Ec180 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Speculum Librorum Politicorum Iusti Lipsii Bulyovszky, Mihály õ . N12509934059 021 IINMIIIIIIIIIII H 2 R „ 3 X — —— RWO SPECULUM LIBROKKUM POLITICORIIM JVSTI LIPSII, IN QuO ILLI, EXTERIORE QHADAM SuA SPECIE, APPARENT. Fecit WIIHAEL BWIOWSARNL, de Dulycz, Iluſtr. Gymn. Durl. Pro- Restor, ibidemq; Profeſſor Publ. DuRLACI, Literis Theodori Hechtii, Typogr. Aul. M DCC V. SERENISSIMO PRINCIPI, AC DOMINO, DOMINO FRIDERICGO MAGNO, MARCHIONI BADENsSlI, & HACHBERGENSI, LANDGRA- VIO SAUSENBERGENSI, COMITI SPANHEIMENSI, & EBERSTEI- NENSI, DYNASTE IN ROET- TELN, BADENW EII ER, LAHR, & MAHLBERG &c. DOMINO SuO CLEMENTISSIMO. N Tuo ilo nutu longe b benigniſſimo evocatus, nun- nunquam ſane fuiſſet auſu Tu- Os advolvere ſe ad pedes libellus iſte, qui hactenus ſcholis tantum auditorum meorum ſerviebat, o- mnino & tenuitatis ſibi ſuæ con- ſcius, nec oblitus, qilæ Magnos Principes decerent, ſunt enim magna. Sed cum & propitiam il- lam uam frontẽ venerabundus contueretur, & partum ſe eſe Po- liticorum Juſti Lipſii recogita- ret, quod Tu civilis dottrinæ pr- clari monumentũ habes in delici- is: cepit ecce bunc animi, jamq; ad Te, Princeps multo Opti- me, cum præſertim manum etiam porrigeres, adrepit. Ac nihil quidẽ ille adfert diſciplinæ, quæ Tibi in gubernaculis Reipubl. comodaret, Seien- cclentit M tunt erarum oe fum Gra Ai 1 lginemn gfe uin⸗ Tuam one i MN trie) len⸗ ng, guibu lulltiore 0108 uvien .Tu- lbellu⸗ tuntun ehet, 0. ſubof⸗ lagnos t eNiii ttim 1 Nuntu le fecheltl⸗ ymeh,e ihi l Tin ſtoli Scientiſſimo Principi non . us tantum ſummæ artis ,Ved cæ- terarum etium omnium Iuo fa- ſigio dignarum; tamen, cum Tu, in Lipſio Tuo, Tuorum ilo- rum grandium actuum, longiore ambitu quodam, recognoſcis ve- ſtigia: ſpectans in hoc Speculo i- maginem quandam Lipſii, brevi- ore quidem ſemita Regiam illam Tuam Philoſophiam percurres. Pone igitur, SE RENISSIME PRINCEPS, juxta Mathema- tica illu Tua ike ra, ledtio- nes, inquam, illas Tuas ordinari- 4as, quibus Iunos quotidie facis e- ruditiores, iſtud etiam ante oculés Tuos Speculum. Volupe erit pulviſoulum Ulum eruditum ver- ſaxn, ſantem, uos Te etiam illos hoc in Speculo pulcherrimos actus, & Virtutis, & Prudentiæ finibus concluſos, quibius adeo res & di- vink, & bumanc, bacisg,, E&z helli negotia, occupationesg, continen- tur, ſumatim conſpicere. DEIIS T'E fortunet, diutiſſimeg, inco- lumem præſtet, Delicium Orbis, eonfugium, præſidiumq; litera- rum, & noſtrum, SERENIS- SIME, CLEMENTIISSI- MEg PRINCEPS! Scribeb. Durlaci, I. Aug. 1705. SERENITATI TUE. Devotiſſimus, obſequentiſſimut, Michaẽl Bulyowszky de Dulycz, Pro-Rect. & Prof. Publ. ineginen Tumn Mki Dræ Cxteri erhiberet, Dhir diri nbegne, Ve 10, per n 1et. I n le aritt⸗ Grend, 3 0. uf a⸗ ſer illonn igue er Mns con tur A quibus co ii IIs voc⸗ ſi ita ſnt, orhoe tus, nibus Sel ntihen- DE0S , Mo⸗ Ofhi⸗ teft- ENS- TISSl. Grbck. ,iſinußß je Hulyei publ, EEEEEEESRE EEE E, LEGCTORI BENEVOLO S. P. E ignores rationem inſtituti noſtri, L. B: id volebamus hoc veculo, ut nobis repræſentaret imaginem quandam Librorum politico- rum Juſti Lipſi, &, quæ memoria eſſent præ cæteris digna, ſunt quidem omnia, exhiberet, præclarumque illud Philoſo- phiæ civilis monumentum recluderet, nosque, veluti quodam ſemitæ compen- dio, per univerſum illud opus deduce- ret. Id nos præſtituros eſſe nos como- de arbitrabamur, dividendo, definiendo, docendo, atque diſſerendo, ſive diſputan- do. Ita jam igitur Areola I. offert nobis ſex illorum Juſti librorum Partitiones, atque Oeconomiam, ex qua totius Operis Hlius contextus, & cohærentia intelliga- tur. Areola Il. ſuggerit Definiti ones, ex quibus cognoſcatur, qua ſignificatione, & iis vocabulis, quæ in Partitionibus po- ſita ſunt, & aliis quoque, inſtituto ſuo ſervientibus, Eipfius utatur. Areola an- . tem bus negotii, officiorumq; ſuorum admo- neantur, & Principes ipſi, & qui circum ſunt Conſiliarii, & Adminiſtri, qui quidem locus proprie ad Politicam ſpectat, ſapi- entiamque iſtam conſummat. Sed quo- niam Lipſius Diſputationes etiam, & Pro- blemata quædam, illi pereleganti corol- læ ſuæ politicæ nonnunquam intertexuit: hinc eAreola Iy. quandam eorum exhi- bet ſymbolam, pluſculis hoc genus reci⸗ ſis, occultius nimirum latentibus. Com- mendatiſſimam eſſe cupimus Studioſis Politices Areolam Ill. quippe quæ germa- nam illam Philoſophiam civilem tradat, & cujus uſus longiſſime, latiſſimeque pa- teat, ſive reſpicimus ad conſultationes, deliberationesque publicas, ſive ad circu- los, & ſermones quotidianos, ac familia- res. Quam enim pulchre, & quam gravi- ter, ubi divitiæ dilaudabuntur, ubi erit de formæ gloria ſermo, proferas illam Sallu- Rii ſententiam, laudatoremque ad ipſam virtutis admirationem flectas, cum ceci- neris, Divitiarum & formæ gloria fluxa, atq;, fragilis eſt, virtus elara, æternagq; ha- betur!? tem UI. præbet nobis ipſas Inſtitutiones Politicas, doctrinamque, & præcepta, qui- eeiur/ Il eris alios (iſcare, feant dirt ter vero, i tutis invic lumniis in uriss ubi her ſun e, qNod/ temmgue ſi N hati, n⸗ quo an wure lomi munn eptan ae bnnt, ſ Nid ſerne ſuite au Ee lptim un! de Teiti, llr DEin iluc leriturgn Bregate duia ſent itutloxet Pta qui⸗ n admo⸗ i circum guicen int lapi⸗ dec guo⸗ to⸗ gticorol⸗ tettexlit umn erhi⸗ enus keci⸗ s. Com⸗ gtudiolit egernn⸗ en ttaca⸗ megne pe⸗ ltationes) ad citcu⸗ eimili⸗ namm ganl⸗ ubi erit de lam Ar. cum cecl⸗ yia ſunh eruuß, 46 hetu⸗ betur? Quam ſapienter dixeris, cum vi- deris alios arare, alios navigare, alios æ- dificare, Quæ homines arant, navigant, sdi- ficant, virtuti omnia parant? Quam forti⸗ ter vero, ſive alium, ſive te erigas, in vir- tutis invidia, in obtrectationibus, in ca- lumniis, in calamitatibus, in damnis, in- juriis, ubi protuleris, Adverſus vintutem hoc poſſunt calamitates, & damna, & i ju- riæ, quod adverſus Solem nebula poteſt? I- temque ſi tecum reputaveris, Optimum eſt pati, quod emendare non poſſis, & DE- um, quo aubtore cuncta eveniunt, ſine mur- mure comitari? Malus miles eſt, qui Im- peratorem ſuum gemens ſequitur? quæ præ- cepta, ac monita in pag. 39. & 43. inci- derunt. Jam cum de DEo, rebusque divi- nis ſermo erit, atque de Pietate, quam ſuaviter audietur illud Auguſtini: De DEo optime exiſtimare pietatis eſt exordi- um? de Deorum autem numero illud Taciti, CWnus eſt regnator omnium Deus? de DEi natura illud, Déus eſt ſummum illud, & æternum, neq, mutabile, neg, in- teriturum: mens ſoluta quædam, & libera, ſegregata ab omni concretione mortali, o- mnia ſentiens, & movens, ipſag, prædita eee mot motu ſempiterno: de quo etiam vera dice- re perieuloſum eſt, & melius ſoitur neſcien- do? de DEi potentia iſtud, Immenſa eſt, Fnemq, potentis cœli non habet: &, quic- quid ſuperi voluere, peractum eſt? de DEi autem ſcientia, & providentia hoc, Ni- bil DEo clauſum eſt: intereſt animis noſtris, & cogitationibus mediis intervenit? item- que, Eſt profecto Däas, qui, quæ nos geri- mus, anditque, & videt. quem, quia reſpicit omnia ſolus, verum poſſis dicere Solem. qui terram inertem, qui mare temperat vento- ſum, & arbes, regnagq; triſtia. Nec enins ſecura quies illum, fmilitq, ſopori detinet: ſed ille eft, qui viget, qui ſentit, qui memi- it, qui regit, & moderatur? Ita nobis, præ- clare vero, cum de Virtute, cum de Pie- tate ſermo inciderit, uſui erunt eximia il- la monita, expoſita pag. 40. Cum autem de claritate nominis, & de probitate contentio inſtituetur, ſapienter vero mo- nueris, Mon tu inter olaros magis, quam inter bonos. Cum vero depingendus erit Vir bonus, non admirabimur hunc pe- niculum, quo vivi ejus ducuntur colores, Eir bonus eſt cultu wodicus, ſermone faci- lis, ore probo, animo verecundo: opum con- temptor, . iuntor re⸗ melgt: gni Merator (eliberati (ceſſtate, ducceſſiom Cotibue, le, Co de bruden nis, & cj un pacis elt: quan Oſket ,. 4 u einſtaj n geur ee / ?B llen, der in vit⸗ ali ſmweyt ila berumg 1 umg ind 8 due dl erqio o Auuntur. lumerit ele ſar eri Air- ur neſcitn- menſi 1, ge Dbi hoc, M. wir min nit? lemn⸗ r geſ⸗ is epun⸗ lm, u erat vent⸗ Nee eninm yi Atuct: Dui mini⸗ nobispte⸗ mde Pie⸗ erimiail- umm auten pobitt vero nmo⸗ in vin temptor, recti pervicax, conſtans adverſum metus: unius animi cultor, qui dux, atque Imperator vitæ mortalium? Sed cum in deliberationibus publicis, de Imperii ne- ceſſitate, de præminentia Principatus, Succeſſionis, de Virtutibus Principis, de dotibus, partibus, ſcopulis, cautionibus- que, & Conſiliariorum, & Palatinorum, de Prudentia Principis, & circa res divi- nas, & circa res humanas, temporibus tam pacis, quam belli, dicendum quid erit: quam nobis proderunt illa, quæ offert p. 48. Jine imperio nez domus ulla, nec civitas, nec gens, nec hominum univer- ſum genus ſtare, nec rerum natura omnis, nec ipſe mundus poteſt? Iſtud ſane eſt vin- culum, per quod Reſpubl. coharet: ille ſpi- ritus vitalis, quem hæc tot millia trahbunt: nihil ipſa per ſe futura, niſi onus, & præda ſi mens illa imperii ſubtrahatur? Et illa iterum, Principio rerum, gentium, natio- numq; imperium penes Reges erat? Et illa, Si duo Solei velint eſſe, periculum, ne in- cendio omnia perdantur? et quæ ibi ſe- quuntur. De Virtutibus Principis autem, quam eximia ſunt, & illuſtria illa p. 54. Recte facere Princepe cives ſuos, faciendo docet? docet? Qualés in Republ. Principes ſunt: tales reliqui ſolent eſſe ci ves? Componitur orbis Regis ad exemplum? Quam autem eſt illud ſplendidum p. 59. de Clementia Principis, Licet flagitia, & facinora ſine modo ſint ʒ tamen, cum ſeveritas amittit aſſiduitate auctoritatem, & en ſæpe com- mittuntur, quæ ſæpe vindicantur: benigni Principis eſt, ad clementiæ comodum, tran- Fflire interdum terminos æquitatis: quando ſola eſt miſericordia, cui omnes virtutes cer- dere honorabiliter non recuſant? Et illud, pag. 60. Eſt elementis Juſtitiæ præceptum. Ommnia ſcire, non omnia exequi: parvis pec- eatis veniam, magnis ſeveritatem comoda- re, nec pœna ſoemper, ſed ſæpius pœnitentia contentum eſſe? & quæ ibi ſunt hoc genus plura. Quam ſapienter autem hoc p. 69. & pPrincipi, & Conſiliariis ſuggeritur, quemadmodum eos tractare deceat ho- minem, Nullum animal homine moroſius eſt, nullum majori arte tractandum? & p. 104. Princeps nihil, niſi quod in oculos in- currat, manifeſtumq; erit, credet? Jam au- tem de re militari cum diſſeritur, bello- que ſuſcipiendo: non tu, ne quid teme- re hic inſtituatur, ſapienter cautionem illam illan reit en cuivit umn villo⸗ nun guan erheljt en mtm ar na everten delli bare belun e⸗ fumntu redarat,⸗ itur de Decu, G ſeyplia inazayt um milit i, militax hnalifef: lurbare: lii⸗ noſunt renoſeere (Cecupfere ubeeren enter in hentie, dem nen ledeten er ſunt: mponiiu am autenm Clementia einora ut tat Amniti ſoe n⸗ r: benon n, nar. 6. ſwdh virtutes le⸗ Et iluc, reftun zurui jul⸗ oiod⸗ enirentis hoc gennß ſuggernuh⸗ deceat ho. ire nor ℳ dan! 1 jn oepli illam recitaveris, ex p. 10 8. Bellum inci- pere cuivis, etiam ignavo licet, deponitur «um victores velint? Item, Nusquam mi- nus, quam in bello eventꝰ reſpondent? Non expedit concutere felicem ſtatum? Simul, parta, ac ſperata decora, unius horæ fortu- na evertere poteſt? Et ülla de apparatu belli, Parandum prius, quam exercendum bellum eſt? Pecunia nervus eſt belli? Qui frumentum, neceſſariumq;; commeatum non præparat, vincitur line ferro? Et illa, cum agitur de diſciplina militari, ex p. I1I. Decus, & ſtabilimentum imperii militaris diſeiplina eſt, ex cujus ſinn omnes triumphi dimanant? Et illa, p. 112. de exercitio- rum militarium generibus, Diſoant mili- tes, militari gradu ambulare, celeriter, & aualiter: nec locum deſerere, nec ordines turbare: quæcunq; evenire in ncie atq;, præ- liis poſſunt, omnia in campeſtri meditatione prænoſcere: in modum juſtæ pugne inter ſe decurrere: laborare, portare pondus, Solem, pulveremq; ferre, foſſam ducere, ſudes ſci- enter infigere? Item, ut ſtudeant conti- nentiæ, Nemo pullum alienum rapiat, o- vem nemo contingat, a vam nullus auferat, Iegetem nemo deterat, alenm, ſal, lignum .. neme wems exigat, Annona ſua contentus ſit? De- inde, cum de Duce verba fiunt, quam pul- chre colloquio ſervient illa, quæ poſita ſunt p. 114. Militaris ſine Duce turba eſt corpus ſine ſpiritu! Tanii eſt exercitus, quan- ti Imperator? Dux quinque rebus inſtrult 9 eſto, ſcientia rei militaris, virtute, providen- tia, auétoritate, fortuva. &, quæ ſunt in partibus virtutis, labore, fortitudine, indu- Nria, celeritate, innocentia, temperantia,fide, Facilitate, bumanitate? Sed cum de pecca- tis præliorum ſermones cæduntur, non tu hic aptiſſime ex p. 115. Præliorum de- licta emendationem non recipiunt? Non li- cet in bello bis peccare? & ex p. 117. Ne- mo celerius opprimitur, quam qui nihil ti- met? Frequentiſſimum initium calamitatis Jecuritas? Nihil tuto in hoſte deſpicitur? quem ſpreveris valentiorem negligentia fa- cies ? Sape in bello, parvis momentis, ma- gni caſus intercidunt? Sed infinitæ ſunt opportunitates, & publice, & privatim, & in dicendo, & in ſcribendo, & in diſſerendo, in circulis, in conſeſſu, inter cœnam, inter bellaria, quorum adeo vicem quoq; ſuſtinere pot- erunt, ubi præcepta illa, ſententiæq;, ac moni- mniti gl bispof Aun leryi EN⸗ fenni 6 Cunſli⸗ 66,hato ngentes gunſne tn ob in, ne ilong e Prrc in E amin omni eſt Crinuren Untum 4 tlerum ne Cecurrat ſcienten In media atis Meſtant glan el Gockine llu⸗ ÜUrenim Kenni ut ſt? De⸗ avampil. qur politr ce trbe cituſclu⸗ Pur uſ/ e, Irnlcer qur ſintin due, nd rantinftir mndepecei⸗ luntur, non relirunn d ,) Myl. Pe 17. NM. i mihil ti ,etlamitni ifionur Gleni 1. menti⸗ . tlnitnes cendo, An in cirelli⸗ ter bellanin ſinerepo⸗ entiæg; 3 monl⸗ monita graviſſimorum auétorum, ſervire nobis poſſint. Uti profecto mirum in mo- dum ſerviunt, IUlaſtriſſimo Baroni, Domino REINHARDO à GEWMINGCEN, Se- reniſſimi Principis noſtri Aulæ Marechallo, & Conſiliario intimo, Conciliiq; Aulici Præ- di, Patrono meo certiſſimo, Viro, uti, ob ingentes naturæ, animique dotes, nun- quam ſine admiratione mihi cogitando: ita, ob innumerabilia beneficia, quibus me à longo tempore afficit, nunquam ſi- ne præconio, teſtificationeque gratiſſimi in ſe animi, mihi nominando. qui, uti omni eſt inſtructus egregia, utilique do- Ctrina, rerum uſu conſummata: ita quoqʒ; tantum apparatum lectiſſimarum ſenten- tiarum memoria tenet, ut nullum facile occurrat argumentum, de quo non ille ſapientem aliquam ſententiam proferre in medium poſlit. Satis hæc tamen ſint de utilitate, & præſtantia, paræneticæ hujus philoſophiæ, quam eſſe commendatiſſimam ſtudioſis doctrinæ, vitæque civilis, cupio. fſtud denique hic apponendum eſt. Urt enim Gnome illæ, ſeparatim quoque, & extra illum ſuum quendam contextum reci⸗ recitari poſſent, & à cæteris revelli, ple- rumque illas, etiam contra Orthographiæ leges exprimi curavimus. Trium autem numerorum, in allegationibus occurren- tium, primus Librum, alter Caput, terti⸗ us Sectionem Politicorum Lipfßi oſtendit: à quo ad ipſos auctores egregios, unde ſuam hanc derivavit philoſophiam, de- duceris, quorſum omnino commeandum eſt. Sed, quæ in Lipſio cenſuram aliquam merentur, nobilis illa Diſſertatio Joan. Henr. Bœcleri, de Politicis Lipfii aperiet- Noſtrum non erat cautionibus hic inhæ- rere: qui non cenſoris, ſed ſtructoris cu- jusdam munere, in diſtributione pulcher- rimi Operis, fungi voluimus, id unicea- gentes, ut hac veluti quadam brevi ſe- mita, ad ipſum Lipfum, Studioſos Po- liticæ deduceremus. Utiliſſime autem le- getur Monitorum illa Areola, ſi prælecta fuerit ſemper prius eorum œconomia, & cohærentia locorum, in margine etiam hanc ipſam ob cauſam adſcripta. Sic enim apparebit perſpicue, quo ſingulæ ſententiæ collineent. Bene vale, Opti- me Lector, &, ſicubi typographus, poſitu literarum, forte peccavit, ignoſce. S8 PE-= evelli,le⸗ thogtaphie jum altenn 8occutten⸗ Cee tetii⸗ oſenclt egios, nncde ophium dt le⸗ ommenncun n Aliuin rtetio Jn 9. eiek dos bie inhe⸗ Arucioni e⸗ one hulter. id nnice 1 aln breri le tuchoſos lo⸗ SPECUILI POLTTICORIIM J. LIPSI AREOLA I. quæ eſt ARTITIONUM. 2ðèð RR Re SSe PARTITIONES POLITICORUMI J. Lrpsl. I. Dolitica eſt ars, atq; doctrina, vitæ ci⸗ vilis regendæ. Tit. II. Vita Civilis autem eſt, quam in homi- num ſocietate mixæti degimus, ad mu- tua commoda, ſive a ſum. nhlh 3. III. Partes Politicæ Lipfianæ duæ ſunt: Ge= neralis, quæ agit de Kectoribus Vitæ ci- vilis generatim; & Specialis, quæ eos= dem Redtores regendo Principatui ſpe- ciatim accommodat., Not. a Tit. & 2; 15 I. A 2 J. For- I. Forma Partis Il Generalis. Rectores Vitæ Civilis. 1, 1, 44% I. Inperi Virtus. 1, 1, 4. 2 Veßnin Pietas. 1, 2, 1. ] Doiſe, Rectus de DEo ſenſus. 1, 2, 2. 6biitei, KRebtus in DEum oultus. 1,3; I. )iincip Fatum. 1, 4, 1. 4. )VIRNTI Conſcientia. 1,5, 1. 3. Betat, Probitas. 1, 6, I. 2. chinia. Prudentia. 1,7, 1. 2. einen Uſuc. 1, §, I. 2. Eger-, Memoria rerum. 1, 5§; 2. 19 9. Mui Doctrina. 1, 10, 1. ache Artes effectrices ueſen Splendoris. 1, 10, 17. Cſſiar, Prudentiæ. ibid. linta, Virtutis. ibid. lnem line n Dechri,, (NN I.. For- —3 5 Ser⸗ 68 II. Forma Partis Specialis. „ .. Imperii ſuljeltum. 2, 1, I. 2. Definitio., 2, 1, 2. 3. Diviſio, ac formæ. 2, 2, 1. : l,‚4 4. Principatus definitio. 2, 3, 1. u, ur 5. Principum Rectores. 2,7, l. (a) VIRTUS. 2,;7, 2. . Pietas. 4, 2, 2. 4, 9, 105. 1. Juſtitia. 2, 10, 3. Clementia. 2,12, 10 Fides. 2, 14, 1. Modeſtia. 2, 15, 1. nß Majeſtas. 2, 16, 1. Beneficentia. 2, 17, le Caſtitas. 2, 17, 5§. l Eenitas. 2, 17, 11. Contemptio. Conviciorum. 2, , 13. Famaæ ſtudium. 2, 17, 16. Dosdtrinæ amor. 2, 12,18. (?) PRUDENTIA. N E A3 I. For- —83 6 Se- III. Forma Prudentiæ Ali- enæ, Propriæ, Logatæ, Puræ, Circa res divinas. (?) PRUDENTIA. 3, 1. Aliena. 3, 2, I. Conſiliariorum. 2, 3, 1. quornm Dotes. 3, 4, 2. Vada. 3, 6, 1. Scopuli 3, 7, 1. Caput, Princeps. 3,5. 1. Adwiniſtrerum. 3, 101. Cautiones Principis. 3, 10, 2. Palatinorum. 3, 11, 2. Adminiſtrorum majorum. galhée Propria. 4, 1, 1I. (14) IOGATA. 4, 2, 1. Pura. 4, 2, I. Circa ret Divinas. 4: 2: 2. Humanas. Mixta. (B) Militariez. Bello externe. Bello interne. IV. For- I T. Aatx,! Drudentia Natura ) Natura. Regnl Vie e M. IV. Forma Prudentiæ To- e, Pure, gatæ, Puræ, Circa res humanas. . Prudentia circa res humanas. 4, 5, 1. E Natura Vulgi. 4, 5, 2. Natura Regni. 4,6. Regni Firmamenta. 4,7 3. gumnin Dis. 4,7, 4. Milites. 4; 2, 5. MWMunimenta. 4, 7, 13. Virtus. „, §, 2. n Benevolentia. 4, 5§, 4. Auctoritas. 4, 9, 2. 3. E Forma Imperii. 4, 9, 5. Potentia Imperii. 4, 916. 54 t Moribus Imperantis. 1, 0so. eren. , Regni Turbamenta. 4, 10. Dis. 4, 10, 1. Inſidiæ. 4, 10, 2. et Proditio. 4, 10, 51. Ditium. 4, 1h 2. Odium. 4, 11, 2. 3. Contemptus. 4, 12, 15. E Forma Imperii. ibid. Fortuna. 4, 12, 23. & Moribus Imperantis. 4, 12, 30. IV. Fo- A4 V. Tor- 3 ⁸ Se⸗ V. Forma Prudentiæ Uer Mixtæ. M Prudentia Mixta. 4, 13, 1. hnde Levis. 4, 14, 3. . Pello er Diſſidentia 4, 14, 3. 6. alin Diſſimnlatio. 4, I4, 3. 26. N Media. 4, 14, 4. de Corraptio. 4, 14,4. 3 7. Eren Deceptio. 4,; 14, 4. 44. 4 Magna. 4, 14; 5. Perfidia. 4, 14, 5. 61. Mjuſtitia. 42 142 5. 66. S VI. Forma Prudentiæ Milita- ris, Circa Bellum externum. (P) Prudentia MILITARIS. 5, 1, I. Bello externo. 5, 3, 1. Suſcipiendo. 5, 3, 3. Juſtitia. 5, 4, 1. 2. Injuſtitia. 5, 3, 30 . Deliberatio. 5, 5, 2. Temerit. 5,5,I. Gerendo. 5, 6, 1. Apparatus. 5, 6, 1. 2. PTecunia. 5, 6, 2. Commeatus, ſ. Annona. 5, 6, 9. Arma. 5, 6, 16. Diri. 5, 7, k. Milites. y,7, 2. Duces. 5, 14; I. Conſilia. 5, 16, 1. Aute pugnam. 5, 16; 13. Poſt pugnam. 5, 19, 1. Omni tempore Rogbta. 5. 16, 12. Obliqua. 5 175 I. Finiendo. 6, 7, 1. Bello interno. A,y VII. For- ntie II. Fo 3 10 = VII. Forma Prudentiæ Mili- taris, Circa Bellum internum ſ. civile. Prudentia Militaris Bello interno ſ- civili. 6, 1, I. Suſcipiendo- 6, 2, 1. Cauſæ. 6, 2. Longinquæ. 6, 2, e Fatum 6, 2, f. Luxus. 6. 2, ⁵. Propinquæ. 6, 3: Fabtio. 6, 3, 2. Seditio. 6, 4. Törannis. 6, 5. Gerendo. 6,6, 1. 62 25l. Finiendo. 6, 7:1. Pactio. 6, 7, 2. Victoria. 6, n2. F X. P 1 ICI 1. Fimile nang. confuſo eſt, quiequid in pulverem usgq ſectum eſt. Senec. Ep. 89. 501 DE e M. ſeinil SPEGCULI POLITICORIIM J. LIPSI . AREOLA II. quæ eſt . DEFINITIONUM. . t, ihi nec⸗Ep Re =è D EFINITIONES POLEITICORIAN J. LLErsSI. Olitica eſt ars, até, POLlI- WWAdocrina Vitæ civi- TICA. Alis regendæ. Tit. 2. Vita civilis autem eſt, quam in hominum ſocietate mixæti degi- mus, ad mutna commoda, ſive a⸗ Jum. 1, 1, 3. 3. Partes Politicæ Lipſianæ duæ ſunt: Generalis, & Specialis. 2 I5 f. 4. Generalis agit de redtori- PARS bus vitæ civilis generatim, & com- GENE= muniter. 2, I, I. FALié 5. Rectores illi ſunt, FIR- TuS& & PRUDENTYIA. 1, 1,4. 4 7 6, Vir⸗ 14 Definitiones Politicorum 6. Virtus eſt habitus animi, éæ TuS. Pietate, & Probitate conſtitutus. I. 7. Pietas eſt reclus de DEo ſen= ſus, Ejusq; par cultus. 1, 2, I. 8. Rectus de DEo ſenſus eſt vera de DEo exiſtimatio. 1,2,4. 9. Rectus in DEum cultus eſt cogniti Numinis veneratio, cer- tis legibus, ceremoniisg, devintcta. 10. Pietatis quidam quaſi ſur- culi ſunt, Fatum & Conſeientia, Is ). Fatum eſt ſanclio, & vel- ut vox divinæz mentis. 1, 4, 4. Nihilque aliud Lipſius Fati voce intelligit, niſi Providentiam divi- nam, id; pio & Chriſtiano ſenſu. 1, 4. argum. 12. Conſcientia eſt reliqua ſcien- in bomine Recte Rationis ſeintilla, lmmn 13. Spprokei nuußg. 4. ltat en Not viola ln gere 16.0 Mmmir ſu oite 16, 4 jeorum aninn,es Nitntiudh eDlo,er 1l. 0 ſenlis Ito. i lmn Cuſeus eratioet⸗ 4 evire nl . ſienih l . l 4 4. „ aee us katt oce entiam gin⸗ ſtiano⸗ lelil 1 t. jis ſoin 4 ono⸗ J. Lips. 15 bonorum, malorumq; facinorum jn- dex, & index. 1, 5, 3. 13. Conſcientia eſt duplex: Approbatio, & Opprobatio: ſive, Bona, & Mala. I, 5, 4. 94. A pprobatio eſ tranquil- litas quædam animi, & lætitia, 6 non violato Numine, perperamve culto generata. 1, 5, ſ. 15. Opprobatio ℳ violati Numinis, aut perperam culti, tri- ſtis cogitatio, & morſis. I, 5. F. 16. Alterum Virtutis mem- brum eſt Probitas. I, 2, I. 77. Probitas eſt recta in mo- Probi- ribus, & actione onzi vita, ex Ho- tas. neſti norma. 1, 6, 2. 18. Alter autem Vite Civilis rector eſt Prudentia. 1, 1, 4 19. Prudentia ef intellecne, PRU- & dilectus rerum, quæ publicè pri- DEN- vatimq; föngiendæ ſunt, aut appe- TIA. teudæ. 1, 7, 5. 200 16 Definitiones Politicorum 20. Prudentia duplex eſt: Ci= vilis, & Militaris. 3, I, 2. & 5» 1. Argum. 2). Militaris itidem duplex: Alia circa Bellum externum; Alia eirca internum. 5, 3, I. Cauſlæ 22. Cauſæ effectrices, ac pa- rentes Prudentiæ ſunt: IUIſus, && Memoria rernm. 1, 8, I. uſus. 2 7. Uſus ℳt notitia bumana- rum rerum ex viſu, vel tractatn. 1, 8,2. * Me- 24. Memoria eſt notitia hu- moria manarum rerum ex anditn, vel lee erume gi, 1, 8, 2. 25. Legendi anutem ſunt me⸗ moriarum ſcriptores, atg Hi- jiter o& ſtoricè, qui res geſtas Kdeliter S narrant, & diſponnnt, && judicant. 129, 12. Mokt. . 26. Zales ſunt, & Græcis? Thucgdides, Pol)bins, Xenophon, Nice⸗ DMiete ( Ggeros, 27. El 1 Mittt Cntiun bet elinnt. d. Lambeytee rion ſil lels, baih Haneiſt u poit, 20 1 igler g, & , . tfian G 4 19, 4 Gguentia EMi. 30. 4 eograp. Olneitia⸗ 31. 4 ticorum J. Lipsl. 17 er eſee Micetas Choniates, Micephorus 1,2. G“ Cregoras. ib. 27. E Latinis autem Corneli- ln hpe as Zacitus, Salluſtius, 2. Vivius, L. um; Curtius, C. Cæſfar, Ammianus Mur- . cellinus. Porroq; e recentioribus ie, Eambertus hafnaburgenſis „ Ro- Iſi, & dericus Toletanus, Philippus Comi- .Vvans, Panlus Emilins: itemqne e unm: Franciſens Guicciardinus, & Pan- lkuim Ius Jovins. ibid. 28. Multum autem non ſolum mninthr. ad Prudentiam, ſed ad Virtutem Itel. n0ασ4, & Splendorem, Doctrina Do- etiam, & Artes conferunt, I, 10,2. Krina, n ſt h⸗ 29. Ad Plendorem quidem E- e l loquentia, & Linguarum ſci- WrOG entia. 1, 10, 17. Nott. 6 lun 30. Ad Prudentiam Politica, Geographia, Aſtronomia, Ge- metria, Architectonica. ibid. Nen= 31. Add Virtutem deniq, Ethi- 17 M. C: 19 Definitiones Politicorum ca: certe & Pöetica, inprimis E- pica illa, Wagica etiam, Saty- rica, ac ne LJricam quidem repu- diarim. PARS 32. Pars Specialis Politico- SPE- zum Lipfſii de bhiſre ipfis agit vitæ Lis. civilis reſtoribus, Virtute, & Pru- dentia; ſed Principatui, Monarchi- coq; imperio aocommodatis. 2, I, I. Impe- 33. Imperium eſt certus ordo rium, in jubendo, & parendo. 2, 1, 2. 34. Imperiorum, Rerumq; pu- For- blicarum formæ ſunt tres: Prin- mæ cipatus, Optimatum, o Populi ſta⸗ Imp. tus: Græcis, Monarchia, Ariſtocra- tia, & Democratia. 2, 2, 1. Prin- 35. Principatus eſt unnius im- cipa- perium, moribus, aut legibus dela- tus. tum, Juſceptum, geſtumq; parentium bono. 2, 3: I. 36. Duobus autem modis Prin- ceps conſtituitur: Electione, & Suc⸗ ſione. 2, 4, 3. „. K Cn Pri t. 4, 4 38 e lium ure Crotut. i NN Ein 15e Cren 40. en Ur glblte lungti n mng, pii 5 1, Uirtute 41. n, i iit Virta „ 1 Uijtutibrg de, inm Pige, N beneßet fticorun J. Lipsl. 19 inprinil. 37. Succeſſio gentilis honos Suc- 7, Got. eſt, cum Princeps Principe naſti- ceſſio. mn, , ucten thr tur. 2, 4, 4. 38. Electio eſt, um., ſpreto na- Ele- Uis rolir talium jure, ſuffragiis Princeps de- ctio. pir iſe ſignatur. ibid. S5Ne. 39. Finis Principatus, atque Scop? i, Numngi ſeopꝰ, Parentium Bonum eſt 2,6, I. litighl⸗ 40. Per hoc Bonum intelligi- Eceltit ur Subditorum comodum, ſecuri- h ,h“ Kas, atq; ſalus, ut eorum vita ſit opib rongr Erma, copiis locuples, gloria am- tten ptin pla, virtute honeſta. 2, 6, I. 2. Nyll 41. Ad hunce ſcopum, atq; me- , ſo tam, viis duabus Princeps perve- nit: Virtute & Prudentia. 2, VIR- I. 1 TUS. te⸗ 7, 3* 84 A 42. Egregins ergo Princeps bis tleghi v Virtutibus eornatus eſto: Pieta- enß a te, inquam, Juſtitia, Clementia, Fide, Modeſtia, Majeſtate, Beneficentia, Caſtitate, Leni- ta⸗ ℳ one,N 20 Definitiones Politicorum tate, Contemptione convici- orum, Studio famæ, Dodri- næ amore. 2, 7, 4. ſegg. Juſti- pra. Juſtitia ergo eſt Firtns, jus & tia. auum in ſe, iné, aliis firmiter ſer- vans. 2, 10, 5. Cle- 44. Glementia eſt Virtus a-⸗ men- nmimi à pœna, aut vindica, ad leni- tia. tatem cum judicio inclinantis. 25 12, 2. Fides. A5. Fides eſt effectum, qnod in nobis ſit, dicti aut promiſſi. 2, 14, 3 Mo- 46. Modeſtia eſ ratione tem- deſtia. peratus, nec actione exnltans, de ſe, ſuisq; ſenſus. 2, I5, 2. ſtas. quædam amplitndo, ob meritum virtutis, aut rerum afininn. 22 16, 2— ũ,s Ete. 48. Nam Virtutes ille mi- nores Pietas 43. Pietatem definivimus ſu- Maje- 47. Majeſtas e reverenda Mokes ex Egintir. b . Aiere ſo, Al lerits, 11. C ttrmn bon bererte N Pllee, llen inf 5 10, l. H. D Ne ropt 86Te e 6 rnation lerneni⸗ NR 1a 1er bang, 4 Dliticorun le conviel . itivinte iites fmmife/ 1 t gike,ln elitottii: n, 5 orii nl 4 tonet 4 eAlerke, 2 mrrtn l 4 ,gffet 4 tes N nole J. Lipsl. 21 nores ex ipſis vocibus ſatis intel- liguntur. 2, I2. 49. Prudentia autem duplex PRu- eſt: Aliena, & Propria. 3, 2. DEN- 50. Alienam mutuatur à Con- TIA ſtliariis, & Miniſtris. 3, 3. Arig- FI. Conſiliarii ſunt viri fidi, Conſi- rernm, hominuméq periti, ſalutaria liarii, ſuggerentes, pace, ſive bello. 3, 4,I. 252. Adminiſtri ſunt viri, qui Admi- publice, aut privatim, Principi ex- niſtri. bibent in fundtione aliqua ſui nſum. 30 10, I. B33. Prudentia autem Princi- Pao- Lis propria duplex eſt: Zogata, PRIA. & Militaris. 4, 2, 2. 54. Togata Prudentia eft, To- quæ in cottidiana hac civitatis gu- A TA- bernatione, tranquillisq; rebus in- kervenit. 4, 2, 2. 55. Hæc duplex eſt: Alia cir- ca res divinas; alia circa res hu= Wwanxas. 4, 8,z ẽ. m di⸗ ia circa res B Prudentia 3 rcn i eſt, quæ ſacra, rele one⸗ 9 vina. tangit, dirigit; quatenn VIna ee ꝛcipi ea cnra. 4, circa Prudentia uten ale⸗ ine res humanas eſt Rerze ader “ zis tranquillè, & Firmi 4 . n nere. e Prudentiæ o⸗ en. foiſes Natura Populi, & Nat tes. 5: ra Regni. 4, 5§, 2. uli hec . 59. Natura Pop l . acd. Vulgus enim omne inſta eAe ra Po- e ponir ant ſumit: jn cer. “ 5: ad plures inclinat: nen. 8 an ſuſpicax: circ e imi neſcit: . get: comprimi n rct⸗ Ptgcrtne ſi dux ſit: fwr 7 i negligit Rempub . m. goz, rox metu, aut ſpe niminm. 4, 5 4 68 Negni autem natura Iiſ Regni . Nℳ 6 Cn ns Fi Giſtie. indre: en kertie an⸗ 61. 4 Rid 60 um: g⸗ uumt: ia (elie 62. Ne fmmnge e⸗ . V. Mirenr i ilun, 64 Nx: Mil Coge A ui „6 8. 7 14, , lticorunm J. LipsI. 2 Itca tesd eſt. Quippe Regnum omne eſt fu- elgiotnf dnans, & inſtabile: objectum odiis, atern um &̈ inſidiis: Regesq;, adeo ſemper in timore: æmuli, & ſuapte natura 1 in u Potentiæ anxii. 4, 6, 2. tigit a 61. Attendendum ergo Princi- Conſi⸗ mie i Pi ad ea, ꝗuè? jnvant, frmantq; Re- lium. gnum: quæ item lædunt, & per- ntie d dunt: ila, ut comparentur; hbæc, NGl t declinentur. 4, 7, 2. 62. Res igitur tranquillum, Firma . enta i Frmumque Regnum etfficiunt Menta li er 4 Frmum 5 int Regni ſil duæ: Vis, G Nirtus. 4 7: 3 . ilric 63. Vis eſt præſidium, quod Vis. ſ nir Princeps utiliter adhibet, ad ſe tu- n endum, ant regnum. 4, 7, 4. gee 64. Præſidium boc eſt du- Mili- it: * plex: Milites, & Munimenta. IIlli, tes: rfni 8 Cuſtodes Regis ipfius, & Ordinarii, Nl:eh . Jubita caſuum, ant bellorum g, 8 ,ininn 4 7;6. 8. Ma, Arces & Coloniæ, 4, Muni- 4 7, 14. 15. menta 4 6 5. 24 Definitiones Politicorum Virtus 65. Virtus autem boc loco paſpvè intelligitur, Itéq; landabilis, utilisé, Inperio affedtus, de Rege, vel in Regem. 4, 8, 2. 66. Virtus illa duplex eſt: Be- nivolentia, & Andtoritas. 4, 8, 30 Bem- 67. Benivolentia eſt Sabdi- volen- torum in Regem, ejusq, Ttatum, la. prompta inclinatio, & amor. 4 8, 4. * Cauſæ. 68. Paratur Benivolentia hac: via Lenitatis, Benefcentiæ, & In⸗ dulgentiæ. 4, 8, 6. Au. 69. Auctoritas eſt impreſſa ctori⸗ ſubditis, ſive & exteris, opinio re- 1 verens de Rege, ejusg, ſtatn, con- ſtatq; ex Admiratione, & Metu. 4, 9, 2. 3. Cauſæ, 70. Paratur Andtoritas tri- bus modis: Forma Imperii, Poten- tia Imperii, & Moribus Imperan- tis. 4, 9, 5. 71. For- . lor üUinen d lſen, G n Do litatem dari Anis Mipn 4 ). No mut cin . . niG cor I etig Gpy 74. Dn dunt Ren . i, G Viti II,1. 7). Vis ine, Dlur egunm. 4 76,. i⸗ epn 1io, in ee; , 10, iticorum n he 4 Mudkiis deee lee e ritu tia 4 M uß temn, G nl. 5 . 1 uolununt ,etie, Gl leftio. 8 el mnn Grilhnin 1 4 D e, N 6üntut us IMM lelu J. Lipsl. 2 5 71. Forma Imperii Aucto- ritatem paritura, Severa eſſe debet, Conſtans, & Adſtricta. 4, 9, 8. 72. Potentia Imperii Ando- ritatem paritura conſiſtit in Opi- bus, Armis, Conſiliis, FKœderibus, && Fortuna. 4, 9, 48. ſeq q. 73. Mores Imperantis for- mant cùm omnes virtutes, & ani- mi, & corporis: tum præcipnè Pi- etas, & Providentia 4, 9, 105. 74. Enervant autem & per- Tur- dunt Regnum res itidem duæ: bamé- Vis, & Vitium. 4, 7, 3. 4, 10, I. ta Re- 4, II, 2. Ini. 75. Vis bic eſt malitia occulta Vis unius, pluriumve, in Regem, aut Regnum. 40, 10. I. 76. Vis hæc duplex eſt: Inſi- Inſi- diæ, proprié in caput Regis: Pro- diæ. ditio, in loca ejus, copias, & ar- Pro- ces. 4, 10, 3. itio. 8 77. Ad-. 26 Definitiones Politicorum 77. Adverſus inſidias Auxilia ſunt: Indagatio, Punitio, Innocen- tia, & Fatum. 4, 10. 72. 78. Adverſus Proditionem: In- dagatio, & Pœna. 4, 10, 61. 79. Vitium bic etiam paſſivé capitur. Eſt enim pravus, noxinsg, Imperio affectus, de Rege, vel in Re- gem. , II, 2. 80. Vitium hoc duplex eſt: O- dium, & Contemptus. 4, 11, 3. 8). Odium eſt ſubditorum in Regem, ejusq; Statum, malevolen- tia pertinax, & offenſa 4, 11,4. 2. Attrahitur id via conci- liandæ Benevolentiæ contraria: S&- vitid nimirum Avaritid, & Rigo- nione autem vitiorum, Suppliciis, Tributis, & Cenſurd. 4, 1I, 17. 20. ſeqq. 83. Con- „ = . ebtt re, vitiis ſud naturd talibus; opi- 1 0 imreſai lili ljet ſatn. 6 4. N endtun i, Witn N n N H berſt 4li I F ſtion l Piireht un dere inhen, R. 4 iticorun J. LipsI. 27 ios Auuit 83 Contemptus autem eſt Con- to, Mdc impreſſa ſubditis, ſive & exteris, tem- vilis abjetaci, opinio. de Rege, ejusq; Ptus. ſatnu. 4, 122 I. 84. Naſciturg, & iſte Con- Cauſæ. temptus Principis, èe Forma Inmpe- rii, Fortuna, & Moribus Princi- Pis. 4, 1 2, I5. 85. PEx Imperii Forma; / Hglr:= hec ſit juſto lenior, ac etiam levior. „ h) 4, 12, 15. 19. Ar 86. E fortuna; ſi hæc nover- . elle ca ſit, non mater. 4, 12, 23. ſu pin⸗ 87. E moribus denig,; ſi Princeps ſit libidini deditus, lnxn- Vutrmind icg,, ſaginæ mancipatus. Qnibus ti, G rebus addi poteſt tarditas ingenii, alten 4 ſtupor, debilitas linguæ, facies pa- , M rum decora, ætas gravior, valetu- Qdo imbecillior. 4, 12, 31. 37 38. 88. Hadctenus intaminata illa, g0r B 2 mera-⸗ 2 % Definitiones Politicorum meraq; Prudentia, ex limpido Ho- PRu- neſtatis fonte derivata. Ponamus PDEN- Lic & Mixtam Prudentiam, TIA Jquæ eſt caliditas quædam, fraude, mixta. malitiag, temerata. 4: 13. Fraus. 89. Eſt autem Fraus argutum conſilium, a virtute, aut legibus devium, Regis, Regnié;, bono. 4, 94; 2. 90. Tiplex hæc eſt, æquè ac Prudentia: Levis, Media, Magna. 4, 14, 2. Levis. 9 1. Levis eſt, quæ baud longè à virtute abit, malitiæ rore levi- ter adſperſa, in quo genere eſt Diffidentia, & Diſſimulatio. 4: I4: 3. Media 92. Media ek, quæ ab eadem virtute ſiedtit longius, & ad vitii confinia venit, in qua eſt Concili- atio, ſen Corruptio, & Deceptio. 4: 14, 4. 93. Ma- S,e n ſ gtein terleut, 9e. liſ han M. 97. EI kern R dis G a uh inm. 9 99.5 ihien ½ 29 ticorumm inpin r PoN Udentiam lun, fau⸗ 13. us algten At Al immn 3 , Ne n , m. io MN. 0 Pond ng fore J. Lips?. 29 93. Magna denig, Fraus illa Ma- Aſt, quæ non à Virtute ſolum, ſed gna- legilus etiam accedit, malitiæ jam robuſtæ, & perfectæ, uti ſunt Per- fidia, & Injuſtitia. 4, 14, 5. 9 4. Harum Frandium Levem Judi- illam Lipfius ſuadet, Mediam to- cium. lerat: Magnam damnat. 4, I4, 5. 95. Sed Prudentia Militaris MirI- eſt, quæ in hello, rebus; turbatis in- A Kls. tervenit. 4, 2, 2. 96. Bellum eſt conditio, ſta- BEEY.- tusq; hominum per vim certanti- Lo um. 97. Eſté; duplex: Externum, & Internum. 5, 3, 1. 98. Bellum externum t Ex- vis, & arma in Principem, ant Po- TER- pulum alienum. 5, 3, I. 0. 99. Momenta Belli tria ſunt: Suſcipiendi, Gerendi, & Finiendi. 5, 3, 2. B 3 100. 30 Definitiones Politicorum Suſci- 100. In ſuſcipiendo Bello Pien- requiritur Aunctor juſtus, Cauſa do. juſta, Finis juſtus. 5, 4, I. Cauſe IOI. Auctor juſtus Princeps eſt. 5, 4, 2. 102. Cauſa juſta, Defenſio, && Invaſio 5, 4, 4. 12. 103. Finis juſtus, Pax G& tranquillitas ipſa. 4, 5, 20. 21. Ge- 104. Ad bellum gerendum rendo. tria requiruntur: Apparatus, Viri, & Confilia. 5, 6, I. Appa- 105. Apparatus ſunt res ne- tatus. Ceſariæ ad belli uſum, quales ſunt: Pecunia, Commeatns, & Arma. 5, 6,; 2. Viri. 106. Viri ſunt armata multi- tudo, apta impugnare, vel repu- gnare. 5, 7, 1. Du⸗ 107. Dividuntur in Duces, && ces. Mülites. 5, 7, I. 108. Mi- N lte. ſ 109, J 5d. 110. Dſihlne ). mir ih o unße 192, Auorij 15. hee E le mnilitan 4. lalter mil i , 1 Mdrei lerim e 5 ticorunm ado Belo ent, C Pl. is Pfinih- 1 „ 6, N 6 1011. geenin Aymil, 1. t ſes ſ⸗ W1 ,Claler GAuAMN ifmatu ilte 3 Gel in 7 ,DA⸗ 1oN J. Lipsl. 31 108. Milites in Pedites, & E- Mili- quites. 5, 7, 2. tes. 109. Jint iſti Boni, & Fortes. Pedi- tes. 1, 8,. Equi- 110. Quales fiunt Dilectu, & Diſciplina. 5, 9. 2. 7)). Dilektus eſt eorum, qui Dile- armis idonei ſunt, cum jndicio ele- ctus. Rio, eaq; é civibus. 5, 9, 3. 1)2. Milites bi duplices: Or- dinarii, & Subſidiarii. 5, I1, 2. 7)7. Ordinarii ſunt, qui as- ſidue, & velnt ex munere, atq;s ar- te militant 5, 11, 2. 394. Subſidiarüi ſunt, qui ra- renter militant, Ordinariis, cum O- pus eſt, jungendi: alioqui domi, vel ad præſidia oppidorum, vel aliarum rerum cauſa retinendi. 5, 11,2. 12. 9)5: Parantur ntrijue, habi- ta ratione Patricæ, Ktatis, Corpo- B 4 ris, tes. 32 Definitiones Politicorum ris, Animi, atq; Vitæ. 5, 12, 4. & ſeqꝗ Diſci· 1)6. Diſciplina Militaris eſt Plina. ſevera quædam conformatio militis ad robur, & virtutem. 5, 13,8. 17. Conſtituitur illa Exerci- tio, Ordine, Coërctione, & Exem- Plis. 5. 13,9. 18. Per Exercitiuüm intelli- gitur electi militis oſiduns in ar- mis, & opere labor. 5, 13, 10. 19. Per Ordinem autem a- pta & copiarum in legiones, co- hortes centurias, decurias: & ca- Rrorum in ſuas vias, portas, dtq Jora diſtributio. 5, 13, 33, 42. 720. Per Coërclionem autem Frænum veluti quodaam in Militis mores: Continentia, in cibo, & ve- vere; Modeſtia, in verbis, veſtibus, & factis, Ahſtinentia denique, ne cui Menie, E 122. Uerkem: H P14,, nz. ne jei in GCae 124. eranytk indernt, hnt. D 25. S Aber Tieltig t lilentin, 15,1 126 Canſtig J. Lipsl. 33 i cni moleſti fint, cohibendos. 5, 13, pinà 46. ſeqꝗq. litri 12). Per Exempla tandem, Præamia, G Pœna: 5, 13, 81. 85. atſa 122. Duces duum ſunt ge- Duces Ui⸗ i vernm: Primarii, & Secundarii. ,6 127. Primarii ſunt, qui ſum- mæ rei imperant, ſuisque auſpiciis, & dutu rem gernnt. 5, I4, 5 / 124. Secundarii ſunt; qui in-- perantis alterius nutn, ſive juſſi n n imperant, & ſuo ſaltem dutclu rem lgor, . gerunt. 5, 1 4,; 5. nu: Be⸗ 125. Quibus rebus inſtrutlus Inſtru Mta, eſſs debet Dux'l onus, iſtæ ſunk: menta 39,4 Kientia rei militaris, Virtus, Pro- toren „icdentia, Andoritas, & Fortuna. 5. „. 11, tg iN 175,2. iloG 126. Apparatum, & viros, , vie ““” NMc Conſilia excipinnt. „. 1 * . Aniſler B S 327 34 Definitiones Politicorum Con- 127. Conſilia ſunt delibera- ſilia,. tiones, ac ſententiæ, de rebus ge. rendis. 128. Confilia hæc ſunt dupli- cia: Recta, & Obliqua. 5, 16, 12. Recta. 29. Recta ſunt quæ planam, && mlitarem viam ineunt. 5, 16, 12. Obli- 170. Obliqua, quæ occultam qua. viam tenent, & fraudium, atq; a- ſtus ſemitd graſſantur. 5, 16, 12. 131: HBaæc omnia denig, ſequi- Victo, tur Victoria, ant Clades. 5, 18, ria. 2. 172. Utendum eſt autem V- Gorid caute, leniter, & modeſte. F. 18, 2. Cla- 13. Clades ferenda eſt && pru- des. denter, & fortiter. 5, 1 98, 17. 174 Bella verò tandem fi- Pax. Ptima, quas bhomini noviſſe datum ſ. J. 19, 3. nienda ſunt Pace, rerum re o- aiulle, inien br. 56. nenta / iniene 7. lrihr lt gſie 38. Ne Can Crent fe 39 tr iſi nGe 40.l lun 6 .. N). ti, En li. rin i ſen e ſnt ℳ 4 Hlhi t geyl CNU ivenut. z N e Nelit Nlen rge⸗ ,. l 10, II. ſeni⸗ 3 lages ,an Gnnchi) ulig 1G z tmin, 6, /. NME 1 mniſ 4ℳ lunt, aliæ Propinquæ. 6, 2, 4. J. Lipsk. 35 175. Sed Bellum internum, Brr- ac civile, ſunt arma ſubditorum, in Lo IN- Principem mota, aut inter ſeſe. 6, o. I2.. 176. Enjus itidem tria Mo- menta ſunt: Suſcipiendi, Gerendi, & Finiendi. 6, 2, I. 6, 6, I. 737: Suſcipitur Bellum boc duplicibus de cauſis: aliæ Remotæ Suſci⸗ pien- do. 778. Remotæ, veræ illæ,; pri- Cauſæ mag, Cauſæ ſunt; ſed minus ad- hærent effectui, aut apparent.6, 2, 4. 779. Propinquæ ſunt, quæ ex illis orté eventni conjungun- tur, & palam ſe oſtendunt. 6, 2,4. 740. Remotæ ſunt: Fatum, & Luxns. 6, 2; 5. 8. 74). Propinquæ: Fattio, Sedi- tio, & Vrannis. 6, 3, 2. 942. Fadtio eſt pancorum, aut plurium inter ſe coitio, & cum a- liis diſſenſus. 6, 3, 2. 36 Definitiones Politicorum 147. Seditio eſt multitudinis in Principem, aut Magiſtratus ſu- bitus, & violentus motus, 6, 4, I. 744. Tyrannis denique eſs violentum unius Imperium, præter mores, & leges. 6, 5, I. Geren 745. Modus gerendi Bel- de. l civilis, par, aut idem eſt, qui in externo: quanqnam non tam de gerendo eo cogitandum eſt ſapienti Principi, quàm cavendo, &, ſi ex- arſit, leniſſimo quovis moda reſtin- guendo. 6, 2, I. 6, 6, I. Fini- 146. Finitur autem Cwilis endo. diſcordia, Padtione, aut Vidoria. Cumi omnis vitctoria civilis fune- ſa ſit, omnisq;: pax civilis quovis liello ntilior, meritò Pactionem vi- coriæ præferas. Nepos in Epa- min. 10, 3. Cic. Phii pp. 2. c. I4. Lips. 6, 7, 2. 3B „ XPEICIZ Pax. lticotuns nltitutnt Olratns k tnt, 64l Eeißſe 1 eritmn, M l. etendi ni m ie , GN uni⸗ 1. ni s NM ,civiltfre Gils ni patlionen. hosine⸗ Phiipp- 52 1 1 SPECULI POLITICORIIM J. LIPSI AREOLA III. quæ eſt 1NS IIIuUIIONM, ſive PRTFCEPTORIIM, ac MONITORUM. *3 39 82.- INSTTIUTIONES por. A C LIPS. MQNITA E POLITICORUM 1. J. IL. I PSsI: = Um Rectores vitæ Recto⸗ civilis duo ſunt, res vi- Virtus, & Tru- tæ ci- 5 dentia: Divitia-vilis, rum quidem & formæ glo- ria, fluxa, atque fragilis eſt: VIRYIS Clara, æternaꝗ; ha- VIn- betur. 1I, 1, 7. Tus: 2. Et quæ homines arant, navigant, ædificant, virtuti omnia parant. 1, 1, 9. J. Ac adverſus virtutem hoc poſſunt calamitates, & damna 40 Inſtitutiones Politicorum damna, & injuriæ, quod ad- Nueb verfus Solem nebula poteſt. Geri polue Ra 1, k, I4. dilo Tus id 4. De DEo autem optime 4 i f exiſtimare, pietatis eſt exordi- igeim um. 1, 2,4. . Nr Deor?; „. Unus engo eſt Regna- Uncki eme⸗ tor omnium DEus. 1, 2, 5. Ii a. 6. DEUS autem eſt um- inn Natu- mum illud, & æternum; neq; ir 776 miitabile, neq; interiturum. 1, e . 2, 6. mens ſoluta quædam, dine & libera, ſegregata ab omni ⸗“l concretione mortali, oemnia h ſentiens, & movens, ipſaꝗque 1 prædita motu ſempiterno. 1, 2, 7. de quo etiam vera dice- de⸗ en re periculoſum eſt. I, 2, 8. & H melius ſcitur neſciendo. I, 2, lalig 9 . 1 Omni- 7. Sed imenſa eſt, finem; 1 4 lent Foten- potentia cœli legi cia. . en oliticonmn J. Lipsl. 41 lot Non habet: &, quicquid ſu- dlln porel peri voluere, peractum eſt. 1, 2, 10. ten Ohtnt 8. Adſpiciunt etiam oculis Provi- eſt exol⸗ ſuperi mortalia juſtis. 1, 2, 12. dentia. 9. Nihil enim DEo clau- t em ſum eſt: intereſt animis no- GSbef, ſtris, & cogitationibus medi- NN. is intervenit. I, 2, 13. etmunmznech 10. Eſt ſcilicet profecto teriuunh DEus, qui, quæ nos gerimus, 4 Ouelan, auditꝗ; & videt. Quem, quia 1,be reſpicit omnia ſolus, verum ,ons polſſis dicere Solem. 1, 2, 14. eN N I15. Qui terram inertem, qui ppiene mare temperat ventoſum, & nende urbes, regnadq; triſtia. 1, 2,17. ANà Nec enim ſecura quies illum, jendonu ſimilisq; ſopori detinet. 1, 2, 18. Scd ille eſt, qui viget, llnenh qui ſentit, qui meminit, qui reegit, & moderatur. 42 Inſtitutiones Politicorum J. Rel'gione autem vita conſtat. 1, 3, 4. Rectus 12. Omniaque proſpera e- in DE veniunt COrENTIBIIS DE- m» os, adverſa ſpernentibus. 1,3, cultus. z. Sed Dii à religioſo verentur; à ſuperſtitioſo ti- mentur. 1, 3,; 13. 14. Jam cultum DEorum 4 eſſe optimum, eundemq;; ca- ſtiſſimum, atꝗ; ſanctiſſimum oportet, ut eos ſemper, pura, integra, incorrupta & mente, & voce venereris. 1, 3, 15. 75. Optimus enim ani- mus pulcherrimus DEi cul- tus eſt. 1, 3, 16. Pieta- 6. FATI vero lege im- mobilis rerum humanarum tis ſur- culi. . Fatum. Ordo ſeritur. 1, 4, 3. oliticorun J. Lipsl. 43 e mgten i 177. Et condita pergunt Ordine cuncta ſuo, rerumꝗ; prolpent à principe cutſu Fixa ma- . TIYNYN Nenht. I1, 4 8. etib. 18. Fata regunt Orbem: certa ſtant omnia lege. 1, 4, epi 1I. eltinde 19. Viri ergo boni eſt, præbere ſe fato. 1, 4, 34. . NNon 20. Optimum enim eſt nkenge pati, quod emendare non enciimn poſſis: & DEUM, quo aucto- re cuncta eveniunt, ſine mur- npet p⸗ —K . nu mure comitari. Malus miles eſt, qui Imperatorem ſuum 8 1 gemens ſequitur. 1, 4, 36. ⸗ 2). Jam vero CONSCIEN= on- n TIZÆ tanta eſt vis in utramq; ſcien- “ partem, ut neꝗ; timeant ii, tia. en⸗ qui nihil admiſerunt: & pœ- hum nam ſemper ante oculos ver- 6. ſari 44 nſtitutiones Politicorum ſari putent, qui peccaverunt. iſtim I, 5» I0. 22. Vis ergo nunquam triſtis eſſe: bene vive. I, 5 12. 27. Potefſt enim nocenti contingere ut lateat; latendi- fides non poteſt. 1, 5, 14. 24. Nocte enim dieꝗ, tu- um geſtas in pectore teſtem. 1;55 15. 25. Multi tamen famam; conſcientiam pauci verentur⸗ 1, 55 20. 26. &q vir bonus in omni vita transverſum unguem à recta conſcientia non diſce- det. 1, 5, 2I. 27. Tranquillirate enim conſcientiæ nihil excogitari beatius poteſt, 1, 5, 22. 28. Et Conſcientia virtu- ti ſa- cl. 29, No os magi 1 Magis 16 N. 1 t Dhism 5I. Clta moe 1s Ore Cundo: lechi ert jerlam n y uni Uox 4 0 mortzlinn 82. Dr ngne Cotporis Omnia 19, holiticotun eccuzennl 9 huundoun e vive, 1 elim noon Mtentzlen lbpl ,in Cehh ll Coreteken gur Humun eiretentin Pnusin O enme n vnge 1 non le⸗ lirnte ec—N² U⸗ jentia N. lenii 4lA. J. Lipsl. 45 ti ſatis amplum theatrum eſt. 1, 6, 8. 29. Non tu ergo inter cla- ros magis, quam inter bonos. I, 6, 9. 30. Et eſſe, quam videri probus malis. 1, 6, 6. 7). Vir bonus autem eſt cultu modicus, ſermone faci- lis, ore probo, animo vere- cundo: opum contemptor, recti pervicax, conſtans ad- verſum metus: 1, 6, 14.15.16. 17. unius animi cultor, qui Dux atque Imperator vitæ mortalium. 1, 6, 17. 72. Præclara enim facies, magnæ divitiæ, ad hoc vis corporis, & alia hujusmodi, omnia brevi dilabuntur. 1,6, 19. At Probi- tas. 46 Inſtitutiones Politicorum 33. At ingenii præclara facinora, ſicuti anima, imor- talia ſunt. 1, 6, 19. PRILH 34., Jam veré PRIIDENIIA PDEN honeſta ab deterioribus, uti- TIA. lia ab noxiis diſeernit. 1, 7, 3 5. Prudentes autem ſunt, qui & futura proſpiciunt, & cum res agitur, in diſcrimen- q́; ventum eſt, expedire rem, & conſilium ex tempore ca- pere poſſunt. Cic. Off. 2, 9. 36. Sapiens ergo ipſe fin- git fortunam ſibi. 1,7, 14. 37. Imprudens pleraque, & ſe, præcCipitat. 1,7, 16. PEjus 38. Sed Prudentiam Uſus Tontes. genuit, mater peperit Me- moria. 1, 8, I. 39. Uſus efficaciſſimus re- rum Dſus. um ann US n ræc 40, J ſehtis doe Ueur, & Aumn il 193 E MKerent Leratumm! 994. 4/5 uumſtis enns eſt. Moon gui 1 10,1 4 43. ia den vle Aintum d ticorun ribus u eroit en Aun ioimnd J. Lipsl. 47 rum omnium magiſter eſt. 1, 8, 3. Uſus omnium magiſtro- rum præcepta ſuperat. 1, 8, 6. 40. Sed plures aliorum e- Memo ventis docentur. 1,9, 2. quæ ria re- tuetur, & conſervat Hiſtoria, um. anima illa, & vita memoriæ. 1, 9, 3. Exempla enim omnia jacerent in tenebtis; niſi li- terarum lumen accederet. 1, 9, 4. 4) Plus autem ſcire velle, & Do- quam ſatis ſit, intemperantiæ trina. genus eſt. 1, 10, 13 42. Quare qui fructuoſa, non qui multa ſcit, ſapit. I, 10, 14. 43. Itag, plus ſapit inter- dum vulgus: quia tantum, quantum opus eſt, ſapit. I. 10, 15. 44. 48 Inſtitutiones Politicorum 44 Nos pleriq́; hodie, ut omnium rerum, ſic literarum intemperantia quoque labo- ramus: nec vitæ, ſed ſcholæ diſcimus. 1, 10, 17. 45. Non ergo paranda no- bis ſolum; ſed fruenda ſapi- entia eſt. 1, 10, 6. 46. Odi hominem, igna- va opera, philoſopha ſenten- tia, I, 10, 7. PARS 47. Sed jam ſine Imperio, nec SPE- domus ulla, nec civitas, nec Su. gens, nec hominum univer- ſum genus ſtare, nec rerum PEY hatura omnis, nec ipſe mun- UIA. dus poteſt. 2, 1, 4. Iſtud ſane eſt vinculum, per quod Res- publica cohæret: ille ſpiritus vitalis, quem hæc tot millia trahunt: nihil ipſa per ſe fu- tura, iut, niſt Tens ila Ul 1, 6 49. 0 les uri meh aut 49. Dr Uum, hati Penes Nen 1l corp enduun ſ. 8 EL, eni 62. R er Deo ertinn 55. unem conlertl liticotun hocler Clitetann oque l lec ſen unl 0 Uench lr enn, ionr Hpenihym iWirns, N m voine nec tel J. Lipsl. 49 tura, niſi onus, & præda, ſi mens illa imperii ſubtraha- tur. 2, I, 6. 48. Cunctas autem natio- Inpe- nes, & urbes, Populus, aut Pri- iorum mates, aut Singnli regunt. 2, 2,2. formæ. 49. Principio rerum, gen. PRIN- tium, nationumꝗ; Imperium A- penes Reges erat. 2, 2; I0O. 1§. So. Et certe, unum Impe- rii corpus, unius animo re- gendum videtur. 2, 2, 13. 5§). Si duo Soles velint eſ- Sse, periculum, ne incendio omnia perdantur. 2, 2, 13. 52. Regnum quidem res inter Deos, hominesque pul- cherrima. 2, 2, 20. 5 7. Et Pacis intereſt, o- mnem poteſtatem ad unum conferri. 2, 10, 15. c 54. Genti- lis. 5o Inſtitutiones Politicorum 54. Sæpe diſcordantis pa- triæ non aliud remedium fu- it, quam ſi ab uno regeretur. 2510, 16. 5§ 5§. Ergo Herus unicus eſto: Unicus & Princeps. 2, 2, 21. 56. Sed minore diſcrimine ſumitur Princeps, quam quæ- ritur. 2, 4, 5. 5§57. Nam magnis, aut novis conatibus opportuni ſunt tranſitus rerum. 2, 4, 6. 5§ 8. Pravæ antem aliorum ſpes cohibentur, ſi ſucceſſor non in incerto. 2, 4, 7. 59. Non claſſes ergo, non legiones, perinde firma Impe- rii munimenta ſunt, quam numerus liberorum. 2,4, 9. 6o. Tamen alii ajunt, im- peraturum omnibus, eligi de- bere ex omnibus. 2, 4, 10. uneel Olalant. G.l unqu 14 Il. 62.) umn kag Atbo „63 ere pote 1 If. 64. 6e Regpon 1. 66. In . us fac us init † 67. bos iin 6R liticotun J. LipslI. 51 tdantis 6). Plerumque enim Opti- nedium mum quemq; electio invenit. b legerenn 2, 4; II. 62. Nemo autem Imperi- Unice um flagitio quæſitum, bonis ui artibus exercuit. 2, 4, 14. eiſeinnn 63. Et nulla quæſita ſce- umn gu lere potentia diuturna eſt. 2, 4, I. Gant nos 6⁶4. Sed initia magiſtratu- Equa- nuni in um, ac Principum fere meli- bilis. 46 ora ſunt: finis inclinat. 4, 5, 2. en ANoran 65. Et mitiſſima ſors eſt lceli Regnorum ſub Rege novo. dn 66. Imperium autem iis ar- iumaln- tibus facillime retinetur, qui- it, . bus initio partum eſt. 2, 5, 9. mn. ni 67. Et Fortuna cum mo- , ribus immutatur. 2, 5, 10. 3 , . . .» 4. de⸗ 68. jam moderatori Reip. Ejius helg 13 1 C2 heata ſcopus. 14 52 Unſtitutiones Politicorum beata civium vita propoſita eſt: ut ca fit opibus firma, Copi- is locuples, gloria ampla, vir- tute honeſta. 2, 6, 2. 69. Civium ergo Regibus. non ſervitus tradita, ſed tute- la. 2, 6,6. 70. Nec Respublica Regis eſt, ſed ipſe Reipubl. 2, 6, 6.. 7). Ita multa cura ſummo Imperio ineſt: multi ingen- tes labores. Omnium ſo- mnos Regis vigilantia defen- dit: omnium otium illius la- bor: omnium delicias indu- ſtria: omnium vacationem illius ocoupatio. 2, 6, 10. 72. Malus ergo ille Prin- ceps, qui ex magna fortuna licentiam tantum uſurpat. 2, 6, 8. qui non ad curas inten- tus, ts ec Liein 75. cenleb⸗ Imperi ſe is, 74. Clet n Rex. 1 75 r le Meige s ley. 76, lunt o r Duüinat Regez , lat lun icorun f. Lipsl. 13 poltu e rus, ſed ſtupris, & adulteriis Principem agit. 2, 6, 8. ma, C0; mhll 73. Quamobrem Cyrus non PRIN ęꝰ cenſebat convenire cuiquam ClvIS Negte Amheriunm qui non melior el- 1 Elur⸗ et iis, quibus imperaret. 2 Us. 7 . .——5 Hial 74. Ita jam, qui rect fa- tree ciet, non qui dominatur, erit a inn KRex. 2, d. niine⸗ 75. Ubi enim non eſt pu- mn . dor, nec cura juris, ſanctitas, . ieta 1 i naceier e s, fides: inſtabile regnum ach Ulg t. 1 72 II. ſas 76. Natæque ad exitium cti unt voces illæ: en Sanctitse pietas, fides, e rivata bor i 1 R na ſunt: qua juvat, u nm ges eant. 2,7, 13. 77. Ac ſi incolæ bene mo- na l 49 rati innci s r ſunt, Principem pulchre 0 3 mu- 54 Inſtitutiones Politicorum munitum arbitror: ſin aliter, profecto centuplex murus rebus ſervandis parum eſt. 2, 8, 2.3. 78. Peſſimus enim quisque aſperrime rectorem patitur. 2, 8, 8. 79. At facile imperium in bonos. 2, 8, 10. 80. Sed recte facere Prin- ceps cives ſuos, faciendo do- cet. 2, 9, 6. 8). Quales enim in Repu- blica Principes ſunt: tales re- liqui ſolent eſſe cives. 2, 9,2. 82. Quippe componitur or- bis Regis ad exemplum. 2; 9, 5. 83ÿ. Et hæc eſt conditio Principum, ut, quidquid fa- ciant, præcipere videantur. 2, 9,; 5. 84. , . t hone intone um 8601 N eſt leclere, unpoll Rkjbt 97.) licet 99. le, (i! 8). Cll ci 9do. (uid ſan Uttocin liticorun J. LipslI. 55 n alien 84. Quamobrem, ſi Rex ve- ex mun lit honeſta, nemo non ea- gkum elt, dem volet. 2, 9, 6. 85. Et contra, Vitia non n uisg ſolum ipſi Principes conci- en in piunt; ſed etiam in civitatem infundunt: plusꝗ; exemplo, mainm quam peccato nocent. 2,97. 86. Tanta vero jam Inſtitiæ Fuaſti- gerbi· vis eſt, ut nec ii quidem, qui lia. —KZ ſcelere, ac maleficio paſcun- tur, poſſint ſine ulla particu- n Neyn la juſtitiæ viverc. 2, 10, 4. 87. Nefarium ergo illud: r: talel⸗ . . jres. 10 Licet, ſi libet. 2, 10,; 8. Pnine 88. Minimum decet libe- mhmm re, cui nimium licet. 2, 10,9. 6 89. Jus & æquitas, vin- cnii cula civitatum. 2, 10, 12. eur 90. Remota enim juſtitiâ, , quid ſunt Regna, niſi magna deaoi. . . id 4 latrocinia? 2, 10, 13. 56 Inſtitutiones Politicorum 9). Wam illud eſt barba- rum: In ſumma fortuna id æquius, quod validius. 2, 10, 14. 92. Illud Regium: Cum omnia poſſimus, ſola creda- mus licere, quæ honeſta. 2, 10, 15. 93. Fundamentum enim perpetuæ commendationis & famæ Juſtitia eſt: ſine qua nihil poteſt eſſe laudabile. 2; 10, 19. 94. Hnde Pietate, & Juſti⸗ tia, Principes Dii fiunt. 2, 10, 20. 95. Et ſane fruend æ juſti- tiæ cauſa olim bene morati Reges conſtituti ſunt. 2, 11,2. qui ſummos cum infimis, pa- ri jure retinerent, 2, 11, 3. 96. K 1 u ſep Utoni 97, 0 deſs au⸗ 1 iach Centes . n lei 99, Peret igniſir CN oo. dllcet Uurime 10). Xue dII⸗ 102, corun eſt batbr. fortunn dins, u ium: Cun ſola cteer. nonelt. jentun ein pendntion⸗ lt,ſne hi ucablle e BN funt ul Vendrſi dene ni ſuntuli infin⸗ 11, ,1 ſ J. LipsI. 57 96. Ergo nihil in penati- bus Regis venale, nihil am- bitioni ſit pervium. 2, I1, 7. 97. Cauſas, reosꝗ; Prin- ceps audiat. Inauditi enim atꝗ; indefenſi, tanquam ino- centes percunt. 2, I1, 8. 98. Leges ne violet. Nam in legibus ſalus civitatis ſita eſt. 2, I1, 9. 99. Interdum leges tem- peret. Sumum enim jus an- tiqui ſummam putarunt cru- cem. 2, II, 10. 100. Novas parce ferat. Scilicet corruptiſſima Repub. plurimæ leges. 2, 11, 1I. 10). Hodie tamen legibus, æque ac flagitiis laboratur. 25 112 I2. 102, Itag ut vis morborum C 5 pre- 58 Inſtitutiones Politicorum Advo- pretia medentibus, ſic fori ta- 0 cati. bes pecuniam fert Advocatis. E,Xcl 2, 11, 13. lenperaye 103. Inde publicæ mercis eomn nihil tam venale, quam ad- lolte vocatorum perfidia. 2, II1, 14. (Ng 104. Et caninum hoc ſtu- hog dium conceſſum eſt latroci- ins Hom nium. 2, I1, 15. ccdunt, 105. Princeps ergo videat, ubib an ne legibus fundata, legibus yy! evcitatur civitas. 2, II, 17. nere e 106. Sine cauſſidicis ſatis (allleee felices olim fuere, futuræꝗq: ds e ſunt urbes. 2, 1I1, 18. tenpd Cle- 107. Jam nullum ex omni- qliete mentia bus magis, quam Regem ac (. H Principem clementia decet. 2, e 12, 3. 1)2. 108. Ergo, Qui vult ama- ri, languida regnet manu. 2, 6,4 12, 5. 109. liticorumn ſic foriun t AMR. licxæ mend gvan 41 ia. ,1l um hoe u⸗ el luoci- eo Viden⸗ gtn, gns dicis 1 te, uuneg 19. m Regen 1 gtu ban Gi nulen let abn n⸗ J. Lipsl. 59 109. Qui enim benignita- te, ac clementia Imperium temperavere, his candida & læta omnia fuerunt: etiam hoſtes æquiores, quam aliis Cives, 2, I 2, 10. 770. Quippe nulla re pro- pius homines ad Deum ac- cedunt, quam ſalute homi- nibus danda. 2, 12, II. 79). Pulchrum ergo emi- nere eſt inter illuſtres viros: Conſulere patriæ, parcere af- flictis: fera cæde abſtinere, tempus atque iræ dare, Or- bi quietem, ſeculo pacem ſuo. Hæc ſumma virtus, pe- titur hac cœlum via. 2, 12,12. 102. Licet ergo flagitia & facinora ſine modo ſint; 2, 13,4. Tamen cum C ⁶ 3 6oο Inſftitutiones Politicorum 3)7. Severitas amittit aſ- ſiduitate auctoritatem: 2, 13, 7. & 14. Ea ſæpe committun- tur, quæ ſæpe vindicantur: 25 1358. 15. Benigni Principis eſt, ad clementiæ comodum, transilire interdum terminos Æquitatis: quando ſola eſt Miſericordia, cui omnes vir- tutes cedere honorabiliter non recuſant. 2, 13, 15. 7)6. Eſt ergo Clementis Juſtit iæ Præceptum: Omnia ſcire, non omnia exequi: par- vis peccatis veniam, magnis ſeveritatem comodare: nec Poœna ſemper, ſed ſæpius poœ- nitentia contentum eſle. 2, 13, 16. 1977 1 ll hot uteqlit uuet i ll. 1) 8.H Meratio a R e Inquod ulz,10. 8 Aar lisbonun 120. 1: Ceons numgue: u acen nn u 1 1 iicorunn J. Lipsl. 61 hmnittit 197. Scilicet, Peragit tran- tein:„, quilla poteſtas, quod violen- ta nequit: mandataq; forti- ommimm us urget imperioſa quies. 2, Ndicaun 13, 19. 1) 8. Male ſane terrore ve- Dics neratio acquiritur, longeque cucim valentior amor ad obtinen- nnnin dum quod velis, quam timor. o d 2,13, 20. onbeſi⸗ )9. Sed Fides Juſtitiæ FPides. athüier fundamentum eſt. 2, 14, 2. 4 Sanctiſſimnm humani pecto- Oeen ris bonum. 2, 14, 4. 1 Onmni 120. Ante Jovem genera- m. . ta: decus divâmque, homi- th e numque: Qua ſine non tel- din n lus pacem, non æquora no- olue⸗ „ runt: Juſtitiæ conſors, taci- fene „tumqdque in pectore Numen. en 2, 14,5. n 123. 62 Inſtitutiones Politicorum 12). Mec ulla res vehe- mentius Rempublicam con- tinet, quam Fides. 2, 14, 7. 122. Perfidioſum enim & nefarium eſt, ſidem frange- re, quæ continet vitam. 2, 142: II. 123. Et capitalis eſt ibi Eteocles, vel potius Euripidos: Nam ſi violandum eſt jus, regnandi gratia violandum eſt: aliis rebus pietatem co⸗- Ias. 2, I4, 14. 24. Quod autem nonnul- li ſibi ſumunt, nullam eſſe fidem, quæ infideli data ſit: errant, & quærunt latebram perjurio. 2, 14, 19. 125. Perfidos enim nun- quam cauſa deficiet, cur pa- cto non ſtent: ſemperꝗ; ali- quam liticorun J. Lipsl. 63 les e. quam fraudi ſpeciem impo- icum co nent. 2, 14, 17. 1, lc, 126. Apagite igitur iſtos, n erin 6 Reges: n ſae — neu rumpite fœdera pacis, tm , Nec regnis poſtferte fidem. 2, 14, 21I. aleck ii — fulgentibus oſtro . Haæc potior Regnis. 2, 14, 16. lnck 1 127. ℳ etiam perfidis elnuun præſtanda fides eſt. 2, 14, ettem 20. 128. Nam etſi quis primo vmnchn. perjuria celat: Sera tamen nlum ckk tacitis pœna venit pedibus. AiAriſ 2, 14 23. hehun 129. Sed enim cum ſint Mo- cuncta mortalium incerta: deſtia. . ain r quanto plus adeptus ſis, tan- e arr to te magis in lubrico cenſeas. mi d. 2,15,8. . un 5779. 64¾ Unſtitutiones Politicorum 170. Caduca enim hæc, & fragilia, puerilibusq; conſen- tanea crepundiis, quæ vires, atque opes humanæ vocan- tur. 2, 15, 9 1). An ignoras enim ma- gnas arbores diu creſcere, u- na hora extirpari? 2, 1510. J72. Equidem vidi cruen- tos carcere includi Duces, Et impotentis terga plebeja manu ſcindi Tyranni. 2, I5 II. 133. Kilicet nihil tam firmum eſt, cui periculum non ſit, etiam ab invalido, 2, 15512. 174. Leo ipſe aliquando minimarum avium pabulum fit, & ferrum rubigo conſu- mit. 2, 15, 13. 13§. N. Aelie me loninem dis prrell 7 36. 8 uman Ulibus 4 Diseti 157.1. e tterat. . 4 Uheii N80.V gun nitnin & 1339. n Muinn otmines 1,16, 10, 140,1 liticorun . J. Lipsf. 65 inheof 135. Itag, Princeps, Mo- conlee deſtiæz memor, non minus qne Vie, hominem ſe, quam homini- ne bus præeſſe meminerit. 2, 15, 7. mbainm 156. Sciatque, Modeſtiæ geletel⸗ famam neque ſummis mor- ,yb⸗ talibus aſpernandam, & à Acner. Diis æſtimari. 2, 15, 6. . hee 137. Yamen ita Modeſtiam Maje- g b Princeps colat, ne Majefatem Ias ni „h atterat: quæ eſt acre telum ad Imperium. 2, 16, 3. Odl un 138. Viles enim plerumq;, reiclin qui nimium civiles, 2, 16,. I0. & 139. Continuus aſpe- igot Qus minus verendos magnos zum homines ipfa ſatietate facit. wale c n ed bigo 32 16, 10. 140. Ergo Majeſtati major 5 EX 6 Inſtitutiones Politicorum ex longinquo reverentia. 2, 16, II. 14). Omne ſilicet igno- tum pro magnifſico eſt, 2, 16;. IZ. Libe- 742. Jam Liberalitate ni. ralitas hil eſt naturæ hominis ac- commodatius. 2, 17, 2. 347. Jed tamen Subitæ lar- gitionis comes, pœnitentia. 2, 17, 4. &, Liberalitate li- beralitas perit. 2, 17,6. 144. Falluntur ergo qui- bus Luxuria ſpecie liberali- tatis imponit. Perdere mul- ti ſciunt, donare neſciunt. 2, 17, 7. Caſi- 345. Animo vero per li- tas, bidinem corrupto nihil ca- ſtum incſt. 2, 17, 8. 746. Principi quog, hone- ſtius ſiun ek. 47.1 lum mugne l el o ele ung niga; Ciſlcete, 148,0 unlcene (rerere 149.G unn ned! Cbi cond kineipun uibos dr ſmnam Gir 10. Giorum Pereunt, NS oliticorun etentin ſilue ign⸗ 00 eſb h⸗ ekaliute ir hohninis 1bir . Cenitent 1. ſe ealtatel ,1,0 retgo u e lbenn detete n fe nelenmn Nero 6 J. Lipsl. 67 ſtius eſt offendere, quam o- Leni- diſe. 2, 17, I I. tas. 147. Eft Magnam fortu- Cen- nam magnus animus decet. cu- tem- jus eſt proprium, placidum Ptio eſſe tranquillumꝗ;, & inju- ννα rias, atꝗ; offenſiones ſuperne An deſpicere. 2, 17, 13. 14. 148. Convicia quippe, ſi i- raſcere, agnita videntur: ſpreta exoleſcunt. 2, 17, I5. 3149. Sed Cæteris mortali-Famæ um in eo ſtant conſilia, quid AHudi- ſibi conducere arbitrentur: *. Principum ſors diverſa eſt, quibus præcipua rerum ad Jamam dirigenda, 2, 17, 16. 150. Jam vero Sublatis ſtu- Amor diorum pretiis, etiam ſtudia doétri- pereunt. 2, 17, 18. Pa Ems 15). Studia ergo ſpiritum, & 68 Inſtitutiones Politicorum & ſanguinem ſub Principe capiant: ita temporibus ejus dicendis non deerunt deco- ra ingenia- 2, 17, 19. 20. 152. Nam denig, Deos pla- catos Pietas efficit, & San- Ctitas. Cic. Off. 2. 5. 15 7. Vis autem conſili expers PRU mole ruit ſua. 3, 1, 5. Nec eſt DEN. diuturna poſſeſſio, in quam 1. gladio inducimur. 3, 1, 5. 154. Contra, Vim tempe- ratam Dii quoque prove- hunt in majus. 3, 1, 6. 15 5. Ergo Non ſolis viri- bus æquum credere, ſæpe a- cri potior prudentia dextra. 3, 1, 8. 156. Et Multa, quæ natu- Pietas. ra im pedita ſunt, conſilio ex- Pediuntur. 3, 1, I5. 157. Sed Sapientifſimum di⸗ Geumt en 4 ve Mtorime3 Geritbenn eret. 52 15 wn 1 Nedi. nee Ur mol N ehd in⸗ 1Os ittre 19. 60. M Mni 3 1 10, 96 . N Aornine ajoti ar oliicom J. Lipsl. 69 lb Dricß dicunt eum, cui, quod opus poripigel ſit, ipſi veniat in mentem: erimn der Proxime accedere illum, qui 4L1- alterius bene inventis obtem- EA. ig Den peret. 3, 2, 3. it, 158. Princeps ſua ſrien- Conſi- tia non poteſt cuncta com- liarii. Pann nec unius mens eſt tantæ molis capax. 3, 2,7. 15 9. Adſumat ergo Prin- ceps in partem curarum vi- ros virtute & fama celebres. 3, 2, 9. 160. Magna ſecilicet nego- tia magnis adjutoribus egent. 3, 2, 10. )6 ). Nullum enim animal homine moroſius eſt, nullum „majori arte tractandum. 3, 1, 9. 162. Et, Excellentibus inge- 70 Inſtitutiones Politicorum ingeniis citius defuerit ars, hoſtem ſuperent. 3, 1,9. 167. Præcipuum ergo Prin- cipis opus eſt, amicos para- rc. 3, 3, 3. 164. Nullum enim majus boni Imperii inſtrumentum, quam boni amici. 3, 3, 4. 165. Non exercitus, ned; theſauri præſidia Regni ſunt, verum amici. 3, 3, F. 166. Sed, Ad conſilium de Republ. dandum, caput eſt, noſſe Rempublicam. 3, 4, 5. 167. Jam, Conſilia ſenum, haſtæ ſunt juvenum. 3, 4, 8. 168. Non temere enim in- certa caſuum reputat, quem Fortuna nunquam decepit. 3,4; 9. 9 qua civem regant, quam qua (eriue h hovar. Eebins an 770./ X Llechn Oimnez ke 1, 8, i t0 Ine Deo 0e, Col cantin; 75,0 Elmn ſord lo. 3 174.1 oliticorin efuerit as tqvam d 5 1,9. n eor micos pur in miis .ummentunn, rciltus nech funn Reyn . condbiumn mm, copu blicam, 1 lla ſenmn umn. 3,n ere enn. geln Utat, n leo)⸗ J. Lipsl. 71 569. Subtilia autem & i- gnea ingenia in aſſiduo mo- tu, novandis, quàm gerendis rebus aptiora. 3, 4, II. 770. Ac, Singuli decipere, & decipi poſſunt: neminem omnes fefellerunt. 3, 4, 13. 77). Conſiliorum autem gubernaculum lex divina ſit, 3 5 2. 772. Nihil enim rite, ni- hilq; providenter homines, ſine Deorum immortalium ope, conſilio, honore, auſpi- cantur. 3, 5, 3. 773. Conſiliarii autem non cum fortuna potius Princi- pis loquantur, quam cum i- pſo. 3, 5, 4. 774. Non ex aliena libi- dine huc illuc fluctuantes a- giten- 72 Inſtitutiones Politicorum gitentur: interdum alia, de- inde alia decernant: uti eo- rum, qui dominantur, ſimul- tas atꝗ; arrogantia fert, ita bonum, malumve publicum exiſtiment. 3,5, 8. 175. Non tamen incon- ſtantis putem, ſententiam, tanquam aliquod navigium, Reipubl. tempeſtate mode- rari. 3, 5, 9. 776. Sapiens quippe non ſemper it uno gradu, ſed una via. 3, 5, I0. nec ſe in aliqui- bus mutat; ſed potius aptat. ibid. 177. Taciturnitas autem optimum atꝗ; tutiſſimum re- rum adminiſtrandarum vin- culum: nec res magnæ ſuſti- neri poſſunt ab eo, cui ta- cere grave eſt. 3, 5, 14. 15. „N lini co⸗ iutn i Un id 3 Aum utc donlli, Ouod non mici: eice, NN Cunn eyiti So. 0 in db dd ira 4 ſecet, „ 6 d 0 A lce,n l tek . 182, (obitnen R n oliticotun n Ali E nt: uti eo⸗ ntur,md in Ert, Publan ten incon⸗ ſentenni lumige lue nol- hr nn enle ſdum ſein di . . pwrin Een gnin 8 Atee gtſümmr. lmmn man . eo, 4 ⸗ J. Lipsl. 73 78. Inepti vero ſunt Con- filiarii contumaces, qui tan- tum id agunt, ſententiis ali- orum ut contradicant: 3, 6,3. conſilii, quamvis egregii, quod non ipi afferunt, ini- mici: & adverſus peritos per- vicaces. 36, 4. 179. Stimulat ſæpe priva- ti odii pertinacia, in publi- cum exitium. 3, 6, 7. 180. Omnes ergo, qui de rebus dubiis conſultant, ab odio, ira, avaritia, vacuos eſſe decet. 3; 6, 8. 18). Qum ira quidem ni- hil recte, nihil conſiderate fi- eri poteſt. 3, 6, 18. II. 182. Et Avaritia Fidem, & Probitatem evertit. 3, 6, 14. 183 Jam Fiducia cum Sa- D pien- 74 Inſtitutiones Politicorum pientia non commiſcetur. 3, 75 2. 184. Con ſiliaque calida, & audacia, prima ſpecie læta ſunt, tractatu dura, eventu triſtia. 3, 7, 2. 85 Contra, Animus vere- ri qui ſcit, ſcit tutò aggredi. 32 75 4. 186. Nihil etiam magni diſcriminis conſiliis tam ini- micum, quam Celeritas. 3,7, 8. 187. Et Gladiatorum eſt in arena conſilium. 3, 8, 3. 89 Weq; tamen inutili cun- Ctatione dies rerum, verbis te- rendi. 3, 8, 6. 190. Jam Nulla ſunt me- liora conſilia, quam quæ i- gnoraverit adverſarius, ante- quam fiant, 3, 8, 11. dug . g eyetti 92. el grei V.D akennt cllum 9. Uiblam Pere eſen Mn 6dit R hon hec e 796. plen C eſt Drine un 5; oliticotum miſcetut. 1. 9, te (Alidud ſpecie l pimus vere⸗ votell⸗ 1o ſim Mub fis tam in eritas 57 Aoru l n. 3) 6,). inutili . n etbit. la un n. NA lnam J. Lipsl. 75 79). Regum autem opes ſæpius aſſentatio, quam ho- ſtis evertit. 3, 8, 13. 192. Miſer eſt Imperator, apud quem vera reticentur. 3, 8, 15. 193. Defuturique ſunt, qui ſuadeant, ſi, male ſuaſiſſe, pe- riculum ſit. 3, 8, 17. 194. Sæpe enim prava ma- gis, quam bona conſilia pro- ſpere eveniunt: quia plerasꝗ; res Fortuna ex libidine ſua agitat. 3,8, 19. 195. Centum ſeilicet do- Rtüm hominum conſilia ſo- la hæc devincit Dea. 3, 8, 20. 796. Ardua ergo atq; im- plexa Conſilia, quibus impar eſt Princeps, fato permitten- da. 3, 8, 21. D 2 197. 76 Inſtitutiones Politicorum 197. A Servus de iis re- Puhrt bus, quæ ad officium Impe- 6. rii, atꝗ; ad aliquam partem 1051 Reipubl. pertinent, ne quid illimi. attingat. 3, 9, 4. 204, 198. A cubicularibus con- in Ren ſiliariis bonus, cautus, opti- Ayetlos mus venditur Imperator. 3, Elmi, 9,6. I. Admi- 799. Porro, Adminiſtri Pala- 204. niſtri. tini minores obſequioſi, uti- h conſe biles, audaculi funto. 3, II, 2. liz ſr 3. 4. 5. . Pendo. 200. Quanto enim quis a- „6 pud Principem obſequio in alh promptior, honoribus, & opi- 10, bus extolletur. 3, II, 3. Hendend 20). Non ſint ergo tineæ, arl & ſorices palatii. 3, 11,4. Uir ſan 202. Vos vero Palatini ma- gua r jores veſtra vos, non Princi- y. P15 liticotun ge is t⸗ um Inpe⸗ m panen t, he qll lbos . ſtlls Opll. eintot, . ipri ir. ol, u⸗ ), 5 Il; 1. inn gons 1 obleg⸗ hl, & 0)r 11,. o l rlrtin on Drio- ⁵ enn J. Lipsl.- 77 pis fortuna metiamini: 3, I1;, 207æ. Eſte actu otioſis ſi- millimi. 3, II, 7. 204. Hæc enim eſt condi- tio Regum, ut caſus tantum adverſos hominibus tribuant, ſecundos fortunæ ſuæ. 3, 11, 13. 205. Jam Non aliter in au- la conſeneſcitur, quam in- jurias ferendo, & gratias a- gendo. 3, II, 15. 206. Fraus ſublimi regnat in aula. 3: 11, 6. 207. In aula ad repre- hendenda aliena dicta, & fa- cta, ardet omnibus animus, vix ſatis apertum os, aut lin- gua prompta videtur. 3, I1, 17. D 3 208. 78 Inſtitutiones Politicorum 208. Sunt in Aulis inſidi- atores & hoſtes, qui ſecretis eriminationibus infament i- gnharum, & quo incautior de- cipiare, palam laudatum. 3, II, 18. 209. Cum ergo omnia ca- veris, per ornamenta ferie- ris. 3, 11, 19. 2) 0. Nihilque rerum mor- talium tam inſtabile, & flu- xum eſt, quam potentia, non ſua vi nixa. 3, 11, 20. 2) J. Emeriti ergo ſpeci- em magis in amicitia Prin- cipis, quam vim retinent: 3, II, 21. sive id vitio Regum fit, quorum voluntates ut ve- hementes, ſic mobiles, ſæpe ſibi ipſæ adverſæ; 3, I1, 22. sive fato potentiæ raro ſem- piter- Ut hod, . (utnelt, h. 1)2. K. ens cet. Cehvi Aulr n Me dule Oblcur⸗ Leni de Probabar Cgurinm llr. 2,4. ctiatn ir explicer )8. liticorun ulis inl. lui kegen⸗ nkamenti cautiore⸗ datum. 9 OInnis c4 nta lelie⸗ tunn mot⸗ ſe . & fu⸗ Gtia, 1o . o heci⸗ eiinent. , 0 Nun Ates N bles . ſan 1, 11 nuoſen⸗ hier J. Lipsl. 79 piternæ, & ſatietas capit aut illos, cum omnia tribuerunt, aut hos, cum jam nihil reli- quum eſt, quod cupiant. 3, 11923: 2) 2. Sed extra Aulam a- gens dicet: 3, I1, 25. Stet, quicunꝗ; volet, potens Aulæ culmine lubrico: Me dulcis ſaturet quies. Obſcuro poſitus loco, Leni perfruar otio. 2) J. Valerius olim magis probabat ſecuritate ridens tugurium, quam triſtem cu- ris, & ſolicitudinibus aulam. 3; 1I1, 25. Nolt. 2)4. Habet enim, ubi ſe, etiam in privato lare, magn explicet animus. 3, 11, 25. Nott. 2) 5. Nec Is ſolus Reipub. D 4 prodeſt, PXI DeEN- 71A4A Pro- pria. 70 gata 90 Inſtitutiones Politicorum prodeſt, qui candidatos ex- trahit, & tuetur reos, & de pa- ce, belloꝗ; cenſet: sed & qui juventutem exhortatur, qui⸗ in tanta bonorum præcepto- rum inopia, virtute inſtruit animos, qui, ad pecuniam, luxuriamque, curſu ruentens prenfat, ac retrahit, &, ſi nihil aliud, certe moratur, ac in privato publicum negotium agit. 3, II, 25. Mott. 216. Religio autem, & ti- mor DEi ſolus eſt, qui cu- ſtodit hominum inter ſe fo- cietatem. 4, 2, 9, 2)7. Tolle Religionem: Circa vita hominum ſtultitia, ſce- Res di- lere, immanitate complebi- tur. 4, 2, I0. 28. Religio antem, & ve- nera- 4 dermto n Dikene 2)9. tbeti lenendls, 1, 220.) oximus Deorum! , 1. 22),.) umuni⸗ tdenn ii Dorte 2228 r perezt lelt unit⸗ 227. Sionem tut, in unn liticotun lidatos e⸗ e Coſe⸗ Sed li rtatur, ⸗ lee inſtrut pecuninm thenten E, 1 Kitl Ur, 0 n negotiuin 1, & t⸗ 1 f⸗ . gan cn ter ke . J. Lipsl. 1 neratio nulla alia, niſi unius DkEi tenenda eſt. 4, 20 14. 2) 9. Et Majorum inſtitu- ta tueri, ſacris, Cærimoniisꝗ; tenendis, ſapientis eſt, 4, 2, 15. 220. Jure autem ille à Diis proximus habetur, per quem Deorum majeſtas vindicatur. 22). Nihil eſt enim in rebꝰ humanis religione præſtan- tius, eamꝗ; ſumma vi defen- di oportet. 4, 2, 18. 222. Atg, hic, melius eſt, ut percat unus, quam ut pe- reat unitas. 4,; 3,; 9. 223. Quod autem in reli- gionem divinam committi- tur, in omnium fertur inju- riam 4, 3,12. D5S 224. 82 Inſtitutiones Politicorum 224. Hodie religioſi o- mnes diſputare malunt, quam Vivere. 4, 3, 1I4. 225. Medici autem plus interdum quiete, quam mo- vendo, atꝗq; agendo, profici- unt. 4, 3, 20. 226. Arma armis irritan- tur. 4, 3, 22. 227. Etenim natura contu- max eſt humanus animus, & in contrarium, atꝗ; arduum nitens. 4, 3, 23. 228. Et Intempeſtivis re- mediis delicta accênduntur. 4, 3, 24. 3 229. Exquiſitior enim quæ- que crudelitas illecebra eſt magis ſectæ. 4, 3, II. Nott. 2 70, Nemo Rex autem perinde animis imperare pot- eſt, ac linguis. 4, 4,3. 211. Muett 132.) finmn qun amimus UIu ,N ernre no Helno⸗ cog iln c 334. H lnon D K Arnurde Jui, mek Lumun 4 236. btos meln ter Adme lere. 44 157. blitcotun J. LipsI. 83 reigiol d 27). Nam Mentium Rex Alundqoun DEus eſt. 4; 4, 4. 272. Nihil tam volunta- ten pi rium, quam Religio: in qua, ſi animus averſus eſt, jamn ſublata, jam nulla eſt. 4,4,7. 233. Religionem ergo im- niriu. perare non poſſumus: quia nemo cogitur, ut credat in- ura contu⸗ vVitus. 4,4 92. mninn 234. Fidés itag, ſuadenda ,mdun eſt, non imperanda. 4,4, 10. 235. Etenim ingenia no- geltiß e⸗ ſtra, ut nobiles, & generoſi e- Eun. qui, mehlus facili freno re- guntur. 4, 4, II. 276. Et errantem per a- gume. do, prone⸗ oreting . leetu gros melius eſt ad rectum i- I.. Mt ter admovere, quam expel- ,II. Non, 'gen Nen lere. 4 4; I1I. etltepor 237. Jam Principi ante o- Crca mnia Rer 5. 84 Inſtitutiones Politicorum huma- mnia noſcenda natura valgi nas. eſt, & quibus modis tempe- e ranter habeatur. 4, 5, 4. Wa. 238. Principis enim eſt vir- tia aa- tus maxima, noſſe ſuos. 4, 5. 5. 1gr 279. Et ſunt tam civita- tum, quam ſingulorum ho- minum mores: gentesque a- liæ iracundæ, aliæ audaces, quædam timidæ: in vinum, in Venerein proniores aliæ ſunt. 4, 5, 6. 240. Utiliſſimus autem i- dem ac breviſſimus rerum bonarum malarumq́ue dele- ctus, cogitare, quid, ipſe Princeps, ſub alio Principe, populi. aut nolueris, aut volueris. 4, vulgus 24). Sed Vulgo nihil eſt in- iaſta- Certius, 4, 5, 13. bile. 24 2 5 Aun mut 16. 4. Clumnon 44! ymore n ſ Marn keli 26. 47. dita Pro. . u9. liticotun ura Fulti dis tenpe⸗ 454 gjin el ui⸗ . P lamn civid- tlorum ho⸗ enlecge . ACnces, in inum iores an Antent nos kerun 4 J ⸗. due lei⸗ gui N o DPrineſe oluerb 4 nübil ekin. 2 I. Liss. 9 5 lius bam i⸗ Nihil eſt faci- netn. I quemlibet affe Aect. 16. pulum. 4, 5, Iamit 143. Plebi eni . . i enim Clur non . „ . veritas. 4,5 judi- Judicii 4 * . . 599 1 * Cα gi. iene ec Rlulenie Vn⸗ rs. poſt aliu agis: quam judicio Nar. denti m alius ſi , oS entiorem ſe dquait pru- veli- 22. quuntaur. 4, 5 nat. 3 245. Bt Ægri = gTISs . nam 561 5 oculis: 5 felicitatem int alie- Natu- 4 52 23. uentur. ra in- 246. V vidum . . P . ſuſpiciones. 4, 5 ad Ssuſßpi- 247. Q 5 * πX: dita Po Anher⸗ modo au- Credu- 5. 28. pertis habet. 4, um. 248. Qui 18 U Dat vi que pavend VIres f- 0, K §s famæ: nulloꝗ: au aager. 7. torc- 86 Inſtitutiones Politicorum ctore malorum, Quæ finxe- re timent. 4, 5, 30. Com- 249. Publica exſpectatio primi magni ſecreti impatiens. 4, neſcit 5 3 . Turbi- 25§0. Vulgus cujusꝗ; novi dum. motus cupidum. 4, 5, 36. Praæ- 25). Ut mare, quod ſuâ Jertiv, naturâ tranquillum eſt, ven- Dux torum vi agitatur: Sic popu- lus, ſua ſponte placatus, ho- minum ſeditioſorum voci- bus, ut violentiſſimis tempe- fr. ſtatibus, attollitur. 4, 5, 39. avet 252. Vincit in plebe ple- vV rumque pars majoris animi, 7r. quam conſilii. 4, 5, 41. Verbis 253. Plebis impigræ lin- Tcrox, guæ, ignavi animi. 4, 5, 47. Negli 254. Privata cuiq; ſtimu- gi: latio, & vile decus publicum. Remp. 4, 5, 4). un nultit unlter, umulatur. meli eſt, e nee . 45 6. Gbjedhum egetci onn 257.1 ſanperen lern ſe rent 4, 269,) Vemum el Umer forn Minun 7. 36, liticotun⸗ Vr ſine erhecktti atiens. jusi No 6,ℳ₰ ocl ſu eſt, ven⸗ dic popl. calb⸗, ho- yoci⸗. is telnpe⸗ ebe he⸗ samimnt, nigre inr 4 7 , ſhnr. bleun⸗ J. Lipsl. 87 25 5. Denig, Hæc eſt na- Metu tura multitudinis: aut ſervit aut ſpe humiliter, aut ſuperbe do- nimi- minatur. Libertatem, quæn. media eſt, nec ſpernere mo- dice, nec habere ſciunt. 4, 5 48. 256. jam vero, Arduum, & Regni. ſubjectum Fortunæ cuncta quod regendi onus. 4, 6, 2. inſta- 257. Et, Ut alta ventos bile. ſemper excipiunt juga: Im- peria ſic excelſa Fortunæ ob- jacent. 4, 6, 3. 258. Non enim his gradi- bus, quibus ad ſumma per- ventum eſt, retroitur: ſæpe inter fortunam maximam, & ultimam nihil intereſt. 4, 6, 7. 25 9. Simul vero iſta mun- Sub'e⸗ di äum Odiis. Expo- ltum in ſidiis Regum qui Timidi DTmua- li. 98 Unſtitutiones Politicorum di conditor poſuit DEus, O- dium, atꝗ; Regnum. 4, 6, 9. 260. Mempe, quia id eſte Regni maximum pignus pu- tant, ſi, quicquid aliis non li- cet, ſolis licet. 4, 6, 10. 26). Et, quia nemo alteri Imperium volens concedit: & quamvis bonus atq; cle- mens ſit, qui plus poteſt; ta- men, quia malo eſſe licet, formidatur. 4, 6, 14. 262. Itaque, Multi iniqui, atꝗ; infideles Regno, pauci ſunt boni. 4, 6, 15. 263. Eamque ob rem, in- genia Regum prona ad for- midinem. 4, 6, 16. 264. Et, Dubia pro certis ſolent timere Reges. 4, 6, 17. 265. Nec Regna vero ſo- cium hmn ,ne, 166. I iu ſegra tl 62 167, Nte n Mupne Gelunt, la, & in Aln peryer 269 . ſpemn in Pal 09. 8 t iles eatur, 6. frmæ ( kentur. 1. liticotumn t DEus0. 46 9. uig ige iel⸗ Pighuns ⸗ lüs nonl. ,l0. hemmo alti oncedit: atq; dl poteltztr. clle liet, Uti inigur, puuilu Db telng in. ges⸗ 5 ⸗ na Fele. 6 M J. Lipsl. 989 cium ferre, nec tædæ ſciunt. 4: 6, 19. 266. Reges ergo Metiri ſua Regna decet, viresq; fa⸗ teri. 4, 6, 23. 267. Etenim Muhi, dum tam magnos, quam audiunt, R credunt, attraxere ſuperva- Rieni cua, & in difcrimen omni- Regum um perventura bella. 4,6,24. que. 268. Jam Miles cuſtos Prin- Mani- cipem in forum, in curiam, ant er- vel ornamenti cauſa, comi- go eſe tetur. 4, 7, 7. Mün 269. Si auxilium res po- ſcit, miles haud procul acci- eatur. 4. 7, 9. 270. Arces enim non tam Arci- firmæ compedes, quam cen- bus. ſentur: ad exiguum motum validæ; fragiles ad commu- Virtu- nem te & Beni- volen- tida. Qug para- bitur Leni- tate. 90 Inſtitutiones Politicorum nem, & magnum. Lipſ. Pol. 4, 7 14 27). Rerum ergo omnium nec aptius eſt quicquam ad opes tuendas, ac tenendas, quam diligi: nec alienius, quam timeri. Cic. Off. 2, 7. 272. Malus enim eſt cu- ſtos diuturnitatis Metus: contraque Benevolentia fide- lis eſt, vel ad perpetuitatem. Cic. Of. 2, 7J.. 277. Ergo Princeps, cum civibus ſuis, quaſi parens cum liberis vivet. 4, 8, 7. tamen in- corrupto Ducis honore. 4,8, 7. nec aut reverentiam ter- rore, aut amorem humilita- te captabit. 4, 8, 9. 274. Pareant cives, non ſerviant. 4, 8, 12. 27K. f, No Perumi mel 1 276. Nl Efeis lme Catm arenis . Ve Ulho om t acciher . das Ohunt lane 10 rperi 6 490. Ad heindl. C uamnnil 14 Potelt. 4 38),di oliticotum . N N womnim icquan⸗ 1 tenend, Aienidn, in elt eu⸗ Metus: fentia ſce⸗ etuiten⸗ ceße⸗ Corm jnen in talnenl⸗ orore. entian ler Hnlr⸗ 9 ciyes/ Non 78 J. Lipsl. 91 275. Remiſſius enim im- peranti melius paretur. 4, 8, 13 276. Sed melius etiam Be- Beneßi- neficiis Imperium cuſtoditur, centia. quam armis. 4, 8, 18. 277. Veteri euim verbo, Vulgo omn'um dulciſſimum eſt accipere. 4, 8, 19. 278. Et Vulgus Indul- 2 duas tantum res anxius gentia. optat, Panem, & Circenſes. 4,8, 29. 279. Sed amplius, Majeſtas Aukcto- Imperii, ſalutis eſt tutela. 4, Titate: 9,6. aren 280. Adhibenda eſt igitur 1. Ror Reipubl. cauſa ſeveritas, ſine ma lIm qua adminiſtrari civitas nul- perii, la poteſt. 4, 9, 17. quæ 28). Scimus digitum præ-Ht cidi levera. 92 Inſtitutiones Politicorum cidi oportere, ſi ob eam rem gangræna non ſit ad brachi- um ventura. 4, 9, 18. 282. Sed Pœna ad paucos, metus ad omnes perveniat. 4, 9, 20. Con- 283. Non convaleſcit autem ſtans. Planta, quæ ſæpius transfer- tur. 4, 9, 26. 284. Itaque in minimis e- tiam rebus antiquæ conſue- tudinis momenta ſervanda. 4,9, 30, 285. Si mutandum: quam minimo ſonitu orbis ille in Republ. convertatur. 4,9,32.: 2Ad- 286. Eſto porro Princeps ricta. ſolus arbiter rerum, jure ac no⸗ mine regio. 4, 9, 37. 2. PBo- 287. Sed parum tuta ma- se jeſtas ſine viribus ſ 4,46. rii. Ni O tON ullt. 4 9 299. 0 ls onſus 9. P0. De uleris Diy 29ſ. N. Inperi 6 tunn ennn Cettamen. 292. N u quieſe 6 hoſtemn etiet. 29 de Peranda 294, ai ſit ſ 6. holitieoſn J. Lips. 93 ob eima 288. Nihil tam munitum, quam tAbuch quod non expugnari pecunin dabunt 9,18. poſſit. 4. 9, 52. Opes dn 289. Omnia caſtella aſel- 5 perſeni lus onuſtus auro disjiciet. 4, 9, 53. . wolecir te 290. Divina humanaque istunet pulcris Divitiis parent. 4, 9, 54. ninine 29). Wec ignavia magna r e Imperia continentur: viro- mucde rum, armorumque faciendum Arma certamen. 4, 9, 56. Jn 292. Nulla magna civitas Slei diu quieſcere poteſt: ſi fo- u ris hoſtem non habet, domi ,0 Ltoceſs inveniet. 4, 9, 61. 293 Sed Arma conſilio tem- Conſi- „ peranda ſunt. 4, 9, 63. lia. . 294. Animus enim vereri n qui ſcit, ſcit tuto aggredi 4, 188 964. Fœde- 1A. 94 Inftitutiones Politicorum 295. Certum eſt autem, Cautis, quam acrioribus con- ſiliis potentiam tutius habe- ri. 4, 9, 66. 296. Et, Ea demum po- tentia tuta eſt, quæ viribus ſuis modum imponit. 4,9,68. 297. Facilius eſt quædam vincere, quam tenere. 4,9, 70. 298. Fortunam citius re- petias, quam retineas. 4, 9, 70. 299. Non durat, nec ad ultimum exit, niſi lenta feli- citas. 4, 9, 72. 300. Jam Socios legi ſuade- am, qui non mediocri vale- ant potentia, & in proximo habitent. 4,9, 79. 30). In caducum parie- tem ne inclina. 4, 9, 80. Uanle Ueneset 07.1 amnplinin tes m l irin Almn viden 304 bus Dii oſ. Kin ſr Ctorig ge 306 ſinarn ſal DMe Pote llt. 4 307, 5 398. holiticonm J. Lipsl. 95 n eſt mtn 702. Sed Eximia quoque portu- tionbunn gloria ſæpius Fortunæg, quam na. tutios ke⸗ virtutis eſt beneficium. 4,9, 92. J03. Et Quibusdam ad demun fn amplitudinem, & gloriam, & gur nn ad res magnas bene geren- oni 46 das, divinitus adjuncta for- Aqitdn tuna videtur. 4, 9, 93. ete. 89 304. Quibus dormienti- bus Dii omnia conficiunt. 4, n tiue. 9, 95. e 49 705. Reti urbes capiunt: & in ſinum iis de cœlo vi- Urn, mc Ctoria devolat. 4,9, 95. l kenuſh 706. Sicuti contra, aliis de- ſtinata falubriter, omni rati- legi⸗ one potentior Fortuna diſ- eliocii cuſſit. 4, 9, 97. in n Poornn 307. Sed tu Fortunam re- verenter habe. 4,9, 103. wun ni⸗ 308. Sæpé enim quos diu PrO= 59 96 Inſtitutiones Politicorum proſecuta- eſt, repente, velut fatigata, deſtituit. 4, 9, 101. 309. Soletque, quos plu- rimis beneficiis ornavit, ad duriorem caſum reſervare. 4, 9,; 102. 3. Mo- 7) o. Ad Auctoritatem an- ribns tem multum eétiam conferunt e, ie Mores Imperantis. 4, 9, 104. quori 7) J. Et Pietas quidem Prin- præcip. cipes inſtar Deorum facit. 4, Pietas. 9, 106, ſine quorum ope ni- hil aggredi videantur. 4, 9, 106. Provi- 7) 2. Providentia autem ita dentia. Auctoritatem conciliat, quod omnia ſumma ratione geſta etiam Fortuna ſequatur. 4,9, Ever- IIO. Sore 2) 7. Evertunt jam Regnum egno- Vis, & Vitium. 4, 10, I. 314. Nuan 1 Uotanerimm (glamab h Eeperieindn 3. Cicti tenplt, . 10, 11. 16. Aui mort 387. lch Mi. diat, 31§.l letnes, de ltem 3)9. mio, Cur J0, 19. 170. g ſes. Nn Politiconn J. Lipsl. 97 pentetl 7514. Regum cxitus ſi re- Vie. 1, putaverimus, plures à ſuis, aſi- e, quam ab hoſt bus interemtos adia. ornuIl reperiemus. 4, 10, 10. n keleti 735. Quid miremur e Quisquis vitam ſuam con- oritttene tempſit, tuæ Dominus eſt. CoNe 4, 10, 11. ot 316. Contempſit omnes, Præſi- Udendin- qui mortem prius. ibid. dis. Uin kait 4 73)7. Tu conare, ve te la ada- mn oen- teat, quid quisque ſubditorum fa. Satie. cat. eiat, aut dicat. 4, 10, 14. 3)8. Indicibus præmia de- , Aen in cernes, pecuniam, & impu- clidd nitatem. 4, 10, 18. tione gell 7)9. Cruciatu, aut præ- Junn 4 mio, cuncta pervia ſunt. 4, 10, 19. emRegum 720. Sed caute præbeas au- Moni- ,„ res. Nam, Qais innocens ?um. 1 E eſſe Pœna. 98 Inſtitutiones Politicorum eſſe poterit, ſi accuſaſſe ſuffi· ns cict? 4, 10,; 23. henmn, 32). Jam vero In ſidiatori, 4,whin aut latroni quæ poteſt afferri beim injuſta nex? 4, 10, 28. per (un , quem libertas, et anima o- 11 mnium in dubio. 4, 10, 29. men, qui in uno capite magni for- Cokan tunam populi in ruinas agit. Werimm. 4 10 30: . 8 322. Tua cautio, Prin- enetancl ceps, noſtta cautio eſt. 4,10,31. 4 323 Sed Solum ſæpe inſi- Pg P diarum remedlum eſt, ſi non ui 6 intelligantur. 4, 10, 33. (ge Prel 324. Et poœRha/ R, ſi tuto em poteris, donabis: ſin minus ie M temperabis. 4, 10, 36. e 7225. Nihil glorioſius eſt cotpori Principe impune læſo. 4, 10, ſie; elin 38. Palum li⸗ 326. Pg. liticotum J. Lips!l. 99 lalle iic 726, Parentes, liberique corum, qui interfecti ſunt, Inlditea Ppropinqui, & amici, in oteken Tocum ſingulorum ſucce- o,a dunt. 4, 10, 41. t anima 527. Diſcimus experi- o mento, fidis ſimam eſſe cu- mughifit ſtodiam Principis, ipſius In- lano- minns Gt nocentiam. 4: 10, 44. centia. 728. Præterea ſovi cura eſt Fatum. tio, hir venerandi Principis. 4, 10, 41o 45. lrpeint 729. Ego ago cum DEo, nel,An uti ſoſpitem te incolumem- que præſtet, ſi tu, cæteros: u ſi Remp. bene, & ex utili- Sno tate omnium reges Si contrae ille quoque à cuſtodia tui 6 corporis oculos dimoveat, Oteg; relinquat votis, quæ non palam ſuſcipiuntur. 4, 10, Prodi- tio. Præſid. Inda- Sgatto. Poœna. 100 Inſtitutiones Politicorum 720. Jam Proditio tantum incommodi humano generi affert, quantum ſalutis bona ſides 4, 10, Fl. 37). Et plerumque intra mœnia, atque in ſinu urbis ſunt hoſtes. 4, 10, 52. qui famæ, fidei, poſtremo re- bus omnibus commodum ſu- um anteferunt. 4,; 10; 53. 372. Ergo Impia proditio celeri pœna vindicanda. 4, 10, 62. 373. Nulla eſſe poteſt in tanti ſceleris immanitate pu- nienda crudelitas. 4. 10. 68. 3224. Proditores autem eti- am iis, quos anteponunt, invi- ſi ſunt. 4, 10, 69. quorum cſt verbum: Proditionem amo, proditores odi. 4, 10, 71. 555. 1O Cuuminim Ulumn, ine ulm palent 336. M. UMürnitatis 337. Zerlftanta eneil,P 4 Il, 9. 3390) Nlle opet 4 U, 1. 539. m viliſtn 40. Kſangnn Rdere, 9 eſt. en mr dra oliticotimn ſtio tautun nnno gene⸗ ſlluße bon nque inn n ſion utbt 10, 1 blteno ſe⸗ nocunit 10/ ur rodlit 041 Uda 4 J. Lipsl. 101 375. Odium autem ſemel in- Viti- ſitum animis hominum, & in- um. uſtum, incredibile eſt, quan. Odi- tum valeat ad peſtem. 4, 1I1,7. 5⸗ 376. Malus eſt cuſtos di- uturnitatis :metus. 4, 11,8. D 337. ag; Nulla vis Im- perii tanta eſt, quæ, premen- te metu, poſſit eſſe diuturna. 4, 119 9. 378. Multorumque odiis nullæ opes poſſunt reſiſtere. 4, II, 14. 539. Ergo ſit parſimonia eti- Mie- am viliſſimi ſanguinis. 4, I1, 23. Suppli⸗ 340. Ferina iſta eſt rabi- l es, ſanguine, ac vulneribus zia, = 4, 11,; 31. 34). Qui fruitur pœna, fe- rus eſt: legumꝗ;; videtur Vin- dictam præſtare ſibi. 4, 11, 32. E 3 342 Ava- ritia, vitium tetrius Avaritia, præ- Tribu- 1.. 102 Inſtitutiones Politicorum 742. lam verò Nullum eſt ſertim in Principibus, & Reip. gubernatoribus. 4, 11, 48. 343. Nec quies gentium ſine armis, nec arma ſine ſtipendiis, nec ſtipendia ſine tributis haberi queunt. 4, II. 4· 344. Tributa ornamenta pacis ſunt, ſubſidia belli. ibid. 345. Jed cave, ne rem au- feras cum pulviſculo. 4, II, 6 5. 1546. Tondere pecus ma- Iis, quam deglubere. 4, 11, 66. 747. Morboniam abcat Flauius cum vectigali urina- rio. 4; 11,; 71. 348. 146 Da Im,tcive Iuhlrix, Ueque dirin lu. to. C. lunuti E Mtlts in ſ. & k. Hatucn, 4 Kimi⸗ s hic inmuleu erli ce ſus ſolior herba. 4 3 Portet ) Uech uenz, i liticorun Nullumk ritia, pre. vibus, bus, ll 9 genninn Arma Ane enCis Aue ament la beli e renn a. lo. ,ln hecls 4. te. 4 htt zam Aen igl he mnis hic Imperii contextus J. Lipsl. 10 348. Dabitque Cenſor ope- Rigor, ram, ut cives Probitati, atq; Cenſu- Induſtriæ, non Sumptibus, Ta. neque divitiis ſtudeant. 4, I1, 129. 349. Conviviorum autem luxuria & veſtium, ægræ ci- vitatis indicia ſunt, 4, 11, 145. & ſeminarium Catili- natum. 4. 11,. 147. 350. Cave denique contemni. Con- Æſtimatione enim ſublata o- em- tus. in multas partes diſſiliet: Sub- verſa jacebit Priſtina maje- ſtas ſoliorum, & ſceptra ſu- perba. 4, 12, 6. J75). Sed jam cum vulpe O- gentta portet vulpinarier. 4, 13, 7. &, mixrts, ſi recta portum tenere ne- queas, id ipſum mutata ve- Faus. E 4 lifi- Pru- 104 Inſtitutiones Politicorum lificatione aſſequi. 4, 13, 15. I 3 5 2 Matres quoque ac me- Anedd dici fucum faciunt, Ut pue- e om rorum ætas improvida ludi- . ficetur Labrorum tenus. 4, 369 139 17. imolberi 35 3. Nempe, Ubi leonina ulib gyi Pellis non pertingit, oportet Michin vulpinam aſſumere. 4,13, 19. (lli, 354. Honeſta atque lau- tüunct, dabilis etiam eſt calliditas. me , 4: 13, 23. 300, Dift- 355§. Princeps ergo nihil, mines dentia. ni ſi quod in oculos incurret, Dacehti manifeſtumq; erit, credet. 4, ere i 356. Plurimum mali cre- z6. dulitas facit. 4, 14, 9. n di 357. Pro omnibus Prin- Ilibig ceps excubat. Turpe igitur, 162) & omnibhus noxium, illum la- MMuloti bi, errare, decipi. 4, 14, 10. ichi J. Lipsl. 105 kiticormn 4, hl. 358. Hoc ergo ſe ſcuto tu- ean. tum reddat, Nihil credendo, t,Ur atque omnia cavendo. 4, 14, ovida dl. 13. ens „ . 759. Multis ſimulationum involucris tegitur, & quaſi bi leoninn velis qvibusdam obtenditur onatet uniuscujusq; natura. Frons: 419hh oculi, vultus, perſæ pe men- gieh. tiuntur, oratio vero ſœpiſ- lirn ſime. 4, 14, 15. 360. Itaque Pragmatici ho- mines, omnibus hiſtoricis P'æεcceptis, verſibus denique;, cavere jubent; & vetant, credere. 4, 74, 19. 5361. Sapienteꝗ; Diffilentia non alia res urilior eſt mor- talibus. 4, 14 21. Irpe igiuh 762 Fronte autem, & vultu Piſ- ed, Nmalatio facillime ſuſtinetur. nwals 4, 14, 24. E 5 J07. 1,0, incutreh lecet 4 1 malice e6 Inſtitutiones Politicorum 563. Et Neſcit regnare, qui neſcit diſſimulare. 4, 14,28. Corru- 764. Corrupti vero, depra- btio. vatiꝗ; mores ſunt admirati- one divitiarum. 4, 14, 40. 365. Itaqne In ipſa hoſti- um acie invenies tuas ma- nus. 4, 14, 42. Dece- 3766. Plinii verbum eſt, Pio. Decipere, pro moribus tempo- rum, Prudentia eſt. 4, 14, 46. Perf- 367. Sed Quacunque arte diag. verborum quis juret, DEus tamen, qui conſcientiæ te- ſtis eſt, ſic illud accipit, ſic- ut ille, cui juratur, intel- ligit. 4, 14, 66. jar- 368. Tamen Reges de- Hitia. pravant etiam quandoq; pu- blica jura, Juſtitiamque fu- gant, Divüm nil verba ve- ren- eller: ( nii De tet 4 14 3560. Duleſtigt Duru,li icne de⸗ 1e prelid zu. 9 n on min Peremdz. 37l Niine con bll 3 E Il (htit Arn bun liticotunn rene je. 4, 14 10 eo, Einr . 2 p e loli thas M⸗ stempo⸗ ,14 4 uearte 4, Dlns lientje le⸗ tar, intl. Neges vao N. iumqien⸗ retbe ſeſl rentes: Cauſã horum pœnas miſit DEus, & quoque mir- tet. 4, 14, 94. 1 769. Jam, cum 4 Togata Prad. SS tranſimus ad militarem: Mili- karris „libertas, cives, ip- taris. ique Reges, latent in tutela ac præſidio bellicæ virtutis. 52; 6. I. 770. Sunt autem & Belli, Iara i0 ut Pacis JIura: juſteque ea Gelli, on minus, quam fortiter & - gerenda. 5, 3, 5. Ric 37]. In omniqg, Rep. ma- ue conſervanda jura ſunt delli. 5, 3, 5. Frangit enim & attollit vires in milite cauſa: Quæ niſi juſta ſubeſt, ex- cut it arma pudor. 5, 3 ed plerifque Regi Audi. una „ & ca vetus caula tio. Tene⸗ ritas. 108 Inſtitutiones Politicorum bellandi eſt, profunda cupi- do Imperii & divitiarum 5, 3, 14. 373. IHud autem eſt non modo juſtum, ſed ctiam ne- ceſſarium bellum cùm vi, vis illata defenditur. 5, 4. 5. 74. Es Cui licentia iniqui- tatis eripitur, utiliter vinci- tur. 5, 4, 17. 375. Ita autem be'him ſus- cipiatur, ut nihil aliud, quam Pax quæſita videatur. 5, 4 , 21. 376. Ac Bellum incipere cui- vis, etiam ignavo, icet, de- ponitur cum victores velint. §5, 3. 377 Nusquamg minus, quam in bello cventus re- ſpondent. 5 5 6. v CNCrx ſcer atmna erplicet: erancip 179.0 iticotun J. Lipsl. 109 nda c: 378. Licet enim omne te- kiarum , cum Græciæ robur trahas: li- cet arma longè miles ac late eK explicet: Fortuna belli fem- ciiumte. per ancipiti in loco eſt: 5, 5, 7. iim i, 1 379. Quæ per omnia hu- , mana, maximéè in res belli- oi Ccas potens. 5, 5, 8. te Nioci⸗ 785⁰. Itaque „ quantumvis opibus tuis confidas, non de- pim 6 bes certa pro incertis mutarc. chqram „„ ; 9. . 381. Non cxpedit concu- r. 4, 0 N p tere felicem ſtatum. 5, 5, 10. rrc- 382. Simul parta ac ſpe- e,E rata decora, unius horæ for- ſe i. tuna evertere poteſt. 5, 5, 12. 385- Paranqum autem pri Appa-= vin, us, quam exercendunm bel- rains c 4 lum eſt. 5, 6, 3. Belli. 584. Pecunia nervus eſt Pecu- 6 belli. 5, 6, 6. 385. ia. 110 Inſtitutiones Politicorum 385. Et Qui frumentum, Conhe- neceſſariumque commeatum atus. non præparat, vincitur ſine ferro. 5, 6, 9. Armau. 386. Nemo autem provo- care audet, aut facere ima-. riam ei Regno, aut populo, quem intelligit expeditum atque promptum ad vindi- candum. S. 6. 18. PViri. 397. Jam à Pedite, & Equi- Milit. te omne bellicis conſiliis ro- bur, ſine quibus, quamvis Pedit. Equi- tes. egregia, invalida ſunt. 5,:7, 3. 388. Omne in pedite ro- bur. 5, 7, 5. 389. Equeſtrium virium proprium, citèò parare, citè cedere viéoriam. 5;7. 6. Rorum 790. In omni autem con- Firtus fliétu non tam prodeſt mul- tin iinco,g 59),l. Nendus 391. nis ebs iro, Ki Wr. ſly 592. memn &: Huni e tempore 394,9 Mentum Dſenline Unes trin 1 1. Ed 4 uin; i⸗ liticotum Utmentun, tmmeatuun ncitur ſnr ten proſd⸗ Acere inni. Popuo Apenunn. 16 Nndi⸗. e, 8 i. lhis o⸗ qoaſonb Gnt. 5). heeie 10 umn Nnin 6 rare, J. Lipsl. 111 titudo, quam virtus. 5, 8, 5. 39). Legendus jam, non e- Dile- mendus miles eſt. 5, 8, 9. diat. 392. Aptior autem eſt ar- mis plebs ruſtica, quæ ſub divo, & in laboribus enutri- tur. 5, 12, 10. 397. quæ aſfſvevit hie- mem & æſtatem juxta pati, humi requieſcere, codem tempore inopiam, & labo- rem tolerare. ibid. 394. Sed Decus, & ſtabili- Piſei- mentum Imperii Militaris plina. Diſciplina eſt, ex cujus ſinu o- mnes triumphi dimanant. 5, 13, 1. 795§. Ita Tyronibus, per Exer- cottidiana exercitia, armo- citia, rum eſt demonſtranda do- 1tια. Gtrina: igque, exemplo ve- teriy I12 Inſtitutiones Politicorum teri, à Campi Doctoribus. Orda, 5, 13, 15. 396. Diſcant militari gra- du ambulare, celeriter, & æ qualiter: nec locum deſere- re, nec ordines turbare? quæcunꝗ; evenire in acie at- que præliis poſſunt omnia in campeſtri meditatione præ- noſcere: in modum juſte pu- gnæ inter ſe decurrere: labo- rare, portare pondus, Solem; pulveremque ferre, foſſam ducere, ſudes ſcienter infi- Coir- Betc. 5, 3, 17. 18. 21. tio. 397. Krudeat Continentiæ: Conti- Dpe, ſi quid ardoris ac fero- nentia. ciæ miles hab uit, popinis & comesſatianibus deteratur: WMode- 5, 13, 48. 49. Kia. 798. Studeat Modeſtiæ, in verbis, factis, veſtibꝰ. 5, 13, 52. 1 ſ lentie. 56 Un alen⸗ lemo con I alern Etetn, 0 hend eri Cohtentus 400. gbern ad rdo mili ilcinm ,d 40),4 lator pot ſtetni Geben 402, 0 ild mlitaris ia Vire⸗ Tu Ibi liticotm J. Lipsfl. 113 Doctoribue 799. Studeat denique Abſti. Abſti- nentiæ. 5, 13, 76. Nemo pul-— uentia. hiltmtgre⸗ lum alicnum rapiat , ovem Hetitet, A nemo contingat, uvam nul- umncelet⸗ lus auferat, ſegetem nemo imtue: deterat, oleum, ſal, lignum nade nemo exigar, annona fua omntn Contentus fit. 5, 13, 78. one Nr⸗ 400. Sed acrius dimicat, pye jolte A. quem ad opes, ac dignitates, mia. ge: bo. ordo militiæ, & Imperatoris len judicium conſuevit evehere. lolim 5, 13,82. nter in⸗ 40). Ac à militibus Impe- Pœna. l rator potius, quam hoſtis uintt: metni debet. 5, 13, 85. 8nfis 402. Quamobrem Aſpero & pf ˖E abſciſo caſtigationis genere be 11 . — 1. C leurmu: militaris diſciplina indiget, quia vires armis conſtant, „ d * liienn quæ ubi à recto tenore de- , . ſc 1⸗ 114 Unſtitutiones Politicorum ſciverunt, oppreſſura ſint, ni- ſi oppcimantur. 5, 13, 88. Rom. 407. Sed Diſciplinam mi- Diſei- litarem Populi Romani de- Plina. bes inquirere, qui, ex par- viſſimis finibus, Imperium ſuum, pœne Solis regioni- bus, & mundi ipſius fine di- ſtendit. 5, 13, 91. Pu⸗- 404. Jam vero Militaris ſi- ser. ne Duce turba, eſt corpus ſi- ne ſpiritu. 5, 14, 2. 405. Tantique eſt exer- citus, quanti Imperator. 5, 14; 3. . Duci: 406. Dux autem quinque inſtru- rebus i nſtructus eſto: Scientia, menta. Pirtute, Providentia, Andtori- tate, Fortuna. 5, 15, 2. Scien- 407. Nullum genus belli tia KRei- ſit, in quo Ducem non exer- mili- ⸗ . cuerit fortuna. 5, 15, 3. 0 taris. D P 15 3 . 4 8 409 4 Neporio, , Munri ſitas in cor fn bebent Jbanta o pmnntin lanta Ee Manitate? 4)0.) Derteco Kitntionen Venhite, 45 Ut: Non ſeccae lnta m Atg lticonn J. Lipsl. 115 ant,.· 408. Adſit Duci Labor in 3,8. negotio, Fortitudo in pericu- Niumm. Io, Induſtria in agendo, cCele- omanik ritas in conficiendo. 5, 15, II. ,er n⸗ 40°9. Jam Quanta Ianocen- Inrin tia debent eſſe Imperatores? ngin. quanta omnibus in rebus fed. Yemperantia?; quanta Eide &£ quanta Facilitate s quanta Hu- jirs. manitate? 5, 1513. wnul⸗ 4)0. Nihil vero minus in Provi- perfecto Duce, quam fe- dentia. t cel⸗ ſtinationem, temeritatemq; con- erncteh Venire, arbitrare. 5, 15, 19. 4)). Procliorum delicta gunge emendationem non recipi- gt unt: Non licet in bello bis , 4. peccare. 5, 15, 21I. 4) 2. Neque ſit Dux quarta Felici- 1 , n ll Luna natus: quive domi ha-u. unenr beat equum Sejanum. 5, 15,33. 6 4173 ritas. Conſi- lia. Oeca- ſe. EFama. 116 Inſtitutiones Politicorum Aucto- 4) 75. Et, Cum vehemen- ter ad bella adminiſtranda pertincat, quid hoſtes, quid ſocii, de Imperatoribus exi- ſtiment: valeat etiam Dux Auctoritate. 5, 15, 36. 4)4. Sed Magni Duces plura conſilio, quàm vi perfe- cere. Periculoque ac nego- tiis compertum eſt, ingeni- um in bello plurimum poſſe. 5; 16, 2. 4) 5. Occaſioni ergo ſervien- dum, quæ in bello ſolet am- plius juvare, quam virtus. 5§, 16, 13. 46. Serviendum Famæe. Fama bella conſtant, & ſæpe, etiam quod falſo creditum eſt, veri vicem obtinuit. 5: 16, 15. 417. 1477 M cclert guinibil 4) umn caln Pl 13. 499 ehcin ſalentiore les i⸗ 420, morne ercedͤ 4²) cortetee calla die 1 keren ſluun e Cltunn, e lann rbi litioonin J. Lipsl. 117 Vehemer 4 7. Securitas fSugienda. Ne- Secu- iniſttunc mo celerius opprim tur, quã ritas. es, dHd qui nihil timet. 5, 16, 23. ribos el 4) 8. Frequentiſſimum ini- am Dun tium calamitatis, ſecuritas. 5, 16, 23. pi i Dur 4)9 Nihil tuto in hoſte e gdeſp citur: quem ſpreveris, e. valentiorem negligentia fa- genl. Cles. 5, 16, 25. unpole 420. Sæpe in bello, par- vis momentis, magni caſus lerfe intercedunt. 5, 16, 27. ſolet an⸗ 4²) Nihil ergo in bello oportet contemni. Non ſine cauſa dicitur, Matrem timi- In Imt. di flere non ſolere. 5, 16, 29. ley⸗ 42 2. Inqnirendum in omnia. Vrovi- ctelitmm Tuum ergo & hoſtium exer- entia. hrimi⸗ citum, locorum ſitum, natu- ram regionis noſce: noſce 41 mo- m Ylltus, Dis- cor- dia. Tem- pus. 118 Unſtitutiones Politicorum necte moras, muta locos, &, miſſis corruptoribus, exuen- dam ad fidem hoſtes emer- care. 5, 16. 37. 423. Nihil autem præſtare majus Fortuna poteſt, quam hoſtium diſcordiam. 5, 16, 38. 424. Itaque Inter hoſtes diſcordiæ ſerere cauſas ſapi- entis eſt Ducis. 5, 16 39. 425. Nulla enim quam- vis minima natio, poteſt ab adverſariis perdeleri, niſi propriis ſimultatibus ſeipſa conſumſerit. 5, 16, 39. 426. Videndum etiam quando pugnes. Perraro enim nimis bonus Imperator ſignis colla- tis decertat, niſi ſumma ne- ceſi= mores, naturamque hoſtium: h,: o Cata ſi 427. 95 Ktenui que conſi 42⁰ tettaque Ullin mon Mrrlage, bign, mn 429. nin ln Kn . Heciezin Cve illus Natio pre 16,). 4 0, Lenn ſormn Iuin. 4 Mni, dliticorun J. Lipsl. 119 e hoſtum ceſitudo, aut ſumma ei Occa- loo NRo data ſit. 5, 16, 41. ls,ellel⸗ 427. Sed in rebus aſperis, ſes eng . & tenui ſpe, fortiſſima quæ- que conſilia tutiſſima. 5. 16,51. nprrlir 4²28. Nec ([pernenda cœlo Prodi- el,dun terraque Prodigia „& fulmi-gia. num monitus, & futurorum præſagia, læta, triſtia, am- et hole bigua, manifeſta. 5, 16, 56. las ſyi 429. Non ſpernenda So- H- mnid. Nam, Inſtantibus curis, mnia. n. ſ⸗ 1⸗ y . iunr. agitant ſæpe per ſomnum gettb ſpccies imminentium rerum: , u ſive illas ægritudo, ſive divi- s eye natio præſagientis accerſit. 5, .n 16,72. . im gann 470. Nolim contemto- i ns rem ſomniorum, &fortuito- arr rum. Amat benignitas Nu- g m minis, ſeu quod merentur NAA⸗ Mo- dus. Tem- Pus. I110 Inſtitutiones Politicorum homines, ſeu quod tangitur eorum affectione, ſomniis quoque prodere, quæ im- pendent. 5, 16, 58. 4⅞. Captanda etiam tem- pora ut imparatis, cibum ca- pientibus, in itinere lallis, equos ſuos paſcentibus, ac nihil tale ſuſpicantibus ſu- pervenias. 5, 16; 59. 42. Si enim occaſionis momento, Cujus prætervo- lat opp rtunitas, cunctatus paulum fueris, necquicquam mox amiſſam querere. 5- 16, 65. 472. Amplius etiam pro- deſt Locus ſæpe, quam vir- tus. 5 16, 67. 434. Ilaqgue, ſi equitatu au⸗ Udemus, MMare:ſ e nguſta, Neeltr ſ Sg Dentn, aut en ad Mun dare 4 6. fn ſer ibon Nt: i OPriini dem Polttione 7. 457. l. keitbur, t dur K Mhe⸗ J. Lipsl. 12r liticofun *R audemus, campos debemus , omid Obptarc: ſi pedite, loca elige- m. re anguſta, vel arboribus im- 3 (e n pedita. 5, 16, 68. 455. Propinqua muni- i“ menta, aut mœnia, quanto cbuner plus ſpei ad effugium, mi- er norem ad resiſtendum ani- Nubus, ;B, mum dare ſolent. 5, 16, 70. nbis i 36. ſam Acies, ſi ſapien- Iaſra- „ter diſponitur, plurimum ju- ktio ccalι vt : ſi imperite „ quamvis rer. ete. optimi bellatores mala diſ- ondun poſitione franguntur. 5, 16, cgniogan 71. lelel. H 477. Lectiſſimos vero de peditibus, & cequitibus ha- Mn o⸗ beat Dux poſt aciem in ſub- gumn i ſidiis præparatos. )5, 16, 73. 438. Prior aciem inſtru- as. Plus animi eſt inferenti Rec ſi e itat . 4 Al⸗ F peri- 122 Inſtitutiones Politicorum periculum, quam propulſanti. 5s 16, 81. 84. 479. Dux ardorem animi vultu, oculiſque præferat. F, 16, 84. 440. Semper autem in præ- lio his maximum periculum eſt, qui maxime timent: audacia pro muro habctur, 5, 16, 87. 44). Et Eventus omnium (aut certè plurium) prælio- rum, inter initia contra illos magis fuit, quibus victoria debebatur. 5, 16, 90. 442. Nullum ergo in trepi- datione conſtantis Ducis, aut fortiſſimi militis officium o- mittas. Occurſa paventibus: ubi plurimus labor, unde a- liqua ſpes conſilio, manu, . . vVOCE wee, nl⸗ Cllptlige 44 ¾˙0 Peratione Cunſein Mformnic 444. Poombon⸗ Polin. 3 eſ. de 6 lit Vin eriplos 16, o. 446. & Aet qus Nühi 1 yꝛ0. 447. zinho liticorum topulint Nenn animn relernt. 5. enin t heniellun timnent: luberur. gomninm ezlio onra ⸗ 15 Vickon 0, , h in te⸗ 3 Duchit hfhcium⸗ aventbiß 1, uut 4 , mmann J. Lipsl. 12 . . * 3 voce, inſignis hoſti, conſpi- cuus tuis. 5, 16, 91. 92. 1 H 44⅞. Clauſis autem ex de- peratione creſcit audacia, & cum ſpei nihil eſt, ſumit “ ma formido. 5, 16, 96 44 Reprehenſi ex fuga pugnabunt, quia fugere non poſſunt. 5. 16, 97. obhtn Denique Nimis ſæpe . itit vincentibus pravum nter ipſos certamen, omiſſo hoſte, ſpolia conſectandi. 5, 16, 100. . 4 cum juſtum bel- Conſi nern ipitur, ut aperte pu- lia cal- gner nan ex inſidiis, ida ſ. juſtitiam int 77 17, 20. eroſt. 5, u6371 Dolus, an virtus, quis in hoſte requirat? 5, , II F 2 448. e- nala. Storia. 124 Inſtitutiones Politicorum 448. Cave antem ut res ſe- tiones cundæ negligentiam creent- poſt pu 5, 18, 3. atque ita aliquod vul- guam Ius per nimiam fiduciam ac- cipiatur. 5, 18, 3. 449. Crebra, etſi modica damna, famam partæ victo- riæ lacerant. 5, 18, 4. B 450. Jam Graviſſimi ſunt morſus irritatæ Necesſitatis. 5. 18, 7. „ 45). Cave ergo neceſſita- tem pugnandi hoſti injicias: ad ſpem ſemper aliquid re- linquas. ubi ſatis terrueris, parcendo rurſus irritamenta pacis oſtenta. 5, 18, 8. 452. Cum vero rebus ſe- cundis etiam egregii Duces inſoleſcant: cogitandum eſt ſeiper illud, Fortuna vitrea eſt, e,neen glr 618 S1. H Cohditio m Netla ex ſe cradreiſs 44) 11 N lichore, 450, In pldlin uere; cun ur in de G 4 4 7. le, more⸗ 1rn chie liticotun . J. Lipsl. 12 5 1ut teſe eſt, tunc, cum ſplendet, fran- mn cteei gitur. 5, 18, I5. lqud 453. Habetque has vices ducauc- conditio mortalium, ut ad- verſa ex ſecundis, ſecunda l wodia ex adverſis naſcantur. 5, 18, 16. Ur Nih⸗ 454 Ne tu vero prœlii unius eventu paveſce. 5, 18, bm u 22. cednh? . 455§. Mars communis & victum ſæpe erigit, & adfli- necellu git victorem. 5, 18, 23. ioſc 456. Infirmi ingenii eſt, I⸗ liguite⸗ lapſu aliquo, ſummæ rei dif- Clade. stetkuets fidere; cùm cxiguis momen- rianen tis ſubito inclinentur omnia, 4 688 quæ in bello geruntur. 5, „ teblbe 18, 24. egi Duen 457. Erge Omnia experi- aodin re, more angvium: qui, ob- tunn e trito capite, poſtremum cau- F 3 da 1 126 Unſtitutiones Politicorum da minantur. 5, 18 29. 45 8. Si juſta, ac pia bel- la dii averſantur; fortibus ta- men viris Iicebit honeſte mo- ri. 5, 18, 30. A459. Sed Sapientes Pacis termi- „ærio, Cauſa bellum gerunt, & la- pace. borem ſpe otii fuſtentant. 5, 4,22. 460. Pax optima rerum, Quas homini noviſſe datum: pax una triumphis Innume- ris potior. 5, 19, 5. 46 7. Sed Sub clypeo me- lius ſuccedunt pacis negotia. 5, 19, 12. 462. Optimumque & pro- pe unum tempus eſt, de pa- ce agendi, dum ſibi uterque confidit, & pares ambo vi- dentur. 5. 19, 19. Belli 463 466 Et (li ton lec Teblumpir 464, N i, gui Mem zci Ninbus cun Ences ſ 466. 0 unlinginn pioguic M y9 466 N Ten quam Man 467. K. Mendo, ve Kepete 5 469 Miineib, Reinman ticokun 19. c pi bet⸗ hrtibustl⸗ neſte m. tes Nos ntaut. ſ⸗ Lterom, edatum: numne⸗ nepon e X o⸗ t,de ierqe, mmbo n⸗ 1 6 J. Lipsl. 127 463. Et videntur pares, qui non fecerunt inter ſe pe- riculum virium. 5, 19, 20. 464. Rebus ergo inclina- tis, quavis tuta conditione pacem accipere malis, quam viribus cum valentiore con- tendas. 5, 19, rMAI. 465. Gubernator, ubi⸗ naufragium timet, jacturâ, quicquid ſanari poteſt „redi- mit. 5, 19, 22. 466 Necelſſitati ergo pa- res quam ne dii quidem ſu- perant. 5; 19,25. 467. Supplices, nihil ab- nuendo, veniam omnium ac- cepere. 5, 19, 28. 468. Quam decorü autem Principi, cum victoriam pro- pe in manibus habeas, pacem F 4 non 128 Inſtitutiones Politigorum non abnuere: ut ſciant o- mnes, te & ſuſcipere juſte bella, & finire. 5, 20, 4. 469. Praſertim cum Fortu- na, belli artem victos quo- que docet. 5, 20, II. 470. Melior, tutiorque eſt certa pax, quam ſperata victoria. Illa in tua; hæc in Deorum manu eſt. 5, 20, 13. 47). Vim ergo Fortunæ reputa, & omnia, quæ agi- mus, ſubjecta eſſe mille ca- ſibus. 5, 20, 14. 472. Nemo ſe tuto diu Periculis offerre tam crebris poteſt. 5, 20, 14. 473. Et Semel profecto premere felices Deus Cum cœpit: urget hos, habent ma- gna exitus, 5, 20, 76. 47*. 1. G unman unſtole 10m. 6. . erhis gor Wrbis G4 l Nec itn alie Uis Cimic⸗ 477. in hof. Rentiradh tendum. 479, lenihil ter ri 49. 605, nec lbengt; N ehhqr J. Lips!l. 129 litigorun 1 . ſcunt., 474. TItaqué illam ipſam ihere l fortunam, qua aſpirante res 1,% tun proſpere geſſiſti, verearis. um J- H20, 17. . icu l⸗ 475. Fortuna enim eſt, & . cx his, quæ tribuit tibi, quam nniogte mutabilis ſit, reputa. 5, 20, 18. n ſeni 476. Dabis ergo pacem, azhecn nec ita aliena appetes, ut de no is dimices. 5, 20, 2 fFuu 477. Et Quanta pervica- eg. Clia in hoſtem, tanta benefi- e. ochtia adverſus ſupplices u- , tendum. 5§, 20, 25. wro di 478. Debesque contentus n Gebra eſſe, nihil ex Rege victo, præ- ter gloriam, ſumere. 5, 20,26. mole 479. Sed Nec privatos fo- Beluam CcosS, nec publicas leges, nec Civile. benm. libertatis ju ra, cara habere dpe poteſt, quem diſcordiæ, quem F 5§ cædes . 130 Inſtitutiones Politicorum cædes civium, quem beldum civile delectat, eumq; ex nu⸗ mero hominum cejiciendum, cx finibus humanæ naturæ exterminandum puto. 6,1, 4. 480. Fpe tamen In ſe ma- gha ruunt: lætis hunc Nu- mina rebus Creſcendi poſu- cre modum. 6, 2, 6. 48). Quæ antem alia res civiles furores peperit, quam nimia felicitas? 6, 2, 8. 482. Fuere autem Fadiones, eruntq; pluribus populis ma- gis exitio, quam bella exter- na, quam fames, morbive, quæque alia in DEm iras, velut ultima publicorum malorum, vertunt. 6, 3,6. 483. Sed Societas noſtra lapidum fornicationi ſimillima eſt, i lrc Clllrene 6553 . I in ſemine lpe inil kturt 16. 4 6. beie ſa lum, 1 . ruia ig 496. nni, ſc blliget. dus eag drigo auctore⸗ one inſ 497. tiedtun em belen ngg er n iciendum, 1e Nuue Uto. 0,ly⸗ Inleme. hunc Nr. nci volr alia res eit,quamm ,r agliores, Holismr . la ene⸗ morbie, Eümn iis hblicorun 6 31 6 noſu jniin J. Lipsl. 131 eſt, quæ caſura, niſi invicem obſtarent, hoc ipſo continen- tur. 6, 3, 13. 484. Tu tamen factiones in ſemine comprime. Parva ſæpe ſcintilla neglecta magnũ excitavit incendium. 6, 3,17. 18. 485. Et ſemper ab hoc genere ſummum eſt pericu- lum, ſi cœtus, & concilia, & ſecretas conſultationes eſſe ſinas. 6, 3, 19, 486. Multitudo quidem o- mnis, ſicut mare, per ſe imo- bilis eſt. Zoli tribuni, ſpiri- tus exagitant, & cauſa atque origo omnis furoris penes auctores eſt; reliqui contagi- one inſaniunt. 6, 4, 6. 487. Sæpe autem modicis F 6 reme- 132 Inſtitutiones Politicorum remediis primi motus conſe- ritz ſe⸗ dere. 6, 4,2 I. uni bel 488.Et Omne malum na- oen nort ſcens facile opprimitur; in- 494. veteratum fit plerumque rOo- nemicil⸗ buſtius. 6, 4, 22. beg nii 489. Omnium autem cul- Uideipes Pa fuit, paucorum ſit pœna. Penngne 6, 4;43. (,5. l 490. Abundeque ſatis, ſi bengeſen nefariæ ſeditionis auctores reris 4I. ſanguine luant, quod admile- “D runt. Imo, ſi unus, alterve, ma- tun de xime prompti, ſubvertantur. 6 4. 49). Quicquid multis pec- D catur, inultum eſt. 6,4,44. 4. Niri, 492. Et, Quanquam mul- 498 ti ſuſtentaſſe opibus, juviſſe omoi conſiliis dicentur, haud qux- ibg nee TresS. 6, 4; 46. et gni 493 Jam Ad generum Ce- Zl liticorum tus conle⸗ maluum u. imiturgi. Uumqen uren cl⸗ t arm. ſatis, 1 auctofes erſend gertantur gultisec⸗ nam mul⸗ us⸗ il ud qu J. Lipsl. 133 reris, ſine cæde, & ſanguine, pauci Deſcendunt Reges, & ſicca morte Tyranni. 6,5,26. 494. Noſtrum eſt autem, meminiſſe temporum, qui- bus nati ſumus, & bonos Principes voto expetere, qua- lescunque tolerare. 6,5, 36. 495. Indigna digna ha- benda ſunt, Rex quæ facit. 6, 541I. M 496. Principi ſumum re- rum judicium Dii dederunt. 6, 5, 41I. 497. Subditis obſequii gloria relicta eſt. 6, 5, 41. 498. Bello autem civili, Homi- homo umbraticus, neque tu- vis . umbra tius, neque honeſtius reperi- et quidquam, quam ab omni conßtl. contentione abeſſe: eligetꝗ; Bello ali- civili, 134 Unſtitutiones Politicorum V aliquod oppidum, vacuum à bello, dum hæc decernantur. 6, 6, 17. 18. 499. Denig, Mihi omnis 5 pax eum civibus, bello civili uitilior videtur. 6, 7, 3. . 10. Vetum 500. Egoque, & ſocios, cives, ac DEum ipſum pre- cor: hunc, ut Principibus, ad ſinem uſque vitæ quietam, & intelligentem humani, divi- AI niq; juris mentem duit; il- los, ut quandocunque con- ceſſerint, cum laude, & bo- Ds nis recordationibus, facta, atq; famam nominis Eo- rum proſequantur. 0N 6, 7 20. EXPLICIZ liticotum Vacnum? cerhantur. n SPECULI FPOLIITICORIIM ſec⸗, ſum e⸗ ibud J. LipsI gietatn, A An AREOLA IV Ar,dA. quæ eſt wu DlISPUTATIONUM., le,8 bo. ., bh, ſive nis o⸗ P CONTROVERSIARIIM. ut: PispwTATIONES. ſive CONTROVERSI £ POLIIICOR HM J. LILSI. CONTR. I. Ex. 2,; 2, 6. De praæſtantia Rerumpubl. Pape- rium. THESIS. Principatus eſt Rerum- rin- publicarum optimus. 4 I. Quia eſt vetuſtiſſimus. Ariſtoteles, Pol. 4, 2. Primus, inqnit, & diviniſſimus Prin- cipatus eſt. Cie. 138 Diſputationes Politicorum Cic. Leg. 3, 2. ubi dicit: O- mnes antiquas gentes Regi- bus primum paruiſſe. Sallnſt. Catil. 2. In terris no- men Imperii primum fuit. Juſtin. 1, I, 1 Principio re- ruin, gentium, nationumue Imperium penes Reges erat. 2. Quia eſt ad naturam atl UWi-⸗ WMns. thridatis, Pauci, inquit, liber- tatem, pars magna juſtos Do- minos volunt 227 3. Quia eſt ſecnundum rationem: maxime. Unum enim lnperii cor- pus, unius animo regendum videtur. Zac. I, 12, 3. Si enim duo Soles velint eſ⸗ 83 ſe, periculum eſt, ne incendio omnia Sallaß. 1.4. HMif. in Epif. Mi- . dpere heun Eyn eſt Mi Menti n ele . Gubeei⸗ Dueſaen 1 ſſ. Eu i ehe null I fui, Neterur gi⸗ hi Miine erint, lyry i, d is piatn h lim. 3 liticotum Giit. 0. neg Repi⸗ le teltid do⸗ um fai. neipio lb⸗ onunnque eges elat. ton eMti⸗ HiN , Aber oso⸗ n utioeen⸗ rii Co⸗ egendin J. Lipsl. 139 omnia perdantur. Serenus ap; Stobanum Serm. 45. 1 Quia eſt arduum codem loci potentiam & concordi- am eſſe. Tac. Annal. 4, 4, 2. Quia Pacis intereſt, omnem poteſtatem ad unum confer- ri. Zac. Hiſt. I, 1, 2. Quia diſcordantis patriæ ſæpe nullum aliud remedi- um fuit, quam ſi ab uno re- geretur. Zac. Annal. 1, 9, 4. te ueri omnes prnuden- icernie m cæteris Hperiis Plato in Polit. Rex, DEus quispiam humanus eſt. Homer. Ex Jove Reges. teriran . Regnum res in- e mincsq; pulcher- Bom. Nliad. Herus unicus e- o, unicus & Princeps. 140 Diſputationes Politicorum CONTR. II. . EX. 2, 3, 3. Prin- De praſtantia, præminentiaque Dutne, ſexns in gerendo Principatn. ſub e- ſien. THESIS§. Viri. Vir fomina gerendo Principatui eſt aptior. 1. Quia Quicquid maſcu- lum, naturâ magis factum eſt Ariſt. Pol. 2. Quia Fœminis DEus vim negavit. Senec. in Odctavia. 3. Quia Fœmina incon- ſtans: nec ulla diu fœmina pondus habet. Propert. 4. Quia Fœmina temera- ria eſt: & plerumꝗ; mulie- bre conſilium deterius. Zacit. ad imperandum fœmineo. Annal. 5. Cin umn & in Tenines A adſit, l. Aial gie 5e erlam Clnn etlamn 7 Via & ſet⸗ Füium. 00 I „7 Mf/ Ir exclu Mineder 1. ui⸗ unng, o oliticonum J. Lipsl. 141 II. 5. Quia non imbeeillis tan- tum & impar eſt laboribus ntiet foœmineus ſexus, ſed, ſi licen- hupen. tia adſit, ſævus, ambitioſus. ac. Annal. 6. 6. Quia ſexus fœmineus ſæ- r Pe etiam eſt lubricus, quo 3 cum etiam Reſpublica. hr. 7. Qnia eſt indecorum vi- Ameu ris, & ſervum nimis hoc ſer- dunet vitium. Ena OeHeCONTR. III. E. 2, 3, 12. rn THESIS lnu⸗ 1 . .Y ,— Eti am or. Neꝗ, fœminæ ſunt pror- n, 4 Iie. 7 2 Fœmi- kenn ſus excludendæ à gerendoô ne. det d Principatit. teinell⸗ G . 4 plle. 1. Quia nulli præcluſa eſt 4 virtus, omnes admittit. Sen. 1lls i Nec 142 Diſputationes Politicorum Nec cenſum, nec ſexum eli- git. Uem. 2. Quia Reginæ quoq; in- ventæ ſunt: quæ fortes, cau- tæ, caſtæ, virilibus curis, fœ- minarum vitia exuerunt. Zac, 3. Quia Britanni illas non Regno ſolum, ſed & bello præfecerunt. Zacit. 4. Quia in Aſia jam inde à Semirami fœminæ quoque Imperium in viros exercue- runt᷑. Arrian. 5. Quia Germani fœminas viris antetulerunt, & ineſſe iis ſanctum aliquid ac provi- dum putarunt: nec conſilia earum aſpernabantur, nec reſponſa negligebant: ac plerasque earum fatidicas, &, augeſcente ſuperſtitione, De- as arbitrabantur. Zacit. (0 Dnodo lMnenci. 4 . deceſio 1 i ſumitur) Utur. Te ar i⸗ Anatibus tarlitus 3ahi Cbibentn ſ in ino . Gi⸗ an pian Eburvel it Tnit Poltin 1 JI. Lipsl. 143 lene CONTR. IV. De modo ad Principatum per- r o 1t veniendi. fortell. 1 Ex 2, 4, 5. cutißte⸗ TIESIS. erutjsn Succeſſio Electione melior. Suc- i iias von . ceſſio. 1& bell⸗ 1. QMia minore diſcrimine ſumitur Princeps, quam quæ- n inge ritur. Zacit. 2 gnoge 2. Quia magnis, ac novis vere Conatibus opportuni ſunt tranſitus rerum. Zacit. feemin 3. Quia pravæ aliorum ſpes veſe cohibentur, ſi ſucceſſor non c roß⸗ eſt in incerto. Zacit. c colli 4. Quia Princeps ipſe per hanc viam ſecurior, & plu- ur, N e . “ Ante e ribus velut munimentis inſi- 4 . . ic ſtit. Tacit. tonehe⸗ 5. Quia non claſſes, non le- OIIe,*, - giones Nit. 144 Diſputationes Politicorum giones, perinde firma Impe- rii ſunt munimenta, quam numerus liberorum, certus- que ex iis ſucceſſor. Zacit. CONTR. V. Ex eod. loc. TRESIS. ectio . PElettio Succeſſioni Prær ſerenda. I. Quia imperaturus omni- bus eligi debet ex omnibus. Plin. 2. Quia plerumque opti- mum quemque clectio inve- nit. Zacit. Nam naſci, & generari à Principibus, fortuitum, nec ultra æſtimatur: cooptandi judicium integrum, &, ſi eli- gere Gere ü, Ur. eit, 1. Ai Clis hre u Petyer bertiih Mocer) voliticorin irma Ime, Uta, gunn um, Cenu Por. It. V. . ni re⸗ Ctio ine: „ gevernn 4 itum, Ne coeſrnl . IJ. Lipsl. 145 gere vis, conſenſu monſtra- tur. Zacit. 3. Quia minus etiam ſer- vilis hæc ſpecies ad Imperi- um perveniendi, & loco li- bertatis, ſi eligi datur. Zacit. Modus hujus Controverſiæ, 2,4, 14. CONTR. VI. Ex eod. 1. 2, 4, I4. TRESIS. Præter Succeſſionem, &o Electionem, oæteræ viæ per- veniendi ad Imperium non rectæ ſunt. Quia ſunt flagitioſæ, & per- nicioſæ, ac infauſtæ. Nemo enim unquam Im- perium, flagitio quæſitum, G bonis Gyne- cocra- tid. 146 Diſputationes Politicorum bonis artibus exercuit. Zacit. Nec ulla quæſita ſcelere po- tentia fuit diuturna. Curt. CONTR. VII. Ex 2, 17, 9. THESIS. LIxor Principi non im- perét. RA J. Quia ſic & Reipubl. impe- rat, quod & huic eſt, & ipſi Principi turpe. Nihil ſcilicet intereſt, utrum fœminæ gubernent; an, qui gubernant, gubernentur à fœminis. Ariſt. CONI R. VIII. De cCultu bonarum Artium. Ex 2, 17, 18. . 1 nr lere ne Cnbor buchiti, Pnnger 7. Hiire ily lite hodefe 1. ir uli te ninan uſt n un. Uie 1 tia Im Ne en iiden J. Lipsl. 147 cuit. T⸗ TESIS 1I. Virtus alef Bonas artes Princeps & T. 1, ⸗ tus bo- tollere non debet. narm . . . ,. Arti- l. Quia bonis artibus ſublatis, nee. 4. barbariei, malisque artibus janua aperitur, & omni cle- on gantiæ janua clauditur. on ir. TESIS II. Princeps bonas artes ni- l inye. . . . . a mis calide, ac ſervide pro- K ili . movere non debet. eltvvttumn abi I. Quia otium, & mollities 3 d nulla re facilius, aut hone- NIH“ ſtius in animos hominum ir- repit, quam via hac litera- Atin 2. Quia ut catuli ad venan- Adum inepti ſunt, ſaltare, & Iil. 62 cjus. 148 Diſputationes Politicorum ejusmodi delicias edocti: ſic ad virilia exercitia parum a- pti, cives nimis exculti. Lipſ. 3. Quia Franciſcus I. Rex Galliæ, & Leo X. Pontifex, avidiore literarum cura Gal- liam, & Italiam cultiorem quidem amœnioremque red- diderunt; ſed unà & molli- orem. Lipfſ. 4. Quia nihil bonæ ſpei re- liquum eſt, ubi etiam fœmi- næ paſſim in libris & literis. 1 ,. 5. Quia Spartani, florentis- ſima Republ. literas ad uſum ſaltem diſcebant: reliqua o- mnis diſciplina erat, ut pul- chre parerent, ut labores perferrent, ut in pugna vin- cerent. Plutarch. SHym- nenm Ninee ler, ne ci ſtodis 4, lumen er Obin et hll ſe (Alact. oliticorum edolti:le upatume. culti i. cus l N . Pontiken⸗ cura 6 Cultiorem mqenet. N oll: r ſei te⸗ m fem- & Iuens. horemis⸗ 5 14 Ulumn teligen d- Ut l t labores n fin⸗ .· 5 J. Lipsl. 149 S)mperqſma, de modo in hac re tenendo. Princeps ergo id operam det, ne cives omnes nimis ſe ſtudiis applicent; Nobilitas tamen ea maxime tractet: quia Patres conſilio valere decet; populo ſupervacanea eſt calliditas. Salluſt. CONTR. IX. Ex 3, 4 F. THESIS. Civis, extero Conſilia- Pru- 710, CterIs paribus, Pra- ieng. ferendus. I. Quia Indigenæ haud fa- cile concoquunt, in ſua Re- publ. plus aliquid eredi, aut tribui alienis: unde livor, G 3 quæ- 150% Diſputationes Politicorum quæſtus, & averſio animo- rum, itemque turbæ. Lipſ. 2. Quia exteri raro morum, ingeniorum, & totius Reip. ſunt periti; cum tamen ad conſilium de Republ. dandum, ca- put ſit, noſſe Rempubl. Cic. 3. Quia etſi par ſit exteris peritia Reipubl. vix tamen affectus, ac fides. Lipſ. Cogitare enim facile poſſunt il- lud Plaut. Mihi iſtic neo ſe- ritur, nec metitur. 4. Quia uſu compertum, Conſilia externa fere eſſe in- fauſta. Lipſ. (1.) Alexander M. enim ma- le audire cœpit, cum berſas audiit. (2.) Romani labi cœperunt: cum Græcos, & exteros au- dierunt. 6) lam hen hechio Lini Ekaun CCun d Teniunt ſ Rei ciencn Drinl. elioo IIsralt AC ingen haud ber r ( nu ief bliticotum 0 animo- e. Lih-. omortum, tis Neio. lumen Orden, A. Cie. t etenis tamea⸗ . r 1. neo le: Netum, te eleit⸗ erin mne Eperun: geros . J. Lips!l. 151 . (3.) Carolus Andax ruinam ſuam nemini, niſi Campo- bacchio debet. Limit. hujus Theſeos. Effatum hoc habe: Ut in quam domum veſpillones veniunt, ſignum eſt funeris: ſic Reip. labentis, ad quam fulciendam adhibentur pere- grini. Quod tamen ita in- telligo, ſi multi. Nam ut u- nus, aut alter interdum, fide, ac ingenio valde cognitus, haud pertinaciter damnem. Lipj. CONTR. X. Ex 3, 4, 7. TH ESIS. Conſiliarii ſenes juveni- bus præferendi. G 4 I1. 15² Diſputationes Politicorum Quia Senum ingenium ſapientia validum. Sall. 2 D Adoleſcentum a- nimi plerumque parum pro- vidi: iique molles, & ætate fluxi, quique adeo dolis haud difficulter capiuntur. Sall. 3. Quia vetus verbum eſt: Conſilia ſenum, haſtæ juve- num. Plut. 4. Quia in juvenibus teme- ritas & calor. Itaque, cum ad gubernacula Reipubl. temerarii at- que audaces bomines accedunt, maxima, & miſerrima naufragia funt. Cic. 5. Quia in ætatem juvenum non cadit auctoritas; quæ tamen ad jubendum ſuaden- dumque plurimum valet. 6. Quia Rei Romanæ gran⸗ Cefllen Nntip Menci ar 00N Cn Ce gnun enlli. 1 Gi bn hriß D. Nee chutat, krtzt, t udd dlemn I. Gil Ulelem bem, par Prudenti 7 liticoruen ingenium Sl. centum ¹. Arum p. E elate Pols haud r. M. buen e: ſte aſe. us temne⸗ le, M tarüict⸗ ececut, olftee luvepuu ts It ſucer alet . negen⸗ J. LipsI. 153 de fulcrum fuerunt leges an- nariæ, quibus magiſtratus ca- piendi anni finiebantur. YIESIS. Conſiliarii ſortis utrius- que gnari, ſelicibus antefe- rendi. I. Quia, qui aſſidue in re- bus proſperis, & lætis, vix ſa- pit. Wec temere incerta caſuum reputat ,» quem Fortuna nunquam 2. Quia Caractacum, An-, nibalem, Carol. V. Ludovic. XI. Galliarum RR. Emma- nuelem Allobrogum Princi- pem, varia fortuna, optimos, prudentiſſimosque Principes G 5 fecit. 154 Diſputationes Voliticorum fecit. Quod idem & de Con- ſiliariis credere par eſt. 3. Quia ut vetus, ita verum quoque illud eſt verbum: Miſeria Prudentiæ bona mater. CONTR. XII. 3, 4, 10. TIESIS. Conſiliarii mediocri in- genio, ſubtilibus illis, & i- gneis præferendi. 1. Quia hebetiores, quam acutiores, ut plurimum me- lius Rempubl. adminiſtrant. Thucdides. [I.] Machiavellus, acutiſſi- mus vir, parum bonus, aut felix Cæſari Borgiæ Conſi- liarius exſtitit, quicquid ex- cuſet ſe, & fatum accuſet. w(29 ijeg nininge Akonibun lcilimes A 1bt Porent Lenio & Nelis t . noq Rem 7 Texerunt, 1 Vu tila inpen Aiguic 1 ſnunt lellit en ſu⸗ Dneg in hge imentn⸗ n Perun dre ex lken . liticotumn deCor. eſt. ta verunm Verbum: Mter. 4,10. efi i⸗ , gogin kun me- inilrat. onus, n CNI. gnitc⸗ 9 „ J. Lipsl. 155 [z.] Clemens VII. Pontifex mira ingenii vi fuit; ſed in actionibus, conſiliisque infe- liciſſimus. [3.] Athenienſes ante Sparta- nos, Florentini ante Venetos in- genio, & acrimonia fuerunt; melius tamen iſti, conſtanti- us; Rempublicam ſuam di- rexerunt. 2: Quia velocia iſta, & ſub- tilia ingenia ſemper movent aliquid, & nec quieta, quie- ta ſinunt, novandis, quam ge- rendis rebus aptiora. Curt. 3. Quia ſubtilia illa, & i- gnea ingenia, in multiplici inventione, & rationum co- pia, plerumque nutant, & æ- gre expediunt aliquid, cui inſiſtant. H 6 . 156 Diſputationes Politicorum 4. Quia ſubtilia ingenia ea ſibi proponunt, quæ non ſunt, non erunt; & mentem, con- ſiliaque adverſarii, æſtimant à ſubtili ſua mente: qui ta- men ſæpe ſtipes: nec quic- quam tutius, quam de con- ſiliis ejus, ex ipſius indole moribusque judicare, aut eo- rum, qui apud illum magni. CONTR. XIII. 3, 5, 2. THESIS. Sacerdotes etiam inter- eſſe conſilis gravioribus debent. 1. Quia & robur, atꝗ; au- ctoritatem bonæ ſententiæ adferre, & reprimere, coër- cereq; in aliam ruentes poſ- ſunt. 2. Vin ſi tumen nſel berrime (0N pin, eG Ulere 1 Cu⸗ hiuun Iyinar V, DWB i⸗ Mum eſt, oc imn Ed. elbig exin Akltas — icotunn gehlen on ſun enn col⸗ eſticnant gni ule⸗ de con- ingoe At el. Ummgdi⸗ 1. inter⸗ Niontie Aq A. ſentenni⸗ le, ntes . 1 J. Lipsl. 157 2. Quia, etſi rerum civili- um proprie periti non ſunt: tamen ſæpe etiam in iſtis ſa- luberrime conſulunt. CONTR. XIV. 4,2, 3. THIESIS. Princeps Sacrorum quo- in- .. dentia que & Religionis curam proptis habere debet. circa Sacra. I. Quia in omni Republ. primum eſt, curatio rerum divinarum. Ariſt. 2. Quia decet, quod opti- mum eſt, ab optimo coli: &, quod imperat, ab imperante. IStob. 3. Quia ad tutelam Prin- cipis eximie facit. Pietas enim, & DEi metus. quaſi 158 Diſputationes Politicorum quaſi frænum eſt, & côérci- tio in animis, ab omni rebel- lione, & inſolenti motu. Et DEus pio Principi cly- Bene & rector eſt. 4. Quia facit ad Imperii augmentum. Proniores enim in eos Dii ſunt, qui maxime illos co⸗ lunt. Ariſt. Et auſus eſt gloriari Zullius, Romanos non calliditate, aut robore; ſed pietate, ac reli- gione, omnes gentes, natio- nesq; ſuperaviſſe. 5. Quia, niſi Religio ſit ſal- va, publice ſalvi eſſe non poſ- ſumus. . Religio enim, & timor Dei 121 Et ſubl homin 1e imma lac. Uutricii 49,1). it nig hum, lin ile ihi eliones 7, C⸗ intihin conum Uunt, i Porlons ri legnitit, ſolus eſt, qui cuſtodit homi- num inter ſe ſocietatem. Lact. 1 Vi AAtun iticotun coerei. i rebel. wtl. Nihich⸗ Impetil cos Mi los co⸗ ri hMo ate, aut 1el⸗ 8, natio⸗ V ſt l. nonp⸗ unotbe dit hon⸗ ein. M . J. Lipsk. 159 Et ſublato hoc vinculo, vi- ta hominum ſtultitia, ſcele- re, immanitate complebitur. Latt. 6. Quia Reges, & Reginæ nutricii ſunt Eccleſiæ. Wie 49, 23. item: 60, 10. &° Teſti- monia humana Aunguſtini, Leonis le in Lipſio, Notis ad 4, 2, 3. Vide ibidem & ſtramineas Ob- jectiones. 7. Quia plerique veterum Principum, Sacerdotium & Regnum conjuncta habue- runt. 8. Quia Diotogenes Pytha- goricus tria in legitimo Rege requirit, ut belli Dux ſit, ut Judex, ut Sacerdos. Stob. 9. Quia Auguſtus Pontifi= catum Maximum Imperio con- 160 Diſputationes Politicorum conjunxit. Idemque ſecuti Principes, Majeſtatis ſuæ, & tutelæ cauſa. 10. Quia hodie quoq; Ma- labarum Reges, in Orientali India, Sacerdotes, ſive Brame- nes omnes ſunt. Diſputationes alias de una Re- ligione, fol. N. 12. a. fin. de tur- bis ex Religionum varietate, fol.. N. 12. b. de coactione in Religio- ne, fol. O. 2. b. de conſiliis in Novatores capiendis, fol. O. 3. b. de conſilio in diſſentientes in Reli- gione. 4, 3, 2. ſeq q. de generibus pœnarum in turbatores, fol. P. 2. b. ſeqq. de Theologicis vnlgi ra- tiocinatiunenlis, fol. P.5. a. de Di- ſputationibus in publico, extraque Scbholas, Academias, P. 6. a. de li- brorum cenſura, P. 7. a. de conſi- lio in eren tmioncs cun one, in ſe Dllfieizk 9, ſoonere Re Cloon blcz, 1 Nerui Aumente agnein ili c De Ding Cuyſe⸗. Polites ſ ubi 4 1 Pruge hi ſi Plzif. liticorun J. Lipsl. 161 e kei lio in bereticos quietos, P. 7. b. ſur, A 4 42- I. ſeéqq. has, inquam, Diſ- putationes vide ipſe in Lipſio; N. Jed cum hac Bœleri cauti- Oteni one, inſertâà Dißertationi de eBrme. Politicis Lipſianis, Cap. 5. ne quæ- ſtiones de Religione, reque The- m logica, Lipſio velis magiſtro di- nEem. Nere: qui ſcilicet eſſet in hoc nfl. argumento lubricus, anceps, ,Net. vagus, in omnes formas mu- li . tabilis. 039 CoNTR. XVv. inn r De Prudentia mixta. 4, 13. Pru- lani Confer. Diſſert. Bœcleri, dentis bl⸗ Politicis Lipſ. præmiſſam. C. mixta. 5. ubi agit de Arcanis Politicis. rc THESIS Lipfi. dald Prudentia mixta Prin- * cipi, ſuo tempore, uti licet. „4: 13, 15. 16. 162 Diſputationes Politicorum 1. Quia vivimus inter ar- gutos, malos, & qui ex frau- de, fallaciis, mendaciis, con- ſtare toti videntur, aſtutamq; vapido ſervant ſub pectore vulpem. Cio. Perſ. 2. Quia per fraudem, & do- lum Regna evertuntur. Ariſt. 3. Quiia cum vulpe jun- tum pariter vulpinarier con- venit. Adag. 4. Quia id ſæpe publicus uſus, ſalusq, poſtulat, cujus derelictio contra naturam eſt: ſemperq́; officio fungi- tur, utilitati hominum con- ſulens, & ſocietati. Cic. 5. Quia natura ipſa monet: ſi recta portum tenere ne- queas, id ipfſum mutata ve- lificatione aſſequi. Clc. 6. Quia Ci, tle non ( tet keinpen entin t inelfm 7 hie dloch ten lepe iein Gin, Sltum el l Plog. 9. Cu, Wikann Ungit 0o ete, ltta 10 gi⸗ ndan Cllct (o) eefe Eer ticorun Inter a⸗ ex fial is con- Auranch hellore J. LipsI. 163 6. Quia, ſicut vinum, vinum eſſe non deſinit, aquâ levi- ter temperatum: ita nec Pru- dentia, Prudentia, ſi guttulæ in ea fraudis. Lipfſ. 7. Quia matres ac medici quoq; teneræ ætati fucum ſæpe faciunt. Lipfſ. 8. Quia, cum contendi ne- quitum eſt, clam tendenda eſt plaga. Pacuv. 9. Quia, Lyſandri monito, ubi leonina pellis non per- tingit, oportet vulpinam aſ- ſuere. Plutaroch. 10. Quia eſt etiam hone- ſta quædam atꝗue laudabilis calliditas. Baſil. in Proverb. CONTR. XVI. De præſtantia inter Pedites, & Eqnites. 5, 7, 2. YHE- Prud. waili- raris. 164 Diſputationes Politicorum THESIS. Milites pedites R. Macd equlitibus. I. Qia ad oppida propu- gnanda, aut expugnanda; e- quitum nullus fere magnus uſus eſt. 2. Quia nullus equitum eſt uſus in montanis locis, aut impeditis. 3: Quia & Tacitus omne in pedite robur eſſe cenſuit. 4. Quia parabilior eſt nu⸗ . merus peditum. 5. Quia major numerus de⸗ ditum ſumptu & impenſa. minore nutritur. CONTR. XVII. De praſtantia inter militem ex- ternum, & internum. 5, 9,4 RHE- Done exter, I in⸗ 6 ngſore 2 ie letackari Eeri non lbidine 3 Cir IO, O tenentur, 4 Gi⸗ gkayes ſar Uũbbes ho le, Lpere Jam 3 lere de bliticorun e A uproyn. nunt . e umnguin pitumtl locis, Aul omnne i1 W . 8 merus e⸗ inpeli VI. iltene⸗ 4 97 4 J. Lipsl. 165 7RETSIVS. Domeſticus miles meli- or externo edt. I. Quia infidi ſæpe exteri, &, majore ex diverſo merce- de, jus, fasque exuunt. 2. Quia exteri milites ſunt refractarii, amantq;; non ju- beri, non regi, cunctaque ex libidine agere. 3, Quia exteri ſolo ſtipen- dio, non fide, non affectu tenentur. 4. Quia externi milites graves ſunt incolis, ſoliti s- mnia, tanquam externa, aut urbes hoſtium, urere, vaſta- re, rapere: populatores terræ, quam à populationibus vin- dicare deberent. 5· Luia 166 Diſputationes Politicorum 5. Quia milites externi ve- ræ ſunt hirudines ærarii. 6. Quia domeſticus miles non fortitudinem magis, quam fidem colit. 7. Quia naturâ plerisq; po- pulis, urbibusque conſenſus quidam eſt, protegendi, a- mandiꝗq; Reges. 8. Quia domeſticus miles externo eſt modeſtior, & re- veretur, ac ſuſpicit loca, ſe- desque patrias. Objectiones. 1. At enim gens gentem Præcedit in bello, & plaga cœli non tantum ad robur corporum, ſed etiam animo- rum facit. Ergo melius, ſpre- tis domeſticis, mercenarios conduci milites è pugnaci a- liqua gente. Re- Verurr Aum ab Nicni, am ughe in oc Ver oper hoſl ginnd, de oco exe 1en niri d Lcileipi luatut ce 1S apran liticln JI. Lipsl. 167 Cterni ſe.· Responſio. rarii. Verum illud eſt, gentem s mies aliam ab alia robore jam a- D s, nimi, jam corporis, jam utri- usque ſuperari. Sed hoc er quoq; verum, ex quavis Eu- conendgs ropæ noſtræ parte, in qua a- gendir gimus, de qua loquimur, ſi modo exercitati, & pruden- As mis tes viri dilectui, inſtitutioni, vo&e. Se diſciplinæ militari præpo- ſoca, e- nanrur, celeriter manum bel- lis aptam poſſe aggregari. 2. Objettio. gehlen Sed Regi à ſubditis peri- U culum eſt, ſi eos armat: non AH wr in fide, non in officio mane- maino bunt. Ergo mercenarius do- lis e. meſtico militi præferendus. enils Responſio. Ngnadie Bono Principi ſemper illi L boni: 16 ⅝ Diſputationes Politicorum boni: pro quali certatim ſe objicient mucronibus inſidi- antium: & Tyrannorum illa fuit perſuaſio de fide ſubdi- torum armatorum: qui, ho- ſtilia cum facerent, merito timebant; bonus Princeps nihil tale metuit, cujus, ſalus populi, ſuprema legum eſt. CONTR. XVIII. 5, 14,7. THESIS. Princeps exercitui, pu- gnæg intereſſe debet. 1. Quia, ubi ſummus Im- perator non adeſt ad exer- citum, citius quod non fa- cto eſt opus fit, quam quod facto eſt opus. 2. Quia Princeps præſentia ſua robur & vires inſpirat mi- liti. Pro n ui⸗ to ſuinlu, d emptus, Derüi ſein In mil eltzin Un perie Kllatu Doyincian ertatar, re. M ſ.: nibus de bi. Ne u Diin⸗ Clvitas tu litcorun ttatim ſe bis inſi ran ila ige ſchi⸗ . gui . ho⸗ t, mentto inceps us⸗ ſilis gun l. J. Lipsl. 1695 Pro Negativa. Quia tutius videtur, ut ille ſumus, dubiis præliorum ex- emptus, ſumæ rerum & Im- perii ſeipſum reſervet. In milite ſrilicet unius ſors eſt; in Imperatore univerſo- rum periculum. Deciſio. Si ſtatus Imperii, aut ſalus provinciarum, in diſcrimine vertatur, debebit in acie ſta- re. At minora bella, mino- ribus deleganda ſunt Duci- bus. Neque enim eſt deco- rum Principi, ſi una, alterave civitas turbet, omitti urbem, unde in omnia regimen. CONTR. XIX. De numero ſummorum belli Diucnum. 5, 15, 16. H THIE- 4. 170 Diſputationes Politicorum TIESIS. Imperii militaris ſumma ſit pener unum. 1. Quia ſemper plurimum nocuere, & multitudo Impe- rantium, & regimen nullum, aut incertum. 2. Quia verum illud ver- bum eſt: Multi Imperantes perdidere Cariam. CONTR. XX. De Stratagematibus. 5. 17. THESIS. Stratagematibux, calli- disq; in bello confiliis, uti licet. 1. Quia hac arte multorum ſæpe vita conſervatur, & no- ſtrorum, & hoſtiumn. 1. Gi⸗ moco jen llcipi l 3. Oie 1a quuscl terkicit, hültin Wo apta 64 Cin Okyenien Ultione, 5 Tamm iln n. Gir Cibus ſe n dolo, Keit bor Perli 10, 9 liet, mi⸗ dro re tal nia . liucotum ſunm Plunmmn Udo lupe. el gullonn ilel ⸗ npelan . 8. rN. u, ſin altonun atul, E. n. , m Ht J. Lipsl. 17 1 2. Qüia, quod fieri poteſt modo leniori, non debet via tuteie aſperiori. 3. Quia Venator etiam ſe- ras quasdam vi, & manu in- terficit, quasdam occultus ſubſiſtit, & laqueis, aut reti- bus captat. 4. Quia dignior, magisque Coieniens homini eſt actio, ratione, & mente inſtituta, quam illa, per vim, aut do- lum. 5. Quia Spartæ, qui à Du⸗ cibus ſe abdicabant, ille, qui rem dolo, aut fuaſione con- fecit, bovem immolabat, qui prælio, gallum, majorem ſci= licet, minoremve victimam, pro re tali. Hꝛ Pro 7 * 172 Diſputationes Politicorum Pro negativa. 1. Quia veri militis eſt non fraude, neque occultis; ſed Palam, & armatum hoſtes ſuos uciſci. 2. Quia vir ſanctus, & ſ piens eam eſſe veram judicat victoriam, quæ ſalva fide, & integra dignitate paratur. Reſponſiones. Ad 1. Ratio prima nega- tur, neq; unquam plene pro- babitur. Ad 2. Stratagema fidem, & dignitatem non evertit. Non enim bellicæ iſtæ frau- des contra fœdera, aut pacta debent acui; neq; ut hoſtem veneno tollant, aut clam, im- miſſo, cmptoq; percuſſore. CON- 60 De 1 ran. 1. Vin Geſtde ceheſe le⸗ Ckuent inlelix. Kilicet lor eſt qu uU N (Konyvelen . Lon Pote iin Drannide iio,bellan . Ein lerum 1 1 Uunt: ſab ſichel Hürn au:. J. Lipl. 173 9. CONTR. XXII 6eſton — De Vrannis. 6, 5, 30. pellum lisz ſec THESIS. inter- mile i Wranni Reges ferendi. vun. 1. Quia Reges à DEo, an- A cepsque porro id confſilium, mjäce cæde ſe, qualiscunq; Princi- a ndes pis cruentare, ac plerumque derluu infelix. Silicet 1I.] Quia privati ul- .tor eſt quisquis ſucceſſit. na e. Et[z.] Moles illa Regis, ſine Meeno convellentium exitiopublico, ncon poteſt convelli. a ſenn 2. Quia pejus, deteriusq; eſt n even tyrannide, injuſtoque Impe- rilefu rio, bellum civile. in ſcch 3. Quia Principi ſummum urhiten rerum judicium Dii dede- chmm runt: ſubditis obſequii gloria cul,, relicta eſt. Zacitus. ℳ H3 4. Quia 174 Diſputationes Politicorum 4. QWia non tam rectis Re- guin imperiis, quam parendi ſcientià Respubl. florent. 5. Quia malos Principes ca- lumniando Pcjlores e etiam fa⸗ cimus. 6. Quia vitia erunt, donec homines. CONTR. XXII. QuXS1 An miſcere ſe debeat bellis civilibus vir bonus. Pro Negativa. 1. Quia bellum civile omne funeſtum eſt. 2. Quia finis in eo malus esſt: cum Duces, bonum pu- blicum ſimulantes, pro ſua quisque potentia certant. 3. WZl ſævitia Auccanes „& eri⸗ lexritas a qnu gn horret vi magniſe quodd nn interkuun 4 Ci⸗ 1ogante cuth, ale durit ne⸗ ede e Glleninn lann le Nui⸗ lacd ſner 1ui etsh bliticotum tecti Re⸗ npatenl, lotent, neir⸗ etiam a. , donee DII e , Mhett onls⸗ jlle ommme e0 Mild DNm . ertant. rli ſel⸗ J. Lipeafk. 175 feritas annexa his bellis eſt: à qua quidem imenſum ab- horret vir bonus. 4. Quia Q. Hortenſius magnifice gloriari ſolitus eſt, quod nunquam civili bello interfuiſſet. 5. Quia & Aſinius Pollio, rogante Cæſare, ut ſecum ad bellum proficiſceretur Acti- acum, aleæ huic civili ſe ſub- duxit, nec minus vere, quam lepide reſpondit, Ego, inquit, diſcrimini veſtro me ſubtra- ham, & ero præda victoris. Pro Aſfirmativa. 1. Quia, ubi diſſidium eſt, honeſte ſe à ſuis vir bonus ſejungere non poteſt. L 2. Quia Solon Medios iſtos, quietosꝗ; lege ſubhmovit. H4 3 Quia 176 Diſputationes Politicorum 3. Quia Cato, virtutum vi- va imago, non comitem ſo- lum civilibus armis ſe præ- buit; ſed etiam Ducem. Decjiſio. Alia ratio hic eſt claro- rum, alia umbraticorum vi- rorum. IIIi, cùm tranquillis rebus ad clavum ſederint, deſerere illum, abjicereque turbatis, nullo colore, nulla ratione poterunt. Sed qui antea latuerunt, nec Remp. attigerunt: cauſa nulla eſt, cur ſe nunc dent in turbidum illud mare, qui tranquillum non tentaverint. Et hic eſto luſtriorum Lipſii Controverſiarũ Politicarum, & ſimul hujus quoq; Speculi, FINIS. liticorum tutumm i⸗ niteln ſo⸗ E pre- Ncen. eſt n. R orum ir ranquiis ſederint, icereqe Ure, nula Ed qui ec Nen, puln el, gtutbidun ſo Lipti D Pecchh 5 A SPECULUM LIBRORUM POLITICORIIM JVSTI LIPSII, IN QuOo ILLI, EXTERIORE QüHADAM SUA SPECIE, APPARENT. Fecit WIIOHAEL BILoWSXN de Dulycz, Illuſtr. Gmn. Durl. Pro- Reétor, ibidemq; Profeſſor Publ. DuRLACI, Literis Theodori Hechtii 3 Typogr. Aul. M DCC V. 15 F 12 11 10 VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset Copyright 4/1999 VXyMaster GmbH nww.yXVMaaster. com