem Legatis, qvam ipfius parenti fidem

]u

preeftitiffent, eandem ei qvoqve deferunt,& ut

ha

- legitimum aliqvem Pontificem conflituat ,

ini

- orant. Itaqve dejecto Benedi&to, Florentinum

Epifcopum Gerhardum Caffar illis tribuit , qvi

T

jí

- fuit Nifolqtu 1 It -(afma & F,, 10$9, :

j cquGv :

j

-

; ,

j

Lrin o

WEJ

j

Rem-

r

290

N

LIBER l,

Remþubliüm geri per foeminam, Carfaris lo

mattem, ut fupra dictum eft, Germanise prin- | nii/

cipes molefle ferebant : ( 4uzor vite Henr.AV.)

f cond

gïe&us,

qvaptopter inventa ratio fuit , ut ab illa diftra--

(

heretur filius : qvo facto , rei fümma penes

Moguntinum & Colonienfem Archiepiíco-

qdi

T&snt

pum inprimiserat. Ab his nonnunqvam adhi-

epifcopus 4tde/bertus-| qttt

bitus. Bremepüs Archi

niire gratiof&s Re gi,adol

efcenti fuit. (Scbafn. | nmh

fa- ] t

Ii»[)-) Cumqvefolus illum poffideret, bona

era fibi (uisqve diftribuit, abbatias inprimis; & | ii

ut minori flagraret invidia, Cacfari perfvafit , ut | m

D

us

aliis etiam/principi—bus illgs conferret.

uut

' Interea Niccz;laus II. nioritur,cuiParmenfcm;

huim.

Epifcopum Cafar fubftituit: Et qvia Senatui

hp

Roimano nihil communicaverat : ideoqve ad

ld

turbam res fpectabat, Lucenfis Epifcopus fuit

ufiu

ele&us, 4lexan4. I1. Dimicatum qvidem fuit

m

E

inter eos acerrime; fed. Alexander tamen, fupe-

ïf

lt

riorarmis , tem obtinuit. ( 2570 4£. , 10 Q*.)

IinM.

: I-'rg'fngmf, l. 6, 6. 34.. óig 6*06?"., |

j

--

TlitU

Bïe-' A,

L

LIBER IT

20r1

"i

- Bremenfis Archie

E.

Y WUu

pifcopus, qvum folus ad-

miniflraret apud Caefar

:

u

em omnia, collegas in

fe concitavit Epifcopo

$, ab iisqve demum fuit

TT

t& lum

ejectus: (Sebafh, Adamms Bremenf. l 4465.,)

& qvanqvam loco deinde reflitutus fuit, tamen

m rj

non diu íü

pervixit, & Ceefar neceffitate coa--

Wiyc: / &vs,

qvum de Reipublica flatu pleriqveomnes

QUs 4 X

qvererentur , Colonienfem Archiepifcopum ,

Vf («

4innonemyut procurationem fufciperet, orabat.

Yi

Isautem, qvum infolenter & iniqve multa fieri

X

videret, excufans zttatem & valetudinem , mu-

:æl.afi Pmu

nus ei poflea refignat. Bremenfre bic Archre-

Qner

pife. AMbertus fuit, non ut quidam volunt,ex

Bavarts oriundus, fed Friderici Saxonia Pa

tur,cuiFamf:'

latini F. Dedonis primi , Wettnenfis familie

us

peposi princeps magnificus,€7 ad[umma nae

m d

tus, ad qua contendenti mirabilh fortuna vi-

fs D

ciffitudo objetka eff, Videddamam Bremen-

qusg-

jem Canonicum Eccle

J

faflica Hifloria irb, 4.

n

dlbertum Stadenfem ,

n Metropolr.

&j 41.;83:. Crantzium

lm

"Tunc vefoCæfärXXlIgnnorum adolefcens,

natura proclivis in vitia magis etiam lafcivire

j

2

Cæ;-:

E

SENGS

.LIBER Iif. *

292 .

- ]s 'xtafx&ïf

(y,/þgrg,) & qyum uxorem Bä?tbaä

cocpit :

k .mäuæ

alioqvi non amaret,mu

Itas fovebat concubinas:

'1(59 Cæt(

deinde, paffimin Saxonia caftellis excitatis , in

a

fervitutem eos redigere cogitabat , neqve fuos

T0

adminiftros; qvilibidinofe multa facerent &

ubf

infolenter, coétcebat. Bertba uxor Henrici 4,

í

nominatur À. Viterbienfi , thanix Italia

Marchionis filia,

gopbaqu

:

i

(öchl

Saxoheä igitur tam Procetes, qvam Epifco-

RCU[a

bul

i, fancito focdere,de vindicanda libertate;arma

yidig

eapiunt; (5 cbafnaburg.) qv& vix tandem, poft

edtis

multam interceffionem, depofüerunt, cum po«

|

g

dig,

ftulatis eorum ille fatisfeciffet , fuga nocturna! -

3

yuum U

vixelapfus. 44utor vita Henrici. Helmoldus

: Biocha

1,1.0,27. € f24.

D

: Alcxandrd II. morttüo ;(4250 &E. V, 10703.);7

| vupe

Romani proceres , inconfulto Cafare , fubfli-

j ficorum

- YO0S

tuerunt Hildebrandum ( Frifng, hb 6, c.34.

Platina ) qvi Gregoriur dicitur, ejus nomi-

3 C

nis VII. Eo cognito Cafàrper Legatos cum il-

& oola

| di&um

lis ;xpoï)tulat: fimul Papam ,ut fibi de eo f-

Ille, fe invitum, nihilqve tale

] t

tisfaciat, monet.

co-

E

Es

2

- LIBER l;

293

Vi cogitan*icm ; ad hoc munus effe ,pertra&urri ,

O

- fec inaugurari voluiffe, refpondet, ante; qvam

li nj

ipfe , cæ.tcriqvchermaniæ principes. electio-

nem approbaffent. ItaCcfarern placavit,& ipfi -

Ut s

usvoluntate poflea fuit confirmatus. S:bnf-

Lttr p

- Baburgenfis.

tl j

Miffis deinde Legatis in Gcfmaniam, Epi-

- fcopisaliqvot, Synodum per illos habere vole-

ml bat: (SeAafz.) Epidepi vero noflrates illud

ibetir

recufibant , qvod contra morem, & nationis

Vitiie

. privilegium effe dicerent.. Cum hoc non fuc-

ts

cedetet , conciliis aliqvot habitis per Italiam s.

^T

-

(51ge5,) decernit, ne Sacrifici habeant uxores,

N

d D

b fe dimittant,autloco decedant.

il verum ut easa

- Hocfüum decretum in Germaniam emiffum

;ad Epifcopos, urgebat omnino fanciri ; confli-

,j tuta pocna. Clerus autem, uti vocant, & Sacti-

(rir,

)

) ficorum turba flrenue reclamabat , hazreticum

- Vocans , qvi tam impium dogma proponetet.

,

lt^

l

1

Chrifti di&tum ( Martb, 19.). videlicet effe,

UT

j

- qvod non omnes verbum illud capiant. Pauli

[yiid

T

"

di&tum (t. Cor, 7. ) effe, ut, qvi non con-

ant ; l(tum autem ,POff.-

i

| Fin,ent, uxorem duc

E

Nàc

"as

*

3

294

LIBER 1 il.

habito Chrifti verbo, & con tempta Pauli auto-

;ïaäew

f tate, velle homines eogere , ut legitimum &

g

à Dcofancitum ufüm matrimonii projiciant,&

Au&

turpiffimis flammis urantur, & in manifefla ,.

s Pof"

flagitiaruant: fepotiusab Ecclefiz miniflerio

"

d

dilfcefï'uros, q'vïa'm à matrimonio.

r omn!3

Cum ille nihilo fecius identidem miffis in--

lu

x

ternunciis,rem urgeret, & acriter inflaret, Mo- .

gunrinurEpifcopus ei morem gererecogitabat, j

CScbaf».) Et primo qvidem leniterfuos.mone- | st

bat: poft autem Erphurdie habito - concilio,

Qanno &r. Vulg, 1074..) plane rem conficere

Wt

VILCO

volebat : fed parum abfuit , qvin impetu fa&to

|

deni)

trucidaretur. Nawclerts volum, 2 gener, 36,

j

; frieod

Carolfpr Stgan, ].9. de regnottalie,

; Ttgno

D

IntereaCafar,ut anni fuperioris ignominiam -

.| g

ulcifceretur,.

qvando circumfeffus à Saxonibus, .A jda

fuga fibi flutem nocturno tempore qvafterat,

arma parat, G rupta pace; qyam anno füperiori | s

fecerat, qvantas omnino

potelt, copias col

?

ligit,

m

& menfe Jul

1

io (ezzo AE.V. 1075.) Saxonesqvi '| umm

)

crebris legatis pacem fruflra folicitarant , ag-

E / greüi;s,ing?ntipl"æüo vincit,nonabsqve magna '

r

7

m

] clgde L

^

T

L

LIB'ERj H

295

"MA dhde füorum, defid

3

gïätis ex Rr*imar Nobilätate

Ui

/nqn paücis.f

fj

t

EA vi&ofia»þrogre(füs',!!on ge Iateqvb fines'eo-

c.kftæ t

,

rum populatur, (Sebafn.) & per internuncios,

ut fcfe dedant, hortatus, à fua benignitate fpe-

rare omnia jubet: fed id fruflra fuit, t/ametfï

erarunt. Saxonicum bel-

dm njf

pauci qvidam obtemp

v

wl

Nk)l

lum gubumabant inprimis Halberftadienfis E-

ER

pifcopus, Bucco, & Bavarie Dux Chr/ao,lprofli-2

rf

m à Cæfar,c'

hibto as

f tem t

:Mogt)ntinæ.r iterum folicitatusà Gregoriö

n

VII. Concilium alterum habet, (ScPefn.Nau-

lt

clerus) deqve cleri coclibatu denuo proponit;

1773

fed eodem modofuit exceptus, utnuper, inqve

magno verfabatur vit& difcrimine. Qvare.co -

ii

gitationem hanc omnem fibi depon sndam:c(fc

fusi *z.mnl':'

judicgbat.

aE

moyt

rwdi-'

m av

J

z Sa-'xonibüä pfofligatis, exercitum C af

Ll

ï

miferat,& principesauxiliares : verum ea lege

Lagad

endas Noveimbris iterum

u

æy;,)Saxonäj

.tgmen,ut ad XI. Cal

Yitdt

N4,

! .fivbix ;—

-

4

mabsqwfï?äv

Ó

46

295

LA I

fibipreftoeffentarmati. Cum is dies vqniffet,

m

T inife

aderant pleriqve & in his Epifcopi multi, fed

NT

non eo numero, qvo prius. Ibi denuo Saxo-

nes de pace Legatos mittunt, pofitis caflris

(rhott

apud Northufium : Czefar hanc unam effe pa-

xonial

Dur

cis rationem oftendit, fifeís dedant: & qvan-

F Pum,&f

qvafa. illi qvidvis fàcturi potius: viderentur ,

qvam hocipfum , tamen , cum interceffores &

] tefí

3 Dusi

legati,à Ceàre miffi , viri principes, amplim—

T w]

me illis pollicerentur, fore nimir:7; , ut neqve

4 dicst

libertatis, neqve bonorüm ficerent ullam jactu-

1 n

ram, affenferunt tandem inqve poteflatem ejus

venerunt , Magdeburgenfis , Halbzríladienfis

B m

3 v

[

Epiícopi, Bavarize dux Otho, Saxofiize dux Ma-

$nus, Frid:ricus Comes Palatinus: deinde ex

] una,

rzliqva nobilitate qvam plurimi. ^"He/moldue

qïh

"

hI 627*

tumi

| :

d

l

Cefar initio qvidem cuftodias illis pofï.u't ;

non illiberales, verum poftea difcedens à pactis,

N eQuni

UM

in diverfa loca juffit eos deportari , Bavaria ve-

ro ducem Ozborem deinde non folum libera-

*

&Mo

vit ,fed perfimiliarem . etiam habuit , reliqvos

-

: | bergenï

1

Qd

autem neqve miffos fecit, & ipforum bo

na de-

$

lis atd;

— ; dät aliiä d'ir-ipi-erxlda : Deindeno vis caftel

u

^

epros v

297

inBiiR n

n'isdiesve:fi jropugt/ïaculis extructis .omninoï; cetvicibus

ümp

imminebat&lib«cr'tati,Saxonunïu: Toti vero

mj

adminiflrationi per füam abíentiam przfecir

» D -

Othonem Bavarum , qei genus ducebat e Sa-

N

X-

CU -

xonia.

lnt: j

deinde Qonfïituit Epiíco -

Bambei'genübuä

lr Tidne-

pum,& Colonienfibus & Fuldenfibus Abba-

Interefr

tem.

Delatus autem' jampridem ad Papam fuit,loc

T5 ampï' :

!

a

v

nomine potiffimum, qvod prafe&turas Ecclefi-

T

afticas divenderet: Itaqveperlegatos Pontifex

eum citat, ut intra certum diem Romz fit pre-

tl

Ed

fto, caufamd; dicat. . Ille autem W'or-matiz con-

Safizta)

ventus agit Epifcoporum &Abbatum: (.$72e2.

Marian, Scotus l.3, atate 6,) ibi decerrfitur,

n (

d

qvia malis artibus ad. Ponufica-

tum ille perveniletremovendum

if

elTe loco: fimulper Legatos hoc Romant

d d

enunciatur. Sed Pontifex nihil eo corumotus,

f

(anno r, V. 1076.) &illum excommunicat

i -

vilcl

& Moguntinum , & Traje&tenfem , & Bam-

bergenfem Epifcopos, inprimis, cum antea

lJbUï( ) NU -

qvosdam ejus fam

iliares excofrunicaffet, qvo-

(

IUIR

odX

Vis,caïïäwïL

[

'E 1

298

LIBER IHI.

z

rum confiliis puta

bateum ad ejusmodi res 1m.. dl

elli. 4pud Sigonium de regno Italie l6; ex-

&OS)MPI

zat fulmen Pontificium in Henricum Imp.vi-

bratum plenum arrogantia & impietate. De

!EO Q

bat excommiunicatione fíc logvitur Otbo Fri-

] o

fingenf: Epifcopus s Lego & relego Romano-

gironia

vum regum & Imperatorum gefía , C nun-

p

qvam invenio quengqvam eorum ante bunc 4

juioad

!

Romano l'ontifice excommunicatumyel reguo

l

j

Ul

RUL

prz'wzf'aräz 6 Cbram c, 3.

-

- fs

Porro , Germani Principes ali'qmt vehe-

j PJX

W

u

menter offenfi ( Avezr, £. $,) moribus ingenio-

(uganum

$

qve Cafaris, przíertim qvod, prater datam . fi-

fbipg

dem, Saxozes odio tam obílinato »p&rfeqveref

4 1 (doit

/

tur,conjurant in illani , coqve rnagis , qvod ei

; fs

facriseffet intecdictum : tdeoqve captivos de-

2 al

dititiosqvorum tpfi euflodiam haberent à (a-

; Qusd:

fare demandatani, dimittunt,

qvod nulla fidefe

iqfh*ud

putarent eí gie-vin&os.

i

T

- Eodem tempote, qvidam e*:'g üoïbïïlita'feþ-ef

(itot

t

Saxoniam; concitatis aliis, & in fuas partesad-

Yanit

ï

ductis,caftella paífim extructa, partim vi & ime

G

árlos

« tb

z : 'gc?xfoypa:*cimldcdigi?lj'e[cap;unt, & P Éelidi

; d!

ä

7

*-—

299

SNSmgdimF;

dimittunt incolumes, jurejurahdo prius obfffij

UT "n

&os, ne poftin Saxoniam militarent,

WU I

'ft'mþuzan,.

IEoïco;c;;üto, Cæüzl',gfïuto qvodam confilio,

Pitr (j

reliqvos principes captivos ultro dimittit , utin

thtl !

Saxoniam reverfi,fidelem operam ei pra:fiarent

! f/ü: 5!

inple&teadis rebellibus : Nec enim alia ratione

LE

ficilius ad'optatum finem fefe poffe pervenire

ii

videbat, qvam fi factiones inter ipfos excitaret,

& alterosab alteris divelleret : fed non refpon-

diteventus. Nam domum illi revetfi, qvod

pediqt'

perfpectum haberent ejus ingenium , conjun-

o

&tis animis & viribus, pro communi libertaté

as

fibi pugnandum judicabant: Idem qvoqve dux

lo

Otho fecit,illo deferto: Cumd; bon ípei ple-

Yi

nus, per Bohemiam, Czefar n agrum Miíenum

ii

icruiffet, Bohemicis copiis adjutus, certior fa-

m ueet

&tus de concordia Saxonum ; & exercitu jam.

;,qyoänuïzn;

i;?fïru&Q, rebus defperatis abiito-

1

ZTuncdemiura Germaniz Principes,*c&n*'

flitutà die, maximo numero conveniunt :

e ii

Venitetiam'eó Legatus Papz, & caufis expli -

pl

catis,qvamobrem effet excommunicatus, hor-

juia

tabátur e0$, U

t alterum crearent , qvod illi

fua

r,&pfäïïf

o N6.

^

-

399

]

LIBER ilf. E

—

fua fponte

faCturierantalioqvi. Nam inde à tgf

m

onl

neris annis repetita Caefaris vita,labem & dede-

u

cus & opprobrium Imperii illum effe demon-

n

flrabant:: & qvia graviífimis cladibus Rempu-

blicam affecerat, abrogándum ei magiílratum

a[U, (U

i

effe decernunt. In his arigufïiis ille poütus de-

(

C

precari coepit per legatos, atqve fupplicare. Poft

u s

multam actionem, hzc ei conditio proponitur?

judicio fe fiflat , & cognitioni fubjiciat Pape,

(

qvem Auguftam evocaturi fint ad Calendas Fe-

häCa f 0

"?

r

li

bruarias, abfolutionem impetret illius, ante di-

em anniverfarium excommunicationis : nifi

ngPont |

faciat , tota caufa 'ceciderit : Copias dimittat;

W 6

- Spirz privatus interim vivat,parva cum familia?

fild

f

publicam rem nullam gerat, neqve fifces , vel

sdhonet

d.

Imperiifibi fumat infignia , donec legitimefit

deciía controverfia. Recipit ille conditionem,

&Spirz dum effet, confilium init adeunds Ita-

ïg

V

- li&, qvo Papam fibi mature placaret.

[l

:

|

Poy

Ingreffus iter cum uxore & filiolo, per Bur-

d

gundiam atqve Sabaudiam , hyeme afperrima,

non fine fumma difficultate. viteqve periculo,

d

.vix tandem in ltaliam defcendit. ( $cbaf,

ï

10 CAf

Bertboldus Conflantienfir) Amanter exceptus

Bff tþüx

mll

; qvod

,ä Magïxggibuä &Epifcbpis ejus regionis

apimo

z

: kLlBER III.KH

3ot

nj

[

ml

k animo ih Ponti'ficelh iratp,ilhlum;ex:o-yeniffc;pu,

X

im i

1 .tareüt-l

'hdxbusRei — pentifex int&rim,-Gerrhaniæ p'rinþcxipum ro-

12

d Tj

: gatu, füfceperat iter. & progreffus aliqvousqve;

|

i

U. - de Cxfaris adventu cognofcit. Itaqve fubfittit,

|

li. ut ejus rei caufam intelligat.

UOPT n

P 3

*

li?

- 54

Cafar deinäe mäi'fa legatione fp]eddida,& in

|

as

4 hac, foeminisa

liqvot illuttribus, qvas inter üna

tss | ferebatur obfeqventior effe Pap, de abfo'utio-

Wi nePontificemorat: Gravateqvidem ille primo,

re qvicqvam in eo facere dicebat,

Üp&) neqve fibi lice

us - nifi coram ad(int accufatores: Poft multam

wli! " aCionem , expugnatus demum presibus , non

h

*Fä abnuit.

N

-

Jetin

ii

Cafar autem,gnteqxragn in illius confpectum

M

d

veniret, totum triduum perraanfit in atcis, ubi

fl

- Pontifex erat, area, & veflibulo, tenui fimpli-

ciqve cultu, dépofitis regiis infignibus , nudis

]

u

pe'dibus , &ad vefperam usgve jejunus. (Jen*

uv t

g ]

nó Cardinalis invita Gregara V, Wrfperg.

at

Bertbold, Conflant.) Q'vartodc.müm— die ad-

D

has eileges Papa proponit:

1 IIOHIIS:U,'I

;",x

ffuscft; ibitum

1-

a

À

—i/

1

02

LIBER 1n.

ucuïam("

—— Siftatfe cognitioni [nz refponde-

ä

P o

atacc.l,[atlombusPrmc;pum con-

b ann

qm

v:&usablmpeuo decedat, neqvc

| ii

Y

d

vmdx&am ullo tempore moha-

)

tuüt3

ntereà vivat pr IVatus: neqvc

i

i

pubhco nomine ahqvxd gerat; h-

ff 'IA T

E

Á

l

!

dem etiam & jusjurandum fuis re-

i

mittat? Contiliartos & familiares

ii

!

|

l

Y

ableremoveat ; quxd contta fa-

i

PWM

ciasnullum Fore,qvod nunceide-

| iil

tlonga

tur beneficium, & P rmupxbus fu»

i

( a

turum cffehbcrum, utmox alium

]Nucx

fibi dehgant Has leges ubi probaffet ille,

poü j

Papa miffificat: & ut de criminibus intentatis

m

! biicot

fefe purgaret , paneaa àzymum , qvem cor pus

Domm] vocart, fümit , magnis imprecationi-

1 gran

bus caput falutemqve fuam devovens , nifi con-

; du

fi&a fint ab adverfariis omnia.

Deinde Czfa-

mauq

Tem, fi principum ciiminationes objectas effe

006

falas, St injuriam (ibi fieri putet , ho tatur, ut

idem ipíefaciat, & alteram eonfecrati panis par-

"t

L-läER Ü

303

ï.ïtfpon*

ticulam fümat: cum autem ille excufüret, ned; "

fe commode jam hoc poffe ficere doceret , ni-

dpüqu

hil amplius urgebat Papa, fed exceptum. con-

cdat,mï

l

vivio perhunianiter dimifit. (amzo Z4Er. F^,

OtC m

l

;

10742). Scbzzfn.

LU t

l

Eare cognitä','proca-es Tealize vehementer

If

offznfifuerunt, qvid tam fecde tamqve indigne,

üm ii

fe fubmififfet illi , qvi peffimis artibus Papatumn

^

-al

invafiffet, qvi cxdibus Gadultcriis omnia pol-

luiffet * in ipfo, qvi jüftitizefit patronus; & ara

dcontg!

prafidtumqve legum, omnem fefe fpem habu-

Jnincil

ife collocatam , & rnon folum excommuniea-

tionem contemfiffe , verum etiam in ejus gra-

ndpi'ousi;gf

[ À

5

tiam atpes cum Paa exercuiffe inimicitias

a

Nu2ac vero ipfum turpiffimo plane ad omnem

Yi prab ".

pofteritatem exemplo, gravem hanc & indcle-

al

ibuit

biiem imperio maculam inuffiffe, cumqve pu-

biico tam Ecclefiz , qvam Reipublica hofte in

n

gratiam r.diffe.. Hacc & id. genus alia multa

ia

ja&abänt, deqvefiliolo Czfacis eiigendo ,Ro-

'awns,nüiäi

i C

iamqve traducendo , &

Fiejfciendf) Pontifice

ny'j

Cogitabant,

^ []D]CRa'v

l

N

jl

Cz-

uipe

[

;;

jo&

LIBER Ill

]

- Cxfàr, eo cognito, nullafe ratione meliu

S. | | Hemï

offe placareiillos videbat , qvam fi à pactione

| ss (

- difcederet,& ipfis conjungeretur ; Qvod cum

gt

faceret, pontificis confilia plane turbavit, fic ut

! n

ille füfceptum in Gernaniam iter omittere co-

zimwfïl

geretur.

ul

77

Qvod.ergo proximum erat; Germanig prin-

donted

, c'ip,ibus, qvid actum effet, per Legatos nunciafä

utqve Reipublice provideant,hortatur. Fuit

jj

hocanno fupra millefimum feptuagefimo fe»

Jerbrt

ptimo.- ZHrfp, Bertboldus Con(tantinenfir.

; Mu

Principes ergo Rado/phum Svevise ducem

&

ereant Cafarem : (4n50/£. F, 1077.) eum con-

ä

T

5

|

fecratMoguntinus, (.5zgebert.) In Germaniam

j

(

j

(

/

autem revertensHezricus colligit Copias: idem

Bu

-

facit Rudelpbus, qvi Saxonum auxiliis potiffi-

dl

mummnitebatur, &.tertio-contliQu graviter.

4

!

foiit

vulneratus, non multo poít é vita deceífit.

vipo

—— "(umno £ V AO80.) Autor vita Henrtct 4. Fri-

: proca

ffngenfis L 6, 0.35. & de geflis - Friderici l. t,

1 TO

e,7. Helmoldus l, Y, «,28. & 29, Bertbold,

&

tetit)

-

Tïl

Y

| Con]lanwfiæx enf,.

; Atj

2

-

Ü

," [0[4

Heh,-

.-'

.

- d

LIBER 1.

M itigy

305

V:

Henricus ab ea victoria conventus agit Bri-

UM

xig. (Friffng. de geffis Friderici lx 'e. Hr j.)

Uu

letUrb

]

Fit decretum ab Epifcopis,qvi aderant, tam Ita-

1[9

lto

l is, qvam Germanis, Gregorium non effe legi-

- timum urbis Romz Epifcopum. Itaqve furro-

gatur in ejuslocum Archiepifcopus Ravennz,

Gcrmdmær

Viüor H11,Eo fa&o decteto, Cafar Romam

cgatosnup

latu. f ï

'contendit, Gregorium obíedit; fuga tandem

- dilapfum, Victorem IIL. -eonfirmat, abeoqve

Wgä

' eonfecratur. Helgoldus bifh Slavica , c,30,

mlzammtw

- MAPIAHIM Scotm! 3 état? 6.

-

"N euæab

J07) J

Grcgorlo (anno £r, Vulg. IO8;.) mortuo,

)mGe**

És

« Guilielm, Tyrius l3. e,14. & M.

Imil. £. 4.

]l]glho(lf

i

B/ond, deead, 2, 1. 4..) qvifüitalterab eo Pon-

HU tifex Irbanus IT. (ammof&r.Vulg.1088-) Ger-

u g-:

oviz, Atvernorum oppldo, ( Claremontium

ü"'r"'* - vulgo vocant;) ubi conventus erat multorum

/ H("m.r

rocerum, ( 450 Er.V.1095 ) Pbilppo ejus

l Fm

nominisLin Galliis regnante Bellum Sara -

4j 3"" cenicum per(vadet : cujus deinde fuit Impera-

E -tay Godefndw Bultonius, qvi feliciter multa

gef?xt, ac Hierofolyma n recuperavit. (mg'um

h$s €.T, Be/læm bac faerum dc j&r:p/ämm p

£er.

1

A

ä

306

LIBER l..

Tey Goilielmum Tyri Arclyzepz[rapum J AUEOr

AW(

ä

U

Chrontei Hierofolymitani 4 Retneccio ediri ,

Fucheriu Carnotenfes Balduini Regis. Capel-

Pubhc

lanm, Robertus , Mondc/yw , Beneditdiu z[e

1 [Qt,& k

;cmt I

äcw[tu.

Urbani f'ucceffor (anno E. V. 1099.) Pa-x

Cæter

^ fehalis H.infcftus qvoqve Cafari fuit.. Profe-

fcle

daw*w/

&uruslgltm,cjuszelcaufä inItaliam , filium

fibi fucccfï'oxem Cac(àr defignat. Heln*a/aw/

m

I. co 320

at

f

Isautem exftimul atus( ürþerg ) ab aliis, &

- oblitus officii, qvod natura nobisinfitum eftjin

fite

- fümmas angufhas Parentem conjecit , &abdi-

füam Vj

-care fe magifltatucoegit: qvum & Papam &

] us th

1 n

plerosqvchrmamæ Principes haberet fui con-

filii factiqve focios. ItaqveCar(ar fictus eft,ejus

Tif (mm

| deb

nominis V. patre Leopoldii poft mortuo in

3 tefd

arumnis. ( egno 4Er. V, 1106.) Frifing.l.7.

c12. Fiterb, De boc Imper, Henrico lV. fíc

| qaní

f

- feribit Vincentius in. Speculo biftoriali .26.

u

Yonié

- , 7, Henricus ore facundus fuit, acer mge-

|

mio, eleemo[nis largus, fexagies & bis, acie

"

l

collam dimtm Utt,

;l ;

Vite

Tdng

Al-

:

/

LIBER Ut

307

ffvpm u

3' U

Ahqvot poftannis Italiam smiti mgentx cüm

waemo

exercitu, ut diffidium, qvod erat inter Rem-

! Regu g,þ

publicam Imperii & Pontificatum , 'compone-

ia -

ret, & ferro patefacta fibi via Romam demum

Vemt. Friffng. l, 7644

J 109)i

' Czterum, inide à Coanntmo, Cæfäres con-

1 ällf Pr

ferebant honores ac dxgmtates Ecclefiafticas :

ilüm, f

idautem eere tandem tulerunt Pontifices opi-

o

Hezmol

bus amp&ficatx, qvafi rem mdlgnam, eaqve de

"caufa pleræqve fïmu tàtes omnes ihter, 1pfos ex-

Wg) b

. arferunt.

Yif

Hic ergo Caar, qvum jusatqve pote&atcm

ODdt, &

füuam urgeret, magnus cft Roma natus tumul-

má Fr

tus. ( Friffng 1.5, c12. HelmolA, la. c,40. lr-

hst

H'IL

PL

- fpergi 4tg.) ita qvidem, ut excitatusnoctu C-

klsi far, (aumo £E V rit.) fübvenire (uis, qvi paffim

POH m0« li

cxdebantur in urbe, cogeretur. Profhgatxs au-

tem factiofts, Pafchalem II. capit ; neqve prius ,

6!]1:' u

HHW U-

qvam fibi factum effet fatis , dimifitl, (ancito

Zn nl

fcedere.

Sed reverío in Germaniam Caeare,

fw Mnx

-7 Pontifex à pacto difcedit , qvod fanQtiffimis

verbis juraverat, & Cafarem excommunicat,

7 W

(Vzterb part, Cbron.17.) Eares multos Ger-

manie Prmcxpes ad rebellionem. commov1t ,

OE

ä

: LIBER Hl.

Y

-

308

& in hisprzcipué Moguntinum. Lvíu 7.39,

ä ?c;GF**

dereto

Nihil in Ípeciem fallacius eft,

umf

qvam pravaReligio.LlbiDeorum

od

numen .pratenditur fceleribus,

[ d

eitt

fübitanimum timor,ne fraudibus

1 Caln

humanis yindicandis, divinijuris

1 r

3 Cur

aliqvid immiftum violemus. . 9.

Curtiu 1 4, Nulla resefficacius mul-

1l

titudinem regit, qvam fuperftido:

alioqvinimpotens, fzva, mutabi-

j

ï*' n

lis, ubi vanareligione coepta eft,

ä

fixdi

melius vatibus, qjva.mxd ücibusx( Lis

iv

Yaret

-

Linf)t

. Cafürin Italiam profeQtus, lega

£os:ad Ponti-

»

1 brint

ficem mittit de pace, fed inter agendum mori

l

4 fimmir

tus Pontifex. ( He/moldus d. Y. c. 14.) Eifucce-

"

Rn

dit (aumo £. V,g.) Gelafius H. Caar, qvod

t

de ele&tioné non effet interpellatus, Romam

venit, &alium conftituit.

Gelafius ejectus,

pacemq'

g

Ca(àrem & Papam,ab eo conftitutum,excom-

snünicat. (Sigebert: Continuator,) Cumqve

per

E

P

[

LIRER IlI,

309

m; Ug

ä..; 3

pet Germaniam ejus Legati defectionem fva-

| aciusä

derent, ac principes idcirco conveniffent; do-

mum redireCafar coactus eft: fed interea mot-

b

tuo Gelafio, Romani Caltxzum 1. eligunt. Is

k

loco deturbat eum, qvem odio Gelafii , Cafar

t

Creaverat , & intercedentibus nonnullis , cum

-,

drini

Care tranfiget.

Quibus . conditionibus

transatium fit ,explicat Frifing, hb.7. c.16,

AU

Cranzits Saxon, l. $. c. A2, Sigon, de Regno

IN

Ital. lib.xo, Plattna m Calixto, Fiferbien[

.iupuüx

part.vr,

YA T

T

Henrico V. ( Mortuo dkno ',/Er. V; II29.)

fuccedit Lozbarius ejus nominis III. éSaxonix

ducum familia. (Urfferg. Albertus Abbas Sta -

d- :

denf.) Hunc Sveviz dux Conradus oppugna-

legaws'N

bat, indigne ferens, ad Saxon:s rediiffe rerum

quas

fümmam, & in Italiam profe&tus , occupandi

[ 14,)55'*)/

regni caufa, cum interim Lotharius Germani-

am teneret, deftitutus auxiliis, domum rediit,

TT

li ROIL

pacemqyve cum. Catfare fecit.

du

H

Erat

If

j

L

. LIBER Iil.

3io

Erattum Roma Pontifex Ipnocentiur I

g

huic adverfabatur 4macletus : (Frif£ (ng L r

n

i

I8.) & qvoniam ampla natus erat familia, cede-

re fuitcoactus Innocentius: Verum implorato

g

Cafaris auxilio reftitutus eft. (amno r.Pulg,

concef

qu

1133.?

.[n Germaniam rcverfus 8( ibi rebus com«

) hool

ofms, in Italiam redit Cefar, ingenti cum ex-

b

ercitu. (Frifeng. 1,7. c,19. & 20.) Civitates ali-

3 /jy f

t

qvot rebellantes domat, &in his Anconam at-

qve Spol;tum Sicilig Regem Rogeuum ex

1O

Apulia & Campania profligat, (R/£iur de Reg,

o(pim

Siciliel1-) &indeà Carolo:Magno vix alius

M

f

majora per Iraliam egiffz fertur.. Friffng. /, 7,

2

eAs. Hr[p, Helmaldus 1A. c,$5.

m

l

In lucem quoqve tuncrevocitum fuiffe tra-

;

gemS

ditur bellorum tcmpcfhnbus oppreffum 7u

Civile, qvod Juftiniani Caefaris mandato con-

3

ffre

futum effe diximus.. Urfperg. Aventinus 16,

Sigonius de regno Iialie L, V. Theodorus Bi-

ye

4

bliauder in Cbronologia,

TI]

|

DIl

Succefforem habuit (azzoJE.P.1138. )Con-

j

raduim Svevi Ducem. ( Erifing, 1,7,c.39«)

|

1

Bavaria dux tum erat Henrícus , cognomento

T

Su-

u

[

LIBER lil

2161

ii

Superbus, & idem Saxonis dux, per matrimo-

(F"/ngn

mum,qvod Lotharii Cafàris eífet gener.

Is

Ti ümhle Y

M.

imperium affe&ans, & multa mohtus inC æfä—

tünin

^

(MW lär []

rem, profcriptus fuit, ejusqve poffeffiones aliis

conceffz. Henricus autem,recuperataSaxoriia,

cum in Bavarlam contenderet, mortuus efl,re-

Dd

t

li&ofilio: in cujus grátiam Szxezes rebella-

Deticu

banit Caari , nec id modo, verum etiam Jel-

)Cl iv

pho. Henrici mortui frater, armls fibi vendica-

s Anyr

bat Bavariam, ejecto £zpo/do, cui Cafàr eam

1l

provinciam dederat; Frzfmg, L.7. . 25, Lu-

t

dotphus bic Aufliria dux fmt,

Leapo/a'z f*

M m

E7 A'ventmwl 6,

M

h

Paulo ante diximus, qumadmodum Re-

t d

-gem Sicilie Rogerium Caar ejecerit. ( Ur-

5 OPPK'L

fperg. Viterbienf. ) Cumautem ad hunc mo-

r ml

dum tumultuaretur Germaríia, Rogeru$ occa-

! Ay yi

fionem na&us,, invafit Siciliam , & Caaris

J TH Wf

prefectum exturbat: deinde Wetphbonem ma-

gnis mfhgat polhcxtamon ibus, ut pergat facef-

fere negotium Coari ( Bonfin, Decad. 2.1,6.)

ATT

Facit idem Hurgarie Rex , & ipíe Caa-

6),!! D)

g

rem mctucns GEYSÀ SECMNDHS Hngaria

Rex

LIBER IlT.

3

12

RexGeyfe Magni pronepos, Borycbum velm

muplw

al vocant, Broycum jï!zumf alomani Regis ex '

- elioit

adultero hatum vegno efecit ob id el Impera-

gorput

zor offenfus erat.. Ritius l. 2, de Regibus Hun-

lt ge/ll

garw. Avemznm l. 6,

Tort

m e

Tandem profe&tus in Saracenor, & amiffo

exercitu domum reverfus, cum in 'taliam pro-

hst

ficifei cogitaret , rebus omnibus inítructis,

qid

Bambergz mortuus eft.. zL L. $. Aventin,

2

pertbt

À, 6, (anno 4&. V.Yig2,)

rant j

zrm

Succeffit ei fratris filius, Fridericus Jno- -

4 mo(cm,v

Larbus, Svevis dux, ejus nomiais I heroici vir

dN |

ingenii, Jrfp. Friftng. de geþu Frider. &b.2,.

[ 2

D//m

-

Wrijrh

Is initio regni principes Germaniz pacavit,

j

mm;r//

& diffidium illud, qvod erat de Saxonia, Ba-

Vibch

variaqve , fuftulit ;

Poft magno cum exercie

byfit

tuü Italiam . adit. LFr:,mg 1 2.c, , Ottbo

intij

de $. Blafra l, 6, €,7,) Veronenfes, à qvi-

Hidn

ii

]ä

- -bus erat contemptus, mulcat. , & exempli

uj

cauà, primis aliqvot laqveo gulam frangit.

NT

- Circa Placcntlam excublas fib1 fieri ]ubet d

Mn

L

/

E MPMA — E i

Pl in-

1

N

[oJ

E /äEk TH.

3!3

P. ;

ia

li

!

þräncipibus 0

mnibus , imperii. beneficiariis.

1

hii

Mediolanum obfidet, Aftam diruit,Dertonam

^

complanat. Guprberus Ltgur

!

UM

s.3 Frgþzg,

L Ae gefa Frideriei i ff

Rormam profectus, confeïcraturiab Adrädno

Wa

IV, Cives tumnltuantes Opprimit. ( Frifzg.

n .fta!iam |

L5 t

li

J 2. c,22. 23 67 25.) Spoletum evertit, vaftam-

* qvecadem facit, Longobàrdos domat , & fu-

V. peratis infidiis, qvas Veronenfes ei collocave-

rant, in Germaniam redit. Palatinum princi-

- em; qxïf fe'ablente turbas excitaverat;ignomi-

lnb niofemulctat: — Bohemiz ducem conftitui

;

MU . re

4

gem, (me ZErJI. P.118.)

hd. -

X

Duo tn boc $ .,nom'nd.e veniunt. Primo :'gnfa-'

miniofa Palatini muldatio, que f'it geflatio

U canum prifcáGermanis ufitata ; meminit eus

kW — MAidechimdus monachus l3. Otbo Fri/z*ngänj?y'

pmw degefli Frider. Imp, 1. 2, c, 2. Gunthber, Li-

u gurtpil.g airmoldus Lubecenf, Continuator

w Helmaldi L7, c.2, Duodechin. ad annumigs.

[,&'tïfff*?' Cmmziw ózx. 7.3, cAg. Erudite autem bunc

du moerem expreffit Georg,

!

V.S*allvi(zþrg i(: Cefaribus

i

ficriilïhäfä . ?'(ïi/?W lf(fk,ä:(/aa:

x

FIH

Mos

h

LIDER HHI.

3114- |

Mos erat antiquis , qui publica commoda

- Jaremt

ACÓb s

C

| ,'f qvich.ï

Cæþ)re turbaffet b

ella gcrehtä foris :

Y

Totius Imperii ret« in[petiante Senatu ,

] anit

Wt canis impofitum corporeferret onus,

* d diims

3 /Se/c'unda,natetur cre;:tio Ducis Dobemte in

ifeteit

J ER

Regem, Fala eff illa bac legey ne dignitas tfia

«d pofleros transiret, fed ei bonori /'uccg]br

Yi

exbares foret, Aveutinus,

Intereà Mediolanenfes (F*

ifng. l.2.c g0.)

li

multà füperbefaciebant in vicinos , & Derto-

»

(0ntdt

l

J as

nam à Cafare dirutam reflaurabant : itaqve cum

od

ingenti exercitu reverfus, Mediolanum expu-

gnat, adjutus à Cremonenfibus , à Papianis , &

gnam [

d

Novatianis.: ( Redev, / 1. «, 32 d 2d 4$. )

Capta urbe parcitum eft multitudini, princi-

| Bu

pum Germania intereeffu, qvibus illi fupplica-

ia

verant. Longobardia tota in fuam poteflatem

hi

redactá, legibusqve conflituta civitate, diíce-

dit adalios ibi populos. ( O

&

k

7

"0 de . 5, B/(zzja

£, 1. )

Wi

- Poftejusabitum ill

irebellant, (Rddgb. I.Z;.

u

c, 21, & /44-) leges pracfixas contemnunt, mu-

| fl

ni

7

oliuntur; rurfus igi-

x

tiopss aþ eo faclas dem

J

N

: turk

AT

"

LIBER II,

-345'

tur eo profe&tus ,agrum totum popultur , &

Ht

qvicqvid-ipfofunï dicionis erat,.,cyertif.

du

Interea grav&s fiunt adveafus illüm*' -peg Itali-

ml

amconfpirationes: in ljfsetiam erat is, qvem

M

diximus, 4dria4nus Papa, qvi, curn plane f'atu..

t hm

iffeteum excommunicare, mortuus eH. ( 407;&

p —

JEr. Vule. 19. ) Ur/þerg.

hn fucujï

"InfItaliam txertio p;"ofe&us Cæfär : J;'e?!z'ä-

n

lanum funditus evertit; (anno Er. V, i162.)-

,HOS,&Diï

(Orto de S, Blaf: c, 16. Hiüfrg.)'rebeiklionis

Vi

autores capite mulctat,reliqvam multitudinem

Ü

diouna

n

in exilium ir e cogit, & Romam obfidens, ma- -

.".

*

i

gnam exercitus partem ex morbi contagione.

|

1

jj

defideravit. Soluta igitur obfidione, & per

RU

Hetruriam collatis prafidiis, Spoleti, Ancong, .

i

fsl

Jij

[

Ravenne conflitutis pro fuo arbitratu,qviR em-

i

fi

m L*"x

?uþlicam gererent,ïn Germaniam redit.

Ciï'l.üïh L

- * Adriano Pon.tifice,mortu;),' duo de Princi—

TL

patu contendebant, abíente Czefarey ( Radev, £,

T

2,c.43. Otto de , Blaf. c13.) Vitlor & Alexan-

in

der HIInVidoremCafar

arcmüufgïf

2

qvicic/m m?gis*

pna-

j t

[ 74

[i

z.

316 -

LIBER 1.

E

1 injr

nabat: Sed Alexander competitorem , pgf'c et-

j at

iam, augefcente diffidio , Caearem excomuni-

N

cat. ( Matiml 18. Tob, Marius de Schifimari

*

-

aisl

M

b;ku.(y" Concilftk part. 3. 6 M,

-Eam Getafionem &onfpiþati Mediolanenfes,

jl

deit

(ürfperg ) rebellionem ficiunt, Cafarisq; pre-

fe&tos in multis Italiz locis ejiciunt , qvosdam

jj

etiamlaqveo fufpendunt. Regreffus igitur in

genfisïnä

Dot

Italiam dubio Marte cum illis confligit: Pon-

m

tifex belli focius profugit Venetiàs. Sabellscus

t

Ennead.9. l. Naucler.gener A. vol.2,

-

ha

Facta demum pace per inducias, in Afiam

ii

ii

profe&us, ( Nicetas Cboniates lib 2,derebus

n

hii

Ifaaci Angeli) adveríus Chriftianee religionis

E

hofles, & oppreffus irnpetu fluminis , in qvod

lavandi caufa fefe demiferat, (m. JEr. P". 1190. )

(Qui

plenq

perür, (Arpoldus Abbas Lubecen[is Helmoldi

WUR

continuator pominat flyuvium bunc Salepb,

Alils. Serra dicitur, Hieronymus. Mercuria-

N

drj

Jisl. 4 , variar, lection, Cydnum Creile flu«

onen cen[er, 8 citato Galeno ex lib. de caufis

pore,

SPh[

J

f(i'ofzzf*ar&im, d/ex.eynd. M, æ,äfva tem,

dum

(

*

— EIBER, lL

; E

IEOTem,Pgæ

du fe in eodem flumine laviffet , conbniffene

V t

t tremore torporeve captum fuiffe fcribit,

Mdt&bffrr,;ä

. Succeffor ei fuit filius Henricus, ejus nomi-

nis Vl. (Ozto de $, Blaf.c,39, & 40.) Is mor-

tuo SicilisRegeGvilielmo;Rogerii filio,qvum

Metine

in Italiam fecundo veniffet, Ápulia & Calabria

lr

devictis, Nä&poli qvod; capta, Siciliar domat;

UT

ínaghis ibi relictis prafidiis,

proptet mobilc

e((usigjmr

gentis ingenium. H fperg,

mäigit: l

Deinde Ravennze, & Anconz, perqve Apu-

Qis.

liam & Hetrüriam, Optimates conftituit. (O£»

Ql.val.;.

£0 c, 43. & 45.) Cum deinde filium füum £*

dericum adhuc infantem, Imperii fuecefforema

ha l

defignaffzt,de voluntateGermanie principunt,

TT

in Siciliam profeCtus, vitam finiit. (amso ZErs

ld

Vulg, 197.) Urferg..

minis ) iü'r':*

Et qvoniam etate püet etatFridericus filius,

17

(Otto de $, B£af. c. 46, &6 48.)ut ditum eft,

WF! MM.*I

pleriqve orines Philippum, ejus patruum , fu-

172

fcipienduni judicabant: íed vehementiffime

71

Romanus Pontifex ob(fkabat, In.nacem—zïw' ill[.

Urfherg. .

5

"

-Divifis autem

TT

principum -anirhis ,cum hi

- 2

Philippum,aïii vero SaxoniæDucemOthouem,

P

(Cr'eraïfenrþ, æagnu's ex

ea re motus fuit exortus ,

f ML

R

1

Plæ-

at

A

z. 318

LII)FR T.

|

piefertinrad oram Rheni. Philippus vero, pat-

vinisl

timarmis, partim humanitate fumma deduxit

adver(arios ad officium : ae deinde pacem cum.

pOSa

j

F'ontifice qvoqvefeeit, qvem expertus erat in

1€f't1£]^ïmum Otto t 46*

| g

avodl

alla j

Occilüs (4nno &Er. Vulg 1208. ) deinde in

cubmu o,fuccefforem habuit eum, de qvo dixi- '

UfC

mue,()ttbanem IF, S&xoni ducem, COrbode .

qm

4$, Blaf £0 c, $O. Zdrnoldus Lubeænf L7. 6.14..)

Wt

qviin Pontificis odium incurrit, qvem prius

habuerat amiciffimum. /

Tandem etiam ex- -

j

Ü

A

communicatus eftab illo ; Ideoqve habitis co-

B

mxtlts,PrnmpesL euoxcs àPoztiücefolicitati, |

ut aisum crearent, t

BL

v

tici VI. nuum Sicilie

I

Ü

regern , Fridericum cui fidem dederantadhuc:

Ti

infanti, ut paulo fupra diximus , evocanté Si--

- qui

cilia, Zf j)erg.

a

Occurrit qvidem illi Cefar Otho eum exer-

ül

citu ad Rhenum, ut tranfitum prohiberet ; fed.

t

ejectus & in Saxoniam reverfus, marore , ut

c'editur, interiit. (.mna 4Er,P,1218.) Mu--

dHus L. 19,

(

Atqve

ALI*B FR It.

319

r

Atqve itaFridéricus eft f QtusCafar,ejus no-

tj

rinis 1I. Friderici fEnobärþiCæfäris e filio ne-

mdepacem

pos, À£utius l. 20. lirfp.,

TU

Innocentius IlI.de qvo

dictum ef]c ante,Co,ix;

eilium habüit Rome, ( Tom. $. Conc, , Hrfe).

qvod Lateranezfe vocant , ibi decretum intet.

)d

alia fuit :

s

nl

LUrChrifma fim

ul &Euchariftia,

SSUNUTT

ecen[. IW

qvam dicunt hoftiam, fubclavi

lerventüt, Decrct, Concilii Lateran, 20

1.

n d

(Ic qvorannis privata fiat coae

ul

fe(fio peccatorum, , z.

tv

| hia

- Uteledtio;fa&ta pet civilem ma-

ndcdcmnif

giPcratum,in Sacris Beneficiis,vima

4

m

nullam habeat, .^.

isE;'cleflä&i-,

" Ne,qviluncordin

Qdote:

- ci fidelitatem uis , qvilaici-dicun-,

1prohibcrüi*

, fine cauía promittant. «.43.-

tü

y, n

'Ne. conítitutiones Princiþum

J

: :

A

ï/ '

Evckclevüislpræjudlicer/lt. 6

Ut

[

Q 4 :

310

LIBER Iil,

L,

: A

. Utab omnï ïco,ntribütïone-fïnä,

1

immunes Ecclefiaftici, &. 46,

gt

Ne tributa folvantur ante de-

[

.CUIIaS, czp, 54

Gf

'

*

NeDivorum reliqviaä mon&ren'f 1

mllb

L!: f(l L.

tur extracapfulam, ; 6;

E.

cipc*facm

Ad h;æc, grávetum erat Ínter G/acos 'ätqve*

g

Lattnot difidiuni, (Tom.4. coneil cap. 124.)

Lt

Nam fuper qvivüs arísL atini miffificaffent : eas

ag

contre&tareGrzci nolebarit, nifi prius laviffent

' *; riturPoï

as & expiaffent:: Deinde baptifatos à Latinis

d r

"rebaptiibant. (v, 4.) Fit ergó decretunt, utad

- d Ti

:]

Eccleftam Romanani, matrem fuam, revertan«

fiperi

D

tur, qvo fcil. ovile fit unum & urius Paftor5

nifi pareant, excommiunicati priveritur ordine;

(5

Reperirur3, Decretal, tit. deaptifs

fils

effeciu c. 6.

!

tittem

moþ" ejzzf

Ua

Romam prof&&us Fricïericus; ( anno ä*rä

j tür; P

P.1219.) ab Hozorio IÍl, confecratur. (ur-

r

fperg.) Qvipaffim erant per Italíam rebelles , :

Ex iisnon-

'dg;ngt, qvosdam aucen/n proferibit.

)

nulli

P

1

F

LIBERITI.

r

Jlmong iulli Romam confagiunt , & Pontificis opem

-mplorant. Ea res maximi diffidii dedit occafi-

lf46

onem ; Nam fuüosadverfarios habere portum

U g

p

jbi atqve domicilium, Caefàr molefliffime tulit.

m - Glfcenteodlo,filumfuum Henricum , de

-- €onfilio Principum, defignat Imperii fuc'*efTO-

ii

rem, ' 4nno Er. P,3222, ) (Hrjperg.) & prin-

cxpcs Cremonaim evocat ad conventum , fed

Gnc

cum aditu prohiberentur,faCtione Pontificis &

mnl.u; Longobardorum, in Apuliam Czfr revertit,

lii - & aliqvanto poft (anzo ZEr.Fulg,i227. ) mo-

l Pflhl'.n. riturPontifex;eiqve füccedit Gregorizs LX, qui

m

; Caürem excommunicat, qvod profectionem

dCCTM,

"in Türcas, cuifefé voto ad&rmmffet non fu-

1fuam, m fClp»leto

kl

v

o (

Caar deprecatus offenftonem , fefeqve pur-

t 4» gans cum nihil proficeret;Romam pcur,?on -

tificem dejicit;ejusqve focios graviter mul&tat,

- &altero indicto Ravennz conventü , 1mped1-

turà Pontifice profugo , qvi paf*ïm ei multos

gm

t (

cxmtaverat adveifanos.

gjmlrh

.OS:

Mor-

j hi

o

p

2

LIBER III,

i

l

3*

Mortua demum uxore , Cafar, ut promlflä äat?ïï

præfïarct, ac Reipublice confuleret, profectio- .- , fim

nem in Afiam fufcipit: (Urff. Job. Cu[pinia- . E

$us ) per 1pfïus abfentlam veroPontifex bellum /| Y*

fict, & Apuliam Occupat, Re feliciter gefla . (

multisqve locis recuperatis , & inhis Hierofo-' '(isl

lyma; (apJEr. V. Y229.)certior factus deltalie -

mmü

m

ftatu Cafar, pa&usqve cum hofte decem anno-

rum inducias, redit cum exercitu, fuaqve facile. /W at

recuperat. Pontifex novo feedere fe communit /| jitj

Italix procerum, qvos Cefar mulétaverat , ac

qvx m

deinde rurfus eum excommunicat, qvod eum xnes,q**ï*

hoíle pepæglffet.

fumapt

quP

Cafar, qvietis amans, per legatos agit depa- . ona

ce; qvam vix demum impetravit,ac in Germa-

ia

niam idcirco redit. ( Muziu L20, Cufpinian.)

0P€T8F

Qi«f

Pontifex autem; cum naturam mutarenón pof-.

fet, vaflato Viterbio, Cafarem rurfus excom-

gxhls,s

municat. Ea re commotus "vehementiífime -

ICHUS

Cafr, fremens & iratus Ttaliam redit : per He-

At

ll

truriam , per Umbriam , per Longobardl,am,

per oram Paduanam , mulctat o mnes rebelles :

- Hshi

Pontifex idcirco ingeminat excommunicatic-

nem, & Venctos faxdere fibi conjungit. . C«-

H

i

i

[

"T

*

T

]

ILIBER Il

-95

Efar, ! P"':

wü;- per Italiam:

graffatus plerisqve omnibus ad

? W,mei,

officium reductis;Romam óbfidet,neqve mul-

: 3017. l

ll

,

to poft (azno Er, P.1241) moritur Gregor,

| Onlll.fex»k""

Pontifex, cum. Ravennam fuos evocaffet ad

ïe fe dm:;

Concilium , qvo tamenilli, viis omnibus ob-

duf

* feífisà Caefare, pervenire nonp

.

Pt

Oterant ; qyidarfx

etiam capti fuerunt.

hm .^ Hic ille eíf; qvi Deeretales ,uti vocant, Epi*

hum — fo/zr confarcinavit, magnam juris Pontificii

TT

partem, plurimis onuflam commentariis:

va

m

qvidem in re mirüm videripoffit, effe homi-

nes, qvi tantum elaborare velint, ut ea , qv& pa-

lt (p'oi:- ,

rum apté, perperam etiam & minus prudenter

atqvepié, fed & ridicule dicla funt , tanqvam

elgatos:gkif

oraculcm aliqvod mordicus arripiant, & in iis

rl

interpretandis, enucleandis, veítiendis omnem

Operam & atatem confümant, qvafi eo condu-

d

&i effent, ut alienam ftultitiam & errorem vi-

TT

giliis,& labore fuo maximo defendant & inal-

vl

terius impudentia, fui pudoris exiftimationem

*

-

-

amittant,

D

w

lilud, qvodGratiani decretu

Longobäfïï :

lia:

m vocant,fiiverï

us

s

fts locis haþct mt;r à

i

D

)

J

/

g

f

I *0'6 &

L

324

LIPER Vf;

b

Seqveadam effe Regulam Ec-

ïecon

clefiz Romanaz,qv fit Beati Petri

3

];(IUW

fedes, Dz/i 19. £, 4 €nimuera,

. "Nenlicere Concilium habera

nifi permittente Rom. Pontifice,

eltt

)

d

Difl.12. c. 1, Synodum. & c,

L

4 Nec (icuzit;

j

$£. 0,5. Multit denuo,

ä

at

Leges Ecclefie Romanz fer.

T

vandas effe tanqvam ipfius Petri

fg

f

A

voce pranunclatas. Djg, 9.«

6?722€f,

|

"

lr

Quod EcclefiaRomanajugum

Ü

imponit,etiamfi tolerabile non fit,

i;

ï

effe perferen

m

22071A9.

$

Dw

d

. Ecclefi mini(tros debere cafti-

444

tni

tatem promiittere, ne videlicet du-

CantUXOTES. Dj 41 v »' Sacerdotibut,

It. 674 $i laic

«

—Wb

c. G c,10, Lex continen-

N

£Hg.

liot

Ef

Liggze' H

1j

m

; Ei, qvï non habecuxotem, lice-

i

j

teconcubinam habere,. pj$54. 4

7

15 q'uis pon babet, It.c. s. Chrifliano,

umb

|

Papam in füo rnunere neolt.

. P (fll

gentem &remiffum, nocéreqvi-

Md

u

r

dem, tum fibi, tum aliis ; verun-

tamen à nemine. poffe judicari,

M |

]

qvod omnes ipfe

.judicctï. bift 46,

!

C. 6. Sipdpæo

)Mfzï

Imperatoremi debere fubeffe

l

Papz, nonpraeffe, pif, o6, cap. 10.

Ti

$ Imperat, It, c, 3. Nunquam de. Pontific,

lw

' Relqvos omnes mortales ab

)

hominibus judicari, Papam veró

Petri fuccefforem, à folo DEO,

lr

d.9.4.3.€.W. Nemofudicabit, 11.c.4. ali-

u

jb

orum bominum &ec,Yy.. Facia fubditorum,

- Papz licere populum eximere

fl

li wnria;*i

à fide & jurej urando,qvo principi

Lï

luo tenentur, 57 é. c3 alna t

In

7 ;

N

—

^.

326

LIBER 1ll,

LU

In Gregorii Decretalibus Epiflolis, & Soxti. i

!

1

Bonifacii & Clementints & Extravag antibus

! c d

uti vocant, efLinter catera :

Decretis concfhorum auctori-

(cpul

tatem Papæ nonfubjici, ; 4 sigri-

( 1

ficafts. G. djunt in C oncilia X de elettione &$

?

d D

eleä. pot.

1 Fäf»

Pontificis effe , Cxlarem ele-

Qu

aum approbarc, vel minus ido-

pj

[

(

neum I'€]lC€l'€. c.34. Fenerab. X. de el,

Duo praefle mundo luminaria

.

l

magna, fofem utqvelunam Solis

l ]UT

il

locoPapam effe , Czfarem vero

Eu

lunz: : «6 folita X. de major, &5 ob.

i«

. Deadulterio & aliis criminibus,

; Ui

vod minora fint, Epi cop:shccxe

cum iis, qvi dchqvcrunt, agere re-

Q

rm[ïïus. 6, 4 & ff cleric, $. Deadu!term

vero X. de jdic.

m

n

.De Eccdlefie Romanz pnvnle-

gus

I

LIBER ll

327

L g

lis- Papam folum cognofcere.

e. I2, ctm veniffent. X. de judic.

maj

Excommunicatorum ofTa,;am

fepulta debere exhumati & proji-

0[4

/Nerflm

ci. c,12, Sacris A, de fe pultur £, 5 4d bac X,

de Privileg,.

Ü

(afem (

Papzlicere, lmperatorcm re-

TO

tmovere ic»co&maglffratu & ad

Apoflolice de Sent.€8 rei in 6.

ii ]

"Calaremteneri, uc fidem & hi-

olum

delitatemPontifici præ?cet,pcr jus-

a

ura ndum:

Clem.unico de 3ur,

aT

. Ecdlefiafticos oportere olutos

A

ac liberos efle abomn i fumtu,

NI 1m;

moleítià,munere ? c,7, 4d».X. immun.,

lus

Poft mortem pofïc alxqvcm de-

d

clarari hzreticum 5 ejusqve bona

í "

pubhcarl. cap. vergenti X, de bareticit,

i 244 4424 €, 6, Sanc profertur 6,

j Pmn

Filios

LIBER lll

;|

338

Filioshzreticorum, ad prafe- - cuusho

&uram ullam civilem aut facram (qur

nondebere admitti. z. smmmm de

sf

lw'et:m' 77 6

^i Mlint

- Ad falutemefTeneceffarium,ut -

dtfacerf

omtnes homines Pontifici Roma- ,dn&

if

no fubim:.,. £4p. Vnam fzmc'tdm De maj.

urd J

x obed extravag. comm.

d

Haeepaucula;ex ingenti acervo df*fumta, u-

jusmodi fint , nemio fanementis eft , qvi non 4 (

videat.

eamvxd

Lex eftut cam definiunt hoxmms doöhfïï.,

HCIOHI(

mi, (Cic, t, de fegibur): ratio fumma infita i in-

2777

natura, qvz jubet ea, qvae facienda funt, prohl.

nivdi

betqve contraria. Lexautem omnisad coiu-

j ts

nem utilitatem referri, (Czc.2, de /eg, ) & le-

g1s atorficerga multitudinem atqve Ixempu-

J qHPU

ftili

blicam affeQtus effe debet, ut pater fuos er ga li«

füty

beros: Qvid autem iniis, qv& dicta funt,fimi- .

! foca

leapparet? ea vero non excufire tantum , fed

etiam vellire, & ornare, & illuftrare novis com-

fmgul

itis

mentationibus, & qvidvis dicere pot1us, qvam

U

pan dlgnnatcm 1llorum mumnm, qvaío ,.

mGdfh

cu;us

f

]

ZIä'ER ITf

E

N

: $

é

*

l

1 cam?

cujus hoe c&*ïmpp(ä;ngiæ, né qvi'cïi gravius di«

:

d

m fafïusï& avaritia, & domirandi cuþiditfas;

- &literarum infcientia perfvaftt illis,ut ejusmo-

[

1

di Gcerent decreta, fi fententiis ipfi variant , nec

ol

3

lii voluntaliorum adftringi legibus , qvod pa-

| sfifint poteflate praditi, qvafo, cur te macetass

Ill Df [

:

1

;'

utd

iflorta G repugriantia componas f& Cöncïf*'

odd

MU

D

"

v

| ücs?,

hd

Omitto pelagus illücf aut fentinami veriusj

ivl

jl

U

n

- éàm vide'icet juüris Papiftici partem, qvee beríe-

! ,

?

- ficiorum ,uti vocant, (2 Decrei '43:'- Fit. $, dé

Quf

d

( oprabendà & dignitat.) &bonorum facroruni

l lfunt,;

n

i

. mundinationem continet, Qvisenim fraüdes

átd; technas enumerare poffet ? ne ipfi qvidem;

í lf!y;,'ï'äï

-qvi plurimis arinis iri eo mercaturz genere ver-

EU

! J

3l

j

!

ij

^

j

.;.fati funt, fatis etiám àmnes in'telligu'nt aüt no-

- funt,qvando nova femper excogitantur. Sed

]

(

l

"

«hoc argunmientum & tempus aliud, & librum

Mm,

fingularemipofcit : nuric ad propo

QtUm r;dc-'

ritistt -

ánmius;

poüüi;qïf - UtFridericus Cæfär;(

'B/)om,f. decad, à, /.8.5»

ij f

-t Gal&'e qvoqve Rex Ludovicui, ejus no

mis

j

nis

330

LIBER lll.

- nis IX, in Sytiam & /Egyptum cum exercitu

: »fum)qw

t d

' penetravit, & poftinobfidione Tunete urbis

vitam finiitjanno falutis M.CC.LXX. (Gdg'vi:

1 df

| um

ma l. Z62 Aüre/fw (. 7f) :

! didh

Eo regnänte, Güili?lbzw," *Epi-fcopüs Pafifi-

nus, qvzílionem propofuit dePenefícéis Eccle-

J p

m

v Mfaffici ; Repalam difceptata, vicit ea fententia,

- non elfe fas cuiqvam habere plus uno.( Job.Ita-

d

dugyttis

liin Chronic, Franci£) Sed ejusmodi decreta

fatis efl recitaffe tantum atqve fcripfiffe. Hez-

-u' mr,lm P&ï

-vicus Pantaleon inCbronologiaEccleffa. Chrae

' muma

nicon Flandrial,8 Guilielmur £pifzopus Pa-

!— Mi

viftnus feripfit librum de pluralitate benefrai -

-erum, tefle Tobanne Tritbemio. de Scripto-

; dcat

s

n

" riþfa Eæ!eþa/i,

(lit,d

Gregorio füccefïït ( knäa A«;'r.i Z/u/g./uzn.)

i Sigon.

- Innocentius 1V. ! 4, Tom, concil. ) ad qvem,

|

velut hzreditaria fücceffione; venit odium Caz-

l

! faris. ( Znil, Z, 7,) Itaqve Lugduni indido

i ls

- Concilio, Cafarem evocat.

Non venientem

* ij

excommunicat, dignitate privat, hortatus Ger-

d ba,q*

manig principes, ut alium eligant: & hocqvi-

(

Xxcu-

E

[.. "demejus decretum eft, interalia, tyPisl €

4

ium

/

LIBERTiI

331

fom, qvemadmodum & Cafaris qvedám ex-

t Tuner

i

tant ad diverfos reges Epiftolee; qv1bus & Pon-

CLXX(

tificum iniqvitatem , & fuam prolixe demon-

' flrat innocentiam. VideMatthei Paris mona-

- €bi A/b.emenf :,szï mn/orem P. 64.8

fs.

tf -

Decréverit Cafi proficifci Lu gdunum &

Kite n

umf

periclitari fortunam. ( Mutius 1.10,) Sed orta

x

ji

denuo.rebellione per Ttaliam , vires omnes eo.

w

eonvertit, & , cum minus feliciter res gerere-

inji-

TU

tur, in Apuliam reverfus coepit langvere, ac de-

mum mortuus eft. (4250 2ErP'ulg lzgo.)

X

77 ;f

ltl

Alü pcmiï'e veneno, alii ftrangulatum funTe

iil

dicunt, à filio fuo notho,Manfredo, qvi Italiam

poft invafit.. Micbael Ritiu [,2, de Reg. i*

cilie, Mutius L.30, Crantzius Sax, 1 8, 066

-w

B.

Szgon. de Regno Italie. l 18.

»

ii

m

xw[mut

Erat tunc magni nominis Ázo Jurecon-

fultus ,. ( Adlezat.. Parerg. l.3O. c.2$.) qverm

uöd d

Mn [: n

inde fecuta fuit ingens illà fcriptorum tur-

mtu

ba, qvi violto Juftiniani Cefaris;edicto ,

U

CHib. 1, 55.11. C. de veter, ]ure eanf. ) gram

jl

qpr

QV 1-

i

tl

I

qvideüï illo atqve fevero, mundum refgrfgrünf

äü&üf& q.

inriumerabilibus libris, unde riune petendafünc -;l

-

€à; qv& veteres illi cop

*

iofilime dodtifimeqe

ii

ï*ira&aran.f.

iaf

Jfur t

Näm aiibrür'ri alii (crinia c"ömpilant.(H'omfa

À. t« Sat. L) Neqve fcribefidi finis eftullusaue iij

modus; & opinionibus contrariis ominia re-

]

ii

P

dundant, ut proprielocum hic habeat, qvod fe-

tiex ille dicit; ( Teren?,Phorm. A8.3. $cen.a,). i

!

dvum ttes dejure confüluifst : — feciflis p

qui

j

probe, incettior multo fum;qvam .

NT

eu um.;

- eregi

: : ömffto,t'echna's*, qva pïufesquïo.tiid-iie éxéós

windt)

pitamtur. Plane enim hic aceidit, qvod Comi- t

Cus (Terent. Enn. AA.$. Scen, 6,) inqvit , ut j mni

in aftu veniat aliud ex 3lio malum;

Przclare

Bu

mnulta legibus effe conftituta, fed ea Jurecon«

u

fultorum ingeniis pleraqve corrumpi, Cicero

Ailth

( de/eg.) qveritur, atqve depravari : Qvid? (i

lifify

nuncvivéret; & pyramides illas librorum &

dM (

praxin noftram & Sacrarium illud legum tam

M

fosde p Ollmm, mifereqve contaminatum effe

vide:

823

ndum 'Q videret?

»

annqvam fän'eþ,ïïpu,t alias attes omnes

n g»wä

in lucem Deus hacnoftra memoria reduxit, ita

"h

l

j

;

- gvod; mul

tos excitavit, qvi bonárum literarum

ánftru&ti prafidio, non poenitendam operam in

. fac etiám parte collocant, (Cre, 1. Ze /eg.) nt

'mPith('u rem videlicet pulcherrimam hominumqve fo-

Wi cietati plane neceffariam, imo donum coclefte,

ts Ont

i

V' depromptum & hauftum ex mediis Philofo-

Wa phix fontibus,nitori fuo reftituant & eqvitati.

43 Qviqvidem ipforum conatus, publicam. non

ii; j modo laudationem, fed remunerationem qvo-

,qve meretur.

Ut

- Ab ejus &;o rte per annos XXII. fere fuit ih-

. tferregnum , (Egmar.18. 4mnos interregni nàó»

W sipat)qvum fubinde alii , & aliieligerentur,

lm qvitamen in ea temporum perturbatione fum-

Ms mam rei non tenebant. Frid, LI. Vaper, extin-

j - Eo fuccefft Conradus F, ejus nominis IV cui

Wüm eppofrtus eft Wilbelmus Comes Hollandie, Illo

autem extinilo.cr boc inFrifra cefo, aSeptem-

nj

( viä?f'

wiris, de eledione difcordantibus , ereati funt

Jb

- duo Cefares , Richardus Princeps Cornubia

H

Neuter

u AU /ut, 6

f"'«f&vmfw Rer qgjieaæ.'

[ dmc-"lf

ammatw

-

i"

:

LIBER I;

tamen borum Imperio 'din prafuitz mam AL

i D

phon[as [ponte abdicavit, Rrcbardus pecuniis

mNW

ä

exbau[ius in ddngliam redit. (anno &&. F.

Rudoï

12594.)

lu

Int'cre,axRegnuïm Neaþolitanym à familia

l

Friderici Caris, n poteftatem Gallorum de-

ä

venit, ac poft etiam Sze//ia. ( Mrcbael Rititu 1.

Paæid

f(l Q

5. de regibus Steilie & Neapolis ) Nam G.lli-

cis armis tum nitebantur pontifices : qvanqvam

qvm?müï

deinde graviflima bella. füper his regnis orta

funtinter Arragoniam & Andegaveníem Ga'-

m

"

licam Familiam : Verum hatc non fünt. hujus

1t)s, 01

loci.

!

- um

. |eutun|

. Cumin eo datu fluctuaffet tot anniys kcspu-

Em

blica , ficut dictum eft , ( Mibertus Argentlfn'.)

TY

du

Rudolphus Habsburgicue (anno I&r.V. 12732

creatur Cafar. Isinitio regni, motus » qvi pat-

gx,otam«

fim erant per Germaniam , componit; inde

| t

coaventibus aliqvot actis, Bohemiz regem ,

^ ul

Ortocarum rebzllantem invadit ,. & ad. pacis

nl

conditiones cogit , qvas tamen ille, fuze conju- u

gisimpulfu, non mujto poft violat, & in Au- qum

Pf':ia fecundo congreífus, in prgelio interficitur.

4/

,(än:- j

E

i

- LIBER H

335

f 11

(anno. £. V.1278.) Jneas Sylv. Hif. Bobe-

T "dm P

E;

mica c.27. Mqtiw ] 21. Cufpin,

'l' (MW lh

Rudolphfulm adjuvabat Un gaiia& fex Ldzlz'f-

|daus Chunus, Mutiia l21

LUH

. Bo;gfn, decád. 2,

N TER

1G]

Oft

li i

E Pace dye'mumx fadia cuni'Bohe'mis p&r, niatrf-

] Na. monia, Czrfar filio fuo 4/Perto Auftriam dedit,

"3« qvam rnultis annis Bohemia rex poffederat.

i :

ha

" Impeditus autem v;ariis Gefmanik nego-

tiis, non eftinItaliam C&ar profectus ; (o-

:cnoqug

23

hannes Cu[pinianus) Qvanqvam alioqvi non

multum huc inclinàbat; & per jocum fertur

Dd

nartaffe fabulam (Refert bunc Adpologum P]a -

"s

to in Alcibiade priore & Horat. Y, ep,.Y.)

mj

aliqvando de Vulpe ; qvi Leonem fimulate &-

n

grotantem , qvadam in fpecu, non adibat ,

qvod vefligiis aliorum animantium terreretur,

:ompon]?;::

ii

ex qvibus nulla rediiffent, Prafectum tamen

inltalia conftituit, ac velut Imperii vicari-

j hls

dott

um: deinde Flammiam & Exarcbatum» de

u

mus ; Ec'elc*:flæv Rot

.

nxaynæ

,T;KSVQ n,on/ Íemel dixi

/

€on-

ht

L

E

LIBER, Ilk. |

FR

856

w Hcentïa (

confirmaffe traditur, qvum tenuís admoduim

fructus ex iislocis ad ipfum rediret, . Exarcha,

: wuriro

|

pum Ponttffci concefft Rud, Imp.ea conditio-

| z

pe, ut Pontifex fuir impenfis & fumptu exer-

eitum contra tnfideles & Barbaros in Affa 6v

] d

Africa alat,quemadmodum in feripto fuo con-

dtpendu

£ra Julium Pontifícem edito, Maxim. Imper.

; fiptti

gemonflravit, Aventin. l.7.

UAE VEFO. Ci-

, a

vitates complexus fit Exarchatus , videa

-

Fur

n

Sigoniu de Reguo ITA.

al

3 Dlndu

Perpetuís enim fïmultatiBïls &Paparum ini-

]

1 pytut

micitiis defatigati Caefares, facti funt paulatim

remiffiores." Nec enim prius acqvieverunt Pon-

:1 Wbm,o

tifices , qvam illos extra fines Italize fubmovif

L

:

1

1

h]

fent: & qvia Regum Gallix prafidiis fere ni-

tebantur, ac per Epifcopos Germaniz faCtiones

Z

Alebang,effecerunt tandem »qvodpridemanimo

Ti

concupiverant,

fieri

m «

.. Hicvero memoria repetendum eft, qv& fit

df

fica rerum viciffitudo, qvando illi, qvi benefi-

campar

Yocgnt

cio Cafàrum incolumes fuerunt, vitamd; tole-

rarurit& locum füum atd; dignitatem retinue-

die.Pa(-

runt, amplificati bonis illorum atqve muni-

ffcen-x

i

*

x

LIBER 1Ill.

337

f

ficentia dominatum fibi fumpferunt ineos , &

M

(mp- M

þatrimonio qvoqve fraudarunt: . Non folum

enim Italiz bonam partem occuparunt , fed Si-

] L

ciliz qvo qve Reges atqve. Neapolis ardte fibi

n -

devinxerunt. Nam hi & tributum illi annuum

b

dependunt , & dignitatem Imperatoriam u-

lum )

fcipere prohibentur, nifi permiffu illorum , &

QWI 1

qvum in poffeffionem ab eis mittuntur, hoc

LT "Jl&f.—

ipfum jurant interalia; Bergomenfer l, 13. -

mil.l,7. Michael Rittus 1 2. de Regib, Siuilia,

Blondus 1 8, decad 2. Crantzita Metrop. Lg.

b

c, 30. Memmit Sleidantu Commentar, LYf

(i funt;:t

Brutum fulmen auétore F, Hottomanno , ut. -

i

'00/11171".

Jnie o

P

In Rudolphi tempusihcïdig ilia mfmofabi-

;rælïa'äïff;i'

m

lis Gallorum clades persiciliam, Qvum enim

D

"

u

f

-

u

"i

Infulam hanc tenerent , & more militari multa

facerent infolenter atqve libidinofe, per occul--

tam conjurationem , dato fieno, paffim 'truci-

ium M ^

dati fuerunt omnes, cum ad preces vefpertinas

t

campanz 1mpellerentur. ^ Facinus hoc vulgo

vocart vefperas ficulas Fuit hccan. M cc rxxxi.

Ts

l

die Pafcliatis. Paulia Amilits bift, Francic

$

p

-

Lf

N

x É7

tIBER, T.

-

lib. 7.

yy zl'!iw- inChron.Franc.Thomas Faæellm-""fïä jum Y

s :

Rerum Sicul. Dec.2. L. 2, & 8. Michael Rütius

£

qi, à!

dle Regibus Sicilia,

joh.

(

Accepta pecunia Rudolphus ItaliaCivitates

multas, qve ditionis erant Imperii ; liberas&

po

fici

immunes fecit , Bonanien]&:,Florengina:,Gle-A

[mdit

puates , Lucenfes &alios, Mutius ].21, $1go

nius L20, de regno Italie, Crantzius Metrop.

P€[f€äïiw

L8. « 40. Nauclerun,

,

nqpet

D

cipesfe |

'C vocatis deincic Francofurtum Princiþi,;

bus, filium fuum Zfloertum defignari fibi Suc-

(

-

A dnt

cefforem fruftra petebat.l

D

p

— Mortuo(27.Er.P.1291 )fuccefäg Adol;bzg

: Mutimj

lutum

£miliz Naffovicz, qvi non multo poft inimi-

| hi. A

citias exercere cæpit

cum Alberto , Auftrie

Duce: (Albertis Argentin. Mutins lib, 22,

)

:

f us

Qmni

qvumqv

c fuis moribus Germaniz Principes

admodum offenderet ,ac ipfum q

voqve Mo-

flitm

1 nj

untinum, cujus operafactus erat Cacfar , loco

removetur, & (anno &r.V.1298.) eligitur AL

h

berttis , Auflrio Dux,Rudolphi filius, qvi,con-

EPII/ZOII

Adoi-

tiryo|

'era&i/s*copiis& adjutus à Principibus ,

phum

N

x

x

E

4

: Lä&f& Hb

339

] UMF[;;.

phum petit , & commiffo prælid, in agto

Spi-

.Mitbani;

renfi, Adolphus ab Alberto graviífime faucia-

s

tus, à reliqva multitudine

poft interfibitflr.

ul

Job. Cufpiu,

t

Poft eani vi&c;riam Albertus , confirmandi

liettn.

fui caufane qvis priorem electionem effe vitio-

lil - m diceret, folenniter creariCze(ar petit. E2 re

Il [ perfecta Bonsfacius VIIL Pontifex reclamal at,

neqve ratum habere voluit, qvod reliqvi Prin-

cipes feciffent.

DC L

gügnm l:

Qvum autem aliqvanto poft gr'a'vifi'imvum

- effet natum diffidium inter ipíum & Philg-

pum pukcbrum ,C4m. L 7« Gagvin, 1,7. c,s,

P

wl Murius 1. 22.) Galliz Regem, approbavit Al-

,

jp bertum, ine

jusqve familiz laudem multa dice-

i? bat. Albertus demnum à (uis propinqvis inter-

'Wirä,*:ï fectus eft, ( 2450 4Eri F.1308.) qvum rebus

u) omnibus infiru&tus iter fufcepiffet,ut Bohemis

i a filium fuum Fridericum obtrudetet Regen.

ii — JEn. Syl. bifl, Bohem. c. yg.

n

!

,

"

Bonifacius hic Gregorii IX, Dc&etalibusf

p

]

j

).

- Epiftolis , qvz libris qvinqve continentur, alte-

od /é.

wcïPibus:'*ï Ium yolunjgn:ædj Sibqv

| wWIuUm yocgt. In

ter

v

A

alia

X

LIBER lll

237

äï'ïa &&

alia ftatuit, !

icere Pontifici abdicare le Papatu:

renunciat.1n 6.^ Nam;ip.fe

f

(qvom'zzm 411'70:' m

non bonis artibusi

lludCzleftino V. cui fuccef-

Ya

ulea

fit, perfvafiffe , feribitur, PAerima. Crantzim

biscor

Metropolis L. 8. c. 48.

r, Henricus, ejus nomi-

Ab Alberto fit Cefa

mqmil

nisVII, é familia Luceburgica, — 1s fi'o fuo

| QVZ/(

m facto ( anno &Er,

johanne per matrimoniu

fb

V.1311.) Bohemiz Rege; (

Aneas Syluius in

s

Bobemia fua c. 51-) proficifciturin Italiam, cu-

a

jus qvidem flatus tunc erat miferrimus. Nam

indeà morte Friderici II, Caíiris, perannos

N

TOR

circiter LVII. neglecta fuit à noftris Imperato-

^ dek

ribus Italia: Qvo fctum eft, ut varie dilacera-

gravcw

retur ab iis , qvi potentiores erant, prafertim à

,qv& dua factiones pluri-

- ] Ptit

Guelpbis & Gibellinis

'mas habent iis in locis clientelas. ( 7 ita Henrici

Y

VL de[eripta eff Conrado, Vicerio , Secre-

n

£ario Regtio, ) —

Primum ergo per

LongobardiamPrafectos

& ltte

(

conftituit oppidis ac municiplis , & jurejuran-

|

do fibi populos adflringit. ( 44/b. Argent. Mv

mv

&

jutj

4ig1, 23 ) Deinde Mediolani commoratus ali-

JX

odo

H;'. lmcp

gvarlgliy-, :

fruftra conatur eis, de qvibus 1

N

dixi,

Nute

^

13

[

l

| LIBER A

; 34T

ixi, fa&tiones conciliare: cumqve ejus urbis

L Y

Prafectus, Turriatus, ilum ex impmvifo CO-.

il Y QUi

itaret oppriïncre,patefa&aic.on juratione,& re-

(l g pulfis adverfariis , Vicecomiti przfecuram ür-

- biscommittit, Pamus Jovius1,2, de 'vit;]z Vi-

" . cecomitum

108

Mediolanmfum..

W. - Qve funt ej'us chgibni's urbesomnes, illtus;

*

i Jf - fidei fe permittebant atqve poteflati : Sola 2ri-

Y

wlb xiarebellabat , qvam longa captam obfidione,

ii moenibusnudavit. Inde per Genzam profe«

x* Cus, GCPifis facto itinere , Komam venit , co-

ii* . ronatus ab aliqvot Cardinalibus, qvoniam Pon-

,utva:isaifï::;ï; tifex Romanus, Clezens. , urbe-relicta , máe

«uué graverat in Galliam & Avenione habïtabæz?

[

lus " Platin-C mntz.«.-:Saxf L9.6.3. 6 4-

js fb

^

"

9 lri(f/f31 i

VCABIAM

mab eo.sj*u.sj'urancïum exigerent Cardi-

nà

les,qvod Pontifici praftandum effe dicerent,

d

i

illé recufabat, neqve tale voluit effe, qvo Pape

devinciretur. Eare cognita, Pontifex , augen-.

*

ii

da potenti caufa;formulam illam generalem

.*

jurisjurandi (CJement: mic. de jnrejur,) latit-

i g

ES:.;'

[

ime poft explicavit, & reliqvis decretis , qv&

2

fi

." nuncextant, inferuit. Namipfe qvoqve leges

mul-

Y

342

LIBER 1H,

extant, inferuit. Nam ipfe qvoqve leges multas

X !em-wþ'

x

FM]]CWI

compofuit, qvz nomen ab eo retinent, & Cle-

m,?n;inæ dicuqtur. (*.«'zfz'no 4&r .V, nglï.j)

g-

-

at

| n

" Adhoc teüipus illi qvi Templari vöcantur;

l

utog

'

qvorum ingentes erant opes , codem impetu,

inti

j'

diverfis locis , trucidati fuerunt, & extincli.

Bdj

Gallie Rex Pbilippus pulcber magnam facul-

m

zitum ipforum partem , permiffu Pontificis ,

Damnatum deinde fuit nomen

occupavit.

)

l

il

i

eorum atqve memoria: & Concilio Viennen-

hilsD.

fi;qvod perGalliam erat, (amno/Er,P'ulg 1312.)

] Wme

apforum poffeffiones attributz fuerunt iis, qvi

: A'a?ntin.'

R bodii dicuntur egvires,

Fafciculis tempo-:

|

krum. Albertus árgent, P. A&milius l9. Ga--

guntinus

1 n QO

guinusl.7.6 $.. Huld. Mutius Chbronico Ger-

| t TA

m4p,l,22. Nauclerus yol,2. gen, 44,. Tilius

E6

n Chron. Reg, Franc. Crantzius Metropul,o,

c, 6, Rudolpbus Hofhin

fnr.Q

3

ÍAU MA deIIOrt;gine 11:10-

dosdi

chbaz;m /f $56 18.

(utm

] 9

Flóc edait tempore, Pl;ilippi Regis & Pape :

Cizmentis autoritate fuit 4urelzanen[rr atca - . Deni

4ca-

W qu

semia in,fc.itutaq. ; Mitldmdorg; V, 2.

*

dem, Ui

:

i

LIBER 1il.

313

Wkgf't den.orb, Cbrill, Tz/zw n Gbrónico Regum

At

)

D!

AT

l

)& me'or.

x

Mortuo tandem (annoEr, V.Y31) ) Héhri-

llris . co nonabsqve graviffima veneni fufpmlone fc-

dcnnm pultoqve Pifis, acerrima? contentiones ortz

nr,&m funtin Germania fuper electione. — S«Zel/zeus

m"namf "Ennead 9. 1,8, Micbael Rttius £,3. de Rea;þw

Tu?onn Sicilie. Aventinu l,7,

kf

Yo

Nam dePrincipatu contendebantl' rtderzcm-

ibl - Auftrie Dux, Alberti Cafaris fiiius , & Ludo-

efucmnt M

! micur, Bavariee Dux : (4/b, Arg. Mutius l, 24

Atb M

«ventin.1,7.). Ludovicum Aqvisgraui; Mo-

7171

guntmus Epifcopus: Fridericum vcro,Ben-

Colonienfis inaugurabat.

Jobannes 3-

7177

i n2

tem XXII. Pontifex Romanus utrumqve falu-

o

t d

tabatCæfarem : inFridericum tamen prop:n-

f - Qve qvidem res magis etiam fimultatem

dg n i

E;,

incendit. ColleQtis utrinqvé copiis, magna vi

(.wno Ar, Vulg, 1517.) dimicatur ad Eslingi-

&x'

am , Svevisg oppidum fed'&qvo fere Matte,

Deinde rurfus majorii impetu in Bavaria :

:äm"f

- qvo; qvidem in przlio captus eft Fréerieus.

"-M j (mmo JErz Vu/gzzm 1322,) bonà faorum

E

!

P4

nuh-

l

LIBER 1l, ;

244

militum parte defiderata. Dimiffus tandem,

j

domumqve reverfus

df

aliqvot poft annis fngri-

D

tur.jqb. Cufpin,

r

|"Ludeyicus *V, ergo rerum potitus , ( Alb,

-fr, ) Italiam cum exercitu petit, qvamvis invi-

n N

to Pontificemunicipiis & oppidis paffim con-

d

ftituitprafectos:: Deinde Mediolani corona-

tur ab Archi-Epifcopo, & miffis Avenionem.

] fei

Legatis ad Papam , femel atqve iterum , de fo-

]st

L

n31

lgn

nauguratione, cum non impetraret, Ro-

-j d

] t

mam proäcifcitür, ubi Mediolanires conftitü-

ifet. Magna cum gratulatione exceptus Rome

E &exgü(

(an.dr, V.3128.) coronatuseft, ab uno & l-

1

f

1 d. |

tero Cardindli. Cumqve Poniifex ingemina-

ret Excommunicationem ; ille,de confilio Pro-

volunt

cerum, Papam alterum creat.. (7Eyi//. 3.) Ad

u

fsv

hune modum flagrabatodium inter eos lon

Be

(fi-

totum.

vehementiífimum , & intercedebant gravi

| p

m utrind; criminationes. 395 Cuffin,

&

tun d

- Annales Galfiæ traduht,C::rolumPulcþMm

Regem, Philippi filium, omnium primum Jo-

| ]

&^

4

— hanni Papz: decumas inGallis permififfe Bono-

iffe di-

:

rum fäþx'o'1-U1n, & Præfiam inter ipfos fu.

yifähï./

[

LIBER lll,

34$

)imiïnsgiä

vifim. (JEmt.7, 8.) Pontificem autem lioc foli-

Wi W

eitaffe potiffimum , ut in C&farem ei pecünia

x

füppeteret. T "ia« Ghron. Francia Re gam.

A

In Germäniafn reverfo C æGre, morïtur- Pa-

l qum

pa5 Succeffor ejus Petteditus XL,, Cx(arem &

if

didlni o

ipíe exgo-ïmnu'*ni'?at, & dignitate privat.-

f ht

F rz;mcof'urttum ergo( 4nnoär.ïf—'.133g7;) con-

eæ'mm,ag

vocatis Principibus gravi habita oratione , Cx-

k

hii

""'i

fàr dePontificum injuriis qveritur, fidei fuz ra-

Quitoir.

tionem exponit, vetuftas Imperii leges profert

lt excepwsüig

& explicat: fimul oflendit, qvam nihil ad Epi-

sdd

li

Vi

!

fcopum Romanum pertineat Imperii- Respu-

ii

blica. (Mutius l, 24. Avent. 8-) Namqvi de

ii

voluntate Principum fit ele&tus, eum effe reve-

)

ra Ceefarem , etiamfi nullus interveniat Ponti-

i. (

,,.:,/—

ficis veláffenfus, vel confenfus , vel confecratioz

m ia

totum enim iflud qvandam effe Ceremoniam,

Qd

j2

qv& paulatim irrepferit, & nunc nimium aucta

fit, non absqve magno Imperii tum dedecore;s

7 d

tum detrimento. — Craztzius Saxom. lib. 9,

yiyt

cgf, d.

[

:

nb

P$

v

D

^

d

;

346

LIBER l,

Mortuo demumBenedi&ö(anEr.V ulg.

! M

1

)342 ) fuccedit Clemens VT. (dbert d

Ygent,) t ?mue'ïïï

qvi longe/fuit omnium iviolentiffimvus, ( con-

iunf

ditiones proponit vehementer ignominiofas,

& Bliapoü

iisqve repudiatis,acerbior multo factus, gravif-

flismi

fime monctPrincipes;ut alterum eligant,ejusq;

t gyavifün

d pofitm

rei tempus etiam prefinit : (H, Muzius 1,24.)

nifi faciant, fe daturum operam, ne diutius Ec-

(hijti

E A

clefia Patrono careat & Advocato. Flüctuante

ad hunc modumRepublica,qvum interea mor-

m

WTITT

tem obiret Ludovicus, eligiturBohemiz Rex,

-a

Carclus, johannis filius,Henrici VII. nepos.

IT

61; S. 60 j

Paulo ante hoc tempus maximibeHi nata

fuitinter Gallor & Anglos occafio. (Polydar,

t

Rerum AIngl. l.A$. Gagvinm l.8.6.2. Georg,

; J miti

Lihu: in g hron, Rerum Angl,) Cum enim

1 ln

Carolus puleber , Galliz Rex, non relictis li-

| alb

beris matibus , e vita decederet, qvod fuit an-

Gilico

no M.CCC XXVIL. Eduardus Anglig Rex,

EL

ejus nominis HI. qvod effet Carolifororis Ia-

777

- bellaz filius ,regnum fibi deberi contendebat.:

| innin

J?r:ocleres autem Gailiæ, qvi, diCUn/t/urvPaïes, WW(

1

[

LiBER IiI. A

347

n

UMT

- Ad Philippum Faleftum, aortui Regis Caroli

atruelem ; rei fümmam deferunt, exclufo non

lïiffimus,&:

folum Eduardo, Sororis filio , fed etiam Regis

um

filia poflhuma;qvod ejus regni h &reditatem ad

!w a

filias minime pertincrc:dicerrent. Hincbellum

Md graviffimum , qvod ne nunc qvidem eft com-

"lV. pofitum. Bellum boc ingens s atrox 4b auno

Küth Chrifiiyy, uique adannum Y4CO perdu-

ts praps , Froffardus coptofe perfecutus efl.. lei-

mmt Zaonureandem bifloriam ex Fro[[ardo breviter

duny &* dilucide pecuhari libro explicavtt, . Ex-

üllm. e/udit autem Eduardum &nglum 4 regnoGal-

lia lex illa, qua extat librotLeg, Saliea , tit,

i

Ti

i :6i, 5.'/6.'€dit. Job. Herotái, ;

l

cal

|

tä

x

1

[

.Car.a[w. (anno Kr. Vulz.Y346-) ejusno-

jl

i

W

| minisIV. Cacfar, initium habuit regni turbu-

i

) 3 Tentum,. Delata fuit etiam fufna rerum. Ezs-

i

"

j

J..-

:

) NI Ifüj

* ardo Anglix Regi; Verum is impeditus bello

« Gallico , recufaffe wtfaditur.',J!f'?,;*«ï JIHurius 1.25,

dU Avenzinusl. g. Tacobus Mejernsin dunahb,

(gi? Flandris L. 12. feribunt. pominatum 4 La-

fl

gU dovico Imper, Vicarium Sacr, Rom, Imperi

L5

iu! Edua

rdt(?: 4dnglie

Regem y fleinde 4b

CO.

)

Y

P6

& o«

438-

: LIBER l.

x

oriburad bmperium vocatum', qvod. tamen. ]Mi

non aceepit, omntainterim Reipublica fludia

TE

E

po[!icitz/(.

prmr«

1 Iu 24[l

Poftvarias deinde fïmultat&s inGermanià fe-

"m

datas, (frgentinen[is) Carolus in Italiam pro-

fn.

ficifcitur, deqve confenfu Papsg Igpocentii VI,

3 n

qviin Galliis erat, Romz coronatus (42204£r,

d t

V , 1358-) ab aliqvot Cardinalibus, ea lege,ne vel

Romze, velin Italia diutius hareret, ( Lege bie

p

Fr, PetrarcheEpilolam ad Nerium Foro-Tu-

Wl

lienfem Cafaris Notarium s jovtum l. g, devi-

za Vicecomitum Mediolan.) Mediolanum re-

y

dit, & familie Ficecomitum] tünc Mediolani

Ald]

!

multum poterant , conceffit, ut per Lon gobar;

li,

t

diam effent Cefaris perpetui Picari? : cujus

«t

qvidem beneficii caufa, ingentem pecunis vim

hr

ab illis accepit, nec abiis modo , verum ab aliis

ii

etiam populis , qvibus aliqvid effet largitus.

T

ï

Qvz (neres Imperii vires, ea qvidem in regio-

Wi

ne , plurimum enervavit. dtque binc efl.qvod

Egr)m

10 ]8!

Maximi, L. Imperator de Carolo IV. dixiffe

ferilitur ; Eo peftilenuorem peftem

UM

Hc.

nunqvam G*ermgni; .contigxi

Re-

du

LIBER /HI

849

N

h fj

Refertur 4 Jacobo Spigelio , in Commentar,

&j

!

4d s. librum Guntberi Ligurint;

Videatur

preterea Tbeodoricus de Niem, qvi Garol. IF,

SIHG T.

L 2.c, 25. de Gcbifmate Diffpatorem Impertis

in Nemore linionts, tratl. 6, atterumM, Craf-

WDI h

fum, Adem Vitricum nperti nominat ; 1dem,

du

Carolum cumW'enceslao, Yuperium totum af-

u ( firmat vendituros , moda emptovem babuif-

WtU - fent,.

Confule Crantzium Saxom. !tb. 10.

D Q

cap;54

t i

iim) U

Ex Italia poüqvam rediit, (4»20 Ar, Vulg,

M:

1356. conventus egit Principum, & decretum

(

illud Imperii fecit, qvod Bullam 4 urmm 4

t

bert, drgent,Philipp Bergemmf ) vulgo vo-

cant.

LA

Pofltremo, filium fuum /Fezgceslaum

tcmp "hm'

Imperii Succefforem defignavit, qvod magnis

0 Wuu vA

largitionibus vix tandem obtinuiffe fcribitur,

d cfci 34' 1

neqve mu'to poft mortuus eft. (4nno zEr, V.

lacmu W-i

1378-) JEneas Sylvinabifl. Bobem, cap. 33.

" Eguatius , Crantzita Saxon, [.9.cap. 29, 6

mä:r /i

il

l, 1. cap, 3. Toan. Duämwm biflor.Bobem,

14.:22,

€(HP€REL

conu :

P2

Ipfo

M';

1

330

LIBER lT. :

Ipfo Rempubl. gerente, Galliz Rex j'a/yzm-s W

ner , Philippi Valefii filius, commiffo pralio

1 Mm

cum /zglis,qvi tunc bonamAqvitaniz partem .

;

dl

WlS

;

& urbem Burdegalam xenebant y captus non

: l

procul à Pi&avio fuit, cum natu minimo pLi-

éippo, qvi poftea Burgundiz Dux fult, cogno-

It

mento fortis , vel z4udax, In eo pralio expri-

gf

ma nobilitate complures occubuerunt. Anna-

lium Scriptorestradunt , Anglos fuiffe non fu-

li

pra feptem millia, qvum Galli maximis copus

mmgot

eo veniífent, ad fexaginta circiter milia : fuit

mum A

hocan. M CCCLVE duorlecnno Calendas Octo- :

« yout

bris. DeductusinAn äuaian captivus,anno -

sz.:

fegumo poft vitam ibi iniit. Zm, /,9. Rebert,

nal M

Gagvin l,9.c, V. Lilius in bift . dngüca, Kut-

: i?

wl 3. de Regibus Fmrzcorum.

dafrr:pz

Wenær[aw (UEn, Syloius bife, Bobem. C.

Ung

34.) natura & educatione ,X vita! genere ad-

n&usf

modum vitiofus, ut qv1dem de illo proditum .

E

eít literis , pkrze Rempubucam neglexit. Ac-

Clen

cepta pecunia Yobannem Galeatium, ex Vice-

Tun

comiturm familia, 44edio/ani Dncem & Infu- —

bria comunut,hommem avarum & crudelem.

dfmfatur ba: namme AD Eleä*arzäw Imperis

d

E

LIBER l.

33

MlæRexj

dn dzplam:zte, qvod ex[lat ediuum opera C bri-

mf -

fiani Hr/hf ? L00. 2, /at/t' Germ, p.180.. F-

quümæF 1

deatur ettam Tbeod, 4 Niem, de Schifm. d. 2,

i, czptu

*25, 8 Nemus uuiontetr, 6. it, f/alazmnef Da-

tU um

brav, £. 23.

*UXfw[,co

praio

Eo regnante, y4gello, Dux Lithuaniz, poft

krnt, Ar

mortem Ludovici Kegis, creatur Po/onie Rex,

tilwn

de voluntate Procerum ?. ejus, qvi nunc ibi. re-

N 'm y

rum potitur, Sigismundiil. proavus, tuncpri-

LU

j

mum facro fonte initiatus, ( 4gzo4Er.P. 1386.)

(

h

(

& vocatus Hladtislaus , Mattbias Mechovius

a

AUR

£, 2, Garmatie Europea, Curaus part, i, n«

Jl

)

j

nal-Silefie. Mart, Cromerus L, 3. & ig, de

!f

d

LU

ii

rebus Polonicis, dvent, L,8, Alex. Gag vhe, m

defcriptione th/ammæ.

Jj

Unganæ Rex autem , Sigiemundus, præho

HW(

victus fuità Bajazere l'urcarum Tmperatore,

TT PW

adj Nicopolim , ( 4720 £r, V, 1396. ) tertio

Calendas O&obris.

Chalcocondiles [.2. Per,

] uchUL

ii fd' "

Turcic. Boufin.decad. 3. 1. 2.

MM&W

nj 53

Gallie

W/ül [

À

X

3

35*

LIBER Ill,

Gallig Rex Carolu, ejusnominis VI. infj-

gnem eqvitatum auxilio miferat in Ungariam; .. w:*gïfe

(Rooertus Gaguin. L. 9. c.3-) Ductore Johan- j hi

re, Philippi Audacis Burgundie Ducis filio, . i

qvi captus eo praelio fuit , & addu&tusad Tur-

)ebatR

cam, in maximo verfabatur vitz difcrimine , . (f

qvod tamen evafit, Id autem ficaccidiffeferunt — ' [sdi

Galliz Scriptores Annalium, EratBajazeti fa- — jmjr

miliaris qvidam Phyfiognomus, ex eorum gre-

M dbcd

gres qvi fe profitentur hominum mores, na-

* gdist

turasqve ex corpore , oculis, vuitu, fronte,

- g

parnofcere. Is contemplatus captivum , autor

a

Imperatori fuit atqve fvafor, ut eum dimitteret 4 um

ancolumem ; fore enim , ut domum reverfüs , J qii

maximum incitaretincendium , qvo bona pars

. imk

effet Europz.,vel orbisChrifliani conflagratura.

BEU

Sicille perfvafus,hominem dimittit & reliqvos

f

ex Nobilitate captivos ; ubi pretium perfolvif-

|

hp

lr

fent liberationis ad ducenta coronatorum auree

orummillia.. Fzde TacobiMereri aunal Flans

vufn

dricos l, 14« ubi non nibilab bac narratios — du

;

He VATIME,

t5

x

früla

E

Cu

X

?ff*

N

-

»

E

[

LIBER . .

333

r

: - Cumin Galliam rediiffet ille; fimultatem

[ inUn

coepitexercerecum Lzidovico Aureliauo Du--

DU&OI:

».

|

At.

ce; fratre Regis. (Gaguim , 9. 0. 3. INam is

djæ Düdi

;

P per valetudinem Regis, prope deploratam, vo-

Ab

lebat Rempublicam gerere, qvod proximus e£.—

" üo

fetagnatus. - Burgundus vero, qvod & j atrue-

WUA - ficeffet Regis, Gtetate prcederet, mortuo,

atl jam patre Philippo, fibipotius debeti conten- -

"i debat adminiflrationem : Augefcente igitur

A^. indiesmagis atqve magis offenftone, Dux Au-

v*

NT'1

d h

j

reli

25ta

-9 wAl

j

dem , noctürnio tempore

$u

té

iicc i

ul

du

intetfeCtüs,à coena domum rediens, Erantau-

ILeüm

'

V

It

tem à Duce Burgundiz fübmiffi percuffores,

ORU 'x'Cïf.»'.

qvod nec ipfe poftea diffitebatur & factum et-

-

l

:

iam defendebat.. Fuit hoc an. M ceccvir. Nono

n,qwg

i conffagf:

Calendas Decembr.. zil 4, yo. Micbael Rt-

nitidor

&ius 1,3, de Regibus Francia , Q0mmgntL £i

'

du gaïflï

^ Papal,.6. p, 273.

Anno duodeécimo pof

[OMIU?JW

nb

qvum pacificandi caria Dux Burgundiz venil-

n

fctad locum conftitutum , perfid'e circumver-

, tus; à qvibusdam Aurcliani Ducis mortui fa-

*

miliaribus, qvi con

J

uraverant íin éjus caput,fuit

hino ; Regis

1

intcffe&üs,præf&nte-caro/q-'Deþlp

filio, *

H

L

d

44

LIBER HL

fili 10, qvi d1£2:eptat10m caufa pr&erat. /£gui], L

10, Tzlius 12 Chronico Francie. Ritius de Reg,

217

Vaïd

Francorum, Comm, Ej Pape, 1,6, p.28o. 4n-

xuales Flandria 1. $,

PIM

yri

fntito

Hocillud eft feminarium belli;qvod indeab

€o tempore inter familias illas duas,ad hanc no-

netiet

*

ftram etatem usqve, fubinde revirecit, /Enem

ficitif

tumeüï

$lu. bifl. Bobem, c. 54. Mutius l, 264

Germ:zf

Cum propter ignaviam contemptus effet -

Mmell

Wenceslauey Principes ei magiftratum abro-

v

Ü

gant & BavarieDucem, RoberrumPalatinum,

eligunt. (4zzo 4&r. V. 1400. ,jub Cufpini-

* QUil ,fit

a n Egrmnw

/

4 qu

m

Isad emendandum ea;qve W enceslaus pec-

! Forn

caffet , animum flatim àdjecit, neqve ratum ha-

Rrpnt

bere voluit , qvod ille Jobanpmi Galeatio con-

Crut

VO ln

cefferat , & Infübriam denuo cogitabat in di«

tionem Imperii redigere: ( Avezt, 4 8. )Cum-

odcrar

qve propter hanc , & id genus alias caufas , in

nin

Italiam contenderet, impeditus fuit & repul-

tit,

tilin

*

fus ab co; qvem diximus, Galeatio, Egnatiun

CA2*

D

LIBER IIT,

a

Rn

cyþzmzmm 7-/'0!!/4/ 10; de wtzz *Vzcemm'z,

^ lt

Medtol, :

Aventinus 1,7.

Áipa;

. Valde tum erat turbulentus Italiz f*catuq £s 4-

ralz& IFenceslai potilfimum culpa, qvi nimi-

um iis populis indulferant. Nam, prater Gáz

Til

leatium, nuper: faáchim Mediolani Ducem, Ve-

T

neti etiam & Florentini ;- & Genuates bellum:

itti, J

faciebant vicinis , totumqve jus in armis pott-

if

tum erat atqve potentia.

Pompon

elal.2,

L

Germani jus babent in viribus,

AHRVMLILEMÁ

23

Ontemptus

Marcellin, d. 37, Barbatts éffe omne jus in vi»

/M

nto?

yibus confvevit,

m

Deinde per diuturnam 2bfcnt13m Pontifi-

3' ! j/bl [k ll

cum, freqvemes Rom fuerant nate ac pleng

periculi fimultates, ( Hegr, Mut £.26. )Medio-

lani DuxGaleatius,bellüm tunc inferebat etiam

.....

LT

W

Florentinis, qvi, fui ulcifcendi caufa, Ceefarem

,ncqïfiw

magnis polhcltatlombus inItaliam tuürfus evo-

carunt : Cumqve Patavium veniffet Cacfzr,

jf

vo'untate Vcnetoxam, qvi & ipfi Galeatium

cogmw

p LN[

oderant , nec appalatum videret ampliffim:s

du

rcfpondere promiífis , in Germamam fevei-

tit , Italie dcpoflta omnicura, qvz poft in-

jl

teflinis malis gravius edam labefactata fuit.

$J

|

)

J5

$6

LIBER' ].

7ovim LiL, de vita & rebtus geftie Vicecomg..

Romaö

s

um Mediorlm.k

X

| A]"

es(na

Roberto fucceffit ( 4

hno; Er. F. 14.11. ) 4j

!1g3

hicit

giemundus W enceslai frater, Fiungarig ac de-

inde Bohemiz qvoqve Rex.

| p

Job, *(gujþz'n..ænf

JSylw'm brft, Babem. c.39,

Olm.

Ad hoctempus tres erant Pontifices , 7o£,

- ":*- I

XXIIL.Gregorius XIII. Benedicus XIll. Toanm,,

! qyri

Marius de "chimat, G Confilia. Part.2,6.13

1 o

Vi

f*e1

itaqvidem,uth

mfþar"'ï'

p d

ionibuspgope omnes

* .9. l .g.

Europz Provinciz dividerentur, Nam indeab

f &0 1

Innócentio IIT. ficutipforum habent libri , per

j du

annos ducentos, nullum fuerat Concilium pu-

3 VN

blicum, & corruptiffimus erat ordinis Eccle-

PT

fiaftici ftatus, qvum inexhaufla qvedam. vitio-

Ton:

rum & morborum colluvies inundaffet, ac foré

1 a

medicinam refpueret.

MA

Qf

. Fuit enim interea Bomfkciw VIIT, qvi flbï

i.

Papalem fimul & Imperatoriam dignitatem at-

D

rogabat: (Crantzius Sax, £, 10,c, 56, dvent.

Ti

X

ä

lii

43.) Poftalter ab eo; C/emens V. Burdegalen-

1

B. 11ng-

fis, rogatu lïhi?ipPix;pulchri,GaHiæ Regi

Rþmæ'

[

LIBERUI..

37

It T

M

» ^Roma deferta,curiam trinftulit inGallias : (as-

nol&r. Vulgp30$-) Gagvin, 1 .7;0. $, dlbert,

Zrgent,) Ab ejus vero motte, qvum Cardina-

2J,

!

les graviter diffiderent inter fe;per annos/alïqvot

ung

At

//] ll

füitinterregnum, & Lugduni tandem creatus

^il W

eft Papa Zobagnes XXII. Cadurcus.;

* Qvifuitab hoc Päpa Qvintus , Gregoríus,

tnds,

ejus nominis XI. qvum in Galliis Romana cu-

w

riaper annos jàm LXXI. confediffst, Romam

D

revertit. (annoJr.F.1377.) (Sabell, Ennead,

D

:9, L. Tbeod. Niem lióra de Schifmate )Sed,

t N

eo mortuo, (znno JE. V.1378.) de Papatu cet-

T

tabant,Hrbanus VI.Neapolitanus, & Clemenr

a Cond

VLSabaudus: qvorum ille qvidem Italorum,

nt rl

hic vero Gallorum prafidio nitebantwr ; ille

Romsx commoratus , hic autem Avenione:

liytinc

n

cumqve vitam hi finiiffent, illi , qvos diximus,

tres;in eorum locum,à diverfis fationibus ele-

—;&i-fuerunt, eratqve tum Papatus triceps,

r

7

il

| Deplorabant tuknc ftatum Ecclefiz mu!ti do-

fl 'n"

Grina pr(lantes viri, tam Itali, qvam Galii,

m,;fW'

ruptg,—-

d

fatis acriter infcctati temporis illius. cor

: lam

I25

*

1

3:8

LIBERIIL

l

1

lam atqve mores, qvantum qvidem in illis tene-

|

bris viderelicuit. 'PZZe Catalogum Teflium — "

2

, O

L

veritatis à MattPa 227!4:"1'0 edit:fm.

*

1

|

CEEUFTND

uY

Exiis Petrarcha,qvum hær&rent» Avenio-

Ogl

N

ne Pontifices atqve Cardinales, urbem illam.

vocabatMeretricemBabylonicam. |Pezrarcba. ^ dit

ip Epiflofts ffne titulo Epifl.2.8.9. & 10, 4- . ij

venionem tertiam Babyloniam, quintum La- -- n

byrintbum, [celerum €& dedecorum femtinam, — ]ovïuï]

Y

(4rvdrum 4c Lemurum domum appellat,

&

a

.. Ejus ergb diffidii componehdi caufa Conci-

d!

lium (4. £072, Conc, P.248.)inGermania co- ^ Qw

gitur Con(Aantte, (incepit anno E. V,ia) —

h,

UT

decujus arbitrio tribusillis abrogatur magi-

flratus, & eligitur ( ssno 1417.) Martinuc P. -

17 :'æ

HocinConcilio, propter dogma, fuerunt exu-

Hi

- f Yobann. Huffus, (anno (q15.) Hieronymus -

h

- Pragenfis(42.1416.) tametfi fide publicaCa- -

Qd

.. farisco veniffent.. Zpezs $ylvinr bifl Bobem, :

lisim

c€.36, Henr. Mutius 1, 27, Job, Dubravius

7

À,24. Fideada bujus Concilü

dntegro f'zïolzt :

*

uine compxeben[a.

- X.S'i-g ']

x

-t

LIBER I

379

N

demmt

Sigiemundus Calar admodum laudatur,

I

. qvod cunc Relpubhcæ caufa , plerosqve omnes

eduam .

Chriftiani nominis Reges adiit, hortatus illos,

ut in commune confulerent.

Mut:u: A27.

Rfetet d

Egnattns , Cu]þzmanur

d Ufb

-Rebusigitur in Germania compofitis , inl-

d. n

taliam venit :

Gerebanttunc bellum terra ma-

À

nqve Venett & Florentini cum thlzppo Ma-

th lt

ría, Johannis Gileatiifilio, Mediolani Duce-

l

,orumf;mp

ovius 1,12. de vit. Vicecom Mediol.

m l

Romam deinde profectus , à Pontifice Ez-

eni? IF, confecratuseft: (anpo E. V.1432 )

ia

inde Bafileam rediit, ubi tum alterum erat coa-

jt m

&um Concilium. Mztius / 27, Hujus 5ynodi

mj

þtfior duobur übri complexus eft Bineas $yl-

E

vius, quos poflea, Pontificatum adeptur,abo -

lere conatus efl. l'ide tomo 4.conc, p. 414.

quum

gm,fw "

Hic fuccefforem habuit (azzo Z£. F. 1438.)

T m

Albertum, Auftrie Ducem, Hungarig , Bohe-

ffoge p

mizqve Regem, qvi, civilibus & Turcicis bel-

hl

lis impeditus;in Italiam non yenit, Aïncä yévius

:M W Mx

th Bvbem' 6'0 55.

[]1) lfä

Hoc

)

^

E]

3'60

LIBERTII

Hoc circiter tempole,turfus excitatafuerune — il

ingenia, qvze b bonas attes , Tin gvas atqve literas

hm

E

excolere caeperunt.

In fifia qvidem primo,

jymw

qvum Gracorum illi ftudiis adjuvarentur;pofl |

etiam apud Germanos, Callos, aliosqve popu- .

m] [

NI

los; & um Typographicum inven um acce-

dus Ü

deret , maximasqve commoditates adferret, in.

credibile eft, qvam felix & optata füerit fada

ïhmfdlfl

progreffio. 4rr Typogmpbzm ab bomineGer-.—

hoc t

mano,tn tnedia Germania, Moguntie invere

gt

t4 & excogitata efl anmo ChrifltYA40. ut Po-

cog*lm()

[»dorus Vergilius lib. 2. c. 7. de rerum in-

tesü )t

Qent, Seba/han Münflerus , F, Philelphus,

mlHCSQ

Pbüppus Beroaldm , aliiqve plurimi atte-

icndi

ffantur.

Ferum Patrum memoria veferen-

te Conrado Peutingero, n fermontbus convi«

bew

valibus, Pomponius Latus eam laudem "offrüs

ä

drrm/x

praripere voluit, ffc [cribens ad 3uguflinum

p &

t

V, dm

Mapbeum:; tmprimendi facultas, emultta fe- .

vit J

culis intermi[2 , paulo ante revocata eff. 30-

vi« etiam bif, L Y4, in regione. Stnarum ,

Etuti

3

libros , ante multos. amnos unpreffos exflare

Tr

att.- Joban. Confalous Meudoza 53: 0116 des

llladuln

regna (.b:næ fcrtbzt, artem T)pagrnpäzc. $90

Ungar

*

/IVIIFU

piliyi

!

|

. £IBER . 1ll.

Á

361

!CXCMI

ä [qxe

aAnnis 4nte qvam 4d Germanos tentret , ejme

lociin ufu fuiffe.Videatur etiam 70641272?: Pege.

äqwdm

£rus Maphatu bif. indicar, 1. 6, Hadrianus

J"V il

j'zmzw in Batavia c. 17, artts bujme i, mwm;o.

)1110;]

pem civi cmdzzm Harlemenf artribuit,

Id

. Nunc enim perpetuatis ab illo tempore flu-

din :

&iis , eó deventum eft, ut cum eruditiffimis o-

|tii ( Um

dim fecuhs hac aetas nofha conferri poffit, &

abl

hoc nomine fit inprimis beata, qvod.hanc. opti-

logummr

marum artium & lingvarum. fubntiam,verafu;

LT

coguuone DEus Allufizavit &tiam, qvum Yetea

l d

tes 1lli , tantis literarum

P:æfl disinftructi , ho-

7172

anines eloqventiffinii, profundis effentim merfi

hj

ïcnebrr,, &jfummumilud bonum, de qvo tam

punn t

4nulta fcnpfcrunt fruftra inveftigarent.

[mmui -

Alberto fücceffit (ano r V.1440.) Fri-

mhudew

dericus I11, Auftriz Dux, qvi Romam. placide

TE

. -profectus & confecratus à Ponufïce, Nzcolao

al . domum rediit , necin Italia qvicqvam mo- .

X

m vit. Hulder. Mzmw! 29. jo/J Cu.;b:mama,

Egnatzua.

q i.

l n

Regniipfius anno qvarto,( an.Er.F. 1444 )

i

/I

M |

|

Uladislaux, Uladislaifilius,; Poloniz fimul &

l

Ungari rex, qvum £egenri 4. Pontificis im-

r M"'

/17

àS, Q Chd/:acana' A2 A

fu v1ol&£fet lndLïCI

M

^

Q

i

Bon-

X

d

LIBEk Ur.

EE

Bonfn. Dec.3. £. 6.)ab 4dmnuratbé, fccundo e-

jus nominis Turcarum Imperatore , pralio vi-

miruxff?

1 fecxmäï

us ad Varnam feu Dionyfiopolim , undecima

P

die Novembr. occubuit. Maii Z .28. ov

E

lib, 2. Elogiorums [ub effigie 3uliani. Cafarini

E

Cardinals, — De bac clade Varnenfi exflant

duo libri Callimachi Expertentis copio[e &&

(ifir

erudite firipti.

hh

Nono poftanno,

Conflantionopolim vi ce-

" Hi(päï

pit

Mabometus , kcaurathis filius , qvam ejus

-^ Grnit

heredes jam pe

r annoscentum & tres occu-

conítituta fede regia.

Deexpugnatione

gt

pant,

Conflantin

0p0/£5 ,qua incidit in anme Chriflr

3 Jai

lib. Loonbard, Chienfis Eptfcopt

1 hulh

1453. ex[lat

Fideantur

Mitylenai , 67 Godefridi Langi,

» ï dupi

vaterea Chalcocondiles lib. g. Conttuuator

Ms

AMichaélis Glyce, Commentaríorum Pii Papa

2, ht p. 38. Cranzitu Sax. L YU. 0,33. Chri-

W Oq,

floph. Richerius de rebus Turcicis ] 4. ANote-

H

tur autem , urbembanc à Con[flantino M. He-

lena frlioinflauratam: fub Conflantin. Pal«eo-

li

] g

lügo ,itidem Helene filio, 4 Turcis occupatam

effe. Re&à itaque dixit Tornandes L1, In i&

ET

! du

fepe regna deficiunt ,

x

fz' q*:farumnamïnui&zg in-

iri

E.

cbaa(zt. |

h-

E

x

F

LIBER III

363

ii [

«OTQ

Uladislao fucceffit,in Polonia quidem, C4/7-

wirus frater,inUngaria Vero,LadulauJ,A berti

mhm m

fecundi Cafaris filius pofthumus.

LTMT

iltn t

Succefforem Cafar Pridencus habmt filium

inty

2Maximiliauum, (anno £r,Vulg,1493.) gob.

!hi n

L'u,&zmdmu.

*

myohm

Paulo fub mortem Friderici , FerZizandur

li (

rex Hifpanig , pulfis Barbaris, Bezicam, qvz.

n

Granate Regnum vulgo dicitur, fuisfinibus

Dit ;W *

adjunut Michbael Ritius 1. 3, de regtbus Hi-

lii

[ fhauia, Legdmr Hifloria Magn: Confalvi tri-

It, lber

(b

bus ltbris d Paulo Tovio defcr:pm.

deexpugnatione Granate,

Ilgl n :

j (nii

mnamwf

Maximilianus, interalia multa, cumVenefis

Lt f

qvoq,be lageffit. (an, JE,F, 15'07.)

xX

(m" 4

Hunc (anno 1519,) fecutus ePc C'arolw, éfi-

orf p 3

lio &bzlippo nepos, Cacfar, ejüs nominis V. lon-

wyf W

g* potentiffimus, qui rerum hodie potitur. De

TW

bujut Imp,rebus geffts [cripferunt Gutcciar-

- dinuty Toan, Sleidanus, Jovitu, Surius , 4!1:95.

WR» m ij

plzmmz.

x

—

u

Qz

Ex

i

N

"334 !

LJBERWIL, -

l

Clïlaas

.imue,'liqvx-f

Ex iisÍgitur, qve commemorav

Wope

qvomodo Rom. imperium , qvo

dortin

do ä-P,Pafeta

:v

;ä

nullum fuitnec erit poten

tius, prope fit omni-

| ob

Nam per Affam ne veitigium

no diffipatum.

qu u

qvidem

ut latum ungvem,

ficut Proverbïo di-

citur , habemus:

occupant omnia Turce,Scy-

: Vi&

£he & alii noflrz religionis bofles : A4pbricam

4 p

£otàm amifimus, nifi qvantum fuperioribus ane

nisà Carolo V.Cacfare recuperatum eft, qvando

Em

fEnobarbo, Turcicolegato , T&set m ademit,

fm':aïucc

gloriofam adeptus victoriam , & regem ibi

conftituit, (4nno Jir. Vwulg.1535.) ipfi vectiga-

*

1

l

! Jem, &anno decimo qvintó poft Aphricam ur-

,

J w

bem oppugnationecepit. S/eidam, Comment,

/

i

: Hetri

Ü

r

£;9.&122, Bellum Tuuetanum jobannes Eutre-

[

"

Africe (qvam Mabadiam 4

pim defcripfit.

1 Crín

Maurís dici Face

llus tradit ) expugnatio 4

Chriflopb.CalveroStella expofitaefl. Ea quo-

æ fobqian

nodo rurfus ami[[a fft, exponit goh. Leoncla-

Q

qius in continuatione Anualinm Turfio

i

rgmä

E

j'e editorum,

4 H

A vulía eft Lufitania, Hifþania, Gallia , Bri-

tannia, Dania, Sarmatia, Pannonia , [llyricum,

Grateia tota, cum vácinis regionibus::

gd' hzc

ï

]

3

d

J

$x iLIB—Ek/U.

om'muz,;,:* :

Sicilia, Sardinia, Corfes, Baleares Infules Allo»

Won,

broges: qvaqvidem Provinciz fuos hàbent

- dominos , qvi plenam i omnibus poteflatem

f

I

!

!

obtinent, & ad ïmpgrii ;atiqncs ne tax/ltillurfï

it proväï:

qvichCOnferunz. Ipex.

Ti L

- .. Videamus nuné ïtali'äm,»"þr;ifitum & avitum.

ls: A

- scprimumR omani Imperii patrimonium: hec

üPcrioribu-

À

. Àpfa vero qvid nobiscum habet commune ?

Q t

- Calabriam, Apuliam, Campaniam, Neapolitn

iMtn

n,&'

N

.'"

x ?yita fuccefflone,tcnencHiflagniaäu;n Reges

h

A

]

lu

OAL

l

:

Urbem Romam, Caíarum domicilium at-

D

ais n

. Wyefedem,agrum Picenum & Flaminiam &

- Hetrurig partem oceupant Romani Pontifices,

L

H

"qvi non modo non agnofcunt Imperium ; ie

usl

"" Cefares etiam, imperiiqve

: præfc'&og, tene'nä

"

n

-Qbidivin&os.-'

u

l

W ]5,0: km

Qvae funt iis locis p'otäntäoreä civi—wtates,äut

jgrir

fuos habent regulos;aut fa&tionibus indulgentä

hihilqve plane ad no$ pertinent.

]

: ,Ga*l'u,ïï

"

H

f

"

1001'31

!

Q 3

Jan

ioniblliï";

LIBER 1l.

366

mqmö

Jám Veneti , quàm pof'ident egregias nom .

m,veï

folum utbes &mummpla, verum etiam Pro- -

vincias, ipfi interim liberrimi, & ab Imperio -

N

Romano plane fejundti. Infubria verosqva vul-

J fl

goLmoobardxa dicitur,aliqvantó quidem pro-

lI[C[

pius ad nos pertinet, fed & ipfa fluctuat, nec

certum ullum emolumentum ad nos illinc re-

gno(

dit

Poftquam enim noftri quidam Cefares,.

qui

ii

ut fupra dictum efl, primo Vicecomrites, ut vo-

ol

cant, ac deinde Duces ibi conftituerunt , quam ^

mifere dilacerata fuxt, & quamnihilabeotem«

E

atqüe(ä

pore nobis contulit! Ortis enimbellis , cum

N

noftri Cefares eam negu(*erent, ele&tis VICCCO-

mitibus, occupavnz illam Sfortiarum familia; -

bt

qvam

tuln

quam deinde Gallix reges Ludovicus XII. & -

fU

Francifcus L. ejecerunt: & hic quidem per an- |

nos fex regionem illam tenuit, donec Carol, V.

T

Caar eam recuperavit. 4rzolduiFeronitu l, 9.

de gefta Gallorumy Tilius in C/Jromca Fran-

6'07'!!?71.

T

tü,

perci

Exomni 1g1tur Italia nihilfructusad Impe-

m

rium I'Cdlt nam neque HORHS conventxbus "1f1

tcrfunt, necad pubhcos ufus atque neceffitates

din

E

N

ali-

*

LIBER II,

367

[

!

t

à

aliauid contribuunt;nifi quantum velíua fpon-

WO r

te, vel ;wrïiorqvin in gratiam Caaris faciunt.

! & abla;,

l VCIb,n:.L

Sola fupereft,Gerxhania, quz fempet adver-

fata Romanorum Imperio,& fubinde rebellans,

1t0qUidüf—

i,

- ut é fuperioribus conílat, tandem à Carolo Ma-

ia

- gno Cafare colledtafuit, " &inunum redacta.

at (

"corpus: Ac deinde qvum eligendi Cafaris po-

wmites,mä

teflas ad Septernviros delata fuiffet, ut fupra de--

monflravimus, facta eft C

3

u

färum j;jomiciïïum

ïlMäblev

- atque fedes.

us z

Atque bic tamen confiderandum eft etiam,

u)

j

um

D.

i

qvam cgre potuerit eoalefcere hoc ipfum qvan-

n

lo

J

tulumcunque-corpuículum Imperii,conflatum

"

in Germaria. Qv enim non diffidia fuerunt

il

f

..

1

:

lo

- apud nos & bella civilia?

r C

"Totum igifur illud,qvod hyodie imperjj no-

mine cenfetur , intra Germanie fineg includi-

tur,nam foris &Cextra limites. illos nihil fu*

pereft.. Qvanqvam Giintrahos ipfosfines tam.

a

Á

modice circum/cri;tos videmus , qvemadmo-

smemi

"

rfentgr , & fe fuaqve;

- dum non pauci tcrgive

" Iliw':ï -

$

qvan-

t 5';.*.., 2

(

LIBER 1.

, 363

]

]

qvantum

-þOfrunt,ab imperii ditione fubducánt 7.-,1., a

ut interim de vicinis Regibus & aliis nihil di-

1

- cam, qviab hoc ipfo tami tenui & exfarigvi cot-

z

P

uículo, qvod vix offibus haret , decerpunt &

h

avellunt qvotidie,qvantum poffunt, & fusx diti-

: TU i

onis efficere conantur, qvod erat Reipublics.

— "Utautem ad finem aliqvando perveniamus;

- jmtj

- Danielem dc his rebus omnibus vaticinantem

| u lu

"paucis accommodemus. ( Zozar. tom. Y.) De

lo

— éfattta, qvam per.fomnium Nabuchodonofor

vidit,fupradiximusz huc póflea recurremus ;

; g

munc ália loca videamus,

L

W

Capité VII. defcribie. Quatuor Apnimalis,

p

If

- -qvxperforirium ipfe vidit ex Ocezno prodire,

* m

"

Leonem, Ur[um , Pantberam: qvattum & po-

* : flremuni ait fuiffe

x

Terrificum & -Hö.rrendum

A

d fpectu,

Ian

Qitto

Lea denotatfégnium Aff;rrium: a—tïl"æ4äuægq;väg

at

,. E

j

z

diisu

- Mllitribuit, funt duo veluti membra illius Impe-

.tii, Babylonia & Afï"yr-ia.

Miho

7

Per Hrfum figuiticatur regtium Pe'rfïcun*i,-

3 ln

Al

à qvo fuit devictumBabylonicum, Ttes coflz,

- m

«qvas inter alios dentes in illius ore fuiffe (cribit,

Ài

|^c fünttres precipsi R eges hujusMonarchiz,C Y-

arue-

rus, Dgrius, Artaxerkes; qfi p cateris cl

i cy u

runt

LIBERII, -

3628

t "& runt,& multam carnem ederunt, ut 1nqv1t,h0g

HSnL

eít, complures p opu os fue ditioni conjunxe-

at

6)

runt

4

"t

1

)

X

üTunt,&[

Panthera efï Alexandm Magm fzu Græco-

?IRCJP

-rum imperium: qvatuor illius al & capita,

ODefiet

funt qvatuor regna,qva poftAlexandri mortem.

$ Fl C

ex illa Monarchia prodierunt.

r

N

!^ (f

dl

Q»artum &: )oüremum animal, eft Imne-

üü Wil

rium Romanum: :

decem cornua , funt ejus

membra , feu partes, cujusmodi funt Syna,]E- *

TTE

gvntus Afia, Grecia, Africa, Hifi Pama, Gallia;

nam. illi hæc

XOC (l

ltalia, Germania, Britannia:

mu| -omnia tenuerunt

m& ln

]am inter decem 1?&1 cornua mfcxtur &pro-

dutt

dit cornu qvoddam par vulum, qvod. de decern

n

jllis cormbus tria reveliit:lHftud denorat regnuin

- Mahometieum five Turcicum, qvod ex humi-

W

li initio natum , in Romana Monarchia, tres

X

v

i

Vaf I

praccipuas partes illius occupavit , [JEgyptvm,

»

l

Aíam, Greciam.

^

X

$o

j

hu

s

D«ein-

at

Q?

LIBER Ill,

379

i

Deinde, cornu iftud parvulüm habetoculos . i,!ïeW

& eft contumeliofum adverfus Deum : Maho- | W

metus enim novum doctrine genus propofu- . g"

-

Topt

it, fuis valde gratum, & qvod prudentiz fpeci-

l

]

emaliqvam haberet: hi funt oculi , fed revera

EIR&O)

Deum afficit contumelia. Nam Prophetarum - 4iii

; gt

& Apoftolorum fcripta plane delevit, & Chrifti

beneficium nullum agnofcit, imo conviciis ex- J &t

agitat omnem-de Chrifto do&trinam.

WM

Ad hc parvulum iftud cornu bella gerit ü j

ti

— ,eum fanctis, & vehementerillos affligit, ut in- |

E

qvit, donec judicium fecerit Antiqvus ille, cu-

E

-Tors

^4 hod

ljusxnec initium eft, neqvefinis. ^. -

- &t

. Ex hoc qvidem clareperfpicitur, in hoc ipfo k

at

- imperio finem effe habiturum hoc mundi cur- . | r

:

p

riculum , necullum. prtereà futurum: / Sed

abolitis omnibus mundi principatibus, ventu- il

rum effe perpetuum

rump

illud re gngm, cujug autor.

i

U5

| &äux erit Chriftus.

E

;Cdpz'te- Odlavo Danieldefcribit : AMrietem

& Hircum: Hocautem Angclus ipfe poftin- «

i digit '

.tf?ïeFatuF aperté, & Afiet:m bicorne

1

A

^ i.

k

^ LiBERin,

þ3/1

mj

efïi: Medorum

atqvePerfarum Reges: Hireum

SDur

vero,Gracorum Imperium,& cornu illud ma-

qu

i

ls.

gnum in ipftus fronte, fipnificare primum ejus

Dndni

ImperiiRegem: qvodautem eo cornu cons

Vil l

l

fracto, qvatuoralia cornua fuccedant , notart

mlj

dicit,qvod ex illo Imperio qvatuor fint oritura

dri C

regna,(ed robore & potentia minime conferen-

da cum primo illo Rege,.

Illoco(nvic*e—f

Ton.

Videamus ergo, qvam proprie & certo de-

lm

pinxerit Daniel Alexandrum Magnum; ducen-.

tis annis GC ampliusante, qvam ille. regnaret.

h-

Fore enim dicit, ut hircus terram non tangat,

:.Hnrignäïzï

-

h

t

hoc eft;ut maxima ccleritate bellafua conficiat,

[

& ut ab ipfius impetu, nemo poffit arietem li-

berate. Nam XIL annistantum regnavitAle--

r

ninrst

'ander, tamqve brevi fpatio temporis, Afiam

TL

prope totam fibi fubjecit , ut fupra docuimus;

1cip!äff L

ac licet incredibilis effct Perfarum atqve.Medo-

rum potentia, tamen tribus praliis ordine vi-

],W,mþ:s.»f

Qus ab illo Darius , vitam fimul & .imperi-

-um amifit,

"T li

p

Q $

bicomü?

$5

LIB,ER. I11,

|

Cüa&t

Tradunt nonnulli, ( yof, ntiqv, 1. vt, /cx,-ya

g. Zonar, tüm,3.) qvum Hierofo!ymam ve-

us

[

niffet Alexander,fummum Sacerdotem ei teci-.

ïi

m

n

taffeD

f

anielis locum iftum :. qvo qvidem xfghef

|

i

menter ille fuerit exhilaratus.

mll*,l

Deinde, qvod ex qvatuor iftis corhibus orie

n

turum fit aliud, initio qvidem parvum fed poft-

(

impe

ea valde potens, qvod graviífime fit afflid'urum

Ino

if

I^j fml

loca facrofancta: hoc ipfo prenunciari dicit

d

G ii

ia

E

acerbiffimas perfeeutiones, qvas Jud«i fint. paf-

qua [

furi ipofleritate Alexandri Magni, à Regibus

a

4Egypti atqveSyriz;qvas inter media eft Juda;

W

i

. Namcornu iftud ex qvatuor illis cornibus or-

fati

Ut

|

- tum, experti funt Judzi, 4ntiochum videlicet

n

nm|

Epiphanem Syrie regem, crudeliffimum v

2

torem,

um

Fluc etiam applieandum eft cap, X1, in qvo

(tfd

rurfus de Alexandro Magno loqvitur ; ejusqa:

91

i, (

h

'/fugcefïbribus,- adeo quidern copiofe atque pro«

&f

i

prie , ut non vaticinium j íed hi

f ïpria quaáda n

KC

17 seffe. videàtur.

(ie d

K

- Nunc tandemad Sz275/4m Ndä);c/yadanoä

j;;

T

E J?r veniamus; de quapriori libro' per occafio-

?

.. nemdiximus, Interpretatio

ä

jem autem ipfiuä

D

*

5

oniam &perfpicua

e tribug, pfimis impp—*:&ii*s ?gu

!

€

P

*

-

—

LIBER Ill.

373

mqv] ?

tl n

[

eft, & temporibus ipfis comprobata, non repe*

tàm : (Dan.3. qofoph. Antiqvit, 7udaic, lo*

t'dot mg

c/r,) dequarto folum aliquid dicemus;quoni-

ïOqudm

-;r"

$

am G ad nos proprie pertinet ; qui iri eó verfa--

mur, & à Daniele defcribituraceuratius: Fere

j SCOrt s

reum effefuturum dicit, quod reliqua omnid

ï

jM] um ]:

imperia comnáíinuet, fibique fubjxclet Ad de-

Áf i

monflrandum iftud;non opus eft multis verbis:

Ttcur 18

Res enim ipfà loquitur , & ex hiflorja rerum,

alti

:XV& J

qua: enumeravimus, H qmdo conf):at,

^on

(*.Sx

-

V

1,&?xx

JHl

|

D

Pedesautem 1lhus, ac dlgm »edum, pamm :

TM

funt ferrei, partim fitiles e teiïa.x Sicut huma-

AAMT

ni corpous pes findituc in digitos , 1tà Roma- :

difemi -

]

/

mm Imperium, ubi corfhtent 2 1quand1u fir-

mum & innixum cruribus ferreis, àc totum

terrarum orbem in ambiti fuo compæ :um fu-

f*mp,X

KO

3!

erit, definet in drgitos, & corporis illa moles

J

eiffolvetür. Hoc 1pfhm etiàm conflat aPCIdlch,

llW

nec opus eftexplic:tione ; quid enim magis ho-

p

die diffoiutum eft,quam in nperiiilius amoufh-

mi corpus ?

r vt

z

",

st

OALV

anh

4«1

| U

Et

ib

Ms

W

:

L]

LIBER lIl,

374

.Etqv anqvam ita fe res habet, tamen , qvia

cehnö

planta ped1s eftferrea, ut 1nqv1t, maneblt firma-

q ya

mentum ejus, neqveprorfüs confringi poterit.

Sed reliqvize/nomen atqve dignitas durabunt,

6

s

donec. Chriftus adventu fuo . rebus ommbus

I1108,

humanisfinem imponet. — Qvin ad fummam.

tenuitatem redactum fit, dubitari non poteff

f0 U

acluce meridiana clarius eft.

Dd

Arbor illa procera COHCIdIt, fed hatet adhuc

gW 105

atqve confillit illius radix, non qvidem fuccu-

gc laz

lenta,fic ut. propagari poffit atqve augefcere,

3 um

M

verum exfucca prorfus G arida, fed tamen hanc

radicem ac platttam ferrez natura;nulla vis hu-

3 Tf

mana funditus revellet, fed hzerebit infixa folo,

um

qvoad ifla rerum omnium fabrica deftcuetur.

lmy

POtüF

Sumus & hoc experti: Nam tenuem hanc

Xm

& anguílam Imperii pBffionem, niulti fepe cc-

!d

nati funt evertere. Pontifices qvoqve Romani,

Toit

ac poftremo etiam T'urcz, qvi licet magna per-

&

fecerint, & majora fibi fortaffe polliceantur, t:-

|

qii

men non conflbunt ejusmodi molem ; qvze

qua

cum Romana potentia conferri pofïit,neqvc Íe-

adU!y

mmarmxk iiflud Im pem, qvod I liqvum eft li-

MOR

cec

H

LIBER ni.

375

M, [m

cet ariAle & flaccidum, evcrtent:

tj

nec ;enim

|

Uüfnng

I

qyinta conflitui poteft Monarchia.

i

z

E

Ti ;

[-

Getmania qvidem fola titulum ac poffeffio-

s g

nem habet imperii,(ed fi vires conjungat & ani-

KI.'" l:

mos,vim omnem externam facile debellet,ficut

i ) po

non uno poteft documento probari,

:

. Paucis abhinc annis in

o

gentes fecerunt prc- '

w

greffus, & fuperato Bofphoro. Thracio ; lon-

wünt:

ge lateqve funt per Europam graffati Twreey

itytag

ífuamqve nunc ditionem plane conjunQam

hd

habent atqve finitimam Germaniz, qva 1a-

r

ne maximo videtur expofita périculo ; Sicut

stl

etiam Italia, propter vicinitatem : fed fi Danie-

briadclïrual

lem proprius intueamur, fperare licet, vim atj; -

potentiam illorum in fufrio nunc gradu fiftere.

Nam tria folum cornua Daniel eis attribuit, ut -

n

d

fupradiximus: &illaqvidem nuric obtinent;

pl

Initio Domini rerum factiper Afiam ; Dein-

Ti

de per Greciam & JEgy tum. ^ AcOrzcie -

t

qvidem appellatione comprehendi poteft,

d mokmai

qvieqvid eft in eo tracturegionum , prope

ad Illyricum usqve. Et qvanqvam hoc tempore

ripüm[:næ

pant, &

non modicam Ungarie *pa/rtemv;occp

tametíi -

d :

S

y

i

$

LIBER 11

376

[

fum t

tametfi fieri potefl, u£ Germaniam aut alias vi-

cinas 1eg10nes divexent, tamen quoniam &

quzautf

certos intra limites illorum ditio conüüere de-

mmlö

bet, & Romane potentiz mininie poterit con-

v

ferri , ftcut jam demonfirawmus, credibile eft,

b

has provincias rion effe venturas 1n-illorum .di-

qvum

tioniem, ficut tres ill & funt hoeherno dle Gra-

4 jle pecc

s

cies eEgyptus , Afía,

1Dud

Beliüm factàri funt Sanfhs, & mChuPc ang

4 &i

Padis!

pro;effïoms hómines immanitate fumma nraf—

fibuntur, & durabit hicillorum furor ad fmcm

j Th

usque mundi, ficut Daniel clare teflatur

Sj

- Atque ha&c eft'ejus vaticinii caufa pracipuay

ia

alis

quo vide/icet , de poftremi temporis arumnis

atque. mlfärus premoniti & certiores factijnon

X

ongc W

dgfpondeamUS animum , fed liberationem g

N :

l

o

pcätemus, per advencumChrifli Servatoris ro -

& dew

firi, qm flatim has zfflictiones, uc i inquit, exci-

dvia

pist;ac in firmam &t&anqml am ílationem fu-

doid

:

03 transportabit, &lacrymas ab oculis eorum

ii

abfterget.

|

fntsi

vaedam loca Danielis D. 9. ad ]udæos

N

A

paopne pertment, quibus & liberatio promite

titur capti vitatis, & Meffias ille, promiffus Pa-

Val

tribus, 1 intà eertumacibi notatum. & expref-

tiicd

/

"

um

:

ïl

LTBER ïrï

377

At

J2

xfüm tempüs denu

ncíatür cffe venturus i reli-

LE

[

Eu -

qua autem vatlcmïa, ad omnium po&rcmam

mundi statem pertirient; G ad eos, qui tune

äinïtpotcriuï

vivent; qvum separvulum illud cormu , Maho-

ub, CFC h[

«

fneti pofleritas, bellum geretcum Sancfhs, &

Trjirg

jvurm & velatus atque detectus füerit homó

k dle

. Mlle peccator & fcelerofus-;'qui fedet in tcmple

F

— Dei , ipfum oftentans. ac fiDeus effet: Nam

im t &hu]us tyranmdem Daniel præfïgmficawt,ut

A xxmma

' Paulus in füis Epiftolis diferte mtcrpretatur.

wurad

A

, Theff. 3.

stl

Saranas,1uem hujus miun di prmmpem Vocat

| üLlap

ipfe Chriftus, 7o5.12. 14, & .6.. quem fempet

3

*mpcr

álias, £m iiv ultima mundi deficientis tate ;

w

longc vehemeritiffitie £umultuabitur ; &

.1063[1 MA

oimnis iracundiz laxabit atque furoris habenas;

H.I n[

- & adveérfarios excitabit Chriílo; qui non mo-

j L[W $

dO vi armorum f'e Vlant verum ctlam in frau-

N)T

" dem & erroreni abducant homines fal(a doctü-

J o

f3; ficquidem, ut ipforum laqueos vix evafurl

d qiu

fint etiam electi, A£4725,34. Marc, 13.

'"9 Tib

- Nimiram; hoc illud efltempus, quod cap.

j

.ä[ï Daniel figuificat; adeó prorfus aíflictum

& calamitofum ; ut nee fimile fuerit unquam,

l Q

"

neque fücarum fit.. Ni hll emm iætrnobxs pol-

-

hcetur,

d

LIBER Hf

—

1

378

- licetur, fed graviffimas perfecunones denunci-

Con

1f

at; qvando calamitates illas,de qvibusloqvitur,

duratüras effe dicit, dum pcrficïatur d1fperflo

4 wo8l

mánüus popuu fancti.

) co

á

|

is

^ Vexabitur ergo populus Dei paffim pet or-

! fiente

bem terrarum , & affligentur pii diverfis locis,

]

qu

qvamdiu terrarum orbis confiflet.

vodqvi-

dem Prophete, vel pouusAn geli teflimonium

fpem. nobis omnem prafcindit conciliationis

&aggregationis. Nam de difperfione & dit-

fipatione perpetua loqvitur , & natis propter

doctrinam ac Religionem diífidiis, tunc de-

mum finem flatuit, qvum ipfe Chriftus appa-

remt.

Verum ut confoletur & erigat & fu-

i M DMERUE - T

flenteteos, qvi tunc vivent, mox ab illis xrum-

nismortuorum refurrectionem ponit , qvam

ut |ztam experiamur, atqve falutarem , magnis

X

prembus orandus eft Deus.

Qvantum vero Dameh fit tribuendum, te-

assl o E ALE

flatur ipfe Chriftus, ( /444t5.24. Mare,5)

qvilocum ex eo defumptum pro Concione -

fert, ö( auditoribus commendat.

Cum

X

-

E

. ÉIBERTIL

379

Rï&üesdc

D n

"

j

Cum ergo fintafflidtiffima hzc hofïra tem-

Wsj

pora, ftudiofe cogno(cendus eft hic Vates, qvi

'liciawfdg

nobis in hocmundi poftremo curriculo pofitis

concionatur, ac diligenter, introfpiciendus, ut

in his praefentibus malis , & adverfum. immi-

'eipafïm;».i;

nentes fluctus atqve tempeftates , vera nos &

divcrüsï |

certa confolatione, tanqvam valloqvodam

kf. s

u« aggete; pramuniamus.

itdling

TO

FINIS

ln

u Wjp:

TM

T

k (h

zM ERE

X

N*

"

"U

t

!

ö

H

2iit

NSSMA(EGETAN

i

od

/:]//

43 3)

EC

A

Qu M

-

7

j

—

xl/

;-

.--,

7

ATR

—

VA

u

—

Ms

A:

m m: Ug

[sT5T]

us

z

€o

1

4..VI j

MUU

j55

— 7:

o -

mecmo

al

|

wunHD.

—

p NESENRSE

— m

TM

HOUR It

ZEGIDII SI' RAUCHII

CONTïNU

ATIO

SYNOPSEOS HL-

STORIC/E

JOH S[ EIDANI

C AROLO d

IMPER - AUGUSTO,

Hiqve . 4ad:

Annum M DC LXIX,

;

E

[

þl

7

d

22

"

/

j*

I on

muyi

enim

4

0

(

ub

(f

Nb

Ws l

Gs

|

[

Euits

| Lb)l [

i

h

!

4 tj

Wi

ar

——

tenenetenevetetev

e

UR QGIG GG UR

/

L NU

--

».

9t

Oft. exceffum. Maximiliani

ZWY-

E

Tmperatoris , qvousqve feré

-

7

a

4

E

p r

.

; fuam . de qvatuor fumis im-

"

AA

E

-

(:l

.

periis hifloriam Sleidanus

5

perduxit, Dignitas Impera-

e

$i

14

J

s

u

? ;

d s

h

tória inFamilia Auft:1ica per-

hfït, dur;ï ad Carclum V. pervenit; Erat

enim is Philippi Auftriaci, Belgii Ducis & 7-

- auna filius,Maximiliani é filio, F erdinandi ve-

ro,Callella atqveArragonixRegis;qvi a. 1496.

C atbolici nomen à Pontifice obtinuit, € filia

. N'egos :

In ea nafcendi conditione fclix, qvod

'opes Belgii non tantum , fed reliqvz ; etiam

Germaniz, qvam magnam partem , item Hi-

fpaniz , jure qvafi hareditario poffederit. V.

Chytrai Saxon. p. 0. 191.. Calviftus ad an«

no 1496. 3ac. Augu[i. Tbuanus Hift, Lib. 1.

cujus fequens eft Patrimonti Carali recenfto :

— 4 patre Belgu, 4 matre totiur Hifpanis &

am-

majerá /(geliæ partit, d Maximiliano avo

g

phf-

l

4

- UM

- 884

AJEGID. STRAUCH,

]

i

plz mitsn Germania patrimanii , 4c boflremo Wi

Impem bares, totam Europam fhe & fatakt

v

Potemm; camp[eä?z qvodammodo vifus eff,

ïefeït

Natus eRCarolm, an.Chrifti 1500. dieFebr,

nm

in Flandnge civitate prlmarla/ quæ vulgo Gezt.

Y

k

Lanms Gandavum dicitur, co emmMatcr gra-

x

vlda venit, ne Natalis in Germanialocus, quem

pota

Autea Caroli V. Bulla poftulat, ad fafces i impe-

hm ]

ratorís occupandos , Filio deeffec a liquando,

Qu

Franti

Vid, Abr.Golnuti Itin.Belgico - Gallic. ab init,

magls

Antequam Imperatoris acceperit titulum,

jam Regnorum Hifbanie Dominus erat ,aban,

nuspul

1517. poft exceffum nempe avi füi materni;Fer-

4mnosf

T6521.]

dinandi Regis Catholici , qui cum Neapolita-

num regnum per Con/aluum armis fuis occu-

pbl

paffet, Pontifici tamen, qui Feudatarii jus pree-

l-

(

tendebat,ad normam reeeffus ipter C/ezen-

ftejus

zem . dr. & Carolum Burgundum ohm inie

ti, jurare opus habuit,nolle fe Imperatoms di-

N

gnitatem , nifi Pontificis confenfu , unqvam

TEl

lat

recipere. Atque hujus rei gratia Carolus n0-

fler ingentem pecuniz fummam folvere Pon-

t1l)

tifici opus habalt, quo de rigore Ichs ejus-

puii G

dem remitteretur. -

Sjeidanus circa An-

hii /)

"u 1356 paä;fm wmr pontzjïæ " & Caro-

Ium

z

Xl

; CONTIN UAT? 0.

;385

I d l

mjþ,g

dum Burgundzcum init.umeffe annotat,. Cla-

"verut Ep, Hifl, ad annum c/m/h 1519, ?. 699.

7 vsz,

vefert; Carolum veniam ejus legia V Ilaureo-

n

rummillibu: 4 L eone X redemzfe.

N

Q

b

TurrN

ltaqve Carolus &Moguntmo præpr1m1s,

d

poft etiam à Friderico Saxone ( imperii mo-

nl -

lem fibioblatam deprecante;) &rehqws Ele-

f du

Goribus, ( excepto "Trevitenfi , qvi ab initio

Mdlird

Fraricifci I. Galliarum. Regis, partibus favebat

MQPW 1

magis) communi confenfu, Imperator Roma-

QU

nus publice proclamatus efl, tunc temporis'1g.

mfmm d

annos natus. Convenerunt in hac caufa Electo-

lm»um*w

resan. I519. die28. Junii. F,S/eid. L 1, PZi-

!MIHM«

lippi bife, &edl. Carol. F,

feitueo

.lfu m[e ("

Eledo ïmperatore, pr0x1ma de Coronatio-

nmdl

ne ejusdem curafuit;qve anno feqvente Aqvis-

grani , folenniter eft pera&a Vide deRitu co-

: ltl n j

0f im*) u

ronationü Sleidani L.2, Limmaum Turipull.

mmf

( L.xc.i. Dominitum drumeum de! 3ure P.

v Y, Difeurf. 33. 1b, 40, feqq. £. Lo4.3. Kei-

at

publ, Germ.tom,2, p2 Et a!:o.r jum P

g

ii i

/ntc*rpreze.r.

Àu-

;/Mö

-

286

JEGID. mwvby.

i

h

Aufpicia hujusImperatoris turbulenta fatis

: Wt.

fuerunt; Nontantum ob conatus Francifci I.

X

Galliarum Regis,qviCarolo V. infidias ftruxit,

l

Pæh

fed qvod in caufis Ecclefiafticis etiam à Roma-

[

fi

na & Apoflatica Ecclefia diffentire corperit

Xj

Martints Lutbérus , patriaslebienfis , anno

Chrifti1483. pridie Martini à Johanne Lu-

if

homit

thero & Margarita Lindemannia natus, pro-

m

feffione Theologus Auguftinianus, evocatus

Wiittebergam an. 1508. poft initium Acade-

Pllg/fl

tdu

mizíexto. Hicoccafione fraudulenti Indul-

IX

entiarum mercatus , à Leone X. inflituti, &

per Johannem Tezelium pra aliis peracti; annio

1 futei

m , propo-

| dmji

/3517. in Vigiliaomnium Sanc&oru

XX

fitiones qvasdam , ad valvas templi arcis, ab

4 M

omnibus Sanctis denominati, affixit, easdem-

1 Ut d

qve ad publicam difputationem propofuit.

u

E

Inter tbemata aLuthbero prop

[

1

ofíta fqeruni

$-t t

fequentia:

. N, Papa non vu

It, nec poteft ztüm panas

1 um

remittere prater eas, quas. arbitrio vel fuo,

fliu,

N

el Canonum impofuit.

- NL.Papanon pote[i redimere u

llam 'cu-/ypþam,

[uü Mag

vifi declarando & approbando remiffam 4

3 tj

Uatos

Deo ,iogu( Cfrte remittendo .c.rz..[m' refer

4

z.

!

fii,

l*

-

le

C€ON WNUA??O

387

bü

fibt , quibus contemptis; culpa prorfw rema-

neret,

—

.ïïftïiaszï

hi

XX.Papaper vemiffonem p/emzrmm omni-

btni

D

i

um penarum,non fimpliciter omnium intelli-

lt

Bit, fed a femfo tantum impofrtarum,

ini

XXL érrant 1gitur indulgenttarum Com-

u

sniffarii i, qvi dicunt, per Pape indulgentiae

N

1 t

bomiuem ab omnipenafolvi & hiberari,

us, «t

XXIIL .Qviz nulfz:m YOHIIt animabus in

r

purgatorio, quam in bac vita deþwþwt, fe-

r

cundum canones, folvere,

l

"

Bel

j

XXVIL-Optime facit Papa,qvod non pote-

"JSWA

fiate clavis, (quam nullam baber) fed per mo-

dum fuffragti dat animabus remiffonem.

"&0 Lw!]yx

j

XXVIL Homtnes pradicant, quiflatim ue

'FIH

) D

Jatius nummuas in ciflam tinmer " evelare di-

CH»nt 4mmum.

a

j

— XXVIII. Certum eft nummo in czf fa tinni -

| W "

|

ente, augeri quaflum & avaritiam poffe.fuf-

m

s

fragium autem Ecclefra eft in arbirrario Dei

M "

j

j

hi

fólius,

XXXIL Damnabuntur in eternum cum

[uis Magifiris, qui per lttevas Fentarum fe-

"

earos [efe credunt de fua [alute,

"

fl

jw"ff'

R2

XXXVI

598

E

ZEGID. .'-;ng UGCH,

*

XXXF

U

"L. Quilibet Chriflianus veré com- |

i]

punüus, babet remtffonem plenariam 4 pena

M

1

& culpa etiamfi fiue /z'zteria'ï/-.'eni:trung,fþide-—

^ mrt-

þitdmo

f

l

XXXVII. Quilbet verus C

brijf?anæ,fve

[ il

vivut fíive mortuus « babet participationem

4 duj

omnium bonorum Chrifli & Ecclefieyetiam fi-

ne literis Veuiarum, a Deo fibi debitam,

J

li

i

j

XLIF. DOC€ndi/'u72t C/Wt/iidm, 77/0dq7fi

videt egenum & negledlo eo dat pro venits,

b(nfpbf

[utb.

pon indulgentiasPape, fed indigna

fionem De'zf

hi

ffbi vendicat.

fyr

Lil.V4nae

ft fiducia falutis s per literes

Veniarum; etiamft CommifJarius , 1mo Papa

B

: 3 Dl

ipfe, fuam animam pro illis oppignoraret.

| Ü

LV. Théfauri Eccleffe, unde Papa dat in^

dulgentias, neque fntis nominati [unt, neque

"T

1 Qu

cogniti apud populum Chrifü,

LXLL, Verus tbefaurus: Ecclefia eft [acrou

r .amelr

0f

f.qnä'um Evangelium glorie & gratie Det,

LXF .lgitur tbefauhEvangc[ici retia funt,

lum

vibus olim pifCabanrur viras divitiarum.

M

LXVL, Thefauri indulgentiarum vetía,

/'m/n , quitis

mmc pifca»nmr/ divitidt Uirüu

FU,

LXX,

Nf

Hl

ic

CONTIN'U-AT2O..

389

hi verä;,l

LXX. Opinari , veniae palie: H AS effe,

Wi

uz folvere poffnt bominem, etiamf, quis, per

Wt

impoffibile, De? genitricem violaffez, eff 1m -s

"

ire.

z

ic;mm COntr At Qad veniá þ«a'L

UDMM

d

LXXPI,D

*

'dfliflflljj»

gates uec miniim venialium geccatarum.,(al—

I/Mæ, tll

Jere po[fnt, quaad culpam.

Vlitn,

LXXF'1I. Qvo

d dicitur nec ff S, Petris mno-

!uf

." dorapaeffet,mapores gratias donave fafet:.eþ

um ?

X Mafpbemia in.S. Petrum 68 Papam. V. Oper,

i

l

Lutb, Wittenb.Lat. T.V.p. 49./24.

Pt

- Hiz illa chefes (unt, à qvibus feliciffime Re-

formationis Ecclefíz ,. BiaCjenus füb tyraenide:

li p

|ri L

Papali mifere preffa, heroico. fpiritu , initiuna

ELutherus fecitjnec morte m necinfamiam me--

p

tuens, nec cujusvis generis malz,qve imminere-

nihn

fibi ignorare. non. potuit, ^ Unde: 4/fereus

p

J Crantzius, de. Lutheri aufü', accepto paucis:

( F"

]

-ante.mortem diebus nuncio clámaffe dicitur ::

ld

It

j

j

J

TL l

"Ofrater MAR TINE, abiin cel-

il

gmru

lamtuam, &dic: Milerere met

!

(

jni

j

Deus:-g, wam ngw.l.,Vlfj 196...

f

€

j

II

[

Ut-

J

Kä;

N

——

-

390

ZEGID. STR 4UCH,

Ü öotü(

Utut vero ad indictam à B. Luthero difptis

tationem nullus , adverfaziorum partes defen-

f

ii

furus, advenerit, paffim tamen propofitiones

s

Lutberi mancipia Papa fugoil'arunt; Etipfs-

Funt

qnim

Tet T ez e//us propofitiones contrarias iis , qvas

Lutherus affixerat , à Comrado. W'impina Ícci-

t

pta5 , edidit , eumqve velut hareticum paffirg

umb

traduxit ; Secuti funt 3ob, Eccius; Sj!w/ler

d

Prierias , 3ac. Hocbffrat , aliiqve. infállibilem

Ü

Q

autoritatem Papz in folidum urgentes ; Qva

occafione de pluribusarticulis & falfis Ponti-

smc

ficiorum

(d

mb

Dei.

.opinionibus » difputare i—nc*gpit Vir

] (5

Leo X. tuncPontifex Romanus, indigne -

rens, abíolutam fuam & dictatoriam potefla-

In

tem, qva hactenus cum antecefforibus fuis ufus

p

erat, in dubium vocari, B, Lutherum Romam

3 vetios

ad Examen citat , & Fridericum KEleclorem,

5 fri

ut eundem captivum in manus fuas tradat,hor-

4 d

tatur; Adinílantiam tamen Electeris, Aca-

? i.

demiz item interceffionem, conceffit tandem

J tndis

*

à Cardinale C.«zjemna,Augufïæu cum. Lu(her'o

agi. Atqve hicqvod revocarenec vellet , nec

poffet, qvae juxta Scriptgræ normam orthodo,--

E

xe€

T

T

—

4

CONTINUATIO.

39I

Luthewä "

an*

n

xe docuerat, & ad Concilium provocaret;t

p

deém à Pontifice excommunicatus, & una cum

!

ïfl M

u

libris fuis igniad;udicatuseft. Qvod Brutum

u p

- Fulmen parum zftimans Lutherus, hecoico

mmfiæüä,;

- animo Bullam Excommunicationis non tan-

| MM)IM;

tum ; fd jus qvoqve Pontificium Witteberge

"m |

eombuffit, addens illud Samíonis : Quem-

W inäü(lbh

admodum fecerunt mihi , ita feci

EUA

€l$. Qvo ficto irritatus Pontifex nihil non in

s a

perniciem Lutheri molitus eft; nomen ejus-

dem bulle Coenz Dominicz execratorig infat-

qtarc incey;.'e

ici'ens, V, Matthef, de vita Lutb.

»

Va

andem fortunam nunidinatio Papalis , pe£

Qu

st

Samfonem Mediolanenfem YTiguri apud Hel-

at

[

"

vetios inflituta , experta efl, I/rico Zwinglio

fortiter fe illi opponente, qvi poflca in negotio

vtim D

ul

- deSacramentis & aliis Fid

eiarticulis pemmä

Y

TACA

" erravit , & tandem an. 1531. inbello Helvetico.

,concelümrii:

occifus efo. $leid, L. N1II,

fl

i

e o

li

1

"H

Ca-

lormamonï::«:/

WA*S

H

392

: 'JEGID-.' STRAUCH,

Czterum.

Y

& preeconceptae opinjon.es,.dexEc:v-i

à

MY

clefiz Romanäeinfäliibilitaæ, &continuaPon- /yyii

tificis accufatio permoverunt tandem Impera-

torem,ut ii caufam Lutheri inqvifiverit, & -

| a

ln

eundem ad comitia Jormatienfia , conceffo.

fjlvi conductus inftrumento;evocarit. Fruflra

15

vero expectata ejusdem palinodia,Lutherum, ^ i

cum. affeclis & defenforibus (ententig cjus-

hts

dem,profcripfitCzfr. PiZ

*

FglMäü

Celefitni bift, p. 3.

:

'Sïeicf)äfï?lbfcf;ieb., |

«

/ At Elector Saxoniainarce qvadam non prc

ï (r

j

culab Ifenaco fita, cui CfBartberg, nomen eft,

9&

NERT

incolumem fervavit Lutherum , unde eundem.

ho

locum Pathmutm & Eremum íuam

Mp

Vocivit Lutherus, é qvo tandem poft menfes

d

Jo.fere, 4ndres

Y

Carolfladii Iconoclafte, juris.

Civilis criminatoiis , Sacramentarii , & Semi-

M

Judai, vehementia permotus, difcedens, Wit-

Fa

tebergam rediit.

[

F. Seriptum. Lutberi ad-

Imp

verfus calefles Prophetas 6f Epiff, ad. Elech

pl

?0021 2 Oper. Latinorum Witteber

$

: Re:ferf.,

(]

Cytz. Sax, L V11,

. 222, Pontificios paffm

)j

Magos cov[uluiffo, ubinam Lutberus laterett

£

Tdp

£orgem verà nilcerti r

| dmw

*Deui ui/um prgt;gar'gt.

äqnder?omi[eþgïod

Co-

.

q»

f

COA?TINUAHO:;.-

?ïïïïonfs,fï

iCOnïim;.

z

Comitia Wormatienfiaan. Iszz-.exceperuïut:

ls

Norinbergenffa, in qvibus ,.abfente Cefare &

.tunc in Hifpania de gentejbellum adverfus Tur-

inqväün&äi

cam & Cenfüraadverfus Lütlierum:graviffima;,

"'MWE;

/ —qvibusdamy Proceribus placuit.» Preterea ma-

Vgl

lb

'gnus Catalogus gravaminumadverfus Curiam:

Romanam & Eccleftafticas: perfonas;,. tuncex—

intnt ]

hibitus eft,. cumr acerrimia. Concilii genegalis;

f

a

'go!tulagi'f)n:,.xclj yér, $ 4x-071;./ AV, p ,248;

n

M

qua

Circalixc tempora provincize &uriies*qväm

dN o

- plurimz luce Evangelii illuminate fünt,. & in-

n u

ter has Pomerania , Boruffres Lioonia, Bremay,

tm

Idl

[

!

Magdeburgum.Halb erfladium,GorlariaeS c».

n Päfimf

|dé qvióus vz'deatzlæ'ï'c byaræ?; 7.06:"1642..2?( & , X b

Bo

metxi l

] Nbrinïi&rgenfiä comftiä Excepit. cdfw:enäm

n i

— Raritsbonenfis ,mon omnium:., fed: qvorundanm

m n

x I"mperii" procerum tantumcinqvibus ad.€am-

pegti Legati Pontifieii , tunc: Clementre FTP,

gl

"T

( P€fd ue llionismaxim r co'gn'om'en nhiqe

GL phciïüm* , aliorum itemr Koinznenfiusm

ii

iil

inftinCtums, ez , qvae W ormatix: adyerfus. ï*ä'

n

nr,urciifümcgxpaeie- —

"

^

/a;ly'iegxu:n: deeretafuera

Eg d

594

ZEGID, STR AUCH.

I

ni dentur, mandatum efl. Placuititem de cor- 3€0ma*

3 teüïum

rigendis vmo(ïs Sacerdotum moribus feqven..

tiadicee: VivantSacerdotes hone-

Mum

(

hL

[te, veftiantur decore, non negoti-

)BL!H

entur,fugiant c.auponas : nonfint | aj

avari? j neqveprolacrorum admi-

[u

m&rauonc pecuniam acerbe im- -

crosfl

perent: Concubinarii removean-. | iij

turloco

Fermrum ntmerus fit

3 161l

QWQU

modera CLU" Demqve auxiliatrices copi.

|

fiti

Ludovico HungamæRegl,advcrqu Tmmm, j lii

dccretg»&p:omlffæ funt: Sed dum moram ! E

nectunt Imperii Status, Rex ipfein acie occu-

Tinat

buxt füo docens exemplo, hoflem potentem

ferücem irritandum facilenon effe. Sleida- -

f

nu, Ofrander an, 1514

g n d

Circaddem tempus & omraverfa Sacra- ï fited

Uegtaria cum Carolíladio & ngumms agità- -

u

ri cæp1t Turbz item , qvas Z£omar Müht-

Cæfan

L02 2772

Alftetenfis in Thuringia Concionator,.

[I/UT!

&focu poflea excitarunt , an. I$25. circiter in-

nomerunt. Referunt nonnulli in Svevia, Fran- -

conia, .

-

!

—2 CONTINUATIO,

»5.

At n

[

conia, Thuringia & finitimis regionibus , ad

m0ï1bun h

Dux ipfe

centum millia rufticorum perii(fe.

U l

Müntzerus captus in oppido qvodam Thurin-

giz , GrancfenDaufen/ capite plexus eft, Fide

f0

Mul

B. Lutberiferipta: adverfus [editiefos zu[li-

i

, l0

:

d Epifl, . Mattbefyvitam Lutb. p. 42-. /24- |

J

Dum in Germania fubditos fuos immori-

trbei

geros vicerunt Principes, Imperator Romanus

DOV

&HifpaniarumRex Carola F. cum Zrancifco

du

I, Galliarum Rege ; gravifümas inimicitias

exercuit. Sedes belli Ducatus Mediolanenfis

intat

fuit, ineodem enim dum Papiam obfedit Gal-

d J

N

lus ,à Cafaris copiis in àcie victus, ipleqve Rex

& lu

alios captivos iriter,in Hifpania/m abdu&tus eft,

Ti

Tbuanus.

hag

m

- Ferunt , Francifcum in Mufæo » qvo capti-

us detitebatur , vifo Cafaris Symbolo in pa-

r

riete defcripto ; Pz'm/zz/tm,;fubibripfüfe: Ho-

die mibt,cras Tibi : qvibus verbis. addiderit

AT

x Ti

Cafarfeqventia: Hemofum & nibil bum/zlfyzi*

ame 4(1':72:1772 p

Cz-

R 6

jiic'

h

PA

JEGID, $TR AUCH,

396

Caterum clementize & b&nig'nitätis laudem !

UgPMt

videbatur Carolus V. adipifci, qvando obtentze

Qu5

v:&oriz Symbolum Galliarum Regem, ex ani--

husïld

g

mi zgritudine decumbentem , é captivitate

NU

dimiftt, eidemqve fororem fuam E/eonoram,,

(

qv& Emanueli Lufitaniz. Regi prius nupfe-

rat, in matrimonium dedit,

Conditiones. -

(i'?[jeïät

feqventes tum libertati. Regis , tum cxtéris,.

(

liLl

qv« in iisdem Paclis continentur , apponens ;.

|

Ferdlïl&l)t

t

r

Ut Gallie Rex Ducatum Burgundiz reftituc-

ret , juri fuo in regnuni. Neapolitanum ,; Mc-

aler

dio(anenfem Duücatum , Genuam , Aflam , A-—

qmpbuï

:;'

tre»atum , Tornacum renunciaret;deniqve du-

fübi

osfilios obfides daret &c. Enimvero amicitia

lf

[/

hæc*diutumanonffuit,.rupto iterum hoc fcc-

j anuülur

dere, qvod conditiones pacisGalliz Proceribus

QU

non fatis zqvz viderentur, S/eidama in Com-

*

ä

"ERE L. c.

Át

Ó

tit N

|

2

Inter cä— Fri;lärico' Ele&ori Saxoniz, é cal-

"

fetonat

j

culi acertimis doloribus & fine mafcula pro-

lintib

le tnortuo , frater ejusdem- Jebannes fücceffit , -

] adrefi

à vifitatione Ecclefiarum ;; digniffimum Prir.-

a r

M

J.O -

VRU

x cipgghriæmp a.-quzfcium.facicr/ls/ » qva occafi

&

-

Hhe

-t

[

X

^

CON7INUATM [

997

i

lt

ne Philippis Melanchthon , ex Inf'pc&orvbus

W

od

unus,fümmam doctrinzOrthodoxz de omni-

| Regem»

bus Fidei Chriftianze capitibus , in libello qvo-

*

l g

dani pec uliari comprehendxt.

"um

1 p

Y

Carolus V Tmpvrator inito cum Gallo fce-

Conli

dere ,ad. Comitia 5pzren//a Proceres Imperu

) wm Cä«

citavit , dvamvis pre coram- effe non potuerit,

( QuX

Ferdinando fratre vices impe: atgris fufczpmnte.

gxmüm

PrimariusPropofitionisC efareg articulus erat,

adverfus Romanam Ecclefiam nil audendum

Nitou

*

Q ,A!'

amplius effe ,. fed omnes teneri, ut eidem fe

M )u M

fabmittant ,. relegato infuper Luthero fecun-

ulfmf(* us

dumW/or mamnflum Comitiorum decr etum,

01 Wn

abufüum vero correCtionead Concilium Oe-

(

F

E

cumenicum dilata.

eeiebsz 9lofbieo

I:MW

ä

At Pontificis

Clementis VH, & Galia-

tum Repis , Francifci , € captivitate reducis ,

x t

lV

renovatz. cum Imperatore lites , anfam Prote-

Á

[ dÀ

J

ftantibus dederant , de concilio defperandi &

adverfus Romanenf ium aufum fententiam fu-

Mu

4l

Tandem an. 1529.

jrt

fmum

àm exponendi liberiüs.

decretum eft , ad Conciiium usqve adverfus

KMHW

ne-

k

R7

JEGID, STRAUCH.

398

&

neminem, ob Re'gionisnegotium , arma ca- !j

g

pierida effe. V J Ctd)äf?[bïd)leb

bottl|

Bellum, qvod Papa cum Impcxatorc incepit,

W T

dtti,

ut non folum Italia tota eum depelierct, verum

/i(f[l

etiam ab Imperii dignitate dejiceret , Au&tori

fuoi ingentem calamitatem attulit.. Capta enim.

Atl / /h

|

Urbs à Ceffaris militibus & duepta eít, Pon-

u

tifice ipfo obfzffo primum ;; ÉQ paulo poltea- -

!//, [

1 n

PtO nec dlmmo PHUS qvam 1110 entem PC-

cunieg Summam njilicibus Caefau« folviffet.

t

De bac berreuda , Romanenftum . elade fe-

l p

quentia'annot at On/fp/)rza Panpintuds ,tu vi-

titti

ta Clementáa VIH.Vaticant é$

& Jantculo, paus

« dW' (/l«

€i, qui repuguari auft erant , interfecias ,

H

pridie nonas Maji anno. faluris smillefimos

j t

quiugentefmo ,vigeffmo feptimo expugna-

77

tnd,

L , exercitus omnts , qui ex Germantis , d

fhanis, Itala, ad. XL. mnillia coatius erat, per

M

pontem. Xyflidm. urbem impetum fecit , &

MA

tantacade debacchatus efly ut nunqoam poft -

PT

bominum memaoriam » "4jore Eruculentia

E7

vel in Turcas , vel in perpetuos. & infenfi f -

f!«qui

fimnos lyo/ie; vindide. ldvzdme fevitum . fét,

| Hütti

Omnc;f,

(

CONA1INU.ATIO,

399

mum)ïre

M

Omnet, qviprimo impetu obvii fueraut, tam

IBCrmr . qvam armati , ad tinum . cfr.

Fonufex repentino tor bofitum zmjem con-

at

flernatas , þu:nmae verum & faluti [uediffi-.

PVI C[Cf,k

dens ,confifit expers , trepidus fefein arcem

Jitet,

reæpzt

Ea noüde mibtl unqvam lugubrtus

th C P

aut funeflius Roma vidrt

Omnibus in locts

Ia d

ad [actetaresn wque edita bominum fira-

i o

E nb qviqte t0?Hentts excructa-

WR

H, virginesmatrona G. facra virgines viola-

ts

t4, cardinalium domu , & princtpum , ttem —

ij d

legatorumexpugnatet nemo deniqve fervae

T

tuss nifi qvi vitam €8 libertatem univerfa re

( u

doreflica redemiffet. Templafere omniagmult-

yt, uf

firDecatis aut excruciatis facerdotibus, dire-

!j,!l y n

pte. Tam arx inquamPontifex cum aliquot

Cardinalibusfe receperat, obftderi capta eff;

! j

od

tam diligenti cufledia, ne qvid ob[oniTetra

TL

zmferret.ry adbibita t covfumpto commeatu

i p

omni, Fontifex deditionem facere fuerit coa"

üus, t4 conditione, ut uuniia , qua Cefar

| i Wii

buperaffet , fe fatiurum. pollicerezur./ Con-

1 r

/IW

flavitque omnia facrorum & mplorum orna-

Vil (f

mmm, ut inde pecunia cudfremr mijitious

j "

a'm-

L

400

EG[D STR/IUCH

od

Wividcndats qvæ dum [atipnon cjät pilei tres ' WW

mbeï

Cardinalitu venales concejfr, ut illis licttanti-

T

buis qvt ad [enatoriam diguitatem fpira 6ant,

vaurtm preferrent y.eo meodoxad baflam propo-

f

j

f

fftis emptarer nom. defuere, Conf, Francifei

g

: fuans

Giicciardini Hifl. lLX HI.

ml

—Circa hec tempo: a Anabaptlf'carum proFana:

nitizl

;

Qd

harefis vires fumfit. Qvidanmi enim de hoc fa-

J

naticogrege, TAomas dictus ,. fratrem fuum:

Pwï

Gzrmanum, Leonhardum , in parentum pra--

jl

1l

fentia decollavit 5 pretendens Abrahz exem-

4 Tont

(

"

plum,qw àDeo mandatum acceperat,utfihum

Ifacum facrificaret. At Magiftratus ejus loci

4 f

fratricidam jufla poena affecit. Factum hoc eff

in oppido. qvodam. Helvetiz ,.qvod fanum S

;L)ï: ïo

Galltdicitur

óoLeid. L 6 - Buchboltzerus, De

n

variis Anabaptiflarum felis & dogmatibus

| if

videantur. Scblüffelburgii : Catalog. Harete.

. Rn

Frm'er. Spanbemii Diatribe Hi "loricade ori-

Ngio

&ine, progre[fufeilis & nominibus Anabapti-

;

du

Jlarum , jobannir. Clogpeuburgit. Gangrana:

:

Qpttme

- Bheologie Anabaptife, —

Jebaunis. Hornbeck:

a

/immm controwrf HArum Rel 4F, G 2

Lu-

[/

-

-^

-

í

eozxzflMUAT[o..-

40X

Hätypl

"

P. *-x 'Éudovicum,Bohefiz &HünganiæRegeïïï,,.

lii

in bello T'urcico mifere periiffe ; dictum antea

! ()

- eft, Pofthujus obitum externis nón tantum,

W[ï

fed internis qvoqve bellis , Hungaria tota fere

ll

L

conflagravit..

Nam Ferdinandus Caroli V. get-

r

manus, Bohemiz qvidem regnum facile obtie

nuit, Sclavica Regum Poloniz ftirpeab hac d-

Ac Hungariz re-

W

"arum'pra

a

gnitatein pofterum exclufa ; |

N l

M

'gnum non fine difficultate. — Urgebat qvidem

m profucceffione fua, tum conventionem 'Maxi-

w .miliani Imperatoris & Ladishai , an. 141. hac

r

ratione initam, ut deficiente prole maícula La-

cepem,m&if:; dislai, ad Maximiliani familiam fafces regiz de-

:.

j

hï[

ferrentür , tüm affinitatem cum oecifo Rege;

fn

1"&

W

cuius f(ororen Annam duxerat. At ex altera ,

3müd

- patte Johannes Sepufius. Tranfylvanize Palati-

at

nus, (qviab aliis Johannes de Zapolia Vayvoda

(im! — apud Jayges nominatur ) Regis titulum at

uj P fectavit & vehementer feFerdinandoBohemie

U

J; n

fiirt

Regi oppofuit, urgens fzà PrincipiisHungarie

os fuos

abl -fcle/&um,,.fi'atrem.item,& confatg vine

W [ii Wi

optime de Reg

noHungarizmeruiffe. F.

J/;Kif 1

"J

dax, L. Xuf P. 3;33,-;3072/*7"--

*

U/.Ur! L

(äo

j

4623

ZEGib. LVWUCH.

Qvoniam vero hic viribus imparerat,neqve ! ?aükoï

Ferdinando re(iftere valebat, fruflra expectato-

E lm. al:'t

auxilio Germanorum , Gallorumve , Impera-

jf

toris Turcici tutelam imploravit , cui etiam

| d

promifit, qvodfi Rex Hungarig conflituere-

| qtedi

tur , fc Solymanni Vafallum futurum,

3

[mPCMf |

Itaqve infligatus Solymannus à Johanne;ur«

müilflïfw

bem Budam & arcení , qvam: undecies fruftra

oppugnaverat,vi capit. Johannes veromagnis.

IT

muneribus Turce obviam procedens , manus

!f

ejusdem deofculatur, à qvoR exHungariz con-

g

firmatus, Budam inf;dem Regiam acceptat,

-ä PA

j

qvam deinde ad finem usq; vitz fuz ad annum

á

H

Q

videlicet 1540. retinuit, incoluitqve , Reff.

. nj p

-5—

3 ht

Smt,-Kegm' Hung,p. 1 .41.

Ht j

His non contentus Soiymänhü*s , vaflata

,' 4 qut a

Hungaria in Auftriam pergit & Viennam in-

tiam,ing

genti cum exercitu , ii qvo bis eentena millia

i'pcsEvang

mi'itum capita numerabantur , obíidióne cin-

(

ET

;

git« Prafidiaüis vero , fub Duce Philippo Pa-

(igoto

latino , fefe fortiter. defendentibus & hyeme

Vi (

ingruente!, difcedere co

gitur, d;fiderans ad.

octoginta millia milituni,

-

l

&Pauiäw

.'

à

CONTINU ATIO,

461

P em) ]

d

Paulo poftrediitqvidem hoftisanno nempe

"

lh

15:2. a:tingenti clade ab Imperatoris exercitu

affc&us, nihil obtinuit.

R)c

DAR

TM

[ J

Hoc pfo tempore milites; ex infüla Rhoc?d

U

ante aliqvot annos pulfi , confenfu Pontificis &

Imperatoris infüiam Máltam , occuparunt .

h; nnt]

muniverufit.

n

bl -

N W&x

Jam antea Ímperator , abfens eo tempote,

u -

Principes &Status Impem prram citaverat an

xHungam;

1529. ut adverfusTurca i 1rrupt10nes '&Religio«

fiis POI]lelClæ 1mmutat1onem in IISdCITl. de—

"

gum t«ü["'

ldu

cerneretur. Decretum eft à Pontxficus,qvorum

uuqef,þ

major pars erat; edictum W'ormatienfe contra

F.

- Lutheranós urgendum , - miffam retineridam,

[

"fi:qve alia ratione ia reiigionis negotio qvic-

us

. qvam mutandum effe. Adverfus hanc fenten-

p) tiam,in gratlam Romaneriftum latam, Princie

t&ï

u pes Evangelici proteftabantur publice, ne vim

T

legis acqvireret decretum.

Atqve hecprima

g

u

origo nominis Prezeflanzium füit.. S]eid l, ,

; and Cent. AFI,

-

&h

-

l dt[l&eï»*' !

jä

Ca

"

i

404

EGID STRAUCH.

Cateruin Papd Romanus ad. extrema reda-v

P

&us, pacem. cum Carolo. Victore iniit , cujus

W, DE

exempluman. 1529 Francifcus Galliarum Rex

-v

fccutus eft, qvi tamen. pmus Carolum ad: ducl-

u

*

lum evocavit ;qvod paulo poft ipfe declinavit.

3 ng

Sced & Veneti ,. belli pertafi, traditis qve in

g

Samnitibus,Piceno & Apulia tcnebant,CæCms

amici factifunt. Atqveita(an a.

iga, qv& di-

tl J

cebatur, iterum foluta efl. T/z42., /.1..

Z

7 gt

r

- Eodeman. 15'92 ImpexatorRomanus cum WND

Pontiice Bononie collocutus cít , & fruftrd |

j

Coneilium occumenicum: po&u avit. Promi- |

fittamen,fe v elleLutheranos vi & armis oppri-

4 Tuim

mere;fi Pontxäcx fe opponere pergerent.

^ At- -

f* YYc lj

piiny

Kjv&, 4

àc conditione Rex Longobardorum, &

3 lu1t.

Al exA AO

poft trinam. ofcu

idt4 UIl tJ

oedum: Pontificis ac

juramentumt Pontifici preeftitum.. Imperator

m

Romanus à Pontifice coronatus efl,. qvi ritus

| prætch

for(itantunc. tempons à Pontifice Romano í&l-

ii

)

timo pera&tus eft, cum in hunc diem usq; nul- .

j

Qideo

]us Impelatow um à Pontifice amp ius coronari

inhio

volüerit. Adum coronationts Pontifície pro-

mj

lixé de[cribit Gregor. Celeflinus Hiflor, Co-

:

ln

m:t, Augu/i p6, Turamenti formnla bac

er4

3.

|:

!

r

x

- ïcozxmzvvzria

3

Q

re)'ät : Egó C

arolus Ramanomw Rex. f*.':'-öre-g

N

vi, DEI gratia futuris Cafar, per Deum Di-

n

uinque Petrum promirto,polliceor , teflificor

Iin;

"

il

Atquejuro,meimpoflerum pro viribus, mge-

1

nio &f facultatibus meis, Ponttficia dignitatis

tll K

& Romana &cclefia perpetuum fore defen[o -

(2 7/4

vemy,necull

Ecclefiaflica libertati vim illa-

Iga, qïl

turum. Sedpote[iatemyuridicitonem && do-

^

Á

minationem :z*þ]z*w-,— gvoad ejus frert poteft con-

fervaturum ac protetciurum, cujus vei teftem

rons:

.5

*

TU

wqc? Deum ipfum && bae fancta Epange(ig.

j t

: :Bello Italipo confecto , conventum Augu-

nlsg

Tanum indixit Czfar, in qvo de Religionis ne-

i [

gótio , & bello adverfus Turcam dfcïibergri vq-

.ngobam'on::v"

.h.lit'

ol

m

: Itaqve ]olua;nnes Dux & Ele&or Saxoniz

l

ii

4)1

xirl;

prater Romanen iumípem primus omnium

ibidem comparuit, unà cum filio fuo Johanne

iil

Friderico , in comitatu habens Philippum Me-

yliti

Vr

lanchthonem, Juftum Jonam & Georg. Spala-

tinum , Lutherum .enim Coburgi reliqverat,

"10

Dd

/

l

u h

'Cælleþif?w,Hi/i.*(CWW'ifiQr-,A?g"/i; ,

ii W*

[

Prius-

"

L

406

^ ZEGID, SI'RA UCH,

Priusqvam vero Auguflam profectus eft Ele-

gxü 1

wl

£tor, ad mandatum ejusdém, Torge conves

nerunt Theologi qvidam, B. Lutherus, Phil.

j

Melanchthon; Bugenhagius & Juflus Jonas,

qvi de formula Confeffionis, in Comitíis exhi-

gffedæ

ben4a , deliberarunt. 7, Lt/tbcr 0 £r. jenmf

qeunt

] [unt, :

Germ.tom. F. 22272

3 Manm

Wn ,W

- Inceptis die 26. Junii com1t11s, E die 25. ejus-

dem menfis Confeffio fidei; à Melanchthone e

*Apbï

:

XVII. Lntheri articulis confcripta;perChriftia-

! qetün

num Bejerum Juris-Confultum, publice coram

foeri

Care,Ferdinando Hunganæ & BohemixRe-

eufm

Ándi

ge& reliqvis imperii proceribus , pralecta eft,

cum id Proteflantes præcedente die frufra pe-

j W

tnfïent

de ij

Subícripferant Confeffioni seterna memoria

N

dlgmfïiml Principes;

JobannesDux Saxonize

&re

Elector, Georgius Marchio Brandenburgenfis,

UM, pa

€rneflu Dux Luneburgenfis, Phriippus Land-

fil, ne(

gravius Haffiz , johannes Fridericta. Dux

teP ünt

Saxonig , Framcifeus Dux Luneburgenfis ,

jn

x2

ii j

Wa/fgangw Prmceps ab Anhalt, Senatus item

-

Imp

E.

Ma-

rm, Ql

|

CONTINU.ATIO.

407

!

i |

Magif'cratusqire Norinbergeu

jfir ,. & Senatus

Furgæ T

Reutlingen[is. Chytr.

| therug)*!

|

J

Qvia vero incaufa Sacramentaria Zwinglii

Eomjlüï f

affecla: ab orthodoxa diverfam opinionem te-

nebant , al

qvoqve Confeffionem edide-

4 fr,J(,»; b

]

[

ïm

o

entinenfes , Conflantinenfes ,

punt ,

Ccui

s & Lindavienfes fübícripfe-

Mémminge

)

s

runt , ejusdem Autor

Buceruüs dicitur. fuiífe,

ln

At publice eadem præle&a non eft. . Pontifi-

p

cii etiam. vehementem cenfüram eidem ops

p

ofuerunt, qvod *cirent , Sacramentariorum

A

caufam apud Cafarem & reliqvos principes ex-

ofimeffe. Cbyer. Hift. Aug. Confer. p. 678«

o

Caleflin, Tom, IV.p, 94 Hortleder, part. m

tedie&ulbgi;

!

de tdlf/ï'f Eo Go €, 90

a

vod vero' Orthodo;(äm &Saxonicorum

^

w-*b

7

n

u'.l;u

& reliqv

orum Principum Confeffionem at*

fes ,,Caufæ fuz dif-

andwbïïcm??

tinet , petierunt Romanen

fifi, ne Cafür concederet Confeffionem Pro-

N -

i?

teftantium vel typis exprimi ; vel alio modo

mgburgerä.

pluribus innotefcere. Qvod ctíi promiferit

|

.obtinere tamen id minime po-

J

i. - Imperatot ;

feffio

;

; -t,uitw'; (&m potius brcvi: tegipore Con

|

: hac

I

h

-

*

ZEGID. STRA UCH,

A9

'hecin Germamca, LatinajItalica,Lufitana,Bo-

j

hemica, Hifpanica,'Gallica, Anglicana, Belgl..

a

|

*ca,Graeca &c. lingvis ab univerlo orbe legi po-

H

tu1t,&le&aeff F. Lduteräac/y de Mzmcu-

4

ln p

d Ang Conf.

cil

Paulo poft convocatisimperii Orahmbus,

(dto

orzlecta eft confutatio Confeffio

Proteftan-

r

tium à Johanne Fabro, Eccio,

lzo, aliisq;

&os

Pontificie Religioni addictis ,æompoüta, Cu-

- n i

jus exemplar] Proteflantes'obtinerenon potue- :

l

sunt , qvamvis id inflanterpetierint ; T'andem

u

Apologiatantum ab ea refponderunt, qva in-

u

ter legendum obfervaverant.

Confutatio iíla

l

Ovtere

Pontificiis lucrofafuit; Reportaruntenim au-

Jf

tiof

tores, qvafi rem optimeegiffent, ingentia pra-

i

xsl'

niia, Faber qvidem Epifcopatum Viennenfem,

l

aliialiosreditus ,^ unde Erafmi proverbium :

i

ESer atmetunb magere Zutber. macdbet viel

Cit

feiftunb veld), Szeid. P LL

- muntu

Habuerunt poft hec' Pontificii & Pro- |

teflantes

varia

inter fe

tiribjis

invicem collo-

qv ,

Religionis negotvum concernens

At Hc

ld.

tiz, in qvibus tamen hz lites componi

URT

non potuerunt ,

€0, qvod Pontificii fa- |

nam

ln

T

1

CONTINUATIO,

PA

u

M

)

99

) hcam)ïg

nim doctrinam recipére nollent , Proteflantes

candem defetete non poffent. -

Ibüïbä j

ij

lantem juffu Caaris decretum qvod-

d M

dam pralectum eft,

" Lutlietanos cauü ce-

cidiffe & ad Ecclefïam Romanam -revertéte

VL 0[

| PFOR'

äebcre E mfi mallent vindicam Cafris expe-

tiri. Hoc

o pofïqvam triftia qvavis Cafar

ii

& Romanen es rel 1qv1 prOtefrannbLs mterml-

»ompo(

nati erant é COmItlls difceffum eü

N

NeO k

fenct: D

Proteflantes igitur denegato fibi Pacis

Mnm n

m

puo ice bono, tributaad bellum Turcicum

folvere,recufarunt. Interzà B. Lutherus omnés

X A

heroico fpmtu ad conflantiam hortatus eft,

hn ugmu;

edlt o egregio libello , cujus titulus: Cffoavz

hm n

* mung en feine. I:ebe æeutfd)m.

du

X

i n

Circa hac tempora Afgliz ftatus per-

f[,

|. qvam turbulentus fuit: qvæ hiftoria cum veré

Jontiia

—

- mirabilis fit, non immerito hocloco recen-

. n v

fetur. Henrieus Angli& Rex hujus noniinis

NI u

.. VIII, ha&enus Lutheri dogmata. vehementet

zM

1mpugnaverat editis adverfus autorem vari-

is & virulentis fcriptis, à B. Luthero animo-

) seconfutatls. Atqve ob hoc 1pfum, Pontifici

gra—

2

"Gr. sTRAUCH.

C

?

410

X

1

oratiffimum

ftudium , titulum I)efenjä?ä F ?f N

*

g

dei à Papa Romano Rex Anglie accepit.

E

TonuX

Duxerat igitur Henricus in Matrimonium :

v

Catharinam Ferdinandi Regis Catholici filiam,

qvz Arthuro fratri fuo antea nupferat , & qvam . | jit

v

is dubix conditionis viduam poftfe reliqverat; -

atqvehoc conjugium Henricicum fratris füi —

vidua initium Julius II. Pontifex approbaverat, -

: fk[eg

Caterum poflqvam pgr X X.annos in conjugio -

qini

simd

illo Anglie Rex vixerat, & fufceperat etiam

tres filios & duas filias, à qvibus (cateris matu« — p

re decedentibus ) Maria in fpem fucceffionis — | (b

educataeft. Henricus in amore pronior, uxo-

A

rem, aufleris moribus foeminam,! & ab omni

J jmodoczlh'

cultus & venuflatis cura abhorrentem, afperna-

Ms

ri incepit, & inftinctu Thome W'ol(zi, homi- - f n

nis impotentiffimi judicii , qvi Margaritam ,. |njc, i

,

Francifci Galliarum Regis fororem , in pe£ni- .

fiNonis

ciem Caroli, cujus Matertera erat Catharina ,^ d at(in:

Henrico adducere inanimo habebat, de divor- | m

tio cogitavit.

- Jiforif

; fgmgmia fi

- QU

Ne- —

!

'

&

F

,

CON TINU.4T71O.

411

i

Negotium. hoc flatim ad Pontificem dela-

"W - tum eíljà qvoRex vel

1ementer petiit, incefluo-

D

i^

fàs nuptias, cum fratris vidua contractas »irritas

Ms

j

Pronunbiari. Promittebat infuper Henricus,fe -

A. vellecomunibus f umptibus adverfusCeefarem, .

ht qvi eirca ifta tempora Pontifi

cem qvafi capti--

TT l

m frtni

, yum habuerat,impoflerum bella gerere,

p

- At Legatis þofï reylfjcitutam lxibertat—em de-

tsiany

mum, & pacem Cefarem inter & Pontificem -

initgpem ü

initam, advenientibus, Papa judicium fuum

l!

(uss. procraftinavit,m

etuens Imperatoris iram,qvam

a

u

W

- fcicbat (ibi gravem fore, infu

per Regi non uno

KY

(

! ;n,odo callide illufit,

i d

matnd

Miffis itaqve hinc inde nunciis , cum Ca- .

æWO )

D

tharina religionem aliqvam fponte fufcipete

J

ais nollet ,.fed matrimonium fuum, qvod Eccle-

il

]

f

em,ï"mï fia Romana legitimum femel judicaffet, cons

g flanti(fime tueretür, exaltera veró parte Hen-

j ricus indefinenter Legatos Pontificios, poft- -

. eà Pontificem ipfüm . de maturanda divortii

- . fententia fruílra urgeret , tandem morz Pon-

:

i

-

5

tificie pertxfus, Rex fpætg Papz autor.

itate, "

r

2

ïlk

2

$4

Can-

D

-

&

I2

z

EGID. STRAUCH,

Cantuarienfem Epifcopum , pro repadio , con -

: P

d r*

tra gathaf?naxg Ftonünciarc jubét.

P

tgmpoæ

' ïvo fa&o Henricus cüm de g'rz.ztia,ä

: qvæüva

Pontifice impetranda defpéraret , & anathema

: pfimum

Pontificis zgré ferret, ordinum. Anglie de-

a(

creto , auctoritatem Pontificiam per regnum

E Pt:

abrogat , tributum annuum , (Denarium San-

a

Q Petri vocabant ) jam ab Iuz temporibus

j memm

»endi folitum , denegat, pocnam capitis con-

A.

4 Ed

flituit , fi qvis füpremam poteftatem Ponti-

)1M

fici adícript ; Poftremó Ecclefiafticos tam

i

j

d a

Anglie , qvam Hibernie , Sacramento adi--

cclefiz caput à Chriflo-

' mít;

git , ut fe, tanqvam. E

proximum ; agnofcant. Ututvero difciplinam

- tnpi

& ordinem. Ecclefiz immutàrit , doctrinam

- Jareünt

tamen- Romanenftum retinuit ; Lutheranos

-] euimimm

&qvé & Calvirianos € regno fuo profcribens,

4 iif

Pratereà ab fecunda vota perrexit. Henricus,

Jnetis

leni eqvitis filiam,

duxitqveAnnam Thoma Bo

j ünn,

nuper Marchioniffam creatam, qv ii Galliis

Ms

& inAnglia fcre infamis erat. 'Teftantur enim,

4

(cd Pontificii Scriptores, Annam . hanc fuiffe

'concubinarum Henrici adhuc viventium, alte-

;iu;. qvidem fororem , alterius autem fil

iïuï'g »1

inmio

/

(

l

1

y

^

! »CONTTNUAHQ.

"

"

imoà nonnullis ipfius Henrici p&äþria filia ha-

^i

- betur: qvoreferunt illud, qvod Rex qvodam

tempore à Francifco Briano, domeflico fuo,

i gnt;

t nE

qvafiverit , qvale peccatum videretur, matrem

rimum, deinde filiam cognofcere ? (Cui Bria-

1 hp

- pius ( Vicarius inferni cognominatus,) refpon-

r reg.:f.

f

. derit; tale, 6 Rex,qvale gallinam primum, dc-/

Demrium

inde pullum ejus gallinaceum comedere.Qvan:

V t

n u

profänam VO

:

cem dicunt magno rifu Reggm

ydue b

excepiffe.

at

R

" Pofiquafn verofïhna Bolenia filiam Eliibe-

Mp

|

j

- thám enixa eft , haud diuin gratia Regis per-

P.

T

manfitt; Accufabatur enim, qvod ante nuptsas

gt

l

-eum plutibus effet forrifita & poft Regis mupti*

ii i

i

a

:

"

[

38 etiam cum fratre fuo. coneubuiffet , qvorum

criminum caufa, à judicibus, ad hoc negotium

i FWMF&'

- dele&kis (inter qvos Thomas Bolenus,qvi pster

g - Annedicebatur ,fedebat) adulterii & inceftus

j danmata , & Conjügis fui Henricijuffu fecu-

5 0^ - ti percuffa eft, id q

«

al

y

l

btf

vod acc;idit Xanklkm Cb.rxüä

L

^ 136

g

Wt ucnnhï;.)

gT

$3

: ] ,Cþ.æ.

r

414

JEGID, STR AUCH,,

J

Con[zrtpfet de-bis geftis peculiavem viru

]

|

omös

;

lentum tradatum Nicolaus Sandeus "nglurs

n

u

Dodor Ponttficius, fub titula: De origrue 6

hi

progrefu Schifmatis Angltcani; Videetiam

al

Tbuanumlx Sleid,l 9. Cbyt. $ax, i, g.

] um

Redimusad Germaniz noílra res: - Prote-

: (oloniæ.

N

flantes itaqve poft finita Auguflana Comitiay

-Jauri

cum metuerent infenfos fïbilmpäratoris & ali-

- 4 ii

orüm 5tatuum , pontifici religioni addictos

1

rumi, animos, de neceffaria defenfione cogitare

- Jlb

cccperunt, init*o inter fe focdere, de mutuüis au-

3 Sk ij. L V*

xiliis ferendis, adverfus hoftem communem ;

!

qvod fosdus Smalca'dicum communiter voca-

3 n

tut, ideo, qvod Smalcaldiz, oppido in Haffia

uI

confinibus fito, Proteflantes id iniiffent haud — mm

tantum, fed & an. 1537. & (eqq. ibidem confir-

- n

maffent etiam,

1

- um

Cefar vero , qvo firmiorem redderet füumi

E pzomulga

235

fuorumqve primatum & autoritatem , de Fer-

dinandoin Regem Romanorut coronando,

4 idproxim

confilium iniit. Animadvertebant tunctem-

i

poris Germania proceres vaticinium Tteviren-

« tim P

fis impletum ii , qvi predixerat , Carolum ni-

tl

hil non pro retinenda Imperatoria dignitate

!

4 Mi

penes fämi!ia;n fuam aufüram effe.. Hinc etfi

3

: JQ'"r,f :

-

X

E

aitel

]

[:

lo

CONTINUM'TIO.

415

hantes Saxonia Elector ; per Filium Johan-

ity | Tó

h J pem Fridericum, adverfus Electionem hanc;ut

l W!'gm:ï.;

: Aurez Bullae contrariam f,pr'otefïatjus fit , aliis

3; Vldmmï

item Imperii ordinibus difplicuerit, praevalüit

ATE

tamen Cafaris autoritas. Cvare Ferdincndus

T

— Coloniz electus , & paulo poít Aqvi grani co-

u ponatus,fed à Saxoniz Electore; JohanneFri-

:

Modds, - derico, (qviin locum parentis fui Johaunis, an.

con*

n d

- 532.dem ortui;fuccefferat) diu pofl;certis

g

ditionibus,ut Rex Romanorum , agnitus

'e'g.

m

Sleia, l, FLI, & 1X,XF.

ingant

iE

Caterum, qvod timeret Imperatt)r Turei«

NG

-.cam Tyrannidem ; Proteflantibus porro &gre

i

iit - facere non aude

bat tunc temporis , qvin potiug

T u

intervehtu AIbertiMoguntini & Ludovici Pa^

L

isinit, factam Svinfüurti ,

" latini pacem: cum 1

qde/ promulgatam Norinbergz , duraturam vero

gt a

d proximum usqve confilium;

ET

:

j a

gt -

Po

*

fthzc Turez, dum preda gra.väs-, redi-

? Bim-e

Pannoniaadfuos parant , à Cafaris ex-

d

far profeqvi

tühc

glu!

ercitu profligantur; fugitivos C&

l fwä

VO .

iam abïit; cum Pontifice

[ us

,'ljo Jit ; fed in Ital

. Pau-

d

l

—

J

-

L

,416*

JEGID, -&AAUCH.

^

Paulo 1II. acturus de Coxïcilio,qvem etiam per-

; gghabew

aefmöï&(

movit, ut primum Mantuz, poft Vincentiz id

indixerit, callide profpiciens, ne cogeretur ulli-

1 cumcxïw

bi. Exiflirnant enim Pontifices , per concilia

E

' tantum de amplitudine fua detrahi, qvantum

ä menfCSVCi

ex difciplinz emendatione, auctoritatis & or-

ml

namenti Ecclefiz accedit, cujus rei gratia non

n

l

jgti

liberum, fed Pontificis tyrannidi fubjetum ,

'el

T

neqve in Germania celebrandum , indixerunt.

Vl

!

Interea Lutherusarticulos in concilio offeren-

m

dos, Smalcaldicos dictos, circa hac tempora

!

eonícripfit. Lurb, T, V1,

5

Va

J

3än';Gerw. Täfl&üüf

2

£ h $/eid,1, m/,;ff L.

J il

rptug

.** Hacdum agebantur, fegäitidäfm&bgptïü&-

- us

rüm turba criflas denuo erigere incipiebat,, qvi

3 m

motus Wefiphalie praprimis exitiofus fuit.

!j od

Nam Johannes L eidenfis, opera Rotmanni &

« Kirm

4

Knipperdolingi ufüs,& é fartore fubito rex cre- iil

atus, Monaflerium, Epifcopalem civitatem, di-

] mnit:

tipuit, omniapro lubitu füo ibidem ordinavit,

D

Magiftratum priftinum abrogavit , duodecim

r

[

Apoftolos fibi elegit, iisdem Ducatus , & Epi-

1 Rs

»

:ff:oPa/tus alï"xgnan«'sl,( in qvos ipfe qvidem PüHlfm

jus

W,gvout;

:

1

A

4

CON'?7NU.4T10.

417

gt tb

jus habebat. Polygammm introduxit & alia

lus tl

; fiefanda facinoraperpetravit.

Tandem tragi-

E

"!5^ eumexitum habuit fibula ;; civitate enim ab

»W— E 1fcopo& con£ederatis, obfidione per s.

i u menf'cs cincta,ad extremam famem redacta, de-

"ll mum exinfidiis capta, novus Kex cum Sociis

u

r qubUdem igneis forcipibus laceratus & poft-

ib us fufpenfus eft. . S4esd. L. X. Offand. Ceni.

xmdwerL XV1, Fideatur etidm Anton, Corvin. de boe

WE rugultiss Epiff, 4,05"1 Boxborn.p.6.

ii

3ent

LA

Gmn?z "N

Uti vero Ecclefize Ref'ormauonem feliciter

À Lnthero captam , maximoperé promovit

Scnpcuræ Sacrein Germanicam lmgvam &

Ub juffu Ducis Lituaniz Nrcolal Razevil, in Po-

mmpxakw lonicam translatio, qvarum illa an. 1534.. hec

ju; wero am,1540. abfoluta eft; ita iovum ordinesm

«lusi Jefüitarum nempe , cujas aufþma ànhec tetm

naa pora incidunt, Anti: Chrifti Regno in fubfidi-

as wummifit Saïa»n- Matibef. $n Vzm Lutb,

bdem dllï'

"

mr,

. Ordinis hujus autor fuit Ignzsuus Lojola,

Qu

&U! Hlfpanus, ecruculento milite , poft infortura-

"ia

d um,qvo umusqve pcahs facili wnforml ufü

kl

Fïl'

1

LAX

—

418

ZÉGID. sTJeAUCA?.

3

privatus æ, fubito religiofus factus,qvo minüä

s|

n W

mirandum Jefüitarum ingenium efl;ad riil ma«. 1,

gis qvam fgï?gvilïolenta pronum facinora,

r

] ntet

Imid

Refert Hz)/þz:nifmw biflor. Sefuit. l.Y c/T,

Em

Jacobum Crufium Landperge

4 M

nfium Jefuitae

""U Keitorem diviffe

Mies effe debuit no-

jlræ Sacietd:i.r pater,

quia ut milites efl.zotis

Viribus 1p boflem irrnu

f

*

ere s nec defiffere , donec

Vitlor evadat

3

: r

ita noffrüm eff in omnes irrusa

Tes Ui Pontifici Romano vefr

"/iunt, iord, cons

: if al in A

FIis, diclis & fepgp

Ff IHVOCAtO Ptiam feculayi ) ob

érachio, boc eff

Ygne & ferro,tolleve 6 abofos

fimh

YE: ffcut Popt

]

lfex & nofiravota, contra Lues

- Aateadp

: fitno

lbärdhïa'f /ufc

epta, w/zmt G mandant.

y&g

fl coni

«.. Qvod à 37 Ordinem fuüm denominiri

«3 iedisl

voiuit Ig

natius, ejus rei caufim Ponti(icii hanc

- Ti

fingunt:

Apparuiffe àliqvando Ordinis qutori

iT

B, Deipar

am;portantem in uliis puerulüm e-

lj

fim

; eumqyé , ut in fiiiifui honorem fociet'ää

^ tnen

tem feu Ordinen: inflitueret 34

iortatam effe;

Qua vifione

permotum Hügunt Ignatium »'SO'

ïffliwdw

cictatem ] efu primum infüicuiffz (qvs pof-ïeä,—'

rnion

s

E

'0

Y^

CONTINUATIO, -

419

i

!- non obflantibus Cardinalium qvorundam vo-

W

j

f&) ldï

ï

b

tis, religionum numerum minuendum effe

lg

! fvadentium, à Paulo III approbata eft. Seripfe«-

runt de hac Societate ejudemd, dutore Maf-

Mil

!

fj Hafenmüllerus, Rudolpbus Hojpintanues

JUT] j

j

l-

Ü

B. Chemnitiue, dug.Thbuanus L37, ad annum

x

T

Wi

-3564.. 4liiqve,

27 (;/l,(f

FeWW,dw,

Interea Caar cSm.pofïtis qvodämmodo in

W

Germania , Italia & Hifpania rebus, exp;ditioQ

em in Africam adverfus Turcam, fvafu & au-

du

.xilio Pontificis fufcepit, ut hac ratione eundem.

i d

I

à cura Pannoniam invadendi retraheret, vel

Wt

l

!

!

/

J

, Certe ad plura redderet intentum. Jam enim

ni

Í

il

l

L

]

in interiorePerfia qvoqve cum'Thomalfmaelis

[

- filia conflictabatur.

Itaqve ingentem claffem.

- adverfus Hadriadenum Barbaroffam, Exercitus

)fumdemï:&ï

n ts

"Turcici przfectum , ex Hifpania & Italia duxit

vb r

Cefac, Tunetum verfus, Mauritanise metropo-

lgt

- lin, cujus Regem Muleaffen paulo ante é regno

-éxpulerat , qvictiam in Cafaris comitatu etat,

il

j ia

rellitutionem füam avide fp?rans.

-

t

56

Et .

u

[

20

EGIb, STRAAUCH,

Etab initio qvidem expeditio hac profpere

ii

ii

proceffit ;; Tunetum enim à Chriflianis , qvi

Vfh D

i

iM

captivi ibidem detincbantur , occupatum eft

»

dum Barbaroffa in aperto campo cum Chriff

vs

Y

l

nis dimicabat, cláffis item 'T'unica Chriftianis

plt

fni

x

loco predz fuit.

5

"

1tOA.

—Poftea vero Andrea Doria tem fegnius &

dgcm

imprudenter. agent'gBarbaroffä, collectis novis

f

iil

, viribusreverfus ànno altero victor evafit , claffe

Pt

! navali Pontificio- Veneto- Czfareana ad A &tia-

qvenüüw

cum promontorium diffipata.

Leuenclav,

lls

Chron. Turcic, p, $0. Onupbrius tnÜaulo Hl

;f

fb

$P

dbuauus L. Y, Sleidan. , 1X.

f

E

Car ex Aphrica redux novi Belli,cumGal-

hiond

«

liarum Rege Francifco denuo gerendi occafio-

feturte

neminvenit. Obierat enim Francifcus Sfortia

t

fer

Mediolani Dux , fine- mafcula prole ;

Vare

ipds,

Caar Ducatum Mediolanenfem fibi , ut lfeidi

E

dhyer

j

Domino, adjudicabat; Francifcus vero hane

ld

( provinciam ad fe jure hereditario pertinere ür-

E

Bs

gebat. Unde funefliffimum bellum obortum

filà,t

eft, in Pedermontii praprimis & Sabaudiz con-

1 I'dgmem

finiis. Tandem Pontificis interyentu,qvi Regi

liegi

; Aïhj'*güæ.& fïrotefïamibus exitium minabatur,

f

- ndu-

5;

v

Hl

J cam&vg*rio.

421

t :

induciz decennales Impg:ratorcjm/inter.& Re-

'l

ila

em;inite funt. P. Lamberti V47£der- Baur-

MUPMR

cbii Sabaudorum origines p. 240, f2q.

um

il

-InTtalia hoc tempore, anno nempé 1538. cce-

l (

u

pit mirabile illud agri Puteolani;aqvis calidis &

Iutofo fulphure abundantis ; incendium. Fuit

t

hzcregio biennio feré magnis terrz motibus

b

agitata;ut pleraqve acdificia, qvz folo non zqva-

TOWS

tà erant, ruinam tamen minarentur. Poft fre-

um d

qventiffimos terrz motus, tandem magnus il-

. L

"s

lius agri tractus, qvi inter radices montisjqvem

Yil

Y

Barbarum incolz appellant,& juxta mare Aver-

m

num jacet , fefe erigere vifus eft, & montis fu-

2

bito nafcentis figuram imitari , eodemqve die

il

logm

ifte terrz cumulus, aperto veluti ore, magno

fraxiel

!

cum fremitu, ignes evomult, pumicesqve &

d p

D

)

Q—.

lapides, cinerisqve foedi tantam copiam, ut qvae

ini

lj

j

':

adhuc extabant Puteolorum zdificia operuerit,

vilos w

fugientibus per tenebras Puteolanis & Neapc-

ia

lin fefe recipientibus. Cinis ad LX. paffuum

d

millia , exhalationis vi; proje&tus efl, prope vo-

ihdrd

raginem ficcus ; procul vero lutofus & humi-

Ka

n . dusczcidit.. — . Mons item circa voraginem, ex

uunm

n

purþgicibus & cinere, plus qvam mille paff

alti*

!

7

X

i

t

JÉGID, STRAUCH,

1 Sxmüï

altitudine , una nocte congefïus efl, V'ide Si-

n

pronis Portii Neapolitant de boc incendio Epi-

flolam apud Marcum Zuerium. Boxhornium

pl

Hj limverf. P: 46

n

tss

hii

Dum Itahæ Regw flammis confumitur,fer-

r-o & ingne contra Antagomflas Romanenfi-

wz/f

üm in Gallia & Anglia agiturtanta crude itite,

LOI. if; [

Qd

üt Regem Ga lige facti fui paulo. pof]r poenitues

l IHBBUA

rit, velad minimum idfimulaverit. , Epzfe,

Kegir ad Proteflantes, apud Sleid. L. g.

Em

X

a

Cæfar qvoqveà Pontifiee permotus multa in

nemicnpf

exitium Proteflantium meditabatur , qvod hi -

hjscon

rnaturé animadvertentes , fe fuaove neceffaria

txd. d

defenfione tueri. cogitábant , cujus rei gratia

4 tl (

T.

aliqvot conventus, ut Francofurti ; Bruntvigz

& alibi inflituti funt , multi qvoqve in. fcedus

Smalealdicum recepti, inter qvos fuit Chriflia-

bnts

nus Daniz Rex, qvi tamen non ut Rex , fed ut

ERN

HolfatizDux admiffus efl, Johannes item Bran-

ho

denburgicus, Magifltratus,S incole urbisRige |

g& ( Pn

in Livonia &c. Sieidl, l 3as

m BMT

i WDJ

Simul

-

!

CONTINUATIO

425

4 Vr;**

Simtültátes inter Céfarem & Proteftantes

r

inultum augebatConcilii indictio, ad d:25.Maji

ln 1537. àPontificefacta. Cafar enim ut. & Pen-

* tifex perLe gatos fuósferio ju

bebant Protef]can-

k

tes, ut iri eoderi comparerent. Hi vetó excipies

Q

- bant,rtullo modo fibi hae ratiote fatisfieri;curmi

3 omy

vitiofa fit indictio Concilii à Pontifice fàdta ;

Qub

Locus , Mantvanettipe , fu(peQtus, & contra

U d

romiffüm Cafaris ; Deniqve forma agendi,

ts J Lr*

in Bulla Papali exprcffa contra«qvitatem, qvae

lil F^ eundem & reum & judicem effe prohibeat.Ad --

ä

eundém modum fere ádverfus hanc indicio-

)e'mow

neni fcrlpflt Henricus VIII, Ang ie Rex , &(s

j

ht

Á

J

Ti

-

ünn

- hujus concilii decreta recipere tiolle, protefta--

h. iM

j

* tusefl. Seriptum Proteflantium de caufts de-

N

T

l

c!zm:zz c oncilit,

W,Bï

-

q

Status qvidem Pontificie religioni addicti,

audientes de Proteftantium feederibus,qve ini--

qe

- bant mutuo ipfi;qvoqve Norinbergaz facdus

lt f 1

hundict

feterant, p1æfente atqve id urgente CafürisLe-

mtOW

|gato. Primiüi erantGeorg. Saxonig, W ilbel-

- mus Bavariz, Ericus &Henricus Brunfvi icenfi-

umD uces,qvor um ultimusPrafeQti inflar erate-

ïnter

:

2

4

424 -

7EGID, ;*TRA'UCH,

;

x

Intet alia dum Landgravius Haffiz , é literis,

i

*s

4

3

gt

qv& à Brunfvicenfi ad Electorem Mogunt. &

fisqui

LegatumCacfareum datez erant, infidias fibi fu-

hn :

isqvé fiructas mature éognovit, tunc temporis

| gidai

ezdem irritx fuerunt, atqve publice tranqvilli-

ï.

(iumin

tatiscaufà , usqve dum pax pérfeCte iniri poffct,

1 g

inducig qvind

j

ecimeftres factz fuzgt. Sleidan,

. n

AAX

1 t

— Ceterüm multum nocuit Romanenfibus

gf

Georgii Ducis Saxoniæi'epend-ina mozs , qvaz

[e. Eml

an, 1539.accidit, Qviaenim hic ipfe Luthera-

ii

)wpe

norum acerrimus hoflis, fine mafcula prole,.

j gt

hs

—

mortuus eft, Friderico filio paulo ante & prz-

N

mutate fatis coneeffo, Henricus frater,jure h-

* [utets

reditario, regiones Georgii occupavit; qviLu-

- hüstuto

theranam Religionem amplexus templa Evan-

- joitin

gelicis fubitoaperuit. Ita fidtum efl' ut cum

ET

Pontificii in Pafchatis feflo. Lipfize docuiffent

( LT

plebem, in feflo Pentecofles ex iisdem fugge-

n

ftibus verba fecerint P.

us

Jetd, tbid.

roteftantium Theologif

i.

qumpi

Eodem tempore nova Secta. Liäer'//inorum

AU

five Antinomorum innotuit , autore Johanne

WMCrtip)

m Eccle-

fkgriggla Islebio, qvi prius orthodoxa

,

fiarum

(Jh/rbedrï

1

X

'

/

CONTINUATIO.

425

r

m

fiarum Saxoniearum doGrinam apptobavit, &

.ml MO .2'-.

aliis qvoqveftudiofe inculcavit , comitiis item

'fhinüäi&s&

bt

: Aþgu&anis interfüit. Caput erroris erat à Ma-

nichzis mutuo fumptum , nempe legem Mo-

*

i

!

1

füicam in Vet, Teft, à Deolatàm ad nos neqva-

n

f

. qvampertinere.. Unde feqventesdoQtringAn-

Af J/t*)m

tinomorum flofculi erant : Lex verbi divinz

B

E

- titulumnonmeretur, Lex ad Curiam , uon.

M er

lb*

Juggeftum pertinet, Md patibulum cumMoy- —

i Ws

ff Evangelium in proprit[rmo fuoy maxtme-

Y iyïc hhf-;

- que [pecifico ufu ac efficio efl conczo penirens.

n

.

- tieyatqve ideo ad contritionem & agnitionem

Wtl

J peccati nan opus efl lege &e, — Qvia verü B. 3

tl

Lutherus hos errores nervofe confutavit, Ísle-.

,occupzvir,s;il;;

- bius cunc temporis palinodiam canere vifuseft. * .

m gt

De dntinomis videatur B. Lutber, Teom.V Il,

i&um cüï,üfï?;

genenf. G'erm.Farmul. Chrifl.Concord. artic,

. 6 VIL Offander Centur, XV1, l3. . 62.

i

T j 1g

- qpi teflatur, fe audiviffey Jobannem, etiam i.

yiin -

provetla admodum etate, bomini epicureo ,

quam pioTbeologo fuiffe femiliorem, B,Hut «

ter,in Form. Conc; p, A67, Hornbeckin [um-

d LiW"'ï,

]

:

ma Coutrou, Relig. p. 688. quibane bareffn

A j

£2

*

aglbue bodie inv Beígio mu(to'f fautores hab

Fre

rzhodoxamæ

*

Á

2

Wt

f

ä

456

EG!D STRAUCFI.

re reflatur, oprans ,ut eorüm Bumertu mmuï

ffcveüw

paj /t.

*

[

t

i

ja

-af

Qg temmpore Ecclefiam turbabant Antifia : embusd

fni & alii Haretici, Politicum regimen infefta-

gfm(m()

bantAnti-Chrifliaffecle; Adlictis ltaquGer..

ü IVU-'m

maánis rebus, qvo mature füccurteret C æfar,ltl—

jodia (

nere per Galliam feliciter & magna cam pom—

vä cbs.?(lj]ffqu

pa ifftituto, mul&tatis item Gandavienfibus at«

P Qüï(üs(

qvein niemoriam rebellionis extructa arceCae -

glOH

fàrea Wormati& conventum inflituit; Prote «

J

flantium & Pontificiorum;qvos & conferre fe-.

J -Mats

cum invicersatqve colloqvi juffit. Null'a enim

mæ, fl

inedicina graviffimo Germanig vulneri vide--

,ænulo, W

batur falubrior , qvam religionis unitas.

At.-

dae&cu

eum metuereritPontificii, ne natioGermanicá, -

cumS bl

fi aliqvid fcorfim in fide flatuerer, àreliqvis -

h

T

fchiffmatis cujusdam argueretur, fine fuo caruit

]0 "W"m

colloqvmm. Cbytr, L.

4 uH

j

Excepeturit idem af I54.[. Comitia Ratis —

poncnfla,ante qvorum aufplclum colloqvium. -

Cr []

dereligione continuari cepit,atíine utilitates

Árleit

j

eum Pontificii in exrcnbus fuis conüantlfïïme

L fugg

A

PSL-

*

ä

a

f.

b

H

Y

äomzszm.

427

numemgg

; peffeverarent,äd füturum concilium provocar.«

tes. Incomitiis ipfis Henrici Brunfvicenfis ad-

verfus pL'OteHæntäs confilia detecta funt, argi «

üdp

T

le.

entibus illum Saxone & Henrici ipfïus fratre

Cglm

!

ü

:

—-germano W ilhelmg, qvem ille'per biennium

| mtaqr

S

;

eaptivüm tenuerat.. At 'Turcarum ifruptioncï

"Ü ao diflradti funt Procerum animi, & qvo feli-

W. eiu$ adverfüm communem hoftem agi dein-

n:.

il

N

:

1

éeps poffet, decretum, de toleranda utraqveRe-

xl&xx*iüa.mcf;:

(

j

:k;'i

- ligione ftabilitum eft, 3Ai, 9. ;

hn

alrton

)

l

r

- — Mortuo efilm Jöhahne;ferdïnandi Germa-

f N

if

;;;;;

- niz, Bohemiz & Hurigatie Regis acerrimo

ii zmulo, Buda, Regni Metropolis, Barbaro de»

u d

dita eftj cujus auxiliut

Johánnis vidua , via

i

atf

cum Sobole , adverfus Ferdinandum implora-

1

"

bat.

'Turcarum Imperator , retenta Buda

U

- Johinriis pofleros in Tranfylvaniam ire juffit,

m[, mxm

- Teucrius dtmnaut , Compend, Rer. Hu

:

?gdf"o

n

i

.29. Reff. Hug.

»

V

f

.intt

E

Ca(r interea qvo. Barbatorum coypliav'»s dïs

gt

u

- fliraheret, ex Hifpania in Africam movit ad

r

j

b»s

1 Alg,sriam. Sed infliciter : exorgis enim tem-

pe

[

E

428

JEGID. ;&TRAUCH.'iX

l

peftatibus, laceram chffem, exhauftumqve mi-

litem in Hifpantam reportare coáctus eft...Pu

» cbyr.b

tant nonnulli cladem hanc non omninoprz-

ter opinionem Cafaris accidiffe, rati minore

j

virium & famz difpendio fe eum ventis &

4 b

tempeflatibus conflictaturum , qvam fi cum

1 ii

M

Solymanni copiofiffimo . exercitü pugnans ,

omnium fortunarum aleam uno pralio fuübiif-

j

ícé,. Omnenm tamen calamitatem evitare non

Hl

potuit , irrita & infelici expeditione, annofc-

ln

J vt

qventián Pannoniam fufcepta, Strigonium

enim & Albam , qvo minus expugnarint Tur-

ä eitidi

4

direnon potuit,

ez, impe

7

t k

: Ceterum qvo tempore Caear bellum adver-

wimpüc:

fus Tuream reflaurare conabatur, novo Dello

- mun.:

T

cum Gallix Rege implicäri ccepit. Franciícus

enim. Galliz Rex; cum Mediolanenfem Du-

* Gu

catum à Cxlare non reciperet , uti qvidem ipfe

3 Gdl

expectaverat, Legatos item ad Imperatorem

z

4 &t

? n O

Turcicum à fe miffos, Fregofum & Rinco-

h

]

?

nem , in ditionibus Caaris occifos effe , audi-

Macria

£et , inducias fubito a*brüpit, atqve Caroli ter-

Rtx,Poiï

"

T

rgs qvinqve fimül locis adortus eft , majori ta-

Ingls

(

|

CONTINU.A ^10,

429

d

meftt tonät,u;qvarn.rcrum fuarum incremento:

CO&&BS "

Cbytr. L.X -

r

/

: 6 Hti J

- Fuit hocbellum prae reliqviä Chriftiano or--

Turs

binoxiuín. Nam omnia confilia recuperandi

) Q BE

à Barbaro occupata loca, tunc facta funt irrita.

Etfi enim Hungaris fuppetias miferint Germ2-

atü ll)ugmE

ab i

ni, & divi Mauritii praprimis,Saxoniz Ducis,

p

Henrici filii, eminuerit virtus , qvi militis cu-

n at

jusdam rara fide fervatus, vix evafit l'urcg. im-

manitatem , infauftum tamen hunc conatum

d sïl:':*

I '»

expugnm

;redfïiditöæ'fareanorum defectus. —^

: Sed & aliz nationes bello Ggll*ic':o— Hï'fpani;

ibl

co implicabantur,ita uttotius Europz prope-

m m

modum res videri potuiffet.. Gallo enim au-

xilia fubminiftrabat Chriftianus IIJ. Daniz, &

w It

Guftavus Svecisä, Reges, Dux item Clivenfis

dj

Gvilielmus, cui Cafar Geldriam concedere re-

:t,urign'-i:nji

-

al

'cufbat. Cafarem. vero , prater multos Ger-

mania proceres & inter hos laudatum modo

gofum

il

Mauritium , juvabat Henricus VIIL. Anglie

K

afk:

)

Rex; poft mortem matertera: cum Cafre re-

| gtän[ il

-

Ü

"

p

1s Turcici Pr

D

e-

| concfiliatus'. Ad hæ)xi: Imp?rzgtþr

J

T. 30

z

JEGID, STRAUCH,

E

ao

fectus Barbaroffa, à Gallo,uti patant; ad id evo-- 1

qï

gpes

—gatus,Nicæam Sabaudiz civitatem & portum -

t E

praftantem expugnavit , qvo facto sqve irrita- *

rl

zus inGallum fuit Pontifex atqve in Hifpanum,

furi

ei

qvicum Rege Angliz foedus inierat.

ä

Puh

Dum reges potentiffimi inter fädiglädiä»

|

j

bantur, Germani in propría vifcera (zviebant,

j t

Henricus enim Brunívicenfium Dux , Prote-.

mæ;g m[b

flantibus infe&tus, Goslarienfes & Brunfvicene ii

fes oppidanos , focderis Smalcaldici focios, mi- — jwin

ferevexabat; qvareJohannes Fridericus Saxo- — ) ln

niz Dux & Ele&or, nec non Philippus , co- 1 uX

gnomento /Mfagnanimus, Landgravius Haffiz, z n

frufira prius tentatis pacificee transactionisme- — m

diis, vi tandem &armis Henricum oppreffe- — s À

runt, ditiones ejus occuparunt , Ducem deni- ET

qveterga vertere coégerunt. Calamitate hac;g j toQ

miferqvidem, non meliortamen Henricus fa- — um

Quseft; Proteflantes enim apud. Caórem — "üilloi

primo in Italia, poft an. 1544. in Spirenfibus' -illtim

comitiis (ob Cafaris , Ferdinandi Regis E

a lper

omniumElectorum prafentiam,auguftiffimis) — fdcin

graviteraccufavit, ' Qviavero tunctemporis . li

M

lector.

Qpefnï Pr.c)t?fïantium implorabatCar,E

V

L

:qvos a

X

!

tl

'co&rz&vwo. :

N

4531

m -

: aïæ;que Saxoni

& gratiam Ferdinandi demeruc-

ràt, qvod eum Romanorum Regem falutaffet,

d

l

L

irritz füerunt Brunfvicenfis techne & pacem

|

'

V?m

l

pgw fervare utriqve parti nïandatULHe

"É - Paulopofthecipfa comïtiaþ, cum Czfar,Im-

o -

erii Germanici fuecin&tus viribus , Galliam

ls,h. mifere vaftatet & populabundus non procul à

lWi Lutetia regni capite abeffet, Anglus qvoqve

&i* Bononiam occupaffet, pax inter Galliz Regera

u & lImperatorem inita eft, his conditionibus fe-

l! r&; utSabaudia priftino reftitueretur Domi-

Y

'

i

l

I

Hu no, oppida, qv& huc usqve à violatarum indu-

t .ciarum tempore capta fuerant , utrinqve redde-

:nricumcypiä*& rentur, & adverfus Turcicam Tyrannidem ,

1)wi- item ad oppugnandos Pontificiz religionis o-

gt fores, communibus armis ageretur ; Deniqve

«lsi conventum efl, ur Carolo Aurelianenfi, Fran-

!

[

Üj

;,'

u

T

ciíci filio intrabiennium Cafar filium Mariam

ia Matrimonium daret, dotisqve loco Medio-

j

u

" Jani Imperium attribueret, fin filiam non pof-

Wi

I

fcc, Ferdinandi fratris filiam. & Belgiurn. pro

ij

Q p

M

| qgtc

x

traäcget. óleid, L 3. T lzul:m-,;l'.yl.

*b

t

W

Hoc

432

JEGID, STRAUCH,

(

Hocipfo tempore variz pietatis, & ingenua«

IATR -

]

fyi

rum artium officinz exflructe: & apertz funt,

4

Mauritius enim, ut utfoederi Smalealdico re- — D7

runciaffet , orthodoxai. fidem nihilominus 0"

li

fcdulo propagavit , & Mifniz, Grimmz, Por- |i?

cz illuftresScholasinflituit. Academiam ifem |!

Regiomantanam Albertus Brandenburgicus;

4 [i)ChW

Mügiíler Ordinis Teutonici, an.

D44- aþefuit;— - G

Sdeidan, loc.

(Q0t8 :

ett, Mz'ddmdoipiucämde;fz. 7

k « P 333

ptumïw

ticicj

i5C

Poft pacificationem Imp«'e,ratcris cum Rege.

fusel

f

Galliz an.1545. W'ormatienfia comitia habita

funt, reflaurandi belli Turcici caufa , iniisdem !

animus Romanenfium adverfus Proteftantes

D u

non parum innotuit ; fruflra enim hi pacem, "ü?'?fïft

Ó

MJM

non adftrictam Concilii Papalis arbitrio , pe-,

tierunt , unde fuüfpiciones defuturobellohaud 4

€ vano invaluerunt , qvas vehementer auxit t

Caroli V. Imperatoris fctum , qvi cam Tur4. t

ca potius fallaces inducia$, qvam cum Pro-- ]f

teflantibus firmam .

d d

Pa;:em inire voluit, $7eid,

L XPI,

| Ia»ïudumage

p a

Cz- |

lfh(ffaf !

1

[

'

[

COWWMOQ

33

VN

!

N

^

"

- Caterum neanà criminandi Proteflan

tes

A &HW

Pontificiis deeffet, tandem anno 1

$43- d. rj

ht

l

ls

; Decembr. fub PauloII. Conciliu

m, nomine

ln ts

O ecumenicum, reveraautem Papale , an. 1542.

hn

indictum Tridenti haberi ccpit, omnia pro

/icadcmr'amr

lubitu & privato arbitrio decernentibus Pon-

ïrandcnburg

tificiis, neqve in eodem veritatis Scripturz di-

hia

&is flabilitz, ratio habebatur , fed faftus & au-

?I'WAEWm,:'

torita:is Papa. Concilium hoc cum interru -

ptum fit fiepius, duravit usqvead annum 1 $63.

circa cujus finem , finis qvoqve concilio impo-

Vr m»a'::'f

fitus efL cujugacta Pius IV,anno fe

qventecon-

ao

firmavit.

^

UM

LO d

A

J

!

hd

"

De Coneilio f'ridentino pecu[igrem hbrum

du

Ym

cnimkigr:i

confcripfet Paulus ServitaV, enetus, f«b nomine

Soavis Polani.quemSctpio Hernricus in Mef-

itt

^

[2

rolba'»),:ï

fanenfi Academia Dotlor Theologus, vefutare

x O

conatu efl. « Vide etiam: B. Chemnitium, qvi

decreta bujus concilió Seriptura facra erra-

u

i,

j

ä

maa cffe probavit, Sleidanum L,X Vl Offand,

qtam

n

li V

Ceni. 16. G altos. ejus temporís. [criptores,

U

Modum agendi in concilio à Pontificiis appro-

batum , gnaviter & in compendio defcrinfic

1

!

Qrinque éc-

Anq?fm: xD»udit'äiwj EP;.*[m)uf"

: ,,deþ

451

)fam. WUCH.

rl

clefenfis in &piflofa ad Maximilianum Il, Ca-

lmdims

faren, cuju fequentiaverba [unt t Qvid pro-

pOIBMh*

fíci potuit in eo Concilio , in qvo pumeraren-

witit d

zur,non [ule mowientis ponderarentur fenten-

d

:

pie? Sicaufa,ff vatioue pugnandum fuiffet ,

um

f pauci quidam [ocii nobis adfui[fent vicera-

u-

yudy quampis pauci, magnas copias adverfa-

jj

u)

riorum : fedcum numeru rantum prodiret im

anr'M

aciem ,qvo longe inferiores futuri fuiffemus

t d

j» optima caufa vitteres d:[cedere gon potut-

j C

mus. Singulis noflrum centenos de fuis Papa

fmpii!/i

potuit opponerex 4c , fi centeni parum multi

" widerentur , repente mille creare potuit, qvor

n m

7177

fuis laborantibus fubfidio mitteret,. taque

1 ia

videre erat,qvotidie famelicos &Y egentes E-

] m

pifcopor, ex majori parre barbatulor adsle-

feentes, luxuque perditos, Tridentmm volart,

qu£m

Amiatü

conduitos ad fententiam fecundum Papa vo-

n

luntatem dicendam ,indotos illos qvidem & | (ANqä4mB

fiolidos , fed tamen impudenttia && audaciau-

:

tiler, Hicum ad veteres adulatores Pape ac-

1 li y

lj Mif

ce[ferant ,tum verà viürix exultabat iniqui-

tai neque decerntjam qvidquam potuit , nift

ln ndg,

n eorum fententiam, qvi Papa. potentiam |Wyni,

efigiomem v "a,

5

: luxumque dæ?dere J /itmmaärg ;

ATBI- 1!

P

Y

2

-

nH.

"CONTINU.A4TTO.

435

lum

aybitrabantur,

Efat aliquis vir gravis &

L Qy

*

eruditur, quitandam indignitatem ferre "om

MT

potemt, bic.ut non banw Catbolicus, terrores

r -

gunis ac in[cdlatione 4 Concilio ad proban-

Ü m/umf

dum, qve nolletz, traducebatur, . In [umma, n

f!f/m

eum [latum reseft adduda, iflerum, qvi illuc,

hi d

faä'z inflitntigue venerant, improbitate , non

ut j4m Eptcoporum, fed larvarumynon bomi«

hmpulr

Mi f

um fei frmnlacrorum . qve nervis moven-

drrgy; 647 alienis, ut Dadaliflatua fuiffe probiben-

rma:d[ ür, Concihum illud videretur, Erant Epi-

ii w feopiil conduditii p[erzqve ut utres, vufti-

corum muficum inflrumentum, qvosut ve-

UMNWW

MA

nitey, M

»U

cem mitt4nt ,inflare neceffe efl.. INbl babuie

TM

Ní

T

*r:" eum illo conventu Sptritus Sand, commercii,

emnia erant bumana confilia, qua tn immodi-

ho £ -

ca. & fane qvampudenda Pontificum tuenda

Tnimxw-» '

n

' deminatione confumebantur, Winc refbonfa

W

i

ij

tanquam De/phz r aut Dodona expetlabantar,

y Wlinc nimirum Spiritus ille Sand , qvem fuss

7)

3![1

- Concihis prae]fe jad nnt , tabellarii manti-

u

l

eis inclufus. mittebatur :

qvijquod admo-

T xpMM

W

dum ridiwulum eft , cum altquando , ut fiz,

W

( aqua plivüs excrefcebant , non ante advo-

j W/ 1

at ^ dare potamt ; gvam mundzzz:ane: d:]&dg/'-

(M

pV

/mt,

E

| ZEGID, ST.&A UCH.

435

/

EA'

[2

non fuper thvd;,zttx

ER

t

gt, Ttafiebat.ut Spiritus

Pa

eft. fed fecus aquas ferretur, O por-

eft in Gen

a

s)

. eento[am & ffngularem dementiam ! Ratum

!

a

nibil effe poterat , quod Epifeopi , tanquam

íi

i

* slebe. feifterent, nifi Papa autor jyeret G c.

j

N

Belli Smalcaldici , poft aufpiciu

m Tridenti-

|

m

nz Synodiadverfus Lutheranos inflituti, prc-

g

dromus fuit Waldenfium cladis,qvs uno anno

T

ferépriusaccidit. W'aldenfes vocati funt, qvi

;ip;emlu'

: -'PetriWaldiMe;-catoris Lugdunenfis, ( unde

ii

Pauperum.de Lu gduno nomen) an. 1160. Ec-

;ï

v a

clefiz Pontificiz: heterodoxiam. & abufus ta-

n

xantis, doctrinam propugnarunt, atqve iidem

jun

in Pedemontio , Bohemia, Hungaria & alibi

s

p i

" confederunt , & qvamyis Pontificii eosdem

fittun

perfeqverentur atrociter, at usqve. tamen hac

Mn ex

tempora in magnacopia Pedemontium &f-

lum

nitimas regiones incolebant.. Hositaqve Rex

Mu

Francifcus, Trivultii, Pontificis Legati & .A-

OPK TE METM ERE UNS

61

N

ïl[lþllülf

qvenfis judicis Minerii permifit. cyrannidi , à

AR

a'paem

qvibus nihil omnino intermiffum eft eorum,

.

"qvg velab ipfo Diabolo, Deo P;:rmittente,pq-

4

E

Otter t

; ag/i/goïiffgat.

(tt r

!

d

T

LA :'3

v

-

1

CONTINU.477O0.

|437

Fidei Waldenfium fümma capita à Paulo.

ln h

t l

Perrino, /EneaSylvio, Chronici Waldenfium

Mu |

autore

.Sleidano L.XVI. johanneHenricoHot-

Hift. Ecclef part. 3. recenfentur h&e:

if D

tingero

facris effe credendum in ii qvé

rletmi'f,

;

(1.)50/o &teris

Va Ti

ad falutem pertinent , & nulli praterea bomi-

ni,aut [criptoy frrmiter ffé

entiunt,. 2, Sacras li.

sii

qua ad fa-

LéYas integre continere ommia e4s

rv

nibil penitua re -

vtl

]utem funt nece[[arta : eoqgve

qv—a.ff

bmgs

ciptendum in religroue e[fe, niff id folum,

pobiDeus in facria literie precepit indubitan-

inyndf:

per creduünt, 3. Unum tantum effe mediato -

u &ü:fz

05e,

-*

Yem.nec ejfei(wqmndor[qnäw ulla rati

mmt) Ghl* u

[2

fel

flatuumt,

4. Pargatorium nullume

) Hïngöäu y:"

l per Chriftum juflifiearoy

Degrot

omnes bomines , ve

j uttam éternam "Velnon credeniQs in ezero — —

u

"

a

M

v

num exinum abire ;

tertium ant quarium

aT

ih

M

1

S, Tantum duo ..

locum fu[verqæ nullum.ajunt.

Sacrámenta , Baptifimum ac Communionemy

Lf

recipiunt ac probant. 6.Omnes mi[[as & pra-

ml

cipue eas , qua

pro moríuá Capuntur., Ympidty

jl

adeaqve abolendas penitis e[fe affrmant. 7.

Omnes traditiones

bumanas. vejiciendas , vel —

u

1

certe pro nece[Jariia non b

alendas e[[e ; eoqve

RUAD

m 4c

aljïc;ii,

-:ol/gp(ltzm efe cantu

-ecitat-iqn:m

A ie.

N

T3

*

as

458

l

ääm.'-' STR AVCH,

/

ugd"»ü

Jejunta ad certos dies alligata , fuperfiua fä-

f

flas diferimen ciborum, tam varios &radus ac

(

n

ordines Sacerdotum, Monacherum , 4c Mo-

,

pacbarum, varias benediiones feu tonfecr s

HoHes CreATUPAI WIPh , VOLA y peregrinationes,

|

r

& aliam omnem turbamvituum acCeremonie

1 ánpi

arutm, ab bominibus inventarum feu eXtpgi-

] &i

zatartm ,antiqvandam effe, 9- Primatum

$ musil

Pape [uper omnesEccleffas, inprimis potefla-

-

: ä a

tem ejus fupra omnes. Politias, feu utrum,

Es

"J

ejts gladium penitus pernegant : nec cen[ent

zi

at a peiidi

czpmïfd

J g

d

«ltos gradius facerdotales in &cclofta retinem-

do: effe jrater Sacerdotum , Diaconarum 67

du C

S

Epifcoporum, 9. Communionem fub utrad,

lhï

dinge

fpecie & piam effe & neceffariam , utpote 4 — WU

Chrifto ordinatam & praceptam » fferunt,

] g

10. Romanam Eccleffam effe Babylonem, de

| m

qv4 in .4pocalypfi , Papam e[fe omnium errae

. st

eum fontem, 69 verum Autichriflum , con-

Em

tendunt,

IYe Indaleentias qvod, rejiciunt,

Bu

12 OHIMSLITA þSdt'['ïþdutllm

pium ac ne:e[]kj

] ttyub

rium " Ecclefía effe . docent, 13, Verbum

-5 fl

Dei andientes & vectà fentientes Eccleffam

:3 ii

ejus effe , e-z'qve.xEæ[eyz'æ claves à Chriflo da-

E £0qve eam poffe ac etiam deägre lläf'&!ff

R

)

ftf

/

r

t

60&771&7 U.4

770,

T M"m.

fugare, U veros banosqve Chrifr paflores vo-

W'W.

care, 6f eorum vocem audire y 4c (tb illis $a-

t mm,d!!

-

cramenta percipere, & c.

L

Pt

Circahac texhpc;ra'Henricus Bfünfviceäüä.

"um denuo &lafficum adverfus Proteftantes cecinit,

Is Sedin feliciter: dum entm ditiones fuas, hacte-

hii us a focderatis retentas, (aftuGallum del

J

üderis,

WW cujus pecunia in confcribendo milite ute

t

batury,

T

Mi, hg

|

i.

.fecuperare voluit, libertatem etiam amifit , &

M: Witp

eaptus à Land gravio Hasfiz, cohortium focde-

Mu

gatarum duce, efl. Et qyamvis Henricus man

t D!

- data Cearis violaffec, Proteflantbus tamcn

ZT

- dira qvavis minabantur Pontificii,ob retentuimy

frinas

- áncaptivitate Ducem. Ipfemet Cefar publicsz

l

—

u

acis violata paenam Henrico & fociis irrogare

u

1

P

fecu.

fábat, & Landgravium potius;ut dimitte 7

!fo Bdäjbmtï

T d

- fet copias, hortabaturfevere.. Qvare fcederatis

putidrn d

cum aniniadverterent Romanenfium conatus ,

T, nit

* Francofurti convenerunt, deliberaturi deíccue

" titatepublica ; & unanimi confeníu decreve-

" WM zz.'fj

runt, à Pontificiis illatas fibi injurias vindican-

u y*

p

l

apienda.-:

u

L

E

1

| dis, & ad—vjerfus injuffam vim, armac

Ld

[

"T

:

n

1

l

ä'

1

|

;!;'N

.

440

ZEGID, STRJUCH.

—Intam petriculofeftatu cum effent Germa- & Wi

norüm res, B. Lutherus ad fupera & . cacleftia

Prote

evocatus efl, eo ipfo tempore, qvo Islebiz , à

fis!

cemitibusMansfelden(ibus evocatus, Q arbiter

Z 4 b,am, Cï

delectus , ut diffidium , de finibus. & haredi-

um d

qvantul

fate inter confangvineos obortum , compone-

xet, degebat. Finem vitznon in opinatum,uti

fourt 4

Ponti&cii criminantur,, fed provifum nactus

li

ï

eft; cum enim extrema jam imminere fibi in-

4 A

tclRzeret, converfis in ccclum oculis, verbis fe- ii

qventibus eflufüs : Mi celeffis pater , miferi-

f pen

€0r5 Deus, gratiestibi 4go,qued manifeflafá

! mad

meibé filium tuum gefum Chriftum , qP£7A COf«

* Vg

; o

BF fum batienus , qvem amavi & colui ,

quemitem Papa Romanus cum 4[feclia

fuis

1 euti

perfequitur, 67

ignominta affcit. Oro te, ge-

v' C

: Crntifi

fuChrifle, fufcipe ammam meam, Certo con-

0,me pofl exceffum à corporetecum in eter-

. at

WuI vitiurum ejfe. ltaque in tuasi manus sue

lm

commendo t'c,. Hac feré verba

precatus Vir

T

Dei obiit; & füi defi

.M

derium piis omnibus poff

it

e rel

(

NU

Fide

iqvit an. 1546. die 18. Februar: etatis 63.

!

[

]

XFI,

?itfbgffi :/fim;(z Lutbe(f. S/efdgn.' (j

Ut

l

»

c*ON*nNUArlo.

441

4

lf G

H Ut redeamus ad belli Smalcaldici femina,

a&

)Um] la

" Proteflantes eqvidem infidias fibià Romanen-

:

fibus flrui e locis qvamplurmus certiores fie-

N ,&

[

ljr ^

: bant, Cafaris tamen cum Landgravio colloqv1—

i

Ü

um an.7 4.6 prræhabnum,belh metunrali-

UH], (0

m'&

qvantulum minüebat, qvippe cum Cear ani*

Mür mum ad pacem pxonum profiteretur. S/ad

|

Wmp

Aas.

myr (

At paulo poft plamfïime detc&a efl Pontlfï-

s v

eiorum fraus, qvando ad comitia Ratisponen-

iM

/fia perventum efl.. Iniisdem enim Moguntl-

*i

lu - nus & Trevirenfis cüm Colonienfi Hermanno, .

k

"m qvm,,

-Rome pr ofcripto, & Palatini, Saxonis, acBran--

Lal

denburgici, Septemvirorum Legatis, minimé.

m

" confilia,uti fieri aff cherat,commumcarunt,fcd

ii

" Caaris voluntati , qvi,, fub pietatis fchemate,

nait, u

Pontifici obfecundabat, morer gerentes , con-

tinuo concilium Tridentinum approbas unt,&

qriuiintd, -

Cafirem , ut illud tueri vellet, hertati funt.

TT

Pofhllarunt item ,ut Prote?tantes Tridentum

wigua

vehirent , atqve Synodl decretis ceca. qvadam

p st

- Oobedientia fubfcnbercnt. Sleid. lzä. XFLTb.'

P. tb

U

lzb z.

jn d

Pra-

T5

À

442:

/EGID, STRAUCH,

!

f

;

- Proterea Cecr , Rex Ferdinandus & Papa .

| qvi agic

Romanus militem confcripferunt velociter , -

: ng

diífimili tamen ufi Íchemate actitulo. Pontifex

enim Religioniscaufàm palam pratendebat;at-

E'

]oha

qveinliterisad Helvetios eandem aperte indi-

eabat. Supplicationesitem publico diplomate

-- n

indicebat, pro felici fucceffu ejus belli, qvod

. ts

€ontra prave doctring in Germania feCtatores,

ml

àfe & Cacfare, communibus copiis ac fumpti-

- s

bus , fufcipere decreverit. Cafàrvero & con-

- d

facderati ejusdem proteflabantur,fe neqvaqvam

ob folam Religionis caufam;publicam tranqvil-

litatem turbare velle ;; 'T'andum in-obedienti-

am qvorundam , qvi negleQta autoritate Cacfa-

- 3Cl

ris , Principum qvorundam ditiones occupa-

Cæüfi dl

zxint,co&rcendam effe. Bellum. igitur fe fufce-

piffeajebat Caefür ,. juris & &qvi confervandi,

Qu

Imperatoriz dignitatis & Germanicz liberta-

N

z

N

tisrecuperandae caufà , per feditiofos homines

C n

eppreffe, Atqve hae ratione £ctum eft,qvod

- hn

imulti.,qviorthodozam doctrinam. aniplecte-

.. lutlin

bantur alias ,. caflra tamen Cacfaris fecuti fint.-

2

Duum,|

D

Inter qvos erant Mauritius, & A uguflus Saxo-

j

nfls,

nix p;-ucæ"x—ldhar;nesï iten.æ Brandenburge

Z

cs

qví æ

n

n

! CONTINU4TIO,

443

;mlam "

avi amicitiam foceri Henrici, in Hama cáptivi,

RY y

t

1

b

hts hr

; focderi Smalcaldico antcpogcbat.'

-

n

-

ohannes Fx-idgricuäEle&orSaxoniæ &Phi-.

AA at

ippus Haffiz Landgravius, qvod certi-effent ,

uincoldipkr;

onnem bellicum apparatum contra fe fieri, de-

quidi,

Je&tus & ipfi habuerunt , atqve tunc percom-

UA

"

mode accidit , qvod Gallus cum Anglo pacem

p ln

iniffet, Germanorum enim plurimi hinc inde

TY

N

f

dimiffi,Proteflantium fi gna fecuti funt.,

5& mqu y

g

"Tandeman, 1,46. d. 20. Julii emiffo diplo-

s

mate, Ele&tor Saxonix & Haffiz Landgravius

at

à Cacfare profcripti funt.

Ipfi viciffim bellum

m d

Cafri denunciarunt & crimina, qvorum ac-

o

eufabantur, diluerunt graviter.

X d

Cenuici

fl

Sed cum fcriptis hine inde apolögiis nil

flb

perficeretur , uticum in armis erat prafidium.

la

Annotarunt eorundem temporum Hiftorici ,

od 156

Proteflantium parti-nilnocuiffe migis , qvam

Cb

Ducui, xqvali poteflate gaudentium, zmu-

nté adnuiodum in

- luiones & difüdia; un

de lg

*

6

l Bmdäbwäï

4

; eorum

p

-

z

444

( VEGID. STRRUCH.

. eorum caflris omnia gerebaritur. Nam plü,l;ium' : a

"&qvato imperio; univerfi fegnes erant, & qvid. ] i

agendum effet,fereincerti. Qvod opportunum . || «

, maximé Cafari accidit, qvi dum copiz ex Hi-

Y

EE

4

fpania ; Italia, Beleio & aliis regionibus conve-

r cesp m

|

Ed

tür,

nirent, hocunum fatagebat , ut tempus duce-

-.

"ret, & fufpenfos hoflium animos , ne

(

F

j gcna

qvïd in-

vt ia RAR

l

;

s

duoett

;crga.mölirentug, teneret.

D

IPermxultumAQVOqu nocebat Proteflantium - !

m

rebus potentiffimorum Regum, Francifci Gal-. j «nG

lig, & Henrici VIIL Anglie obitus , qviuno j tom

ij

'bodcmqvä tempore fere mortuifunt. Uterqve ]

propoffir

enim cavere erat folitus, ne Cafaris potentia ni-

] Deti

mium excrefceret. -

l

$

"

Atomnium vehementiffimé Proteflantium

!)

wm$ä

fortuna per fimultates, inter Principes Evange-

H

i

Drimut

licos óbortas , deftruebatur. : Mauritius enim

;

l

f

J

TA

L

DuxSaxoniz, qvod putaret ; Caefürem de Re-

!

gt

ligione fibi fatis cavifle , metueret item

E

s

»

M

Dresdr

partis

adverf potentiam, & ditionis füx , Electorali

j

k

jjend

hincindeimmixtz, ruinam , una cüm Ferdi-

j

2

r

| il

nanda Bohemi& Rege, an. 1546. Ele&oris Sa-

:

i

f

",

ii

*

ls;opia:

Cfes

Xxoni& terras invaïit anvc ,oppicla(/omnia' f

?

ex-

Q

e;ONTjNUAIfO,

445

: cxöepfa Witteberga,

& aliis qvibusdam muni-

E

&

tionibus, facta deditione;occupavit. .Qvare in-

tig

Ut

teftinis bellis vexata Saxonià Proteflantism res

Ut

TR

inclinare cccperunt , cum Johannes Fridericus

Qu . "Elector Saxoniz in fuas ditiones redire coge-

u fcmpm

j

.retur , & Haffiz Landgravius Philippus adver-

W. fusgenerum fuum Ducem Maurit

äum"*copias

' ducere reeufaret.

Paulopoft difceffum feederatorum pfinci-'

A

xpum é fuperiori. Germania ,Íine difficultate

m lrati

eam Cazfar recuperavit , Duci W ürtenbergico

-

tolitt, at

in genua coram fe proflrato veniam indulfi,

ul us

propofitis durifftrnis pacis conditionibus , qvi-

AUs

Md

hf

(icn

buseetiam plerasqve civita;csxrccepit Impcria-'

]

les.

Ele&tor Saxoniz ad fuo

s reverfus, non tai-

[

'

tum qvae Mauritius occupaverat oppida , facile

!

i

obtinuit , fed hoftis etiam fui regionem vafta-

i

m

Is

J MMIU»*&

vit, AlbercrumMarchionem Bfandeanggenf?:m

« n

cepit & prater Lipfiam , fruftra obfeffam , &

- Dresdam, omnes feré Mauritii civitatesad ob-

gtb

- feqvendum fibiadegit. "At pau:o poftinopin. -

yisi, It

taaccidit cataflrophe; Cafar enim. poíiqvam

j u

rdinando & Mauritio con-

1546»513?3.?.,

— fuas ?opias cumEFe

N

EUH

i

L

DA

446

ZEGID, STRAUCH, '

Junxerat, Electorem, W'lttcbergam properari- 1 e&,qmv

tem, infecutus & invento vado in Albis flumi- -

bms, ï

ne affecutus qvoqve eílnon proculà Mulbergo. -

cod glu

hn

oppido, & cum viribus pravaleret , fortiffime

pugnantem , atqve in fimfha maxdl*ä vulnera-

-

tum CCPIC-

:

*

Ui

farstt

Accidit hac clades d. '24. April. an. 1547,

ä

eudat

cum Sol per integrum qvatriduum in Germa-

qelgua

nia, Gallia & Britannia triítia minatus effet,

ii

leenæ 1tem cumCan .OdlCl 1ora feptlma matu-

j rmqvc

tina cantum Auguflini ; Te Deum laudamus, —

þm: li

Ob capturi Electorem,ceciniffent, fülmen hora — |

NT

qvinta pomeridiana edem illarn incendit, tres

J wfn

turres dejecit, tectum, organum, & campanas —

t

ignis abfumfit. Qvam vehementem tempeíla-

3

tem miraculofam fuiffz, inde colligitur , qvod

Bul

nullum aliud;tonitru vel preceffiffet, vel (ecu- —

indal

tum effet.-

Fzz&nc. daxon, la. p.525 betr,

^ büstel

Drefferus mdl 2s

x)b

TUDS

9s deïburgn

Capto Ele&ore, fine dfocuItateWJetebergä

qune

occupata eft, 1pfo Ele&ore milites ad 1d donan-

!

Aitüge

te; Captivo etiam Ele&toralis dignitas adem-

"n

pta,cum plmsqvc 0pp1dlsMaunuo conceffa

€üi

ä

Z

l

E

E

(KONTINUATIÓ.

447

Q

'

[

ha-

ub

|

l

- EH, civï in Comitiis Auguüanis paulo poft |

bitis, infpectante [oh, Friderico;folenni ritu, in

.þ —L

Qd

n

collegtum Electorale introdu&tus , Archimar.-

iti i

fchaliiinfignia obtinuit.

; maü'lïs&ä

L

"Ututautem mortem ipfam captivo intermi-

naretur Cefarqvem regionibus fuis privaverats

A

- eundem tamenad id adducere non potuit , ut

n (

, velfignum unieum impatientize ediderit, fub-

u

inde potius hac repetens: Qvi4 ob illa ange-

mïvf(m:x

rer »qua quando in peteflate noffra- fita non

Dum us

Í

;

- fünt,ad nos minimé pertinere exiffimare de-

l

i

— bemus ?. Multo minusad id fc adigi eft paffus,

gïent,

w

[

ut fidem abnegarit,& in concilii Tridentini de-

ic

d

"

nj

eretis fe acqvieícere velle Pf?ïmfefif' ;

A

Q

J

A

If

ii

M

li

N

Ed

j U

W

Paulo poft cüm animos demi.fïfïgnt f&dcris'

sxcc'.ïnk,"ïäf:fäï

Smaicaldici focii, Haffie Landgravius; qvi fere

[|

f

-*

,

l

(l

n

l»'

i folus reflabat;propofitis duriffimis pacis condi-

x

tionibus ,à Mauritio genero, & JohanneBran-

^« -deaburgico perfvafus: eft , ut ad Cafarem fup-

,i,,/

;cmchin.w.,

plex venerit.At longe a'iterqv amLandgravius

jl

ooinatus erat,evenit. Cuienim libertatem fpo-

T

: Y

3

idqvc ad

u

fgonderant Mguricius & ]Qhänncs :

*

p

"1

-

-

d

D

JEGID, STRAUCH, '

448

Cafaris promiffum, is nihilgminus»xcapt'ivlns cff- Eiuri

aol

detentus,reperto vocabulo, qvod pro zulla ca-

?

ptivitate, z072 perpetuam íonaret. Hoc lipfo

Pang

j

]

co

facto , non parum offenfi funt Mauritius pariter

unt

1

]l

atqvealii, qvi in caflris Cacfaris militaverant.

funtix

Comi

Invidiam aügebat , qvod füb Hifpanorum cu--

ftodiaDuces captivi, qvafi inGermanize Oppro- * urjt

brium ducerentur, unde non triumphum ex 1 of

victoria, fed truculentiffimum odium ex tri-

fb a

umpho reportavit Cear, SJeidan, lib. XIXY, ln

T banus L, 4f

- d hsa

ï CTCPUit,

Poft hac Ferdinandüs Rex Boliemg)s fuos

J Bu

bello petiit, qvod Electóris partes , ob fcedus .

Mu

mutuum,feqvi maluiffent, qvam fidem exuerc.

In duriffimam igitur fervitutem tunc redacdla |

Tont

eft gens olim libera: qva enim Regis arbitrio '

fc permiferat, privilegiorum & immunitatum . | r

cxempla & documenta omnia exhibere|coadta

4

peti

]

eíté qvjbus qv& Voluit,Ferdinanägs abrogavit.:

1

tidati

; um

Dum hxca gebaritur in Germania, Evange-

1 bl

lii doGtrina vires in Anglia accipiebat. .Extin- * Wltittm

&o enim Henrico Rege, qvi hucusqve mores,

us

no?.'fiol&rinavztfRomangnüum impug

naverat, ^

-

l

L

j

u

: CONT]&&ATIO.

449

lss

*ädmzrdm' n

ovem annos natus , fucceffit ; qvï

lVUdprän:f: :

anno1$48. Pontificios DoGores regno ejécit,

Evangelicos vero recepit ac defendit. Gaudi-

Mi

um qvoqve Pontificiorum, de fuba&tis Protee

I5 n

9

flantibus in ma

o

nam triftitiam, perea; qva in

Hjan]

ComitiisAuguflanis an. eodem :548. ageban-

sT

[

tur ,converfum eft. « Cafar enim vehementer

m

offenfus, qvod Pontifex concilium. Tridenti

L(üut «l

hab :endum, Bononiam tranftuliffet ; inftiga-

lztdm.l&b.lji

tus itém à Germanis, in Comitiis comparenti-

bus , Pontificem per Legatos füos graviter in-

-

lhl

érepuit , neqve concilii, fed conventus titulum

RixB

o

Bononienfibus tribuit , qvorum decreþis obli«

M

x

ft.'tc Qu

N

A

gandi Vifxï-oxnnexn denegavit.

&

Pontifex v&ro Paulus-lL ia in fententia

hm&m

i

permaneret & conciliorum curam ad Cefarem

il

Id

M

non pertinete , infolentius refpdnderet , aliam

conciliationis viam Cafari inire placuit. De-

riimndc»:ek:c;ri *:

*

legit nenipe Julium Pflugium Naumburgen-

fem Epifcopum , inlocum Ambsdorfii nuper

IGE;[]EK:J,EL?..

reílitatum , Michaelem Sidonium , & Joan-

a

mo—

"

pgxü Agricolam ;slfïbigm, qvi ./ägtino

rutu

V

i IWP"*V

/

E

/me STRAUCH,

450 -

rum fententiam olim defendere eceperat ,

: gt f.&om

omnesqve adeoSchifinaticos,X qvi religionem

venalem effe putabant, Hi triumphiri formam

e&rnw

Interreligionis confcripferunt, qvz vulgo zzze-

l

*im dicitur ideo, qvod comprehenderit docri-

4 «

nam, qvz zzrerisi, dum concilium legitimum

: | moria)

inftituatur inGetmania,doceri debuerit € Marre

4 tis o

dato Cafaris, qvi d. 15. Maji an.1548. fotum

1 atj

hunc qvodlibeticzReligionis publice produxit

/! gt

& omnes fovere eum juffit. Autores idem cjus-

; (cripfemn

li

dem magnis premiis remutieravit, Michaélem

Em

:

Sidonium Mersburgenfi Epifcopatu , reliqvos

aliis reditibus. UndeProteflantium dicterium;

! gunione

Oi idillos cbrümatis 6* facri oleiufum tueri,

Jl

qvod indecaput unttius referrent.

-3mDont

* Crhrs d

Extat HBEr peftilentiffimus in Receffibus im-

z. qu

perii fub citulo, Declaration bet SReligion; &

m D

complectitur ea, qva maximam partem Ponti-

w

ficiorum propría dogmata funt , nifi qvod. Sa-

v Tigi

cerdotum conjsgium non penitus in codem

O d

damnetur, nec carnis & fangvinis Chriüi (ub

4 ürctrun

utraqve fpecie communio omnino rejicia -

? p u

sur. Utrumqve enim. tolerandum effe. dici-

* ts

£urs

du

^b

r

f

!

451

r CTOA'?(??NUXTIO'.)

t

.turxf donec de tota re & concilii fententia de-

mmg

Q D

mpoa

AUf

e&rng;ur., '

mujn

Evulgato libro intcrini varfav ]üdï&iæ de

hr

tü

]

eodem obíervaffes. Ex una parte. Cafar ca*

I o

!

j

nonizabat librum, Moguntinus , non exqvift-

Ó

n

l

tis ordinum fententiis, publico nomine; pro

Wb f

eodem gratias egit , Joachimus Septemvir

m

xalatinus, itemqve alii , metu indudi, fub-

mbhndt

fcripferunt. Ex altera parte Pontifex Roma.

RUE

nuE liberalitatem Cefaris. damnabat prorfus »

ïwpam,r&mgj :

alferens , Matrimonium faccrdotum & com-

nl

munionem fub utraqve fpecie indulgendi po-

teflatem nulli competere , prterqvan Roma-

j ckw/mmg

ml

no Pontifici. Imo verebantur Pontificii , ne

Ca(ris hoc factum effet proocmium tragoc-

n

A

dix ,qvalem nuperin Anglia excitarat Hen-

IWW r

ricus. Proteflantes vero, gxceptis paucis, in

nampa

(vl

neutralitate hac minime acqvieverunt, unde

[j

Theologi folum vertere coac funt , Prin-

mïw

n

cipes vero graviffimam. Cadaris iram: in Íe

GC)

n

concitarunt , Dei honorem anteponentes

)OIIIWW*

propriz utiitati :

.Etfi enim Johannes Fri-

fo

cnndum*ü

j

dericus à Cefare , per Gra;nvehmum,

-.-

i'

]i-

-

45

45

,5?5015. SZRAUCH,

licitatusfuerit ;ut. fübfcriberet huic formule,

knt-» b

facta eciam libertatis fpe, à fententia tamen di-

um

moverinonpotuit. Qvamobrem cum neutri

d

paiti fufficeret hzc formula , brevitempore ad-

miffa eft , non fine omine Zzzerim vocata , qvz

finic

indefiniti qvidem , ut plurimum tamen brevis-

qnun (

fimitemporisnotaefl. P. $pavir Concil,Trit,

j aino

*

4 ni&W j

Hift H IH p 3;9, Thuan, L F.

n

Neqve felicior fuit Cfar in morum Eccl&-

2

1is i

T

fiz emendatione, cujus formulam à prafulibus

m

4

fy

aliisqve colleQtam, publicé propofuerat; qvod

Ti

«00

enim émendatio hzcautoritate Caefaris fieret,

íf

(ILO

Pontificis exofa erat , juxta pronunciatum il-

ï

»,

lud,loco prjnöipii à Romanenfibus habitum ;

r

]

|

Sectlaribus, cujuscunque fmt dienitatis,aut

Tidorex

1

Jfanttimonia , fas mon efl , Clero leges pra-

$

!]

n

feribere ,in quemcunque etiam -optimum jï-

zs

i

ngm.

-—

3 Cnte

]

t füeri

Ms

C Dilolut tändem comitia funt,promifüon&

j

de'concilio Tridentino redintegrando prius f

m g

a & tentatis fruftra Electorum animis,annon

d Landgï

?

loco Ferdinandi fratris, filium Cafaris, Philip

Tïs)fOJvcrs

A

mal-

f i.',p?,un, uthegem Ror;xgnorum agnofcete'

lcnt-

!

ü

l

CONT. PO

453

llj

l lent.A De qx;o'negotjo in Comitiis proximis ,

M t

'| itidemAugufíte eclebra

tiS:PIUFibPS difputatum

'

ft.

;

TM

iil

Finitis comitiis , bellum Saxonicum citius,

Ils

vam concilium, redintegratum eft, Civitates

i pen& multz, däcrepum Reli gio :

gv:'rfwzr'!,a-

- enim Saxoni

. mis nuper evülgatum , repüdiarunt, & inter

has Magdeburgenfes preprimis, qvi qvod Ce-

AUR 1

- faris indignationem priftinam nondum eluií-

la

m—*

- fent; à Cacfare profcripti funt,& cura oppugnan-

tie

n

dieos, novo Ele&ori Mautitio demandata eft,

It

M

t

avipoft obfeffionem qvindecimeftrem fere,ur-

"

bem , facta deditione; occupavit , poítqvam

LEU

« p-romiferant victi, mulctam Cfari folvendam:

lgtl Vi&or ex adverío, Religionis & libertatis jura

]

f

v m

-

i

J

3 falva fore pollicitus 2

k

u i

. — Cxterum qv

od bellumMa gdeburgenfä ïIen—'

tum fuerit, an(à Proteflantibus data eft, Cafa-

^

Mauritius enim jam

tl

f,p:eä . ristrophza amovendi.

fidem focero fuo , Haf-

d

. dudum xgre ferebat,

Ca-

m

J fix L'andgravio, datam, fe, ob diffenfum

Oocca-

iriïs—',* folvere non poffe :« Acgcpta hinc

N

.fione

W

2

-

*

" l

»

N

; EGID 357uvca:. 3

454

1

- fione retinendi con(criptum militem , fine in- . Qu

dignatone Caffaris, cumEenrico fecundo pofl. i?

j

exceífum Francifci, GallizeRege, clanculum fre- d r

.

.. dusiniit, pro Libertate Germanica , uti habe-

1 a

- bat titulus, ut Socerum, &alios captivos Prin- . jl

. €ipes reflitueret, & v

ixn religioni illatgm amo-

, 1 afpgrisw

veret.

-

jquie

CM l

Cafar interea viciffitudinum humanarum

1 Mani

4rum memor, nihil omnino metuebat, & de

LO o

. Philippo fuio folicitus, relidta Germania , in

- duns l

Belgium contendit, operam daturus, ut Belgz

jmdoi

- Philippo filio fidem & ob

-

feqvium jurej*qran—

r

ff

do profit;ren-tur.' :

fgrinid

Dumin Belgio commorabatur Cæfär; &

ts Trde

— Belgicx Provinciz Philippo fidem praflabant,

&

jsre p

de inqvifitione Hifpanica adverfus infideles o-

ET

:

iib

lim inftitui folita, jam contra Lutheranos qvo-

- dMan

qve, & qvosvisab Eeclefia Romana diffentien-

-3 rico

tes, in provinciis hifce adhibenda, confilium

DAT

iniit. Qvi violentus confcientiis imperandi co-

natus

EX

* fx fuit.

poítea omnium turbarum in Bcl gio cag-f

j

s

x

&Lf

Qri

via S

4

d

CONTINUATIO,

455

dncmïüh".

| vía veto Cefar , ad componendas in Ger-

t

mania, de R eligione,lites,concilium indeftnen-

PA

f

ter à Curia Romana poltulabat , Julius IIT. qvi

IN

l

an. Ig50. Paulo III. füccefferat, tandem Tridenti

Ngdu]

X

állad reffituit,emiffa indictionis bulla; perqvam.

YR

afperis verbis conflante, & tam Romanenfes,

qvam Catholicos offindente. Swayi Hiflor,

Concil, Trid, L. M. Onuphrim in 3ul. HI.

Wi ,

Mauritius vero Saxoniz Dux, toties iCe

vtb lE

fate, ob Soceri fui liberationem, elufus, neco.

M

natus, libertatem Germanicam vi &armis ali-

hus

vando afferendi iterum , immature Cafàr a-

m p

nimadverteret , denuo humiliter pro captivo

interceffit, & ut Cafaris voluntatem per omnia

feqvi videretur, fimulavit, ac fi Theologos fu-

l:

os Tridentum mittere , in animo haberet; Cu-

,Vou'oafur

i

r':;i

J

p

jüs rei gratia Philippum, aliosqvee fuis, juffit,

j hnea

ut doctrinz cepita , in concilio pofteà exhiben-

"n

n

i

l

'1

da , confcriberent. Petit deinde à toto conci-

(nr

lio falvi conductus inftrumentum,qvale à Con-

"

j

"

J

cilio Bafileenfi Bohemis fuerat conceffum ;

i

vod poftulatum 'urferunt etiam W'irten-

( melglü.w

bergen

fes Oratores, & Aigentinenfes Legati.

. Cum Ponzifici;, non obítan-

te

(i

?þd Ixfk'ruüra ;

(

-

|

JEGID, STRAUCH,

?

!

456

ï

te Cearisindignatione,hzc oimnia Proteflan-.|

idi &ïab

tibus denegarent.

Interea Mauritius EleQtor, "

ms, &ïm

A SOPNIBANRSI L UE

Ibertus Brandenbur gzcus,& Duces Megapo-

53,805 l

- litani, durze fervitutis peltæfi, anno i552. contra

feptm

Czfarem movent, cujus regiones jam dum va.

flabat Gallus. Dux ipfeMauritius per fecialem

belion

Cafàri bellum. denunciat, & fimul infert. Au-

con( t

guílam civitatem poft qvatriduanam obfeffio- -

V Og

nenr OCCUP&C

Poft hzc fuperata parte AL

(s qu

- pium Rhaticarum , captaqve Ehrenber ga ar- z tl

ce, tantum : IHIPOI'RCOI'I metum IHCUUE

ut

nufer

.noQu, accenfis funalibus, una cum fxatrc

oppnml |

Ferdinando , Oempontem, ubi belli Parmen-

moermir

fis & concilii caufa tunc agebat, rchnqvel et,

gcndæpec

& fe Villacum verfus in Carniolam recxpc-

Qrdinsaut

I-Lto

Sednec deentml Patres tunc in tuto

PI TOTIEOFT

effa videbantur , qvare in fugam verfi Conci-

prttius)

« lium, Decreto fufpenfionis recitato , tunc ite-

lm f

rum folutum eft.

a

3 one

In Diplomate , feu manifeflatióne cau-

GalhæRegc

farum bcli, anno :5$2. ab Ele&tore Mau-

(nird

ritio elmfï'o ; allegabantur feqventla S I

Witdice

Reli 1g1onem » adverfariorum artibus W

h

«oritra fidem datam , in Gexmama con-

T

P

vel—

Eu

-

F

JH'

E

CON'TINUATIO, :

57

i.

velli &labefattari, ex occáfione diffidii reïïg

10-

Ugl

Qs

nis, flrata ad infolentem dominatum vía. Jam

exaQtos liberis civitatibus concionatores , non

LT 4

Hesjmm

Augufle

xropofitam confeffionem paffim aboleri, & re-

lii

bellionis obterito crimine, vim mentibus &

tU st

"conícientiisinferri. (w) HaffieLand

gravium

m ol

. Socerum fuum , cavíllatoria arte, carceri jam

t ol

totos qvinqve annos mancipatum, à Mauritio,

üuuxkug

3;!

Palatino & Brandenburgico , filios captivijure — .

WU m t

iepo;fecre. (3-) Communem libertatem indies

AUs

M

!

il

opprimi ; externo milite , contra Imperii leges,

anGermaniam indu&o, & novis fubinde emul-

Cn

)ü».:

d

]

;göhdæ;pecun'iæ commentis propofitis , nullius

ia

ordinis aut principis, ac ne ipforum qvidem Se-

ire d)

ptemvirorum rationem haberi. Tandem Euro-

1gamw3,05if

p&totius Monarchiam,Carolum meditari &c.

r

Eadem feré objiciebantur Cefari ab Alberto

.'

Es

Marchione Brandenburgico, &

H

E

4, Heprico II

TA

;Gall"iær Rege.

?^

m&fäm 0

| E!cc?grc M;r.']

Cafar de fuga folicitus , anteqvam Oeni-

lï

u |

ponte difcederet, Johannem Fridericum Saxo-

y t

Yl

N

ä

videm

du

:

nem é cuüo4'ia q,VinqvgnndIi dimitereq

[5

yolu«. .

j

-

*

4

] E

JEGID. STZA UCH,

458

voluit , prirepta hac hofli gloria , qvod emfh Mauü

mationis fuz intereffe arbitraretur , ne coa&us J ia

potlus,qvam fponte captivum dimiftffe videre- | um

tur, E contrario Ele&tor captivus , Germanig

aisj

principibus potius , qvam Carfari , libertatem | ii

fuam acceptam. ferre voluit , qvamobrem di-

«

miffus é captivitate, Imperatorem nihilominus | n

(ecutusefl. Sfeidan, Thbuan, L, X.

Mi

Dum vero hacin finibus Alpium à fedeta- |

tis agebmtur, diverfa parteGalliee Rex,uti con- ! jvl

venerat, bellum adveríus Cafarem movit ,

Tmnt

Tullum, Metimqve nec non aha oppida fub1to QitaXt

OCCUPaVIt.

Wonrit

Eodem igitur an. 15 $2. die20. Julii , Paffa- -

th

vii, Ferdinandi Reg1s interventu, Pax toti ,,,

Chriftianifmo faluberrima, inita eft, . dimiffo . ]

IU'] (Y

& libertati priftinge reflituto Haffie Landgra

*H lt

vio,proferiptis in gratiam receptis, & ftipu- -

ll, an

latione mutuo facla, ne religionis caufa cui-

! titerent,

qvam periculum creetur. Eandem vero pa--

tndo,

cem Galliz Rex & Albertus Bxdndcnbusglcus,

mLWd

qvamvis certis conditionibus comprehenfi in.

e&O

eadem fuerint , à Maunuo initam efTe , egerri-

s

f U

métulerunt.

kiy l

Mau—

1

: CONTINUATIO,

AL

459

j vt

j

-- Mauticius, pace inita,cum exercitu inHTun-

E

N

l

D

» : gariam defcendit,ut Ferdinando adverfus Tur-

"

'F . cam opem ferret;qvi ob expugnatam àCfaria-

i,

M

Wt

nis Leptim urbem, violatis induciis, Pannoni-

2

-aminvaferet. Sedíeffus cladibus F erdinandus

as

. pàcem à Solimanno emercatus eíl 74 47

of

um

n

L

s

«-Le-wndm?. Cbytr. hY7,

'

WibbE - Mauritius ftüqve 6 Bell

o Hungarico redux,

hækx,mï;f

adverfus Albertum Brandenburgenfem » qvi

'."»;m mefi?

- Tyrannidem exercebat , pace Paffivienfi non

P

i

Y

contentus, copias fuas educit, easdemqve cum

Kenrico Brunfvicenfi conjungit. Committi-

(

D

L;jy:xx j t

L

|.

z

ur tándem anno1553. d. 9. Julii , juxta Pei-

nvl hi

'?

.-jf--»f'nam, inagro Luneburgenfï, atrociffimum pre-

u6f fum,cu

m tantaanimorum utrioqve concitatio

dU

füerit, ut vix tum inflructis ordinibus, confu-

I

j

T

fi, tanqvam ad mutuam lanienam , hoftes con-

Vl

.urerent. Dux ipfeMauritiuS,fingulos/a T

lt pelando, hinc inde difcurrens , globuli ictu

Jadst "n latere dextro , ad ilía, lecl

1aliter.vulneratus

um eft.

. Oceifi qvoqve funt. Carolus Vidtor &

p

N

Ui

F Philippus Henriéi Brunfvicenfis filii , Fii-

L dgricus | Lunebu

rgicus & -XIV. Comiites.

li

-

Vi :

X

1

JEGID. STRAUCH,

460

Victoria nihilominus à parte Mauritii Hetlt. deï t

Ipíc vero Gloriofiffimus victor tertio die poff | EAXW(

commiffum pralium obiit;anno ztatisX X XII.. . wt?Oï'

longzva vita dignilfimus Ele&or, nifi Deoali- -

ter pl lacuiffet. Libertatem enim Gegmaniz re--

g ,&"IOSaq

nuntlulï

flituit, pacem Religionis confecit ,contra Tur- .

.- mcn' yl)

cas fortiter pugnavit & in ditionibus fuis fince- .

'rum DElIcultum, cum variis artium & pletms

N

officinisiinflituit, Fratri mortuo fucceffit Au-

Cæ V

gufïus. Albertus vero , reflaurato bello, ab .

FlenricoBrunfvicenfi & F erdinandoRege, pofï

Wm/u

!

Ckmens

multlphces cafus ; luens tyrannidis pocnas, tan- .

ä ülcr 1l

dem omni ditione privatus eft , exulatum abiit .

ad Regem Galliz.

t af

ammum |

Fmrc fi

Eo tempore, qvo de ditionibus fuis dlvexf' is

bellis 1mpl1cabantu1 Reges & Principes, inEc- -

Hs

clefia qvoqve variz mutationes. evenerunt,qvo- |; íshi

3 dron

rum. aliqvot hic nominandz magis, qvam re- -

cenfendae prolixius funt. Francifeus , szem,

; ii |

Caufidicus qvondam in ditione. Venetorum é

Natsóg

du L

Pontificio Lutheranus, atqve'exhoc, legati .

Pontificii minis territus Apoflata fa&tus, ob -

] mf

æmrnenfos confcmnnæ fue cruciatus,horrendas !

3 t

I

dc-

HORUT

"

D

,

COWWH 70.

46t

m

IU

"m

defr erationisvoces emifit, cibos refpuit, ut in-

Mb

edita fe(c conficéret, & tandem inter acerrimos

ttü]y

corpóris atqveanimz dolores, an. 1548 infeli-

Vil

cem animam emifit, fuo exempfo edocens po-

n

fteros , qfxaüta calamitas feqvatur eum, qvi Deo

t m

nuntium mittit , & Apoflafiz committit cti-

li.

men. Vzd. Hifleria Franc, $piere Latiné G

/

B

m &'piaä;

-G"'W"ifä edim,

*

lt

2b

Cäetefum,qvod Petruc Paulue V'ergerïw;

atj

Epifcopus Jufiimopolitanue, cujus fedula epera

Clemens VII. & Paulus III. per Germaniam uit

g

fuerant, freqventer Spieram adierit , confolari

;,exuïmää

L.

eundem ftudens , propenfum in orthodoxiana

animum celare amplius non potuit, qvare cara

Fratre fuo Johanne B

aptifla Vergerio civitatis

5

nibusüu'sdiwj:f

Polx Epifcopo , Eccleftam fe

&

cus ,atqve Romz-

N

r

N

j

nenfes ha&tenus fecerant , informayit. Sed cum.

hac ratione varii inItalia tumultus excitarentuürs

Tif j

q f

tandem Italiam omnem reliqvit ,'& advicinos

ii

LT

Rhatos pervenit , apud qvosin Telína valle ali-

y fat

vt

DI

vamdiu Lutheri doctzinam profeffus , poitre-

f 0E

;

I

U))

nio à Ch'fifïophoroWürtenb ergicoTubin gam

evocatus, atqve ibidem liberaliter

u

ffxüent'atus.

"

;xeü,.*, Thuan, l. V

Ex

-

x

465

: Egm. STRA4UCH,

Yi

Exadverfo: Phil, Melanchthon Y

T

Georgius Major, &;lii qvidam Theg-

r

legi Caefaris

x

:

cum bellum , uti vocant

potentia petterriti , adiaphorifti- [

quxti

, inceperunt, vaniffi

? &i

ma fpe inducti , fore, ut Cefir cum reliqvis .

Pontificiis hac ratione acqviefceret. Hinc illi -

2

N

flofculi: Zmo

$. "

pas

precipue Tuflus & ACCEpt

7

3 : me:iM'

9f coram Dee',

Bona opera funt

Fide propter Medratorem,

3

d

neceffaria ad falutem && PA

; feito

Vide atfa $ynoda

lia de bacre edita, Offand. .

H

€ent. XV.1,2. c. 72,

*

1 Cs

Cocpit eodem tempore feré Ofiand

riea 'con-,

A.

hat

$ at

*

troverfia. Nam Zrdreas Ofcanderi

n Acade-

* fiso

snia Regiomontana etroneas qvasdam

xdeardu--

- dilis

|

s fidei articulis , opiniones Proponebat,

pr&-.

E Ww !

primis afferens , hominem juftificari effe

ntiali

E

Dei juítitia, Chriftum fecundum divinam na-

Mdnl

turam tantum effe noftram

juftitiam , juftiti-

-Jrlngem

am. effe id

» qvod nos impellat ad jufte agen- |

7 (

dum &c. Fidearup W.

4

1 N m

gandi Offandrifots v

& dndrea filius , Luc

!d 1

d«f - Offander , Cent,

1 r

XFI, 3. c, 1.

4 tn Ti

í

Vnmis

Inä

HI

CONTINUATIO.

463

v

Inalio.ertore, qvoad fundamentum fuum,

quidamïl'i -

—Ofiandrico advetfo , fait Franciftus Stancarus

À Mantua oriundus, hic deferto Ro-

n) 1'111[)]* l

E

i'.,;,IM[w*

|

(

— manen

fium coetu , in Germaniam, cum uxore

Y

me i

* &liberis, migravit, & cum in Pruffia offen-

;H CUMIF»I-;&

lE

|

t D

rl

! d

l

A

E.

^

deret Ofiandrum, juftificationem ad folam di-

Chrifli naturam pertinere contenden-

T

k

- yinam

1 il

tem , in dliam erroneam zqvé opinionem pro-

Mtity

i

3

m

lapfus eft; cum Sententiarum Magiftro, vulgo

|[itg

[

T

(r

li

- fiedi&to , Petro Lombardo nempe, afferens 5 -

i

Chriftum effe mediatörem—"tantum'fecqndum

humanamnaturam. .Et cum moneretur aíe-

t (s

[

cus fentientibus de errore, omnes Ant;goni-

a

|

»PRucEi

iofe

con

-^

temfit, ufus intet

— flasfuos contume

ial

W* 2v

Plui valet unus Petrus Lom-

i

"

alia his verbis :

Iuj

)

ardua , quam centum. Lut

heri , ducentt

i

!

W

u

:?Mäf;Me!zmcbthonef,trïece'nti Bulingeri, qua-

du

- dringenti Petri Martyres & qvingenti CAT-

i

"

6—:

" wini, quiomnes f in mortario contunderene

d

HF

*

quy , nonexprimerettr unaumica vere T. beo -

i 'Ogïxnärifæzg Eu

Tandem & Pruffia pulfus , in Poloni-

ltlh!. — am venit. F'ideatur Stancari Scriptum. con-

- tra Tubingenfes , & ex aduer[ari ejeidem

]. V. de Chrifl, cap, 2. con-

Ira

E Bfll(:rminuc ) QUi

M

.1V4'

j

1

454

chm;- sfk,ftfcy;

zra Stancarum di

fDutat, qvafi vero Sghohüf-*

jm?kmj

ci Do&orgs al;it'cr

fï:r;girent.:

; 1

d

Atprae omhibus relíqvis hareticis , eo teni-.

1 a

pore ortis, Chriftianifmo nocuit Micbael Sey- . lr

veru Hiffanus, qviab an.15jr. usqve ad an« ^ jj

numI$93. Arii blafphema & olím damnata.

dogmata interpolavit ,

Saracenicz lingvze Ob |ó

[

id ftudiofus , qvo A!

coranum , lingva iftacon-

[

1

fcri

ptum legere & intelligere poffzt. Fecit An- j

titrinitarius hic difcipulosmu

ïtos,Vulmtinum j g

Genttlem , Yobannem. Alciat

um , Georgium — n

Blandratam, Bernbardinum Ochinum &c, . n

Tandem Genev&

»accufatusà Calvino,cum re- — (ria

fipifcere no!

*t, fed necin carcere à tetris in De« Nram

- um b'afphemiis & horrendis convitiis iri mini-

filopo

]

flros Ecclefize abíflineret, an. 1 553. d. 17. OQ, -

pl

combuftus efl. C z2/vzzum in £0 qvod accnfa- 9) g

Ytt Servertum t

J'pplicio affici euratit, reild . imità

i

10,dter

fm]xä, pr..e" 4lia

Bezaprobare Vc.omzt:lf €/i. E

2 Jrderey

Inter ipfosServeti difcipulos eminuit Ze/far

; -(,

4

:

indit,

docinus Senenfer, qvi peftilen

tiffimas hzretici . ] pwa

'

iflius opiniones fuas

l

per omnia fecit , & Calvi-

7

ts

num ob accufitum

Scrvctgm, crudeli?tati? & *

inm-

z.

l

CON'TINUATIO,

465

WEI(OSQIHX;.

iinpietatis accufavit. ^ A qvo heteditario jure

qvafi , una cum libris & fupelle&ile , contagio-

Ísm morbum accepit Feuflus Socinur » aexe

ROT

andri, fratría Lelii, flius.

Ab his deinceps

Lf

l

lixretici hi Socizzani vocati funt,

Videatur

!

Btds

ï

| Oüm da'ï

J 'fb ) ?la?Pf '?ä(rrg'ii Sociniani[mus-.

——

X

h ln

hs

' Utl v&fo per alias hær&f'es fides orthodoxa

f Yi

óppugnata ,ita in Anglia per Pontificios feré

t

expugnataeft. ' Eduardus enim, ejus nominis

ii - VI. Angliz Rex , Pontificiz: religionis hoftis

nUly], , acerrímus, diu regno non prafuit, fublatus aftu

( - (uti nonnulii putant ) ] ohannis Dudleji, Ducis

wug) Nortumbrim. — Hic qvia certus erat , Regem

« paulopoft moriturum effe , de excludendis à

at

j

tegia fucceffione Eduardi fororibus ; cogitavit,

irplni

€o, qvod ambz, 24aria & Elfabetba ,ob nàta-

fimt.

p

um vitia (altera enim ex illegitimo matrimo-

rt i -

nio, alteràé matre impudica, nata dicebatur)

|

- füccedere vix poffent , & ab utraqve metuen-

|

i

dum effet , nereligionem orthodoxam impu-

Vr

ml

- gnarent, P

erniovit itaqveRegisanimum Dud-

aiiti

n

) 5

cerit, qvoab hareditate.

T

lejus;ut xtcüarrylcntum f

/

ex-

N5

»

466

ZEGID, V.STRAAI;CH.

9

e«clufis duabus fororibus fuis, Johannam Su£- :

;'RtgiW

folciam , natam é regio Stemmate, & uxorem

[ceme-

filii Dudleji haredem inflituit.? Enimveró

Johanna in: ea dignitate diu non permanfit , —

(&

Maria Catharinz filia, ad re

la.

gium folium eve-. : li

Atqve eadem Johannam Suffoleiam ,.

temPOI'f

Dudlejum & multos alios , qvi divortium Pa-

tis D

qut

tris approbaverant, interfici juffit. Epifcopi ve-

1o & Doclores Pontificii , expulfis (ecus fen- —

t

tientibus , reílituti funt.

Accidit Anglicana

fri ,W

hac cataftrophe anno Chrifli s$;. Graviflima

Leucs,

cunc in Anglia períecutio orta eft , praprimis

u

ob id, qvod Ronianenfium partes ,. nuptiis

ia

*

Philippi, Hifpaniarum Regis hareditarii ; & 177

Marie hujus ingens augmentum fumerent. . g«

Itaaccidit , ut modico temporis fpatio, muita - 3 doo;

hominum millia perierint.

Fruflra enimi. J g.

Pontificii hanc felicitatem perpetuam fore con- ^ gt u

/þ ;4

fiderant, qvod conjugium Philippi & Marig.

.* ( ( in

fleri'e füerit, & Elifabetha;anno r5$8. Soro-

;| &t

i fuccedens, Religionem Pontificiani perin-

BEU

tegrum regnum iterum abrogarit. ", T5ua-

j ts

pu L XIL, qvi etiam allegat. biferiam de :

- Rs n

HM?I?? G4tt0s proximay quam ad mortem .

1

s

pt:fpinente

-1

z '4

[

*

CQNTJNUATIO. -

467

]ohanm

lm, &ub

A LRegirym dawmnat us

X

eft, nac'?f:, repente ii:zcdne-,

l En

J

j&entef

ii

nmïü"mm ;

Cæfär intereà, -ufüt bellum adverfus Gal—

Jj

1j

. lum magno Conatu reflaurarit , ab eo tamen

!lm'

ls

X

tempore, qvo Proteflantium Duces , Religi

O-

ii

- nis Defenfores , in dura captivitate detinuit, &

2

- conícientiis inferre vim voluit, vix Pï*OfPefe

d vicqvam geffit. Germaniz munitiífima ciau-

lt WU fira, Metim in Mediomatricibus , Tullum in

W. Leucis, ac Virodunum in Sclabis; Gallus oc-

idy

?. -cupavit, & adhuc hodie oppida hec retinet,

í

N

3

[

2. Ad hzc inito cum Turcis fcedere , Corficam

;; - Infulam ferro ac rapinis exhaufit.

- Metim,

Wmm*'? exercitu centum hominum millium ad ürbem

w admoto,;fruftraiterum tentavit Carfar , defide-

e

)

1

i

. ratis iu eaobfidione non paucioribus qvadra-

4

&cxpetuemihïw:-

|

*

ginta fuorum millibus, In Italia qvoqve cru*

f

lgl* - ento & infelicibello Patmam & Mirandulam

aV exagitavit, Senam civitatem amifit , qve ob

hump| extruCtam à Caeefarianis in urbe fua arcem ,

i n dcfecerat ad. hoftes. | Sed hanc Cofinus Flo- .

[

"T

E

. rentinus an. 155. expugnavit & ducatui fuo ,.

p 4d

[ :G

"

pe

re, 'adiunxit./ Rationers .0(' i

1

j

a(

;

þ

..

à

f*?fittente Caía

-

k-V6

quat

;

E

1

468

JEGID, S$TRAUCH,

£

quat Gallicivitates Imperii, qvas anted na;ki;

VIOM[,U?

|

HAVImUA ,. Velinuerint , vecenfet Tb

,

|

vilii

Al.

x

x

m;nw L.

UL

/

- Lqure

cum ./yid!ere't «Cäcfär omni

u

ni xret;um

J udti

effe viciffitudines, & metueret adverfam magis

;» ;'n 7 "

forturam., ingravefcente etiam 1ndíes valetu-

f n

dine, res fuas unafenefcere videret j invitatus

u :,,Thüt

exemplis Diocletiani , Anaflafii II. "Theodofii

?

j

IlI. & Lotharii Ludovici Pii filii, Imperio fe

D

Md

abdicavit , & ut mortis beneficium. anteverte-

z J

l

ret, regna hzreditaria in Philippum filium,Im:

J o

1

j

perii vero fummam in Ferdinandum fratrem

y lorto d

tranftulit, retentis , ex immenfis opibus ,'cen-

d r

tum aureorum millibus tantum. Itáqve anno

nirolan

! lofereas

1$56. ad Divi-Jufti Hieronymianum coenobi-

-

1

um, i Lufitaniz , Caftelleqve finibus, haud

titis

procul à Placentia fitum , delectam jam diu fe-

Mody

dem,fe contulit, Hoc Maufoleum fuit;cui in-

:

tierent

victismus olim Caár , qvi Pontificem Maxí-

P

lo f

mum, Regem Galliz potentiffimum , Electo -

u

rem Saxoniz magnanimum, Duces aliqvot Se-

iib

rcniiïimos,c*aïptiws detirtuit , captivur qvaft

feipfum inclufit. Ubi littusHifpanicum attigit,

Potimm;

terram

* (1d Carolini a;ïn.nf)cgrun; »fbyiptores) in

Ms

m

»A

: ï*

J

| CO&T/[NU'):T)O; '

469

d 4'"14'?,:4

z

P

| ro&ratliä,oi?;ulum eidem fixït,&Sa[ve,inqvit;

ftfi

*

U mibtoptat

iffima mater, nudus ex utéro matrís

exivinudm ad tetanquám alteram matrens

Eu

dj

j"

redeos 6 quad unum po[fum, pro tath multia

in ine meritis , corpu[culum boc & offa meas

11

do Zledicaqve /Famianus $

ft,

/tradä fi? Bello Belg.

N

L Ts

l ï-,Thqan,' l. cit,

Mf

u,lmg

(

: Monä&icam verbitan ita tranfegit Caro-

m

[us, ut retentis apud fe XII. miniftris & unico

eqvo , fam colles obeqvitarit , modo areolas in

f

horto diviferit, nunc fbricandis horologiis o-

n

"

operam: dederit, Janello Turríano praceptore,

M

miro harum rerüm artifice ufus. Fecerunt am-

bo ferreas molas, pet fe veríatiles , tantae füb-

tilitatis , parvítatisqve, ut manica occultatas,

Monachus faciletulerit, cum tamen qvotidié

niolerent cantum trítici , qvantum hominibus

lU

octo in fingulos dies alendis füfficeret,-. His

li

m

d

itaqve & fimilibus exercitiis , tempus fallebat

I,DL

Er'emita,qvinqper Impcrgtor fuerat. . '

"

-Potiífimam taneri cüram animg impendit 4

uj

ciiïim& ceffit;, Summa

enim

ïpwxew

1;:;

; ffiæ, qva stiam feli

p

g

-

D3

-

í

470

ZEGID. STL?UCH.*

;;'

( ne;g()tlm &

Dei in Carolum benignitas fuit , qif()d ortho-

$

doxum miniílrum Conflantinum | vocatum ,

bmk.

-

eidem concefferit , à qvo ad finem vitz usqve

f

ii

fedulo informatus & edoctus efc,juftft"iam co-

ràm Deo valentem, non effealiam , qvam Ser-

mmrio

vatoris noftri JEfuChrifli, vera fide à nobis ap-

&

prehendendam. — Hac informatione, lectione.

(

itemScriptorumBernhardi;,omnia meritoChri-

fti tribuentis , confirmatus & in tentationibus

f

graviffimis, de indighitatc fua& multiplici pcf

pïihü?xaw

Jur:

"univerfam vitam Japfu 3 ere&uvs. eft.

Cum ad lentam Caroli tabem, acutä febris

*ä M

tandem acceffiffet, ut ab omnimeritorum &

E MM

P

operum propriorum fiducia avocare mentem,

&inunicum Redemptorem JEfum Chriftum:

EE

eandem,fe derigere oftenderet , Imaginem

g ss

Chrifti crucifixiyper aliqvot dies , oculis, ulnis:

A opirias

& ore complexus, in eo uno & folo fe omnem:

M

goun

falutis füzc fiduciam collocare, declaravit, &'

! Bi

fumpta denuo Euchariília, /z sze manes , ine

frojm

qvit, dulczfme Servator , €g0 tn te fh4nev.

- iv

Inter- has vocesarnimam Deo reddidit Tmpera-

r * 021 D(M'

tor 42, 558. dre 21, Septemór, Atqveitàbien-

: LT

nii —fpzlætiugn'fcröþ, qvod inter vï;æ ejus ip.ub

h"ö?e

nes

X

: CONTJNUQTJO,

471

Wmüþi

l

negotia & mortis diem int/&rcefflt,optime col-

4

w |

locavit. Conítantinus veró, qvi morienti ad-

a

ftitit , paulo poft , juffu Philippi Regis, cum

3üï?ïïl'damt ;

tota faniilia, Hifpali in foro , vivus exuftuüs &

UL TTE

martyrio coropatus eft. C5yer, $ax, £. X

agl

& xx,

z

n

Obfervatum à plerisqve Svcriptoribus-eff,;

itent(s

;v.

tcntationïb;. fortunam Caroli fregiffc loca à litera M. inci-

w -

pientia , unde feqventes verficuli circumferun-

V

k

tur :

&

-

Ni Met

-

£,2 Mauritz, m MaurztA-

)

m

- *

j

,

HiAps Mzrgd.

ia d

I

|

'-:L ;

Mi Mors, qvid smultts ? fueram p(;r

0/HlA fe/z'x.

Ut Til(*"" |3

n

L

- . "Anteverterat Cafaris mortem. Johannes Fri-

(« ^ dericus Saxonie Elc&or,xqvi peft reditum e

ld captivitate fatis conceffit , eodem fere tempore,

o&fïyfa.äaïä):—x' qvo uxor ejusdem , Sibylla Clivenfis , mortua

lft;i ")

eft. Epitaphium feqvens optimi Principis Ía-

W

Q

p

Hf

- pulchro infcriptum legitur: yobanner Fride-

wWWi

ricut Dei Gratia Eletlus Martyr 3e[u Chri-

orcaäw :

N

of Dux Afli&orum, Princeps Confeffo-

jÀ

3

gnifer

F mm I:dei

Comes | Ver(mgi; r

i

x

!dan-

j

Y

r.'

»

72

- JEGID, $TR AUCH,

-

H

ntla Crucit, xemplum Patientia & Con-

| j lmpeïïime

|

- flantia, bares vite eterne s moritur Menfa iU

Martio, an. 1$4. Haredes habuit duos filios,

g(um'ecd

- Johannem Fridericum II & Johannem Guili-

73 at a

elmum, qvi inter fe 'convenerunt , ut ditiones,

| ütinpd

poftbellum Germanicum fibi refiduas, per de-

3 aíemon

cennium unus poftalterum gubernaret. Ánte

B

omnia etiam fcedus horeditaríum , cum Au-

dghap

ufto Electore Saxoniz , Joachimo II.Ele&ore ETU

Brandenburgico & Philippo Haffiz Landgra-

BEN.

o |

vio renovarunt , & in amicitiz Symbolüm O-

) us v

- hanni Friderico II. Agnes HaffiacajMauritii E-

E.

ls t

lectoris vidua;data eft conj unx,qva flstim poft

J Tgioni

|

fex menfium | cohabitationeni fatis conceffit.

" ibusa

E^ Jenenfem Academiam , pia & religiofa Paren-

s lus

tis cura , occaftone libri Interim, ante decen-

BIN

nium inítitütam , annodemum ($$8. folenni

B

^ 1bf eon

ritu & pompa introduxerunt,

Y

- dríntd

]

carmen & £pifl. de inauguratione bae adMMa--

&

vtf

FiUm Siculum.

E

?

E

ä 0377

;

mb rede/arm.us adImperii univerfi negofia, am

i

BO

1555. dénuo Augufle, auguftiffima comitia in-

",;

ial

.—,'

] itgmm

dicta & habita funt , atqve in iisdem Carolus

u

l

n

j

i

at

nem

morbo impcditgg, & qvod* alias abdicatio

Y

In:)-*

"

[4

CONTINU ATIG,

473

'f'fn!fwï;

imper-/ii' meditaretur, per Ferdinandum Regem

QTT

ï.

animum fuum pacis & traniqvillitatis ftudio-

tl | fum effe declaravit , auxilia item adverfusTur-

WWGQ.[

€arum coratum vehementer petiit, eademqve,

ULUM

- üt impetraret mature , I ransactionem Paffavi-

i

T

]

E

enfem confirmavit. Qvare poft varias delibe-

Xtiret )

- gationes ,tandem decretum promulgatur , cu-

lu) jus hec precipua capita ; ut libera permitta-

Vl tur qvibuscunqve Auguftane confeffionis pro«

"-— 2V 9 lÀN

€:!Tr; "a

miniqye propterea vis fiat, fimulqve

:&v&&m&gæg

d bonis , vectigalibus, facuftatibus ac poffeffioni-

wlu. bus pacate uti fruiqve liceat Próteflantibus.

[

lx,q)'æilaün;

^ Religionis diffidium non aliis , qvam amicis ra-

1 R05 (

j

' donibusconiponatur, . Viciffim Corifeffionis

n

HF

l

. Auguílane focii erga Romanenfes fe moderate

"&* gerant, Religionem non impediant & poffef-

UE

Y

m

ftones eorunderi pacatas relinqvant Gc. . Qvi

L id.f?.' ':l

- non fint alterutrius religionis vel Lutheranz,

iil ". velPontificiz,hoc decreto non comprehendan-

N ide æeï(bäf?lbfibiebe..

5

j

|

— Pacein Germania flabilita , Italia , Galliaav-&

F

Wf

- alix regiores bello ardebant , cui Papa ipfemet

Mar-

;Rs ^ mplicab

aur. Nam pgüxþlii mortem

cel-

-

ZEGID,. STRAUCH,

z

474

cellus II. eleftus qvidem eft, fed vigefimo 1 &neum

cundo Pontificatus die ex hac vita migravit.

roml jf

Succeffit i itaqveanno 155. PaulusIV. novior-

dinis Clericorum Regularium autor ; qviqvod -

- Mil

Neapolitanus , & Caefarianis diu offenfus effet, -

J

regnum Neapolitanum avidé affecans, Phi- . jj

lippo Regi Hifpanix bellum intulit, ope ufus -

: [nter t

]ohanms Carafze fratris filii, qyem Ecclefïafh- ^ Ql

c EXCI'CIUJS 1mpex atorem creavit. Dum vero

? fintin

à Gallo auxilia petiit Pontife

54 &T 14

t Guiftum. .

229 w r'v

portam

impettavit, qvmqvennalcs inducig ille ,. qvas

J qvo qVEIl

Reges modo inierant, denuo ruptæ funt. g* .

; ii

nupbr:m invita Pauh IV.-

'«: Cliser

Bello itaqve ref]raurato, ex una parte POHtl-

- nüttan

fex & Henricus II. Galli Rex, ex altera veró

- hi,

- Tl

Philippus Hifpanus, Anglicanz copix ,Ema- -

nuel Phiübertus Sebaudus, Henricus Brun- .

(vicenfis &c. ferio rem egerunt, atqve in]ta- - | lm

lia qv dem Ecclefiaftice. ditiones fere omnes;

mcracx Pa

per Ferdinandum Toletanum , qvi tum- pm 4 mLotl

Rege Philippo;tegnum Neapo itanum obtine-. - n virof

bat, vaflatae funt.

Qvod Pontifex egre fe- ^ if

rens , & eo fe bello parum proHcerc animad. . iC

vertetens tandeni pacem cum Phl 1ppo mut, PMP

"

^

X

s

L

e

CONTINU ATIO,

475

d.viggäm;; f.

!

E

Bneuti parti fefe in p&üerum addicere velle,

" ü

J

- promiitt.

HlUSW. nO'i

*

Mu

n

j

Multum permovit pacis fludium Phifippi,

Ottes

W

. 'ad San&tum Qvintinum , de Callis victoris;an:

ia

- ]3557. qvaomnis fere Gallica nobilitas cecidit.

lt g

z

Intertucbavit tamen Hifpani letitiam fubfecuta

tf

«" Gallix Regis de Anglis victoria. Capto enim

;

i. D

Ü

fumma celeritateCaleto, (qvem portum Galliz

Mdr. -

portam apellare confveverant Anglix Reges;

hrlra

qvo qvam diu potirentur, tamdiu geflare fcfe à

I

- eingulo claves Gallie dictitabant,) qvicqvid

ï' : Gallis ereptum, ducentos pér annos, Angli ob-

m

zj

tinuerant, in continenti ora, paucorum dierum

M

fpatio, Gallix regno rellituere ,coacti funt.

i

Thuanus l. XXI, $trad. 1. :

') D

M

Alternas itaqve Bclli vices ez/zp'cr'tichc's,'Ca-

iU

meraci pacem iniverunt, qvz opera Chriftier-

ng Lotharingicz confecta aft , Gallis qvidem

!

,W

probrofa femper Yif , qvod à Rege ducentz ci-

p

jl

;?4

vitates feré Hifpano & Sociis reftituend fuc-

(

xint, -Caterum utfocd&:ra'firmi:ora'manerent,

PIOHCC

ana

n

Lïhilippok PQ& mortucm : Ma»rkiæ;. Anglic

vi-

X

l

- n6

L

ZEGID, smigvcy;

o n s

viduo, Elifibetha undecennis , Hentici Repís -

E

:

1

:utamnD

E

filia , defponfata eft, & Sabaudus Emanucl Phi-

: nl Y

1 gtl

—€—Á— À

libertus Henrici fororem, Margaritam uxorem

accepit , una cum urbibus; qvibus illum Fran-

4 horum]

ciícus L. & Henricus ipfe mulctaverant. At

4 Ago

nuptiarum hilaria nunqvam Gallia peregit fu-

T nmin

neíliori cataflrophe, Interreliqvas enim vo-

t

luptates , eqveftris decurfto indicta eft , qvam,

- dl

Haftiludium vocant, & ad hunc ludum totius

l

/

Europe haflas Gallia provocaverat, Rex ipfe

hày

urio alteroqve die decurrerat , palmari femper

TO

Jitá:

laude ; dum vero repetito tertium campo cum

ïl

Pratorianz cohortis Prafecto Gabriele, Co-

mite Morigomerio , galea przpropere non fa-

TrGer

tis occlufà , congreditur , ab adverfze hafte fiz-

- iil

gmento , apertam bucculam irrumpente,trans-

- , In

foffo dextro oculo , ictoqve inde cerebro, ín-

; Tasmi

fpectantibus Reginis, Regiisqve liberis , illico

* w«

exanimatus , & qvinto poft die mortuus eft,

-dam (

án.7559. Átqve ita ante oculos infinitze multi-

? um

tudinis, qvam ipfe ad funus videlicet fuum am-

" dütola

bitíofe convocaverat , ad vivum egit, extra fce«

-f

nam & fabulam , humanz tragocdiam felicita-

- hii n

&um

ET

6s Fuere,qvijullo Dei judicio id &

*

—

!

p

[

l

| Hl

L

"

1

f

i-

;ïtovaAi'Jo;

E

"

i i:aütarunt .qvod Rex ejus generis tormen

tïSpe'-

y

rierit, qvalibus Lutheranos äf&cezat-

Regi

mm Ui

mortuo fücceffit Francifeus II. qvindecim an-

rf

notum Juvenis. Mongomerius vero , iqvod

UE

- Religionem Pontificiam deferuiffet, & Regi-

lKU mamratam haberet, an. 1$74. capitetruncatus

MWam| efL Pid,Tbuanm LXXIl, Meteranm

5 !zïä.þ

if m :

Strada

i

Unog .^

d

- Tn Anglia ;aöäem terfipor&ïlieüg'io Pontifi-

g. cia denuoabrogata eft,fuba ufpiciisEliQbethz,

Ia )

;Ma'rizsv:.defup&æ .for.orïs,&AnnæBolen;æ.filiæ.

À

d D f

n Germania an. 1558. communi Ele&orum

t

T

confilio, Ferdinandus Hungariz & Bohemiz

fs

- Rex, Imperii diadema folenni ritu accepit 5

"'ransmiferat enim Carolus ad Francofurtenfia

m

j

comitia coronam , fceptrumqve , per Gvi'iel-

W lr

dlc ii tï,

ï

mum Ozangii Principem,, inter legatos pri-

gistti

marium. Huncferuntinitio detrectaffe lega-

z

tionem hanc, dixiffeqve Cefai : Meliora ffbi

ii

4 fuperis optanda , quam ut Imperninfgni-

npo

"

la

bus , 0 Domini [ui capite deponendis , atque

g

ii

j

ad alium departandis, minifierinm ipfe fuum

»-

z

—

ä

*

1

*

| 'k'aädbz'äer.et. :

Caz-

*

i

478

ziEG;b; m,wcä; 3

1h "

". Ceterum Ferdinaadus Im

perator factus',

1

C

EM

Pacem Religionis fervaturum fe , (ancté pro-

miit , qvo pacifico inflituto gravem Pontifi-

: l gXII.

cis indignationem promeritus efl. Güufman-

$d

num enim,Czfaris ad Pontificem Paulum IV.

ofisat

Legatum,& nove dignitatis nuntium,indigne

traCtavit Papa, qvod eidem cum domo Auftri-

j f

J mia

aca non convenitet , inter alia refpondens :

Acta Fraacofurti nullius effe mo-

:' n

tica

menti , ob defectum autoritatis

um

Pontificie , qvz non intervene-

-dne

rit. ' Huicclaves cocleftis acter-

? dbogdi

reni Imperii concreditas effe, fi-

- iatis

- Diuieno

ne qvibus nec Carolus legitime

lImpetio folutus, nec Ferdinan-

f m

t én

dus redé in Imperio fucceffiffe,

grz

dici qveat. . Rem omnem de

ts uf

novo inchoandam & Pom*ifis.—ä ptzls.

2

3 METOI

cis arbitrio committendam '*&He.,--

3 lo e

Atqvein hac fententia morofus fenex perman- -

i5j

lod |

1

-

A

CON mfmno; :

479

h - fït, d finem vitx usqve, Ferdinandi Lepatos

:

) EHU

fn

| pro Cacfarianis agnofcere recufans, — Tbwanus

-

T

i

1

4, XXII.

L

|

- Sed & alia infolenter egit Paulus, inqvifiti-

ul Pi&w

dU

A

"

onis acerrimus propugnator , qvi auctor olim

fuerat;ut inqvifitionis tribunal Romz inftitue-

mp 4

tsl

retur, exofus hoc nomine jam dudum. Unde

Omlpbriw ipfe refert,'PaUIkum IV. PQnA

RT

n

tificenr coronatum effe, magna

|ütyrg

& univerfali hominum, qvi ejus

n

feveritatem timebant, moeftitia,

n

|

:ï

Ab eodem Index librorum probibiterum pu-

T

blicatus eft, à fuccefforibus deinceps auctus.

us

Til

Diu veró tyrannis non duravit , eodem Pon-

v hr

tifice anno ;$59.. Pontificatus qvarto, dece-

dente évivis. Dum animam agebat Paulus,

!

li

/

-äþxörtæ funt flatim ,. vetere inflituto ,, omnes

j

ni

urbis cuftodiz , & à populo, qvi tyrannidis

!

j

i

j

pertafus erat, cum Tabulariis incenfus e

Carcernovusinqvifitionis, iis , qvi eo tene-

ii

bantur , emiffis.

Aliaetiam in contumeliam

Succeffit ei-

j

"

sT

Pontificis perpetrabant Romani.

l

dem

d

z

ao

EGID S?RAUCH.

dem PiusTV. qví Imperatoriam dighitatem,i deberttsü

Cxfare in Fcrdmandum fratrem translatam, rá-. | m

tàtm habuit, &ejus, tanqvam leg1t1m1 Iniperae [qvodnonï

toris, Legatos honotifice excepit, concilium - !t if

"Tridentinum teflauravit, & ad finem perdu- ,Thuamu

'€tum, confirmavit Bulla de hac re edita , anno

1564- Kal.Febr. Perrue vav, . Ill. Onupbrz-

[

24512 ita. Pü IF,

mg]], [a'fäl

z

d

Circa hectempora, anno nempc Iyyg & fe- (elii g

qvcntlbus, Livoni à Mofco vexati , ab Imperio . hæcferc i

vero deferti , tandem Sigismundo Poloniz, . nlariimy

Revalienfes vero Erico Svecia: Regibus fe de- ls

derunt,cum ordo Livonicus CCCLVIII. an-

Taltbus fl

nis perduraifet Dithmarfi qvoqve, gensolim Alb

libera, à Friderico II. Daniz Rege, & Adolfo

t Cel

Ho fato, devidi& fuba& fünt,

w nodi

"a

itübvios

Intereà Franmfcus IL.Gall 1arumRex coeptam -

J

trbar,

à patre perfecutionem adverfus Romanenfium,

idunt oq

antagonüas,dum contmuabat, & Annam Bur-

Jymum cy

gium , nobiliffimum virum ac Senatorem Pa- 4

d

r1f1enfem cum multis aliis neci dabat , XVIL -

M (Nam

annos natus , anno 1560, mortuus efl, utrum. 4

Jtoys

inter . bonos malosvc . prncipes. numeran

[J

!ü r

H.

COA:T!NUATIO

481-

dcberet ob imperii brevitatem & setátem in-

fi | jirmxorem inincerto relingyens,

eoqve magis,

tgunu W

"

ajvod non fao,fed-Gvifianorum i ingenio rege-

*ePn) QOHCIJI

| retur. Fratri mortuo Carolus IX. fucceffit.

: d

Á

Itl Abuanus l. X AV 1.

lcrcedne,--,a &

il 0/1:

Ort—um lt eo tempore Hugonotomm no-

men, Cæfärodum Turonum pfimó natum,

vo vocabantur; qvi Reformata religioni ezant

WW ö ce liti. Appellationis origo, uti vulgotradunt,

u ;hæcfere fuit: Singulz urbes apud Gallos pe-

d

cuhana nomma habent, qvibus lemures , man-

"

zi

ducos & cxtera hujusmodi monítra inania,

UM amhbus fabuhs admcuuendum infantibus,ac

m fimplicibus foerninis terrorem , vu'go 11Ad1g1

3//

w A tant. Caàroduni . érgo Hugo cde,o'abatur,

HL

Lïl, ln-

" qveni noctü pomoeria i ucbis obequitant

|.que obvios euntem , pulfantemque comme-

ii morabant, - quem. item ad terr cndos iníntes

islat folebant nominare.

Cum itaqve Refortmati,

NH qvomm complures tunc Cafaroduni erant ,

at eirca eadem pomoaeria no&turnos coetus age-

mdmt,kh rent, (Nam interdiu 1dnon lícebat, factum

mm,ef,m efl; ut tinqvam no&urni lemures, digito mon-

üxarentur pue: is atqveab Hugoae Hugonotx,

*

u

à

P

"

í 1d1c ülo

/

X

s

ZEGID, STRAUCH,

422

1

sidiculo ftmu

] & odiofo nomine; vcht*en,tui:;l; sytt

]

- 3 iiset

ïbmnuw À XX IF, Strg'd. " Il(..

*

s

Pal

- Utut au-terä ;ädvenfüs—-e;osdcm Xïïufgonotos 2

gravilfinig perfecutiones in Calliainflitueren- | wim

tur , opprimi tartem: omnino non potuerunt, | jirli

'qvin potius RegiiSangvinis principes, Borbo-

TU

nii & Condzi , eorum partes fecuti (unt, qvi- | nl

bus cum fe opponeret Gvifiorum fa&tio , ma- | qiul

xima in Galliis bella , qvac religionis titulo ve- | gj

labantur, reveraautem.-obtinendz fummse au-.| hr

toritatis caufa gerebantur , orta fum.. Tbu- 1 li

E

*

z

- n

- 08 arardr

ISui*n hac agebantur in þ-Gaïliis,

belli , in | gt

3 NDI

Belgio deinceps gefti, femina fpargi coczperunt.

Philippus enim Rex in Hifpaniam abierat ,. ut

]

bellum Africanum promoveret, & certum

domicilium figeret. E naufraAvéro (inqvo

ingentis pretii fupellectilem amiferat;ut vulgo :

' I&rerea

dicerent , 4pfum && Carolum patrem , exuvtá ) |

"miniserq

feretotum terrarum orbéem fholiaffey uzinde 1

I r

Oceanum ditarenz) vix ipfe falvatus, votum |

UBS l (uw

orlgr'n*

fecit, de Luth;ranis 'SXFiiïgveþdis, a

inu

.&IBOhemiæ

tll

mrcgn

HH.

£

^

Y

V-.C*OETIN üam:

483

M.

Vïmraþaltosl crudeli

fupplicio affecit. Sed neqve hoc

Il

- fatiserat; Conmmiferat enim Belgicum Impe-

*

riumi Rex abiturus Sorori notha, Margaretha

»

Jl

Parmenfi, eidemqve confiliarium dederat An-

d

i

il

j

- £onium Perenottum Granvellanum , Pontifi-

T0n p

ciz religionisacerrimum defenforem , & ideo

4

l

s

* paulo poft Cardinalem factum. Hic contem-

ccudfunt,g&i;;-« ris Belgii Principibus , Hifpanorum favorem

1X aniceanhelabat. . Accedebat ad ha, novorum

u -1n Belgio Epifcopatuum inflitutio;auctoritate

!

"i

$ Qd

Pontificis Romani & Philippi ficta. — Nam

(f Ut

. qvod iidem ex Abbatiarum proventibus fu-

—— flentandi effent , & vulgus infüper, Epifcopa-

- lis cerfure titulo , Belgis obtrudi carnifici-

(s nam ( tormenta Hifpanice inqvifitionis, fibi

j55 nonexvano perívaderet, omnia in deterius

xl

j

mzm*

Fïf;

- vergere cocperunt. . £Meterantus L. x, Famian,

IN

1

f

p

;

*

5 ïdtcrea anno 1554- Fefdina—ndus L rebus

i ydm

humanis ereptus cft; etím Imperio per fexan-

"

- nos prafuiffet, atqve eidem filius Maximi]ia-

j

n

nus lL. fucceffit , tum. in regnis Hungaiiz

pre wüt'»lsah

h

. & Bohemiz, tum in Imperio. De Hungarie

gycndlh

pe5

1. qvidem regno cidem litem intendit Johan

C

S1-

1

" ZEGID. STRAWCH, .

-

2'84»/

Sigismundus Tranfylyanus Solymanni fretus

4 Sïuärm

patrocinio , fed qvod Solymannus in fruftranea CWH

$ aol

anfule Melite oppugnarione occupatus effet , "

m'nos j

"Tranfylvano opem in tempore ferre non potue .

:

hi

it ; Johannes igiturà Maxiimiliani copiis in or-

* : ?

j

buit-]va'c

dinem redactus cfï

2 äub 'höc ïmpegatore varig Q pene eni.uitæ-'jj 4 i

smutationes in Republicapariteratqve Ecclefra | lia

acciderunt. Recruduit bellum Sáxonicum , , mM

A

| C.OUICMV.1

ideo qvod Johannes Fridericus T. Guilicl-

5

i

mum Grumbachium & Chriftianum Bruck ,

1

i

; Jhume

RE

E

abImperio profcriptos, apud fe detineret, qvare

puæba'rf(

ipfemet Dux qvoqve profcribitur, &ab Au- ^ miftin

guílo Ele&tore , juffu Statuum . Imperii, arx — inüs

Grimmenflein, in qvam profcripti fe recepe- — li

rant,umài cum oppido Gotha, ob(üdetur, & sinii

an.167.expugnatur. Grumbachius & Bruck . | iij

viviin qvatuor partes funt diffecti, Johannes | | /fjfu

Fridericus autem in Auftriam abductus eftjnec : in Tht

ad fuos unqvam rediit. Cbyrr,

j hii

.Sed & ali&'rüm Iiegum ac Principum , circa

g |

i p

hazcrempora,funeftus fuit exitus. Matia enini.

: M

MW:A

Henricum .

S.CPti?? regina . Qequo Qcino& ^

1

/ U

X

21

1

wm?WXTIO,

4985

.gmm |

; Stuirtum confabrinum fuum , cui poft F. ran-

"H eifcum II. Gallie Regemynupferat, per infidi-

WW ^ às anro 1566: occidit, qva tameri , poít viginti

emnoup

i

l

annós demum , parricidii poenas. dedit, dum,

"

iarücg?:mwg"

j

in An

»

$

lia*; fecuri p'crc)uffä gü,öefuäcefforem ha---

;

| buit]äbbbun/ïæ

i

i

L

E

mb

- Ín 'S?Qeciäfqvoqve'r motus ingentes. fuere.

i .. Éricus eniniSvecie Rex,qvi Guflavo fucceffc-

Wwy - rat, non tantur vicinoruni omnium odiain f&:

l.. concitavit;fed fuorum irritavit animos,qvando

:

"

ia

)

]

ohannem Fratreni , Finlandiz Duceni; qvem

n

Ü

t facdus contra (e cum Polono Sororio,

klant

k

EUtabä

.

.

ib ini

ffcin cuftodiam dedit & plerosqve ipftus

zpés familiares fupplic

o affecit. Poft qviriqvennium

fortuna vices alterriante , ob

fiim " Vero Ericus ápfe,

à d) riulta vitia populo exofus,régnio

exutus & car-

D

j €e

Ti

*

jerpetuo mancipatus eft , qvod aecidit arr.

l

l

dl] iäiu 1[0

,

UL 68.5ucce

fforem habuit fratrem fuumJohan-

&

j pemt. Ibuanta.

i

ngdu&us

h

[

In Gallis baud minor a'cci'dït mutatfö. Pace

enim Religionis, qvam Caroluge IX. fanxerat,.

pinc.

(e

x

,

Y

qW:

Imt sz i

I?a:e'lcg*c;' Nobzfigf m jäd!äw fuia arcibus

L

P?

i

486

EG;D. STJZMUCH..

x

E

| ,ï;'v

É

Pulus'in témplis fuburbanis ,. facra libere in-

"

3

p nit

fofterum peragunto,à Gvifiis turbata, ad bel- - f""lumsql

*um perventum eft, & alterqvidem Dux Gvie- | g

fius tormenti globo trajeQtus , alter Ludovieus |ti i

:

3 dæimll

andæuäcaptus,& contta fidem occifus eft.-

-

l

j Prooi

InBelgio autem omniua vehementiffi

me at

armisagi coepit: Philippus enim Rex farictam.

( mgit

Ligam,qvam vocarünt, cum Gallo Bajonz

! finem

J endin

iniit, de Religione Catholíca, per omnes di-

tionesíuas,afferenda. — Hinc in Belgio Leges

.j lni d

feqventes promulgatze funt : 1, £drca Caroli

: ab

Y'contra recepte relgioni Romana boftes

1 us ii

obfervantor. 2, Q'vefirorer fidei admittuntors

* dQ

€ f opus,brachio feculari jwvantor, 3, Cón»

u

cium Tridentinum omnes vecipiunto, ejus-

-- li

qVe atitoritatem in omnibus fequuntor, Hoc

. t

edicto.exacerbati Belgarum animi , clandefti-

nas conjurationes inftituunt , libellum fuppli-

cem Margu:itz Parmenfi offerunt , & legatos

Ts

ia Hifeaniam mij:tunt.

T A;', "'- fmïamem«

0 piisl

His pacificis mediis cum nil efficeretur,

& rl

crdinax:dusToJctanusAJbæDux, cumin gen- :

1 Rsl

Em

]

.q

*

1

f. *CONTIN"UAT] O.

497

Htl t*ibus rhilitum copiis in Belgium miffus; Con -

W. ciums Sangvinia inílitueret , Comites itenr

lu- Eemontium & Hornanum caperet., paulo poft

lii / tracidandos , deniqve proceres Belgas ad Duo-.

"h decim virile illud concilium vocaret., ut regik

--- 1 Procuratoris accufàtiones , expollulationesqve

ectis criminibus explica-

inss audirent, feqve ab obj

Iíis ! rent,palam ad arma ventum eft, & bellumillud

iim: diutuenum incepit ; qvo didicerunt Reges po-

tentiífimi, reverentiam & obíeaviumnon vio-

od

'.'mïägïuköa

þ.

k

lentia obtineri femper ,. fed clementiam fiepe

A du

" adhiberi tutius;. heflem item j qvamvis viri-

"

bus inferiorem , contemptim habendum: nors

i lu m?

-effe.;,

vienim. à Corolo Comite Barlamore

um

Qu

jnanal.

tio, in fermonead

Gubernatrícem ,^ Gheufiry.

nj

Gallica voce, feu mendici vocafí funt, nullaar-

i

MW

t

morum vi opprimi Poffeväf potuerunt. Strads

1f

A. Meteranue

y, i

il

de

Ka

u

- Kecidit- poft Albáni ex Hi'fpän(ia- difcä

fucrn;,xmemor-abili'sïiïïla Caroli , Regis fifii , ca-

l

|ptivitasccedes, Philippus enim parens Ca-

nidet

rolum hunc , viginti duos annos natum,jam -

occupavit & cuftodiz

äæDw)

inclu-

Fm ':disceffurum, noctu

4

u

498

ZEGID, STRQvCH;ï

y

/ba:iai

inclufit, in qva poft fex merfes, cum nullis;aut: 1!

Europæütu-m"p'r,.inciþünrlegat;ionibus-,..v.aut H;. ] ^^

3 amu

fpanorum precibus placaretur immiotus pater,

Jhtt

extinctus eft..— Q'o mortís g'ener?ihterienif,w

Ü

4qUe , acqua de cau[a in propria vifcérafas -

i.

vierit Rex', incertumefl. ^ Alii tvadunt ex^

iod

morbo, ob alimenta, partimi obflinate Fecufa«

3 elinf.

&

tay dv tiri infemperanter ingefla , nimiam-.

- 1 um

qve nvium refrigerationem, fuper animt a-

griudi

VOW CUH mortünm

c'c*.TxtW

efe. Ali vim

42:'fz,2€ä2 putenr,

Sie de CAufa captivitatis di..-

| PJL?IIOPOE

[2 a*äï)c?þ?mdä' þntiunf, Aliis opinantibue

4 Al

59

trodi

Garolum Parri iifidias firuxiffeyqto Ovidia- —

pum idud applicanum

uT

-

[

eft , mortis 4"(2220'272 exä

Y

promens z

* ipils.

! Bilo

,f

E

m Lut

4

MU ILIUs AnEE D?ääzfþäfh&f quVIl'

£

|

i0mo [

rI(' fn'gzmim;

pisi.

-

um

4?:':2', ;ävdd 10/2?»2&: febé- difplicere tryä&/iä

tatem , quam Albanus in Belgio exercebat.atu — n

Itie, quod Religioni Pontiffcianuntium mitte, — d

reyin aptmo Dabuerityquavi cas[am Rex ipfe ) w

Allegare vifus efl, quando Pontificit nsuntiun — | ls

x .1—; .ï,

"Hmve cón« -

i

edocuir, qyod f?ltgienä j p'opll/ö

x

N

u /ärf' ,

f

A

-

j

C ONHNU'JT[ O.

PT

Q ulL[ färwtzanem fangvmz fuo prababere volue-

s

rit, coatlumque propterea [e , fuum fibi uni-

lg L

eum earatione propemodum [acrificare, V.

Mem;,,m, AMeteran. 3. Strad. LV.

Utí vero Pontificia Religio in Hif pania,

/ tr4dunu

- Gallia & Bel gio vi & armis propugnabatur ,

TM a "

ità orthodoxa doctrinain Germania vires indi-

.es fumfit, Henrico enim Brunfvicenfium Du-

1 i.

ci, acerrimo Lutheranorum hofli;an, 1;6 9. fuc-

V iif

ceffic Julius, qui 1ílatim Ecclefias emendavic &

h. dj

uapnv::m

, paulo poftanno nempe 1576. Helmfladienfem

d ful -

cademiam , ànomine fuo fuliam dictam,in-

trodum' Dav1d1-s Chytrzi, Martini Chemfi-

fevit

tii & Timothei Kirchneri opera in hoc nego-

wnmm

tio ufus. Chytr, Saxon, l. X XIL,

- PoftcolloqviumMaulbrunnenfe (àn. r5 64. )

inter Lutheranos &Calvinianos, Altenburgen-

p "

ä

feanno 1$68. haberi cocpit inter Wittenber-:

^

rehfes & Lipfienfes Theologos , de Syncce-

tlf'mo eum Calvinianis & Pontificiis fufþe&os,

l jþäwrml"'

xuna , & Jenenfes ex altera pa1te, cu;us AGa ,

jj ii

ubhce edita funt.

MWW

Intereà Maximilianus. Imperator, virtute

n

Svendii ufus, Sclymum & Tranfylvanum ade-.

ii )Swnm.

xj

]

glt,

WII um

490

JEGID. STRAAUCH,

ïïcne

git, ut pacem petierint , an. 1568. hac lege ini"

cam , ut uriusqvisqve, qvae occupaverat, retine- -

&Ponu

ret, magno Maxiniiliani c: mmodo. Mumtæ

nsmlf

qvoqve tunc tClTpO? 18 Uï*gcllæ arces & CIVltR'

'tes funt, qvz dicionibus Turca erant conter- ] fri

minz (Qhen!g Jþaufw vulgo vocant.)

TVan

Vefll

*

Idem Au gufïus Imperator non parum í fuam

P4 ii

firmavit potentiam, dum (4770 1$70.) duas fi-

lias fuas potentiffimis Reg1bus nuptum d&dxr,

l

alteram quldem, Annam nempe, Philippo Hi-

! Bu

fpmou*m Regi, poít-I&bellze Gallicana obi- .

n

- tum , viduo , Eliübetham vero , Carolo Regx

fium

ä

Gallig.

dld1t

* fupft j

Sed nec Selymus Turcarum Im perator Hnes

M/Il! f]

regnorum fuorum ampliare deítitit ; rt.pto. E

- qfrid

énim facdere, cum Venetis ante mxto,Cyprum

filw u

poítulavit , & Nicofiam atqve Famauguf am, -

D:fm/' 4

olim Salamin dictam , eruenta obfidione oc« -

m (

cupavit, (42203571-) À qvo tempore Cypri re-

qvmem

g*ïum Tutrcico imperio fubje£tum permanfit, :

4//mrmr

qvamvis Turearum Imperator paulo poff in-. q

jl

genti c'ade in finu Corinthio. afficeretur. Pax -

mg "tl (4

tandem, poü varias elades, z mccr Tucas öc

"We- s

4

CONTINUATIO,

491

H

T

: 'Venetos initur , an. 5 7 4. invitis licet Hifpano

t

f TM

il )

t

— & Pontifice, qviauxilia non fatis ex fide Vene-

tismiferant, & Hifpani fimul é tota Africa eji»

Msjb -

cmntur.

A ;

: InItaliaeo tempore Pius V. an.1572. qvi P1o

ilü)i

1V.an. 1556. füccefferatmortuus eft, de qvo fc-

X

qventes circumferuntur verficuli:

npammf B

Papa Pus qutw moritur; Resmira ,tot

WO 'dlm fl

Inter

N

me üx

Pontifices tantum Qoinqve fmjb pies,

xind. J

Succeffit Gregorius XIII. qvi poflea , anno

æGMJ M

nemoexggz Calendarium novum, àfe Grego-

il !^ sianum vocatum , ope Liliorüám confe&tum ,

'edidit. Deboc Calendarto erudttum libellum

— fenipfet Setbus Calviftus , qvem refutare «o-

JIU" R dUME '^

natus eft Guldints, Praterea oppugnarunt

. Q:M P*fd

"ejus flrutiuram Frane, Viega Scalger, Majz'-

menwfwl; linus , Crugerus G'c.- Ipfemet C, Lavius in

W Wq" 7

Defen/' ZAntonti Poffevini ,-fi Calendarium,

"TTE dnquit,Gregorianum denuo oppugmre 7s 4t«

muy queevertere, dewanþ*mnduwnbz erit,In eo

altos errores.prater qvatuor , repertri.

Sed

du

" WW

gobannes Bapriffe Ricciolue,im prafatione AL-

02& vaurru magiftt; Ca/mdarmm boc per wrnm dppraba-

b

re

r W

h

D

*

AEGID, STRAUCH.

462

QUs t

re videtur, Vefert idem ,qua rarione miracu-

[is confirmatum fft Neapoli ,coram Januarii

N

Marryri capite,item per arbufca ulam in Sve-

j gmüac

u(

via, notle, D.XXV. Decemb,antecedente & ,

] /Coraü

hd

Vide. ff placet , Computi(licam noflram, 69

"Antonti Cicarelle librumy, de Vita. Pontifi-

q5,:

E

CuUm Ramdwmm.

d

Annusi572. pre rel 1qv1s ob nuptlas Panfï

[í

Ál

? d

enízs famofüs efl. Siqvidem Carolus IX. Cal-

liz Rex,à Regma matre ,ut tantam crudelita-

Aeipu

gl

tem perageret, animatus, ad nuptias Mafgaretæ

d P

Valefiz, fororis fuz & Henrici Borbonii Regis

1l

t

Navarre, invitaverat plerosqve Reformatz Re-

gontulit

N

ligionis prihcipes & focios, ac fublata prius Jo-

d

anna, Henrici matre, Evangehcæ veritatis Ítu-

Hs

diofiffima matrona, (veneno, uti putant , qvo

fter G

chirothecz, dono transmiffz, tincte fuerant,

m

eosdem ipfo nuptiarum tempore, D. Bartholo-

1f fe lomi

»

m&i no&te (undeBartholomaanarum noctium

Wi dien

nomen) inaudita crudelitate trucidari: mandat,

Md

vo fraudulento facinore, in aliis Galliz op«

pldlS repetlto,mtra paucos dies, multa hómi-

num millia interierunt , ita ut Carolus IX, in

l1terxs ad Ponuficem glorlatus fit , fe pauci

/

dié-

M

i.

bamNUAi[o;

453

mmmm

|

- dicbus ad feptuaginta millia Evangelicorünt

W

Occidiffe. — Inter occifos fuerunt Cafpar Coli-

fini

4Ifft

. gnius Caflellonius Gallise Amiralius ; Joannes

Wt

|

- —Corafius ]urisconfültus & Profeffor Publicus

1 i

Ju

'Tholof ; Confiliarius & Caricellarius Navar-

Jit

li

reus , Auguftinus Marloratus ,Petrus Ramus

aliiqve.. Savitix acceffit mendacium, qvo in-

yi n

terfecti, conjurationis in Regem, Reginamqve

ii (

E

Atcriminis loco Reformatae

rei dicebantur.

VNRUR

Religionis ftudium fuiffe; fatis ex eo apparet,

ul

qvod Pontifex Romanus egerit in D. Ludovi-

d

ci templo , qvo ipfe, inftituta fupplícatione , fc

T

contulit, Deo grates; edito ampliffime in-

xl

i

dulgentix diplomate , ad Regi regnoqve ca-

d

leflis opem Numinis implorandam. — Neqve

a,unl'mmt,äï

1

inter Callos fuit , qui crimeni; R eformatis obje-

; i

&um, verum effe crediderit. "Thuanus cer-

:

qsore,U j

te; homo Gallus, per totam vitam Bartholo-

a

mzi diem deteflatus eft , illos Statii Papini

um

verfus ,in. difpari

L /ad cundörln, aCCf?me-x

!maü

dans :

ii

TO

j If

X7

Exc-

|

494

/EGIb. | STRAUCH,

«*'hþtReg

Excz'd;*zxt a dz'?.r er-q,'zg poffera ä»:;

AHBÉ

m

E m

4 &i

05 CT Íe H ACCAH

S?f,zfld ; 4

". n

R12 mzzlm

2 Henoa

Noä?e fegi pr

ii

aprie patiamur a

j n

ZA gCHÍTS,

rini-

-s d!

Thuantu l, LIT. Ofíand. centur

. XVL 4, UIl

c, LXIX. Strad LVL

- :

^

Eodem

d

: 4

. 5572. nova ftella inCaffiopeja ap-

| ! J

—

pàrere ccpit,qve an. 174« demum omnino

- bnimt

difparuit,qvo4 extraordinarium cocli jgbar;Ty-

hrüte «

chonem Braheum, no^iliffimum virum,ad ob-

- Jinin

fervationes Aítrorum freqventiores lavitavit,

* [nindó

qvi & deínc.ps Aflronomiam felicit r reftiura-

ä

fylvaniæ*p

vit. F'ide pmogymn

4fr

- d urmd

f/mata Brabet. ej'ra:/emgw

piram à Pctro Gaffendo defiripram.

- oeumg

Pofl funeflas illas nuptias, Lutetie celebra-

j

Ngs

tas, & Sigismundi Poloniz. Regis , (ine prole

Mif

decedentismortem, Henricus Valeftus, Ande-

gavenfium Dux, Caroli IX. frater, Polonorum

Deior

Rexelectus,& aLegatis, utin ie; B.jm Venfteft',ï

QR

inyitatus efl.

-J'ialti

21 m

)

bo

fäflls&tra

i

7

;

1

l

CONTINUATIO,

| 495

w

1

E.IMW.;: ;

E Regno Poloniz Henricus diu non pr-

fuit; annoenim 1574. Carolus IX. poft graves^ -

fj . & longos dolores, itaut fe mori diu ante mor-

Et cum fucceflorem

. em fenfer:t, deceffit.

hvj

Henricum nominaffet , clanculumhic e Polo--

nia abiit hatteditarium regnum electitio pra-

*

|

* "ferens. In aufpicia vero regni belium, idqve ci-

p '7 : vile, ineidit. - Tbswanus 1. LIX,

- Pofftqvam Henricus III. Galliarum Rvex Po-

|

WU fonigm reliqverat, dealio Rege eligendo deli*

W,W'*'»ïï: - beráre ceperunt Poloni. Ex cum abaliis Ma-

J ximilianus Cafàr, ab aliis Stepbanus Batorius, ,

"W.

extincto nuper JohanneSisgismLundQ,) Tran*

Wsb (rlvaniz! princeps eligeretut , Caefar fortunam -

C

nE eundando frufirari vifuseft. — Stepbanus ita-

n

3

qve.eum antevertit, du&taqve Anna, Sigismun-

lais

j

j

F

E

:

di, Regis mortui Sorore; Po Joniz regnvm ob-

Rigïsxm

2

Md

fï&tiïyhlwü :

Deniqve anno 1-5376; Maximilfgnus* IL. 1n ipfís

gIi| . Comitiis Ratisponenfibus , qvae belli T urcici

" caufa inflituerat, fatis conceffit, fui ingeng de-

- | fiderium pofleris relinqvens.

Erat enim pa-

[

ffimus.

m

:, cificus & wanqvillitatis publfcæ amanti

*15

x

*Ilg -

|

496

JEGID. STR AUCH,

Iniperator, cujus dictum &

&

regium commu- | [gtvi'tiï,ï

niter laudari folet $ Graviffznum: [celus efüy inaii

eon[cientiit oalle Dominari, 4d vera efl, cms

ü drcem invadere, Succeífit.

! (

ogtfmo* Parenti-

Kudolphus II filius.

orvanöo ä

1 dixen

Dum vero pacem reliqva Germahig adhuc-

colebat, in Belgio turbae , ob tyrannidem: Pon-

j fach

|ipann

tificiam, majores indies excitatze funt. . Nam

ET

Arauftonenftum Frinc*eþsW' ilhelmus, colledtis -

- Ms

in Germania copiis , libertatem Belgarum for-

ilis a

titerafferuit, Exules itemi Bel g2 in Orientali .

^ nf

Frifi,claffo m compararunt & occupata Briela,

i

hrá, s

qviceleberrimus Hollandiz portus eft , adver-

i

[4 x

t (dde

à

fus hoftes fuos fortiter decertant.. Álbanus

/ln -'

I

terea omnibus exofus, poflqvam faviffimi Ty-.

Ls F

]

ranai títulum factis fuis promeruerat , À Rege

Ü

H

j

4

itqo,P

evocatus efl, fucceffore dato Ludovico Reqve-

;.

«|

j

]

Htj

fenio, magno Caftlelle Przfe&to, q vo'ipfo pau-

lo poft mortuo, - Joannem Auftriacum Rex -

figtim

1

t

Hifpaniarum Belgio pracfecit ; atqveis fraudem

P

f

1,'

D 7

violentiz addens, anfam Belsis dedit , inau-

xilium Matthiam , Rudolfi fratrem, evocandi.

Wigis C

a

x

-Acciderunt fub indícatis Ducibus du potit*

d

r

:

'g

Mnlidi,

at utr

z

2sdi

zi ag

fium -ovbkfidionesï, Ha;*lcmcnüs columb

-

N

x

-s

: fclr-/ .

— 4

5

(R,

1

CONTIN UA 7'70'.7

497

glb'n

fervitioy & Lugdunenfïs, aggetuni perfoffio-

W))l/'lm

ne, memorabnes.,

1

d WM

WP 'í

Es aterum diflradtee funtfopanorum copiz;

qvando an. 1580« exercitum in Portugalliam:

WII

*1

— duxerünt. | Fuit expeditionis ejusdemr occafio'

hegc feré: Seba&mnusLufitamæ Rex Juvenis' -

nmde ,

24 annorum ad Muhainiedis Mauritianiz Re-

TU

W

n;

gis preces;in Africam trajecetat an. 1$78. ut.

WA

*RW h

Muhamedeni à patrüo fuó' Abdelmelecho;au-

K) L

- xiliis T urcicis pulfum in regnum reduceret.,

j

At infeliciter conrmiffo-pralio ;; in'qvo tres',

1

i

Keges, Sebaftianus nempe ; Muhamed & vi-

R

QUAIR

V

Il

&or Abdelmelnchusmtcucrunt,Lufitan 1pfä

I

M

n-b

N

-

Nl

- Regefuo privata e&.. Succeffit itaqve Patruus

d

st

l

magnus Hehricus Cardinalis, qvo poftannum:

mortuo, Philippus II. Hifpaniarum Rex, opera'

o.mï.u

Albani , hactenus exulis , Lufitanos difcordes;.

[C;I

0),1 MJ

fugato «muloAntonioEmanuclis filio Notho,

in fna verba adegm Fideatur Duardi Nonii

U^ Leonié liber de vera Reg'um PortugalieGe-

ne»zlogm, Cicarella de vita Greg, X. Ill Cam-

fanella de Monarchia Ht/]mnzm, nlthve,

w». W

j

I

d

l

(

Enu-

498

JEGID, STRAÁAUCH,

Enumeratis Imperiorum vici(fitudinibus ,.

Phüxw

—

redlmus adE cclefie res & tufli recordæmur

fes &Ll

animo, Philippum Melanehthonem , Eutheri

1 as

araftatant olim, humanz exemplum. fragnm-

f ?

.tis dediffe; qvando-viventeadhue Luthero ,ab -

Qnem

ar.1536. Sactantentariorum caufam , tímide ta-

fibroat

rim «

men, fuam facere incepit, & póft mortem Lu- -

ä

hx P

therl, cum Johanne Calvino , Petro: Martyle

& aliis; fraternitatem & familiaritatem nimi-.

1 lg.

am coluit. Aucoritem El e&om Palatino Fm—

3 a

« [uther

derico Philippo fuit, ut ejicereté reglombus:

fuis Orthodoxos Ecclefiz miniftros , qvi in Squsdem

materii de Sacramentis, litem adverfarus mo-.

cum dl

vebant. Qvo peffimo con(ülio Philippus. opn«

vm pOtll

mum Electorem permiovit, ut ad' partes Cal-

3 HOVJ, Cf

viniantotum inclinaarit , & ejectis priftinis Do--

& m

Pratereaà

&oribus, Calvinianos fubfütucrxf.

Doeu

'Synergdhrum omenes i libris fuis fovit,&.

Antinomorumy;ita ut in corporcDo&x ingPhi-

bergcm

lippico, feptem artieuli fidei enormiter-labefa- -

TIoneru

&ati fint. P74, B. Hutteriprolegom. La:omm

odf

Commun. G Gomm, in libr. Caword

d itfen.

t U(hms

il

Phi-

A

|CONTINUATIO-

499

il

*Phi'lippö, an. 1,60. mortuo, W'ittebergen-

oj

fes & Lipfienfes Crypto- Calvirtiani, Precepto-

mma* [.Utþ

ris fui fententiam fécuti fürit; qviut nomen &

ïPïm(?gifäa þ !

[es

fcripta Philippi commendandi omnibus occafi-

ïc'Lumtto,ä

onem ampliffimam laberent , Eutheri aütem

m:dmi&fü' :

|

E

libros magis magisqve deprimerent,& memo-

mttals

riam eorum abolerent , anniverfarias inflitue-

t m

bant Parentationes, de meritis & laboribus

t

Philippi. DeLuthero autem altifimum fove-

Oa

bant filentium.

Objiciente autem. qvopiam

.smxeg'm

Lutheri autoritatem , refpondebant, ícripta

M'll

'C'I

j

nt

-[ll.u 3

1

ejusdem fecundum corpus doctrinz Philippi-

Lt

|

3

'eum effc intelligenda. « INeqve hoc fatis: erat,

Jmw qvin potius e

ditis variis fcriptis , ut Cate chefi

l

(

wb

- nova, Stereomate,Exegefi &c. Calvinianorum

M

n

ii

?;

eaufam mul/cum- juvabapt..,

tirt. Flï.if

Hoccum 3üimädvertcrent]&neü&s 4&W1;ïf.,

mM»&:P'nï:?* *tenbergcnfes*Thäoiogi , Ele&orem Saxoniz

mma»ï*k*:" monue:unt,ïfe&ulo ; ne orthodoxiam in Re-

E

P-—

gionibus fuisimpugnari petmitteret , qvin po-

t

. tiusfidem , abantecefforibus (uis, in Comitiis

n

" Augufhnis, heroico animo affertam ,.

parä.li iq-

| | duílria & conflantia defend?ret.

2

z

Ac-

f»t

E

l

"

*

5'00

/EGID MCH.

Accedcbatad calamitatem Ecclefiae augen- ,ogIS,D

dam, infelix illa Vmamenfis leputauo anno .«j

d n

3160. ia ter Vi&torinüStrigelium,Synergiflam, -

TOE Matthiaim Flaciura ; coraixi Ducibus Saxo- ; Dd

niz ,habita. Hicenim in Difputationis fervo-

de(ïemw

ze; Manicheorumiopinionem amplectebatur; ' $

Comrd

. peccatum Originis fübflantiam affereris, qvem -

Ofüibl

£

érrotem poPcea Flacius corrigere noluit, eun- ; lo qu

deniqve dlfcipuh » qvos fecerat , Rupms,

Am&m

- Scheflerus, Irenæus & alir n0V1s commenus

X

auxerunt,

j Publ

vare cum aliud medmm, trinqvillitatem —

dlderum

— Ecclefia re(tituendi, non füppeteret, freqventes -

o

j

ul à

, Ériticipum & Theologorum corivenitus ac di- -

fputationes inflituebantur, - & in' caufa Flacii |

- tnt; Qu

colloqvium Argcntmen&: an.I$51. Liüdavi- -

D inie| o

.enfe an, 1575. G alia habita funt.. Crypto-Cal- .

N

misChg

vinianorum: autem fententiz in Synodo Dxes—

it nfic

;

- denfi an. 1$71. in Coriventu Torgenfi an. 1574

"i ItUtUm]

Llchtenbecgenfï an. 1576* Difputatione Lan-

ä

Ti

genfälszi ani.1578. Colloqvio Herzbergenfi -

mbus io

ati. 1578. exàminate fünt.

Praeprimis autem

Cth &

31.1577. in Conventu Bergenfi,prope Magde- .

i toath

bUrgum,ijfu Seremüïm1Ele&or1s,»a Íex Theo-

4

1

i

fo»

2

M

o

Ü

i

CONTINU.ATIO.

5er

W : äogisþ,'b. Jae.

Andra, D; Mufulo, D. Cor-

"1 | . nero, D. Selneccero, Chemnitio. & .Chytrao

3

*

[

J

-de Libro Concordie ,à diver(is Ecclefüis &

lt

l

x

M

- Doctoribus collecta judicia expenfa funt-Un-

"i, - dedemum an. $80* aureus libellus Chrifliane

s Concordie in lucem prodiit, (ubfcriptione Ele-

"U5 Gorum, Principum, Comitum &c. & Theo-

Wl - llbgorumg itémMiniftrorum verbi & Ludimo-

ul

ml

Ld,eratoqüïg? ultra8:00: approbatus.

n»

fPublfgat.o hoc fcripto, virulentas cenfuras

«s ediderunt adverfarii haud tantum , fed ex iis

d .qvoqve,qvi Lutheranorum affeCtabant nomen,

i

i^ ;monnulli à doctrina Libri Concordix defece-

u

laol runt ; Qyos inter Tilemannus Heshufius, &

Wib Daniel Hoffmannus contra omniprefentiam

19 .camis Chrifli difputare ceperunt ; Horum

WU pratiaanno 85 colloqvium Qvedlinburgi

Img&ämgw - inflitutum eft,fed irrito conatu.' « Poflerior,

Dgþugjan:m'? -nempe Hoffmannus , etiam de aliis qva'io-

aüp nibus, à communi Orthodoxorum fententia

hgiz|. receffit , GC errorem Flacii defendere. fategit ;

1

Y

n

U?;.Nïzgie- Aft convictus tandem , an. 160T.1in Acudem'ia

d

l

)

]uï;iza pubiice Pþa'linoxdiam c-eccmt X

-

z

i?

-

*

j

2 Ma

j

505

JEGID. lsm,wcy.:

Alia item colloqvia , circa finem feculi 'præä

catoW

x

!

:|

cedentis , habitafunt, Mompelgarzenfe , inter-.

t

ïü

Jacobum Andream & Théodorum Bezam, an. -

T

j

i

1586. Badenfz, intet eundem Jacobum Andre-

am,Q Piflorium Apoflatam. Rat&bonenfé , : f

inter Jàcobum Andream Heilbrunnerum , 450

Hunnium ex un3, Hungerum, "Gretíerum;. "5aumW

Tannerum, ex altera parte.

Similiter contra 'inzif

Samuelem Huberum, é Calviniano. Luthera- - i

^

!

num,&exhoc, univerfalis Electionis patro- — |

at

num,ab an.1592. difputari coepit. — ';dean- od

r asla colloqviorum ,. qua citauimtu , duti, ld

& de caufa Hubert , Polycarpi Lyfer fcri- "f:eedcmiten

ptum,

"Hmis del

PÀ

"hndün

Dum fgrïptis de

Religioneinterfe agebant ( in

Theologi,armis dehoc negotio agebatur in m Ddi

.Belgio, Arauftonenfis Dux . deteflatus aliam

,

i

N

x

j

z

7

"3äiï,fucccdef

pacem, qvam falva confcientize libertate ini-

X

tamj ferto adverfus Pontificiorum egit tyran-

" jtpoy

nidem, & mortuo Johanne Aufttiaco, adver--

:

x

20

fus Alexandrum Farnefium , Parmx & Pla- -

P.

La o

3

5

centiz Ducem , qvem Hifpanus Auflriaco fu£

lium vo-

EE NTTET T EV

Áecerat, arlmafnovit. Atqve in auxi

s

vatoud

!

1

| CONTINU ATIO.,

*

5693

M fmfm

cato Francifco Alenconio,Gallorum Regis fra-

MT

tte, eundem belli Ducem, certis conditioni"

ij

, Zam!:' i',

lia

T -

| busqfeu-legibus adfïri&um , conflituit..

: Rafäï&netg':, |

Hifpani, -cuä Vil*«tüti 'W ilhelmf Axaufio-

lr

genfis obfifterenonpoffent , Principem opti-

E

ll ! '( cüfen;;

-mum infidiis é medio auferre cogitarunt.

TE hn

l

Nam an. 1£92. Cantaber qvidam decoctor,Hi-

^lik| 4panicis inefcatus pramiis , per adolefcentem,

WSR[. fcrificorum. excantatum pracftigiis , fclopeto

E

.

ü'gïh h

pené occidit Ducem, utraqve ej

us maxilla per-

nt ciu.'.iæ.k forata , fed q-vod v

&

Inus lethale non fuerit,ex

/

«J/^E eodem iterum convaluit.-Qvare an. 158 4. Wil-

- helmus denuo , per Balthafàrem Gerhardum

:1'

- Burgundüni, à Parmenfi & Jefuitis concu-

!

&um, inqve Ducisfamulitium nuper rece-

neinyazä;

QU

| ptum, Delfis, fclopeti i&u petitus & occifus

r

eít, faccedente in locum Mauritio filio. Fran-

nyiat - eifcus vero Gallus, pofiqvam nillaude dignum

j*| in Belgio peregerat, eodem anno; prope Lute-

chüïäEölü;tä

j

p

, ziam, Yeneno potatus; interiit. T. bugn,

u

W

lg

li

"t

u

-

Fclxi-K

r

.

E("ID. STRAUCH, -

óo4 .

Fehcmr fuitEliibetha Anglorum;Regina) '

Rata enim , qvod res erat, Hifranos,. perdorm- p ctthlm

to Belgio, Angliam oppugnaturos effe, Belgis

mordlmmm

fuccumt &rm[ï'a fub Duce Franmfco ;Draco

FK&:

án Americam claffe , Hlfgamoïam & finitimas

gmnnon;

'zvemtc;q

regwnes dlrlPUIt, atqve iterato conatu in Gadi-

bus victrixper Dracum , omnia terrore nomi- -

wep"]/'f'

nis fui complemt. Demdc pace cum Sveci

smat

Rege, ob.cxdem matris fuze qvodammodo of -

j N

dl

fenío, inita, ingens Hlfþamca claffis, fub im-

perio Al lfonfi Perefii Medinz Sidoniz Ducis;

miteny

(qva nec Hifpania qvicqvam. operofius in.ma-

aorum|

ritimis expeditionibus aliqvando c'aboraffenec -

atfe GQ

fuperbms aliqvid Oceanus vidiffe ferebatur,

cum oppida POtlUS »qvam naves pelago innata-

re viderentur, ) ab CXIgUIS : Anglorum ,copiis :

tGuitni

di Tïpata eH an.1598. -in. qua clade duodevi- -

Af

gmtl ITU

ià defiderarunt Hlfþam, naves feré

Mplt. ]

nf

o&o"mta amxferunr Serad, Dec 2.49, Thu-

n l 89. Metemn.

"r

A

bchummfcl

x-;

».

In Gallia hoc tcmpore mira fu1t rerunt

u

fär*m, Factio enim . Gvifiana ,

-poftqvam .

mn 1..mc X

Parmenfemf lamenam confilio fuo per- .

* 4

TR if

"

!

cgit,

Y

Ma,

"

Mil

]

xa'/?l

^

"

i

CONTINU.4TIO..

M

--

505

N

ul

egit; ne pietatis ftudio hoc fáctum eff: qvis o-

t i

, pinaretur , jam ipfum Regem Henricum IiI.

Iu dk

! inordinem cogere conabatur. /Qvare animad- -

anmo U

vertens Rex, infidias fibi flrui, & qutoritatem

MW Re

giam non parum à proditoribus iftis minui,

vcog mmG,L

pr&venire, qvam praveniri, maluit , diffimula-

Arore -

taqve paulifper indignatione, Gvifios fiatresad ^

du Swrz fe evocatos,fubtfo occidi mandavit, conjuratis

lm reliqvis in carcerem conjeQlis.

'vo facto tan-

As r to dolore affe&ta eft Catharina Mediczà , Re-

tb ls |gis mater, fanguinaria fæmma & ob id qvar- -

qtiiseaFrancorumFuria dicta,ut paulo pofï,an 1588.

" ba 'Imerore coníecta, e vita deceffeut.

X

:ly!h :W

[

(

1

vefww ;

!gpalomm u

At Gvifiana factio clade fociorum exacerbà- -

Wdu ta magis, non deleta omnino , vindictam me-

" uc 1 ditari caepit. Parifienfes enimCarolumMayni^

lum , Gvifiorum fratrem, Gubernatorem Lu-

o

tetiz dixerunt, & Francorum | infüla , Regi- :

quebellum inferre pararunt ; Q Nàvarraci

"I

,& Nobilitatis accinctus viribus , feditiofàm

c l

jj

»

|

plebem fame ad officium redigere dum co-

Pj] Til

i

g

n

T natus eft, aficario qvodam , ]acobo Clemen-

ïf&aä

CVJJ CWcler C'Li-

45 Aedl X UL e-te;

F

(

MeXetyr 7*'81&

.A'Im(.'lur erit 411'15'

&

1 ls.

"506»

'A'Eözb. STRJECH.

ES

H

1

&

"

te, Monacho Dominicano , venenato cultello,

"

er iliaimmiffo , intra XIV. horas deceífit, hae- 11

pttll |

rede conftituto Navarrao ; olim Henrico IX

j 'ïcisdw

n ( furi

jam IV. nuncupato.

* Sicarius autem eodg&n

fümen

cultro , qvo Regem interfecerat, à moribundo

occifüs eft.. Accidit parricidium hocan. 215-89;3;

Kalend. Auguft.

;

À

- du

varra & recens el&&ü

8-

&terum, qvod Na

3

odl

Gallix Rex Pontificiam Religiongm jamdu-

d

dum deteflatus fuerat, ob id olim à Stxto V.

l

vt

excommunicatus , Romanenfibus exofus erat. "

'

ï

vateà factione Pontificia, prztextu harefe- -

1570[1 MW

mg:m

"äu

65 , qva Rexlaborabat ,'magno conatu bellum-

3

!

A.

ul

civile inftaurari coptum

eft, ad quod deinceps.

*

"

h

Alexander Farnefius , Parmenfis Dux, qvoqve .

RTEK

acceffit. Pofleaqvam autem varias clades hinc

EL ENG

QANL 1

inde dederant & acceperant. partes , füperiore.

]

(

tamen ut plurimum manente che,-pbil'qvami

AH

INE ET

item Gregorii XIV. Bullam, qva Regem de-:

D

XUS ]

TY

nuo hareticum pronunciabat , Galli , per car-

|

MT

nificis manuni , combufferant , Rex , à nobili--

E

YTH

tate permotus , Pontificiam Religioncm

00j

tro amplexus eft , & an. 1593. de«g. Jul. ami- lg

&u candido.ac prelucente cerco , abfolutio-

L

& *

A

*

*

.nem

|

]

u 3 »,ä !ä:ä- 3*-& wi

Á

u

CONHNUAHO.

507

Htocn nem 3Sactificulo qvodam, intemplo D. Dio-

W nyfh petnt qvam etiam, fremente licet Pon-

L

tificis legato, facile impetravit. Tbzanus lib,

MOR

&:m[

107. Cicarella de vità Sixti V, Gregorü XIV,

£5 C/fmmn.r F. lll

4

fimdog:

-

j

]

l N

Y )6

Prluquam h&cin Galla gePca funt, Elec'*or

S.ax nix Auguf]cusan 1:86. apoplexia mortuus

mmm

ii

eft, incomparabilem, ob fancitam concordiam,

| &reflauratam Academiam Wntebcrgenfem,

fs a

glonam promentus ; in cujusreimemoriam,

x)?'f'

imagini ejus , qve Wittebergz, in monafterio

gm NH

Augufhmano, ad portam Eliflrin, extat, verba

j

feqventia leguntur infcripta ; ACADEMIAW

wit)

^AWITTEBERGENSEM JOHANNES FRIDER.

"

DEU BENIGNITATE DUX SAXONTLE,S

SACRI

th ll

CROMANI IMPERII ELECTOR ET ARCHI.

- MARSCH, LANDGRAV, THUR. MARCHIO

ntRz

MISNIE ET BURGGRAV. FUNDAVIT, FRI-

ï

DERICUS INCHOAVIT, JOHANNES CON-

UMJ

"SERVAVIT; MAURITIUS . BELLO DISSIPA.

l

. (TAM INSTAURAVIT: AUGUSTUS EXORNA-

f(

VIT, AMPLIFICAVIT ET CONEIRMAVIT.

u

/ Middend, de ^cad, l, V, p.310,

Wü li

] Löu*ïv

d s

Ya

$uc-

5"'

j

—

o8

äGID.. STRAUCH

a

Succeffit Electori optimo Chriflianus L qvi

p

támen & ipfe diu non prefuit ; nam an. 1$9f.

(

gtatis 32. deceffit iterum, tres filios impuberes

poftfe 'relinqvensgqvareFfidc,r,ic'us W'ilhelmus,

ä (ía !

, DuxSaxonis, Pro- Elector & Pupillorim u-

gt

tor factus efft.

X

m acc&p*tam Efixnus Eccle-

m

.. Huiepoft DEu

; Montn

fiarum Saägmicarum ,à ferrmento Calviniftico,

g

gt

"

purgationem , & orthodoxorum Exulum in .|

i

;

integrum inflitutionem. Immifcuerant enim .

j

[

'

o

ADILO NU

fe(e Academiis & Ecclefiis neftris Crypto-Cal

i.

; quape

viniani qvam plurimi, àqvibusetiam Exorc

fmi ritusabrogatus jam erat. In conventuig

m

^Jtio

tur Torgenfi, & vifitatione Ecclefiarum Saxo-

nicarum ac Miínicarum , cum exponeret. Pro-

j P

Elector,fe nullam doCtrinarm aliam pr&ter eam, At

uguftana & | j

qva in verbo DEI, Confeffione.A

Lutheri Libris tradita, acin Concordiz libro jinis]

i ny

repetita eífet , tolerare velle, nonnulli , & intet

hos Peerus Wefenbecius, quria- Confultus, ac

;

Aymlüt

Janus Gruterus , Phiologus ,Íponte folum -

Wt: N

Verterunt , alii ejecti funt.. Nicolaus Crellius

ää

lais

al

verb , Gancellarius , qvem in fünere/ Electo- ao

ris, zgga Nqbili;a/s, & CiVitaïCSt-ctia-m,fcu

ftodie lu

mant-.

»

"

Y

| :oäägwäzrag

5og

s

erant,capitis füpþ-licio Ícelera)qvo-

a ' rum po

ft

3

ulabatur, luit, C

:

lgytrm; li(b, XXI X,

lh l

uþg | Chronic, prþ'enjþ.

tol

l)

Circa h&c tempora mutationes vari& ac

Lj

multiplices in Polonia , Svecia & vicinisregio- :

eimy

pibusacciderunt. Stephanus enim Batorius, . -

Va

orum Rex, dum bello opprimere Livo-

oil

4

jl?gibn

MMY

I

etropolim Rigam, velMofchoviampo- — -

dem Epitaphio legitur) parabat,

ij tius (utiin ejus

| fubito extinctus efl,anno nempe 1586. Qvare -

hx'stWm-Cä

n

- anno feqvente ,. in Comitiis Warfavienfibus,

' dum & qvatuor Candidatis , Piafto , Mofcho ,

dunuty

flírc

- Auftriaco & Sveco,novum Regem eligere ftu-

! dent Poloní, in duas ícinduntur partes, aliis

-

xpmeth

*

i

m

- Sigismundum , Johannis Ill Svecorum Re-

:

. gis & Catharine Jagellonice filium , eligen-

li h

. tibus , aliis Maximilianum Auftriacum , Ru-

K

!n

OMM

n

dolphi Imperatoris . fratrem , nominantibus, -

(

.. At pravaluit tandem , qv& p

ro Sigi'sm-undo ;

i

: pugnabat , Polonorum facio, & belli Dux

I :W

i

- Zamoifcius, Polonie Archicancellarius , Ma-

j

"

j

.ximiliani copias, ad Cracoviam usqve pro*

y

m obfidentes , depulit, multis

s

gtefïäs ,& urbe

N , :

u

Á

2

*

x3 ;

N 5

P

&10,

GBUID MUU

acqü.fd,iu,

s

interfcCtisactormentis etiam occupatis, (jva"nïi 1

n ,W

vis parumabfüerit, qve minus Si gismundu

que

Efthoniam, vehementer à Polonis

Z

oftulatam.

r

2

on'zrc'

cedere nolens, regio titulo ggiyag.efur.:

: g

P

"'Jþ?a 3

- poft Eonfirrhatüm in feghbSigïsmunJü.är*',

gndsi

adverfus Maximiliamum Auftriacum ; Poloni-

am infefis (ignis àdhuc tentantem , exercitus

d

qust

eductus efl, atqve ipfe'n'ïef Archi - Dux ,. cafis

gismuuäin

Polonis, in oppido Silefiz qvodam , Rítino,

FJM;ME

«cum mu't s aliis generofis períonis obfeffus ,

- j

captusqve efl. Accedentibus vero Rüdolfi M,.

3 i

FUl

Imperatoris precibus , titulo Regie Polóniz;& "

"

i

t

i

1l

Id

'

omu i8ü regnum. juri renuncians , libertatem.

x*

d

i 0rt

fuam Maximilianus impetravit, qvod acciditl

j

M

anno 158?. betr. 428,

li

C erirum » qva ]'ohahnïs I'Ifþ.xSigilsffïü*n*d71'1'*-;ï

]

Regis Poloniz pater jam anteà metuerat , fo-| "]i

i

T0RT d

re nempe , ut cam detrimento proprii regrii, à

.

)

..'

a

lenum aucuparetur filius ,. idre iþfä "paulo !

!

m

pofteaevenit. Parente enitn atinó 1í92. *de'-j.:, M m

fun&o,Sigismundus,ad capeffendum Regnum;' W'/W:*g,o.

hzreditarium ,Svecíam 1ngreffus eft qVidcm,'(ä h

fcd qvod Pontiäciuzn Legatum fecum habetet;.

&.

2

-

nequ?'i

A

. CONTIN'U.ATIO.

511

L

| .neqvebfoliusAug/u&anæConfämonis profeffio-

Uænpmg

M &g]cm

nem , ab initio liberam effe vellet , avertit à fe

QE!SP()

multorumanimos, Qvare eodem in Regnum

Polohiz reverfo, cenventus ordinum regni ,

j

lt

fub Duce Sudermanniz, Carolo , Sigismundi.

d cum zgre Sigis-

patruo , habitif(unt. Qvo

Jpimi

mum per Legatos,

deinde

i, D

mundus ferret , pri

- prafens , lites intcr

«

fe & Carolum dirimere

AT, tittt

—conatus efl. Pax

qvoqve poft repetitum 5i-

I u,

E

as Y

oismundi in Sveciam

ingreffum , inita .qvi-

a, tandemqve Carolus,

n

dem , fed male fervat

jnitio hujüs fecult,

Rex Svecim electus 8

HSVQ j

'confirmatus efl. " Unde bella illa, qve nuper

N

vifa

funt immortalia; intet Sveciz & Polonie

abuerunt Cbjtr, ^.

Reges ociginem fuam h

tj f

v

: ;9-5/74- (

x

üsdemi terporibus Turcicus Imperator

i

ungariam váftabat ; atqve

Jaurinum pe

yytoptts

orum Duees ; ob

- Canifium à praffidiariis (qv

:'nafj ?'t?'ïï lr

oném. s

eapite . mul&ati

! prapropetam. dediti

j BP

— funt ) mal

& defeifumi ;

oceupabat, Jaurinum

at -

*

3

: vero, vul gö-Raab 5

poftqvam T'urea per qvatuor

au

N

2

m illud obtinuerat;an. 159-3.

w -

.t

*

4 *-ägnnosfkerfï: fortaliciu

&O

g

I

E

d

^

512

JÉGID, $TR AUCH,

E

3b Adolpho Schwartzenburgico , non fine in-

genti commodo Reipublice Chrifliane recu- 7^

[

j gu^

X

pcraturg e&. Pid.Gotardi drt, biff, fany.'

] gt

(s

: "1Cir€ï,la' finem huius"lfkcliü/va;iï qvoqve in

Traníylvania motus acciderunt ; Sigismundus -

N

]

enim, Tranfylvaniæ Princcps, jugo Turcico -

excuffo , focdus cum Irmperatore Rudolpho II, ..

fiidt

l

iniit , & adverfus Turcam fortiter rem geffit,.

xhæ]ü f

Moldaviam & finitimas regiones occupans.

d

Commurtatis item ditionibus fuis,Sile(iz Prin-

j pertomw

ceps declaratus efl, mox tamen poenitentia du-

| timami

-&usxTranfylvaniam repetit. Pid, eupd. —

« unen]

In Hifpanía &odemxempore feré Albertus

fuizus.Tlm

Auftciacus , Ceris frater , Belgio Hifpanico

|prefectuseft, & é Cardinali conjuxfactus, I- — - ii

[ " bellam Claram Eugeniam, Philippi II. Hifpa- . iiam

niarum Regis filiam , ukorem duxit, Burgun- .. ; :ioi;

. dia & Belgii ditionibus pro dote acceptis, -

*9 li

qva tamen , qvod flerile effe& matrimonium .

1 tD

illud, paulo poftad Hifpaniz Regem redie- .

. runt. Occupavit hic Caletum , Galliz por-

/1 P JUIOPOH

u s.

4

:

AR

u

turïl , reflitutum tarrfcn: mox, inita inter

Galf

r

4

z

J '

Ti

n

lum. |

;

. B

"

&

if

E

'l

^

:

]

N

s

4«

'

. CONTINUATIO,

513

O)UMHIN,

jxgm &Hifpa

n

J

um pace. . Offendz item cele-

N

berrimam obfidionem , . qv& perinde qvadra-

ginta menfes durayit , & inqva ultra CXLIV.

hominunr millia ferro, morbis, fame & inun-

"äi, W

dationibus interiiffe dicunturyan.1 601. incepit.'

At

"

Vid.Meteran, l 22.23:24..

L

W Ts

bb -

. Finis hujus,fc(»:uli fineinvitk qvoqve attulit

W t ;Philippo Il Hifpaniarum Regi , qvi, dira mor-

M

borum correptus confluge, verminante femper

üjh

pertotum corpus pediculorum eluvie, triftem

ànimaman. 1598. vite LXXII. emifit. . Suc-

s

ceffit Philippus III. € conjuge Parentis qvarta ,

i, tl à

Annanempe, Maximiliani lm

/

nitus. Tbzanus l, CXx.

peratoris Eli'a, p

virm

b p

| ',A'm«xol6-'-c'xk. Chriftianus II. Clniüiahi Lfli-

d

)MW

i

us, natu maximus, etatis fuz an. 18. Electora-

t

n

tüs Saxonici gubernationem fufcepit finita tu-'

£ela & adminiflratione Friderici Wilhelmi, Sa-

)

1

x

&

i m

xoniz Ducis. nSuppZem, Cþ]""f".,"

ll!R Wi?'

"

y d

: i)äülo poft ,ann(-) nempe ICog, Elifäbetäa,

Anglix Regina , (eptuaginta annos nata, obiit,

»x,meü*

um VIO

& fuccefforem. dixif yihabuütq.v'rc XJJ?QOb

i

TM

t

514

: Z:"'GID'. STRAUCH, |

*

T

3

—.

as

Scototum Regem, magns autem Britanhiz ]

»

amitz fue pronepotem. -SieScotia & Ánglía EE

fub uno eodetqve Priricipe conjuticte , &

m

'Regnum Magna Brizgnniæ appellatum eft, —

d

-

as

'Regrä aufpiciüm ,pe/-ric'ulofuüï liabuit faco-

bus ; Qvidam enim dignitati fue timentes,in-

I

fidias flruxecunt Regi; pulverem pyrium , in

n

- gt

effoffam füb Parlamenti aula liumum, inferen-

pmh W

tes,qvo Rex & foboles regia & Procerumi optt-

i qviqve-ac maximi uno momento é medio

- d

tollerentur

x

*

:

, At,/divino prorfus dü&tu ,infidie

- n

deteQze, & proditores qvam ph]rimi fupplicio Mi

f

affe&ti;Jefuitee qvod; & reliqvi Sacerdotes Pon-

MO

]

n

tieli, confcii nimirum feeleris , regno éjeci

inis,q

- Tnml

küng. Mg(emn.!.-AleV. Thuan, L. C-XXXI; '

li Cal

Eo tempore Chriftianus IV, Daníe Rex,

3 J'

m tam

Sveco & finitimis reliqvis belligerantibus, pa-

:

-

T

Mmäs nj

?

is fructu$ peramplos v

E

dit ; Siqvidem tegnurà

ipfüm nontantum iaflgnibus paffim atcibus,

' Ianuf :

&difieiis & fcho!is exornavit,fed Groenlandia

- tex

qvoqve à Danis 'ü

ftratá eft. Iüter Symbdlä in-

— fikenti

duflrig & felicitatis Regize excellunt Arx Fri-

* ïcmacuïa&

z

derici,.:l'l«' ((äï'irtemjicbsg äug*g) fplendide

Qf*

1

*

^

- CONTINUATIO, -

515

tm,Britamïï

&nata , Cliriftianopolis ad fines Sveciz, in Be-

"Àl- kinpia, Tychopolisin Stormaria, & Chriftia-

fe!lïjurr&æ,ï

niainScania Hamburgum qvoqve an. 1694-

Rn

Regi ut Holfatie Duci,homagium, magno ap-

N

paratu, pratftitit.

E

i

l

Ulï]w

i

'"1('

H

WUR

- Infeliciores veroBrunfvicenfes tunc fuerunt,

Hic

tD

qvippe ab Henrico Julio feré oppreffi

Va ln

enim, majorum jura pr&texens, primo infidiis,

UM 0

paulo poft apetto bello , contra civitatem egit.

fmm ü

In fupremo autem periculo cum. verfarentur

ii

Brunfvicenfes , undis a£llicti, ventus aggeremy

!

ll

ab Henrico Julio, ad perniciem civitatis; in Q-

N

macro fluvio extructum , disrupit; &flumen

ï[isy

iW

mu

!

DI

MU

undas , qv& reftagnaverant hactenus, reforpfit.

þg;rid]äï, * "'andem bellumad inducias , atqve inde ad ar-

-

bitros, Cacfare imperante , deductum eft.. O-

LSW.U*JEHH! :

. dium tamen inter Principes & oppidanos al-

l"r:!)'?'zïg'

A

;

d

(( d)

F

j

ll

; tüfimas radices egit.

Ti

TT

1

j

j

H

1

i -In'Mufcovia &rca:initium'h-ujus feculi res

u

!

W

(5

mira fane accidit, qvz Ruffis ac Polonis innu-

l[)

j

-merisexitiumr attulit, — ]oliannes Bafilides;

ï

2!

Ivan

li

n

"vcrnacüig 311501111

-

Vafilowitz dictug",

f

x

&

ï

E

l

.X6

lj

!H

516

JEGID. sm,wcy.

Ri

& bellis, cum Polonis , Svecis; Turcis ac äliis

m

finitimis , diutius geflis clarus , an. 15 84. obiit,

3 m- At, q

relingvens po£ fc filios duos, qvorumalter Fae- -

r

dor, alter Demetrius vocabatur. — Et illeqvi-

a

x

dem poft Patris obitum Ruffie gubernatorfa- :

&us , hic vero infidiis Boris Gadenow inter-

emptus eft. .. MortuoFaedore, Boris Magni . T eriSLmW/ff

Ducis accepit titulum. — At Monachus qvi-

0

m

mundt

dan:, Griska Utrepeja dictus , Demetriumíe

effe ajebat occultatum in canobio, qvem Bo-

n x

i

ris occifum pufarit. Perívafum .qvoqve Pa-

i, df

litino Sendomirienfi , & per hunc Regi Polo-

b

nix eft, Monachum hunc magni Ducatusha- . —

|

i, on

redem effe legitimum. Hinc; poflqvam pro-.

un Mot

;ä

mif .:at, íé , Ducem fáctum; Religionem Pon- -

lnl

tificium in Ruffia promoturum ,- infltructus

tll d

Polonico exercitu in Ruffiam abiit, & oppi-

chcc(üt ti

da qvamplurima , favote nominis, & qvod . .

DI

münrfi

Botifi tyrannidem averfarentur Ruffi, fine -

adflicultate occupavit. Bofis vero, rei novitate

!fqï i

4

perculfus , fübito mortuus eft, ejusdemqve fi-

lius , Focdor Boriffowitz , fucceffor patris de-

lttr ho

claratus, in manus perfonati Demetrii tra-

LAoumg

: Demetrius" .

tlimi:

ditgs ; (ab, eodem qccifus eft.

1 itaque - |

m

4

l

CONTINU.ATIO.

717

itaque| Ruffiam. occupavit. anno 1605. & fe-

"

l

quenti anno Sendomirienfis filiam uxorem du-

at

xit. At, quod à balneis , fomno meridianos

27

& aliis Rufforum conífvetudinibus , abftineret,

m

autore Zuski ; ipfis nuptiarum folennibus, oc-

TT

ciditur , cui tamen niox alius Demetrius , pri-

Bonstg

l

eris impoftoris induens perfonam , fuccedere

DT

laborat, occifis Rufforum qvamplunrms. Rut-

ii

fi itaque videntes , recens à fe. Electum Du-

ia

cem, Zuski, Rempubhcam parum feliciter

MM

adminiflrare , Uladislaum , Regis Poloniz fi-

Regr

lium , eligunt, quem Q ipfum ?oüea repu-

,ngnünm

i

diant,non fine ingenti damno ; Dicuntur

vupe

enim Mofchorum interiiffe ducenta millia ,

at

Metropolis ipíà combufla , arx direpta, & in-

fü!, m:(ï'ux

credibiles thefauri in Poloniam. abducti funt.

Ia

Wi

À

Ut

Succeffit tandem anno 1613. Michael Federo-

T

mmmlsaï

wiz, qvi pra reliqvisà clementia & pacis com-

Fide Olearii Itmemr.

mmrlm"ï' g, " mendatur P:udlo.

»

bW"mm

d

Per[ ic.

H

"A

l

i

Inter hos tumü'tus anno 1605 Clernens

f

P

VIII. Romz mortuus eft , & pofthabitis Cz-

"d i

farc Baronio a€ Roberto Bellarmino, Cardina-

j

T7

hbus

if

"

x

'56';

518

— JEGID. STRAUCH,

(n5

libus, Álexander Medices, Leo XI. di&us,sle-—

"

&us qvidem eft, fed þof]c XXV. dies deceffit

gj lt

j

iterum. — Succeffit itaqve Camillus Borgefius,

|

i e

qvi fe Paulum V,nominavit, eujus tempore

m

bellum inter Curiam Romanam & Venetoe

3

(US.

rum Rempublicam , inftinctu Jefuitarum, ex-

'I)OHGI!

arfit , hac occafione fere, uti id & Bulla Pon-

J

WH

tificis apparet :

Renovaverant Veneti leges

j

ff I

qvasdam , fraudibus Jefuitarum opppütas , uti

Bonorumimmobilium alienatio-

gmme j

nesinfavorem perfdnarumEccle-—

3 OL

]

5f

hj

fiafticarua , fine Senatus licentia,

*

t n

fierinon debere; Ecclefiasmona-

«tl

fteria, Bonfpixtalia ,atqve alias reli-

ïmnibus (ii

giofas domus, & pialoca,fine fpe-

3

Mentm j

^2

,3

HC

ciali licentia , erigere, illicitum fo-

z

(;exaïtera ]

re, &C obtenderant item , licere Duci

dteths,

ac Reipubl, Ecclefiafticas qvoqve

^iirg,

1 D

períonas , ob crimina cemmilla,

Ll

h T

]

1n (j,ïua

cg;ccrimancipare, qvo jureïi

—

3

u$

n

i

- CONTINUATIO.

Hg-o

)

ll

li

büs þerfönkisx

Ecclefiaflicis uft erant.. — . Hac de

U

caufa , dira excommunicationis formula, Ve-

llj

!

us

fietosomnes, an. 1666. profcripfit. Pontifex.

tiete l

Ad qvam excommunicationem Leonhardus

ml&*wu»

Donatus , Venetorum Dux , cum Senatu re-

Hüinn

fpondit: Breveillud Ponüficium ef-

hh -

feinjuftum, indebitum , invali-

Venfn' J'egesäj :

ts

durm , irritum & fülminatum ille-

gitime; & de facto , nulloqve ju-

m * :

M:J j

"

^

ris ordine fervato,

Cazterum , qvod

E

jqfuïtæ hujus litis autores, Pontificis dicto pa-

rentes, varia molirentur,& ad feditionem exci -

ino r

tarent plebem, Magiflratus Venetus eos , ex o-

f ahzsreäi«

mnibus ditionibus fuis ,ejecit. Tandem, poft

j

ä

Jiterariam pugnam Batonii & Bellarminiex u-

jjoat

na, Francifci Pauli Servitae & Johannis Marfilii,

vior

J

ex altera parte, adarma ventum eíl, opem

E

a

'.ïï."

ferentibus , Pontifici qvidem, Hifpan's , Ve-

fietis vero , Hollandis.

Gallie Rex medias

lat

r

H

^

!

U

i

j

|

egit partes , & traditis à Venetis captivis , le-

ib

[l

[

.ggm qvoqve ;xegu;ioncxn ultra lï/atrur*n

fti-

b

wgmw

ä/

—

J

l

420

-JEGID. STRAUCH, —

flituta fe extenfuros in poflerum non effe pro-

fhw U;» i

?

i

,

)

mittentibus , Jefuitis vero , denuo- profcriptis,

teconciliationis autor extitit. 77

crcw;&w"

d, Sufplemf

ä

l!

Saxon. Cbytret, p, 3M9,

j

)U

Polonia non minus, ob peffimos Pontificio-

p9 4

|

j

rum conatus , graviter percuffa eft.

- Jefuitze

d

w 9

enim, mortuo Zamoifcio , qui eorum ais ha-

«j Lt

&enus obfüterat;Proteflantibus firuxerunt in-

lg B

fidias, & occupato Rege, xdem facram Refor-

TT

imatorum, Pofonii, incendio deleverunt. Ova-

anorum i

reà Nicolao Zebrzidovio & Jano. Ratzivilio,

' Foäbus,ïr

indidis Nobilium comitiis,( à qvibus Racko-

aC

fini, id eft, comitiales , appellati (unt ; an.1606

ho

focdus pro libertate initum] eft , qvod deinceps

MOEUTA,

variz clades fecuta funt non fine ingenti Sve-

Étnino

corum commodo, 7 bzanus l, CXXXVLI.

ET

Sed & Lutheranorum res detrimentum ac-

ET

ceperunt, qvando an. I6O4. Calvinifmus in

o fupd

Haffia vires fumfit, qva occafione , Gieffenfis

.fiïdines n

Academiaanno hujus feculi

Ifcpt(imo infgqäu4

"n

€a eft.

)

Aimgi.

. Ud veró in Haffiaprzv

aIu&rünf Cälvinf Aafï'

nf gt

feclae, itain Belgio non parum turbate fünt eo-

1undem Ecclefiz. — Siqvidem Jacobüs Armi-

»

rofeffor

ff"?i!hcbtqn;

nius ,in Acgderr;ia Lflgduijo-Batava P

ihcqf

L

: CONTINU ATIO.

f

$521

oaejre,,

Tlïeologus,üdverfus horridam Bezæ 'ententi-

l) prom

^E

am , de abíoluto gemine prædelhnatloms de-

V, Ju h [

L

creto , & connexis articulis, difputare incepit,

multosqve diícipulos fecit, qvi deincepsab an-

Y tnd

Wt

no 1609. qvo Arminius mortuus eft, mul«

N

In

tasalias opiniones addiderunt , atqve à libel-

Yunali

lo, cui nomen erat SRemonftrane / Ordini-

Urttti :

bus Hollandie oblato, nomen RE

-

m M

.SSTRANTIUM ácceperunt, Agltata Armi-

NU

. nianorum caufa fuit non folum à privatis Scri»

2 i |

ptoribus , Franciíco Gomaro præpnmls,(un-

iib

de Contra- Remonílrantes Gomariíle vocari

ial

- confveverunt) Nicolao Vedelio, Petro Moli-

L

ndào ex una , Simone Eplprm, Joanne Arnol- -

[Wug ilbs

do Corvino Gc. ex aítera parte, fed etiam in.

LU -

. publicis conventibus, Collatione Hagienfi, an-

,d(mmtüll.m'

-no 161 1. & fimilibus. -

Tandem anno nulle-

4

CuvwW

fimo i&xagefïmc: decimo. octavo Hollandiz

WW (s &

Ordines Synodum indixerunt Dordrechta-

1

nam ,

IW ii !s

in qva Arminiani feu. Remonftrantes

condemnau & proferipti funt.

JVide Perrs

É

"

Bertii orationem f'anebrem in obitum gacobi

ï

W

Armenii, Atta Collationis Hagienfis &i $ynodi

", m» Darf?nbmnæ, 4b utraque parte fdtm, Nico-

l

las

" W?"u

»

»

d

l

"

JEGID, STR.AUCH,

-

525

]ai Husnii EpiflolamDedicacoriam ad Regio- -

"

montaznos &Auacu, :

Theol, de

4

ndamentali

f5

diffenfa dottfina Evangelico-

l

utberana 69'

qie

Calvintata pr.ej?xa, Hoornbeck Summ. C m-

Vr

proverf. Relig. 1, V Hl 6'c,

[M,Uj

Ínlocum Arminii, ab affeclis e]usdem ,VO«

demn

cabatur qvidem C onradus Vorftius fufpe&us

chM

Vero de Socinianifmo & aliis fanaticis opmlo-» -

k

l

nibus; etLeidam cum familia fua jám anärats hb aM

aBe;guordmxbus, qvos infuper magha Bri-

E'e*ïonm

tannie Rex ]acobus mionuerat ; nunqvam ad«-

i ocant, W

mlffus eft. .

d AuRr

'Eo tempóre, qvo controverfi &; de reBusH

FH(OI lS )

dei in Ecclefits Belgicis ag,ltatæfuntï ttanqu-

: N fum(

litatis fpes Reipublica affulfit; qvippe eum na-

:

-

valem victoriam,fub Duce JacoboHemkerkio;

Yity

iníreto Gad1tano à Belgis obtentam , fecut&

v

funtan.1609. interHi(panum &Provincias foe

al

i

Y

^Dar a

dcxatas, induciz duodecennes.

te Xo 15j

2

&d blerat

At lx'ï ï—l u

L15

r2 finitimis re01embus nos

3 * r B

vuni exarfitbellum. Matthias enim Auflrie

4

?

gemïs. Àt

Dux, Cefaris frater ; pacem eum- Bot[ïcajo,

H qv1

Tranfylvanie Duce, & Impexatc»r Rudolfus -

; bemarct,dc

eum ''urca, vicennaks inducias inierantj .

s l Vg

qvare

:j

q

a

/:

: CONTINU ATIO.

E

At

l

- evatéde altis hoftibus Matthias jam. fecurus,

Hfnim,

lon,

hn

- Boheiam cum exercitu itigreffus eft ; cujus

t n

im(

- conatai Cfirobfiflere paravit. Tandem Du*

. eis Saxonix interventu , pax inter fratres fa-

. "Qacíl, ut Archi- Duci Matthix Imperator;

T

EV

reonum Hungagicüm & Ducatum . Auftriz

ffws,mþeäm

;'«'där'et '& fubfidium ipfi mittetet contra Tur-

t a

- eami. ^ Boliemis qvoqve , Sileftis & Moravis;

ij

It

"- fiberum Religionis exercitium idem Saxonixt

t n

^. Ele&or impetravit, Literis Majeflaticis , qvas

ia

[ "vocarit, anno 1609. confirmatum , & à Mat-

L]

l

ianno 1671 confenfuIm-

i

j

thía Auftriaco , qv

ycrit

ii

Perätbïis , Rex *:Bohemiæ' coronatujs ell, re-

Petitum.

Vix c:ompofïta& er'an£ .hs; lites g'qirancïd no-

j

o &

i &PAQ

Dux Tüliacenfis anno eodem 1609. : impro-

a

ht

fes obierat , cui flatim: füccedere pararunt E-

wl

le&or Brandenburgicus & Palatinus Neubur-

y fflliulw .

zenfis. AtImperator Leopoldum Auftriacum

tnifit ; qvi Tuliacenfem Ducatum tamdiu gu-

Wa

bernaret, donec de fucceffione legitima conve-

)

j

?

31r6E* Vatii exinde motus fscuti funt ; nam

:

1

$24

JEGID. STRAUCH,

s

& exteri trahebanturin partes,Mauritio uranio

fuPPïCiüm:

opemBrandenburgico acNeuburgenfi ferente.

cmbämf j

- Elector vero Saxoniz pro fe & univeríà Saxo-

g

nig. domo feudum ducatuum Juliacenfium ,

phUIfS& P

& finitimorum comitatuum ,

gt

nuit.

X

E

Fragæ obti-

Ws

Dumvero Hen

ricus IV. .Gaklli.æ"R ex, þxpcæ

Aaifietb

ditionem in alizs terras, & forfitan, ut tumvul-

; ïær ]efuiwun

tui Juliácenfi intereffer, confcripto ingenti ex-

E

crcitu molitur , an. I610. die 4. Maji, à Fran-

d!

eifco Ravaillaco , extrema dementiz & impie-

— Mlictio

tatis homine, gemino ad cor ejus illato ictu

hfs i

cultri ,necatur.

Brulardus Cancellarius,cum

m diad

audiret Regem occubuiffe , refpondiffe dicitur:

UE

'f:N

!

P(I

Nungqvam mori Reges in Gallia: Henrico in

B

eafum dato, flare Ludovicum , cujus faluti

u

profpiciendum non lacrimie , — [ed auloritate

i lr

&& confilio. . Principes , qui bomines funt,

"p

«ita deflitui $. Rempublicam. eternam . effe,

Succeffit itaqve in locum Regis occifi, Ma-

— humf

gni agnomine, Ludovicus XIII. &lius » Sufft

"n Yl

cognomento , qvi per &tatem ( nam o&toan-

B

nos tantum. natus erat ) gubernationi impàr

"ii

cum effet , Maria Medicza, novi Regis mater,

.

l

mptum

N

ïfdcun?e[ï

regni Regeris :gnuhciata,. & à ficario fu

"j

li

1l

"

r

Z

CONTINUATIO, '

ges -

Mlïiü'aum 23

Ws

füþþlfcium ,qvo candentibus ,forCipibus dila. -

:

cetabatur, fervatis in. laniena hac interflitiis,

Z

infufoqve in brachia & humeros fucceffiye ful-

ïJWmm,

P

huris & plumbi liqvore ,

X

quo pgr üngüh*" :

Á DT

membra cruciaretur.

x

v

Ftfi veró Sicarius neminem, criminis com-

*

Hex,cxpþ ;

miífi conícium , allegaverit , eundem tamen .

j tüne

per Tefuitarum hypothcfes' , .ad parricidium

ii [

committendum, inductum fuiffe , nemo facile

Nü,de|

duditabit: Mariana enim , in libello de Regis

mw

inflitutione , pleraqve perperam dé Sumrni

trdad [

Pontificis in Reges poteflate, deqve fubdito-

as -

rum obediehtia feripferat3 Qvod fediciofum

A

ii

fcriptum poneli judicio flammz datum eft.

"TM

Dainabatur item iisdem diebus, Parlamenti.

n r

Lutetiani placito , Roberti Bellarmini liber,

fs

qvem in Barclajum, de poteflate Pontificis in

i t

temporalibus , pro inüdiator'ibu? Priücippm, |

T

fcripferat.

u E

- Parilem

fortem Cafaris Bafor'xiiTomus An;/

r

nalium XI. in Hifpania experiebatur , ideo,

Wa*?w

qvod ejusdem autor Hifpaniz Regibus nega-

rit effe in Siciliam jura, qvaliapoffident, Adeo ;

egum poteftate, de

"

wl o

lübricum c&'*/fcribcr? dg R

NY

a

|

"

"

m.-

7

b

/EGID STRALUCH,

526

l

uUr

Imperio & ditione ipforum, ut regnent;ut ]urc

!

yel injuria pofüdgann Gabr, B/zrt/yo/d (.m:.

zi qomm

^snd, Hz/l Gal, l L.

p2

3 nf

um

Hlfpamam hoc tempore : qVæ alms e'*(pedl-

T

tionibus bellicis ; & . freqventiffimis in pere- -

J n

grinas terras miífis claffibus, feré exhaufla erat,.

t /m////!'//

longé magis infreqventem fecit edictum Phi- -

äWM

hpp1 II Hifpaniarum Regis,qvi anno 1609, :

^ an

publico mandato Mauros leunovos Chrifti- i«

anos (qvos Moriícos vulgó vocant) ex &qvo. i j

omnes , folis mancipiis cxceptls,m &ternum A;()()uf

profcripfit , hac feré lege, ut intra trigintadi- - f"

j

ii t

es mobilia fua bona vendant, & pretlum illo-

wnumzm

rum iecum 1e(:1plant non in pecunla auro,

duj nf

argentcve aut literis Cambii, utloqvuntur, —

) upt

fed in mercibus , qvas per leges evehere liceat,

dite

vel ia f: uctibus regnorum fopamæ. Immo-

l WPIA

biiaà veio

o Ma Prorum bona in fiföum fuum -

3 m Wg

redegit Rex.

Conllans fama eft, tunctem. .

!m jmt

pous , ex omnibus Hifpanice rcgms, nongen- .

ta millia hominum exceffiffe,. ita ut multæl

Lmn.

;ä AT

provinciz pené exhauflfuerint , & ruthO-

lls H

rum indufiria cultuqve deftitutz , adhuchos. ?

dic lan gveant.

;Propter] janc .afhtatcm Phi-

lip

zi

Hu

[

L.

" CONTINU ATIO.

527

ag

i

ä

i,kf .iippus fV- anno.1623. edictum publicavit, in

Ij

.. qvo inter aliaea; qvaefeqvuntur, extant: (1.) .

Omnues, qui uxorem dulluri funt , quatuor .

annos poft muptias celebrataa, tmmunes erunt

m

]

ab omnibus fub[idii , tributie , vectigahbur,

ISJRW

.

Aliisique incommodi, Qui ante annum atae

EXh)H/l]me

-

TT

]

..'

" fs decimum olavumuxorem ducent, ab ipfo

1

WO »atrimonii die ,rerum fuarum & uxords, li

W o poy i adminiflrationem funt babituris qui

N perr pofl vigeffmum quintum aratis annum

UVURVS pnyorey, dacents bia immuntatibus carebunt.

?

iite

2

(2)) Qvi fex mares & coujuge fufiulerintqui -

b

i

femul in vivis fínt , toto vita fue tempore »

p

imnunitatibus fupradittis gaudebunt , ete

WW L odamf poflea ahqvi diberorum . moriatur,

UEL (5,) Pauperibus certa qvadam pecunie fume

wEED n in dotem effignatur, — (4-) Interditlum

m cum tota familia && bonir

HIW»W [ g/iv Heqvisqua

iBE| —2 regno migret.— (5.) "nhentgena i « arbo-

psE ^ diei fent, , hbere in bif. regnis babitatunt,

p

(6,) Lepanaria publica, qvta conjugia nm-

diunt, non toleranda &€c,. Vide j.fg!m:&nif

jug " pe

El

MLO'

z

MM

df? Laet Hszd/nia.'p.,«lc'n.qu.&

l 'hw' ü

Ca.

PL (AM

h

Z

Es

!

$28

ZEGID, STRAUCH,

Carolo Svecorum Regi;poftqvam is Danig

At G

Regem fzepius laceffiverat, & naves in Livoni-

q o

amatqve Boruffiam tendentes interceperat,bel-

1 g

lum à Chriftiano IV. per Fecialem anno 16t1.-

- ovnt,&ll

m

denunciatum eft, qvod cruentüm perqvam fu-

1

J f

it. Calmariam enim , Svecie urbem , occupa- -

peraror d

runt Dani , trucidatis omnibus , qvi in arcem

* lat

nonconfugerant. Paulo poft ürbs denuo oc-

- i Ti

cupatur , qvam. Sveci receperant , & arx quo-

Qr Qu

que in poteftatem Daniz Regis pervenit. In-,

-T

terea Chriflianopolim occuparunt Sveci ,

j ; a lt

incendio urbem delerunt. 'T'andem, cum Sve-

/1 m GJDO[ ,

cie Rex fxpius fuccumberet, Chriftianum IV.

)l ,0 T[mj

ad duellüm indignabundus provocavit, quod

[

confilium rifit Daniz Rex,

Caro!us itaqve,

i YeYonen

accedente adíenium morore,anno f6!I. obiit,

*Wo*ff i

cui fücceit Guílavus Adolphus , egregiis fa-

&thni N'c(

Gis fuis immortalis , qvi an.1613. pacem cum

Danix Rege iniit poftqvam Calmariam rece-

CLP&VCT

4 hä, Rg

perat, && titulo Regis Norwegtafz mpo&emm

d infih

abítinere velle, promlfemt,

[

Aslb

Eodem, qvo Catolus , anno ChuPua-

nus II. Saxoniz Elector , mortuus eft , ö(

ü QO aa

fuccciïprcm habuxt fratrem. germanum ,.

n cmml mü

Jo--

1

1

CON'TINU A4TIO.

329

i

amisD;'. :

johannem Georgium primum, Gloriofiffi-

X

Ms .

t—,

NI

l

mum libertatis Germanicg propugnatorem.

Annofeqvente 1612. Rudolphus II. Impera-

TM

!

T

tor obiit, & inejus locum electus eft MAT

*l "THIAS Hungariz & Bohe

z

D

" Imperatoris frater.

mig rex, defunæ

E

inam

Acciderunt circa haec tempora

vehem&iiii

dnio i

fimiin Tranfylvania motus. — Nam Gabriele

n

* Batorio omnia t

yranniceagente , & Impera-

)!

!

g.

- tori Turcico pariteratqve Romano parum fi-

a w

deli, proditione fuorum interemto , Bethle-

hm r

hem Gabor, qvi hactenus in exilio fuerat,

Crana

an. 1613. Tranfylvanie potitus efl.

)rovc*a»iïtqwd

Juliacenfes & Clivenfes turbas, qvarum an-

U teà^ mentionem fecimus,mox aliz fecutz funt.

DA Nam W'olffgangus W'ilhelmnsComes Palati-

58 . nus Rheni Neoburgenfis, qvi partem Ducatu-

47 umoccupaverat , ducta Maximiliani Bavariae

(ygzt

Ducis filia, Religionem Pontificiam ample-

xus efl, inflituto prius .colloqvio inter Jaco-

W ï

; bum Heifbrunnerum & Jac. Kellerum Jefui-

D 5

j

. tam, Qvo facto Philippus Ludovicus pater,

l

« n

prec animi. mocrore , mortuus efft.

T2l

Circa

u 5 V

4

$39

EGID. STRAUCH,

Circa eadem tempora Georgius Gmlhe;— g

snus Marchio Brandenburgenf's, Johannis Si-: Wæ j

ismundiEleGtoris filius,Calvinianorum caflra | 11

fecutus eft.

-j

Sicuti cognati principes religione diffentie- !:

ditio

bant, itaetiam fuper poffeffione maternarum :

i

ditionum , non conveniebant, .

mFr n

Neobw glcus

qv1dem mumcbatDuchldm pium,Marchio ve-

m

ro Brandenburgenfis fuliacum : JHlum juvabat

; ,pm, |

Albertus Auftriacus, hunc Mauritius Batavus. .

udisen

In Thuringiaan.16:4. Pfeudo - Propheta : Dini

seonltt

exortus efl, qvi matris füz inflinctu E-nanue-

lem à Meden fe vocavit, & pro chhaele,ltem

|trmojrem

fubftantiali Dei verbo haheri volu1t, minilfleri-

- MA TCLOT

um ]

um omne cumSacramenus,Bapuf no & Corna

improbavit, & alias impias opiniones dcf»nde-r

ln gna [

rc fateglt. Caluif, ad an.Y614. —

'In Frifía Occidentali eodem anno Acade- 3

uroje

mia Gromngenfïs aperta & introducta eft, 'ä: ul

qvam primus omnium regere incepit Ubbo !

Emmius Hiftoricus.

Videatur :pfe & Got-

Bof

t

fridi Hegenitii ltinerarium Frg/ c0 Hollan-

dæum.

mconrc

-

L 41 r

]

J

CONTINU.ATIO,

331

fns (

InSabaudla &MantueDucatu bellum ab an.

]C I

16:5. usqve adannum 1619. geftum eft. Mor-

7^5 tuo enim Francifco, Mantuz Duce, F erdman-

IOD w

. dus Gonzaga,frater defuncti, é Cardinale miles

" fadtus,ditionem avitam occupabat;à qvo Caro -

U

1€0u

lusEmanuelSabaud'is repetebat filie fuze,qvon-

! damFrancifco nuptz,dotem &Montisferraten-

Mu

fem Marchionatum. "Tandem poft mutuas cla-

IN

AWSR

"W| des, pacem ,' Mantuanus & Hifpanus ex una,

Sabaudus ex altera parte , inierunt.

alb hi

Wl

Dmturmores fuerunt Gallici motus, é qv1-

Md

bus conflitit, Reipublice neceffitatem vix ali-

ii

am majorem effe, qvam fub Rege » qvi pet

&tatis rationem ab aliis ipfe regitur: Prin-

i

l

cipes enim Regio orti fangvine , conqvefli ;

us lnd:gna pati fe & confoederatos

4

wx

J Injuriofe habitum nuper Parla-

- menti Lutetianizelum, cuiadRe-

ra:LW - ges pro Republica acceflus liber

i "

- effe deber, & fuitfemper: Inaudi-

j ä'm«

- tum contemptum, qVO pcrm]url-

. am fptctæ tmonitiones augufhff -

Zz

II'H

N

ZEGID. STRAAVCH,

Cm Eüfe)m (

miad Regem (uumSenatus: Vio-.

ï THHOSb

lari foedera Principes inter & Re-

Hfi« Cu

cm [anäemlta T. d u ex aula abcunt,

hmPnncxg

Condzus nempe , Nivernus, Mayenius, Lon- :

L

v tiet

gavilleus & ali.. Aügebant Principum offen- :

fionem nuptiz Regis, cum Anna Maria Mau-

Anoló

ultst

ritia Hifpana Principe, & Philippi IV, cum E-

liGbetha , Gálli forore, diffentiente Condxo;

"'JLMQWXH

(

initz , & an. 1616. acceleratze

Hac origo

bellorum civilium in .Gallia fuit , qve Regis

af

qmatri 1 ndxgnatlonem XCond&o captivitatem, .

FIUHC f

Ancrao & aliis exitiusa attulerunt. Vzdmtur

hls V.

ämmand w

Dipon

P d

Tret

Per ea tempora movebatur in ultemcre Ita-

vt P

lia bellum Venetos inter, & A rchiducem Fer-

wam, m

dmandum, de terminis poffeiionis utriüsqve

Merin

patris , pax. tandem ob al1as expedmones, an.

lii «l

3619. facta ell. .

L

lm

MM a

In Germania vetó, é fvillis, belli flamm

LTJ TO

Brunívicenfes Duces inter & Brunfvicum. op-

&OU

pidum, exupetare de novo coepit , Friderico

dRehgl

Ulnco Duce 30pp1dum gravn"üma obfidione

«in-

u)corärma

1

L

-

commymög

533

At

j

eingente, in qvatamen & fuis qvoqve defidera-

It

vitplurimos. Pácem itaqve ütrinqve inierunt,

!

per tres feculares Electores,Daniz Regem ,&

Eul

du

alios Principes impetratam ,qva an.1616. pu-

Ui l

D

blicata; Brunfvicenfes Duci fuo, fecundum Li*

|

f

-

J

d

teras clienteláres, Sacramentum dixerunt.

Mil

Anno1617. in gratam memoriam , mirabili-

I an D

ter ante hos centuni annos , miniflerio B. Mar-

i ntan

tini Lutheri, reflituteesEvangelii lucis, Jubila-

hanm

us peractus efl,atqve id in regionibus fingubs ,

lnl

qvz fidem orthodoóxam receperant. Intimae

Jrurs

vittunc temporis Pontifex Romanus qvoqye

aT

Paulus V. Jubileeum , qvi, ut habet indictzo»-

nis Diploma, Evangelicorum, qves contusmee

fj

liofe Hareticos appellat , everfionem. & €or-

g

cordiam Prineipum, Pontifici Romano addi-

t

&orum , intendit.

"deantur atla 7u:».4.äfäæäf

j i

Lutherani 4 Saxonpicie , Argeutoratenj

L

'æäwff,

ii

& a edtta.

Exceperunt Jubileeu

mannum eju latus tri-

cennales , cunrannus161$. is fuerit ,qvo inzfe-

liciorem non vidit Germania. Origobelli Bo-

j

hemici fuerunt tumultus. . Pontificii enim,

i

1[ i ]Wn

qvod Religionis libertatem , literis Majeflati-

lw

Mi

j

c1s eonfirmatam in B

ohemia, Silefia, ac vicinis,

!

re-

£3

1

534

A:'Glö. STRAUCH,

regionibus,multis modis lædet?.nt,Regni item.

us

Bohemici privilegia imminuere viderentur »1

,anfam fubditis dedere , de violentis mediis ad.

Es

1oanmd

If

veríos injurias fibi illatas cogitandi,

(ägrc in-

nkmur (

!ï

. dictis Comitiis,à Cafare Matthia,

& qvi,con- :

(zhr

iri

fenfu ejusdem, in Regem Bohemiz coronatus

erat , Ferdinando patruo, improbatis , qverelas -

1

fUf

. & gravamina fuaConfíliariis ac officiariis regni,

p

j

, Pragzà Cere relictis, d. 13. Maji Evangelici

iif

expefuerunt.

Cum vero füuperiorem judicii

Agtet

Przfectum Wilhelmum Slabatam » Jaroslaum

X

:?i,'jamrïie

Pazita à Mardinitz , alias Smefancium dictum,

ll

. &Secretarium M. Philippum Platterum fibi

r&lu&antes offenderent, appreheníos eos , per

wl

'

fe/tras, e fumma Pragenfi arce, ad 2 7. ulnas, in

a

—

Torur

U

pomocrium raptim pracipitarunt, qvo cafu ta-

|

D

j

- -men nullus deje&torum periit.

^ib

ï

Cum facile animadverterent Bohemi ,ACX- hethis

arem pariteratqve Regem vehementer fe lg- ^ (j

fiffe,füb duce Matthia Tutriano Comite ,

tb

|

contra communes Dei, Regis, Religionis &

aj

Majeflaticarum . Literarum hoftes fefe flrenué. .

galerj

pugnatur os effe;interpofito juramento, promi-

P

í

Af d o

*runt n

il

ss

j

ii

! &omvwäïlö.

535

") 'þ

ferillis, atqve Erneftum Mansfeldium,cum ve-

äerf Vl'de[gm

teranae militiz legione,à Duce Saubaudia pau«

mlsmcdüsa

1

loantea dimiffaafciverunt , qvibus copiis Pils-

*

t

j

en(em urbem. expugnarunt.

/

"(?i'&oqüfet

1.37 E"I',Dc';,: ?

Ti ag

' Cafaratqve Reg Ferdinandus haud fegnius

103', (]thc]ä; :

egerunt ,. fub ducibus Henrico Julio Lauen-

hn

burgenft,Saxoni inferioris Principe , Henrico

lïiïmgeüd;

Támpierio , Comite Bueqvojo , aliisqve, qvi

mm'müuf ;

aliqvoties cum Bohemis congreffi

funt,v jam vi-

t »SWEH E

l Vm vi&ores.

ilb

ltll

- Tlluxit hoc tempore infolens cocli jubar,Co»

Mi

retam- vulgo vocant, eftgno Scorpii , contra

n

Signorum Seriem , ii Septenitrionem tendens

& Bootem fere totum petluftrans, de qvo varii

l

p u'wï :

à Mathematicis t.ra&atus editi. funt.

j Wy Cï

-—nter hás türBas, 3n;1619. d.1o. Martii. Mat-

thiasCacàr mortuus eftanno tatis fexage(imo

X

d

ia t

(«cundo,iit eujus leéumFerdinandusSecundus,

un-

Primi, é Caro!lo filio nepos, Bohemis & H

;is,RägW

qiie ^ garize Rex j

am anteà declaratus, Imperator ele-

a urgentibus, eum ,

mmwx,?jwfhi &us'e&', Bohemis fruftr

m'n

4

-qvi

Y

:$36.

ZEGID, STRAUCH,

qvi Bohemiam minime po

ffi

;

ideat, ne inter ;Elx*e;

cïtiümfnL]

&ores qvidem tolerandum . effe,

:

;|

Poftridié qvam Carfar creatus erat Ferdinan-

«

ä

Wt

dus, Bohemiregnum: eidem Pragz abrogant

E

;3

j "iü()ha Q

& Friderico Electori Palatino. Regni diadema |(;gi

N À

H

deferunt, qvi etiam, inflinctu, uti nonnulli pu-

: t

tant, conjugisfug Elifabethz , Magne: Britan-

. ^ giin

niz Regis filiz , regiosfpiritus dudum geren-

. ii

tis , id facile accipit. Intereà Hungariam infc-

ftüis fignis ingrediebatur "Tranfylvaniz Prin-

: 4': Vr

ceps , Bethlehem Gabor, translataqve ad fc co»

, 'grojo w

rona Hungaria, Principis Hungarie fumfit

titu!un, atqve copias fuas ipfis Viennz moc-

nibus admovit , majoraaufurus, nifi Humana-

jus , Cefàrearum

;

D

partium: Dux, Tranfylvanos

clade affeciffet,

Ti

Dum bellum hoc ance

ps flagra'r:ei incipie-

- nlbei

bat , Catholici Principes fcedus inter fe inive-

dseat V

runt, & militem conícripferunt,caputqve exer-

P

Citus conflituerunt Maximilianum: Bavarie

| li Ca

Dueem , & primum poílea inea Ducum: Ba-

variz linea Electorem. Elector item Saxoniz

Ils

frs)

Joh. Georgius gloriofe memorix , poftqvam

[ Bohemm

Frdericum Palatinum fruflra ad pacis coníi-

: W

us,exer-

;

lia hortatus ?rat : äkcæfäi*c ad id eyocat

N

eiciþ*n:

N

"

CONTINU.ATIO, :

337

eitium in Lufitiam duxit , & utramqve fübju-

hi.

gavit , Budiffinorum inprimis infolentiam ur-

. bis deletione ultus eft.

Adhac Ambrofius

"

(

m

ibï(]g;;

Spinola; congregato € Belgis, Hifpanis & Ita-

ïtgm äiäïem ;

lis exercitu , Regis Hifpaniarum juffu , ipfum

ü'nomüpuï

Friderici patrimonium , fegnius obfiftente [o-

D ha

achimo Ernefto Onoldino, unionis Heilbron-

V d

;ariam' l

| nenfis (qvae Voeaba-tur? Duce, diripuit.

vüg

Poftqvam veroBavarus univerfas vires Buc-

i

1vojo Comiti junxerat , Palatinus qvoqve co-

mgrlæ ül

jas fuas in Albo monte prope regni Metropc-

j

lin Pragam eduxerat, ingens commiffum eft

lf.:g Txü;' | ;

"

. praelium ,in qvo o&o millia Bohemorum, duo

Vr

Cafarianorum periiffe tradunt.. Rex ipfe Pala-

tinus neglecto diademate , & archivo, cum u-

g* ' xore, liberis & fupelletile fuain Siléfiam abiit.

"

A]Ifi?«' :

j

NT

Dies erat VIIL. Novembr. anno 1620. qvo in

ux*|. Eeclefiis Evangeliumde reddendis, qva funt

g "Caris, Cæfäri,.expion.ebatur. Ciaver.

25

Ingreffus Pragam Ferdinannus Vi'&.or , fa-

g cile Bohemiam omnem r&epi't,cum qvo Si-

redierunt , confirma-

i ru d) defiq

V?qve in grgtiänï

j

t2

r

ü [

538

ZEGID, STRAUCH,

ta ,ad EleQtoris Saxoniz interceffionem , Reli- |

g

gionis libertate.

Palatinus vero & Anhaldi-

,ititwem;

nus , cum complicibus , profcripti funt. Hi à

ii

"

Daniz Rege aliisqve auxilium petiere qvide:m,

j]

Y

atànullo impetrarunt. Solus ChriftianusBrun- .

fvicenfis Halberfladenftum Praeful, invitis aliis, ! Dinl

conícripfit exereitum, eundemqve inditionem — 5b

« L

Moguntinam duxit , Palatino

jam in Bataviam.

Vuctumy

: digreffo.

vten r

X

Pacte deinceps cum Tranfylvand i;ïd'uciæ,

d (

Yerius , qvam pacis perpetuz leges (unt , Buc-

o m

qvojo ad Newíolum occifo. EtFerdinando

äillSiHleCl

Regium qvidem diadema concedebatur. à

BEU

Bethlehemo ,qvi viciffitudinum humanarum

domitum,

znemor, coronationem callide diftulerat hacte-

w

i u

nus ,fibi vero Caffeviam , 'Tocajum, & alias ci*

vitates retinuit , atqve infuper Oppolienfem &.

Ratisborienfem, in Silefia, Ducatus, cutn Prin-

Marcy

eipis Imperii-titulo, impetravit.

Sumtum

ii

poftei à qvamplurimis perduellionís fupplici-

l rciigf'on

um eft, inter qvos Joachimus Andreas Slic-

IU

- &ius , Tohanres Jeffenius à Jeffen , & alii- fue-

Ml

lia

rünt.

Mansfeldius veto reíciffis, qvoc cum

t

l«t

m ánfe-

üdu,

: Ce;üxfianïg ini«:ra*tf »pä&isf, Palatinatu

rioremr

[

L]

e.

H

'"CONTINUATIO.

51339

i

piofem cum finitimis ditionibus, belli fedem

LT

fecit,expertusízpe, atqve cum íuo ingenti

Wl.'fun[. h,

damno, belli nervum pecuniam effe, qva defti-

il

t

!

^

tuebatur tarien.

[

1

;

uj

jinii

., Dum liäecragebantur inGermania, varii mo-

ts

tus Belgium exercebant ;; Nam Arminiano-

hat

rum factio jam arma meditabatur adveríus

Mauritium , qvem anhelare Monarchicam po-

teflatem tradebant: Sed. Arminianorum con-

m 'mäwf:[

filiis patefactis mature , Barnefeldius, feptua-

m

genario major, capite plexus eft , Ledenber-

Ti

gius interemit fe ipfum, Hugonem Gtoti-

«

ol i

um vero, perpetui carceris , cum Hogerbetio,

u

k

damnatum, conjux fuzjaftu inclufum ciflz, ex-

|

d

|

portari cuftodia, locariqve in tuto curavit.C/z*

verus ad annum 1619.

jl

;

s l

gt

Marcus Antonius deDominis Spalafgnfïs

t

j um

Archi-Epifcopus, circa hzectempora , Pontifi-

cia, religione abnegata, Reformatam pro-

,gäüïllüï.*ïm?þ

M,

pugnare incepit, . emiífis de Republica Ec-

d

clefiaftica libris aliqvot.

Cum veró in] An-

A

xcf

a.ï

u

gliä* verfaretur , Hifpanicis. inefcatus pollici-

as abiit, inde Romam

"d

t-igtiaäbus , Bruxell

Z6

petens,

9

4

$40

JEGID, STRAUCH,

etens , ut cum Pontifice rediret in gratiam ,.

POerm)n

ibidem an.1625.in carcere petiit,& paulo poft,

»

du

0

una cum libris fuis, conibuftus eft.

.

Poloniam anno 1622. vexabat T'urea ,qvi in

qo5Ca

Podoliam irruen$ , magnam edebat flragem,

in, !

coàctus tándem ab Uladislao Regis filio hoftis

gïz

ä

j

QV

eft, pacem &qvis conditionibus Polonis offer«

viitit

re. Ferunt, ad duodecim millia Polonorum.

& Germanorum, é Turcis ad centum circiter

millia, in certaminibus czfa, totidem aliis cafi-

l agud

(

y

busextinctaeffe. Pacisha precipue Leges fu-

40

ere. (1-) Conftantinopoli Rex Po-

|

i

(rotif

loniz unum, more aliorum Re-

gum;perpetuumqveLegatum ha-

|

qxïi' Mi

TUCUD

ii

beto. (2.) Utriusqve regni, impe-

h (iaïliï

riiqve fubditis nullz injuriz infe-

o Y

tüntor,

li C

(s. ) Comimercia u.tri-nq-ve

p

licita & tuta fünto, (4,).:ln Wala-

M

chia nullz militares copix manen-

lu

to, (5.) Deferta camporum & in-

j

nf

ü

(Jrtn

hg biga;a in imilibus lokca )

neqve.

!

USP&J

Pe:

ü

CON TTNU'AWO

$41

* o

Wl

: Po'fadi-, neqve Turca invadunto,

lpx()l

x

- adeunto, nifi venationis aut piíca-

] ij

LUPT

kodh iC

l

]

tionis caula, (6.)Nec arcem ul-

. lam, urbemve in iis condunto,

At

al

d

| (7.)Siqvidforté damnorum Tar-

lws| tariinferant, Magnus Chamusre-

"&k| us apud Turcarnm Imperatorem

*m&s Ü

ln

efto, (8.) Ad Wallachiz princi-

DAT

ial

| patum nonnif; Chriftianorurm la-

j

»'Vacrotincti evehuntur, neqve ulli,

vi Mahometanz R cli

egammb

:

gionis,ad-

?

. mittuntor &c,

j

[

l

|

l

|

In Gallia Ludovicus XIII.

Gafu Poln*tiäæi's*'

t/

a

ii

"p

Gregorii XV. & confilio Johannis Armandi

u

. Richelii Cardinalis , gravem adverfus Refor-

QU

1

*' matos perfecutionem inflituit, qvi viciffim co-

i

mitia generalia Ripellae habuerunt & adverfus

yua

- hofles ,ad qvorum libidinem à Rege Tudicari

al

| feconqvefli funt, armis agendum effe decreve-

| runt.. Ortüm itaqvebellum. graviffimum elt ,

j

, ed

vi&oribusxparitci»r atqv

e vi&ie Lu&uofüm

7

I? u-

JEGID. STRAAUCH.

Rupellanis fuctuofiffimum , qvorum civitas,

deficiente annoria, tandem an, 16: 9. Victoris

ceffitarbitrio. Refert Gramondus L XVIII fe*

o

vidiffe Rupel ang obfidionis in anea tabella

K,

imaginem, in qva accurate expreH'Um fuerit

omne urbis capiendz terra. moriqve artificium.

Àmo!!

Hic moles lapidea alveo transverfalis, hic ex

dl

Ifii

';

fubmerfis navibus fcopuli, hic repagulum flu-

:nnm,fï'f

Cuans,hic foffzc & munimenta circum urbem,

N

!

ff

(

"

hic in utro jve littore diflributa propugnacul,

cum mfcu*puone qvam manus Richelio Car-

H:na A

dinali amica appofuerat.

( (

du generc ,

Lupnovico XIII. REGNANTE.

« Mib ex

ARMANDO CARDINALE ADMINISTRANTE,

ummBruxc

Pnivcipi2us EuRopar FRusrRA IN GarrlAM

& aniet

Cowukans INJECTA OcEANo

m dit

" FüuNA.

ii

RUPELLA CAPTA,

|. hf

HUsnsts- COWCLAMATA

yum'eæïï

OBSTUPESCIS 'ET MIRACULI. 4U-

.mmllm

TOREM JQFERIS?

W ia

NON EST UNRUS HOMINIS TAN- ^

i Eï] mEe

TuM oms.

i 4»0 ipamn*

! 'Otcfhn 1

DUO

x

£

Cï)AZ??DJIIz!??Z?

$43

t

DUO $UNT,

8KQM

L

,udovxcuä

Armandus

mäü&æ

fecit,

invenit,

n fer

a

At

AUL

ho 1622.Ph111ppus III. Hifpaniarum Rex

l;

y l

q

j

obiit , fuccefforem nactus Philippum IV. (ede-

TUl L

ï

cennem ;.Albertus qvoqve Auflrie Dux paulo

um

oft vitam finiit.

M'Xf.h,

Caterum bellum Germanicum, devicta Bo-

: |

hemia ,'continuatum nihilominus eft, inde

'Tillio Confalvo, cum funefto militum e€ Croa-

tia genere ; hinc Mansfeldenfi , Brunfvicenfi &

M

A&

Et fi

Badenfi exercitu rem ferio agentlbus.

N

il

!

enim Bruxellis compofïtlo tentata; fuerit, tam

lente tanien omnia procefferunt , ut Palatinus

QU

interim ditiones fuas amiferit, Heidelberga vi,

aliis oppidis deditione, captis.

I!

Acceffit ad Germaniz calamitatem iniqva

j

pecum:e aítimatio, qva ærufcatorum neqvitia,

!

|

h

nummi lmperialis valor , in nonnullis lous,ad

XV1. florenorum æfhmauoncm elevatus eft.

"

Et ]amEle&oubus qvoq, cumCafare conve-

[

J

j

hiebat parum, qvippe qvi € ditionibus fubactis,

!

Protcf)canuum Rchgloms Precones, ex&qvo -

j

omncs

j

544

äälD; STRAüCH;

f

421l

omntes, ejecit, fruflra deprecante Saxone, rie vi-

j

l T

Goriz przmium fieret Reli

oppreffio.

gioxa;s Lutherane

AL

W/t/tlï t

gj o

IXF

l

vt e

Offendebantur magiä«' procerum Germanize

animi, àqvo Ferdinandus in conventu Ratis-

|

gt

bonenfi,an. 1623. Fridericum , una cum po-

u d

li

fleris fuis , feudo imperiali , & Ele&toratus di-

4

!

l

d m

*amelttt

gnitate privare conatus efl,fübftituto Maximi-

liano Bavariz Duee. Etfrenim Elector Saxo-

dul s

i

f

Is d

niz & Brandenburgenfis, Regis item Angliae

vVN1 J w

A

Legatus urgerent , liberorum Palatini in£nti-

j

d

Ym

amplane immunem: effe à crimine pàterno fi

A ftn

qvod commififfet Fridericus , pravaluit tamen

h H

Caaris fententia, quia armis defendebatur.

3tp dN

d um

Circa hec tempora ahv.xä'zgf, in vivis effe de-

ml

i

"

fiitGregorius XV.PontifexRomanus;ad qvem

^trt m

4

2

legationem fplendidam , an. 1622. Rex Hifpa-

,;

l

t Non

niarum Philippus III, mifit , ut decideret con-

|

)

Ttx i

troverfiam , magno animorum conatu, & Ec-

TS W».FCU Dlï

clefize Chriftianze fcandalo inter Diominicanos

t ag

& Franciícanos ag itatam : Beata Virgo aricum

g

E peccato conceptafit , nec ne ?. At poft longas

lOC fe-

t;rgivcr&tigncs atngcmoras »Legati h

L at

pon-

[

j

CONTINU.ATIO,

549

sm*'*] nA

j Ha

. fponfum à Pontifice acceperunt ; //Ji 4 Spiri-

V,

! t9. Santio nondum revelatam effe categarie

£Am bu]ur controverfre deczf Tonem ; jntereà

pracepit omnibus, se zg fermonibus aut

-—

'mhn nlæ

feriptis etiam privatis ,. afferere auderent,

Wtj

- B,Firgiuem fm[/.'e 60hceptam in peccato ori-

li ( p

gimali: C& ut in Miffa & divino offcto , pu-

ii P

éltce & privatim ,omnes fantle couceptionis

YUR

neomiue utantur. At paulo pofï Dominicanis:

M

indulfit idem Pontifex puv tim inser fe'in

n d

F(*an*"ï'*'t

A uAALy

ba ^

u,uui PU cCriacem Ge

concepu-r

Atf

one B. Virginis. Hic idem Pontifex ile efl,.

LT'

M

qvian:1622. d. 12. Martii , Ifidorum , Agrico-

f

lam Hifpanum , qv1 vixit ante 450. G am-

IC Wi L

plius annos ,. 1gparism , Autorem focictatis

Jesu, Francifcum. Xaverium:, focictatis ejus-

dem inIndia Apoítolum , Terreffem , Funda-

li

J-l

tricem: Carmelitarum diícalceatorum, ac ?5z-

—

j

l

Md

lippum Neriutm , Au&torem: Congregationis

u

It

iL

Oratorii,una &^eadem celebritate canoni-

j

l

UL ia

zavit ,feu Divis adícripfit.

Succeffit Grego-

rio llrbdmzä* VIII. Seneníis , antea Maffeus:

"d

lat W

Barbarmus di&us. P'm/e Lu&tc. dedtngz Le-

£4'

M(ï'

"a

n

j

Á

Plvï

ï

-

546

JEGID, STR.AUCH,

garionis Hian, defcript. l'ita Grægar, XF,

q; llper)

x

mnc:j&m Carriere &c.

Al

In Belgxo duodecennalibus mducus Hnms,

l lumPtIG

El

Mu

bellum utrinqve reflauratum eft , aban. 162:.

^m £

fub Hifpanorum Duce Alberto primum atqve

Spinola, Feederatorum autem , Mauritio Ura-

qid D:Wü;

—

fHO.

Anglus tunc temporis nütabat ,. qvod

as

fperaret conjugium Caroli filii fui , cum Hl-

.U[Hy& m(

Dagrim À

fpana Pr1nc1pe brevi futurum , atqve fic ne-

potes it fuos in avitas ditiones reft

It ULIIUUB Gllï'

1"'1!*"

st

Va fþc elufas, Henricam Mariam , Ludovici

iaX

!lfwnes :

XIII. fomrem Carolus Jacobl VI. filius an.

1625. uxorem dux1t & Parens ejusdem,Ma-

lt[lOflPC[lC

nz Britannig Rex ,"adverfus Auftriacos & .

B

Focderatos Hifpanos, atma meditatus eft , ne-

;um raffan

. no

potibus fuis opitulaturus. , Deceffit autem in-

terbellorum ftrepitus ; laudatusqve fæpms Ca-

mdunt X

rolus fuccefïït.

lls

xb

Incendmm Germanicum inter hec qvoti-

dié augeícebat ; T'illio enim & Alberto Fried-

Awlnæfupg

landiz Duce, Vifurgis fluvii ripam annonæ,

Wonnfi

N

ölpccumarum exaQtionibus vaflantíbus ,'tan- .

dun u

dem in focictatem bclh Damæ Rex pervenit,

HNRUE

&

qvl

/

&

f.

C OA'TI'NUA T1O.

547

Gr:g;r ]

qv1 nuper , anho nempe 1623. Sorz.in Sclan-

dia novam Nobilium Academiam erexerat ,

|

pace felicior , qvam bello , cujus initium omi-

hii

nofum perqvam fuit', Rege ipfo , Hamelienfes

j f |

luflraturo excubias, in foveam de lapfo , & per

g à

triduum inter moribundos habito.

Aceefïit

unno hr

ad Danicas & Saxonicas copías Mansfeldius

" qmd

Comes, qvi Mercurii inflar interAnglum,Gal-

,mm?u

- lum,& Batavos commearat hactenus. At qvod

i

Danorum Rex ron animi magnitudine , fed

NHM&N [.]

QNMINMt t

fortunz favore deftitueretur , & Cerfareani Ju-

mudm -

tiam,Stormariam atqvea ias Regis Daniz pof

iV ia

j

feffiones depopularentur , pace inita 1628. ul-

g:rm

"

|

Mh

teriori penculo fe fübduxit utraqve pars.Mans-

n

feldius veró paulo arite per Silefiam & Hunga-

ia

riam grafï'atus , dum Venetias tendit , anno

u

,m r(

J UA

1626. in Bofnia deceffit, veneno, uti nonnulli

lï"Ju |

tradunt , potatus.

Auflriani tunc temporis tumultus agrefti-

n*'ïy Wu

umturbarunt ; Ruflici enim fupra Oenum ,

i W"f

Auflriz fuperioris fluvium;arma fumferunt,ju-

g

gum Pontificium, vel verius omne , excuffuri.

-rfm

Sed cum Rufticorum more, id eft, fine ordine,

FW

agerentur ommnia ,

füccubuerunt | £ebelles

læR RM! [j

ho-

ij

p

:

348

/EG[D.. STRATXUCH,

j

homines.. F uga—ti tamen ab tisdem féme

latqve : q "

iterum funt Cafarei & Bavarici milites , donec

1 iil

S]f )

[

Papenheimius injurias-hafce pleniffime vindi-

g

cavit, &Afevditiofam- opprefüt- Plebjemf

Guüavu

£ Cæterum" non foli: Germania. bello-tune — 909*

du t

eonflagrabat , fedetiam inaliis regionibus id.

:

exarfit, prxprimisin Rhetia; valleqve Telina;:

qui g

Gallosinter, Veiretos, Sabaudum & Hifpa-

r d

num. Genueníesqvoqve,qvod Hifpanos ju-

pf

of

varent,(ferper enim-ftudia Hifpanis fuere.Ge-

muz if partes fuas trahetide qvoqvo modo. )

du d

Dux Sabaudiz , cum-Rege Galliz, opprimere

hag

conatusefl. — Neqve Galli cum- Anglo amici-

"Yab

^i an

tia füit fincera, qvod. Confeffionarius Regine

fiepius inarcana regni inqvirerct , juffus ob id;

'dTigo,

eum fodalibus , é Britanniaexire. Ad id novi

At ,

motus in Italia oriebantur.

Vincentio Man-

"mamo ]

tuz & Montisferrati Duce , fine liberis mor-

^i

tuo , & Carolo Nivernienfi Gallo , ut agnato

i " Anpi

proximo, h&reditatem. adeunte.

Hollandi

^g

deniqve an.1628: duce Petro: Petrzo Heinio:

hLa

claffem Hifpanicam ,. qve veCigale ex Indiis

j'ïfiäæ,utE!bin

argentum. advehebat , interceperunt ,. diu

K

] gragdæ

T

f't"C(rNT!&UATIQ.

$49

ïh P:l

L

przedz huicinfidiati, Ocdupatunf lidem Cli-

viam., Sylvam Ducis, V

gfaliam » & alia finiti-

n

Ti

^

ma Op?ida.

:

i

/.'

k

Guflavum. Adolfum ánter , Sveciz Regem

H

j

& Sigism,undurn Polonum inveterate lites,

i

'eodem tempore ; magno & inufitato fere,,

t^ -conatu'agitate funt. — Huic enim vi&tricibus

i R&Qa-

Svecorum armis adimebatur Livonia tota fe»

!

-—

N

i

ré Riga à Polonis fruftra denuo tentata. , In

M

" Pruffia item Svecie Rex,advectus octoginta

l

aavium claffe , jaCtisqve prope Pilaviam valiis,

yttd)

as

1

i

"n

Av

Brunsbergam , Frauenbergam , ,Elbj.i»ngam,

-.. Marixbergam, Strasburgum, &c. occupavit,

ufus in hanc rem inventis nuper.à qvodam,

x

Elia Tripo, machinis coriaceis , qvz perinde

t,juï*asäiï,

Mil

! atqve &neg , ignitos jaculantur globos. Tan-

E

b i

- dem anno 1629. cum Poloni ut plurimuin

rl"W

du

infexiores effent , ad inflantiam Regum . Gal

lie & Anglie; EleGtoris item Brandenburgi- --

i

h

t

ci , inducia in fexennium initz funt, retenta à

m

s

Sveco Livonia, cum qvibusdam urbibus Pruf-

jb

.i-ï.a;, ptElbizlïxga,-Mcvmeï&f- /

»::.

9)

"Mu

(

1

C«-

$

l

550

| —/EG[D. STR.AUCH,

Cæfai-i'ani,'f'reqventifflmis abufi victoriisjin-

folenter omnia agebant; Ducibus Megapoli-

yonm

: jf*

tanis , Adolfo Friderico & Johanne. Alberto,

1 dte

rlec auditis qviderri, perduellionis tamen da-

il

mnatis, Albertus.Fridlandiz Dux, ommnes

D

mos Y

däl

Megapolitanas ditiones occupaverat, ad ha-

15 fllü

al

n

].

ii

redesíuos transmittendas. .Pomerania in fo-

ïgfl [

]V

Jyu

litudinem convería propemodum , fola Stra'-

fundia Cacfarianis obluctabatur, repetitis acer-

"n

A

rimis oppugnationibus inviQta. Acceffittan-

L

uuwxm

demad . depopulationes promifcuas, in qvibus

necamici nec inimici habebatur ratio,edictum

iU

Ti

1P0

Caareum, Ecclefiafticorum impulfu promul-

nrgentem

gatum, de Reffftuendis bonis omnibus Eccles

l'heïmum (

1

fiafftcis atqve dignitatibus, poft pacificationem

fm voe

Wi Pont

Paffavienfem , per feptuaginta qvinqve annor,

à Proteflantibus principibus Occupatis. Ac-

mm'gc lo

uftz , Minde , Tremonz, & aliis locis Au-

WU £

;

guílanz Confeffionis focii ejiciebantur ; Do-

4l

:

if

manifl

Cores Ecclefie , & inter hos 'Theodorus

D

|

Ü

l

]

Thummius,Tubingenfis Theologus, Zamar-

nus , &alii, ob Anti-Chriítum, in papatuno-

Uniltori

tatum atreflo Cafaris detinebantur. - ]efuitæ

- gf

Dillingenfe's clafficum canebant, & perfvadere

cOlnl&-

L]

;ï' B'Jlngulo;

[

CONTINU.ATIO.

55X

conabantur Cafari, Doctrinam Proteflantium

! €gu

hodiernam diffentire ab Auguftana Con&ff.

Ls F

an.1430. Carolo V. exhibita; Itaqve Princi-

IT

pes Proteflantes , & Status Evangelicos ho-

At t þ

.L,þ

diernos non effe pacis religiofz patticipes, cu-

lr

14

jus fundamentum fit Augufana. Confeffio,

t d- b

Fruftra feditiofos Jefustas , editis Pupilla Ev-

j Wä S'Hï' 1

angelica, defenfione ejusdem , & aliis fcriptis

Wi

confutabant Saxonici, qvod perniciofi homi-

'nes nullas rationes admitterent.

Sereniffi-

äzg?fmzv..

mum Saxoniz Ducem Augufílum , Electoris

n

filium, poftulatum Archiepifcopum Magde-

burgenfem remotum , & Leopoldum Wl-

helmüm Cefaris filium , in locum ejus fuffe-

&um volebant Pontificii. Ex his.& aliis fedi-

tiofis Pontificiorum conatibus pleriqve Ger-

maniz Proceres Evangelici certiores fiebant,

-

!

premium exantlati pro Care laborir, Bono»

rumamiffionem vel.exilium fore.

AU

Uti vero mala confilia 'plerümqve in

Jw

Confultoris vergunt perniciem , ita & Ro-

PU

lu

l^

manenfibus tunc evenit, excitato € Septentrio-

Nam

d

M

»uah gulo'; qviafflictir afferret fuppetiar.

[qh [!

Gu-

)

/

P

$52

JEGID, STRAUCH,

WW/

- Guflavus Adolphus Sveciz: Rex, pactiscum

- PPolono induciis, in Germamam tendebat,

LA !

W

opitulaturus.tum aliis Germaniz Proceribus,

qvi amiffam lugebaneslibertatem , tum Stral-

*

fundiz incolis preprimis , qvi tutelam po-

Deereto

tenuffnm Regis 1mploraverant hactenus. In-

Il mgm

* dicitur itaqve Carfarianis à Rege Sveciz bel-

dumnovum. Caufz belli hz fere allegabantur:

OCU

inen

(1.) qvod Regi Polouia , qvamdin Suecorum

Seitodedit

ibofli faerzt Jubfidiarios milttes. Cofar mife-

vit yqui regem Polopia ad belli coutznua-

ficy

di10neH Animartnt : (z) Q*gad Legati: Re-

ttt, O

hmeranur

g Suetta , contra jus Gentium , 4d Lube.

«enfes Danico: Cafarianos tratfatus nop ad

I ceptro

miff , [ed coutumeliofe rejeti fuerint. (3.)

Qrod. confangvineos , coufederatos. Regis

hn

G Religiont focios ,. Cefar. profcripferit ,

ial

occupatis eorum ditiomibus,

(4.) od

linend

s

commercia per mare. Balthicum impedian-

is if

4try 4 Cofaris milite , Fridlandio porten-

tinfnfe

tofuin illum, MARIS BALTHICI GENE-

tltttione

KALIS, titulum fibi arrogante, & Cdfareu

Toe ml

piraticam » in mari. Baltbico, paffm exer-

lfcopat

centibus, (5. ) Quod Stralfundiam civitas -

1 j $1 Ufb

zem m*qw j?mtmwf, "niefle 0ppr:ffw frne pa-

-

9

|

d

e

'.

m

C ONTIN UAT 7O.-

353

bf

&orum vza/atwne, Cafariani militis tyrannidi .

am i.

amplius permittere nequeat Gc.

— Fideatur

t ts

Baltbafari Henckelii tratt, de Be//o tAm pro-

ul

feilitioqvam vindicatario Guft, Adolphi,

Lt

hn

Decreto femelà Svecis bello, primus impe-

agl J

tus in rugie infulam & finitinias fiebat ; Qui-

Ugb ['ur Í

bus occupatis, & adventante mfuper Regls claf-

d t wm

fe , Pomerania fübacta eft, Bog1slaus enim,

M

Stetino dedito, pacem cum Sveco iniit, & au.-

bfh CUA

- xiliaeidem, in tuenda utriusque ac imperii li-

)

wd ['gz'z

[

bertate, pxomlflt ; Cui viciffim Svecus , fe

l/

l

mw,a» li

N E

Pomeraniam tueri tantum velle, nequaquam

DT

Íuo fceptro fubjlcere s polhcuus eft

ii

Í

i

n

f'hf R

ï

A gebantur circa hac tempora Rausponæ

Il Py;r[ ( nu

&omitia, ad alendum exerc1tum verius , quam

M

zeftitnendam paccm , à Cefare 1nd1&a.

In

X

N)

nf

n

n -

.his 1pfïs Bellorum flammz Romanenfes ole-

r

nl p

um infundebant, bonorum Ecclefiafticorum.

Hf b

fit)

reflitütionem armis urgendam effe fvadentes.

"Neqve multo poft Chriftiano Wilhelmo, Ar*

K f'[mfl!h

[

d mauï

chiepicopatus . Magdeburgenfis adminiftra-

ii

TT

,

tore, in urbem reduce Parthenopólis , qvae

',IW

Aa

vul«

ld

', W([/f/lll

l

1

- JÉGID. STRAUCH,

55

ins- ?ræäam;ïfïf

vulgo Magdeb

grgg;n digiuuri ; obüdionc-s

g Ut

il

à €r

«

: Ms

quit

h

Eti Verä nccive Sxxf:eciækRex, h&qu Saxonie |

(

--

Í

7

Au.?

i

"

Ele&or, neqve obfeffi ipfi credidiffent faciléj- ilb

urbem, munitam fatis, in hoftium poteflatem 1 ao

breviredigi poffe, arcano tamen Dei. confilio,

| Dur (*

inclyta urbs crudelitatis Romanenfium argu-

1

mentum fieri debuit, qvando X. Maji die at«

du

'

(

|

'

)

Ó

ni 1631. non fine proditionis füfpicione.à Ce-

;

K PU

j

;l

(Grianis vi cápta C expugnata eft. . Dubitaffes,

g

utrum horrenda urbis clades commiferatione .. s D

magis , anvictoris infolentia indigmatione , — sB

dignioríit. Agebant enim victriees copla .. mMy

non ut homines cum hominibus , fed ut be-

4001

i Tony

fliz crudeles fecum invicem agere confveve-

runt. — Nulla hic etatis , nulla (exus imbellis .

Ü PCtüt í

habebatur ratio.

Vi&oria autoribus igno- . -

25 m

4

miniofierat, qvod pateüeret tune , miferos *

atfidus

viétos qviden. , at victores ;miferrimos effe,

Wfise

& ne miferandos qvidem, ut qvorum flapi-

«t Tirch

tia inter trophzea numerabantur, Occiforum :

t (re

numerus exacté non innotuit; qvam plurimis

ittn R

farianis ,

5

zgne abfumg;ig ; cruju.s vehementia C«

N

: ïbyüddioy,

ii

/' pre-

J

T

w:;'C'DZVT'./'ZV U.4T1O.

555

dewïv -gpræäam,'iüwïis vitam, cum melioris fort

unäe

. Ápe, omnino fuftulit. Teflantur tamen, qvo-

, rum inculpata in recenfendis rebus geflis fides

3

N

lt

'

l

ti- - eftultra viginti duo millia occiforum.eadavera

Q dnAlbim projecta effe , ne elementi hu

jus Iefü-

pdim

zmonio.cat'c;r.ct cgudclitas.

jcon/t!io,i :

as

Dum Cæfar"ianæ-cc;pïæ in Wpugnandä,'ciyï-

Mu iate Occupatz erant , Svecize Rex , auxiliis An-

m

glicis receptis , Pomeraniam. totam fübegit,

T captisqve Guftrovia & Sverino , Megapolita-

ajatt

nos Duces reftituit.

Hoftem veró perfecu-

wiiï"

- furus, à Brandenburgico Electore, cujus fo«

|

D

Ka

"' rorem Mariam Eleonoram Rex ante decenni-

g i

, um,anno nempe1620. duxerat, duo fortif-

;ezccomrf-';— . &ma monumenta , Cuftrinum & Spandovi-

u

am, petiit,: & ab ancipiti atqve difficililad

giih; tempus impetravit. Cognito Regisadventu,

p Godofridus Henricus , Comes Papenheimius,

WJOS d

. qvi ceneres ever(e urbis cuftodiebat , Johan-

W&'AB'*

nem Tferclaem , Comitem de Tilly, Exerci-

$ .tus Cxfarei & Catholice uninois (poft exau-

, li

WFW

-,

.. Goratum Fridlndie Ducem,) Generaleni,

j rab/ excidio, qvod

X

Hasftz intendebat,, flatim

*

ad

A,a 2

l

E

*

z

-

556

JÉGID. STRAAUCH,

-

Mgnabit

ad fz redire poftulabat , ut cla

dis nempe parti-

gl

j

eeps fieret, per ingruentes no&q Sye.cOs in cà-

j5

ftra Cxcfarianorum , acceptz,

Convenerant eodem annó 163t. Proteftan-

3

Etüüe&

tium Status quidam, deliberaturi,.quid immi-

nente Germaniz , à triculento Caaris milite,

MT

3

ruina ficiendum fitamplius ; Poft matura con-

Wfæqd!m' |

filia tandem fingulis placuit , militem confcri-

" -g

ab

D

bendum cffc, & adverfüs vim. injuflam ditio-

BPf

nes Principum Evangelicorum defendendas,,

néqve permittendos in po&erum fubditos fnos

lr

BI

- us ii

hoftium libidini.

reditu

In eodem conventu , przter deliberationes, - 4

pf

fes civiles concernentes, unionem Ecclefiarum

tentaruat utriusque. Ele&oris , Saxonici &

lint at

Brandenburgenfis , heologi quidam, habito

inter fe privato, de articulis fidei controverfis,

Jurdehn

J

colloquio , cui & Lutheranis interfüerunt D.

T

Matthias-Hoe, Electoris Saxonie Conciona-

tor aulicus, D. Polycarpus Lyfefus & D. Hen-

hontii

ricus Hópfnerus , é Calvinianis D. Johannes

Bergius, D.iJohannes Crocius, & Theepht-

j pb

lus Neubergerus , qveactio in menfe Martio

]u præf (i

ufula

- d'mi T

in&i/tura, ugi mere privata fuit, ita hac cla

n lag

.—obv..

M

f

'

'äoNTINUATJQ*; :

"557

HCWIPQ b |

obfignabatur : Ut omniaacta invicem, habe-

M

rentur qvafï non acta ,neqve alterutra pats fine

'ä

"

u evulgaret qxfi;qXFa;nf

'öaþlte'rqiu*s- 6qn.fenf

Es

Vl

,*

Etfi vero conventus hujusmodi fccum invi?

cem. Catholici Piincipes inflituerint fxpius,

lortis

Qf

neqve fcopus ejusdem vel Imperii legibus

m a

vel eqvitati contrarius füerit,tradu cebantur ta-

D d- |

men Evangelici , ac fr focdus adverfüs Cafa-

i

[

i

AM

tleis,

rem inierint. Qvare; fruftra calumniam hanc

exercie

'deprecante Saxoniz Ele&tore , C ac(aris

btl

'tus nihilominus; vaffata Thurin gfa; Mifniarm

ingreditur, &, occupato Mä;*tisbürgenfï oppf-

fuf

h

u

M

ann

ii

do, Lipfiam obfidione cingit , jocularibus , ut

m

ajunt , additis dicteriis , .5e virgincm 'Pnr'tbe—

J,hr

j

popoli [« Magdeb, accepiffe v Lipfram vefti-

tum debere, Witteberga confecrationem per*

A

agendam, & Dresda nnptiale conviviüæ ce-

I

lebrandum effe.

g

Mr s

In tantà calam itate,qvod Cafar Evangelico-

l

Ji

p

")

!

ur,unicum in af-

rum precibüs non moveret

u

mis þræüdium fupererat

5

qvo Sereniffimus

f

i»

j

ntun

Saxonie Ele&tor uti tan

dem compulfus eft.

ji^

p

veco fadere, atqve hujus

ob[

Rh?igio- itgqvc cum 95

exer-

Agg.

558

*X

j

JZÉGID) STRA4UCH,

(«

exercitui prope W'ittebergam conceffo in àl-

ii

teram: Albis ripami tranfitu, die- VE. Septem-

bris , non procul ab Emporio Lipfienfi , cru»

ld

entum committitur przelium , Caefarianis Ma-.-

;;.'lriülï

riam ,pro more ,.invoeantibus , & 'Sym'bolo*

ïsädlan(ïü

hoc: Manra [esu conjuncta , utentibus , Sa- -

fnm;

xonicis vero atqve Svecis , uni DEO íe com-

n

mittentibus ; nam Nosiscuw Dtus eorun- g

dem erat teffera,. Vidiffes tunctemporisago- jl

füizantis Germaniz pro libertate ; vita & falu- o

te fua, conatus. Palatino Ele&torile diadema: ^ ii

gdüdum ademerat Cafür. Saxo & Branden-- f'biü.Danc

burgícus Vicoris infolentiam jam experti e« 'jn]

rant. Svecorum copiis vel folonomine, qvod. uj

1

peregrine, iriterneeionem rninaliaritur hofles.

3 pe

At triumphavit tandem,

3j

|

poft ancipitem con-

gt

flictum , bona Ele&toris & confcederatorum .

lo ml

«aufa , fugato T'illit exercitu, & Przfecto ipfo' gt

vulnerato- Ferunt ex utra

j

;

qve párté cecidiffe |mify

XV. milliz. Victores poft!

1

2cita fecum invi«

m

€er$ convenerunt , ue $

í

veciz Rex füperiorem. u

yit

Germaniam, Elector Saxoniae;

poít recupera- | muty

tam Lipfiam ,Sil

cftam & Bohemiani fibi. de- 1

Rapofet

vincendas fumerent..

p

; ag

k Ut;ro-ï

b

x

5539

j

LP

Ütroqve autem x;i&ricia arma pa.ffïm' Cire

ll

"eumferente , Pontificie —Religioni addic

p:Genfl m

Principes d

e novo cogitarunt exercítu , cui

Lt )

- erzficicur d

enuo Álbertus XV/allerifteinius ;

At

buæ Ga- -

- ;Fridlandize Dux; focios nactus Iaco

j

Ü"Tibius

hfium ; & Sultzeníem Comitem.

Dbne!

* qvoqve laceras colíegit copiás qvidem, àt vul-

H mv

nere, anno feqvente, ad Lycum, accepto:

"Tandem, poít varias

TT

Á Iri*-gelf)zadii d

eceffit,

clades ; Caa

riani milites Ele&toris Saxonise

-

»sx'mä'x;*sxg

ï*mköiadeü;

ditionss aggreffi fünt, He

nrico Holkio , No-

UT

bili Dano,

& hoftilis exercitus Tribuio »

ii* " agtum

Dresderifem vaftante,

& Lipiïam de^

deSa-

hrj

'muo occupante . QuaréSvecie Rex,

Y

l

"

]&fv

xoniz periculo certior redditus , acceleravit

lj

j

! fuppetias, & prop

e Lutzenam oppidum, per

w

duo milliaria à Lip

fia diflantem , hoftem 'of-

Committitur

die 6. Novembris,

As

t]'

. - fendit.

!

— anni 1632. po

ft difperas nebulas , cruentum

ht t

at

; ptæüum,,'in qvo Rex

ipfemet , animófe cer-

gloitt

tans , acceptis aliqvot vülneribus , incerto ta-

nl

men autore, ne qvis facinoris gloriam aucu-

uw

d

pari poffet, occubuit. Victoriam nihilomihus;

Evangelii obtinuerunt ; qvi, ne inültum

E.

ipsie

M

Uüu

560

JEGID.. ST .LQA U&H.

periiffe regem paterentur , mägnam Cafaria-

f

jv

norum ediderunt flragem, & Pappenlieimie

mium , aciem inflaurantem, cum Abbate Ful-

a

denfi; qvi fpe&andi gratia accefferat , neci de-

mrrueret |

derunt, hoftemqve é Saxoniz. Electoris ditio-

yamen

nibus expulerunt.

Commendata interim A-

ærdueïlil

xelio Oxenflernio, Regni Svecis Cancellario,

ji,Ju

4

ä

Chriflinz, filig Regis feptennis , cura eft,

j

jui

exercitum veró gubernavit Bernhardus , Dux

us l

: D

Mu

a

M

.Viparienfis, incomparabilis Heros.

Eodem 1632, annoElector Palatínus Fride-

"w

ricus , qvi oblatam fibi Majeflatem regiam ac-

( frdlndi

ceperat , (unde malorum omnium origo )

.läerto,cj

j

us Sox

mortalititis explevit leges , relictis decem &

Elifibetha Britannica liberis impuberibus,qvo-

d'oner

,

*

rum nomine frater Friderici , Ludovicus Phi-

dunt ol

lippus, regimen füfcepit. . Poloniz item Re-

iris h

giSigismundo mort&

s

10 fucceffit Uladislaus

Confrr

filiusg.

ängenfl Y

In Germania bellornm cura primariavcrat;l

!m p

Perfeqvebantur enim Svecorum copiz & Ele-

W

1

nol

&orales Saxonicae fugitivum hoftem , datis

Jïv:änisidgc

hinc inde atqve acceptis qvoqve eladibus. In-

Pa

:

: D

h

tereà Albertus , Friedlandiz Dux, qvem Wai—//

en-

CONTINU.A4TT O

561

Ml

li

lenfleinium vulgo vocant, defectionem à Ca-

n

lts

fare meditabatur , vel qvod defideraret Bohe-

Abb&t*Fü

miz coronam , velqvod fui exauctorationem

uT

(l

metueret , é defenfore proditor factus. Infe-

Mil

lll

lixtamen hicaufus fuit, & in perniciem cesfit

titri.

erduellium. Anno cnim 1634. die 1$. Febru-

C

arii , Dux Fridlandie , Tertskius , Kintzkius

Qd

& alii, Egra ad coenam vocati interemti funt

[

d

omnes, Leslzo, vigiliarum Prafecto, cum

à

t'«

Hybernis & Scotis fuis, uti nonnulli tradunt,

hi

excidii hujusautore — Attulerunt iidemDucis

TTE

Fridlandiz conatus,proditi jam, Francifco Aj-

Ub

berto , ejusdemqve Fratri , Henrico Julio;

DQ-

'h:ïa

"

cibus Saxonie, diuturnam captivitatem , illo

"x

?m g

j

n

ad conventum Egranum properante, hoc ve-

La

AU

ro eam ob caufam , pro criminis focio à C&-

j

farianis habito , qvod Alberti fzater effet.-

:

!

"

n

A

)

Confirmatz porró Carfaris partés funtNord-

lingenfi victoria , qvam anno :634. nactus,

T

mmau

h,

Hornio ipfo , Svecorum Prafecto, & Cratzio

j

"

qviIngolfladii nuper Prafetus fuerat , à C &-

farianis ideo occifus , inacie captis. . Cecidere

| fzüüfïh i

!

I

tàmen é Czarianis qvoqve non pauci , O&la-

|

i

^

Ü

[

j

vius Aldobrandinus nempe;Magnus Prior mi -

Ll

W :

Aag.-

: Iirix

$63

JEGID, STR AUCH,

Melitenfis , Sy!vius P1ccolommeuo, alnqve*

cmurcs

Cæterum acceptam calamitatem Proteflantes -

u

qv1dam confiliis Bernhardi , Dueis Vinarien-

| iib

fis adíeripferunt , qvem fvafifï&: referunt , ut

t

i

pr z&lio decérneretur.

Poftqvam Status Imperii Rchgwm Ponti- | iil

ficie addicti , animadverterunt, violentia ex- -

|ipim

pugnari non poifc gencrof'os animos, zqvio-

1(3 Hl

D

Yes tandcm pacis conditiones 'Ele&ori Saxo-

guadin

mæ nomme Statuum Evangehcorum in Hl ia

duoillonegotio occupáto propofüerunt. Sum- .

um,&äf

Y

maerat; intéftino Germaniz bello , victis pa.

)

vod n

titer & victoribus cxitiofo , finem matureim-

j

Q fioft !

^i dspat

ponendum effe ; Ordinatis. rebus plerisqve 5.

uti àn, 1627. die12.Novembr, fuerant ; à Ma-

&(r

*imiliano tamen , Bavariz Duce, & Lm ea 1pfï-

M g

us Wi ilhelmiana ;

Electoratum : Palauni reti-

i

z

1

j

lict p

heridum , vidua Friderici reflituta dote, & F1—

lüis ejusdem prebito alimento. Mcgapo ita--

f

WO C

nis qvoqve Ducibus regiones avitás promlfls

Cafrjfi hanc pacem probaverint; nec non Du-

axi um

cibus Brunfvicenfibus Wolfferbytum , qvibus .

li

|

fïmul mandatum, ut qvater centena millia Im« :

iletum

De-.

periafium, " Tzlhams folvant hredibus. .

Varillm

eretum mf'upcr &f* ; ut eonfgniigntes in hané |

1

p*

-«

HI

563

comzlvv;/awol

ial

pacem vires & confilia conjungerent, qvo exer-

| P l[ ORRM

M

citus peregrinus , Svecorum inprimis, ex Im-

perii finibus ejiceretur ; five transactione paca-

r

t

ta, fiveaperta vi, à Cæiaris &ïacrlRo-

ffgionï?omi.-;

mani ]mperiiExercitu (hictitulus erat

D

t

]

ide|

Copiarum ) adhibenda. Conclufum deniqve

ii

eft: Pacificationem hanc iriter Cegfarcm &

A i«

Ele&torem Saxoniz , pro toto Imperio initam;

UT

di-

in nullum Imperii autStatuum ejus praju

d-

cium , vel exemplum etiam , ceffurum effe, &

Y

Hbl

qvod neceffitas jam poftulaffet ita fieri , dein-

nf

ceps non nifi in generalibus Imperii conven-

tj

tibus pcrüc'endain &c. His ipfis conditiont-

u

x

bus , & fimilibus qvibusdam , pax Pragz ini-

"N

tà eft anno 1635. die 26. Maji, & paulo poftea

[

H

L

-.

ln

1

iU

publice proclamxat(a.

j

LW

M

Etfi. veró. Sveci à tranSä&ione il non

n M.*Jï;'O.jiffä

v m

Vl

F]c.lhf

ömninö'excluderentur', indigne tamen íe-

cum actum effe conqvefli funt, cum Prote-

gdm,m:mnDüu,

j

flantium rem tantis incrementis auxiffont, &

i

r

:L

ipfiffimum Regem eciam, pro Germanie falu-

Ll

pugna.

lp

» VD&;

m, müiiffent jn

u

te fortifïzinc pugnantei

4

Que-

T.

564

JEGID, STRAUCH,

4

Qvare Pragenfis pax illa-novo bello anfam de- |

x

dit, in Comitiis Stockholmienfibus decreto, ]i

inqvo Cafaris & oppreffas: Germanix partes - | ol

SereniffimusSaxonis Elector defendendas una.. | (j V

fufcepit.

Imperatori vero & Hifpaniarum. ]G

Regi bellum indixit Galliarum Rex, Ludo- ] ul

3

z

vicus XIII.

iby a

B'dfäCUma

In fimul Polonum inter atqve Svecie Sta-. ]i

tus induciz, prius initz, ad viginti fex an- lia

nos usqve prolongabantur . reflitutis Polo-

IT

nl regno civitatibus , qvas, in. Pruffia pfæ-

«fit B

fertim, Sveci antea retinuerant. Friderico, Re- yürim:

gis Danie fiio, E

pifcopatus Bremenfis ofïer'cf t Regcm

batur, & Auguftus , Sasonix Dux , Archi-E-. fbonni

[ilcopus Magdeburgenfis, anno feqventi , fo- | t5, Cof

lenniter introducebatur. Belgs cum Hifpanis t Da

acriter de fumma rei difceptabant , Bredam J

&alia munita oppida occupantes , Augufla ta- |

tmelt

mén Trevirorum , una cum Electore , ab Hi-

fpanis capta efl. Ferdinandus III. Secundi fi-

E

lius, evehebatur infolium Romàni Imperii ;

s erg

parente an. 1637. d. 15, Februarii, mortuo,, ad--

m

verfus qvam clectionem atqve coronationem -

?slüüpntra

C arplus- Ludofic—us Pal

atinus proteflabatur.

/

Zs

»

Du-

E

3

i CONTINU ATIO.

555

T

Ducem Pomeraniz linea ,. poft fucceffioneni

lo

feptingentorum annorum , in Bogislao XVI.

]

l

eodem aano finiebatur.

Polonie Réx cum

UE

Cacilia Renata , Ferdinandi II forore, & Jo*

Rüganiarum

hannes Georgius H. Saxonie Dux , Domi-

a

nus nofler Clementiffimus , cum Magdalena

Sib&lla Brandenburgica-nuptias celebrabant.

Brifácum, . Germaniz clauftrum , occupabat

UT

Bernhardus, Vinarienfium Dux , cui Rex

ia

Galliz aurum & milites commodabat. Sed

jis D

au!o poft , anno rempe 1638. ex hàc vita de-

ng.

ceffit Heros ille belli gloria & rerum felicitet

Liend

geftarum magnitudine clariffimus. Inter Per-

Mu

t

fiz Regem & Holfatiz Ducem per. Legatós

Ü

de commerciis agebatur, Deniqve inter Sve-

UJW M

N Lly[o'

cos , Cefaris & conftederatorum | cohortes ,

L

Mil

PFOP'S Demitium & W/itftochium , in Pome-

i;:m.) a;'...ä

rania item , & paífim alibi , acerrimé pugna-

tum eft.

z

H

M

"

L

l

)

Jsllhxmäu .

Hifpanorum res tunc temporis non parum

afflicte erant.. Nam Catalonie : principatus,

ii

ug,y gtl

claufltrum atqve munimentum Hifpanici Im-

st

!

perii contra Gallos; ob fevitiam militis, qvi

i

qhh

]

if

qin

Aa7

iþi-

J

—,

-

:

. ZJEGID, -S'J'RAUCH

$66

ibideém Hybernaverat ,cum remedium ahqvod ;eng"r

exaula fruflia fperaffent Subditi, tandem ad j od

Callos defécit , pr&eunte Barcelona, munitif-

;uml d

fima civitate.

dm r'üs]

EY

(üm5c

Acceffi£ ad calamiitatem hane. Lufitano-

am&J

ruim defeclio , qv1 excitati , ut perduelles Ca-

voneitol

talonos opprimerent , & Olivario Pro- Rege .

ænOhJ

.

fegmus agente,arma adverfus Regem Hlfpa-

niz arripuerunt , fubílituto in locum Philip-

Q t

pilV. Johanne IV. & domo Bragantisa (qva, .

órmni, Lt

per multas affinitates , veterum Lufitanig Re* — ia

gum Profäplæ conjuncta erat, ) oriundo, Ses

? fürt tefri

cuti fbnt continentis cxemplum Atlanuu &

, M. (X

Indici Oceani Infüle, qvas nomine Reglg

Portugal.ize Hifpanus poffidebat. C

onïnma-

Cl

lido i

runt qvoqve novi Regis potentiam ícedera ,

qvz cum Bclgxs, Gallis & Anglis iniit. Fe-

ï

:ülPi n

licitatem vero turbabat norí parum , qvoi

3

4' imos

Edwardus , novi Regis frater , Viennge captie :

34

FT 'M

vus detmeretur.

A«ccidit mutatio hæc ans

'ïL

ïus tit

no 164.0

3

HH)[ ( 0R

l

& d»m (WCU

Caterum Galli letitiam , qvam é deti-

^ lod

: mcnto hofhs fui Hlfpam capmbat, motus in

Io*

l

^ |CONTINU.ATIO.

367

dmmaüqudf

fegro o:ti minuebant. Lothannglæ enimDux

in Gallorum eaflris fe in pofterum: pugnatu-

rua Lutetiz promiferat qvidem ; magnis ob

id acc »ptis muneribus ; adpaulo po i Cafaremi.

flä: FIUIllU. g

fcddtus eft. Augsbaf vieiffitudinis ]oamus ;

t lg

ÁArmandi Cardinalis; Ducis Richelii ; mors ;

YUl

vo nerno majora unqvam in Galliis aufus 'eft,

ln Reg

fiemo rajora; füb auiplcus regiis , bella gef-

Ri Hup

fit, & fub qvo maxima foris res Galliea aece-

h & ^pit incrementa 3' capta propemodum Al(atia

M&m( u

omni , Lotharingia domita , Catalonia in di-

n

tion:m Gallorum redacta , Belgio Hzfpanc-

I)Wüö*i

fum territo , & validiffimisaliqvot ejus civi-

A

i l

tatib.s expugnatis. Boxbam.

du

(

Cdzimale anno 1642. mortuo, Rex 1pfe

r

M

Ludo.:cus X!II. diu fuperftes non fuit, nam

s&ngü U

& tpi anno 1643. die XIV. Maji, ( quo an-

'On r "'q

te annos X XXIII. Henucus, pater ejus , àSi-

JW

cario conoffus eft) fato conceffit ; Succefforem

na&us iiom pnmogemtum LandoyigeX . :

muw ïHy

G'Ul, U.'uS ?FHGS circiter Rhato, flcra mentum qV.L-

dern dixcrunt fubditi, & matrem i mtereapro

p

üt'

cheate dec;ararum Nalnlommuo gravifimi

n:o-

plcbiu"wb

Bs

EGID. STRAUCH,

$68

*

motus interni, qvod fieri folet füb Rege mi- - ilgälffus ,

norefit , Galliam turbarunt.

ib V

In Germania- armorum flrepitus nondum |&dij

ceffabat. Etfienim thtisponæ,-an.164.o. & j

feqvente , haberentur comitia, vix tam aliud -

i gt

T I

qvidem tunc qvidem peragi potuit, qvam

qvod Monaíterium , & Ofnabrugum, Wefl- -

digdemoa

phaliz civitates , ad transactionem deflinatz :

sl

fuerint. . Intereà Sveciarma! fua vi&tricia paf-

! lil

Df

fim circurnferebant , Lambojum, hyberna in

Germania qv&rentem , ezío ejus exercitu , an.

"g Bott

1642. ceperunt; Silefiam fuüb novo copiarum .

Pt

Rectore, Leonhardo Torfteníohnio, vafta-

"melteY

runt , Francifco Alberto, Duce Lauenburgi-

u dnd

co, prop£Swinitium victo & lethaliter vulne-

Bu

[

rato. Olmizium , Moravizx metropolim , ab

- Mj

"

Itilo qvodam Miniato malé defenfam , fine

vt

difficultàte occuparunt. "andem an.1642. ad-

,äfenovatam i

ventante hyeme, in agro Lipfienfi , ventum eft

g

ad pralium ,in qvo Sveei füperiores fuerunt.

Afor

Atqve Cafaris copiz , füb Ducibus Leopoldo —

g, d

Wilhelmo , Cefaris fratrze; &.Odf/,ïavio Picco- -

Matrem|

lomineo, Comite de Ara gonia, à Svecis Cofz

* dinty li

partim,, partim captz & in fugam act funt. .

apida

Culpa ig ?qvitgtum SQ,Hjc&a eft j qvi prer

fuga -

r*

a

1

^

CONTINUATIO.

569.

ll T

fuga ufus pedeflrem aciem. hoítis permlferlt

|

E

arbitrio. Cladem hanc feqvebatur paulo poft

" M0Nfy | -

& arcis primum, poft & urbis Lipfize deditio.

J.ISJ,o i

Freiberga, Hermundurorum civitas , fodinis

Ya d

metallicis c. [:berrima, diutius obílitit, & vi-

W»m

|

&orem frznis co&r cuit , usqve dum , c efaria-

nn, V.

nis denuo adventanqbus,w&o flmlhs,obfidm-

(elin H

Tem folvere coactue eft.

dtunt E

Incidit in annum 16 44. mors Urbani VHI

hmmw

Pontificis Romam,qw,poüqvam per XXLan-

M

nl

Hnos

DA

i^ UHCthdtum z Fellerdb , C

WA

conürmavexat

b

OrdinemE qv1tunG oælof"e*' on Mguoms Im-

jl

i

,T

maculatz Virginis, Jubileeum etiam celebrave-

j

"

rat, & Andream Corfinum , Nobilem Floren-

tinum, C armolitam & Ep1fcopum Felufinum,

SO

an. 254 ab ejus obitu , adfcripferat Divis , con-

fecraverat etiam Eecl eflam Vatlcanam, plunes

;

ü!]

| renovatam à Pontificibus, & multa alia gef-

j;

ferat , an. ectatis feptuagefimo fepumo, decet-

i

fit.. Succefforem nactus Innocentium X. Ro-

!

manum, dictum Pamph111um ; ]anfenxfml op-

pugnatorem utipoílea dicetur. P. Franci[ci

Jj

Carriere Hifloriam Cbrano/og:mm Pam*q?-

eum Rommomm,

1' T Xvæ ml

|

g

]

In-

j

*

"

576

- AEGID, STRÁUCH;

g0.

j j

Inter lizc novz in Holfatia turbze orieban- :

Nout

fur; Bellumenim Hamburgenfibus à Rege

h ais

Daniz denunciabatur, qvod multiplici injuria

affeciffe Regem & fubditos ejusdem- diceren-

fl

Jnni

tur. At foluta pecunix futnma pacem redime-

æmp'eycxij

te Ha m*bu*rgenfe-s maluerunt, qvam armorum

vim experiri,. NéQve tamen hac ratione. com*

pofita eft Holfatsit Nam :paulo poft adverfus

| p

Dariiz Regem, relicta Saxonia , arma. fubito

;

1In

Ü

J

Yi

rnoverunt Sveci , allegantes caufas feqventes

523

lrl

evo IX

z2 LY

g.u'fam ftü

fere: Qvod Dani

ex diceretur &edus cufi

Mofcho & Polono; in

$7^

tlv

rnicienr. Svecorum;

J as

íniife: itemi , quodin freto Danico »P.o-rtori;i.

j

jes Tur

feu vedtigalia pm.ïubitu augeref , rion fine

ingenti commercioruni detrimento , & padi

m A G

t

olim. initi violatione &e' QvareRex ipfe, qvi

c'onipün'ere Gernranix res cogitabat , dubio - urte

implicatuf*bdlo*,- Torftenfohnio Holfatiam & ;

l.

ER

Jutiam, Hornio, demeftico milite , Hollandi-

am, claffevero navali Bornholmiam. infulati

| !ofæeænt;

invadente ; & qvamvis hec ipfa ,^ à Danica

- dMitin;

elaffe , fugata ;atqve Dux Flemingus occifus

4 tiut ,

* ts d

fuerit , paulo poft tamen, Batavis, ob commu:

nem ngvigjorgm c—æufa,xg ; SVecis opem

f eren- - nj

d

31 us,»»

as

(

€i ONTIN UATIO,.

571

l!lbæ W

txbuä, prope Femeram, Danica claffis fuccubu-

i

2

$t , multis demerfis ,a liqvod captis , czteris iri

i

1l

fugami a&tis ravibus, qvze Victoria Carolo Gu-

i dlæftïr

ftàvo V rangeho Svecorum Prafe&to , mgcn-

Wm! €

tem pep».x it glouam.

-

A

1ÉOn v

n

il adx "u

!3

(äo temporc de màris Dominio Danum

W Wto

.inter atqve Svecum pugnatum eft acriter ,

M

us ( qxc

TLZID()I vaniz PLch:pS Ragotzkius,in Hun-

ii

gauam mom, Proteflantibus opitulaturus -;

^

ml Srf( A,

Qvi injurias à Romanenfibus patiebantur ; &

Daï FJ'I

occupata Caffovia , alíisqüe OPPIdIS, feceptis

M,Mr

item Turcieis copiis, viétor extitit ; Buche-

inio & Getzio, Ca(aris Ducibus, inter fe -

r)m ff &pïx

. diffentientibus ; & altero alteri parcre detre:—-

QHCR T 1?m P

&antee

i

J

m t 11

In Bohemla non mirnus C efaris res calaml*

lml'jp-(,mü' !

€ofæ epant ; commiffo enim , Pragam inter &

Mlmwrr

Pilíenam , cum Svecis præho .inqvo Getzius

1j ,R

Fl m,frj WL E

oceubuit , Hatzfeldius captus eft , Vienriz,

Z

Cairis (ediyterrorem incuffit, T'orftenfohnius,

ii

ut Conjugem Cælarxs,& qv& cu1qve caridfima,

s

mkïü

l

/

1!]-

|

JEGID, S?RWCH.

A

573

j

inStiriam Carinthiamqve avehere timor juH'E:« Intcï€3

i

-

UIOI

aM

Utut autem an.1645. Aufh'la, Ducatus Bre-

[gqvimm.

menfis &alia loca,militum experta. fint ferou-

-3 o

am, qv reliqvis tamen eundem felicem afti-

fs

mamu$ ; qvod eo ipfo Tranfylvanum inter at-

(niio

qve Cafarem. lites compofitz fint , pacifica

st

transactione inita , qvz Ceefari qvidem parum

1 mus, DH.

emolumenti afferre videbatur , fed neceffitate .

teberga |

tamenerat cédendum. Porro Danie Rex ex- -

m w

emplum Tranfylvani-fubito fecutus eft, fa&a,

x

ad inflantiam Statuum Regni, Bromfebroen-

j&USD (

elïatmf

fi pace ; & $vecisfines Regnorum, vihujus

con J€Ht10n15, ampuannbus "AdhzcSaxonig |

rædcfhnat

Elector, Caf. are ipfo non abnuente, inducias-

aptbus,c

cum Svecis iniit , qvod. exemplum an. 1647-

- dium.

Bavalus feCU[US eljü temtus armorum Sveci-

Tk

corum, füb Duce Vrangelio, (inlocum Tor-

ä NI CVCDt

il

ftenfohnii podagra & aliis morbis confecti,.

iadre

cxterum fams faturi fuüffecto ) felicitàte. Ne-

Tutfonl

qve enim Germaniz tantum , fed. Italie- 1pfi

xummvf

exitium minabantur eadem, patefdähs Brigan--

tinis Alpxbus & Duce Efchero , cum multis -

ä

(Q)tel

aliis , in ripa lacus Acronii , captis.

- Ht

J

In

)

AHHO«

b3

CONTINUATIO, -

573

hii

;?Ifxterea 'Thorunii , qv Boruffiz civitas eft

Jrti]

. autoritate Regis Poloniz, derebus fidei, col--

:;F

loqvium inflitutum , & eodem an. 1645.. «e-

1 N

-tum*eff, Lutheranos inter, Reformatos ac.

| Itu&cm ææ'

Pontificios. Et Confeffus qvidem Auguflang

ITR

Confeffioni invariatee addicti Director , 'The-

TM

logus de univerfi Chrifti Ecclefia meritiffi-

um

1

mus, Dn. D. Johannes Hülfemannus fuit,

meltue l

Witf&bei*ga'äd id evocatus. Ex parte. Refor-

ulb

matorum vero Johannes Bergius , Ecclefiaftes

nl

m

Brandenburgicus ; primas tenebat, íociu

wb |

na&tus D. Géorgium Calixtum, (ed. cum 1lla

a, s

proteflatione , Íe in materia Sacramentariá, de

At

Pradeftinatione ,& aliis doQtrino Chriftiane

h mäw

capitibus , cum Reformatis nonfacere. Pon-

ïpjumaxäg; :

a

tificiorum deniqve cxtui pr&erat Georgius

gmotü öï;r

'Tuszkievviez,Epifcopus Samogitiz. Caterum

,ml

N

felici eventu hoc inflitutüm caruit ; Neqve

n

r*g.mïï)

enim ad rem perventum eft; nedum, ut adv

er-

Jjat

JXV

farii , errorum convicti , eosdem rejecerint,X

fj

h

"

"

N

il

pacem 1n Vel*itaþe - nobifcum inierint ;

u

J

jj

p

Jl

igionis dli(ï;xdiurn com.

u

: Qvo tempore; Rel

,

m

poni voluit Poloniz Rex, eodem feré auctum

eft; Anno enim 1646. occafione difputationis

Ccu-

[

s

ZEC!D. SmAUC-H.

j

W

T

h

/

«ujusdam de.praedeflinatione , Refpondende |/

&

]

Johanne Latermanno, in Regiomontana Aca- -]|

WU" J E |

demia propofite ,& à B, D. Czleftino Mis- |it^

l

lenta publice impugnate , ab extraordinariis

*

y n

vero Profefforibus ibidem, D.Michaele Beh- ! d

mio & D. Chriftiano Dreiero defeníz , infe-- 1mnist

Ficiffimz turbz in Ecclefiis Lutheranis excita- .

»

il

ERE

(j n

tefunt, culpa Helmfladienfium Theologo-

rum qvorundam, àqvibus dogmata fua Later-^ ii

rannus hauferat, qvem etiam , ut difeipülum * i

füum, Calixtus defendere conatus efl, negle-

L]

&is Orthodoxorum freqventiffimis admoni-

tionibus & precibusetiam. Acceffiterroribus — Cl

reliqvisSynergiflicaConradi Hornejidifputatio — sl

- enüntit

de lumma Fidei non qvalislibet,

- Ninis ve

Íed qvz per Charitatem operatur,

: «'iïofloqvic

neceílitate ad falutem, .in qva Auctor .

ggjbusan.

Majorifticam phrafin : Seneopera funt ne- DLT

ceffaria ad falutem, defendere conatus eft..— -

mger

Wt

D. Georgius Calixtus etiam Differtationem -

t

deqvzeftionibus: Nummyflerium fantiiffme

$

[

j

Trinitatit foliu veteris Teflamenti hiórie pof-

i

ï

(ciïdi

:

ll

fit .((gnioZ]ïrgri ; hs ejus Lemporis

4

Pa- -:.E;H d

Jrz;;- :

X

"

57$

;x lu

d

m'äïw ',l-":i'ïiw

Dei' 15 propria]ïld 5);0/9,4/1' 4p-.

D

aruerit , cum appendice , itemqve fanatica

dltn

!

lfcripta alia ingenti cum Ícandalo edidit, ita

üïdlnjn

ut demonfílratum fit ab Orthodoxis Theo-

d

logis, non in paucioribus, qvam L XXXIIX.

C[CHL j

:

Pundtis, à do&trina Ecclefiz, yvvíoc Luthe-

f0 C

rang, Novatores Helmftadienfes receffiffe , ac-

Thcoiggo. 1

qve ideo nec dignos amplius effe, qvi Luthe-

liue| ranidicantur. — Cezfer conknjit«m;vkþp,etmm

k

dme vindicatum,

^

Y

"

,,,,,,

E Cialixtinorum Scholis 'Syn&reci&æv,ihnuæ

meri egreífi funt, qui Ecclefiam Lutheranam

alllixerunt magis, quam. profeffi ejus hoftes.

gm;lsxib

|

It

J

Inprimis vero Rintelenfes quidam Theologi,

"

in Colloqvio , quod cum Calvinianis Marpur-

gt |

' genfibusan, 1661. menfe Julio, Caffellis habi-

N;fug)äln!-

;41

tum eft, ita cum Adverfariis Orthodoxa Ficei

l

À

"1 ::æfusfdï

transegerunt , D altera pars alteram

-

diona -

n

r

]

:

j

j

—

N

propter diffenfum in qvaftioni-

!

- bus refiduis traducat , convitiis

d

led fe

T l

: :Pïdcmdat ^ .auxtg.cïzm:n.ctg,

[

mu-

L

576

JEGID, STR.AUCH,

mutuo fincera & fraterna charità- ||

ll

n

te compleétantur; litriqve parti |

—

,

l

f !

addicti etiam ad hoc difponantur, :

qv.o ieinvicem pro ejusdem verz | "a

Chr(ti Eccle2e Catholicze mem- -tb

bris, verzqve&falvihice in Chri- u

ftum fidei Conlortibus atqve vita u

[

agmt

zternz cohazredibus. agnofcant, w

qvod durature Pacis & Concor- p

diz -Ecclefiaftice ftabiliendze & & &

confervandze verum medium & m

firmiffimü vinculum futuram fit, hr

Quod ut tanto felicius procedat, il

]

as

dehoc qvoqv.e convenit, paftores

urriusq; partis controverfias iftas

tturb

Ll

proconcionetractare non debere,.

QVOdfi textus gg ut alia neceffitas ämfpizrim

exigete videatur, uücipfum dogmafä

Titer |

i

tangatur '&cj;plicczur , nonmn

ü j

;?mamï, Qur

""

! CONTINU.ATIO, .

7

n ft fumma cum modeftia id Hät

5

"w diffentientium nulla fiat mentio,

um

;

; nullum ipfis verbum duriufcu--

j

w lüm excidat, qvo exofi apud ..

l. plebem fiant, minus acerbé eo-

"1. rum featentia exagitetur, non af- — -

alWi[æfj hngantur. aliena , confeqventix

«s non agaitz non imputentur, fed —

R&Qonwrï-"'fïmplcx Áolurm veritatis declara-

d tio & confirmatio ex Scriptura -

nl proferatur , eóqve pracipué fpe--

ii &ent verbi divini pracones,

ut

(

|

i, populum qvaftionibus difficiio-

«

|

« ribus & ca

x

?PEA()

NT

prum ejas fuperantibus

N

u

l'iH

i

M hon turbent &C. . Pide Relationem -

f

l MHce boc colloqvio editam . & Wittebe

rgeyþ-; :

z

!

l

T

"m )Epic-rg'/z'nör de eodem,

11

pmm

dogr : | Inter Pontifï)cios' non minüs inteflini.

t, éccfton

:

e qv-æf/ïi—c')

nis :

, M

fg motus öþOrti fun

Bb

de

A.

x8

JEGID. STRAUCH. |

deAuxiliis & modo bpfrandï grä-

| gcmwflf

/tiæ leiDäF. i *NamGomäliu'sL]an;—f'enius,—

(s

Yprenfis ia Flandria Epifcopus , ordinis Pra- nont[ïthf

monftratenfium , fevipfic de OEQOBLO.mia

gl

3 t

tatld /tomos tres qvibus I.Augïu.fïini titu-

aoj

luri prafixit , ideo, qvod Auguftini ( cujus

t od

fcripta omnia decies, de Gratia.vero & Libero-

digi'

arbitrio tricies legiffe dicitur) fententia genui-

na in iisdem contineatur.

D.mnat hic Scri-

Aiezn

ts

PIOI' t

um in genere ScHoLAsTICAM THroroGI-

AM, VU

Igo fic di&tarit jqvod in eadem Epicuraa,

;ädit, i

quYednty

Platonica & Pelagiana dopgmata proponantur,

d

: - qum in fpecie in Scientie Medie autores

SvanzzIuM, FousecAM, MouruaM, LzsstuM,

iptit hum

'iff;.idemq»

&c invehitur, ipfe vero plerasqve Calvinia-

morum opiniones fuas facit, & ex Auguftino:

ïmvcrö !

imondus

deducere conatur; Gratiam .,Qperari' it-

A

Juaitnf,

m

refiftibiliter, effe particnlarem,

x;

&tiam ex incentione. Dei antece-

U

i

ä

»

"&

dentes. nullam effe fufficientem,

al

atitudis /i

li

mh g&æ a&u [ecundo be

E

K

-—

I

-»cozvmr.väfm,

379

fu

"l nemcoh:

mmat, Chriftum pro

U'S]gn:renäm,

Mdinis ] hi

. emnibus hominibus mortuum

. non e(lt&e.- od Scriptum hoc bi-

um

ennió poft- autoris obitum , 'anno 1640. &

Wi non tanturm 3 privät-istcriptqribus., Diony-

jl [dj

- fio Petavio laaco Haberto, Antonio Richar-

Ls

-do, Francifco Annato , Petro de S. Jofeph,

g

. Philippo de Sanctiffima Trinitate, Ripalda ,

lia Brifacerio , Sebylle & aliis oppugnatum eft,

ais fed Urbanus VIIL qvoqve Bullam anno 1641,

iblin) idit, in qva libros Janfenii damnavit, qvod

255 €ontineantur in iisdem phraíes, à Pjo V, in

Maä at

EMichaächajo Lovanienfi, an. 1567, damnatz,

Vepetiit hanc conítitutionem Innocent, X an,

TE

|

|

N

s r

|

1653. idemqve pofteà fecit Alexander VII. E-

u AWG

|

h

nimvero Janfenium -defenderunt Libertus

.Fromondus, |.Succeffor Janfenii in Cathedra

t

"Lovanienfi, Curio, Parifienfis Theologus ,

mw]mm - & Sorbonülæ p!eriqve, AfChi-EPifcop.USitcm

Mechlinienfis, Belgii Primas , cum reliqvis

]art

Epiícopis & Provincie Generalibus , Bul-

lufäcitüffff hm Pontificiam ob - & füpreptionis argu-

EE

Ediderunt item - Janfénii fautores

Bba

f

(' 'dCT :

5)&8.0 ! . ZEGID, STRAUGH,

ï

defenfionem Belgarum, contra E«

| jntn

1 t m

vocationes & peregrina Judicia ,

I

item ; Jus Belgarum contra Bulla-

rum Pontificiarum receptionem;.

Pun

qva onjun&tim imprimibeurayit Píeudony-:

1 pZTfCS.

mus þgvida'm,

M

w...z

hii i

vocat, "

qi fe NUMAM SEDULIU

t

^

A

"1

;1

lt

- Sed nec Ca

lxriniano;:um* Ecclefiz .',ii;;te&inis

f Cret

turbis caruerunt , orta.prater Supralapfarios, aj

& Sublapfarios , nova Hypotlieticorum SeQta;! igin

Hujus autor Johannes Camero. fuiffe dicitur,

interpolator veró precipuus Mofes. Amyral-

- CH

dus, qvi in libro de Pradeftinatione, Specimi-

1

ä

üC

$ Con

ne, & aliis, utriverfalitatem: Gratize divinz af-

feruit qvidem , explicatam vero hoc modo :

|

]

i5reit

Deum velle ónes bomines-f'alvor freri,fi cvie

& m

dant , nollq autem eis dare, ut: eredant,

*&hm'c h'

336

: w fententia cum principiis s 'Ca-lvinia(niks,,:;— m; II;

vulgo receptis , advería fit, oppugnarunt ean- g.

dem Fridericus Spanhemius, Andreas Rive- i j

tus, Petrus Molinzüus &ali, tanta cum. Ves |lrie.

| hementia, ut Autorem ejusdem 3CCUfäfiUf*f t osel

mifericordie divinz conípurcata ii

rue LTMT

| rl[un cxgoütæ,& in 'immancm -

-

j

z

!

581

coum

delitatem 'atqve injuftitiam mu-

ld

tàtz. Amyrddus viciffim hofles fuos €4-

ul

'

itales & irreconciliabiles inimi-

g.

os Gratiae C hrifli vocac Pax éqvidem

d

inter pártes, "autoütäte—-y Prinöipis'Täpentini ;

DUCUN

confirmatà videbatar ; At Johannes Dale

1j

e4

D

lff.','l

edita Apologia pro Alerfonienfi ; antio1627.

"T

& Carentonenfi , anno 1645. celebratis , dc hac

iripiay

M—

;

I

'Cäuü,synodis,litem hanc denovo reliqvis;al-

Rorod

[

-

V r

,-v

vinianis irnitendere«eft auflfsw

w

Mihiot

Ea aïvinix Schola ?rbdiit änte þaücos ántios

Hïüöü:,Spid*Ti:E

JSAACUS PEYRERIUS Gallus, é famulitio

um

Ducis Condzi unus, qvi librum , variis erro-

il

tibus refertum., de PR/E - ADAMIT.S edi-

r jnd

dit, homines ante-Adamum extitiff: affetens,

jl adam

& huiq hypöthefi impias opinioónes fuper-

" g ühiniaü; "

ftruens ; lmpreffus qvidem facerrimus liber

n

anno 1654 demuni, at diu ánté in Belgio vi-

r

l

g

;

h

jol

fus eft, cüm per plures annos. in. condendo

: cumïf

hoc fcripto autor laborarit,

Gætcrüm Aü—

tore Bruxellis anno 1656. . capto ,& in car-

g

u

cerem detruso , libertatem íuam , ejuratione

ypo

ibri de Pra-Adamitis exe-

ii

lfg&wæ Celvin; & L

c(a-

f

L

L us

N

582

"

EG'ID; STMUCH'.

'..-,x—t

$

1

cratione , recuperare coactus eft.. V:'dä*eiuf-l Ll

i

dem Peyrerii

qlt

1658 editam,

Epiftolam ad Pbilo;:mu;g; AU.

j

(i

*

g

j

,Redïmus ad hifïöri'am r.ehix!h in foro ge-

æIJOJ

m y

farum, Tureicus Imperator, conferipto- co-

/"

m

piofo milite, qvem univerfus timebat Chrifti-

anorum Otbis , fubitó & nulla belli denunti-

R

aUone pra&via, anno 1645. — Venetorum in-

gvlï&büt

i

m

wafit ditiones, & Caneam , portu & muni-

ilonibus celebrem infule Crete

[

f

*

.

[$]

oppidum ,

]

) oiqt,

oimc:treh o

bfdienem , ne

c non alia !

i gcnfi*

In'i: ejusdem fortalitia , iisdem ademit , va-

* Qs Cde

riis cladibus hinc inde acceptis.

Candiam

. gdpons

vlb

tamem veterem , Metropolim nimirum Infu-

I . fortiter in hune diem usqve Veneti defen-

asicetr

dunt. Ejusdem belli exitus qvis futurus fit,

: divone

ignoramus, Qufla qvevis , invictz Reipubi-

ï t

Lf

uf

P

ct ,qve tam. immani-hofli per tot annos for-

,ä

ïä

1

t Pou

titer obfiitit, ex animo Fx-e cantes,

3 Un

f

; DeH—ifþax&g dictum efl anteà, uti Ca

ta-0-

-s libl

] h M. i

niam omnem feré atqve Portugalliam amlfc-

rin

itin |

h

XONTINUATIO.

s'ïä

kj V"d"ein.:;im; Àn Flandria,feliciores non erant , Gre-

MT ( velinga & Duynkcrka , nobiliffimis portu-

- pus, à Gallis, ope Batavorum , captis, Ma-

. ximé omaium periculoül erant Siculi & Ne-

fUM'mforog

. apolitani motus ». circa annum 164-. obor-

u

1

g

E

l IR,Sic:llia qy

.?

ïïgm , Proregum KHifpano-

Vr -- rumfuperbia , au.

&a vectigalia , tributa , alia-

Xidnn; . qve Onera » qV

ibus opprimi, penitusqve ex-

ww tingvi libertas , ra

pinzqvg,ac preda efe ;

P

atx fingulorem res

mhg. pu

bicg omnium ;

mwhi. ac

fortune ,u ebantur , Marchioni VilefioS

-Re gis titufo ,tunc prz-

TTE genti huic , Pvo

TM

eerat , exitium dpbio pr

ocul attuliffent , vt

de tollendis

i Cl(

is diplomatis flarim vulgatis ;

"

um vecga

libus , tributis,& eneribus adeo omni-

]

bus, aceorà

.

m,qvae pertumuitum gefta erant,

t

^

ym

4oblivione obiata.g

..'-

M

o

nLmp etraffet. Neapo-

&qv'sïmm fn.,

in Siei-

m

itani,cognito co t2m1 lcto motuum

|

'

níne,àAsdem de Cag(ïs, adverfus Roderz-

!

mesfaï "E

I

cunt Pouzium., Ducem Arcofz, Proregems

L

jrma fumíerunt, -autore turbarum '"Thoma

Aniello , Amalfio , vulgo Mario Aniello di-

"hb

&o, qvi pifces capiendo vendendoqve alere

Centum

g familiam haétenus contvever at

L

-

-' qvin—-

Ls

r1

$84

JEGID. m,fiïc;z

qvinqvaginta hominum millia fuiffe diCUntur;.

à

ebdol

à qvibus; imperante. Ániello , ámpune ferro-

( t

flammisqve, non &dicule faltem , in qvibus

d od

vectigalia folvebantur , cum omnibus literis,

J*

)!

rationariis, mercibusqve , exuíle funt, (edali-

'.

T

|

qvot palatia eoruta 4 qvos vulgus oderat, cum

omni fu

h

1 anit

—X

funt , fumtis at-ocii

peZcCtle, vaflata ac. everfa funditus.

chisää

linis de princlipibusïci—-

vt HJ

.;vitatis viris (uppliciiz, qvi libertati hactenus

at H

!

advetíaci dicebantur ; coacto etiam Proi*ege,

ur tandem in poftuta plebis. confeníerit.

li

z

'K,G-'æf;rix;n*,-qui Pater. Patrise & liberator paf-

J gt

* dfim filat;oatur Aniellus, ignarus füi & prio-

- mius

tis abjectiffimz conditiotis, violenter age-

T utr

jt

bat omnia , incendia Neroniana in urbeimi-

n & i

tabatur. — Tandemamenti fimilis ip(e ( omni

dhus ff

(* poteílate exuebat , & eqviti

-t D

Neapolítano ,

Fonfecz ,

4

mandabat, ut marmoreis tabulis -

lixc infcrib

w

e

At fierit ;'

nda curaret : . /4u/el/us , Prin- :

Jitle

S

r Duxque populi AVeapolitani, mandat .

EEE

r

Neapolitanie omnibus 4tque fubet

Ut pofl-

^5 tlf

( Bac fobius Dueis Arcofíi

x

46 leges eXcipiant,

» Pro- Regüs » jf fuffagw, 1'1

Ità € pifcatore Rex ,

] ts

R ege nul)us ;imm

ilis percufforibus, defer-

w'

Y

,

a

vt

D

tus ab omqibgs; €

æfus eft,

capite Regis fc: ]

96 tüm

fqvi- -

:

/

CONTINUATIO,

mï*

li

quhebdomadam à lanione cultro 'abféiflo. -

mpu"t ferr

Galli fruftra Regnum Neapoli itanum. hac oc«f

l

DI

-cafione Occupare cogltaVezav t, miffo G vifi

Átr

LY

Duce , ne deeffet populo rebelli , cujus Am&»æ

rio gubemaretur

Sed fubeunte paulamrn

Vr

R

eapolitanorum animos belli tedio , nomine 4

Á fnins

Rens Hlfpamarum- in gratiam , àd officiu

mä

X d

redlerunt fübditi.

Gvifius autem m fu

u

*

. eaptus ab Hifpanis eft,

WU [

i W[Wm *

Annus 1648. dlgnus omnino. eft, cu;usþ

öm

perpetua confervetur memoria, & qvi inf

mm&gn, Ánnalibus aureis literis notetur.-

Etfi emmu:

D-17

eodem arx Pragenfis cum civitatis parteqva-

udE! dam, ex infidiis ( qvarum autor. Ottenval-

.']USW w fchius fuiffe dicitur ) a cohortium Svecia-

d

rum Dudctore , hocmgsmarckxo nempe, ca-

mmb'usm* : pta fuerit; Efi item . poft exceffum Uladis-

ää»i

A a IV-. Reglb Poloniz, inter fratres Johan

n-

w

Wm:,mük nem Cafimirum & Carolum Férdinandum;

L

ui:!,urp)ï de fucceífione in regnum ,. per ehgentlum

fufflagla, initio non fatis convenerit, mox

") !ffu

WRx, tamen pacata f funt omnia , & regnum Polo-s& ^

i €afimir O, ut

ufonbms & niw ceíüt 'o jann

natu Ma]o«tmä

q

grli) ri» qvi etiam U: LE AUR viduam ,Louyw

lqï

N

Bby

am.ha

j

h,

p

JEGID.. STRAUCH;.

586

ind

(aàm Mariam vaerruenfem, qvam is paucæ

ante obitum annis duxerat, confíeníu Ponti-

5'CUJWI

ficis , conjugem accepit

At Germaniz res:

ciïlm

omnium feliciffima fuerunt, inità & con-

Du.uom

firmata Monaflerii pace. Belgas inter & Hi-

Wi qVCü

fpanos, qvi per integrum feculum: feré fc-

L"Itb'&ïa

vir i

cum. invicem ,'adverfis fignis , conflidati e-

rant,.neqve. foli iidem , fed univerfà Europa

p à

proPcmodum in belli confortium:adfcita &

iccepenlüü

1mp 1cata,

Obtinuerunt tandem , pro-qva:

^i mgcns

arma fumferant Bclgæ libertatem ,. & Leo-

o

po Idus Wilhelmus ,^ Archi- Dux Auftrix »

m petïw

jam. adverfus Gallos: duxit exercitum ,. qvi

wHVCHIUIT

- vvccagom

paulo. ante fcederatas afflixit provincias. Sed:

"d pot

nec re. naa Germania infelicior fuit ,. qvan-

- ao d

do. in eodem Monaflerio- Osnabrugenfi con- .

lo

ventu transactio pacifica , Cæ(ïsrem inter ,e-

,US qua

]usdemqve confeederatos ,. ex una, Svecos:

Bow:

vero. & armarum focios , ex altera, palte, con-

jl ilea

fümm.ta efl, |Pàcis legec, qva inter partes . af

fincitz funt, Inflrumentum , pubiicé edl*umsv

(oterü

emnes edocet,

Prater Amnefliam . injuiia-

P um

wrn Neterüm , ut pauci dicam., Odavus in

?u) mbcr

Ga mano meeuo. Eicckor ,. (ne vel Maximi-

mep«

ayati, ve]. Frideziei Palatini, pafleroruns

-

Qna-v

E

|

E comvNifAho.'

587

1

h is

f

cï()nditio effet deterior) tuncprimum placuir,

Mll?bnti

',

Srreci , practer ingentem pecuniz fummam ,

Ti

magnam Pomeranie partem. cum Bremenfi

m Q

Dacatu obtinuerunt, Prandenburgico Electo-

hn

ri;ad qvem Pomerania Jure. hzreditario per-

ln (

&

tinebat, Epifcopatibus qvibusdam affignatie.

Qd

Cfar vero , & qvi caflra ejusdem fecuti fint,

i Eumpæ ]

occupatas .ab hofte civitates atqve regiomes

ltid |

receperunt.. Nemo non & Germaniz halcy-

"uT

oniis ingens percepit gaudium , practer unuim

m; &/LW"»

Romanum Pontificem , Innocentium X, qvi

tüm per Nuncium ad Procerum Europxorum

n n

conventum deflinatum,Fabium Chiftum,non

p Sää

femel proteflatus eft, pacem hanc, cum ma-

i,

ximo Sedis ac Ecclefiz Romans damno ini-

s

tam effe , tüm ,edita dehacre Bulla, otendit

du N

fatis , qvàm difpar fit Pontificis atqve Divi Pe-

qu, Su*»&

|

tri doctrita, qvorum hicad amorem mutu-

T

tatus eit.

um, ille ad odia pcrpetq?gudiwres fuos hor-

z

: ,q&ïmw

" Caxterum, qv

ï;f:qvi*dAacï confümmatíonem

;

i

Conven-

mmm)m

PacisGermanicz faeiebat, id omnue in

u O&M

tu N-orinb'crg

ys

enfi,an. 1650, fegvejti?[gegzïzi

d

Sg;&uum,exþeditum dedere-

d

Af

Bb6.

!

589

,æ*cmi STRAU&I.

u qin

Affcrebant cunc temporis , qvo de pace age-

y

"batur, Hornhufanze aqvae fanitatem aliis, aliis

UA

|

ihuiÜ

accelerabaut mortem , prout diverfa erat di-

verforum COprr'u"m conftitutio ; qvami eum

hïaþhia t

r

ga du

attenderent pe

xa mifceri fanis. -

pauci , n'ofr poterant/nqn fune-

;

(ig Q

ft

IY UTII m

"n 'Regno Daniz Chri

1ano IV, Glorio«

-

sertir

l

l

Ü

f d

ifima memoris , anno 1648 (ucceffit. filius,

xinn d

'FRIDERICUS ill. Archiepifcopus olim Bre-

]

—

vis, Q

meníts; (cujus frater Chriftianus V, natu ma-

jor, turbato mortalitatis otdine , anno 1647.

'itice w

decefferat,

Fratrum minimus Ulricus, anno

XC0n,

1635, ficario globo, in Silefía trajetus , oc-

woimento

'€ubuit.) Is poft bellum. Svecicum finitum

uad

anno I661, die 17, O&obris, Regnum Daniz,

& qv ad idem illud pertinent , haereditario

Crtér

j

jure non tantum ad fobolem mafculam , fed ,

At g

deficiente hac, ad füemininàm etiàm trans-

dielo l

mittendum , ab omhibus. Regni Danici Sta-

E )

n

tibus accepit.

3

-

[

ä

ET

Anno 1650. meníz Octo

bá, CHRISTI-

fumum

;?

NA, Guflayi Adolphi filia, ab- Archiepifco-

: Relm

po Up£:ienfi, in folenni ordinum regni con-

|

ml

E

ventu.cororata qvidem eft , fed anno 1654.

ts

H

i

I?gcli-—

|

t f

r'egnu;üt fir ul atqve- Re..ligriionemï E'ya

Ca IT1a

x

P

»

ä

1

CONT[NUAT?G

:589

!) dep

14

ä

cám, pxo qva optimus Parens ad mo:tem. us-

iT j

)u

qve pugnaverat , abdicavit ; Succefforem : na-

w] t

W

&a CAROLUM GUäTAVUM Guftaphi

us

Adolplu, & Sorore Catharina , nepotem, Co«a

n

At

mitem Palatinum Rheni , Bavarig,, [uliz s

Chwæ & Montium Dueem &c. qv1 na&enus

If hg

- exercitus Svecorum per G Germaniam Gene:;»

t n " liffimus füerat, electus ànno16$0. "Svecorums

U

u

- Gothorum & Vandalorum Prmceps h&redi-

Num| tarius, Chrlihna pofteà Romam abiit, & à

U i(

- Pontifice ma gmficenufïïme apparatu fufcepta,

usblnas,m "

necnon , poft ejuratam orthodoxam Fidem ;

j 'T!f(ïh,

J Sacrámento Cönürmauoms, qvod Vocant, fi-

d-

gnata eít.

/

z

Mi

/

E-

L

Caterüm, qvanta Germaniz noflre, re-

i idts

| m*mm« J

MM-,——..&...—.—J

- flituta pace, fuit felicitas, tam infelices ex

ml tw fv

adverío Britannici fuerunt. motus , qvi CA-

«mw

&[ ROLO L exitium, ejusdem Filio, CARO-

LO II multorum annoruni exilium E ais

s

J

|

1gnom1mam, & -Auctoribus funeft; facino-

j [9 AutnlvP

li

ris zeternum opprob:mm attulerunt, Prima

n&u

dlxhl. Atgfll /

I

hujus mali origo ; à diferimine & e-

E

Enlfcoporum in Anglia, & dNon - (Jon;or—

j Ó

miílarum, feu Puritanorum , mento deda-

n Dd

Y

(olt-— T.

Nl

Bb7

590

JEGID, SyiaAUCH,

citur, Cæpt'a nimirum fub Ezxg1co VHI.Re- 1 stith

formatio eflin Anglia , qve tamen non tam

,. vias&cm

Docrinam,qyam Perfonam Papz, concernere

j (f ,/(VW

videbatur, Fiuicenira Primatus titulus dero-

T

gatus, & Regi ipfi, Capiris Eccuesus cogno-

- iort

men ,appofitum, Epuanpus, Succeffor Hen-

at Con

2

rici , ope Kz0xi, Haoþ/erz.,, Martyrir, Buceri &

':w'fcopaï)ffg

fimiitum, ipfam etiam fidei doctrinam immu-

p

tareaggreffus eft; Sed cum ille an. 7$53. non-

st

dum íédeciim annos natus decefferit , MARIA,

Aeticam

qva- feculi fui Alecto diei confvevit, Papatum.

i

in Anglia inflaurare omnibus viribus conata

Votia, M.

efl. Huican. 1558. mortus Soror altera, Eir-

jelolV,

SABETHA, fücceffit, cujus juffu proícripti iterum

qe MA

Papicolz funt, & ad eam formam omnia re-

vt

Vocata,, qvam fub Eduardo habucrant,id eft,

lL berm

retenti funt Epifcopi , qvi ad nutum Reginz,

ibf

qvicqvidad Ecclefiam pertinet, gubernabant;

o

Ceremoniz ctiam receptz fünt-, qvz: Refo:-

i om

matisaiasnon placent, t gen ullectio

; Wi mul

in Coena Domini, Llfus Baptitai

,U.

f]ürimis x

& Eucharilliz in privatis aedibus,.

Do-

Nune T,

celebratio fg:P;omm ultza dies

ni-

EU

x

J

5

CONTINUATIO,

391

;RKOVHI.Rþ,'

ä'lïüiCOS, & id genus alia, qve ut reli-

M

ts

, qvias & charateres Papatus ii averfabantur,

—

qvos Pauritanor appellabat , " itemqve Nom-

LUA

d -

Conformiflas, atqve hi Epifcoporum inpri-

mis autoritatem volebant abolitam , qvod li-

It Hen

bertati confcientiarum adverfi videretur. E-

f/?; lo :

UL

pifopos Regina defendebat ; Cum Purita-

*

B

RiS €

plebe plurimi. faciebant, fed regia po-

N

Eh-

teflate territi, qviete tamen vivebant,

i,

fabetha anno 1602. xtatis 70. regni 44- i coe-

äxïx&??zqamm

libatu mortuz , fueceffis J[ACOBUS VI, Rex

iT

Scotiz, Margarite , Sororis Henriei VIIT. qüæ

)wrvaïm"a, li

- Tacobo1V. Scotix. Regi nupferat , Pronepos,

;wo.u]gu'imm

JE REGEM

. qvem MAGN/E. BRITANNI

n

3

|

atl

i

vCcacunt , qvod tria Regna,, Angliz ,Scotix

& Hibernie , obtinuilfet. Sub Jacobo igitur

mmeegLr»z,

Ecclefiarum Status idem feré permanfit ,. qvi

Rï,gm !

fab Elifbetha füerat, nifi qvod ritus qvi-

m[,qi: ml

dam , olim liberi neceffarii , fieri ineeperint ,

ï

i

qvod multo magis, fub C AROLO I,'qvi

V

amno 1625. Parenti fuo fücceffit , fiCtum eft,

i

?i

inprimis qvando Rex formulam Rituuin,. fub

[

T

somine LITU KGIZE edidit , ufus itx

h

i

h

g*

bac re &w/ælmi þaudf' :

Eg/g[fogi Cantua-

Z

:

JEGID, STRATUCH,

$ob

| unOfi Porrd

vifienfit , Opera , cujus temporibus totus fs.

P. J

ré Papatus , qvoad do&trinam & ritus, in

4!

J

1 Vf «

Anglia reduétus. dicitur, unde Lau4nz ille- Wl m

illaudatum: nomen meruit,

a,j xulp

- Scotiigiturope |]

.pofueruütíe aerius, & Librum, Ziypeia i

adverfum, fub titulo; HARMONDE CON2 . |ieilt:

FESSIONUM, ediderunt, qvem ármis et«, 16

Adam adverfus Epifcopos & Regem ipfum ,

: ;WSITUS UPP

anno 1639. defendere coperunt , Edenbur. , .

gum inprimis , Scotia j metropolim , eje&to .. j

Regio milite, fux factioni addidis copiis m Tt

tüunientes trahentesqve in focietàtem armo-

Airtüs arte

rum Anglos etiàm,

qvorum major pars epi- . il ejfls.

— ftopis inyidebat, fer

h&

ebatqve-zeré, qvodin. mitt

, Regiüa G:atiam , H

enriettz: Mariz ,. Henri- . Jyrrur

& IV. Gilliz Re

gis filie , Pontificii Do&to-.

AC

3fes liberalius hab

erentur,

Etqvamvis, ut s

fopirentur ha turbz , Parlamehtum feu Con-

.]äficiæ àddi

veticum Procerum Anglig, anno ;641, in-

- li,

(- -dixif-t Carolus; exacerbati tamen magis Pu-

* qiint, g

ritano-um animi fünt, & Scoticum poudus — Wymp

approbarunt ícedus, qvam ut Regie autori-

i,

.'tati confuluerint,

1mó, cum Parlàmentum ^ — Vf

ità 4tab1;;ïtüm effet, i ctiam Regis qu.;uma'-

*

i

v

e»

À

$

FH.

CONTIN UAT! O.

593

li totm Í

te non poffct diffolvi , omnia pro, arbitrio e-

Hfll ,yf

- jus funt decreta, & intér hac Tl)mmu Went-

Wu

tvort , Comes Staffordiz , ac Hiberniz Pro-

Rex; ad fupplicium capitis condemnatus eft,

W UWP

l Ullrfu

€ui fententize Carolus Rex,

invitus tamcn $

NI Va fubícripfit : Decollatus igitur Comes Staffor-

ip. die eft anno 164 1, die22. Maji, & idem

tja| expertus fupplicium. Mtlbe/mus. Latidus an-

lib| no 1647* die10. Januarii.

Non parebat am-

t tl

plius - Reg1o mandato miles ; fed Parlamenti

NNI WPUS

nomine Thom4ét Fairfax il imperábat j

tf

Portus arcesqve occludebantur Regi, & So-

fj FIIS q)l

boli ejus,

Veöhgaha & portorià Parlàmen-

æhl L

L

tum ad fe trahebat, ne huic deeffet rerum

D

u

Et qvamvis

L

gerendarum nervus, pecuma

tDGx'

Rex vim vi opponere pararit , affeclas tamen,

"

N

i

st

, pr&ter pauciífimos , prefettim Rehglom Ponz

&i

"

| ^

tificiz addx&os, atqve ob id vulgo éxofos. *

sis. non habuit, ut ita multitüdine & armis pra-

ummh valuerint , qvi Regi eratit. adverfi , inprimis ,

&Omu'ü Wu

, poftqvam Eboracum urbem , à Parlamentari-

j

, $ obfeffarn , liberare Regxus tiles mreh,mtef

tenta Ver at,

lgt

Ü

?

M

PU

In

f

ä

594

JEGID, STRAUCH.,

m

In his igicur anguftiis conflitutus Aräglffaäi jH

Rex, cum viderct , Oxoniam, qvz fola ad- : (Nd a

huc regio- prafidio tenebatur , defendi à (e — | i5

vix'poffe , ad Seotorum caflra tranfit , qvos. | 9 *

eqviores-erga fe futuros effe fperabat , qvo-. 14l

niam in Scotia -lucem. prirnum vidéra, & à. at QU

Recibus Scotiw deícendebat.

Enimvero

$ w MDH !

Scoti, accepta a Parlamento: Anglicano pe-

4 gil ml

- Nuo.

cunia , tradiderunt Regem Anglicanie mili-

: [ lk

tie, ealege, ut conditionibus zqvis cum

ipfo tranfigerent ,eundemqve in dignitatem

Mi

prifcam-*re&ïtüercnt.

Sed alia omnia eve--

*

ais |

nere.

- urit, (

Accufatus emim Carolus , 'qvod Par- -

lamenti autoritatem. , ^excitato bello civili,

- t

abolere voluerit , & peregrinum: induxerit

! Bü., e

militem, nec non alia. indigma bomo princi-

im f0j

10 , xit

pe egerit , à fudicio Sangvinario, f2u novo-

uftitiz Tribunali (qvod.dicebatur) & rebel- . | Gonwi

libüs & 'feditiofis hominibus, qvi INDE- ^ hm

PENDENTES appellantur , ( qvoniam ipfi - ao

à nuilo , fed omnes alios à fe dependere vo- . if

lunt) intercedentibus fruflràScotorum, Bel- | 1, (

arum & aliorum Principum Legatis, ut | ULX

"'yrannus G hoftis Patrie ad. fupplicium ca- i

yat.

pitis condemx;gt-txs', & anno 1649. Febr

)'.

g" plug

L

4

1

X

r

?

ro ONT[NUATI 9.

5595

pl

.diíe 9. more Anghcano » fecuri percuffus eft.

Wi

j

vod fatum ctiam experti funt .Regiis pat-

dC(CHdl ü

- m

tibus addicti.

Proles Regia profcripta dein-

L

If, p

D

eeps, & fractis Sigillis prifcis , conftituto-

M)m

ve STATUS CONSILIO, cujus. Princeps

rwm&

exat OLIVERIUS CROMWELLUS , no-

T

a Reipublicz forma introducta , cufaqve fi-

u9

RES-

- gnul moneta eft,

cujus inícriptio :

iinh d-

PUBLICA ANGLICANA. Subadti dein-

ass

'eeps . Hiberni funt , profligato . Ormundo ,

Et

wumem

Regii exercitus .in Hibernia Duce.

w

qvamvis Sceti Carolum li. Regem PrOC&ä*

s d

marint ,. eundemqve € Beïgxo ad. fe vocarint;.

V MO UI

coronarintqve Schons anno 1650. die 1t. Ja-

msi -

nuatii, eodem tamen anno, fuperato caío-

i L. qve novi Regis exercitu , prope Vigorni-

H:Wv g -

um , vix evafi t exitium- Carolus , . qvo

A&W] W&

-€romwellius ei'd

'cverat , qvi per eandem

| WJS "N)E

-victoriam novam ïxmpubxïcæ formam fuani-

"'MH

qve autoritatem non parum COHHI' mzmt vt

] (q 1?

d. W

anno 16$5. in Comitiis publicis, ANGLI-

JE, SCOT/E & HIBERNLE RERUM-

MQJNCW'

"aïls

PUBLICARU'VI PROTECTOR . appellatus

Awm»

fuerlt

E: qvamvis Ánglorum & Seoto-

-

j

n

|

rum Elurmu Regiis Pambus effent addicti ,

u

fan-

*

ZEGID, STRAAUCH,

596

tánta tàmen Cromwellii fuit a.&utla, üt: caev.. i

f vero

JB

natus eorundem omines inanes reddiderit. -

Nilhr PP

Imo bella etiam extra Britanniam gerebat ;

eum Batavis primüm , qvibus liberiórem -&

Qu

alterie

qv&ftuofam navigátionem invidebant Angli,

mumBrltü

& cum 1isdem Duce B/aeckio , non proculab-

Hollandige httore antno 16$2. navalem habea

ï

bant pügriam , in qvà Batavorum Atchitba-

Dynde

Mox cum Barbaris

j lons

laffus Trompiue periit.

Africanis Gallis deinceps & Hifpanis etiamt,

ii p

inimicitias exércebát , plermnqve in expc—

( g

ditionibus fuis , feucrtate mamu,ovam xqvi-

v durun

, "tité; ufus. -

(f "

Anno démutm 1648: niortuo. Cromwel-

wrfnenu

Jio , etfifiliüs ejusdem Ricbardu: toàguis Dri-

(rerna

tànni& ProteCtoris tltü"lm aece»erit; & Hen-

:altint

ricus, filiorunt 2't257

m ide præfeqn

a

inolmare tàmen Seditiolorum fes. viide funt,

j um fott

*1.5&60[11

inprimis , poftqvam Geergtus Z2Monckius , con-

tra Lambertum & fimiles, CAROLI Il

. upuen

caufam flrenue Q feliciter agere |incepit,

'&

— lenttülo

Pertzfi igitur Angh tyranridis Crbmw*el-

*3 b&,m651

hanæ; 40. 1660, in pnfhnum fl3tum omhia

lt trid

teftituerudt , & maxima cum pompa Caro-

ætmden

lum II. Magnæ Bntanmæ Regcm falutatunt, ^.

l

Án-

ï;

D

-CONTINUÁATIO, —

$9*

d Anno vetó feqvente 1661, .. CromWwellit, Ire-

D

f&l

m

tonii é$. Brddibttkvii cadavera inventa , ad lo-

ld

cum , fuppliciis deflinatum , traéta , fufpenfa,

ts d

dilaeerata. deniqve funt , capitibus aulee W'efl-

lal

monafterienfi impofitis, Hic exitus fuit mo«

hod

lnl

;uum.-BritärfniggrtzQ-.

At

FU Dumhæcm Bntanma age5antürg Polqnig;

o

— belli flammis undiqve irruentibus, conflagra-

n

vit feré; IQHANNE CASIMIRO enim vix

r

"Md regíam dignitatem evecto, Coficci & Tar-

wep| tari,durum genus hominum & atrox, Duce

Bogüslao Chmielnicio in Poloniam irruptio-

L

r

Qulb

nem fecerunt, & qvod numero pr&valerent ,

Il

l

D!

h

UL (trecenta enim millia füiffereferunt) magnas

;.

]gn

ediderunt flrages. Annoigitur 1645, contra

MW

eos Rex Poloniz , exetcitu. non. tàm copiofo,

J

' gvàm forti , progreffus , vicit qvidem Barba-

iv

[

li

ros & confasderatos eorundem , atqve peten-

['xOHM

tibus pacem, dedit eam ; fed cum Regni Ho-

fles.nihilominus exitium minarentur omni-

fl NPH' :

um

-- bus,an.1651, non procul aboppido Bereffecz.-

ko per triduum integrum pugnatum eft. Fra-

i

i

ii Q

qur

. & tandem Coficcorum &. Tartarorum. vi-

idem

"

ul

" funt, qvàm .ad vigix;tl.iä.in/yillia eorun

peri-

!

598

/EG[D, sz;RAUCH ;

l v M

periiffent, G impetrarunt Cofacci denuó pa*

*cem,qxfani humillime petierunt. ' Enimverb

mdidf) "

nec ea ratione acqvieverunt feditiofi homines,

qvin potius , ruptis Comitiis Polonicis , ortis-

dant]

qve Regem inter & Nobilitatem Poloniz, ob

BI

fententiam adverfusCancellariumRegni mino-

ï !»;æjudifiw

l

rem latam, fimultatibus , Podoliam denu

: ;,&nm '

s.

16;2. iquü;s ármis ingr;!ïi funt.

B

^ Tnteflina igitur Pol.onorlumï ihtef fe bella

ia

contemplatus Magnus Mofcovize Dux, ALE-

x

T

g

" AROLI

XIUS MICHALOWITZ, 'qvianno 1645.

u bt

parenti fuo , Miebaeh: Fedorowitz, fücceilc-

rat; veterum ínjuriarum memor , Ducatum

E

Smolenskie non tantum invafit/ fed- univer-

piidlon

fam propemodum occupavit Lzzasiam &

: Dnito,

Vihnam;, celeberrimum e

Julnrae

mporium , ap..xö yf ]

* dul fl

excidit pcnitlusg

N

- wmmil

- Hanc P«;iþnäæ calamitatem cómita

batur

E

alia, eqve oravis. — Pacti nemPe anno 163g.

jpus. T

Stumdórfi , Sveci cum Polonis inducias erant,.

j at

ad annos 26. (incita primaria hác lege, w*

j trücni;

durantibus inducin. Reges , regnumque Po-

donia , ab omni baþlita:; abflineaut ,. ade

Noq»älvn

yenr "

/

"LCONTINUATIO.

399

mlfde!fuxug.ï *värfm Reges , Regnumque $vecig , eilaque

D

enediate vel immediate fzgþj:öla provinci-

Mil

u caflra. ciumtates ac Lerritoria, nec quico

WS; ütt ï

[

qvam per fe moliaptur , qut tentent , ten-

LTH

zartve faciant , in borum detrimentum , aut

& à Polonis

W. prejudicium. . Hanc legem mal

F.

[

fervatam effe , conqverebantur Sveci, allegan-

u dcquö i

-

tes BOTII & CRACKOVIHI expeditiones ,

nec non tentatam fidem fübditorum Regni

ickld

Sveciz in Livonia , & E genus alia.. .Ànno

oU

igitur I65s.. € Pomeraniain Po'oniam movit

CAROLUS-GUSTAVUS, Svecie Rex, tan-

FA

atj

u

ta felicitate, in expeditionehac, ab initio ufus,

ut Cracoviam iplam fui juris fecerit; Q qvic-

riux t

qvid Polonix Regi in Pruffia páret, excepto

liil

Dantifco , expugnarit. « Sed qv fortungin-

o

conflantia eft, paulo poft, non jufto qvidem

prlio., fed ex infidiis hinc inde, aliqvotSve-

corum millia Polonineci dederunt, inprimis

Duce Zarnetskio | hoftes fsos und,iqv,.e oppu-

mæ* ä'

gnantes. Tandemanno1656. prope. Varlavi-

qu 5

am atrociter pugnatu

m

ia

.X,

(cf't » qvod certamen

D

nox diremit.-

D

*

j

u

( x

d

n

)

N egv.e vero Sye

cos ingr ?dl;)nasgv

;: tgn-

jud

"

»

tuin

D t

$09

^ JBSOtD, -,STRAUCH;

Y

í

tüm bellum illud geftum eft, fed alii infup

e

p i äm

& diverfi diverfas partes fecuti funt.. Ele&tor

. m'æRCX,mj 'C

enim Brandenburgicus, FRID. N'ILHEL-

jnprsit

MUS, Regem Svecie juyabDat, cui etiam mille

iæä[ffx) ]

Scotos Cromwellius miferat,

Ex adverfo Ba-

tayi, miffamin mare Balthicum claffem, prope

B n Pïim*

Dantiícum confiftrere jufferunt.. RUSSI etiam

jitins

t Dotca

copiofo exereitu ; in qvo centum & octoginta

millia numeraffe dieuntur, Livoniam aggreffi,

LU

lm d

"

Rigamarctiffimé obfederunt. — Deniqve Im-

D

perator Romanus aliqvot militum millia, Du-

- ais

ce Hatzfeldioyin fubfidium Polonis mifit.

Jnere, N

Ivit etiarn in dubiam fervitii imperiiqveare-

sslum dis

am GEORG. RAGOTZIUS, Tranfylvaniz

teniore

Princeps , qvando cum qvadraginta milibus

n g

"od

Poloniam invafit. Sed infeliciter : Oppreffus

enim à Polonis, iniqvis conditionibus fubfcri-

x m

bere cóactus eft, &t in patriam redux, vaftatam

qui. -

i

eam à Lubomirskio invenit;intellexitqve Tur-

carum Imperatorem fibi exitium minari ; qvi

! Morin]

anno1658. Tranfylvaniam ingreffus, obvia

J Cihnio

|

A

J

qvzqve depopulatus efl;aliqvot honinum mil-

t Dfiti

lia be

h

Quhehli

ftiarum inflar abegit , dþriori impofito

: , Tra*niyivanis jugo.

ï:]:mmcorum

ff

In-

|

CONTINUATIO. -

601

ihï'fpg : !nterca anno16;7. ÉRIDERICUS IIl Da-

if

A nig Rex,miffo feciali, bellum Svecis denuncia-

[

; yit,ulturus injutias à Svecis , ut habebant Re-

m i literz ,fibi illatas. Caro us Guflavus i

gi-

Ho

l. tur, omíffa fere Polonia , Pruffiaqve,in Pome-

1cm,p pc raniam primum rediit, mox Danicas 1nglef

Wüs! fus terras, late omniain Holfaua & Jutia va-

Ws - flavit, donecanno 1658 per glaciem fufcepto

ngtæff, itinere , Fioniam primo infulam, mox Lalan-

i

-diam etíiam , Longolandiam & Falflriám Sve-

mmha,Dü £iobtinuerint, ut Danie Rex pacem àSvecis

Yoranit

emere , conceffis Scania , Blcckmga & qvi

mmpu,yaxt- þusaam jliis ditionibus , coactus fuerit. Ne-

US,TMlmmz qvé fegmores Poloni fuerunt ; Abfente enim

d

)

kb Svecig Rege , civitates plelasqve Occtpatas

iU

ab eodem , -receperunt , inprimis poflcqvam

gb Elecor Brandenburolcus a3d eorum P.u*zcs

/

vb [renuis

*

mwm IU

uu mmnïq t

.Mox in Daniim denuo irruerunt Sveci,

& Chilonio Íolventes ,. Selandiam in afe-

t I&lui Wi

& ; caflello- miiti-

u

gp TUnt, Haf»i2 minati,

m9 Vronmlzurga expugnato , nihil omiíe«

dmw mpo u

5 runteorum , qvz ad eq*ugnandzm Re-

€

"'am

H

P

ZEGID. $TR A4UCH,

5

(

602

g1am facere videbantur. Sedaliter DEO plas . 0&0&03"

cuit, qvando omnes Svecorum conatus irrítos |45^ Fa

effc jufferit , donec Batavorum claífis advenit, - l duet

& Svecicam in fretoDanico devmxt,athc Ha£.|

gcoett

niam conürmavu; Poloni etiam , cum Impe- vmuman

ratoris & Electoris Brandenburmm copiis ,. olonosöï

Svecos Holfatia exuerunt ; Idem in Pomerz- Hr relit

nia conati , obfeffo, fed. frufh aneo conatu,Ste-' |; i

tino. Tandem non proculà Neoburgo in Fi-

W'ö at

-

-onia Dani, ope Germanorum , mfïgm potlti

vgr« uæ Rt*

victoria funt, deletis vel CuPtIS omnibus Sveco- .

3

U

rum, in eadem infula, . cogns, ita, ut Palatinus -

^nttm P&?Cäï

Sulzbacenüs & Stembockms vix elabi potue-.

s Norve

rmt.

mnimite

s RUent

4

Infehx per hæc tempora Jacobus, DUX Cur- qit ll

landie, fuit, qvem an. 1658. Duglaleus juffu. -

Regis Svecix'i 1mprov1so adortus , unà cum

Metote:

conjuge & fobole captivum abduxit, etíi fuam.

6

"ttsad w

& ülbdmorum fuorum fecuritatem pa&us an-

dlibudi

teicum codem Duglaífio fuerit. -

Honit

m

"Tottantisqve motibus mors demum finem. ï

1

)

Væ non

im oncreef'cwfa, Deceffit enim anno 1660

?

m

"of

Carolus Guüavus Svccwe ch nondum tri-

gmtz

P

ä

g

x

1

CONTINU.ATIO. -

60

Le; 1 PM

ihta' & octo annos natus, febri , uti refer

unt,

ïnanxs iti

! c

Ü

orreptus. Is cüm relinqveret Carolum filium,

Ui -

uerum adhuc tenellum, & Svecorum res non

bl

parum viderenturaffli&tz, vel turbatz . (ltem

Y

1

"U* Pax primum anno codem 1666, die

!

3. Majiin-

Jrgm hi

* ter Polonos & Confcederatos eorundem., ex

ID nt" yna,

atqve Svecie Regem & RegniMagnates, -

RU. ex alteraparte,inita eft. Mox circáfinem mern-

"u^ fis Maji,intervenientibus, . fediatorum titul

05

iW RegisGall

ig,ReipubliczAnglicanz (qvetuünc-

tl xszwov - dicebatur

) & Confocderati Belpii Legatis, Da-

hIl piaetiàm pacatiiterum efl. . Bahufianam ta-

"t men in Norwegia ditionem , cüm arce cslc-

F bri, Scaniam item, Hal

landiam & Bíeckin gaih',

' Sveci retinuerunt. 77

:

d

ab

Aex'*m/tmmg*mzz uH

j'j*";qvg pacir pubticg edi

^

Dydadi

N

ums,urumi« - Etfrveró t.ezïïþef)cates; Regno Poloniz in-

dliéit! miinentes, ad eum modum clarius am

C»t

vwi

ilus-

d qve cceli jubar difcufferit , inteflini tamen mo-

", ïq-*-tus,Lubomirskiani prifertim ; Có Egccgmm,

L

& qvorundam Regai Statuum , imo militie :

ii

|etiam , qv

e non femel in perniciem Regis Rc-f/' ;

gt

-gniqve conjuraffe vifa eft , utqve

-

vtur,barunt

kïsmum

Uca

a"uü

FW e :

p 33?5«""

Ü

(

604

JEGID. $TRAUCH,

Reipublicz Statum , ut afflictiffimus is videa-.

j y t

tur, & moverunt adeó Regem 7obannem Ca- -

i

ovfoï 1

froirum ,utpoft diverfa Comitia, à Delegatis.

k:

—

X

IJ'

Statuum. rupta , poft obitum etiam Conjugis

Gallicanz , qvz a0. 166 7. deceffit; tandem an..

ao

1668 regno Íe abdicare decrevent.

g(mæ ü

fl

Cætcrum in Germania hab1ta an. 1653. Ra-

ON'SUSJMI

ufþonæ comitia funt, tum de iliis imperii ne-. .

Arig

g d f

ceffitatibus, tam de novo Germanorum Rege

confhtuendo. Ele&tus igitur eftFeRDINANDuS. j

IV. Impcratons Filius, qvem an. 163 4.nDatum, - &us» 1

TTf

an. 1644. Bohemi, &an.1647. Hungari, ut. 52

Ivl

Regem fuum, venerati funt. Enimvero anno ewr" T

t Eul

feqventi 1654. turbato mortalitatis ordine,an- .

te Parentem, novus Rex decefïït ; Nam at

nwm

y

demum 1657. natutz debitum FE &DINANDUS wusþnfc

IIi. reddidit. Electus igituran. 1658. Franco- H D

fum Lrororpus efl, patre prognatus Ferdinan- 15 r

o1II. & matre Maria , Philippi IIl Hifoania- jj (

rum Regis filia , qvi conjugem. poftea duxit- isfortit

Margaritam, Philippi IV. Hifpaniaru Regis |

ï dni trüent

Flham ]unxorem,manc Maria Anna, Ferdinan- :

m aSabat

;ur-J

d1 Hï lmperatoms fi lia , natam.

Accz—

E OOT NI OLH

E

L

J

[*

R CONTTNE)'JTIO*."

605

t ^ Acciderunt circa hac tempora aliee infuper

'imt in-orbe mutationes 5-

- Nam Divo' Jouauwt

iDin, GeoRGIO

J. Ele&ori $axo

nix Gloriofiffimo,

j án,1

6$6. die 26. Octobris, ad Superos trans-

Wuma lato,

fuccelfit: JonaxwEs. Gronarus . II.. pater-:

7tl

Portugalliz Re-

x

E r gloriæ ex affe Hares.

- gi» Josaxwr IV. eodem . anno fucceffit filius

uf ArPHONSUS ; natus an. 1643. qvi hoc an. 1668-

simgæäxxæ $ a C

onjuge Gallica , qvam an. 1665. duxerats

w rejectus, Fratrí Germana Prr&o, conjugem

rl Paz-iccf *

& regnandi provinciam relinqvete

Qvis harum viciffitudir um

j

ulum| coactus eft ;

I

1

)

]

exitus it futurus , foli Deo cognitum. eli.

u

Ü

b

!

Ponti&ci ctam IuNOCENT!IO . aünno !éjj.

a'

w fuccefüt Faóiur C bií

um Senenfir , dictus À-

gt

Yv 4 À

5

atsGefforis fui Bullam,

dí u xgxaxorR VI..q

ta , confirmavi£ , no-

g ls. adverfus. fanfemii dogma

pii le'gi h«xc

j d

! luitqve in tumulo ejusdem Epifco

n ia

verba:: Ferus interpret Di-vi Augtu

j

tie divine Garbolicus Defenfor. — Aufpicia

Liügpi[ïï.ïHïfïW

- hujus Pontificis, Waldenfium in Pedemontio

v adnutum Pon-

gg'mmm N

| laniena cruenta reddidit, qv

"4

Duce , inflituta dicitur ;

Hilm;ïuæm r ' ü

ficis , à Saþaudiæ

i

:

: Cäu—

ä

1

|

- 606

| /ïäam, STRAUCH,

Caufam crudeliratis nullam aliam: vel ipfiret |gf!f

PontiäciiScriptïores alïggant,præter hane,qvod | 5nïïquH' P

antiqvas fedes, qvas jam ultra mille &-centum. |ye

arinos W'aldenfes coluerant, de(erere detrecta- .

: ägïfm p

mc Conf Wa/denfum Chranica,

E r

duda f

Dum hac alibi gefta Funt, inteflinis miotiz

bui pariter & Hifpanico bell

o gvaviter afflidta. , a

Gallia eff.. Cum enim Ludovici XIII. filius & ,ï;,cuniReg'W

Regnoruni hzres , natuis an.1638. poflinortemr , i

: F&ï?if? s q-vi an; 16'4' 3- d*cCemt, füb m?atris- tute- (E;n;/;yycrö

l

. la dege:et'; atqve iila in güubernatione Regni ;

2 fi

N

20 fj

éxternoru

TY C

ikn w

e

PTEV

*

iis, przfertim. 7ul Mazá- "

m vend

Vini, Cardinalis, plurinium uteretur, Princi:

uen a

(7 cpes)é regio ortos fjng vinejnon parum offcndit,

"i ii

Ludovteum I, nempe Priscipem. Condeum,

a Cl

fratremqve drmandum, Principem Coszium,

d »»'blls, g

nec no

n Henzricum H, Du;e')n Langd*uil[wïll,*

Maara

.. Coad

ii & Contii Sororium.

Hi igiturad-

BUE 77

D*

verfus Reginz gubernationem liberius locu-

At Mar

3

ti3anmo i6$0. in cuftodiam. dati funt , q*væ'-//

i

ä l m

res ingentes Gallize curbas minari: videbatur,

;

ngd

inprunis, QVOid" kTyrfetfiu; "Comes ca

D

p

Prin

1

At li

:

L

l

-

,

cozxin&varzö.'

607

E

K

Principeé armata manu liberare conaretur ;

j

]

Y

"- HoftigveHifpano accederet ; Etqvamvisanno

A fe

qvente 16$1. iidem Principes libertatem

ü(Füed

-C"C&*?;- acceperint iterum, & Cardinalis Mazartzií s

Mi

! qvem pro autore litium habebant ,. é Galli

- ejectus füerit, non fidebant tamen reginz

- & Condzi Fratres , inprimis , poftqvam Cardi-

?fflfinäm

!^ galisin Galliam redierat, militum copias qvas-

r

dam , Coloniz lectas, fecum adducens. Qva-

u re,cum Rex infuper Cardinalis cauffam. pa-

*?Rïmm - lam ageret , ad Hifpanos Condem: defecit ,

Y

w

h/ï.l

4

U. Contiur vero fororqve ejus 4mua, Duce Lo7-

]

ia Brivi

2

lzo nupta anno16:4. à Rege impetrá-

:

m

"WUP verurit veniam éorum , qvz commifcrat

ib.

um "Tandem anro 1659. Regem Gallie inter «*,

yu3. Hifpanie inita pax eft, & refüitutus in intz-

QW erim Condeus, miniflerio in hae re fur-

spUM! sentibus, ex parte Regis Gallie, Cardina-

: WMWI

le Mazarino , ex parte Regis Hifpanic, Lu-

--

-dovico Mendoza de Haro,locataqve snno

p lgt

efia., Regis Hifpanie

qggmliäcdt*iïüf feqventi ZMaria Tber

3üim* filia natu fnajer , Regi Oallie in matri-

g

monium eft ,

oflqvam nova nupta h&-

(s Wm .fe

ditatis juribus.in , Hifpanie Regna.

i

QX

Ducatus reliqvos. renunciaverat.

ipfa

:Crc,q./ :

1

*

|

éos

JEGID, fTRAUCH,

y p

"

ipfa tamer renunciatio , itemqve folutio do-

]

gt

tis dilata, Patris Teflanientum , aliaqve;novo:

q Dit

Bello: GallicobHi'fþaniöo ,an. 1667. anfam de- -

zi p

derunt, qvod cum implicare plures Europe--

r

il

TE 3

65 Principes videretur, & Rex Hifpanis Phi-,.-

/-Dudf

lippus IV.an. 1665. menfe Septembri , mors

1 fengöfi

tuus, Carolunt II paucos annos natum, ador-

du

nando bello ímparem reliqviffet fuccefforem;

j

)

!u

j

(

Anglorum & Batavorum flrenua opera, fu-

j

j p

bito an. 1668. finituzxi eft, retentis tamen à

a(f d

Gallo civitatibus , qvas armat4 maru in Ger-

Xv

manta Iriferioci 0'ccxïkaax':raþ;

:

, o dj

: gïiusargum

o

PrïUS'q'välrii ultimium bellum , qvod jan'ï'

idi

- nne :

$.

&onimemoravinius, inceptum finitumqve efl,.

m füec

«um Pontifice Romano R«x Gallie inimici- '3*'3'!'"

t d

tias exercere cocpit, qvod Legatus Regius Ro- 2!

mz ,anno1662. à Cor[ir, qvos vocant, cum. ! C,W

Wlonibus & Burgundis manus conferenti-- ! "

bus in via publica magna affectus ignominia !5

fuiffet , fclopetis per carpentun ejus explofis, "tf* «

Ope tandem Principis Florentini, an. 1664.. ('n :

fitisctum Regi Galliz eft, armis jám inft-- Y^.

ftenzi Pape Romano ,atqve eje&ti Corfi funty

a

düs Gal-- -

'Ducibu's Parme &$ Mwo*dmæ',kxin foc

- licum .*

-

H

]

z

609

CONT?NUAHO.

:

t foluti'.o*

l

ficum receptis ,. promiffa ditionum. qvarun-

UE

- dam reftitutio eft, & Cardinalis CZifius de-

i

1

M. ib

[ precatum

Lutetiam Parifioruni venit. . Pa-

WEW æ n

[

m tamen paft hac vel Rex Galliz. Alex-

[

..an

Hl

3

j

dro VII. vel hic Regi Gallie fidiffe vifus

eft. - Deceffit autem Alexander anno Chrifti

t )N

667. fexagefimo nono atatis fuz , & de-

um !

- címo tertio Pontificatus. — Nepotes divites

?

mcæ(ïsæm, v

ü nl

- re

liqviffe dicitur. ^ Suecefforem na&tus eft

305 g

| D

Julum Roffighofum Florentinum , qvi C1E-

MENS IX. dici voluit.

Hunc laudare in pre-

[9)

tet,

WM::A

- fenti. vel vituperari acerbius , temeritas f

.| «üm cujusvis hominis exitus demum alter-

E

1

s

t

"

j

utrius argumenta fuppeditet. Caterüm non

i ?

fine omine videtur effe ,. qvod Aexandro

m.mm:[vce?4

* Clemens füccefferit ; Nam ea aule pontifi-

x z

[

s

eim folet effe conditio, ut A/exander non

u

E

fit , qvi Clemens effe defiderat. Interdum ta-

ur

d

men xa] av]líQegsw ctiam Pii dicunt

fii mümti';

I

&

D

i

À

— Pontifices , vel Immocentes , Benedieli

P

fen

d

í

W;-

l-

Clementes . ctiam.

Juftorum nomen in

il

o

(

!

Pontificum catalogo in huhc diem usqve Ge-

y51.!

ficit

j m&ï nm

D

!

"

al (

!

Sed

|

Cc;

n,]flf(idm

!

ij

:

1

ZEGID. STRAIC):-L

610

, l

Sed redeamusad Germania res. Maximum T.

;

P

ericulum immitiere patriz noflre à Turca-

"d

rum Tyranno MAHOMETE 1V; videbatur;

g Can

T

Is enim, Ragótz.tim 'oppfefï'uruä o univ.effä;r;

yyuicl

propemodum "Tranfylvaniam occupaverat, &

Jonmel

omnem Hungariam non tantum, fed Germa-

ait; H

niam etiam affligere habebat in animo, in-

(j t

s

greffus Regis Hungarie & Imperatoris Ro*

D M

msni ditionis cum exercitu, in qvo centufuü

ET

& feptuaginta millia niilitüm anno 1663. nu-

dl

merabantur.

Et ab initio qvidem inclinare

nan

Chriflianorum res vifze funt , Forgarío in iu-

gam acto, & munimento ad . Neotram flu«

.

vium ,qvo

d Zrx Nova dicitur , (ab Hunga-

ET

ris Vyvar , à Germanis S?eu[)äufe[ appellatur)

Is

OCCUP&tO ; Et qvamvis Nicolaus , Comes áe*

lh M

rinituf, fortiter rem gefferit, & aliquoties T'ur*

tlptrii

ci* affecerit clade , Canifiam etiam obfidere

ln diin

inceperit , viribus tamen impar , obíidionem

folvere coactus efl, nee non. extructum de:

gäïii,cla?im

2

nominatumqve 4 fe munimentum novum. oc-

Jotütm

cupare hoflem vidit. Advenientibus tandeni

ttrc

€ Galia & Germania fubfidiariis copiis, Deo-

'4

1

Mmp

at0

qve in auxilum ardentilfimis precibus vocato,

E

gt

potiti

] EJ

anno 1664.. duphci vi&o'fiä Clïrii][iani,

filï"lfj

n

)

CONTINU.4T10.

611

eSM

ämt, fämelprope Levam, (vulgo Beweng vO-

ORræ il

Wudb

cant) & iterum prope Gorbardum , fummo

B

militie Cafarez Pr -xfecto Rajmunda, Comite

" de Montecuculi

Qva poflerior inprintis

b a

"Turcarum clades ad inducias petendas Hoftem

um, H Ger

OV 1' Easdcm 1mpet1av1t etiam ad annos vi-

"FO

n f

gmtl, 1etmmtqve Var adinum in Tranfylvania,

cemque Novam , conceffa Chriftianis li-

n enn

IXV

rtate, qva munitionem , Arci huic adver-

u

fäm, erigete illis licuit; ab Impcraforc Romano

Q d

t

Leopoldmam appellatam.

ïwg»w

i N!OUM

k d

C ircá. eadem tempora civitites qvædam

ln

Germanizx Supcmoubus fuis ar&tius funt ad-

7u

flridz 5

Monaftetienfis. enim . Epifcopus ;

Iu,

l' ;

: &abquon:

Chriflophorus . Bernbardus. y Monaflerium

ia Q«mm, Apfum obfidione cmx,lt,qvod fibi ] uspr racft-

n us

, dii; ii clavium, portarum,vallorum,

) d mem

Mwmmmü

murorum &*«ymbo.x Íeu tefferze

menü m:htaris, vaes iollent conccdere, etft in

WW) Aula Imperatoris à delectis'ad hoc negotium

r ]udicibus ,

Epzicopo jus illud competcre :

cö

dbcrö-

qu"Wæ |

E

/

z

612

ffGiD. STRACUCH, D

:

decretum effet. "Tandem igitur at 1661, die - þgïcWin

i

i2.. Martii, duriffimis conditionibusan dediti-

chto :

onem Epifcopi redacta eft civitas , & liberta-

tem, qva gaudebat anfea , amifit," Idem pro--

um X

uD

emodum fàtum experta eft Thuringiæ Me-

tropoiis, Erfurdia ; Poftqvam enim eatidem -

:aüi i Yi

jobannes Philippur, Archi - Epifcopus Mo- -

j i

sst

vuntinus , fuo & Galliz Regis milite aliqvan-

gt

'diu oppugnaverát , nec erat , qvi fuccurreret

.

civitati affli£te, cujus 1ncolisaqvam &ignem :

——

a, gt

Y

interdixerat Cacfar , an. 1664. dedita efl , & -

m

Archi Epifcopo Moguntino homagium prat ao

ftitit ; Exercitrum tamen Religionis, fecune J

dum Auguftane Confeffionis normam, fem-

lt

per, liberum in urbe füturum effe, fuo & :

omntum Succefforum nomine , Jobannues |

ftielà

Philippu fancte prdi*n'ifït.» Biennio poft,an. |

huros df

1466. Partbenopolis, qve & Magdeburgum

vbus t

dici; confvevit, Electoris Brandenburgici ex-

^&ltos af

crcitu territa , Sereniffimo Saxoniz Principi f« lil

Aucusro, Atrchieplfcopatus. Adminiflrato- dj g

ri,&e, nec non Electori Brandenburgico , linigs

Duci fuo, poft obitun: Augufti , futuro, ho- - hu

magium prartitit, ad eum modum, qvi antio. J

E

1579. lobtinu,eraf ,& fimul militem Bran

*

f. du

*

u

:|

Z

C'ONTINUA.'I'IG

z

613

D

l

nE

|

)

D

n

r

bürgicum civitas recepit , privilegiis gavifura

ET

TM

|. inpo

flerumi, qva in pacis Ofnabruggenfis

ER fn&rurrïento'expreüä leguritur.-

Etft vero

:

iam| Svecorum Exercitus , Carolo Guffavo W'ran -

hmgiæM?i - eelio Duce, BREMAM àn. 1^66. à die 3o. Au-

"s "huftiad Novembris diem 1$. fimiliter. obíe-

Jlb - derit , intercederitibus tamer Electorum Co-

"! fonienfis & Brandenburgeifis, nec ion Du-

lutt|. eum Lureburgcrifium & Brunfvicenftum Le-

D

Wt *1gm

!| gatis, compofita conitroverfia .illà eít , poft-

LUE qvam pro'miferantï Bremenfes, fe usqve adari-

)horgagiump;g.

fium 1700. in. futuris Comitiis fententiam ;

Umk| more Civitatum Imperialiumi , di

3

&urgs ï.ïönï

us effe&c.

P.

l

"

ud u

are, n

xïn;te«eä ab an. 1663. ortà Ahglos inter &

lnl

Batavos diffidia funt, qvod illi in. Americanis

Vg

- partibus, nec non ad Áfrice littora, Belgarum

"

ii

a

li

j

d &

ffubditos affligerent , & coriqvererentur infu-

TT

per; Anglorum commlercia, in India utraqve,

hi Aüh!hï&ï*

à Batavis impediri. Belgz igitur vim. vi rc-

jj

pellere decreverunt, & miffo Micbaéle Adris

äugt'«*ïisfüïw?f

ano Ruyteros qva in Africe littore. Anglioc-

cupaverant , facilé recuperarunt. — Pugriatum

| IIlüaWolu'l"

valibus

l nllhæm Bïlfu

M

(l

t potca aliqvoties eft àtqve in prliis na

Batavi

LÀ

j

P d

z

—

; fEGID ST'RAUC.

614

L]

Batavi primum fuccübuerunt , incenfà eorun-

'äwm

lg Bgtav

dem navi pratoria , & cum O4damio, Comi-

tede V'affenaary in aérafufflaa. — Sed poft-

ais

La

eà meliori fortuna ufi, non feme ! - Anglis

fuperieres vifi funt , qvorum etíam naves bel-

* of t

licàs prope Londinum incenderunt. Neqve

veró Anglcs in'te:þ Belgasqve tantum pugna-

"m

tum tune ef, vérüm Epifcopus Monaflerien-

300

TT

fis etiam. Batàvis negotium. fecit, qvando ,

Anglicana pecunia inflrutus , militem con-

j qplig

fcripfit, invafitqve Frifie provincias ; Sed cum

dgirum 1

Galliz Rex militares. qvasdam copias. Beleis

am lapts

in fubfidium mitteret ,nec non Ele&or Bran-

f6r. Id

denburgicus, cum aliis qvibusdam vicinis Du-

j c'önditi

cibus , Exercitus fuos propius adducerent, no-

n tétimue

luit Epiicopus res fuas periclitari., fzd pacem

'."mtcr &?;Hiä

potius cum Ordinibus facderatis Cíiviz iniit;

vollper

um Lt

cujus pracipua lex erat:: O)mnes mu tuö

datas & acceptas injürias oblivio-

. lr in

j;f&*extin&a f

ni ttadendas, & loca ab Epiltopo

ffïno arpl

occupata reftituenda effe , nec li-

-iïïxpyäce fix

cere huicplura qvam tria praidi-

( r

*

äimne; Qritig

aroru m,'mil!ia lc'riberc, Daniz qvo-

^

gqe

:

A

l

!

äowzmiä;

61;

i"*"flwmï

. qvoqve Rex eidem bello implicabatür ; ob fcc«

Ti (

]

. dus cum DBatavis jamdiu initum , itemqve,

)

qvod Indicis Belgarüm navibus tutum hofpi«

J

|

W. An

tium Norwegi conceífiffent ; portusqve Ber»

"g

:.

genfis libertatém ,adverfus Ánglorum irivafrs

- ones ; defendiffént armis..

'Tandem , cum

animadverterent partes Belloiz incorimoda;

od

.LONDINUM ctiam, Regüm Angliw fe-

byab,

. - des, an. 1666. menfe: Septembri, magnarmi

item .

* partem conflagrarit , turbáritqve bón parum

t m

Anglorum animos infortuniumi ilþid, Sveco:

TAT

rum Legatis rerii àcriter urgentibus , pax a.

iilb

1667. Brede conclufà eít , «qvis ex utraqve

n

- parte cónditionibus , cum unusqvisqve bello

tl

parta rétinuerit. ; Et qvámvispofteà Callum

inter && Hifpanum ad armá ventüm fuerit,

ii

st Cl

-. qvod fuperius indicavinius ,ftudià tamen pa-

umj

cis cum Lufitanig Regrio db Hifpanis init&

Gallorur árruptio illa non parum. promovit,

TM

! &uextincta fübito flamma illa eft, ut , rarif.

d

- fimo exerriplo , univerfüs Chriltianorum or-

d

Wi bis pace nunc fruatur. — Pro qvo ingenti Be«

1

ieicio,in terris Saxonicis , adte DEO o«

j lennes

fnppli-

mm

vgrzfxd

«

gratix , in&itutæqve publice

gatienes

( qï;

)

616

JEGID, STRAAUCH, CONT.

catiores-funt , ut hanc felicitatem noflram ä :

perpetuam effe DEUS clementiffimé jube-

.4t; Cui etiami hac vice fit Laus &

Glor 1de

] (5

FINI.S'

f

J

7

gu

s e-

e,

i

lL

"9.

a

D

It d

Mi

C, S,

N

Éu noünm

lfïmg bt

us&

( s. SCHLIRTZFLEISCH!I'

Epltomes Hl&orlcæ

OH

SLEI-

DAN.

Cæptäg

Demceps ad annuni

€l5 Iac LXlX

produdla ,

1 Nunc ad Anne clo Ioc LXXVIf

- prolate

Scncs, rerüm temporumqve

Ordme confc&a-

M

N

"

4

/

|

ä

;

Q

)

]u

TU

sv

NT

N

: äfasxü Q

L

-Ae imnita)

|

lgctun

"wint

stf

itwünhtïsqv

' ;ad.Cæ femi

UT

jie:es eis f

n cH

Is

3

l

riodu

lii

o

x

éij

n

*

A

*

*

Y d

A

c «

z

Er hocchmpus conc'iïliatils:iiteä

£

E

rum. ànimis prapotentiumi

o

)

regum,qvi Europam feré in

h

z

2

Aà v

e

d

partes trahurit , Burgundia

*

A

"

3 -

inprimis & Belgium , £ini-

z

:

df

(l

?

z

timzqve etiam |Germanice

:

; di

:;ïcki'-ni-s pr1cæ

,recepta 1668. ex formula

|

. pactionis Aqvisgranenfis tranqvillitate lgta-

11.

bantur; . Cujus maturand multas & graves

- eaufas rex Chiiftianiffimus habuit , proptéreà

. qvod Angli Bataviqve pro Hifpanorum defen-

. fione arinitebaritur, focdusqve;cum Svedis pà

- &i, negotium hoc fumma cum cura ftudioqvé

5

- conficiebant;

vibus rebus etfi ille gravis

ter efLoffenfus, támen fosderatorum auctorita-

|:ti poftulatisqvé conceffit , & ultionem qvieti

. publice remifit ad tempus, expectans occa-

l- fionem , dva deftinata exeqveretur, G inau-.

-.&ores ejus foderis , — qvod triplex dici cce-

, ptum eft, reperto belli titulo viridicaret. Id

- qvemadmodum , acciderit, — qvibusqve con-

.filiis affecutus fuerit, referri attinet ; ut

ende

unde initia eaufæqvlg' ejus belii due

- 1ity-

)

E

-

C x

636

fint, fine difficultate: intelligatur.

-Etenini

jgam

u

Gallix rex Ludovicus XIV. haud eqvo ani-

í

mo ferebat, fe impediri, qvo minus fructum

o

rinera

caperet ejus Juris, qvod fibi connubii nomi«

"

ne in Brabantiam , cxterosqve Belgii Hifpa-

j jmum 1P

i

gt

nici principatus obvemffet : videbat autem

Batavos fecuritatis fus rationes ab Hlfþano-

i t

rum fortunz minimé effe fejuncturos, ut qvi

nzndum 4

vodï

& (vafores præc1pue & focii feederis fibi tam

n

h;tl mmv

fufpe&ti maximéqve invift fuiffent.

Itaqve

óbicemi hunc amovéeridum ratus , omnes vi-

ebmx.

res Pcudmmqve eo 1mpend1t üt regem. An-

orhannglcu

gliz Carolum If. ampliffiais murieribus, &

qu rttip

multis.eadem ad rent oblatxs coadmombus

turl, &

fibi concil'a.et.-

LOHfm cond

Q etfi principio his. de-

iLinatis ounw:batur &üla)!(:l'"'lctl

daak

3^—

OCU.ITI

fns ho

dabatadeó, ut per Iegatum exdvireret ; qvor-.

xF ymfn

füm tot tantiqve regis Chriftianiffimi navales

Al

*sb Yi

apparatus fbeCtarent ; famen precious pro-

jeehtr

ä

ü

i& Y

miffisqve viétus, ejus confiliis conatibusqve

annuere tandern coepit j rcCOrdauone fuperi-

defb

oris offznfz , dammqve nupex in Täxnefi àc-

a Pafatmul

cepu recentiori merrorid acrius 11'1 V;Hdl&am

"n ii h

ïhmu atus & mfïaurandæ infuper propmqvæ

aipum

omu"

:^

[

';comaza, :

62

j FMI

m'-*; domüs commoda hac occafione'üfus. ^ Ad.

qd üWi-| ^ hec veteres, & tunc tenuo excitat zmulatio-

"n nes controverfizqve fuper conimerciis coloni-

w.ü"m* isqve transmarinis, nec non fuper de»n)i,ffiong

,' agïlHl[P

" aP

luftrium , pifcationeqve halecum , tanqvam

e

l

L

auctoramenti

s imperii maris jam dudum agi-

DEU

tatz atqve tunc renoyat& lites

multum ad

LO

',abalienandum«-Aggli 'animum valuerunt ;

s t

: P;æfer

tim qvod fpeciofis rationibus à Coiber-

(tituti caufa in Angliam miffo ex-

-tio hujus in

b st

Inter hec limes R heni armis

aggarebantur.

M h

. Lotharingi

cis huc usqve perturbatus , .1669.

.

i d

-« pacem recepi

t, Duxqve Carolus: auctoritati

is Galliz reconciiia-

smids| Cafaris , & voluntati reg

ORTA

! tionem concordi: flagitantium ceffit , qvi Pa-

üICLnGUL

5 ,latini fines

hoftilem in modum divexaverat »

emr. poftq

yam fe paffus eft adduci ad e'igendas par-

dul - tes be

ll; Wildfngici, cujus hac orígo ftit.

pus, Mogunt &

iil p:cc'" n

2

*

erebatur Johannes Philp

l

—

TUTNETUT

pari

ter & WOrmatiæ,Hcrb.ipplisqv& Antiíles,

- fumere id fibi Caro

lum Ludovicum , E!c&o-

!

t

cujusaam

rem Palatinum , ut ex p,raäfcripto

!

homines. in fuis accolarumqve

: privilegii

r

. Pncipur

nibus

d

& imperii .'Ogdil?um regio

*

s

| PrO'

*

629

gl

Fröpriqs füciat mancipetqve : id vero magtiþ

:

tum fuo damno conjunctum effe, & ad. in-

TAE

juriam ditionis fu finitimorümqve pertine--

nf

fe. Simul allatz fünt. rationes , cur. id ferre -

ihpi

neqveat: fiqvidem nemo Principum commit-

f

l

fangiatu;

tere debeat, uit jura certis. territoriorum fini--

m xf

bus defcripta qvovis modo oppugnentur , ac-

watum,A

populi fuis légibus parentes. eismodi onere

ff

moleftiisqve afficiantur , ut fibi juftum : debi-

d

:H

tumqve tributum pendere ne poffin.. At re-

iW

clamabat Palatinus, antiqvis tabulis, & uíu

I

v

st

temporis memoriam excedentis , poffeffione-

- V Certulm

qve nunqvam interrupta fretus. Cujus caufa

ïl.«iaximiliano

qvanqvam juitiffima erat , tamen nimis frevi-

-alino] ]

de adta plerisqve videbatur , - qvod hoc ejus- -

4

-a & der

modi negotium effct, uride graviores motus

- spiles

excitari potuilfent, nifi Gallie & Svediz reges -

EM

titulo fponí

o

t

rum pacis W eflphalicz , ut qva .

- "rimir

refticutio omnium PalatinatusRhenani jurium

.. m, &

fanciretur , commodum fe interpofuiffent; &

tj

Fürtqi

pet legatos, qvi arbitrorum partibus fungebán- :

j

ditoni

tur, eam tam infignem magniqve momenti -

controverfíam decidiffent, Eqvidem doce- :

bat Pghdnug , nilab jure fuo alienum. nec ali-

|

r

qlv,.id- ' 3

L|

j

x

eoWAHB,' o

um

W qvidextra nedum contra privilegium ab f&

Y

qvxri: fedjus à multis feculis familig fus

T at

T Idf

"n

attribucum fitmatumqve propugnari : tum

J

Wtümmit-

- vero privilegium mancipandi homines, qvod

. N'ild&ngiatum nominant , non ab . fe!confi-

Ug

. &um , necrecens acqvifitum , nec dolo malo

ittr. a

" impetratum , neqve in ullius injuriam adhibi-

ii Qfffe

lii

! tum fuiffe , qvippe qvod vetuftate & benigni-

taté Cafarum qvafi roboreé tueretur : etenim

üïum

H

(

[

(

jam diuante Wenceslaum illud proditum do-

)

d

muiqve Palatinz impcrtiium,ab ceo usqve tem-

" .W:hïü ,

0 QU

f

. pore certum ac flabile permanfiffe, atqve à

' Maximiliano I. Carolo V. Ferdinando I. Ma-

1

P

i LL

j

- ximiliano II. RudolphoTI. Matthia, Ferdinar-

las

- doIII, & demum à Leopoldo, hodierno Cz-

gm*io::smowi

- fare , publicis iterum tabulis rituqve beneficia-

Vidges

rio folenniter corroboratum , & qvafi per ma-

ml nusàmajoribus traditum, àc omni jure ad fe

dim*| delatum , & nomine tituloqveprivileg ii reten-

u9 eum,fecureqve & citra periculum violandorum

[

hmimgcba

"

ij d dlthmb ünium pgffeffum lelTe

g t

| j

jris ä"] 3

j n

Vix

" ;

T

(

$24

JEG ID, MCH :

Vix dum Gcrmahia, qva Rheno .alfuitur,?—; hh Venr

diferimini erepta erat;, cum aliud , idqve ma- . aücüPï&i i

joribus viribus ab rege ;Gallie cosptum , ac | jirn

deinde. Aqvisgrani compofitum bellum .con- ] ii f

vérfioni rerum. Lotharin gicarum prolufit vi- i« ia

cinisqve ingentem metum., neqve eo minus s ommit

periculum Germanis attulit 2 Hifþangstau,tcm, Aezdrtt

Belgasqve fubmonuit, uti mature cogitarent, hnj

qvid ex ruinis finitimi Ducis Belgio BL.l,r.-,.',»:W,qm&a'

3

gundizqve expectándum . effet, Utqve feries -

t Q

reruni guftis intervallis diftin&ta, ordinetem- .. a

poris d&orumqye fibi refpondeat, prius ex--

^e ts à

peditionis in Belgium Hifpanicum . fufceptae.

A9 g 1

fumma capita attingenda duxi, qvam de com-

^v mitoye

mutationeLotharin gie commentari incipiam,

- Jisexin

Arqvi yero . Chriflianil

;

Y

C

limus rex omne cau ,9'6&

alqud |

fs praefidium in jure moribus Brabantiz in-

l'ï'c'l'.

3

a ff

lucto , qvod devolutionis dicitur, colloca-

dl &ln

bat: idqve eó fpectabar, ut Marix There-

zim &]ie 1

fiz conjugi fuz, tanqvam natu maximz Phi- -

-

ï?fïelaqve Mir

lippi IV. regis filiz , piincipatum Braban-

tiz , & plerasqve alias Beleit Hifpanici pro-

-

: ;üï:idoneas (

vipcias, ïfþ;ut lege. naícendi debitas vindi-

Ce-

.3;:40 Hs

P

[

'CH,

E-

| CON&'I/ZAV/HATI'O 1

62j

,lenþ 3'!Uitu

caret, "Verum Hifpani 'obtend&Banf religio-

älll j lldq]'e lg

onem pacti jurati, qvo Maria,, priusqvam re-

* t "-

gi Calliz nuberet, omni Brabantine fuccef-

m s !

fionis jure fefe abdicaffet. — Pratereà fuccef-

Uf

fionem iflam iniqve peti, qv& cum rationi

LTFT

à

X

juris communis, tum exeniplis domeflicis

Mnang -

NJ

plane adverfetur : nullum enim focmínis, ma-

Uff.fogitæ"cng E

xime Principum ftirpe natis , eiï'elfü,ccedeüdil

dl

locum , qvoad aliqvis virilis fexus hares fu-

hp

pereffet. « Qvin etiam de hoc jure devoluti-

Xvl

onis fic exiflimare oportere, 'ut Principibus

mäw,yfw

libera ejus abrogandi faeultas relinqvatur,

i t :

quippe qvi id interdum pro utilitate reipu-

*€——

uyj,xlx.ii

:

^

mmw

[

f*ïjm. Y

blicz mutaverint , ut fninimum effectus ejus

Iu

füblatus extinctusqve. fuerit. | Et fi. vel ma-

t000

xime aliqvid, hujusmodi in Brabantia fanci-

tum fuiffet , tamen fupremam de eo. cogno-

JuSQ

fcendi & ftatuendi potgüaxem fore penes Cz-

u

farem atqve imperium , in qvorum fide cli-

i

iM

entelaqve citra dubitationem effet Brabantize

D

ï va

ille principatus. — Inde ergo intelligi ,nonfu-

xl

iffe idoneas Gallice irruptionis caufas, mec

M

D

14

)

modo Hifpanorum jus, fed etiam. Germa-

nie, à cujus bencficio & tutela hic Princi-

[ g,

D

,

-

r

-

(

C; $, .

pitus . dependeat , aultoritatem'-»læ&m"i e.ff'e.xi gt

Mox aliud poftulsti , Gallici caput at , ;; quod !

Hifpani contrapactum conftitute: dotis admi- ]ydihl!

fiffent , quodque;in. mora. ejusfolvenda fui£. ]i tV

fent, neque præ&itw;(;).«ccm

3

« RUWiJri

pore fidem. fuam.

liberaffent,

jemid

Sed-Hifpani ominem doli fufpi-

cionem. amoliti-af&rmgbäng, jomnt tempore j

Aitius t

locoque ad pecuniam nominbe dotis folvendam

at

paratos inflruclosque fe fuiffe, dumniodo Gal

o

liz rex tempeflive . & ut.moris inter. cultos

j (sl t

Europz populos, ; ac pracipue cognatos vici-

$,

nosque reges effet , rite folenniterque. fc inter-

f ao

pellaffat.. Dehine controverfía armis difcepta-

fituct

teCof

taeft , cuifinem attulit pax Aquisgrani con-

TU

oniz

venta , ad quam accipiendam rex Galliae non.

|

D

tam ratione aliqua , quam medu fcderis tripli-

AOFU Jf

cis eft inductus. Dum /hac ibi agebantur , in -

E

Hungaria .tes proteflantium ihclinate. funt,.

ridimbi

dantibus id operam plerisque Epiícopis , -ut.

msaidor

unalege religioneque amnes continerentur.

D Ordinis |

Quod Proteflantibus innocentiam obtenden-

ffet,vim

tibus co gravius accidit, quiafacra , & bona-

t ub

pmiïciügnesqu'e "ccc.:leküg—iïircæ multis &

validis

As ref

p

regum '»

/

1

CONTINU.4TIO,

$

627

i ]æhm tü

regum fuorum diplomatis fibi addide appro- .

ltht " (]UO

- batzque effent,

Eo Cazfaris Leopoldi opem

M*Jl 1l

í invocabant, pratfati pátrix' amoremi, regique

uü »Wd UL

- fidem : jurejurando adflrictim fervaffe, ac id

ïm[

Ux

iempel [tutuiffe, ut-rerum nóvarum ftudium

ll 001] h]l

abfe alienum effet. -

Apud Sarmatcs ]o jannes

W' ff']]'*()e

J"Cafimirus &tate cürisque fractus apitatum in

TE nb

- animo abdzcauoms conühum non Íme admita-

il G -

tione querelaque proce um ejus regni effetum

lt pl

. dedit, Gallis neceffitudine amicitiaque adeo-

W (Qm

innexus , ut eum prope facti poenitetet , poft-

lüm

E

. quam animo providebat, alium, quam ipfe de-

lf

Pnnaffet, fuccefforem defignatum iri.

Eo re-

|

gnanteCoxacorum defeQtio opes potentiam-

fUR N

- que Polonix vehementer debilitavit: . hinc

!

"Tartarorum irruptio fecuta, magnam calami- :

n

tàtem vaftitatemque attulit, cujus & molem

maö»

"

ii

n

" &invidiam fuflinuit JohannesCafimirus,quip-

p

! I

pe ejusauctor impu fmque creditus, ut alieni-

,

puumil - ores Ordinis equeftris animos in obfequium

;gummocdæ rcdlgeret,wmque facetetlibertati : (ed iftud.

jj D

- crimen publica epiftola diluit, filfasque de fe

opnnones refellit.

"Tum- Lubomxrsklams

l'nus&

m

Ddz

1no-

cs

(

628

r

C

motibus , qvos ob evehendum in, fafligium

i Pcfdd"

regni ducem Engvnnum Ludovica Miria fo-

Jedto d

d.W

j

viffe dicébatur , defunc&tus tandet miferig.

at [Pem 1

moleftiarumqve omnium portum ín Gallia ,

ii

cujus commoda apud fuos eonfectatus fuerat,

Unmam RU

gt

qvafivit.

Ejus in locum füffiagiis pracipue

T

p n

Ordinis eqveflris promotus eft. Michael Ko- -

:cbef'

li

u i

rybutus Vie(nievicius, Princeps rerum fortu*.

!

Ta qvidem tenui, at fugrum rerum ita fata-

u

di

gens , ut procul omtii prenfatione füpremum.

fa

j

ejus regni magiflratum iniret.

Neqyve fic-

i

m

tamenodia invidiamqve effugete potuit , qvip-

pe domi ab emulis , foris à Tutca laceífitus,

qvas res ádverfas magna vi animi conílantia- |

Yi Bd

qve pertulit , & affinitatem Auftrie honori -

qufo. 1

effe fibi duxit ,

atqve incertos dubiosqve - som

temporum füorum cafüs confiliis Andrez Ol-.

*'mnïmum |

fowskii preemunitus lenivit qvodammodo ac.

nf

fuperavit.

Interim Veneti fuis accitisqve ex — , mpn

Germania & Gallia auxiliis obfidionem urbis . mmt. C

Candiz fuftinebant, poflcqvam triremibus in

"'l[ 15, COf

mare miífis Tulcatum vires hactenus diftii -

*JHES 4 qV

" muerant, inful asqve Archipelagi deprædatl

"* uisbon

fuerant.

Sed qv1a Bcl ifortius infelici auda-

2l non il

)

cia

"i p

as æwu

'

*

CONTINUATIO,.

629

tll

cia rem perdidit , & caío eo, Galli domum

n

repetebant , odiaqve fubinde inter defenfores

la mi(en'aïg :

gli&fäbäl]t , & valli-atqve propugnaculorum

"of -

ruinz fpem anirtumqve Italis adimebant , &

i

Germani etiam pugpantes deferebantur , Ve-

B^

neti ad ultíimum-tam diutumo fümptuofo-

—

Mif

we bello non fufficiebant: deditio füis con-

n p F

ditionibus facta eft., utixRefPubücf[ .Vsneta

mitin| - erafidio deducto , de regni Cretenfis poffcf-

il — fione decedetet, & fibi duntaxat haberet in-

(b fulas portusqve Sudam, Spix*sam —'.ld'ngam &

fu.

j

Carabu/fam.

-

Iu

'ul

U Y

Vix Belge reCüperavta- pac(:. &bebalituf;

-

|

!

libl - eum t1670. belli confiliain Ducem Lotha*

E.

j

vir n

5

ringiz convertuntur , qvippe qvi apud Chri-

hm — flianiffimum regem delatus , qvaft id. ageret ,

- ut confilia in perniciem regni ipfius. compa-

ia UF

raret , magnum . ejus odium offenfionemqve

d

incurrit. Cum enim firmandi ad Rhenum.

soäüiimmï

uudi

limitis ; conducendiqve exercitus imperialis

rationes' atqve confilia per legatum in Comi-

slsl

.ïl

tiis Ratisbonz habitis expofuiffet , tum ab re

dem be-

" id non aliteracceptum eft,qvam fi fi

p

is fefcllifï'et. '

Verum

; nefic/igrii Prin;ip

"Dd

/

6—30/

CU W

Mvüfö a

abalienari regis animi indicia, qvorum-caufze

aliunde fumta oftendebantur , ita leviter mo-.

«

E

vebant ducem ; utinvadendze regionis füzpe-

il

x

y

riculum vix fufpici'öne affequeretur. Preq-

J «

pua capita, qu in difceptationem veniebant,

"d

hoahllmm

hecfuerunt: | nempe ftedus pacemque apud

m

Jmontes Pyrenaos initam violaffe , neque con-

&itionibus clientcla Barrenfis fteciffe :

quin

u Ga!flæ j

amo de damno GCalliz inferendo cum hoftibus

r

^

zemulisque ejus confilium cepiffe, regisque ju-

l

n

iv

flapoftulata refpuiffe;: ad hac ad difturbanda

Mediomaticum vicinorumque ditionis Calli-

É »1iaïïqnphd

3 El

€x populorum commercia operam ftudium;

attuliffe, veteresitem provincig füg terminos

smtamor:

Mb

moviffe, G regismillionem cohortium mili-

ss gt

taiium flag itantis auctoritati illu(iffe, atquealia

multa prater & contra ejus voluntatem tentaf

: f:ïimonteslfyre

fc,-*rebuquC his concitandorum mofuum oc—f

-Omnms

cafionem captaffz. E contratio Lotl

veftonisf

larin gus

omni ftudio & multis tátionibus a

firmabat,

11 ure n

At),

N

Íeíe in fide femper & andte petfliti

ffe, ac juris

beneficiarüirationes, in quantum n

omine du-

i ffdiniin

M

C&äfC )

atus Bal-tenfismgd Rs:gcm pemnerent, diig

?

en-

]

)

A

-

ter

L]

!

it nl

P

2

r

LA

ET

1

E.

Y

CONTINUATIO ,

63t

Wü&

-.g;

l

PiS

egis

t

m

te cuftodivile , nililque adeo ledendi:

càufafeciffe : eo minus de proferendis jurisdi-

ï?j')ïulsfuæmig

R

Gionis fài« finibus gdgitäffe-,,' nec ni,fii prater

U.. meritum termini moti, commerciorumqve &

l

"U^ yectigálium imminutorum invidiam fefe fu-

'Iittsi - flineret militem quoqüe non ad maleficia in-

(l q

"I juriasque Gallie inferendas confcripfiffe, fed in

1t g u F'

eo regi morem geffiffe,quippe qui per legatum

Oi

dtef

3

Aubevillium eam'in fententiam fe adduxiffet,

sim E - utiali

quo cohortes compararet , que Mogun-

d

L

E tl

no Exphordiam obfeffuro fuppetias ferrent z

m

!

]

M

oc utamorem ftudiumque demonftraret , po-

Md

-

teflate ab rege , impetrata curaviffe : itaque 4n

llsl

hujus negotii fufcepti parte nii coptra pacem

r t

- àdmontesPyrensos firmat am admiliffe ; quan-

MOR -

. quam nec à vera ejus interpretatione abeat , fi

-

aiom

fäfq

defenfionis fuze caufa arma fumat, eo quoa fibi

4

À

ure liceat ,. repellere vim regionesque

j

j.'

MO a gmni

J

p MWU

" fuastutari, Nam quod conventum effet de co-

" jity

VI r 1W£

- piisab fe dimittendis , adillud duntaxat tem-

dv

E

[:

3

j

pus fpeGtare., . quo iüter Gallos Hilpanosque

V

ag a

DDemum

j

agebatur,

z de ..Päce reftituenda

gU

Dà4

(0

632

CV R

U

Mlla u

Qverebatur , non datum fibi fuiffe fpatium de-

E.

"I

i

jl

liberandi, nedum fatisfaciendi regis pofhilgd'

tís, ac tranfigendi de rebus mutuó contro-

[ Ub*(æ*

verfis , qvod tamen vel maxime juflum atqve

a, ul

&qvuri futurum fuiffet , -etiamfi aliqvid pre-

g

: ATRU

ter officium & contia pa&um feciffet. — Sed

à

]

; äg:na'æ.

qvia tex occafionum gnarus, pravidebat ex-

x';

ï

peditionem fore haud difficilem , & Íciebat ,

1

n

.;

majus bellum paratuo Lotharingie occupatis |

(n T

p h

onerm effe utiliffimam , eo cum. füummo im-

!

pr:

-tl "—'87[

perio mifit Francifeum Creqviom, qvi eam

sint, d

totam fübegit, Ducem ipfum im captivita-

tem redacturus , nifiatrepta o

fg;ïjzr:*//f, Ti

ppörmnä fugá

falvus ad Germanos. evafiffet.

Cujus refüi-

ji

ii

tutio cum Cafiri atqve ordinibus imperii vi-

* D

fà effec jufliffima, tum pto eo, apud regemi

pf

legatione publica & folenni, qvam Godelie-

sajtetr fl

bio. Vindifthgrezio Comiti mandaverant ,

,1 Donit

graviter intercefferunt : at totum hoc nego-

«gu h Bf/g

r

tium , repulfà mox lata, irritum , majorisqve

;g',:m 4t f

offenfz initium . fuit,

Eqvidem judicabant,

" etgiutin

ad, honorem le:iiiï;ïmatiozmnqve fuam perti-

dplaria

nere,uti dux ereptas regiones reCuperatet,

—cyuntdar.

quidemilü tum propter Lochxaringiam pa-

RT ld

P

trO- E

x

*

L

| VCONTIMMTJO,

633

^

lná

trocinii, tum propter Marchiönatunä No-

" p

menium juris

he

A^

üeficiarii fructus pohüäx*c de-

hij

10 (ont

beret, Ubi autem contra evenit , qvam fþe-

lj

( d

rabant , creditum eff ; iflL£ rebus. ftrui. gra-

ml ahu

Wir

dum potenti in Bej gium proferendæ , Bur-

[7^ ub

gundigqve vniverfz in imperium RGäll

icum

trlda -

redigende.

vlidg, F

:

ES

ga Qu

Cum ;4112 effet reruth Lotbaringim-

[

A ürto -

rim faciery pracipug Hifpaná periculum an-

ïämk, LU

te oculos ver[abatur, quod vires. fuas. belio

n ( ü

impares , diverfaque Procerum fludra repu-

i

tareut , qvando vel unius Jobannts Aufiris

t ürdi]

offeu[a illorum temporum flatum immutare

pormffet. — Sed ia folitudmem fuam Saragof-

Yi ll

f& prafentemque. fortunam: amore. patria

Tj z;&ä [

g d

con[lanter tulit , opportuneqvetunc 3oban-

H'k

l

"i

W

nes Dominicue Zuntga , Comer Montere-

bl,

t

gius ün. Belgium. ditionis Hifpanica mifury

t m

folirita ac tempefliva malorum imminenti-

at

Mm cogitatione f'[cepta , lapfas prope res fi-

m

T a

1

de vigilantiaqve [ua inflauravit, & rumo-

rem antebac de permutando cum Gallís Hs -

;

iæö ,:Qn?ü'r..:

r vulgatum adventu f«o

[ungos.

]]&m?:d Belato nupe

-

W

in/f'

X

Ml

.Dd/i 1

Ea s;'

(

634

snanem effe comprolavit , qvippe ;1an' paffa-. -; " ,l

rw Huhanis,ut bactati permutationis pado | pnu»;;dominfll

füderum . clientelarumque . Germanicarum jyn !

frutuetmpoflerum ffb eripratur.

Eodem iil

J

Pemporerex dngliaob reuneudam Be(g)z:t'Hi,-; ;Mjbat n

JBanici pacem , vpera Guilielni Templi diu l]

expetitum. faderate. defenfionis: negotium

p

plane tandem confecit , ut periculum, quod

[

h

Hilbanis émpeudebat , conjuntlis viribus an-

teverterctur : fed pofiquam Hijpanorum rez. 5 u

3

bus provifum vydpbatur,non eadem caufara-

-t

40qve pro defébis contra externam vim

*-:.gf[.im, D

Bazavis valuit, propterea quod tit noua [ub-

x

d fdrtim

inde offenfrones concitabantur , qvibts non

k

E

l

D

ii Qrdm

i

spulto pofl grave luiuofumque bellum inter

d

32

s*f

atlurett.

1

spfos atque dnglos eft accenfum,

i

fje: fa

JMajor tunc verum mttatio Hueygafiæ*

ä.fï:ezrangvfl/(

ynpendebat , pofiqvam aliqvod iflius regnt —

1

H

12!,5*42!;

Praceres in cuflodiam mifi , dtque perducl

j/

n

honis pofiulati fieht ,. eo qvod regi fua inf-. .

m ijt (f/z/tz

dies firuxillemt, 6 Poluntate-confiliisque —

Gerti n

barbari: boflibus fe conjungere fluduiffent,

t i

eaqiique in vem 4 Gremouvillio follicitati ,

d

xl

erati f

44»e p4-

, ;/;ädmmm ,","f/'"' qvefeefent ,

E

L -D

UWIAM —

n

;;,

]

'CONTIN UATIQ

635

'

AT j

j

æ VLAMTA hir molitiouibus conturbatam in e

X-

R

:m:ioml: 7

'u', zernum dominatum redigere conati fuiffent,

Pl

-

Ovarum deflinationtm ' audtor. Francifcus

iy

j r

Nadasdius babirus efl , qui intercepto, quem —

,

mäm'ïefgiiili.

!

*

A T

!

M

li

[

prenfabat , Hungaria Palatinatu , offenfus

] ditebar, jura. privilegiague ordinum pett s

?fllif W!W

I

4

uude pof m

Til o

.?gna reram

*

| qann'v-erja eft fe—

VUt g. L

rAu»'m.?

w

* 18 Dánia CZHF:'ZH:); F, ;agnum ,p/exäa

m»( lf(wf(mju F"(

bareditarioque jure- ad fe trausmiffum an -

J

fhicatus , immotus fuit contra partes yque .

lr

elli federe triplici eligenda à generalibus Fy..

[

j

mm,'?m

Belgii Ordinibus offirebantur: t Svedi ;

Mi

cumulderent fíirmioribus prafidis ad pacem

Jil,

epus effe , faderi (*470 Be[giï IVe/z*p/ozzZiæ;-

l

Qve trangvillitas propugnaretur nomen de-

derunt,&9 altera pofl anno per legatum qwä.

E

que in tonventt Bilefeldienff pronunciarumt,

N

Mi

g.ai

eam effe fnitima Gallie potentiam ,

ut bet

À

I

|

fila Germanis pertimeftenda effee, .. Séd ;

vt

procedente tempore bec confília longe alinum,

Itl

ji

ac faderatifrbi perfoaferant , exitum babu- —

- £0H-

jum,

erunt, Polonia ad res fbi; propiores

"

/

u

*

EE

X

I

£

A /x636

p

C F s. S.

niis, (

VerfA , camiier?ve Ex/cepm/ Batavorum fe-

A

"n

&atione , nullo fadere renerg voluit, qood .

Fegis dignitas peteretur. Ordinum disfidis,

ia

reique publicg fecuritas incurffanibus barba--

Iï.

4 Gomlmo

j

E

rorum convelleretur, Ac-tunc. 77)0706 4,0144 ;

^

ope ul

k

ÁMofibos omnis qvies trauqviltasd, fuablata -

L u

- &rat y pofiqvam Stepbano Ratzino obfturi ges .

M

a

neris vutvo , 6 2udacia ulcieneá, fraterug ]

1

lünt

*

j

qufimum

nects fhcenfo focietas Cofacorum. perduelli- -

um bane [celeris exequendi viam patefece-

i.

46 ut univerfo illius gentis tmperio exqi-

ll

N

"d

. um moliretur. ,. 6; prope debellatis Cafano. ii

at , Affracbano regnis, adinvadendam Ma-. i s

feuam , caput verum , Pagnis viribus coptir- A b

4b autius contenderet.

INeg, tunc extra m

difcrimen fuit Africa . quam Taffletta qui- —

&

g conju

da«a d

dam torrentip inflar peruadebat , "metumá, -

pariter Barbaria regulir atq, Chr

p

i/iidüa?hn?. 21 præïxdï

2

mr,JieG

colenüs t&entc*/iræ?mqtieþaf,

a

j-

T mmerquu

Pfopi/u»s Gcrrvhahiam tahgcbzfg reflitutio:

tss

Comitis Naffovii Sar&pontani , qvae poftlon-

; efupcricr:n

gam acremqve diíceptationem decreto publi-

xl conf

co imperii ad axifum perducla eft, ut majq-b

N

N

I1-.

/ Z

CONTINHATIO,

62 .

Pmaamm iE-

. fibus malis, . qv& occupata Lotharmgm in-

W[

!,q

gravefcebant, praverteretur , - comitatusqve

qu

- fte ha cum caftro Homburgenfi vero ac pri-

ln

HwM

il

.flino domino, ut jus fisqve erat, redderetur.

f?,a

HMNE:

Id qvoqvc tune ad p»mculum fuüum pertmeïc

| l,(y? urf

exiftimabant Belge, qvod Antiftes Colonier-

7 /// 7 [:

- fts vicing uibi, qva jam à multis inde fecu:

" / 7

-dis libera fuiqve j 3uu« fuit , tovum opus nune

;erduell;

ciatet, qvafi munitiones nvoïeaqve recens ftrc-

" attf

&as pr 'otuliffet in fuos fincs :

fsd purgare fe

SWW &tj

« Co'onia, & contra ea ,qvx ex capice violatze

icnulamw

ditionis adferebantur ,

publice obteüau Co-

iil

plt : neqve urbis. caufa"n deferuit Caefar, fini-

mumu";w Y tmuïve Belg"e juc fþe&abant ut qvià ea urbs

V

n "t

- m'ültarum rerum, precipue mercàturz vtilita-

it i

tlbus conjüncta fecum coníociataqve effet,

TTTE m

P rterea aditum d fuos fines patcfäcent, ma-

ug nl,lmu

]ou præüdlo firmaretur :

(mee qvi vere-

bantur , rie Gallig rex , qvi vectigatia, qva no-

mine rüercium Batavarum | per qdebantur , in-

LE

tenderat, 2C preter miorem confvetudinem-

EW*' 'H'»W

W us

—

. qve lüperiorem vehementer onetaverat , bel-

n

Y il ?*l

W

lum fibi conflaret.

-Eo i 1g1tur rerum ftatu F.

2

Bel-

hd d.,u

Ddz

658

EW u

It fuæd

tl

Belge íccuritatem urbis haud negligendam -

k'ffïliï f q

ducebant, & qvanqvam ex eo qvoqve parari fi-

A)l

bi io vidiam fentiebant, tamen periculi'avere

£

tendi caufà p

toea urbe fum'mgperexannite-

bantur, & Rhenob

[

if Y

ércám qvoqe, repugnante -

li

vwi

pet

di]

ji

acriterqve rcpofcä/nfe Antiflite proptér

"

$1

'evidentem: metumiretinebant ; ut' fi i5 forte j

n

qvod tum fufpicabantur , partium Gallicacum

jl

Ill

Wi

l j

ä

futurus effet , ne aperire hofti venieriti adituni;

54

g

"

bellumquve: . in:vifcera fua-: ttansfetre poffet

m

P qii

Haud minef;dxgcum Gvelficorüm folicitudo

^ Zj

erat , qvibus fuper antiqvo patrocinii cliente-

faris jure ; qvod.ratione Hwusariee, urbis ad Vi-

u H

furgim in di

Cece

veuwCc

Tvicmotui

f1 Corbejenffi fitz , qvadcin-

Í

batur?

1

—

atl

gentis fere annis poffederunt , Jis move

cujus compofttio etfi

qvid

1

IJ:

m in' annum fe-

yqu£ex

qven4dem ell rejcQta ; tamep, Duces fübmo-

"at

R

n o a

nuit , uti propter anci

pites' inftantium tempo-

rum : cafus .

GG

d

E

Órun

3

[wiga , fiz]fg qva domi tu-

;;.';ïadörman

tis eí

7*5

k o con/i

X

:c non liceret , in ditionem poflliminio

redigenda cogitarent, qvtppe qvznon modo

4

A

!

aspx

p

patcimonii fui princtpaiss pars effet , fed etiam

^ Autorem

v

1tt, ütm;

ad rcduccnqdam concordiam , redintegf*andas—

qve : lïïeratoäqu

»

?

y

1

;

",

d

E

l

A

C ONT?NUAT[O.

-:

, 639

negligma

qve vires fate domus , & flabiliendam inpri-

vOqlepälan &F

mis Circuli , qvoeontmercntur fccumtatem

Ptl

valsrst.

L2

w

"m

? H)"g]] næ

-1671. Verum Galliz rex, ubi Lotbaririe -

13&*-

)

W

gm*n Ledeg ratin poteFatem, omnes urbes ar-

t

J Jsmg,

- esqve ejus validis pxæüuw firmavit , " deinde

UGJVHIUm

civibus incolisqye umvums édixit, uti omnis

At d i

lnpo fler mn pxo"oc(:t-o adtr 1L*uml Metunfc fï-

P: entw.

l P?t

ecét,nec afia, qvam refïls mandata

i

ficontra éveniret , pioaxtæ »;Ox&tä&fs» rc1pu«

bh * crimen effet,

Poftea gxpudluomm ani-

]

nii caufa mF andriam fufezpit , cujus nomine

m neancideret, cau-

ücin vicinorum fufpicione

| fam prz fe culit, quocïcumdo f» inceffiffet vi-

;'H

À U

m

- deudi, qux ex Belgico Hifp

anico in fuam diti-

w

i,m

Wi

03em æü&ap fnt , cum ut cognofceretde

N U

m hm

€on litione fuorum finium ,t Lzm ut curaret , fi

(m m V" 1

. "qui i ad firimandos éos reper 1.1canna!arïq,po-

hx

m vu.w

fet.. Eo confilio ad regem At nzlie Khent

H

jàc-

YR

y mm

'ï

u*oï ^

c5las principes ammfiex nt ,.Qu1 indicarent,

qqunmm *HQHDFOIK-&OG ciperetur; 1d1,c0

'»Ql m*ä um

m

-valuit, utmetuaifufpic: onemque 4moveret,

Mgan

* deeratosque Belgas mccrta pácis expe&a-

tio-

!

ï

M

*

(

640

C, $, 5j

!

d

" tione fi;*fpenfas relinqveret, qvibus hoc gra--

,

tU w fümtuofümqve fore prefciebat, — Etfienim |

4: 'f

mtntäfc |

pacis hoc. anno. retine

ndæi;figüifxicatio ipfis .

j

405 1

data efl, tamen commutationem regis vo-

u

j

;

luntafie, con verfionemqve infeqventium tem-

3

:j

;

" confüium

porum:. facilé mu'tis indiciis prafentiebant.

T

Ne3ve ignorabat. novus! Belgii re&tor Monte-

gi

aliyelt

de

5

u$, qvid ex ea re futurum effzt , i regi ^ )d [

Dunkerkam profeCturo fortuna oceifionem g lnl

daret4 -ut ex dellinationum. fucceffu: neeli- s lii t

gentiaqve fua animum fümeret. Sed fiveid - .;;-M'm&ïü

rex ferió noluit, ne fi paceni , Aqvisgranen- ;

qum eft, 1

fem frangeret , Hifpanorumqve fccderatos in

y, fed eti

fe concitaret, five expeditionis lndicrüm hoc

Axrdioribu

ede voluit, ut futurum grave. memorabils-

^nih mutio

qve beilum ante fignificaret ; five opportuni-

ETV

tatem in-aliud tempus diHärerïdam&atuit, ut.

, a db

urbibus przfectozum animos ad fe iaclinaret,

2

- n ad B

fina ejus adven:us non mediocriter finitimos

commovit ,

- fupe

maxineqve foidcitum — habuit

^X etid

Monteregium , ad qvem nuncii de proditio-

g ."i,pacis qIoq

ne iaftructisqve infidiis hine /inde affereban-

tür : augebant periculum Creqvii cohortes ,.

il, &fb

M

1

At apud

el 4

4

qvüm ele I.dotl?ax*ingia progr?,ffärg,' pjer/ B

$

L

gH

f

P.

CONTTNHATIO.

64f

ltl

"P en Hispanici fines tramfüitum, poftulitent,

k

U»n"

b».

, qvem tentare. etiam poffe videbantur.

Á

V U q!lO

UM

pud Ba Javos &qve fa'utis (uz anxios fupplica-

xv] ?

tiones public ft indi&tz , fimulqve cocp-.

Mi -

tum confilium de cuftodiendis reipublicz H—

Pmnw n(m

nibus, & pxæmxandm niilitiz febus, accet»

r«»?ünïmm

fend1save fociorum auxiliis; firex in propo-

17!' Ít 01

- fito ini-Ferendi belli perfeveraret. -

Utqve

d ".O*em

tatio defenfionis expedita effet , non ceffa-

M

Ad

tunt Batavi folicitare Anglum , ut fodus,.

il

qvod ad nfxmgendas hoftis conatus aptiffi- -

l

j

fium erat, non modo ratum porro babere- — .

tur, fed etiam de integro conditionibus mul--

to ar&tioribus firmaretur , focfiqve ejus ad fe- -

iV

J

f

1

tenda mutuo , fi neceffe effet, fummis viri- -

j^

l

li

bus auxilia obligarentur,

Sed qvia id ejus-

N

modi videbatur Anglis, ut non tam ád fua,

h[,

qvam ad Batavoruni commoda dlrlgefetul*

L

$

Praterea fuperiores, nec dum obliterata of*

feníze 1dunt1»ig

m animis 1pf91 um occurrebant;

& pacxs qvoqve ex parte fua. fecuri effe pote-

v d

u

majora ejus

tant , & fi bellum. cuperent ,

" lxah

j

praemia apud Gal os oflendebantur, regni-

li

"ï BV f:

qve

?

:

,

642

C'Sï

T ,jL

I

€ gue:luus ,quod ad vicinorum förtunam per- K ,[wun

- multum poteíl; fuperior curia non pered;ftus |

wamum

d P f

" debat Batavis, ac fpes de ea fuerat, apertius fer-.

(3052081

tire coperunt, focdus aequamq; amxcxtxam ejus .

m Anno.

genus nom diuturnam fore.

s

f

t noucd

In Hungaria (tat

m eftinéos cxem-

3l l)( [ ï"

plum ,qvi crimenin Regem admiffum .

primo'excufandó amoliri,deinde agno:

ä COPJS [3

3qti r

. fcere deprecariq; ceperunt,in qvorum ,

"l .O'QDGM )

numero erantaliqvi illuftri loco nati

nl

proceres, Francifcus Nadasdius, Petrus -

u,f dem

Ziünius,Francifc? Frangepanius, de qvi-

-«l

bus &focxo ejusdem delidtiJohanne E« -

"adisden

- rafmo Tattenbachio fumtum e(t fuppli-

v Podoli;

cium; bona partim fifcoaddicta;partim -

"iet; Etenin

"d t

- alíis attributa,nominatim. dynaüxaRem-

- More al

fteinenfis devoluta adBrandenburgicu, .

tanqvam Antiftitem Principemá; Hal- —

pe,ierct ii

À i slgäfctc

beritadienfem , à qvo antehac lege be.

ä

n

t

neficiaria pependit, Reliqva chemelæ,

J calam

qvæ ditione Comitarus Blanckenbure-

gení is commentur, ad duces Lünebur-

a ï Aj

qh

g:cos verosantiqvosq; earum dommos E

fC-

;

—

CONTINUATIO .

643

(Omlfl&m i

l

redierunt* illevvero poffzffiones , quz ad. pa-

M

,;

trinionium domus. Auftrie pertinebant , eo ia

Wüski. dem]ure tituloque fünt à Leopoldo repetitt?

lfaü***('ïmqusgg Idoneos auctoras habeo, iftius conípirationis

in

ia Anno M DC LV. coepta , inde fenfim

|

Iiütem,

pa

tlatimque collegiffe vires, prefertim ab An-

Wifg| ' no M DCLXII. quofide concordiaque ma-

indEagnn- 3

J xime opus fuit ad reprimendosTurcas. Tum

quoque .Rex Poloni; mü!tis difficu|tatibus

N

ll

|

N

MO T

SVOKUm

impediébatur, quo rainus rémpublicam di-

a

M

!

- fcozdiís belloque feffám meliori loco colloca-

m

ret , fiquidem pleraq ue Regni negotiatam di-

il

yiad

fimiliter tra&tabantur , ut conatibus confiliis-

ii

h M

WÜE quee

T REN

us dereducenda concordia recupe;andisf

I

j

i

f

IUPPJ*

'

que Podoliz finibus minime eventus refpon-

i

^

"]

i

^. deret; Etenim Dorofzenkus jam eo perfidie

?ä M

jpp procefferat,'ut focios militie manipulorumnqve

mö]wï

hu

m

- du&bores ad facramentum ; Turcis dicendum

u«;.wf) 1

h, Eu

EL

impelleret, Tartarosqve ad incurfiones facien-

T

La

f] J

- dasinfligaret atqve,ut caftra Qonjqngerent,mifi

T uD

;X'

fisConftantinopoiin nunclis foliiciraret. Qvip-

4

j - péaliena calamitáte fefociór fi&tus, confilium

T

Ceperat Polóniei Imipetif ex Podolia exter-

i

þs

minándi,. qvod leþitate ,qvaad retinend.

A

d

Á

j

(í

644

—Co' S.*- «Si.

$

:

1

T

,,y $*

n officio Coficos peral;'tä etat, fifmari po«?ï.;

m

i

.t.uifï'ct.

* Melius cecidit Mofchis ; qvod Ra- i

Zinuni, qvi maximas turbás excitaverat, per

j

j Qu

inüdias,cap'tum fupplicio affecerunt , Regna-

,/ns qu

qenu Cdi

qve Afiz, de.qvibus fupra tradidi, infidem

fecepta, ditioni fux rurfus conjunxerunt.

p

Átqve ità .tandem rapinarum , depradatio-

E fai

numqve-& cadium immaniffimatum ibi fi-

'V:i;g R[io & D

nis.eft factus. Interim. Germania füturi'fn:

t

licita, de formula (àn&ionis perpetug com-

E

PU qvï

fultabat ; qvod tamen ejusmodi /efjc.depifehefi-*

fum, ut propter diffimilitudinem fludiorum ' jiti, «

-« voluntateriqve Principfum. confici non potu-

oxilius,

.érit. : Ex qvo non levis timor fübiit , pra-

n o

( — fertim ubi proxima finitiamqve fpectabantur,

-fturm €

fiec amplius dubitari poterat, qvin bellum

w K

pararetur DBatavis, commerciis & libeg'gtc

, mo tot a

. Regi Galliz invifis, eoqve majus' periculum

)

s al i

4

aditutis , qvod in Germania hofles pariter &

'.

;

tdlie ex

| amicos habituzicffent , unde non poffct non

.»

*

dilnt f

imminereingens malum.

Namqyve inter-eos

"um de d

& vicinos Eþif'copos tales qvotidie &mulati

8

nu

—

- gati

hies contro æfevrfiæqïv'c intäl'cedchPtva (If'—æ

am

Atetorei

r

]

"J

coNfi-leäw.o',

645

ï:

Hlmänpc.

Jam folidam conflantemqve amicitiam P

WWH

bantur.

?

Itaqve periculi averrendi G pacis ^

Mgerr

L - fervandae caufa if Imperii , Saxonieqve infe-

^

ATa m

. rpioris , qve& proxime

d

difcrimine aberat ,

(

l, 1

j

& conventu fedule deliberatum fuit : capitum ;

x

n

J

Y

"

j He qvibüs tratabatur, fuümma hac eràt; uti

dipitt

[

communi fecuritati propiceretur , militiz-

L]

Yhün d

io.& modus definiretur : fpeciatim

m r t

!|- qve rati

£T: controverfía Huxarienfis, qv& fuperióri

v

M

,cbmpofi;ipnc tranfigi non. potuit , decidere-

Wi

j

W

s

tur : tum qvicqvid libertatis legibus, - tran-

lül '.f..'..i'lwdfn

qvillitati, commodisqve publicis, srario,

^

H

i

V

1

( : ve&igälibus .

conficienda pecuniz , rei num-

"

| umarig, conftituendisqve reipublice fubfidiis

, T

j

ä

j

sr*

. profuturum effet, mature diligenterqve cu-

P

h

Poft in tradando Huxarieníg ne-

,vln M

: faretur,

ii

y

-- gotio tot tantzeqve difficultates orta funt , ut

n

/arbitris ad id expediendum delectis mulre

Ic.

J

moleftiz. exhiberentur, qva fic tandem Bi-

lefeldii funt finitz * ut Luneburgicum pr&-

"

j

fidium de urbe decederet ,. civésqve & inco-

À

l ejus gratie Antiftitis Monaflerienfis, qvi

,q»üwm

a

j

perf

æwh-

.€o tempore illic Abbatis mïugns gerebat,

)

mit-

z

ï

626

C, $, $,

"

"mitterentur.

Ceterum Brunfrviga dedere -

»

$

M

" d

Cs coacta, jam obfeqvens 'erat Principi fuo;

l

.:n

(

ad qvém jure majorum ,' 'à qvibus condita

«

|

E

»

j

I

acqvifitaqve erat, pertinebat, etfi proceden-

] o

te tempore multis immunitatibus fpri«vilegi-i'g:.

ubf

qve ornata efferre fe & prope pro libera ge-

J

j

rere, Ducumqve civile imperium' au Cori-

tatemqve negligere coeperat , adjuta diffidiis

NGW Mf

n

fuperioribus, qvibus.Principes illius familig

näefehw

fipenumero diflrahebantur. . Contra Lübeca

-aj

ditionis fuz pagos , - veteresqve poffeffiones ;

& Hamburgum qvoqve libertatem. fue urbis

- o Ed

juraqve omnia ,'qvibus à poteflate Ducum

-cagi T

Holfatiee exempta .cífet , cabulis à Leopoldo

-safus, qQ

Cæfärc'fummiiïls tutabantur. . Haud minor

-autm

- m d

v

folicitudo fuit X. civitatum Alfti , qve et-

fi. ratione obfeqvii- civiis nemini, przter-

j;:;iäztos lst

qvam Imperio ; obnoxiz funt, tamen: Regi:

- dy tuti t

n

Ti COR

Gallix fege fupremz przfecturz Hagenoen-

[5

fis, pa&o Monafterienfi, falvis tamen Impe-

7 cx'cxtenda;

rü juribus, ceffe attributzqve alligantur,

A

xarevid

Itàqve ab iis. Rex jusjurandum in ea verba

um D

conceptum exigit, xutinter eas, & ditioni

M QQnE

vi-

G allic;c f'ubje&as Urbes , pa?um interefle

de-

E

3

bo&TzNUATIO.

627

u (käæ;ïï |

&rd;ur. ..Ea.. de caufa arbitri utriusqve par-., —

: rindpg "

tis. voluntate confütuti, certam formulam

m

conferipferunt , . juxta,qvam in pofterénr ju-

*.m?ïüfcdep,

rejurando ádftringerentur. .. Verum. qvia ab

ii

Rege : Robertus,Gravelius cum.pieno manda-

lts

to.ad.id: .,ncgogiüm—'.Pe.rfigiön.dum,;lniiïhs » nil

T ?L'c?m.

"anodicumreuüpiebat ;:grave.iQ. Imperio occi-

fit df

- dit j resqve hac infe&ta manfit.-

Nam ita

ï&*ius famü;

- jamfe: fipmaverat.Rex,. vt fi juri.fuo non

Wmhiba;

- confideret,: confilium .à.vi mutuari poffet ,

;wfz?ma

- fübactaqvippe Lotharingia ,. & conciliatis fti-

t us

. pendio Helv«tiis , contra Aufílrie finitimo-

vl/*[]m

rumque Principum metum fatis;(fhperque

U

munitus, quando alia via non. fatis . Alfatige

TU

. fux cautum provifumqve effe. exiflimabat,

,

Cum vero hadtenus major Europe pars inu-

wv

- fitatos Regis terra marique. apparatus fpecta-

1

!

f

- ret, tum inter fpem. mettmque anceps , in-

TAH

V

fignem converfionem hoc precipue anno , qui

un

I

l

"

- ad evertendas prope Batavorum res fatalis fuit

Y f?q,

:

. expe£tare videbatur. -Preterquam enim quod

T

r

- f&deratum Belgium metu confufum diffenfio-

d&

[

Wi

* mb usd; conturþg;um fuerat, ctiam Vienn

*

i

Pamm T j

j

ä

IX WE Iue

(ny

648

ARatxsbonse, mg.musqvc Mantue Carpetano.

gjum (ur

"rufn t1ep1dat1,m eft , cum belli Batavis indi. .

L

?ubiicæ life

O£ regis Angliz i in easdem partes tradhi.

CV

j num f

nuncius afferretur ; propterea qvod. Batayi , |,imiotic

qvorum fortung reiqve publice inclinatio,

wæmwre)qlc

cum Auflrie. Germanixqve damno conjun-

um ^

€ka erat, ad.refiftendum erant- imparati nu- . ImramEump

|

- metoqve copiarum impares , in qvod pericu-

p

. lum venerant pamm culpa ahqvot P1ocerum, at ov

-qvi magis ad perniciem Auriaci, qvam cu- j

ram belli defenfionemqve- finium. incumbe- Wemïï

bant , partim -magiftratuum. populiqve , mu-

emqnepo g

uerga f

tuis inter fe. diífidiis atqve. diffidentia, qvze

" ámperiorum certe peftes funt , nifi tempefli-

tnceptum

vwe cvellantur ex'animis penitusqve de,ean-

Virtm injt

tur.

At externi hofles ex diverfa caufä bel—

lagv c

tos Indi

lum cæpcl ant, nec perinde aliqvid. grave ac-

AMtes mietcal

cidit regi Galhæ, ac recordatio facderis ; zr£-

tons dimit

pl;w » Batavorum opera procurati , qVOd eo

vàiuit , ut metu cogltauoncqve e]us re&pro-

lmpedlrentl

- hiberetur, qvo minus ,lbenti in finibus.

ACl fortun

-

N

Belgxcls Hzfpanorum potentie vim "faee-

t Batava

ret, noyamqve calamitatem machinaretur.

Wmdlgnm

p

As

1-

Ptrema

j

IU unæ,

Ht fþe&

CONTINZIATIG

649

:

m

JFPQ

. Simul eum ftimulabatira erga populans

'L

d Smä»

reipublicz libertatem;qv& moreRbgum,

l W f n

F—]

cupxentwm Imperia addictius ! parema-

!R

i

i

"Ü um, immodicz ipfi xrlfaeü,præ&rtlmab

l tempore;qvo utiliad pacem ratione ld

D .

fibi fumfit ut victorias vireseve praci-

Jmpmnn puorum Europs regnorum moderare-

Q d u pei

tur, operamqve daret, ut GaälxæHlfpa-

üwt nimqsrationesfic æqvahterconfe&æ ex-

æ&m Va (l

phcaræq ; effent,utueutra ex alteriustui-

WnXA Y n W

nis parare infignius robur magnitudi-

lJ

M

n

He[]

nemqve poffet, INeqve fmtlevemhum,

NL"

qvod erga florentia illius gentis cofher-

yt at ':'W

cia conceptum diu continuit, cui qono-

WF N »C& 21

poliorum injuftitia prætexebatur adeo

4 ak.w

ut nil &qvé cuperet , qvàm ut inftituta

'N qjüv Ü

.apud fuos Indis Orientalis focietate, u-

nhtates mercaturz Batavorum llS mRe-

*J*M

"

s

glombus dlmmuerentur,, & qvoqvo mo-«

P'OCLTU«

doimpedirentur, Regi Anghæ iniqvior

n

F*rm E

l

l

W

l

j

1

Auriaci fortuna, qva aditus ei ad prefe-

srl:*ttmn

Jþïf

| éturam Batavam avitamqve præfe&uræ

Po[gnti! ï

| mïllïanqdlgmtatem præcludebatur nón

É

419

inter poftremas belli inferendi rationes

fuit,

Iujuriee, qvse

e ad Reecm iemqve

ä

pubhcam fþecf"tabant, in hanc fentea-

r

Ee

tiam

(

650

C $54

iamexpofite erant? nempeid propos.

il

Pe;eoai

265

t

3

fitum effe Batavis,ut frangant debilitent-

jl

pfmmm

Ailitum

que Anglorum opes ,. commerciisque

& coloniis ipforum vaítitatem inferantz

f

iodun

docere hoc tot damna, guein utra-

doquert

foneni

que India ab iis accepiffent: tüm colo-

nos ex fcedere reftituendos , non modà

ainpnyi

nonin integrum reftituifle, fed ne ad fe

[gt, t

qvidem remififfe , &fi freqventer etiam

m

interpellati remiferint, eos duntaxat inoe

-B k

pes & paucos rediifíe; przterea adver-

dagim

fus imperii maritimi jus majeftatemqve

dontgj &

fecifle, qvanbo fuperiori anno claffiar-

camttén

chi ipforam Anglis pofcentibus, ut mo«

- ii vonfh

re veteri vela demitterent, pertinaciter

As de d

reftitiffent , Regisque antiqvum jus &

fimul honorem labefactaffent, qvodqve

-äï'zioni imper

fatisfactionis praeftandse admoniti,condi-

Silofofe

tionec ab Rege latas neglexiffent, padio«

"DC a

nemque Bïre-dæ nuper initam violaffent,

Itürt. &t

cujus vindicem aporteret effe Regem,ut

füia.

firaia perpetuaqveejus atque Regni jura

Mu

confervarentur.Exadverfo fcederati Bel-

gii Ordines affui mabant, omnes fatisfa-

j

fï"l,lltparüm

&

Ve,

ciendi rationes 'fefg i

^

Dd

1»ituros,. cgpereq

u

ï»'ejuris'p?PL

3

EL

s

CONTINUATIO,

66t

N

æid p

Mdebllnent-

[*

n-t-fuper éo negotio zqvis conditiofiibus , ?

--

qvamprimüm tranfigatur ? de damno, f1

Wm'rcnsq

lod illatum (it, fpondere fe paratos ad

E

s*etarcxendum fore: ablata fine mora 1m-

Q tulti

indioqve redditurostmults prater fpsm

W

vnluntatemqvefu-am accidiffe , qvorum

m u

"IT

nomine pnrgare fe: poffint, qveqveejuse

modifint,. utimpofterum emendari de-

Mub -

beant; 'Federis Parifienfis cum-Rege

eY

bt

Gallig , & Bredani cum. Rege Angliv

u

icli magnam;femper apud. f& fuifle rejxg

3 ]Em "

ionemy &credidiíle; navigationem at«

m 1

ie commercia feliciffima manfura,fi.pa-

ii

fi fide conftaritiagve paxfervetur, Qve»

t W

. relás,de dátis-acceptisqve damnis effe

Ti l"

maütuas,& i.qvidcontra feceribt plerigve

,M* QV cl

. Gitioni imperioqvefuo fübje&i homines,

;WW

- injuffu fao fecifíe; femperqve fe declarat-

ncsïwï F

Ííe hunc animum, qvod foedera fancta ca-

1 mlum

W*U

ftodituri, & f qvxd etiam culpafüorum fa-

&um faiffet , nihilfive reconciliationis,

d],wm

five f!txshfhomo cau(à recufaturi effent,

uS J Rt&

m OWA"'

Verüm ea. Rpgxs utriusqve indignatio

" g d :

fuit, nt p aruni dbfuerrt,qvm liber ille fui-

j

k

ynuroïyi

ï

qve juris pupulus opprimeretur; Galliz

.ez

Rax,

ï;

,

(

C E

. 651

TE

.. Rex: praterqvam qvod marittmis An-,

742

j

l uEd l

glie viribus auctus erat, triparrito qvo-

eAC

qveexercitü, qvem accitisex LItalia,Hel-

tuäfl

] jgoccup:

vetia Anelia, Sconabeermaqu-cobor.

tibus, cohtractisqve Germanorum auxi-

gaübts

"i

liis firmaverat, fcederatos Belgaspemt,

mr]fqllWl

ac uno menfe Juniotota penéeorum di-

tione eíft potius.

]amqve €o ventim e«

at

rat, ut omnes pr opé rebus fuis defperae

JWNeoma

gt w

rent, qvum captis Clivie urbibus atqvé

&rcibus,qvibus finesearum regionum a-

at Wi

|periuntur, occüpatoqve infulz Batavos

iligsdl

mtaryteve

rüm aditu, & intercepto etiam propu-

gnaculo Schenckiano , ex qvo univerfi

inm, Q

. Relgii falus pendet, motisqve in interio-

, nullae

ra caítris, deditaqve Nardena, Hollandi-

xmdum m

am intraviffet, « Ipfum caput provincig

^

ii

Am&e!odamum confufa multitudine dif-

i holtis

cors, & proceribus (ubjto metu percul-

1 qvibo

"fis, diffidens fibi feni

xsq ve pugnans, in

1 frmal

extremum difcrimefi venit, regis, ut cre-

vt Ilic

ditur, imperata ficturum, fi is qvidem

Hb"l QVOd l

Lludovici Conds dictisaudiens, inter-

t&us f

l

miffa Neonagi obfidione, feftinatis iti-

ïlmllmqve

neribus ad urbem oontendliïätg & occafi-

h Qub

bne pariter timoreqve. Bdtaverum adi

incee

653

CONTI Ngz ATIO.

UM

imieptuni perficiendum teimpeftivé ufus

**iPïffirot;'vo

fuiffet, Sed (unc.;*;rimtlm:'a"m)artïit,,oppqr- :

*mhïlia,Hel.

tunitate hac femel neglecta, omnem poftea

Ti

fpem occupanda Hollandiz irritam fuiffe,

Mry

mirantibus etiamnum Batavis, qvid fuerit;

hg , 3

qvod hoftis non haberet in confilio fortu-

Wi

manineqve occafione,cum poflet,uteretur,

MM

Sane autem Batávis, ad ulüma tunc reda-

éis ifta Neomagenfis obfidionis mora ma-

ii f'

tinayt -

1

xime fuit utilis,. ut qvafi fato qvodam in«.

a

térpofita. videri poffet , qva ipfis daretur.

tllb -

1

colligendi fe fpatium , ne imperati fubige-

|

gutitg

:

1

t

..-,

rentur, neve redigerentur in externám fer-

:

vitutem, Qvod periculum cur pertimefcee

at -

ii ? 3

rent, nulla eqvidem fuiffet caufa, fi qvetae

T. 1

:4dmodum memorabili :exemplo, Modena,

vt

ita reliqvz in limite urbes fefe ad füftinen-

mparaílent, & iti.

jgd!| .dum hoítis impetum co

'nera, qvibus Rheni Ifal

isqverip adeun-

m

;qchsvm

tur, firmalfent diligenterqs cuftodiviflent,

:

| Adqve illic locorum eo minus difficultatis

TT

.W v

qü!mr

- habet, qvod totus ille finitimarum urbium

hlfms h i

j

.1.

- tractus fluminibus paludibusq; clauditur,

[

proximumqve Belgium canalibus & cata-

jott i

j

agrum

"

*

^

à in fübjectum

m if

is; ?vibus, aqv

exo-

gBaWI

J

/

&e 3'

((

654

CX x

fafmn*?

exonerari poteft, abundat, &caftrispro- —

T

WmPu

pugnaculisque matura & opere firmis con«

tinéturt Neqve fictamenevitarnntinfidias .

Mï» vt

Gallorum, qvippe qviper fpeciern auxilif -

mmna fto

contra Antiftitem Monafterienfeu, fupe-

ylte pf

rioribus annis Regi Anglie fcedere eone —

aefugïl

gt

jandum. miffi; ommem ejus regienis facie -

em interioremqve ftatum cognoverant, fie

m æcrrrup

mul & exiguanm urbiutt amionanr, deb&!æ

m,qvw

*!z'»me*

prafidium, inopfamrei tormenranæ,aäuf

fis pmpugnacu!on,m tinritiores, teplee

nm&w

élemqve rei caftrenfis corationeti axpfom-

nmeftgv*

verant ; multómrtus eos celárí potuit,qve

*aprms t

tnbu*rwrum nüfitumqve ingenia-& demiz- a

nutiones, qvieqve cohortiumrobora & vie

n

ses effent? Beqve eos Fugxebänrprocemüt

E

t

diffidia atqve 'emufatlbneæ, & erdve —

peria

Regis Anglie vicinorümqve Germsnie -

wfcopusM*

Epri'copomm in eam rempublwam odi-

preffo

um, & pliresejusmodi difficultates,popu- -

lra vt C

lo ifti, fiqvidem externis auxiliis deftitnee —

sfhxdrurf

retur, firie' dubio; exitium allgtür, " Eräc

Járeerfm

infuper &ftatis ejas árni tantaffi ccnas, t

WOS qvæ )?

Hummum aimudmz qVoqve officeret, ta

*

"'tSV';

CO'A/;TINZIATIO.-

6

tf

ld tä ve fortuns iniqvíeas, ut pleriqve, pe"- .

^

?

TU (

qvos rempublicam reftitui defendique o^

ml

ortebat, five largittonibus corrüpti, fiv€

"hUL reperrtimo loftís advertu periculiqve m&*

"hi^ enfrudimte perterriti ftationes defererenty

"^ turpiqae fuga elaberentur, Necinter Pro«

Wil vincias conveniebat, qvippe qvod aliqvas

ii - earamhiec irruptioadeo perturbaverat,ut

",U eros eos, qvi cum rtagiftrati erant, odio

m,mif.ï füfpicioneqve düctm hoftent veniemtens

UWb mon coactz reciperent, qvem arcere aditu

ul féprimeréqve potuiflertt, Multe enitii üre

um bes prius de

deditíone egerunt, qvámr ope

eingm?&demï pugnarentur :

Ultraje&tum hofti nonduti

il promotis in agrumi caftris, cotíditiones o

E

p

tulit, exemplo csteris urbibus reíqve pue

p

blics pe

rniciofo, Qvse dum ibiagebantur,

a Epifcop

us Moriafterienfis injürias caufae

fiortem fecit ín Tranfifalaniam

.

i* tus, fmpre

|

ls eaftraqve

cum Colonienfe, qvi meutrius

díum prz f& tulerat, conjunxit,

gmi» partis ftu

« Utriqve en

im iþäxfabant talí bello f& rece-

m-patrïmonïo

d

ptutos,qve Batavi jam dudu

F

um erepta

1 ad illid uf-

: fuarufä ecclefiar

;

qve

,';Ee 4

(

6;6

gule t

165t. qv&. f&fmpus mala fide poff diffene; Q',*-

| :owidü'"&

cujufmodi fint, qvaqve fortuna gefta fue-

— fint, infra dicam. . Hifpani interim cum

: ;milEs ln

pro honore Auriaci , tum pro falute F,

( Belgii nitebantur, confiliisqve experie-

i j

C Jent ,

bantur; non iengri , qvam prope àperi-

que, 4

culo abfurti effent, fi Rex nemineimpe.

^ diente illis Regionibus potiretur, qvibüs

E

EU

ecchpatis, non poiïär elle difficilis ad fe

- t

scitus, nec arduum negotium fefe opprie

mendi. Eaergocura effectum eft; ut qvum.

À

! ';'.mnülio w

nomu eflet Batavis , unde fecontra Gal..

. 'præpatatæü

5, IHgIS.

loram incurfiones tuerentur , auxiliis

Hifpanorum fummiffis, ultimum, qvod

pm linit

inftabat ,. periculum. declinarent.. Alio-

"ts imcubu

- qvin Auriaco in avitam dignitatem refti-

ls reny

-iris pac

tuto, türbidus rerum ftatus aufpicati(h-

me eft emendatus, qvanqvam initio non

. J U0f

"o fno-

deeránt, qvi multas moleítias ei exhibe-

rent, ufqve dum plenam de rebus belli-

; ; r poHE

eis ftatuendi poteftatem nacus, amo-

Ánglum,.

zem patrociniumqve libertatis effica-

n daif,

. €ius demonfttáret , & reparande popu-

1 Ü Michael

larium fortunz occafione promptius ute-

T* Prcpa

& Ítudiis,

J lt

p iretu.r;,; ! fopiti-sq'V? nm?otibus 2

Íer«

,c"fozvrïzmmï!o.

657

hi n '

fervarde reipüblicæ ducem auctoremqve,z ;

"lf

providum fe preberet,

Átqve tunc An-

LT

glie rex, magtia pecunig vi ingentibusqve

promiffis in. partes Gallicas adduttus, ira

'm'mfalure F,l

qu?tt'xgeïie.; d

odioqve ita contra eam rempublicam ex-

arferat , ut fimul ulci(cendi fuperiores

]i2

clades , & conftituendi m,ai*is,impe;ii

'nemineimpe.g

t ts

—

occafionem fumeret , navigationisqvead

fl d

commoda fua dirigendz poteftatem, com-

mercioruniqve arbitrium. de(tinaret, Ko

. M q

MMW

confilio ad. prxlium navale omnes res

wl

preparate furnt , qvod W ittenii reputan-

[

tes, magis in defenfionem orx maritimz,

f

B-

ï

$

j

qvam limitis terreflrem aditum muni-

, Um wl

lu D

entis incubuerunt:; perindeacficumrege

Gallie rempublicam terra oppugnaturo

i

benigius pacifci, autfifortuna ita ferret

hs Wmm;

[

*

ut totus republice ftatus commntaretur ;

mcmïiulw

|

mkïümäaiibe-

minori fuo damno in regias prefectaras

deícribi poffet; adeó & vindicem Auria-

m

ci Anglum , & everforem füum timebant,

i i

Ataqve claffi , in qva omnis fpes poneba-

j HW BEM

eur, Michael Adrianus Ruyterus, cujus

T d

.,tunc przcipua rei navalis gloria erat,

at

PU!!SW

onttaà

T.

.cum fummio imperio praíecius, c

-

1

duos

b

E 5

-

(

658

C.' '2,80' so

L

76 2.duos keg'es fortuna diu ancipiti viribuse?

prope eqvatis pugnavit;fed qvia ipfi none.

mf] melit

rát integrum, divellere junctas claffes, &

j o

frangere earum diftrahereqve robur, ad

s

vlladri

Seelandizlittora fe recepit, Fama tulit, eo-

u

ia

tempore Anglos, qvia acriüs urgebant,

J

//iV: L

in.continentem facluros exceníionem,

AV

L——

nifieos coorta tempeftas, disjecisimpetu

g&publiw ü

navibus, de propofito dimoviflet,

Tum

iinyt

vero id faluti Batavorum-maximé profü- m

it, qvod Calli,qvi Anglosin ere fuo effe um

gloriabantur, non pari ardore-invaderent dul

:

B

7

atavos, nec totis viribus congrederentur, Jlnbm

potius diffidentia qvadam & oeculrainvie m

dia erga Anglos, quàm metu'erga hoftes, (aitíci.

«jvosipfis non expediebat;redigiin Anglo- xbl

rum poteftatem, Subidtempusepud Lu- irtlug

fitanosres confiliaqve pacata erant, feedus .5 pemit

cum Batavis integré fervabatur, nifiqvod -

Og fV

Regem Galliv vindicta ardentem ad ur-. |

æ&æm

gendum cceptum: difturbandaqve. ejus .

'hderer

nationis commercia per Legatum Parifios. t pj

miffum inftigarunt, qvia é re fua id fore- "r i

'du;exb'a.nt,» Ht potentia eorum labefacta-

1

TG«

T*? ib

[

-

[:

E

CONTINIUATIO.

6;9

"'Plltivitilm j

refur 'Nam qvo minus coutra HifpanoS/65*-.

NG

aliqvid molirentur, impediturüs erat A«

Wclafl"es,äï

glus,qvi mou minorís exiftimabat fecuritae

hd

tem Flandrie, qvám neceffitadinem Lufie

! Pyj g

taniz; cujus repíam poteftatemPetrus no«

Ti mge'mm,:

mine tituloqve Principis terebat, Poloni

ts

adhuc diverfa fecüti confifía,de fanandis

þjeäisimpem

reipublicee vulneribus deliberabant, & ut

M& wb

Archiepifcopus Grefnenfis, qvi diffenfios

n w

num Regrio perníciofiRimarum anctor füee

dutod-

rat, cum Rege, írqvemurulta contumelíoe

m

sà dixerat & fcripferat, rediretimgratiartt,

p

allaborabant : fuitqve ex utilitate Regni,ut

hhh

prius concordia redintepraretur, qváni

n

Camienicia , munitiffimam Podolke ca-

T M

ftrum, Barbaris dederetur, Im Huugae

aimus,wlu? fia Protefítautiumr ratioues magis magise

l

t

w

5

qve perturbati funt, cumafflic: eorurm

nb

—fortuns mova fubinde calamitas accedee

ret , & templorum fcholarumqve aditu

i&a "JMW.»;

HhrW e?aS'*

irtercluderentur, jareqve facrcruri privde

rentur, Etfrenim rogandoinfiftebant, at

,

"r u

privilegia priftina fibi confervarentur, &

|

u t

IDgs temporis P/piïeaïöfre, datisqve

fopes.

hbefäf;ï :

d

Md

vriow

j W

(0

460

C!.&ï

E

16?*-sioram Regur tabulis nixi, pro- Ínnacerta

[

"

tia fua nibil non movebant; tamen qvuiam j

p g i

Pontificit Antiftites longe aliam hujus rei-

exPedrendæ viaminierunt,& pleraqve tenm-«

ng Comm

atlb

pla Gymnafiumqve Pofomenfe armata maea

UN

,k (Jänlæ m(

aüu occuparunt.

DANIJZE REX bellantmm animos & -

üz/-enom!

wires cunctando experm ftatutüm ha« '

purionil d

MT

/ buit, contentus obfervare fuum limitem,

expeétansqve commodiorem bellandi oc-

a t

cafionem, qvs ubi fe datet ad propius g ag

emolumentum confeqvendum, eam nom w

wriclitrelt

prætermrifurus videbatur.

Atqve eam

dn partem multe & Aufítriorum &. Ba-

altsfore À

tavoruni rationes valuerunt, qvibus ta-.

,onpe ft

mem ut Rex aHknurerur , induci non po- .

t Vires Q

tuit? poftea vero, qvam Svedi armis Ger-

*

M overtendi

mamam: tentarmrt, iis permoven íefa. /amros l

eft paffus,

Reputabat qvidem in ani-

trpretat|

mo offenfam Ducis Gottorpini, ob ju«

tie benef

dicatam redemptamqve litem- Oldenbur-

Wt (]lll]

& vehem.ntiores Kielmanfe-

giczm ,.

i juft

ckii fermones füper eo negotio habitos

n Datevo

recagmabat fed ftudio pacis fretus,tunc fa-

Ql, PïOPe lt

tis habuit contra fortung cafüumque va-

À pleuque

y

2

rw-

66t

CONTINIA ï*fo*. !

;

| Pw mnümf.

m

rietat/em confiliis fe præmuhire,' 'SVedi;adIä»:.

tl

|

quos undique legati Holmiam venerant,

: ämhu;

It

illo:rerum ftacu ad alterutrius bellantium

IT

artis. commodum damnumve fuisauxi-

Ms |

liis permultum pbiïä credebantur: . itaque

rex Gallie magno ufui fore fibi ratus, . fi

It t 3

eos fuperiorum malorum, que bello fe-

At ls -

ptentrionali acceperant , nondum oblitos

ais A

feedere fibiadjungeret? qua in re operam

Sd

ei navavit Pomponius, fuitque in bzec prze-

W*W

cipue capita conventum : ut Svedi fpon-

m us

derentregi Galliz, fi ob hoftes infurgentes

u lna

periclitaretur, aut à feederatis Batavorum,

hii d

quales fore Auftrios, non vana fufpicio e-

u r

rat,omne ftudium confiliumque, & fi opus

ellet, vires quogve & arma adLellum ta-

; ij

le avertendum , pacemque reducendam

mSudïmisQï

&t

allaturos,. Id vero amici Batavorum ita

"7 qviäw T

interpretati funt ,. quafi fuperiora . Ger«,

maniz beneficia tali pacto obfcurare fta-

Qu !

,

Ü

L

tuiffent , quippe quod ejusmodi effet, ut

" us

v at

iis, qui jufta gravique de caufa in armo-

rum Batavorum focietatem venturi. ef-

Q "gm.p W

fent, prope leges darentur. In Germa- .

a

uja plerique - Anti

ftites perniciofis im-

i i

f

-

perio

E 87.7'

662

D

EE i .s'

!

16'75.. perío conditionibus ad infeftandos [Ba-

l

(caporüm

lt

ii o

tavos conducti, auctoritati Cafaris fefe ad

[

"finiendam inter ipfos Batavosqve exortàm

jgiom

controverfiam offerentis atqviefcere. no-

ydosrem

lebant?qvo fiebat,ut pereosRegiGaliz adis 017

tusinimpérium muni re*furyhorr'wm q?bel« ilicoleit

li hofti in patrix finibus conftitueretur, E

Monafterienfis tamen Gallos in. caftra die (f

«|

tionis fuz non admifit,fed focietatem nihil- qgtts

ominüs itaarctiffimamcumipfisinivit, ut :l

dehortationes mandataqve: Cefaris malé j yo

acciperet,& cumantiftite Colonienfr argue ntatmmi

menta ac ratiores in' Comitis exhiberet, wmrfit

qvibus militiam ftipendiariam exprobrams, g

expeditionis focialis pro Batavis füfceptse ijimoN

injuftitiam accufabat, & fi ab Amperio. db

ea in caufa defereretnr, circumfpicieme iis lii

dum effe fibi externum auxilium, denan-'.,fgndamlax&:

ciabat. Eratqve tunc ejusmodi Germa- .rinfemi

nie ftatus , utad perturbationem omnis

änd qvidem

erdinis .jurisqve proxima tunc fuerit

Y

-

Á

anbs, tün

via, ufuqve didicerit Hifpania, haud in-

g?:um inivé

utile faiffe Philippi II confilium, qvod & .

^

;

.:

udæ'neqve j

vifæ mfigrgtu—ms..,. filio füo de retinenda

qido]

| FP*B :

&

houxvimd R.

663

'.Eþirf'coporum-Gerrmaniæ amicitia. d ediH&?,rü&

P

?,

fl d

Etfienim Colontenfis per fe pacisamans, &

ht -

ab omni ambitiorre perniciofisq? machira-

itf[sïtiwe zw.yf'.

tionibus remotus erat, tamen à qvibusdam

Patavo- nomini infenfis inftigatus , bclla

Cümgl

;

d' i

)

Gallicoie implicavit,itatamen ut expecta-

li

reinjuriam,qvamiinferre mallet : qvz oc-

t a

eufio poftqvam data eft; non defuerunt,

tütmihl.

qvi dicerent., adventaffe: nunc. tetopus,

LUUM

qvo ultionem multis annis in animo agi-

tsl

tatam proferre perficereqve poflent. E-

ts

rant autem ii penfionibus, quas alibifpe-

üniatln

rare non füitintegrum, Gpllis maximé ob-

Mantyis

noxii, qvi mos, ab Ludovico XI, traditus,

hodierno Regi magnopere profuit, qvàm

d

mv

dandis beneficiis,| Regna Principatusqve

d

ftudiis divideret , iisqve artibusad au-

1 mïïmm; QW

gendam laté potentiam uteretur, Mona-

fterienfem inprimis pungebat, qvod, ut i

Y e]mmoäW

r

pfiid qvidem videbatur, Batavi cumin ali-

is rebus, tumin caufà prefccturze Borculo

i u

h

!

fecnm iniqvé egiffent; preinde ejns repe-

l HIW

gans l

tendg neqve jus, neqve fortunam fibi deef-

ndi-

jo i

fe, gvagdo Batavi pacis Clivenfis co

|

t/io-;

Iïï

w664

fc.' $ s

((

MÉ sitiones non fervaffenr : putabat; autetm,

ii poruerj'

jam pridem ab fe liqvido effe confirmá-

g |

. tum, quod Borculo dependeat à jureeccle- |, iteit

n

. fie Monnafterienfis, fitque beneficium folis -

(

i

T. jus

maribus attributum, quod extin&o fine jafbit|

prole virili Jufto, Comite Bronchorftii-& |gu !

. Dynafta Borculonenfi, quod. anno cIo 15

z

Ym /ege |

:

LHI, accidit, ex capite caduci in plenam

E

*ejus ecclefiv poteftatem, fimulque poffe('ä A palr

r

"

fionem redire debuiffet: quam cur recu- . jihei

perare non potuerit, ftetiffe per F. Belgii gl

Ordines, qui patrocinio fuo pro Irmgarda jl

Limburgi Comiteanzixi effeciffent, ut pro. fip il

..€a in curia Geldrienfi fegtentia diceretur, n Geldri

Ex adverfo OrdineS affirmabant, benefici- stgotisd

um Borculo fine difcrimine fexus ad fami- sf gj

am primi acquirentis pertinere, & cum 83 w ll

K

resin judicium vocata fuerit

, judices de'lek-c tinilfn

: gatosnullo odio ftudioque du&tos pronune jjwo,

ciaffe: conftáre enim ejus litis decidends |

d

i]

Vedneinte

b]

j

rationem ex tabulis beneficiariis,ex quibus.

*l

L

Monifteri

jus sdiftam dynsftiam utrique fexui com-

1

X

1

hï' iüophg

mune intélligatur, quod mortuo fine libe- «

müeïienüs !

| ris maribus Jutte, ,;ad nullum alium. €

£

.

Vit jüt f

yo - äl'ülad Hnes i

CON TINZZATIO

6ó$

!fäblt i

vofw potuerit, quam ad ;wro,umam €JU$/Q$

: twnHrm.

k cognatam lrmgardam :

QKIIPPG q'(-læ iu

Wreec :

ea fuccedeudr- conditione fempcr tnan«

i mmhln»

ferit, & jus ratione ejus dynaftie quex

Lt f me

fitum (ibi eripi adeo non paflafuerit , ut

odb Wi

qvoqve per latam fentennamm omnium

lodb

bonorum lege beneficiaria à-]ufto cogna-

clm lenamk

to relictorum poHemonem venerit: Ad

t l

hec dynaftiam non- finibus dicecefeog

at t

Monafterienfis contineri, íed à tempore

ii Mi

quadringentos. annos excedente. juribus

[uoy [ 'äa

Geldris fuiffe obnoxiam ; atque-adeo li-

i mæ

tem fuper illa. agttam morlbns mfhtu-

ïemeuu g -

tlsqve

Geldricis convementer m curia e-

m

jus regionis decidi oportuiffe ; qvare pro-

um

late fünt antíqve litere , editaqyeinftru-

mnnere &oni

menta publica; qvibus confitmatum eft,

d Wr

eam dyna ftiam femper fuiffe partem Gel-

M

h

a

dnæ, & non modo non inter dynaftias im-

perii, fed ne inter portiones qmdem dicece-

jjsir

aneitis

|

feos Monafterienfis numerari poffe. Sed

m

i

]W[

ubi. Chm&opborus Bernbardus Eplfcoyl

I ,

Monaíterienfis dignitatem eft confecutus,

j

d j

u

curavit , ut fuper ea controverfia tan-

T

Y

qvam ad fines illius dlæceföos pertinente

eo-

N

Á

666

rí

(0!

o

f f,ïcognof'cl:ergt tribunal Spítrenfe : inde ergä'*

" &qvafi JU['FI

| per latumeft mandatum in hac fententiar,

Arrita effent fuperiora acta; defifterentqve

g

CUT

incepto, qvi turbaffent in füre ïïpïfcapum,?

m

ac eo norniine ad diceneam ín SenatuImpe*

riicaufam teneri fe exiftimarent,

"'Ferunt ||

il "

Ordines ob feparatas juris reiqve publiese

rationes nor committebant, ut fuperee *

aiu o

trata;qvi extra limitem Imperii fitus effer, — ittnst

leges fibi ferrentur,cuperentqvenililomis lm

nts, ut lis,qve türbasin pofterumexcitare du

effar a

F*r

--- VAAn- --

ora & Confeítintamica come "t

nm4dinin

pefitíone terminaretur, ' Sed qvia Epifcoe. ;

pus jure, quod fibi ea ín dynaftía tribuee

hifent, A

bat, cedere noluit, contra Ordines genee

Jonoios à

ráles F, Bälgiï univerfe & Geldriz figilla- du if

tim cenfuerunt ; non deferi poffe Ottonis — &t i v

Comits Limburgi caufim , Epifcopus Wf

Anno clo locL'XV. arma cor*rïpuft,'qvï-'t;gäodesqvg,a

bus ex formula pacis Clivenfis, altero poft

- dl (

anno depofitis, nunefterum ope confilios inddf

qve Gallico fübnixus, & rationibus, qvas. BLT.

m

.

ftatim commemorabo, indactas belli fede-

1

fl'a-f;iïüïg-PjFO?füCiviS inferendi oceafioniem

at

Pa

E

E

[

CöNFiNHATfIO;*

667«

i i"d"ï"ï fit;& qvafi jura käge".s qveimperii convelle-t62$...

"h. rent, exprobravit, miiime obhtus, qvid

"imnL-ante hac qvoqvetn caufa.Lichten(teiniana

"ls fibi accidiffet, & qvemadmodum in obeun-

inbe! do muxere, qvod Cxíar masdaverat, im-

, lg. peditusfuilfet.. Simuleuni rmulta alia inja*

nle . ft& admiffa, qvernm titula*: expeditioni

tlra| proferebat, veliementer commoverarnt ; eo

Wsh| qvodexliterisinterceptis cognoviffe fe i«

mlli| ceret, peti famam, -exiflümstionemqve &

ii | libéttatem fuam; qvando Basavi fidem fuo-

-

ré

—

fyseee um Ennifhns

" gsxu' GU'l'lgunv".'üf-.

4v

irsim| r tentaffent, &

Wifist fhorua adminiftros corrumpere, in animo

g

habuiffent, hominesqve etiem fusditio-

|

if obnoxios ad àáudendum res novas in*

n

pb

ftpaffent, qvim & vitee fuz infidias ftrue

afi| &iffent; riec mediocre dammuim agro fuo

Wi intuliffent : ad hec dimiffos ab fc curfores,

"d

s Ó

"

j« euftodesqve corporis violaffent, itemqve

ts

gl jura finiuni fuorum invafiffent, & contro-

z

]

:

Y

rerfiam de effodiendis in limitecefpitibus

Vi

/Tmon eqvis conditionibus terminaffent:

i

4 preterea qvod diffidia, qve citius extime

u

Lunes

i

i

:

L.

-',ïn

.WW

i

|.

;

bur4

|

|

8*" Eümlffänt , ?mgr fe ïa-t—"-qye',äuces

x

&

*

Y

z

(u.

éé8

€: 1£ 'g'

impeno, :

iä*'yzïbärgïcos foviffent, tum qvod Goniïtï'&/l

Benthemenfis . uxorem ac libros,

ceon«e

« fitarü

vfilimit

traqvam deceret , in fidem patrocini

1

"

"m pOt

füi accepiflent, hisqve rebus. non moda

volüntatem a fe.averfam ,. verum etiam (iion.

m üroitthy

lhoftile odium declaraffent, : Jamqve Bas-

m n

tavos. prafidii de urbe Monafterienfi des

übg' ml

duci altera vice poenitebat, qvod vid

j«

're;atï, fummam ex fintimo ifto epifcopth

periculum fibi imminere;: qvum epifcopu

witiqie

«

monitus rogatusqve, - ut faltém medium ii

fe partibus prataret , omnes rationes obe m li f

teítationesqve ftudio partium Gallicarum !*, (*

& vindictz cupiditati pofthaberet, ^ Tum ii A

vero:ei hec. expeditiffima videbatur vig !!in nt

fuortim & imperii finiam opportune que * qia

gendorum lateqve promovendorum: 'nee Jiueq

deérat ratio firmandi facros Ordincs-,'ï tffer(e o

qvorum dignitatem convelli à Batavis, n ein

& commoda interverti, crebfæ'mul*tælqve./ïïämsColuni

inter finitimos epifcopos qverele av.ïdig'g- äüiäeft,e)(qv

bantur.

Idcirco facile exiftimabat Moe iij g

nafterienfis, dari fibi fpem occupandi ulff-,:äämetropohu

bes rrans lfalim ,. Avmäfümqve,,iïtas * &;gwnnijng

Q)e'ciofo etian?' pratextu bene meren

jfääüienü Obnox

e

N

-

lf

3

;/)

C Ka boap T.

669

Wlu de imperio, cui magno ufui ornamens?422.

A

" toqve.futurum effet , fi Davemtriam.

"Wng "Tranfifalanim caput, & Svvollam Cam-

2

"wm| posqve in poteftatem fuam redigeret, &

Jmü; cum 'ditione imperii focietateqve libe-

ml rarum urbium,- ad qvas antehac perti-

"& muiflent, ^denuo - conjangeret.

Neqve

ml aliam- fibi mentem effe declaravit. Colo-

iil nienfis. qvi eo tempore, qvo plures po-

'tentioresqve hoftes in F, Belgii respubli-

lt

.

jümiw cas armati

erant, confidebat , non diffi-

ob

;cilem fbi-fore recuperationem Rhenos

T

.berce , qvs antiqvo jure adjuncta eít

v ]

,ad fihes Archiepifcopi Colonienfis: fi-

3

A

'mulei in mentem veniebat 'Trajecti ad»

m t

"T wxuu'ubï

Mofam, qvze ürbs, qvod pro rata partei

UL

jurisdictione epifcopi Leodienfis contine-

[

tur, offenfe occafionem dederat, Pree

)

Í

yi terqvam. enim

qvod ampli(lima Archies

T

| fcopátus Colonienfis digritas multum im«

" Wm*:&q

"

| minuta eft, ex qvo Philippus H, conditis in.

(

ii

!

l

,

il,Beigio novis epifcopatibüs,xdetga&amilli

i

:

j;juris metropolitani partem

contulitin ece

4 " yu

lh

[M,;v,

Ü

l

)

5

j

crv'e pr&-

k

Colonienfi obnoxiam, Bat?*ïifï*'O

--

gum us

extu

n

(

670

ss x o

lii ;uftl

;Qz.t&mü collocandi iis in finibus prsfidiiRhes

nobercam Trajeciumque Mof: adjacens,

diliis

2d firmandos regionum fuarnm aditus fibi

fübjecerunt,

libor

vod cum Archiepifcop

,&u

Ubiorum viribus & potentia valida,.a:qve.

fecit

ab aulicis in ultionemaccenfo, ac: nupe

&tiam ob tentatam arcem- Rochettami

j, n

vefitutm

riato prave effet, neqve ipfe,negveii,

E

g

e m

ipfum. antecefferant, fuperioris belli

Hi

fpanici ullam culpam fuftinezent, aufpiciis:

Tph

regis Gatliz arma fumpfit, copiásqveejus;

;ux-atm;

& feederati epifcopi Monafterienfis adju-, p

vit, Perindeac fihzc &accipienda fatise ) dii ja

factionis, & conftituend: fecuritatisqiatio i

j

effet, ut Batavi fummis vivibus oppugnas; J'tore

gentur, infitaqve genti cupidiras, &ditefs o bl

cendi ftuditim licentiaqve Principibus odi- fïHHQSfuosP

ofaac permolefta reprimerentur,uteo qvis; "t

dem tempore paffim adverfiin eos mmo-,gf'ïm&ration

"

res vulgari ceeperunt,

L/

1 paig

Interim . reliqvi Principeäagxp»e&ag;fä Fand

bant, qvo res hec evafura effet, Saxos w(riit

qve fidei & conftantie fuz frucium in|)

fqtod

annum feqventem differebat ,

Branden- ääiæfalusm

: bug-r;ï;;acrm&udio |

CONTINIÜATIO,

671

p

!

t bq r gïcï!.!s aui-e m cum de Fenïion—i-s fïüïumf 63'2..

ldu fuorum caufu, tnm inductus ab Hifpanis,

"w qvi coufiliis viribusqve pro falute Bata--

li. vorum laborabant, Ciafaárem, cujus &

I digniras, & utilitas eo in negotio verfae

1 4

bantur, focietate expeditionis fibi cone

[Mmm

.junxit, copiasqve verfüs Rhenüm duxit,

fj i

& neceffitatem hujus prófeGionis, Ca

vtv d

-fatisqve mandata przferens, finitimos

ET

g:incïpe,s rogavit, uti ani -opk conüliqf

Lt

xvefejuvarent.-

Id vero pleriqve eorum

ficacceperunt, qvafi nimiumeflet, qvod

at

hügió

. jllo dubio periculofoqve temporum ftae

rl

tu poftularetur; fiqvidem grave maxi-

D

p

hoc inftitutum effet, qvip-

f

j

" miqve momenti

e qvo bellum externum facile trausfer-

ii r

:qee?dndg'üusofï

-

riin fines fuos poffet; de cetero quod fui fit

gT e)

fficii, non effe prxtermifluros,idqve con-

UM

k

h-

filium & rationer putare confervands pa-

TE

b

cis , & periculi a communi patrja avere

tendi,

Eandem.in fententiam rex Sve-

t.Priuc

i

?i

!

u

W

M

1-':

do

rum fcripfit , ab incepto.dehortatgs,

.

T

1

p

Á

j

"v Qqvi

ppe qvod ejusmodi effet, utineo Ger-

f

ts

,

manis falus verí

aretur : alioqve (s non de-

ii - futürum ftudio ps».cgiseneqve ulli ope

re pat-

k

;

: Eitui

1

I

u

672

p£*

e

l'fBäIlfu i

16,;?5:

éitürum , qvo reconciliatio pa;iïs lfïatz "

Raf

qvz difficilior futura fit, fi res eo de-

gt

veniat, ut armis decermatur, Qvo gem.-:Wiäipäïæ]

pore appartit , qvanti res periculi fue. |/* P'

rit ,proficifci contra regem finitimorum -

J i"UW/

&ratia viribusqve fuis fultum, & difcor-

jpedt

at

dantibus patrie confiliis- illuc prove-

&um, utarbitria rerum Germahigayum'j*lg"um'ääm

€apteret, vicinosqve metu & beneficiis 55l

€ontineret, & pacis conditiones fortung us

fua metiretur. Qvare cum à Moguntino, ^ ii

Palatino. & Trevirenfe, atma Gallicade- instn

Clinare cupientibus , tranfitu prohibere- sialm

tur, neceffitate coactus, Weftphaliam in- i C

travit,eumut Gallorum vires porrodiftraz a pilim.

heret; Batavisq; per fe defenfoni non fuf-. il (tcy

'

fecturis ex fcedere opitularetur, tum ut E- li

l

uridn

pifcopos Gallicarum partium ad officium 'wtio|

reduceret, urbesqve Clivis interceptas, ex

od adeo r

i

qvibus tntela propugnatioqve finium pen-. ln«

debat, recuperaret, .Simul ita épericule j ttgo,.

érepta eft Colonia Agrippina, per cujus ii

latus F. selgium petebatur, qvum hoftis ^m n

ea omnia tentaret,

qv& ad occupanda. '1iäisarmis.tig

Rhc;m. ?;ine;a. Pmdcïr»am aditu

mqve Wg.

mus

/-N

]

L

CONTINHIATIO.

673

'"W [ mumebant, qvod fi confeqvi potulfret, noués.

"it&i "melior fuiffet fortuna ejus urbis , unde

M**'Qotem W eítphalis panter Belguqve fecuritas,

n Wï hi t

Rheniqve pr'ecxpue commercia , qvibus

emll*umoyumx magne illuc opes importantur, nervos fpi-

Id vero moleftiffimum

LT 'Yitumqve ducunt,

[ pl accidit Regi Gallise, qvi priusqvam movit

ii "i& Belgium,affirmavit,vereri fe,ne perGer-

Vaii! smanos impediatur, qvo minus tantus belli

ts o " apparatus eo, qvo'optet, exitu terminetür z

Wierii| gvando intellivebat, non ferre Germanise

t.umæ(m. rationes, ut ruentis, a(!,m teritum Belgu Cl«

-ram defenfionemqve omittat; cumqve eo

tl n

me.]um fpeCtatet Cafaris & focii Principis confi-

ii liam, patfim qve&,us eít, eos.cum intra fi-

TN omnom nes fuos fe continere potuxffä'n b be"um fi-

mkmm (

* mul & injuriam fibi inferrez "verti autem

wsiid in eo negotio.honorem & pacem imperii,

in qvod adeo nil hoftile maliatur, ut qvos

(

* qvecum eq.amxcxtxamfervar&cupmt ; po-

lgnqu M

T N

i' ftulare ergo ,. 'ut bello externo. & ad Jyfo;

li

non pertinenti. fe non immifceant, copias-

AgnW

m

y qve domum reducant : non effe, cur fibi

j2 UR

* à fuis armis, timeants qvze in Belgas, non

u

qtæl

2 Germano; ferac, Q'æg odfpsecxemju-

odgml d

É

ris

(

634

6 5.&

165£-ris häberent, ejusmodi vifa funt plerisgve

jge Cooi

futuri ignaris, ut putarunt iniis poftulatis

iicies

onmino effe acqviefcendum. Verum hi al-

agäurgids i

tius, qvid deftinaretur, perfpicientes,mul-

gl?lfmd'l (

tis & gravibus rationibus docebant, perre- liro pj

gem ftare, qvominus pacis beneficio frui

m df

poffint; fiqvidem is Germaniam invaferit,

jl d U

& Weftphaliz infignem partem occupa-

h t

1

verit, deqve auctoritate Cafaris & juribus

pzïzmntïxsïm

Principum deminuerit, & Germanicz di-

$nt, $vl

tionis populum multis calamitatibusafili-

t bttg

xerit, Cliviamqve & finitimos trgctus ho-

vablitber

ftilem in modum vexaverit, qvg cum ficta

trmibantf

non fist, rerumqve te(timonia extent, fibi

^ulis pact

fuiffs canífam, cur in communi periculo

i, res G

arma conjungerent , libertatemqve patrie

T

€ontra vim injuriasqve tuerentur. Contrà

"netdis "

hos tum expetitis copiis contendit Turai-

;,'.erat, regï

hius, & viis paffim occupatis,ipforum de-

At u

ftinationes, qv&s f'epe per indicium cogno-

verat, antevertit, nec modo invadendi fe

; 'sresaggre

iit if

opportunitstem prsripuit, fed etiam mul-

"W al d

tis incommodis affecit, &ob annonz inoe

Phttfise

piam confiftere noun aufos ad receptum ad

"nili

m fere

egit, fupplementisqve firmatustotu

T

Mar-

|

'

CONTINUATIO,

675

funtpl

! W*Wflula

Márce Comitatum infedit, Preter a!ms,[;.,,

difficultates id etíam Cafareis atqve Branz

i nl

denburgicis impedimento fuit, qvod ratio

'rfpmm T

exeqvendi confilii militaris non ex unius

oceoam,?em

Sotlpo hi

erbitrio pependir, rumoresqve ad foven-

.dam diffidentiam callide ab hoftibus diffi-

n mfem,

ati funt, & Gérmanizin concordiam re-

1

, digends exigua fpes'apparuit, fociiqve fie-

av y

fententiis in di ve*rfa dbierunt, Cum hec

n

"

fierent, Svedi magnopere annitebantur, ut

diirosd

Brandenburgicus à focietate militige Cæfa-

um

rez abíteaberetut; qvodíinon recufaret,

affirmabant futurum ut utilibus fibi condi-

m

nmmm,hhg

tionibüs pacem pactfc: poHït. Id poftqvam

T pmc

evenit, res Germanicaip majus periculum.

x

T lul

dedudcta e(t, propterea qvod hoftis, qviad

ARU Wn

diftinendas ejus militie vires plurimum

NI Mï! L

, poterat, regi Gallix reconciliatus fuerat ?.

W&'P'W

mox enim, ut erat morz impatiens, alias ex

jl

aliis resaggrellus, Tr

ajectum ad Mofam,

u

ldgäïidw

unde in Hifpanerum

á

nés xmprefïïonem

fl

, n

faceret, ad deditionem compulit, levibus-

k

qve de caufis exacerbatus, Electoretn Tre-

i g.

3

a

virenfem nihil hoftile expéctantem, fideq;

M*W* fuai mnox,mm adortus,agrum ejüs dm puit,

$

Ure

-

CSS'

(

676

/632

urbesqve eccupavit, & magnam vafhta-

ll] j ädVEI

tem fecit. Ngc melius poftea cum. Païatmo

guïbllnfm

actum, cujüs regiones rapinis, cædxbas,m.

E

il

gnaW

cendusqve funt foedatz, qvarum popula-

Árim ïr?g'

tionum injuriarumqve nulla alia fuit ratio,

t etrore

qvam qvod imperata non facerent, Czfa-

miltum f

dl d

riqve fidem praftarent, Faciletunc mtel-

ligi potuit, id eo fieri, ut proftrato priuci-

X adito

patuum W^ eüphahcorum Rhenanorumgve ,

w N

robore, via ad csterós opprimendos mu-

^fregib

niretur, Germaniaqve de prafidiis dejecta,

ngemm&

ad externum obfeqvlum fefe inclinaret,

-otis Croti

Jam vero magis in fpem propuguande l- 3

uorum pem

bertatis erigebantur Batavi, qvod Gronin-

5oameDa»

3 obfidionem funima cum fomtudmls

weraqxe Cj

laude fuftinebat, ho[hq ve crebris tormen-

torum ictibus moenia verberanti conftau- —

Af Ql

165 ttaxt

ter ref ftebat, :

Cuftodiz urbis lmpofïn e-

X

ïü

atmpor

-

rant Dux Plænenfis : Rabänhauptms &

chkmga qvx qvanta potuerunt diligen-

Jrids

1

u)

tia, müunitiones* confeftim &inftaurarunt,

ir, Q

claufoqve part*u & apertis catara&xs, fua

li

Tif

.—cuiqve ad defenfionem münia tempeftive

hs füe

*l eXtrg

diftribuerunt :- Opportune etiam curabat

, Auriacus , ut annona mftrumentumqve

nflhg

Caro|

—

- bel.

ET

-

1

CONTINUATIO,

677

du vafh&ï j

'.b'el!icum adveherentur mari , laborantizz; s.

Val

qve urbiinferrentur, Eam fummis viribus

Wïhus,ia

Tuty

!

]i

oppugn abat Monafterien(is, & magna vi-

- pilarum. fragoreqve tormentorum obfef- .

*

T

tl

ia

fis terrorem detrimentumqve inferebat ;

- fed militum paríter civiumqve conftartia

g

- effe&tum'eft, uthoftis, qvi dedita Covor-

f

. dia , qva aditus in Frifiam eccidentalem

Rigr W

* erat patefactus; nibil minus, qvam difcef-

du

. füm cogitabat, obfidionem. folveret, 8c

ii

jngenue confiteretur, velin uno oppugga-

n n

- tionis Groningz difcrimine plus militum

n

.:

;

ii m

[ ;'füïüfum pe'riiffe, qvam toto illo tempore,

qvo ánte Dáventriam, Campos, Svvollam,

TL

- cstteraqve. ejus. ditionis. oppida in armis

h'qvtcnbriswmmï

fuiffent, Qvibus rebusnomen ei urbi apud

mhmummhb

omnes maximum eft conciliatum, ab ea«.

od

-.qve tempore fortuna plus incrementi re«

j RMW a*

" bus Belgicis attulit, prefertim cum in ex«

u

J

-! tremo hujus anni Covordia qvoqve recus

TT

: þcra'retür , cuju

$ fuperior jactura Frifiüs

peracerba fuerat,qvod fine ea ne Groninga

gim

l

videm extra difcrimen foret, qve ubide-

J 'lu

i

- cenfilio Caroli Rabenliduptii recepta eft,

curitatis confectas ha-

bui t;

WWWQ Frifia rationes fusfe

&

E:3

678

€ xX '-

1

(0

1£5 ; buit, resqve epifcopi infigniter funtcon. - j

veríz. Utebatur Rabenhäuptiusfopporm. 1 y f

nitate hyemis, duratisqve glacie paludi. - j

bus : militesin qvinqve centuriaseqvitum, .

jigipr

& ttes defulzorior*um diüriþuti, & fc'ä'iis, 1

Jiioindot

malleis, ligonibue, omniqve re tormenta-

Cnt

n

ria intructi duGtore Ey bergio ad Occopans

[ &[Bæp[l

dum caítrum armati tendebant, . VixDa-

ï

sfuni d

*s

J

lenam ventum erat, cum audiun t de cona-

tu fuo Covordiam perlatum effe: nec ta-

: Widie a

men propofito abfitunt , fed pleni fpe in-

E lii

grediuntur , omnia ad faciendum impe-

mendaell

tum comparantes.T ríbus diverfis partibus

-iione du

caftrum oppugnari placuit, qvz audacia

- fed i

iplis benevertit;qvando

obfcuro nebulofo- -

Qgve a

"

t p

ére adjuti, foffam rupta glacie impe-

d funt,

ditam füperantes, partim effractis fumma

E

n Sved

vi portis in u:bem irrüerunt, partim- ad-

AtiOnis C

anotis'fc;ults vallum confcenderunt, & facta. :

atim in

inde impreífione caftellum munititfimum

ä*

i

:ï

ttverfum,

expngnarunt, Simul ibi magnus inftru-

ln tulle

menti bellici apparatus eft repertus, pari-

VCR pr

qve fortuna omnis illa pecunia,

qv2 ab ho-

ftibus eoacta illic

"Wt fadu

affervabatur, in Frifio«

Dä'e-ürmum

rum poteítatem venit, unaqve toti F, Ael-

:

öuïervandi in

giio' :

[

679

! C-ON:TINZIA TI1O.

V

Al

1633

T

gio ejus occupatione caftri felix omen da-

OPPOM

tum , omnisqve fpes refledendi in Frifiam

twtpg]udh

m.M

"- átineris epifcopo atqve fociis ejus prsecifa

1'

"ii

. eft, qvippe qvorum confilia ifthzc gxptï».— :

| "daäfualis;'

: 4

natio in folidum perturbavit.

Ht s

xdi anï—f

1673. Cum redactis in concordiam:

$, & receptis felici navigatione viribus,

l. Jf ;

& conftanti focietate.amicitiaqve Cafaris

Y econa-ïï-v—,v denuo firmatis rebüs, Jatavorum potentia

U n

votidie crefceret, Hifpanorumqve de eli-

Wi

- gendis bellifocialis partibus certa fixaqve

EatIMK*"W*':*' - fententia effet,;initium nunc à pacis conful-.

lii ^ tatione du&um eft, fpe qvidem fpecieqve

"W lenam,fedinaae eventu,qvando majore ü-

[

ora odia

ioäfwnbtäuluhä trinqve apparatu nova & acri

Wil — conflata funt, qvibusamovendis, fefe offe- -

16lim. . rebant Svedi, auctoritatemqve fuam con-

mbl eiliationis caufa interponebarit: fed pri-

idil| — mo ftatim in congreffulegatorum eft ani-

dumit madverfum, Hifpanos certum focialeqve

lii* - bellum malle, q

vam perniciofam dubiam-

o

pue cum inter ipfos Bata-

useftrzpïwmï qve pacem, pre&ci

vosqve feedus pari metus ratione icium

| M*"blvf

a:wbima'mï !

fidele firmumqve effet, Cefarqve officium

-eon

fcrv?ndi imperii, pro

pugnandaqve pa-

€1S

4

HWM

680

(0

1525. cis W.'eftphalice, & feqviorum.þa&ienum; say&ram'därf

Clivenís, cujusipfe:fponfor erat, itemiqve . |/tne?

Aqvisgranenfis, qvam propter regioneg. |vitm

Burgundicas negligere non poterat,.con..

n oPgrart

filium fidemqve praftaret, jamqveineoe(- -

ïn(iratïonff

fet, ut hoftis conatum, qviad opprimen-

ij ngit

dum Belgium diripiendamqve Germaniam

It ada

fpectabat , 'cenflanter & ferio cohiberet:

um

qvibus rebus Batavi firmitatem & robur

- lii

militize, momentumq; fuze caufie apud Ger«

EUTNTU

manos fperdent. — Ad id. negotium perfi-

- ] moliou

ciendum miffi fünt ab Svedorum re

ge Ca«

a, plaeeei

rolo XI.ComesTottius

;Baroqve Sparrius,

-ttoSgVe d

viri ufü multarum rerum infignes, qvibus

m a

-sdrtmt, 4

adjunctus eft Ehrenfteinius, cujus dexte«

ritas.in traiatione reipublice patrig

- , pri

E

multis qvoqve modis perfpedta fuerat.: li

maovo (

delatiin Belgium, pacisrecuperands defi-

ä

^nl, Ajb

derium, qvo rex fuus teneretur, expone-

Weorgm,

bant;- & egregiam ejus voluntatem ftudi-

p ad

umqvejlaudabant, ut qvemdeploratus bel-

!t rerüm

li ftatus, & maxims innumerabilesqve ca»

n facién

lamitates, qvzxab illo tanqvam fonte pro«

iïämsCllm

—-

"

l

n

manarent,valde tangerent,ejusqve rei cau-

du

4

li

"d

fä ;ngndæta -agce*giffent», ; uf fociatis confi

is

W) æfa-ri..

-

'

CONTINIATIO,

é9t ^

"thies

Ís operam darent , qvo hujus deliberatio-:423.

""nitemqn

nis felicem exitum expedire poffent: .qvod

Pt

qvin futurum effet, nor dubitare, fi Batavi

O Wt

parem operam copferrent, Tottiusut in«

ABLTTA

ftituti rationes conficerent, in Galliam poft

D 0pþrineu.;w

abiit, regiqve inoderandi animi compofi-

Imtia -

tionisqve auctor effe voluit, ut priusqvam

lii -

tota Germania commoveretur, P rincipes-

-

i n

qve alii traherentur in partes, pax confecta

t

-

i

efler, Batavi haud ignari morumregis; qvi

nil modicum concapifceret, comiter pre

rl

fati, placere fibi hoc inftitutum, promtos

ht

1Í

parátosqve ad pacemanimos declararunt,

l-l

fiquidem ita fcederatoruin fuorum ratio-

fs iet

nes ferrent, Qvodeo pertinebat, utintel-

ml

ligerent, prius de pace agi oportuiffe ,

qvam novo fadere cum Auftriis fe conjun-

a. It

d

xiffent, à qvibus nunc recedere fibi non fo-

p

ret integzum, qvod communiillorum con-

fenfa eam ad rem in pofterum opus effet,

um

Qvare rerum periti cenfüerunt,

.porm.

u

Ü

t

nitatem faciendz pacis nerf fuifle omit»

N

tendam,cum imperium adhuc effet difcors,

wwmm V

j

Brandenburgicusqve pactione regi recon-

j

exercitusab eo fejnn-

yinn?

c:hatus; Cafarisqve

(l

l

622

Ü. SZP.S'.

? (73äas & abfens, & occupato "T'rajecto adiï

;- Mm-ipfm

Mofim, finitimi priticipes petturbati, praa. | sf

fentiffimoqve periculo.expofiti, Cafarem, - qdutt

demonftratis ejus belli difficultatibus, [e« |/n'i!

mel iteramqve interpellarent, t bono pii-

jedenbur?

blico pattia , de fententia expeditionisal-

lus 4

yohalliit

tera vice fuftipiends dimoveri fefe patere«

tüt, Sedqvia tam duta regis Gallie poftu«

ais du

hi nb

lata etant ; ut Batavorum rationibus pla-. —

ne .ad'vei'fäfcmur, heqve probari eorutAü fftiuablams'me

foderatis poffent, neqve Germanie tüta — iilio

Viderentür, Cefar armorum fuotüm necef- — (ilyil

itatem mültis rationibus oíteudit, Batavi- ;:ael!icau(äf«

qve à fpe cogitationeqve pacis averti coe« "nfnnt,

perunt. Cumiveró deloco Compoflitionis ii

iriftitiefide confilium haberetur, poftmul- difir

tis üttihiqve difceptariones delectà eft Co« — i i

lohia Agrippinu, Gallis qvoqve hoc tx"i'blü: as recé

Gbi cüpientibüs, ne refragantibus Baravis;. cufirieng

& ultto eedentibus Hifpaiis, ne Talþe&o's ! Düittos

fe de mora redderent, heqve tegi Gallis, — )

)o fociet:

ftudiur]paci& prte fe ferehti, niinis obnie

li r

terentur, cujus ad hoc tempüs dubia amii«.

Ihh

Pa V

JSq

citia frui expediebat, donec Cafaris exer-

N

&toncil

cifus Hmbus ,B:?gïiäþþro?ïlgqya?ct,c aüm.

O Vetien

-

|

/

CONTINUATIO.

685

! Tli]t&ü l

qve cüm ipforum atqve Batavorüm copllsfäs

j

conjungeret. lb.l.&a:m-poftula,tum Galli-

f

il

cum de Auítria à pacis negotio fejungenda

hübis f

à feederatis rejedlum, ne idem ipfis; qvod

Ts

randenburgxco, ufü veniret, .qvi fpeciofe

iXP?fJJlluhml

berfvafus à focietate belli dlfceiferat, ex

T,.

vo hoíti animus crevit, ma;usqve pericus

Ga//M

lum fociis, damnumqve patris eft iHatum,

mux i

Pari conítantia pro tempore & dzgmtate

ll tort

fua oblatas inducias repudiaverant, &

& fo-

anæ t

ï

cialis belli confcientia nil fine. Auftriis pa-

le AROUA »'Q

cifci fe pofle teftati , plus fiduciz ex jufta

d.

belli caufa forttínaqve proxime inftaurata

j W"ïltd

fumpferant, quando duobus przliis mari

lg at

commiílis pro patria fortiffime pugnave-

]

ïbmw n

rant, clafïäqve ex India feliciter advecta

MWIQWE

pecuniz, in fumptum belli fuppeditande

m X*!'Wïl

nervum receperant, Saxonieqve & Pran-

Mlls,

cie Orientalis principesin Cafaris partes

M IW"

mclmatos cognovemm, (]lep€ qvorum

t;ne W k

ftudio focietateqve: ad auctoritatem & vi-

res Auftrie permagna fierl acceüïo poiïlet,

piat

de

oP**äu

Pnusqvam vero

pace & conciliatione ageretur, C.,L(ariena..

j

tis eo venientibus de fecuritate cavit, &

P gwtl

H

dxw

/

Q

UK S

684 .

L 55'3*uimxfio Batavorum præüdw, 'qvod El, Co« -

F]]' reqve

j ts

-Eomenü grave, fufpectumqve fuerat, Ca-

4

D

ranianam

non ab. .

fï cadem

nuentlbus vicinis W eft phahæ Principibus, .

i 1mperl

li

vi fua & imperii caufa ita Hencupxebant :

Mä[enüsy q

'eo magis, qvod id non ad cujusqvam inju-

ia foarà

riam damnumve, fedad avertendum peri-

culum pertmeret n qvam fententxam ee

ib gt

TOR

jus urbis Senatus literis ad regem Gallis -

Anglizqve perfcriptisde fufpicionibus fe-

fition

j mindotut

fe pürgavit, & qvod iftud inftitutum ad

ilisimi &

prefidium fuz libertatis, neutiqvam vero

ad vim cuiqvam legatorum faciendam diri-

v El Co

ye Comimiea

geretur, affirmavit, Igitur acqvieverunt

i ententi

exterireges,& Svedisid hortantibus affenfi

fünt qgvod judicarent novos Cefarisappae .

"HR'IODI'E

ratus pacis confilia perturbaturos,fi confti-

nir fs o

tutum conciliationi locum recufaflent,

i5 v?

Cumenim Trajecto ad Mofaüm expugnato;

ylibert

regiones fo'panorum peterentur, pericu-

If &;m

lumqve immiffo in agrum Trevirenfem -

'tfeciflet:

milite ; finitimis Rheno fupermrl provm-

n od

ciis impenderet, bellumqve jamin Germa-

lfaharum

nie vifcera transferretur, mtellngebant.,

At toti

eum minimé negledturum injurias Princi-

t

pum,

CONTINZZAT!O.

685

Mp -

pum, neqve commiffurum, ut füa &impe4655.

r

zii auctoritas impune violaretu:, qvcdnu-

N

F

er acciderat, qvum Chriftianiffimus rex

Iüïfm:ipib

W

nulla

imperijälium decretorum ratione ba-

Htb

bita» prohibnerat; qvo minuspons Argen-

lia

torateufis, qvi juffu qvidem ejus interru-

LI

menobmperi-

ptus fuerat,

m

3 Sednón diui-

Pt

atum eft, qvando Galii mox

bi de pace tra&

t Gl

palam & aperte qve(ïiüint,:Cæiä.c.em, fan-

li

&to legationis nomini illufiffe, qvod dedif-

ml

fet mandatum camprehendendi Principis

Gvilielmi Egonis Elir£enbergii, cuitau-

n

wl

q

vamEl, Colonienfis legato liber fecurus-

gtf

qve commeatus promiflas fuiffet: eadem

d

fuit fententia Anglorum, communes hujus

qverimonim rationes*hbabentium , qvod

u

"ml

contra fas gentium admififfet Granianus

"T

miles, dum Principem in media.urbe ador-

tus, & libertati ejus urbis, & dignitati Prin-

(jinre^

1 Fm

cipis, & juri legationis per fe inviolabili

lW*'

gwmk

vim feciffet: neqve eo fecius exaggerabant

Galli, qvod pecuniz fibi interceptz rerum-

n

gw:

qve aliarum, qvs ad legatos pertinerent,

n

Ü

meG

j

reítitutio toties & omni jure expetita ini-

em', 1

Utcunqve autem fume

j p

f)ve denegaretur,

-Rf3

ptus

(

686

-C'.' $. 45

yifum

gö'lptus eft pr:textus d/i[ï'oiveng!i 'ejuS'€6nV€Hï

tus, totum certe iítud ne

gotium lepatos

du

Svuedicos.valdé fulicitos habuit , planeqve

sïcx?m iP('l D

l- u

conturbavit, qvi cupjafit exeqvi rexis fui

mandata, pacisqve rationes confectas da-

4 kj exifïlma'

re; ideog-Od verebantur, ne fi repentina

Jiruts, (

fortun:z mutatio acciderer. Gallis , eafuo

agl

r

JES (ul

l

(

cum damro conjunctaeflet, qvum privi-

ifa fs

derent , ancipiri rerüm ftatu parüm opis a-

micitieq? fperaripoffe.à Germanis , qvi

ii od

^in t n

Auftriis ad r:pellendum Gsllie regem fe

m c rb

conjungerent. prorfüsqve: conípirarent ,

anis Ponty

pari id periculo fibi putabant fore, Neqve

dubitabint, qvin F. Belg: ad pacém dürio-

- ilbriqs

ribus conditionibus oblasitsm adduci fefe

mripton

paït-er-enc'ur, fi fpes auxilii Auftrii eos defti-

Ais fug ptt

tuiffet: qvafi nempe hoc ibi fixam defti-

4 fpcm paci:

natumqve eflet , ut renovato fæderg,ünä

s provinc

qvo Belg: nondum ecigere fe poterant;a-

gnïdioüs 4l

nimi eorum,recente alioqvi nulitis Luxen-

"aenye f

burgiani injuria penitus abalienuti, ad re-

^^ cutvel

fiftendum m«gis obfirmarentur, Gallo-

"ininfa n

rumque nimi? & invifz vires, data hec

'tlberands

1

IT

opportunitate , alienis opibus collatisqve

1

It pijc

fum,pnbus tïr?n/ggy'encur : F(æci pue f;v

U.Hlx

od

P

*

I

*

'chTINuATiö."

685

:

i'iascönven

id ufui futurum effet Hifpanis, qvippe eo/öf

gmf""ï Jegamf

in limite fiwcubitgris. quidemm'mis,fo-

W, P

lancqw:

e;ior;uïln ipfe non adjuvarentur. Eo in ftatu

Üü

"

cüm exiftimationis fus, tutä/comtiiunis fe-

neh'reyemmï

curitatis, qve proftraro Belgio haudteti«

GR//ISJ fïfuo".

neri polfet, rationes inibat,propterea qvod

Pt

[

iniles Gallicus, contra qvdm ab rege pro-

iniffum fuerat, Mofelle tractum percur-

Wtj

rebat, progeflusqve inagrum "Treviren-

i g

Mwgil

fem laté omnia vaffnbat, & ne templis qvi-

ln

dem ac rebus facris parcebat, adeóut Ro-

hn n

manus Pontifex qvoqveid petmolefte fer-

ret, nüferaqve Trevirenfis fortunafe come

nl

iil

4'--..

moveri pronunciaret. jamqvä manívetu-

|

dinis fuz pænitebat Cafarem, cum videe

dl 4

Ó

xdibin d

ret fpem pacis, «vam reduclis in heredita-

t t

rias provincias copiis. animo conceperat,

ïg

infidiofis Gallorum corfiliis eripi--, aucto-

m i w |

l

ritatemqve fuam in facro imperio maxie

ln

l.

( gb.ï;g;::&äw

mam convelli,

Fuitquehoc ejufmodi, ut

u

Germanía novo periculo objiceretur, cu-

"T hïg;

jus liberandz hec una via ipfi fe oftendit,

ut erma palfCis caufa intermiffa repeteret,

j opiääw'*ï?üï(ï*g

dolphe

"d

Sïednr-um ,rþïgem A

3

)

u

X

Bu ceL

m

[

z

688

G ieog

C0

$5. Uratislao Sternhereio.,

injurías fibi & pa-

; It

diiation

triz illatas qvereretur ,

fimulqve pro jurig

[icg f0

néceffitudine & fide, qva Rex Svedicus

Germanisinnexus effet, hor

tátétur, ut in«

mltvion'em'ïc

clinatis rebus fübveniret : qvandoqvidem

'eniarlem'v;im

p if

multz fint caufie;cur affirmare debeat, Gal-

los id hactenus agere, ut fe pacis fimulatio-

Nolg

*

ne de*cäpto,':oppi(jg pagosq

ve Getrma

n : ce

i, f

ditionis occipent immaniterqve vaf

ïght:

: '.qu;qvomm*

qvod so mjnus...png f' üprem

amfuam digni-

«bf

tatem Cefareum

qye officium pati potfit ,

perdita

qvia Ordinis Faci'i'pribciþ'egn electorem,

A gnmp

pacatum licet & imper:o obfeqventem,

aimadere(

non alia de caufa infeftaff2nt, qvam qvod

-Atür&, (

opem fnüam atqve auxilium contra inju.

-imi Gof

ftàm vim imploraffet.

Qv legatio etfi cre«

- Anihus deh

dita eft fui

i

e injacunda, qvod ejns belli,

-dhtefta tu

qvod Svedi

terminari cupiebaot,

perfe-

qvendi canías continere

*

*

t, fþeiäa retqve ad

^

;übi reiqqe þ

- etQVe v

coargnendam plumii a

ucaciam jactatas.

qve 1iberius- in Comittis Ratisborenfibus

&

: ^tr, belo|

voces, tamen non poteraat diffiteri cul»

Iu princi

- junrent

pam & indignitä't'emlfaäörum Gallicoe

':'Wem filut

rum, qvz indies fredis qvoove populatio-

"tf cür

nibnïs & omni crudelitatis genere cumula--

L

: bane

jodi*adimjm

Á

CONTINUATIO.

689

Ti t

54,

i

bantur, ld vero per honorem fufcept:e as

T

jüïu

fe conciliationis amoremqve tranqvxlhza-

Dmüïür

tis publice rogare nón dübitabant,ut Cxe-

]

U

far ultionem charitáti pamoe condonaret,

sl

&leniorem víam rationemqve feqveretur,

t M

Eandem in fententiam hortabantur Bavas

L

rus, & Neobürgicus, rati inutile & pericuz.

( It

lofum fore ,

fi Cefir propter faederatos

Vl E

Belgas ; Qvorumraraac prope nulla in im«

al [ .

erium beneficia extárent, incerti bellifor-

WX u ;| tunam perxchtaretur cum reputate fecuni

Qd - poffet; qvam proclive fit Gallis majori im-

Hi Ü

fl

]

N

T

|petu mvadere Germanidám, mcurfwmbus-

W

! qve vexare. Contra

*W d

"

fta arma caufitus, fiepeqve Galhms polhcx-

W w

tationibus delufüs, pro jure imperii & au-

M weguskL

Goritate fua tuenda ftabat, & nifi eo nomi-

("ü j m

— me fibi reiqve publice Germanica fatisfie-

HHW i . fet, perqve vim& injuriam capta reftitue-

auö*!m 5' rentur, bello fe repetiturum iigmfïcabat'

MP 'l

Wi

- fimul & principes monebat, uti omni ftu-

Qtnti s

*/ diofe juvarent, qvi neféire non poffent,

iil

- honorem falutemqve patris in eo verti?

I

i ulaua» deinceps cur pof(tulafis de Eürftenbergio :

e

mq

ws g M

! cu&oduadm:.te.nän €oncedere non paflet,

"

(

690

C u 'S.'

|

',

Hemrfocllsæ

Angiis Svedisqve pariter indicabat: v: :,

pe qvem nunqvam in loco ac numero le- //

;v'

4l

nuert

gati habuiffet, neqve ut haberet, ulla juris .

.;

|

:

( VET

rarione cogi potuiffet : propterea qvadis

ï

Qtüity

fuiffet, qvi hocimmane pemiciofumqve'"ï:äfPRCi-SW

bellum fuis confiliis concitaffet, cuperete ;

qve, etiamnum id mora & machinatigni- 'j/£

moit ubl

bus trahi, & officii,qvod fibi patrieqve de--

amian:

beret , clienteleqve etiam , qva ab fe tan-

qvam Archiduce Auftrie & perpetuo do-

As pomï'

mitio beneficiario penderet, indigno pror-

i tüe

Hl

fu$ maloqve exemplo oblitus fuiffet, Qvas

re eum Principem nemini, qvamliber me-

«l fecon

4 de offc

dio partibus, (altem feqveftris fide feryan-

dum tradere volebat , jamqve in expedito

;qin per]

erat intelligere, qvid caüfe effet, cur Ba-

liEl

tivi in renovati feederis fiduciam erecti;nil

ümbut,.

contra fentirent , unaqve poftularent, ut

?pefuilfe,ut

fenior dux Lorharingie Carolus fide pu*

Aierent, ;

blica sd conventum. Colonienfem admit-

:iæüf, Com

teretur , qvod tunc qvidemá Gallis obfti-

Aeren,

nate recufatum eft , etfi Vindobona Efaiag

"ürum

Fuffendorffius proeo, ac poterat , perívas

;'*'HmGuHicm

dere annizebatur , regem Svediz effectu-

hh

dem

rum ,',ut.Poftqlato' Caíaris eain re tan

H i

M

da-

4

CONTINUATIO

Égt

d'cab"q daretur locus fxqv:dem isin caufa Fiirfteri-

cnumem« bergii facilem fe przbere, refhtuncmque

ä '!t' []ug

ejus annuere vellet, .

mpetrarl

Wþ&m [,

non potuxt. Gallie Anglisqve reges retar-

Wïlumqw; dati pacis negotii culpamin Auftriós con-

ff, W[n

tulerupnt, legatosqve rebus infe&is difce-

Til

dere jullerunt.

Svedisid poítaliqvande

Af

non modà. mullam uuhtatem attuht fed

NTITS

etiam iuvidiam auxit , qvafi non omnes

t d

eas, qvas potulffeät, difficultates removis

M*m

fent, qui tamen de eó fe purgabsnt, praci-

iin pue &a pud F, Belgas teftabantur, in fufce-

l, qxl.:ht Ll

ptis ad fe COncxhatloms part:bus nil qvic.

IU

qvam de oflicio ac diligentia fefe remifis-

L. i::!þ!'l'

Íe:,qvin per internuncios, nominatim per

t

EKduardumEhrenfteinium palàm aperteqve

MM:(U

confirmabant , hoc fe ftnduiffe femperqve

mb

prapefulffe ut pacx, qvantum in fe fuiffet,

Tib

confulerent , eqvisqve rationibus dl[letl

(

i

fopxrent. Compertum habeo, Svedos., cüm

jl

mtelhgerent qvid diffidlibus illis po&ula—

qwdtm

tis eventurum effec, nec appropafle fen-

"

j

tentiam Gallicam , & fideliter admonuilfe;

u

Pti

h

uti Rex Chnfhamfïïmus effet moderatior,

)u

-

eoqve fe mducx pateretur amore pacis,

qvam

(0.

691

—

Qu o

ii

,

!oe..

4jvam reje&o, qvod 1Cæffxfris nomine ob !

rno

) àU

icþs*.

latum fuerat, Arm'i/t't'iz:q? impediviffet, mul-

ffffb

antu

taqve contra pacém W eftphalicam feci x

1

(

qe)

$p

fet, qv non poffent jufta haberi, effént ni- 1

r

»' f

(xi

M

4008

hilominus ralia, ut tranfigi celeriore pace-

3

[

|

-qu,'ent. Cumque non ignoraret Gafar,

D

(f;,ll;cäl,!'.ällff j :

dirigi hoc p,r,æcipue—dd Füf&en-bärgiiuh

L

£ b*

aipistt

eüi Gimpliciter dari veniam cuperet Gallis

TÉx, pro veroaffirmatum eft, eum per fpez

a us

n

2

i odl

it,

i

iciem repndiati hu

-- ?—-*f;;

Wt

. As

ripniffe occafionem

1

I

S

, iis p'op

conventus, eoqvod mallet cceptum paci

negotium effe infe&um, qvam committe-

2

Ámm pro

- ainsqe 0

re, ut Lotharingus, qvantumvis fuo &im.

1

qmen rec

perii nomine injuriam paffüs, perqve vim

at fübd

ducatu exutus, fide publica ad focianda pa-

[

cis confilia admitteretur. — Qvod cum p

er

d f

; - utiori d

fe iniqvum ,e..ffät«,- tum Hifpani, qvxd fibi

E.

1

i

um necefi

inftaret, previdentes,repis ejus p'ot'eix'ii'a

.

- die. f

:

pertinaciamqve frangi cu'p:igbänt,*c'*utn jve

,

id foli ac-fuis viribus efficere non onfï'etï;fj

lil

4

i

tl r

arte & confiliis obfiftere cce

perunt, qvan«

i

do imperium in belli fociali

T t

s partes venit

rexgveAnglizà feedere focietsteqveGalli- "Ws q

ca eft ab&rä&asj Qus cum fierert, vehe- jïmm Wd'

- mene

Y

CONTINUATIO,

695

:

LY mgä;þf affecti funtSvedi, 'ufïao'te quorum ;-

h

T

"ll commodo, auctoritasque cumprimis ea ii m

-——— ——

i

— L*

l

n k

1

.re. verfabantur, qui cum ob.füperiora re-

r

noyatague.nuper cum Gallis foedera in fa-

fpiciones fociorum Principum ineidiífent,

L.

tntt (

tum poftea in pngiculü'fig*addu&i belloqve

i

implicati funt, qvam evéntusipforumex-

xectationi adverfus fuit; qvod accidit,cum

li

vulgatum eft , eos non evitafleopinionem

Wt

Xtra

ftudii Gallici, duxifleqve in regiones Bran-

denburgicas, cumqve reipüblice mittendis

Lor

guxiliis proportione Germanicarum pos-

lttrzi

X d

feffhonum prodcffe poffent, etiamrogatos

monitosqve ob amovendam partium fu-

gtl

1

fpicionem recufaífe , poft vero ab externo

i

rege de fubfidiis appellatos non defugiffe,

iiody]

caufatosqve fpeciale, fed ambigus inter-

;

"

p.-:? 1

. pretationi obnoxium, nünqvamvé contra

:

.,nexum neceffitudinemqve & debitam rei-

»

n

'I

: publicæ fidem interpretandum fcedus;

d

L;t.;aägï.

: gar,,tes elegi»[ï'ä'.Apud .F? Beleas forturía pa-

ub

-riter & rerum bellicarum adminiftratio

as

xorrecta ert,j, ,'giätumqu id Auftriis,ut Lo-

[

|tharingus, qvem ab 2qvo legitimoqve ar-

ml

rat, -

"

. bitrorum iudiciq rex: Galhæ -exclufe

-

e

Ka-

i

l

; ';VL

: GuX

(0)

./ 694

$,

m

1623 Kalendisjuliis hujusanni in focietátem is«

gcpponunut

deris reciperetut ? non modo qvod Cefr

& Hiípanus pro eo fidem interpofuerant,

qum m Cil

fed etiam qvia fummia zqvitas poftulabat,

g n i

uti-dux in|priftinum locum reftitueretur,

1

J

msjusqve: imminens malum averteretur,.

w ii

ssl

Nam erepta: Lotharingia, Hifpanis praci-

pue metuendum erat, qvód judicarent,

s dittt,i

giincodn

malé confüli rebus fuis , fiin pofterum in«

TOE

ter infeflos fibi Gallos iter verfuüs Belgium

haberent, fiqve-ex Ducatu Mediolanenfi

dnd. feg

& Comitatu Burgundiz ad itus verfusFlan-

at; qvod

driam occupatus 3mpeditusqveeffer : ad-

iportuit;

hac fas & focdera fuperiore , clienteleqve

iqye d i

vinculum, finium

vio va(tat

qve defenfio & juris au«

Goritatisqve afferend:» ratio

a k ellim

permgaenam

vim apud Auftrios habuerunt, ut neqve

w (ubld

ducem deferi, neqve ejus qverelas nepligi

CT

poffe exiftimarent, Qvod regis Gallia fol-

am lotorg

licitudinem zuxit, qvia videbat, id à feede-

*ttqve fün

ratis hoftibus agi; ut fummis viribus fe ops

ide ,.

pugnarent, Hifpaniqve etiam denunciatu-

i Proptere

ri bellum, ad inferendam fibi vim fefe com-

^txime f

pararent, qvos intelligebat hoc fpe&fare*,"

'M mim d

nt Pluff's boftes 'adizeffus íe concitarent.-

!

äubmqub

D aes

a

-

!

CONTINIUATIO.

695

focietätemïqi,t Jam confirmati F. Belgz, qvid commodum 1455.

äq*'ödüisä. fibi oppor-tunumq've elfet,exiftimabant.Igi-

E

Pl

tur res omnes ad continuandum belli ap-

vmsMulabarä :

paratum reficiendumq; exercitum provie

L

f», nec non decretum publice factum, ut

M' EO

propter inopinatos belli cafus prudenter

WWmä

avertendos (uas qvisqve'ftationes diligens

tiffime obirent, tlhcoléqve in manipulos

[ tj

Vr |

tributi: incurfantem hoftem circumfpicc-"

Vilin

rent, conductisqve magne impenfa militi«

M.Qääkmü

bus haud fegniter opportuneqve cpem

lo

ferrent ? qvod neceffitati temporum con-

&Wixfä &al

cedi oportuit, utimminenti é proximo ho-

fti, atqve ad irrüptiones faciendas femper

n n

C TET

intento .va(tandi occafio pr:zcideretur,

ho n

Simul & zítimati funt belli fumptus, &

burat u

pecunis fubfidia foederatis conftituta, o-

mniaqve demum procurata, qvs ad tem-

m

ab

!

porum locorumqve opportunitates aptàá

N

ii

ll

idoneaqve funt vifa; neqve minor claffis

s

f

rdþ

]

uP

H

inftaurande , ac in mare ducenda cura

mwwum

fuit, propterea qvod belli navalis confilia

tunc maxime fervebantapud Anglos, qvo-

p

rum gratiam donisfübinde miffis Galli re-

ye

oces

(

j

,giueb'ant., 'qvibusqve fxpfimebant Y

- ine

u

1

C0

696

RA U w

163.invidiæ ultionisqye plenas, quz äd F, gel-.: | uV

gium qvafi ad delendam Cartbaginem diris 51 V

gebantur : , tum magno nomero epibatg :

cogebantur , multique inviti &renitentes |; r

etiamin naves imponebantur, qux res mo- agofifiqo/

nebat F. Belgas, ut refiftendi confilium ra- ET.

tionemque tempeftive inirent.. (äiare cone jl

tigit,sut-epdem anno Vli. NON, Jun, itt-- iij

fefte claíles congrederentur, qvz dimica- i (utj

tio. fuit multo. acerrima, cujus primumlae fs

borem periculumque fübiit Trompius, pa- denis, n6

riqve ardore pugnavit Banckertus,Ruya um f

terüsqve pralii forcunam fumma cum rà « -; og lj

l

tione eft.moderatus,. His nonaminori im--

lhiisnild

U

petu occurrebant hoftes Eftreus & Sprags

|

n dolore

hius, qui Roberto principi fupremo clafs

ibielen,

fiariorum przfecto expeditas vires aniz

h

Pip;ml.) q

mosque .przfentes demonftrarunt, donec ,

Y

X

t'u

i o rf

inclinata.in.illos victoria, nox dirimere

4

u ï'fþcwam

certamen, fpemque eriperet inferenda ma

r f

joris cladis.

Ita Batavi, defiderato licet

i

'R[eäeäm

propratore Schramio, vires veteremqve .

Vltàtes

Y

laudem receperunt, Auftriorumqve defides

j

rio maximopere fatisfecerunt, Etíi enim

:

y

* Parg;acgaufa.Bfgn;d"cüþur'gi-ö;;qy

*f

Y

4

?.

i'ONTINZ/äTIO

'*97

l

LIME

glones in '*Xïe&p'*æfama

t

f

tas cmm*F Be)g:s16';3

Vg

tommunem fecuritatis fationem habeat,

Pt

tamen allata neceífitatis evuvfatxone, regi

Vg

Galli: reconciliatus eíft,

propterea quod

*-

LT u

fufpiciofitlimo ifto tempore tam 1mped1t'e

Vrrllan

erant.ceepti ejas belli rationes, ut qvia eas

306 LU

. per fs. e*(phc are non poffet, obprefens re-

[

n i il

rum faarum per:culum, üm&ra*sqve*de ex-.

sl

pedmone fua opintones, nec obfcura odii

itanmi

figna miffasqve. à Wancelino voces.invi-

i

müwm y

diz. plenas;,-non recufaret pacém, prafer-

k

tim-qvum o'Tcrretur, effetqve e;usmodx,

gl

ut per,eam. de fidé officiisqve facro i 1mpe-

r

B un

rio debitis nil detra: bereum Perfepetunc,.

nec: fme dolore reputabat, qvod don fer.-

-xata fibi effent,qvs E, Belgm fervaturosfe

i d

([L

recepxifent, qvodqve ftipendia. fibi pro-

u W

miífa nou perfolwfï'ent cumqve f'popcm-

[:

dlffent fecmamros, ut rex Danize & Duces

HWRH 'HH

Luneburgici faedere ipfi fe Conjwwgerent,

li

I

nil t2le,effeftum dediffent, tm gvod pre--

Bmu n

NG

M

n

Vter d;fEculcates annong militaris niolefti-

HK

asgye..alias,. Mo*ü*untmusTrevxrenfisqve

T

V.

Pro-

isfecm&ï

Ele&ores trápfitum fibiden egafï'ent

ub

fpexm qvoqve &mulationes à tergo qve

B

(0.

c' So -Sc

698

V/

D

j

cipllma q'

eo fpe&abän-t , qvafi is plus nimioin repue

iif

E

blicaappeteret ; focietateqve hujus belli

ol

auctoritatem 'cumprimis fuam fiabiliret:

S:S(]Ve.Gam

nec benignior füiteorum fententia, qui di-

Joot f

cebant, ea expeditione inferri vaftitatem

Jus, G

Germanie , bellumqve accendi potius,

dimiit.

qvam reftingvi ? ad hzc onera tranfituum

uifedlts

hofpitiorumque militarium jam tot & tan

gl

ta effe, ut non poffintin pofterum fuftine-

-u Bo

ri:igitur his qverelis & Svedorum praci-

EATIS

pne poftulatis permotus , in pacem Galli-

^ neNén:

cam confenfit , eo fane durorerum ftatu,

E

larant $

quo vires folum oftendebantur Gallis, pro« "

us

-quierunt,

pterea qvod prudenter tuncqvoqve. sfti--

matz fünt cunctatio Hifpanorum, num-

-Mirido a

marieqve difficultates apud F,Belgas,qva- RUL

Intty

rum culpa transferebatur in avaros aliqvot gïfllm

fordidosque hemines, qui queftus lucri« Ape ln o

qve caufa hactenus eam rem publicam tra- a düos,r

éarent, Parümqve aberat, qvinfociiexe - "t f

ercitus , qvum confiftebant in W'eftpha- — iidic

lia , ob unam alteramqve fufpicionem fie.

SOrediif

À

bi diffiderent , deqve preceptis à Turenio mj

opportunitatibus haud aliter, qvam mu- — , fl

*

.

Quamvis .'a'i . j

tuo iqdigþantes : gvcrereqtür

! --pr/in- ;

1

3

-

j

A

i COwI,VTINZIA TIO, |

609

TM

principum, qvorum aufpiciis expeditio äeïf 3 ;

creta fufceptaqve erst. mers atque confili-

At li

um eofpectabanr, ut fe fideliter juvürent, -

MR

ij

viiesqve Gallicas conjunctis auxiliis debi-

H

(l

MT

litarent : fed qvi illorum / temporum erat.

"n pur',us,ï

ftatus, Germania adhuc diffimiliter coufi-

t tl

lia tractabat, neqve tam celeriter ommues .

eas diffieultates explicare poterat , qvibus .

t p

atf

ratio reducenda in univerfüm concordiz .

teyn

nitebatur. Eogravius accidit Auftriis pas.

&um Voffemenfe , cujus conciliator fuit.

t

Dux Neoburgicus , contra id vehementer

Mul t

probarunt Svedi , operamqve fuam eo.

baanfï:pw-ä

w d-

'

contulerunt , quod in fpem venirent, fore,

ütabítracto à focietate. foederis Branden-

ïïf righ Ullm"g-

burgico ,eocitiuspaxcoiret: etfi id alio-

;FuäF.Bäga&qw-g

"

L

|

'M

À

verfum interpretati funt F. Belgg, qvafr

r

nempe hoc agerent , ut impedirent Foedes

joi

ratos fuos, regique Gallie omne ftudium

r

j

navarent, Fuitqve hoc ejnsmodi, nt deia-

»ber.t,qï*»'ïfä*'"ä

cepsin belli caufis numeraretur ; perinde

ii

i

j

)

u

acfi Svediiftis confiliis conatum viresqve.

qsef

Gallorum adjuviffent, & aliquanto poft

l

etiam , fcedere Kalend,. Decembr, hujus, — —

anni cum Brandenburgico Colonim &

me , A

Swe-

N

6 o a

COA

'6700

,g;;äwevum inito , nihilo: propenforem in fe ].

animum ïemonüïafrent Pv propof'tuthvg Wend

diftrábendg potentis fue multo pernicio-^ mscahü

-fitlimum confeqvi (tatui ffent,

Vixauteni -

mcïeï

diícefferat Brandenburglcus À fcedere Bel. | dous

" glgo, cum.

d Mofàm, mfgne TUb

Brabántise caürum, loco ad invadendos.. I]WM

finitimos peropportuno fitum, deditione jj

eftcapnm

Hlud: eplfcopatm Leodienfi ,

* qi foun

-"antehac obnoxium Hifpani redegerant in

^ av o

peteftatem , qvibus anno fecundo & tri-

m QO

gefimo hujus feculi du&u Henrici Prxdencx

"m ote !

Auriaci Principis ereptum eít, qvó- tem- -

A am T

- pore Auftriorum res valdeinclinats erant,

jo intel)

unqvam. magis, atqve tunc, fopam

^m Credem

Pä!?)

& Batavis moderatio fortunæ pro:

r Til

fuerit, qvod fic caveri potuiffet , j he illo-

N

Aom el n

"

rüm damna prodeffent-Gallis , Qvos fpes

l

N

M talep

& occafio facilé ad bellum: fbmulareni

Ub1 rector datus eft Farlus vir ufü belli: -

JJHOS I10

m bell

& fama mfigms, ob eamqve cauf'am Rhein-

gravio, qvi hoc anno de Batavis optxme

^ qribu

n t Tllm

meritus deceffit, fuffe&us, Incujus defen-

lUUtäS Ü

fibne tantum pofult rex Hlfpamæ, qvan-

tum: e]us mterfuxt retmen Brabantxam,

3;

A* initr

unde

Pfæ['enpf

]

d-

[/

j

aj

h]

.

C'ON T[.ZVLZ.?&-[O. [

yjo

Gïuütum W

-unde ríon modo ejus, fed-e.tiam--Hollandiæ'15513.—

le p

FFhICI

- fecuritas penderet, fimul ac vero cognita

4.'.

h

eft hujus caftri dedítios Hifpani, qvorfum

1

KUfen

*äfüer |

- id'pernineret, judicantes, & urgendo bello

tle

: e

ffücacius confultárunt , certiflimaq.ve au-

-

J ligne

xilii. Cafare

freti , regep.

"Idrdos

al

| i/gxgye&a;i'o,pe;;«'

Gallie pr

4 qvaexre hic

, al

l0rie

mLeo

.gon ,,me(-*ïiocrii-ter"þeriurbamsf eft,.qvia ap*

m

Nitront 1

! parebat, futurum- ut tota ejus fortuna in.

1

/ pofterum commutaretur. : Famatulit, Au-

As

iacum difpofitisin vallo tormentis publiz

hb

,

cam lxtitiz fignificationem dediffe , cumí

ndm d

,d

" qvid cum Trajeóto actum fuiffet allatgi

m*

- puncio intellexiffet: unde vulgus ad dete«

d

'

!

- riora credenda pronum, reiqve publioe —«

J

[

J

ii n

s

B, initio quidem vehementer ofs

l t

r

? Xgnäf

- fenfum eft, re aut

*

em poft comperta didi-

b m

cit, 1

d talé prorfus fuiffe, ut indicaretur,

Tl

. Hifpanos non poffe aliter , 'qvin brevi a-

j il

" pertum. bellum regi Gallis denuncient ,

i

!

p

- qvippe qvibus.certa pactione Trajedum

li

7)

svptlff ,

nuper ceffum fuiffet, falusqve Reiþublicæ

IH

ystit

.& voluntas confervandi regiones, & ul-

It

l

d !

- Ccifcendi injarias eam rationem atqve le-

l

" p

t, Gumurbs fummo im-

j

gem prefcripfiffen

Pem

-

202

& $£5

[

u

í

idnon

?

1,—0';3.pejtu* oppugnaretur , rex ipfe fortitudinis '

-

aiti05;

pecimen daturus ,'prafentia fua obfiden-

-

Á

tibus animos Fecit,xprætorianosqve voce

M,&P&

fua excitavit , gregariosqve enfe demon-

ftrato ad fübeundum periculum accendit:

m

f um

Eratin caftris dux Monmuthius, regis An-

EU

gliz nothus , qvi fuperatis apud Tongren-

fem portam praferratis fudibus , bis reje-

st n

E

&us , majori ardore rediit reftititque con-

E

ftanter, Cum tanto fanguinis impendio

res gereretur, . Fafjusqve fciret , eum effe

ia

urbis ftatum , ut fervari non poffet , con-

E

-anprac

traqveeum regis effeanimum, ut non de-

fifteretincepto X X X, Jun,

B

deditionem pa-

anie Pri

Gus eft; qvod fcederatis magnopere pro«

L Gdins

fuit, propterea qvod in ea o

Uu[uxwu

e flos

ff llon1

militie Gallicz cecidit , majorqve clades,

a, quin

quam in jufto pralio accepta. eft: qvibus

p pütz

rebus evenit , ut qvum Hifpani quoqve

- *?ïrendi impe

Gallorum hoftos exifterent, rex Coactus

e

fuerit deducere prefidia de urbibus fupe-

ipiorti

riori anno ra

ptis , unde feederatz provin-

vurT rj

ciz, qusv

:

exatione hoftium onereqve mi.

litari

lum v

EY

propeoppreffz jacebant, non me-

At

locriter funt alleva;æ, Sed Germanig

D

V«Prinf s

v

:

CON TIIN/ZILJT—CI

O

,

793

At

ä.ftincïpes id nonparum conturbavit , prz», "

"ulfden

| cipue finitimos , qvi jam*inte!l*igere*n-t,quid' :

"t vor

J ex eo fibi expectandum elfet : prazer Tre-

virenfem , & Palatinum Moguntinumque *

L

UET

- ipfüm infolentia poítula

)um regïs;"per-

:

illS, "),TiSAH-

territos, etiam Brandenburgicus parum

dT«

| ejus fidei tribuens Clivis metuebat , quod

. videretab rege non preftari conditiones

g

'Subis*reje.

L

X t

&i Voffemenfis, Ac primus qvidem ex-

- pertus eft Trevirenfis , que ejus regis vo»

N rl

d

| juntas animusque effet, qui etfi 'fupefiäa-'

ls

ribus temporibus de fuo in Germaniam ftue

t d.

. diotam preclare commemoraverat; feedee

. reque Rhenenfi & variisartibus amicitiame

umde&ïdwempa.

p

- Germanis Principum fibi cenciliaverats

Ój

"le

1vw

* -

1C1

faQisqve

i

JNNI

"i

isien nunc 2onge Vaïiüï.'x

- declaravit , quam is qvidem antea pr& f&

Mul

i"t,ulit,qvod putaret hanc effe occafionens

up b

niint|. proferendi im

L

perii im Germaniam, eana

eft cis Rhenum,Itaqve Mat«

t WJ&?*

. pre

chio

C

1:63 o;'

tius diverfa parte cobortes

TT us

1

jpfecum

7j

2

per agrum T revirenfem diftribuit

g

[f

-expedita manu veríus Saravum movityCo-

£

n

mitemqve

o m?'

, 'fo-':— /

um

, phuin,ut regis

Ías fidei iä'ipe-rr'niaferuet

Cg 4

N

li

M

! qu

704

s; 5.

äa-'ü.':

i

Aeona.

(3. licitavit,

äfgifefüf L

vo Nancejum reverfo, iterum.

n qi

à tribuno ad exeqvenda mandata reli&to

inftigatus eft, ut regi fe in clientelam tra--

'mje.&ur j

i

-- deret, qvod cum pro eo; ac par erat; con-

ftanter recufarét, in cu

di2m.datus, al.

j pofmkmf

um n

teroqve poft die in*Mediomqffic'um' urbem

eft deportatus, Fuitqve hoc belli atrocio-

*';1,"061'(1!!1 d

ris initium, & ftatum ftudiumqve Germa-.

"ïr,;irhsc d

nit Principuminfigniter immutavit, pra--

a um

. eipue ele&dorunr animos ad majorem Rei-

ag

publice& communisqve tranqvillitatis cu-

i

fs

X

ram avertit, cum jam perfpicerent, qvo e-

vafura effet licentia-Gallica ; qv&e nemini

upud Tr

. parceret , & pstientia fua planó abutere-

dovalueri

— 'tuür, adeó ut f ea belli i'm;p'oüe'rtlm gerendi

7

e-

«ïl'eqvemis i

ratio fntmra effz

h

A-A——— .

*nanorv..

dj

1

z

£,a e DIX

iüe fuä ;iï

Aa o aacm

n &xte

sls trecimi

tiaqve effetutoliceret," Eténim Gallis rex

sil Mofell

&d faciendas bujusmodi irrüptiones non.

ex alia caufa inductus inciratusqve eft,

aM hofpiti

— « qvam qvod-Principes i':ï,ob&m;i? & fide

!N pro

— Cafàris perftarent; nec adduci poflént, ut

"pla d

reciperent prefidium extérhi regis, qvi ta-.

!, t fice

lia fpeftuliäbüt,"qx-'æ & exiftimationi & li-.

" plrieue

- bertatiadverfabantur, . Mox in recufantes

m r

-

a,-m'ïs vinäiþ*ath'mv ePc, qvafi id, qvo

d r,egi&k

l*mfhgieba:

j enes

]

j

CONTINIA Tzo !

7of

L

M

L À

lterumf*q ;]eäegarïät

ür, continuó pro in juria haben

f

(;3 :

"Il dum effet , qvippe qvi poftqvam deditum

EUNM

|

eft Trajectum, qvedam . à Trevirenfe exi^

þ »:ia() COH.

,

geba t,GQvzne jure q'vïdem rogare potqr-at:

,,.

^

9

ïnï*ï'üï,al.!äv gapità poftalatorum erant, uüt -pr'æ(x.diüm

5

|

WwU Cef:reum Confluentie & Ehrenbreitítei-

Z " pio impofirum dimitteret,. regisqve in tu«

;

i

m - tela polthac effet, qvi füis rebus percome

"m modum id putaret, nec ferre poflet ftudi-

W&;temRei.w "um neutrius partis z igitur iïmpeæatgtfäe&-*'

"l E "ret , regisqve Gallie voluntati obféqveres

D

RA

tur.. Sed fides , patri&&ze communis chaà»

f&iü, m

jitas apud "Trevirenfem Carolum Cafpae

ul

rem ita valuerunt; utadde(férendum reQi

mpf:e:uwsrdi

:

& obíeqventis Principis officinim, fufcipi-

Lt

D

etidamqve . externi regis clientelam riec

promiffis, nec minis adduci poffét, daqve

:txer.ïm(iläï' W

;

totus ille Mofellie tractus valde premeöä-

J?( Qu

$N

g

tur onere hofpitiorum militarium , . colla-

)i

)

d

gionibusqve Pforfhs ex,h;äuriebatur,; ädeöz

mt municipia clienteleqve paífiai vafta-

u

rentur , nec facerdotia tutioriloco effent,

jl

[rrr

qvi m.ï

Interim pleriqve fajutis fue eaufa ex pagis

i

& vicis cum rebus fortunisqve fuis Meje-

j

.x;ud f

. nàm confugiebant; qverum ea |

gvah

j

j

— fuit,

m]

*706 :

C R :

1655 fuit ,ut Marchioni Trouífie oppidum in

' üäccepïiff ïïi

: ;conäfmm

vadenti feliciter refifterent , obfidionem-

j uf

qve conftanter perferf&nt, qvod is nomi-

aec pec

; de qvafolvenda conventum

' l.mniæ.me-"

gä

g Marct

erat , apocham fibi denegatfet , forte|qvia

gl

non expediebatid fcripto mandari , qvod

teftaretur injuriam Trevirenfi tactam, Id-

gb feodi

ais at

. Circofpe fru(tratus receffit iratior;circum-

PT GUU |

jectosque papos exuffit, incolisqve mul-

tum damni dedit : quod cum per fe ini-

alif ls

hahebü ,KW

qvum effet principique iritolerandum , di-

A jus n

mifit nuncium ad régtm , qui pro rei indi-

gnitate de vi ac injuriis qvéretur: 'is ab

m videt

rege indignationis pleno haud benevole

mve janr

&cceptus auditusqve eft, cum haud obfcu-

xfuo um

reargueret eledtorem, qvod ita pertinaci-

t Bis tel

ter Cefaris caufam tuendam fufcepiffet ,

fs u

prafidioque ejus fe firmaffet , quod fimul-

At ütins (

atqve de urbibus ditionis faz decedere ju-

wttdm, j

eret , viciffim militibus fuis ipfé manda-

trtün tjus

turus effet , utiex agro Trevirenfi excede-

1 tonfuleret

rent, nullasqve ei moleftias. impofterum

I ; qu

exhiberent,

empus legatus civi-

Aidm «

tatis Árgentoratenfis regi adventum in

;Trevirorun

Lotbaringiam gratulatus eft , qvem h

onoe

tifi-

CUA

2

j

CON FINDAYIA. -

207

Wi fifice accepit , vicinitatisque jus & amiciz

,

v

S

1 tiam con

firmavit, ut qui rionignoraret y

llimi,! plus inez urbe; quamin plerisqve finitimis

"ümn. Germanisg proceribus fibi effe fitum; Pans

m - loante Marchio Laüvojus , qui belli acrius

INJari,WodV f Profequendi auctor fuerat; Monti Brefa.

lini. -- co , ubi fereolim hafitavit Germanorunt

itim«| felicitas, providit, regisque confilia dilis

TM

. genter executus, impendentis Germanig

iv i.

, periculifüfpicionemauxit, Sicenim tuni

Diuim i

res habebat , ut qui partes regisnon feque-

, u'l?meï'm

!

"

. rentur;ejus conatibus refiftere hoftiamque

VEUIT,

. loco efle viderentur, quafi Rhenum . Mos

h h)

— fellamqve jamregno fuo conjuhxiffet , u£

T

- ibi ex fuo uniusarbitrio omnia agi opors

gt | teret.

*

His rebus tempeftivé .tnonebang,t»'

revl

reufis, ut Confluentiz , quo fe rece«

viniini

v perat, diutiusfubfifteret, — quonianr erat

t

j ld

/ fübverendum; ne ab rege; qvamlibet przz

. ter merituni éjus offenfo aliqvid gravius ini

yliite

ipfum confuleretur. Nec fefellitipfum hec

Tuic

ius cogiritd

| cogitatio ; qvarido Rnp

jj ii

. per indicium confilio ; Hifpanos Augus

Tl

ftam Trevirorumà peticulo exemtur&s ari*

ub

j It

. tevertit, urbemqy

e antiqvam, & PriB£i-

ug 6

pxä

i

i

((

"

C

$.

t És pis

domicilium ,armis ad dediäonem co&« (ü'

'vulam,sï

)

ines at

gäit. — jnvidiofa erat hxc regis. potentia ;

^g

':æn,f; ld N

pafimqve odia & metum | intendebat,

Jhultros,

prafertim qvum. Vindobong Gremonvil-

lius deexpeditione Cafaris acerbe lcqui ,

amis, (

. &infolenter minari cepit , fore ; ut bellum:

in hgredi tariasejus regiones transferatur,

at inlel

.' nifi animum abarmis focialibus avertatz

r.egligere [

f k

alig'q;idhom recufare regem' , quo minus

(op8* retineatur , id vero pati nompoffe , ut

L

boftes. fui adjuventur, & qvovis modo

dasjoris

fuübleventur, — Nihiló melius poíftulatum

wt, donit

erat,qvum iblicitabat,upMogimtinus ,ut

ts at Cl

, Hochítum & Steinheimium inregis Gallig:

s & q

pote-ïfatem traderet z quitum per"fïdem A

^we Prindi

T

qua imperio devinctuseffet ,id fibi non li-

BI

y

Wuiggn[.

cere sflirmaret:. tumíéerio qvidem eum

|

r:

firem mi

X

o peenituit feederis Rhenenfis, quod ut cau-

d

3 faïun' Pub:

tusalioqvi & prudens erat princeps , tunc

AUtrtas d

o primum fine dubitatione intelligebar, plus

lr Wn

nimio tributum fuiífe ei regi , qui fpecie a-

At50 fen

* miücitiz pangendisqve faederibus rerum

ye rj

" Germanicarum arbitria captaret, qvippe:

-prater alia,qva Cafari permolefta. acci-

T Berim

fïæ itvifdg

ab fe & fociis Frinci-

| qifent, ,hOchggve

1

4

N

pibus

;Füæüped'it

CQ NTINIUA f'm.

N

"u

E

Wtemcog

el

"

pæbus fbpulatus fuïfre; ,'utneminliter per,;)y

þ Utl Quas regiones aditumqve ad fines fuos per-

L Nebgt

mitteren&; Id vero haud obfcure dirizeba-

monwl

: tur ad Auftrios, fentiebatqve fe peti Cafar,

a( url IU

. tanqvam is, qvi profide munerisac necef-

va m

fitudine Hifpsnica (alutem Circuli Eurgune

jf -

. dici, qvem infeftare armis rex conftitue-

U AL

rat, negli igere non vellet,.

Q'-zzpe enim ine

CT

|vito Cefare , & aliqvoties etiam dehor-

"d tante, multa ejusmodi evenerunt, qvze vi«

Wmdo

tandi mmorxs dæ!ï'dn caufa tolerari fxæe-

& ms wn.uï'm

diebat , donec ab rc.ge arma pararentur,

—

NlO'fL., ht

( qvi ibus ut C.efarreüheret charitate patrig

ETA

adductus eft, qva nifiapud eum valuiffet,

Ü :rhd m,

plerxqve Principes circumventi pïaneqve

f n

—

--

" opprelfi fuiffent, Per hàás infidias: augreiius

i

l

QU W

eít Cafarem minime

nos

o ls

murüt periculi ,

1

—

du*

i

qvod faluti pqucæ ftruebatur, ut fimul

n p

e;us au&or:tas & imperii potent:a convel-

s

ierentur.

Ovamobrem (;sí(ar contra mie

j i

pas firmusin fententia pexmanüt, & fidem

r&hgä fUf

aulemmgve relpubi;cæ preftitit, profe«

cusqve Egram, . übi cum S$axo plenus a-

W 'IW

p

T

Ti ü'

zmc:taæ invifebat, nil recufavit, qvo mi-

(

msr;mu- nus jufta: exped:tloms ipfe focius eHet

fiid.

f

ïüä

-Gg7-

QVI'

716

: t. s .S. "

i t é5$.qvidem per fortunam auguíte Jrror*'n'us, Qqvie

P

j callidifüm

orbitatis prefidia tunc qvarebat, perqve

legati Hifpanici Ronqvillo de reditu eum

.'JräVita B

interpcf.llamis obteftationes fieri porüiffer,

jtuget

Priusqvam copias dimifit , prsfatus eft;

axpt

arma fe invitum fumfiffe, nec alibi fecüns

eenrir ia

dum Deum, qvamiin juftitiabelli atqve in«

abefti

nocentia fpeni habere; nil concupifcere ,

adolllen.

a n

qvod aliorum fit, neqve cupere, ut vel mi-

nimum tecrz fpatium ad regiones fuasad-

4i Ochlntu

jiciatur? id autem pro fuo Cafaris officio

sigit rl

3

D

permittere non pofle, ut cex ifte, fpreta ju-

tm 4deni

ris pactorumqve Monafterii, Clivie & A-

fs difp«

qvisgrani initorum religione , Principes

o , 0

Germanicsz ditionis vexet, finesqveimpe-

iosiano d

rii tot repetitis incurfionibus depopuletur i

z&oqi'efe!ic

mali enim effe exempli, fi his fta trane

^s fteder

qvillitas fraudi effe debeat, qvibus ea fem-

"YhtuniCatQ

per prafidio fuiflet: igitur teftari Deum,

-hi obüdem

Íe pacis effe amantem, credereqve pcenam

onvenir

fangvinis ; qvi tali bello profunderetur ;

t lipat F

ab ejusauctore expetitumiri, Itaqve Rey-

A quid

mundum Montecaculi copiis prafecit, qvi

/ üe&Of c0l4

occapatis 4 Turenio itineribus, qvibus

ib quferat

npis«

Monus adi:u;, boni ppfxdgneisqve D

fnus

Tidim,

É

23

CONTINZZ«-AZ'VIO.*

»tt

i

UMUSA.VSSZ'*;

*&ïunrere p&rfuncftus eft, qväxfdo conträ ID

WL

!

ï'bit»ïperq

fidias callidiffimi hoftis omni ratióne fs

LOT

comparavit, Heibipolimqve 'verfus. mo-

shmämiflrer,

vit, adituqve ad interiora Orientalis Fran*

i d

cie prespto, ejus epifcopi atqve Franco-

tCalls

u

rum gentis amicitiam e fuo-exercitusqve

Wt

commodo efle fenfit, Inde progrefíus, an-

Mp

m;n,am hoftllem. NVertheimii repofitam

p

igni vaftavit, Tureniumqve de fpe interci-

ATT

xendi Ochfenfurti dejectum commeatu

Vdtin

prohibuit, fruftraqve fretum fpeauxilii ad

Sing

receptum adegit, atqve hinc ad Rbenum

i u

'profe&us H difpofito ad p*ræcavend um Lo-

P

tharinge , contra hoíftem fupplemento

Z

T

Vaubruniano auctum femper cautus fuit,

libusdepoyulerur:

trajectoqve feliciter fluvio caftra fua cum . .

Á

Hifpanis fcederatisqve Belgis conjunxit,

a heti

! ]bi communicato cum fociis confilio, au-

l

j u

| &or fuit obfidenda Bonnz, qvod Cafaris

-officio conveniret, ut hoftem à Germaniz '

st

| finibus abigat, pacemqve patrie reddat,

l pïWf

a i . qve reddi qvidem aec reftitui non pofhit ,

4! nifi Ele&or Colonienfis à fignis Gallicis

í W

4

T

i| difcedat, auferatqve ab urbibus fuis exter-

voqve -

ruWW

ig num prafidium , qvod Bonnam q

3

/ejus.

X

^1z

CoN. o

-

| 'coNT'

Ó *gäiumibirerf

vxz*äjw.?;.ejus domicilium tunc infidebat. Cum ei

iüriftrorum coníiliis impeditus adduci

E

non pollet, - periculum veritus Bonna dif-

a t

:

ceffit Coleniam Agrippinam , pactusqve

aof

g rimordiäe

abSenatu fidam cuítodiam , migravjt in

ss, d

monafterium 8. Pontaleoais , ibique üsqve

ad hunc annum elt commeratus. Mox ape

gretusabi

*

propigquarunt Zonns fcederati exercitus,

du

ac tripartico oppugnatam'continuo impes

Dd

tufatigarunt, ut fgptimo die poft, quam

qeet u

COP pta füerat obfidio , deditionis faciendse

eexpemfueï

conditionesacciperet, Nam precluto un-

Jis demunci

Hi.c]vc aditn,non erat, cur promifía a Tu-

stiqueommi

renio & Luxemburgio fubfidia fperaret,

u Negyt

« - qvod feederatis perutile füit, qvum iisre-

lp R

bus non modo verfus Mofellie Rb,eni:q&,'g

',Vl VliL'-.,.' n

: ul u

; inferiorem limitem magnum armis fuisin-

2f queni

" crementumafferrent, fed etiam intinera

Tidbfdend,

, aditusqve illuc pertinentes in poteftatem

Atf (risa

redigerent diligentiflimeqve cuftodirent,

' ï'(äod«]gd liberandas F, Beleii urbes non les

a

':redrfcre ii

ve momentum attulit, Gallicasque ratio-

:

wlrum.

nes multum impcdivitx—, prqrfuxsfq*ve tale

frtpofn

fuit, ut Germania periculi commonefa-

I acinol

-ïï»&ple'raqs

&a r rec,.!-imvg'gyrandæ)ern[m; concordia

^

-

con^

"ütrtieni

r

[

CO N?TINLZATI()"

!

T

ll

tCllmeor conülmmmlret &udxumque pacrs revocafrafyg, .

T &ij -

get, fopxt;sqve diffidiis , quie bello civili

V*&Mamf

materiam datura fovebantur, capiti fuo fi-

Dd

MIB t

de ofhcxoque fe deviuciret. Hzcleta Ce-

, m xþ m

1 farrs prmwrdlq exemphs coibmovebant a« ^

] ibWPu e

. pimos , &plerosqve etiam promi(lis Gal-

!d'/ MUHI

Jicis rrretxtosabmcepto permcfïimmo de-

E

fieri J

! terrebant.

'-.

V.

mime |

Caterumubi Flandrxa qua ditionis Hi- :

&Wx TUAT)

fpanice eft, pacem diu mfïdam inutilem-

NY K?dæ

- qve experta fuerat, rex Catholicus bellum

-«"lï A

Gallis denunciávit , quod ii populationi-

d

(

ib

- busatque omni crudehta tis.eenere ulcifce-

AVM

j:

! bantur. Neqve eo mitits agebatuï cumree

1l

I! Diquis Bélgii Hifpanici

provinciis, nifi

)

H

.

J

anad '-1—--—^ anltatlll Burgumïmn DAfe

EU TTULe?!

T

N

l»

cnum eft ,quem cum Helvetii lege patro-

Md 00 d

- cinii deFendendum fufcepiffent , tum Galli

4[ Y l.ifm

:ratmmbus fuisalienum putqbant eos íibt

mgn H 1'& Dïl

tunc reddere infenfos , quos licerat placa-- ^

BWW" ^ W]"

re xmgoiterum utifemine fefiftetfiteeo ar-

(uige ii

^ma ferre pofïent. Interim Hifpsdhis multze

quoudw acinopinatz difficultates accide-

-

Y

j

bant &pleraqve eorum contha Gallico- -

m

A

lu)

g ]

1mpetu pxævemeb*mtur: uec benignius F. -

u

z

Bel-

EAU

j

ï (0N

*

714

G- x

762* Belgii populus habituseft, prefertim qvum . |

sf ff

Luxenburgius iisurbibus, qvascum pre-

*rfm[ü i

fidio tenebat, ferrum flammamqve mini-

nmpen l) [

taretur, fi periculum, qvod inftaret, pe-

4 genus ]

cania non redimerent, fiqve obfides non

Q cortn

darent, qvum dläïcultate nummaria im-

i pOPJhF

tae te difca

pedirentur, Magnus erat hic vaítitatis in-

ferende metus, & direptionis incendio-

q dffteas

umqve difcrimen paffim ante oculos ver-

al i

fabatur , ne. muri. vallorumqve opera &

s i

turres munitionesqve extra hujus fortunz

pdideront

aleam futurg erant, ut fcirent, nullum

init, qn

eíIe excufandi Iocum, qvum neceffitati pa-

il feculpa

rendum effet,

Unde magna pecunis vis

dttqre x

pretxofäqve fupellex comparata e('f eX eds

j audor]t

.-'r—r 1131 1

cev

-s Y

-] VU l)ltll 3£49 2

mlucri fe

—

eunut l)uctUX t5 vi5

Anbcumrec

dinum, præcxpue Luxemburgius & Con-

tonflhg ex

deus, qvi. calamitatem afflictarum Urbium

A um Vld

in commoda fua vertebant, multumqve

"üté Confrce

argenti exturqvebant , qvod una cum a*

tpebnt

liis rebus, qvas eo nomine ex fortunisci-

Meicitum

vium coézerant, onuftis curribus ip Gal«

« qUod uf

liam. devehebatur,

Qo tempore cogni- -

- riorjby

tum eft, qv: merces qvive fructusfit defe- ^.

fhonum, qvamqve fatius fuerit, eas pecu-

alhcqru,n

* "*ch o

mas

-

$

l

71

i po& TINUATIO.

sfcniqum

i',

E

| hias-in defenfionem , qv& fuperiori anno $3

;

LI

D

f g.

. pretermi

Í(à fuerat, qvamin libidenem ho-

Ri

D

ftium impendi, fiqvidem id houeftifimum

L

EL

ïel

- bellandi genns fit, qvod repellendi pericu-

[T;s

T

- Ji ratione continetur. d vero fecus ceci-

T.

. dit, qvia populus à proceribus animo &

ol

! voluntate diffidens prorfusqve ipforum

t d

imperio diffidens pracipitandi confilii

TO

caufam dedit: qvo evenit, ut ii omnium

i d

maxime affligerentur, qvi fponte füa ho-

IN

fti fe dediderant, aut non magnopere ei re«

( m

ftitueruat, qvippe deftituti poft auxilio,

amn«t&ra:ipt.

qvo ipfi fe culpa fua privarant & jure etiarm

WIlA dionitateqve exciderant, nifi interpofita

d

Auriaci auctoritate priftinum in F, Belgii

^"&€"o

i

Uv1w

"um

Senatulocum tecuperafient, 1n5

D

urgms&ü»

ftàtu confilia ex occafione cqpiebantur:*-

"

m

il

)

r

Hifpani« cum viderent Gallos audacia &

'celeritate conficere res fuas , non modo

lu t

odea'

non nesligebant defenfionem Provincia-

MIUBEWW

rüm Belgicarum, fed ne domi qvidem cef-

at

fabant, qvod ufu dodti intelligebant, nifi

on

u

ï,gpalis fuperioribus occurrerent;. incurfio-

ere

Á

um Gallicarum nec finem , nec modum

recti

jf

t

ffqre: itaqve novi fæderis-ïüduc'ia e

[

.daqf

H

716

( p u

A

ïu.*usqv:l) ;

damna accþpm ulcifci, occuga'tac)jve Bon-

. rtheTe

na ex Dacatü -LnxenburgiCO'etia'lïï Epifco-

»arum Metenfem oppugnare / cupiebant:

tum dimiffo abfe Villartio regis Chriftia-

xju&a cel

alstartis

ni(hmi Legato, huc totis viribus incumbe-

of at

bant, ut totaHifpania Gallorum commer-

,E

cia coniqviefcerent , bonàqre & fortung

ipforum deétinerentur : eandem in fenten-

inur, pra

tiam Londini ming ja&abantur ,. nifi rex

TT

serCIentut,

Anvglise perturbatis confufisquerebüs cons

fuleret, foederique Gallico nuncium rémit-

ag

teret, non pofle aliter facere regem Catho-

, Quintia

a boct

licum,. qvin fimile exemplum- ftatuat in

ejus ditionis populum: eorationes variz

iniride

& grtavésà Marchio

t

du cami

Bo ad-L.

ne Frefno ad"du'&æ:

f?ïimt-nhm

z W

N EX .'t;..x-n,fal)

ant, nt Galos nóics

:motumqm

fuos ope rie füblevaret, qvorum inique &

hgt lia

Jpotconm

infidiofa confilia jam diu . deprehendere

3 confillo

potuiffet, quandoii nonaliam, quam pu-

hGalli

"

blice nocendi viam inirent, & bella pro li-

bidine atqve arbitratu: fuo molirentur;

Wrex A

Belgium miferabiliter vexatum direptum-

"oüesn,

qveirrueretur, cujus amittendi periculum

Joitftitutg

qvoqve ad finitimos Ahglos pertineret, In

"Hténti ron

Lufitania Aedfieflaï[,tici Ordinis hormnines

Atn

^

p por

?

'w

CONTINI ATIO.

717

53.

xekon

þopu!usqve Fetro principifvad ehnt pa-

Epitco.

tem retineret neqvedeftmauombus Gal-

*

p!tbam-

od

hmslccum daret fiquidem ei non fuppe-

ul nl

terec]ufca caufa beHx Hifpanisinferepdi,&

DU lt Mbe-

procul vi armncqve res fuas « adaugere fecu-

re*ofïet non.enim efle eam regni con-

ditionem , ut periculo cnflbusqve incertis

Ht

Lt entere

exyon ALUt ,

prefertim qvum caveri de-

ETE

beat,ne; :G eventus non profþer ii " facti-

COR

onesexcitentur, multorumqve amr!m inAl-

Nves

phonfumpxopenfx magisab eo abalienen-

u ïmk" )

tur, anatJCtln(;ve autem folicitudine &

NTS n

diligentia boc negotium confectum eft ,tà-

men inftructe funt contra Prmmpemmü-

ol W

hod

diz , que cum ipfum perturbatum valde

Ab

commotumqveredderent, easin tämpo-

VOLU U!

re detexit Legatus fopamcus qu1 tunc

"'M lxrm &

TA

M

1j

Uhffïponæ commorabatür , & gravi matu-

iW

roque conflio ghfcentss conjürationis

malïaæ: u

caufas ab Gallisfepertas indicabat. Ac tum

^

y

T

i

"j

qvoqve rex Angliæ amicitia & Foedere*GaI-

TU

lis conjunctusnon. re&agabatur penculo—

vmva*' (

UE

[

fiffimo inftituto , & inire atqve cauía maxi-

nitt æf'f"

mi momenti. rationes firmandg æquablhs

70'0 FJ um

finitimorum: potentiz dx[ïïmula.bat , do-

Omp'. wtm

ms-

ïü

C.

.

3.

(

18

ii

nisqve. pelle&us adhuc iþecwfe permulce-

l

batnr.

[, quUSl

- Intet Hungarosxlh ['æcerdotes, qvi Pro- . U n

teftantiam nomine diftingvuntur à reli- jj199

qvis, qvafi motibus caufam dediffent , ad «vuti

Senatum delegatum ab rege inftitutum ace gnful intt

€iti , deqve fuperioribüs actisinterrogati i Jj

dl[Txmlhter ad abjecta refponderunt, pla «s

rimos tamen nec metus, nec promifía ex- ddumew

pugnare petuerunt, ut à féntentia difcedes- um

rent, qvanqvam deacerbitate Cleri & ira« 4l qu

tiore inprimis Collonitfchii animo fubin-

Tegtm, C

de qverebantur. Interim ejus Reipublice

icbaroru

ftatus valde commutatus eft :. Johauni Ca-

dattst €pI

fpari Ambringio jus poreftasqve Rectoris |

$: bhünc

Regm Hüngariz attributa , vxcr;ve fupe- .

ultroauu!

riorum ICD'U.III per qvas exterii cl iummo

at volanta

iíto Relpubhcæ munere 'zrcebantur, refu-. ,

ure, etf

luta, 'cumqve duriora indies tempora in-

(hrilianid

ftarent , Ambringius ingenio minime di£-

, d b

ficili manívetudinisqve ftudiofo Auftriz

N]ue oetlt

gentis clementiam pre fe tulit, magna. |

ege füy

tumqve animos lenitate potius, qvam vi,-

.

T

1 putaf

ad patrendum Imperium inflexit. . Polon

(ilfent

Regem Micha£lem togg magls, qväm bel- -

i

ll

)CU]ns Rd«

-T

CO NTITN.ZZ'A TI0.

719

3-

lffpermuïce-ä'—]ig-rtïbus.affvetum menfíe Novembr, 'a'mi-"

ferunt, cujus digpitas maxime cordi fuit

Ü qVi þm.

Ordini eqveftri, qvanqvam ipífi reftite-

trt p

runt aliqvi Senatorum ,. qvitantum in o*

G. qd

dium vocarunt, ut deeo etiam loco movene

inft('pxugm dQ«

do confultarent.

Qvod Gallis partes Au-

i';Si"'fffqgf*ïi "firias in Polonia labefa&ari cupientibus

"!^l gppurtunum accidit, qvippe qvorum con-

uf - filia dudum eo pertinebant, ut Poloniam

"iW Gallico nomine obnoxiam haberent, Au-

m:.æ&&&&ïrw - &ores haud qvaqvam contemnendos ba-.

ii

beo, regem, cum maxima onera injurias-

ün ive Barbarorum fuftineret , ab omnibus

i Chriftianis regibus, « xcepto Gallico, opem

L'f

". petiiffe : hunc vero ejus cauf: nonigna-

?.5l L rum ultro auxilia Polonis obtuliffe, nt pro-

jmniam E p:niäm voluntatem duntaxat in fpeciem

alxcm'»artfü-

lignificaret, etfi res ipfa indicio erat, re-

T

t

. gem Chriftianitlimum non ftudio in Mi-

Fl

- ehaelem , fed benevolentia adductum ergà

".

Ti

.e[

u d

plerosque Senatores, quorum animos icie-

j r

bat ab.rege fuo effe alienatos; hoc tale fa-

n

d

qH

iendum putaffe, unde non potuiffent non

»,P

!

!

xcitari diffenfiones funeftumque civile

m r(—þl

M J

ítam

17

lumz cu

d

j.uxs adeo tota calgmitas in i

re-

N

(0N

G u

7210

emm af

fegem f'u:fn:t redundatura,

Camm ea tem-

lcero n

poramit ibi ä?fh»i)lïüg mfcordlaque regnici-

3 [JHCA f

vium effet , infigne facinusedidit Polonici '

en 18 Pe"l

bell:Imperatorjoh.mnessobæskms cone

us qu

fertoqve cum Turcis apud Choczmum

^alit, f

prislio, memorab:lem victoriam reporta- ,

X H/ngd dl[,

i t,

Eo permegnum momentum attulit ,

.epportuna reguli Valachiz defectio , in-

Europf frin

TU

primisqve Lithuanorum, atque inter hos "

ss Colo

maxime Demetrii Viefniovicii Radzivillii-

ss t eim

qve conftantia & fides, nec non velitum ^

atec pevï

Polonicorum, qvos Huhäros noóminant.,

-qer duo ml

aï qVOtlES FSPEUIBS 1mpems qvl nütantem

sift,

fortunam - mfs»repldn æcnt,crqve mPc'mra-

i dum n]

bant, & Turcas in caltris , pra veur de ftri-.

Mudum P

Cumqve enfem præfgrente Sobieskio , ad-

qum rex (

oriebantur, . Haud minoriardore decerta—

Itni Wünett

runt. Germampedues, ceteriqve expeeh-

m jl p

tionis focii una imeute & confilio experie-

It confecer

bantur Q'fe resfacile lenivit.dolorem ex

obabet j

morte regi$acceptum ; multamqvelaudem

Sobieskio, qui Duces Lithüanos ad trafi«.

lgravuer

ciendum Boryftbenem ad ca f"traqve fecu

m facj,

conjungenda perfvaferat; peperit, tantam

t efftma:

eqve. regm Ordmum grátiam ei conciliavit

Icürre

ut

co& T,m;uzg;i'm,;

71

'CWPMem.; ut fané etiam afferret »ipü pondus ad re-

n

-

nno capeffendum, — Com-

wwj gnum altero &

mcdum tanc Alexius Micbalovvizius fini-

j?Olonici 1

N

,COn- :

timz gentis periculum qvoqve ad fe peri-

nere ratus, opem fuam Polonis liberaliter

Oa

[

AT

l

as ]. promifit , fcederisqve bellici fincere fer-

Mihnsi EY an

di fidem dedit, & Cafarem fummos-

qve Europe Principes ad auxilia contra

V Dferlg

" "Turcas ferenda folicitavit, excitisqve fuze

. ditionís Cofacis, non modo perterrefecit

iil

hoftes, fed etiam fubita irruptiene Tarta-

As ]

[ ia

riam Precopenfcm vehementer affï'ixït,(&

D 3

.

J

i -

[9]

rciter duo millia barbarorum in caftris

MI

oppreflit,

lueüaura'- ;

"

Vix dum !

n Italia qviefcebant lites in-

P

:

|

E

:u

ï

Y

ter Sabaudum Remqve ;pubiicam"Genuen-

[5X

(

em, qvum rex Galliz, qvi fufcepto con-

w'mi&e

&e&!f |

ciliatoris munere, adhibitoqve àád refti-

i ägah- |

tuendam ibl pacem Gaumontio, negoti-

r&fonüï,':sïusclie- i

um hoc confecerat, ipfe jam illam in ho-

d

ftis loco babet, nomineqve injuriz & da-

hmu];;:;v:*läudfïl

nïnl dati graviter mulétat,& navibus fortu-

[jge ?

nisqve vim faci, . Ea cum nil tale fe com-

T

ii

eeitam affirmaret , propter qvod regis

Íe ac

oH'cnihm kincurrxyere

þ , psratamqve

*«

(ünt

H

p

wuciliavl:l

l

J doN'

C s;* "9.'

-

72

)1 ilrirftæ ümlll

præ&andü

m daNmrium offerret, qvedam

;?"'JO cohOffC

»er Gaumontium poftulavit, qvx centr& , vjy

ifius Reipublice, neutras partes amplee ,«

xz, dignitatem, preterqve jus &eqvum , oj

[j

erant. Igitur tota prope Italia hac regis

a QUE d

jl

f

ipl,

acerbitate commota eft, Hifpaniaqve jufte

Qmdart p

metu excitata, auxilium in oram mariti-

3 ditt

mam dimittendum Reipublice promifit,

uf

qvod cum rex intelligeret, nolletqve con-

at , J

tra fe a&rmari Itaelism, injurig paulatira

:

)

n Vil

cenqvieverunt, fenfitqve Respublica, pro

j molbi

fuþerioribüs'exhibätis.r'egi officiis hanc fibi

«Galicas Y

relatam fuifíe oratiam, qvod admoneret,

u

li

1

qve & ]

,

qvam lubrica ejus amicitia effet, qvitam

1

zz

l

us præ;

levi momento mutaretur: janiqve confta-

&s—

fs (

«c poterat, qvid caufz fuiffet, currex pa-

T feVoGd

cem Genuenfem maturáflet? qvippe qvi

ífciebat , rempublicam illam contra infi-

"mUS m

ii pot

dias proditionemqve Raphaélis Torreni.

ipebut

fatis jam firmatam, Sabaude?fpemivicto-

riarum precidiffe, ftudebatqve his rebus M m

capere occafionem militis GeBuenfis, cu- 5n dl

jus miffionem Respublica fadtura effet, ad , 4l

fua fipendia adjüngendi, uttalemintnoz ",

*dunjjudata, robqge eó oppor»tuniþr inj;t.ïïï?lrtibus (

ru;

z

CON TIN'!IATIO

725

riis. efï"'et

-

LEU

fimulqve ut transpartatäs ex

" Nerico coþortes eadem commoditate à

M chntrl

Sabaudo, reciperet, qvlbus contra novos

!s ample-

hoftes utererur,

*Pxïtæqvum

Ab Helvetiis sqva po-

ftulabant Cafaris regisqve fopamælega-

tah regxs

ti; & cur illi lpix, incclumi 9tqve inte-

ht ii

Vitit at

gro feedere perpetuse defeufionis , non

Y poridt

?

pof"ent deferere Comitatum Burgundi-

cum, qvatuorqve urbes, qvas Sylveftres

Wt« F

nominant

3

ltemq ve

Conítantiam &

xwul l

Brigam Vallefie, graviter exponebant ;

Mwm

um rogabant, ut conatus incurfienes-

'gm T0 nb

! qve Gallicas in eos fines impedirent, au-

1,006

lüü

xiliumqve & patrocinii fidem predidis

Jl

regionibus præf&areat , militesqve fuos,

1

M lþ

gvi. fub f:gms Gallicis merebant, qvant-

Prlmum revocarent

Ibi

Vero non u-

ia W dl

pa omnibus mers fait ,. neqve res hec

" hm q Hnü

ä;)

"

0[

ita confici potuit, ut Cefari fopams-

, i

gl i

qvecexpediebat; propterea qvod delega--

tus Gallieus multa de rege fuo pollicirus,

W d

id-. operam dabat ,

ut tentatis On*:rum

j

P

ammls x

allata in eam remi con£ilia: 1ere

jj j

erterentur

Preterea

fbfpiczonea *

"

Mm

V

.'c artlbus Gallicis illi& i*truebantur,

tx er ]i

th

eoes

224

C $ u

0.

ü

qvotidie invalefcebant, primiqve erant þä- aj

fïuperäori :

gi reformatarum partium:, qvi Aufiriis

gratificari cupiebant, pagi autem Carbeli-

qo come

. €i Rhatiqve difficiliores fé prsbebant, nec

EO

in eam fententiam adduci fe patiebantur ,

Wolfgaga

ut juberent milites fuos redire domum,

Dd patriæ»

r volutat

unaqve prohiberent, qvo minus in pagis

fus ditionis cohortes Gallico ftipendie a-

i, fmiia

lende confcriberentur, Faciebat enim pro

w hs

more fuo rex magna impeadia, & qvum

AYeYtIt, N

metu minisqve perficere deftinata non po-

NT

terat, magnis donis gratiam captabat, ut

fci conva

per Helvetios non impediretur, qvin oe-

i, atqve

euparet Comitatum Burgundicum , qvi

s poftur

alioqvi in ipforum tutela erat, qvod etiam

tint, iplg

in feqventi annoevenit. Jamres Germa-

1birtft, t

niz taleserant,ut principes,precipue Pro-

t li, vies «

&flautes , Cefari una voluntste fe conjune

ftüliye p

gerent, mandataqve in focios expeditio-

nis Gallice promulgata in foribus publicis

Ttlaitst

^0 atj

&ffigenda curarent, ju(titiamqve armorum

Mofitis.

ipfius comprobarent,

Saxo pro fide fua

grs cum eo fcedus pepigit, & exemplum

1 ratio f

&Iibemhdi

"feqvendi aliis tradidit, nec multo poft ne-

Mum

T

; ggxtiamf,conventus MulFani , ad qve

Q»

^i tf

D

i

|

"

CO HTINüjä TO.

7^j

iqï'fltmnt

PIR"*'De!leiqax.ï ex tribus imperii Czrenlss, Saxo-

"h mico fuüperiori & infériori , pariterqve

"h. Erancico convenerant, honeíto atgve uti-

j

J

"MW Hconfiliojuvabat. Aderat ibinomine Cz-

TW (s W'olffgangus, Comes Ottingenfis; &,

U. evid ex re patric effet, confulebat, ac de

!iülfiüïpag'yg d

Ca(aris voluntate ftudiogve in pstriam

"h prefatus, fignificabat, cupere eum, ut

w""n Germanie leges publicaqve tranqvillitas

ml

t

M

W!' conferventur; qv& cum hoc tempore i&

l

M

fs

W ::magng difcrimin-c ünt, incurfionibu:

Sé

j

W u

»

"I! Gallicis convellantur, monere przdic

D

dos

n

^ Circu]os, atqve ecundum muneris fuirge

112 tüones poftulare, ut copiis fuis tranfitum

if concedant, ipfiqve etiam ad defenfionem

.0* f comparent, militesqve confcribant, &,

p fiopus fit, vires auxiliaqve afferant, ut af-

um* fh&i vexatiqve per injuriam principes é pee

1* riculo calamitateqve eximantur: iis vero,

silit jni

,

. qvi boftis partibus fe obnoxios fecerint,

.neqve hofpitia, neqve tranfitum permite

T

[

li

&

int; qv& ratio füturafit recuperandg pa-

um

s, &liberandi Principes injuftis armis

5El'0 d

n

-

ropemodum oppreffos, — Ad ea Delegati

" "T

j

Da.r

Qïl)nbglorum- refp

onderunt, Cafaris curam

&

m

C 5$

216

It e[f"'

& confilium patriz effe falutare, HERDAS j ii

qve ele&oram & principum fuorum ipfr ïiisichcf

gratias habere, qvi in ejusatqve imperii fi - jj 0«

de tutelaQve fint, & manere velint : C&- o

terum ad eos referri oportere de capite pue jl

biies fecuritatis, qvod in Comitiis decis a

dendum fperent; qvod altero qvidemane ,j

gO qvietis & boni publici canfa ufü proba- ,a t

tum fuit, Johannes Philippus Elector Mo-

i

guntinus,qvi fentiebs t connivendo au-

-*

p

j Weran

geri -Gallo

i

um »

&i2

uiecn

üuam, dubiamqve

t

ii at

$pforum amicitiam & fuperiora promiffa,

adenburgit

Sncrementa item regis & augenda potene

ampromuz

)

4is ftudium expendebat, Catoqve Germa-

jl

iicipum [

'nls hfäbitus, finitimis ob controverfias

ao fdeba

fubinde excitas metuenduserat, hoc an-

a atimo, d

nd*'.ill uftrata inpritois Schónbornianorum

:dæ'zmperio t

gäme unde prognatus fuerat, decetfit.. Ba-

opditis

varus eqvidem placere fibi pacem teftaba-

iij jronu

tur, fed fceedus cum F, Belgisictuin plané

EOY

ei invifiim erat, eoqve orabat Cafarem

iils eoa

atqve admonebat, utiid omitteret, qvod

tyticul.

pericula *æx*-nmnasqxie facro imperio aifgr.-

i, confi

ret, alïïeäïäqure' duntaxat cauíam com.

m p

ntifs;

A

plecteretur, . (;umq'ue quid fuje me

77

l

CONTINUATIO-

as & Baronem

m

1 n-m]ngu

' animiqve effet, per epïüo—l

bus ab Caíare

! Kleiffium indicsflet, rationi

Ml

& fidei

adductisacqvieícare neceffe habuit,

gj

|

indul-

R

cx; ublic

« obligste memer nil fibi

M u

exercitusqve ejus fuperio"

jt, qvo Carfar,

'Ered?ï*-'g'ïïe I

Éieus lederentur. De

y

rem Palatigatum tran

doritas Privignia-

ii

ava íententia neqve au

*

M ondmn,

I

el

di ipfius conjug! à

p/; qvi Henrice À

.del

t

il

ditas Vitrii legati

faeris erat; seqve calli

d

gc

.

deniqvenecesfi-

A d

Gallici eum dimovit, n

P ürftenbergii ,

tudo Hermannl Egouis

fum impedivit,.

H ïxm

gratia

& confiliis valida, ip

am, &S3ve-

hp

Brandenb

urgicus fortunam fü

sdnte

es & dive'rg-

dorun Promiüä,üanicasqve r

i r

ans,; p

aci nüpet

( Priücipum ftudia zítim

T

initz non fideb

at, & bono r

e&toqve in Ca-

st t

farem animo,

de conditionibus , recupe-

At

llitatis ab rege 5ve-

i;*andæ imperio tranqvi

us

per

qve Maren-

diw propofitis monebat ,

abat, fibi curg

fore ;

i fxbägf:läüä

holzium pronunci

p

qvod Cafarieainr

e videretur, cujus & im-

*

u

ceífet: . Cafaür fupe-

4

u [

perii falu

s communi

cula damna

qve illata reputans

yius

riora perï-

VJ u;imd

confilia Gallic

à minime dirigi

li

cenfait ,

T v

m, etfi rex ifte femper

a

ad ügccram pace

Áin-

z

que

"

i

Z

[ cöNï

7:8

C,

SD S.

) n

finceritatem prz fe ferat, armaqve omif- — qoi

furum fe recipiat: nam qvo promiptiorem. ..

fe ad pacem oftenderit, eo minus eqvas | t

pacis conditiones ab eo fuifïe*acceptajs:

,ane'nfemy BII

itaqve vires & fubfidia circumfpici oporte-

stremohuts

re, gt*Germania vindicetur inlibertatenz,;

vué prini

qvippe qvam, rejecto armifHitio generali,

«s funiti

continnis incurftonibus fatigáverit, occus .

ii qdi

pàtisque Friedberea , Aíchaffnaburgo &

s lod

Selinoftadio afflixerit, contraqve fidem fa-

premi patrocinii X, Alfati urbibus da-

h i uoeelo

fnseli

tam , non expedata imperii Principum

Mfio quide

fententia arbitraria: in qvam fciens pru-

: Pitini j

densqve ante confenferat, pro jure vim

adhibuiffet, nec non Trevirenfem neu-

3 , proptere

. &tet beli

trius partis principem , nulloqve fcedere

i ompite

Belgis devinó&tum, hoftiliter vexaffet, &

non modo trans Rhenum, fedetiamtrans !

ro(piciar

Maenum Tubarimqve arma protulïflet, ^s us

&c deniqve conciliationem à Moguiftino CUR

Bavaro & Duce Luneburgico Georgio , "" fs

Gvilielmo fufceptam mora tergiverfario- — "imwe

neqve fua elufiffet, animumqve fic fatisá - ifari,

pacc'älien'um declaraffet, Palatinusetiam, — " lt conf

pgifo inj'ufiäin.Trevþi;'enfg , pericu

l-g pro- * Fommunis

pior, .

L

CONTINUATIO.

729

pior, tentandz compofitionis auctór e«

rat,qvippe non oblitus damnorum, qve

Qïqm

;

[

tioremï t

b

[

!

per fimulationem amicitis intuliffet Ture-

:

l

li

ïv

:

Q

l

!Q

ä

4

vaï

nius, qvum ejus cohortes Palatinatum

D

M

!

j

zm!;

"

m

1

CA

Rhenenfem, Bipontinumqve tranfirent,

Isextremo hujus anni menfe auctus eft hz-

[

1

reditaté principatus Simmerenfis, exem-

IHl

VW

to rebus humanis agnato Lidovico Hen-

um

rico, nifi qvod ipfi litem movit ob Bóckel-

-

heimium Lotharius Fridericus, Johannis

f'&*äæaaäemf .

Philippi fucceffor, atqveh

ocmortuo, eam

UM

perfecutus eft Damianus Hartardus. Qv

ii li L

acce(fio qvidem ad dignitatem potentiam-

T

ve Palatini permagnum fmomentum ate

T

. tulit; ptoptereaqve] paee frui voluit, qvöd

T

"

1N

H

l

f

- judicaret belli, qvo Germani Calliqve in-

Mqut

ter fe committerentur, difficilem exitum

;

j

Av

!

wih l

fore, profpiceretqve calamitates atqve

,ïeüeüzm:;ws - moleftias ,. qvas ratione vicinitatis fubitu-

I^. rus effet, fi ambitio regis injecta incre-

nemiiï;'-f'f"?! ' mentorum

fpe, illeda invadendi finiti-

£——

"f mos occafione excitaretur, Verum pru-

poge | dentia Cefaris, cui rebus poft curbatis ,

1

A

;!!!- maona fide conftantiaqve fe conjukxit, ni-

) Pls,ggusetiam, ;(

;,

mr

wx-

hil in Qommunis €ai

ufie perniciem ad'

üa

j

m

H

j

ios,ï.

750

( u wX

1 vddeangä

El

tebat, eratqve hic via liberandi F, Bel li

Q eun

& ftabiliende "infuper' Cafaàreg auctorita-

m

arlretin

tis, qv& fuperiorum licentiz temporum &«

1

|

P poleräh

rat.qQvodammodo imminuta,

Contrs re

* o

'

45m05, t!/

'Gallis nil fuz utilitatis caufa omifit, fufpi-

cionegve diffolvendi feederis Anglici mo-

-mfan ii

tus , atqve hoftibus diverfa parteingruen-

,U at

!

!37

tibus fuffedturus, prafidia de occupatis ur- p

?wm gi

bibus provinciisqve decedere juffit, robo- !

reqve collecto, fortunam inftauravit, Mox ä*faimw

imparatos Principes bellumqve non tiroen- hnytli

tes, ac plerosqve etiam ; ut nil à fe time- Is pat

rent, per epiftolam premonitos invafir , us

proximosqve Beleas Hifpanicos vaftavir, li ub

tantaqve vi & terrore eas Regiones come !litiu,

plevit, ut fi fuiffentfine feedere, parum ab- :t, qiin|

fuerit, qvin baud longo temporis fpatio siruj

omnes fane Regis arbitrium feqvi cogeren- sss

tur, Commodum Montalius Carolore- ui, ]j

giam liberaverat fimnlqve Luxenburgiiþ'admïniüerf

traBfitus. regem ingenti folicitudine leva« un qi:

verat, qvoniam is cum omnibus fortunis. t dfb

inftrumentoqve bellico, infidentibus licet ; fer

vicina itinera Batavis Hifpanisqve, felici-

ïdw Q (

ter elap ,.,f.gl.ls.»fu?mt', cujus nomine alioqvi

AR praten

s ;lefl;&-'": Marps

P.

73X

j co N:rf,&uä 710,

TT

Rex valde angebatur, adeo nt totam bene

"w Galliam ad eum liberandum commoevere

"i - vellevideretur. Hec dumagebantur, in-

Mu telligi poterat, qvo Rex animo effet in

(i Germanos, qvippeqvornm erga Cafarem

ïffSHB;*icmg.; fidem fuam injuriam "putabf.c, non päiïh-

jüma|, rus, ut mandata contra eos edita, Qviar-

l

1

"w] ma pro.Gallis ferrent, libere in Kepioni-

Wiue| bus füis promulgsrent, qvod Duci Mom-

luN belgardico ufu venit: fed neqve amicis af-

meiw| fnibusqve fais pepercit, qvum non modo

ha

& milites prede cauía paffim in Neoburgi-

muswi| cas Provincias effundi fineret, fedqvoqve

las Palatino urbes vicosqve eriperet, & Be-

TT - ehunii artibus circumventum indigniffime

x baberet, qvin & ante fodus cum Cafare

'M æmyxis fpio ,

áQtum de injuriis per Turenianas cobortes

illatis conqverentem irritavit potius,quam

TM

m

—

^ mitigavita

Dixerat euim Pomponius re-

——

-gii adimninier confiii, hanc eorum efle

[ [

gj at

" fortunam, qvi fe medios partibus pretae

f

T.

fomfiïf*f :

rent, ut difficultates moleftiasqve belli e-

|

1('«

P0v

is animis Fe'r'rep.tr, qvs evitari non pof-

li iniïïfvdbmll

[

]

y fent

; dum cogerentur exercitus, ad tranfi-

r s

j

D

XEI.

T

, tumqve para'rebtï;'w. Etiam Naffovii Co

H

[

Vi;ini

Principesqve Salmenfes, &

cþjusmu

s d

; Qxiaþ

*

(0N

432

C* . s

Vf d:gm

fiue diferimine, vel ob fufpicionem levif- -

,)dwm (l

fimamqve offenfam, repertumqve injurig -

qrii s t

pratextum mul&ati funt, communitoqve

vt ele

Nancejo, firmatisqve Lotharingie & AI-

fatie finibus, aditus ad infeftandam Ger-

, q

slere ii

maniam oppnmendamqve libertatem aper-

ais qri

tus eft, mterceptoqve altero poftanne Bur-

ga.mdlæ Comitatu, tota Hifpanorum fortu-

porentmnl li

sot, Ü t

na, qvs cum nofiratibus Belgicisqve regxo-

tnciuret

nibus commünes rat:ones habet in pericu-

lum venit,

D Sedia la

1674 Interim multorum animi adhuc |

dum fpemï

m ineüget

in. fpem reparande pacis erigebantur,

qvum prater opinionem fubito

res come-

mve p

vérí& funt, propterea qvod Gallie & An«'

ktbergio !

« «*lis regum legati, qvi una cum aliis Co-

ileloc fu

lonie Agrippins ad tractandum de pace

d um C

;tomvenerant, mandata «aufati diíceífe-

wlnty ex e

runt, ideó offenfi, qvod Gvilielmus E-

t'rinipem,

gon Fürftenbergius ab Auftriis pro face

lque p

belli habitus, cum rheda veheretur, com-

Abfe anim

prehenfus, contráqve datam fidem Lega-

*æmnüha :

tis, quorum in loeconumeroque is efle cu-

Etw (]Væ D

piebàt, abreptus, Bonnamque, in qva

t domipi

1unc aefaris prælidmm inerat ; abinctus,

V N

PI' e-

(

,CON;TINZZATJC;.

L

723

kionem [

pretérqve dignitatem & jus Principis in -

ecimus

Wi -

cuftodiam miffus fuiffet. Qva

n " ;

Februarii dies erat, cüm id belli continu-

]

| äü:gjg& Al

andi novntn effet clasficum , non invitis

M

Batavis, qvippe Auftrio nomini amicitia

fl'ïä!?mä?er. l

& fcedere innexis, neqve alienis ab ea re

M. -

Hifpanis, qvi optabant, ut regi ob nimi.

Mrüntorto.

am potentiam formidando plures hofteg .

Vr

exifterent,. fibi contra plures amici focii-

mevenerat,

lr

qve conciliarentur,

Id ;;')o ftqva

Y

tur, ad eum

tegis Svedi? Le

t o d |

. modum fpem pacis Europe , fructumqve

d

operz in eógenere pofitz fibi eripi, pre»

m

ptereaqve pro reftituendo in libertatem

Fürftenbergio 'm'agäop-erä annitebantur,'

qu ol

!

f

a

T

"T

j

;

Sed qvale hoc fuerit, aliqvanto peít cogni-

al o

tum eft, cum Calàr rationib

et,

TI,

qvamobrem ex eo loco amoven'dux.n.puta-

aL n

vérit Principem, qvife vocaflet in odium,

"i

d

teftatumque apud multos reliqviffet, qvam

p

du

alieno ab fe animo effet, dum paci imp«-

T

aæmtähg*

diendz confilia adhibuiffet, taliaqve ad-

Jm

at Ü

mififfet,'qvz nec per Caíaris officium,

i qï'i

nec per domini beneficiarii rationes ferre

"

gere teftibus, qvod ad«

l:ægguiæt" p

Re-

PIZ*

H ET.

.

m

C. !& S. —v

?

.*

ï

HHUS; qV

Regis Gallig, hoftis Rsipubficæ, vclun.

at

tatem nutumqve totum fe convertiflet, fu«

umqve edi&um, qvo Germanos focietate

sscpen

s at

militis Gallice prohibuiffet , fublata obfe-

qdeleopi

qvii preítaudi religione, violuffer, Regem

duntir, d

qve ad odiumbellumq; extimulalfet. Qvod

gj ptin

cur facere non debuiffet, mulias eum caüfas

a rartdtd

habuifle, prafectim qvumisPrinceps eífer,

asf

qui confenfu & füffrapio principal im

;r,zï.'eu Pt

Imperii conventibus careret, effctqve in

ditionem Auftriorum redactus, clientela.

fs utoltel

qvé fide in perpetuum fibi oblisatus.Iraqve

lmjx.æä'nus [

editum & in Comitiis approbatum . fecurj-

j pon'sgve f

f argütbut

tatis Lesatorum decretum eo non poffe

produci , ut Princeps écuítodia dimittatur

Arem, t

V EQD) [2

feqveftris ideaflervandus, qvod id neqve

ex Republica , neave ex fua Crfaris digni-

m jue:

sV edam.

tate efle judicaret , qvi fomes belli ac

"h. Coyf]

difieufionnm in Republica. fuiffet, faeda-

qve Serinii & Frangepanii coufilia Re. 1

Qtationih

Galliz enusciaflet , f& autem , cui adtalia

w'ah'ud fuif

indicanda obítrictus fuiflet ,. &

jure lepi.

"I oris

busqve etiumnum teneretar, €

däæt ; 0-

pimisqve AbbatieGallicze reditibus

auctus,

i NÀ qu

illigas-

i e;x.temor Regi & hä&i—&ipepdidfiäfe

. m*"&fþtu

fet,

!

É

€ON TINUATIO.

?5

24

ts &'clun.ä. ïsï, in al

ius, qvam veri & fupremi df:;fax.

L

"tl a, poreftutem traderetur, Hiectunc intet

"

[

&

^

"Wmy dificilesac perplexas pacis re(tituendo ra-

"jf «tiones affrmabantur, cerreqve in. capita

m

d

'io!æäfew.Rxgem. . mox defcripra cogenitioni comltioranfub-

imulaffe[.ïw jiciebantur , famaqve ad exteros etisni

Hs

. Principes perferebantur ; ut quibusratio-

Pitewf

- mibus Csfar ad tale quid decernendum in.-

; ducus fuiflet , patbm fineqvemora intelliz

n

iï'-.t.qve

gi pofler, Pertinebstenim ad famiam Cae-

M

- faris, utoftenderet, cur nullo A'imy.exfii jü-

AOUY

n

re impeditus faerit ; qvo minus muneris

l

äggïtämj

2-»

NV

;

| temporisgve rationem haberet, quod Prin-

20

TT

| ceps arguebutur eommitfi, . qvafi contra

k

?

KJM

d

A:-

:

d"

j

j

:

Cafürem, tanqvam Imperii ca pit, & fiul

ts n

coutraeum tanqvam hereditarto benefi-

ciarioqve jure dominum fecifíet , novis-

hii

| fimeqve etiam pacis compofitionem retar-

TID

dallet, . confiliaqve falutaria & optimáa

3

Pübkürfüïäï,ffdi'

b

x

. machinationibus fuis invertiffet , qvarum

z

DI Mi

]

non aliud fuiffet remedium, quam nt aver-

TT

D.

k ol

tendi majoris mali caufa ex urbe Coloni-

enfi; qu& nunc conventu Legatorum

0 KWW :

W

" fancta 'erat.,-aufe:;üur. lis antem rebus

lib

tior,

ii

: —*-.G.ermgni.?: ftatus ccepit fieri ;ütbulen

D

s

Gal-

Z

t

/

[

L

: 236

CSS

(05

Galhqve ad vehementiorem impetuna »u,accon'

soncitati, rejecta irritz fuper paceconful- [lis,

tationis in. Gæfärem iavidia ,

Palatino,-

gnventum

contraqvam Heidelbergz de regxs fui vo- ve adont

luntate pollicebatur Bechunius, arma m-r/qfuï u

tulezunt, ductuqve Rupiforrii & Vaubru-

mfenthlt

nii in aecum Germersheimenfem profe&:,

as Borai

laté omnia. vaftarunt, atqve ipfum etiam

- edettus

Germersheimium, ejus ditionis caítcum

j OäGt

v«tus & Redolphi I, Cefaris morte incli-

d belm

tum, mterceperunt.

Miratus fubitutao-

manam

dium impetumqve fecurus fidei (u: Palati-

. m non u

nus , prudentia confiliisqve fuis regi Gal- '

?

pellan 0

lie multos hoftes, domi forisqve excita-

15 VIfeSqy

V!t ab eoqve IHPFIDMS "Danum abaliena-

/ 1bton u

vit, qvippe ob expilatos fororis Gviliel- '

mins Erneítinz dotales fundos cunmmoe

tet volonta

tum graviterqve offenfum ;

tum Saxonem

Jergenüs l

s Db

atqve Brandenburgicum, Duces item Lu- -

Wod ex t

neburgicos ad füfcipiendam reipublice . '

W&

faamqve caufam induxit, & fide faedere-

qve Cafári devinctos, ad vires in commue

; M0 o

nem utilitatem exphcandas permov1t.

i n

if er

qvorum exempia imitati fant Orientalis

ibet

Francxæ Prmcxpas ; qvx Nonmberg&con-

gre- )

Pm llten&"

CONTINUATIO,

737

: lmp mm*"!

grepati , accommedatis fecuritati firman Es

WC nful

de coníiliis, prout fuperiori anno Mül*

Ql&ünu

]e N m &

" hufii conventum erat, de mutua defenfio-

ms)lm (nn

ne deqve adornando expeditionisappara-

ta confultarant.

Saxo nil veritus Chalffa-

ti& ln

--

- ni Grafenthaliiqve mina

S7$

implevit con-

ln

ditiones Egrani fæäens,cu;us ineundira-

/J/m &t

tiones 'moderatus eft Baro Henricus Frifie

s um

s exemplo ad Germanis concordiam u-

LOU

i; & ad bellum ex vifceribus reipublce

E s

ühh um

extermmah im peridoneo , priefertim

q fm.ïl li

qvum non multoó po& Franci per epiíto-

am appellan comiterqve invitati funt ad

L N[l 0 ttle

animos viresqve cum utroqve Saxoniz

Dudint

circulo conjungendas; id qvod valdéac-

vl d ä

Q

W

d,me-

idit ex voluntatePetri Philippi Ántiftitis

'Bambergenfis, & Ghriftiani Ernefti Mar-

M myM E

l

ehwms Baruthini, qvi nihil pretermitte-

lmu Dh "'9

U

bant, qvod ex re publica effe arbitraren-

n 525

d

.Difficlias apud Svevos concordia

yt d u

COlVlt

non modó qvod mifera Palatml

d fortum ipfüs ante oculos verfabatur fed

C!PWW 1 V19. Bavarus etxam qv1 epsmas ibi cli-

wan entelas habet, pro ftatu 1l!orum tempoe

jNr ü"äæ |rum pace- utenüum ftatuebat , "Turenius-

QVB

0

n

MLA E

qveiis benevolentiam Regis fipn

ificabat, -

j

fibello fe non implicaturi effent, Sed vi-

wus i

P IA.W

citcaufa Reipublicz , auxiliumque contra

,jb

viminjuriasqve Ulmre decretum eft,. quod

:;:ïefiï(S?ä]ib

rebus Oefaris perutile profperumque eve-

i;ionibüä j EXäf

nit,qvoniamed"regio & vicinitate erat

s

opportuna, & ad inferendam ejus caftris

d &

Hxcdum

annonam permultum welebat,

p m

agebantur, laturi auxilium Saxonesadve-

ss

niebant , & rem cauíamqove Palefiti pa-

m eg

riter.& Germanie adjuvabant. Mox Duces

Atv Gdb

Luneburgici, cum Cefare, Hifpanisqve

diqie hi

& F, Belgis foeduspadi, cumcopiis ma-

«ielleretur,

enaqve tormentornm vi apprópinqva-.

icipet d

bant : neque fecius Brandenburgicus ar-

j

ollicitati

)

l

m&,qvs ex formula paiionis Voffemen-

fis depofuerat ; corripuit iteratn, acin Gal-

zutraji;ä fasq"

petilees,

losconvertit, eum quodilla transactio

: femilam

ejusniodi effet, ut imperii legibus-officio-

Bet, tun q vod |

Altrt, ape

qve fua fraudi effe non po

'Micæ hü&ibz

ex fcedere antiquo inter Principes electo-

?iCUlOfum à !

res inito, fanctionibusque Cefareis jura-

?tür. ä

tiscopfirmato , tanta fit omnium neces-

'iäqva mm

fitudo , ,tantaquïe'animorum & volunta-

cile

i

tum coi jun&io.eüädexbeat, ut nþn fa

ar- * lm

!

$

L

a*

'"CONTINUATIO,

739

hägniäcabät,ï; '

-

z

arctiora qveant e

ffe vincula, qvam -

e

[2

d

]xmt TE

quibus ipfi inter fe colligentur, Itagve

m

Prahdenburzicus fiducia Znionts cletlora-

A0 ero

!

-

E

lis erectusad libertatem , £efazisq» cohor-

*

Miten

tat!

Ficin:ï::n iral

onibus; excitatus atque exemplis etie

L iris

am ?ïïppin"qgorum y&rin ci pum conhrmatus,

nóluit diutius effe. óbeoxius infidiis Galli-

4 lb

cis ; unaqse cum republicáa, cui femper&

URAS M

fumma ratiotie devin&us effet , belli: for,

i p

)

URU

W

u

4unam expeririftetuit, ut ísl:a tandem

'àc taita communis parriapreftarerar, fa.

d. lt

iperbaque hoftium '.de Germanis opinió

N

xonvelleretur,

* Socium

cozmnatumque

n

N

T

)

qïil

1l

j

PPrincipem electorem, totinjuriis affe&um

Mub

& pollicitationibus quoque deceptum,

lp&icuis t

«contra jus fasqve gentium, cóntra facras

j

p

dmperii leges, contraque pacis W eftpha-

T

" j

ï;i'j-'ï

licze formulam armis . Sppetitum au:&ilio

!l

[

deftituere, agrumqve ejus & vicos Rei-

"N

qï

)u

;

IMW

*ublice hoftibus diripiendos relinqvere

j

zagei.-iculofum 'pariter ac puden'dum vi-

I/

Vü

N

idebatur. ^Eo magis , quod in Palatini

1HW

-fidestqve inmocentia. nil defiderari pote-

i

:yat ,neqve ejus culpa, coufilio, aw rebus

| IIUWH

il

Ml äm

il

& factis g*;;lam regi damnym éatum.

qvane

N

(0)

749

Cu ;s'. 5 &

3

d

a at

4

sfabfidiü W

h

gvando favebat ,paci,-xbe'l!umqvä Cefari

i

H

grani K

ipfi tantifper disfvadebat, dum proximos

^phatmem

Principes ipfumqve f& peti videret, adeo

E

qvidem, ut qvum Galli eüm ad füfcipien

dam regis caufam neqve cogere, neqve

^agad ln

perfvadere poflent , fama tulerit, Franco-

arilurisoi

dalii intercipiendi confilium iniffe, qvod

ET ]

tale iqfïitxltum etat, uttotus fere Palati-

gdis t

nátus in poteftatem ipforumredigeretur.

n

Itaqve ut malum imminens anteverteret,

j Bilamatus

de fcedere inter eum Cafaremqve agi CQ

gachum «

ptum eft, qvo prater alia hocqvoqve con-

tinebatur, ut Philipsburgi munitiones fo«

lii profe&it

- dtopinatoi

lo eqvarentur, fiqvidem iftud caftrum,

a, Tum|

qvod proximé Palatinatum eft, Cefar . in

iptirt Occt

poteftatem fuam redactürus effer, Qvibus

« lm loflig v

ter'npöribufs cbnfiantia Palatini fuit memo-

; 'nptoSaxonun

rabilis, magnumqve momentum attulit

sedicres

ad bellum in illis finibus gérendum, qvod

Gallos ita male habuit, ut in tra&um di-

weenm fort

i txomm

tionis ejus Rheno finitimum incurfiones

if n ln

facerent, ruptaqve iterum Monafterienfi

Apof difc

pace, onera ftipendiaqve belli populo Pa-

latino imponerent, paffimqve damna &

mllns.

Qvare Gafarisco*.

Jilofggrs

gyg/ft.itatem'vinfe'rreml.

hor-

x

"

I

af

CON TINU ATIO. :

74«

3-

'ï'nqve(jæfm ,'ng*fes fabfidio Ver;ärunt, Saxoqveex fof-

Aoring mula Egrani Feederis auxilia mifit, & Fi-

] lium Johannem Georgium, Baronemqve

mü'-ïcipïen. -Chriítianum Erneftum Kannrium cum ex-

WaE pedita manu verfus Rhenum movere juf-

Hss fit :iis ad refiftendum profectus eft Belli-

l ] | vifus tribunus Gallicus, qvi repente cele-

ii | riterqve excitis Philipsburgo & Landavia

manipulis , numerum fuorum valdéauxit;

st |

Ntiert

Cafareosqve & Saxones, qvi ad defenden-

Ium Palatinatus limitem venerant, apud

m

ühmqquäcon-

' Maudachium adortus, fþerayerat,eroum

confilia profectionemqve pofle interverti,

D

nijg; | f ex inopi

nato ipfos invaderet, impetuqve

ii

uteretur, 'Tum prafectus militie Genera-

ml v

is Caprara occurrendum ratus, ad fufti-

r

nendam hoftis vim fefe comparavit, &

Ls

ii

n

j

il

:

"

prompto Saxonum auxilio ufus eft; Lotha-

TL

ringosqve alacres adjutores babuit. Utro-

od

vt

rumqve enim fortitudo maxime ibi fpecta-

jj t

"

tà eft, Saxonum precipué, qvorum dura

n

D

ihiti'a--ileïs inlaudem verterunt: iis ali-

j

n

i

vanto poft difcrimen pugns fupervenit

f bäï?ïah ! Dunevvaldius , à Duce Beurnonvillz mif-

l

rrï-

ia

N

M

0,ä'.-('us, qvi hofies commiflo ceytamïäe ace

V j

me

j

E

74

6s

(

mo dilapfos perfeqveretur ; fed- hi jam

) dor

evalerant,, multisinacie defideratis, &

ul

plerisque etiam, inter quos ipfe Bellovifus

jirmise

fuit ,fauciatis, Ea fpe fru(tratiGalli,cu-

lii

reularunt fuperioresinjurias, ultionisqve

gt

cupiditate magis iucenfi, invifum fibi Pa-

hat

latinatum multo & vario crudelitatis ge«

ypporus

nerediripuerunt, &vicos villasqve igni

qtt!y fgpnm

cremarunt,nec minus oppiídorum arci-

gf us

umque fundamenta fubruere, paffimiqve

raot o

folitudinem facere'coeperunt, Inter bas po»

!iïæ3 V'lm g

pulationes de arcendo hofte confilium ca-

tumerc

pitur, qvum nunciatur, Turenium, tra-

icum fclop

jectoapud Philipsbureum Rheno, Wife-

at, ince

lochiumintercipere ftatuiffe: in qno cum

cimén COf

fociis permultum effet. fitum , cenfuerunt

voloco di

minime fibi committendum, ut :ab hofte

1 df fem

in poteftatem redigeretur, Erat tuuc in

nove r

caftris minor vero. fama de viribus nu-

p i

meroque copiarnm Turenii , unde fidu-

u fepe

-€ià eos fübiit przlii conferendi , qvod

fenior Lotharingim Dux ,- qui per explo-

irefenon p

tttnoaffe

- ratores fübinderes hoftis cognoverat,dis-«

Weederent

Ívafit qvidem , rationesqve periculi de-

h:cofurtum

epor-

| mon&þav?c ; fed qvia Capraræ fper

s

: tang

, à

Atipus H

*

!

| c&z&rrkzz.fizræ |

745

tgiïdæ victorix fublato , lan;gra alia ratio

'ikäemiga '& E

conftituta erat , & re belli focislisforedu-

xit, fi armis experiretur, impetuntqve ho-.

ftis confeftim fineqve mora inhiberet, I-

EM

gitur apud Sinshemium, oppiduminferio-

nïf(nmä Dy

ris Palatinatus , commoditate loci aditus-

Wdf)/!äüvs lts

|

7

qve opportunum , congreífi , acriter pu-

Iïl:sqve 1gni

t nj

gnarumt, inprimis cohortes focie mapna

audacía impetuqve in Gallos irruebant,

Bnrt

contraque termenta ab iis difpofita pro-

greffe, vim. globorum. confertisfime ca-

ul N

dentiuem excipiebant :

inde à ferentariis,

h Tein.

qui cum fclopis majoribus in proximola-

rgaæ?hmfk'iïe-

tebant, inceflebantur, jamque in apertum:

Mi

Mi

du

difzrimen conjecdii focii, non modo ex

t

2!

j

n

iniqvo loco dimicabamt, fedetiag vide-

4

Al

VA.

bant, hofti fe multum effe impares, rece-

g u ;

P

tumqve circumfpicere oportere, prafer-

ml

tim qvuaam eqvitatus oblocianguítiam hor-

lp z

torumque fepes, qus illi objectz eraut, ex-

TTE

plicare fenon poilet, Ex quo fa&um,ut non

ht W!P , F,

levi dàmno affecti retrocederent, falutique

r

iif

IS';

fus confalerent ; pars Heidelbergam, pars

"

«i*|- Francofurtum profagerunt, Caprara &

]

Püï

unt.

ï

æjpüihttt j

Qu r

ï(L'otharingus Heilbronnam fe receper

Po£&

l

744

C. s Ro

Q0N

Poft hzc Beurnonvtllanus, qvi copiis apud imd

Rhenum cum fíummo Impefiolpræerat,gïmperioqve

Francofurtum pervenit, egreffusqve hinc jl talen

cum cataphractis & pediatu movit in Pa- j dl

latinstum ad res inftaurandas, fed nihilo , vt

tunc profperior. belli 'gerenäi* ratio fuit, ];CODJUWCM,

"Tureniusqve recentibus auxiliis, qvs ex stl

Burgundia atqve Lotharingia adverierant, rj

firmatus, viribusque rurfium füperior, mo- ,j nl

re fuo confiliis Bournonvillani Ducis prze- jf

vertit , & ad invsdendas ejus cohortes, riski

qvanta potuit feftinatione, contendit: ee ar, p

tempore cura Dunevvaldii, qvi fpeculan- if

di caufà abierat, effedum eft, ut Bourr.on- üt hm

villanis daretur fpatium fe recipiendi, qvi ,(

j

undazaqv

ofleaquam evaferant, Dunevvaldius di-

ttro il

A

ftinendis cohortibus feffus , .excitasque

P

lam à refi

contra fe equitum turmas confp

-

i

E

icatus , :

fortumamí

planeque refiftendo impar retrocesfit, ho-

toporüm

- fte eum non infequi aufo, quod rationes

j tatipuli

— Gallice non patiebantur, ut concepto vie

tins natir

! cinorum animis odio in Galles acrioreg

- "t d

ftimuli adderentur : qvandoqvidem íen-

BUT

tiebat hoítis, Auftrios hisrebus Principum

um

"tmore [o

*]

| ;mimos ad ,,fe inclinaturos, ut non fol

/:,ll

Pro

| It j

]

l

"

CONTINUATIO,

VWaAS

*""001 Ils

roportione, .qvam jure beneficiario Cz-

TR T preery

fari imperioqve deberent, qvamqve con--

*a*h« 'ehm[»

ftaret effe talem, ut per eam Gallica smi-

- citia non diffolveretur, auxilia fubmitte-

HH

mhdo

rent, verum etiam plures cohortes copias-

( r Fm:

ve|conducerent, feedereqye cum Cafare,

duj s,glæ ejl

focusqve i&o definerent effe medii neutri-,

lr

-qve párti con ]unöh. "Qve rés, po&qum

uïy Vr

. longe aliter..evenit , tam mole(ta itivifa-

al |

qve Gallis fuit, utiratis percitisqve animis

VN N [es

pr'eter jus & contra eventorum fidem aer-

W W M

I

marent, fpec:e defenfioms imperii Prm-

cipes illici circumagiqve ad. Ceíaris nu-

A

]

LwDF

tum, ut fimul cum Gallornm amicitia ,

!

m

j

A

i

r

vetus fundataqve libertas ipfis eripiatur,

!

q——:

drfnlulu l'

De cetero nii: prætermlttebat Turenius,

u( X

j

i

u

qvod cum é re fua, tum ératione belli du-

D

I IM

Wrï M

ceret, fortunam fuani modefte ferens,etiam

E

ii quiM ifto aemporum &atu qvo dxlapüsfocw-

Uguaoqm; rum manipulis in acie conftitit , atqve

Qu | his rebus notum teftatumqve elle voluit,

"TI (l eog accepta clade dxfïugere coactos, qvos

]

( ïäzmlfff .tamen puguaiïä fortiter, ipfe ultro faffus

hlS W V eft, & temere loqventes coarguit, futuri

ii P

mymv:dus, nec intempeftive recordatus,

11

60$,

N

746

CU£f

3 /*/coN

eos, qvi jactantius dicerenty nondum ex- !tj pei

loraffe fatis víires & animos Germano- j d i

rum, qvos non foitisudine, fed numero j

duntaxat pugnandiqve opportunitate prze , 2lin

ftitiffent: praterea tot militum fuorum', , qut

qvi ceciderant, jaduram miferari confve- s (

vit, camqve precipué ob caufam gaudio jji/i,/

non fincero eítaffectus, Verumenimvero jl

focii, amiffa ibi felicis fucceffus fpe, in um

Alfatia tentant fortunam, atqve in bel- ml

lum majoribus viribus gerendumincum- ,ylnt:

bunt: eó contradis undiqve auxiliis; vipolttin

contendunt Cafarei atqve Lotharingi, & j

acceptis ex feedere Luneburgicis ac Mo-. (f

nafterienfibus, afcitisqve Palatinis & im- jj |

perialibus cohortibns, verfus Argentora- ij i

tum movent: Ubi cum periculum hau "niliqm,

parvum à Vaubrunio impenderet, popue ii ,.

lus urbis in metum fufpicionemqve pro- 4« ,

nus cenfuit, uti Rex Galliz pro hofte ha« ,.

beretur, poftulataqve legati Cafarei, qv , TW

plerisqve proceribus ambiguam belli for-

tunam reputantibus difplicebant, appro-

[

æ&um

barentur.

Qvibus modis Rheni aditus,

t «dit

fociis.

A

qvem Galli intercipere cupiebant ,.

uper-:

1 G

CONTINUATIO,

747

LOTTM

WGermanM

äpert-us, prefidioqve firmatus eft, qvod

non modice conturbavit Vaubrunium;,

m

vi qvantum in eo tranfitu Regi fuo fitum

M TTMM :

effet, eítimabat: mox eum pcenitentia

Ms

fubiit, qvod mora corrupiflet confilii

ii -

fructum, Cafareisqve preveniendi fe fpa-

d -

tium dediffet, qvo futurum effet; ut vici-

Ri n -

E

' ;

n2 ifta mediaqve partibusurbs à rege,cu-

us

juserga eamantehac voluntas propenfus-

Y r

qve animus fuerat, repentina vi impetu-

TUl

qve abalienata, commodis Gallicis obíta-

uäqve T

ret inpofterum conatibusqve iíto in limite

mj

obniteretur: eó loco cum reseffet, com-

lu

3

:

meatus difficultas hoftem maxim: foliici-

MVIW&W

1

3

tum habuit, totaqve belli molesnieam

yilp Regionem incubuit, magnusqve ardor

apin. -fuit militum, qvum tempus & respralii

ii ; conferendi occafionem darent. Tureni-

gumI". us caftra metatus eftinter Enzheimium

(l atqve Holzheimium , 'inferioris Alíatie

i, pagos, inftructaqve acie copias fociales

u jl expe&avit. Neqve his erat cauía differen-

(s* - d& pugnz, cum urgere hoftem, interclu:

jiü*. dereqve aditu ad füperiorero Alíatiam

Ü

mïkw;,fociiäg vellent, qvos conatus aftu militari elufit

|

upel? :

Iiz'

. Tu-

-

"

:

E

L

748

EC

Turenius

-, objectaqve fylva, cui munitioz

nes c&ítrenfes pretendebantur, loco diffi-

ImMI er.af»m

cili ad f& invadendum, nec fatis Focdera-

äcorhmodä Ü

, st

tis explorato conftitit, unde multa damna

facii acceperunt. ]bi Dux Plo&nenfis prz-

am m

íenti animo pugnavit, magnaqve in dif-

hyiülets |

afelie

ficultate fuit, qvum Bournonvillani, qvi

integris viribus pralii aleam frectabant,

abariot

fndï)

re'ïe&m

non füccederent defatigatis Luneburgicis,

(ig auorit

qvos ea pugna valde illutravit, qvod cum

veterano cautoqve milite diu multumqve

st

Ttute nterett

decertarunt.

Simul Lotharingi manife-

fium difcrimen fubierunt, pariqve con-

vfore exit

ftantia & impetu maximo 'dimicarunt,

drnts, 41

qvorum fpectatz fertitudinis recordatio

i, rorüe

przcipue Georgio Gvilielmo Duci Lunes

prévari r

burgico perjucunda fuit, Turenioqve ho-

vfyeserat

éti laudemexpresfit. Necaudacia, ueqve

äci dntrci

animus Monafterienfibus defuit, qvos Ba-

? m a

z

ro Vedelius fub(dio sdduxit, laberanti-

AYt coli

busqve in tempere fupervenit, Toto illo

teertend

tempore, qvo congrediebantur, pluvia

atbus Br

dimicantibus permolefta fuit, prazfertim

l quppe àt

hoftibus, qvos cum lubrica veftigia falle-

" oes

fþcii;-

[

r.ent,A,in;pmmtiä,&ffïd inceffendüm'

J

ru

-

Mi

!

äONTINzuTm :

749

Uij Lumapmen tardiores reddebantür. Locus

Wmdifä.

ejusmodi erat, ut qrvitatus omnes fuas vie

Al res commiodé explicare non poffet,: pedi-

h domm:

* tatus autemi Carfarei precipuum roburad

05&1&&8 Præ.

. puguam mon admovebatur ,. qvanqvams

m

" Werthmüllerus fübfidio venit, omnem-

lt qi

- qve culpe fufpictonem effugit: alii con-

Vtbon

tcaria Bournonville Ducis marndata caufa-

r

' bantur, rejecta in Lobkovvitzium invidia,

Nv tur

uteretur, &

qvafi is auctoritate heri fui ab

-U

1 Km:mqva

impediret, qvo minus dimica

13355

-

pper-

'

tünitateuterentur; fedqviaid minime tu*

tum fore exiftimabant foederati, fenfumi

i, t

o ,

| recedentes, auxilia Brandenburgica expés

Bd r

| &abant, rurfus hoftem lacesfituri: eqvet

T

! tempore varii rumores fpargebantur, ma»

i ggaq"ve fpes erat intrande Lotharingis, ac

jl Brifaci intercipiendi : . contra Turenius

iE cauté omnia. ad. refiftendum. comparärc,

es accire, Regemqve fo«

ii pluresqve cohort

4« 1. Tieitare ipertendeb

at; at haberet, unde ad»

denburgicis copiis obfi*

,rgditbfïlphlv", ventantibus Bran

W fleret,

1

1

qvippe à qvibus prcipue fibi time«

ii

"a

[

j m

fl

ï" *,

bat , etfi

longé aliud prz fe tulit, palame

necfine Dortfingi infectatione dixits

n

éam

Ez;amüïï qve,

Iija

N

2$

CQ' ! s.' ' S'

;,W]mjme e]"

eam expeditionem fine metu atqv& pericu-

,auge!

lofuo emiffum iri.. Inteyim Regi fignifica-

r

vit, qvantum in difcrimen copiz furze vo-

carentur, fi tot feederati hoftiles exercitus

,liionis

m

armis fecum experirentur: itaqve operam

dedit, ut Brandenburgibus à focietate mi-

1 Gu

litke averteretur :

eo confilio miffus eft

ii g

s

Holmiim Feuqvierius; qvi efficeret, ut,

TO.

giss qïlm

Brandenburgicus retraheretur in Marchi-

»m, prorfusqve diftineretur,

Id veró

digntt

m&&umeks

cam haod feviter pungetát, prifertim

g. umliterz ab RegeSvedis mittebantur,

Biye &i

qvar eam in fententiam fcriptz erant, ut

viertt, to

intelligi poffet,, nom paffuros Svedos, ut

slibero d

Brandenburgico trans Rhenum bellandi

d &vatie

facultas effet ; qvam regis ejus voluntatem

ts etddd Q

Wangelinus qvoqve, propofitis ulto cie

; taytrmit

troqve rationibus, indicaverat, ut belli

1 regiomum

contra Galos gerendi opportunitas amit-

tprarfas i

teretur, Qvod Brandenburgicus ita acce-

Nveit ma

pit; qvafi libertati (üz adverfaretàr, qva-

t erinde s

fiqve id eó fpectaret, ut Principes Germae

d pitt

niz vim & injurias Gallorum perferre de-

t ttfo [

berent: nec multó poft dimifitad Svedos

ttttm

e animo

Qürfüopborum Brandium, qvi d

: ,& vo:

1

f»ïï'l&d Cuflo

]

H

CONTINUATIO,

7H

mqvtpen'ca.

& voluntate ejus rectiffima commemora*

mïïügniäca.

ret: cuiaqve intelligeret, regem Svedo-

L IT

rum in fe recepifle negotium impediendz

"h

expeditionis ab fe fufceptz, magne ftudio

Mftum

Cafarem fibiconciliavity & per Lauren.

VH

tium Georgium Krockovium V indobonz

ln

folicitavit, uti in re caufaqve imperii o-

Htni, w

pem auctoritatemqve fibi praftaret, tan-

tolrdis

qvam is, qvi fupremo & confet vande &

1. wri

vindicande pacis munere fungeretur; ex

ii Nein

qvo factum eft, ut re infeéta retrocederet,

Ms

fubitaqve & inexpectata rerum commutae

M

tio fieret, totaqve Alfatia, reli&to hoftie

t

bus libero aditu, deftitueretur, ex eoqve

1711

multe & varix difficultates foederatis, a€

mgiiq'müntm

metus etiam urbi Argentoratenfi augere-

tur, neqveminor elfet trepidatio finitimae

^ WM y j

gim, ul

rum regionum, przcipue Pelatinatus, qvi

Bwl

jam prorfus injuriis Gallicis parebat, fae-

j

dumqve in modum incenfus eít ac devafta-

" Id&'m! "

tus; perinde acfihecuna & expedita eí-

fet via ad pacem Germanis exterqvendam,

at

M';

Dum vero fuam & Fcederatorum princi-

;,num;afme

äz-äF

pum fortem miratur. Alfatia , .Lotharin-

: Wgu l

n

iendos fuperïo:is Alíatiz

djum j qnü w

gugqvi ad cuftod

li 4

adi«

Tyl

7i1

"-* £

d

aditüs ffativa habuit, flerem Gallice wo-.

ais Qu

bilitatis in Al(atiam tendentisattrivit: ex

yuri 0R u

feptingentis, qvorum du&tor erat Sableus,

d

pauci ad.fuos dilapli funt, reliqvi cuma-

yinde p

€riter refifierent, partiim cafi, pártim ca-

li 12 4

ptí. Nec mult& poft Henningus; tri-

bunus Brandenburpicus, magnam füpelle- -

*

gt pl

g gpcælm :

&ilis argentes partem Gallis eripuit, ple

/ f

n o

risqve eorum , dum vagabantur incaue

tius, pabulatumqve ibant,oppreffis, .Se

5

at

qvanqvam res eó deducte erant, ut cum

.;xm'xtemuvas'

, d

Turenio fumm!s copiis decertari poffet,

preoccupatiqvein transjuramam Burgün

occupandi ;

diam aditus, qvos füperier Alfatia aperit,

- oretem]

tb

viaqve in Lotharingiam, qvz per inferio»

rem Al(tiam aditur, difpefitis ad fimeg !l

tuendos ftatiopibus, communitafatis ju-. p

dicaretur, fatioqve infuper Hy bernorum. ia atortb

ea in R.eg.io'läe' habendorum. conficeretur, Mertbnt c

aliqvanto poft res confiliaqve ita funtim- n

mutata, ut fcderati nmguis itineribus lii

fübfidio profecti, velut falutis fü: caufa lnbl

trans Rhenum reverterentur, Turenioqve : Atrelocom

auxiliis ex Lotharingia nuper miífis, Con- patccupet

dæani»sq)ve* goäortibps recens firmato

.fpa- Wiluy.

tium :

v

55

&leimwd;

753

*?Ga)iïcgm,' Afï-u:'n dárerit dþpida'aditusqgle;omnes res

Bias gaperamdi-: qvod poítéd accidit, qvam

"u Faderatinom unam praliiapud Turckhei-

"m " miumineundi rationem feqverentur,qvan-

Ü qvam inde pendebat fere Brifaci fortunas

occafioqve. tam luculenta. negligebatur, .

M tj

um

- Cafareis propofitum erat, fervare robura

t P]e':

. eafisqve ancipites vitare, ue, fi neceífitas.

. defenfionem päf"tularet,ullo temporeimpa- -

A OQ«

N

Y

!

1

u

C

l

res imparatiqve effent : Brandenburgicus -

Mu

| lohgumiternovasqve difficultates abtergo-

ortas, auctasqve nuper Tureniivires? & .

t

przoccupandi ab'eo'verfus Seleftadium

hs'?jmit».:!aïtsggu.

- Argentoratamqve reditus fufpicionem -

tf

at

nimoagitabat, contentus fatisfecifle fortu-

/

n2, aliena culpa impedita. Luneburgici

J dlfrflb r

promptiad pugnam, cum Holíatica & Mol-

qrotye

lifonica cohortibus fefe in hoftem fortiffi-

jgetiem t

me inferebant, cupigbatqveïl)üx Holfatie -

Id

ümmis viribus experiri, confiliumqve Ó

j

i

^

berande Alfatiz confectum dáre, qvod cur

gt |

fecus fieret, fufpecta T urenii caili

ditas, de-

il

jj

Ü ;r*

ftinataqve locorum, per qv2 recedendum

.m[wmm

- erat, przoccupatio, Fo

deratorumqve dis-

Joul

fficiebat,

iannpïjä

TAUE

»

i

m

1.,;)

fl.mi;e.—cp"h filiunge

. Ne

tliï-,

2

N

(0N

754

ct/ SQI J;

TNec felïcigæes

(

b

p

iftrata eft gä:P'.'(f"i,'

apud: Belgas;, ubi

&

$ COplü

mis,:

yris n

qvas Faederati in gqviorempugnz locum-

aget

veni'e cupiebant, caftrenft fepimento di- -

,riatus qu

küitüiM :

ligereer premunivit, tantisperqve conti-

nuit, dum iuvadendi Patavos occafio fefe

T

daret: 4vod LepionesSouchianz aliqvans

ofendi, 1

to long ais progreíle fuerant, qvum Aue

" EL

riacum, qvt mediam aciem duxit , fecue

m

te poné 2Jqvot cohortes , viam angu-

-plihdl?ä; "

ftam impeditemqve tranfibant, in qvas

t Og

Galli fumnro impetu irruerunt , optimas

buntor if

que impedímentorum perte exercitum

wdisye

mul&arunt? Auriacus de periculo com-

ia weri

monitus, adventirfuo labantem aciem.

wtüciatis

firmat, Souchiumqve ad przlium advo-

ytelititeve

cat: Sed qvia js omifIi feftinendiauxilii

s eufedus

opportunitate, totas vires ín hoftern non:

) ryefis

comvertit, tergiverfantis fufpicionem foe-

'm'cu!ocapti

deratis prebuit, qvagqvam auls fe pur-

stvottve, f

gavit, caufitus, mandata fe accepiffe non

Wralioft n

tam ad invadendum hoftem, qvam ad de-

qaroht t

fendendss copias fuas , auctore , ut qvi-

"Vurdlis ]

dem credebatpr, Lobkovvicio 7 wtcum-

conftut ofl-nfos fuiffe

Pl pri

qve a'u/'zem id fit,

4ï s Em"

i

]

BC!-

|

?5

CONTINUATIO.

hd

Belgas, prefertim qvum videbant, bellum

Wi r

ab fociis majori apparatu, qvem viribus

la loc."mï:

geri; neqve eo fecius de receptu Hifpani-

"n d

ci eqvitatus qverebantur, qviimpedimen-

Mi

ta defticuiffet, In eo confli&u Auriacus

VULTTHMN

infigne militiz fpecimen dedit, Europe-

" " ] Vm:' C

qve oftendit , animo & factis majorum

!'*mä -Allf. F

fortubam zqvare pofle: fimul uterqve

W&W.

Mauritius , & Henricus Cafimirus Naílo-

wwüæl

vii principes, fortiter arma ccntulerunt,

ii |

itemqve Georgius Fridericus Valdeccius,

IN n

inftaurator difcipline caftrenfis egregius,

D Icl

durandisqve bello tyronibus bene de ea

ia [

republica meritus , qvi etiamfi tribus vi-

l T15

cibus fauciatus erat, tamen non excesfit ex

;,dpjmdvu-' E

scie, reftititqve conftenter, dcnec vulne-

diiei

ribus confectus , fangvineqve copiofe e-

wnWmi

miffo refperfus, propeqve exanimo fimilis

xlb

ex periculo captivitatis egreevaderetzSou-

uqml*"äw'

chius qvoqve, licectotum rebur non expli-

"T

W" E..

Carét,pralio fe non fubdt xit,pariave virtu-

d

te pagharunt, Hifpanicus dux Vilke Pul-

chrz, Carolus Lotharibpus & Vaudemon-

fs W' ]

" :

1 nm:m;üm 1

tius, egrepia principes fama : Dux Holfatiee

ftus cum multis tribunis

mü,(æv,nsfugä ]og;l:iïx;us Erne

li 6

gre-

-

(037

255

C UX

gregariisqve captus eft, Affentar Marchxo

bac qu J

j um ?aiï

Hifpanicus,' ducto in hoftem eqvitatu,

jeort

cecidit, ceforum qvoqvealiorum & fau. '

mm addhä

ciorum ingens numerus fuit, plurimiqve '

p m in

tyronum Batavorumdiffügerunt ; qvi poz

ftea colledi rurfus, moreqve militar; par-

pcrkerh ]

" $c l

tim'mulctati, part:m ad officium funtre-

ducti.

l Wnl d

Hifpanis qvxdem fortes ac ftrenui

mnhni oni

prafecii non deerant,. iiqve baud nefcie-

" oh OWAQ

bant, patrimonium fui regis peti, fübfi-

diumqve & auxilia feederatoruim pracipué

th, du

f feret

ad Belgu Hifpanici defenfionem pertines

re? fed fortuna fzpe adverfa inftructos eo-

xdenuo mi

"fltOS ((C n

rum ordines ita urgebat, ut fubita ageref-

fione lociqve difficultate conturbarentur, :

L

qvod ab ignaris plerisqve crimini datum

10 modo

eft, qvafi fidem bellici fcederis non fer-

metimob|

vaílent,

Gallorum, inter qvos etiam Ot*

i. wricd

to Gvilielmus Kónigsmarckius, cohortes-

atporre (

qve Helvetica ftrenué pugnarunt , noti

vemádmod

Yanta qvidem jactura fuit, nec pauci ta-

tàs, j j

fnen eorum Helvetnorumqve defxderau

5 falvas ]

funt, cauto utiqve Condzo, dum & ini-

Nl poítl

/tia, & extrema przlii preoccupata loci

Wt [

epportunitate folicite moderabatur, Pue

ulgas TY

gna

rïa'NTwzwrz 0.

E

::a!arMarchïoïï na hac spud Seneffam . conferta , rex

RUL

Gallie, cum paffim diftineri fe videret;

'Iï!f-";m & f'auA,

graviterqve fortunam fuam ferret, in eam

mi;ïl»".ïimiqw

fententiam adductus eft, ut ftatneret no-

ibsino, [

bilitatem Xqugn'i ex plerisqve provinciis ex-

[ MA

ciri opertere, qvg. fuis fubfidio. profici-

T

fceretur: Sed, ut;fert fociorum confvee«

t lremgi

tudo., non iisdem' femper confiliis , nec

rf

eqvis.viribus omnia perfciebantur, paue

vaüw r'bü' ;

leqve. poft obfidio, Aldénárd&., nulla re

mnm»:güpuä

confecta, folvebatur, poftqvam Condzus

i

pre Íe.ferebat eam propofiti rationem,

hii E

qvaíi denuó manum conferturus effet, ut

Md

fcederatos de inftituto obfidionis dimove-

me CMIWW:,

ret ; qvod felieit

er evenit, qvum faede-

H

imn |

rati.non modo —abf

o

)bfdione difcefferunt ,

s f

verum etiam ob preripiendi itineris anno-

neqve . periculum regreffe Gandavum ,

g ii

mmm EQV'.TQES' )

hyematumire coeperunt?

qvo factum eft,

i Alfaltia

v

"

uT

ut qvemadmodum in fuperior

[

T

TTurenius, ita jam im Flandria Condius

| füi!;

j

N

a

"l

res fuas falvas haberet, ucatusqve Lim-

i T

^ dzüj& ïlfi' ;

burgenfs pofthac in. Gallorum. petefta-

tem veniret, Fuere, qvi-fufpicarentur,

"

e re fua düXlifC, ut Aïdenäga?;

p

F, Belglas*

Fs ditio-

| (0N

718

b s-sz

ditionis Gallice maneret , ne belli f»atïcä

MM )Ufl

jj

nes difficiliores fiérent, fi reditet in pote:

1

g n

ftatem Hifpanorum, qvs éüm füpetiori

jfm[eæïl

pace Aqvisgranenfi , ab Hifpanis Gallise

regi ceffa effet, tum abfb pro conditione

l Hïf W

r gt

prefentis belli poftulati non poffet , ut

arqvei' "

cum periculo fuo efficeret , qvo eam

Hifpani recuperaredt , prefertiii qvuni

su ptt

Anglus adhuc ftudebat Gallis, credebas

n

"D

turqve non temere, mati ipforüm vires &

confilis fovere, adeo ut expeditiones na- -

W m

vales in Americam Siciliamqve poft fufce«

enpiritt

ptos eventus

:

ltiont Eb

retur,

minime - læt.ug (uþfeqve..

ES

jone teflt

Interea Caati recoticiliatas e& Epifcoe

a, eufitum

us Monafterienfis, pace inter eum Foede-

TM

ratosqve Belgas XXII, April. bujus atini ! Digod

conventa, cüjus hac ferecapita fuere: ut wWhsput

fuperiorum injuriarum perpetua oblivio itrini

effet: deinde ut pax W'eftphalica & Cli« vends

venfis deintegro firmarentur * tumutcae

ts per d

ftra arcésqve occupatz Lingeti, Lichten-

! tnttpon

fort, BorckeloF, Belgis reftituerentur; fi-

nnra*pmï

mul dynaftia Werthenfis Georgio Frideri-

VC fuatn

€o C?,miti, Valdsccio, cum cemone/om-nis

MlI-

3 WPW?

—

[

CONTINUATI6.

759

i mfm;* A

fäpo&e'rum* juris, redderetur ; nec non

Comes Bentheimenfis omnibus privilegiis

Min p

lii

& juribus nomine Imperii ad fe pertinen-

A Cs

tibus frueretur ? detriqve inite hujus pacis

TOi

€zfar Hifpanusqve fponfores effent. — Si-

J m

militer infeqventi menfe inter. Coloniene

ifj (it i

fam atqve P oederatos Belgas his feré con-

ET

ditionibus pax facta eft ; ut vera amici-

h&' Wdthi

tia; firmumqve fcedus inter utrosqve fer-

ET.

j

waretur ; omnium damnorum offeníae

[

tumqve memoria deleretur : debinc ar»

hs

wis erepta in eum ftatum, qvo antehac

,Weqvp

in ditione F, Belgii fuiffent, fine ulla ex«

ceptiene reftituerentur; tantum Rhenos

ii

berca, cafttum in eo limitefitu operibus-

ib

qve. validuni, illi & Germanico Imperio

d

propter Dicecefiti Colonienfem; ad qvam

entiqvitus pertinuit, poftliminio reddere-

imþïw i

e.

Lj

negotium

: i

tur, iterániqte innecteretur

W m'v

de folvendis

tributis redimendisqve

N

captivis per delegatos utrinqve confti-

r

j

"tutos componeretüur :

demum ut hac

'7

converita" praftarentur , aucteritatem fi-

)

;,s

er:[*

Dn

J

i

| demqve fuatm interponerent Cafar &

il

n

v

oíte-

m

l.

Rex »Hifþmcfgw, ceïüre-n-&qve inp

runm

]u

eo- 03

(X

760

6EX

rum adiones hoftiles à tempore ratshabi-

":;;mïnfs k

t» hujus padtionis, qvod accidit V. Non. j

Maji menfis.. Dum hsc feliciter agüntur,.. il i

heftat fontuna Hifpasnorum im libero petis

Burgundie Comitatu, cujus aditus, prz« ;iqti*

miflo ab rege INavaillio , occupatus eft, «(

qvando Hi(pani fines illos ducendo bello jj

peropportunos fufficienti prefidio nOrn. , (

firmaverant, qvibus poft expugnationem — ;yrist

Grayi perruptis, nullo prohibente, Vee jiünu

fontium üsqve tendebant;..EosRexipíe wj

fubfecutus, magnis viribus Vefontium y. r Hf

urbem cateroqvi fitu & arte munitam , 3 vod R

nec annonz indigentem tentabat, muni-

;ieni finitim

tionesqve fummo impetu fragoreqve tor*

us d d

mentorum qvatiebat ;.itaqve Vaudemon--

atgeret,«n

tius, qvi urbi preerat, eftimata periculi -

[ fufpiciun

maenitudine, deditionem pa&us, in. pro-.

isfeiïandas

ximam arcem Ííe recepit, ubi non minor

ttres . com

vi petebatur, nec recufabat adire ingens

(s extrey

periculum , perferreqve ob^dionem,

it: Circy

ulla qvidem mittendi auxilii fpes £uiflet ;

v

qvod cum fciret, non futurum , qvemad-

- t apu

titepto d

modum cupiebat, ílatuit dedere arcem;

ïqvk,;ü,nwenim Rex plenum periculi va

riüqve

di. ! li59vg

CONTINUATIO

761

um h b

- diferimipis bellum cum animo cogitaret;

A

T

J

lLll

itinera viasqve verfusGermaniz fines tem*

n

eihxe obíedit , conmventwbusqve pre

1 lh

Qu

more Helvetiis; qvi per fidem amicitig pae

Wus Mk) præ.

trociniiqve femel & iterumrogati, fefe ne

Wptsa(. 1

moverünt qvidem, auctoritatemqve per

i

al Iargmones imminutzm: Gallicis molitio-

n "L mibus minime oppofuemnt , qvati hoc

um p

neutrius partis ftudiumi exigeretj'it poftu-

WM e, KJQ-

|-latis Gallicis acqviefcerent j Comitatum-

l

iil

Qve,- qvenr ex pa&o antehactuendumfu-

ia n

fceperaat, Hifpanis eripi paterentur, EO

!

ini

1

a,

magis,. qvod Rex caftra arcesqve ipforum

lal

VV u

W Y

"

N

TT

Regioni finitimas occuparet, prsfidioqve

W

i

D

M

A

firmatas ad obfeqvii fidem. jurejurando

* xürr; hl

ad(tringeret, -nec vanam formidabilis pó-

l! '"HJ Pm ül)

tentize fufpxcmnem augeret ,. adltumqve

unwï&"h.ï "

"

ad infeftandas etiam qvatuor civitates

g, i

Itaqve /'Vaude-

"

Sylve&res «ommuniret,

MUA

HJ!J' h

montius extrema'qveqveab Rege, urbes

Mws. 1

eog,ul

obítinaté circumfidere folito , metue4s,

j Wilwm 't'

negatoqve apud vicinos auxilio; defen-

j fL[blL ï

". fionis incepto deftitit;arcisqvededitione n

cm

mem»

X,Eid. Myj. fecit.:

Indead Regem deda-

mulusqve datis benevolmnæ figni-

- fica-

t

k

-

*

[:

:

9652

*

'EGAN

Qca-tionib;is, comiter acceptus dimiffus-

[ qV?J.

|

tve, Lutetiam Parifrorum pervenit-,a't,qve'ä"o"'

hinc Bruxellas, obito fideliter munere, re. /f!'

utfl?,aï

diit, Princeps virtute magnorumqve ope- m

rum fama egregius, nulliusqve culpz ar- ferant,

guendus, qvod Vefontiuim periculo exi« Blj

-

mere non potuit; fiqvidem in ejus pote- !

ftate non fuit, ut fine cohortibus fubfidia»

qer Atf

l

riis, qvas fperare non poterat, hoftis virie i &t

bus commeatuqve & inítrumento bel!idaiaüïm"f'

abundans, duorumqve montium, ex qvie iuis]tt

bus maxima globorum vi arx verberata oimyt !

eít, oppottunitatem inactus ab obfidione , ujugtt

tánto operz fangvinisqve impendiofufce- iditrito

pt3, depelleretut, . "um Delam, urbem iyt r

erce maenibusqve, & propugnaeulis fir« uj

mam,- Senatusqve Juridici & Academize i dlaint

luculentam fedem, caftra promovit, uremim

bemqve ab omni fubfidiorum fpe defertam. Qu

non fine infigni fuorum jactura expugna- (ilíte in

vit: moxeandem Fortunam fecuta eft Sa- j j Y

lina , ceteraqve. Burgundici Comitatus trepida

oppida arcesqve victorig impetum mini- i i

me fiftere potuerunt, fidemqve resi jute»

;irtimis

io

jurando obligarunt, fufpenfis admimt

ne

| L

N

l

[

/TIO. |

— CONTINUA

763

nj .

ne animis, qväd Helvetii fpe premiisqve

mri ätqvä

ille&i non zftimarent, qvale id effet no-

M"mm, m

vüm fervitutis auctoramentum. Etfienin

At Q

Germanig Epifcopi jam à partibus Gallicis

lsqvmlpæ M

difcefferant, Anglieqve Rex cum F. Bel-

l

gis Hifpanorum interventu redierat in

LTA

ratiam, tamen Galli novss fubinde oc-

dl

eafiones arripiebant , qvibus res Au-«

t

ftriorum deteriores redderent , & bello

t df -

fa&ionibusqve in Hungaria Sicilisque

wj

concitatis perniciem cladesqve inferrent;

TO

Poloniamqve neceffitudinibus ftudioqve

wiriin,

fibi conjangerent, ut hec qvoqve expe-

quntdi

dita effet ratio nocendi Auftriis , nomi»

Telia d

natimqve Cefari ; qvippe qvi non pote-

ii

rat negligere fortunam Hifpanie , ex

gt

cujus calamitate & ruinis commioda in-

vt

erementaqve capere Gallis confilium e«

fj

rat, Qvanqvam autem fub hoc tempus

d

res Gallice in. finibus, Catalaunicis pe-

riculo propiores videbantur , mihileqve

! M:;mzüs«

u

minor trepidatio ceepit , «vum claí-

fis Belgica in

continentem excenfu-

ii

[

ra, maritimis ejus regni incolis in con-

Y d

;

fpe&um venit , pauloqve poft expe

d.i--

Wdliuü:

tio

uM

764

( U

Be ll &m

tio navalis verfus Americanas Gallicg di- " !

tionis itifulas fuf'cepta e(t; tamen non mul-

naculoqv'

tó poft ftatus belli in Cómitatu Ruf'cmo-

dl ,fe fin

nenfi virtute vxgd intiaqve Schombergii

ynit, 109

vabde immutatus eft, exlmufbs ob!onmn

wnot t

qvitatem loci dlffïcuhatesqve alias r?vfp

norum viribus, nec Fehc:uslxtterum Gal-

venuerüts

l raiei

licoram oppugætw tentata eft, ut nu

itxuw

a

(781'106'"5 nova !'.-IUO tJhS IHCE?U perfïcxf üe€ ^

gc l mermsque

di xmxezur, poftgnam Amftelodami,

il i

-alibi paü"m qverendi occafio fumpra 'et

hihe

ob ,mpenfäs mutïhter Facfas, atqve O

bmo

landxæqx «

cladem etiam, precipué im Americs lit-

v navati

toribus, scceptam; qvnndo Gallici prze

- iuutin Si

fecti de. .propofito hoftium fübmoniti,

oram maritimam (tremuó propugnarant; impolerc

Ahoqvm comi F. Be

leii generalesordines !Q Gd

de fummovendis aditu l*o&zbus deqve fir- , A Selund

m»4nda, & in antiqvo ftátu Güenda repu. ' 7hin , Um

blica, din muültumque confultanmt; mide nj

gnoqve armorüm apparatu majora aufa- &futs hl

rí videbantur, & terra mariqve provide- ilülm

bant, .rre ditionis faz populus, fuperio- Hnmvenm

ribus irruptionibus vexationibusque debie i

ht..:us, detrlmenmm caperet , totusque Is qu

co

z

/;

1

[

[

(

CONTINUATIO,

264

Vs :

adeó Belgii ftatus, qvi dimiffis ex urbe

Neomagenfi ,. Arnhemio , Zutphania ,

MT

J

propugnaculoqve Schenckiano hoftilibus

Q,U'fcfno-

li

vl

d

p

prafidiis, fe finesque fuos melíus tutas

d du

ri potérat, novo periculo impl'icar.etur.

h

a

]

m

Q1o tempore Foederati ordines populuse

)

Ji

Ti

fG. L

qve cenfuerunt, ut Auriaco hzreditariam

TTTE

F. Belgii prafecturara, in omnibus ejus

i

virilis fexus pofterit continuandam trade--

M*.mi, 1

)

rent, meritisque ejus hoc tribuerent,

" "»*m j

| B

quod. nulli quidem ante eumi. fuerat con-

ï

ixh.i

n

]

1

ceffum, - Ad hac exempli caufa Groningg

|

W

I

Omlandizqve Ordinibus prxemium forti-

n

Qu

1

tudinis navatzque bello operg decretum .

1 MUW;

eft, ita ut in Senatu, qvi £tatus dicitur,

N

t

J

duo impoíterum fuffragia, eodem plané

VM

:

jure, quo Geldria, occidentalisqve Fri-

»

) *

AC

|

:

As

ia, & Seelandia, haberent: de catero

db

[

Geldria , Ultrejedum & Tranfifalania.

]i

uü*':.fn-yü'

m M.

priftinum jus'veteremque dignitatem recu-

i

j 3

T

peraffe fatis haberent, INeomagi privile-

vt

gia in aliud tempus rejecta funt, qvs po-

"m

fxl "M&

r

ftea interventu Auriaci inftaurari confir-

? p

"d

aM

mariqve coeperüunt, fiveut hoc conítan-

n

HOI-

"n

p

spai

^

)

| ':iæx i;»äu's, qua þelli Gallici in £nes

lan-

(N

766

UERPA G

ïm verfu!

landis trajecti curfum flitit, rependeres

[ ^

tur ,

five ut explorata fidei honoriqve ''

baduo

1

i

Qf

ublicum hoc teftimonium tribueretur,

loniam ?

five ut eobeneficio virtusillius populi ma- J

gis confirmaretur, prafertim eo tem ore, n

donef

M

l

M

qvores ita poftulare videbatur, utea urbs, ais

qvz pacis illic redintegrande fpe omnium !f i

animos jamdiu tenebat, priftinis dignita. 174

tibus ornaretur, & propter Legatos etiam, Jl

qui illuc ad procurandam Europe tran- Ui*

qvillitatem convenerunt, maajori fplendo- ii V

re amplitudineqve afficeretur, ^ Nec mi- :Loliri

nor tunc recuperande Gravis cura fuit , lia

ut conftitntis fecuritatis Brabaritie ratios ulimqu

nibus, limes verfus 'Traje&um ad Mo- :

fam, quod cum prafidio Gallico teneba- alits r

tur, firmus munitusqve effet, patrimo. jqum

nioqve Auriaci pariter & Reipublics con« li

fukretur. Oppugnationis tentande ne- gl

gotium Carolo Rabenhauptio datum eft, ; qum q

qvi oppidum operibus aggeribusqve vali-. w, Jy,

dum magnis viribus premebat: illud cum . yJj

Imperio tenebat Chsmillius, qvi magna ,

npidum /

vi tormentorum crebrisque eruptionibus

"üilr4cpe

multos ebfdentium confecit , q!'eo

j

:f' *Vïhdïfcefär,

]

CONTINIUA Tzljok. : ü7

! !b

* roþ'te.r adverfus rerum fucceffus aliqvan-

! lonon

. diu ea obfidio in invidiam vocaretur,

n Afeltt

|qve fortuna erat. Rabenhauptii , ob bel-

TU

A

landi- gloriam multis, ac pr:cipue eemu-

Ill pen

lis, exofi: donec Chamillius de omni fpe

LU i Htürb

fümmittendi auxilii dimorus, perque exe

Promius

ploratorem ab Rege primonitus, ut mi-

l'[h'nisdigniu,

nime ultima expectaret, honeitis condi-

Untetdin

tionibus difcedendi poteftatem pacifcere-

AT

tur, Gloria deditionis Auriaco fervata

eft, qvi ad urgendam obfidionem cum

A ts

At d

Duce Lotharingig juniori, Valdeccio at-

i GNVQW ïüih

que Rheingravio in caftra adequitaverat,

Ms r

Montsliumque oppido laboranti opitula-

3

turum anteverterat, ut jam intelligeret

vili GU

Chamillius, :res fuas quotidie deteriores

fieri, que non paterentur, ut obfeffori-

um

vb

bus din pertinaciterque refifteret, prfer«

t

!

tim qvum eo locoerat, ut non magis cum

z

hofte, quam cum annons inopia confli«

nj

L

Guretur. Igitur ex paco ritu militari

]

W'«"MVento, XIIX. Odbobr. cum fuis egrefe

fus, oppidum Auriaco tradidit, atque ab

ä:miüiuw

:

1

!

H

As

eo comiteracceptus, publico fide Carolo-

j regiam diíceffit, tanto qvidem F. Belgii

l nf

;

gaud

-

s

CoN

gaudio ; ut feftis Sgnïbus fauftisque acdæ lg ict

mationibus effufe certatimque ea expu. jj j i

gnatio celebrareuir: propterea quod nuuc johigi

ita fuperiorum serum facies immutata lt

erat, ut foederatg provincig; quarum tres ii ii

nuper ipfis ereptz, ad id tempus à Gal- j li

lis relidz , rurfusque conjun&tz inter f& gyniili

& colligatz , novisque viribus faffulte

TLT

fuerant, propemodum extra periculum

d i

efTe viderentur. Verum Ruyteriapud À-

at oeat

mericam in hoíticum excenfionem facturi

ibmt,

confilia emanarant, fuitque hoc tale,

lit, quavo

quamobrem nulla re confecia reverfus, in

Qnr, m

Sénatu Hagienfi fs excufaret, quoniam

!t propoft

exponendi militis opportunitas ab bofte;

í pictm $

quid propofiti ejus elfet, comm

Qnito FLü(fg't

,Qum i «

rarepta.

tit, eyt

.Hiífpani dum fiducxa fcederum -prd de-

!quod runc

feufione Beleii nitebantur , infignem pa-

y Pàfioneg

trimonii partem trans Juram, amittebant,

ld p

videbantque paffim tales difficultates, ex

tnehur

qvibus ipfi fe viribus fuis expedirenon po-

terant, qvum res in Sicilia precipites i-

ïiS, dfptüdi«

Vütisficis

bant, eereque poit fórtunam in Catalau-

Vunffe «

ve&

nix fixgibgs fl;;'ft:ntabänt;:"--;;'a'arit'er;q

*

DO«

4

| llfim.gy-m

-

S.

-

.'þ

cozvrmuää*za.(

,!—

hd

76&,1

hn

ii ISqH

r

[

moleftum & acerbum iis accidebat,, qvum

m

;.l

u EXPUI

):

. Svedos jam ante fufpectos, ab. íocio -

Py

Ut

PJC

i

l [

Brandenburgico disfidere animadverte«

U pant

Wüutst-

, nec fine caufa verebantur, nt farciri

LUR

&

m

inter eos concordia amicitiaqve poffent:

À

b

fuperiorum habitus confiliorum, feederis-

l

!

z r

|

l

D

IÀ

l

À

ve inter eosidti interpretatio difcrepans,

t fifler .

udiaqve pline diverfà , armsqve etiam

NESTIM

. in finibus à populo Martio, pacïsqve im-

zgtm'

j

| patiente oftentata metum curamqve in-

!

! tendebant, - Qve cogitatio eos aminime

h

"[ fe

£,

D

ellit, qvando Danüm per Batavos con-

URAT E

W

cliatum , maturo confilio traxerant im

!| partes , propofitisqve futuri belli commo-

"! dis, fi pacem Svedi rumperent, in ultio-

T

nem, qvam is expectata cauté occafione

| differebat ,' extimularunt, Preterqvam

J

UR

veró quod runc tarde ftipendia perfolve-

d

W,

I [

il

m

j

bant, rationes quoque difficiles 'inibant

us t

[

.*sm*?

corrogand;e pecuniz , quam feciis, pre-

us eipue Luneburgicis , recenti foedere com-

j5 jun&tis , dependi oportebat , necminor cu-

MM

l

f

j ii

ra erat fatisfaciendi Dano, qvi in eandem

iyga!- fententiam fefe cum F, Ordinibus obliga-

"H Parimï | m, lxi;erim -Iy.!on'tefre

gius magna ratione

!

Kk

x

4

j

240

G. o o

, (àN

folertiaqvemunia fua obibat, nullasque oc- medeü

cafiones & cauias firnianda. Hifpanorum .

1[ Præ xa re

fortung nez ghgebat, fubvectumque. poft ;

qientis, Q

claffe argeatum , atque ad fe miffum ex fi--

at wl

dc diligenterque curabat,

tint, g

Argli pace cum Batavis redintegrata, jj

Gullie W

adfufcipiendum conciliationis negotium ;

o/luhnsl J

fefe comparabant, Svediqve eandem pa- | 53 emil

cis curam rræferebant, & ut locus. tra- ,3[(9- v

s ln

&landa huic rei condmeretur,mammope-

re Hagxfab.mt fed Au(ftrium Danicumque ,

fftot d

&Brandenburgxcum itemque Lunebur- ,

ttogpveos

gicum fcedus qvafi obicem confiliis de ree |

hn Credi

ducenda pace objectum fufpiciofe argué-

& confenf

ba!ltg

FeederatiOrdines placere fibi pro- .

malto m

pofitum teftati , — Legatum Anglix Regis

tid voticf

Templlum comiter. appellax unt, laudata:

it, exempl

que ejus voluntate & amicitia ,gratusque

Al tnic

pro officio actis áffrmarunt, nil prius fibi

g'ran, qi

effe in votis, qvam ut zqvo jure fcederata-

lonesq "t |

rüm provinciarum paxipftauraretur, Eh-

1 Cowtr;

reníteinio Svedico, (tudium füum fruftra

Cmmunie

pro pace confuümptum qvefto, in eandem.- d

nemxms

fententiam refponderunt, non eífe, cur fi-

bi metuat, .8gi deftinative a fe hoiïxle ali--

3'! 08 ]lbere

m: caru

qvxd

CONTINWUATTIO.

unllasquem-;

qvxä cum de fuo in pacem animo omnes

i

)"nom"þ dciant,

prateren docere a& conventrus

hrue W p

þ Colnmmt;» ; 40

/am - fuas qvoqve in hac

m&m « fiwr*

C ommun:

cinC partesegerint teffatumqve

fecerint, qvid fuz fit voluntatis: Sed Re-

red, t

l

is Gallie loage aliam fuiffe mentem,

54

A

:

qvam poftulatis libertati fux adv 'erfis, con-

&t M

- dit'onibusqve multo iniqvisfimis proxime

A US lh

. declacaffet : qvare hanc fibi fuifte coafam,

m qep-

W

cur nova Fæjem inirent, qvit Regi Svedig

mmque

non poffint ef/e fraudi, fi nil cóhtrads fce-

LW tll!'

/'deratosqve faos fit facturus. Ex qvointel-

as ]

ligeban: Svedi, pacem, de q-a tot feedera-

[Mgu

torum confenfu mpo&emm ftatuendum

w effet malto 'magis

[

perp!exam fore , &

glt m" g

j

W -qvamid- votis fuis contrarium effet, indi-

J

T

WAW cabant, exemplumqve feederis cum Dane

u RH ici cdr cupiebant, hsud ignari cum eo

wn)P) talaagitari, qvmad divi denda ítudia de-

uquoy":wïï* llinationesqve fuas impediendas mrxge.

gim* fentur, Contra F, Ordines fupervacuum

(ïudmmimlïï fatl, communicare. formulam fæderxs,

t vt

- qvod ad neminis injuriam fycdtaret , pec

mmnpniw dEICgatOS lbero imeqve t'ö['eï'verf:"zor]e

mm&w T-egato ii»rmiïcarunt, fi qvenqvam faoram

2

f Jï

77*

Cv «

(03

foederatorum peterent arm:sque defhne-

un,! COHE

rent , aut tranfitu militaribusque hofþztns

eend

etiam damna ac moleftias afferrent, arma

nitfüs

in eos vertere decrevife, Qus dum age-

qn d

.* bantur , facilé cognitum eft , Svedosqvi-

qambum iil

- demferio de pace cogitaffe , (5d ftudie pr&-

erlis laoüf

fervidos , nec dum conventa fatisfactione,

ierft, t

- eamconficere voluiffe , qund confilium |

o(ïulata QHG

/"Foderati pro Gallis fufceptum minimieque -

fs ww

fincerum interpretabantur. ApudRegem

i H ïye

Q.lliz , mortuo Tothio ,inftabat Sparrius,

ä RW Gaïh«

| ut faciende compofitwms caufa diligenter

(ermanie |

- ferioqce eniti vellet : eandemin fententi-

vofferat

4m deobonæ Pufendorffius Cefarem

, gup

mterpellabat mox Benedx&us Och fenftir-

Tütortm

na, eujus adventus maxima expe&atloe

"rat, cum extraordinarii Legati dxgmtate

daqvæo.c..

dv refro

miffus, folicita & graviter hoc egitnego-

tofedum j

tium, præfatusqve Regis fui amicitiam at-

QT tün? co

qve ftudium in Germanos, operamqve

aci navatam , eum enixé cupere pronun-

"itsQVe r

ttts (int. n

ciavit, ut bellum nuper inter Gallos Bata-

n ommis

vosqve captum primo qvoqve tempore

æqvns & tutis conditionibus Ematur,Ger- füneprof

z

mam,æqve cumyrzmxs eö nomiue pench- t D

tau- AR mmi Eg

c ONTINHATIO,

773

"

SUTDUN

3

i

ln

li

"

) tanti unà confülatur : ttim exiftimare R,c..

L&W

pr

tendo concilationis muneri Co-.

D , AC

. gem , repe

|

loniam rutfus peropportunam "fore, qvs

Q*»mae

(

i

h

As

|

ii

fi tamen de communi fententia non placc—'

|[8t,

Hamburgum videri tranfigendis con-

,fedftuäïnïræ.

E

" troverfiis idoneum : dummodo ii, qvo-

Y

tUt

:

rum interfit ; tales pacifcendi. leges talia-.

d crlun

ve poftulata afferant,qvse obtinends pa.

ais

5

i hn

ci proffus non adverfentur. Eumquvetan-

'to macis in fpe elle conficiendi negotii,

x

vódRex Gallie, mutata jam belli caufa,

unmü&igmet

i

n

Md

-& Germanis pacem & lefüis fütisfactio-

E

!

m offerat : de Hifpanis uil difficile fu-

j

| turum , qvippe qvi pacorumcum Batavis

]sl

!

A

' conyentorum fidem jam tum liberaffent,

H

j m*dmsxgiaüuh

p

n;-n

o WVA

L

fione pacisAqvisgranenfis

ag

Cetera qv& o

decidenda reftarent, cum de pace tractares

gmämmi*'-ïäv

tur, cofectum iri : F. Belgas eó loco at-

| qvé fortunz cond'ditione eüä,p; eqvi juris

&^ . Nbertatisqve recepte, ac denuó firmatze

mtniï&wïafmï patientes fint, nihilqve ultra concupifcant,

gril"". qvorum omnis ratio in pace honefta com-

i ( mereiisqve profutura verfetur: Lotharin-

J

j

"

h

(

[

r

?

gie qveqve Ducem hoc benevoli Regis

T

K

?

a

TL

I

í.

$

Gallie agimi fi

gnum effe habi;qþuni

? *!u*t.

;

r

noB

E. kq 3

*

-

74 |

c.' i Su ; & » ]

-^ um

non modo recuperandi ducatns ei fpes fit, ;&hunq.vau

fed etiam legatis ejus fide publica caveatur,

ag*

ad conventum pscis caufa infïzituendumj

—'üffTCH eamg

fecure venturos ; tantum id ab zqvitate

Áonem 3f

Cafaris fperare, nt Princeps Fürftenber-

, ulis

gius ecuftodia dimittatur: itaqve cratio-

quniat ia

me confeqvendi hujus in(tituti ducere, ut u d

indücise pangantur, qvs permultum va-

amob[equn

leant ad animos pace rurfum conjungen- .

.-quffet,?m'

4os, AdkhzscabCzsíare refponfum eft, in-

fiig Àv

telligere fe ftudium curamqve pro pace fu-

4 otmidqi

fceptam, nec ulla in parte ei obniti, fed

;müzperiori*

velle ferio conftanterqve poftulare, ut fiat

*

2

Y? O0-

*

-

aejecif

pax eaqve bona, fida & perpetua, q

yefum k

mnium partium bello disfidentium caufam'

t 0pem d

attingat atqve complectatur : fed qvam-

difit: u

obren: id hactenus effici non potuerit, cul-

pam in rege Galliz refidere, ut qvi proxi-

t causs |

IN

me impediviffet, qvo minus duci Lotha--

afhet, pro

ringiz, fuo atqve Hifpanie regis Batavo-

rumqve feederato, licitum liberumqve

Thiania |

effet dimittere legatos Celoniam, qviejus

j Vl'(]ï/e in

rem caufamqve tractarent: nihilo juftius

ttaroillats

feciffe, qvum Gvilielmo Egoni Fürften-

Ttfiren

emes

RLT

l»ïergig,' d-e'featqveqdl.e— Patrig.üla' nial

&

,

rito?

i Ht g

Y

|

-G

CONTINUATIO,

I!

773

m h Vb m

| fito, & nunqvamfab fe in leco legatorum

abito jureqve abrepto plus, qvam paci,

ïhmem ln

tribuiflet, eamqve ddlo!vendlconventus

ä

'fe[ïs m 81'

eccafionem arnpmfret : nec minus fibi,

!n(i' 'GHOI

" qvam aliis notum elle, qvantis injuriis

Germaniam áffecifler, dum Principesp jle-

lwwwerc [g

rosqve non aliam ob caufam, qvam ob

J wl

- caltum obfeqviumqve rite fibi fervatum

*Wï]un tl

- jufeftaffet,- pacemqve pariter Monatfterii,

ia i

& Cliviz Aqv:sgramqve conventam rt-

of -

-

yu W

ffet omniaqve confilia, & propoütas

am fupenon anno &b fe pacis gratia ine

n duc

ias rejeciffet ; unde per fidem muneris,

A&Wm,m

E*

G(ïmld uWu

perqve fuam &imperii aucteritatem invo-

catus, opem auxiliumqve praftare necef-

nm,k ul

fehabuiflet: utqveofficio fuo non deeffet,

M

pM

WM

le üf

ejus rei caufas per legatum Sternberglum

T d

regi. óvedis expofuiffe , qvi tales effe ipfe

( TE

]letcaifet, propter qvas incepto laceffen-

Bl

dfe Germanise defifteret Chriftianisfimus

, jüm ij

rex

g

viqve in pofterum abftineret, & da-

va'osCeüh

l

mna etiam 1llata farciret. Alioqvinonre-

g

j

a

a&arent'

j cufare Cefarem,qvo minus legati Hambur-

d;elmoï?f*' | gh five alia qvadam in finitima civitate, ut»

depatUW pote Brems aut Lubecz ad tractandum de

Kk4

pace

[

r

776

CER

|

Pace conveniant; mune

.

.

Y

rxe£,1v'e *u'tilisþiï:'nox ïf!fmtos a

Perfungantur.

ut primum enim certa

, gppgllare:

loci ratio conftit

uta fuerit, fe pro fum-

arorum e

ma voluntate fua ac ftudio in pacem, Le-

i &insl

gatos fuos eó dimiifurum: de Fürftenber-

efcentit t

gio rationes pasfim eíle vulgatas & máni-

comp!eäercx

feftas , qvibus ejus captivitails jufütia do-

svds v

ceatur: itaqve pro eó nüllam; qvoqve in-.

'gïgnepgcisreh

tercesfiorrem apud fe valere, cum ficuti is -

j Sy

belli tam pernicialis conflandi suctor fue-

r ag d

4

Y

8 ejus perfeqvendi impulfor futurug

ii

if

fit, fiq

videmin libertatemreftituatur, De

Ttatem pro-

cxtero nil ex diligentia officii fui mutare

ibnt, fent

velle, nec inutile putate , fi Svedi alios

timperiali

qvogve ejus tam ardus conciliationis fo«

tto Germ

€los habeant, dvam in rem polliceantur

1 it eot

operam atqve (tudium

Pontifex Romanus,

Wntet prer

fimul & Anglie Dani

tqveReges,

Haud

k pemolo

nefciebant Svedi ,

qvó id valeret,nihilqve

ditur: fj

dubitabant ,

qvin eam .in . fufpicz'on'em

2 utísqg

incidiffent,.

qvafi pro Rege. Galliz, cui

voluntate &

! Wntfmrcr

federe conjundi effent,.

Xnderori.

clanculum nit

erentür :

majoremqve poft

LUE

offenfam incuerebant , q

vum de rebus, ad.-

h

JRit fnten

conciliationem . ijlam n

en pe;tiïz-emibus, ;

[

3

v

k

*

*

cogdl :

W. jts f

L

í

l

x

CON TINZIATI'O.

t ! li

777

»confhtutos ab Cæfäre commlnorum cura-

! lmUm

fü HI

fr

* tores appellarent , qverelasqve nomine

, Hungarorum exulum perferrent, psdim-

Udlof P

J(Hl A

qve jbi & in Silefia ex capite religxoms ine

-eFub

Vu/ga; thyu t

FM'

"E grave(cent:a mala exponefent, fcrxpto.

-.gve complecterentur, qvz via tunc per-

nj Mi

il .commoda videbatur, ut una eademqve

4//7g

J

Nütünr d

eccafione pacis rehgxomsqve res confectas

. darent.

Sed hoc ita acceptum eft, qvafi

Mp E

|minis atqve obnunciationibus contende-

"

i

D

Ws

re (tatuiffent, prefertim qvum Cafaris as

n Y

&oritatem pro juftitia adminiftranda im-

us hm ab

plorabant, fenten tiasqve & decretaab Se-

t

t natu imperiali aulico, qvibus more atqve

"us inftituto Germaniz fine exceptione ftan-

Mm;umur dumeft, in caufa Oldenburgica mimium

zl

feítipanter premulgata, alia contra dio

.qwm.-id fütis & permolefte tracta fufpenfaqve efle

)

qW

L

d.mq qverebatur his vero afferriremedium, &

ii legum jurisqve haberi rationem, momen-

Pfogþggþ,m fiqve controverfiz Delmenhor&anæ ite-

TL l, 'rum ponderari cupiebant magnopereqve

T MWP poftulabant ;

nam id fua panter& Ducis

" (*ottorpml intereffe afïïrmabmt propte-

ij lehusþren qvod jus fuum

«qva tangvam uces

X

Kk;

Bre-

j

0i

vt

"C £s

Bremenfes, ratione Delmenhorítani Co-

;ïgcndi fin

l gæper'm

mitatus przediti fuiflent, fimulin propagi-

nem Holfatie: regiam. & . Gottorpinam

ET

contuliflent: qvi ceffio, pace Rothfchil-

- aleurdi

abus dl

äenfi»-Comprehenfa,' pactioneqve pacis -

ptentrionalis denuo confirmata, effet ejus-

nf & d

modi, ut ihánis fiueqve effecu efíe non

» lienat fi

poflet, eamqve fibi csufam etfe, cur do- , jonil

leant, curqve pati non peffint, ut pef

; dm OR

procipitatas judicii aulici rationes,fructus

wünt t

juris fuperiori ceffioni acqvifiti domui

m Galll

Gottorpinz etiperetur, Mox fübjicicbant,

rs, put

noti aliter fecum agi in-aliis rebus, ut ma-

woculos v

Xine etiarn earum caufa fidem au&orita-

1 atticulo

temqve fuam interpofuiffent , qvod argu-

itasin Pom

miento fuze rhHterventionis Ípontionisqve,

X

die prodic

€um pax Ofnabrugz concordibüs anitu's

stpetf p

fancitetur, fa&te demon(trare fibi inte-

if , Confi

grutmi foret: qvam in fententiam adducia

terqve ad

funt capita reftitutionis Coniitatus Fal.

ilierent

ckenfteinii, & prafecture Brezenheimene

iore &

fis, ad eumqve modum neégotium fitis»

A: valen

f. &ionis Marie Chriftinz Comitis Leon-

Atedu]e

ftc ni$ , atqve heredum Pauli Kevenhul-

5& IMi fpon

modutü

E 36?!'?( q/vïe,"cbn;ra jus, contraqve

[

ämtqr, G

j

4

s'

CONTINUATIO,

779

i

. exeqvendi fan&ione We&þhalica defini-

BW*

tum , cceperint differri atqve procrafti-

i

i

!

"hb marir nec tantum in recipiendis his juri-

Mij - bus, adeuüdisqve fecundum leges hare-

"UM ditatibus alieno nomine, etfi non fine

"hhh offenfa & odio, elaborarunt, fed etiam

d

d

"d

[orm

äpi*o libertate facrorum per regiones Au-

nb

()e

fijas, nomimatimqve per Hungariam &

W t d

/.,

- Silefiam inftauranda, maximopere annitt

hüdás

-ecperunt , eo prefertim tempore, qvo

iLay i

- bellum Gallicum hxrebatin Germaniz vi-

t i,

. feribus, patrieqve periclitantis ftatus

fidiniste

ante oculos verfabatur, adeo utin tali for-

(ui la

tung articulo, qvo armata ipforum au-

p

- éloritas in Pomerdhia erat,inrerventronemy

þm*; n

momine przdictarum regionum pace Of—

u35 nabrugenfi approbatam, freti opportu-

ipir)*| nitate ,' conficiendam putarent ,. vehe--

n

. menterqve adeo & fidenter argerent at»

.qve dicerent; eam omni jure vini habere,

4

d

j

E

fruftraqve & inutiliter minime efle ad-

N

je&am : valere igitur, prorfusqve talem

næw,Leon-

. effe, qvz impleri debeat, ne pactionis, cu-

d

u$ & ipfi fponforcs fint, fides-veritasqve

li

r,ni«

le.yen:qr. Cont

ra ea firmus Cafa

"

Kk6

E

»

*

Aykjgä

o5 s

j .ACON

- il iniqvi fe cupere ac ftatuere, te&attis;de jl

Pa&o

tempeftivo fuffeduroqve belli' remedio, Ol"ödcm

deqve fàrciendis leforum Principum ordi- ,i,qvcrovicalfï

numqve Germanieg damnis Ochíenftirz - 00

nam commonendum curabat :

de rebus iC

imperii nil angeretur, ubi leges, mores-' aulir/

«ve patriz valerent, eqvoqve jureomnes — ]s atf

xentroverfig terminarentur; Silefie prine w

€ipatuum regionumqve non unam eífe swupi

conditionem ; nam qvod. eos Silefiz du« : , ii

xatus sttineat, qvi nullo imerje(&o ad pae. isejor

trimonium regium fpeclerit, eorum reliz . u nit

gionis libertatem grati:xe capite contineri,. vl fibiin

caufamqve ejus referri ad zprerventionesm — sütions

regis Svedix PrineipumqveProteftantium : ad«fed

claufülam vero de non inferenda vi addi- , A difen

tam documento effe, cur ii, qvi ad pre-.. ij

ftandam interventionem fe obligarint,ifto ijsi

Q1

nomine nil hoítile moliri debeant: . et "

Tpleriquet

igitur interventio regis Svediz protéftan«

t fuam al

tiumqve pactione W eftphálica includatur,.

s fiden N

prorfusqve inanis & nulla effe non debeat;

At g

non tamen propterea armis ferendis eífe

ri'um Rb fe ag

locum, qvod fine vi fineqve ho£tili facto

ET

v

eam .jätervenüonem peragi oporteat ,

f

j

' PFO-

|

w* '/1011 p

;|

?.

n

CONTINUATIO,.

78i

Wt

l

-

L

)

rout "id/ pacto convento fit ,Co'mprehen-

T

(ill femfdiO, 4 -run!..

. Qvód cum reliqvis ducatibus, qvos

,

"r

[ inter vero vicarieqve Uratislavienfis Epi-

lsf d fcopatus nomine, perpetuoqve jure Ura-

" tht ! tislavia Civitaseft, perinde fe non babet,

o qvorum liber facrorum ufus ab Cavare ita

Ws ! conceffus confirm.a,t'usqve eit, àt minimé

Vi« ab interventione pendeat, nec beneficiis

!wndt| duntaxat aut gratize titulo, fed fine cor-

Wib ! ditione ,. fineqve inierventionis & inter-

il ll ceffionis adjectione vero perpetuoqve [ a«

^

M t

&i jure contineatur: de regno Hungas.ie

T

'mil poffe fibi imputari, cujus res ob faj e-

|

OM

'riores fa&diones coepiffent commutari : nc«

um | qve fraudi effe Svedis, & , apud qvos fomes

m

j

jnt

Mul

l] difcordis diffenfionumque hacteuus fuif-

uiipim d fet, i

f

llis tandem in, univerfum jure exer-

n

!

h:

[

$t [ cendi fua facra interdiceretur : eó magis ,

ia

M

l

mi

"I . quod pleriqve facri ordinis homines fatfi

.effent fuam culpam : quanquam Prote-

p Sk"iälm

d

431 - &antes fidem Regi fervaíle fe , affirmare

!

*

u [ertendebat , n

ec Ca(üris, fed: Cleri

[

averfum ab fe animum qverebantur, mul-

"Ts À

j

tos viac metu coactos, Delegatorum vo*

ontra

dun

o

»V

x

tau fxog *r»ep;ugngffev, ca

L

?itgquc €

7

fe

n P:NW ;

(X

C $

$,

782

Jj t

Á j

íe prolata contumeliis minisqve contüfa

" j

a anct]

batos fubfcripfiffe : reliqvos in fententia.

j

de vita hone(té innocenterqve acta perfe-

jFedinto

veraffe, & catenis compedibusque vin-

&os fidem cultumqve Regi probaffe, ei-

amis t

qve finceré & conftanter paruiffe, nec di-

b,nt p

&is aut factis, neqve ullis confiliis hono-

"Tur i

aves lii

rem, famamqve & fecuritatem Regis lg-

fille: fed utcunqve hzc, incolumi Cefa-

nicboc

ris auctoritate, agebantur, tumcertéap-

age. hus

paruit , fpem humani auxilii illic füblatam,

q Patzis,

« Contorei

nec interventione Svedica refectam, qvum

xturbis f

ab iis inniciis profectz füfpiciones ita qvo-

ydptramqi

tidie invaluerunt, ut diffidentia ergaSve-

dos magis mapisqve augeretur, Qvare pa-

J.:poüto filor

lum ad eos pronunciatam; fi conciliato-

iauftrit tor

res etiam pofthac efle vellent, neutri par-

rl juni

ti voluntateftudioqve fe conjungerent,ar-

p ice qua

misqve & vi abftinerent, nec Caíaris fo-

L)

intmilloqu

cios agerederentur

.

tum efficerent, ut '*'emieopold(

certa fufficiensqve fatisfaclionis ratio ab -

!ttgutel

- rege Galliv, tanqvam ejus belli auctore,'

te Marig,

iniretulr,' cum Csfar pro fumma au&orï;. T Sobieg

tate fua committere non poflet , ut lefoe - u erat

rum/.l?rincq*ivp/um -caufa negligeretu

T, & d d

nons

* co&z*mmnq

"

m"ïsïï'ecamæïä-inohäu*mk confeo fatisfactionis negotio,

") pax dubia ancepsqve ftatueretur: de pro-

"wb pofitis induciis eum nil nifi voluntate & af2

Wal fenfu Fcederatorum aéturum, qvoód in re

'ä*ipfübz&lei. ad omnes perunente, honeíta ra&one &

"ls ! modo, nec incon(ultis fociis; per fe qvid-

Uljm" qvam egere velii aur pofbt. — In Polonia

itlil| Johannes Sobieskius , Gallice quidem ne-

duf | ceitudini cbnoxius , fed fama belli & au-

u &oritate validus , repugnant;bus tamen

Mmm, ! acriter Patziis, regnum capefï'ebat, Frin-

n | ceps contumelie Litbuanice pscens, ut

Miumio |. fine turbis fupremum porent'ze gradumin-

d dret, afperamque & potentem eam gentem

m Q::egæ

! compofito more xquove jure demereretur,

amipia|, Sed Auftrii tunc in ea cura verfabantur;

d

; &t Carolum juniorem Lotharingis Ducem

|

Reipublice quam diligentiihme commen-

priiprte *

——

d

arent , miffoque illucad Comitia Chrifto-

"

slb

y: n

M

phoro Leopoldo. Schafgotfchio , nomine

Ducis ,atque ei nupturz reging viduze E-

us

leonorz Mariz , regnum prenfarent. A-

z;:ü?*

Jii 'prö Sobieskio annitebantur, horum-

r n fs

n

qve partes gratia & fludio pravalebant,

e non

!

(Gimus ,

/

"

p

;

Quas - foVebat ..-Re.f: - Chriftiani

E

»

atque

A

*

Y

d

784

C u S'

atqve omue (tudium adhibebat , nt conci-

,»;is&atutllmf

liatis Procerum voluntatibus, firinatisqve

dgolerum

, de integro affinita/tibus, in Poloni: Hun«

garieqve confinio nomen atqveaudtorita-

jmres Iu

tem fuam amplificaret, Eam in fententi-

7

]

Jeseigrui

utrgnidis

am rebusReipubiicæ mi(eris ranc maxime-

j ür omis

4jve putantibus opem, füb(idia, pecuniam

prolixé pollicebatur, effecdturumqve fe re-

m predtta

K

cipiebat, ut allevaretur qvodammodo ,*

, qU n

s flia ts

deinceps à metu atqve'mole belli T'urcici

liberaretur.

"Nec aliter vicini, etiam à

nseffet, Ma

.Galïlis-ka.a!ienï, exittimabant,. cum nollent,

il Siculos

Principem füís opibus nimiisq *2 clientelis

DT

iuro loco

fubnixum ea dignitate ornari, qva tran«»

4

-

fcendere weqvum potestie gradum, finiti-

vaüdiciagn

miosqve focios & beneficiarios Principes

v tumaltom

minus . benig

nüe impe:iofeqveï tradiare.

f qum Pris

po1iiet.

! pro reae ]

- Nec dum vero Lufitania cvomüliis Galli-

duce Mdj

cis de rumpendo Hifpanorum fcedere lo-

EB[FGFQU fin

cüum dabat, fed ad qvietem pacemqve re«

3 eusad

tineudam fpectabat,

fimul & cavebat, ne

"t ff

domi diffidia alifcerent, qvs res for.unas-

^ Cepetu

qve Petri regia pote(tate Prin cipisevertes

riam

L qtod

rent, & novxis..deiqups surbis mäte

|

'

N

CONTINUATIO,

785

Wy lt

r[ *äareht/./, Eodem'fempb;.e in Lufitaniz

Co-

| Hï»ürma

]

li

- mitiis ftatutum fancitumqve eft jus ejus re-

lls ls

.:gai inpofterum ad feminas devolvendi, fi

AMtyss

nulli mares Petro nafcerentur, partim ut

AU tl

, |Ordiaesei gratum navarent officium; par-

Vrj

tim ut regni illius faccesfione incerta effet,

Wpecuniam

partim ut omnis occafio difcordiis moti-

nvf

busqve prscideretur, partim ut ei premio

i d

foret, qvi necesfitudine proxi'mfüs cum. .

Nrii

Petri filia-matrimonii focietatem c

OAtrae

tl

f

&urus effet. Majer multoqve periculofior

30; ml

apud Siculos rerum converfio fuit, qva-

tv

do Meílaaz qvidam Tracaffagnius non .

T

obfcuro loco natus, & factione plebis po-

-

titnist

RT

n

tens audaciaqve fua fretus, fcedum ea in

ürbe tumultum . concitavit. Paulo enim

".

i

. poft, qvam Princeps Lignius, qvi ineain-

mïzrlwlw;e "u

. fula pro rege Hifpanisz imperium geffit,

fu. pro duce Mediolanum recturus in 1raliam

lifpmommïl?ü lxxïdifcefï;efat; femina feditionis, qvg pru-

dentia ejus'ad id ufqve tempus compreffa

v u

k

- fuerant, füfcitari iterum vehementiusqve

Áj

ent, g

jj agitari coeperunt, Qve res magni erat

üatefrinciw'slä'

| momenti, qvod non modo ad detrimen-

m I-

:epslfutrbismiwïl

i tch Hifpanise ; fed -'?xtia-m ad petici

"tali;c

Y

(0N

786

u E

r 109'

taliv pertineret , fiqvidem ea urb"sitam'bp-——

-

l

:

5

j at

portuno fita eft loco , ut fines vicinarum

gm, QU

regionum. pércommode apariat, aditums

que ad ltaliz Africeque oras muniat, Ur-

g

bis ejus populus per fe varius atque in re.

A5 Hilþ:mit;

qura, D

novas pronus ob fuperiores annons diffi.

"o k coll

;

;

cultates. concitatus remedioque iu tem-

]

pore allato plucatus , deinceps ob privile- ^

Reg;'que li

H

H

(raudi

gia, qux auctore Stratico pretore re id'mif

-s u

j

labefactari convellique querebatur ;

ra-

viffime eft; commotus,

Cum resin eo di-

g ad olent

fc:inlïne effet, Hifpani vi armisque obfi- ipuniuntgr,q

ftere conati, mox ubi fe turbis fedandis ! i5,quini

-*

tne & poli

impares fenferunt ,inarcem , -qua port

u

urbis adjacet, fefe receperunt. Nec vero ^ ad ten

ficardot fafiioforum hominum mitigari ! 0mpni

potuit, qvum vires ad fe tuendum nadti , t ttje

omnia extremo in animis molirentur, ra. !Utünt,

ti hoc effe tempus, quo acerba iniquave "iV

regiorum prefectorum imperia ulcifceren- !hirim

tur. Non deerant, qui putarent . apud " lQ gtà

finitimos Barbarog querenda effe auxilia, "i& df

fi rationes Hifpanice ad expetendam ab fe . " ffgi'äqm

poenam referrentur

$esi

*

Cumque ad enm tl

L^

piebant , veniam '

modun;—, quo xpü ,cu

3

j eäpl)?llæ]t

a -^

!

CONTINIL ATIO..

787

mfäï"hsïuu(Eïäädxïjlifforum non impetraturos fe ex

ifti-

"hüs marent, atque «tGam decretum oblivionis

kaFarEax,g&m -eaforma, qua ab ipfis conceptum erat ,

"p exempli.caufa denegaretur , jamque co-

WwesP hortes Hifpanicm finibus eorum appro-

T& E H«kp:inquarent , metumque indies augereut,

Üv animos & confilia in- Gallizm conver:ze-

MPWprivik. | runt , Regique turbidum gentis ingenium

ynng| feventi fefe in clientelam tradiderunt. $-

eenim in utilitatem fuam - «ertit hoftis,

Wi s [ p

|

vum ad oftentationem audtoritatis deli-

g, | &a puniuntur , quibus iggofci expedit , ut

T LPOPUIU,S ,qui nulla re magis , quam mode-

ratione & pollicitationibus in officio reti-

t a

netur, ad tentanda ultáma ne adipatur.

Wt hw

tt r d

! Quare dum graviüs in cosconfulitur , fa-

t

luti (um defperantes Rege Gallig de au-

xilio folicitant, quipro Rege ipfis confti-

i

tüit ComitemVivonnium ; virum prafentis

j n

'

RUT

Ia

A

ül

- animi minimeque itncautum , qvem fummo

IMPW

| cum gaudioa gratulationeque acceperunt,

h, p

curamque & defenfionem fuam ipfi permi-

; tl

o

| ferunt , regisque Hifpanis infignia con-

gl exW

fregerunt. Is mox Senatui,quem jnratornm

n

nom

pro-

ine appellanþ ; 'taleä g?nd?tiones |

h

po-

j ia ,ïw;äi

* (0N

288

Atj

pofuit, qvzfignificarent eumaliqvid fini-

V:A'f'a.nes i C

ftri fufpicari, qvum przter czptas ibi ma-

J ugp

tationes , pienum armorum imþeriuïn to-

tamqve Reipublice adminiftrationem ftri-

*. y'l-opin(]l'llü

€lisfime fibi vindicaret, maximeqve id fpe-

ar, Ri

Caret, ut arcem Sa/vatoris OCcuparet, ac

viten n

liberos terra mariqve aditus verfus urbem

detíori

in poteftate faa habereret, qvibusadauno-

nam resq;? neceffarias fubv«heudas utere-

lne cumtte|

tir. Qvodcum Hifpáni, vitibus impaies,

AV efgtairs

at , rtiont

Rec in proximo fiti tuti, prohibere non

ilio veter &

polent, maximum damnum 1lJatum eft

commerciis Urbis Genuenlis, qvze fecun-

iquqye O

aime comm|

dis per Siciliam Italiamqve Galloram re-

am f

"-- A

us ne qvicav

orent, vehemanterqve

wrm regi G

minice fo

imminusntur , fi qvidem par eft cauía odii

/Jitis yoteíts

erga Hifpanos atqve Genuenfes , qvorum

!

|

naves maltis: fiepeqve repetitis mari pr«

Tmtx. TY

dationibus infeftabantur, nec minus à Sa-

?eum major

ànts, ütad

baudi finibus fibi metuebànt, qvem conci-

tari à Gallis, impelliqve ad faciendum

? j pracin

bellum fciebant, Nec Trompii expeditio,

Tinie inm

qv: affliis Hifpanis rebus momentum

! & euiflim;

allatura videbaturfelices facceffus habuit,

"gv Pri

ropus-

qvum "G'.Kal/lvi .gargtikiafïqru&iqve ad p

2

^

l

gnan:-

rA

z

——

CONTINIUATIO. .

789

!

D

ïe')n

W; H

|

ll

1l

: gnznïa Eajons littora effen t,dm*äïqve fe-

ditiones in. Cifirina Britaünia & Nore

"m |

)

!

mendia fupplciis auctorum finirentur ;

:

D

Wlm (

m!tratim[tri- ï

&tqve ia ipíum etiam ducem Robaneuni

regi propinqvizate junctum enimadverte-

l OCCU!"M', W

Y

retur, Helvetii per Leonbardum Pappum,

Bll |

"Conftantien 'em prafulem, . qviapud'eos

cum legati ordinarii titulo erat, ab Cafare

IT

N

.prolixe comiterqve admonebantur, ut pa«

Wbisur

: k

cis W eftphalice, cujus focii confortesqve

li

-effent ; nationem bàbere vellent, proqve

Val

ftudio veteri & amicitia, qvam transactio»

|ne qvoqye Ofnabrbgenfi . cotfirmaflent,

At n

minime committerent, ut intra regiones

l ilny

ipforum regi Galliz, fuo reiqve publica

kjtten |

Germanice hofti, deinceps confcribendi

pfäü[a'eïcuücäii

militis poteftas fiat ? - qvod neícire non

as gua

þo(iïntï, eas efíe füperiorum faederum,

u

. qvee cum majoribus fuis percu(fifent, con-

hus us

. ditiones,. ut ad opem ferendam fibi tene-

À

.

i? [

a

E^

intur , precipue cum res fua totiusqv&

ylii löiääaia !

3

*

Germanig in magno difcrimine fit, (alus

Va d

.Qqve & exiftimatio tot egregiorum intio-

I

j

1

centiumqve Principum petatur : darent er-

Jl

andsg

go If-.lbi,& Ggrnïgniæ ; ut récuper

ii

trgh;

l

(b

-s 4

239

ä

[]I'anæ) qï

tranqvilitatis caufà operath & auxilia ad .'

-!

ens r

defenfionem fism conferant, nec finant, '

unlCl qu

ut hoftis "b;; as auxilia accipiar, aut, qve-

acceperit, retineat

; * qvomodo juvetur, |

site obmai

Slmhl & feederati Prmcxpes misfis illac in-

"D (r i

ternunciis ;eherum ut caufe hnnarxqve

aperunt, (

fao ftuderent, atqve in reprimendis Gal-

iuuhtafbfæd

lorum armis Vo!untatem atqveofficiam fibi

proïment

Nam liavido id licet qudem

Aorom 1

corfirmare; Pchenos ex pacto Ofacbra-

: übltos, 0

[hertem

g* convento obligari; ut non modo non

aficione Y

frangant chpubhc*e Germanici pacem, |

( etiam plu

fed ne connivere qvidem , aut qvacunqve

ratione jurisq? fpecie permittere debeant,

spermifera

utea abaliqvo trangatur turbeturve. Tan-

ndenburgxc

tumqve abeft, ut Fæcïera ipforum cumre-

t cu!pam |

ge Gallie inita contra prædx&an* päälo-

, quatm

nem valeant, ut qvogve CO temporls ar.

1 expediti

ticulo & cafu, quo regem iftum hoftem

, qum f

imperii judicari contingat, «

velüti anno

1ei bellof

cIo Ioc LXXIV. re ipfà qvidemid conti-

Q pudlion

git,ex caplte cotitractz obligationis feren-

tl federi

dx opis lege teneantur.

Sed interpellati

Mleetur.

etiam rogatiqve tunc nil tule fufceperunt ;

m Paltin

falutemqve iimul Comitatus Burgundis ,

M li rel

L

traas-

ï

*

S.

CONTINUATIO,

791

A lha ad

rans;m anz,qvi vuïgnlzber dicitür, verae

hxl gtc nnam

qve veteris regni Arelatenfis portio, &

W E

Germanici qvoqve regni meaibrum ,

&

iÍ OM

"Nf

mprxmlc xpüR fimnmus,ac patrociniietiam

Dm: m (f

nomine obnoxius eft, neglexerunt, appel-

A «l

atiqve de auxlio minime uropugmndvm

as )

qvam in featentiatu ratios

fuf»eperunt :

tl -

' mes utilitatis foederum commerciorumqve

ümmdem

Galliccrum eos induxerunt, qvippenon*

Willn. ]

-dum oblitos, ope amicitiave Gallica fefe

Wt ]

ad libertatem conrendife, qvse poftea

: titya T

- tranfactione *Ve?ph..hca eft confirmata,

t&mm | Sed etiam plus fibi in Pomeraniz fïm-

tyiteba,| bus permlferunt Svedi, & prztermiffi a

fw tl d

; Brandenburgico officii , negle&xqve foe-

fa/mmfua j deris culpam verbis fcriptisqve ampli ifi-

imixi | carunt, qvafi nempe repetita verfus Rhe-

4| num expeditione leges imperii convele

W W*?

xoremfv

is| leret, qvum fciret , fibi non effe inte-

M

.grum ei bello fe immifcere , quod ex pre-

W*W - fcripto pactionis Wef(pbahcæ atque ex

formula foederis Golonienfis ad Svevum

æObWW

prohibereturj, quo. minus pre falute &

y i5l

fortuna Palatini juftas copias. daceret,

P

]u

"d

üquxdem iftis rebus f'ieret, ut traheretur

C

bel-

|

i

(

20

C'. $u

Afl f&hg

bellam , pacisqve uegotio lenga atqvein«

utilis mora afferretur, Igitur pertineread -

a

ellmdi

II

. Brandenburgicum , ut. conditiones ,

vie (Uam

" bus Monafterii cum rege Galliz tranfa- i Til

&um effet, ferventur , qvod nonfuturum Jf cï»m*ï

fit,fi in Rheni finibus bellum gerat; nec ii

poffe eum ignorare, f& ejus pacis proxims- /prntt

.qve cum rege Galliz tranfactienis, qvam il

eltera expecitione fregerir, fponfores effe, :g

qvi providere debeant, me qvid fiat, ial

qvo res in extremum periculum adducae ,j iin

^tur, Qvare pä"ci Weftphalice Fæderir;vo dmis dirigiaw

-. fecum iclo fatisfaciat, hortantur: qvod f yeptat B

refpuat, non poffe difcedere abarmis,qve sit pudion

.^ non ad inferendam ei vim, fed ad confici-

f mittt in |

endás pacis rationes fpectarent, Simu

[o]

'& B

odio invidizqve ipfius tribuebant, qv

- Mf , r

, Vindobcne de bello adverfus Gallosper-

ttiogl, p

^feqvendo, contra qvam pollicitus fuiffet,

Hunaig

per internuncium tractaffet, rationesqve

ütrIt, w

foederis & fortunam fuamfponte commue

t 0

taílet, admonitusqve ut foxdus fervaret,

j

flión

"

Atttnetet

€ogitationes pariter viresqve fuas alio,.

N

H'etl i 'L c)qvme.

qvam juftitia pacti exigeret, convetti

ligi,.

inde vero nullo negotio Kpofïö, inte

qvo |

]

COÓNTINUATIO;

^

793

qvo confilia ifhec valerent, qvum occafío

UT m, d

cauiäqve bellandi rurfus qvaterentur: Tum

vero claufülam. feederi converto adjectam ,

mnf i

qva al mutuam communicationem Svedis

AU muum

fe obligaffet , minime confectam dediffe , eo-

lt w

qve pacifica cónfilia, & moleflas difficiles-

Atby p «mmæ-

qve füperiorum temporum tractationes , foc-

Hdnl qum

dusqveipfum tandem ad nihilum rediiffe.

i d

Pofthzc qverebantur, edi&ta ad revocandos

Y v f

ab focætate mlhtlæ externz Gexmanos pet

Wt r

Marchiam vicinasqve regiones promulgata

lïïïï ia

inprimis dirigi ad Svedos , qvos clam pa-

m tll

lamqve petat Brandenburgicus, qvi convel-

Jnt WE

li cupiat pactionem Osnabrugeníem , vt ar-

N;

i Hu, ii

mis fe mittat in pcffeffionem PomeranizjO-

i

j

v

!

j

E

rientalis , cujus recuperande 'qvando | defide-

T

:

D

rio teneatur , perfpici ex füperiore bello Se-

oxt.MW«'

ptentrionali, pactisqve cum Carfare, tanqvam

an 3*1

tege Hungariae & Bohemiz , initis, qvz. eó

t ('Ji (),wl

pertinuerint , ut Sedini potiundi occafionem

ff [Uaüïïïefïw

ciptaret, oppidaqve in proximoó occupata &

" ul W

infeffa retineret : nec dum eas cogxtatlones

'Ef

H aöjecjffe, qvando interpofitionem ab Saxone

&

B eret W

*

etin W

794

C $ &

*

« a

& Bavaro faftam obftinate dea—c&a

ff

et: QViQ

4 n

& literis afpere preterqve modum & con-

ylan

fvetudinem ícriptis fe inceffiffet, atqve in

precipuis Europz aulis odium fibi & invi- n

diam conflaffet , Cæ,färcfnqvq & Germanig ïigmdecrmla

Principes contra fs concitaffet , ab iisqve fub- i5j i

fidia & auxilium contra Svedos ; veluti com - iffetitt

munis Patriz. hoftes , po&ulaffct , omnesqve j ereit

juris , amicitiz , federis atqve vieinitatis le- ib

ges neglexiffet. — Ad hac copiofe refpondit dj«

Brandenburgicus fidei fervatae fecurus , qvod. üikeun

in maximo rerum- diícrimine omnia confilia slsl

àm male m

atqve cogitationes ad falutem Germaniz re-

tuliffet , magnoqve cum periculo fuo & for-.

a lg,

tunarum difpendio, eam expeditionem íu-

1 dlmlMc ;

fcepiffet, ad qvam cur fefe obligaffst , non cu-

l tm [i]b(i(

piditate proferendi Imperii, íed amore pa*

It iptis ao

triz, qvdm jüvare teneatur , addu&tum fuif- -

li ttpu

Íe : Sacras enim Imperii leges, fidem, in-

U precpu,

qvam ab Cafare adactus fit , neceffitudinem- :

Ttttis Q

qve & pacta inter. Principes £ledores con-

am Vitrio',

firmata ab (ehoc officium exegiífe: religio-

Ms verlg

:

:

)j

[

nem oþfequiiv erga fun—mflum' sapit; jus atqv

ls.

1]

LU lenter

-

Frmänian

Ü

' CONTINU.ATI2O.

795

Wet:qvin

jdi,gnitatem fu

am , inílituta legesqve Imperii

?Mcom - fervaffe, contr

a autem feciffe Svedos , pacem-

ämm;

qve publicam fregiffe, & Regi Galliz pro ho-

t E

fle patriz habito , contra fanctiones publicas,

Jmp»| contra decreta Imperii, contra libertatem Ger-

Db maniz, cujus defenfione atqve commodis (an-

iMm« Kte caviffent, confilium & opem tuliffe , infe-

MmwE flumqve exercitum in fines fuos adduxiffe:

4

Wutle| -mox ibi flativa atqve hofpitia pro libitu fibi de-

ü[

L

j

- fignaffe , & plerosqve ditionis füe homines

.z:xmïqvod

per Ukkeranam. Marchiam , ac. deinceps pec

"Md

Occidentalem Pomeraniam Novamqve Mar-

j oin [

chiam male mulétaffe, nec non eqvites in du-

w E

catum Crofnz , vetus gentis Zollerang pecu-

T

lium dimififfe, qvi tributa militaria impera-

ä&üüw

rEnt, tum fubfidia annone , resqve frumen-

"u

3 L ..

tatione aptas more hoflili exegiffe , & infciis

.

invitisqve ert

puiffe , fimul & propugnaculum,

WFMM

i

inqvo precipue tranfitus fecuritas pofita fit

d

yi & armis occupaffe , qvin & adjutore con-

T

us i

filiorum Vitrio, homine externoj, atqve

l

in ho&is verba & fidem adacto , multa ini-

g^

qve & infolenter feciffe, nec modo defe-

mmüfl'lwi'l'z

fed. etiam

ï. ggifïe Germaniam ,

É

*

oppugn

afï' e;

jus

JNUNM

E

*

^

$.

$.

(

796

EthS CBP

jus pa&ta , vieinitatem.violaffe , txanqulxta- ;

Mj

tem publvcam conturbaffe , decretis in Sena«

tu Imperii factis minime parudïe fententiis- |

n fuo p

qvc nomine Circulorum fupetioris & infe- -

fecundu'

rioris Saxoniz promulgatis morem non geí- .5

| fiffe, cumqve jure experiri potmffent, prote- guptr

.mus arma fümpfiffe, atqve in alienas Regio- -

N. cum d Y

nes, de nemine male meritas, fuamqve & ..

,mpcf permJ

Impem fidem fecutas, caflra raoviffe, & fü- -

EU

perioris Saxoniz Circutum ,cujus &ipíi por-

a aj d

tio fint, cuiqve jure & omnibus officiis de-

a N

vinciantur, infefla(fe: de cxtero fe , ni Iqvod :

? QUi Ulqü

ad obligationem & diligentiam fuam fpe&a—

niec bon

K conlorte

fet; prætermdiffe, conditiones pacis. W'eft-

AMCDECYC.

! phalicee & foederis prox1me icti fincere im«

pleviffe & fervaffe , libertatem patrlæ, fecue

, qui

rltatem cognatl &lecloris per leges imperii, -

xvenifit

f

perqve fidem, qva Ele&toris mutuo fibi ob-

unamkpamæ

- ftridifint, - propuonafïc : formulam transd- -

de condi

Qionis Colonienfis facris i 1mperu le g1bus frau- -

htulifn,

di effe non poffe ; neqve ejus fententiam eo -

li auclore

pertinere , ut culpa fua Germani falus ne-

Qtmemor

ghgatur de communicatione qvoqve fatis- -

E

€C€

! Ittent :

1

ER

/

797

,

CUNTZNUQTIO-.' :

ilüln. |

!

1 fgöiffe ejus ca

pifi, qvum haud obfcure Ka-

l

r

- Jendis Majis hujus anns W?Ugelinus de &qvo

lx

.. & jufto fuo propofito commonitus füerit :

if

|

: /

edicta ab fe, in clientes hominesqve fuz di- - :

" |- nionís , fecundum jus fasqve imperiilata pro-

JMEM) P(e. E

mulgataqve elfz: nec iisSvedos offendi po-

üiwsilegio'.

tuiffe, cum fe voluntati & fidei Cearis at-

m E

qve imperii permitteret , eorumqye opem in-

sf p

vocaret , qvorum niandatis decretisqve omnia

atl W p

confllia atqve inflituta. fua refponderent :

tsl ,

rxterea tot pericula fumptusqve fe Germa-, -

tutig glæ caufa fuflinuiffe ,' ut ,/ope deflitui non

yoffet , nec boni exempii effe, ut. ab rege Ía-

eio -& coníorte juris Germanici tam afpere

y&ümäïä-

inclementerve confulitur in Principem Ele-

inims ]

Qorém, qviin belli fociais juitiflimi iocie-

W

IM:Q

T

um)

tatem . veniffet , .qvive fubiiffet communem .

p

fortunam!patrie , in cujus- fidc clientelaqve

NI

hE

efet : de conciliatione , qvam Saxo Bavarus-

j

fbwü ;

v|

"

. qve o

btuliffent , nil fe recufaturum fuiffe , fi.

"us

T.

Gores fieri potüiffet , qvi cum de

a qu

p

- per belli au

i

]

arma nihilominus re-

"

4j |-pace commemorarent,

D (14

B| tinerent , & damna vaftitatemqve fuis regio-

E

inferrent : caufam ejus rei jam elie .

[

j

V

*

Fa r

Ll,;, |

798

S,

talem, in pertineat ad fecuritatem atqve exifti- -

»inr toent

mationem univerfi imperii, qvod lais opem n

tutelamqve preflare teneatur: infederecum 88*

rege Gallie fadto fe fibi refervaffe jus patriz, ïï«nt,co'niuü

fi fuo auxilio indigear , fübveniendi, cum per .,f'fn""äm'

officium Germanis principis non potueritali- [ (s

tet pacifci, qvam legesad fundamentum Reis filtt

publice pertinentes paterentur: nec juri fuo- dulb

— fraudi effe, qvod ultraportionem , qva Reipu- iib

- bliczteneretur , auxilia mififfet: nam idchas wwl

ritatem patriz indigne à Gallis vaflate ; & £i- a. Y

dem , qvam Ziriezi Ele&orem fanctione/Ca- in,pi d

faris jureqvc jwrando confirmate dediffet,'ab jtmmo

- É poftulaff ; undeconflare poffit , nil fepra- oiílis r

&er leoes nrzte

[

V

*

e . pacta conventa.. feciffc vim Qu

etí (ciret, con

fi

la iplorumad rationes vires- ,

u R

- qve fuas ab Caeare & republica fejungendas

m mifat

valuiffe. /Qve cumà Brandenburgico adtu-

am d

endam caufam afferrentur , tura inclinati funt

J

ue

hicpm

.* Czfris Principamqve animi, 'ut pro fec

tU prO t

ritate ejus fc vades fponforesqve darent ,

* d ortem f

communi fententia i Comitiis flatuerent, e

d-

on-

& urbe ex

ragiqqc & rgodo, qvo Ducgtu;n Qüviæg

tIa .

j Wt Pef &U

.s

EU EUR

1

»

tozv;hwvfm'o;

759

M i—.fra Gallos tuenum fufcepiffent, czteras

qvo-

"t | qve. ejus regiones propugnaturos , falvasqve.

"us | praeftituroseffe: qvodpericulum vt in fe re-

"g

üperent, conjunctisqve animis & fuffragiis in.

Vr

eam fententiam decernerent, multum contule-

d

runt F, Ordines, & C&farem rogarunt atqve

trn l

obteflati funt , ut/ Svedos, ad qvos decretum

[1:97

iflud haud ambigue pertinebat, in numero ho-

W&W

flium haberet;qvz tes alteropoftanno demum.

txit» voluntate atqve fuffragio imperii Ordinum

&&b [ eft confe&a. — Interim legati Ordinarii regfs

M&M&r Galliæ , qvi paffim in aulis civitatibusqve pr«-

' :äï,]b

cipuis commorabantur , exite juffi , diflrahen-

d confiliis Germanie fpe ceciderunt , gvari

ln d

i

fortunàm qvoqve tunc fubiit . Robertus Cra-

al

velius, qvem Rex cum pleno mandato Ratis-

"bonam miferat , ut rationes caufasqve actorum

as

1 d

fuorum doceret, perqve ipfum ftudia & fuffra-

t55 $ia Principum fibi conciliaret :

q-od cum ad

Hmy EW

ültimum pro eo, ac fperabat, conficere non

i

poffet, fortem. füam aftimans ; decreto pa-

Vgb

-quit; Gurbeexceeffit, qvod é republica non

m virum multis & actibus

)DWW ;I??Ct-,- ut per eu

cone

,L14'

E.

X

$oo

1]

z

jrpts

cenirandi&ionibus' convelleretur 'au&oritas

ag

p nl

Cafris, qvi mandatis 2vocandi caufa edi-

;'-;:æutionesa

tis , ejus rei fundamentum jecerat , ut. Ger-

^gferety 1

mania confiliis rebusqve confentiens, contra

hoftiles conatus inpoflerum firmaretur, pla-

ao pl

detatetiturs d

neqve in tuto collocaretur.

Poft unam al-

--

m n

teramqve excufationem in:eandem fententi-

am ivit Lotharius Fridericus Pontifex Mo-

;i*.okkius.'cfim

3 ibetaten

guntinus , Palatino infenfior , qvafi ejus con-

filia fuz & 'temporum illorum fortunz non

vt

eonvenirent , qvando. controveríía Bóckel-

Aiorat,

j o ratio

heimenfis adhuc tam vehementer inter utros-

qve difceptata eft , ut alterutri qvoqve mode-

tt, idira

ratio verfus Galliam , ftudio partium tribuc-

üi,qum i

retur. . Nec diu fubfütit. Francofurti Pero-

?ins, nm

dius , cuni prafcriptà à Cefare. exeundi fen-

terri vim

rentia c

laxnilu

WVLiedl

N

à eum promulgaretur, minime-

Al Cum i

qve omnium morandi caufas habuit

Jrs Vltioni

]ohan-

& Pannos

nes Frifchmannus, qvum res Galliz , Argen-

torati inclnarentur, Íludiaqve in. Cefürem

fehere f

e

r

converterentur

qvo rerum flatu Svedici

&qye rbCI'O |

internuncii omni ratione annitebantur, ut

x

i& Verde

regi füo per Germaniam focios atqve amis

QTO - tun

c98 paatent, -qvi-una &;cuþz pattes redin-

r

S

*X

te-

»

-

COVVHVUMH?O

8ot

Uäont

tcgrandæ pacis explerent, fed ejus conditio-

"i mes non xeceplt Caar, qvum poftularet ido-

xm G-

neas cautiones , qvibus fibi Fosderatisqve. fu-

& is fatisfieret ; recmtcsqvc offenfiones , unde

TE

aliqvanto poft civiles diffenfiones exortz funt,

ftm il Qbhterarcntur qvz cum rranfigi non poffent,

E'H fEH nn

- altero anno in permcmmSvedomm vertemnt,

vi ex

XM&þ & Snolskius' etiam atqve Blumius ,

T d1cend1 libertate non tenuerunt modum for-

inemu b ,tunae ceffcrunt , cum Brandcnburglcus fuffra-

wijé| gis vinceret, &damna, periculaqve &i im-

« pendia fua rationibus atqve exemphs demon-

tmae| ftraret , ]a&uramqve natu majoris Fiiii Caroli

xu sde - Kmilii ,qvam in altera expedltxone fecu:, ex^

ilee | aggerans ; immerenti fibi neminemqvejlacef-

ii

- fenti inferri vim , irae dolorisqve plenus qve-

Cum vero Svedisnon decffent cau-

M

D ;feretur.

H

Mw

» qvas ultioni armlsqve [uis prætexerent 3

ucem . Hannoveranum ]o jàannem Frideri-

ts Ws*f

U Al cmn

fcedere fibi conjunxerunt, ut eo adju-

ht

wmw

tore atqve focio regionum finitimarum Bre-

lona am.m

ï

menfis & Verdenfis tuta pr' ig poffeffio eífct

D

Tncretqve : tum amicitia & affinitate Got-

m o

N

»

Lly

tor«

"2

»

CON

$o2

C $

A

l '; Wd tale.

torpina rem eó deducere cupicbants, ut claufo

)aus

cuftoditoqve Cimbrice Cherfonefi aditu, cori -

ja t

trabelli ab Dania inferendi molem fe co mpara-

üqVC üt» m

rent: rebus ibi conflitutis , cum Bavato deferi-

b

a »qVä!h

fionis focdus inierunt , qvod datum eft honor

vailizit

commodisqve eorum, qvi faederis vinculo in-

qnz u ;

ter fe colligati , una fecum pact recuperand&

byani p

-ferio operam darent: fcedus infeqveriti anno

cft i ts

Monachii Bojorum i tum

þerföriptumqvef: ;

r hod

"

^

qvod non parum offenfionis habuit , praecipue

r

Jhocha

cum ultro citroqve mitterentur, qvi Princ

1

E m

a ln

pum animos pertentarenit , ut fümnio ftudio

andenburg

fineqve mora negotium pacis tirgerent: unde

audaa eft füfpicio, qvafi fpeciofo pacis titulo

( Q

D

id ageretur, qvod ne qve ex re; eqveex digni- 12 ratlOns

df

tate lz Germaniz effet, qvippead cujus con- 5 ?

temptum injuriamve pertirieret , qvicqvid in ii

. Te tam ardua pracipitaretur , ubí aeqva de (a- " um

tisdando poflulata, qv omni juri valere opor- "! ippai

teat, contra tot vota obteflationesqve à fc fi. t inlg

hs rejecla fuiffent. — Eo minus epiftola ab otien

'rege Svediz ir extremo hujus anni ad E/e&o- lts Cal

ripta , W

rächnPkræcV:ipesc/gve : & Ordincs imperii perfc

NY

CON11NUATIO,

803

!

i

l

f-, Af x

lacuit, qvod tale qvidem id tempus effet, qvo

:

j

;

honori & caufz Germaniz favere debeat , ut

ll'film)mll" |

us

mpam. :

qvod in ea parte à Brandenburgico füfceptum.

Vi

actumqve fit, communi confilio adqve affenfu

approbetur: qvandoqvidem fecuritatis pariter

"n

21cp

atqve exiftimationis omnium. interfit, atfliüis

Uij

Germaniz rebus afferri remedium , praftari-

? "Itf um

qve laboranti Reipublica opem , cujus fupre-

ma lex fit , ut jura , judicia & libertas confer-

d

ventur : hoc poftulare autoritatem. Catfaris

QMwicipue

U

Imperii,hocívadere extremam rei neceífita-

1 »ü;muiüg

tem , ut de injuriis pofthac non infcrendis fibi

& Brandenburgico caveatur,

t erg

llge reconciüandäe

1675. Cum vero nu

,Väïtä?aï:zf"'o

amicitiz rationes proficerent ,. neqve alteru-

m

tr pars metu armorum , & inflantis pericu-

gt

li denunciationibus fle&ti fe cogive- patere-

verkæeïyqïfiü

tur,tota ea pacis tractatio irrita fuit, Cum.

n

Svedici apparatus belli vires & . .confilia di-

(

flraheret , infigniterqve mutaret : quz res

u

VI

?

w

;

p

J

:,

E

: principio qvidem tarde moderated; gerebatur;

f

N

propofitisab Caare in eam fententiam con-

hd

nen

kda&* cum Branden-

(s

äditiqnibus , Ut compo

6

Ur-

C

:

(

$04

$,

burgico controverfiz ratio iniri poffet. Pra- jpi m

terqvam enim. qvod. Benedicto Ochfenftir- st

nz erat confrmatum, Svedos omniaíua in m5l

Germania fecure .habituros , fi tranqvillitati

,io'ccafwnm

Lbcum. darent , Foederati Ordines qvoqve.cu- :iumnt

fatores fe,*reccperunt, ut qvaliscunqve etiam

a, g2

thura effet Regis Galliz fortuna , nil ad'ipfos',/ris,quPmS

pertineret , nec aliter Brunfwigæ Vindifch-/; 3quvcäf,'

grazius pronunciavit, hanc Cztfaris effe men- ^ ju pr.ïfï

tem teftatus, ut Regionibus, qvz ab Impe- i?

rii tutela pendeant , tuto libereqve prafint , vf

modo arma miffa ficiant , neminemve l- 4l i

dont: tum decreta Comitiorum i Circubo-

ire flgn'nlici

zumave oculis obverfabantur »'qv£ ejusmodi

UC ; f

erant, ut Brandenburgico contrg qvamcun-

andicio fül

q7é vim fubíidia & fecuritatem. fponderent.

- Apicem for

Verum .occulta metus ratio & diffidentia er-

frtesre ha

£a vicinos Principes tantum! apud eos pote-

10 pf

rat , ut omnem propefuam fortunam fuccet-

Arà u

fibus Gallicis metirentur: fimul reputabant,

-Jue poxi

qvo in difcrimine verfarentur , fi unus illetam

3 nditione

potens Germanizqve przcipue tiniendus Rex

"äïlfcpatrialng

?d re,pet-cndurxn— pri?tinds fines armis. cogere-

BN

*

: ï"ï &,*,;hon

N

c ON7 ZNU.ATIO.

$05

l

[

[

!

i

u

tur: jam à tempore inde Caroli Guflavi Re-

l

u

j

!

ng ; multa prater voluntat:m fuam accidiffe,

m

Ó

u

qv& mutatos Principum animos , ingenia bel-

j

llhtau

, li & occafionum cupida plus biis docere pof

h

CU-

fint: inanem effe poteritiam jure , nóri v füa

ïbSCUm.

!

M

A

pnixam, qvæ ratio fit non. deferendi foederati

d -

"t

Regis , qvi pacis Wc&phaucæ focius fponfor :

VW A

i. -

»yindexqve fit , qvam. ft' convelli patiantur ,

ldm T.men.

debili caufze praefidium in Germania habitu-

Wa

ros: vix zquo & honefto modo controver-

N

tmwir, E

fias receffa Sedinenfi clo. Doc LIII. nanf'cglfï'e,

h a

vum lites querelzque paffim coepte haud.

AR (j«

M

obícure fignificaffent , quali pactorum fiducia

Val

ïa

U

1N

mterentur : mox lnltUlTl quoque contta fc Íae-

m ü)ï: , uT

-dus indicio fuiffe, dubiam periculique ple-

V.u

.nam pacem fore ,. ad qvam tenendam focii -

1

M

confortesve lege armata compelli neqveant :

E

ut finitimus

"g

quare non poffe committere ,

ULUA

Eleäar 'à jure & &quitate fcderis declinet,

«tl

IJI,

qui [j lmc lgentium plene & fincere. omnes.

(mïw'a Id

ejus conditiones implere debeat ! - his modis

U (u

J w

u

1Pfun1 Íe patriamque à majoribus malis libera-

md mm" vlb

turum , necaliud fibi propofitum effe, quam . -

j

W

utiæqua &nhoneiïa pax inter, partes. bel'o

[

n

7

dlf-

Es

ü

$96

C, - $.

$,

'—. 2

,

/cin

diffidentes conficiatur : nec dubitare, qvin eam

-:m [ nVCITCI

confc&uri fint , (1 E/edler res pace conflitu-

tas habeat , poftulatisqve juflis annuat , nihil-

j,qvjfdbenij

dl p

qve faciat, prater contraqve formulam pacti

conventi.

ïi(re ) In [ [5

At vero Brandenburgicus cjus-

ii

modi pacem abnuebat , qvz non zqvis utili-

busqve patriz. conditionibus iniretur , qv&-

POT

At al

qve non ad. omnes atqve fingulos bellantes

alduDan

pertineret , effctqve talis , ut fecuritati fuz pa-

riter , & libertati Germanig adverfaretr

L

.

itsbdost

inde fnito,

jam diu erfím exploratas effe externotum Re-

fecplifüm V

gum deflinationes , qve eo valeant utretum

iif qrumi

Germinicarum arbitrium potcflatemqve in-

terpretandi pacta tantum fibi fumant , qvum

t Cifunk

fpemanf Imperii decreta, infeflent Princi

pes;

gtos cire

US&

ledantqve Reipublicz dignitatem: met

ipope indig

difhdentiz rationes fuggeri & foveri à Gal-

abusatqre

lis , ut per contraria Principum ftudia ad Ger-

nutardits rf

dfum damn

maniz perniciem tendant: íecuritatem Sve-

t necfig

dis promiffum & praftitam fuiffe , qvoad pa-

cem retinuiffent : nunc cum legcs convellant:

Aurpti fiei

bellumqve conflent, merito fuo periclitari :

4j ündentel

nec fud fuam cu'lpamï pertinere ,^ quod re-

eejusfege

ii þuf,;f'mbf".vafüffa

/CON?'!NUATFO.

$67

;f

"

Fac in Daniaturbatis, arta in fines

r

; kþus dfte

h

Mi

eorutri cc hverterit, ineo enim nil ániqve fe fe-

æ1ülhll'

c'ffe, qvcd belli repellendi fibi jus effet: 'iplos

L

Vi

non fletiffe promiffis , multa-infolenter in íe

flatuiffe , in receffis etiam Sedinenfi pacis ftu-

Ts

T t

pw.

dio multa fe condonaffe, & tanqvam cum vi-

inff?lü', y

cinis ; qvi unius Reipublice legibus inftitutis-

ve fecum coaluiffent ; egiíle : poftea vero ;

d

qvam bellum Danicun: exarfiffct , /male de fe

mziïuæpa-

Lt

meritos bello ad fe capeffando caufam dediffe:

eo deinde finito, nii hofliliter in eos cotnmifif-

fe, nec platiam voluntátis fug fignificationem

Ws

m

omififfe,qvum in defendenda patriz fa'ute ver-

Blitin

Dretur : Cxfaris,Hifpania Regis,Batavogumq';

& ite

Legatos fcire & teflari poffe fuam fidem qvo-

rum prope indignatiorem accenderit , qvum

iil

rationibus atqve confiliis Svedicis impeditus;

li

arma tardius refumeret ,unde haud mediocre

ht

periculum damnumqve ad Germoaniam perve-

niffet: necfücile obcurum effe , qvot labores

ZRWE&&P

-

confampti fuerint in traclatione artéculi fepa-

mcwmhä- :

*4ti, unde intelligi poffet, qvid ex jufiitia lege

,mcnwhn

a

& jure ejus focderis fibi liceret: tum fi maxime

gyäw "

| Wh

non obfe;vaffct |caput focderis cont:,ov-cffufrl.-,

E.

Ü

C.

(

$08

$, 65

hil admififfe

| in &I/eges

de pace publica läias,l& '!;u'l ; xf

fi hoc.etiam daret , ejus rei caufzeque cogni-

gl

tionem ad Comitia Imperii , rejici oportuiffe:

j gputam

atqui vero decreta de tranquillitate & libertate

i PO&U]GU

Reipublice promulgata ,. religionem officii

jg j VqUZ»S ch

erga patriam , qvae omni alia. oblizatione po-

^ memordy

tior fit , , eam in fententiam íe zdduxiffe:

d

quanquam autem novo illo apparatu in invi-

Jeatilit, f

diam fufpicionemque venerit , quaá confecto

ï'cmperdcterim

bello Galiico, invadenda Svedorum vicini&

ait f

con(iium,agitaret, tamen ne data quidem

uelcre du

háe Gicultate fe voluiffe aut potuiffe uci, qvans

at um

doquidem ita contra leges & dccreta. Impe- .

(tg momen

rii facturus fuiffzt, quod' per fidem Imperio

t Quantog

obligatum fibi integrum non effzt , quodque

*t roriciz

femper vitare flatuiffet : nam qua ad fupe-

h prtrumyi

riores resactaque pertineant , belii jure excu-

t iif

fari, eorumque oblivionem nuper pace Oli-

ttquepe

Venfi-effe fancitam : nec offeníx diffsnfio--

numque proximarum caufas ab íe quaitas,

0s erprime

Ame felleam

nec pacis conciliationisque conditiones ab Sa-

xorie & Bavaro , & pofïea etiam, à Johanne Vatgeli f

a. Lc CSquf ;P

F ridg:rico Duce Lunebu;*gicoj propofitas ull

ua ; mæ Hbcr.'

H

z

!

CON: JNUAT)Q

$o9

l Pwä '! j

b

i

fua culpa odiove padis:, pro qua univerfe &

E

]

W

AU

Ilän

firmiter reflituenda etiamnum ' aunitetetur ,

Y

fed ob repulfam congruentis faisfactionis, ali-

h)

s

fmt;

enaque poftulata repudiatas fuiffe. Ab his

(

ln

U

l

lts

i,]

caufis, quas prout ultro citroque difceptatz

- funt, memoravi , du&ta funt initia novi bcdli,

i dafe:

i;

|

;

.w

| quod magnam quidem expectationem. Regi

n img

'v',

32

-Gallie attulit, res vero Svedicas in Germa-

t

nia femper deteriores reddidit, planeque com-

g L

M

mutavit fuperiorem fortunam ejus gentis 5

)

»

1

'Rm | quz neícire alioqui non poterat, quantum.jn

"

Ü

*.Sï& i

hr

'| amicitia ejus Imperii, quod totius Europe

F:.

; i

NU L*,m

* | negotia momentis fuis ponderat ; fitum fibi

FH

effet , quantoque impendio conflarent parte

1f

UA

VA

- nupet provinciz , & inprimis ea oppinio, qu&

n

noflra patrumque memoria apud hoftes fo-

MÁ[Wa d Fm

ciosque invaluiffet, quafi non poffct vinci,

haberetque per fe pondus ad pacem invitis

partibus exprimendam. — Sed ubiifte conatus

Qu

!

!^T minime felicem exitum habuit ;' fenefcentis-

g * . que Vrangelii fortunze Svedis exemplum de-

oïætiilï ^

dit , cladesque apud Fehrbellinum , & omif-

U^

W

|.fà Vifmariz liberatie-res,convlcrti—kkt , gravius-

que

|

E

4

Q

916

É $

;

—-ï

:Tispüblïcïs

qua in eos Cefar cum Senatu Impefïi flatuit,

& Turenii etiam Crequiique pralium infeli-

giGdon

jiiearem

citer cecidit , Danusque totis viribus in ipfos

movit, majorque Europz pars, quae fe à confi-

;gxacefbatis

liisatque ftudiis Gallicis fejunxerat , rebus fà-

Auti funf:'q ;

&isque his offenfa abalienataque eft, apparuit,

ygicm ]

ferum fuiífe confilium, incepco defifleze.qvum

fl fäbiqbänfi

prater injurias , quarum caufà jam communis; -4ropdto

d

remediumque difficile & arduum erat; fum-

HS [IORMSQT

ptüsbelliquoque ita eftimarentur , ut folvi

tien poffent, rationesque pracipue tales iniren«

ii il

tur , quibus conficeretur defenfio, totaque coc^

qidiareka

pti recens belli moles in auctores rejiceretur,

siote f

Quo tempore etfi non levis füfpicio erat erga

ämnH berh

Daniam, quod,coníilia &^'opportunitates ab

mdiin hofl

vlueceflun

eventu peteret , fücceffusque Foedetatorum

fuorum expectaret, Poloniaque confirmatis

tneatus ratio,

euni Brandenburgico paCtis infifleret, ipfaque

t fip

fe contra Barbaros &gre tueretur , & Ruffis

fepentinirer

quoque more fuo augendorum finium avidis

ttiofociisim

ijova fpes injiceretur, Gerimanis autenr ed reve*

tom &f

tentia religioque in animis ineffet , ut domi fglf

mrcfaste

tem bella dcfendc:exjt, hon ;nifcrrcht, legibusve

ïisintcrdun1n

&

d

r

/ E)Uihiïärtjbu

P

| CONT' TINUT1O,

S?Ifr

s & padtis pub

licis flarent, nullisque adeo , licet

"h maximis Gall

orum pollicitationibus; adarmo-:

"Mi | um foeietatem hactenus induci poffent , ta-

N |- menr exacerbatis utrinque anímis , ca tempora

am inter cos & Bran-

Ils |- confecuta funt, quá mull

fpem re-

"a denburgicum inflauranc& concordiz

uibus rebus impe

ditae

ia ï:gliquam fciebant, Q

o ?—zfuperior* expeditio in A

latiam, bellumque 10*

.

.

r hec Turenius; di-

ibl J

ciale facceffu car

ult: inte

t d

anonz difficulta-

firaQtis hoftibus, magnaque a

ts |-

te affeQtis, vires & annonam ex

Lotharingia &X

ia |

Burgundia refecit;

illisque in vallata & exhau-

li horreo.confiflere non au*

st

fla regione fine bel

n |

fis,(pem Hyberhorum erijuit, confiliaque prc-

autem.

ii |

ficifcendi in hofticum antevertit: five

n

flitutá

i |

nimia fucceffuum fiducia; five non con

commeatus ratio, five in (ammittendis auxiliis

ha

tio

d

folvendisque ftiperdiis cunctatio & tarditzs,

s

lmaü"a

five repentina rerumB randenburgicarum com-

vl

mutatio fociis impcdimentum attülit, Turehi-

-q"ï?

usannona & fu5fidiis inftru&us, contra omnes

n

P. r

;?'ü- - fortunz cafus f«fe muniebat, fpecieque retroce-

A Mälï

,

- dentis interdumi metum periculumque fimu.

d

tum

'—;-Ixaba-t, ut his artibus in. coxnmodior—cm-()ea

pe

;ï

-

(

C $

$,

! e12

]

petveniret , nocendique opportunitatem nan

cifceretur.

;i;bat,

*

'

n.ecc l

Quo üeþat, ut Federati lon-

ginquitate. locorum. — afimentorumve inopia

1

grviamm

impediti, Al(itiam praefidiis corameatuque 4jadits p

nudatam Türerio recuperandam relinquerent: Regionislgm

nifi quod Dagobertfleinium , quod viam ad- tutit!

IJF

i

itumquead Al(ütiam patefacit, cum praefidio j*

tenebat Haug wizius, qui dum fedulo & cum :g

fide obit excubias ; perfidia. centurionis Tali :inisDt

cadit , nec multo poft deditio fit, caftcoque xlauts

potitur; Vaubrunius :

mox Landaviam fir- uic ib

mat , nulloque prohibente cis Rhenum pro- cinluma

greditur , G tributa imperat , ;oppidaque fpe ss, i

auxilii deftituta in poteflatem redigit, ma- st W

ximeque Regioh'es Palatinas more fuo vexat. ; oppidum,

Eodem tempore P'æiiipsbürgcnfe p'ræüdium adilt, otc

per agros -X vicos Palatinos excurfiones - n Wi

ciebat ,. quo nomine perlatz funt querel] ; dl

quafi confultando differrentur confilia , oc- amdna

cafionesque neglizerentur : - cupiebat ením j

Palatinus, ut Fridericus Durlacenfis ,. qui güm R/

Y

fummam imperialis miiitiæþræfe&üta.m ge-

at hbere

niciofas

rebat/'.,' infefïes | .fib.i »,m'a)ximeque- per

*

2 ditüs

)

x

crupuv.-.f,&

lo f

z.

4

? CONTINUATIO, :

!$i3

mï*änzn. |

| veruptyiones inhiberet, qvod cüm pro eo , ac

o&qlabatxnecemta*s ,in tempore non fieret,

^

NT

Mm i

qu

à| mec per-vicinam - hoffis potentiam facil

eins

"t |'tercludi aditus poffet ., frumenta pabulaqve

L ejus Regionis partim abitulit, partim coriu-

il | pit Éicentia militaris. — Mex "T urenius firma-

wþ

F&

(d)

tis Haganoa & Tabernis jAlfaticis, | occupa- ,

J im

tisove Vogefi itineribus, & pulío ex Lotha-

ts ld

n

ringiz finibus Duce Seniore Carolo , auctus-

ld

þ.qve 'fupglem-entï's, qv& ex Lo:haringia G x

La

| Burgundie advenerant , reconciiatisqve Are

Ti »

fggntoz'atenfium animis, opportunum. trans-

üïk

M

1)

itum nactus , feflinatis itineribus trans. Rhe-

num movit & Wllflattium , Hanovice di-

:

tionis oppidum , qvod altero lapide Argen*

Inde progreífum

l*torato diflat , occupavit.

M

fortuha potius ; qvam confilium : deferuit ;

m

"

qvüm caflra loco & ad defenfionem , & ad

?

RO.

-reccptum

lidoneo pofuit, & palude foffaqve

$

qu

| diligenter communivit, ut non riodo trans

ul

IN

Q

J

Kinzigium Rhenumqve regrediendi [liberam

ficultatem haberet , fed etiam difficilis effet

ml

—

E

0

x

eum aditus ,^ minimeqve à tergo invadi

*

itus-—

::ü E OH.et'

!

$

'Eo rcþum i*gatu C?efarei &xerc

im-

E

$14

C

$, 5

J

h

Imperator Montecuculi aftu & mora utcnau

; t

ratus, maximeque de commeatus pabulique co

s

pia folicitus, lente fe ad oppugnandum hoft

d Tu

comparavit: fiquidem aftimabat refeCtas:

litiz 'Turenianz vires, & fübfidiarium Britan

C

[ ,mïlo

nici agminis robur, impeditum infuper ob pa

pfum(ü

ludesaggeresque caftrenfes aceeffum , praerept

Vertl

item ab eo itinera, & paratos receptus: hisre

«notoo

bus fiebat, ut impreffionis facienda confilium

—

EU

caute differret, usque dum melior occafío fe

daret, quam magno quidem ardore expectabat dieisome?

Dux Lotharingie Carolus junior : interim amisi

Turenianus miles dum intrapaludes & aquas intuit

eonfifteret , multis afficiebatur incommodis, 15 A

praterque crebras pluvias , quae illi prxcipue

vü Bo

graves erant , sontinentet fere cxhauricbafur

vtum

ucfelina

moleftiis pabulandi, & laboribus obfervandi

hoflis, qui proximas vias obfederat , aditum-

üDwemi

que Rencherlochianum | pracluferat , ne Phi--

alibiate

lipsburgum verfus tenderet fineque prailio.

Aréto af

elaberetur: nam ad in fallendam Monteculi "1otio,

fpem pra fe tulit, inprimisque id, fpeclayit, ut "mgf;

appropinqvantibus Cfaris copiis flumina "tb i.

,montgsquc objig;;et? reditumque fibi t

uum .

pa-

eoM?Nväz'fo. :

&

()&I;-

praflacet. In hac cura defixus, relictoBifch

PA

hemio, Renchenam adit, qvum Vaubrunius

Rn

Rotenfpachium progreffus ex improvifo. inva-

ln

ditut, fed Turenij adventu ex infünti periculo

WWR f

J

etipitur, Carolusqve Lotharingus ad fuos re-

greditur , majori impetu reverfurus : tum alü

I

idexemplum fecuti, parem audacis confilii exi-

10 ls

tum habuerunt; propterea qvod vim. hoflium

Bttnflr

fuftinere non poterant,feqve in tuta referebant;

inter haec allatus oladis Svedica nunciut letum

mkwmfm ïz

Caareis omen dedit, animosqve ipíorum in

ol

tb Nartm

fpem fimilis vi&toriz erexit,qvando Montecu-

iil

culi matura tutad; confilia inibat,& prater cons

o i

flitutas Argentorati rationes frumentaiias, cx

Svevia Brifgoviaqve annonam curabat, omnes-

a

ytc o st

.,/

qve cireumfpecti bellatoris partes adminiílra-

bat,nec fc(inatione inutili atqve contra vetera-

lämääü

w

num Ducem minus cauta utebatur, ne pericu»

at

u

| lum fibi accetíeret, corrumperetqve fortunam,

a

r

j

-Pro véro affirmant, Turenium , cum hofli ad

s

!

- fetendenti occurreret ,.

dixiffe, fibi cum eo

d [Wïï'ïï

hofte rem effz; qvt cavendo & tergiverfando

il

xime

(in d

- Sonatus .fuos»c;udcrck üudefit » qvod ma

tunc

'FE;,

:',ArcditWH:*

x

(

C.

/

$.

s.

:

x*, milifüs

tunc perfpexerit, c

um OFFenburgukaoh-,

Xramqveis proficïfceretur. Tum vero - mini- j

T uis .sz

-me alia de Turenio in caflris Caefaris opini

m ali

fuit ; qvod onini fortuna ita fe gerebat, ut nc-/'WWo"it*

PCNU

,qvg ullum rei militàris commodum neglige—'fus di

ret, neqve ullum periculum contemneret ,JPUg"æd"f"

- qvum jam ufü qvoqve didicifet , eum non qicdt,n

. poffe invadi imparatum.

Sed ad ultimum /norepu

eum deftituit felicitas, dum fpeculandi caufa o (

adeqvitat,; & íitum loci actionesve hoflium :itit,:

contemplatur , globo zermentarto proftatus, nisaitt

- vi&oriam Caffari relinqvit, qvo cognito, hoftes vtl

animis ceciderunt , & clade accepta perturbati du niüt

.trans Kinzigium . Rhenumqve . recefferunt : ietqum

in qvo przlio multam fibi laudem peperit Dux üín,f;

p Lotharingix Carolusjunior, qvi fummol eft ufit, (f

-"ardore in hoftes concitatus : Hermannum:Ba- nj

. denfem atqve. Archium cura inftrumenti bel- sadfigj.

lici illufltravit , propterea qvod tantam rei tor- tiohe m

* mentariz diligentiam adhibuerunt , ut ea T tisfngi

ximum hofíli detrimentum infrretur, Tqr.enæ; h

fertm Áccur

A

usqve ipfe Dux noftra memoria fortiffimus op- !

füebät Viaol

: Prïmeretkkur,,: Dux Boprnogvillæ, p/:in,c'ep

æHäganow

i

D

ert

N

* m tempej

)

CONTIN'U ATIO.

817

ïäïäälohï VVe/*rt'hmüller

us , Caprara, hortatu manuqve Co-g

"i. ^ hortibus fuis praiverunt, — Verum dudores

"i. Ordinum Gallicorum utcunqve vivo Turenio

Ms 'animofe & fortiter refiftebant, tamen-inopina-

"hire| toejus cafu perculfinon fine infigni clade lo-

Jmw,| eumpugna deferuerunt, & fuppreffis, qva

"jmm| tunc glifcebant , przefectorum zmulationibus,

"iimr| neceffario receptu fibi confuluerunt. -

Qvan-

Wüul| qvam ea viCtoria Germanis plus famz,

qvam

"eiis| util.ctis attulit, qvod perfeqvendi hoft

;'s öp-

Nindn| porcunitas amittereturt , qvia certa animi indu-

]

immils| €tione fic flatuerat Montecuculi, ut fefto belli

duseid| laboribus militi indulgeret paulum reqiiem-

t | qve daret, qvum tutiffima qvoqve in bello me-

lii | tuenda fint, fugientesqve interdum major me-

ii gin! | tus inceffat, fi fugereipfis permittatur:- & fz-

mlesh| pe nimia adverfüm cedentes audacia vi&torem

ais | in novas difficultates conjecit , hoflemqve de-

i? | fperatione armavit:. nectamen ifle Gallorum

idigin| receptus fine ja&tura & damno fuit, qvum leni-

4450 | 95 interim fecurasqve progrediendi rationes

g | '»COnftitue:*bat victor, trajectoqve Rheno in

o

n

4h| potiundze Haganose veniebat , fed inclina

!

ns in

t

Ü | fijïtlfmflum, tempeflas, D

ucisqve Condai pr-

m

eipue

has

EY

j

l

818

€ 5

$,

cipue adventus de fententia deducebant : fimul

,.-prgdi:ionm

ac enim is belli in Alfatiaadminiftrandi curam

B |

mndis oc

tuícepit, Montecuculi infidias & periculum ve-

itus , res viresqve hoftium diligenter circum-

sebu

fpexit , aftimatisqve importande ex longin*

vt

qvo annonz molefíliis, Haganos obfidionem

adenet

folvit , exercitumqve ex Alatiain Hyberna re-

hfenetir/

duxit, Cond&o eum diftinuiffe contento , ut

Aadpupta

Haganoz oppugnatione defifleret , qvum ta-

hi

les difficultates ei objicerentur , ut. rei illic

qeneu

bene gerenda facultatem expedlare non pof-

fug pv

fet. . Etenim hoflis ; cui Turenii cafus ante

11 Mi

oculos verfabatur , potiorem falutis , qvam vi-

Ttan Xitero

Corie rationem iniit , defenfionisqve fata-

:batur, de&n

gens , anceps pralium declinavit, fortunamqve

Gallisä:if&g,

tranfito ab Turenio Rheno flumine , nimis fa-

tinami,

tigatam emendavit, atqve cis Rhenum op-

Vfetletes

portuniorem caftris locum , commodioraqve

i

füs t

itineta, tutiores aditus & receptus , promptio-

[

N

)

raqve rei caflrenfis fubfidia atqve commeatum .

d

ibiüm f

habuit , copiasqve extra periculi metum con--

?* perrcyl

fervavit. Alioqvi Turenius fide & ftudioin

-mültorUm [

-Regem ; fortitudineqve in bellis nemini facile

vit, |

conceflit ; nec lucri; f€d gloriz caufa milita

-

& " m

X

r

CONTINUATIO.

819

*?&üiümul

& expeditionum fàmia

»longoqve armorum u-

l

fü etiam apud hoftes

laudem eft confecutus :

T.

obfervandis occaftonibus

» explorandisqve ho-

flium rebus femper inten

Ugv :

tus, nullis fumptibus

pepercit,militesqve fuos fpe premiorum & co-

lt

mitate demeruit;pauloqve ante, qvam tormen-

i.

tiictu feriretur, An glicos manipulos donis lar-

H t

ge datis ad pugnam incitavit, qvorum i exci-

irotn i

piendo impetu egregia virtus fpectata erat, ma-

xïxt'&*ï'm !

ximeqve in eo receptu apparebat, qvum Gallo-

rum fuga pavor

qve tantus effet, ut omnem

MTt

tranfitu. col

fþern in Rheni

locarent, qvem fi

m

Germani intercepiffent

" m!

h

» pontemqve;qvo istra-

u

ivb

jiciebatur, deftruxiffent

» nulla evadendi occa-

d(üm» AWW

fio Gallis fuiífet.

Sed ii;cum decem diebus fle-

wino

tiffent in armis , triduo

qve defat-igati pugnaf-

i wgömo?

fcnt,diHicultatesqve ali

WG

& ex aliis, qvas explicare

(

prorfus tam cel

eriter non poterant, fubinde

r

li

naícerentur , non fufcepturn eft tale confilium,

b !

m d

"t

Zïvod dubium fortunz exitum haberet, fufpici-

d

oneqve. periculi non vacaret.

np

.De Ture-

gt

l

m, fi rebus

dj

4

E

nio multorum erat judicium, eu

'3

umanis diutius fupereffe potuiffet ,

inven-

p'em

| j

';di

üg;jti[ä T

^

turum fuiffe v

iam, qvares in diferimen ad-

N

n

x

.

mezf :

9

"

Y

: du-

;L

;'/

X

[

E

N

z

j

(

;]

$20

C & &

':evi'ffmqvc(fe r

du&as firmaret iterum emendaretqve fortu-

m

; Lot

nam, qvam pracipiti trans Rherum expeditio-

nf

ríe videri potuit ,Icorrupiffe. - Cognita ejus

cxde,LeopoldusCzfar fidei fervatae laude eum

yeite lo

»jimetUZVOCJ

cohoneflavit , qvod Regis filutem atqve glori-

(Ofndrgt A

am vita qvoqve charioreni duxiffet , morem-

,a

qve & exemplum feqvendi omnibus belli Du-

E

"Tribunisqve tradidiffet, qvippe qvi abdi-

mpn'ad mb

cibus

tis fenfibus promptaconfilia conjunxit, amplit-

i qpeat

gt G

fimosqve militiz-honores fine &tatis morbi-

aof m

qve impedimento geffit usqve ad mortem.

frate rf

Nec meliori flatu res Gallice apud Mofellam

fuerunt , qvum Creqvius Auguflam '"Treviro-

feqye app

rum à periculo expugnationis exempturus, in

d fgmare

«upud pon

Foederatos , qvi urbem circumfidebant , inci-

tocum, per

dit,qvi cum in obfidione magna impenfà dam-

nove füfcepta perfeverandum cenferent, rei for-

ul fnr

titer gerenda occafióne utebantur,fummisqve

qiussorme

tdonecdedi

viribus prxlium inibant: tribus fere horis ma-

Vj e f

£na animorum contentione , foftünaqve am-

bigua concurfum efl;poft inclinataCreqviiacie

ii Optü

flos militum Gallicorüm cafus , piurimi capti,

minferre l

impedimenta inftrumentumqve bellicum oc-

deti tyre

vafit ,

cupatá, r/epuïlfus cum clläd'c.Creqvius e

'giem'tuit, pw

|

CONTINUATIO,

82'17

ïï!f»än'u-

Trevjrimqvc fe recepit. In ea pugra Dux Cel-

Q

lenfis, & Lotharingus Senior fortifimorum

R]ï

!

"W

j

As

Ducum officio functi, miro qvodam vigore

Hliïägum

& alacritate hoftem profligarunt , nec ulio pe-

lp

riculi metu avocari fe paffi funt Erneftus Augu-

1([ j

- flus Ofnabruga Antifles, Filiusqve ejus natu

MM

ohannes Adolphus Holfatie Dux ,

major, &T

n

-promptiad munia mi

litaria Principes: fimul

m

& fortem operam navarunt Marchio Grana

Vi

- Chauvetius & Grandvillerius, qvi pleni animis

m

- fefe in hofles intulerunt ; impetuqve fadto n«

judlia

obftinate refiftentes ,latc flragem ediderunt

w .Kugbïtm

pr&terqve apparat

um . caflrenfem , octoginta

litaria eripuerunt, Hoc la-

mecont

vexilla fignaqve mi

dl

boreapud po

ntem Gonzieníem , fatalemi pü-

JWM

gn& locuin ; p

erfundi, urbis oppugnationem

aggreífi fupt,

obíeffosqve, ad qvos profugerat

"

» FWW

Creqvius.tormentorum ictibus tamdiu fatiga-

o

runt,donec deditionis confilia ampleCterentur,

: nþwk

UM

fagtt

| qvod jam e

6 fortung perveniffent , ut hoftis

ts *

mqve ruinas fefe in

ll F»M'üï

» per editas operum muroru

M

C*

1

nobfidione magna

— Wrbem inferre poffet. Qva

gas

",

prudentia atqve fortitud

[6)

Cellenfis & Lotha-

P)

rimusqve e

ffufim hoüium mul-

"

f

. rmgl enituit, p

titu-

' M*11n3'7 :

$25

Q x k

l

(

g

titudinem repulit Fridericus Augüfïus, Dux

Wirterbergicus, przlioqve poft commilfo in-

d n

terfuit , atqve nomen illuflravit : obíefforibus

fubfidio venit Vaudemontius, Princeps belli

u , fufpen !

1[, u Pari j

uíu egregius , Luvignioqve focietate ejus op»

pugnationis conjunctus : Lotharingus, qvi ca-

jeretyr, um

lamitate Creqvii'& folari füum exilium, ö('.!c-

a nenn

nire ducatus recuperandi defiderium poterat,

lat

omnem pracipue diligentiam adhibuit, ut

r cof

fumma bellantium mala diffenfio emulatioqve

pl o

xollerentur, confpiratioqve & concordia ad ex-

t 9t pon

torqvendam :hoíli' deditionem iinter- focios

5 tulit trd

Principesfervarentur : Cellenfi

iCaar , per

decus rependit 4 feprt

qve epiftolam pro navato officio

H

mberpi f

bbellico gra

tias egit,amóremqve X ftudium

in

z

vetatidz d

i

Rempublicam collaudavit

-

. MNamejus vi&g

21

Piswas der

Yi2 receptz pofl urbis p

ermagnus, & glorie

à

utilitatisqve plenus fuit fru&u

m, Repot

$, ?ïqvidcm ita

&t ,utin

fita efl, ut finitimos Mofell

& Rheniqve aditus .

aperiat

" t em

; ex eaqve circumjacentes Regiones in-

fella

t ex ei ur

ri poffint, qvz invadendi oppórtunitas ho-

fles magis armavit in patriam , fuitqve cum pe- ,

]

Urimoyefe

Ü

51 affeno (

riculo maximo conjundla, usqve dum excuffo

r

I

em. Cæ-

ït'm mülítum,

jugo, vindicgrccgr in piïigrcm libertat

sterum " pretio-u

z

v

p

$23

"l

d

CONTINUATIO,

li

tetum, non perinde erat fortunat£ expeditio-

nis Belgice rationes , confiliaqve tentandi

IU

)

u

- Condxi Ducis ex animi fententia non fucce-

"

T

W |. debant ; fafpenfis expectatione fociis, qvi cupi*

ü.c'?'*ïPP' | ebant, ut pari foederetorum conatu hoftis di-

d

flraheretur, cum effent, qvi mirarentur , qvam-

ii

'| obrem finerent fibi eripi oblatas rei bene ge-

'ff?T:þaterat,

rtenda occaftones.

Qvibus rebus Hifpano-

"5t| mm fortuna converfa eft, captoqve Limbur-

Mp | 56 qvod continuam tormeritorum vim fu-

"Wir| flinere non potuit, Ducatus, qvi ab eo no-

^!tà| fnen tulit, traditus eft in regis Gallize pote-

VM fotem: neqve Catalaunia contra incurflones*:

p | Schombergii firma erat , ratio autem Meffanz

WHW tecuperandae difficilior apparebat: ea de caufa

128 | um Batavis de navibus fubfidio mittendistra-

'—*i*WW &atum ; negotiumqve certis conditionibus

19| eonfectum ,uti navalis militie prafectus Ruy-

WE terus ad eam expeditionem fe accingeret, Gal-

W'**W" losqve ex ea urbe orani maritimam infeftan-

n

té& fummoveret : qvod ubi íecus evenit ,

557 | Gallisin alieno folo opportunitatem nactis,&

is/| nivium militumqve numero auctis , magno

onitti-

ii qvidcm pretio totus ige; apparatus c

tit,

ER

i

1

(

$24

6 . wX

1

tit, fed ejus rei conficiende fpes amiffaeft: qvo

n Püfrft) ni(l

at q"

tempore Hifpani omnibus modis ftudebant,

ut Rex Angliz, qvi conat,u; belli-focialis clan1

;

;:rfeüdem,d

foinitetur

impediret , prorfus atqve omnino utilitatibus

ss

Gallorum obflaret, alutisqve fuz , ut (uperiori

anno cum Batavis convenerat , cogitationem

irg pip

n

fufciperet, caveretqve,ne fuz ditionis incolz vi

d Ciedbi

armisqve Callicis opprimerentur. Contrani-

tébantur Galli, nervosqve onmes intendebant,

Tuum gcntil

ut belli perfeqvendi focios in vicinis regionibus

x d eommn

conducerent: cumqve in Italia Sabaudum fae-

« ommod

&ete , Principemqve Monacenfem patrocinii

vopolto m

mRepubl

fide fibi conjun&tum confirmatumqve habe-

rent, per Gravelium &Verjum multa comitate i, u

Q promiífis tentabant qoosdam QGernianig pb

Priucipes , qvorum mutareanimos, primacus imi

l& pracipua belli merces ipfis futura erat :' $ii

qv& epectatio , poflqvam inanis fuit, cum fpe Apopulo

fortuna ipforum valde imminuta eft , poten- : queil

tiadve invidiz obnoxia plurimis capit fieri fu- iripe (

fpeCtior, prefertim qvum videbant, regi nil uingjf

placere modicum, qvod belli &qvojureperar- t hn

bitros' finiendi curam abjiceret , compofitio-. ! qr f

ne

fX

mqve dudpm 4abnu-;r?ct, qvippe qWe pe

FFlCl:. ; :m Turcas

non

xi

E

CON'IN UAT!&. ;

w

$6

'äli'ï:qvo |

l

non poffet, nifi Lotharingum n pacifcentium

j

it,

loco haberet qvandoqvidem fociiPrincipes eam.

inter fe fidem dediffent , ut fine eo- nulla. pacis -

::*:i(ïiï n

Ui

pa&tio iniretur : Bavaro, Neoburgico , neutra

^ i

parti addictis grata qvies erat, nec Hanoveranus

Aj

contra pacem publicam, contra fanctiones im- -

Miv

erii & fententias in Comitiis latas, conttra de-

- toni

ereta ab Circulo inferioris Saxoniz ficta , 'con-

odl

tra Fratrum gentiliumqve & cognati regis foc-

xurabu

dera & communem caufam,contraqve domus

ia

fux comroda qvidqvam audebat ; firmusqve

d

in propofito mediarum partium permanebat,

um

l

'

qvum Reipublicz eonfervandz honor ita apud

RU

v

UM

d

]

eum valebat , ut publicam caufam . fcedere ex-

terno potiorem duceret , ancipitiqve amicitie.

quiz t

»

pracferret.

Apud Lufitanos fervande pacis -

«

hi

u

tenaces , confilia fuícitandi bellinon modoin-

lïlmixw?g

grata populo, fed etiam invifa Petro Prineipi *

erant: qvare ibi hac vía inita eft ut: Cadava--

: immtü ä.. J Ea.

"n

lius à Principe fangvinis dignita'tc proximus,

d

connubii neceffitudine cum. Gallis conjunge-

U HWH

retur. InHungaria diffidiorum femina ab co

u

anno, qvo Rex Chriflianiffimus Caari ad--

j

p

j

ïgrfum. Turcas au

xilia mifit , &o infligante

TT

i

MW

V

ad-

M

j

C

$26

d

2

6 . 8,

adhucftudiofe al

ebantur , donec poftea erum-

lvoscupcht.i

gt

perent fübitoqve ad perniciem & impedimen-

tum zmperiali defenfionis bello inferendum

dj Bo

converterentur: decatero dura ibierat cons i 90

ditio Proteflantium , Legatiqve & Internuncii

armunizg

scuritdtom

Regum atqve Principum pro libero Sacrorum

ufuSempronii permittendo Czfarem, qvieam

-onispcrmol'e

ad rem Eifeníladium, Sempronienfis Comita-

as

p

tus oppidum , deflinabat, enixe & revcrent'-gfgublïcæcxpaf

orabant, qvi voti qvidem poílfunt fa&i come s

potes; f:d moti loco atqve in vincula conje&t qiu li

Sacerdotes , vix egreqve fortunam m ulto afili- ijis inlie

Sifimam deprecari potuerunt;pro qvibus pofl- iudoe lz

eoanno multum graviterqve Saxo interceffit, «

quemi

& plerosqve eorum . Neapolin avectos , ut fct-

T

vileopus facerent remosqve agerent, Ruyterus

l Datie Iþ

prator ravalia Batavus obteflatione íua libera-

41 6X prop

vit. Nec nihiliisartibusin Polonia. eff. um

!mitüraydi

eft, qvando excitatis ad infrin genda padia .Bælïs

&i us |

baris ,rurfusqve dum Regi utile erat , in perní-

Ancfus,

ciofamR eipublica pacem inclinatis,tem porumi

ï,fruffrarisqv

illorum & fortunz difficultate ufüs eft ad. pa-

foUlicg

randa fibi Pcudia,machinandumqve vicinis bel^

L üPum pe

lum: n

en*igfïo

[

sz?bemt Aullrii peti fe. in»—fludi

v;vcmaa'modu

u

* | mPäfii &

—

[

l

CON'I?NUAT?O.

$27

^

'm i

^Vtn

utqvos cupcret ifteRex mcludl Hmbus, retine-

Men

tiqve proximis & domefticis turbis , qvibus à

CMW .. defenfione Belgii & communis patriz averte-

AU ï rentur : qvod ne fieret, ad auCtoritatem Caefa-

&

"nv

tisGermanizqve precariam libertatem recufan-

Oïæmm

tis (ecuritatem pertinebat.

Simul vero tunc

"Wi a -

Polonis permmeüum accidit , qvod Branden-

»Q/ ( W [

- burgicusab Svedis lafum fe renuncians, auxilia

Mcrentcr

- Reipublicz ex pacto miffa domum reducen-

x |

. da flagitaret, eo prefertim tempore, qvo ve-

asll T.

Y

X

ehementius infürgerent Barbari, maximeqve

Y

ii

u

fubfidiis indigerent: fed qvoniam fciebant ,

ST xæuspofi

.qvo auQtore hec repentina temporum con-

qw.emt

filiorumqve mutatio fieret, dolori fuo acqvxc.

T

a

? yerunt,

hWtf

l

P

B

Rex Daniz fpem commodaqve Germamæ

D W

&l

| fecutus , ex pr(»;keffu rerut Brandenburg:cä—

i

ah

| rüm maturandi incepti occafionem cepit , :

ng'æ(

| Caari ejusqve focits fide ac federe m per

ä

WMWW

conjunctus , copias apparatusqve bellicos coi-

30

vl

hgit , fruftratisqve fpe Svedis, qvana in pace, &

MU

W

-qvafitoUlrics fororis e]us connubio poncbanu,

fU

Jf

"d

Rendsburgum pervenit: ibi principio cogita-

$t

hii

Vit, qvcmaamodum militiee fu rationes , qvas

J ad Impem & Brandenbmäm deícnfio nem

com-

L

(

$28

6. '.18'

$,

öomparabat, proffus' in tuto.collocaret: q

iab

gm'tai gmet

u Toiim

duni ipfi conflitutum eft, à Duce Gottorpino

Chrifiano Alberto poftülat , ut belli gerendi

j l præfld

setto adiggt

caufa fibi permittat dependi portionem tribu-

z

torum , qvs per agrum regiónemqve e;us col-

g at n

ligantur:: dehinc fecuritatis fuz caufa flagitat,

r at

ut fibi extra fines exereitum ducturo arcem

vmerito A0

Aisereuii

Gottorpii ,'lonningazm, caftellumqve Hol-

meníe in poteflatem tradat, confiliumqve de

janim dg

permutanda Tunderenfi preefe&tura in pracfens

i at

]

miffum faciat , qvod ea jam fint tempora , qve

]

(criminto

impediant ; qvo mines tale negotium conficia-

ii adi

tur: adqve Dux nil mal

amodelle

imetuens reprgditä

fepro voluntate & ftudio in regem curaturum;

stionem f

u

ut collationes majores &qvis portionibus divi-

eit o

(ie, ad utriusqve Principis commodum defenfi-

veferedditu

onemve adhibe,antur : alioqvi morem veterem

sfexfeldius

fervari oportere , qvo Rex atqve Dux, fuo qvis-

E

qve jure, Principatum illum remqve publicam

fdfbureenf

pacate & communis utilitatis caufa admini-

igerendum.

flraffent: mox indicat,qvamobrem Rex ineam

zionesmiu'ga

fententiam jute induci non poffit , ut oppida

titime den

munitaqve fuz ditionis loca dedi fibi velit,ni-

Anipetra

hil c(fe,qvod abarce Gottorpienfi Regi impen-

N

YX verbis

cn Ht

——

dnifig (;

d-e'alcj,:qvæ fità & opezibus W?FXCIViH*?F

-

mue -

"

^

/

CONTINUATIO, s 329'

t

m

munita, ut metum periculumve ei inferre pof-

QO

W l,'P

- fit: de Tonninga nil recufaturum , fiuna cum

jredi

A

' Regeibi prafidium habeat, qvod utriqve Sa-

n

. eràmento adigatur, dummodo Rex de reftitu-

. tione caveat : in reliqvis, falvo jure fuo; fortu-

I

nz cedere oportere: alioqvinil admififfe: qvo

MUFT

À

' Rex merito fuo offendiqveat. Sed mox , reje-

|

u

TR

M

| &is his excufationibus, Svedicum faedus ei ex-

|

d

nl

( probratum eft, qvafi artibus G confiliis turbi-

ii

. disnixus, viam juvandi hoflis iniiffet :: Dux in

n

- eo difcrimine conftitutus omniqveauxilio pri-

Minte

vatusRegisaufibus obnitinon potuit;nifi qvod

- eum modefíle comiterqve appellabat , ut ad re-

"

ts

flitutionem faciendam fe obliget ;; fcriptoqve-

(mrsgenmm;

d

|. caveat, fefe omnia, ut accepiffet , plene integre-

u

qveefferedditurum. —— Tum fübjecit Petrus.

[rtl

u

jl

! Greiffenfeldius , cujus amicitiz fiducia Kiel-,

UI

manseckium ad fvadendum ineundufnqu,

1l

u

| Rendsburgenfe iter induxerat ; Regi morem.

l

"

| effe gerendum , qvi pro temporum flatu con-

u W

Am»

| ditiones mitigarenon poffit, reflitutionem ve-

] mb'

u

- fó minime denegare velit : fed quoniam ab Re-

ia

T.

j

| gcenonimpetrabat, ut hoc reftitutionis caput:

l'l

n

o

R

N

l

. conceptis verbisin tabulas referretur, aliquanto "

torprum;ubi Rex prafidium

um

D

i

; po& d;müfu*s Got

*

[

're'lif ;

,an 7-

V

Es

-

L]

«

836

C'

$,

$.

-

LA

;

reliqverat , eumulatisqve deinceps offen

fs & ,vïæüm*b("m

accufationum caufts , diligentius affervari coe» ia

vp:it : dum hac fiunt , accerfitur Prafes Kiele ?

nge' Cïll

manfeckius, & qvid Rex flatutumn habeat, per ij

Ahlefeldium indicatur: isveroabitu prohibi- iif

tus, per delegatos Duci renuncíat, quam gravi- 5, u

terin eum confulatur , quod Rex cenícat , uti. anunün;!

fupremoDuciSlefvicenfis jure nmulétetur :Dux cdibditit

Amuncio conflernatus Regis fidem manfvctu—dj- mïcliceaïanïü

nemque implorat, & pactafervaripetit: at Rex . u

in fententia perfiflens denunciabat , fi voluntati -

fug refragari pertenderet;fuo difcrimine factu-

rum: videret ergo, ut ha difficultates fine.

mora contradictioneque comporerentur : tum

Dux prater afflictas res, moleftam cuf)codiam,;

imminensque periculum flimans, cum fratre

Augufílo Friderico &egreadmodumque invitus.

in praeícriptas conditiones confenfit, Eam ca-

Tamitatem fuft nenti venit in mentem fibveree.

ri; netzedium captivitatisin majis malum fibi.

verterct, pauloquepoft difpofitos ad fugam -

quos a'cendit, commodumque e'apfus liberta-

tem tecuperavit.

In tuto collocatus caufan .

deíendit , ceffionemque füpremi ju.is in Du-

m,nec-

paþuæSicsvicmfem invitofibi czfp;'eæ

7un.

Ed

i

CON'TINUATTO,

Mi agb f

ratami effe habitam docet: nam

Wïeïicæa

qiod vi metuque coa&tus fecerit. jure reícindi

Wï l

irritumque fieri oportere : ad hac negotium

mml x

illud fuperioribus pactis Rothíchildenfi &

""

lii

Hafnienfi prorfus atque omnino effe: trahsa-

l Mp

&um , fponforumque fide & au&toritate pu-

T N

blica rmiunitum, quod non modonon tollere,

Virur

fed ne labefactare quidem Rex poffit, cui nil

iif

in fe liceat, nifi quod pacti apud Hafni-

myatRex

am conventi rationes pati-

T

antur.

i

v

D W

Eüt

wïwt"m

'LF

J

G

(o) &&

"

t

T

Il

i

a

u

f

D

jelor

j

o d

rfæ

IN-

-^

ïf

INDEX

INDEX COPIOS'SS!MUS

;Admnu'

quns u

T;:m Proprzorum Nominum , qvam Rerum í

fnilius P

g-uæ, Parnm 2 zpfo SLEID.ANO, P;zrtzm z Continua-

tione $TR 4UCHLANO-SCHURZ. FLEISCH!A -

barbus, l

^

AA continentaur,

fatorts

Bagatus, Perfürum Rex

14E a Ti

Abbas Fuldenfis in pralio 0001d1tur 5'60

siüs Dudl

Abbatia C orb»]cnfis

$. a(v

Abdemelechus occiditur

Abraham

7

Accius, Poéta

497 -s r

tus,Ep À

Achas, Rex Juda.

Achzi pop.Grecie 83 .

— Achaia, :0:2, fit provincia

Aoh (jobzu

^ Actiaca viCtoria

gcnmu u

* li phüs L

ACiacum promontorium .

Adal 1fius, RexLong obardorunr

239

gipp. !

o gl

Adelbvrtus Bremenfis Arc hiepiftopus 2

itüs Auiïm

Adiaphorifticum beilum

4.62

r

Ado phus, Cefar

339

L Cafr.

Fridericus, Megapolit. Dux pr ofcnptus y 50

-

Jitchio Bral

1efhtutus

"Rex Gothorutm

Sclwvarzburgxcus

cnüemu

Adramelech, filius Senacherib

15' Ri f46. f

-Adrianus [. Papa 239.. II. 267. V.

DI

ngyptus Rom P;ovmczalz j ej. f"uc?cus ane rj

mu 777 N

fEhus *s 4l P['æ

1

"

INDEX

v

M r

- JElius Adrianus , Cacfar

)

e8

JEmilianus Cæfarl48 P. Snpm)

e

r

L. /Emilius Paulus 78

ZEneas

44

d

Iïnobarbus, Legatus Turcicus 364. quvx $9

JExufcatores 543.

Aifehines , Orator

d

1

At

JEcius, Valentiniani legatus 195.

AEtoli 74

Afranius, Dux III. Poéta $8. .

Africa

83

6j

Africana Cafaris expeditio 419.

Clades

428

W

1

Africanus, Jureconfultus 142.

Agabus

,123

t

W

H

Agapetus, Ep. Rom. 215 Agnes Haffiaca 472

:

Agricola ( fobatnes) Islebius

415-449

!

Agrigentini 82 |

' F.Alefeldius

83;

1

232

"

u

Aiítulphus, Longobardorum Rex

Alani 189. " Alaricus,Gothorum Rex 204

us

i

*

lR

Alba Regalis 428. Albinus (Sp,Poftbumm) f4.

lbertus Auftriacus

$U. $46

A

E

Cafar

BC

338

0i at

II.. Cafat

36j

("

Marchio Brandenb. -

44s 456 459./-

Moguritinus

4

n

]

Wallenfteinius, Imperator exercitus Cæfa—

(1

r

j|/

rei 446. fit DuxMegapolitanus

2379

j

y

Maris Balthici Generalis $60. ab officio re-

L4

:l

-

motus reflituitur s 59. occiditur

.-561

i.

Alcmus 141. Præceptor Caroli Magni

26 2

lt

Albur-

4

INDEX.

ufï 0

Alburnus Valens, Jureconfultus

1

E

UAMUS M

Alciatus (Tobanner) 464.

-Alcibiades

Aldenarda 757. Alenconius (mezfcw) 5'03

« decnet

ditos].]

Alenfonienfis Synodus

$8l -

xagoras )

Alexander II. Papa 290. III. Papa 319. VII. 605

ojX

Bullam contra Janfenium confirmat 1£,

cumGallieR ege rixatur 609. moritur zä

j popdls

hz(muranom

Bournonville Dux

divitis relinqvit Nepotes

-drmatiodub

44 st hb War

Fatrneftus

Macedo

959

q

d 466

Severus , Caefat-

faolol. »

Alcxandm Pont1€c1s decretum

I 62 gcanæwpl.

—Alexius Michalowitz, Dux Mufcov, $98,721 gucam "

Allobroges, populi Gallie 98. Alphonius t 3

It Mampu

R. Alphenus Varus, JCtus

ths Ama/

Alphonfus Pereftus

404 KBO eu

Portugalhæ Rex 6o. fratri uxorem & xe- am Mauri

- gnum relinqvere cogitür

,þ 7;,7 lelham

Alfatia 812.. ejusdem decem civitates

I Tudidai i

Al(aticz "Taberne g13.

Altades .

TE 5163 68'

Altenburgenfe colloqvium

39 m'USMl !y

Amalfius v;4. Thom.Aniellus -

mllls Cæü

Ambiani2;0. Ambringius (j'ab Cdþ.qr) 713 lg ]urecal

183 u f

Ambroüus, Eplfcopus Medmlanenfls

Ami-

N

INDEX

Amlfïa fl. 123. ÀAmurathes, Turc.Imp. 362

ä

Amyraldusk Mofes ,580. Anabapt1üæ4.09 416

'Fm

Anacleti decretrum

162

n

l

- Anaflaftus L. Imperator 202. Impcrat

231

PUI? f

| Ánaxagoras 29 — Anazatus (Paplus) .

19$

| comm il

Ancona 315. Ancreus 352,Andr. (j'ac.,gOI $o2

- Angli, populusSaxonix

192

")

S

d h

Anghægmutatloncs temporeHeinrici VIIL409

[

!

- reformatio fub Edvardo $90. Catholicifmi

reftit.fub Maria ^. reform. denuo fub Eli-

(

E

.. fibetha 466.477.590. Metamorphofis fub

*

2l

]

.. Carolol. 589. Protector

a

t

1

Ang icane copis pügn. pro thhppo IL. 474

Xllllïx

j

; Anglicana Respüblica

4

?u

- Anglici Manipuli

. 619

la&læ

iil

M

J

Aniellus Amalfius vid. Thomas.

W Bolenia

AI2. 413

— Maria Mauritia Hlfþanä

$3*

L st

Maximiliani filia

499

t tcgüï *1'

Uladislai vidua

dnsit

40l

AMH

| Annibaló3.68.70. &fq. -

montur

46

'3

T. Annius Milo t10. Ánnó, Archiep. Col.29£

lvlüm i

Arithenius,Cafar 199. PatriarchaConflant.a1g

m

- 142

MF

i Anthius, Jureconfultos

p

Anngonus, Rex Afïæ mirn. 42« Antmoml 414.

"

m

Í

INDEX

1

v

P[COPUS |

"Antiochenz Synodi decretum

HHSUC

Antiochus, Syuæ Rex 73-

Epiphanes . 76 '

Antipater 42.-

Antxf'chenes

55

(pucïr

agx j

Antiílius Labeo, ]urecon" ultus

BPragcn

Antonius Basfianus Caracalla , Caefar

)

Pius ; Cafar

drenle g

M. Antonius P111lofop11us, Cafar

140

witifeteco

IO

mor&tcü 50

C, Antonius, collega Ciceronis.

M. Antonius, colleg. Cf 118. ejus obitus 125 -

de Dominis 539-

Orator 95 93 gOt

6

AT

(

.Aphnca provincia 83 364. urbs

Apologia Auguflanz Confeffionis

408 lus Ger

Apoftatarum poenze

p i5 5

Appius C!audlus, COcCUS v7.

Decimvir 4,9 lïomencsMu

Apulia 417

Aqva Sextig 9r ii 86

Aqvxsgranum Galhæ Bélgice- oppidüm ' 2«8 ! doeles, Al

Aqvitard 129

Aqvitania I90. 25o ilsrels d

Arálius, Rex Babylomæ

i x ob

f

p

/

Aratus Slcyoruus

34 mtntes Re!

Arbaces Medor. Pracf.12.13. Arbogaüus 180 *sj

Arcadius, Imperat. 15 1. Archadius JCtus 142 ttis, Ck

Archelaus , Rex ]Egypn

108 (uubu)

- filius Herodis Magni.

130 1lliim .

Arcl ndamus, Rex Lacydæmomomm

30 munc

Archlcplfcopatus Co ommfis

Al C 11-

669 Jlemxum76;

n

INDEX.

L

Afclueplfcopus Gnefnenfis . -

69

1

'6 - Atchimedes , nobilis Mathematicus 65. ejus-

dem fepulchrum

Aw &ü 55

)

)

Archipelagi infulae 628.

Archlus 816

$85

& g

Atcis Pragenfis occupatio

Arelatenfe regnum 791.

Arcthufa fons 67

, j

- $00

: u

Argentinenfe colloqvium

Argentoratenfis convcrüo 746.legatus 226

li

685

u b

POHS

Argentotatum

171 755

Vij

W

Ariobarzanes , Cappadocie Rex

23

A

M

106

ij

Arioviftus, Germanorum Rex . .

Ariftides 33. 58-

Arxth)us $5

t

Ariftomenes Meffenius

23

i

dul

i

Ariftonicus 86..

Ariftophanes

29

;;

ï

j

Ariftoteles, Alexandri Magni Praceptor 39

T

Arii hzrefis damnata

16;

k...'ï

9

Arius, Rex Babylonie

Armatrites, Rex baby.omæ

1O

|

ä

Arminiani $21

Ti d!

Armenia 18

ii

1]

Arniinius , Cherufcorum Dux

128

IW

i

(jüzcobw)

$20-521

W

Arm1fht1um

629

hi

:ä

Armorice, nunc minoris Butanmæ utbes 25

d

mb ?

Amolphus Cxfar 2

- Amhemium 765

p

[

INDEX

Amolphus 'Malus;Bavariz Dux

—

(fnaCo

274.

Arrianus, Jurecon(fultus-

39

l eti

Artabanus , Parthorum Rex

Artabaftus , Imperator

4' u

deliconi

K

Áormat

Artaxerxes. Longimanus

^"Mnemon

vfüms Bj

3

Perfarum Rex

muotitr

Arthurus 419. Articuli Smalealdici

. Meni

4 H

)U&UUSI 9 l

Arverni, populus Galliz

uüusïn&m

Arx Rochetta 6 70. Árx Salvatons

Aícarades, Rex Babylonlæ

" JxomæE d

Afchaffnaburgum 729. Asdrubal

69

ponis Dia

Affarado, filius Sennacherib — -

j priatus :

Affentar, Marchio Hifpanicus

7 6 MlS,CæI

Affur, Rex Babyloniz

ap s Bul

A[Tyuum regnum 6. . Afla diruta

Aftrachanum

3 I 3 IIQHCHFC C

alanenfis A

Aftyages, alias Affverus, Rex Mcdorüm

522 5 zanus,lmp

Athenienfium chaffisin Sicilia 31. pralium d. i Gu

Marathonem 26. pr&lium ad Salammem 27 tuetus Ve

Attalus, Pergami Rex

-6 us Prns

Attila, Rex Hunnor,

3373 "sHenrin

Attilius Calatin. .

-

62 musBurde

Aubevillus 6;1.

Avcmo

266- i rufhcl

Aufidu, duo Jurcconfulu

99 u -

u-u

INDEX

^

Auguüana Comitia 40f. 4-48 472. confefï" o

406

l

Augufïa Rxemrorum

820

i

. Vindelicorum à Mauritio occupata 4,6

reformatur

-

|o$50

;0

Augufhnus, H1pponenfls Eplfcopus

184

moritur

187

l

anfenii

$78

209

|

Augu?cu'us 139. imperium deponit

. .

83

Auguf]ms Fridericus, Epifcopus. Lubec, 830

- Saxoni« Ele&tor 460.

moritur

jo7

Ti

. Saxonix Dux, Magdeburg. . Archiepiícop.

1

]

privatus 5$1. introducitur

$64

U

Avitus , Cefar

199

Aurea Bulla

349

li

Aurehanenfe Concilium

190

j

Aurelianenfis Academia fundata

342

3

a u

Aurelianus, Imperator

lI

bl

n

j

Aurelius, Carthaginenfis Eplfcopus

214

L Aurelius Verus , Imperator-

149

calliY

j

d

g

Auriacus Princeps vaelmus IlI, vel Gvilicl-

mus Henricus

. 200

Au(onius Burdegalenfis

180

Aullria à ruílicis direpta

347

n

:

Azo, JCtus

331

i

Da:

-

4

!

H

: INDEX. |

3 Abelutbs & turris

: &miu!er'G*"

^ Babylon capta 22. & fq.- Badtriani pöþülus. |

Bádenfe colloqvium $22, '

yrindocia

Bajona 789

a p

^ Bajazetes, Turcarum Imperator

.23jI

i (Midwl)

Bajus (Micbael ) 579. Balbinus , I:hper.

4

gms'-(Chi]fM

Balbus ( L. L

)

nfu-

?

'gic;.

D

lg

uciliw-) ]Ctus s8. Balcaresl

n

36j

giw:HiMd

'Baleus, Rex Babylon. Xerxes cognomin

U 9 E

2 -

alter Rex Babylon

L o

iri, ia

Balthafar, Rex Babyl. pofïrcm;us'

21. GCÍq.:

ais (

. Balthicum mare

fortis

-

202

ivfus,

Bambergenfis Epifcopatus

23$

Bankettus 6956. .

Barb'arps,mogs

421

i

.. Batbaroff( Hariadenus) —

«;,

n Ango-t

9440

Mdpicum

- * Barcellona deficit ab Hifpanis.

$

Afuris & Dom

. "Barnefeldius $29.. Baronius:

(Cæ/;z;rl) 517.$25. qtlinum o

Bartholomzanz noctes

V

-

L93. immyo 6Q

.. Bafileenfe Conc

ilium 3$9, AS- Baflarng po-

vcildicom

Utcom terti

pulus

L

17

Batavórum conttà Regem Daniz claffis $

Vilfangicum

cum Crónwello bellum $96. cl

71«

lts Babyl p

affis in -

^ Xb

mariBalthico 600. cumSvecis conflitus

titus VIIL p

l

602. Bellum cumAnglis 615. cum Epifc.

lg. YD]

1

"ütum le

Monafterienfi 614. pax cumHifpanis ;86

aof C

era bel-

EE ; Jus cpnt.raFBul-Ias'rpaPalcs $80. op

/4

. lum-

-

INDE X.

K

:"fum inter-Gallos: &Hxiþanosämtur,

60f

IK ),m" æu

|

U

"Batorius v;Z, Stephanus,

fBgrlarus inducias cum Sveco fzcxt

572

!

Bazita vi4, Jároslaus

ji

m

Behm (AMichael)

Beierus- (Cbr j?mxm)

u

Bäfu,:s

lil

Belgica.

250

Belgxum

432

y)

! lm

W

Belgxco fopa,mcx belll fem:nl. 482. initi-

N

um 496.

586

Belifarius, JuftinianiImperatorisDux

208

à Wq.

Bellarminus (Raäcmv:)

..517.525

D

Bellifortius

677

DI

Bellivifus.

741

Bellovaci

X 958

ä u

t

À

Bellum Anglo - Beï ícum 634 Anglo Gal-

lo-Belgicum 732. Catilinarium 103 Civile

Jl

Cafaris & Pompeji t10. Danicum 807. ]u-

Rf )

gurthmum 60. .Piraticum I03, Punicum

primum.59. 60. Punicum fecundum 63.

d

,

)M d

Punicum tertium 79, Septentrionale 661

Smaledldicum — 44t.

Turcicum | 784-

J

. Wildfangicum

62t

D LH-

Belochus, Babyl. Prafe&us t Rex Bab.

13

)

£X RexBabylomæ

19

)bt

hst

Benedi&us VIII. Papa 284. IX. 286.X, 289.

)oum-.xS

m:6

'XIL. 245. XIII

356

: 16

n&

Ü /

Beneficiorum pluralitas 198. Benmerod.-

Bemhexmenüs Comes

T

n

668 7 59

Wï

^

$

)

INDExYX.

l

Berengarius ex Longobard P:oc,

.. S7a

&mfi ; C]a'

Berefteczko

x5 .

j il

Bergenfis conventus

300

nz(AIIM)

Bergenfis portus 615' Bergxus (yabpma:)

ys, t

556.578

uïachï h

Bernhardus Vinarienfis 560, moritur

565

ETH

Berofus, fcriptor fufpectus

II

gianu 214

Bertha, uxor Henrici Imperatoris

292

i. 3

Befia (£, Calphwrnius ) .90. -Bethlemhem

J

Gabor

29. 536

sipto.

Bethunius 731.736 . Betica, '»ulgó regnum

Granate

nrümopenur

363 4

qg

Beza (Theedergr)

4502:

tul grefedt

Bibuli Poetz

IBI thoniorum f

Biblia Germanica 417 . Polonica.

irs Cadenon

Bibliotheca L. Luculli:Q2 : Ptolomzi Phdadel-

inffia tefom

hi

Bxlefeldenlïs conventus

43 tylhenis

6

albarigss

Bifchoffshemium

I5 hdu (in

Blanckenbergenfis Comitatus

At reforma

Blandrata ( Gcargm.r)

Blumius

68

raa Suecis

Bochus, Rex Ma.untamæ

tnenfs Ti

fio

Bockelheimenfis Controverfia

80,

ezcnhelmenl

Bóckelheimium 73

Boji

tuj( Trana

Bogxslaus XIV, ultimus ejus ; lmcæ Dux Po-

mer,

t HOI,andl

ï"ä Valeüæ

Bohemxæ regnum 40I. fübjugatum à Ferdi-;

i

. nando L 448. lxbertas religionis conce:-

* Gal

d tur

IN DE:YkNX.

h

- ditur $23. clades in. Albo monte $37. và-

W

— ftatio à Suedis

571

m

Bolena Caona) 412. 413 Bolcnus (T/-am ) 413

Wum) |

Boleslaus, Rex Poloniz

282

i

Bonifacii VI, Decretalium liber

Bon.qumI Epifc. Rom. 186. II Epifc. RO-

Ü

manus 214. : III. Epifc. Rom. 220. VIIIT.

Jj 292 :

- Papa. 339-

356

Vehy

in Germ, 1d010rum tollit cultus

233

uN

Bononia 237. 453I

Bom1a7II 712.732.

W u

Bonorum operum neceffitas

462

D

Boppo Papa

286

m

Borcula prafectura

663.758

Y

Borboniorum factio

482

L

Boris Gadenovv, Mofcovie Dux

52I

"u

Boruffiz reformatio

393

/

20

Boryíthenes

d

j

Bradshavius 597

- Brahe (

cbo)

494

j

Brandius ( C/:rg/loplyarm )

759

u d

Bremz reformatio

393

H

Brema à Suecis fruftra obfeffa

613

,

J

Bremenfis Epifcopatus vaftatio .572, polfes-

u ?

fio

80I

w P p

Brezenheimenfis prafectura

778

J

Briani- ( Frazczifcz) dictum

413

j

|

Briele, Hollandiz portus

493

n

TT

l 36

723

Priga Valefix

j

J

Brifgovia.

814

j g

/Brxfacum à Gallo captum

565

hnz

Bri-

s

"

|

INDEX.

siuri h

Britanni óppreffi ab Anglis.

:192

ia Ttà

Britannia Cifinarina vel Ducat, Dritann. 789

deficit.

155

qtüm

maena.,

514

minor eft Galliz pars

2$

wl f

Romanis fubje&da

lo

lia Retati

Britannicorum motuum origo

$89

Cailis, Y

30$

l

Brixiz conventus ag:t Henricus

Bromfebroenfis Tranfa&io

; $72

Mi D

Brovvniftz vi4, Non-Conformifte

ii I$

Brux (Chbriffiann: ) in quatuor partes dlfTe-

faracrem&xþ

catur,

84

diaxommd

Brulardi Cancellam de Regxbus Gall:æ di-

Ím

.&um

$24

f(rthu]

Brundufium

lII

281

Óab 391

Bruno t Papa

libria

Brunfvicum vel Brunfvviga

5'"- 532.638

dhnas Tndus

Brutus ( Decins unins) Conful ,X18. (£ -

ltitis At

mins) 47. (M.G me)

II8

dearium G

Bruxelle

762

Bucco

295

pl (c G

1]

Bucerus

407

^Bucheimius

/ $71

lfltne r

Jllytus ( Ottrt

Bucquojus Comes

535 537 538

Mratus jn

Buta capta

402.427

inzria Dai

Budiflimum occupatum. 537. Bulgan 226.

Aitiamifmi Q

4

Bulla Caena Dominicz

391

N

Bullioneus (Gedefndu:) 30;, Burg:us (An-

l

in Daht.

1

[ d

Ts (f

74

Bu:-

T'ürpigs f

-

IMDEX

li

|

i

; 275

Q

Bürekardus; Suevis Dux

Burgundia Trasjur, f. Comitatus lber 752

l

Byzantxum

29

M

C.

D)

Cadavallus

Sïï

Cscilius Poefa

88

u

Cacilià Renata, Regis Pol. conjux

$65

y

P. Czcilius ; ]Cms 25* QCæcxlmxs Metel-

M

; lus

,9ó

n

Cæle&mus I Papa 187. V 340. Cæfar'(C',

qu

t df

jJuliv£) 106

156

Cafares creandi poteftas penes exercit;

Cafarianorum clades prope, Llpüam

553

UT

Caíena

237

A

Cefius (777501) ]Ctus

99

M

Cajetanus 391 Cajus; ]ureconfultus

99

i

Calabria

368

A

CalanusIndus

Mi

-ä "?—;dä

[

Calatinus (41/iliw7) '62 Caletum 475' 512

1

Calerdarium Gregonanum

Cahgula K€. C« jf

r.a Germanici pefümt.s Ea

lius

134

—

Cah&henes $5

Cahxtusll Papa '369

Cahytus (Grorazu:)

573. 9 feqqa-

!

jl

|

Califtratus ( 7*//25 Y ]ureconfuïtus

142

i

í

Calmaria à Danis occupata

528

hs

Calvmlamfmx origo in Hafhfa-

520

q

i

in Palatinatu

498

!]

j*

Calvinus ( yoba».)464 (1: Väfxrma) Conful 54

L Calphurmus Befha

Cam-

D

Nn3

I

INDEX

dhyrato

Cambyfes, II. Perfarum Rex

E

Wf Crfir

Cameracenfis pax Gallo- -Hifpan,

A05

Cainero ( gobannes) 589 Camlemcxa» 659

VCæfar ]

Camillus Borgefius s rg. — . Furzes).

Mio3)s «

Campania g3. 3TO:

irim u

Candia.

Campepius. 3'9;

fv fpontun

Campi 677

- 628

TL

Canifia:

5'11 610 -

Canitics mira 467' — Cannenfis pugna .

64

mortuus470 |

VL Gilla

Canones Apoftolorunr 027 GCantabrí 149

Capitolium

53

l(

Caprara

Qs 4

742.743

H 4g. n

Captivitas Babyïomc;rlö

Capua

68

|OXM

Caput Ecclefiz Anglicanz

T

- Findi

Carabuía 629-

Carbo v/4, Papirius

Caracalla (L42tomini Baffeanus) Cafar

142

EhusArgenu

Carafa (Sebans))

474

Nurelia

Cardinalitii pilei -

400

Burgun

Cipar

Carinus

Carentonienfis Synodus

58t

155

Carlomanni édictum

236

Coes ]

Carlomannus, Dux Francorum

235 .

: Crfus

Catroli Hifpani obitus

487.Je4..

ils Dyyde

Caroloregra

739

Caxolítadius CAndrear)

292

Re&oanfpa

Emanyi

Carolus I, ducit uxorem, $46.fit Kex Anghæ.

Férnin;

zbid. capite ple&titur.

394-Je7*

Gufv

H Rex Hifpaniarum:

608.692.

1o$. Poloni

II Reex Scotorunmi..

:595. &. Anglie.

M eerie

. 620. vincitur 595 in Anglxam reäuc:tuï

59

02. Totitor

jNDEi

4 .æïs-»ïgö. falutatur Rex Britanniz .

LA

:

.JIV. Cafar

s

352

;Mi

. V. Cafar 363. 635. ejus hativftas

384

L

y»

| 5 ele&io385. coronatio 404./e4. fuga 456.

a

.^ fortüna adverfa poft captum Eledoórem Sax;

li

ïä

— :467.Ípontanea abdicatio 468. dicinm nota-

)

^. bile 469, erémitica vita z. religio, inqva

abid,

hu

moítuus 470, mors

k

älï

VI. Galliz R.ex

352

ïäï

IX, Galliz Rex 48 I.Eproniuïgat pa

Cern

eligionis 485: tyrannice agit

iis Pa-

j

-ïin nupt

495

LE

L

ot z kif, 492. moritur

XI. Rex Suedorüm

689

ü

Finilitis natu maximusEle&Brandenb;

Ut

$

^

u

- filius Argentorati mortuus

$or

ü

Aurelianenfis,

431

Burgundicus

$

384

1

Cafpar, Elect, ï'rgv. 6 84697. : '77'0.43

!

. 487

j

Comes Barlamontius

um 5

Craffus Cafar

570.272

: farolu

s Dux de Villa I'ï ermofa, Comes Lunz,

1

- . ; Re&or Hifpanici Belgii

758

1

Emanuel Sabaudus

531

J

Ferninandus Polonus

585

od

hn

*

!u

/^

GuflavusPalatinus, Suecie Rex — 599

[/

805.Polonis bellum infert599. cum Danis

bellum gerit. 6or, Hafniam fruftr

a obfidet

u

9

6023, moritur .

. alid,

Nn4

Lo-

IBW 86

]

INüEm

hum

Lotharmgns ;umof, Séfiioris ex fi*aïfö*he-

*tfb (smovà

posj Imperator exerc:tuls Cæfarkx 755

jurnaa a

815

Jicaa

l.othanngus Semor

Ludovicus Elector Pal, -

O aiipgl

Ludovicus; Palátinus :

6:1 616704

alinzinga

6$

go (

Martellus

Magnus falutaturCæfar

256

(utols Ont

SI

dinzfuriz

Maynius

305

i Fithenbet

Wivernienfis

548

Pulcher; Galliz Rex :^

344:346

li (Vm!ejlö

Rex Francorum

yreiu)

Simplex; Galliz Rex -

diedonenfs

ii 4 Q

Sudetinanniz Dux fit Rex Svec:æ, $1 '

bellum gerit cumDano, 428. moritür -

ibi2,

.wmlhus "Ó

Vi&or, Düx Brunfvic, occifus

459

hu g (

Carthagmenfe

Concxhum tere:um&tjuartum

Matt,)

184. fextum .

ldericus, R

Wi (Fahla

*

Cartha 0 deleta, 'et. &*jeg captaä Vandalxs

J9I.

Óma vetuüftios -

Artana

Acimum 72

"Carus Imperator

frss 156

Cafanum :

Afinopolis

"Cafcza

"118

itilianus LE

Cafimirus Rex Polömæ

IL ER

-Alpii

363

II Di

IV.Das

Cäffänder, Maced(mum Rex

C, Caffius

2

118

d bdlüm W

Caffius: Longmus

xl4x

10dem nj

Ca Ovia, $ 38

Cm!oma nbelhs

466

1. püt

Cæ—

4NDEX

Catalaunici campi. 1,93. -fies - 666.823

i^

m

Catechefis nova Crypta«Calviniana . .

499

5

410

i

Catharina ab Henrico VIII. fepudiata.

;Medicza

505

fj

724

| h

A 70

Catholici pagi

105

J

Catalinz ingenium

"

Cato (M, Pertise) 35.

63. üticenfisï Il5.

&feq.

Q. Catulus Orator

95. 98

N

Caudinz furez

3j

Caufa Fürftenbergii

691 (Cellerxlüs Dui -Sg.ï

M

Wi

Celfus (Venulejss) JCtus. 142 Ce

-

"

thegus (gg

tj

- Corneliza)

?

Chalcedonenfe Concilium :

Y

198. 220

m&l m

Chaldzi 4.. Chaldzum/ez Babyl. regnum 5

db d

Chamillius. 767

Chaffanus. 737

Chatti 137 Chauvetius 821 Chemnitius

a

Mart,)

i

$0I

hmm

Childericus, Rex Francorum

89:

25z

!

Chmielnicius

597

Hafio

j

Chifius (£sbies) 605

450

Chocimum 720

. Chrifma

Chriftiana

315

y

j

Chriftianopolis.

abid.

/

/

528

anus L Ele&or Saxoniz

508

(;hri&i

II Ele&or Saxon. 513. moritur

528

IIL. Daniz Rex

.422. 429

|

IV. Daniz Réx, 514. oppugnat Svecos,

M

!

J

$2

$. bellum gerit cum Cafare, 547. pacem

cum eodem

init, 4;d. , denuó cum Sueco pu-

2«

moritur. 588

u

Es

j

I

INDEX

V.Rex Daniz

nülöMm

645.607. 746

sl & Gelh

Albertus Dux Gotcorpmus 660. 777

lve&rl

$28

Brunfuicenfis

538

lus; Cæfa

Erneitus; Marchio Baruth

:63

hi HISDIU l

Julius (

Euf enfis-

Wilhelmus, Achi- Eplfcopus Magdez

AVIUS

55 3

smensll hi

Chriftierna Lotharmgxca

am

€hriftina, Regina Suecie 598. Yegfis f& abdi

L

D

cat & rehglonem mutat.

PA

8

( ]w//u |

€hriftophorus Bernhardus prfcopüs Mona«

flerienfis

61f

ientinz Xege

Berühardus, Eprfcoþus Moriafterienfis

& Abbas COrbeJenIis

665

iricorum

Wurtenbnfglcus

6t

roitnterdici

CHRISTUS nátus, f25. crucifixus

133

ia 0ccüp

iClodias Tr.T

€hytratts (Davi4)

469.50tf

C€hryfoftomus ( gobanner)

I84

Moreus R

Cicero confcius cædstompep

H

Cocce)us N

Ciceronis (M. T&/Ei ) nativitas 9T. induflria

Mlgot

- eoritra Catilinam I03. exilium I07. mors

II$.123

t Gregona

Altinianeus

II$

Cimber ( g. Tullz/u)

I

odms 9. C

Cimbri

atu:Saca

€ imbrica Cherfenefus

goz

) ehtus 621

Cimon

3

tils

Cincinnatus, (Z. Quistius) Cintia ]Ctus 99

lins (

Cinna (L, Cerzelius). Circulus Burgund, 709

j

Circumcifio 7. Clades ap, Fehrbellinum $09

&ivi*

- IMODE KX.

l

Civitates Metropolitana per Italiam, Germa-

niam & Gelliam

259

Sylvefïres

76

|

|

Claudxus, Cafar

135

ä

Claudius Drufi &l;

129

?fmsï

i

Claudius, (£Levzws ) Imperat,

I5I

Clavius

49*

ClemensII, Papa 286. V. Papa 241. 342 256.

3

60

1

^tlà

VI, 346 257. VII. 517. IX

»

" (Sacebmes) Sicarius 5054 (Terentims) JC.

icdos

142

f

Clementmæ leges.325. 342.. Cleopatra 113

ltl

124. 126

Clericorum Regularium ordo

474

Clero interdicitur matrimonium

293. 295

r

;MM D

Clivia occup

549

lt

P. Clodius Tr. Pl

107.1Í0

i

Clodcweus, Rex Francorum

204.

d

)

M; Coccejus Nervá

134

Cochleus-

o8

&t 'l'yf hi

p at

j

Codex Gregorianus A1t. Hermogenianus s5

r

212

hN

[i

Juftinianeus

Codrus 33.. Cacleftinus v/4, Cæleümus,

J

Calibatus Sacerdotum

93. 295

ij

Colbertus 62t. Cohgmus (Cq/þnr) Caüello-

nius

Collonifchius,

m)(m !

Collatinus ('Ihrquimm) 4.7

(t j

j

]

»*

Ep.

718

Nn 6,

€9l- :

T d

n

*

1NDEYX,

"

uiim Caffellanum.

st

- Collog

enfe

575. / Woimiat-

ntinog

. Colonia Agrippina

672.6 82a7i-2.;äz

jnlantittus

? €Colonienfis conventus. 6

ai;fa

V, Co

- inflitutus

9?; 692. palcis c

637

um

iusCol

umna (.Pompgf'üa) N

399

(Ciroi

; 3 Comagine

Corfa

Cometa

J

2*

137 4

«

535

Mu

Conpenium oppidum :

Monon

. Comitatus Burgundiz — 694.71 3:

723. ;24

Peily

Delmenhorftanus

778. Falckenfteinius 778 *

Dondi

ft

- Comita Augüflàna,

-:404:449.472. Francbe «xhatinu

; furtenfia,

. * tisbonenfia,

177 Noribergenfia, 393. Ra»- Cüll

alid, :426. 441.

495.544.553. n

568:629.:688;.

- Spirenfia, 397, 403. 435.. livnti

"Wormatienfia

392. 432 lnienlispo

ommodus Antonius, Czfar

I4I bbefsl

- ; Concilii Tridentini inäi&io.4ii'6f.42 *

?

t

/433. tranlatio. 449. finis.

initium. irinbrs d

. Concilium fan

?

433 ndis E

. Concordiz lib,

guinis LAlb;gi

487 m

:Condzorum facdio

M

$OI n lt

06 : ii $9j (

. Condzus.:

486. 5 32. 606, 652. 714.

&

Hifpanos deficit.

8:8..

Ad Jnin; (M

- Confeffio Auguftana 406 . Canon H

hriy)

"ConradusI. Caf; 2

"cci Plor

— .',Conflans; .

73.1L. Czfar, 284.1IL; 309

Wcorur d

k

Corflantini. Mapni/filius; 16

"ordia

Imperator

«( 224

üitbvia $5

onftan

tienfe Cbn*cili'fxm

* (C

* d

gä uj (l

d

^

-

?x'

INDEX

li m

Conftantinopolis capta à Turcís

65

Conftantinopolitana Synodus I I81. VI '227

mæ'm

t

Conüantmus IV, Baxbatus, Imperator -

255

Wzm

Nf

V. Copronymus, Impcrator

234

i

VI. Imperator

298

b

Caroii V. Confefüonanus 470. 471

Conftantini M, filius

168. /c

i

ï

Magnus, Imperatot 16 1.165 167. 239

f

Monomachus

241

( 723

l

dj

Palæologus

242

Ws uuus7'

Poncxfex Romanus

231

UE

Conftantínus Chlorus

2156

x&

Va

Contius

Conftantini Magmühus

!68 170

606

T

"g

Conventus Mülhufinus

2!

M

'Conzienfis pons 626 Corafius ( 7«/:4») 49 3

10

l

"Cordubenfes Poetz

Mif

LE

"Corinthns deleta 83 Corxolanus exul. 28

i

iij

Li

tu

Corneliüs, Epifcopus Romanus

Cofnerus

148

*l!

5oI

1

Coronatio Imperatorxs

04.

Corfi 668 - Corfica 62

direpta -

467

n

Corvinus (Jobanne: Amo!dw) 521 (M, Pa-

lerius)

Cofacci Poloniam vaftarit

406 Caw |

Coófacorum defectio

597

625

- (agm:i .

Coxordxa

Ó

677

Cracovia 599

" Cracovius

3bid.

ul

Cmmu (Alöcrtü di&um:

: 389

Nn. 7,

L, Craf*

—

]?

: IN:DE E£X.

Medlls;

L. Craffus, Orator 98.. M. Craffus interf, 169

vultatus

Crellius (Nicelaw:) 508 Cresquius (£ranci«

D

feus

635

Nothus

Cxefcentius, Conful Romarus

P

28t

feched

n Tranf

Crocfus, Rex Lydiz 23. . Crocius (70,9) 556

ial

CromwWelliusvid, Oliverus & Richardus

Cronenburgum

6ot

fCiUS) cæ(äf 146

Crufius. (Sacobus) -

418

daitin ht

ietder Ea

Crypto-Calrinianiin Sax, &Mif, — 439.500

weelium lr (

.508

Cuna Gä&rienüs 664. Po'mpeji»b

117

i us

Curiu$ (Mazizs) Denatus58 Ctefiphor 175

ii fctrum

Curfo

(L. Papirius), $3.54. Cultrinum $94

OT

Cypri

:

lenforis Gd

regnum 490

Cyprus .

:

Cy

P

ius, Epifcopus Carthapinenfis

I48

AquimSoisT

Cyr

il

lr]'.

us,

Alexandrinus Epifcüpusr

148

Mmenhorflana:

Cyrus, Darii filius minor

x

Aoettius hi

Rex Períarum I, fe

cunda »Moiïäfchfæ

Amochares

Acflhefes

autot,

D.

24. G feq,

hiciuss, Detr

Daci 14t

Dagobertfteinium

814

drtoà

Dalena 678

551

Asl

Dalmatx

Dallaus (Jobannes) |

129

Dalmatia fübada

harchis j

79

'hluyium

Damafus I. Epifc, Rom, 182, IT Papa

287

" ttiamus f

Damocles Parifitus 56

810

?fæceüs Colonie

Dania/ce Nordmanni

Dani;

255

Daniel adolefcens 8.- vaticinatu£f -

PUVHOPOHS

3;8

PHZHUS, Syrüty

Parius, flius Hyflafpis

,Mt Ht Gragy

2

ÍNDE X

Ui

h

hominátus,

Medus, Aftygis älxus, ab aliis Cyaxafcs

Al

22

tiy É

Nothm

3X

t

Rex Perf: poílr, 36. éjus uxus

41

(niy

Mg

Y

Daventria Tranfifalania caput

669.67y

( me

David Rex Ifrael 8

Decemviri 48

Decivs, Czfar 146.

P.Decius Mus 4f

:

Declaration bet 9&elígíott

49

L

;Decretales Epiftola

|

Decretalmm liber fextusà Bomfacxo Pontxücx

L

ad.ectus

)9

N t

Decumzfaciórum Provmczæ Galhæ Pontifci

1

M ts

S

j

con cefr x

344

l

n

Defnnföm fidei titulus

410

E

|

Dehqu:um Solis'Theodofio II, regn.

193

u qg

Delmenhorftana conttoverfia

777

ju

Demetrius, Jchannis Hhus

Democna,res

416

ito Lal

:

55

n

Démnofthenes

3616[3

DenariusS. Petri

412

J

Dertona.

313

Dupettia

Defiderius LongobaräorUm Rex

439. 261

D n Mx «»I

Diczarchus 55

D:llmgenfes

551

1

Dlluvmm

TTE

Diocletianus; Imperatoz

156

l

Dicecefis Colomenfi-s

759

u )6

7)

Dxcnyfïopo is

362

"

55

Tionyfius, Syracufanorum tyrannus

| ul j

Dií(idium Gracorum & Latingrum

320

íji

tn:

E

Ib

INDEX:

- inter Gallos & Anglos

450 iienth

Dxthmarfi devi&i

j

Dola

|762.

!eäzlhcorum C

480

w« Dominis (.M. Am'omtu) 539 Cn.

Domi- E

tius'

118

grlis]ll. Aagl

Domitianus (Fl«w:ua)

737

V Anglzi

Donatio Cónftantini

163

luftzni

DordrechtanaSynod $21 Dorfflingus 749

as r

Doria (4vdrea:*) 420 — Dorofzenkus

643

mofmus Comü

Dracus (Francife.) 504 Dreier (Qorifliam). 574. ,

Drefdenfis Synodus

500 . ayitiiitit

Drufus in Germania perit -

129 | EMM

Ducatus -

Batrenfis

630 Clivenfis 798 mflaäxum

Croínenfis 795 Lunburgenüs 755 Medno m

anenfis

994 p Cofinfi

Dudxthlus Camndrea?) 433 Dudle,us (yalmn- m

3565

Duellum Carolo V. 4 Francifto I indià. 4

!:onoraCarth

Mi

Chriftiano IV. Daniz R. àSveco 5'28

W lgl

Duglalïius 602

C. Duilliis ^^ 6t

Dunewaldius

741

uos exAngba 1

EU

/Duodeeimvirile Concilium

DuffeldOrpmm munitum.

Gallica

Duynkerka

«6

manuel Phxhbem

à Melen

Dynafha Reinfleinenfi

r5642 Werthenf 758 *muelà

E.

E

(

eso uD

Eburones, Galliz populus

Eccius (706 J

390 08 tinativie 64

Ecdefiz Anghcauæ ceremoniz

"eiminm

7

Eccleüarum ünio prüæ tentata

556 sl

Eccle— "oifus i

Y

PA

INDEm

MT

f

æöäeüaülca emendatio Caroli V,

452

l; As

Ecclefiafticorum bonozum réftitutió

559

Ecclefia Traje&érifis ád Rherum

669

Eduardus III. Anglie Rex

246

VI, Anglz R. 449. moritus

465

Ó

Lufitanus; Viennz cáptivus

$66

lii Y

46ó0

W ü

Ezmardus, fcriba Caroh Magm

li

W.

1 Egmofttxus Coies -

487

99

500

Y

Ehränbreitüemmm 56 5'

Ehrenf*emms

Edunrdw)

630.69t

h wj

Et&nüa&:um

8

bt g.

Elbinga capt& -

$49

AElédtio Catf, mfïituta

281

D

£le&or o&;

J

586

i mmä*

Eleonora Caroli V. fOrOi

Márià

j Oa j

Anglicána 4i3. 466 504 Pcntt-

(f m

W&m

ficiós ex Anplia profcribit. :

' $99

/

-

Auftriaca; Maxlmdmni flia -

495

!

t

Gallica

476

n

: Émanuel Philibertüs Sabau&us r

3034

EÉmanuelài Meden

536

fri Mf'**i Emmius (Uääa)

$30

b

Engv:anus Dàüi

628

MUJU]

Éüniinativit, 63. mofs

d

Enzhexmlum 747

Epammondas ,

34

E

187

catmonk

)

efina Synodüs damnat Neftorium

:

wl

Eyæfcogatus noviin Belg:o

Urae

433

INDEX.

jv

Uratislavienfis -

ET jrisl MW

* prprx 'officium

376 "

Scotiz & Ánpl. turbarum autorés 589 5

augüaï LA |

Epzfcopxus (Simom) 521 Erafmi d1&um 408

gis(Aes

Erfurdiz Enxfcopatus

A

235 !

Erfurdxa à Moguntino capitur

61à.

Anndi Rexb'l

Enaus, Suecie Rex:

488 nNonm

Erneítus AuguRus, thabrugæ antxües

$2f [

62 quntur

Brunfvicenfis

406

[ bhanu&l

Ef'axas ;Propheta, quando vixerit.

-X4& g s

Eftrzus 696 Eucherius Stiliconis filxus

188

[ dmpertot

Eugenius IV. Papa

362

MASUTM

&Evilmerodach; filius Nabuchodonofons

2I

Goniga-

Eu]ahus,hprcopusCarthagxnenfrs

BI4

Mara; lo

-Eufebius I.

Euftathii hærefis

166

Nediífga.

Eutyches damnatte

197

"Toletanas

Euxinus pontus1456

Exarchatus

217 Re&or.BelgW

Exarchatus oppida Poritif, cedunt

.333.235 qiers7y: ,

Exorcifmi ritus 508

-Extravaganses - :326 s (utli)

Explicatio vaticinii Damehs de quatuor anima- jiji

j:

ibus

3

initits (T, u

Eyfserglus tribunus

:9755 ii

Ezechxas, Rex Juda

ELI UE

F.

d

*0 Mofcoria )

: (gobanner) 408 Fabia gens

Fabius €hifius

E ts Coloniz ads

Fábius Maximus

ii $z

F

2

j Onmbergenfg

abius Maximus, Dx&ator

iCümr 41 Sm

OR

xfci

C Pæ igmusaïurcsy

|

IN DEX.

!t

C Éabricius Lufcinus 58 Fairfaxius ( 72«^

W n

ma;)

593

Fal&na

. 60E

Famaugufta 490

,Farius.

700

D

Farnefius (Alexander) $02 . Faventia

237

" t

Ferdmandus I, Rex Huugarix & Boh.

- 40E

" Rex Romanorum 414. 431I-

Imperator;

IT

M

83

4.77 623; moritur

Wt

II. Bohemiz & Hung. Rex. 5'34 Caíar,

535' ;moritur

564

lil

I Imperator.z& 6233. moritur 604

IV, Rex Rom, moritur,

sbid,

WJSM&E 1

Gonzaga

531

a

Maria, Ele&or Bavarus

68

ts j

--

Rex Hifpan. 363. Catholicus 583. /eq:

1

"Toletanus, Neapohtanus Pro-Rex 474

387

Re&pr. Belgii 486. abit ? Belgio

4

Dd 1;z»;s

Feuquierius752 Fides Waldenfmm

437

nszmw

Flaciüs (M4tt/:td:)

500

uM*WM

Flamiriia

365

!

Flaminius (T. ,Ovmmx)

72

579

Flemingus

142

!

Florentini 359 — Florentinus, ]Ctus

Foedor, Mofcovie Dux

516

g u

Foedus Coloniz ad Suevum 699. Bgranum 74t

hzreditarium Sax, Brandenb. & HafT, 472.

. Norimbergenfe 423. Rhenanum 794 Smal-

Sä;

caldicum 414. Suedicum

829

t

610

;

Forgatms à Turcis vincitar,

For-

IN

iNDEX

as Dui

Fdfmofds, Pöutnfex Romanus

571

ii

i

Dut

Forum]Julii 259.Livii 237. populi

|

sbid,

Comes t

Eráticix regionis caput Lutetia

260

Pal

EFráncifcus I. Kex Galliz; 366. 395;420. Pet-

Ele&orSzxorul

fequitur Waldénfes 426. moritur

4

IL Rex Galliz. 477. perfequitür Pro:

Lothmnglw '

uüantes 480. - moritur.-

abid,

lbeitüus

Pa M

561. 568

hnfüi anfti

- Alencónius

'46

tom amittt, $

- Dracus

$04

Mantuz Dux

53

Phligs Pt

Ravaillaétis, ficarius

524

ricu r

£rárcodalium

740

Wihemus B.

"francones Gerrtiani

Wibems,

Francofürtenfia Comitia

154.230

dmanrios ( nb

47

Francofurtenfis Proteftant. eonvenm

. 439

D (Hoitieu)

Frangepaniüs. (Fram:je'u:)

35

ito (Pzpm) ]

. Freg ofüs

428

lrius

Freib

x obfidio

569

furius nobiliot

Frefno,

M

árchio fopanus

716

t Cudinz

« refonum ja&ura

i Erncorug

677

titjy Doéta

Giriebrid)dburg

1$

. FridericusT, di&us Enobarbus, Cæfar

322

&enbergms (

IL Cafar

319

$971 (

III, Auftriacus, Cafár

[27]

, Poétg

- NI Chriftiani IV; alter filius, fit Epi-

fcapus Bremenfis. $64, fuccedit patri in

nhmlus, Confil

V Dutorius

vegno, 588. bellum Svecisinfert. GOI. here-

ixtamo jure, Damam accipit

588

*Wc D tl

[

R

Au-

!

s

LUNDEX

ftus Dux Wurtenþ,

: 822

MW !7!

Aufs

rix Dux

343

RLM

b

Comes Palatinus

29

h ïöömm

Durlazenfis

216

J t

Elector Saxoniz

6. 399

VT t

Lotharingius Papa dicitur Stephanue

il

/

289

M r

Palatinus affe&üat Bohemiz regnum

BI

5!36 fuga fibi confulit,537. profcribitur. 538,

Ó

| Ele&oratum amittit, $44. moritur

v

560

)

Philippus Palatinus

498

N

Ulricus Brunfvicenfis .

$32

Wilhelmus El, Brandenb 703.727

M

Wilhelinus, Saxoniz Dux

508

Frifchmannus ( gahannes ) .

800

ï:ä

J

Frifius (Heimrices) Baro

737

faon

Fronto (Papiriss) ]C

142

;

C. Fulvius

5

i

M. Fuivius nobilior

Furce Caudinz

74

A

54

ä

Furia IV. Francorum

$05

1

Furnius, Poéta

I3I

Fürftenbergius (Gajlelmus Egon.) Princeps,

[

!

685. 689.783. (Hermammr Egow) 727

;;

Fufcus, Poeta

I3I

u

e

V ab

A Gabinius, Conful

106 1o8

á

1

Gabncl Batorius

529

lat

!

Galeauug, Duk M Medxolau

i

330. '354 353

J

I

CINDEX

eunim i

Galerius, Imperat, -

quis, Dra

Gallifius (7«co)

Galli 63

Gam Segoæxæ, | ï'sve

«aesheimiunt

GalliaBelgica249. Cel

"

manis

ilii aol

fübje&a

tíca 1?6. Ro

j4, iO

Gallicz nationis Concilia .

266. illisibilà

- Gallienus Imperator .

15o.152 ii

Gallorum bella inteftina .|485.532.541. 606 i p

Gallus (C, 44423l4:) JC. 99. Hofülianus, üaly -

Imperator I47. legatus Conflantii

170 aj Go

pu- 84

E Gandavum757. Caro

nitum

Y

li V. P.afria 384.

426 iiTiuun w

Gangra Synodus

167 n 19

Gattus. (Henricus)

467 ia

Gaumontius 722. GebehardusEp. Eift Pa« (udisinti

283 uhts(Tieri

Gelafius Ia E

308 al

- 4 Geldria

pifc. Romanuf 25 3. II, Papa.

Geldriz jura

429 Rnite tenum :

665 winicihont

Genfericus Vand. R. 196. 198. Gentilis (* ii

(&

lezt.)

40 4- ttnideretm

Genuenfis Respubl. 721, nrbs

7

katianus)lmpgm

Georgius, Dux Saxoniz

424. ul

1

(Alert

Guilielmus, Dux Luneb. 697.728.748

D

D

-Gepide 200 Gergovix Concilium

29 äïegoriauus Col

Gerhardus (Baltba[ar) Sicarius

'firüs ] gpi

Germani 149. 248 -

Germaniz fecuritas

LP

796. $06

Val ag

Qbrmanialgæfg;uin gidmicj!imn-/

Ger--. fgl'-xw-

t

IMDEX,

N

(Germanicum bellum 533 .. .« Getzius 471

)

(Germanicus, Drufifilius

i

y

Germersheimium 736

Gheufii ;ä;

d

tj

Gibellini 340 Gieffenfis Academia,

520

hl

M.Glabrio 72 Godefridus Bulionius

6

303

Godolibius Vindifchgrzzius Comes

63*

j

Gomarifte 521 Gomarus (lïrancifcf.g sbid

Ui

Asl

Gonzaga (Zerdimamd ) | 5

52t

Jl ag

Gordian Imp.

144

Ddj ' n

Gorgias55. Goslrriz reformatio

393

Gotharum

61

i iaj

v

Gotha 484

u

Gothi Thraciam oecupant, I5L viciffim ejicie

Ü

untur, 179. Romamücapiung

188

!

Gottorpii arx

"

829

l

(äm';üä

€. Grachus interficitu

89

39

j | Grachus (7zferis) ;:id, Gradus ugbs

dumtjug :

Grzc. Imp. III. Monarchia

37

j

Granatzregnum 363 Grandvillerius.

$2rI

i

Granianacohors 684.685 Gratianus

28

dubl

Granvellanus (A4mtoniss Parenotttas)

433

n

Gratiani decretum

253.268.324.

Gra

760

J d-

Gratianus, Imperator I79

rjatta

4

Giavglius ( Reberens)

"

Gravia

647. 696.799. 8ä4

Gu " ]

; |

Gregorianus Codex

2II

:

Gregorius L, Epifcopus Romanus 220. II.

m

i

4 Papa. 232. III. Papa. 235. IV. 269. V. 281.

a, 9

M

!|--— VL 286.VIL 292.IX,321. XL 357.XIL.356.

j

g

ln

i

4

XIIL. 491. AIV. cuj us Dulla per carnific

.

P

km

;Nþsx

in Gallia combuftg, 506. XV, :

5

As

w EE s

Grefffenfeldius (Perrus)

25.829 j5 07

- / Gremonvill. 634.708. Grentisfoáufet 490

Gretferus 502 'Grévelinga capta

583

;inba j

Grimmenfis Schola

ETU

; agf rae

Grimmenft:

494

t.t tam à

Griska| Utrepeja

:516

Berhadi r

Gróningz oppugnatio. 676, defenfio à Duce

E

Plenenfi, Rabe

a con-

v

nhaugtïo & Sicl-;ing

- sulid hongin

feda -

-slid,

yobem fsimdc

Groningenfis Academia

530

hum 6j

Gronlandia à Danis luftrata

51

kmenfis oofdio

Grotius

H(tga- £

P

2839

o (Luiriur !

Grumbachius (Gsihe

l

d -A:) :

ilodium médi

Gruterus ( Janss)

508

Gvelfici Duces

"6

« tidliüs coptus

38

olonis (f

Gvelphi 540 Gvili&lminggmeain; 4

36

upvitus qu

Gvilielmus Clivenfis

429

il

trfà erpunt

EpifcopusParienfis -

"d

torünna

1

Orangius

477.49

6.'503. 702

drnnenfisunio

RexSiciliz

317

482.503

ürünnergs (jz;

Gvifius

Gvifianorum fa&jo ;

ts (Petrg

Gufmannus

1

474. 486

'üpabalus

479.

: efpontusþ

Guftavus Adolphus, Sveci

2 Rex, Hsäs.

Op-

inldienfes N

pugnat Polonos. 5 49. inducias facit. , Po-.

Bdienfs Aes

meranis & aliis auxilium affert, 559. . cur

bellum gefferit cum Czfare. ;4. füperiorem

"ttloi if

t.559

"it06, Hs

Ggrmam. Qccupat, | 553. inbello cadi

N

[

g 75

Adol-

/

DN*SD-E-X.

uT

AdolphusSarzpontanus

9j

hy

i

:

Güïïroyia 5'55' Gymnafium YPofonienfe 060N

SoI

Häg;x.ri;)a 813 ; Hagiex;üs collatio

Ha

ää

ganoenfis prxfectura

646.817

Hala

j

II9. vi2, etiam Servilius

Ül

Halberfladii reformatio

305

Hamburgenfes Evangelicam do&rinam recipi-

n

unt. 2//2, homagium przftant Daniz Regi

i

- &15. bellum iis indicitur

ib

Säg

N

Han burgum 646

Hgnno

Harlemenfis obfidio

497

Y

de Haro (Ludevices Mendoza)

607

i

i

Haftiludium infelix

576

n

Hatzfeldius captus

371

i

'Polonis fübfidio mittitur

600 .

at

j

106

l

Haugwitzius 812

Hedlui

Heidelberga expuonata

$43

j

Heilbrunna

749

u

Heilbrunnenfisunio

547

1

Heilbrunnerus (Jacobse)

529

ij

Heinius (Perrus Panles)

548.

|

143

jl—leliogabälus

27

Hellefpontus

S

a )t

Helmftadienfes Novatores

575

9Maw i

Helnftadienfis Academia fundata 489.

ejus

T N

— "Eheologi diffentiunt ab aliis

574

(l

Helvetiit06, Hamkerckius. (5facobse)

522.

435 :

j

WWW

Iïlegnnringus 752 ITIenficïus' (Scizzio) ;

0

en-

j

INDEX

Henricus Adelheidis conjux El, Bave

727..í s Crf

$46 1071

Maria Gallicana

Henrici LT. fedus cum Proteftantibus 454. bel- d

lüm cum Hifpano 474 pcrfecutm adverfüs p

Luther. 477. mors

476 .

h3

Borbonii nuptiz

N

492 ) es Arip

Henricus L Galliz Rex

28$

II. Cafar 285. III. Cæf'ar

285 us

III. Gal'iz Rex

$05 : ergcnfeCo

IV' Cæfar

39

IV. Galliz Rex 5'06 Pontificium Reli- ; Juf,ug(r,[m

gionem ampleGitur. ibid, occiditur

524. w

V. Cefar 309g. VI. Cafar

3IF nii$)

VIIL. Czfar

349 sb

- VH Angliz Rex 409.429.444- V0Ga» ijlinq

tur caput Ecclefiz

ragnataaPo

Aucepe Cafar

274. «iTit

Brunfuicenf, 423. 439. 439 47 4* J

I&S

Cafimirus, Naffovius Princeps -

755. dütex Afric

Fridericus, Anriacus Princeps

amcæfohtu

Julius

515.535. 56t

Portugallie Rex

rämcamqux

Saxo

u l*at(m

Stuardus.

KMnftl;m

Superbus, Bavariz Dux

3II Fenfs (

x)

1

Valefius Andegavienfis fitRex Polomæ

494. Kex Gallie

"i G6

Herachdes

"ireenfee

He- "n

IN D'EX

n

Heraclius, Cafar

251. 224.

Herbipolis 71r

Hexmannus Badenfis *

816

F&ö d

Hermocrades Syracufa: ü

- 32

v«h!rfus

Hernogenianus Codex

21I

r

JCtus |

n

I42

,Herodes Apxxpya 334 Antipa. ;b, Magnus

a

125.126.130

)

Herodotus Thucydide prior

28

505'

Hertzbergenfe Collpquxum

529

M

Heruli

200

n Mi

Heshufius (Tzlemmnm)

50f

Wl H.

Hetruria

48. 322

du

Hetrufci 59 ;

Hieremias -

17

"l

^

Hzeronymus Pater 182 Pragenfis

355

MU

*

y

errofblyma capta à Nabuchodonofore 17.ex-

pugnata. àPompejo 1 05. reædæäcata 24.de-

h

* Jetaà Tito

137

D

Hildebrandus, Rex Gothorum

209

lj

Hippias,

55

dub

)

H:f'pam ex Afnca e;e&x

491

Qul

j

Hifpánicz folitudinis caufa

$26

W

Hifpanicainquifitio 454. Hochftum

798

il

Hochflrat (j;z:oäm)

390

l

Ho& (Martbias

6

J

Hoffmantus (J4nid)s5or Holckius (Jeze;-

"2 N

[4/ 221

559

n

a

Holmia 661

Holtzheimium

747

Homburgenfe caftrum 637. Homerus

44

J

Honorius. Imperator-

181,183. 199

02

I11. 'ae

z

'INDEX.

I

ILI. Papa

320

P ) Ol

Hopfnerus (Hezzricsms)

556

m Ul

Horatius, Poeta

.ISI

guum

574

Hornejus (Cmmdm) .

/

jeiüs (O

Hornhuf, aque

598

J Ral,cvi]il

Hornius captus 561. Daniam

invaditx E

579

eyans lat

. Hortenfii natalis QT. mors

123

3inuum

Hofeas, Rex Ifrael 14

Huüberus

Hu$onoti

502. s Rtr)

Hugo;Italiz Rex 273

481

fs Aden

Hulfemannus (7e2272) 573 Humanajus. 536

fs (l

Hungari irruunt in Pannon, 271I. vaftant Ital.

( CENISI

.273.it.Saxon. 275. fuganturab Othone.

f5 Qd

276.vaftant Galliam 277. Exules

Z

ET

. Hungariavaftata

40I

- mmandor

* Hungariz Sacerdotes ad triremes damnati

826

matius, Cor

Hungarica mutatio

63

Hungerus

7502

f;*rii62. dor

npeniafeldeff

-Hunni 179

Hunnius (7E !) 502

miriüm feu

. Huffari 720. Huffus (Jobanzes) moritur 358

Roma

Huxaria 638

Hyperides

35

- Huxarienfis Controverfia

64

it Conftiu!

. Hypothetici 580

Hy&af pes

: 25/.

dpendente

zdiam .

]acfob, Patriarcha

Jacobi Apoftoli mors

134

;iexlibmml

tcg Rif

JacobusI. Magne Britannie Rex

P

.$14. 59I

Hrmtig

moritur

546

" Bcentius ]

Clemens, Sicarius

395

greffus 602

TL 2

C Pylandiæ Dux àaSuevis op

W contya ]

--

: .J aT

/

INCGDEÉE-X.

n

?

Jagello Rex Poloniz creatur; baptizatur & vo-^

|

Y

catur Uladislaus

35I

Ini

34

]aniculum

:

- fanfenius ( Cernelisa)

578

* Janus Razevilius

520

i J

!

ï

Iardslaus Bazitaà Mardenitz

534-

Taurinum

51k

ln

ïZ

16

i

m

Jechonias, Rex Juda

Vi

Tenenfis Academia

471

Y

4]elfen (obanmnes jelfenius)

538

Ltl

ESU CHRISTI nativitas

135

lr

aLid..

w

J,ESUS CHRISTUS crucifixus

Jefuite 417. à Venetis ejecti 519. parric;id"i—fa—v

u

" rum auctores.

325

ts

Ignatius, C onüanti'nopofitanus E'pifc..

269

D)

129

j

Illyrii 62. domitiab Augufto

um

$2$

Impeziale defenfionis bell

ss (5

Imperi

um fez Monàárchia

Chald"æorum"

*

lx t )

Romanorum quómodo. diflipatum..

Ms j

fe41-

i

D)

; 366».

412:

inæ Conftitutio:

"n

Independentes

394-

I

Incendium Puteolanum:

42L

Index librorum prohibitorum

479

:

522

Induciz Hifpano- Batavz.

n r

Indulgentiz Papales

386

|

" Innocentius L. Epifcop. Rom. 184. II. Papa.

J

—— .-3ro. III. 317.1V. 330.VI 548. X. protefta-

ntra;

NHQ

— tur contra pacem 587. Bullam edit co

Ja-

|

'00,3,

INDEX

L

"

. Janfenium

P

-

79

; Wwü

Inquifitio Hifp

anica 4'54&

r

R

N

- 479.ejustribunal combuftu

m

:Oma i'nfïitg

ta. 5 Confant

-

in res.

407

j fe v

Enferx'm .

63

. Donini

450

Aníübriavwles Lorïäöba'rdi'æ:

66

]

z Interregnuxn Rom.Imp.

faigt

Interventio Suedic

a

153.284.343

frilericu

a pro Hunpari

780

; T 30fcmhimus, El

ector Brandenb.

472

t diionba

^ Errieftus, Dux Holfatis

"j

ïohan

naAlbertina 493 Suffolcia

w447f45h i

h-;nnnc:s IV, Portugall, Rex

466

u

tur

566';

móri-

Friderià

icptusm

L. Épifcopus R'o;

manus 70*6; VIII. vPaga-

269. XII. Papa 277

« XVIT. Epifcopus Plaa

j Fridericl

centinus oculis.

privatür 2

XXII. 545. 557, XXIIT,

81.XiX;Dapa 5g .

Adolphus Dux Holfatia-

356

; Ga;lea*tit

Albertus Me

82f

'gopolitanus profcriptus

Geo'rgius'

550. reítitutus

J

355

dcupat,

Aüflriacus

496

:init557,vinc'

Auftrius

m Cefüré

Bafilides

633

55

2,mof:itur

Brandenburgicus

pl

22. 443

Geor'giu,

Cafimirus, I

loniz Rex $97, vincit

Hït&' Vicari

Barbaros, il4, bell

l

am gerit' cum Mofchis

598. cum Suecis

399. cum-Ele&. Br. 600,

Georgius

tqrbul

entüm hgþgt regnum 603. regnp fe

,' Ieidenüs

|

INDEX --

"

ibdiease decernit 605. abdicationis eu

m pée-

l

a

627

j

ET

,

D

; mtet

Cbnüantihopolitanüs Epifcopus uni-

T x

EE

' 'verfal em.fe vocat

2

, 219

ntes

i

-2 x

Dom

Al

inicus Zu'niga : Comes Mo

us

63 3.

E

M

£vahgelifta

223

—

*2 2

Fridericus, Sax, Eledor 4t5. 430. ca-

Iz*

m

pitüt & ditionibus privatur 446. conftantif-

oritue

X

—

IÉ

.' fimus 44?. 45T. dimittitür 45 7—, /eq. m

M

m

QT

'Ft;iäeficüs-, I[ Sax, Düx 472. pr

QfCri-æ

oUY

þtu&, càptus & mortuus

nus

1484.

x,uï,« j

Friäeriöus, Dux. lx-la'nnoverar

755

801.825

Miäl( )

354«

"Ga;le'atiüs DuäxM*e;'liolani 350.

355

Mi im

"

il

(l ?

Georgius L. Ele&or Sasonice 529. Lu-

um

f&tiam occupat. 5 36./c4. foedus cum Rege Sues

Jj

)

ciz init 457. vintit prope Lipfiam 558. pacem

j

iit cum Cxfaré 563. & inducias cum Suecó

5$72.motitur

2

60f

j

Georgius

j

IL)

II tonä'ggEm duéit 5$65. PJea

lag

&or fit.& Vicarius Imperi

Saxo-

T. d

l

D

"

nici

Geotgius III lïæi'äs Ele&oràátus

741

D

iMl

Leidenfis |

416

p

Oo 4

Phi-

I N.D E X.

para p

Phillppi Audacis, Burgundxæ Dums;

du -

N

fihus

252

I Mi

Philippi Valefiifilius, Rex Gallie 350

g omar

dees od

Phxhppas, Eln&orMogunt 613.621;

/697. 703.72/5

ao N

Rex Bohemiz

34

qja Academi

Saxoniz Ele&or

396. 405

factim u

Sepüfius Tranfylv.

lnl a

401

ngxsmundus Tranfylv.

484

jums, rper

Suecie Rex

4$5.509

IIHS FCOP

*"Tferclaes Tillius contra Suecos exerci-

b V

tum ducit 555. Thuringiam & Mifniam vaftat

Brosfo

,357. vincitur 55$. :vulnere Accepto. moritur

Vindo

559-

,JiliosOrà

- Wilhelmus ]uhacenüs moritur

523. nmm

Tohanuis Baptiftz obitus

134- nnentint

]o;achm, Rex Judá

x

190777077

J

Jovinianus, Czfar

173

Irbontia (

Jovis Olympii templum Hierof,

Irenzus

1

138

tips Germa

500

-Tilticcemob,

. Irene, IImperatrix

239

diianens (

- Iretonius

5'97

lfaaci nativitas

thmanus [

Il In

Irmgarda, Limburgi Comes

664

üms T Imp

If'abella Clara Eugenia

512

Regina Anegliz

246

I I

Ifal s l. 653.668. Ifauricus (7. Ser'vzl:w) II2

€fübul

- lfocrates

Ti hIT

x

g um de

- Ifzaelitarum fervitus in g

Ifra-

INDEX

Kzaclitici populi migratio ex.'ægypþto. shid.

&

Italia 195

Ivam Vafilowitz 5$15.516

s

s 2].2

. Juba, Rex Mauritianz

dGI$

kQO

Judza Romanis tributaria

105

Mij

J idices i(raelitarum

8

d

Ná

9o

.Jugurtha, Numidiz Rex

Tulia Academia

489

s

Tuliacum muniatum

530

T

]uliacen(ïs motus

323.529

Tulianus, Imperator I7I. (Salviu)C. 139

65

Julius L. Epifcopus Romanus 173. ejus Epifto-

N-

]1» z5;d, IT. Pontifex 266. AIO. III.

455

i

- Brunfüicenfis

489

MR

N

n

"

ü'y'»;]

Vindex

I

C. JuliusOrátor

189

]üp-x'tgr Belus

ià

h

Jura mons

.,768

j

Juramentum Caroli V.

405

f

n

JusiCazonicum combuftum 391. devolutiouss in

Brabantia 685. elizemdi Cafaxes penes prin-

Dini

]

cipes Germaniz viros

28t

B. Jufti coenob.

-46$

3

-f2

Juftinianeus Codex

Juftinianus I. Imperator

: 208.210. 212

-

IL Imperator

228

(

j

Juftinus I. Imperator

207

!

.' 210. 219

II.Imperator

"

é fübulco fit miles

205

:

Suflorum nomen in Catalogo: Pontifcum Ro-

äCRSiP.&FJ;

o9

- manorum deficit

1

E

x;

o

x

. Qo 5-1

j

INDEX.

Juftus Calliftratus, Tureconfultus

143

: ;smnenffc

Comes Bronchorftii

664

jermatinus-

Juvenalis, Poéta

137

j

C. Juventius, JCtus

um 4

98

;apite þl.

Kannius (Cboifl i ass Er;;eyiär) Baf&

- 643

sato Hf

Kefenhüllers (Paulus) 778. Kellerus C

72::06:?/5)

bre], Vg

2

g G

T I(ielmm;ä

)

Qturii d.

à Kfeïmanfek Ggebaoner aol

660. 8 19'.570

qne Cs

Kintzkius 561

Kinzingiusfl, 813

Inp.Ne

Kirchnerus (77moz2) 489 Kleiftius

Lentuhis V

Knïpperdolingius, Anabaptifta

(Baro) 737

I

aT lperat

Konigsmarckiusag4. (Or/o Gz

Z

I- Epi(ü

us

diebnss) 736

Kratzius inbello captus *c occifi

56X

ILIn;

Kr?ckovius (Laüränfiuf Gäargiæfs) :

751

i5 datut

IL.Dy

Labafïr ardach, Refic-Baby.loniæ,'

21

IILPs

Labeo (L4priffius) Juréconfültus

IV.Im

99

XLacemonií Grecortm poteritiflim:

27.

VIIE 1

aorum foedus cum Regé Perf,

33

I qus d

Ladislaus, Alberti II, Caíaris Glius

363

TEb

Chunus

1

; Hungariz Rex

335

C. Lzlíus 88 ;

X.hj

Lznas vZ. Popilius

X Dà

Lalandia 691

' Læmbojug

1

8

Armín

Lamech

n

3

ttttfs i

landavia

74

tdüs

Laomedon

42

Aorihg

D

lh

5oó

u Magdebm

Jfäng-e/n-fæl'zenf'g : COH á qumm

La-

INDEX

:

E

Lateranenfe Cencilium Romæ fuit

516

|

1

" Latermarinus ( 30/9472726:)

577.

j

. Tatini

- O

. Xatium 44

1

Ladus (Gndzelmm) 592

li |

capite pl.

595

11

d

Legatio Hifpanica ad Pontificem de concepti-

"U M)

One B. Vn*gmxs

54

I.e es Gracchorum $89, ]Julii Cæfa.ns II9.

(Wrm)

- O&avii, £b;d, Sylle

97

li

6603914

Leglom*,s C; 'Czfaris véteranz

245

Sx

Imp. Rom, Ocavii Cafaris -

130

s )717

L.Lentulus Roma fugit

I1Er

u

'—LeoI, Imperator

198.& fea.

n )3

I. Epifcop, Rom; 194. ejüs Bpift.

195

] i

II. Imper. 232. infeltus Epifc, Romano

ng»j j

233; flatuss omnes ejicité ? templis

234

II. Papa 227. ejus. Eplüolæ

fþldu

ia

IIL. Papa

240

IV.Imperator

238

mb |

pb j

VIII. Papa inftit. ab Hennco Aucupe

ETA

hd 4

879 ejus décretum

h *

IX. Papa

285

X. Papa inflituit mercatum indul, 386

zgml k g

- XI. Papa

- 518

lii

Armínius, Cefar Grecus

263

P E

. Kkeodienfis Epifcopatus 700 Epiftopus

669

!

Izeonhardus Donatus Venetus

: $19

Wilhelmus affedat Archiepifcopa-

i

?|

tam Magdeburgdnfem 55 A.- vmcxtur prope

1—

T

-

l-NxD EX

Lipfiam

. 568

ab

Leonidas 33

Leonnatus

42

ilrus $a

Leontini . 31

Leontius, Imper, 230

aamp.

Leopoldina arx 61t

-

Leofthenes

34.

&Dolon, T

LeopoldusI.Imperator (604.623.627.820

M

m

Leotychides 33*

M.Lepidus, Prgetor

;.ira jin

Lesleus ;

S6I

"anbardis (

Levaía, ebeti, --

6II

wdinenfe i

Lex 4graria 89. Mofaica 425. Salica

Libri Conciliorüm

347

ag 7N

Libertini 424

IÓI

ia

Lichtenbergenfe colloquium

500

a

Lichtenfort 758

88

ag »'XT-; $t

Lichtenfteiniana caufa

Licinius, Pgäta -

iat

Licinius, Cafar

667

I59

xharingiæ |

Lignius Princeps

785

fhatia

Ligures 63 Limburgicus Ducatus

823

Wal C

Lindavienfe colloquium

500

Frilir

Lingenarx758. Linguarum confufio

5

6;l

Lipfia ample&itur religionem . Lutheranam

aojas Mar

424- obfidetur à Johanne Friderico 445 oc-

a Maria

cupatura Tillio & recipitur $58, ab Holckio

ttiDts

559. à Svecis

569

lhinski(M.a

Lipfienfe prelium primum

559

domirskius

fecundum

568

lonitsian

Lipfienfis Proteftantium conventus -

/

556

Lis Oldenburgica

565

nipop ]

Lithuanorum contradictio

*ints Dogt

783

:51 ius, Pogt

Litorius .

190 .

"xlts al

598 ..

E

: "wl/-.i-tvania expugnata

li

tur.

——

'xufml'll's Ca

-

i

j

I'N-D;E )(

as P

thuroxa Ecclefiz Anglicanz

591

t

(lb M. Lmus Salinator

69

"W

n

. Livonia ampleG. relig. Lutheranam 293. dedit

l

2

74,627(1

fe Polon, Regi 480. adimitur eidem — 549

ä

EUR

LobcoW1t7.1us794.. 754. Lojola ([gmzt) 417

i

- Lothra

$16

W

- Lombardus (Petrzs)

463

Áit

— Londinenfe incendium

615

M!(l

606

Jmm ]

jl

Londinum 716

Longavdlæus

Longinus (Cz//es) 14. Longob 216.233.240

Longobardia 314:366 . Longolandia

60I

zi

?

Longus(7; Sempro;zzm)

63

:|

Eothar.

279. 632

otharmgxæ Dux 629 63 693 ejus incon-

antia

567

j ka

L

Lotharius I. Cxfar 267. II. Cæfar

309

!

N

Fridericus Pongxfex Mogunt,729.800

Galliz Rex

TU 61)) ]

279

tï n Lum

Louvo;ue Marchio

07

M]H j

Louyfia Maria Nivernienfis nubxt duobus fra-

Ut

)l

MU

tribus

585.586

575

i

Lubmskl C M.m*bms)

600

i

j

Lubomxrsk;us

t

Lubomirskiani motus

603.627

J at

[

Lucani,pop Italie 92

Lucania 59

äl

Lucanus,Po&ta136 — Luceriain Apul,

225

i

"Lucilius, Poeta 88 Lucius Epiíc. Rom,

148

L.Lucilius Balbus, JCtus 98 L, Lucullus 101

*3

(LLu&a,txus Latulus, Conful .

62

Fl

007

Lu-

INDEX

|

Iudowca Maria

628

áqo V

Ludov:cusI Cafar Carolx M, Hl.us

258

723

IL Czíat

267

Eult Kb i J

dranig Comi

HI. Balbus, C æfär

76.271

IV, Czfar

344

«t o. lf

IX. Galliz R ex

329; & fea,

thettLaMartiti

XL, Franciz R.ex

663

ferisio d etil

XIL. Galliz R ex

- 366

snfeprelt

XIII, Galliz Rex 524. perfequitur Hu*

iVIgMUS

gonotos $4I. motitut

567

Ti urglus

XIV, Galliz. Eex. 2id. 620. Mariant

n urglamtm

smbortics T

Therefiam uxorem ducit 607. pacem init curmi

Hifpano z£em. bellim iterum |Hifpanó

us (Pyur

infert. 608. Portifici bellum inferte cogitat

limxches

näzd

Aurelianenfis Dux

353

Condzus

Jicedonia, Pro

652. 714

licsdon. hat

GefmanizRex

870

i Etus

Hénricus

729

lachin eoriac

ungariæ Resx

394

Palatinus

ictitüs, Cafi

415

Hagnentf

Philippus; Palatinüb -

560

lir eburgüm j

Iugäunenfe Concilium

330

Lugdunenfe obfidio

497

105.octopd

Lugdunum

259

firianisgs ,

Luitholdus Othi Cf £.

limus, Diix s

576 . ,

hitgum regm

Luneburgicum prafidiüni

645 ,

Ahometi Tatij

Lupoldus, Bav. Dux

3tt1

Luppxa ",

128

ihometm

I,Tir

t

Lu:

1

INDEX

——

P-3

——

Lufcmus'vu! Fabricius

T

pe

z.

Lufitania 72. 84- àPhilippo II, jocc

r

—

—

——

ICE

X

. deficit ab Hifpano

läpata 497

Il

Luü taniz Comitia

785'

—

—

I

——

Lotetia 280. obfeffa

505

—

—

Lutheti (Martizi) natalis 486. thefes; 3/74, pro-

—

A

p

fcrigtio & exilium 392;mors

440

x

Luezníeé prxlium

559

n"ff "

du

Luwgmus

822

]

Ó

j

Luxemburgms

714

Lt Y

itit

686

d m

. Luxemburgiani milites

Luxemburglcus Ducatus

716

V

Lyferus (Pélycarfus) 556

I.yf as

8!

ln

A at

' Lyfimachus 42

Lyfipatus

.59

hi

x';

Maceäonm Provincia fd&ïï

78.139

& "

Macedon. hzrefis.

184

1

n

Maxer, J€ tus.

p

144

]

Machinz «oriacez

549

]

Macrinus, Cafar

143

jl

Magnentxüs

169

j

y

Magdeburgüm recipit do&ritiam Fvangehcam

W

203. océupatur à Mautitio Sax. 453. àC-

!

farianis 554. ab exercitu Brandenb,

613

agn us, Düx Saxoniz

296

'

(í

Magogum regn

ii

j

Mahometx nativitas

519

i

Mahom etus II

:

242

t

IV Turcarum Imperator

610

mugj«

INDE:X;

I

Amurathus filius, Turc, Imper.

36r

Dux

[

222

(oráre o

Major & Georgm:)

Chritif

462

Medicza

Majoranus Imp. '

199

Sotiz N

Ma or domus id, qui ; Przfectus Païatu

25I

Malteunfes 423 -

Mamelus, RexBab ir

Tharela

Mamitus,Rex Babyl.

IO

Vigoat

Manahes, Rex Ifrael

irane lt o

15

Mancalzus, Rex Babyl,

II

irnberga p

Mancinus, Conful

84

Marit

Manftredus Friderici II. filius nothus

331

ihrats (4uf

J4. Manlius

5r

irrgat (; T

T Maulius Torquatus

5I

lrricini yopa

Mnfeldius (Zrzeffzz) $35.' moritur -

fií, popalusl

Marce Comitatus 675

C Marrellas.

latialis

Conful

II

littiatus, Caf

Marcellus (n. Claudzw) 65 (Ulpms) ]Ctus

lactiamus V. D

139

lfaniff, Na

prf'cop us Romanus -

157.1L474

Jaftia obfeif

Marchia zeva 7 95. Ukkgmm:

zzd

has Aufi

Marchio Grana

Marcómanni

$2I

p

I40

Mardenitz vZ. Jaroslaus

faxdachiom

Mareareta Gallicana nubit Sabaudo

476

ladbrunnenf

Hifpana

Parmenfis

604.

librivel Maiy

483

W Hlfþama

Valefia

492

- lütitios Cf

Maria Anglicana 4IO. fit Regma 466 nu-

-Naffoyi

bit Phxhppo II z&zd Papatum in Anglla

IC

dX0ngg

- Wütüit ho

IMDEX

*

h]

reftaurare conatur

590

h

Chriftifna, Comes Leon&em

778

Medicza

524.

l

, 9

3

(

Au,l

Scotie Regma

85

M

Therefia, Hifpan, Regis lia 607. 625'

h

Virgoan fine peccato concepta

544

j

Marianz liber combuftus

525

1

549

Marienberga capta

i

C. Marius

94

*

Marloratus (Augufmm)

493

j

Marpurgenfes Theologi

375

Marrucini, populus Italia

92

zLid.

m'mm N

Marfi, populus Italiae

s

Martialis

137

jj

Martianus, Cefar

197

W

ll

Martianus V. Papá

358

Maffaniffa, Numidie Rex

J

n

affilia obfeffa à Cefare

TM

IIlI. /eq

Matthxas Auftriacus fit Bohemie & Hun-

M

ganæRex 523. Cafar $29.625. moritur

l

535

Maudachxum

74t

?

j

499

j

Maulbrunnenfe colloquium

Mauri vc/ Mauritani inHifpaniam irruunt 232

hi

ex Hifpania ejecti-

:526

"

[/]

Mauritius C; æ:far

218 e /eq

NaffoviusPrinceps

755

j i

429

Djb

Saxoniz Dux oppugnat Turcas

infituitScholas 432. Caíari militat 443

INDEX

|

WCb,Myl

&tEle&or 447. Czfarem oppugriat 456 vul:

nere accepto motitur .

459 .

».,fg urgen

Uranius

503 546

ztfxla,ïïoetzï

Maxentius, Cafar

L

158

dfinenfis o

Maximieits, Czfar

torisf

.156

Maximilianus I, Cafat, Friderici fïhus

362

welis (0. 4

II. Imperator 483. 62 3. moritar 495.

penfe triu

AuRr:acus apgent Poloniz regnum

wf pfcop

09//94.

ss (1./hh

Bavarus 556.fit Ele&ot

sJ

Henricus Eledt, C ol,

344

|637.71

anpoli i

Maxxmmus, Cafat

343

inypolitati g

Maximus, JCtüs

143;

Madd Fedtto

Maximus ( QJF«&:::.Q Dictatof

64

Inpert

Mamrmus (Suliss)

606

k

Thórás

Mediolanenfis Ducatus

À Meden (Emanel) P(eudo Propheta

339

42d0^

(do (T 4nyi

Mediolanum evertitur

314. 6 /e

tnerius 436

Mediomatricum; urbs

landula

Medum Regnum 6

Megapohtam

456

lnenfis Scht

Meijena

705

llenta (Gb

Melanchth. (Pbllïppud

462. 498

ifnia réformg

Melitenfis infüle oppugnatio /,

484

wlofo

$p. Melius iriterficitur 49

Memelia $49 -

Oabltïrum R(

Menander, JCtus

14À

Menapii

250

607 .

anus, Humm

Mendoza (Zsdovices) de Ható

J'untma $ 1

Menna, Patriarcha ConüantmOpel

à13

'hzferreæ

Menfium nominaà quo

265

a Turc

M

INODE9X.

tb

Mertodach,Babylouiz Prefe&tus

(Ig

i

Merfeburgenfis Epifcopatus

$35

N

Meffala, Poeta 131 Meffanz

785

D

Meffanenfes motus inSicilia

785

í

Metaurus, fl.

129

EIIUS )|

Metellus ( Lcæczlzm)

99

iui

H

Metenfe tribunal

1 Mu

Metenfis Epifcopatus 807 Mgthufæïä

h

H

/Metianus, (L. eleise ) JCtus -

139

Metis

N

458. 467

b

. Metropolit, civitates

259

W

Metropolitani Epifcopi ofäc:w

175

D

"Michacl Fedetowitz

577

j

i

Imperator Gfxcus

269

L

Korybutus Viefnievicius

626

i

Thómás,Rex Polonie

Militiades

718

K

Milo a Anmm') I1O

33

Minerius 436 ..

Minturnae

94-

:

Mirandula

i

Mifenenfis Schoïa

.

4143

hst f

Mislenta ( Celeff.) 5'74..M1thnd 93. I OO kq

ü

Mifnia reformatur 444.fulmine tangitur mira-

t

culofo

L

446

ly."

Moabitarum Reges

17

j

Modeftinus; Jurecorifultus

343

Monus; flumen 251. 710

Moefia 145

258

Moguntina Synodus

Molz ferrez

W

469

Molda.—þæm 'Turca mva,dxc-

$40

Mo-

J

INDEX

Wgenfe [5

Molinzus (Petrzs)

521

wlea(feï4ï9L

Mollifonica cohors

753

üueris (

Monipelgardicus Dux

73l

j Lulus S Ui

Mompelgartenfe colloquium -

5os

Motusczro

Monacenfis Princeps

824

x Monachium Bojorum

$02

I2I

huchdond

Monarchia I, 20, II 24. IIT. 37. IV

exlito

onafterienfis Epifcopus 655, 758. bellum in-

pui

fert Datávis

614.

. Pax fopa.mco Batava 586. Cafareo-

x'&lïdlus (Ff "

Suecica

ibid,

UM

Rex -

/2

J

yfisRexerd

. 416

ia (P Qu

Urbs 668. ab Epifcopo capitur

612

lov Comt

Monckius (Gearg:w) 569 Mongomerüs 476

MonmuthiusDux702 Mons Brefacius

MfovitsSarg

807

VoallisDux

Montalius 730. 767 Montec, v;Z. Raymundus.

fs olitanum

Mon teregx us

633,640.769

Dontifex a

Moroni

*

250

Mofa, fluvius

249. 267

Veeffttudo La

XeoburgxcusD

Moícum regnum

Mofchi in Polomam m;uunt 598L1v0mam Va*

Val urgum [

flant

6090

tomagenis

Mofcua RuTorüm 656. direpta

SI7

|

tto Clidt

Mofellz tractus

tid. Tiberiy

705.822

Mofe. educi: populum Ifrael ex !Egypto.

ttrà (M, Cs

8. ejus libri convertuntur in linguam

?

sloriü heref

Gizcam

43

'IU); Doe Qeta

Mudena

j

653

ergeru:

Muhamed MauntxanæR

Sï

497

u üutda I

Mu-

l1N.D-E.K

þ

Mulbergenfe prxlium

446

J

Muleaffes 419 L, Mummius Corinth. inc,

83

Münzerüs (72«24:) 395. Mus (P.Decius) 51

1

Mufculus 5ot

k

Myfia 218

n

Xu

Q'MUCIUS Scavolaj Pontxfex

N.

98

li

Nahuchodonof'or IÓ. e

ejus fomnium. TC öc

explicatio I8. it. potentxa 20.Ífuperbia

hymn

punitá

zb:d.

!

V r

Nadasdius (Jrantiféus)

642 .

Ml

Nancejum 704.732 NarfesEunuchus 210.

Naríes Rex Perfarum

156

Nafica (P.Corneliss)

79

WQF* h

AR (

Naffovii Comites

734

(

)j

- NaffoviusSarzpontanus Comes

NavailliusDux 760

Neapolis.

65

mlf JM «:

.. Nea olitanum Regnum2384. cedxt Gallis 334

j

U

Pontifex a/Tectat

)!

474

j

Neceffitudo Lufitanie

659

ANeoburgicus Dux

689.699

Neoburgum Fioniz .

f

602

gj

65

3 NeOmagenas urbs

Nero Cla idius Czfar 135 (C. Clawdzw) 129

|

j

ä

vid, Tiberius

iNerva (M Cocce,m) 134

Nervii

25'0

g l

4 h

"Neftori hzrefis

197

Ya

79

«Nevius, Poeta

Neubergcrus (T beo;bzlm)

556

ä)?eubaagd à Tuxcis capitur.

610

j

*.

Ni-

INDEX.

tf

Wicza430 Nicenum Conexhum 165.174

[ieanus Dntar

Nicephorus Imperator

541.257

Nicias, Dux Athenienfium

39

Minus B

Nicolai I Pape ad Michaclém, Imperatorem

Yorios Picto

Grzecum;fEpiftola-

269

Odqviitata

Odaros n

Nxcolaus II. Papa 289. III. Pa,ps

, 961

denatos, Nec

Razevil

517

Nicomedes, Bithyniz Rex

93.100

oerugusl

Nicopolis 351 Nicofia 490 — Niger

14I

Oficlus )

Nimrod Nohz pronepos 4. primus Rex Baby-

Jaitium

loniorum.robuftus venator, :/;2. Saturnus

ab aliis nuncupatur

- abid.

enburgiac

A

NNinive, urbs

6

llrarius, Pro-

Noha moritur

(lirerus Crom

sbid,

Non-Conformiílz-

Ninus Sabbatium Regem oPpretfit

tiris gerit

391

moritüt, 9

Nordlingenfe przlium

56t

hr

Nordmanni

270

Ql ovikins (

iNoricum

725

(mlindia

0noï ligg - !

N onmbergenfe Romanenfium faedus

423

Nonmbergenfia Comitia

395

iragg0

Normandia

789

Dnentahs f

iNovellz Conftitutiones

212

1and (dnd

Numantia deleta

$5

iNumerianusocciditur

Ia rugenüg

155./(4,

tnte obf

Nuptxæ iufelices in Gallia 475' Panfienf' 492

01)610&0]

Obdam:us de Waffenaar

614

Barari

Occxdentis Impermm ad Getmanos transla-.

tum

Comgi l

lü [£'h

ecum

iNþEi

24t

14l )7

Oceanus Britannicus 193

Ochus

35

;G

Ochinus (Bernbardus). —

464

FI»-

i

Od&avius Piccolomincus,

568

69

C. O&avii riacalis 105 Cn, Oaayius

94

W

122

'€. Odavius nepos Czfaris

Jj

Odenatus, Rex Syrix

152

EY

Odoacer Rugus 290.291; 202. Offenbur

(

ht

816

A. Officilius; LJC tus

99

mshüby.

ldl

Oeinitium

568

M

Oldenburgica caufa

777

Olivarius, Pro-Rex Lufitaniz

66

Oliverius Cromwellus 565, Bellum cum Ba-

t

tavis gerit 569. Suecisauxilium fert. 60.

moritur, 596.ejus corpus ad fupplicium tra-

[

hitur

597

Olfovvskius (449drea:)

628

j

Onmlandía

765

Onoldius . '

u yaakbimu: Erbcy?;u)

5

: -

L'iïm &iü l)

ii

Oppelia $38 Oreftes, Patricius Roman, 202

Orientalis focietas

649

J

Ofiand. ( 4Afzdr, )

;Z

]

Ofnabrugenfis tranfa&ío

E

Oftendz obfidio 513

Oftzorothi- 208

üll 47] PJ»

;Otho velOtto T. Czxfar, 276, II.

279. U. 28.

IV. 318

Bavariez Dux

296

666

ii |

gomesf Limburgi :

.Saxyo-

l

LNOD EX

Saxonica Princeps

gint fedts

3

[nz nupte

Ottenvalíchius 585

Oxfordia $ 94

ss &cade

Othocarus, Bohemix Rex

334

dimentum

Ottomannus; Turc. Monarchix autor

242

"m

Oxenílernius (24xeliss) 560

(Benedzä?u: )

Pn

A

efe belur

772.730-804

4l Armeniam

dhicum belor

Pacis Clivenfis conditiones

663. 666

As Dpo2

Pa&ioBredana 650.

Monafterienfis

Ti rina

646. 710

Pa&um VofTemenfe 699

Pxdu; fl

vais (Tumm

194

dms botheri

Pacuvius, Pocta 88. (C -drtejus) JCtus .

99

l

Palatinatus Rheuani jüra.

22

Rhenenfis-

2«

Jlusl I 416

Palatinus Prxmefs ignominiofé mul&atur.

imperium agn

g

313

Anazátu

Palmyra.

132

oreconf

Pande&z funt fragmenta

2II

PannoniaI9$

Pannonii 129

Semita,

Pantaleonis Monafterium

712

(L. Emi

Papatus biceps 357. triceps

2bid,

iptts de Lu

tfinias, Lacel

Papenheimius 548. 560

Papia 395

talMontes ?

Papinianus trucidatus

ius Fronte, JCtus ^; Sex. Papxrus JC. 98

i 609 (nf

m

, Papirius Carbo

95

1 Genuen(

L Papirius Curfor

Emnf h740

5354

3779 Rothf

Pappus (Zeezbardu:) Canonicus Conftanti-

enífis

hi. Wef j

Pares RegniGallig | -

946 & fea

C Ong

€

;

IN

D EX

(

^

. |. Parifienfe feedus

651

0?151

parifinz nuptie

492

Darifina Academia inflituta

2625

Ull m

Parlamentum Anglicanum

592

Parma

237

(BWV)j

Parmenfe bellum

[

. '45'6'

2 7W4

Parthi Arrmeniam occupant

153

Parthicum bellum

b

109

I94-

i

iirnl

Paíchalis I. Papa 263.II. Papa

397.

Paffavienfis tranfactio 458. confirmatur 473

( "l

Paternus (Zarrsstims) Jureconfultus

142

T [94

Páthmus Lutheri.

]

392

kXQn czgl

Patzii

*

. 783

N

Paulus IIL 416. 453.IV

: 7A

Ferdinandi

imperiu

In

ritur.

M

vV'.

: agnofcere recufat 478. r-rllo

U

518 .

/ 479

Anazátus

196 -

Jureconfultus

143

-

Servita, Venetus

(L. ZEzilivs) Conful -

V

'36, j

L;,

Pauperes de Lugduno

Paufanias, Lacedemoniorum Dux ,

29

.Mf

Pax ad Montes Pyren, 630. 631. Aquisgranen-

|- . fis 698. 626. 680. Clivenfis 758 Gallica

üc&xP*I

196. Genuenfis 722, Hafnienfis831. Mona .

:c

flerienfis 740. Olivenfis 808. Ofnabrügen-

fis779.Rothfchilden fis, 778. S'ePfentr iona-

i | .. lissbid. Weftphalica

I E

'| Peccatum Originis adi fübftantia fit.

500

—

e-

i

-

pr

o

INDEX

Pecuniz xftimatio iniqua

343

Áj eu

Palagius II. Epifcopus Romanus

019

nmmmu!

upt n

Peligni, populus Italize

Peloponnefiacum bellum 29. 31. Peluflum 16

goritar

gmtatem

Pentapolis

165

Perefius (Al]:hanüu)

504

Ti

Pericles30 Perodius 800 Perfz 218

220

J

ronied

M. Perpenna, Conful

86

hr

Perfarum Regum fplendor |

4I

Períecutio Gallicana

422

Auda

Perfeus, Macedonum Rex

78

Bof

Perficum Imperium 24. e)us finis

r

36.37

Duy|

Perfius, Poeta

136

Petrarcha

325

Yaf

PetrejusDux Pompejanus

lII

Mact

Petrus Apoftolus

160

Mar

Dd

Hungatie Rex

285

Philippus, Epifc. Bambergenfis

737

Pal

Princeps Lufitaniz

605.825

Vale

Peyrerius (Z/22cz5 ) Prz-Adamita

58X lpb

449 hls

Phalaridis taurus

Pflugius (59lius)

82 mlopæmer

Phalereus Demetrius

55 . as I

Pharnaces, Mithridatis filius

II4 iC

Philippicüs Bardanes, Imperator

231 nraor

Philippus L. Galliz Rex

305 hul,dmsB

II. Hzfpanuaafïe&at[mpermm 452. MMir,

Belgium ei Sacramentum dicit 454. ducit | Lolomll]f

d

Mariam, Anghca.mm 466, EtRex foþamæ -Atltspo

IND;E X

M

-468. ejus bellum cum Papa & Gallo 473;

'519

naufragium patitur 482. filium Caàrolum

I 92

capit 487. Archiepifcopi Colonienfis di-

f 16

gnitatem imminuit 669, moritur 513. ejus

moritur confiljum

662

li

)

'TII. Hifpanie Rex 5I2. moritur

543

| m

IV. Hifpanim. Rex 4//4, 624. edictum

Ó

ulgat de uxoratis 527.moritur

608

j

Pro:x

Arabs, bnperator

146

252

I)

Audax, Burgundte Dux

—

—

Brunfuicenfis occifus

459

f

EAU

TE

Cafar

217

(

E-—

Dux B. pater Caroli V,

363

-Haffie Landgravius

443:447

z

—

Macedonum R.ex

72

Maria Mediulanenfis

259

E

Palatinus

402

z

L X

Pulcher, Gallie Rex

357

——

——

Valefius, Gallixz Rex

347

—

740

E

Philipsburgum

52

E

P. Philo

—

W E 79—» —

Philopeemen, Dux VGraïccorum ;

?

34

d

x

Phocas, Imperator

220

269

T

Photius, Conftantinop. Epifc(?pus

93

"E

Phrygia occupata

N

I

j

Phul, 2//4s Beloch

us L Affyr. Rex

i

Phul Affur, cognomento Tiglath Pilefï'er Ibid,

j

Piccolomineus (Oavrse).

568

"

l

Picentes, populus Italjæ

p2

Pice-

"

INDEX

l

Picenus ager

365

dN

Pi&i, populus

189.191

0

Pilfnenfis obfidio

siiicam Í

Pififtratus

335

46

Po il

Vipinus, Rex Francorum

193

nenüs &

. Czfar Germanus

"241

eogilà

L Pxfo, Conful rog

Piftorius

502

PiusIV. 433.480

491

nfihur

Plato Phyficus

35

jjl)

Platerus (szlgalmf) 524

Plautns

76

Manitat

Plocius, Poéta

13I

dimin Al

Plenenfis Dux

749

fiphenfey

Polemo 55. Polho, "Poéta

I3I

Polonia -

810

j Lutat

Poloniz motus inteftini

fochiani

603

tiliu C

Polonici Regni initium

283

Polonorum bellum civile

509. e

"avenüs aT

qà Cáí

& Suecorum perpetuz . lltes unde

d

p

origin em habeant

51I

fs (S)l

Polydorus Spartanus, Dux Grzcorum

33

Tatus Por

Polygamia Anabaptiftarum

17

Pomerantia Occidentalis 795. Orientalis 793

wncepsto

Pomeraniz reformatio 393. fuba&io à Gufta-.

fcgs (F "

s (M.

vo Adolpho 553. Ducumantiqua ftirps defi-

ens Qy

cit 365. pars maxima Suecxs conce(fa

187

WMigoras,

C5. Pompe;us Magn. I^. /eg. fx Pomp. II7

Tphetarur

PomPomus, Jurisconfüultus

linto,

685 731

legatus Regis Galliz

Don-

'WS) Bl th)

d

-

4

INDEX

i

L -

Ponüfex Rormanus -

697.776

E

p

——

LT

obfeffus & captusà Carolo V. 398

Ed

: Pontificum fedes Avenionem translata

341

——

* C, Popilius Lenas

j

77

—

! "Portenfis Schola

2

E EE

A UR €, VX — —

EU

E UTR

—

m

Portugalha ab Hifpano occupatur 497 deficit

/56

—

ä

gp. Pofthumus Albinus 5 4. Pouzius vid. Rode-

ricus

E

p u-

"Pre-Adamitarum Egmentum

5'8!

-zXx

—

. Prelium in Albo morite 5 37. Domitiacum 566

*ï

Lipfienfe primum 558. Lipfienfe fecundum

h

568. Lützenfe559. NeOburgenfe 602, Wif*

ftochianum

; 565

j

ä

Prafidium Czfareum Confluentie

L

795

.'4

Y

3

337

W

u

| Pragaà Czfare occupata .

maml

j

Pragenüs arxà Suecis cápta

595

|!

" pax

563

r

Prnenas ( gf'yl'vcjper)

390

GIM

! Primatus Pontificiis Romahi

220

l :

j;

$16

d

Princeps Pio -

Prifcus ( Fuiizs) ]e.-

99

W* ! Probus. (M. atirrelizs) Imperater

d

154

ii/^ : Prodicus, Orator

J

[

55

h )

Protagoras, Ot.

ibid,

!

"

Prophetarum libri vertuntur Grzcé

43

)j

Proceftantium nomen:

mxh

&1

n

403

j

res inclinatz agudHung, 625

" ] Pruüas,thhymæ Rex

?p3

Pruf-

-

INDEX

Pruffia àSueco vaftata -

)USPOHZ

gfzmüï

Ptolomaus Auletes, /Egypti Rex

IO$

gailicis

Dionyfius, Rex /Egypti

II2

wena W

-Epiphanes

73

Philadelphus laudatur

43

jennas

Philometor

Turcas

Pauffendorffus (£/aia7)

698

yeil (5

Pupienus, Inperator 146 — Puritani

591

Puteolanuni incendium

42I

liO

Pyrenzus us 256. faltus

lia

255.267

iapud

Pyrrhus; Epirotarum Rex

7

ltiomutt

Pythagoras 46

Python

43

Reouïus (

uadi 146

Re mon $

(Lmtxhus Varus 128

Aem onüra

wed inbürgenfe Colloquium

—

Néxcherk

nytus Flammxus

Ménchena

Raab;u HabesMsg us (Carolus) 676. 677 Hinddur

Reäueäm

Rackofiani

oo Revahenfe

Radzivilius

40 Math s

Ragotskius 57 1. infelix contra Poloros bellüm Meingra

gent

660

ium

Ramus ( Pefm:) 493 Raphael Torrenus Menobe

22

ti)

Ratisbona 799, Ransbonenfa colloquium Mf

Ratisbonenfia Comxtxa

$02 Wsb

Molii e

383. 426. 441. 495.

tüm

544-553 5?8- 604

FA

;

INDEX

-

NE n

æisiiorïa

538

Rátzinus (Stepbaz.)

636.646

l

324

l)

Ravaillacus (Zrazcifems) Sicarius —

"Ravena urbs

237

Kavennas, Archi-Epifcopus

^

229

4?K

Raymundus à Mantecuculi 710. 875. 817. 818

Ó

Turcas viricit

61I

d

| Razevil (Jau2s) $30. (Nicolas:)

417

Redu&io populi Judaici ex Captivitate Babylo-

"

nicá

X

*

24

N 157

os

V

Regesapud Roman

46

Wi 42

- Reviomontana Ácademia

32

- Regulus (24, Mttilinsn)

60

473

ul

lt

Religionis pax

f

Remonftrantes

52I

ï

— Rencherlochianus aditus praclufus

814

Renchena .

815

» 829

(

Rendsburgum

Reauefenius

x.ju

(L

uda'vicusj

496

. Revalienfesfe Sueco dedunt

480

Rhztia 548

Rhegia

237

)

m

W

Rheingravius 700. 767. Rhemenfe Conci-

lium

357

Rhenoberca. 638. 669, 759. equ tfecupera-

Rg )

tio

:

9

)

$25

)MWI ')m

Rhenusfl, I27. 251. ejus tranfitus

128

W

Rhetis bellum infert Octavius Czfar

Rhodii equites. posfident bona. Templario-

J

342

NH

V

rum :

Rho-

Wi

k

PP 34

1 NDE X

R hodus:

I

137

Ricciolus ( 3o2, Baptifla

49

O

Richeli Lis (]a/jq;zne: Arm;mdus) z

ufimisa

u

Richa:glus Cromwellus , Angliz Prote&or

596

Kug'i; pop

R;gfa

a

422.600

o

Ricon

428

Rupifom'q

Rintelenfes Theologi'/

jiüs

375

thcinone

Rivetus ( Andrä&:) $

590

Robertus -velRubertus, Bas;a-rfæ Dux& R

heni

wl dro

Palatinus, eligitur Cafar

354

tforimb

Galliz Rex

282

lutetiy o

- Gravelius

- 647.696.799

fit)

Rodericus, Hifpaniarum Kex

*

232

Ruyter (M

Pouzius,Neapol, Pro-Rex

583

P ogerus, Siciliz R ex

u

Rohanzus Dux

i

avl

1 89

ühatius,

Roma capta 188. 1981

398. fg*ovkat&"

189

|

ibleüs

Romz urbis initium

44.

ferament

Roman, Imp. IV, Monarchia

i.; 42. I2f

MfeT

Rómanorum !egati in Grzciam

milfi, ut illinc

ais

adferrent leg,es

Ia

*

8

Val )

"w

Romanorum.. Con

fules 47 1Dec/emvi-ri' 4

LA

Xinator/

Reges

N

| 46

Mranaff

Romulus

K

« 44

lrenfis

Ronquillo Leeatus Hifp.

7IO

Sex Rofcius 98.—

Rotenf; pa&þi*um

815

Würigey

Rotmannus (Berzbard

£.

4') Anabaptifta

46

r

334735

Annites, h

Rudxolghu-s.I. Emperaïo

d

3 mfon Mg

;I; Im-

1

INDEX

YI.Impérator496.625, moritur 629

Sueviz Dux, Cafar

304.

|

j

Ruanus àmilitibus trucid,

fn&

i

|

184.188

Jurisconfultus

143

)

!

Rugi,populus Germ, ad mare Balth

202

z

LU

Rupella $41. & /ega.

- £. Rupilius

6

i

-

Ru-

Rupifortius Marcio 703. 707.736

J))

pius

) $00

n

Rufcinonenfis Comitatus

764.

hi

Rufli8to. Livoniam o'greäxuntur

600

D

NM

Rufforum bellum inteftinum $16. mores517

Ruteni, populus Galhæ 88. Rutxhus (C. Mar-

ww ra

z"t'.f

N

Ruy ter (Mzc/mel Adrzzmm)

613 655'

hï ?

Sabaudia 43t

*

: Sabaudus 722

Sabbatius, Sagarum Rex

r

N

Sabieus

752

|

Sarramentana c0ntrov.

394

"ET

lgt7

Saounthus

63

Ar

Salamis

490

Salatfii; A!pium incolz

129

Sahna 76 2

j o

Salinator (.M, Lzwzss) 69

Salmanaffar, Rex Aflyriz .

Salntenfis Princeps 73[ 'Salvius ]uhami! ]C-

, 139

14

um

j

Samariz expugnatio

hu

Samnites, populus Italize

59.92

Samfon Mediolanenfis

,

391

Pp j

San-

jJ-ssn

ENDE X

diotyt f

SanctaLiva

494. 486

Sandenifium

'250

0t1189

Sannerus ( Nzcelasi;s)

dunt

414

9cx thé

Sapores, Rex Perfarum

149

siufiam

Saraceni 222

Saragofï'a

633

Sarafar, filius Sennacherib

I5

ecuntasB

Saravus fl, 703

Sarditiia

365

phahæ

d ienfis

Sardanapalus, Rex Aíffyriz

12

Sarmatia 365 Europxa

&dimm 7

Sarmatx

154 157,

Vg Ác

Sardor, Rex

416

ellhdum

aul, primus R ex Ifrael

Metcts

Saxonesin Gérmania

I77

SE,mgüaAu

Saxoniz bellum inteftinum

- 443

Mymas d

Saxonicum bellum

254. 4

Rintrafris

Scxvola (Q. Martzzs) Pontifex

:

émpronit

Schaf'fqgotflhms (Chrzffopher. Leoþa!d'm) *783

lempronie

Scania

6ot

Toempro

Schefflerus

500

&nitüs H

Schenkianum propugnaculum

652.765

»

mf 7

Scholaftica. Theol. 578 Schombergius 764

Septemrir

$23

tptimius

Schonborniorum gens

726

epulchrü

Schramius, Pro-Prator

696,

ä

squftas

Qupææ Heinricus433- Cn. & P. Scipiones. 62

etris G

P. Scipio Aphricanus Z4. oppreffus

87

P. Scipio /Emilianus

L

-

S8I

(Lfertor

Scipio (L. Corzelzz) 62.' dicitur Afiaticus 74

MYetus (

Q

veo Comelzm) P flius 65 Conful 69.

dx-

IN-DE X

——

-R

dicitur Aphricanus 76, moritur

75

—

jl

Scoti 189. 19

R

pro-

-

/

dunt

É Carolum L Regem fuum

594

;

146. feg.

— G n

( Seythe

fit.Rex-

— n

Sebaftianus, Lu

497

ETE

— CRCOIESX

Securitas Belgii 673.

Flandrix

959. Y

N

eft-

E

MX

-

phaliz

673

—

—

Sedinenfis räcemls

807

Selardia.

658

Sedinum 793

E

— ——X

Selandiz Academia Sorana

547

——

p

Seleftadium

753

T5

Seleucus, R. Syriz

42

h

Selneccerus

50I

Selingftadium 728

?h

Selymus 489. cum Venetis

2

M

Semiramis, uxor Nini

bellum gerit : 4.90

j

Sempronium

826

Sna 467

I ) j

|

Sempronienfis Comitatusib

T.Sempronius Longua

63

Senatus Hagienfis 768 . Seneca, Poeta

136

j

60 !

Seneffa 757.. Sennacherib, Rex Affyr,

14

X

g

i

Septemviri Germaniz

28I

14I

Septimius Severus, Cafar

66

Sepulchrum Archimedis.

x

Sepufius. (obaznes) Tranfylv.

49

Servius Galba, Dux 136 Serinius (Azcolaps)

H

610

IT

;:)

Q.Sertorius100 . C. Servilius Hala j

uri-

49

du M

Servetus (AMicbael) 464. P.-Sgrvüius Ia

1I2

6)! :

N

CU?

Pp 6

^

iNDEXJ

P, Servius Sulpxtrus

Wtb 6i

98

M A

Servita (Paxl»s) Venetus

435

" Servius, Poéta 46. Tullius, Rex Rom, -

40

xins (P

Servorum tumultüs in Sicilia

85

Juftto)

Seflus, oppidum iri Hellelponto

O

Immatür

uonapud

Severus, Cafar 199 Sfortia (Frawcifew) 420

9

Slimannus

Sibylla Clivenfis

471.

L

.. Siciliz latitudo 35. 365. regnum 525. Reges

Pontificibus funt devm&x

337

ldts ?

Sickinga 676 :

WY

Siculi mocus inteflini :

Siculz Xefperæ 337

- hm

5$3.

Sidonius (AMicbael)

449

Sureti G

ngxfmunduc, Cafar

$56. 359

frtius (A

Hunganæ Rex

35f

enlippus

; Poloníz Rex $09 - motitue -

560

mris, e

G

Silefiorum cum FerdinandoII, pax

537

:

yina long

Silius Itálicus

A

126

pinda (^

Simmerenfis: princ

729

pità (Tra

Sinshemium

ä

743

nirenfia (

Slabata (Wabelgus)

praghats

. Sirochus, Perfarum Rex *

p 921

hidortus,

Slefuicenfis Dux

830

f cars

Slefuicenfis Ducatus

7 83!

tatuàDa

ä

- Sliccius (eachbzmmus 4ndreas)

538

Steinbock

Smalcaldicum bellám 441. fædus

414. 422

Stela ov

Smefancius

534

Vphaus

, Snolskius

*

80t

Da

Smolenskum cáptum à Mofcho

598 .

hf

Sobieskius (:f'o/mnne:)

720

M.

EC

INDEX

1

Liberarum uibíum

Societas Gallica 692.

Hüa

Ü

66

H

S$ocinus (Fasffss) 4.6 5. (Læhus)

464.

)

SOL.I'aïES

35

l

Soliminatur trlfha

446

j li W

Solon apud Athenienfes

46

u

Solymannus Turcarum Imperator 241. 402

)

EDM

428

!

Sophocles, Poeta Tragxcus

36

*

1

Souchius 755 .

Spandovia

555

hj

;

Spanheimius. (Zriderzcts)

580

4

Sparetus, Rex Babyloniz:

II

680

h

Spartius (Perru;) Daro

Spenfippus

55

It

y

Spxrus, Rex Babyloms

IX

i

!

Spina longa

629

li

i

$pinola (Amärcfm)

?.

Spira ( Francifce 2 Caufd;cus

: 460 461

14]

Spirenfia Comitia

397.403:450

n

Spraghius 696

Statius,Pocta 137

Gtaffortus, Hibernix Pro-Rex

593

Stancarus. (Framtefcur)

493 ;

Statuá Danielis explicatut

368

J

j

Stembocklæ 662 !

Steinheimium 709

UE

Stella novà in Caffiopeja

4

Steph.mus II. Papa 237-1V. 163.1X..

289-

Batorius, Pol. Rex 495. .moritur 509

"

" Hungariz Rex

h84

[

Y60

Martyr»

Pp7

Stern-

d

AIN'D,EA x.

Stern'ber'gï us (.Aæla/þää: Urarsslazus)

688

fyginist

Stetinum 6023

fimitius

Stralfund aà €

Stilico. 188

N

fiir I

Strato

-

afarianis bccu'patgt

350

fyratorum

53

Strigeliis (Jiar nus)

oO

Strigorium 428 Stuartus (Hemrices) 485

fatcabacht

Studa

Tantüs ntors

SutvisPolanus 433

629

fs ha

Suécicum Cafà e & confederatis pacem ine-

ünt$86.in Poloniam irruun: $99. vincuti-

füra alls

turin Danià

602

Tecolianu

Tenpri t

Saendiu: (Læ(dfw) 4€9

Serinum $55

Sueflioties 250

Suévi I27.55I

Ts (

Suffolcia C

Ser-

lst C

DZ

ja;inm. &a) 466 S-Lflpitïus (

98

Con

Sulzbacenfis Palatinüs

6053

Tereiins (

Swolla 669.677 Sylve:iüs, Épifc, Rom. 214

Thetnilloc

ï..«SyHa. :

93' qu.

"

Sylvz Ducis oppugnatio

9

Theodora ]

SylvefterI Epifc, Rom. 207. III, Papa

286

Theodorie

Symmachus; Bpifcopus Romanus

2Ó0I

0

. jSynéretittz

375

Theodoftar

Syracufz expugnatze

65

Theodofiu

Syracufani portus defcriptio

33. 69 [egq.

Syracufarum defcriptio

66. €7 fc4q

*

Thefinri E

Tacitüs, Imperator

154

Taffiletta

;

Theophral

v'636

Theatoni

Tamperius (Hezricmi) 335 'Tänne«ru

$- 502

Ttomas Á

Tartat 177.597

ïa.æejum S$axum 50,

« litgnæ'

Z

T

INDEX

W

L

46

W

Tarquinius Collatizus 47. Szperäw

À

!

Tarruntius Paternus; JCtus

142

)

'Tartaria Pracopenfis

7oÍ

j

"JTartatorum irruptio

627

N

Tathllo, Dux Bavariz

34

Aj

645

Tattcnbachus (:7almnne: Emf;?m:)

Suh 09

Taurus mons

74

168 j

Taurus.Phalaridis

Telina vallis

j j

548

f

Tertüllianus, JC

193

342 -

M

Y m

Templarii trucidantur

w

N

Templius (Geuleizsss)

634:779

i

fj

M

Rerentius Clemens, fureconfultus

i42

i

Comicus

88

I

Tetzehu» (giebanues) 386

Thebze. 56

Ms g

Themiftocles29. 33 — Theodatus, Goth.Rex

j

268

bl

$15

'Theodora ]uP:m.mx Uxor

J

Theodoricus, Gothorum Rex

"

194

AULUS

Ofïrogothorum Rex

200

Theodofianus Codex

211

TheodofiusI lmperator

181,183

hij

II. Arcadii filius; Imp.

197

6u4

III. Enperator

32

Thefäurx Ecclefix

388

Theophraftns

35

Theutoni

91.248

"Thomas Aniellus Amalfius, feditionis Neapo-

Tutt

"d

T l

htanæ

5$5

Fra-

13

INDEX

Fratrcida.

/

4

f

Ifmaelis &lius

I

dhios Cor

Thracià

t Rex-

Thuanus

IIO, 168. 179 232

493

fucifignit

Thucydides

23

a

Thurmgl

232

faedumad

vanfialania

Thummius ( Täeadam:)

550

Tiberius, Czfar

13

Il Imperator

218

mofylrana.

III. Imperator

frliments

l

2350

flius L. Junii Brutx

47

CTrebitiy

Gr acchus

$9

odl B

Ticinum.

63

Trbiadd

Tiglath Pileffer

(, Trebonii

13

Tigranes, ArmenieRex-

IOI

Trevieendis

TilliusZ. Johannes Tíerclacs

Treriti. ,

Titius Cfius, Turecon(ültus

R

Triboniadiu

99

filius L. Junii Bruti

C

renfe

Vefpafianus

136

Trbuti al

Tocajum

538

Triburie cc

Toletanum Concilium

IV.224

Tridentitic

Toun renfis porta

ij

702-

reltitatio

Tonrmqa

-

828

fnis

Torgenüs converitus

406 500.508

Tribüs (H

Torquatus ( Manlins)

N

51

Triamrirat

Torrenus (Raphael)

722

Tro]anum |

Torftenfohnius 568, Holfatiam vaftat

570

Viennz metum incutit 571. ab exercitu fe-

Tormpius

cedit

?

füu(is, !

1

5'7

nphonigs

"'Toru

-2

INDE*X

Totunienfe Colloquium

1

Tothius Comes

680,772

1

j

!

|

"Totilas;Rex Gothorüm

20

j

Tragaffagnius 785. Tra;anus (Ulpzm) Cz-

3

«

ar

IO

D

"Iraie&tum ad Mof'am

285.669.675.700

jl

Ij

Tranfifalania 5 66

Tranfylanici motus

512

"Tranfylvania à Turcis vexatur

606

i

"Trafimenus lacus

63

n

C, Trebatius, Jureconfültus

99

[

Trebellius, Bulgariz Rex

23I

i

" yTrebia fl

63

j

C, Trebonius

N

I$

t

Trev;renüs vatxcmmm

414

. Treviri

250

) 1

| Tribonianus, JCtus 211

Tribunal Spi-

l

renfe

-

666

!

Tribuhi militum Romæ

$o

N

Triburiz concilium

271.272

Tridentini concilii initium 443.translatio 449.

:'

reftitutio 453. folutxo 456 contmuatm &

finis

480

il

1

Tnb us (Ela)) $49

Trivultius

436

« Triumvirat Romanus

^

»

122

'Trojanum bellum :

TT

Trompius

596697

a

[

Troufius, Marchio

70

Tryphonius JC

142

j

"Fule

&

a

INODEX.

Tüullius (Ser'vzu:) Rex Rom,.

46

iMf

Q. Tullius Cimber

18

fügis;

Tullum occupatum à Callo

458

fl

'Tunderenfis przfedura

80

Varadinui

"Tuneta,in África regio.

364

Vàrios, £0

Vamd; feu

'Turietum, Mauritianz nietropolis

419

Turainius (Hezrzcz:) vide Comes Turenius

Va (P

674. 698

(Oumff/

Turcz & Turcicum Regnum

042

Miconsa

Vaybrütua

profligati 6 r1, Caneàm occupant

582

'Turenius

606

Vaodemon

'Turove feconcilium

266

Vbl Em

Turrianus («vellus) 469. (Matthias). Comes

Velelius

^. $34. Przfettus Medioan.

- 241

leyits

Tu(chxanus,]C ]39, TafzkieWitz (Geergiss)

VeitesD

573

Veiett 4

ficium

Tychopolis $15,

Typographxæ inventig,

360

Vsl

Tyrxdate,, Armeniarüni Rex

B72

Torc

V

Vénefor

Valachiz defe&xd

722

Véniara

Valedeccius; (Ge»rgivs Frz:ler:cw) 755.758

Vénols;

Valens (4lbgrn- :) JCtus139.Imperatori77 .

Verdenf

Valentiniani atqu? Valeritis edictum

178

Valéntinianus L, Imperator

Vergerl

176

lw)

IIL, Imperator

196

Verius

^Gr.tianifilius

I50

erttt

V 'aleriatius, Imperator

149. 150

M Valerius Corvinus

Vetui

Uf«

-

Vale-

INDEJY

——

Valefius t2, 'Henricus €9 Phxlxppus.

—

——

—

Y

3íÍ

Valgius; Poetà

-

Vandali

A

140

—— —

Bo

Varadinum

61I

— 3

I n

Varius, Poeta

I3Í

TAT

—

—

65

E

Em

E

Vaifia feu Dionyfiopolis

Varus (P. dlphbenns ) ]urxsconfultus

99

Iw

p

( Of/zm*f/m/s)

128

—

ER

p—

Va(cones 255

Vaubrüinus

736

s.

—

—

713

Vaubrunianum füpplementüm

Ubii

128

Yaudemontius 755' 932

L

Übbo Emmius, Hiftoricus

539

g n

Nedelius, Daro 778 (Nzcalau:)

$2tI

59

i

u

1!

Vejenites

29

Vehtes Polonici

1

Veneti 626. 627. . pacem cum Caroli V

n

u

faciunt, 404. bellum gerunt cum DPaulo

X

M

I

V, $18. cum Ferdinando IL 532. cuni

'furca

5$2

Veneforumurbscondita 195 potentia 366

Veniarumliterz

388

142

L'rm«x j

Venule;us Celfus, Jureconfi ultus

x

i*g I'MU

Verdenfis poffetfio -

8oIÍ

ij W j

Vergerius (JoP. Baprifla) 461. (Pef:m phu-

204

I

M)

Verius

z

824

Vertmullerus

749. 817

Verus (L. Atmreliss) Imperator 140. (szdm

159

l

jureco:xfultus

Ve^

INZD'E X

Vefalia

54

(iod HW

Veíontio

Wi m

Vefíontium

Iog 259

-T lgothl

760

Tiftatio 3

Vefperz Siculz

337

T. Vefpafianus, Czfar

136

Y urgxs

Vettini, populusItalize

92

J.Vitels

T. Veturius Calvinus; Conful

Viterbiom

Vicarius inferni

413

Titges (

Vicécomitum Mediolan. Famxï

348

Vitris

13

Vi&orIL Papa 288.289.!II Papa

305

Sronmias

legatutus Pontificis Romani

207

Vladishs,

e!

Vienna, Galliz oppidum

130

Vienpa obfidio

402

Dolonig

Viennenfe Concdlum

19

Renatat

Ubiams,

Viefnicius. (Demerr.ur 720 (Mrcþnel !(ogbn-

£25)

628

UliasMa

Vigilius, Epifeopus Romanus

EC

1

Villarfius 716

Vilna

598

UrigsH

Vinarienfis Difputatió

Uj

i

ponn

Vicentius; Mantux Dux

$00

, Utia

|

N

548

Ponu&cus legatus

207

- Urhrig

Vindelici

128

UlllO Ele-

Vindex (Julirs).

13

Volfcorar

LVolum

*

Vindifchgrzcius ^ (Godolielizs) Comes 632

Vindobona 69o, 708,792, Vinidius Verus,

L]

L. Volufi

1C.

139

Vorflios

ergllxuv, poeta

I3I

Vrangehu

I. Vu'glus

Ubaus]

EY

" Vitiatus Dux exersxtus

49

-.84

Vrator

x

Vi«

N

INDEX.

|

Virodunum captum -

: '467'

|

Vifci duo, Poétz

I3I

;5

[

Vifigothi

202

1

Vifitatio Saxonica

ïs

Vifurgis

396-167-

A. Vitellius

)

D7

|

Viterbium vaftatum

32I

Ü

209

Vitrius

Vitiges, Gotl

/(?rum RC!F

l

X

795

9

Vivonnius Comes

787

Uladislaus, Polonie Rex

351

3

evocatar in Ru

ffiam 517 fit Rex;

. Poloniz 560. ;conjugem habet Czciliam.

D

Renatam Auftriacam465, moritur —.585

ln n

Ulpianus, Papini difcipulus

143

jl

Ulpius Marcellius, Jurisconfültus-

139

21'5

Trajanus, Cafar

IOI

Ulrigus,Holfatiz Dux occifus

56I

!

]

Ulma 738

y

Ulyffipona 717

*

Ulrica :

827

Umbri, populus Italiz

92

Unio Electoralis

739.798

Volfcorum bellum in Romanos

j

148

! war

L.Volumnius $2 . Volufiánus, Cafar

lst

L. Volufius Metianus, JCtus

139 .

Vorftius ( Cozrads;)

22

Vrangelius (Carales Guf

As 3 571 €5.

feq.

j

Urbanus II. Papa 305. VI. 357. VIII. $45.579

J

527. .

l

Uxo(r.ator.um privileg. gb. Hifp?.no; :

N ai-

p

INDEX

f ormatlenfe

Waldenfes 436. 605

Waldus ( Petrgr)

Vfiatien 1

4

Wallenfteinius vZ. Abertus Wallenít

iipis

fengcratés,

Wallis, Rex Gothorum

189

Wandali 190. 191 Wangelinus 697.750.797

gnophon

Si&artberg 392. Waffenaar 4, — Obdamius

Tres, Qu

Welffo, Dux Bavariz

309

Wenceslaus, Czfar

249.623

Tachitias

S'Benftoort. ((Thomas) caplte pleditur

393

funes, M

Wertheimium 711, Wefenbecius (Petr.) 508

fümofius

Weftphalia; pars Germ, .

128

Tegmatnus

Weftphalica pax

568

Tejechias,

Wefiphalici motus

416

Teno Jfar

Wilhelmus IIL, Princeps Auziacus

656

&1oid,

Brunfuicenfis

427

Tpherinu

; Haffiz Làndgrafius,

430

Toleras,

Slabata

534

Jopyrus B

Wilftettium , Hanov:cæ ditionis og?'dnm

Lofims,

813

Lrinis (

Wimpina (Cosradzur) .

399.

Zumga'vn

Wifelochium 742

Wittenius

657

Luki Mu

Wittenbergenfis Academia fündata

386

Tutphaai

reflaurata

507

Lvinglin

Obfeflio & occupatxo

446

62

Zngha

Wolffeangus, Comes Ottingerifis

Wilhelmus N eoburgxcus

529

Wolfxus |(Thbemas) -

410

Wormatiz conventus prfcop

297

Wor-

»

INDEX

;';

Wormatienfe colloquium

426

l lfmj'*

Wormatienfia comitia

432

M

)J

i

Xantippus, Dux Grxecorum

27

1

Xenocrates, Philofophus

49.53

!

/]D ]

Xenophon Socraticus

35

h

26

Xerxes, quid? 9, fliusDarii

[

3

Zacharias, Papa

xd

235

f( 593

Zameis, Rex Babyloniz

n

Zarnetfchius .

499

y

Zamoícius $09

Zexmannus 550.] Zebrzidovius (ANicel.) 520

j

Zedechias, Rex Jude exoculatur

17

!

Zeno IJfauricus, Imperator

199

T

l

|

152

Zenobia, feemina animofa

Zepherinus ; Epifcopus Romanus .

228

Zollerana gens

795

Zopyrus Babylonem obfidet

j

r

jl

185

Zofimus, Epifcopus Romanus

|

Zrinius ( Petrw)

642

Zuniga vi4. Joh. Dominicus

Jittis

Zuski, Mufcoviz Dux-

317

765

ET

Zutphania

Znghus CUlricus)

391

i

W

Znghanorum confaffio -

497

FINIS.

lllgh?li

)

ww

P

—

À

3.

.

L i. emt C

!

T

*

—

—

— 14401';4 —— Á ÀÓ ER m m

:

T

M

i

xv

"

.W

E

E

Dor.

SMSCTR

—

al

s.

3*

ÓQ

-

w ETUTE

TC

hs

Metedpeiie

—— 00

a

vl.

—— À——

ia

T

rA

$ w

La

Qæ.

—

l20 cm

ä

E

a

o

i

:o

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

E

2l

r

ä

p

X

9

ää

iä

ii

ä

—

*'1

—

ïääwæ Mä&kgkw 3

——

—

——

d.

"ïJ

——

EXESBSpE OA

o (

pe

Miufirifimo atqve Excellentiffmo

12

DOW**XO

i

11

DN

HE

NRICO

:

LIBERO BARONI

10

a FRIESEN,

Donaftz Schonfeldi

nll ,1 uZi xJV

p

J

ix, Gr..upæ,

]ef'enæaPraf?.nW:tm 3*« &c

ereniflimi & Potentiffimi

blectori

Sayomæ Coniiti, Senatus Sanc"hons Pri mcx-

pi, Heroi in. toga,

Doueino meo. Gr at iofrfroao ,

DOMINE

ldum ex fhmavv ïmnnwcsiel

ll)HlllHllliHllHHlllHHlll'lHIIIHIIIIHlllllwlllilllllllllllllllll

EE

dani Cpitotmmen a

yorum iD0D GS'FO Bu

riaeditam, ac nuper etiam ubE-

p

infcriptam, folenniterqve dicaz

am mmc vcm nava m*upc*r rerum fe ECNM

& Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

HHH*IIIHHH(IHHHIIWHIIllïlHIlllH[lIIIIHII!IIIHIIIWIHIIHII'I

1

4

— M

ÉEE——

"

——