DkII46a_qt Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Orationes et poemata Beroaldo, Filippo . 1 4 . S 1 4 . P – 8 . 4 5 . “ ℳ “ ——— l . 4 „ 5 l ẽòM ₰ ₰ 4 6 5 2 R 1 ℳ₰ 5 2 3 4 S 7 4 — “ 9 N 1245 11890918 021 UIIIIIIIIIIIIIIII ℳ — 2 XLT õ ratiũnci Hon 1 iis kerbu et argumentis concſafas: cas q; te im „ &i†⁷ tradidi impreſſoribus imprimendas : fau- „— * 2. 8 Ec is tutiuſ intra chartaceam meam ſi uelectiſem. puluereo obrutę deliteſcebant. Sed ; SS mos egi fuit tibi id a me petitionibus prope quotidiauis 9— 2 flagitanti: qem mei nominis amantiſſimũ meae guãatulacue — Eta⸗ 6 . eſt eruditionis ſtudioſiſſimum cognoi-Etſane fu tii nus ĩ primis id facis quod faciendum doctiſſimi ſcriptores pre cperunt: Vt pre — — — – 5 2 e ceptòrem non inus4 ipſa ſtudia ames: rumi al pamia uics co 1 R las: qui er. norum parens merito nuncupani poteſt. Nam 4 ſteut parentes filiorum corpora effigiant. ta pr ceptor diſepulo ℳ mentes format. quaèe res Secis”norfden folenduano homo interior homine eſt exteriore preſtantior. Tũ uero perge % Aed⸗ quo cepiſtimi Martine inter ſcolaſticos träſmontanos probatiſſi· — me? er litterarum ſtudiis prout facis uigilanter incumbe. Enimue/ ro ſuauiſſimi tui mores. Ingenii ſpecimen. Naturę docilitas-ct a/ uiditas inexauſta diſcendi ſpondẽtr ſalem te futurum: ut quandocũ qʒ in patriam repedare deſtinaueris domuitionẽq; capeſſere: poſ/ ſis tecum cum cultu nitoreq; italicorum genuino opulẽétiam quo- „* qʒ litterarum in B oemiam reportare. Hic autem ibetius ur opi/ J . norneqʒ; tibi neq; tui ſimilibus ſordeſcet-proter rerum quas con tinet non iniucundaidᷣ uarietatem. Vale e er dilige doctorem. ⸗ == PHilipi Beroaldi Bononieſi Is oratio habi Raĩ enarratôe Ceor Lici carminis atch trafquiiliz qua laus rei tuſticæ conſinetur. Rudenfis litterarum profeſſoris officiũ eſt Viri pre — ſlſtamiſſimi Verba epᷣls quas tractaturus eſt accõ / α -ð modarecer oOratoné Itiis applicare ſcriptoribupquoſ eſt enarraturus. VI ſcilicet falis ſit prima oratio/ Agqualis eſt rerum explicãdarum futura materia. Ef . odum ilſe inepſus dic itur eſſe precatorqui aquam a li 7 berouinum eeiE 2 nymphixeita nen ille uideri poteſe . J. l. . — = 2 2 en rrator: qui in principio ſuaram enarrationum uagatur extra propoſitum.ei dum amphoram facere debet urceum format. Nec immerito uetus ille uiruperatur orator qui cũ diſerte diceret et uo/ lubilitate uerborum raperetur cauſam omnino non tangebat: un AQe prudens auditor et iudex bene iuquit et bene. ſed quorſũ iſtud 60 ane, ſe tuum tam bene? Nos igitur ni ab officio boni profeſſorĩs diſcede 1742 A r, 7 remus ea hodierno die dicere inſt tituimus quae agricolationi 8ͤ Vir S VY gilio et hiſto riae ſcriptori trãquillo ſint accomodata. Quac dum a nobis explicantur Vos omms quefo ut bemgne attéteq; audiatis: . 27 Nec inuiti ſexquihoram officio litteratorio imꝑtiatis: Ea enim ut S a ſperamus audietis Quac uoluptati uobis ſit audiuiſſe. Et utilitati g PES meminiſſe. Vite hominum tradite ſunt duae. Ruſtica et Vrbana. 7 E bana Quae quéadmodum loco diſtinctae ſunt: ſta femporis interuallo ſeparatae. Lõge enim antiquior ruſiica eſt. Cum ruüra diu ante ur bes inuentas homines coluerit: et immenſo annorũ numero agti „— colae urbanis antecellunt. nec mirum. Cum diuina natura dede rit agroſ ars humana edificauerit urbes: Ipſam uero ruſticã uitã P nA eruditiſſimi bifariam diuiſeruntuidetlicet in paſioriciã-et agricul/ i⸗ uuuram. Alia emmm fſcientia coloni eſt. alia paſtoris. meq; icem funt fV A., aH paſtio et agricolatio: Quae ab exiguis profecta pᷣmordiis-ad id di anitatis proceſſirut ruſtici urbanis preponerentur: Vt apud uete/ res romanos ruſticae tribus laudatiſſimac iudicarétur: Vrbanae uero ignomrnoſae. Ef apud antiquos grecos illuſtriſſimus quiſq; paſtor erat ex quo alios greco uocabulo polyarnas alios polyme/ . las alioſ polybutas uocitarunt.a multitudine uidelicet agnorum o uis ac boum. Romani cum uirum bonũ laudabant eu bonũ agri / colam bonnmq; colonũ appellitabant Ampliſſime enim laudari exiſtimabatur qui ita laudabatur. In fãto deniq; honore tãtaq; eſ/ — timatione apud priſcos fuit ruſticatio ur imperatores romanos nõ roi S, puderet manibus Triunphalibus colere agros: Tractart ſemina AKlau!: Diſponere arbuſta: et eadem diligẽtia metiri arua qua caſtra-et ea OD— dem cura exercere ligones et ſarculaqua gladios et pila: Ipſi proceres urbis in agris morabantur. Ef ut iquſt eleègiarũ ſcriptor Centum illi in prato ſepe ſenatus erat. et cũ cõſiliũ publicũ deſiderabaa uillis accèſebãt᷑ ĩ ſeatũex quo uiatoribus nomé é iditũ ſenatores duces q; in urbè accerſétibus. Aranii Cucinato üiator attulit dictaturam. Seiranuũ inuenere ſe rentem oblati honores. Poriius Cato ile Cenſoriuset omniũ bonarum artium magiſtenagri colendi ſtudioſiſſimns fuſ et uilla ticis uoluptatibus i primis oblectabat᷑. Inter exlerũos quoq;Ab dolomino agrum colentiregimen Tyriorum ultro traditum eſtet ultro oblata ſunt regiae maieſtatis inſignia. Prelerea nobiliſfſima rum familiarum non aliunde cognomenta ſunt ꝗa rebus ruftia — nis. Nam Fabii. Lentuli. Cicerones a legummibus quae quiſq; Lo V 25 αo optime ſerebat cognominati ſunt: Pſones à pinſendo nucupati. Muita quoq; nomina habemus ucterum Romanorum ptim a ma iore ꝑptim a minore pecore dedueta. Nam iunios bubulcos. Stati lios tauros. Pomponios uitulos cognominaruũt. Et Porcii Ca tones ? e Annii capre inde dicũtur. Qninetiam Italiam nuncupa tionem traxiſſe a uitulis quos greci antiqui italos uocabant?: Et Romanoruũ populũ a paſtoribus eſſe ortum nemonon nouit. huc adde; ex agricolis gignut milites ſtrenuiſſimi :? et optimi Lyro nes ex robuſta ruſticorũ iuuétute deligebãtur. Firmiora eienim ſalubrioraqʒ ſunt corpora corunvqui ſub dio artus roborãt foris qʒ uerſanturꝗᷓ qui i urbibus intra conſepta umbroſa deſides cõ/ ctant᷑. Fr Hinc me hercules eſt ꝙ greci Romaniq; Templa eſcula pio medicinae deo extra urbes edificabant. Quia uideſicer crede bant fideliusconſtantius q; illos ualituros qui in a gris ꝗᷓ qui in ci/ uitatibus habitarent. Hinc ilſla ucterum romanorum maſcula pro / les agreſtibus operibus exercitata et ſubdialibus durata labori / bus/hellicos tumultus martias q; exercitationes facile ſuſtinuit et aduerſus heſternos hoſtes ſemper uictrix ſemper inuicia ſurexit. Enimuero tempora illi iia piiebantur Vt nonis tantum diebus reſ urbanas reuiſitarent reliquis ſeptẽ diebus res ruſticas exercerét. Vñnde et nondinarum conuentus conſtituti. Preterea cum merca / en⸗ ,.W„. torum quſtus ſit periculoſus et calamitoſus cum feneratorum in honeſtus et dedecoroſus Cum opificũm ſordidus et illiberalis: Solã eſt agricũltũra ex quã queſtũs ſtabiliſſimus honeſtiſſimus q; cõſeꝗt minimeq; iuidioſus: Quã Ariſtoteles ĩ occοπι½πſτιιαορ tiſſimã ſecũdũ naturã poſſeſſionũ ese cõmemorat. ĩ quã catõis ora culũ uitẽ qᷓſtuoſiſſim iudicauit. ſcropha uero pratis pᷣmatum bo/ WwnoaHvä 5 „ C PO„ ,deie 2, 2. 1i. S Podfm Pio vrecv ₰ n in Brah 7 7 nitatis dedit: a quo amiiꝗ prata pata nolauerũt. Hinclocupletes ap pellati loci hoc ẽ agri pleni. Et ipſa pecunia ipſumq; peculium a Eora nomen ſortiuntur quod in ruſticatione queſtuoſiſſimum é. uod unum diuitiarum genus apud ueteres uſurpabatur. Extãt tamen auctores inclytiſſimqui autumant pecuniam a nota pecu/ dis eſſe appellatam: qua ſignatus fuit ex cre nümus a S eruio Tul lio rege romanorum. Theſeum quoq; apud grecos memorie pro ditum eſt ſignaſſe nümum bouis nota ut ita ad agricolationem at ticos prouocaret. Vnde hecatonboon quod eſt centum numorum: et decaboon quod eſt decem appellant ab eo nũmo in quo effigies bouis erat inſculpta. Quinetiam luculentiſſimi ſcriptores fortu natiorem beãtioremq; ruſticorum uitam ꝗᷓ urbicorum eſſe dixe / runt. Et olim Delphicus A AaHn Rophodium dixit eſſe feliciſſimum: Qui paruum quidem prediolum colebat ſed annuiſ uictibus large ſuſficiens. Ex quo nunꝗᷓ egreſſus ferebatur. Et Di oclicianus imperator imperio imperatoniaq; purpura depoſitis/fe ſtinabudus ſe cõtulit ad Tranquilitatem rei ruſticae quietiſſimã. IIIicq; in ocio beatiſſimo conſenuit. Et Atalus Revomiſſa regni V . adminiſtrationehortos fodere cepit et gramina ſeminare. non minus uere ꝗeleganter ſcripſit Mantuanus Homerus. O Fortunatoſ nimium ſua ſi bona norint HTAE mone NANAgricolas. Quibus ipſa procul diſcordibus armis- Fundit humo uictum facilem iuſtiſſima tellus. Idem ſecundum litteratam uitam qua nihil eſt excellentius nihil q; amabilius: cribens facundiſſim Rura mihiet rigui plãaceant in ualibus amnes 2 Flaumia amem ſiluas q; iglorius: Er ab Oratio decẽétiſſime dictũ ẽ Błeatus ille qui procul ne gociis Vt priſca gens mortaluum Paterna rura bobus exercet ſuis Solutus omni fenore. Lucreſius quoq; de uita ruſtica loquẽs ait Tum loca tum ſermo ium dulces eſſe cachini Conſucrant. Agreſtis enim tum muſa uigebat. Et ab eodẽ ocia agricolarum dia hoc eſt generoſa nuncupantur. Merito igitur de agricultura. tam honorata tam laudata. famqʒ frugifera non ſolũ priuati ſcriptores precepta tradiderunt: Verũm etiã reges opeępre tiũ ſe facturos exiſtimarunt ſi de re ruſtica libros cõdidiſſet. Nee talem ſcriptitandi ꝓuinciam maieſtati regiae indecoram eſſe cre / diderũt. Siq dem Hiero. Attalus Philometor: Et Archelaus Re- . ges. Xenophon et Mago duces de ruſticis rebus diligeriſſime ꝑ/ ſcripſerunt. Complures uero minori fortuna: non minori cura apud grecos negotiũ iſtud ſcriptis ꝓdideruůt. Apud ſatinos aut. M. Cato.ꝗ dictus eſt optimuũs orator. opiimus Senator. optimus Imperator/Agricolationem Ciuitate romana donauit: et eam lo⸗ qui latine primus inſtituit. Cuiũs liber extat cruditiſſime conſcri ptus et propter uetuſtatem adorandus. poſt hunc duo Saſernae Pater et filius:deinde Tremellius ſcropha. Cor. Celſus Iulius atticus. Tulius grecinuselulius hyginus. et gargilius Martialis hanc materiam ꝓſequti ſunt. Quorum iolumina Calamitate tem orum et incuria mortaliũ deperdita deſyderantur. Ex his uero Laguntur Terentius Varro rem ruſticam expoliuit. Pinmius com poſitiſſima breuitate uenuſtauit. Paladius decentiſſimo ordine di ſtinxit. Columella aut tãꝗᷓ ruſticationis parens eam diligentius e rudiuit : et totũ diſcipline corpus luculentis uoluminibus com · plexus eſt. Sed nos maxime omniũ Virgilin in Maronem Vene . remur. Qui quaſr canõ fuit poſterioribus ſcriptoribus agricultu rae precepta petentibus ab eo uelut a lege quadam. Quo uno Co s lumella precipue eſt uſus archetypo: qui Carmine rem ruſticam fecit eloquentem. Eamq; ünũs omniũ maxime illuſtrauit. qur tan to maior eſt heſiodo aſcreo in hoc ſcribendi genere apud grecos preſtantiſſimo: quanto Mãtua maior eſt aſcra. Laudationibus Ma . ronis ĩ preſentia ſuperſedebimus: cum illius tãta ſit gloria uũt niul ES5 N lius laude creſcat.nullius uituperatione minuatur. Hoc unum oj biter dixiſſe contenti ſimus Virgilium tantum ĩter latinos poetas omnes excellere ꝗtum inter minores ſtellas luna ſplẽdeſcit. Cni non fauor principum nomen conciliauit. Sed ingeniũ diuinum- eximiaeq; uirtutes fauorem principum er populi comparauerunt. Qui hoc ſolus aſſecufus ẽ ? ut appellatione poctae Virgilius apnd latinos intelligatur. Sſcuti apud grecos Homerus ſicut nuncupa tione urbis roma ſignificat᷑. Eſt enim poeta hind dubie incoimm pa rabilis et quẽ ceteri oẽs lògo ĩteruallo ſubſ. equantur.ut ueriſſime ſcripſit Quiĩtilianus : et olim populus romanus audiiis in theatro Virgilii uerſibus ſurrexit uniuerſuscet preſentem Tpectantemq; poetam tanꝗ alterum auguſium eſt ueneratus. Hi EA AE üen oès ſcriptores certati extollũt. De quo Alcinius pocta ſic ſcribit. De numero Vatum ſiquis ſeponat homerum Longe erit a primo quiſq; ſecundus erit. Et ſi poſt prſimum Maro ſeponatur homerum Longe erit a primo duil q; ſecundus erit. hunc etiam duo iu lin / I gua uernacula excellẽtiſſimi poetae. Franciſcus petrarcha. et Dã tes florentinus ſũmis laudibus decorarunt. Cõſenſus cruditorũ eſt nullũ latinorũ poetarum. P. Virgilio eſſe comparandum nedũ aequipandũ. Qui a lactancio noſtrorũ pᷣmus. a Seneca Vates Ma ximus: ab Auguſtino poetarũ oĩum preclariſſimus et optimus ap pellatur: Quem Alexander romanus imperator platoné poetarũ nuncupabat. Enarrabimus itaq; conſultiſſimũ rei ruſticae illuſtra toré. Ex diis bene iuuãtibus Virgiliana georgica auſpicabimur. In quibus tam emunctus tam eloquẽs tã eruditus eſt: tam deniq; bſolutus conſumatus q;. Vt non pauci ingenio doctrinaq; preſtã Lonys Son—α☛απ ern zes: Georgicũ Maronis carmen enceidi illi diuinae anteponere nõ uereantur. Ego uero ut hoc diiudicare no auſim: ita illud affirma * f — — * — re non dubitem in georgicis Maronianis tãtã eſſe rerum uerborũ q; copiam: tãtam multiformis doctrinae cognitioneraug ãtam ĩ pau 2* . - Some, Ne Patne ve ciſſimis ſcriptoribus nouiſſe memĩerim. Enarratio huius pocma/ tis complectet᷑ enarrationẽ columelae. Catonis. Varrõis. aſq; pal/ ladii.miulta quoq; plinianae eruditiòis cũ Virgiliano carmĩe eno/ dabimus: quae ꝓphanũ uulgus ignorat. Eidé ét lectiõi multa iuriſ conſultorũ accommodabimus. apud quos fituli fũt rerũ ruſticarũ ut de fũdo ĩſtructo.de ſeruitutibus prediorũ:finiũ regendorũ:de aqua quotidiana et eſtiua: de fonte de riuis: et multa id genus ĩter legẽdũ obſeruabimus: ꝗᷓ curioſi leciores georgicorũ fuerĩt diuus Auguſtinus diuus q; Hierony. qui ſepiuſcule iſtius poematis ci / tãt teſtimõium.et ĩ pmis hieronimus ĩ epiſtola ad ruſticũ mõachũ Verſus illos decẽter uſurpat: Ecce ſupcilio cliuoſi tramitis undã elicit: qũorũ pulcherrimorũ uerſuũ Spectatores ẽe admonemur ĩ decretis. Di. nouiſſima de conſecratiãe. Lecſioni maronian copu lata erir lectio ſuetonii traquilli ſcriptoris andidiſſimi Cin omt ui conſẽ/ ſu eruditorũ dat᷑ palma in uitis impatorũ ſcriptitandis. Et qmad modũ Virgilium rei ruſticę ſcriptores exemplar habet: Ita S ueto R NR ,⸗„ „ . . „ . . — 2 PLo ſ PnE niü taꝗ ducem poſteri ſequti ſut ĩ hoc genere ſcribendi. Vnde Iu/ lius capitolinus/ ꝓfitet᷑ ſe illo modo et ordine ſcribere uelle de ĩꝑa/ eoribus/quo S uetonius tranquillus ſcriptitauit. Et diuus hieroni! mus ſcriptorũ eccleſiaſticorù Catalogũ texens ducem fequit᷑ tra . — —èʒr ——0 D.⸗Wz —— . — quillum. et eius uolumen de grammattcis et rethonibus uenuſtiſſi me conſcriptũ habet Arche typon. Idem a flauio uopiſco ſeriptor emendatiſſimus et candidiſſimus appellat᷑. cui dicii familiare fuiſ ſe amare breuiaem. Erit ENR ti duile kakain in 52 e VN lucidiſſimo ſpeculo contemplar qui mores quaèe ſtudia fuerit uiie è . Quo 2 rum maximorũ: Quoruũm cognitã uita ſententiam illam platonis 2 —— —ð ueriſſimam eſſe cõprobabit᷑ preclara ingenia: Quemadmodũ uir Ke⸗ TCO tures maximas ita uitia quoq max n äccre ſolere.et quod nos qrimur id maiores noſtros qꝗſtos eſſe: uidelicet illõ priſco ſeculo e⸗ uerſos fuiſſẽ bonos mores: regnaſſe nequitiam. et ex impatoribus plures extitiſſe flagiciis maculoſos/ꝗ uirtu ibus decoratos. Ommis hiſtoryę iucũda cognitio eſt et ferme omnes hiſtoryci fauorabiles: ſed fanto fauorabiliores illi cenſendi ſunt: quanto dignioribus ſũt accommodati. p̃ncipibus autem accommodatiſſimi ſunt libri de uita et moribus pᷣncipum concinnati Qualis eſt Suetonius. Vn de capiant exempla quae imittent᷑: Et quae Vſtanda ſunt: Vitare con dlcant. Hiuc eſi Demetrius phalefeus ptolomeum regem monere ſolebat ut libros de ĩpio regnoq; compoſitos lectitaret. in illis.n.ſcripta documenta contineri: quaè amici monere non aude/ . ant. Et Scipio ãfricanus Iaũñdat; paediam Cyria Xenophonte- . eleganter magis ꝗ fideliter ſcriptam/nunꝗ dimutebat e manibus. Quam Cicerò cum Impator eſſet totam legendo contriuit: hoe duccs. hoc pncipes maxime decet. hoc à ſummatibus uiris fieri de beti legendo tranquilloquod AXfricanus-quod Cicero in xenos phonte factitarunt. Nos uero faciã nus id quod Cypranus: qui Sy Bg e abſq;ʒ Tertulliani lectione nullam diem preterite pmiſit qui Cre Ce 2 22 1 bro dicere ſolebat. Da magiſtrüm idelicet Tertulianum ſignitiſ cans. Nulſum nos quoq; diem ſine fraqutlli lectiõe prerereamus Erſicur Archelilas anfer iret dormmifum et mane cum ſurgereti bat ad homerum lectitandum dicens ſe pergere ad Amaſium: ita/ nos et matutino et eſptio tempore ad tranquulli lectionem pinde ace dulcis amaſii accedamus. et iñ eo uecerum ĩpatorum uitam mo/ res geſta cõtemplemur.nè pueri ſemp eſſe iudicemur. Nanq; ne/ ſcire quichante uam natus ſis acciderit id eſtſemꝑ eſſe puerum. Erit medius fidius ranquilli lectio plena iucunditatis plenaq; e/ ruditionis. ſed eruũditionis neq; ꝓtritae neq; triuialis in qua hoĩes alioqui eruditi allucinant᷑. Quae recõdita ẽ et clauſa ĩ litterarũ ite tiore ſacrario. In cuius ueſtihulo herent homines male litterati. a. ilii. ———————— — 2è? . — rrEr ð — Sed quid eρο tam mülta de uirgilio tranquilloq; cmemoro. quo rum eruditio eruditiſſima: et fãcundia facundiſſima per ſe patet et maniteſtaria eſt. go uero omm ſtudio omniq; Migentl elabora beoao ct omnnibüs üiribus-neruisq; contendam Implicita explicare- nodoſa enodare. et abſtruſa recludere. In ſumma ꝓ uirili parte cò =ð nitar:ui nulli audito rfum enarrationes noſtrae ſint future ĩfructu/ oulae:ut nullus gymnaſii noſtri cultor aſſiduus merito dicere poſſit ſſẽ operam et impenſamſub magiſro penitendo perdidiſſe. Sed iã Eamnα enαtempuseſt canere receptui. Et uela orationis meditatae complica/ re:Vt deinceps extemporalis eloquutio oram ſoluat. et per aequor patentiſſimum minime cũctabunda diſcurrat. Cuiuũs merces incõ poſitae/nõ minuũs füturae ſint frugifere atq; iucundae: ꝗoratiõis cõpoſitiſſim ae fuerũt. Võs qſo ut qucadmodũ iamn quę diximus at tente audiuiſtis: Ila quæ dicturi ſumus attéte audire uelitis. Di xi Philippi B eroaldi oratio habita in pncipiò enarrationis gropertii continens laudes amoris. . 7 D* „ Hmi: Cuius Iuculetis diſſertationibus libri Pla/ rioR X„, F nt tnis ſunt refertiſſimi: quadam̃ olim oratione Lon Pbo rde AQamorem uituperaturus ob lerecundiam pallio vEH . . * per palinodiam hoc eſt contrarium cantum ce/ ſetiari amorè laudaturi ſot et maxime laudabilis. poefas q; amaſios atq; poeſim amatoriã do/ cebimus et grauiſſimis profeſſoribus cõuenire dignaq; eſſe id ge nus poemata: Quãe ¶ gymnaſio litteratorio publica ꝓfeſſiõe palã explicentur. Nouiſſimo loco porabimus ea adhibita peroratione- Quat᷑ neq; auribus ueſtris iiucda neq; mẽtibus ĩfructuoſa futu / 7 ra ſit. Quę ſingula dũ a nobis ſũmatim ptractant᷑: Voõs ꝗᷓſo mẽ ſi 5 Ce ra: cuti facere cõſueuiſtis benigne attẽteq; audiatis. Magnuũs deus eſt Fi R 5 2 n Be Pü desz bomigezg minideut Philofopherd ſpict ſſi 3/ mi dixerunt. et ob originẽ antigꝗſſimã ĩi pᷣmis honorandus. ſiꝗdem heſiodus cecinit poſt illud pᷣmordiale chaos vepẽte terrã atq; amo/ rem ſimul extitiſſe. et ut iqt elegater pmenides Amte deos omneſ pᷣmũ generauit amoré. Vnde ab orpheo-Quẽ diuus Auguſtinus Ocrates ille fſons philoſophorum/Viri clariſſi/ caput opperuit. Idem mox ciuſdem laudationẽ Id apio atq; reuelato capite factitauit. Nos quoq; ipre 6 apite dice mus ſed aperto'nõ pudibuũdr tergiuerſãtesue: Sed ſeqdeſtrato pu dore alacres deũ illũ laudabimus: ꝗq unus ert maxime laudãdus é?ꝛ: inter theologos pſcos äãnumerat coghſMmſ☛iafüs é phanes ab eo ex chao pᷣmus apparuit.plũies amoesicuti ueneres fabuloſa fi xit angias. Qüct luculefi ſchi ptores poſteritati cõmedarũt. Nos uero omiſſis reliquis- AXmorẽ illũ celebremus. quia platõe diuini/ tus memoratur. Quti uſirtutes amatoribus ſuis côcihat. Qui nos diis amicos facit. Noõs a platonica diſciplinaã-ne digito quide. ut dicitur trãſuerſo recedẽtes laudemus amore put laudari merexr. dicamus q; eũ elſẽ celeſtẽ. Beneficũ. pacificů. p ilcherimũ.qui moᷣ talibus maxiorum bonorũ cauſa é. qui pacẽ largi᷑ höibus. Qui uẽtis requiẽ:qur mari trãquillitatè. eméta ſocietate côgluti/ nat. qui cuctas animãtes familiaritate cociliat. Peniuolétie largi jor.maliuolẽtiae exterminator. Et quẽadmodũ cõiungi ſon põt a maritudo cũ dulcedic.caligõ cũ lumie. plunia cũ ſeréitate Pngna cũ pace:cũ fecũditate ſterilitas.cũ frãquillitate tẽpeltas ita cum a more odiũ. Inuidia. Iinor. maliuolétia copulari nô poſſut.et qmad qᷓunt ſeꝑari. ita ab amore diuelli nõ poſſũt.beniuolẽtia. Societas. neceſitudo. cõcordia.Hic . . amabiliſſimus. amiciciae nodus pn modu radius a ſole. calor ab EErerk Slacie. câdor à niue. ne ceps q; ad beniuolériã cõglutinãda unde ab amore amicicia nüů/ cupatam eõ ſapiétes tradiderut. Quod eſt ĩ nauigio gubernalor. quod cinitate magiſtratus.quod ĩ mũdo ſol. hoc ifer morfales et amor. Nauigiũ Iine Zübernatore labaſcit. einifas ſine magiſtra tu piclitat᷑: muũdus ſine ſole tenebricoſus efficitur. et mortaliũ uita ſine amore uitalis nõ é. Tolle ex hõibus amoré. ſolé e mũdo ſuſ/ taliſſe uideberis. Huc adde hic deus a nobis oem ruſticitatem a molit᷑ ols el um qʒ mũdiciarũ pater ẽ. Vnde uenuſte plau tinus ſenex. Amorẽ deũ appellat miditiãtem. eu q; nitidis nitoni / bus ait ãtecellere. Da mihi hoĩem efferũ atq; truculétu. Fuc amor eueſtigio mollẽ reddet et manſuetũ. Da rude er ruſticanũ. ſtatim ab amore fiet ingenioſus et urbanus. Da ĩcultũ. ab amnorc cultiſſi mus efficietur. Genñiq; torpor oĩs. ſegnicies oĩs. ſomnus lethargi cus. marcor. ſqualor.ĩcuria ex amoris contubernio eliminanf. inm quo induſtria: nauitas. uizilantia. ſolertia. cultus. nitor cémoran tur. Atqui amoris accuſator quid tantopeĩquit huc de laudas et extollis? Qui multos mortaliu dementes fecit. qui multos a ſemi / ta uirtutũ i uiam uitiorũ decliuem recipitauit. Qui muſtis exifiu cõcinauit. huic ego tam ſcuero obiui gatori: tamq; aſperò anoris criminatori ita breuiſſime reſpõded. No eſt iſta amoris culpæſee Tare e 6613 2 „ 2 adoLn — hominũ qui amare neſciuerunt. Sicut.n. eſt quidam modus in re bus: ſũt ꝗdã preſcripti fines: quos ultia ꝓgredi nephas e: ſta in a-/ more eſt qdam mediocritas adiibenda. Philoſophorum ſententia eſt moderatas eſſe Virtutes: excedentes modum atq; menſuram ĩ/ 2 IS5=5. ter uitia reputari. Vnde ab uno de ſeptem ſapientibus dictum eſt. eP nnS quod latine ſignificat ne quid nimis. cui aſtipulat᷑ oratiana illa fententia. rtind eſt medium uitiorum et utriq; redactum .hic modus hec menſura hoc ſempamentume quod uirtutbus adhibet᷑: I amore quoq; adhibear: et ꝓcuͦl erit oĩs de amore conqſtio. Nam ut inquit eleganter et uere plautinus ſeri uuus. Bonum eſt pauxillum amare ſane. Inſane non bonum eſi 4 ne E S m Qüidhöm t hoc idem precepif diifint dogmaris doctor apoſtoluſ *ſen .- precipiens in nobis ordinatam eſſe debere criaieme Qiheimͤl tis ut inquit Origenes inordinata cõſpicit᷑. Vocabulo autem cati⸗ tatis amorem in canontcis ſcripturis appellari hieronymusauguſ/ . na iz Ir Yon ſtinus q; nonificit,fetere non ſaüdes Aiifimus amonss illiss uul W garis atq; cois: qui pecuinis belluinis q; libidibus dominat᷑. Sed . illius precones exiſtimus qui celeſtis eſt: quem greci Erota appel/ litant: a quo exiſtimat Plato ĩ cratyllo heroum nomen deriuari?: G uis Auguſtinus et Marcianus capella etymon-hoc eſt interpreta mentum noiĩs heroum aliunde deducant. Et cum nihil alind ſita- mor ſicuũti doctiſſimi philoſophorum difinierunt ꝗᷓ fruende pul/ V 5& ſter chritudinis deſideri ũ: ilum nos amorem lauũdamus celeb ramus- 4 . extollimus: qui pulcherrimus eſt. qui ex pulchrorum deſiderio na tus: pulcherrima plura mortalibus cunctis ĩptit. Non ne artes ut reliqua omittamus ab hoc quaſi quodam fonte fluxerunt? Non ne hic omnium ĩuentionum autor eſt et ꝓpagatore medendi nanq; et diuinandi et ſagittas ab arcu excutiendi diſciplinam amore du/ ce iuemit apollo. Texendi artificium minerua. fabricam aerariam uulcanus. menſuras et pondera phedò: litteras mercurius. leges ceres.quae ob hoc a grecis theſmophora ideſt legifera noĩat᷑. De/ niq; omnes qui ut ĩquit Maro p artes juentas uitam excoluerunt Mmnore impulſore atq; autore cõmenti ſunt nouas inuentiones. Non. n. falia inueniſſent niſi talia adamaſſene. quod ꝓꝑ a- moris beneficium aialia cuncta progenerantur ĩ terris. Non pe ca quae ia imata dcunt amare quodã modo exiſiimant᷑. binc Ma gnes ferrum trahit. Succinum paleas. cecias nubeſ. et ut inquit Empedocleſ. Arida ferra amat imbreſ. Et nemo non ut iuquit bie ronymuſaliquid amat. Deniq; amore conſtant omnia augeſcunt- — — — — = = S. =. — —☛ =— — — — ☛⏑ — — — S= S —0 — — — floreſount/ propagantur. Et ut autor eſt Ariſtoteleſ in ethi? ciſid cuiq; uoluptati eſt: Cuiuſ dicitur amator. et iucundiſſi / mũ eſt re amaia potiri. Ig'r᷑ amorem colamus amorem meritis pre coniis extollamus: a culus ſacrario ꝓcul abſcedat ꝓphanũ uulgus hoc eſt homines inuidi atq; maliuoli. Sicut.n. uon conuenit men! dacio laudare ueritaté: pauori fortitudiné. Vitiõ nirtuté: ira mali/ uolo amoris cultura nò cõuenit. Quĩpotius qui maliuolus éis co lat atq; ſectet᷑ deũ amori contrariũ. Quẽ priſci Anterota q̃ſi cõtra erota hoc eſt contra amorem eregione collocatũ nücupauerũt. Ce terũ cũ ille qui deũ colit amet et facerdotes: Nos qiii amoris culto/ res eſſe olumus, diligamus illius ſacerdotes. ꝗ ꝓfecto ſũt poetae amaſii atq;ʒ elegiographi: quorũ lepidiorã poemata non ſunt aſꝑ/ dere uerſiculis amatoriis et laſciuire pmitti᷑. Nã utiꝗt Catulus. Caſtũ eſſe decet piũ:poetam Ipſũ:uerſiculos nihil neceſſe eſt. Qui tum deniqʒ habent ſalem: et leporem Si ſunt molliculi:ac parum pudici: Quod auten amatdria ſcripta- nullũ prebeani ſpecimen morũ nullũq; ſint uitae turpis ĩditiũ te/ ſtalũr/ Adrianũs impator: ꝗ Voconii poetae tumulũ uerſibus ex ornans ita ſcripſit. Laſciuus uerſu mente pudicus eras: et ab Oui dio decenter et uere dictũ eſt. Crede mihi mores diſtant a carmine noſtro. Vita uerecũda ẽ: muſa iocoſa mihi. Ouidio ſubſeribit feſtiuiſſi⸗ mus poeta epigraãmaticus de ſe ipſo ſcribens. Laſciua eſt nobis pagina. Vita proba eſt. Quĩdaut poetarũ exempla cõmemoro? cũ Teueriſſimi ſanctiſſimiq; philoſophorũ ludicros amatorios q; uer⸗ ſiculos cõſcripſerint: qui fãto ſãctiores exiſiimãt᷑ ꝗto aptiores. fã/ to pudicicius compoſiti: ꝗto ſimplicitus ꝓmulgati. Deniq; audiſe uel unicũ dei philoſophorũ platonis exemplũ. qui nerſiculis hu/ iusmẽéi amõòes ſuos nõò erubuit ꝓfiteri laſie ſta poſſumus iterptari Suauia dans Aghatoni. Animã ipſe in labra tenebam. Egra et. n. ꝓperans. tãꝗ abitura fu it. Ex his ne qſo uerſiculis parũ pudicis platonem ipudicũ exiſiĩa bimus: plaltonis q; mores ifamabimus? qu tãtũ abſuit ab ipudici/ cia. quatũ uerſiculi a pudicicia. Cuiũs uita fanto pbalior fuir ꝗto muſa laſciuior. Ne longum faciam; ſi ſcripta ommia: quibus nanda neq; ꝓ argumento ipudiciciae ſunt habenda: er ꝗquis uefus E ⸗ n 1 61 uerbu Fitlemelle hominuũ uiſam qualis ſit oratio tamẽ poetis lu 7 amores res q; amatoriae continentur ſunt cũ ſuis ſcriptoribus re 21 pudianda: Repudientur canonice ſcrtpturae hoc eſt iſtrumenti ue n onνασ⁹n n*ν teris luculenta illa uolumina: quibus hihil ſacratius nihil religio / mννà‿ αn αNſius nihil miſtycum magis exiſtimatur. Iiber Geneſeos abiiciãt᷑: 7 quoniam in eo amores lIacob et Rachaelis: Cõöcubitus ſichen cũ dina uiolentus: ſtaprũ Iudae cum nuru thamar referuntur. nemo librum numerorum ſummat in manibus. quonmiam iſraelitici po/ puli fornicationes cum filiabus moabitarum ĩ eo perſcribuntur. Caue legas Iudicum uolumen. Còtinet enim Sanſonis robuſtiſ ſimi molliſſimos cum puella dalida complexus. libtù Heſter ne tangito. docebĩt enim te quemadmodum Aſſuerus Rex amorem amore ſicuti clauum clauo trudere conatur: ẽt ad impatientiam a . moris leniendam per ſingulas pene noctes nouas puellas deuir ginat efſficiens ex uirginibus mulieres. libros Regum rtaꝗ nephaã 1 explodito.quibus dauidis et berſabes adulteria: eiuſdem ſene ſcentis cum adoleſcentula ſunamite complexus: Ammonis cum ſorore thamar inceſtus infandus: Solomonis cum Reginis con cCcubinis q; inumerabilibus fatuae amationes commemorant᷑. Ef GCäankh Hâhn. ut ſeniel finiam. ipſum canticum canticorum tãꝗ ſireneos cantus obturata aure tranſito: Cum meros amores meramq; impudiciciã niſi miſtyce intelligamus reſonare uideat᷑. Ideoq; apud hebreoòs obſeruabatur ne quis adoleſcentulus libellũ illum teneret in ma nibus:me quis puer illius lectione oblectaretur. Igitur cum ſacris uoluminibus amatorias res contineri. caq; non magis a prophãis- Iͤ rreligioſis hominibus quotidie legi quotidie ĩ templis nõ clã ſed palã decãtari uideamus: Tandẽ fateamur licere poemata laſciuiõ tia ſcribi :et ſeripta lectitari citra oẽm criminatõem. Et᷑ nos nemie ut ſpamus ĩ ꝓpbãte enarrabimus Amaſii poetae ꝓpertii/amatoriũ uenuſtũq; poema. Quo nihil ĩ hoc genere exiſtimo fieri poſſe pfe ctius :de cuius eruditõe excelleti elegatiſſimoq; ſplédore ĩ preſétia tacebimus: cũ iã receptui canédũ ſ ker ä miſer ſeſtu digna a noſ bis pſcripta ſunt i noſtris cõmetariis. quorũ lectõ ſtudioſis erit ut côfidimus frugifera: et à nemĩe nꝗ bono ĩgenuoq; lectore pbabũt᷑ Cũ ꝓperiio piter ꝓgrediẽt᷑ dimidiatus S uetõius: ut luculẽtiſſimo ſcriptori extremã manũ ĩpõamus. ad cuius lecfionem ne illoris ut aiũt pedibus accedamus morèe noſtro. Iſagogica qᷓdaã hoc ẽ itrodu ctoria premittemus. Quae uſui uobis ſit audiuiſſeet uoluptati me miniſſe. Vos ũt facitis Iibeter andite. atq; aium aduertite. Dixi. 4 Philippi Beroaldi oratio habita in enarràtione Titi Liuii ae Silii talici continens hiſtoriae laudationem. ficium eſt boni ꝓfeſſoris/Viri pre ſtãtiſſimiid Hs SE ſor SI uelle ꝓfiteri quod auditoribus utilitatẽ eũ uolu S, . ptate maxiĩa allaturũ ſit: quod ſcolaſiicorũ auri bus ſatiſfacturũ: quod tpibuũs ſit futurũ accõ/ ,& modatũ. hoc ego ſemp omni ſiudio ac diligẽtia ſuperioribus annis efficere contendi et ĩpreſe⸗ tiarũ effecturum me eſſe cõfido Cum duõs celeberrimi noĩs ſcri ptores ex omnibus delegerim quos in hoc auguſtiſſimo gymna/ ſio profiterer: quorum lIectio et prodeſſe et delectare plurimum poſſit atq; His temporibus ſit futura maxime conueniens. Nam cum omnium diſciplinarumcognitio utilis ac incunda mor talibus ſit: hiſtoriac cognitionẽ medius fidius utiliſſimam iucũdiſ⸗ ene n 7 90 LA⸗ ſimamqʒ eſſe cenſeo ex quo cum multum omnibus ſcriptoribus 2,22 1, debeamus/qui non ſolum ſibi ſed etiam poſteris uixiſſe credunt᷑ 5 plurimum profecto Hiſtoricis debere nos non poſſumus ificiari: quorum labore ac induſtria effectum eſtut omnium aetatum: om/ nium gentiũ: omnium populorum res geſtae omnia preclara fa/ cinora ſcirentur a nobis intelligerentur cognoſcerentur. Vt cun/ cta cunctorum illuſtriſſimorum uirorum dicta facta ue memoratu digna contfueri ediſcere recordari liceret. qua quidem re nihil pul chrius nihil iucundius nihil magnificentius excogirtari poſſe cõ/ tenderim. Etenim ut a Cicerone ſcriptum eſt diumnitus nihil ea- rum rerum ſcire quae antequam naſcereris facte ſint hoc eſt ſem p eſſe puerum. Cognoſcere uero res geſtas memorie ueteris: or dinem tenere ãtiquitatis: exemplorumq; omnium habere notitiã decorumlaudabile ac prope diuinum eſt. Senibus ideo maior ”ü auctoritas eſtꝗuonian ob longam aetatem plurimas res noſſe ac Pen e eoHoen enn uidiſſe credutur. at Hoc ſuuenibus cognitio hyſtoriarum preſiat- ut etiam preteritis ſeculis uixiſſe uideantur. et illime herclea doleſcentesqui Fyſtorias habeant ad manum et exempla Itlu/ ſtrium uirorum in promptu tanto ſenibus ſunt anteponendi: quã to plura negocia complectitur hyſtoria multorum ſeculorum ꝗ faciat hominis uita longiſſima, huc adde quod qui bonus dra- Sewa⸗ Song αι1ι Ai E&YWααραü tor eſſe concupiſcit in primis abundare debet exemplorum copia et noſſe ꝗplurima . Nam cum̃ ſit hyſtoria feſus temporumIux ue E, ron, 2 7 ritatis magiſ tra uitae nuntia uetuſtati MRihil ambigitür quin ora . tor optimus eſſe non poſſit niſi fuerit antiquitatis/exemplorumqʒ cognitione iſtructiſſimus ? miſi hyſtorias ꝓperinde ac ungues ſuos 4 habu erit exploratiſſimas : quoniam ut inquit Quintilianus-hyſto/ ria alere poteſt orationem molli quodam ac iucundo ſucco. Eſt pre terea operaepreciũ in uoluminibus hyſtoricorum omnis exem pli documenta uelut in illuſiri monumto poſita itueri unde quae Imitanda ſint depromere ac nobis proponere ad imitandum quac fugienda fugere poſſimus. pilcfüſn rbut inquit ueriſſime Dio doagen alietüm erralis in melius iffifnere üſtam holira et quid appetendum fugiendum ue ſit ex aliorum exemplis poſſe cogno/ ſcere.Vñdẽe haud immerito Demetiius phalereus Ptolomeum re gem ſubiĩde admonebatut libros lectitaret quoniã quae amici nõ audent principibus demonſtrare ca omiiiã in libris ſcripta reperi untur. Hoc eſt in cognitione rerũ ſalubre atq; frugiferum ſcire ꝗ bus artibus qua diſciplina quibus moribus maxima imperia orta ſint Maximi imperatores nomen ſibi immortale pepererint. Ef econtrãriò qua uitiorum labe infecta ampliſſima regna corruerint- et ex ſummo i imum precipitauerit. ad ſummã hiſtoria ad id quod S honeſtum eſt capeſſendum iflammat Deteſtatur uicia probos ex/ 4 Tρνν tollens improbos deprimens. hiſtoriae ut inquit ſenifſime Victiu uius/ pꝓer ſe tenent lectores cum habeant nouarum rerũ uarias ex/ pectationes. Vfinam nobis deus eã ingenii memoriaeq; diuinam uim cõdonaſſet qua Porcius latro declamator egregius fuerat de/ coratus qui cum omnes hyſtorias unus omnium notiſſimas habe ret ubebat aliquem ducem nominariet eueſtigio eius omnia acta curſim diligenterq; commemorab at. Ceterum cum omnes hilto / rici ſint legendiadeundi ediſcendi: ſcriptores pot iſſimum latini rerumq; italicarum/ac maxime romanarum enarratores ſicuũt mi hi uidetur ſunt adorandi colédi lectitädinec unquã e manibus diſi mittendi: idq; duabus potiſſimum de cauſis faciendũ uidetquo 2 — niam et rerum noſtratium cognitio magis ad nos ꝗᷓ externarum o, P“*6ρſ /ptinere exiſtimatur: et quod hiſtorici latini ſanctiores ueriores q; G„α—☛ recis ſcriptoribus fuiſſe creduntur pugnant enim inter ſe omneſ N 05 no int⸗ fere grecorum ſcriptores et alter alterius mendacia refellere cona tur. ſta Ephorus HellanicumTimeus ephorum philinum polibi/ us/ Eeraotarn ꝗplurimi tanꝗ fabulatorem reprehendunt hinc a S atyrico poeta dictũ eſſe credimus Quicquid greciãa medax audet in hyſtoria. Diſcrepantie aufem illorum cauſa hec potiſſimũ fuiſ/ P P ſe traditur:quod nullam unquam curam grecig populi adhibuerut- ut preclara facinora ſcriberentur ac publicarenturri agna in ſcriptoribus mentiendi licentia fuit: qui cum parfim res geſtas ignorarent ꝓtim affectionibus ducereniur non hyſtoriam conſcri pſerunt ſed mera mendacia. Contra apud romanos ui omnia pro ut geſta fuerunt incorrupta integra atq; fideliter conſcripta bhabe rentur Pontifices maximi res omnes ſingulorum annoru litteris mandabant:efferebãtq; in album tabula domi propoſita ut eſſet populo poteſtas cucta cognoſcendi et hi ãnales maximi nomina dinem ſcribedi ſccuti ſunt Piſo. Fa/ bantur. Hanc autem ſimilitud bius pictoret ille Cato portius-omnium bonarum artium magiſter a Plinio nũcupatus ? qui ſine ullis ornamentisſine pig mẽtorũ coloribusſine fucato nitore moöuméta rerũ geſtarũ reliiIq ẽ rũt nuda recta atqʒ ſiplicia pᷣmã illa ĩpᷣmis obſeruàtes hiſtoriae le ra e oPX.N. gẽe : ꝗᷓ precipit ne ꝗd falſi dicat᷑. et.n.dẽptã ex hiſtoria ueritate ĩta narratio oĩs iutilis ac penitas manca efficitur Sicut corpus ani mãtis ĩutile fit oculis effoſſis ui Iuculente ſcriptũ eſt a Polybio. Deinde cum ingenia erudito ĩam ſeculo indies magis excoleren/ taret faaiiſſdis iherior politiorq; proflueret eloquentiſſimi apud Romanos ad ſcribendum hyſtoriam ſeſe applicauerunt: qui non ut ſuperiores tamtummodo narratores fuere: Sed etiam exornato res atq;ʒ illuſtratores maximi extiterunt qui ut 10 12 preſtantes uiri hy ſtoriam affectionibus ommibus caſuum uarieta te mirabili egreſſiõibus iucundis reſperſerunt: et quibuſdam floſ culis/ quaſi pratum diſtinctam uarie gatamq; decorarunt qui cum omnes ſint excellentiſſimi Cum omſmſium lectio iucundiſſima ac utiliſſima futura ſit cũ omnmes haud duabie ſuſpiciendos ac lectitiiis dos eſſe cenſeam: Trtus Liuius iprimis enarratione digniſſimus, α ong, E mihi uiſus eſt e ii cunditatis utilitatis q; inter alios refertiſſimus J Cuius Iectio onium [colaſticorum auribus animis q; ſatiffactu ra ſit, eſt enim duleis caſididus et effuſus et eo nullus hiſtoricori melius commendauit mitiores affectus apud quem omnia cum rebus tum perſonis ſunt accomodat:ſſima. qui ĩ narrando mirae eſt iucũditatis clariſſimiq;ʒ candoris: qui ut ueriſſime dixit Quin tilianus/ in contionibus ſupra quam narrari poteſt eſt eloquò tiſſimus: Cuius lacteã ubertas lectorem detinet auocat paſcit om/ nibus qʒ affectionibus ualidiſſime commonet et quo uuli maxime impellit: cuius diuine facundie nihil addi poteſt cuius orationi ſi quid demas ex elegantia detraxeris quemadmodũ de platonis o ratione Phanorinus dicere ſolebat. Idem grandiloquseſtet ſentẽ tiarum grauitate et maieſtate uerborum. Rem eopioſ iſſimus nec tamen longus. Nam u inquit egregie Martialis Nò ſunt longa- quibus nihil eſt quod demere poſſis.non igitur immerito Diuuſ PE W owν r E,,⸗Pierohimus te latur quoſdam ex ultimis hiſpanie galliarumq; fi 9 Y. v. 40 RM Lrme 2α nibus uiros illuſtres romam ueniſſe uèl ob hoc ſolum/ ut Litum Liuium lacteo eloquentie fonte manantem contuerent᷑: qui ut pli nius in epiſtolis inquit poſteãꝗᷓ hominem uidere ſtatim i patriam repedarunt. O te felicemo te beatum Tite liui Cuius unius uido di cauſa uiri nobiles tot milia paſſuum confecerunt ex penitiſſi · mis regionibus proficiſcentes. ſot montes incultos tot inuia loca ſuperarunt.illa profecto illa diuina uirtus eſt exiſtimanda que in uno homine tantum polluit tantum effulſit ut ad eum uiſen- dum tanquam ingens celebrandumq; miraculum Calli Hiſpani ſolicitarentur. merito quintilianus Iiuium inter ceteros ſcripto- res legendum eſſe precipit in ſcholis quomam ſciliet candidiſſi⸗ mus eſt et maximus auctor hyſtorie Merito et nos linium ex omnibus unum delegiſſe uidemur quem publice hoc anno profi teremur: Cuius libri omnes cum lectitandi ſint et in manibus quottidie habendi: Non ne hec decas liuiana quam diis bene au/ ſpicantibus ordimur enarrare Reliquis decadibus eſt anteponen da? non ne hec in primis uolumina a liuio diuinitus ſcripta fuiſſe cenſendum eſt? Et hec profecto decas hoc enim nomine liuiani li/ bri a numerd denario nuncupantur quanto bella quae continet ce teris bellis: maiora fuerunttamto reliquas decades antecellit. Lau dat origenem adamantium Hieronimus quod cum in caeteris uo luminibus omnes ſuperauerit in cantico canticorum ipſe ſe uice/ rit. Laudatur a Cicerone Craſſus orator quem cum in agendis caul tlon 8 ul uici nime nüif ent flicu lam! ſoup alen reuiea udit mpal 8 ler⸗ mn 4 nifo zalli busli Reato corp⸗ Cu liter pera wem lelu⸗ end un be⸗ in⸗ am Witze tüni Aſoton maxime tationiſi toniso ſenti nus nee it long anmggfi t Tium TnrG iaian nins idi peninli inuſgloa agbein m uiſen Hippi ſcno ndidilli iümer mno pof manibo bene au meponen Pn liſſ luianili ntinet elit⸗ Lal teris h eſe uicn zgenn ſcriptore deſcriberentur:qui rel Fau d dubie lũculentaſ uerbiſ lu cauſis/conſenſu omnium cuncios ſemp exupꝑaueriti extrema ac 1 tione a ſemetipſo ſupatum eſſe teſtatur. Praxiteles inter ſtatuari os a l'lynio celebrat-pidẽ ac marmiolis gloria Inpauerit ét ſemet- hocC idem et nos hodſerno die de Liuio merito dicere poſſumus. qui cum in ceteriſ decadibuceteroſ antecellueri t hae ſemeripſũ uicit: et me herculeſut dicam Viri clanſſimi quod ſentio todem al nimo Liuiuſ bella ſcriptitauit quo romani geſſerunt: eodem inge nii fulmiue ſtilum exercuit quo Ro. populuſ arma tractauit: ta: dem uigilantia incubuit chartiſ : qua Ro. militeſ diſcipline milita ri ĩicubuerunt :tmediuſiidiuſ uider᷑ populuſ Ro.uel ob hoc unũ tam memoranda facinora gerere uoluiſſe ũt illa a tam luculento culentis aequauisquem quotieſcũq; in manus ſummõrnon legej re uideor bella ſed tractare : et ut iqt Hieronymus de paulonon audire uerba ſed tonitrua. iñ ſiuianis uolumimibus uidere ũideor impatores contionabudos militesq; ſuos exhorfantes ad prelia a lacri animo capeſſẽda: Senatum de rebus dubiis conſi ultante: ho- ſtes hinc formidoſos trepidare: Romanos illine furibundos inua/ dere: Heniq; apud liuium ommisrei militaris diſciplina continet omnia ſtratagemata omnes calliditates im patoriae demòſtrãtur. Leges ſenatus populiq; decreta: omnes deniq; artes: quibus do gioaA mi foris q; uiuitur comſpiciũtur. S ed proh dolorquãtam iacturã Sr S eE . . ⸗ - 11 „„ % e eite 22⸗ 5 G paſſi ſunt omnes litterarum ſtudioſiex cemtum decem uolumini! 212. bus liuianis depditis :qi omnia quae unquam Romani p ſeptin/ imng. gentos annos geſſerunt preclara facinora ueluti in unum redacta H corpus noſcere potuiſſent. Quanto diſpendio affecius eſt Ro. po. Cuius tot ac fantarũ rerũ geſtarum memoria cum libris liuii pa/ riter interiit: Quantum uerae famae detrimentum illuſtriſſimi im peratores ſubierunt: quorum nomina fuiſſent ſempiterna et geſta memorarentur: Si ſiaanã üolumina non intercidiſſent: quod ſi defunctis ullus eſt ſenſus proſeto liuianos manes ingemiſcere cre dendum eſt tot labores in caſſum ſibi fuiſſe ſuſceptos Iot nequic quam uigilatas noctes: ſot fruſtra conſcripta uolumina quae ſi ex tarent omniæ ni hil preterea nobis foret deſiderãdum: haberemus in quo ocium in quo tempus bene collocare poſſemus? ct tamen nobis utpote ſòniculoſis/ uix aetas ſuppeteret ad legendum: quae „e 3 Senm Pon illi diuina quadam benignitate predito ſuppeditauit ad ſcribendũ: Jitetiam Drtaisgosut i dait ſcſtaphiloi ophorum more Coͤſcri pſit: Sed querell? ab exordio noſtro enarrationis ꝓcul abſint: mi hil nec nobis nec ipſi Liuio profuturae. Ccterum cum ſapienſis ſit ſeruire temporibus: Nos quoq; femporibus his ſeruiamus : õ DR IVR lm Eems PBus cum arma uigeant: bella horrida pſtrepant: Cum omnis Ita lia bellicis tumultibus ſeuiat: Claſſica pꝑſonent: Cum mauors te lum ſuum quatiat: Bellonã dominetur: ſdoneum eſſe uider ur ſcriſ ptores eos potiſſimum legamus: qui bella deſcribunt. hec ergo ſis noſtra militia. alũ bella gerent nos legemus alii ſub Dio in cam! is patentibus intuti pugnabũut pugmae Qnſccias in umbra i ſcholis tuti recẽſebimus. hinc aures noſfras Liuius perſonabit- inde Sylius. Ambo eadem bella facũdiſſime narrantes ille ſoluta oratione: hic uerſũ heroico:qui nõ minus HItoricus ꝗ poeta iudi/ candus eſt: Qui ſtilo Cothurnato et charactere grandiloquo tona re ac fulminare uidetur: ꝗqui Bellãa non ſcribere ſed bellare: Cui oſ ptime conuenit illud oratianum: Audtre maglios iam uideor du- ces non indecoro puluere ſordidos: Ardeus eſt Concitatus erre!- ctus: idem Cãdidus Copioſus atq; ſublimis: multum habet ner uorum: glurimum lacertorum ftotũs bellicis rebus accòmodatus? qui non iinius eruditionis afferre poſſit: ꝗᷓ iucunditatis: mira e in Sylio rerum reconditàrum copia uariã ac multiplex locorũ et ma xime italicarum urbium deſcriptio: muſta Hyſtoriarum cognitio. t cum Vigilium illa félicitas ingenii ſolura oratione reliquerit: Cum Ciceronem facundia illa genuina in carminibus deſtitue / rit: Silio contigit id ꝗ Firid quod Pauciimis dii dederunt: ut idem eſſet ei maximus poeta: et ſummus orator: qut utrũq; et Maronis er Ci ceronis opus feliciſſime impleuerit? quod epigrammaticus poeta elegantifſime demonſtrat his uerſibus cum de Silio loquerer. Sa Fra cothuruati ſion aſtigit ante Maronis: Impleuit magni ꝗ4 Cice! ronis opus: Idem alibi Silium muſarum decus appcllar: Jechdd plura? Liui et Silii facudia: uĩ es: igemiũ: eruditio: cetereq; uirtu ſes exin ſerent: Aalos Vos mn winin ſtuel Poſi Tepu muanſae feläna ate RWi tloqu guio unt⸗ Mus nendä: 1Cer Dlucrſt ſeni imusi mnis In alors ſel Eutſcnit din am! n umbra delonabi⸗ Uleſolan poetziuli logvotone .CNMN1 eor du⸗ NKCN Mernet oCatus: mimen rüetma nito . lqverit leſime em den isKCi cus poe⸗ netet. gCice 4 Cittus tes eximiae ſeſè nobis quoſtidiana enarratione exbibebunt: lele of ferent: oſtentabunt CIarius ſole fulgentes: Ego uero omnmi dili / gentiar ſtudio: Vigilantia elaborabo: enitar atq; contenda: ſta fin gulos nodes enodare: ſta implicita explicare: üf quemadmodinm- uos mihi ornamento maximo futuri eſtis ? ia ego uobis ſim non minimo emolumento. hoc mihi in animo eſt uelle prodeſſe: Voõhis ſit uelle ꝓficere: Dii fãxint ut utriq; utrunq; propoſitum implere poſſimus. PHilippi Beroaldi Oratio habita in enarratione epiſto larum Ciceronis et Lucani Continens laudem poeticeſ Aximim deorum munus eſt Vin Cſeumſpe' ciſſimi: et quo nullum maius excogitari poteſt eloqnétia: Qua una uel maxime lepauit homi nem a ceteris mutis animantibus-Deus ille pa rens et mundi fabrieator:quę quia Sermõẽ ca/ rent irrationabilia merito uocantur. Eſoqueria 2 homines palabundos in agris atq; diſpſos con egauit in populumet ex feris atq; imanibus mites reddidit et manſuetos. Eloquetia multe urbes conſiitutae ſunt: plurima bella reſtincta: Firmiſſime ſocietates: Sanctiſſimae amiciciae Compa/ * . rate.Ploquentia mMmortales immortales efficiuntur: Merito itaq; fte xamina et omnium regina rerum oratio a doctiſſimis nücupatur: Cuins tana eſt digimifas fanla potentla: tanta maieſtas: ut Duce eloquentia diis ſimilimi eſſe uideamur: Et homines eloquentes: qui oratores nominantuntantum reliquis hominibus preſtare cre duntur: ꝗtum homines beſtiis antecellunt: Nihil medius fidius e/ loquẽtia diuinius reꝑiri poteſi: niil eõſumato oratore preſtantius 4 „ Cerrũm elſm eloqueniie partes omnes ſacraèe ſint ac üenerabi! les: Ceteris q; aliarum artium ſtudiis anteponendae. Poè mis ſacratiſſima eſt: quam antiqui primariam quand philoſophi/ am eſſe tradiderunt: Quae ab ineunte nos etate uiuendi formulã doceret: quaè mores: quae affectiones oſtenderet: res geren das eum Hicandttatcelgreciperet :Vnde non minus uere ꝗluculen! ter dixit Oratius. Os pueri fenerũ balbumq; poeta figurat. mox etiã pectus prece ptis format amicis. Inſtruit exemplis inopem ſo Iatur et egrum. Quamobrem Ciuitates grecorum eruditiſſimae liberos in poetica in primis erudiebant: Solum poetam ſapientẽ eſſe dictitãtes. Et ut diuus Auguſtinus ſcriptũ reliquit poete theo logi nuncupati fuerunt Cu de diis immortalibus diuinitus muli Enimuero Artis poctice ſtudia ut cicero facundiſſime ſcribſt ado/ leſcentiam agunt: Senectutem oblcectant: Secũdas res ornant adi uerſis pfugium ac ſolatium prebent: Delectant domi: non impe/ ta conſcriberent. Quales Orpheus muſcus linus fuiſſe tradunf᷑ᷣ- Aiunt foris: pernoctant nobiſcum: pegrinantur: uſticantur. huẽ * adde ; poeticus decor exercerf᷑ ab oratore ut teſtis é cornellius: q; oratori leetionẽ poetarũ plurimum conferre Theophraſi tus affir 1 mat: apud quos in rebus ſpirifus in uerbis ſublimitas ĩ affectibus motus omnis et in perſonis decor exprimitur: ideoq; in t. M. Tullius putat eſſe quieſcendum exiſtim atq; om end elegãtiam expoliri augeriq; poetis lectitandis. Eſt enim finitimu oratori poeta ſũtq; iter ſe cognatione quadam copulati. Ccterum cum ceterarüm rerum ſtudia preceptis conſtent atq; doctrina, Poe 75 rupn te ſoli ipſa natura ualent et mentis uiribus excitantur:et quaſi di/ 2 err⸗ee uino quodam ſpiritu inflamantur. Vnde plato iuinitus ſcripſit li bro tertio de legibus poetarum genus 6e diuinum: et idem tradit in phedro Vates furorèe diuino concitatos multa commoda grecis hominibus attuliſſe. ab codem p quam eleganter dictum eſi i libel lo de furore poetico poetas diuino inſtinctu concitatos eundé fu/ rorem interpretibus quos rapſodos appellat infundere imitariq; magnetis lapidis naturam: qui non ſolu ferreos anulos trabit ſed candem trabendi uim ipſis anulis latenter inſinuat. Origenes quoq; ille magiſter eccleſiae in libris: quibus titulus eſt Periar? ehon Vitufem quandãm eſſe docet Spiritalem quae poeticam in ſiret lupn mus! lhere iar muüt Dusn Lerol nerent Uenera bantur tur: V tritd dan h⸗ lclit lae ſyer een⸗ nuſa corau derit Rn ein R dn litan erit lom ehe Und Uea Vnerdi 0CXI phiſorte Gikormu Eres genn gluculen Nurat,mo inopemſ lditiſſime nſapients Mode hed imnsmall eteadunt⸗ elenbichn ofmunta i:nonine tiannAWE Cornelliuf hraſins iafeahn n logvent in Cdenin gciſic oda gran cundifi itmih abiried Peniar! dicam i ſpiret: cuius iſpiratione poetae repleantur. Platoni Origeniq; aſtipulat᷑ Ouidius ſic ſcribẽs. Eſt deus in nobis tagitante caleſci⸗ mus ulo: et alibi. Eſt deus ĩ nobis: ſũt et cõmertia celi: Sedibus e/ thereis ſpũs ille éit: Qua pp haud imerito poctas ätiꝗ ſacros no miarut: Vnde an cze ſcriptũ é: At ſacri Vates et diuũù cura uoca mur. et Caſphurnius ĩ bucolicis ĩgt. ille fuit uates ſacer: et Luca nus noſter ſcriptũ religt: O ſacer et magnus uatũ labor: Einius uero ſanctos poetas appellat ꝙ; quaſi d eorum aliquo dono et mu / nere prediti eſſe uideantar. luieus ueneratione maximoq; precio habebantur ꝙ; a principibus ſoue / inc eſt ; po ete antiquſtus in maxĩa — VX Pocn 010 WHG A& enkE . 2 * oans Fnen . bantur: ꝙ aà regibus ditabantur: q ab omnibus certatim amaban tur: Vnde non minus uere ꝗᷓ diſerte cecinit naſo. Cura ducum fu eràt olim regumq; poete: P remiaq; antiqui magna tulere choris Sanctaqʒ maieſtas: et erat uenerabile nomen: Vatibus et large ſe pe dabãtur opes. Charus fuit ſcipioni africano Ennius: Charuf Archias mario atqʒ lucullis. cherillum poetaà ꝗuis ignobilem in/ delitiis habuit alexander. Virgilium fouit auguſtus: cuius uerſicu los cum in theatro. po. ro. audiſſet. ſurrexit uniuerſus:et preſent ſpectantemq; Virgilium/tàꝗᷓ auguſtum ueneratus eſt. Oratiũ me cenas adamauit: Tibullum meſſalla dilexit. Papinium Domitia/ nuſ auro palladio C oronauit. Auſonium gracianuſ conſulatu de corauit: um uiuentes poete qui honorificentius Vates di/ ci exiſtimantur: ſed etiam defuncti uenerabiles extiterunt: Siqui/ dem alexander magnus: Cum inter ſpolia Darii perſarum regis S eriniolum cepiſſet auro gemmisqʒ ac margaritis precioſum: in eo libros homericos repoſuit: ut precioſiſſimum humani in enii opus ope ditiſſimo ſeruaretur. Idem homerum adeo diligcbet rür eius iliada: quod diuinum poema edidicerat: quod uiaticum rei mi litaris appellabat noctu ſub puluino una cũ pugione ſubiiceret? et ira cum homero poetarum principe uigilabat: Cum homero dormicbat: idem Pindari ĩter lyricos poetas preſtãtiſſimi familie ac penatibus parci iuſſit: Cum thebas euerteret. Alter uero Ale/ xander qui Romano prefuit im perio uirgilium adeo admirabatur ut eum Platonem poetarum uocitaret: eiusq; imaginem in Lara/ —— Porp In . Veiſe rio cõſecraret. Quineniam Elius Verus Romanus impator Mar tialem epigrammaticum poetam ſaum Virgilium nuncupabat. Huc: Seio ud. etiam Dit amatores ultores q; extitere poefarnum. Sigdem apollinis oraculum ut inquit Euſebius Pamphilus: Euri pidem laudibus in celum tulit: ef archiam tamꝗ ſceleſtum ac pro fanum iuſſit exire de templo: ꝙ archilocum poctam interemiſſet. Sophoclem quoq; tragici coturni principem liber pater tamquã delitias ſuas ſepeliri iuſſit. Preterea pocte quadam ſ uauiloquentia adeo ſunt dulces: ut non legantur modo: ſed etiam ediſcãtur: quo rum autoritas tanta eſt: ut illorum dicta pro certiſſuns teſtimoniis habeantur: Nam et TP'lato et Ariſtoteles principes philoſophorũ bomeri aliorumq; poctarum carminibus ſua dicta perſepe corro/ borant. Quinetiam iuriſconſulti illi ſanctiſſimi in libris di geſto / rum frequenter allegant poeticos uerſus : etmaxime ſcribenres de contrahenda emptione et uenditione: et i titulo de gradibus: et de uerborum ſignificatione: et ad legem aquiliam; et de rerum diuiſi one: ſexcẽtis q; in locis citant teſtimonia poctarũ. In decretis quo qʒ Virgilianum carmen ex georgicis et oratii uerſus ex epiſtolis afferunt OQuid nõ ni eccleſiaſtici ſcriptores et in primis Auguſti nus Hieronymus atq; Lactantius: Tria chriſtiani dogmatis lu il mina clariſſima ſcatent autoritatibus poctarum⸗ Quid maius lIo! quor? Non ne apoſiolus pahlus mas T:ectionis Tub euan gelii et ſanctarum ſcripturarum armarium poetas ſtudioſe lectitaſſ e uide tur ? qui ad Litum ſcribens uerſiculũ uſurpat Epimenidis poete. Cretes ſemper mendaces male beſtie Ventres pigri: in alia quoq; epiſtola Menandri carmen allegat: Corrumpunt bonos mores cõ fabulationes peſſime. et apud athenienſes in areopago hoc 6 mar/ tis curia diſputans Aratum poetam teſtem citat. Preterea ui ĩ de / cretis ſcriptum eſt dominus precepit iſraeliticis: ut egiptios argé/ to ſpoliarent Tropologice intelligens ut argentum ideſt eloquen tiam apud poetas inuentam colligerent atq; poſſiderent: Dauid quoq; ille plalmographus pſalterium numcris poeticis con/ cinnauit: Quod ut inquit Hieronymus in morem Oratui flacci et pindari: nune iambo currit: nũc alcaico perſonat: nunc ſa moc or Mat cupabat, oetatem. llus: kuri nacr lemiſlet. r tamqui oquentir turrqio timonis Nopnord⸗ Rooro! ügaſo dibentate dibus:et terumdiul thiſi er ehini nis Mgii ndzlul Auiñſhie ciialtuik⸗ nchis vot:. motes oc è mai Kuide tios ang ſt cloquen s on/ n Oratui tuuncſi phico tumet: numc ſemipede ingreditur: Deniq; eſaiat et iob:et ſo lomonis luculenta uolumina: hexametris et petametris uerſibus: ut Ioſephuset origenes ſcribunt apud hebreos compoſita decur/ runt. Quinetiam/ut Caſſiodorus reſtatur: omnis poctica eloquu tio a diuinis ſcripturis ſumpſit exordium : adeo muſica uenulſtas lepos q; poeticus exiſtimatus é omni eſſe ſuauitate refertiſſimus: adeo carmina moduliq; numeroſi placuerunt: ut deos cxiſuma-/ rent eſſe placabiliores: Si eos uerſibus adorarent: et carminibus precarentur: Vnde ab Oratio dictum eſe luculenter: Carmine dii ſupi placantur carmine manes: et non minuũs uere ꝗ facude ceci / nit Lucretius. Calliope requies hominum diuumq; uoluptas. Sit c n V Vasmt igitur apud uos/ uiri preſtantiſſimi ſanctum ac uenerabile nomen poetarum: qui principibus chari ſunt: qui fouentur a bonis: quo- rum carmina ediſcuntur a litteratis: Quorum uerſus terſiſſimi aures deorum mulcent eos q; exorabiles mortalibus faciunt: qui .„ ſententias e penitiſſima philoſophia depromptas diſſimulan ter in terſerunt: mentes noſtras optimis preceptis frequenter inſtituunt et ut autor eſt Manlius. Omn e genus rerũ docti cecmere poete. Idem linguam ornant: facundiam augent: et ſupellectilem uerboſ rum faciunt copioſiſſimam: Deniq; ſolis pene poetis datum eſt: ut ad laudandu et uitupandum pariter ſint accommodati: et cucad quibuſdam figmentis adumbrati multa ſaluberrima precipiunt igb5, modum immortali laude donantur illi: quos carminibus extollut: ifa ſempiterna illi pulſantur infamia: quos maledicis uerſibus in ſectantur.merito nos monet Socrates Platonicus ut diligeter ca/ ueamus: ne poeticum hominem quempiam nobis infenſum ha/ beamus. Ef principes quos carminibus celebrant immortales effi ciumtur: quod eleganter expreſſit Oratius illo uerſiculo: Dignuʒ laude uirum: muſa uetat mori: Celo muſa beat: S aliquando Ia/ ſciuire et obſcena ſcribere: et ludicra atq; amatoria decãàtare et im/ pudica promere uidentur: Non proterea ſunt poete repudiandi: Cum neq; ſcripforum mores ex uerſibus iudicandi: neq; lepidio / ra carmia pro argumento impudiciciae ſint habenda: hcet laſciui txe carminibus citra impudiciciam: licet iocari uerſiculis citra ob) b. iii. Hnn au „ ſcenitatẽ morum: licet lin gua et calamo ludere pudenda: anime et corpore exercere probanda: nemo poetas explodendos eſſe cen ſeat:propter uerſus molliculos: et amatorios: imo qlibet exiſtimet poetas eſſe amandos fouendos lectitandos propter ſingularem e/ ruditionem: rerumqʒ doctrinam copioſiſſimam: quae cum in om/ nibus magna conſpiciatur in Lucano maxima redundat: Namq; in geographia-hoc eſt locorum deſcriptione eſt eminentiſſimus: in altrologia eruditiſſimus: in hyſtoriarum enarratione facundiſſi mus: in ofationibus eloquẽtiſſimus i ſtilo heroico ſublatiſſimus: in rebus deſcribendis compoſitiſſimus: idem ardens eſt et conci / tatus: et ſententiis elariſſimus: et ut inqꝗt Quitilianus oratoribus magisꝗ poetis imitandus: Qui quoniam magis ſcribit hyſtorian q̃ figmenta componat: a nonnullis et maxime a poetarum exterminatur: ex quo et ipſe apud N ait: Sunt quidam qui me dicunt non eſſe poetam: Sed qui me uen dit bibltopola putat: Atꝗ diuus Hieronymus non ſolum poctam eum appellat: ſed etiam ardentem eſſe dicit: et papinius ĩ ſyluis oĩ/ bus poetis lucanum non ueretur anteponere unico excepto Virgi lio: onem ita ſ id maius loquor ipſa te latinis Eneis uenerabitur canentem: et alibi meraphoricos ingꝗt B ethym Mantua prouocare noli:hoc idem ſeuſit Martialis inqui ens: Phoebe ueni ſed quãtus eras cum bella canéti: Ipfe dares la tiae plectra ſecunda lyre: Enarrabimus itaq; diis bene auſpicanti- bus poema lucani poetae Cordubenſis: Terſum eruditum: luculẽ taum: Cuius lectio multum proderit: nec minus delectabit: quo quo ſi ciceroni olim legere contigiſſet. nunꝗ profecte ſcripſiſſet: Cor/ dubenſes poetas pingue quiddam ſomniare: atq; peregrinum: ego in primis elaborabo enodare nodos ꝗplurimes: quos uel pauciſſi mi explicare potuerunt. Lecfioni Iucani cõiuncta erit lectio epiſto/ larum Ciceronis:? et ita eum poeta illuſtriſſimo copulabitur ora/ tor inclſtiſſimus de uo melias eff faccroſteutde carthagine ſcri bit hyſtoricus quam pauca dicere: de quo cũ proximis annis mul/ ta dixerimus iũ preſentiarum hoc ſolum dixiſſe cõtenti erimus: loe liorib Hara ſtola ing orat nihi (n amt laſi ceron Orti cum (ice toni⸗ tnar dem niba nilt⸗ tpil n. gir lanſi⸗ er d olun mwime Wlüme litemel wion undiſli, iſſimus: etconc/ ttorious WKoramn Khwi n Unden goimenn lum poen cento N loror iſ⸗ oricos nalis inge ſedates ſpicanti/ milucul tntlal ſet: Cor! nummeſ A paucli cioeßiſn Pbitur onl ngine ſoit nnisnul tieninut: Quod character elceroĩs epiſtolicus ad eloquutionem in adoleſeẽ . tioribus ſcholaſticis ſormãdam ad facilitatem extem poralem com parandam: eſt maxime conducibilis: cum leniter fluat: e ipſa epi/ ſtolarum dialectos habeat quandam quaſi genuinam iucunditaté: in quibus uincula quidem ſunt ſed laxiora neq; tã numeroſa ꝗ in orationibus :et cũ epiſtole quotidianis uerbis texende fint: C um nihil accerſitũ habere debeant: ut inquit S eneca nihil affectatum Cĩceroniana in epiſtolis eloqutio facilis eſt et illaborata et ex quo dam ueluti promptuario copioſiſſimo deprompta quę cum imitã da ſit et maxime imitabilis Nemo non ſperat ſe epiſtolarem Ci/ ceronis eloquentiam effingere atq; emulari poſſe: uerum ut ĩquit Oratius S udet multum fruſtraq; laboret auſus idem: Ceterũm cum liuius in epiſtola ad filium ſcripta legendum in primis eſſe Ciceronẽ preſcribat:Opinor me facturum operepretium ſi cice / ronis epiſtolas publico auditorio hoc anno profitebor. ex quarum enarratione non parum ſiudioſi eloquentie iuuabuntur.ipſe equi dem quod ad me attinet omni ſtudio ui ilantiaq; contẽdam: ut om nibus ſatiſfaciam theminem ad nolttas lectienes audiendas ue- niſſe peniteat: preterea quedam ſcitu digna annotabimus :que ad epiſtolas componendas pertinere uidebuntut: ut ſcholaſtici nõ ſo lum ex uiua ut aiunt uoce: ſed etiam ex ſcri ptis litterulas noſtras quãtulecũqʒ ſunt cognoſcere poſſint: Sed iam tempus ẽ ad ea noſ tranſire: que enarrationi ipſi ſint accommodata: Quę dum breui/ ter expono: queſo ut feciſtis adhuc diligenter attendite : mihi one/ roſum non eſt dicere: uobis moleſtum n ſit audire. Dii hilippi B eroaldi oratio habita in enarratione rhethor mir tionem eloquẽétiae atq; Ciceronis. = . „ . „ 2 * Epenũero admirani ſoleo Viri circuſpectiſſimi: cum ex animo conſtemus et corpore: animũ: V qui diuinus eſt pauciſſimi colant: corpus quod .. fluxum eſt et caducum ꝗplurimi: homines me fteri atq; peruerſi: qui id quod detenus eſt pluris faj corur „E . 4 e C a . ciut: eo quod precioſius eſt: qui bona corporis bonis animi ante/ ponere non uerentur: qui ini oluptaribus belluinis fummu bo! num collocandum eſſe cenſent. Atqui quantò vectius: quanto lau dabilius eſt ita inſtituere uitam noſtram: ut corpus animo anciller ut bonaã animi prima et in primis capeſſenda eſſe exiſtimemus: ſt HEEe corpus cauſa animi: non animum cauſa corporis ab omnipotetiſ/ ſimo ac VlItramundano deo fabricatum eſſe credamus ut deniq; hominem interiorem: hoc eſt animum: qui uerus bomo é colamus ac honoremus: hoc in primis iubet Plato ille philoſophorũ deus: hoc TP'latonicus Apuleius factitandum eſſe demonſtrat: hoc efficeé/ re debet quiſquisde ſe ipſobene ſentit. Cultura uero animi é: pcio S —rim α ribus repudiatis meliora ſectari: et id quod optimum eſt potiſſimũ rr 72 Enzzs To. ne; 78 VYPVS 0, L& capeſſere. Culfurã auimi eſt ingenuas di ſciplinas am plexari: cul tura animi eſt ipſa eloquentia: quae ina eſt de ſummis uirtuibus: Quae ſacra ac uenerabilis: quae rerum publicarum guberuatrix preclara eſſe fertur: Quam. M. Tu lius primam artem appellat: Quam Cor. Tacitus autumat ceteris aliarum artium ſtudiis eſſe anteponendam: in qua preſidium ſimul et telum eſt: Quo propu/ gnare pariter et inceſſere poſſimus: Quaè flexanima: Quac om- mium regina rerum a luculentis ſcriptoribus nuncupatur? Qua qui preditus eſt inter homines ut ita dicam deus putatur: qua deni q; efficitur: ut reliquis hominibus tanto preſtemus: quanto bomi/ nes beſtiis antecellunt. Eloquentiam ergo uiti preſtantiſſimi tolis uiribus capeſſere: eloquentiat᷑ dies ac noctes impendere: eloquen / tiae iugiter inuigilare debemus: hoc ſit ocium noſtrum: hoc nego cium: in boc labor: in hoc quies reponatur: et ut oratianòs uerſus uſurpem: Hoc opus: patrie uolumus ſi nobis uiuere chari. In cupicnluũ autem eloquo tiae introducet nos ille qui claues habef. M- T. Ci. Qui eloquen tiae clauiger: imo alumnus: immo ptus dici meretur. Hc nobis cũ ctas eloquentiae diuitias reſerabit: cuncia periſtromata explicabit: omnes ornatus oſtendet. hoc duce Foc deprecatore nobis utenduũ eſt: ſi inſinuãre nos in amiciciam cum cloquentia còcupiſcimus. oE ſtüdium parui properemus et ampli: Si 1 e namèt ſunt: taqe ſia:ii polian bominn, autint cere iam and ☚ pos tiaeß lille lorn ſic⸗ ſen guen Oien menin unns nu i nolh dun f dore E 1 IEN late animi ante fummübo S:Aantolin limoancliet ſäimemüdfſt omnipotet us. Utdenid noe colann phorüden: at:oCefie animie neſtporlini ampletannl nis un n guberani memn pll um ſucis oN a: Quatenn partur C ur: Mde anto homg illimi tolis e: loquenl nthocnege nos verſus etampli⸗ Nuiclognen ſenoſl lahht: is urndil gillänus⸗ Hic enim ille eſt qui eloquentiam ipſam locuplectauit: qui ad or nameétum patrii ſermonis complura uocahula excogitauit: qualia ſunt: beatitas: beatitudo: ſyllabatim. et pro orizte fimédus: mul taq; alia id genus: quae primus Cicero commẽétus eſſe fert᷑: ideo q; incertum eſt: utrum ipſe plus eloquentiae debeaſ: an ipſi eloquẽ tia: quem eloquen i archetypon et ſimulacrum nuncu pare merito poſſumus: qui apud poſteros id eſt Conſequtus: ut Cicero iam nõ hominis nomen ſed eloquentiae habeatur: De cuius laudibus: ſi/ cut inquit S aluſtius de carthagine: melius eſſet tacere: ꝗᷓ pauca di cere: et nos anino proximo non pauca cõmemorauimus. Sed quo niam ut autumat Plato non nocet bis dicere quod bene dicitur: et ut ait Seneca nũꝗ nimis dicitur: quod nũꝗ ſatis: Reperamus ĩ pre ſentiarum nonnulla de Cicerone: Quae neq; uos audiuiſſe: neq; nos dixiſſe peniteat. M. Antonius orator: cui uel primas eloqué tiae partes maiores noſtri tribuerunt: dicere ſolebat: multos ſe ui diſſe diſertos: eloquentem omnino neminem: eloquenti uidelicet formam: quam animo cernebat: re ipſa uidere nõ poterat. utinam hic antonius Ciceronem in foro Romane cauſas actitãtem: uel ſemel audiuiſſet profecto dixiſſet hunc eſſe illum: quẽ querebat quem nuſꝗ uidere potuerat: eumq; non ſolum eloquentem: ſed elo quentiſſimum: ſed eloquentiae ipſius imaginem eſſe aſſeruiſſet: et merito. Nam ut facundiſſimme Quintilianus tradit: Cicero unus dono quodam prouidentie genitus uidetur: in quo to / tas uires ſuas eloquentia experiretur: qui effinxit um De/ moſthenis: copiam Platonis: iucunditatem iſocratis: in quo omnes orandi uirtutes congeſtae fuerunt: quae in aliis orato / ribus ſingulae conſpiciuntur. Laudamus iii Ceſare caloré: in ſeneca copiam: in Quintiliano diligentiam: in Plinio ni/ torem: Laudauerunt priſci in gracho impetum: ĩ lelio lenitatem: In Catone grauitatẽ:ĩ caluo ſanctitatẽ: ĩ hortenſio ptitionem . at M. T. ĩ oĩbus his: quę ĩ ſingulis ſingula laudãt eminétiſſimus: Aquo omnis dicẽdi copia: uelut a copioſiſſimo fõte ꝓcurrit: a qus ſicut de Homero cecinit Manlius: omnis poſteritas latices ĩ po — I . Syié SiZe „ Ho araaaHααααι 1 24 Pemn T, nH . cula dixit: de quo id dici merito pòtuerbis paulũ ĩmutatis: quod de epicuro dixit Lucretius: Hĩc genus humanum eloquio ſi uhadi et omnes Reſtin xit ſtellas exortus ut etherius ſol. Et cum ab aliis ſcriptoribus rerum: ab aliis uerborum docrrina queratur: Cicero doctrinam facundiamq; abunde ſuppeditat: Et cum tria ſint gene ra dicendi: Quos greci characteras appellant: Cum ſint gradiloꝗ qui ſententiarum grauitate: et maieſtate prepollent: Cum ſint gra ciles in quibus ſubtilitas ac uenuſtas eſt: cum ſint intermedii: qui in confinio Vtrorũqʒ tẽperati florẽt: in his omnibus Cicc. abſolu tiſſimus conſumatiſſimus q; conſpicitur. Laudat homerus l ulixe oratione: quã niuibus hiberniſ ſimillimam illo uerſu eſſe ꝓnunci at: Inſtar erant himbris fluitantia uerba niualis: Talis in Cicero ne haud dubie eſſe cognoſcitur: uidelicet plena: Larga: Magnifi- ca: excelſa: breuiterq; celeſtis: Pericles ab Ariſtophane poeta eo/ AICOe dictus eſt: fu Zurarxe: tonaxre cuncta oratione peur bare atqs miſcere: hoc idem de Marco Tull.dicere poſſumus: Cuius ſentè/ tiae fulmia: Verba tonitrua mihi uidétur: Et ſicut apoſtolus Paul. tuba euangelii a diuo Hieronymo nuncu patur: ita ipſe tuba cloſ quentiae nuncupari poteſt: In cuius labris illã pſuadendi deam ſeſſitauiſſe crxedimus: quae a grecis Pitho: a latinis ſuada: ſiue ſua dela nominatur: quam in ore piclis apud grecos: in oere cethbegi apud Romanos ſediſſe ſcriptores idonei tradiderunt: Merito igir Rex oratorum et latine lingue illuſtrator dictus eſi: Merito atese loquentie tenere et in iudiciis regnare exiſtimatus: Merito ob ceiuſ os grai ora obuertebant ſua. Ex cuius libris deprendere licet: ut Cornelius tacitus auctor eſt: Nullius ingenue diſcipline ſcientiã ei defuiſſe. ille non ſolum grammatice: et poetice: et rhectorice ar/ nis erateras ebibit: ſed etiã auidiſſime hauſit crateram dialetice au/ ſierã: muſice dulcẽ: geometrie limpidam: et uniuerſę philoſophi⸗ nectaream: quam quidem philoſophiam: cum rome prius pegrina retur: et ut utar uocabulo plautino tamtummodo atticiſſaret: pmus fere ro. ciuitate donauit: et latia li gua opuletã ac pollèté fecit: nãq; letbi Philo mina hicp nali gyen gu⸗ beaunu untar. ſentau6 gepte goct bing. for:e ixit M.I Peal g D enti Ileel Abat ſrn tum unss gii üod r len lauc grec lſpe loet. glen am Nan i gool Ulo lupauit ur: Cicen Tintger⸗ m lim n lce, abſolu s te Keunnd RCR G Magniil ſatne dtutdatt i CUNINLA ſtaht ipfemmdn Uadendilen alirſorin 1ote celheg Venoigt ere licetꝛut neſaenti nectorice i bialeticean/ rius egnn iſinehini Gsfeal nig uerbis pluribus grecanicis uerba latina accomodauit: Que .n. philoſophi grece dicunt Catorthomata cicero latine rectefacta n o minaui: Quãae ilſi Catalepſis hic cõpreſiones: quod illi axioma hic ꝓnunciatum: Quaè Iili fantaſias hic uiſa nuucupauit: et ſexcẽé/ ta alia id genus pᷣmus effinxit. ĩidẽ ut nihil intactũ relinqueret iuri operam dedit et de legibus uolumina concinauit. in omnibus ue/ ro quae ſcripſit tanta autoritas ineſt ut pro ratione dicta ipſius ha beantur: ut iuris conſulti pluribus in locis teſtimonio ciceronis u tantur. Namq; in libro de. Ver. ſigni. definitio littoris ex eius ſé/ tentia comprobatur et digeſtis de origine iuris fit métio oratio nis que pro ligario ſcripta eſt: et in titulo de penis. exemplũ orationis pro cluentio habito mutuantur. Igitur cum tain uarus tam q; mul/ tiiugis diſciplinis eſſet refertiſſimus factus eſt comſumatus ora / tor: et ut dicam quod ſentio incomparabilis. et quod de Varrone dixit Terrentianus Vir doctiſſimus Vndecumq; Varro, iĩd nos de M. T. C. dicamus: Vir doctiſſimus undecũ Marcus: ꝗq mihi hac peculiari laudatione laudandus uiderupif i biis iſce nominibus cognominetur quae illi optime quadrant. Videlicet. Polyhiſtor. Philoſophotatos Poligraphotatos ideſt multiſcius philoſophie ſci entiſſimus et rerum plurimarum ſcriptor luculentiſſimus : hic. n. ille eſt quem ob eximias excellentes q; uirtutes omnes in celũ lau dibus certatim ferunt: de quo Erchn poetarum uulgatiſſima ce lebrantur:de quo ita cccinit Catullus Diſertiſſime romuli nepo / tum Quot ſunt quotq; fuere marce tulli quotq; poſt aliis erunt in annis. De quò ita Lucanus. Romani maximus auctor tullius elo quii. De quo ſilius . furialia bella fulmine compeſcet lingue nee deinde relinquet par decus eloquio Cuiquã ſperare nepotum: de quo epigrammatticus poeta martialis. Illud laurigeros ageres cũ leta triunphos Hoc tibi roma caput cum loquereris eraf: Qui ita laudatra manlio: Et cenſu tullius oris emeritus celum. Quem cũ grece declamantem Apollonius rhetor andiuiſſet mirabdus pau liſper obticuitmoxq; in hec uerba prorupit. te nempe Cicero lau do et admiror ſed grecorum fortunae me miſeret: Cum uideo elo quentiam quae uirtutum ſola nobis grecis relicta erat-per te ro mam tranſmigrare?.cxtat luculentum epĩgramma dignũq; ubiq; le Ziquod tullius laurea ciceronis libertus in laudem patroni concĩ nauit: cũ aquas Ciceronianas oculis medentes: his uerſibus cele braret. Quo tua romane uidex clariſſime linguae: S ilua loco me Iius ſurgere iuſſa airet: Atq; academiae celebratam nomince uillã Nunc reparat cultu ſub potiore Vetus: Hic etiam apparent lymi phae non anterepertę: Languida quae infuſo lumina rore leuant: Nimirum locus ipſe ſui Ciceronis honori Hoc dedit: Hac fon/ tes cum patefecit ope. Vt quoniam totum legitaur ſine fine per orx / bem: S int plures oculis quae medeantur aquae. Quid multa? n6 ne et plinius ciceronem extra omnem ĩgenii aleam collocat: et do ctrinarum lucem appellat: qui in Vii. natu. hiſto. De laudibus Ci ceronis luculentiſſunum ſcripſit elogium: Et ab omnibus Cicelſ toniane uirtutis amatoribus ediſcendum: Quod boc eſt. Sed quo te Marce tulli piaculo taceam: Quo ue maxime excellentem inſigni predicem?te dicente legem agrariam: hoc eſt alimenta ſua abdicarunt tribus. Te ſuadẽte roſcio theatralis ſediciõis autori le ges ignouerunt: notatas q; ſe ſedes ignommię diſcrimine aequo a-/ nimo tulerunt: te orante proſeciptorum liberos honores petere pu duit. Tuum Catilina fugit ingenium: Tu Marchum anthonium proſcripſiſti. Salue primus omnium pater patrie appellate: pᷣmus in toga triumphum: Linguaeq; lauream merite: Et facundie litte-/ varum latinarum parens: atq; ut dictator Ceſar boſtis quûdam tu us de te ſcripſit: omnium triunphorum laudem adepte maioré: ꝗ to plus eſt ingenii Romani terminos inrantum promouiſſe: ꝗᷓ im/ periũ. Hec obiter dicta ſint de uiro nunꝗ ſatis laudato: Cuius li / bros omnis diuinitus ſcriptos: Vtinam tam ſtudioſe legeremus: ꝗ ſtadioſe Diuus Hieronymus lectitauit: qui ob id ipſum: Cice ronianus ante dei tribunal: merait appellari: Sicut in libello ad euſtochium ipſe meminit: Et rufinus affirmat: Cuius rei etiâ mẽ/ tio fit: in decretis. diſtin. xxxvii. Nos uero ex immenſa Ciceroni anae bibliothecae ſilua: Rethoricos ad herennium potiſſimum ex cerpſimus: Quos publieo auditorio hoc anno ꝓfiteremur: in qui bus pr mullun vs or⸗ punc eſtehe ſcinn Gs aun luabil enn ele on poſſer Wurof Qun zultas hocue wo ue Quam muce gitiſ dinl ſeput⸗ Cller lunme cupantn Cnpoſi poreſanr acdac 2ccipin te at elt ret non Din iſibus le lualoen ne omineull, pareuthyn, ore euagt: : Hackon line Peror dmultaend locat: etdo udibus Cl ius Cice voce. del Kclenten talimennſe icois i inineagn wres etleſ Um anthonun pyelarinn ktſacundriix 1s tinl te narei vuilleriin :Cdiuslif legelemus: ſum: Cicel n libellond rei eni 15 ſa Ciceront ouſlinunen emnur: in qun bus precepta docendi oratorias artes plurima et pene omnia ada muſſim pꝑpſcribuntur: quos libros quidam non ciceronis ſed alteri us oratoris et potiſſimum cornificii eſſe contendunt: ſuper qua re nunc mihi non eſt diſputandi locus: hoc uero exploratiſſimum eſt: hos libros rhetoricos: ſiue a Cicerone com poſiti ſuerit ut Pii ſcianus exiſtimat: ſiue ab alio neſcio quo: ut nonnulli ex neoteri/ cis autumant: eſſe luculentos limatos emunctos et in primis con/ ducibiles ad docendam eloquentiam: quae incanonicis ſcripturis argento comperatur: quam ſub nomine argenii egiptiis eripiendã eſſe dominus precepit: ſicut in pentateuco et maxime in exodo a! moyſe relatum eſt: in leuitico etiam primicias mellis domino iube mur offerre quod tropologice ſignificat dulcedinem eloquétiae: Qua nulla dulcedo mellea dulcior eſſe exiſtimatur: Cui omnis ſu auitas comparata fatiſcet: et auſteritatis ac amaroris plena uidebir hoc uerum eſſe omnes eloquentie profeſſores affirmant: boc ne / mo ueſtrum ĩficiabitur: ubi precepta rhetorice optime didiceritis Quam nonnulli in latinum tranſferentes: Tum oratoriam: tum o ratricem nominauerũt. eritis autem haud dubit eloquentes: ſi elo quetiſſimi oratoris nolumina in manibus frequenter habebitis: Si tulliane lectionis eritis ſtudioſiſſimi: ille.n. ut Quitilianus ait ſe profeciſſe ſciat: cui Cicero ualde placebit. Lectiom Ciceronis copulata erit lectio ſiluarum: Quas papinius ſtatius poeta neapo litanus: poetico quodam calore cõſcripſit: Vnde et ſilug merito nũ cupantur: Nam ſiluam priſci uocarunt poema ſtilo ꝗᷓ uelociſſimo compoſitum. quando poeta calorem ſequens ac impetum: ex tem/ pore ſcribit: er ut inquit plato in muſae tripode ſedẽs furoris afla/ tu concitatur. Prererea ſilua in alia ſignificatione: apud eruditos? accipitur pro ubertate ac copia rerum cateruatim congeſtarũ. Vn! de ait Cicero in oratore: omnis ſilua dicendi ducta ab illis eſt; et Tranquillus in librè de grammaticis reliquit inquit non mediocrem ſiluam obſeruationum ſermonis antiqui. et Diuus Hicronymus in prologo Ioſue; et in prologo paſ 7 ralypomenon ſiluam hebraicorum nomiuum appellat multitudi nem copioſiſſunã. in hoc uero poemate perinde ac in ſiluis nemo ribus q; ſunt cuncta cõgeſta er et agm inatim coaceruata ĩcredibilis rerum reconditarum commemoratio imeſa multuugac doctrine deſcriptio hiſioriarum: ac rerum ſcitu dignarũ luculeta narratio. in ſumma quãplurima leguntur in ſiluis ſtati: Quae ꝓphanum Vulgaus ignorat in quibus grammatiſte allucinantur: in quibus Comentatores ſubinde labunt. hec et id genus reliqua nos ca ui gilantia eo ſtudio ea diligentia explicare conabimur atq; pro uiri⸗ li parte enodare curabimus: ut nullus auditorum noſtrorum enar rationes noſtras merito poſſit criminari. Ceterum quoniam cice/ romis rethoricos enarraturi ſumus: ne illotis ut aiunt pedibus: in ipſa penetralia ingrediamur de Ciceronis uita er obitu pauca di : camus Quae uobis uoluptati ſit audiuiſſe: uſui et ornamento me miniſſe: Vos ut cepiſtis queſo diligenter attendite. Dixi. Philippi B eroaldi oratio habita in enarratione ILauuenalis atqʒ S aluſtii Etuſtiſſimi grecorum Viri clariſſimi maximos honores conſtituerunt nobilibus athlethis qui ludis oli picis pythiis iſtmiis neemeis uictoriã u reportaſſent. Nam cum palma et corona deco/ rarentnr in ſuas mox ciuitates reuertétes Qua drigis triumphalibus inuecti conſpiciebantux et quoad uiuerẽt uectigalibus publicis alebantur: Quod me cogi tantem ſubiit admiratio Cur non iidem honores uel potius maio res luculentioraq; emolumenta conſtituta fuerint rerum ſcriptorii bus: qui infinitas uoluptates cunctis mortalibus preſtant: et de to to bumano genere optime merentur: qui tanto athlethis anteponé di funt quanto animi corporibus antecellunt. Et. n. ab athlethis Corpora a ſcriptoribus animi exercètur: illi corpora ſ. aginãt: iſti animis pabulum ſugerũut copioſum et ſolam immortalitatem au eupantur: Quo circa cum multum debeamus ſingulis ſingularã rerum conditoribus tum plurimum profecto debemus inuentori/ bus litterarum: quibus nihil preſtantius nihil excellétius mihil un lius ullo unquam tempore excogitatũ eſt. Enimuero litteris con/ ſtimmort fes möltis icteris Coß lierarüͤto um gaetl Gtur Ai bos innen ltenune Dheno⸗ 1 Illaepei lcceſiltci Gilin breos ſing 2ud ge⸗ fapum ficat ilc Menituc breorun ecsn le olgi ls homi ſant. Ce umvrfu Muucenn Citdlali Walt ſucdhan Cituren Cixit bani ſimum Gſalub tur: P chigen fonag lorellt mrltidi ſluis nene Ricreabbli ae doctrine ta namato. Ppbanum zin quibus la nos caui pro uin toromn enat toniamn cice eaidugrin itu pancad tmamento ne Dü. ione nimaxin latns gli is uiconi rona ceoo tetes Qu biciebann lod we co ofivs nun m ſcipon ſanteet et bis unrpeti 0 attlehi ſigninii alkatem au 5 ſngrhan ipuentoni licetis o, ſtat immortalitas hominum. et memorie fulcitur eternitas: littere res multis retro ſeculis a multis natiõibus geſtas nobis oſtentãt. litteris cognitio omnium diſciplinarum percepta eſt: Comentium litterarũ tolle ex omnibus: Solẽ ex ipſo mudo ſuſtuleris. Huius tam excellentis tam neceſſarii boni quiſnam fuerit repertor ambi gitur. Alii a Mercurio litteras repertas arbitrantur. alii a phenici⸗ bus inuentas eſſe tradut: Cuius rei argumentum eſt ꝙ phenicia litterarum eleméta primi poete nuncuparunt. in greciam autem e phenicia litteras Cadmum attuliſſe ferut: mox e grecia in latium attulere pelaſgi. Quidam autumant litteras aſſyrias fuiſſe ſemꝑ. Eccleſiaſtici uero ſcriptores ab hebreis reꝑtas eſſe contendunt: id qʒ ualidiſſimo argumento probare nituntur: ꝙ uidelicet apud he breos ſingula litterarum elementa aliquid ſignificent quod neq; apud grecos: neq; apud latinos ullo modo fieni poteſt: Werbi gra/ tia prima hebreorum littera aleph. nuncupatur: quod latine ſigni/ ficat diſciplinam S ecunda beth quod domus interpretatur. gimel plenitudo: Deleth tabularum ſiue librorum. et ita reliq; littere hei breorum alicuius rei ſignificatiue eſſe traduntur: quod neq; de grecis neq; de latinis feriur. Hec ſunt que ab eruditis memoranr᷑ de origine litterarum: quibus qui imbuti fuerint: tantum illittera/ tis hominibus antecellunt ꝗqtum homines ceteris animâtibus pre ſtant. Ceterum ipſe mecum interdum querere ſoleo: quid eſt q; cum tot fuerint populi. Tot gentes toto terrarum orbe diffuſe. Tã auce nationes in litterarum ſtudio efforuerint. Soliq; fere greci et italici litteras excoluerint. Namq; plures ut ego opinor in ſola grecia Italiaq; ſcriptores extiterunt: ꝗᷓ in omnibus aliis per longa ſecula nationibus. huiuſſe rei nimirum illa potiſſima cauſa eſſe ere ditur: acris uidelicet ſubtilitas atq; temperies. Non enim temere dixit Heraclitus: Aer ſiccior anima prudétior et melior. hinc the bani pingues ebetes q; exiſtimati ſunt: ꝙ thebis celum eſſet craſiſ ſimum. Contra attici putantur acutiores: athenis aer tenuis at qʒ ſalubris. hinc ſeptemtrionales mentibus ſiupentibus eſſe tradũ tur: ꝙ propter celi craſſitudinem: immodicumq; aeris bumorem refrigerentur: que res haud dubie efficit animos tardiores hebe / tiores q;: Verum propter ſanguinis humoris q; habundantiam: fer ro reſiſtunt ſine timore: E contra qui proximi ſunt ad axem meri C,il. dianum feruentiſſimis eſtibus obnoxii exiguum habent ſangui/ latentin nem: ideoq; timidiores ſunt pauidiores q;: et ꝗquis ſint animis acu/ t conc tiſſimis ſummaq; ſolertia prediti:exuſtas tamen habent a ſole ui zauerbe res animorum. Nimirum boc illud ẽ: quod philoſophorum Pn/ ſeberrim ceps Ariſtoteles ſcribit in politicis gentes quę in frigidis regioni Cui bus incolunt animo quidem habundare: ingenii uero et artificii Ciuson habere ꝗᷓ minimũ. Aſiaticos autem ingenioſos quidem eſſe ſed D minime animoſos: at genusgrecorũ ſicut in meditullio regionis iſimo ſitum eſt: ita animo pollere et ingenio. Italia quoqʒ cum inter ſe/ laucen ptemtrionalem: meridionalemq; plagam collocata ſi it mixtionibuſ eawrnn diuerſis efficitur temperatiſſima: queadmodum Iouis ſtella inter uplgn Martem feruentiſſimũ et ſaturnum frigidiſſimum media currens levoddt temperata ſalutaris q; fit. Quo circa Italia omnium terrarum alũ/ walegt na ac parens nuncupatur: Eadem cunctarum genrium in toto or 1 Mdicxnt be prima eſſe traditur: Quae omnes nationes ſine controuerſia ã nnnin tecellit: Viris feminis ducibus artium preſtantia ingeniorum cla- ſius:ir ritatibus. Ipſa uero urbs Roma ut ingt Ammianus Marcelinus tendi Virtutum omnium fuit domicilium. Cũ uiri diuino pene ĩgenio Ponbik pᷣclari et etiam innumerabiles ĩ italia per uarias etates extiterint: luing Duobus potiſſimum temporibus ꝗplurimi effloruerunt. Videli cuſlen cet circa tempora auguſti et mox circa tempora Domitiani atq; igiin Traiani. IIla profecto ſecula aurea cognominari merito poſſunt . fhin Illa feliciſſima tempora nuncupanda: quibus Cicero: aſinius po iäzterl lio: Celius: meſſallae: Caluus: Iulius C eſar. M. Varro et mox Mahtesn Virgilius: Ouidius: Varro attacinus: Proptius :Tibullus ect ſex Vigetene centi doctiſſimi floruerunt. Altera uero etate non pauciores exti/ ſonch terunt: Inter quos Quintilianus. Duo plinii :Tacitus: Tranquil Nine Ius: Gellius: Martialis q; excelluerunt: et in primis uuenalis ag! luͤtein nas: qui quẽadmodum ipſe poemate ſ. atyrico elluxit in hac poſte le:lan riori etate:ita in ſuperiori Criſ pus Saluſtius in ſ- cribenda byſto⸗ iͤt ria immortalitatẽ ſibi comparauit. Quos ambos hoc anno ideo pu kuanen blice profiteri deſtinaui: quoniam ex utriuſq; lectione C onfido ſiencof⸗ Auditores maximam utilitatem cum uoluptate eſt. e capturos. Nâ ☛ Criſpus S aluſtius ob elegantiã ĩimitabilemq; in ſ cribendo bre/ umglig uitatẽ aſſequtus é pmas inter byſtoricos partes: quod epigramma hongul ticus poeta illo diſticho expreſſit. Hic erit ut pibẽt doctorũ corda dbſci uirorum Cnſpus romana primus in hyſtoria: 211 um commoe Et.n.ita creber rerum frequẽtia eſi: ut uerborum prope numeru tanimitaan ent aſole u phorunmin gidis reger to et anfti. jem elle ll um interſe mixtionibel ſtella inten dia urrens Gratom ii um intwtdet Controven; ngeniowntn tus Marcdine inopeneifn Ates extitmn Uerunt., Ve! Domitiani enio poſtun to:aſinius Arto: Awor hullus:etlel auciores us: Lnandhl luuenrl itin hec i gibene e⸗ ocmdito kone Coriu e tunde ſcnbendobt vod epſgann tdodori nnpenunen ſententiarum numero ſequatur. ita lerbis quorum nouator dictuſ eſt concinnus ita elegans ita preſſus: ut neſcias utrum res uerbis an uerba rebus illuſtrétur. S aluſtium quintilianus Thucydidi ce leberrimo apud grecos non dubitauit opponere: in quo cũ ſit pre⸗ cipua uirtus breuitas: ut S eneca refert: hac eũ S aluſtius uicit: ex cuius oratione nil demi ſine detrimento ſententiae poteſt. Vnde haud immerito dixit Macrobius S aluſtium in genere dicendi bre/ uiſſimo dominari. Et magnam profecto iacturam paſſa eſt latina ligua deperditis ſaluſtii libris: quibus geſta romanorum comple ctebatur nobis tätummodo ſuperſunt illius diuini uiri Cattlina atq; Iugurta. S aluſtius ab auguſtino ita laudatur: ut eum appel / let nobilitate ueritatis hyſtoricum: Cuius orationes ut inquit Se/ neca leguntur in honore hyſtoriarum: quae haud dubie uolumĩa indicant quanta in ſcribendo maieſtate quanq; diuino fuerit deco ratus ingenio. Sed quemadmodum in hyſtoria eximius eſt S alu/ ſtius: ita in Satyra eminentiſſimus eſt Iuuenalis: Cuius poema te eruditiſſimo nobis abunde declaratur: non pauciora priſcis tem poribus ꝗ noſtris flagitia extitiſſe Nec flagitioſos pauciores. hu/ ius itaq;ʒ lectione affatim cognoſcetur: quantis uitiis illa aetas infe cta fuerit: ꝗtis q; libidinibus commaculata: ita ut uituperatio taliũ flagitiorum: nobis maximo eſſe poſſit documento: ut quod turpe eſt fugiamus: quod honeſtũ eſt id tota mente capiamus. Ex Saty rici poete lectione aperte cognoſcemus id: quod nos conquerimur Maiores noſtros conqueſtos fuiſſe. Videlicet coruptos eſſe mores Vigere nequitiam: luxuriam libidinemq; dominari. Maximam ꝓ fecto nobis exhibebit utilitatem: nec minorem uolupratem Iuue / nalis: in quo eruditio mira eſt: Varietas rerum iucundiſſima: Sſi lus terſus: libertas ſatyrica: S ententiae ſcitu dignac innumerabi/ les: Laudatio Virtutum: Vituperatio uitiorum. Enarrabimus er / go diis bene iuuantibus celeberrimum Satyricum et hyſtoricum luculentum: et pro mediocritate huiuſce meae quantulaecũq; in ꝓ / fitendo facultatis elaborabo ut cunctis ſatiſfaciam: ut recondita il/ luſtrem: Et in primis quae a cõmentatoribus omiſſa ſunt: uel pa/ rum diligenter interpretata: Ea enarrare conabimur. in Summa il la oĩa qualiacũqʒ ſunt: quae lõgis uigiliis et iu yi labore didicimns Vobiſcũ libetiſſime cõmunicabimus. Vos ꝗſo auriũ opam nobis accommodate, Dixi, c.ii. * “ philoſophia: quã greci Ethicem: latini moralem nominauerunt: quae cum . — — 25 ,. 4 N animorum noſtrorum medicina ſit efficaciſſima: tã ☚ — religs difciplinis excelletior: ꝗto animi corporibus atecellur. 2 “== a A * , ab N am cum conſtemus ex animæ etcorpore: Cumq; corporis ſer/ — 1 uitio animi utamur imperio: Magis nos decet animum curare ꝗ corpus. Nihil autem peracque pertinet ad animorum ſanationé: ꝗ philoſophia et ea potiſſimum: quae de uita tractat et moribus. Siſ quidem cum plures pernicioſores q; ſint animi morbi ꝗᷓ corporiſ: qui dies noctes q; noſtras mentes exedunt: Cum cupiditatibus in ſatiabilibus ſollicitemur: Cum perturbationibus inumerabilibuſ moralis. Quae haud immerito uitae dux: et uirtutis indagatrix ex pultrixq; uitiorum a luculentis ſcriptoribus nuncupatur. Cuius documentis qui fuerit imbutus: is facile caſus contemnet huma/ noſ:fortunamqʒ floccifaciet imperterritus imperturbatus iĩuictus. Et cum plura ſint ſtudia: quae liberalia nominantur: quia homine libero digna ſunt: Hoc unum philoſophiae ſtudium uere liberale eſt: quod homies liberos facit ſublimes fortes arqs; magnanimos. Quo cirea illi ualde uituperandi eſſe creduntur: quorum corpora in fagina ſunt: animi in macie ueternoq; tabeſcunt: apud quos ap ””c — . petitus rationi imperat: Virtus uoluptati obſequitur: Corpus ani LBune 2a/ e mo dominatur: Quorum deus uenter eſt: quiq; in uoluptatibus li D . bidinibusq; ſummum bonum collocarunt. At ꝗto maiores noſtri . . GO & A* prudentiores laudabiliores q; extiterunt: qui uirtutem ad beate ui . ₰ uendum ſolam ſufficere crediderunt: qui unicae philoſophiae diui / tias omnes poſtpoſuerunt: Solam uirtutem contemplantes: Soli ð— ſapientiae inhiantes: ſolam doctrinam amplexantes: Inter quos ĩ / primus philoſophiam deuocauit a celo: Docuitq; de uita et mori / mniumq; mortaliũ uo . ℳ . 3 2 — ,;N-- —— a P.e a . ſimus obnoxii: hos omnes morbos fola ſanare poteſt philoſophia primis Socrates philoſophorum fons nuncupatus excelluit: qui bus rebus q; bonis ac malis iquirere: Nam cum philoſophie fres R. partes eſſe tradiderint eximii ſcriptores. Phyſicem: Dilleqics: cb ferum namus bicitn bation Hoctat luita ſoprin busma. fet:Cun Nntarar Uucoen batac Gogn cing ihleh ommn naſi⸗ Cum Cunm turennn prtur Pumus hocet mut. Uhon dA cumn litter Catos ilica kflome rgno nodeſtf Porton,; ſorlsn tone ueſin udemulie, Pmomli 1. hia:bi gi nt: quzeonn kcadllimaß dus atecellit Crpotis fen lum curare nſanatoone: wondus. Il Ricorl GDmderi Fimumenzbler! tisindagin apatur Cin ontemnethun Urbaus inon Vrrgia honit nuere libenl magnanimo⸗ orum wotpo napud os ur: Corpoen zuolupentdul Dmaioteßcin Utem ad ben hloſohiri⸗ tenhlinn nestlner in tus ectluli 8 Gevinaamot n: Diden bationes ſedat: hane poſtremam Socrates complexus eſt: Ethica –☚ Socrates in ſcholis edocuit: ethicam adamauit illuſtrauit: excol / PR G qʒ; ingenium uariosq; ſermones immortalitati commendauit: Cũ ut plurimum in italia philoſophatus ſit: Cum ionica philoſe phia — S . èð b ☛☚ „ è 4 NR 744 2 „ 4 4 JJM 36 e 2 —☛☚— „ = atq; Ethicem: quarum phyſice: quae a nobis naturalis appellatur: rerum naturam perſcurtatur: Dialectice: quam rationalem nomi/ namus: proprietates uerborum ſtructuramq; requirit: Ethica quę dicitur moralis animum componit atq; omnes animorum pertur 29 — Q – — (oal KCa⸗? 70 luit: ad quam cum tranſiret: illud uulgatiſſimum uſurpauit. Quae ſupra nos mihi ad nos: tãꝗ ſola philoſophia moralis eſſet mortali bus maxime neceffaria aſq; frugifera: plurimumq; utilitatis affe/ ret: Cum reliquas partes multum non probaret. Ideoq; neq; de natura rerum neq; de altioribus ſublimioribus q; rebus Socrates unquam diſputabat: ſed de ſola morali philoſophia aſſidue diſſere bat ac meditabatur. Cuius diſcipulus diuinus ille Plato doctoris dogmata ĩ omnibus fere uoluminibus mirabiliter expreſſit: Eius ipſe litteram Socrates nullam reliquiſſet. Ceterum philo ſophia omnis ac reliquae liberales diſciplinae diu in folis grecorum gym naſiis floruerant: diu a ſolis grecis tractate exculte illuſtratae fũt: Cum Romani latiniq; arma magis/ꝗ ſiudia litterarum exercerét: Cum imperium magis propagare ꝗᷓ diſciplinas percipere medi Anm„Jopt, pat tarentur. Amiquitus ſophia dicebatur quae nunc philoſophia nu/ FeSHS cupatur: Et qui hanc profitebant᷑ Sophi. ideſt ſapiétes appellati. ET primus Pythagoras philoſophiam nommauit ſe q; philoſophum hoc eſt ſapientiae ſtudioſum: a quo illud philoſophie genus ema/ nauit: quod italicum ſcriptores appellant: ab eo ꝙ Pythagoras ab Anaximandro defluxerit diſcipulo thaletis Ionici. Ceterum cum in dies magis ingenia grecorum effloreſcerent: Cum ſtudia Iitterarum magis ac magis excolerentur: apud athenienſes illos Catos atq; legiferos domiciliũ philoſophorum conſtitutum eſt. illic academia Pfaromis. Lycium Ariſtotelis: porticus Zenonis . ℳ „ 8 — * * 6 effloruerunt. ex ea ciuitate complures philoſophorum ſectae taꝗ — ʒ . ex equo troiano Innumeri pricipes prodierunt. illinc academiciD hoc eſt Plaronici ab achademia ſchola nuncupati: illinc Stoici a &ααr—) porticu Zenonis nomin ati: illinc peripatetici ab ambulatiõe Ari/ Prnf ſtotelis nomen ſortiti ꝓceſſerunt.illinc ſecta Epicureorum: illin a c.iii. SS 1 . 3 r 9 SoegK e, obes illinc manauit fecta cynicorum: quos ita a probris moribus q; cx ninis appellitauerunt: quorum princeps et auctor phibetur An thiſthenes et illuſtrator Diogenes. In atticorum gymnaſiis dog / mata philoſophorum didicerunt Ariſtippus conditor cyrenaicae ſectae Archeſilaus princeps nouae academiae: phedon a quo he liaca ſecta profluxit: Euclides a quo megarica: et Menedemus: quem auctorem eretricorum ſecta concelebrat. et ut ſemel finiam: nulli fere illuſtreſ philoſophi extiterunt: qui nõ athenas ſtudiorũ cauſa proficiſcerentur. Illic diu litterae habitarunt: ilic philoſo / phia habuit domicilium: illic igenuae ac liberales artes diutiſſime diuerſatae ſunt: quae ſero quidem: ſed tamen aliquando ad Roma nos ttaſmigrarunt: qui ut erant omnium utilitatum : ac uirtutum rapaciſſimi cognitis grecorum diſeiplinis incredibili litterarum ſtudio flagrare ceperunt: Maltiq; philoſophiam latinis litteris ex/ colere atq; illuſtrare conati ſunt. Sed duo potiſſimum excelleti ac pene diuino ingenio uiri id efficere potuerunt. M. Varro qui a Te rentiano undecũq; doctiſſimus nuncupatur: et. M. Tull. Cicero extra omnem ingenii aleam collocatus: Qui cum oratoriam diſei plinam illuſtrauiſſet: philoſophiam quoq; ſua induſtria illuſtrãdã excolendamq; ſuſcepit. ut ꝗ occupatus Romanis profuiſſet: etiam prodeſſet ocioſus. et cum ubiqʒ Platonis emulus ac imitator exi / ſteret Dialogos in philoſophia et potiſſimum morali plurimos di uinitus conſcripſit: et in primis queſtionum lihros quinq;: quas a uilla ſua thuſculana: quae fuerat ãtea Sylle dictatoris: Thuſcula- nas noĩlauit: quarũ lectio cũ ſit futura auditoribus utiliſſima ac ſa luberrima: Cũq; multũ eruditiqis: multũ ſententiarũ: multũ exe plorum in his contineatur: eas publico auditorio inſtitui ꝓfiteri: meq; facturũ opaepretium eſſe cenſui ſi id pluribus mea iduſtria cognitum fieret et aptũ: quod prius incognitũ erat et obſcurum. Vos itaq; hortor et moneo: ut Ciceronis libros lectitare ediſcere et in manibus quotidie habere uelitis: hũc ſpectemus: hoc ppoſitũ nobis ſit exẽplũ: ille ut Quiĩtilianus ait: ſe ꝓfeciſſe ſciat: cui Ci cero ualde placebit. Ceterũ ꝗtũ ciceròis lectio nobis utilitatis eſt vallatura: Tãtũ carmia oratii flacci modulata afferẽt iucunditatis: et quéadmodu philoſophia ſalubris é: ita muſica delectabilis. Cuius . . — E dulcedie ccta uiuetia capiũt᷑: cuſus origo celeſtſis memoratur: ipſius q; ratione mũdũ eſſe compoſitum pythagorici uulgauerũt. Vnde Theologi nouem muſas eſſe dixerũt propter octo ſpherarũ ( guate ihlan vene duce⸗ o ſauge fent inon Cius. buitct celar Reun ſcs joce jucu dus. Qlta Ule M Amir lalig bultlen crcttut fimon coge⸗ lulan hend Then bibuit tareſ⸗ Du tgvi⸗ lenent Gsnod baee Clebat worbange mmais rrenaice lon aqvohe lenedemus mel finiam: as ſtuciori lic ppilolo Auutiſſime doad Rom acwiruuun Dili literann nis Iüendan m exctlein Vanoul I,Tul. Con oratonanli ſz illuſnii fuiſſet: in imitatoten ipluniner winchzlus ns:Thuſoll, Utlicmaaeh Arü:multüen nlttmi fiei mea ſultn et obſounn, Cime elſen usboehnil elchet cl i vtlitti inouneittil memondl ulgunni rocoſhenn Celefſtium muſicos concentus et unam maximam continentiamꝛ: quae cõſtat ex omnibus: quam armoniam nommaucrut: C elũq; ipſum canere aſſeruerunt. Muſicam antiquis illis temporibus in ueneratione maxima fuiſſe memoriae proditum eſt: ac maximos duces fidibus tibiis q; ceciniſſe. quin etiam apud priſcos tam gre/ cos ᷓ Romanos in còuiuiis poſt cenam lyra circuferebatur: qua laudes atq; uirtutes uirorum fortium canebantur: quam cũ olim themiſtocles recuſaſſet habitus eſt indoctior. Coôͤtra laudatus Epa minondas ꝙ Cytariz are et cantare ad cordarum ſonum eſſet eru ditus. Socrates quoq; iam ſenio confectus inſtitui lyra non eru/ buit: et Plato ciuili uiro què politicõ uocat: muſicà credit eſſe ne/ ceſſariã: Et ariſtoteles ĩ politicis autor é Muſicã iter diſciplinas in gẽuas eẽ collocatã quã una cũ litteris ct gymnaſtica adoleſcetes p̃ ſcis tpibus diſcere còſueuerũut. et ſi uolumus ĩquit Ide Degere ĩ ocio. Muſica eſt adhibẽda: quę habet naturalẽ uoluptatẽ quac ex iucundiſſimis eſt: quam Muſeus dulciſſmmam dixit eſſe mortali bus. Muſica atiquitus ſacrificiiſ ac funernibus adhibebat᷑. Muſica curas abigit: clementiam ſuadet: et ad leniendos affectus plurimũ ualet: et ui inquit eleganter apud philoſtratum Canius ubicen: Maſica merentibus adimit merorem: hilares efficit hilariores: amatorem calidioré. religioſum ad deos laudandos paratorem: cadẽq; uariis: noribus accõmodata animos auditorum quocũq; uult ſenſim trabit. Pyihagoricis certe moris fuit animos ad lyra excitare uel lenire: neq; ſolum perturbationibus animorum ſed e tiam corporis morbis medetur muſi a modulatio: Cum ad febrè quoq; ac uulnera Cantiones quotidie adhioeantur. Qua propter laudandus eſt Xenocrates: qui organicis modulis lymphaticos li berabat: et Aſclepiades: qui tubarum cantu ſurdiſſimis medebar. Theophraſtus quoq; ad affectiones animi moderandas Tibias ad/ bibuiſſe fertur. Quin etiam traditum eſt Taletem Cretenſem Cy thare ſuauitare morbos ac peſtilentiam fugauiſſe. et cantus tibici/ num mederi creduntur iſchiacis: et in inſtrumento ueteri ſcriptũ eſt: quẽadmodum dauide citari zante Saul refocilabatur a furore dementiae: quo identidem corripiebatur. Quid non ne bella muſi cis modulatiõibus accẽduntur? quid aliud in R. legionibus litui tubae cornuaq; moliebãt Quorũ cõcetus equos milites q; piter acuebat. Preterea cretenſes ad cytarã dimicabant: Lacedemonii Cellu. in grecia: in italia S ibaritae ad tibias. Non ne amazones ad calal mos arma tractabante non ne halyattes lydorum rex: ut auctor eſt Herodotus in exercitu habuit concinnentes fiſtulatores atq; fi dicinas? Thimoteus quoq; Muſicus eruditorum preconio celebra tur: ꝙ Alexandrum magnum muſici cantus modulatiõe ad arma corripienda inflammaret idẽ inflammatum mutatis modulatibus cohiberet. Quid pacis munia non ne apud antiquos muſicis cã tibus celebrata fueree Etenim plures grecorum ciuitates ut Marti anus affirmat ad lyram leges decretaq;. pu. recitabant. Quid mul ta? Muſices diſciplina non ſolum homines uerum etiam bruta ani malia demulcet., cerui fiſtularum cantu capiuntur. Delphines muſica arte mulcentur. Aues fiſtulis alliciuntur. Architectus quo q;ʒ citra muſicem perfectus non erit: quae in pᷣmis efficax eſt ut in quit Victruuius ad baliſtarum catapultarum ſcorpionum tempera turas: hic raulicas quoque machinas efficere nemo poterit ſine mu ſices ratiocinationibus. Cum ergo ĩter homines reliquaq; aĩantia muſice tanta ſit dominatio: eius q; dulcedine capiatur omne quod uiuit: Celeberrimi ſcriptores cxtiterunt: qui ad lyram carmina cõò bonerent:et rythmis muſicis numeroſis q; modulatiõibus ſua ſcri pfta contexerent. Quod non ſolum a grecis latinisq;: Verum etiã ab hebreis factitatum. Tanta quippe eſt ſuauitas tantaq; uoluptas muſice modulationis. Quid eni pſalterio Dauitico modulatius? Quid canorum magis? Quod in morem Oratii Pindari q;decur rit:? Quid Deuteronomii et Eſaie cantico pulchrius? Quid Solo mone grauius? Quid perfectius Iobe quae omnia exametris et pentametris uerſibuſ ut eruditi teſtãtur: apud hebreos compoſita citra Salebroſam aſpredinem progrediuntur. Ceterum cum an tiquiores numeri ruſticis et inconditis ſimiles eſſent: poetica ut auctor eſt cenſorinus: ueluti legitima muſica compoſitior magis q; modulata profluxit: quę modulatiõe metrica aſperitudiné leui garet et cuncta uenuſtaret. etenim rythmos numeros q; muſicos ac pedes peculiariter complexi ſunt poetae illi qui lyrici cognomi! nantf ab eo quod ad lyram illorum carmina condecenter canebã tur: quorum apud priſcos tanta fuit copia ac tantus numerus: ut Cicero neget ſi ſibi duplicetur aetas ſe habiturũ tempus: quo ly ricoſ poetas omnes perlegat: quorum apud grecos longe pidarus tincel nus le it di ttuer rus:e gebte ltetel „ iproe (uius Uinibus oribus ſoru oun Gelin null ( H r Hone lanen. terinpt Vlior ligei⸗ kun lir 2Ones ad alu ter: utauch⸗ lnortz cconio clnn kuie ANarm 8 modulthe vos molicsti littes t ani Ant, Quidmel tiämbiutzan ut, Dohine Archikanse, Siareſtitin hiorumemn hotutſtetn trignagaini inronne laß Urmarin lrüäbecaſen nisg⸗Nenunti ntigiclitn ico wodtus Pincanqhat inseQuid dn niaeramenet reos compolt cterum cumn ſent: poetat pofinor ncgt Penitde 1 os mſen Hnad gron center nen 5numenmsil enpls:g longeſini princepſ extitit: apud latinos Oratius: qui ut auctor eſt Quintilia nus fere ſolus lyricorum poetatum legi dignus eſt. nam et inſur/ git aliquando et plenus eſt iucunditatis: et gratie et uariis figuris et uerbis feliciſſime audax. Idem in Satyra ſcribéda terſus et pu rus: et ad notandos hominum mores precipuus. In eo graues crebreq; ſententiae. Eruditio uaria et multiplex: elegantia cum ni tore terſiſſima. Oratii itaq; poema canorum nõ minus delectabit ₰ i proderit. Non minus animo ꝗ auribus pabulum ſuppeditabit: Cuius lectio non minus frugifera erit ꝗᷓ iucunda. Ego uero pro uiribus connitar in enarratione Ciceronis et oratii cunctis audi toribus ſatiffacere: et nihil earum rerum prorſus omittere: quę ip ſorũ declarationi ſint futurae accommodatae. Vos ipſi teſtes erxitiſ locupletiſſimi: quos omnis rogo et hortor: ut tam libenter audire uelitis: ꝗᷓ nos diligenter cuncta enodare curabimus. Sed iam non nulla ſcitu digna de Cicerone dicemus: paulo poſt de Oratio flae co dicturi. Vos ut cepiſtis queſo attente audiatis. Dixi. Philippi B eroaldi oratio habita in enaratiõe Perſii poetae S aiyrici. Vlte res ſunt parui corporis Viri Clariſſimi: quae rebus magnis ꝓculdubio anteponutur: m et multo precioſioreſ eſſe iudicantur. hoc in pri mis gemmae lapilliq; teſtantur. Quid enim é minutius carbunculis? quid breuius adamãte: Aquigd hiacyntho magis puſillumæet nibil tamen his pretioſius nobilius ue reperitur. S cribit eloquentiae parens Homerus Tideum paruo fuiſſe corpuſculo decoratum: In quo tamen anima eſſet maxima: et uires ingentiſſimae, Vnde decen ter in priapeis a poeta ſcriptum eſt: Vtilior Tideus:qui ſi quid credis Homero: Ingenio pugnax Corpore paruus erat. Et a papinio non minus uere ꝗ diſerte dictum. Maior in exiguo regnabat corpore uirtus. Et Xantippus lacedemonius: qui breui ſtàtura erat ita laudaur a S ilio l Exiguis uigor admirabile membris: Viuidus et magnos niſu qui uinceret artus: Enim uero mihi curioſiſſime circũſpectanti et diligentiſſime pen / ſitati uidetur res fere omnes uirtute magis ꝗᷓ magnitudine eſtimã das eſſe ac metiendas: neq; querendum quantus ſit quiſq;: ſed qua lis: neq; ꝗ procerus: Sed ꝗ probus ac eruditus. quis unꝗ librũ laudauit ob id tätůmodo q; magnus foret ac copioſus? quis orati ouem duxit eſſe luculentam ꝓpterea ꝙ uerboſa eſſet et enormis e quis poema ob magnitudinem ubertatemq; celebrauit unꝗ? ne/ mo medius fidius uel modice eruditus id aſſeruit. Immo cõtra lau damus libellos qui ſunt diſerti eruditi et doctiſſime concĩnati: eos q; haud dubie anteponimus maximis uoluminibus: i quibus nul la ſit eruditis minimaqʒ facundia. huiuſce autè rei nobis locuple/ tiſſimum quotidie teſtimoniũ exhibet Perſius poeta Satyricus: qui quanto minor eſt:tanto eſt elegantior: quãto minus habet pò/ deris: tanto plus habet auctoritatis. Vnde luculente cecinit epigra maticus poeta Martialis: Sepius in libro memoratur perſius uno: Quam leuis in tota marſus amazonide: Et de eodem Quintilianus ait. multum et uerae gloriae quis uno libro Perſius meruit. et a diuo Hieronimo Satyricus diſertiſſi / mus nuncupatur. nec imerito. nam et ſanctitate ſcribẽdi et ſ. enten tiarum grauitate et uerborum pondere et Satyrica urbanitate nui li poſtponendus eſſe uidetur. inſectatur uitia: Sontes Carpit: pre ceptis legentium animos ſanctiſſimis format et imbuit. aliquanto ſuboſcurus eſſe cre litur:propter hominum temporumq; inſcitiã et rerum ignorationem. Sed ſi quis curioſius poema luculentum introſpexerit proculdubio cognoſcet id eſſe terſiſſimum atq; ele/ ganuſſſimum: quod ut opinor: ubi a nobis enarratum fuent: facile omnes iudicabitis ueriſſima eſſe quae dicimus: et profecto poſt e/ narrationé luuenalis; nullus nobis ſcriptor magis idoneus ipſo Perſio occurrere potuiſſet.uterq;ʒ ſatyrieus: uterq;ʒ in eode ſcribẽ/ di genere uerſatur: uter ; uitae mortalium formandae accommo/ kar Saty latis bus mai lera nge Ue kes boni lete ent opnin Ptope Pnatn ſloe ſinun inluiter iſlimeen udine eſtin, iſchtſeda 1s und lbri 8quis otl Ettnormis uit unde ne mino Cötriln condinatzen Krigaiunl nobislupe en nas: nns abethe ecanittig ine iuis mno us ilertilli edietſenten tbanitwen Carpiupte witaliquant⸗ naloculenun munm atcztel um fvent fo protee o ilnnhſ in tode ſchbel datiſſimus eſt. Enarrabimus itaq; diis bene iuuantibus Perſium Satyricum poetam: Cuius opuſculum non minus nobis iucundi tatis dabit: ꝗᷓ utilitatis: qui non minus gratus erit uobis audienti/ bus: ꝗᷓ nobis enarrantibus. Sed ne moroſior ſit prologus ꝗᷓ poe/ ma iam interpretationem ipſam inceptabimus. Vos queſo diligen ter attendite. Dixi. Pilippi B eroaldi oratio dicta apud rectorem ſcholaſtici conuenius ineuntem ſcholaſticam prefecturam. Aiores noſtri qui Rem publicam Bononĩenſẽ inſtitutis optimis legibus q; formarunt: Cum uiderent bona animi corporis bonis longe eſſe m anteponenda: Solertiſſime ac prudentiſſime ſã xerunt: ut gymnaſia conſituerentur: quae eſ/ ſent domicilia doctrinarum: et aſyla bonarum litterarum: in quibus uiri ſapientes ac eruditi ingenuas diſciplinas profiterétur. Sed quia ſine gubernatore na uigium periclitatur: Sine auriga quadrigae precipitcs ruunt: Si/ ne rectore cuncta labaſcunt atq; uacitlant: Ideo iidem illi condito/ res annuos gymnaſiarchas hoc eſt prefectos gymnaſii littera- torii eſſe uoluerunt:qui ordini ſcholaſticorum honeſtiſſimo prefi/ cerentur: qui cunc:a ad ſcholaſticos pertinentia auctoritate rege/ xent: prudentia penſitarent: dexteritate moderarentur. Mos hic optimus tãquam per manus poſterorum in hodiernum uſqʒ diem propagatus é: nu perrimeq; omnium ſuffragiis atq; cõſenſu deſi gnatus fuit Rector utriuſq; ſcholaſtici conuentus: hoc eſt tam italicorum ꝗᷓ prouincialium Vir Magnificus ac circunſpectiſ/ ſimus Thomas Anglicus: uel ut latine loquar Britannicus qui et natalibus et familiae nobilitate clariſſimus eſt: idẽ fortune bonis opulentus: Animi dotibus excellens: Cui genitale ſolum uu Anglia eſt: quam maximam illuſtriſſimamq; eſſe inſi ularũ nullus wr gnorat: Cui antiquitus albion nomen fuit. quam mox britaniam * nuncupauerunt: a qua omnes uicine inſule britanie nominate fue ſo runt. Angliam uulgo recentiores appellitant. Regio eſt clara lati/ ſi norum grecorumq; monumentis: fecunda frugibus. Copioſa pe *“ coribus: Referta auri argeti plumbiq; metallis : ex qua eſcaria ua/ gin ſa generoſa olim romam miſſitabãtur: quae baſcaudę ab eruditis g⸗ nuncupantur. externorum imperium ſemper aſpernata: idigenis Ree contéta principibus. ingenia britannorum non fraudulenta ſed ui ſimplicia laudauit antiquitas. In re militari preſtantiſſumi fuere. non equitatu modo peditatuq; polentes: ſed etiam curribus: quos partim couinos uocitant partim eſſeda inſtructi preliabantur: quo genere pugnae uſi ſũt aduerſum Ceſarem dictatorem belligeran n tes. Inde Eſſedarii Couinariiq; ab hyſtoricis nominati. In ſtudiiſ litterarum neq; hebetes neq; obtuſi iudicati ſunt Cum ex aere temperato ingeniorum acumen uegetetur: hinc ut opinor exiit il / P lud uulgatiſſimum: allia cauſidicos docuit facunda britannos. Qdieſ me deficeret ſi ſingillatim minutatimq; recenſere uellem: qui j brus dotibus ac bonis fuerit decorata britãnia: uel ut a neotericis “ dicere didicimus: Anglia: quae per longa retro ſecula multos ui / Enn ros generoſos procreauit. hac uero tempeſtate hominem nobis de u⸗ dit fũma nobilitate: ſumma dignitate ſumma uirtute predirũ Tho mam: qui hodierno die Init magiſtratum honoratiſſimum gymna ſtice prefecture gubernacula moderaturus: ut non ſolum pro re/ ctore ſed etiam pro rectoribus preſit ſcholaſticis tam italicis ꝗᷓ pro/ uincialibus: et inſtar boni gubernatoris nauigium dirigat in por tum tranquilliſſimũ. Ingenui hominis mores: Auita nobilitas: adoleſcentia modeſtiſſima probitas ciruſpecta: Virtus excellens pollicentur ac ſpondent habituros nos talem rectorem: qualé nec Probatiorè nec melioré nec amabilioré optare poſſemus. S upeſt ui ſcholaſtici omnesiei preſto ſint ac obtemperent tanquam legi/ timo Rectori: ut ipſi ab eo tanquam ſcholaſtici haberi mere/ he antur. S citum eſt illud domitii oratoris. Cur ego te inquit ha bus 1 il⸗ Tottune emitaleſolun fularünnliu vox britanim nominatente deſtcanln ,Copioſin ua eſcariatn leab emlin natiiigeni taudulennſel nüiſſimiluer, umnbus: gat labanmunqro embelgenn . Iuſuci. mn exaete otexiti dcllem:ui 12 veoterict Nawdtosvi! inem vobsst te Neitülh Himum gnn nſolum pto ne mitalics gdingetiufn Nuianobito⸗ Vitus encklen Crem:ulelt ſemms. Il ttmguun i bebeni net ee kingul beam ut principem Cum tu me non habeas ut ſenatorem? illud corpus bene compactum eſt in quo capiti membra conſentiunt.il-/ la res pu. optime inſtituta: in qua deteriores melioribus obſequũ tur: ille ſcholaſticorum conuentus bene moratus beneq; conſti / tutus iudicatur: in quo ſcolaſtici rectorem uenerantur: rectori pre ſto ſunt Rectorem tãꝗᷓ ducem aſſectantur. hoc ſi fiet: ordo ſchola / ſticorum erit apud noſtt ates fauorabilior: Rector ipſe uenerabili/ or: et Gymnaſio Bononienſi priſtina dignitas reſtituetur: quod olim gymnaſiis Atticorum Alexandrinorum atq; tharſenſium: qu ãâtigꝗtas admirata eſt meruit aequiperari. Te autem clariſſime Rector. non moneo. non hortor. nec enim tu meae indiges aut mo nitionis aut hortationis. ſed tuapte ſponte currentem incito ſi timu lo impello: ut tutela gymnaſii gymnaſticeq; dignitatis tota mẽte ſu ſcipias: ſuſceptam ita foueas ac modereris: ut celeberrimus hic ordo ſcholaſticorum tua diligẽtia. probitate nigilantia conforme/ tur. augeatur. Illuſtretur. non decrunt tibi ſuffragatores ad oĩa peragenda illuſtres principes mei B entiueli cum genitore abſẽ te preſentes filii: quorum fulgorem nuper fortuna paulum obnu/ bilauit: ut purior deinde lucidiorq; eniteſceret. Sicuti ſolem uide/ mus interdum poſt diſpulſam nebulã: poſt diſſipatas nubes: poſt edomitam coacti aeris craſſitudinem fulgere ſplendidius. Radia / re flagrantius: Torrere uehementius. Iu magnifice rector enite re meditare contende ut expectationi: quam de te concitaſti ſati ffa⸗ cias. id erit tibi tueq; genti maximo ornamento: et ſucceſſoribus exemplar eſſe poteris ad imitandum, Dixi. Phbilippi B eroaldi oratio habita dũ Rector ſcholaſticus nomine melior accepit magiſtratus inſignia. Gregia res eſt Viri preſtantiſſimi atq; laudabilis Rebus omnibus adminiſtrandis aliquem preficere e qui cũcta prudenter examinet: docte diſpenſei: ſapi/ enter adminiſtret: Cuius nutui ac iuſſis reliꝗ obedi ant atq; obſequantur: quem unũ cuncti ſectentur ut ducem. colant ut principem. Reuereantur ut rectorem. hoc in re/ bus etiam minimis licet iſpicere, nauis unu habet gubernatoré: Cuius peritie nautae omnes ac remiges obſequũtur. Arx unum ſe habet prefectum: qui reliquos cuſtodes in offitio continet: Et nul n lus ab eius preſcripto uel digitum tranſuerſum diſcedere tentat. in Et ut ad maiora ueniamus. Nulla ciuitas bene poteſt gubernari ſi D ne magiſtratibus: Naulla caſtra ſine imperatoribus. Nulla proui/ cia ſine preſidibus. nihil eſt profecto preſtantius. nihil utilius bo/ no ſanctoq; rectore: qui ſubiectis concordiam ſuadeat. bonitatem Hiudet: Nirtutes precipiat et officia capeſſẽda pᷣſcribat. Merito itaq; uiri clariſſimi laudandi ſunt Bononienſes: qui inter reliqua ſan/ cte prudenterq; inſtituta hoc in primis ſanxerumt atq; inſtituerũt ut omatiſſimus ordo ſcholaſticorũ rectorẽ habeat: ꝗ ſua prudẽtia atqʒ ſolertia cũctos regeret ac moderaret᷑: qui facienda preciperet uitanda monſtraret: ſub cuius oculis atq; uigilantia ſcholaſtici uiſ We tam in litteris quieteq; traducerent: et illius preceptis obedienter obſequerentur. hoc cum per multos annos diligentiſſime in urbe N noſtra cuſtoditum ſit. Nuꝑ quoqʒ ut maiorum ueſtigia cuſtodirõ ðͦðͦ tur: Deſignatus fuit rector uir preſtantiſſimus et omni laude cu b mulatiſſimus: qui celeberrimo ſcholaſticorum ordini preficerer: 1. de cuius uirtute moribus atq; preſtantia abunde iudicatum eſſe “”” uidetur: Cum eum non ſolum pro rectore: ſed etiam pro rectoriſ ht bus elegerint et omnibus ſuffragiis declararint: qui ſolus officio 55 fungeretur utriuſq;ʒ rectoris: et illius qui italicis ſcholaſticis pre/ in⸗ eſt: Et illius qui prouinciales moderatur. Ego uero uiri circũſpe/ n ctiſſimi magnope laudo conſilium illorum: qui ui ce duorum pre ſtn fectorum Vnicum tantum prefectum ſcholaſticorum creandum hu⸗ eſſe duxerunt. Neq; enim ulla poteſtas poteſt habere conſortem. cnſi⸗ et hoc nobis ipſa rerum natura demonſtrat. Rex unus é apibus: hon⸗ et dux unus in gregibus. et in armétis rector unus. Vnum grues faft ducem ſequuntur ordine litterato. Quid multa? unus eſt mundi Ron rector atq; gubernator beatificus innominabilis ultramũdanus: nit: qui ſolus cuncta ratione diſpenſat. uirtute gubernat: nutu mode/ aſee ratur: Talis itaq; erit in laudatiſſino ſcholaſticorum ordine regen huͦan do: hic nuperus rector: qualis eſt in gubernanda naue guber l nator. in cuſtodienda arce prefectus. in regenda ciuitate magiſtra ayere tus. in adminiſtranda prouincia preſes. hic cum in iuuemili etate nidl neſtoream habeat ſapientiam ; Cum bonitate nomini reſi pon⸗/ Mtid NuI net: Etnul e dentt, ubernaniſt ullaprdei utiltus bof bonitatem lerito it iqua ſan laltitueruͤt aprudeti Prechperet helaſuci ui obelienter weinurbe alſodis ihudecu eiceret: atamele 1o kecooril lus ofticio lucis pre i dtcüſpel vorumpre! n Geandum econſoltem, 1s apibis: Vnum grvuen U eſt munei mmamüdanut: tegutu mot: ordinengen navegube iatemgiin iuuendlertt mini reſhonk deat: cum ſit ex omni parte laudabilis: omnia illa ſtrenue et diligè ter efficiet: quae magiſtratui ſuo acommodata: quae clariſſimo or⸗ dini ſcholaſtico conducibilia. quę honori et dignitati conuemien? tia eſſe cognoſcet: Vale. Ppilippi B eroaldi oratio ad Tribunos plebis. lubil mihi Viri clariſſimi ſolet eſſe iucundius. mihil antiquius. ꝗ in celeberrimo conuentu qualis hic eſt: n &Acoram magiſtratibus: quales eſtis uos de re. pub. capeſſenda cõtionari: de qua is quoq; bene mere ri uidetur: qui oratione utitur ad animos corum: ꝗ magiſtratum ineunt incitandos: Cotis uice fungens: quae ut inꝗt Oratius Cũ ipſa exors ſecandi ſit: ferrum tameſacutum reddere poteſt.quamobrem hodierno die hoc dicendi munus mihi iniun ctum libentiſſime ſubiui: et eo quidem libentius q; de magiſtra tibus qui ſacroſancti: de Tribunitia poteſtate: quae ampliſſima: de Tnbunorum iure: quod populare eft: mihi dicendum eſſe uideo. nec ignoro quid hic locus: quid iſta contio: quid dignitas ueſtra poſtulet: et quid me ipſũ decere uideatur: quo circa diligẽtiſſime pꝓſpiciam: ut neq; ineptus appaream neq; nimis effuſus neq; ni / mis aſtrictus fuiſſe deprehendar: et ut ordini rribunorum ſatiſfa / ciam pro uirili parte conabor: qui inter ceteros popularium magi ſtratuum ordines eſt eminentiſſimus: quod ſacroſanctũ collegiũ haud dubie declarat: maiores noſtros multa per ſe prudentiſſime conſtituiſſe aut accepta ab aliis meliora reddidiſſe. Nam ꝗta inter Romanos Tribunos et noſtrates: qui ab illis fluxerunt differen / tia ſit queſo diligenter attendite. Romanis diſcordie ciuiles et ĩteſtina diſſenſio Tribunos ple. pepe rüt: quando ĩ ſacro monte Romana plebes: quae a patribus uexa ta ſeceſſerat: peculiares ſibi magiſtratus creauit: Qui Tri. plebis nũcupantur. Nobis uero Iura leges atq; concordia Tribunos ple. tradiderunt. Apud Romanos nemini patricio Tribunatum capere licebat utpote plebein magiſtratum. Ideoq; Clodius per nicioſiſſimus. Tri. ple. Iudicatus: Qui relicta claudia gente patricia. C. Fonteio homini plebeio ſe in adoptionem tradiderit ut Tribunatum conſequeretur. Atqui apud nos plebei patriciiq promiſcue Tribuni deſignãtur.nullo liuore: nulla contentione: nulla diſcordia. Rome ab initio Tribuni tres tantummodo fuerut a quo numero Tribunos nominatos iure conſultus opinatur: uel ut Liuius Dyoniſius q; tradiderunt quinq;: quorum numerus ad decem uſq; peruenit: quibus annua eſt finita poteſtas. Noſtra aut ciuitas cum in regiones quatuor diſtincta ſit: ex ſingulis quater / ni eligunf᷑: quorum autoritas quatuor menſium interuallo cõcluj/ ditur. ita fit ut quotannis duo de quinquaginta Tribunos ciui/ tas noſtra ſorciatur: quae cum a Romanis. M. fuluio et. C. Manlſ lio conſulibus Colonia latina deducta fuerit in creãdis magiſtra tibus et potiſſimum Tribunis religioſior atq; fecundior ipſa parẽ te fuiſſe cognoſcitur. Quanto Bononienſes beatiores Philippus macedonum rex inclytiſſimus eſſe dixiſſet: qui beatos Athenien ſes nuncupabat: ꝙ ſingulis annis pretores decem cũ impio crea / rent: et ex ſuis ciuibus facilime reperirent. Preterea apud. Ro. Tribunorum. ple. poteſtas magis ad impediendum ꝗ ad agendũ erat accommodata: ut Plutarchus et appianus memorie prodide / runt: et ut Cicero meminit ita cõſulibus erant oppoſiti. Tri. quẽ admodum apud Lacedemonios ephori aduerſus r eges collocati: Et cum Tribunis intrare curiam non liceret: ante ualuas poſitis ſubſeliis Senatus decreta penſitantes ꝗplurima reſcindebant nec rata eſſe patiebantur. Contra noſtri quae agenda ſunt agũt: Quę omittenda pariter omittunt: Côſulibus uero aliis q; magiſtratibuſ adeo coniuncti adeo connexi: ut ad res ꝗplurimas obeundas illis adiutoribus utantur: et non pauca ex illorum conſilio adminiſtra re comperiantur. Quanto ergoueſtero Tribuni ꝗ Romanorum Tribunorum maior eſt ordo ꝗto numeroſior ꝗᷣto compoſiſior: tan to uos magis enini decet ac elaborare: ne uirtute ac rebus agendis inferior iudicetur. Et quoniam diſcordia ordinum uenenum é Ci uitatum: Quae Romanos. Tri.cum conſulibus altercãtes ſepiſſi/ me labefactauit: Vos concordiam potiſſimum cuſtodite. ſit inter uos omnes in adminiſtranda. re. pub. ſtabilis et firma conſenſio. in ore atq; animis ueſtris uerſetur ſemper ſaluſtiana illa ſentétia: qua hyſtoricus ille clariſſimus demonſtrauit. Concordia paruas tes creſcere: Diſcordia maximas diſſipari: propter quâ. M. agrip 1 ſeui hrulen dam iar forrex nequel calici cote, Zotnt daſeunn it iten imentol etuno bus pe⸗ Mlun ſinn eton cömote ueſtra Penam Cuputn Cusn s wuli 1eCuins Winumme lung bor Danden nosverſe manibus cut Cr naliaſ i magit Crtuptun ordt⸗ Clſtituta iicſos. lollegin tici ontentione⸗ modofuetꝗed ppinaturud numerus l Noltraait Wlis guartl eruallo i tibunos ui kilismagſin ndirigſaapri hrs Dhlhn Nos Amelien Ciinpian tramnul o⸗ miilnli Mnt ili voltilnan cges loet: aluas poli⸗ indebant ne tagut: Ql nglſtaidul beundas n admminiltn Romanorun npoſtüonl rehus agelli Henenumil ercitesſelll oditeſtinn. – nila ſeninn ncortisſun gri Ne rmacobſeſn pa ſe uirum bonum factum eſſe gloriabatur. Vobis exemplo ſit prudentiſſimum illad Siluri factum: Qui Lxxx. filiis decoratus P eum iam morti proximus eſſet: Virgarum faſcem unicuiq; natorũ porrexit iubens ut illumm confringerent. Id autem ſingulis facere nequeuntibus: ipſe ſigilatim uirgas omnes facile confregit: quo calidiſſimo cõmero ſolertifſimus pater filios admonuit eos firmoſ ac potentes tantiſper futuros: dum iter ſe concordes et animis cd glutinati eſſe perſeuerarent: imbeciles uero et infirmos ſi diſcor/ dia ſeiungerentur. O diuina concordiae uis quae diſſipata conne: ctit: ĩfirma corroborat: ſine qua magiſtratus non ſalutares ſed de trimentoſi in ſuis urbibus efficiuntur. Conſpirate itaq; Tribuni et uno conſenſu deſcendite ad rem. pu. capeſcendam: quae omni! bus płecto rebus anteponenda eſt: Cuius cauſa. M. lepidus. Cũ M. fuluio Collega: quo die cenſor factus eſt homine inimiciſſimo ſtatim rediit in gratiam: et ſimultates inimicias q; depoſuit. induite perſonam publicam exuite priuatâ. Mens ueſtra preter publicum cõmodum nihil ſpectet: huc oculos: animũ: cogitatões: huc ſtudi a ueſtra conuertite. aequitatẽ uero ĩ pᷣmis cuſtodite et iuſtitiam am plexamini: Sine qua ut inquit Auguſtinus: Reges Tyranni nun/ cupantur. Sine qua opumatium cõſenſus factio eſt: S ine qua nec domus nec ciuitas nec hominum genus uniuerſum: nec ipſe mũ / dus conſiſtere poteſt. iuſtitie patrocinari eſt ipſam uirtutem cole/ re: Cuius hec uis eſt efficaciſſima: hoſtem eſſe atq; inimicum ho/ minum morumq; malorum: Contra defenſorem hominum mo/ rumq; bonorum: Commoda preteréa patriae ſibi prima putare: Deinde parentum: Tertia iam ſupremaq; noſtra. quos lacillia nos uerſus Tribuni non ſolum uobis ediſcendos ſed quotidie in manibus in ore in intimis precordiis habendos eſſe cenſeo: et ſi cut Cryſippus imaginem iuſtitiae faciédã eſſe docet: forma uirgi nali: aſpectu uehementi: lummibus oculorũ acrioribus: ita opor / tet magiſtratum: qui iuſtitiae antiſtes eſt: eſſe grauem ſanctum in/ corruptum: contra improbos nocentes q; inexorabilem. enimuero concordi et iuſto magiſtratu nihil preſtantius nihil utilius in bene conſtituta. re. pu. reperiri poteſt. Diſcordi uero et iniuſto nihil p/ nitioſius. Concordes duce iuſtitia. R. P. ſeruant incolumé. Di/ ſcordes iniuſtitia dominante labefactant et euertunt. Eſtote ergo d. i. 2è Tri. Iuſtitiat cultores accerrimi: et aequo honeſtoq; patrocinami ni.in hoc uerſetur omne ueſtrum ocium omne negocium: in hoc quies et labor reponatur. in hoc ſtudium et diligentiam collocatoſ te. ſit quoad fieri poteſt magiſtratus ueſter portus bonorum ſco/ pulus reorum. er quoniam Tribunus popularis eſt magiſtratus populares uos plebicolas q; prebitote: et populi commoda pro uiri li parte defédite. Ceterum cum plures ſint rerum publicarum ſpe cies: Platone et Ariſtotele pncipibus ita tradennbus: Cum ſit prĩ cipatus regius quam monarchiam appellant: cum ſit optimatium: quae grece Ariſtocratia nũcupatur: cum ſit popularis ſtatus Cui democratiae nomen eſt: cum ſitoligarchia ideſt paucorũ quando magiſtratus a cenſu eliguntur: Cum ſit etiam Tyrranica admini/ ſtratio: ueſtrae ſũt partes Tribuni ueſirum munus: ueſtre eſt dili gentie ueſtreq; uigilantiae eniti contendere elaborare ꝓ uiribus: ut principatus huius urbis: Qui ex ariſtocratia democratiaq; cõ/ poſitus eſt: nulli aliorum cedere nulli poſtponẽdus eſſe uideatur. Tribuni ꝓ populo excubare debent:et munia rei.pu. ſaluberima capeſcere:id quod priſcorum romanorum inſtituta declarant: quii bus nullum diem integrum Tribunis plebis abeſſe roma licebat: quẽadmodum nec prouinciarum rectores extra prouincias abno/ ctare iura permittunt: ut uidelicet ſemper preſto eſſent: et ſi quan do opus foret: ne unꝗ eorũ opera a plebeis deſideraretur. hinc ẽt ianue antiquitus die noctuq; patebant Inibunorum: Tanquã por tus et refugium laborantibus ſemp patum eſſet: quibus foret opi tulandum: Quinetiam Tribuni purpuram minime geſtare cõſue uerunt: ut popularis magiſtratus in omni uictu ac cultu popular- bus ſimilis conſpiceretur. Et ut curio dicere ſolebat Tribuno con uenit prebere ſe multitudini commodum atq; tractabilem et ĩ ade/ undo ſe facilem: quod etiam a iuris conſulto nõ ſolum de preſide: ſed de omnibus quoq; magiſtratibus dictum eſſe exiſtimare debe mus. plurimum i Re pu. adminiſtranda ualet magiſtratus: maxia in rebus obeundis eſt magiſtratus autoritas. quod in oculo pupilt la:in naui gubernator: in quadrigis auriga: hoc in ciuitate pollet magiſtratus quemadmodum oculorum acies ſine pupilla hebeta- tur: Sine gubernatore nauis periclitat᷑: Sine auriga currus ſepe cõuertit᷑.iĩta ſine magiſtratibuſ ciuitas labaſcit atq; uacillat. Quid Ginaliu n. Vna ſam der relunt magiſtt. ellelogu⸗ coſauc nliporte lerelquoa bos conp ſonperin lenrece bis om let ecer ſenpert operan. orrei,p lanoule. ſihere Aumande mamfor titulo: leung Mtiontb. Winm mang flek Rpatocinn, mn:inbe⸗ namcoloe botann 1t magiſnn ptmnoca po, blicanne 8:Cun ſin ltoptimatun nis ſans (1 corü quan kantcaadmnn : beſtre ckdl re puinbin vocna ſeuideatur, ſalubenmna Gatandctid oma liceba incias adbno uretſigun retur. hinci Tanglit bus foretag geſtare n Uln popun Tribunvon bllem ctiat mde eſte Ktimmecen Vnusemenn noculo ll ciuitate bli pil hebenn (urs ella, Ci enim aliud ſignificat magiſtratus: ꝗᷓ rectorem ac rei pu. moderato rem. Vnde a magiſtrando ideſt moderando magiſtratus nomè ip/ ſum deriuatur. Et quemadmodum magiſtratibus leges: ita populo preſunt magiſtratus. Et quemadmodum legem dicimus mutũ eé magiſtratum: ita eleganter et uere dici poteſt magiſtratum legem eſſe loquentem. Vos ergo Tri.qui magilſtratus eſtis et quidem ſa- croſaucti: rebus moderandis incumbite: publica commoda pro ui rili portione fouete: et quod rectum erit id ſolum utile exiſtimato/ te: et quod iureiurando aſtricti facturos uos eſſe promittitis: Id re bus comprobate. Impraumis q; diuina illa Catõis Cenſorii uerba ſemper in memoria atqʒ in pectore habetote. Si quid uos per labo rem recte feceritis labor ille a uobis cito recedet: bene factum a uo bis dum uiuetis non abſcedet. Sed ſi quid per uoluptatem nequi ter feceritis: uoluptas cito abibit: nequiter factum illud apud uos ſemper remanebit. Ita Tribuni ad benefaciendum mẽtem ſtudiũ operam induſtriam applicantes: Vobis honori: amicis ornamen! to: rei.pu. utilitati: et poſteris exemplo eſſe poteritis. Dixi. Ad illuſtriſſimum principem Ludouicum Sphortiam Philippi B eroaldi epiſtolium. AVemadmodum parthorum Regem nemo ſine munere lſalutat: ita ego teilluſtriſſime princeps ſalutaturus attuli A tibi pro munuſculo panegyricum: quem leta fronte ac hi lari uultu accipias queſo: Non enim minus regia res eſt pauca be nigne ac comiter accipe: ꝗᷓ magna largiri. Multa ideo pretiola exi / ſtimantur quia diis immortalibus ſunt dicata: Libellus hic ad fa/ mam fortaſſe perueniet: quiã fuum clariſſimum nomen geſtat in titulo: Cum alioquin ſubire poſſet infamiam. quicquid id eſt qua lecunq;ʒ eſt boni conſulito: Et cũ ocioſus eris ac feriatus ab occu/ pationibus rerum ampliſſimarum: quibus iugiter diſtineris : tunc in manus accipito: et ſucciſiuis tempibus perlegito. In ſum ma cum nihil agere uoles: hoc agito. Dii faxintut iſtud ſit perpe/ euum pignus ac monumentum meae erga te ſidei ac obſeruantig. Vale et me qui tibi mancipatus ſum in clientelam aſ. cribio⸗ Ie 71064. Philippi B eroaldi panegyricus ad illuſiriſſimum princi ſcitn pem Ludouicum Sphortiam. ſcbim Epenumero ipſe mecum dubitaui illuſiriſſime prin um ¶cepſ Ludouiĩce ſphortiæutrũ ne fortuito ac caſu prĩ I P= Socn Enpef: )cipes terris darentur: an ab omnipotentiſſimo reru irt 4 Vomnium conditore deo traderentur: Sed hec omnis Cpila Br“ iam ex animo ſublata dubitatio eſt: poſtꝗᷓ tu inelytii/ ſoenot ſimi ducatus Mediolanéſis babenas gubernare cepiſn. Liquet. n. nns: ſ te principem diuinitus conſtitutum. Tu ab ipſo des repertus ele/ D ctus atq; miſſus eſſe uideris ad hoc ampliſſimum Imperium mo/ mutrbil derandum: quod aliquandiu rectore uiduatum Jabaſſe atq; titubaſ Ktoten ſe accepimus: Sicuti cymba ſine gubernatore a proceloſa tempe/ Wir ſtate deprehen ſa inter fluctus undabundos agitatur: Deus itadJ; ſend cum labanti ac nutabundo inſubrium ſtatui ſubuenire ac opitu/ ſis lari uellet: Te unum ex omnibus potiſſimum delegit:qui tua ſin / ſnun gulari uirtute fulcires titubantia: recreares afflicta: ſedares tumul xm tuoſa: qui deniq; cuncta redigeres ad tranquillitatem: Non pofe/ uſfi rat medius fidius illuſtriſſimus duæ adhuc pupillus adhuc puer- Gepeu tutorem proximiorem: Sanctiorem: cordatioremq; uſꝗ reppire: i ꝗᷓ ludouicum ſphortiam: qui conſãguinitatis gradu arctiſſimo cõ Hanan iũctiſſimus eſt: utpote germanus ipfius genitoris: qui probitate: fünti innocentia: integritate nulli principum Polipo⸗ edus eſt: qui pru ginn dentia ſolertiaq; tanta ſplendeſcit: urcordatus merito cognomina ſuela ri poſſit: Hec ſummatim et in tranſcurſu magis ſignata 4 dicta Latius iam explicanda ſunt:et copioſius enarranda: quod ut com on B modius luculentius q; perficere poſſim: uellem mihi a diis immor rſl Fe, En hane ele talibus dari fluuium tulianae eloquentis e: et ftorrentem demoſthe min 4 „. nis facundiam. grandes enim mate rias ingenia parua non ſi uffe / n runt: et in ipſo conatu ſubinde ſuccumbunt. grandis immo inges gel hee eſt materia: quã aggredior. Ingenſum mihi perquam medio / 80 cre:nec infitior: uires tenuiſſimae. Sed in magnis Uoluiſſe abun de magni ficum ac pulcrum exiſtimatur etiam ſi aſſequi nequiue i 1 ris.proinde hoc nos auſos eſſe non improbabis illuſtriſſime prin . ceps etiam li uires ipſae defecerint. C eterum non auſpicabimur laudes tuas a cunabuliſipſis q; crepũdiis: ſicut nõnulli laudatoreſ Ra 1n ltorreili lillimo ni Räee tirN ihn. H 5tpenli 4 nyerummo leatctiubl kofatenge/ nirezcopill Hares fumel Nonſote AWhuc pue⸗ uſireppir: arClſlirod n eſeW o ronn igrawia Idsinne m Cene vr nſi immoh van neit auipeguit ſiſiünen Iitaudemn — — „ factitare conſueuerunt: nõ ſtemata generolillimae familiae recen ſebimus:de qua melius eſt racere ꝗᷓ pauca dicere: non foriunas lu culentiſſimas ? neq; Eæimiaãs corporis dotes referemus quae neq; tu magnifacis: neq; inter pricipes ſolus poſſides. nmihil niſi propri umi genuinum: niſi fuum laudabimus-Illuſtriſſime hoc eſt ſolas ipſius animi tui dotes: quaè in homine ſunt bona ri cipalia cõmemorabimus. Nam diuitias generol: iatefrholiore 8 formoſitatem: uires: hoc eſt fortune et corporis bona mag's circa nos: ꝗ in nobis eſſe ſcriptores idonei tradiderunt: et ideo atiena bona nuncupantur. pſas uero animi uirtures: quat neq; ab erate mutabiles neq; ullo in fortunio caducae: noſtra et uera bona noia re ſolemus. quaèe quidem dotes taiito precioſiores iudicantur: Ito maior eſt ille: in quo eniteſcunt: quas in te optime princeps- tanto ſplendidiores exiſtimamus:? ꝗto tu inter reliquos principes enite / ſcis: Quae in preſentiarum mihi de laudibus tuis dicturienti ag / minatim ſe ingerunt et cateruatim: iſa quelibet feſtinabunda ſe of fert: ut a nobĩs in hoc panegyrico prima promatur: Quaè ſes me/ diuſfidius heſitantem me facit et cunctabundum. Namq; ſi cepo de prudentia tua ſingulari predicare occu ret iuſtitia: Quac poſtpo ni gemebunda dolebit. Si dixero de fortitudine triſtabitur tem pe rantia. Si fandauero liberalitatem: frugalitas ipſa ſe contemni exi ſtimabit. Si clementiam extulero. Seueritas idignabitur. Deniq; quãcumqʒ primam arripueroritli ceterae inuidebunt. ifa enim in ſingulis uirtutibus emines quaſi reliquas non poſſideas .Ego fa/ men pro uirili parte ita contendam ac ellaborabo et tale tem pera / mentum adhibebo: ut ſingulis: quod ſuum eſt tribuiſſe uideamur. Prtnceps- π es re Tad,les Sed unde prius ordiavꝗᷓ a prudentia: quae ut ſcribit Platodiuini tus ceterarum uirtutum dux eſt: quaè in te adeo fulget atq; ſplen / deſcit: ut neq; in Neſtore maior neq; in Catone preſentior fuiſſe credatur: prudeutia cum omũes mortales: tum potiflimum princit pes decet: qui hac duce nihil inſiprenternihil temere in gubernã dis ſubiectis agere neq; uolũt neq; poſſunt. prudeftiam Solomon in paremiis amicam uocandam eſſe precepit. hec iibi el prudentiſ ſime princeps amica peculiaris: hec le dles ? hec fe noctes fouet ac amplexatur. hanc ne tranſuerſo quidem digito abſie digredi ſinis. hac aurigante habenas impii conſultiſſime moderaris. hac duce eu “ d. iii. Pin Rnne; 5 —= —. nna . „ — cta prudentiſſime diſponis: hac adiutrice nihil in te reprebenſibile conſpicitur. Prudeuntiae gcrmana Iuſtitia te jugiter comitatur : Sine qua principes principum nomen amittunf: et in Tyranni nomen deteſtabile tranſgrediuntur: quae ſi Ciceroni credimus: — rrrrrrrrnnn e . omnium eſt domina et regina uirtutum: ad quam nos eſſe natos iĩ telligere debemus quaè auro precio! ior: ut inquit Platoiudican da eſt: Quae fuum cuiq; tribuit: alienum non inuadit: et propria utilitate neglecta: publicam utilitate fouet atq; tutatur. Cuius fru/ en dae cã uidẽtur olim benemorati Reges coôòſtituti. Tu uero iuſtiſ ſime princeps ius ſanctiſſime dicis: Et cũcta uelut in librili ppen densomnium beniuolentiam promereris: audis deſideria cucto: . rum: et fanꝗᷓ alter Alexander ex duabus au ribus: alteram accuſa/ enulła largitio: nulla gratia: nul la cupiditas tranſuerſum trudit a recte conſulendo recteq; iudican do adamuſim ſingula penſitas: et Controuerſias omnis diligentuiſ/ ſime compomis: nullum a ſermonèe tuo tri ſtem diſcedere pmittis: tori prebes: alteram reo tradis. T- — X quod olim Titum Veſpaſianum factitaſſe tradunt. He ſunt partes 3 5 erv ν 2 d0H⸗ regiae: hec ſunt munia imperatoria: Cpoliere lites: decidere ne gocia: ſatiſfacere deſideriss mortalium citra odiũ cuiuſpiâ ac mali uolentiam. Suma aequitaté nec minori lenitate Ius dixiſſe lauda! tur Auguſtus: Cuus fu ueſtigia emulatus ſeueritati miſces comi tatem: et quoddã ex utroq; efficis laluberrimũ tempametũ: Habes horas quotidianas et ſtatas: quas audiendis controuerſus impen/ dere memoraris: quibus tã humili ꝗᷓ poteti: tã egeſtoſo ꝗᷓ luculeto licet ad te adire: deſſderiã expromere: et lites explicare: et ꝓfeto ni hil preſtabilius eſſe poteſtet ponſſimum in principe: ꝗ habere tpa diſtincta: et horas negocioſas a feriatis ſe equeſtratas. ut .n. certus ſyderum curſus : ita uita hominum diſpoſita delectat: et principum preſertim. Namq; ĩde eff cir᷑: ut cines ac ſubiecti minime totos di es conterant: dum colloquium principis aucupantur. Nouerunt tempo a. Noucrunt horas horarũq; mometa: quibus poſſint apud te ſuas ontrouerſias enarrare: et petitiones exponere. Ceterum cum principales uirtutes ita inter ſe cone xé ſint ꝓput philoſopni au iu nanf: ut in uicem neqant diſſociari: ira in te prudentia et iuſtitia inclytiſſime princeps effulgent: ut tamè et fortitudo et tempantia nõ ſordeſcant. nã ꝗqta fortitiidine preditus eſſes in crũ is exancla dis haud dubie demonſt aſti. Et. n. cũ fortitudinis peculiare mu nus ſit toleranter calamitates pperi: neq; rebus aduerſis fuccbe: re: Tu olim fulminibus fortunae impetetis ſemiuſtulatus-uirũ te Lortii⸗ zictus no ql tein c. Olul picht Plorat Fiũ Ha (änt ſogzfor utn os: (Mi. iu Etaito ſinlav romio ti le necel (M itxn bas woh üde; lus etuo tus iun S leſtio tanipo Quãze⸗ besiu ſaobſo lbilo gies o d eredenſcie kon! Credinn nos elle S Plroiudien ur. Ciffit Tüüetoi brlippe lellenacin Keram ane nece iulen mnnsdlgent lelerpuits: Kknſk eededene Ciſſiän nl lus Avllelua Elatimilcnun enpametiſin nouerlisnhel eſpſo Uli ar 15,M.d, en natte Pnafr mimimeti ſollo onere. Ci. pu nliin, dentiv etn, Eerünis SNalan . erls ſct 4 ſtuluuvu, fortiſſimũ magnãimũq; preſtitiſti: Cũ neq; fortune cederes: neq; aflictus iaceres neq; in gurguſtio plorabũdus ingemiſceres. Im! mo quẽadmodum nemo te unꝗ in rebus ſecundis ſupbu ac inſolẽ tem cõſpi catus eſt. ita aduerſis nullus unꝗ ſuccubuiſſe cognouit. Voluit mihi crede fortuna pauliſꝑ tecũ colluctari: ut ingeniũ tuũ piclitaret᷑. Sicut.n.ignis aurũ ꝓbat: ita calamilas uiros fortes ex/ plorat: et ut aduerſa ex ſecundis :ita ex aduerſis ſecũda noſcũt᷑. co gnitũ ĩ te e fortiſſime pnceps/ oratianũ illud eulogiũ ee ueriſſimũ Si fractus illabatur orbis M Impauidũ ferient ruinac. M Quãta uero dii boni in Ludouico S phortia Iempantia modera / tioq; floreſcit: qui in mediis delitiis collocatus: Delitias nõ ãplexa tur: qui inter ſexcenta milia uoluptatũ poſi itus abſtinet a uolupta/ tibus: qui inter incetiua libidinuũ iſtrumetaq; luxuriâtis fortunae Caſtũ agit principem et frugi. Xrdu tes hecell opibus n on tradere mores: Et cũ tot creſos uiceris: eſſe Numam. Curi atq; fabriciũ duo Romanae frugalitatis exëpla maiores no ſtri laudibus extulerũt: qᷓ; paruo cõteti uixerit. et fru galiſſimi iter romãos extiterit. Verũ nulla uel mimima laudatiõe illi mihi digii es uider᷑: qui ĩ paupfate collocati egeſtoſis ſimiles uiuere: et iuben te neceſſitate uoluptates eliminare cogebatur. Sed da mihi aliquò CTeſo aut Midae᷑ Mn NRii dũ: qui opibus afffens auro a- bũdas: qui polles ac poteés frugaliter uiuat: q abſinctiã appetitiòi coherceèdis adhibcat: ꝗ belluũ titillãtibus uoluptatibus idicat: deo ſimillimũ iudicabo. adeo male cõueniũt maleq; coeut uir / tus et uoluptas: frugalitas et luxuria. Maxia ẽ ivitr in te hec uel po tius diuina uirtus in ſũma peccadi licétia nõ peccare: iter B ladiſſi mas ac illicibiles uoluptates cohibere ſe ipm: et appenfũ obedien tẽ efficere ratiõi. Quid ergo preſfãtius: quid adnmmrabiſius: excogi tari põt pᷣncipe prudétiſſimo: iuſtiſſimo : fortiſſimo. tépatiſſimo⸗ Quãe quide uirtutes cuũctarũ reginae uirtutũi pauciſſimis pncipi bus iugate conſpiciuntur. Aliquis prudentia enituit: Sed imuſti / tia obſoleuit. Alfium fortitudo decorauit: Scd intemperantia ac libido dehoneſtauerunt. Deniq; nulli uel rari extiterunt: in quibus quatuor iſtae Viriutes ſimul eniteſcerent. At qui ne- mo admiretur: ſi nunc Prudentiam a Iuſtitia: Fortitudinem d.iiii. ½ 2 „ 4 n, S ys Ceme α S Cixfe N . 4 us uopiſcus: Dos prim eſt imperatorum: et nullum magis ex oĩ hec eſtill a temperanti 4. Kliamq; ab alia ita ſeiungam: quaſi poſſit ꝗſꝗᷓ pru/ dens eſſe citra iuſiitiã: Fortis citra ſemperantiã: cum ĩ ter philoſo phos et maxime ſtoicos cõſtet: qui uũnam hapuerit omnes habere: Et qui una caruerit: ommibus carere uirtutibus. Alia eſt illa phi/ loſophorum limata et nimis ſpinoſa ſubtilitas: Alia eſt ex comu/ ni opinione ducta ſentetia. ut ergo uuſgus: ita ſos hoc loco ſermo cinamur: ut alios iuſtos: alios prudentes eſſe dicamus: populari / bus q;ʒ uerbis utimur de populari opinione loquetes. Sed ut ad te pfectiſſime pnceps/noſra remigret oratio: Sicut quadriga illa uir / tutuii pricipaliũ fe lehere ac geſtare exiſtimatur: quod quãpau/ ciſſimis dii dederunt: ita illae quoq; uirtufes: Quae minoris dicun & ZecRa , LiV-tal, Hturte ornatum faciunt atq; monſtrabilem. CIementia. Iiberalitas. indulgentia: affabilitas. Reliquaeq; id genus: quae primeipes ama biles efficiunt atq; fauorabiles: qnac populos reddunt fideles- de- uotos/ac mancipatos. Enimuero clementiaut eleganter docet flaui bus: ut ſãctiſſime ĩꝗt ſeneca: ꝗᷓ regẽ ac principem decet: 2 uirtus: quam in Ceſare dictatore luculenti ſcriptores laudãàt et ex/ tollunt. qua principes omnes exupaſſe fert. dc Etcefo ſd e ſarem: hulla in qt de uirtutibus tuis plurimis: nec gratior: nec ad/ mirabilior miſericordia eſt.mihil ꝓfecto Iaudabilius: mihil magno et preclaro uiro dignius placabilitate atq; cem entia. ni deniq; gratius eſſe poteſt eo principe: qui talem ſe ciuibus exhibeat: qua/ les ſibi deos eſſe uellet. CIementia regis ut ait Sofomon: quaſi im ber S erotinus eſt: ClIementia facit ut princeps animus ciuiatis: ciu tas corpus principis eſſe dicatur. CIementia facit ut tu clem e tiſſime p̃nceps certatim ameris ab oĩbus. ut ſe ſit icolũmi una mes oĩbus clementiae fuac ac ciuilitatis-multa et magna documenta p/ buiſti. Clementia ita te gratum ac fauorabilem i ſubribus reddit: Sicur oli auguſtũ romãâis effecit. Tu natura beniuolent ſſimus: T tdulgetiſſimus: tu deniq; optius clemétiã ãplecteris: quaèé bis pncipibus iucda eé. Crudelitaté deteſtaris: qua ſã guinarii tiràni ꝓ uoluptate fruutur. Age uero qᷓ munificus ꝗ liberalis erga omne hoĩum genus exiſtis Quãta beneficétia quàta benignitate foues ꝓfeſſores artiũ et igenia litteratorũ. mihil eſt me hercules i pncipe amabilius ipſa liberalitate: Sicuti nullũ uitiũ fetrius auaricia. A ſi. odlit 6 Riter n wnes daher TXR eolen us:Poptn . Rinnt Ag Ahun Cäpnn ninoris ,ctt rhclest lerocetali magls x l zudät e Ce tior:nec imare AKlabentnl oldl mus Qultuns ümiumdi doculnenn) bribus teli⸗ olentſionus ens: Mtii Zuinarittin ncchſen ignine in Culesi zlaf, avalicadl . berali pᷣncipe cũcta bona ſpan F. ab auaro cũcta mala timer. Muni ficus pnceps charus eſt oĩibus: Sordidus ct deparcus iuiſus eſt oĩ bus: in omnes malus in ſe peſſimus: At tu liberaliſſime princeps- et rei et famę bene còſulis tua Munificemtia: Eucraris. . gloriã⸗ cum des pecuniã: et dando pecuniã te ipſum ditas: cũ id ꝓprie p̃n cipũ eé dicat᷑: q dono dederũtiuxta illũ Rabirij pocte uerſiculũ oc hab co quodcũq; dedi: MU Opiimi pncipis eſt nihil magis ſuũ credere: ꝗid quod amicis con donauit .chę ſut certe diuitiae: et extra fortunàâ collocatae. Hr fur the furi: quibus Cyrus ille clariſſimus gloriabat᷑. Nà ut apud Xc/ nophõtem ſcriptum eſttheſauros ſibi cuſtodes q; fidiſſimos para / bat amicos: quos diuites efficiebat: Idem regis oculi: regis aures dicebantur: ꝗ cucta: quae uidebant: cũcta quae audiebãt: Quae fu tura eſſent Cyro conducibilia refferebant. Multe ſunt autes mmul/ ti ſunt oculi principis mumſfici? ꝗ quot amicos ſibi Hberalitate cõ/ pauit: ſotidem auribis: quae audienda ſunt: audit: Totidem oculis 2 I cIis. 5 quae uidenda ſunt: uidet: ut docet ueriſſime Dioñ. I u qudq Cy aon ro ſimillimus beneficentia multas aures et multos oculos tibj cõòp aſti: et quotidie nouos compas. Tu amicos ditãs: bus opitu / laris. Tu decus et preſidiũ es eruditorũ: ad fe fanꝗᷓ ad anchorã hac tepeſtate litterati decurrut. et ꝓfecto mihii melius agere poſſut op timi pᷣncipes:ꝗfubᷣteunare doctos: folerè eruditos quorũ ſcriptis, * p1 immortales efficiutur. Quis.. noſcet Eeſaremlmmo Ceſares ꝗᷓ plurimos nmiſi ſuetomius I ranquillus extitiſſeie quis Alexãdru Macedonem fuiſſe ſi ciret. miſi. Q. curtius et Plutarcus illius ge / ſta ſcribẽdo poſteris lectitanda reliquiſſent? ꝗqs S cipione ĩmo uero ſcipiones: quſs C . pom peium Iril us ſulgentem triumphis hac tempeſtate cognoſcerete miſi Tifus Liuius et. M. Tullius eorum comendatores laudatores q; fuiſſent. D- eniq; Romanos: grecos et externos omnisenonne tenebraè occupaſſent: et ſitus obduxiſſet: niſrilſos luculenti ſcriptoresin litteras rettuliſſente bene igitur fa eis optime princepsrqui itterafos arnas : quif eriidhitif fuffragarif: ibicumufatiſſimà gratiam referre queunt : de te ſcribenteſ et tua precla a facinora celebranteſ: Ttud uero in te laud abile eſt: qꝙ; ĩter tot curaſ: tot negocia: tot domeſticaſ et externaſ rerum maxj marũ occupationeaudirẽ uiſ quotidie quippiam hiſtoricon ac memora / on nRn„ , C⸗ bile et ſicut. C. Põpeius et Ceſar augu ſius inter bellicos tumul / tus nõ itermiſiſſe dicũtur cõſuetudine declamãdi: ita iu inter mul! tiplices curas nõ itermittis ſtudia litterarũ. cũ negociis ociũ diui / dis: et hiſtoricis lectitãdis ſucciſiuas horas impendis: in quorũ le/ ctiõe tãꝗᷓ in diuerſorio ſuauiſſimo cõquieſcis.ita nullo tpe deſidiae te dedis aut inertiae neq; uꝗᷓ marcore torpeſcis. et certe uita bono rum pncipũ: qual Is es tu: celeſti naturat ꝗſimillima eſſe credit᷑. ut n. ideleſſa uertigo celũ rotat: ut ſol et luna ſtare loco neſciut: ita fu 5/ Conpg 22 fpes: 770 eorn, n o⸗ꝛ cõtinuatis negociis ſem p irrequietus es et ſep excrcitus. Sep ha/ bes quod tractes: quod agas :quod mediteris. Et cu ſit turpiſſim uiro pᷣmario: cuius tutelae populi cõ miſſi ſunt: ſolidã dorinire no ctérzut ab homero elegatiſſime traditũ é: Iu ui gilantiſſimus es ſ/ niq; pciſſimus. Qualis Vticéſis C ato Qualis Brutus fuiſſe me/ morant᷑. Vigilas tu de nocte: et ceteris dorm iétibus: eãa quae ad ſta tũ publicũ ꝑtinét tũc optime prouides et ſolertiſſime peſiras/ Vi/ gilia et lucubratio pncipes decẽt ac rẽ. pu Zubernantes. Nam ſõ/ nus multus ut tradit Plato diuinitus: nec corporious: nec aĩsene-/ q; rebus oiĩbus geredis natura còducit: et haud dubie néo du dor mit alicuius pretii eſt: nõ magis:4 ſi nõ uiueret: et ut cecinit optie „ Silius. Turpe duci tota omuno conſumere noctem. Inde parcus et breuis ſõnus ĩ I raiano audar᷑ a Plinio. Sunt hec magna et admiranda in ceteris pncipibus. In te uero illuſtriſſime pᷣnceeps: Si ceteris uirtutibus tuis còpétur: erut mediocria: Lauda mus omues tuam in colloquiis affabilitatem: m oĩbus admit tendis facilitatem-. In negocis componendis dexteritatem. Et illamqua in primiſ polteſ genuinam peculiaremq; facũdiam: quæ oĩa pᷣncipes tutores q; publici ſtatus: à ciuibus amari faciũt ul/ tra puatas neceſſitudies. Laudat Cicero Põpeiu: ; ad eũ faciles aditus eſſét ét pᷣuatorũ. Tu uero quibus preconiis laudari mere ris mitiſſime pnceps: qui oĩipus ẽt humillim ſta faciles adituſ eſſe uis: ut qui dignitate pucipibus excellis facilitate ĩfimis par eſſe ui dearis: Et cum felicium pediſſequa ſupbia eſſe dicat᷑: Tibi maſue tudo. tibi hümaitaſ. tibi lenitaſ ancillari uidéetur. Neq; te Moſeſ apud hebreoſ meq; te Tiuſ Apud Ro. comitate uincũt. ac mãſuetu die Tu cũctoſ comiter excipiſ. Tu bonitate qu adan genuina oéſ ioſ :in ſumma agii pncipé ciui tibi deuotiſſimoſ reddiat obnoxt ſen etd i rüdund ſeſtud fiaunna⸗ mmob. ſtpaniid Cötencll⸗ omnel 3 oeitate detein lirgu⸗ relenta la eſccn Unturac Mſi boſanal ſenerun i c hereere, o P Dan⸗ jbenei R lvero ſi afn epes mun, Venire R l Aen elicsüdi — kauinterme! ls ociͦ di . Siln Guori le lotpecrſtir ete uin bon ellegecit e neſcüt,länt is. Fepe AComireno Ullumas So uns fuiſlenen ednnezfn ne peſtns t ntes. Ninl enirdidt 1cent gie den, Io. Su er e can ta 5üs amit atem, ki idamii, ſacuüt ul Aeühicle zudanimett imſeſt S aleni Ne iſutn auſibile: quod amabile: quod fauorabile eft. lem et bonũ. Dle nihil eſt. n. ut inquit Cĩicero: tã populare: ꝗͥ bõitaſ: nulluſ muruſ firmior: nulla arx ualidior eſſe pöt ad pᷣncipeſ cuſtodiendoſ: ꝗ ſuo rũ ciuiũ beniuoléetia: hec auũt còciliat᷑ manſuetudie ac bõitate. Der teſtãda eſt ꝓfecto Dionyſii tyranni ſententi a illa tyrannicaadamã tia uincula eſſe metũ uioletiam: Claſſem et dena milia armatorũ. immo beniuolentia: manſuetudo gratia: affabilitaſ: ut Plutarcuſ E en ait᷑: uicula ſũt adamantina: quibul picipem oportet eſſe ſeptũ atq; ₰ ſtipatũ: et cũ bonuſ p̃ncepſ amari mallit ꝗᷓ timeri: Tu ꝓ uirili parte cõtendiſac eniteriſ: ut amiciſ ſiſ iucunduſ: cinibuſ charuſ: apud omneſ gratioſuſ et amabiliſ. Neq; tamen quod plerũq; fieri ſoler- iſta tua immodica ciuilitaſ te cõtemptibilem facit. immo tanta au toritate polleſ: tanta exiſtimatiòe decorariſ: ut multa per te: nihil ſi ne te in tota gerat᷑ italia. Longum eſſct ac prope infinitũ: ſi ſingu la: quae in te fulgent ornamenta uirtut minutatim ſingilatimq; recenſcere uellemuſ. Magna inter te et reliquoſ principel differen tia eſt.in illiſ uirtuteſ: ſiquae ſunt: enormibuſ ſubinde uitiis obru untur ac decolorantur. Tu uero queadmodum fecunduſ eſ uiriu t im: ita parcuſ eſ uitiorum. Non tu luxu ac imtempantia defluiſ. non iracundia agitariſnon cupiditatibuſ diſtraheriſ: non affectiõi buſancillariſ:quibuſ rehuſ obnoxi ac mancipati principeſ eſſe cõ ſueuerunt: propterea q; in licentia magna peccandi conſtituti ſe ipſoſ cohibere non poſſunt: et imperioſiſſimaſ appetitioneſ co bercere. Vnde olim a ſcurra neſcio quo benedictum eſt-bo GOonoé vinpES Anzn noſ Principeſ in annulo poſſe perſcribi atque depingi. Et Diocliſianum dictitare ſolitum accepimus: mihil eſſe difficilius ꝗ bene imperare. Poni principes a Ioue imperium habere dicunft᷑ mali uero m principes boni in beniuoleitia Iouis ſunt: ma li uero nequaꝗ: er hec eſt Homerica ſententia. Cui dion pruſen/ ſis aſttipulatur: itaq; cum tu Ludouice S phortia inter bonos prin! cipes ſis optimus: iñter optimos clariſſimus: Merto te a deo ultra mundano datum eſſe credimus: et ribr uerſiculum illum optime cõ uenire exiſtimamus: Solus habes laudum quicquid poſſedimus omnes. Ea in fe habundant Bonitatis et rtutis ex empla: Quc ſequi cupir at uentura poſteritas Apparet in te pateriae uirtutis expreſſa ue! . * „ . R 4ℳ r- Connnſio *cn 0100 ſtigia. patrem in filio recognoſcimus: et quemadmodunr in ĩuuõ cis et equis genitorum uirtus ſubinde conſpicitur. ita in Ludoui/ co Sphortia uiua paternae probitatis imago reſulget. ita prorſus paternas uirtutes effingit ac repreſentat: ut pafris i filio acquitas: mnlis in inuene prudentia conſpiciantur: immo ut que ſentio elo quarfilius in multis genitore maior exiſtit: EEgea ſic theſcus: ſic pelea uicit achilles: * PFas tantas principis noſtri irtufes: ex quibus compactus ac conglutinatus eſſe creditur: ornat et illuſtrat procera ſtalu / ra: facies luculenta: os probum: frons uerenda: et uultus amabi lis:quae et fr fũt corporis bona non anim i: de quibus tätummodo me dicturum eſſe promiſi: ſtamen principi plurimũ uenerationis acquirere: et uirtutes in principe gratiores efficere uidentur: quo/ niamut inquit pacatus Pnt adhft ifha ſuffragium./Et ut ceci / nit poeta. . Gratior eſt pulchro ueniens in corpore uirtus. Solent qui panegyricos ſcribunt deſtituti ueris principum laudi: bus uanas laudationes cõminiſci: Ego uero illuſtriſſime priceps m ex tuĩs ꝗplurimis uirtutibus multas cogor preteriré: ne in immé ſum creſcat oratio: Eifius enim mihi uerba deeſſent: ꝗᷓ ſeribendi materia: Cicius articuli digitorum ſcribendo laſſeſcerent: ꝗ cucta in te laudabilia pſcribere poſſem: Quo circã concludam deiceps orationem meam: Et epilogo religioſo omnipotentiſſimum rerum omnium conditorem deum deprecabundus adorabo . Summe et cxuperanſiſſime muũdi opifex principio antiqor: fine diuturnior: Cuius numen ĩeffabile eſt: et maieſtas innominabilis Teoro ac precor: ut Ludouicũ ſphortiã principẽ optimũ ac irrepreheſibilé diutiſſie foueas ac tuearis: ut ei ãnos neſtoreos largiaris: ut eius uotis annuas? ut eù benefictis fuis cumules: ornes: illuſtres: Tu uero optime princeps pge quo cepiſti nitere ſemꝑ ad optima Eſto tibi ipſe archetypon et exemplar: Te ipſum imitare: ita ciues tuos ecx malis Ponos: ex Bonis optimos efficies. Nã uita principum cé ſura eſt: et qualis princeps:tales reliqui ciues eſſe ſolent.qui ad il lius exemplum componuntur: ita apud morfales immortalem tibi famam comparabis ? et poſt obitum in celo inter beatorum domici lia locum ſortieris: Vbi beatiſſimus acuo ſempiterno pfruaris. —☚ — g =S — = — Aumfrimi Ad eundem eiuſdem epigrammæ. Heſperios inter du ctores Inclite princeps: iozegunn Principe quo ſtatus hic ſoſpite: ſoſpes erit eſentioe Imperii Columen rerum tutela ſalus q; Eximia proauos qui probitate refers. Suſcipe pacata deuotum fronte clientem: vompien Mancipiumq; recens: S eruitiumq; foue. ena ſan Sunt nibi complures ex omni parte diſerti lus amabi Bſi tibi pierius turba uerenda chorus tummoch Inter quos cupio numerari maxime princeps nerationis Inter quos unum da mihi queſo loeum turili Non erimus certe indecores: nec ruſtica noſtra eſt Etilcai Calliope: et nobis dexter apollo fauet. Accipe ſinceri munuſcula parua philippi. Inſpice ſi quid ineſt: quod placuiſſe queat. lamd · Poeolt lites et poſt deciſa negocia rerum ece Poſt bene formatum compoſitumq; S tatum: N Tũuc liber uacuus q; meum percurie libellum. ein immé er uacuusq; pPercurt unt ufein Sexquihoram ſcriptis noſtris impende: Sed hora nceiceys —„8 ufficit. hoc nimium eſt:ſi ubtrahe dimidium. nere Vix legere incipies ſuccinti ſcripta libelli äüſrüan Pagina principium prima modumq; dabit. mmtt Iamq; uale: uiuas q; diu mitiſſime priceps Nuniia Et ſuperes phrygios neſtoreosq; dies. Necfhi Dii ibi demt quodeuc cupis quodcuq; mereris: wnl Diü mihi dent cupias ut meminiſſe mei. s inen Ad Ngnifiei erornatiſim umd Banbolomen chalen Du nima i⸗ cale ſecretariũ/ Philippi Beroaldi Bononienſis epiſtola. Nmd Puſcuſum de nuptis Bemtiuolorum: quod nuper ex / ſcolif cuditibi Vir preſtantiſſime dicare conſtitui: quem nᷓ Io glen ibl lum ſtudiorum ſed etiam ſtudioſorum amantiſſimum co ndomi gnoui: qui me iſſic ocianiem ſũma tibi Peniuolentia eopulaſti: ad lalls⸗/ 64* guem tamꝗ ad anchoram litterati decurrrunt: et quia ut eſt in uete docti doctos amãt tu eruditũs eruditos foues et de lit teratis litteratus optime mereris: Te ob ſin gulares tuas uirtutes Illuſtriſſimi priacipes tui auricularſum a ſeeretis et omniũ archa/ norum participem eſſe uoluerunt. Te ordini ſcribarum ornatiſſi/ mo prefecerunt: Tu Archigrammateus nuncuparis. Accipe igir ‚uir clariſſime eo uultu libellum nuptialem quo muptiales uolupta/ tes ſpectare ſolemus: et ſi ſcio quoſdam obtrectatores caperata fronte hec eſſe lecturos: ꝗpus nihit placer niſi triuiale: quibus ita reſpõdere iure optimo poſſum. Significafi imis uocabulis cũcta- pro uirili parte enarrare contendimuset uerba rebus accommoda re:quaè rerum cauſa inuenta fuerunt: quaè ſi uobis ſuobſcura ui/ dẽtur non eſt hec mea ſed ueſtra eulpa: qui nihil unꝗ luculentum mninil niſi protritum lectitatis: qui duobus tribus ue a 1 libellis contentireliquos ſcriptores non attingitis et nihil fatinum eellſe creditis niſi quod in ueſtris uulgatiſſimis uoluminibus didici . ſtis. At nos latine ſcribimus et uerba ex latiniſſimis ſcriptoribus ſumpta depromimus. Nolite edẽtuli inuidere dentatis: nolite ocu atos talpae contemnere. ꝙ cecus lucem non uidet non eſt uitium ſolis ſed oculorum: ꝙ uos ſcripta noſtra nõ ĩtelligitis et ob id ipſũ culpatis non eſt ſcriptoris uitium ſed lectoris: Necq; nos tarétinis et conſentinis ſcribimus ut ait lucillius fed eruditis: quorum iudi cio contentus quid de me imperitorum rumuſculi iactitent flocci/ endo: et ut inquit epigrammaticus Poeta me raris iuuat auribus lacers.me ſcriptio non triuialis ſed erudita delectat: quae neq; p periodos neq; per longos uerborum ambitus ſed uerbis ſignifi/ cantibus et propriis cuncta exprimat ac effingat: Hec obiter dicta ſint aduerſus uituperatores qui obtreciatione alienac ſcientie ſibi famam aucupantur: Tu uero uir preſtantiſſime cum facultas tibi dabitur paulum reſpirandi ab occupationibus quibus iugiter di / ſtineris: libellum a philippo tuo concinatum in manum ſummi/ to: et ubi ſumpſeris perlegito: et ubi perlegeris iudicato utrum in publicũ prodire mereat an pofius qnod timeo ſit futurus pabulũ tinearũ. Vale deculſ meũ et me ꝗ fibi macipatuſ ſũ mutuo dilige. Quot celebrata fuit genialis pompa diebus Per totidem ſeripta eſt hec mihi pompa dies. 4 we⸗ ſa lusi noeg Nitet nie l ui u cone C1. tin liatt omnn ſuüͦ g⸗ ſten⸗ veun WN nbb ktet tinder lerer deli ns irnte nniüi acha nornatiſi 6s bolle apetit l cica Ccommnoc blounui lulenum TN fhuinum. Us / onbus ſe ou Cinum idiptͦ Wetinis m iud flocci/ urius neg, igriti Ci ntie ſ lus tbi gter d £△ ſummi I zublli llige⸗ AE Wr r aldi Bononienſis nuptiae B entiuolorum. )“ Entem Bentiuolorummultos jam annos Bononée florentiſſimam-honoratiſſ imamq;ʒ fuiſſe adeo notum eſt ut res probafiõne non egeat.in qua multi iſigneſ Wy=AA„&Wclariq; homines extiterunt: quorum multa egregia meritz in rem publicam bononienſem quottidie commemoratur: ed omnium clariſſimus-etatis noſtrae uir extat Iohanes bentiuo/ Ius familiaèe illuſtrator: patrie ſplendor:ciuium columen domi fo/ ris q; fiuorabilis cunctis Italiae principibus aut amicicia aut affi/ nitate copulatus: in quo demq; omnia unt quae aut fortuna homi nibus aut natara largiuntur. Is nuptias fili primogeniti Hani- balis celebraturus : ut eſſent omnium nuptiarum Magnificentiſſi / mae: cas peſtiuim fempus utpote commodius conficere decreue rat.ſed Hercules eſtenſis Ferrariae Dux illuſt triſſimus cum filiã Lucretiam Hannibali deſ Pponſatamiam nubilem ac uiro maturã eſſe uidereł cũq; peregrinationem Religioſam extra Italiam para rer ut nupkiae maturarentur inſtabater omnem procraſtination detrimentoſam eſſe aſſeuerabat. Quãobrem Tinceps Betiuolus conſilium mutatet ex eri ſententia nuprialem feſtiuitatem diebus brumalibus paratł quis non pauca dehortarentur: Ef in pri eitinatio magnis appatatibus ſemper infenſa, uerum multa quae impedita natura ſunt conſilio expediuntur: et ſummg uirtu/ ti ſummacq; fortunae nihil factu difficile eſt. Igitur ĩdicto per pre cone publicitus die nuptiarum qui dies erat futurus ad quintum Cal.februariita Bentiuolus intra bimeſtre ſ Paciũ factitauit: quę princeps alius annuo tépore facere nequiuiſſet. Quae ommia ſpe ciatim generatimqʒ explicare pro uirili parte conabimur. Primũ omnium forum quod ante Bentiuolorum edes erat perquã angu ſtũ ut laxius fieret: proximas domos a poſſeſſoribus emit emptas q; demolitur: idq; ſpaciis femporum iniquis excluſus cum ſilice ſternere non poſi eraſſeribus contabular. iuber eroperimentum la ueum per ſarcinatores concinari ad forum contegendum : ut ſub to nuptialeſ luxus ſpectatoreſ ſalubrius ocioſiuſ- q; cõtẽplarẽt᷑ Idõ domũ quę alioqn pulcherrima er cũ laudatiſſimis totius italie do mibus certat magniſice exornat.parietes oẽs Intrinſecus-inducto tectorio nouo cuigantu r: olumnę quae in periſiylo ſtriatae ſunt „ bev Bon, 7 marmoreis ſimilimae efficiuntur feneſtre mutulrſupliminariaq; aben hoſtiorum tota inaurantur: Quat᷑ imperfecta ſunt abſoluutur: tolaur Squalentia reconcinantur: ubiq; pictor u Biq; materiarius ubiq; nacon architectus conſpiciunrur. feruet per fotas Bentiuolorũ aedes ap’ ſtuen F P paratus nuptialis: conclaula omnia atq; cubicula tapetibus- ſtra/ 5 er „ε„ÿ gulaq; ueſte conſternuntur. ornatur ct lectus genialis in thalamo hetie Ponf ĩmagnificentiſſime. Di boni qualis ille dq; preclarus appa eits h ratus/quo exornatum eſt cubiculum principi ferrarieſi deſtinatũ: conſi Hic conopea aurealodices Regales conchiliata periſt tromata-uiſé ſolun tium oculos paſcebãt gratiſſimo ſpectaculo. ipſum uero Tricliniũ unlan in qus fieri debebat nuptiale conuiuiũreliquæ antetellit ornamen nnchit ta: hic toti parietes belluatis parapetaſmatibus ueſ iuntur. fupra iube peripetaſmata coronamenta miro artificio concinata-diſponũtur: Fype in quibus Inſigaia Malicorum principum ſi ummo cum decore in- m cluſa uiſe cbantur. In eodem cenaculo tabulatum fit paulu m acliue E tapetibus ſtratis opertum ubᷣi Ptincipes proceres q; illuſt triores bieg Bnce er, aE una cum ſponſa diſ- cumberent. erigitur et abacus in quo uaſa au/ ſis pl rea et argentea uarii generis precioſiſſima exponuntur: hic poto! um ria gemmata: hic laſces ex argento quinquagenarie: hic eſcaria xx- liuol auro cum emblematis faberrime celata. Hic quicquid uaſculario hete rvumac celatorum probatiſſimorum axte perfectũ eſt eſſe diceres: O.un- adeo ut mentoſis manu cuncta fabrefacta uiderentur. Huſc abaãco rec appoſiti erãt cuſtodes duo ad hominum effigiem formati: alter cla rt ua alter falcato enſe propinquantibus minitabantur: hunc mache eoolc roforumillum corynephorum non indocte nuncupaueris.fulgo// ſſrdi Te Hulus abaci reliquus perſtringebatur ornatus :quem ornamen Eln ti cauſa magis/ꝗᷓ uſus effecerant: namq; in alia domus parte alter Nrann erxrat Abacus concinnatus in quo cõuiualia uaſa ĩnumera erãt col/ Ptee locata: quorum uſus erat futurus ad coepulones accipiendos. Dũ Adus hec intra edes Itrenue properanturforinſecus non minora efficiũ len . tur. nam à domo PrICIPfs Bentiuoli-ad portam uſq; galeriã quã ane uocant:? ꝙᷓ illac uentura erat ſponſa: multiplici ornamentorum ¶My genere cuncta cõdecorantur: Homus ſenio collabentes refficiun/ üfet tur: parietes ad libellam reformantur: columnae Tapideae ad per- pendiculum exiguntur: Ciues ipſi per eum uicum certatim orna/ An menta parare S ub dio ſubᷣ porticibus per intercolumnia coronas iſee ininatig Dloluüur: Aius nbig uͦaedes 3 enbusſtr inthalam dan ideltinati⸗ tomazuli 1o Tidini⸗ Hitornamen uuntur.u Adlponün: um decoein Rnlumzcin Gllulninez, ſulu urheſt NedRE Tuaſaulani ſedceres: HCabi i: d üCiC uetisfü⸗ emornamen us nante n nentiitgl ienhab ninonefi ogei gli mumenbiun 1 efiounl Sthrrige cenimon mun to ex herbis uirentibus conſertas ſuſpendere: ueſtibula edium myr! tolauro hederaq;ʒ ueſtire: Multa topiarii operis egregia coronam ta conficere:in quibus inſignia Bentiuolorum incluſa cum uenu ſtate uiſebantur. diceres hoſtiatim celebrari nuptialem feſtiuitatẽ. DPæeniq; in hac ciuitatis regione non brumalis rigorſed uerna té/ peries uideri:hic Puxuũs Hic iunipus uireſcere:hic mulſiuga ſpe/ cies herbeſcentis uiriditatis. Totum iter floruleétum ad uiridarii conſiti ſpeciem gratiam uiroris recentiſſimi pre ſe ferebat: ur nõ ſolum peregrini ſed etiam noſtrates admirarentur-cõtem̃plaãntes tantam alieno tempore copiam uiridiorum. Preterea Bentiuolus machinatores optimos et topiarios artifices probatiſſimos acciri iubet: qi ſolertia quadam genuina miroq; artificio prediti noui generis ornamenta excogitarunt: ex quibus unus nomine zephi ranus:qui non minus facetus eſt ſcurraꝗ artifex ingenioſus: ſep tem portas ligneas affabre cõfecit:quae picturate et fruticibus-her bis q; uiridantibus decorate exornabant ſiam nuptialem interual- lis prope paribus inter ſe diſtantes ad imaginem portarum urbica rum:niſi quod cataractas non habebant,. fed illa quae edibus ben/ tiuolis erat proxima reliquas decore uincebat: in qua ſimulacrum herculis cum leone cõgredientis uiſebatur aſpectu truci formidaſ di.uiſehatur et eregione altera herculis effigies repulleſcentia hy dre capita amputantis. C etẽrum cum nihil in ommi uita pulchrius 6 P , ſir ordineſine quo nec militarem diſceiplinam imperatores ualent explicare: nec gubernatores regere nauigia: Bentiuolus ut omnia ſint diſpoſitiſſima procurat. nã homines idoneos deligititer quos diſpartita ſint officia nuptialia ne quid fumultueſae perturbationis oriatur. Hunc lectiſtermiatłorem eſſe iubet:illum obſonatorẽ: hunc prefectum popinarum: illum bellariorum. alius promus alius con dus deſignatur: eſt quĩ procurator peni conſtituatur: eſt qui cel/ lae uinarie preficiatur: ita unus quiſq; curando quod ſuum eſtalie na non turbat.iñ primis iunenes numero ſex er ⁊x. e nobiliori / bus/ditioribus qʒ noſtre ciuitatis deliguntur qui ſint Architriclini ſiue archipoſias dicere malis: quos uulgus ſeſcalcos appellat. Ve dum eſt enim popularibus uerbis ad rem popularem declarandã. ex his ſinguli ſenos miniſtros eligere iubetur: quorum opa naua- et ſtrenua in cõuiuiis nuptialibus utantur. ex/hoc architriclinorũ E. le το * SAE 5 —8 PFPen Lan) erw⸗ ordine nullus fuitqui non impendia prope regalia fecerit et im / menſas pecuniarum ſummas profuderit: dum ſe quiſq; fſuos q; mi niſtros nuptialibus ueſtimentis exornat. deſignantur et ſex alii ar chitriclini maiores qui dicuñtur omnes fere ex ordine ſenatorio: pretereã adoleſcentuli octo luculenti ſummoq; genere nati euocan tur:quibus iriunctum eſt ut ſpõſam introeuntem a porta domum D νναια . a „20 ſPſa R piN 765 V uſq; deducant inſtar ſti patorum: quõs priſci laterones nũcuparũt. tquoni rum ad nuptias celebrandas uenturorum inu mera multitudo expectabatur: ordinat Bentiuolus ut omnes hono rificentiſſimeCommodiſſimeq; accipiantur. In domibus ciuium ornatioribus hoſpitia magnificentiſſime parantur: et pro diuerſoſ rii amplitudinealſi plüres alii pauciores aſſignantur. Tam cuncta apparatus nuptialis diligentiſſime comparauerat. Tam appetebat coudictas dies feſtiuitatis: Cum ſponſus ad coniugale fedus cum ſponſa ineundum/ferrariam proficiſcitur comitatu ꝓpe regio de/ coratus.ducenti ferme euntem ꝓſequnturvinter quos ſupra uigin ti haud dubie nobiliſſimi et ipſius ſponſi frater minor natu ꝓtho/ notarius.nos quoq; diſcipulum officii cauſa ſumus ꝓſequuti: oẽs magnificentiſſime accipimura principe ferrarienſi: ibiq; biduum conamoramurdönec clebfenfr fiu faedera nmuptialia: et ani lo pronubo digitum ſponſe ſponſus oppigneret:amboq; ſacerdo/ ti a paranymphis offerantur. quibus rfite pactis domuicioné capeſ ſimus aliquot ex primiovibuũs cum prothonotario relictis ad ſpon ſam proſequendam EEEREESSRSRRRäI Menote nauem conſcendunt⸗nocteq; intempeſta appellunt ad pretorium Benti uolum quod uocant: quod magnificentiſſimum-pulcherrimumq; nienſi princeps B entiuolus extruxit: diſtatq; ab ur/ be millibus paſſuum decem. Poſtridie eins diei bononiam ingre dienti Herculi heſtenſtobuiam it Bentiuolus comitante maxima caterua Virorum ſplendidiſſimorum non ſolum noſtratium ſed ẽt externo rum:qui iam conuenerant ad officium nuptiale. Illuxit de mum dies nuptiis deſtinatus: qui imbribus fedus omnes et potiſ/ ſimum B entiuolum dolore cõfecit ſeécum reputantem: ꝗtos rerũ apparatusqtamq; nuptialem pompam eſſet imber ille perturbatu rus. Omnes deprecabuũdi deum omnipotentiſſimum orare ut tan tiſper pluuia cohiberer donec ĩfroitus ſpõſae in urbem põpaticus eta lere con tori ven les lime zppe ltuct mira⸗ let C inh cur No ptinj ciora lanta clloc⸗ fiere⸗ biui⸗ mn liaba M e⸗ ſinos e les: Ci⸗ milt ſus 8 türſe lubar Cerit in Plnegr li e ſenatotn; e natieuben vorta Comun 8ücupri Uurorumin omhes en nibüsdhin ln leleslsan Feregipis apr uigi ,natu otho/ ſeguutir den Dicdiinun tialiaA fCert⸗ icions an cisad wüoren muun Lotiun Det Alchertimun voniaminge niamemun Pltntumtti Nieii En i kileſeitmmn — Umofateutt bben hiſtn tim compleuerant: erageretur. Verum ĩneorabile eſt fatum et inuidenti fortunae epugnare non licuitnolentrut ex onmi parte beatas nuptias ui/ deremus et lãetiſſima uoluptate permulceremur. Iam adcrat hora condictaqua obuiam cuncti prodire cepunt ſponſe uenictiex pre torio bentiuolo: ubi noctem unam commoratafeſtinabunda per uenerat ad uillam ſuburbanam: ibiq; lubſtiterat obuios aduentan tes operiens. Omnis actas-ſexus ordo miam galeriam agmina dio uiſendi exoptatiſſimam ſponſam ſpoſeęq; apparatumVix locus quis latus et longus capax erat fantac mul/ titudinis cateruatim õ ni omnes/ mira denſitate cuncta ſtipauerant. multi columiis implexinõ pau ci e feneſtris ſemi conſpicui pleriq; ſub dio inter imbres proſpe/ ctabant: ta tã eſt mortalibus inſita cupiditas nouitfatis. Gliſcente in horas pluuia nutlamq; pauſam faciente: Benſiuolus hanc ibi curam ſumitũt cuncti ordine et ſine tumultu põpabiliter incedãat. Lougum eſſet referre ſigillatim quo ordine principes/oratores q; principum inceſſerint: fummatim exponam illuſtriora ac ſplendi diora. Princpes italici partim ipſi uenerant: partim uicarios miſe rant ad nuptias illuſtrandas : qui omnes in ſuis ꝗſq; ord inibus collocati ingrediebantur. Inter eundum iĩſpectiõe digni potiſſimũ fuere/equeſtres lancearii Principis mantuani: qui furcharum ha bitu ingredientes ritu militari lanceas manu reciprocabant: tales macedonum haſtatos fuiſſe crcdiderim-quos ſariſſõphoros appel/ litabant. hos uulgus corrupto paulũ uocabulo ſtradioticos appel re — Creag 29 0%, o A 2 » worbh ) lat cum ſtrãtioticos Zraecãica dictione nuncupare debuiſſet.ſhos ubſequebamtur hipotoxo ut ex equis ſagittarii induti pra 5leꝗ . ſinos amictus: Architricliniarchitriclinorũq; pediſequiordine in ceſſerunt. Vidimus hac pöpa nymphas ritu amazonio obequitan tes: quae ſaplimatae in equo non ſedebant ſed ſtiabant. Vidimus Cigantem ſtaturoſam obambulãtem: quãam ar cmula naturaeſ i millimam uerae effigiauit. Vidimũs gralatorem in longuriis paſ/ ſus grãdiſſimos diuaricantem Audiuimus ſonmitum tintinabulo rũcεNρta Iclopũq; totmetorũ bellicorũ: ꝗbus cücta pfonabant. Pretereãa ihãt ordo tibicinũ tubicinũ q; populoſus adeo ut clagore tubarũ ac ſtridore lituofũ celũ reboaretaures ꝙ; audieétiũ obſur/ geſcerent. c. li. õ 7 pta ſedens in equo cãdidiſſimo atq; pulcherrimo: ũi ephippiis au reis prefulgens phaleris q; precioſis ornatus tollutim gradiebar᷑: 35 Poſt longum pompae ordinem incedit nouiſſimo loco Noua nu/ quales priſci tollurarios Aſturcones mannos q; uocitarunt. hune gradarium equum ſponſe adduxerant octo illi adoleſcentuli qui munia obibant ſtipatorum: qui ueſtes breuiores induti argeto tex tili confectas per hymbrem lutumq; ſponſam cò ſtipabant: ex qui bus aliquot uniones gemmas q; in calciamentis geſtare conſpexi mus. Cantata ſunt carmina ponſatranſeunte pariim latino parti uernaculo ſermone compoſita in ſingulis illis ſeptem portis: quas temporarias ex ligno frondibus q; uirentibus a Zzephirano ſcurra fabricatas ſupra docuimus: quae ſingulae ſub tutela uirtutum ſin gularum erant conſecratae: ex quibus quattuor philoſo phicas tres theologicas appellant. Conſtat inter omnes ſpectatores nihil fie ri potuiſſe ſplendidius hac pompa nuptiali: niſi pluuia continens ac iugis obſtitiſſet: quae effecit ut nemo ueſtes precioſas oſtetaret ut omnes incederent penaulati pileatiq;. Rimata eſt hoc inuidia te / lum quo nupiias diſturbaret. nam pdius et pnox hymber diem ẽt poſterum ex magna parte faedauit: quãe res impedimto fuit quo minus ſponſa ex conſtituto edem diui Petronii pompabiliter adi/ ret: quem Bononienſes deum tutelarem uenerantur. Ceterum nõ em per habet fortuna longas manus et interdum aduerſa ratiot 22 αDneiſe 20α* g . Eem fupantur: nam princeps Bentiuolus ut ſemꝑ eſt preſentiſſimo cõ ſilio uiam inuenit qua imtra priuatos parietes oſtentaret principil bus cunctis q; proceribus magnificentiam apparatus nuptialis. Congregatis in cenaculo omnibus illuſtrioribus ex thalamo ge- niali ſponſa progreditur uentura in cetum principum auguſtiſſi mum antecedentibus miniſtris architickinorũ numero centũ. Ivi. qui omnes ſericati formoſum exhibuere ſpectaculũ falii purpureo alii hiacyntino: alii Praſino colore monſi trabiles. quorũ erant cal/ ciamenta conſimilia utpote conſutaad inſignia bentiuolorũ: Sed ormoſiſſimum ſpectaculum prebuere ipſi architriclini to/ Eas ex argento textili talares induti exceptis duobus: qui ꝙ erãt equeſtri dignitate deco rati Aurea ueſtimenta geſtabant: Hiq; ĩ no/ uiſſimo loco utpote honoratiores-agmen cludebãt. in ſingulorũ manibus ſcipiones erat picturati peculiaria iplius architicliniatus uerla ratione ſini reis in! fantum UIX ſut pus:l dampr zucoori ninu⸗ petue Deute. otnatcſ bantur⸗ adianub ims Uatmol duinam lsDipl bium ſo cactx tuusri⸗ anra. poneren Uubonali tcicicor niumſif ommibus UR tlletet⸗ architri, tegtns bus gel Eine ette ſinumee teſing⸗ beliett⸗ Ran Non n 1Gracicbri intuntſt elcennulic 4 iaget bant: ri N are colſu nla Flammon 1poriitſſn bitano lann tuinutunſe ſopticstn DCENlh Ke Ui Continen is oſtennte uudate/ berciem et o fi biliteradi eiſa mi⸗ entiſſimo re Minc 1s nuptii⸗ ineim un ugli⸗ Stocent/ NTprpun nli ivoloni rhincind us: rit ult:iißit Fipni Nhisdnt inſignia. Ex his complures torquati ſunt conſpectitorquibus au/ reis in ſummo berore fulgetibus.omnes ſtupere omnes admirari tantum rerum faul goremtantas impenſas quibus regia uectigalia uix ſufficere poſſent. idem omnmibus ornatus idem ueſtimenti ge! nus :omes prinelpatu digni uideri: omnes Iiſceſſu maieſtaté quã / dam preſe ferre. Et profecto cultus miagnificus addit hominibus auctoritatem. S ubſ equebantur reliqui ſex maiores architriclini- uirgas aüratas mauu ferentes: quorum tres in ueſtimentis aureis 2 efalgcbangucsehcinzi ScexfUS in agefca ueſte ſplédeſces. α dei ſponſa inceſſũ matfrona imudo nuptiali decenter Kſ. 97 2 ornansqun am omnes fere noſtre ciuitatis primarie matronae comi tabantur/uon ſolum formoſitate conſpicuae/ſed et ueſſimentis radiantibus monilibusq; E gemmoſis condecoraiaec meqſus fidi natam ofſculabundas enced . diuina wyſtenarepiresäsch urbinasa mlre maimo deſtina MU tus Oiploma pontificale palam recitat: Quo nouis maritis conunuun bium fortunatumauctoritate qua pollet in terris am pliſſima denun ciat:Tam dies ut inquit plautus ad umbilicum erat dimidiatus mor tuus: iam prandendi fempus inſtabat.r — er ſar qin munia diligenter obire. rceirsfcei enſas ap/ ponere: omnes cx ordine accubare. Ppki. Des et dici conuiuator abſolutiſſimus rcuptebatqs ftü miſptiale conui uium ſi fieri poſſet eſſe poſteris exeplũ: itaq; cum ſciret in rebus omnibus/Domini plurimum po m olle ere preſétiã: et fronté occipitio- uũeteri adagio teſtatumeſt eſſe priorem: inſtituit nõ ſolum inter/ eſſe ſed etiam preeſſe pompae conuiuali. Singulis menſis binos architriclinos aſſignat eos q; Pifariam diuidit: ut alteris dapes in! tegras inferentibus altert efferant iam ſemeſas: alteris ſcandenti / bus deſcendant alteri:uiciſſimq; laborent et quieſcanf. Ex hoc or/ dine effectum eſt ut preter Iuxum atq; opulentiameſſet ordinatiſ ſnniun compoſitiſſimumq; conuiuium. Bentiuolus ipſe diſcurſa- e: ſatagere rebus omnibus preſto Eenpſeueeomues iuſſa o / , bellter exegꝗ.adeo reuerétia Febus obeudis efficaxé. Dâturma PECe el 560 D aqus aor Fatiſſimeex agminariis argẽteis? quae e gutturn la,. 7 R e.lii õ 5 — 7 — e en H2.2 . er es Ie ne Barze * rpWVal io nomine guttiq; dicuntur: inferunturv ex ſaccaro neis concinata cibaria: inf eruifur et panes dulciarii ſimulq; uinũ . dſod pifei- . 2 777 generoſiſſimum: qũod piſe pa ſſum ut opinorneoterici maluati/ cum appellaãt: cui faiifa autoritas ineſtut ſingulae ex eo potione tätummodo dentur. Iñ ceſaris dicfatoris culædliatfior uiffi gene ra appoſita conſtat: idq pro lautiſſimo celebratur: ärim Fociname ra exhibita fueruntdũlce: auſterũ: fenue: firmum. Alius ttiiti meracas potiones hauriebaraliis dilutas. hunmc ſuauia illum ſub/ auſtera delectant: pocillatores preſto ſũtũt Cyatiſſent epulonibuſ Prout ſingulorum ſtomachus et guſtus expoſcit. Primis ſercu lis duobus aut ad ſummum tribus cxcmpta eſt fames eſurientiũ Rehrqua magnificentie cauſa ſunt illata: In qibus ioc ſetuatuin . nguſis fere miſſibus menſae principum-uiuenti importarentur. idimus porcellos Frumienten capfeolos reicli nium curſitantes: hiſtrices acũleos ſubrigentes :midimus haſtillos quos uocant auiculas coquinatoria diſciplina in conuiuio emitten tes t quae per cenafionem uolitantes effugiũ queritabant. Vidimuũs inferri pauones flãmiuomos-plumis uerſi coloribus ueſtitos ocu los q; gemmatis caude rotantes·illati ſunt et phaſani cum penis: Cuniculi lepuſculiqʒ cum pellibus: quommia obettamento fue⸗ re pranſo ribus. illata ſunt et ſecũde menſãae bellaria: ex ſiccaro ma nuces q; omnis generis tanta arte confecteut a ueris fra ceibn f non internoſcerentur. Quid teſiuãcea ſcitiſſimi ſaporis quid m 4, litiſſimas ex ſaccaro placentas? Quic fuceta preciot id aſſate asquid Condituras exoticas enumerem⸗ Quid fragemata cenam ex more cludentia? quãae ſermone üernaculo confectiones nuneuſ pantur. Niſſus ferculorum ci Citer frigita fuerunt. C Siiifiat fer me centeni quinquageni diſcubuerunt. Structores adhibiti ſcien- tiſſimi obſoniorum ſcindeédorũ in fruſta non enormia. uis fan tus ingenio/quis tanta facundia preditus ut uerbis idoneis poſſet multiiugum minutatim explicare còuiuiume Legimus in helioga bali conuiuiis exhibita fuiſſe ſupra. xx. fercula ingentium e aſe, rum. Legnius Antonii et cleopatre cenas fuiſſe laatiſſimas zſias imitabiles ipſi nominabant. Legimuũs Iuxuriofiſſimas irelli an nas Ver peratoris conuiuium precioſiſſi immum: kuximm Lücul ne Fotalem: ſaliorfüm dapes: ponfificum caenas. Legimus cet illas nuckeis q; pi / lf⸗ licel omdi⸗ Pho cki fiten⸗ fünal leiex feral Dof liguen umm⸗ Cn cane timt teos men erra lum lum ſopi ut UN lul S o un epi la in noen N lun lun e apnd priſcos fuiſſe epulares cenaadaæ fücu eñni ſcriptores modo nnn adiiciales modo dubias modo pollucibiles appellãt: Quae ommia üäl epulum iſtud bentiuolorum nu ptiale aut quataut anteceditiſ quo cd Manng omnia in argento puro edulia illata tuerunt: quod protractum eſt ab hora diei xx. in horã noctis tertiã: et cum de die cpulart cepiflet wrinn Hoctũ eleelis triclinaribus ſurexerũt: omnées fere potidiſtẽtrofci tätes ſimillimiq; hallucinantibus. ipſſus conuiuu magna pars ad RWlunte funalia/lychnos q; penſiles acta. Sub crepuſculam ueſpfnuũ Ce! ntepulnit rei ex alba cera utpote precioſiore confecti accẽduntur: quorũ fan PIREhęz ta erat uis et copiaut nocturnas fenebras flammis exuperarent. 8eluneti Duo preterea candelabra ingentis magnitudinis deargentata cx ſoclenm laquearibus auratis demiſſa pendebantſimillima lucernis priſco pummbiuen rumqllas polimyxos uocitarunt. i his lilia er ffores artiſicio me/ lori chanico concinati uiſebantur qualia ornamenta fuiſſe legimus in .V . „ „ . . 2 me ſl candelabris Solomonicis. Erat preterea ighis intra cãdelabra fur Uinio entt tim incluſus ꝗ quaſi in radio diſcurrẽs hora ſtata/lampades et ce/ nt.efmn reos inſixos accendit: omſnes mirabundi ſuſpicere tam nobile cõ eſitod⸗ mentum: faudare tam fallatioſam machinationem: contemplari tã errabũdum igniculum: In cauo ediumipſe oq; ueſtibulo nocturni um penn en luuminis inſtruméta globis piceis referta collucebant: C unctaq; Mcanm luminabant. Finito conuiuio remotis q; mſt is pauimenta uerrur ſeuctde ſcopis deauratis Sũnt hec friuola nec inficiorſed curioſt itas nibil — — — Scidn recuſat et eæ friuolis plerũq; grauiora penſitamus De eindé ſaltati Oe Yrmone Aox 77 „7 üdiſt ones choreatq; matronales exhibentur. Sattauſt er efhfüſca pucl N mamC lula exoſſam ſaltationem cum omnium qui aderantadmiratione. “ mox ſpelunca Iictitia inſtar nalinae ſiluoſaec; ſpelunce una cum 5 monte ligneo repſit intra tridinium repſit et caſtelli ſimulacrum hibiiſ una cũ turrienine quf geſtaret appareté. Intelleximus fuc ilud tn. W epigrãmatici poetę carm quod prius ſuboſcurũ nobis legẽétibus ane erat: Repferũt ſcoputi mirãdaq; ſilua cucurit. ex his oibus paulafi nnf nimphe progrediunturad effigiem dearum reformate. Credi etini dimus hoc paridis eſſ e iudicium/de tribus deabus quoniam Iu/ ilimr c noet Venus affuerunt. Scc locoò Minerue aderat Diana-/cum Nynbyis ge ahxe fanulam eeperone i r Daemkl ifluan⸗ rum una: faſqam trauga ex caſtris Diane celibigin caſſfra Iunouis/Quaè coniugalibus Vinculis preſidet tranſmigrauit. Imni L c. iin. ErE er debant. Quicquid uſꝗᷓ ſpe Caunſicum cecinerunt puen ſymphoniaciuoce canora cõcinentes d quord rißmos nymphe corpus mouebant-dantes ſtaticulos altatorios. Magna deniq; parté noctis tranſacta fter füdos conui uales cuncti cubitum faceſſunt.poſtridie eius diei aperitur celum ſerenũ ac ſudum er ſol radioſus exoritur cuncta colluſi trans. Quo circa deſtinat princeps Bentinolus ut Iponſaã ordine pompatico-ad μπ templum diui P etronii religioſum proſiciſe caturid quod pridie fa cere nequiuerant. Conueniunt eueſi gio matrone omnes cögre gatur omnis ordo noſtratium: preſto ſunt? architriclini ueſtium ax gentcarum fulgore conſpicui cum populoſa miniſirorũ familia. idiunt principes ac pceres omnes in aula bentiuola congregati: Incipfliit bini termiip pe ſinguli hoſpites ſingulis ciuibus copulati. hac pompa nihil pom pabilius-hoc ſpectaculo nihil ſpecioſius excogitari poſſe conten / derim. Via tota fulgebat ordine incedentium luminoſo qui aut coccinati/ aut argentati- aut aurati in inceſſu uidebantur. Rullus ſine oloſerica ueſte in ea pompa cõſpectus. Nam Bononicm ſes et ſi ſemper alias ueſtitu cultuq;ʒ elegantiſſimo fuere: attamen id tem poris omnes ar nüphias xofnateiik ueltimenta ſerica ac bombici na pro facultatibus confecerãt. Tanta autem fuit pompe inceden/ tis multitudo ut primi jam in forõ uiſerentur quando nouiſſimi ex palatio bentiuolorum uix dum egrediebantur: Res erat hon mi/ nus memoratu digna ꝗ admiratione contemplari tot clariſſimos ceres: tot illuſtriſſimos principes: tot ſũmates matronas cocco ar/ gento auroq; fulgentes: qui ad deum Talutandum ſimul ince/ cioſi eſt hic eſſe uidebatur. Edes eſt Di ui Petronii in foro bononienſi ampliſſima:quae et ſi latericia eſt: tanſen propter ienuſtatem atq; ſimetriam-marmoreis templis eſt aequiperanda: Salutatis-ex ritu chriſt tianorũ religioſiſſime numi nibus Myſticis q; Canticis peractis eodem quo uen erant ordine ad edes bentluolas reueniunt. ibi repotia ex more uetuſtiſſimo repa! rantur: prandioq; lautiſſimo principes ꝓceres q; cum matronis ac cipiuntur. Poſt prandium data ſunt ocuorum Garia oblectaméta: tiuolo quod aſſeribus pauimentatum eſſe docuimus Adoleſcentu li noſtrates ad quinquaginta edocti a magiſtro armorum peritiſſi: – ceditum eſt ẽt ſimulacrum pugne gladiatoriac. N amq; in foro ben P Seren TPrmre Peedere gradu lento atq; pompatico: ibant — — — — — 4 aſun mo: quales apud romanos fuere laniſt⸗ tae: digladiati inter ſe cepe it 4 uigilantibus euitare: modo aſſultipus uariis aduerſarios premere: I 1 mõ prelſi retrocedere deniq; omnés armorum tractandorum nu re meros implere. formofum ſane bellicũq; ſpectaculum. in quo ma ongabe nica ferrea in medio digladiantium collocata et crceum eam atrox oſti certamen inter omnes exortum: dum finguli pro uiribus coripe Wmnerc re contendunt.uictor ludicri certaminis pronunciatus Nicolaus niuelim cognomento bazanus qui primus manicam ſuſtulit. Sub eodem SSl rü hni, papilione quo forum bentiuolum tege batur ludus pilaris celebra 12 r Ln, congent tus non ſine maxima ſpectatorum uoluptate. deſtinati erant achpi Patcoſſi lae luſionem hinc inde quinquageni iuuenes lacertoſi ualentiſſi Anhln miq; alteri amictu praſino conſpicuialteri Hiacyntino: ita emim co all anmn lores appello quos ſemidoctum uulgus uiridem celeſtemq; nun / oſo Ni cupare conſueuit. Alteri fortunam ducem ſequuntur alteri pru/ ur. Hi dentiam/itraq; pars ſuam inuocat ſuffragatricem. in medio fol/ onlenſest lis pugillatorius uentoſa granditate tumeſcens locatur quem calci nenidtem bus pugnis q; incurſantes utrinq; omnibus uiribus neruis q; con bonndic tendunrfutra preſcriptos aduerſariorum terminos eiaculari. Nõ pe inete ero in hoc ſpectaculo deſcribendo prolyxior: cum paucis ante an wuiſſimie nis id ludicri genus in foro bononienlſi exhibitumcopioſiſſime rathonni explicauerim in epiſtola ad Franciſcum puteolanum precepto/ ſime, rem meum ſcripta. Reliquum ante cenã fempus ſaltationibus et arCol choreis impenſum. poſt cenam in grediümfür pefſomati cenico or ſintlin mnatu intra nemus incluſi: quod conſirum uirectis et arbuſculis niĩ᷑ Eeac hil pene diſtabat a uero nemore. cupidinis ludicrum egerunt ho ttrenci mines feri ac ſiluatictclauam ligneam manu geſtantes inſtar her is teng culis clauigeri. cãtata ſunt carmina argumento diſcurſibus q; reci ſiſinenm procis accommodata: ex his unus eonem cicurem exarmatumq; antorliri loro trabebat: erat autẽ homo leonina pelle ueſti: us tectus q; adeo Vilironn graphice ac Solerter: ut a neſcientibus uerus leo crederetur: exhi matn bitus eſt et in ſ altatione monoceros ficticiu 8. ſequenti die qui dies Ps GrLn. Vkranin erat pridie C al. februarũſſimuſacerum pugnae bellice in foro maxi Fülnt mo editũ eſt: ad quod ſpectandũm ante rreturĩ aula B étiusla Ié, Alocden taculum regium dignumq; memoratu Prĩci pibus matronis q; ex/ R hibetur: quod ſer cetera ſpectacula cũ primis ãnumerari meretur. 3 2 Saiatzen, W Namq; per dulciarios Artifices quos diu domi ob id ipſum habu/ erat princeps B entiuolus conciñãta ex ſaccaro edulia uarii generis: qiiaè intra triclimium ex ordine illata cunctorum oculos ad talem inſpectionem conuerterunt. Precedebat carrus cupidiniſ triumphalis ad amuſim confectus ? quem quatuor ex miniſtris ba iulabant: Subſequebantur ſimulacra oppidorum. Imagines ele phantorum. effigies uolucrum. ſpectabantur er naues cum armen tis : inſi mncipum et id genus ꝗplurima: qu nemo a ueris uinternoſcere poſſet.adeo ingenioſa eſt naturã morfalium ad cũcta . 7 F *r*αοανααπuae uelit-imitanda. Omnia hec importala fueré magis uiſui q e . oL6 ſui acõmodata: magis oculos ſatiatura ꝗᷓ ſtomachum. Sigula ſin gulis dono data principibus. eſculentã uco bellaria arq; tragema ta omnis generis pro ientaculo inferuntur: quorum magna pars in uulgus pro miſſilibus ſparſa. C um dmnes lautiſſime ientaſſẽèt itum eſt agminatim ad haſticos ludos contemplandos: quos ſpõſa Haſno Eb . cum omni comitatu matronali proſpectauit e ſpeculatorio: quod decentiſſimum in palatio ſenatorio ob id ipſũ fieri iuſſerat Minus Roſcius id temporis dictato-homo omnium nobiliũ doctiſſimus omnium doctorum nobiliſſimus. Tam fotus populus ac peregrini paſſim procurrẽtes forum compleuerant: et cuneos iſtar cuneorũ theatralium e ligno fabricatos fartim conſtipauerant. Multi cũ pe/ riculo ſalutis culmina tectorumquibus forum cingitur conſcède/ rant ex ſmbricibus tegulis q; ſpeculaturi. Tres acquitum fürmae- tTotidemq; furmarum ductores apparatu magnifico ſpectabiles foſ rum ingrediuntur. Ordo agminis turmatim euntis talis fuit. Pri mus Hannibal bentiuolus equo inuehitur. quem antecedut equi bellatores eximie magnitudinis aureis tegumentis uelati circũ / ſtãt ſtipatores cãdidati anꝗᷓ petifores Mmagiſtratuum romanorũ. Turmales realt cultu procedut. Ipſè armatus fulget in equo. Ar ma Tadiantiã aureo paludamento conteguntun pompa prorſus re galis opulentiae: ex altcra fori parte irrumpit- Franciſcus priceps mantuanus. qui incomparabili magnificentia omnium oculos in ſeac ſuos conuertit: preibant lancearii-Habitu turcarũ de quibus ante dictum eſt. Lancearios ſequebantur hipotoxot cum ſcorpio nibus qa duotlecim ſine ſeſſoribns ingenti corporatura deducũ turoperfi uelamentis: que auro erant purpuraq; diſtincta: quoruů d. ſumhhn fulgor omnes fori partes illuminabat: de quibus Virgilianũ illud lauui dici merito poterat. Pellõ armantur equi bellum hec armenta minâ im onſe tur. Proximi ibant doriphorvut ſta appellemus geſtatores haſtarũ piünl bellicarum:ipᷣſius uero principis cultus inter precipua ſpectabar᷑. idiſttün .Hr Namq; equo uectabatur exupantiſſimo uigore et iuſitata magni: nagimest⸗ tudine et uectabatur paludatus aureo paludaméto: ornaſũq; haud Qmanmmn diſpari ſuos exornauerat bellatores. precurrebant ſpiculatores in moaueti duti ueſtimenta precioſa utpote dimidiata ex auro-dimidiata ex ſe WNATi· n rtco contexta. Nouiſſimo loco ĩitroceſſii Cibertus carpinas Prin s biluii⸗ cipis bentiuoli generet ipſe uiſendo decore conſpicuusornamen Kttſi tis equorum equitumq; prefulgentibus. Venerũt et alii pro facul/ gtragemn tatibus ornatiled ſũper omnes mantuanus regulus cxiſtimatus 6⁶ mazin n illud decoraſſe ſpectaculumecuius manica paludamenti carbuncu welentli lis biacyntis ſaphiris et id ꝓenus gemis precioſ iſſimis onuſta preð; — aMt tringehat acies oculorum.ordo haſtici certaminis erat fali. Duo Jranm, eannr, oce wro: W ele. ENtaphracti?* regione collocantur qui in equo immobili ſedentes lerat Min exciperent ictus incurſantiũ: qinpus poſt horae ſpaciũ totidem Cociſtinus recentes ſuccedere debebant. Hec Bellicae pugnae imago ex mili . TChereguit tari Romãorũ diſci plina mihi tranſſlata uider᷑: apud quos tyrones Wuncori, exercebantur ad palũ. qui inſtar bellatoris immobilis excipiebat cie ictus congredientiũ. pugnatũ eſt horis amplius tribus continen conſcele/ ter: complures haſtae et a bellatoribus procurrẽtibus ct a ſtatariis öI fractae:com̃plures ictus armiſoni ultro citroq; et illati er accepti cbies o foro-clangetibus tu bis reboãte ſpectatoribusc; plauſu et uocife Rfut. i ratione fauentibus. Multorũ co dje uiriliter dimicantiũ uirtus ſpe lüt egti ctata eſt ſed iñ Primis Hamibalis Bentiuoli: qui ante ãnos Zeres iti Tn robur animũq; uir lem ſpecimen ampliſ imũ futurae uirtutis oſtẽ ummnmi, dirdmici EtGH EBAEHIESRrpore ueniens Bint fiuorabi necroht orq; eſſe conſueuit : Caſpar Roberſi ſancto ſeuerinatis Filius pa in ternae uirtutis emulator fuctus eſt officio acerrimi bellatoris. ſecd o Iter omnes excelluit Priceps Mantuann quem poſt certamen iu nſian⸗ diceſpublico pᷣcõio uietorẽ nũciauerũt brauioq; qd erat argeteũ noalien donauerũt. Trãſãcto ludicro cũctietitia delibuti cũ oculorũ deſi ict giu deria ſatiaſſẽtforo faceſſũt:iã die ĩ ueſpã pcipit recta ad edeſ bẽti l n mn uolaſ ꝑgut nouũ freqnſq; ſpectaculũ ſpeculaturi. nã florẽt n ꝗdã on ga. incaiſon miekr N- machinator egregius et mechanicat᷑ artis ſcientiſſinus machinam ſolertiſſimo artificio fabricauerat: quam girandolam uulgus ap pellat: quae noſtra lingua orbis flammeus dici poteſt: ufar enim hoc uocabulo quo adinuenero melius: erat hec machina funibus ſuſpenſa ſub papilione bentiuoli fori ingentis magnitudinis in ro P bap £ tunditatem circumacta: tribus circulis cigebatur medio extremos e xupante:creſcebat in uẽtrem labris paulatim ſe reſtringẽétibus: cui nihil tam ſimile eſt quam calathi effigies. Ignis intra machinã furtim incluſus arte mechanmica alebatur per fomites incendiorũ diſcurrẽs quibus fota moles erat refertiſſima: debebatq; hora ſub ueſperum ſtata cum crepitu bomboq; maximo- fla grantes radios eiaculari. Machinator predixerat poſt primam horam nocturnam futuram flammarum eiaculationem. Tam ſublato fentorio redu/ ctis q; uelis auidiſſime preſtolabatur populus numeroſus condi / ctum tempus conffagrationis. Iam crepuſculum iam tenebrae dẽ/ ſae iam hora fatalis aduentat: cum repente tanta uis flamme et in ceadiorum emicuit cum crepitu eruptionis uehementiſſimout ce/ lum ipſum flagrare ſimul et ruere uideretur: ut multi pre pauore coruerint. fuligine fumo odoreq; ſulphureo cuncta complertf. Ra/ dii igniti ſubinde erumpentes inter ſpectatores formidoloſos uoli tare: horum facies afflatu fedare: illorum ueſtim eta comburrere: fuitq; plenum horroris cum uoluptate ſpectaculum: quod nouiſſi mum inter nuptiales luſus exhibitum haud quaꝗ diſplicuit nouita te b landiente: quae ſemper fere ſolet eſſe gratiſſima: cum ãd noua homines libentiſſime ueniãt-ad noua cõcurrant. eaαdDw Qlα et cena ſaltationibus non inuenuſtis er id genus uoluptatibus. Catendiſ februarii cum iam abſoluta eſſet ex omni parte feſtiuitas nuptia rum quae quatriduum celebrate fuerunt: hoſpites tam principcs ꝗᷓ priuati ſuas quiſq; domos repetere et in patriam repedare ceperũt omnes imbuti hac perſuaſioneut Iohanem bentiuolum magnifi centiſſime ornatum ſe nero honorificenfiſſime acceptos arbitraré tur:crederentq; reliquo ptias imitaturos ꝗᷓ ſuperaturos. Ef me Bercules nerno non uebe / menter admirari incredibilem- tot rebus peragendis celerita / tem: Secum qutlibet reputare quantas facturus fuiſſet Print ceps Bentiuolus Nuptias ſi annuum fempus ad ornanenta os Italie principes facilius bentiuolorũ nu o nach mii .lca pon ſin bic niſta ſian lates lelue lopi dn⸗ No um indn ſen. publi⸗ npo U ſdl bieman len i indic indice Ae⸗ top⸗ bus, Iſud 2ppar boch/ ImI NNRSeim err -rrr lns comparanda habuiſſet: Cui bimeſtiri ſpaũo per brumales dies fan o pKz Hhkün ta conficere licuiſſet. Ad nuptias celebrandas hoſpitũ circiter tria oàd Noſpikes. * milia conueniſſe memorantur: qui per hoſpiria ciuiũ diuiſi ĩ paſtiq; ſizun eſcalenter cibariis ex aula bentiuola affatim ſuppeditatis. Cibus potioq; omnibus eſurientibus ac ſitientibus exhibita. illuc egeſto-⸗ cen ſitanꝗ in aſylũ cereris ac liberi patris confluebant: Tubicines til ugetdcz: bicines q; ex omnibus italie partibus innumeri affuerunt: Timpa ramacni niſtae utricularii choraule et id genus ferme omnes organici mu/ Encenliui ſici undiq; conuenerunt: audiuimus petulantias ſcurrarum fatui Gron tates mo rionũ: uidimus preſtigia preſtigiatorum: nec pumiliões mmeznln defuerunt: Ex hoc omni numero nemo non donatus a Benttuo/ nocuummn lo principe diſceſſit: Inter multa apparatus nuptialis ornamenta dno nil ornatiſſimus magnificentiſſimus ꝗ; fuit ordo architriclinorum: olus cni quorum nemo per tot dies eandem ueſtem bis induit eundem cul/ kenebne⸗ tum iterauit. Qui imo ſinguli ſingulis diebus mutatoria ſubinde uummeckil! induebant.idem quoq; a principibus matronis q; factitatum: Mu/ imon nera nuptialia certatim ab omnibus collata. Ciues Bononienſes e Kor publice ac priuatim ꝗplurima contulerunt. Alii maiora: alii mino/ mplern i ra pro facultatibus. Agricole ac ruſticani omnes pagatim oppida/ ololoswol timqʒ cum donis nuptialibus ad B ẽtiuolum pᷣncipem acceſſerũt. mbutmen Principes italici tam reges ꝗᷓ reguli legatiq; principum ac dinaſtę G Holili precioſiſſima quiſq; munera attulerunt. Summa acepti haud du Akoliin bie maxima eſtimatur.ſed ſamma expenſi non mediocris. per eoſ Wn dem dies clauſe ſunt taberne: officinatores feriati: et leticie cauſfſa „ „ „ Mtc indictum eſt iuſticium: quod priſci Romani in luctu ac periculis Hαν☛° Horſio nic CTN indicere ſolebant. Hactenus nuptialem feſtiuitatem Kuei Rai ſcribendam im unhen eſſe duximus: Alii minutiora ſcribant et leuiora quae nos cõſul finauf to pretermiſimus prebĩitura plus faſtidii ꝗᷓ oblectamenti Jectitanti re gfeit bus. Quod ſupereſt deos deasq; omnis rogo et oro ut conubium ummgii iſtud uelint eſſe feliciſſimum ac fortunatiſſimum: ſicut nuptialis Galtini apparatus fuit ſplendidiſſ imus: utq; nouis maritis annos neſtore iabrin os cum metelli felicitate largiantur. H un ue . Diuſdem Endecaſyllabon galnn Quo tu quo properas recen Iib elle⸗ ilr in Extra limina cur cupis uagari⸗ dnc Imtra ſerinia cur nequis manere⸗ OIIIAI R.RVꝑP— on mwiiom, Cur limam refugis meumq; celume Cur optas uolitare per tabernas? Vendi plus minus aſſibus duobus⸗ Exi: ſed uideo tibi paratos Ronchos Rhinocerotas et malignos. Rugoſo aut piperi dabis cucullos. Aut merces olidas ſalariorum Infoelix gremio teges madenti. Hlec incommoda ſi ſapis libelle Vitabis:uia nam tibi parata eſt. In chalci fugito ſinũ patroni Qui iam ſuppetias feret clienti: Qui te preſidio ſuo fouebit: Qui doctos amat excolit uenuſtat. Hunc queras: reuerenter hunc adito: Huic poſt legitimam oſculationem Dices protinus. o decus bonorum Te ſaluere meus iubet poeta: Et te uiuere Neſtoris ſenectam: Et te principibus diu placere Optat:ſis q; ſui memor precatur. T iam quo properas recens libelle. Ppilippi B eroaldi oratio nuptialis habita Mediolani. „ .„— mae quat iucũda et unilia mortalibus cõparata ſüt: G& Poies diſiũctos uiculo arctiſſimo cõiugit: quod fami Hociatas mutua affinitate cõſociat: quod neceffitudines cõ/ bole fecudat. quod urbes legitimis ciuibus replet. quod deniq ef/ Ntier multa Viri preſtãtiſſimi ac Matrõe uenulſtiiſſi/ )Iucudiſſimũ et unliſſimũ eſt maritale còugiũ: quod ciliat: quod amicicias religioſaſ còpat. quod domos num eroſa ſo / Aficit: ne genus humanũ tpis lgin gtate depereat, ſine quò nulla guit n T mn mn⸗ tun ſut s ſ meg (ine d piis his⸗ fun. luce Qm liuin⸗ ſihene Mti kung ſauik nodie nöim wene Rce ſorb ſimt ptec ler nnin Cpll nniic omman nht ebiolani⸗ luglu:ho teaodf ucinesi Imeroſale . nulu auitas: Mulla gens nec ipleut ita loquar mudus co ſiſtere põt. Vñ de nõ mediocri laude dignus exiſtimãdus eſt Cecrops ille pſcus: gqdiphyes cognomiatus eé fert᷑: hoc é duplicis geminaeq; narurg. Ppterea q; pmus feminã mari ſacroſãcto matriméio copulauerit. quo dono nullũ donũ maius excogitari poſſe cõtéderi: qd nõ tã huũ manũ ꝗ diuinũ: cuius nõ tã cecropẽ ꝗᷓ deũ cõditoré credere debe — enen mus. ſicuti et eccleſiaſticũ dogma preſcribit. merito itaq; ingenio/ rum cõs Hom erus populos ĩ celibatu uiuetes abios appellat qua? ſi uita carẽtes: et mortalium uĩta ſine cõnubio dimidiata a luculen ?oG tis ſcriptoribus nũcupat tãq abſoluta ac pfecta uſta ex maris femi naeq; ſocietate cõficiatur. Et queadmodu laudãdi ſunt ili qui ĩ or/ dine maritorũ numerari concupiſcũt: ita illi uitupãdi qui in celiba tu uiuere pſeuerãt iugũ cõiugale deprecãtes. Quibus uero preco/ niis qua ue laudatione celebrari merétur illi ueteres Romani? qui/ bus nulli unꝗᷓ nec ſanctiores nec bonis exemplis ditiores extite / runt. qui celibes puniebant mulctam irrogare ſoliti ſi quis uxorẽ Toman, aHrbrs omwryze ducere renuiſſet. Talesq; ſubinde cenſoria nota afficicbantur. Onmr milca⸗ Qua quidem in re mihi uidentur lycurgi et Platonis leges utpote diuinitus conditas eſſe imitati. quae iubent eos omnis dedecore af Ers EP , Eakt, ficiendos eſſe pecumiaq; mulctandos qui rei uxoriae non fuerin Z opati. Nãq; Scitis Icurgi arcebãtur celibes ab inſpectione ludo rum gymnicorum: et honore illo priuabantur : quo iuuenes pro/ ſequi feniores conſueuerunt. et illud in dercyllida a iuuene ſpartaſ no dictum nemo non probat.qu aſſurgere illi noluit ꝗqᷓꝗᷓ impatori nõ improboneq; cedere ſubſellio: uerbum illud promens dignũ memoratu. Ideõ tibi non aſſurgo quoniam neq; tu filium qum — bhi cederet genuiſti. Platonicac uero leges tempus coniugale pre/ Pafvm Kis B = ſcribẽtes mũalctam dicunt illi: quĩ a. xXX. elatis anno uſq; ad trige ſimum quintum uxore ducenda ſupſederit riſtoteles quoq; cũ, W‿t u wL preceptore Platone congruens precipit in polinicis faeminascirci ter octauum decimum etatis annum nubere Mares uero circiter annum xxx ſextum uxorem ducere debere. Hoc. n. Be utrùq; copulari uigẽtibus corporibus. Ceterũ inter natlões omnis Ro mãi cõiugalia ſacra reuerẽtiſſime coluerũt. et ꝗplurimis cerimõiis ornamẽtis q; honeſtãda atq; dcorãda eẽ cẽſuerũt. bic ille qnq; facef I nuptiis adhibebãr᷑. quas ex ſpina alba cõfectas pueri primi/ matri (miqʒ geſtabãt. SN VEor DeO α.ι Quo numero haud dubie ſignificabaturꝗnq; geminos uno muli eris puerperio ꝓgigni poſſe: uel quod par nũerus: ꝗ femineus eſt: et impar ꝗ maſculus: ſimul copulati ꝓgenerãt. Hinc aqua et ignis i nuptialibus ſacris afferebãt᷑. Quę duo elemẽta uitã mortaliũ ma xie còtinẽt: ut uidelicet oſtẽderet: ita uirũ ſeminãq; diſiũctos ſteri leſ eſſe ac infecũdos ſicuti ſine calore humor ſine humore calor nihil gignere poſſunt: cõiũctos uero uim habere generatiõts aptiſ ſimam. Hinc nubentes coõlus compta et fuſus cum ſtamine comi tabatur. quae res plane demonſtrabat uxorem in domo maritali la mficium exercere debere. undẽe et Thalaſii nomen: quod lanificiũ ſignificare autumant eruditi uſurpabatur in nuptiis. Quid in pre ſentia memoremquẽadmodum nonae nuptae domum mariti igre dientesadipe ſuillo ſiue ut Maſurius inqt Iupino poſtes perunge bant: ex quo uxores denominate creduntur. Longum ſane foret- ſi cauſas rerum omnium nuptialium ſingillatien recẽſcere uelle mus. Quo circa prudens preteribo cur limen maritale nouae nu ptae pedibus non tangebant: cur flameo luteo caput obnubebant. Cur cingulo nodo herculaneo uincto cingebantur: quod mox in cubiculo maritus diſſoluebat. itlud pretereundum no eſt farreum nouęnupte preferri ſolitum propterea quod nihil religioſius erat uniculo confarreationis: quaè ſolis ut inquit Boetius LPotificibus cõueniebat. Vnde et matrimonia farracea a comunicatione farris nuncuparunt. Quanta ueneratione conubia romanmi pſequerent hinc maxime dignoſcitur. ꝗquod cõplures deos nuptialibus pagé 2 dis preeſſe uoluerunt. Nam deus lugatinus nominatus inuoca batur:quando ſponſus ſe ſe ſpoſe coniungebat: Iugumq; pariter maritale ſubibant. Domiducus adhibebatur quando ad mariti do mum noua nupta ducebatur: Cui cumerum quod nuptiale uas 6 preferri mos erat. Deam uera Manturnam adorabant. Vt. ſ. cum uiro uxor iu giter maneret. Quod ſi rixe iurgiaq; cõiugalia aliqua do intereeſiſſent: in ſacello deae uiriplacae reconciliabantur. Deã q; uirginenſem idcirco uenerabãtur/ iIrgini Zona illa ſoluere tur:de qua eſt illud C atullianum Quõod ⁊onam ſoluit diu ligatam. Quin etiam Iunonem cognomento cinxiam atq; unxiam: Demm Subigũ: Deam premam atq; partudã aliaq; nũia cõpluſculaĩ 4 liglibu⸗ q⸗ vene Pn iamartte lbo etg ſum e⸗ fumiuci eiletet laguitte⸗ ſverumd eſt. Nam bort a artas zdminiſt lonem ſ Prcterer. mypenute⸗ los lutele. tat, giereritr lcomoma Ginntcon Clonid/ ul ſolus Pan Rernodo⸗ foriürd cogener pirouane ingenuar nöſolum. uefunt: ( edaus Coanente, Wotumillon winos on lemimntt ultä morhln üicn nd humore Leneraiöle m ſtaminer domomarti ir lomummutif, ino olteen Nin reciletl Imaniglenourt Gptobnbenn antur: i mm Miathan neigainre Geinr itſchn Oimuniunetnn oTümiiug Fominm me MGin nchainmnt liifii onbat Haiugl⸗ 1 vnaliabannt Hzmila mrin ichliani * Sõ ĩugalibus ſacris adhibuerunt: Adeo matrimonium ſacroſanctum atq; uenerabile apud illos erat ut id non ſub uno deo tutelari ſed ſub plurimis tutandum cuſtodiendumq; céſerent. Prctereã cos ꝗ in maritorum ordine numerabãtur honoratiores his qui uitam ce libẽ degebant eſſe uoluerũt. Ef olim C. Metellus numidicus ĩ cẽ / ſura:p.romanũ hortatus è ad uxores ducẽdas cã liberoruũ creãdo- rum Juculenta quadam oratione: quam dein Auguſtus Ceſaucũ et ipſe de maritandis ordinibus ageret et ad matiimonia capeſſen da quirites hortaretur commodiſſime uſurpauit. et mediuſfidius ſi uerum uolumus confiteri adiutorium uxoris uiro neceſſarium „ωRÜaνι eſt. Nam quẽadmodum uir foris et ſub dio negociatur comparqʒ labore ac uigilantia facultates quę tectis recondant᷑: ita mulier reſ paratas cuſiodit et illa omnia curioſe conficit quae domi debeant adminiſtrari. Sic aſterius opa a natura comparata eſt ad exercita/ tionem forenſem et cxtraneam: alterius ad domeſticam dilig étiãꝗ. e 861 „ Preterea quid dulcius quid ſucundius eſſe poteſt patrifamilias in// tra penates domeſticos ſe recipienti: ꝗ habere matrem familias-cu// ius tutele cuncta domeſtica negocia credat. cum qua curas partiat cui cogitationes intimas cui paruos liberos tradat: quaè marito iu gi exercitatione fatiga toſit requies atq; fſomentum. Er cum nihil in domo maritali diuiduum conſpici debeatin comune ambo con/ ſpirant contubernio dulciſſimo pfruentes. Merito igitur uas ele/ ctionis/uba euangeliet ſanctarum ſcripturarum armariumapo —. . . — M.. f„: ſiolus Paulusnuũptias uocat honorabiles et cubile immaculatũ. A 6 ————— Merito honorabiles a nobis hodierne nuptie appellari poſſunt: ceũ ſponſus et ſponſa honoratiſſimi conſpiciantur. cum ambo ſplédiſ do genere claris q; natalibus orti ſint. Quis enim neſcit familiã pirouanorum in hac urbe eſſe uetuſtiſſimam/ generoſiſſimamq; utpote quas olim rebus potita eſſe dicatur: quam n pauci ĩ ſmudiis ingenuarum artiumet potiſſimam medicine illuſtrauerùt. In qua nõ ſolum littere et diſcipline liberalesed religio et cerimonic flo/ ruerunt: Cum ex hac ſampridem gente prodie ri Vir ſIanciitatt ui te darus Diuus Qaldinus: enius nomen ef ſanctitudo apud Me/ diolanenſes eſt uenerabilis. Verum hac fempelſtate gcnus piroua/ norum illuſtraturornatq; uiro ornatiſſimo Gabriele. Cuius Ne ogami hoc eſt noui ſponii nuptias hodierno die nuptiali oratione f. i. eh Jorna, d V 8. onss dnpondeys r —– :Wſpenſa: ꝓſequimur. eſt enim hic multiiugis diſciplinis decoratus aſtrolo gie peritiſſimus philoſophiae conſultiſſunus et in priniis medicine ſcienuſſimus : quaè uel ſingule ingenue artes quemuis hominem poſſent illuſtrare. Aſtrologia enim ab rerũ terrenarum côtempla tu/ mentes noſtras euocatad ſpectanda celeſtiaad curſus ſiderũ ſtatos péſitandos: ad ſaperas ſedes noſcitandas. hec efficit ut ho- mines parum a diis diſtare uideantur. P hiloſophia quae mMater ar tium appellatur dux eſt uife mortalium. animorũ morbis medtur: rerum cauſas ſolerter inquiritet diuinae maieſtatis archana rimàr quod feliciſſimum exiſtimat Matuanus Vates. Medicina ucroqua nulla ars fructuoſior eſſe ferturſalutẽ deploratis reſtituit: morpᷣos expellit: afflicta recreat: languenfia corroborat etcũ morte ipſa ſub inde colluctatur. Has tantas/tãq; preclaras nuperi ſponſi uirtutes exornãt ſuauiſſimi mores ſumma comitas/ dexeritas affabilita: quãe res illum haud dubie feceruntapud mediolanenſes omnis fa uorabilem: apud iſluſtriſſimos principes gratioſum. in ſummã ca rus eſt omnibus inuiſus nemintomnium beniuolentiam genuina quadam probitate demeretur. Cuius conſobrinum eſſe non penij termagnificum ac circũſpectiſſimum uirum bartholomeum chal cum: de cuius eximiis dotibus ac probatiſſimis moribus abunde iudicauerunt illuſiriſſimi principes mediolanenſes: qui eum aſchi grammateum hoc eſt principem ſcribarum ex omnibus unũ dele gerunt quem omnium archanorum participem ac conſiliariũ eſſe uoluerunt. ſed hec obiter pauca de multis. Ceterum quẽadmodu ſponſi familia generoſa eſtita ſponſe genus illuſtre et peruetuſtũ eſſe creditur In quo multi in togamulti in re militari excellentes extiterũt: qui ſuis ipfi uirtutibus apud ues cognitiſſimi ſunvita ut noſtra laudatione non egeant. Ipla uero ſponſa omnibus quecũq; in matronam cadunt dotibus predita Familiae eſt ornamento: Ingenut mores-Natrönali 8 uenuſtas feminam condecorant. Et cũ quatulor iit quae ĩ ſpoͤſis ꝗrãtur forma. pbitas. nobilitas. dos: hec formola-hec proba hec nobilis hec dotata eſt. ꝗquis ipſa non illam ſibi dotem ducat eſſe que dos dicitur: Sed pudiciciam- et pudorem et ſedatum cupidinem. Deum metum. parentum amorem et cognatum concordiam. Qualis dos probatur et ex petit᷑ in primis ab Alcumena plaufina. Deniq; ut ſemel finſamp bata probatiſſimo: modeſta modeſtiſſimo: Landafa laudatiſſime nubit: Quoram cõnubium ſicuti compar eſt-peneq; conueniens Nrfn ulamc Nac Colecten ſelictat nuoonb. ehtn . nee Goptimum celo fact ACalo in to⸗ vegennn piolilin lbipuen lermlile. furt Eptumn bis relce Hieronn o Vir⸗ politiſi ſusc ſ ller fe⸗ luyulan Crltads tlietoven tinm lco Pen anone ennnri IPnmsmelin wemnuis hanitn charumchen Rd ufſusle Dlxquge id morbis e is archamit MedicnERE periſoc uir xenits A Olanenſasonm volentamgen umelenon Utholomeune vonbus dbun mibus undid Conliarii : ſcett Petuen litai evel ochnibos in CoNacNN e N Nohllt i, heg Ali ſta dit faxint ſit felix fauſi tum atq; fortunatum. ut diuniſſime uſuãt- uitam concordiſſimam iucundiſſimam q;. et ut dulces natos Iuſci/ piãt: et ex haſis dulciſſimos nepotulos aſpiciant: quorum luſibus oblectentur:quorum blandiciis refoueantur : quorum forfuuis ac felictatibus condecorentur. Sed iam tempus el ut formulam a maioribus inſtitutam uſurpemus? ein ernacuüla lingua loquentes- magnificum Minum Rofcium Senatorem bononi! enſem PPbilippi Beroaldi bononienſis epiſtola OQOhines Poccatius-homo in igua uernacula diſertiſ D ſimus centum fabuloſas hiſtorias ſulo elegauſſimo compoſuit: ex quibus duas nos potiſſimũ excerpſi / mus: cas q; in latinum ſermonem nuper exercendi ingenii cauſa tranſtulimus. Nam quemadmodum ſtri ex greco in latinum et ex latino uertere in grecum prefatione religioſ- Mmac ſponſam ita interiogemus prefatione religioſaſponſum ac ſpont teriogemus. maſöres no optimum eſſe iudicabantid quod in primis. L. Craſſus et. M. Ci ero factitaſſe traduntur: Ita nobis conducibile uiſum eſt ex uer/ aculo uulgatoq; ſermone aliquid Mythicon hiſtoriconq; cõuerte in romana linguã: ex qda conuer one igemium mediufſfidius uegetatur. eloquutio expolitur. Supellex uerborum optimori coſ pioſiſſima comparatur. In hac aufem interpretatione Inze r me nõ ubiq; uerbum e uerbo-ſed ſenſum expreſſiſſe de ſenſi uquedã pre/ termmiſiſſe. nonnulla addidiſſe. Eatenus ur decot em in franſlatione prfuiri li parie cõſeruaremus. Et hoc fecim us ſequuti Oratii pre ceptum ita precipientis in ante poetica. Nec uerbum uerbo cura/ bis reddere fidus interpres. quod etiam faciendum docer Diuus Hieronimus ſcribens de optimo genere iuterpretandi. Accipe er 86 Vir praſtantiſſimeet in ſtudus bumanitatts litteris q; noſtris Politiſſime/ opuſculum a Philippo tuo conciunatum: De alieno eſfigiatum. de alieno noſtrum: qiod legas quaeſo cum fueris ocio ſuscum animu a ſenatoriis muneribus publicis q; negociis pau⸗ liſper recreare decreueris: Cum te in bibliothecatn tuamquae te ſingulani eruditione decorauit: recondideris. Tunc. fi. aniimmus exucudus eſt curis grauioribus: demulcedus liſteris amenioribus et refouendus uoluptatibus hilaroribus. Tunc halce nugas pote / ris in manus ſummere: potenis inſpicere: et tuo polito limatoq; iu dicio penſitare Nunquid ac flofcutos Boccatiiin ſuo genuinoq; ſermone prenitentes-aſpirare potuerint noſtra iſtec lanna inter f.ü. pretamenta: Quae tibĩ peculiariter dicaui. Propterea ꝙꝙ ueri amo )Vr vn .— G 'fo⸗ omn P 6 H g. Bop ſtosna Deſpeſah 6 1 % 7 de Lyto Prwe ris uereq; amiciciae teitimonia ſunt locupletiſſima. quicquid id è boni conſule et me uti ſoles ama. e, Vo tempore octauius Caeſarnundum cognomina ttus Auguſtus in triumuiratu romanum regebat im Pperium Fuit rome.p. Q. fuluius homo patricius ac nobilis/qui filiim nomine Titũ fuluium iuuenem Jſingulari ingenionpreditum athenas miſit ut philoſo phiae ſtudiis erudiret᷑: eũq; etiam atq; etiam commè dauit chremeti uiro nobili amico uetuſtiſſimo: qui Titum hoſpitio ſuſcipien uoluit ut in contubernio filii Cilipi familiariter educa retur:et utrunq; Ariſtipo id temporis philoſopho illuſtriſſimo tra didit erudiendum: ut Fiſdem pariter doctrinis imbuerentur. Cũu itaqʒ ambo iuuenes uitam degerent comunem: tanta ſimilitu do morum repente apparuit ut ſumma germanitas ſummaq; be- niuolentia inter ipſos coaluerit. adeo ut uix morte potuerit diſſoci ari.ſimul ambo philoſophię ſtadiis incumbere. ſimul ambo ad fa ſtigium diuini dogmatis aſcendere. ambo excellentiſſimi ingenii dotibus pares exiſtere.qui talem uitam duxere circiter trienium maxima cum uoluptate chremetis. is utrunq; pio amore ꝓſequẽs nec in filium ꝗᷓ in Titum propenſiorn cum ſam eſſet ſenio cõfectꝰ e uita migrauit: Cuius obitũtanꝗᷓ comunis parétis-/Titus atq; Ci ſipus peraeque defleuerũt et pari lamentatione proſequuti ſunt. adeo ut nec ipſius chremetis familiares ac cognati ſatis dignoſce re poſſent uter eorum iuuenum magis conſolandus foret. poſt ali quot menſes amici neceſſarii q; Giſipihominé conueniũtet ad uxorem ducendam pariter hortantunpuellã ſe repiſſe dictitantes- Ciuem atticam ineredihili formoſitate conſpicuam et generoſiſſi ma gente procreatãâ: Cui ſophroniaé nomen erat: et id temporis Quintum decimum agebat aetatis annumherum uotis giſippus utpote iuuenili ardore caleſcens libéter annuit. Iamq; appetebat tempus nuptiarum. C um ſponſuuna cum I ſto ad ſponſam ui/ ſendam proficiſcitur: iam ambo intra edes ſponſae penetrauerant ITam inter ſſippumſophroniamq; facetiſſimi ſermones ſereban tur: Cum Titus quali elegans ſpectator femincae formoſitatis ad Pic hine lota⸗ lnd wor ſatt ſcut: Phre nige ln ſus et zmimu ſeatis koren latac luſce QulenD ude ddie fili M I⸗ ler n Naigi ü wui ſlioe Mi⸗ legnn lum/ Pellen pnuie wici⸗ niiee Cpid tteach leimn m. uigili . anumregcht Witni luiunviunen 1cn etiman RTEN Amiliniteran villuſtilim buerennn. l : tunta ſnli asſunmngt epotveni i mibon ntiſimii Citer ieni mote ſel ſenio ole litus aiq Mecuutſn ſats cigu 8 ſoret i onueniite iſſe dcn D gennt ridten, lotisgl Apogln. epenenanti onts ii Ommoſt cupidincis. Quodi; KM hibitus/ cxpit curioſis oculis cuncta perſpicere et ſingula Sophre niae membra callenter penſitare: quae cum mirandum in modum tota còplacuiſſetipſe ſecum illam Ipecioſiſſimae puellae uenuſiaté . illud decus: illam exuperantiſſimam pulchritudinem ſubinde me moria repetens tanto amoris incendio cępit eſi tuare ꝗto nullus pri ſcis temporibus amator céffagrauerat. cum itaq; domum repedaſ ſent: Titus intra cũbpiculum iolus ſuper Sophronia cogitare. S phroniam intueri. ſophromae nomen identidem nominare Tamo magis ardeſcens ꝗto magis in ea cogitatione uerſabatur: Tandem̃ poſt multiplices curas crebraq; ſuſpiria ita ſecum lamentari exor/ . heu erumnoſam uitam tuam Tite. VBi ſus eſt. Heu te miſerum. animus ubi amor. ubi ſpes tuae collocanture nonne uides nonne ſentis hanc tibi uirginem in ea ueneratione eſſe habendam: qua ſo rorem?e Hoc exigit munificentia et benignitas in te a chremete col lata. hoc expolci. ida uerus q; amicicia. quae tibi cũ giſippo eſt/ hu iuſce adoleſcentulae ſponſo. Quid ig redcupiſcis? quo te a frau dulento cupidine precipitem trahi ſinis? quo a ſpe blandientes Re/ elude aliquando oculos animi: et temet ipſum infelix reco noſce. obtempera rationi: et cohibe illicibilem appetitum. Moderare cu piditates inſanas et aliorſum cogitationes tuas conuertito. princii iis obſta. et uince te ipſum dum tẽpus adeſt. dum datur occaſio. Hnid uodiu iamtonele affectas: Turpe flagitioſum indecorum ẽ: uod aſſequi moliris abſte in primis fugiedum: Si id quod uera amicicia expoſcit et quod te ipſum decet intueri uelis. Qui nã igit᷑ tibi Tite factitãdũ eſte amor is mediuſfidius illicitus illau dabilis q; relinquendus. alioquin inter fidos amicos perfidioſiſſi / mus iudicabere. Dein cum ſophronmiatc remini ceretur᷑ mutato cõſ ſilio cuncta quae dixerat retexes ſic ſecum ſolus ſermocinabatur. Maiores ſunt profecto uires legis cupdineae: maiorq; potentia ꝗᷓ .Æ☛ ℳℳ ne anmo oe legum reliquarum. Le eges cupidinis frangunt diſſt ipantq; non ſof x lum leges amicicie: Verum quod maius elt diuinas Quotieũs im Pellete cupidine pater filiam adamauit: Frater ſororem. Nonerca priuignum: Quat haud dubie ſunt maiora portenta/ꝗ ſi amicus amici uxorem ardenter am et: id quod iam ſexcenties factitatũ. Huc adde q; ego ſum iuuenis tet iuenta imprimis obnoxia eſi tlegibuſ ur amori placet mihi quoq; blactet neceſſe III. RAE moh. eſt. honeſta ſenioribus cõueniũ. Ego id uelle cogor: quod amor an iubet.formoſitas huius uirguncule tanta eſt ut ab ommibus ama!- nas ri mereatur. Et quis me merito poterit obiurgare⸗ Si inuenili eta ne te caleſcens tam decoram tam uenuſtam iuuenculam tãq; amabilé cN adamauero: Quaè a me non propterea amatur: ꝙ Ciſippo deſpò/ ponen ſata ſit. immo cam amo libentius q; amarem ſi alteri denupſiſſet. eq̃ In hoc fortũnaã obiurgari meretur Quaèe ſophroniam amico meo Giſippo potius ꝗ alteri habendam tradidit. Quod ſi puella ob int: lote cõparabilem formoſitatem meretur amari: ſicut hercules merctur: woi debet cquiore animo ferre giſippus: ſi reſciuerit eam mihi efſe po ſo⸗ tiſſimum cordi: non alteri:hec et id Zenus multa ſecum Titus ipſe N nolutabat auimo: qui nutabundus in partes uarias diſi trabebatur. ſ Nuo , Itaq; maximo curarum eſtu fluctuans nõ ſolum diem illũ nocteq; Wer D Ec, cY. quae ſubſequuta eſt ſuſpirando conſumpſit: ſed et alias cõpluſcu fſuants P cpemor Pnele las. adẽo ut nec chum caperet. nec ſomno indulgeret In lectuloq; cgoin n.ο e o On O' pre nimia uirium imbecillitate decumberet. Giſippus ut pote qui mwel ſ; 2 . — Titum iampridem uiderat ſollicirudinibus anxium et nũc eundd a uidebat egrotantem: maximo dolore afficitur: omniq; adhibito ſtu ſinn dio ac diligenria nuſꝗᷓ ab ipſius latere diſcedens hominem ſepiſſil ci me cõſolatur.ſũbinde cauſam exquirens et curarũ et egrotatiòis. K Ceterũ itus qui reſponſiones fallacio ſas hactenus commentuf v fuerat ad Yiſippum aſtu decipiendum: Tandem ſuſpirans ac lacry Fro. = , n e mabundus: Giſippe inquit ſi dis placaifſet:mihi erat mors iadu iunuibi D e orm & ſ. dum uita iucũdiorcogitanti a fortuna me eo eſſe deductũ: ut mihi iſu 7 eo „N, 49 ie uirtutis meae periculum faciendum fuerit: quam appetitionibus iſe VISE ominantibus nõ ſine maximo meo dedecore ſuccubuiſſe cogno/ murn ſco. Itaq; preſtolor mortẽ quae mihi ſit futura ſuauior/turpi uita boeſit atq; famoſa. Tam enim tibi cuncta denarrabo. iam ex me pudibũ/ uulle do cuncta cognoſces: Cum apud te nihil oculere: nihil diſſimula iin re nec poſſim nec debeam: nec uelim. Et ab imitio rerum exorſus in pr detexit Scenam curarum ſuarum .Ef᷑ quemadmodum ſecum ace eer rime contendiſſent-hinc amor: illinc honeſtas: hinc dedecis illi AMn decorum: ét ut tandem animus undiq; uexatus imperioſo amor u tuccubuiſſet. Deniq; ediſſerit quemadmodum ſ. ophroniam efflti nigc iod n mmbus m Reen migamnt dilippo de i denupſil, am amiconh ſipuelſebn cules meren im mhielep um Tinzfe 8iſtnabebeu, Mmilüweig A n SN ete ilän Ppsrpoen nA ceu b ominen ſelil ie groiiiß 1s commenn inins irans 1c 40 nots iͤl laci: unm rüimnin ubuilecgt nior tutni in nexwe nihil Cn ſimmu Sn ſeun¹ Rlececli N penol m Amn — = 1 S== da. Nam qui uerus amicus el ꝗtum ex honeſtis amici rebus ca! 710 ns ſe Hagitioſiſſimiq; pe/ nas morte luere conſiituiſſe id Gimß citiſſime ſe peruenturum. Heoc audito Ciſippus pauliſper heſitabundus utpote ſophroniae cupitor: Deiñ ſecum ipſe incuntanter decreuit uitam amici ante/ ponendam eſſe uirguncule: et achrimis Tiii oppido commotus pſle e quoq; blorabundus ſic infit. Titeniſi com ego ſ apud te ipſum expoſtularem tanꝗᷓ amiciciae noſtrae preuari catorem: qui fandiu taas acerbiſſimos affectus mibi ignotos eſſe uoluiſti. Cuod ſi fibi iſtũd inhoneſtum ac indecorum uidebatur. Scito in honeſanoñ ſecus ꝗᷓ honeſta cum amico eſſe communican pit uoluptati tantum a flagitioſis ac turpibus amici animum ab dacere conatur. Sed in preſentiarum his poſthabitis propitora di: ſcutiamus. Sĩ fũ ſponſam meam Iophromam ardenter amas nihil equidem admiror: ualde admiraturus. ſi abſte ſecus fieret cognita puellae formoſitate et animi ui generoſitate perſpecta: qui ſanto eſt ad paſſiones amoris ſubeundas accõmodatior: ꝗto res concu/ pita fuerit excellentior.et ꝗto acquius ſophroniam amas tante ini quius de fortuna conquereris Dum tibi uidetur eam abſte hone / ſtius amari potuiſſe ſi alteri potius ꝗᷓ mihi denupſiſſet. Venim ſi tu prudens ac circũſpectus es: prout eſſe conſueuiſti: profecto co / gnoſcere debes te plurimum debere fortunae: Quae ſophroniam mihi ꝗalteri fouendam dare maluerit᷑. Et enim quiuis alius mari/ tus ſuorum potius ꝗᷓ tuorum amorum rationem habedam eſſe du xiſſet: Quod minime ca dit in meos mores: Si me tam tibi: ꝗ qui maxime ſit: amicum eſſe credis. hoc ſit ꝙᷓ ego poſtcaꝗ ſũmus inter nos amicicia copulati nihil ha buiſſe me memini quod non ſibi quoq; cõmune foret.quin etiam hec res niſi in eum locum adducta eſſet: ut reuocari non poſſet:id in preſentia quoq; facerem quod reliquis in rebus a me ſem / per ante hac eſt factitatum. Sed cum Sophronia in ea ſit adhuc apud me conditione ut tua effici poſſit: tua mecdiuſfidi us per me efficietur: Cum non uideam in quo tu beniuolentiam meã debeas magnifacere niſi ego quoq; nouerõ ſibi morẽgerere- Cuius rei argumentum uel atione ne indigeres * 1 Zaße — r . 5. Arz,1 4,0 2 Yratificani in eo potiſſimum quod honeſte fieri pofelt: Nõò infinior Sophroniam mihi eſſe deſponſatam et a me uehementer amari cu ſus nuptias cupidiſſime preſtolabar. Sed quoniã tu utpote me ip ſo curioſior rem tam deſyderabilò incredibili deſyderio deſyderas: Viuito letus et eſto ſecurus: propterea ꝙ; Iophronia non mihi ſed tibi nubet: et in menm thalamum tua futura coniunx deducetur. Proin exuito curas: deſine triſtitudinem: et priſtina ualitudine rei euperata gaudibundus temetipſum conſolare: Et animo defecato fructus amoris tui ſuauiſſimos lòge amore meo preſtã us ꝗqtum uolupfatis capiebat ex hoc giſippi ſermone ple tum uerecundia afficiebatur oſtẽétante quo orem ſuam ipſius fore ad eã obrem cum lachrymas cohibere nõ Tgiſippe liberalis ingenuaq; amicicia ap / tiſſime oſtendit: quid me quoq; in mea facere deceat. Ttaq; hinc de us auertat: VI ego illam unꝗᷓ abſte recipiam in uxorem: quam tibi tanꝗᷓ digniori fortuna conceſſit: Quãae ſi nouiſſet hanc mihi cõue/ nire neq; tibi neq; alteri eam tradidiſſet: Viere igitur letus ſorte tua: Vkere fortunae dono meq; finito quefo inter iu ges lacrymas tabeſcere : quas mihvutpote homini tanta commoda non merenti- fortuna parauit: Quac mehercules lachrimae aut a me ſuperabun tur: id quod erit tibi piucundum: aut me ſupabunt: Et ego hoc Yli cente in dies cruciatu liberabor. Ad hee giſippus/ite inquit ſi a beniuolentia noſtra tantum impetrare poſſum/ut tu meae uolun tati obſequaris et ſi ab eadem tibi perſuaderi poteſt: ut obſequĩ n nolis: Hoc illud eſt in quo potiſſimum decreui ipſius amieiciae be neſficio uti: Et ſi precibus meis non reluctaberis: effſciam ut tu So eamq; uim adhibebo qua in amici bonis uti debe mus. Noui ꝗte ſint cupidinĩs uires: qui non ſemel ſed ſaepiſſime qtu no ſpei blandientis:tãtun maior erat C ifippi liberalitas: eo G& =M mſA ια poſa phronia potiaris uſſnet ſulert WWbell gAflaul⸗ iteperin eniean riimminm ſoſcat un lill nigke o inbtof utewet t ilünelän URN ſterocbt Häihuann Utoln en Wik hoontemtl ulmnirhen Gnuereg eiciuni ittm; aupenihin roni — — homchercu amãtes pdu xit ad obitus miſerabiles. Et talibus te amoris pedicis i llaqueatum eſſe ſentio: ut neq; regredi poſſis: aeq; lacrymas ulla ratione cobibitas moderari. Tibi uero impatibiles cupidinis uredi nes perferre nequeunti atq; ob id ipium obeunti ſuperſtes plane eſſe nolim tceq; ociſſime ſubſequar: Quo circa et ſi nulla alia in / ter nos cauſa eſſet mutuae beniuolentiae: Tamen cupio te uiuere ut ipſe quoqʒ uiuam. Scitoq uitã tu uel ob hoc mihi eſſe ſucũdiſ ſimam. Igitur erit tua ſophronia cum haud facile aliam reperire gineo lerurſec inleſhon⸗ Nkiulcete mimpr Enmmi (i ue nz Nni ramant I tpotemeip delſenn n mihi ſel Ccdlcent, litudinen no dekeant meo onlſs Emoreſt ſRumnqi n forene⸗ CoNdeN micicnah NNA nguamt cmihrcöe Ens lont heym n merent; perabinl ingaitſi eae uolun Plegnins Rieiclaedbe muNS. is vtiebe hri helicn nmudl Einis ueii ſins e. Ialan Pteunet nlepenmt ſero. ſed ex bona in meliorem fortunam cam trãſtuli erneq; ami agaturmihi ita agendum uidetur. Optimè noſii quẽadmodu mihi domum ducam ſitcuti commodiſſime inten nos conci nabimus: cũ illa perinde ac ꝗas: quaèe fibi fantope placitura rrrgs mofn meum nò ſane difficulter in alteram tranſſerens et fibi et mihi latiſfeceroreui ne — — gocio obeundo fortaſſis nõ ſic propenſus forem: Si tam raro tan 27 . αdæ nn Ca ꝙ difficulter uxores reperirentur ? raro ꝗq; diſficulter amici ueri reperiuntur: Ideéoq; cum ego poſſim facillime uxorem alterã inuenire amicum nero alterum difficillime: Malõ Uxorem amitte⸗ re ꝗᷓ amicum Immo nec uxoris iacturam patiar ſi eam tibi conceſ cum perdidiſſe exiſtimabor: Proin i quid apud te pollent preces ſoleris:? Et optima ſpe fretus conſtituas eam capere uoluptaté qui . Tuus feruetiſſimus amor exoptat. Titus partim pudore ſuffulas, d SuKaααà aον . um eſe cxiſtimaret ut ipſi ſophronia deſpõſaretur. pari Mel, ſyp, ⸗ tim ſtimulãte cupidine et hortamẽtis giſippi uigoratus ſic logtur. . 77 0 7 Nutabundus ſum-Giſippee incertus utrum magis tuo an meo deſyderio obſequar: utrum id facere 5eamquod tibi tantope ro ganti placiturum eſſe confirmas. quoônmiã tua erga me benigni tas tanta eſt: ut meam exuperet uerecundiam: id elticiam quod ro gas: Tibiq; ſit exploratiſſimum me tibi non ſolum optatiſſimam ſponſam: ſed ipſam uitam acceptã referre. Dii faxint ut ego olim ptim in fortunis tuis amplificãdis ꝓtim in honoribus cumuldis poſſim tibi oſtendere meam erga te beniuolentiam et fidem: et fũ cognoſcere queas ꝗᷓ mihi gratum fuerit hoc tuum in me ſingulare beneficium. in quo tũ me iplo erga me ĩp um miſericordior extiti ſti. Ad hec giſippus. Tite inquit ut oc negocium adamuſſim per a yle 5Jo Giſſ ſophronia poſi diutinas meorum neceſſariorum conſultationes fu ertt deſponſata. I munc em uxorem repudiauero perturba tio mehercules maxima et tumultus exorietur inter utriu ſqʒ con/ ſanguineos :tneq; ego id magnifaceremſi uel ſic ipſa tibi uxor tra deretur. ſed uereorne ſi hoc pacto res a gaturcognati eã alteri ſta / tim deſpondeant: amboq; puella cupita ſimus uiduati: Quo ceirca mihi uidetur:ſi modo tibi idem uideatunut ego in id incumbam: quod iamprido iuchoaui. hoc eſt ut ſophroniam tãꝗᷓ uxorem meã Pnupfias [ponſali ritu conficiam. Tu dein furtim- uxore tua furtim concũbes, Mox ubi iſum fuerit tempeſtiuum- DPemmi. Vir 2297*² . r nſene, ſ- 12 J. 33 A 20 wmwo P rem omnem pateſaciemus Quod ſi a cognatis non improbabitur bene erit.ſin minus tu ftamen uoluptati tuae ſ- atiffeceris. Et cunmrid quod factum eſt ſieri infectũ nõ poſſit neceſſum erit ui uelint nolint rem ipſam approbare cogantur Placuit L ito tale commen/ tum. Quapropter CQiſippus Sophroniam perind ac còiugem ſuã domum ducit iam Tito incolumi et ex egrotatiõe confirmato: Cẽ lebratis q; nuptiis cũ lam adueſperauiſſet Matronae paranymphae- nouam mupfam in thoro geniali collocantes cubiculo propere fa ceſſunt. Erãt fhalamus Iiti cum Ciſippi thalamo coniunctus et aditus inter utrunq; erat peruius. Itaq; Ciſippus luminibus diſ ſimulanter extinctisclanculum Litum adit: eumq; Admonet ut cum uxore ſua cubitum eat. Quo audito L itus pudore ſuffuſus uoluit a incepto deſiſtere. Sed Ciſippus qui non minus re ꝗᷓ uer Pis propenſus erat ad expléda Tiri delyderiæ poſt diutinam diſce ptationemtandem hominem intra cubiculum ingredi cogit: qui =S S Sen 5 cum primum lectum genialem conſcendiſſet nouã nupfam fami . 5 J liariter interrogat: an ipſius uxor eſſe uelit. puella cxiſtimãs illum eſſe Ciſippum. ſe uelle reſpondet. Tunc Litus Sopbroniae digi to annulum pronubum induit faberrime factum ac luculentum. FEamq; his uerbis affatur. et ego uolo tuus eſſe maritus Inde cum ueneri coniugali ambo operarentur incredibili uoluptaie affieiun tur: Neq; unꝗ Sophromia ſatis diſpicere potuit nõ Giſippum eſſe- ſed Titum qui ſecum ſingulis noctibus concuberet. Cum hoc pa cto procederet Titi Sophroniaeq; coniugium: moritur Rome pu blius Titi pater. Extemploq; ad illum litterae afferuntur: quibus agdmonetuvut ſine cũctatiõe Romam remigraret ad res ſuas omés componédas. Quo accepro deſtinat Litus ſecum ducere Sophro niam Remq; cum Ciſippo communicat. Hec autem non facile- nec ſatis commode fieri poterat. niſi Sophronmiae prius rem omné detexiſſet. Quapropter illam in cubiculum introduetam de rebus omnibus prout tranſacte fuiſſent ambo commonefaciunt: Vilidiſ ſimisq; argumentis Titus cuncta confirmat. Tunc Sophronia cum toruo obtutu utrunq;ʒ conſpiceret paulum indignabunda pro rupit in lachrymas et ubertim flens dolũ in ſe Ciſippi deteſtatur. Et moxnullo ſuper hac re emiſſo uerbo domum paternam repe/ tens parentibus cuncta denarrat: Et quẽadmodum ĩipſi ambo frau de Ciſippi fuerint circunuenti. ſeq; non Ciiſippi: ut opinabantur- ſed Titi coniugem eſſe. Hoc patri acerbum indignum contume . Ephront UNI muGN “ zenelegt uiſteteett eroleri⸗ ſohbiots ucg gube celitate! m.Q Nonm 4 ocleea eltat⸗ tnenasr tenis uinc gtücnmin nomeri Geliinn ſiumutn ſitet uni . Nio ſamnerps enoll hiumci⸗ cältecel llite ensAnn aueri der pea eCrflppic affinibus ſupꝑ h r,. S Ti queri. Hinc contentiones rixeq; inter P hac re doléter cò/ i nilirs eratiam Qiſipyt rixeq; inter utroſq; non modice fi FI. in lotdecmn 7 iſippus non ſolum ſophroniaen e fieri. in fuis, 6s allerete eu i ſolũ rep:heſi phroniae neceſſariis: ſed ẽt chiignl ſimum. Uiſi Urep̃hẽſiõe ſed atroci punitõe eẽ dignii cnüimct um. Ciſippus rem ſe honeſtiſſimam f. . punitõe eẽ dignii nund S ophroniae conſanguinei ſibi eciſſe cõtendere: ob quã VDT Smaßs epandhen cum illa meliori ge ibi gratas gratias meminiſſe d 5 ”M O lcl illa meliori generoſioriq; nupſiſſi ziniſledeberetr icllopthheri maxi H roſioriq; nuplſiſſet. Titus hec oĩia i. ens aimi Nin⸗ anxietate afficiebatur: Tdem cog uoſeebat n 2 intelligens o Cnlnan rem eſſe grec — gnoſcebat morem pecu ““l dat. Paeccrliqtutfe tantiſper uociferationibus minis q; Ceren WR Tunchon ſolun illos mn ntur qu fidenter ac uiriliter cõgrediãt᷑. inſi⸗ N GP W.— inertiſſimos q; onini eſſe calcrada o körnano Fre cõtumelias atq; cõuitia nõ ulteri NRNI gnaot Ciſippi arqh ſo no preditus et prudẽtia attica decoratus Mogen:⸗ iſippi arq; ſophroniae in unũ oẽs cõuos Algt igretiagti⸗ ice ſoto Gilſippo comitatus ira diſſ i oës cõuocat. Quo in cefu. 2 ENN ſophi oẽs olum mortaliũ actiöcs d eruit. Opinatur coplures p ilo a- — ꝑö–= MiCN— atq; gubernari acdig afirmat aeag, immortaliũ ꝓuidẽtia fieni à Aerrnros, ſ. gubernari. Ideoq; affirmt ꝗcqd a nobis fiat id oẽ ien „ Sſetp, e ſatvna nbunui ceſſitate fieri. Xli iero autumãt hã is fiat id oẽ fato et ne⸗ . eW mar alumn dam Zust petolopnos autumãat hac neceſſitaté fato eſſe attribué/ . orũ opini dili eEr n nuim Mi tis apte TRfrnset igenter péſitate fuerint: ſa lulmri larillz iefellere: tiores diis imortalibus uideri uelle- ſannmr d— quae nec; corrigi oſſũt ol iCr .. UKero Tedcre deben a iplis diis Eum. üt neq mutaſi: Efiimi ForN temerttas uelle reprehédere d N. Médiuihdid tulta ac belluina 4tenis uinciendi ere deorum opatiões. Et arctiſſimis ilti ca nme is uſmncicadi Plane ſunt: lui finpuderiflima pcaciti fatn de Lal teſind orũ eriminãda pcipitãter ruũ unpuüdermans cacitate ad fata de nada pcipitäter ruut: inter quos ſſcut es srin . umiuent annumericlt j did u es en uos eſtis die dictitare os lãpᷣde dixi 10ti FEN e dictitare. C tpafs Düel emeniſſimſocp' hroni cet quoti⸗ ris tend ſerit:quã uos Yifippo deſpã ni Sc lop. ronia mihi nup/ u3 vlenn fuit et curioſiſſin Dbe deih deratis: Enim nero cõſiderãduũ uobis olvenmt et curioſiſſime péſitãdu: queamodum fala a pri lerädtt Dobis V makrini rant: Vi ſophroniaã nõ giſippo ſed mihi i fala A principio cõſtitue efn ſfeur ipſa res in preſtia aPeck ime on tegit matrimomiũ collocarer/ tis P eenn P .Cteterum quia mu gkhmd, anceps et difficilimu uide loꝗ dẽ diuina ꝓuidẽè guia mul/ nidtet deos nullã agere cura „„. Pun ẽtia aſſeretibus Ciſop⸗ noium es . m rerũ hum anarũ: mihi placei deſcẽdere ad un oium cõſultatiões. Vnde ſup his reł placei deſcẽdere ad n ciã rattes. Riidéè lp is vebpus ſermocinaturus duo efi ſiuſu a neceſſe ömoribus meis wini äÜÄR uo effi) epiutne audé et oſtẽtem: Alterũ ut alios uituperatiõe Vnũ eur me iß gumung tup ratiõe cõſecter, Verũ id fa⸗ ut dicitur trãſuerſum ab ipſa ueritate diſcedam. Veſtrae contume liae furore magisꝗ ratione ſtimulatae atrociſſimis criminatibibuſ uxorem ſuopte conſilio tradidit: quam uos illi ueſtra ſententia cõ ceſſeratis. In qua re ego exiſtimo Ciſippum laudandum: idq; plu ribus argumentis confirmabimuſ. Primo fecit giſippus id quod amicum pro amiciſſimo facere decet: Dein ipſins factum pruden tius conſultius q; ꝗ ueſtrũ iudicamus. Mitto in prelenti enarrare quod ſanctiſſimae leges amiciciae precipiant. quod menceant ab amico in amici cauſa eſſe factitandum. hoc ſolum dixiſſe conten: P αρ Iüs ſum qꝙ; uinculum amiciciacarctius ualidiusq; humanos aios b, connectit: ꝗᷓ ius côſanguinitatis: quoniam amicos eos habemus: erncte quos ipſi deligimus: Affines uero et neceſſarios fortuna et caſus aſſignat. proind nemo ueſtrum debet admirari ſi Ciſippus qui mihi eſt intima familianitate copulatus/pluris fecit uitã meã ꝗ ue ftram omnium beninolentiam. Sed iim ſcenndum argumentũ explicemus quo demonſtrandum eſt Giſippum uobis fuiſſe pru / dentiorem: Cum de deorum prouidentia uos ur mihi uidetur nihil prorſus intelligatis er multo mminus calleatis quid efficere poſſit — ſtrũqʒ conſilium deſponderant S ophroniam Giſippe: quĩ et iuue nis eſt et philoſophus. Ar giſippus eam tradidit mihi iuueni piter et philoſopho. Vos cam uxorem d ediſtis homini attico. Giſippus homini romano. Vos ſponſo generoſo. Giſippus generoſiſſimo. iti. Giſippus ditiſſimo. Vos inueni S ophroniam deſpon diſtisllam non ſolum non amanii ſed pene faſtidienti. Ciſippus ipſa uita iucundior: Quod autem ueriſſima ſint cuncta quae dici/ mus: ꝙ giſippi factum magis ſit laudabile ? ꝗ id quod uos facti/ laſtis: Sin gula lingillatim pen ſitẽtut. Me iuuenem eſſe et philoſo phbum ſicut ipſe giſippus eſt: Fabitudo mea et ſtudium ſinelonga ſermocinatione oſtendere poſſant. Eadem eſt mes et giſippi etas. In ſtue terarũ ambo pari ſemper gradupariq; uoluntate ꝓ fecimus. hoc uero inficiari nec uolo nec poſſů. ilſũ atheniemſẽ me e romanũ.ꝙ ſr de patrię nobilitate et gloria diſputãdũ e: dicã libe ry cuitatis me ce einé: giſipi uero patriã ẽe uectigals ac ſtipẽdiarnã ciã modeſtiſſime hoe quatẽus cã ipa exigere uidebir neq; digitũ nituperant lacerant inſectant᷑q; Giſippum: Propterea ꝙ eam mihi amicicia. Dicimus itaq; ueſtra conſideratis. uelſtra ſolertia, ue/ iuueni qu eam ſupra ſuas fortunas omnes amabat. Quac illi erat TRem furſt bis me ſorentt Iis io eriſtie ehtal. elultill Cltentt Td rte diui pen Romane cruntſia mpliſi uncnt cbach nbel fsopin Pentn ilevne mooßi mlatn ſitkii ſincig ſtunlea lmmin bos Tit imudir teluc⸗ unatore mic. Ninsp aceer nck Grinimnizt tacenn nſenmntz nnduni ſnmt haunn einmn W enent Mrleene PKnmni eos benn fonmumd an CTNe ſtoni meign ANINH bobis fllenn nihiuiceneni efieen vi perhiſſi bi inuenlp⸗ nco. C Fhenſinn oniam dein ient. CMn t,Qrelſe Anchnrei l unſo nelect bic ium ſueleng 1giighien⸗ Colunaen enſenſe lüs⸗ ſelte ieſiyinin dicam me in ea natum eſſe urbe: Quae tor terrarum orbi domine tur: iſllum ea: Quae patriae meae obſequatur Dicam illius ur bis me eſſe alunum: Quaèe armis imperio et ſtudiis litterarum ſit florentiſſima: Cum iſippi patria ſolis litteris céſeatur. Prererca- quis uos hic me ſcholaſticum eſſe deſpectiſſimũ-ſordidiſſimumq; exiſtimetis Hon ſum propterea generatus ex fece populari Imaq; plebecula. Edes meae in urbe roma illuſtriſſim grefertiſſimeq; ſũt-/ utetuſtiſſimis maiorum meorum imaginibus. Et annales maximi ſcatent titulis triumphorum. quõs proaui mei egerũt in capitoliũ: neq; m preſentiarum gloria noſtri nominis extincta langueſcit. ſed in dies magis magis q; iuueneſcit. Ominto pre pudore enume rare diuitias meas luculentas. Cum aio meo infixum ſit honelſtã paupertatem uetus eſſe copioſumq; patrimonium nobilium ciuiũ Romanorum. c, ſi paupertãs apud uulgus ignobile pbroſa iudi catur: ſi diuitiae in honore ac precio habentur: Ego polſideo opes ampliſſimas utpote fortune alumnus. Noñ me preterit uobis affi nem charum fuiſſe et eſſe debuiſſe giſippum. ſed non ego minus uobis charus eſſe debeo: ſi cogitaueritis romae me ueſtrum futu rum hoſpitem frugi ac diligentem. et in rebuũs fã publicis ꝗᷓ priua tis optimum ſtrenuiſſimumq; patronum. Quis igitur poſthabito appetitu et adhibita ratione Conſilia ueſtra giſippi mei conſiliis anteponet? ꝓfecto nullus. Efſt ergo ſophronia bene nupta- Tito Qummfio fuldio nobilliſſimo antiquiſſimo locupletiſſimo ciui Ro/ mano giſippiq; amiciſſimo: Quapp quiſquis ob id dolet atq; inge miſcit: noñn id facit quod eum facere aequum eſt: et quid fãciat ne/ ſcit.Erunt fortaſſe nonnulli qui dicent ſophroniam non tantũ ob id indignari. ꝙ Titi ſit uxor effecta. ꝗtum dolere ac lamentari ſup fraude ac dolo:quo maritum Titum ſortita ſit.q; clanculum et fur timnullo amicorum conſcio. omnibus conſanguineis ignoranti / bus Tito denupſerit. Afqui hoc neq́; mirandum eſt: neq; nouum inauditumq; còtigit. Prèetermitto illas quae inuitiſſimis patribus- ac reluctantibus/maritos ſibi ĩpſae repererunt: Pretereo eas quae amatores ſuos ſequutꝙlarem familiarem ac ipſos parẽtes deſerue rũt: et ante còcubine fuere ꝗᷓ nupte. Pretermitto illas quoq;: quae prius pregnatione er fet uerbo et ore Matrimonia ſua impud! ca detexerunt. In quibus neceſitate id eucnit: quod in ſophronia 10 α WTM En, N n accidit. Immo ordine et ritu nuptiali ſolerter et ſancte eam Ti to Ciſippus uxorem in legitimum matrimoniũ collocauit. Scio nonnullos futuros: qui querantur giſippum maritaſſe Sophroniã Id quod ad ipfum minime pertinebat. Stutfae ꝓfecto tales ſur cõ queſtiones atq; femineae: et aà nulla prudentia prouenientes. Nô néèe hoc tpe fortuna utitur uariis nouis q; conſiliis: nõ ne inſtrume/ tis multiplicibus res deducit ad exitus conſtitutos? Quid ad me- ſutor potius q philoſophus: negocium meum opꝛime côfecerit. idq; uel clam uel palam factitauerit. dummodo finis ſit ipſe probã dus? meũ eſt opus prouidere: ie deinceps ſutor: maxime ſi impru dens eſt: poſſit meis ſe rebus ingerere. ſed pro eo quod fecit gra/ tias illi agere debeo. Similiter ſi giſippus ſophroniam mihi deſpò/ ſauituobis neſcietibus. ſtultitia ſupuacanea eſtob id còqueri et ĩdi gnartquod conducibiliter factum eſt. Si diffidiis giſippi pruden/ tiae: Impoſterum prouidete ne ipſe andem amplius manitandi ha beat facultatem. Et᷑ pro eo quod fecit. homini gratias agite. Cete rum hoc ĩ pmis ſcire debetis mẽ neq; p frauũdes neq;; Puaframẽta- uoluiſſe afficere ignominia ac nota nobibilitaté ac generoſitatem ueſtre familiae. Nam quis Sophroniam furtim ac diſſimulanter uxorem acceperimattamen non ſicut raptor eâ uiolaui: neq; ſicut hoſtis impudice habui et contumelioſe: neq; affinifatem ueſtram habui deſpicatui. Verum cum cgo ſophroniac exupanti formoſita te in lammatus eſtuarem uideremq; me nequaquã illius cõnubio poſſe potiri ſi eã a uobis ꝓprout fieri ſolet depopoſciſſe: Propterea qꝙ; uos timuiſſetis: è à me romano romà deportaretur illa: Quae a uobis mirandum in modum diligebatur? Vſus ſum fateor: arfe clandeſtina: Quae niinc Uobis facta eſt manifeſtaria: Effeciq; ut Ziſippus meo nomine nuptiaſ cò ficeret.qlã Tuo facere renuabat. Preterea quis ego efflicnim ſophrontam deperirem: non tamemut amator: ſed ut lgitimus coniunx ſuos optatiſſunos amplexus cô cupiui. Etenim ipſa locupletiſſimum exhibere poteſt teſtimomũ: ſon Prius cum ea me concubuiſſe: ꝗᷓπιπ olitis atq; conceptis: ct annuli arabone legitima mih uxor efficeretur. CQum eam in! terrogauerim: an mimi nubere uellet. ef ipſa ſe nõ niolle reſpòderit. Quod ſi deceptam eſſe ſe exiſtimat: non ſum ego coarguedu s: ſed ipſa obiurganda: Quaè quiſſnam ego ſorea querere ſu perſederit. Ru vinumn! beſens u lnagt igtion, 1iM. loſinegt Pn ſufta ns Uperm lonam ten Uprrim lognin e noterets. bocküpre glentolg lenceonn luuchble ſes RKn lelilenini N huosom irgater mosta Gntonu MWcon Gudibunc elardi Ane factu mnkatun ileſtnmn ppbleroi ormez e em auit ND dophrwi Dlaltz ſütch nienmtes N RRüun . mecökeettt⸗ ſtinſ⸗ i Nimel Gnr nodfrat mmih cnenai Flippipnue 8 antandk ir. Ci Pphafnmen Lencioltien Cillimelenen hui: üeh ſan em ueltm nti formoſn flus cönori n lrtot:n Ceretennabtt zwplexus 6 triinemi: u Coneli CUETHHII 1 lerelpiten, hoc crρο Üt ſemel finiam: Eſt flad atrox delictum: hoc eſt illud ma ximum flagitium: hæc elt illa capitalis fraus? qũam ego ammore fa beſcens una cum giſippo commetus ſum ut. l. ſophronia clancuſ lum atq; ſecreto ignara nuberet Tito quintio:oh̊ hoc giſippum ob iurgitionibus inceſſuis: giſippo iñſidias paratis. gppo minitami ni. Quid amplius queſo faceretis: S eã homini ruſticano: ſi fer uo. ſi nequiſſimo tradidiſſet? Quae catenae ꝗq carcer: quod patibu lum ſufficerent ad gi ſippum paniendum efed ſtam hec miſta facia mus. qued a me nondum expectabatur. Videlicet ut pater meus moreretur Propter cunus itum mihi neceſſum eft romam remigrare. Quo cirea cum mihi in animo ſit ſ- ophroniam in patriam mecum ducere uelle: Vobiſcum ea communi. auiquae alioquin adhuc occuluiſſem. ſi prudentes eritis: Hoc animo equiſſi mo feretis. Nam ſi uos fallere: aut contumelia afficere uolniſſé: poteram ſophronſam uobis illuſam ludificatamq; relin quere. Sed hoc dii prohibeantut in FRSBiGRARHN labes tãſaq; nequitia queat hoſpitari. Erit igitur mea ſophronia partim propter uolunta tem deorumet auctoritatem legum humanarum. partim propter laudabilem giſippi mei ſolertiamet mei iplius aſtutiã amatoriã. Ceterum qui uosmet ipſos dũs hominibus q; ſapientiores eſſe cẽ ſetis:hoc omne negocium uituperationi ac probro inſipienter da re uidemini. Ide; duabus potiſſimum de cauſis. quarum una hec eſt: ; ſophroniam mihi eripiétes nulla probabili ratione polletis. Alſtera q; giſippum perinde ac inimicũ habetis. Cui haud imme/ rito uos omnes eſtis obnoxii: qua in re quanta ſit ueſtra i nſipien / tia: ꝗtaq; temeritas nolo in preſentiarum enarrare copioſius. Ve/ rum uos tanꝗᷓ amicos amicus amice moneo et hortor: ut ommes in dignationum turbellas deponatis tut omnis iracundia abiiciatur: omnia conuitia aboleantur: Ef mihi ſophronia reſituatur Vrego gaudibundus uobis q; affinis non inuiſus hinc poſſim in patriam repedarè ubi inam uobis ſemper deditus et mãcipatus. Nam q a me factum eſtid infectum nullo pacto fieri poteſtſiue uobis gra tum futurum ſit ſiue ingratiſſimum. Quad ſi uoris meis refragra ri deſtinaueritis: ego nobis eripiam giſ ippumet ſr romam unquã appulero-illam mediuſfidius uobis inuitiſſimis recuperabo: Qud uxor mea legitima eſt. Et mimicicias uoł ifſcum truculentiſſimas Nola C . cxercens uobis plãanum faciam ꝗᷓ ſinf nehemẽétes animorum roma/ norũ ĩdignatiões. Poſtꝗᷓ longa ſatis et luculẽfa oratiõe Titus po rauit ex ſubſellio ſurgens uultu triſuſſimo et fronte corrugata/gi ſippi manum apprendit. Et cunctos illos ſe paruifacere ſimulans- quaſſanti capite minitabundus inde faceſſit. Illi uero: qui intus cõ morabanturpartim argumentis Titi prouocati ad affinitatem ami ciciamq; ipſius ineundam. partim nouiſſimis illius uerbis pauefa cti in ter ſe conſtituerunt utilius fore et conducibilius/itum reci pere affinem Cum Yiſippus affinitaté recuſauerit: ꝗ giſippũ ami/ cum perdidiſſe: et fitum inimicum comparaſſe. ꝗqobrem ſimul oẽs egredientes/Titum conueniunt. ſeq; monnolle demonſirant ut ſo/ phronia ipſi in matrimonium collocetur: et illius affinitatẽ ſe plu/ rimi facere oſtendunt. Gi aũt ut amicum optimũ comple/ ctuntur:Et cum feſtiuitati atq; letitiae: Qualia affines decent: ge/ nialiter indulſiſſent: imde diſceſſerunt: Sophroniam ito remittõ tes: Quae ut prudentiſſimam matron am decebat: Cõuerfa im uir Iutem ut dici ſolet neceſſitate omnem extemplo amoré quo giſip! um proſequebatur: tranſſudit in Titum. et cũm co romã profecta 7 Wem m Sopſome Ppyn Toms eſt ubi Honorificẽtiſſime a Liti neceſſariis familianbus q; accipiũ tur. Thterẽa Ciſippus athenis relictus fereè ab omnibus floccipé// hhh debatur: qui infra breuiſſimum tempus/ ꝓpter ciuiles aliquot con trouerſias iñ egeſtatem atq; calamitatem delapſus. et mox athenis 50 Rpm pPW exterminatus in exilium ſempiternũ relegatur. Vbi egeſtoſus Vi 7Eiei 2c& tam erum noſiſſimam agenæ tändem romam commigrauit. Foc cõ Iiho ut Titi benignitatem experiretur? Cognitoq; cum eſſe ſuꝑ/ ſtitemet aãpud romanos omnes gratioſum ac fauorabilem: ad edes eius accedit. Quãae haud dubie erant magnificétiſſimę: et ante ue ſtibulum conſiſtens quoad Titus domum rediret preſtolatur. Ta . 7. . . — » . . „VW. 2osna A „ R&TElerat e foro Titus. lam domum ingrediur. ſed m Zilippus n audet affarimemor illids: qua uexabatur calamitatis. auiter tamen operain dat ut a tito uiſatur: errecogni itus introducatur. Ceterũ Titus infrogeſfus-Baud quaꝗ giſippũ recognouit urpo/ te S qualidum ſentum atq; pannoſum. Quapp Ciſippus cum exi ſtimaret ſe a Tito fuiſſe recognitumet prõpfer ſordes reiectum: memor priſtini heneficii quod in Titum ipſe contulerat: Indigna PBuũdusreous q; deploratis inde diſcedit. Er cum iam adueſpaſceret kione. hlomic. cam lus 6 6 luclpecin Nercumgl Uentorer⸗ Ciipumm enſeſſel ſeritMei⸗ Piaze ven ſtenis iglisnen et Cor Rjor ilirorn uifaconan mNN umen ſi mnin Dkanlinac arNN nnser lnigeln ERNI nineninm ocolore⸗ ktuilen che ifunila nn ale nN racerarr iznn lenſetar nfoma ns u imulam⸗ Rd tteman s Püent tüm ſee ppüam,/ mloi ntutſo teſeſſl iconpte centge temtti fmue nogi prokece accipi ſoccpel wot oll1 Tbenis ithocc leſup⸗ nrad edes latur , allitel Ncaur. ipo meii ellum: ſn n naſent! cſunitione confectus pecunia defectus mortis cupidus ad locum ur bis romae incultum deſolatumqʒperuenit: Vbi tenepricoſam ſpe: luncam ing rediturillic cam noctem quicturus: Ipiq; Humi cubãs iugibus ffetibus debilitatus Tandem ſomno ſuccumbit. Forte ad hunc ſpecũ nocte intempeſtæaduentant fures duo cũ preda: quã ca nocte compilauerant. Exortaq; inter eos nocturna nixa: alter qui ualentior erat infirmiorè alterum trucidat: Hoc ſentiens uidens q; Cilippusexiſtimauit᷑ ſec uiam ad mortem optatiſſimam facillime reperiſſe: icq; opus eſſe ut ſibimet necem gladio manu ſua conſci ſceret:Hicq; ſe tatiſper continuit: Donec familia pretoris eo reco gnita peruenit: a qua Ciſippus fanꝗᷓ reus homicidii uincitur inẽe E. cxis qᷓ; Catenis furenter abducitur: qui cum in queſtione de rebus C% ſingulis interrogaretur: haud cũctanter ſe homicidam eſſe confeſ/ ſus eſt. Quam obrem pretot: Cui.M. Varrroni nomen cratiuſſit ur ex Moré romano in crucem tolleretur. Forte id hore ucenerat Ti tus ad pretorium tribunal: qui curioſiſſime contemplans condem nati faciem tanꝗ noſcitabundus ad hominem propius accedit: achi matũs q; erumnoſam hominis amiciſſimi fortunam Cum uche iffi Fet CUiſippo periclitanti opitulari-nec üllam ra! tionem ipſius ſaluti accommodatam uideretur: Tale commen . onnnb ⸗, ee pi tum comminiſcit: Accedit proxime ad ſellam pretoris et ũoco Dre = En 5 contetiſſima clamitans-ait. Marce Varro iube infortunatu hoiem P reuocari quem tu morti adiudicaſti.Eſt.n.inſons et huius homici . dii penitus expers. Ego ſaii ſuperq; ſatis deos immortales offédi illum iugulando:quem mmiſtii tui matutino iugulatum reperũt: nec acquum ſane eſt ut maiori nũc iniuria ſmneed e bominem innocentem trucidari. Varro ueheméter admiratus ma/ ximo dolore affectus eſec; Titi uerba ab omnibus palatinis exce⸗ pta fuiſſent: qui cum nõ poſſet habita honoris ſui ratione diſcede re ab coquod leges ac iura precipiunt: Iubet Ciſippum iam in or ci familia numeratũ reuscari: Et coram I o. quid ti inquit tam ſtultus era uł ſine ullis tormentis te id fec ſſe fatereris quod nuſꝗᷓ ppetraueras:miaxime cũ talis cauſa foret capitalis: dicchas te illu eſſe qni proxima'nocte feceras homicidium. Eece itus adelſt/qui ultro fatetur ſe eſſe paricidam alſerens illum non abſte ſed a ſe ip ſo fuiſſe peremptum. Ciſippus curioſe proſpectans itum recoj L1⸗ 4 Hinr arrrirz R. — . 4 2 = 5 Könnr P TEiI „. Znoſciret facile intelligit ĩſtud a Tito fieri ſalutis ſuae cauſa:utpo te homine non immemore priſtini beneficii. Quapp prèe nimia pi etate lachrnabundus: Varro inquit ego hominem occidi. Ef ſam Titi pietas nimis ſera eſt. E contrario H itus pretor aiebat. Hic quò admodum uides pegrinus eſt et ſine telo iuxta cadauer occiſi reꝑ tus:Ex quo coniectare potes hunc bominem erumnis oppreſſum- mori cupere: Proinde eum impunitum dimittito et me qui deliqui morte mulctato. admirabatur non parum pretor iſtorum duorum maximam conſtantiam: et iam preſagibat animus neutrum ſontò eſſe debere: Et cum fecumquo pacto uſerq; abſoluerctur: animo agitaret: Ecce ſuperuenit quidam iuuenis nomine publiushomo uitae profligatiſſim pud cunctos romanos ob furta cogniiiſſi mus: qui iſtucmehercule homicidium perpetrauerat. hic cum- pro cul dubio ſciret neutrum illorum eſſe cõòſcium eius criminis cuiuſ ſemetipſum participem eſſe uterq; arguebat: fanta commiſeratiõe affectus eſt ꝓpter utriuſq; inſontis innocẽtiam: ut ipſe ſuapte ſpon „OE . Norrr, Yazs te pretorem adiuerit: Eumq; his üerbis ſic alloquutus. Mea pretor facinora me impellunt ad difficillimam horum queſtionem expli candam. Neſcio quis deus precordia intus exagitat: er métem ex! timulat: Vt ego me ipſum deferam et crimen meum patefaciam. Scito igitur neutrum iſiorum eſſe huic culpae obnoxiũ. Ego me diuſfidius is ſum qui iſlum hominem de cuius cede altercatio iſtec exorta eſt occidi matutina hora circiter diluculum: et iſtum inforiu natum: qui hic adeſt uidi ipſe dormientem: dum furia cum illo par tiehar: quem paulo poſt interemi. n opus eſt ut ego Litum excu/ ſem: ſua illum fama ſatis excuſat:quae ubiq; gentium ſplendidiſ ſima eſt eum non tam turpi labe eſſe maculoſum. Itaq; nurnc ab/ ſoluitott me ſontem ea pena afficito quam leges precipiunt. Iam hec res peruenerat ad aures principis octauii: qui cũctis accitis ſin gula curioſe cognouit: et cum ſingitlatim quiſq; denarraſſet: Prin ceps duobus quiã inſõtes erant libentſſime pepercit: et tertiumꝗ ſons erat cauſa Qiſippi ac Titi incolumè iuſſit abire. Titus cum WWW EH. Giſippi diffidentiam timiditatemq; clementer obiurgaſſetmira le ticia hominem com plexus-ad edes ſuas deducit: Vbi Sop hronia pien tiſſimis lachrymis Giſippum perinde ac fratrem hoſpitaliter ſuſc ipit: et ſuſceptum honorificentiſſime proſequiturac ſouet cum T ygluen Huncat? Emoninn lam mann, uſivea Cedinmu lelictettk fden ſemfulr litllmeg Nllun enn Ghonſofun NC nanabenit pomptutfe Moſe ale creten lerwon. erpleil Unlclcam ſonnt, nenhen uenaſſent Müfllmam ninegli 1 iriibi Uherſen nlurenti Fonnorum trihd⸗ flnipui Dl fnimi olben anlſ ru; cidi, nn hirhie deroraſn opprelrn echlti rkum tnn utnum ſons teur: min ubliushan, mn agnilt Män timinim Icie Mernm onemenl metentl Patehrin i,Lgom atoi Vm iuſoti, um lof itumeran ſpenſil lunt. M it ladN enimn m ſemnl — ſoue:an qua iam refocillato: im beneueſtitoiam in habitum ſuae uirfuii congruentem reformato-Tſrfus omnes ſuos theſauros prediaq; cõ municat: eiq́; ſororem nomine fuluiam adhuc uirgunculam in ma trimonium collocat. poſt hec cum giſippo ita ſermocinatur. Frtuæ lam manuatq; arbitrio eſt Ciſippe ſiue uelis hic apud nos como/ rariſiue athenas remigrare cum rebus his omnibus: quas tibi do no dedimus. Giſippus cum hinc exiliũ a patria pcul eius animũ uellicaret: Inde bemuolentia quaã IT itum proſequebatur commoue ret: Tandem conſtituit rome miuere uelle efficiq; romanus Vbrip ſe cum fuluia: Titus cum ſophronia in eadem domo iucundiflime- diutiſſimeq; uixeruntindies magis ac magis gliſcente inter ipſos mutua deniuolentia. Eſt mediuffidius ſanctiffima fes amicicia: ct non ſolum ſingulari ueneratione digna: ſed eterna laudatiõe de corandæutpote genitrix optima magnificentiat: et honeſtatis Fger mana benificentiae ac charitatis. Thimicã odii et auariciae: femper prompta: fempq; propenſa ad ea ꝓ altero ſtrenue peragenda: quae pro ſe alterum uellet operari: neq; preces expectans neq; blanditi as expetens. Cuius effectus probatiſſimi hodierno die rarenter in ter mortales conſpiciuntur cuius rei cauſa eſt hominum cupiditas inexplebilis: qui propkylae fãtummodo utilitatis rationem habétes amiciciam ad penitiſſimas orbis terras exterminarũt extorremq; fecerunt. Quae res. Quãt diuitiae. Quae affinitas effi cere potuiſ ſent ut lach ymae eſtus ſuſpiria Titi intra precordia Ciſippi ita penetraſſent: ut pſe ſpõſam fuam formoſiſſimã generoſiſſimam optatiſſimam alteri condonaretæ niſi amicicia: Quae legès: Quae minae: qui pauor pofũiſſet cohibere Hrachia Giſippi in locis tene bricoſis/ ab amplexibus ſpecioſiſſimae puellaeipſum nõ nunꝗ for taſſis laceſſentis? niſi amicicia. Quaèe cõditio: Quae meri ta: quod emolumentũ Ciſippo ꝑſuaſiſſent: Vt iacturã ſuorũ ſoph roniaeq; ꝓpinquorum floccifa ceret. ut rfumuſculos popalares côtemneret. UGCönitia iHuſiones uellicationes q; maledicẽétiſſimorũ ꝓ nibilo be deret: dmò amico obſequeturæ niſi amicicia:? E cõtra qd Tifũ pré ptiſſimũ patiſſimũq; facere potuiſſet ad mortẽ appetedã ut giippuũ liberaret a tormẽto patibulicũ p̃ſertim poſſet honeſte diſſimulare ſe nõ nouiſſe Giſippũ? niſi amicicia: qd fitũ feciſſet adeo muilſicũ adoq; liberalé ut ſine cũctatòe ſuũ pr̃imoniũ cũ giſippo diuideret- Zlii. r hnn Rrmnrr s5 — quem fontana ommibus opibus ſpoliauerat: niſi amicicia: Quiĩd Titum inflãmare potuiſſet ut ſororem Giſippo ſine mora deſpon ſaret hoõl egetiſſimo et in extremacalamitate collocato? niſi amici cia. Opteñt itaq; miſeri mortales multas uxores. fratres copioſos ſobolem filiorum numeroſam: er pecuniis augeant numerum fa/ mulorum: ueq; reſpiciant cogitentq; quemlibet ex his magis ſe ip ſum amare ꝗ alterum magis proprium uel minimum formidare ꝑ iculum:ꝗᷓ curare: ut maximum infortuniũ a patre aut a fratre aut a domino propulſent: cum ab amico erg amicum omnia ſecus fi eri uideamus. Mythica hbyſtoria in latinum e uernaculo ſermone còͤuerſa. H. Yprus inſula eſt quõdam nouem regnorum ſedes: oppidis nobilibus inclyta: et agrorum fecunditate nulli pene In ſularum poſifereuda: In qua ſicuti pri/ ſcis cypriorum annalibus proditum eſt: Fuit olim =a Ariſtippus homo haud dubie nobiliſſimus et ouρ popularium longe locupletiſſimus: poleratq;2ſſe et diei merito clix/niſi eius felicitate unica in re fortuna obnubilaſſet: Namq; inter compluſculos filios unus illi erat: qui proceritate ſtaturae et eximia totius corporis pulchritudine relſiquos omnis adoleſcẽtes longe ante ibatuerum inſanus et uecors: Cui galeſo nomen indi tum a paretibus fuerat. ſed quia neq; doctrina preceptoris neq; ca ſtigatiõibus patris: neq; ſofertia educatoris litteras aut bonos mo res unꝗᷓ percipere potuerat: Erarq; uoce rudi et craſſa moribusq; belluinis magis ꝗᷓhumanis preditus: Iudibrii cauſa ab omnibus Va Band. Cymon nuncupabatur.quo nomine lingua cypria beſtius ſigniſi catur. Cum pater filii uecordiam egertime ferret- uideretq; illius ſpem omnem eſſe penitus deptoratam: ne preſentario quotidie dolore afficeretur: EGymonem amindatum uillicari iubet et ꝓcua rvebus ürbanis cum uilliconibus exercere agricolationem. quae res Cymoni fuit pꝗiucũda utpote homini minime politico-/Amã tiq; magis mores ruſticanos ꝗ ciuiles. Is ergo dũ res uillaticas curat et in prediis colendis operę plurimum ſtudiiq; conſumit: fõr te die quadam accidit. ut hora poſt meridiana ſolus obeundo pater nos agros unico tantum ſcipione comitatus ingrederetur nemus ſllun inmcd ſiſſinun acucep⸗ ſne abo figesg veb hue NCnen fitgee ſo naieb⸗ Innniti RE Untipeco⸗ ulals ueſt N fllanent lerhlam nenhabitn lLonlina Nanicanhr untirret hrulere Unllin nkhrere⸗ minelier mhe nen ln iſe leb kbene e Unrtzn uinnr e H alenn llima Dhilin nerumh ngile, miln frten iaſean! ceſun. un feaunli ſouti Füin iin lie weiin ſtature d loleſcie men iodl ne bonoso Norborg ocmnib⸗ us igui eup lin 9 gothi em⸗ i⸗ oAM Nillaticda ndo vilt Pems N puſillum quidem ſed quod in illis regionibus ameniſſimũ foret: Et func cum eſſet menſis maius uernaq; tem peries: frandihus ue ſtitiſſimum uiſebatur. eum iſtic ocioſe inambularet C ymon fortii na duce pedetentim intrat pratulum pquam exiguum quod Peetiſ ſime arbores undiq; ſepiebãt: In cuius ägulo fôs Iympidis aquis frigidis q; ſpectabilis ſcaturiebat. iuxtã quem uidet ſupra uirentes herbas puellam dormientenvperfecta formoſitate cõſpicuã :? quae ueſte adeò fenui arq; pellucida'erat induta: ut mihil pene muei colo ris tegeretur. infra cinctaram uelabatur linteo cãdidiſſimo tenuii Prope eam ancillae duae etiam pediſequus unus pariter ſ6 num capiebant:hanc ubi conſpicatus eſt cymon nõ aliter ꝗ ſi nul⸗ lam unꝗ prius feminam uidiſſet attonitus heſit: Er baculo inmxus- nulſa edita uoccta) atq; etiam mulieris faciem coutemplatur: mirabundus oris liniaméta ſolertiſſime rimatur. Inde paulatim in rudi pectore craſſis q; precordiis: intra quaèe nullũ politicae ur/ banitatis ueſtigium per mille antehac documenta penetrare potue rat: exorta eſt noua cogitatio: quae in aio alioquin pingui-inculte ꝙ; diſcurrens ſic rationabatu r: Nihil inter mortales hac formo/ ſitate puellari uiſum eſſe formoſius: Cepit dein luculẽte feminae omnem habitudinem diligeéter explorare: et pticulatim ſingilatim q; decoriſſima membra laudare. Ea im primis flauos admi/ rariquos aurei coloris eſſe cenſebat. Idem laudare frontem naſů- os ceruicem brachia pectus. repenteq; ex ruſticano et agricola-fa/ ctus arbiter et ſpectator elegantiſſimus formarum uehemeter cõcu piſcebat uiſere ocnlos: quolſ illa ſõno marcẽtes ac languidos habe bat occluſos. Juos Cymon utr cõtueri poſſet ſepius uoluit puella expgefacere: ſed cum pulcherrima ac uenuſtiſſima ſupra reliquas omnis mulieres quas ullo tpe cõſpexiſſet ſibi uideretur: Vereri ce pit ne una foret e numero dearum. neq; erat tã hebeti ob tuſoq; in/ genio:quin diindicaret diuina mortalibus celeſtia terrenis uenera biliora eſſe debereideoq; ſeipſum cobibens preſtolabaturut ſua / pie ſponte puella expgiſceretur: et ꝗquisiſta contatio nimis lga es uideretur: ftam inſoſita uoluptate pellectus ct ſpectaculo nouo ca/ ptus illinc abire nõ poterat. Spectãte itaq; Cymone et hac ſpectãt di uoluptate pfruẽtèe poſt interuallũ nõ modicũ expgiſcit puella: QCut iphgeniae nomé pentes indiderãt: quae ſubato capite patefa Z. ui. Wder AAa dorweb Cn igene 770 . WSFc PeNRX& Detis oeulis conſpicata: Cymonei bacillo innixum ante ſe Ran nm AAoo⸗ conlſiſi tentem ueheméter admiratur: eũq; his uerbis affatur. Quid cnn Pore cAR tu cymon id hore per hoc nemus ingris? Erat cymon cypriis fere imſ omnibus cognitus partim ſuã fatua ſimplicitate partim nobilitate ſarlil diuitiis q; pateruis: qui ad iphigeniae uerba nihil reſpondens ocu cin los figit in oculis puellae: eos q; obtutu incõniuenti cõtuetur: exI ibei; ſtimans ex illorum fulgore manare ſuauitatem exupantiſſimam: Acene naèe ipſius an fficeret inexꝑta uoluptate gaudioq; incrediſ cunhet go aladuerteret uereri cepit ne ille obtutus incon/ Ccerert niuens et imobilis mores hominis incultos et inciuiles excitaret Nencs ar ad aliquid mo liẽdũ: quod in ſuũ ipſius dedecus redũdaret: Quo omius circa excitatis pediſſequis feſtinanter cxurgens uale inquit o cy : Neramo méôret abiit ad hec ſubiccit cymõ. cgo uero puella te libẽtiſſime co Kittan mitabor: Iphigenia quãuis illius comitatũ atq; cõmertium aſpna Mqm tamé hoiem abſe abigere non quiuit donec ad uirginis fores nacmo puentu Forer. Poſt heccinon domũ paternam repetẽs obſtinate tacmac affirmat ſe nolle amplius uillicari: et uiſam ruũſticam culpans incii laape pit urbanã amplexari. boc patri reliquis q; ꝓpinquis moleſtũ eſſe Lrft . A cepit: qui tamen tantiſp expectandum eſſe conſtituũt. donec intel Eeneſin mo e am 9ν Iigant cauſam tam repentinae in hoĩe mutatõis. Cum itaq; inira uͤſitin 6 ν 6„˖ Ir, Cymõis pcordia intra quaè nullae doctrinae littereq; ullo unꝗ tpe iſen PEA penetrauerant: cupidinia fagita penetraſſet: c Iphigenie pulchrij/ ſtucuo èê tudine captus mores repente mutaſſet non parua admiratione paf leio rentem ſuos q; omnes neceſſarios affecit. Primũ petiit a patre ut ſit ueſtitu nõ minus nitido/ꝗᷓ fratres ueſtiatur: quo facillime impetra/ nocilut to uitam ducere parat cũ politicis adoleſcentibus. Singula diligs ter inquirere- et ſtudioſe rimari: quae amatoribus cõueniãt. Idem in cuctis uehementer admirantibus intra breuiſſimũ tpis interuallů. mnnic⸗ noñn ſolum litteras didicit elemtarias. ſed inter philoſophos excel Sde lentiſſimus extitit. Cauſa uero tantarũ rerũ: ſolus erat amor Iphi mulin Zeniae:quo duce non ſolum linguae heſitantiam emendauit er uo: Nalinauf cem ex aſpa ac fuſca elaram ſuauemq; effecit ſed ẽt muſiceè diſcipli – ne factus eſt pitiſſimus idem equitandi doctiſſimus: in re militari imni ſolertiſſimus: in maritimis terreſtibus q; expeditòibus expientiſſi aheſcbr mus exiſtere: breuiterq; ne piiculatim nirtutes eius enumeremfin uglir⸗ tra quadrieniũ iuuenis euaſit indolis pbatiſſimae: ita ut modeſtioor lalde elegãtionpluribus q; ſimi dotibus decoratus/ꝗᷓ oẽs alii cyprii ado nuglin leſcètes exiſtimaretur. Quid ergo de amore pdicabimus quibus n 5peconiis amoré extollemus: equidẽ cum in aiam cymonis genero 4 b. N⸗ OrrEνuν à5 . len. ſillimamſidera natalicia nirtutes egregias infudiſſent: founi in nN uida uinculis illas firmiſſimis uĩxeratincluſeratq; intra pcordia: rigin ut nullo pacto emergere poſſent et ſe ſe oſtetare: ſolus amor nodoſ rblin illos diſſoluit refregitq; utpote ipſa fortũa ualẽtior atq; potentior. Nn'on gqqniq; ingenia ſopita atq; marceſcétia excitare ſubinde conſueue ueur rit. eaq́; tenchris inuoluta craſſioribus ſua ui ĩ lucem lucidiſſimã ifinn educere et mehercules cũpido ſepĩſſime ſolet ex locis tenebricoſliis Lora: vgincl extrahere ſpiritus generoſos tt in loca illuſtriſſima ſuo fulgore pi Anunino ducere: Igi cũ cymon amore Iphigenie exeſtuans nõnũꝗ: ꝓut iu bacht uenes amorabũuũdi facere cõſueuerũt: a recto ęquoq; diſcederet: ni u hilomius Xriſtipus aequo aio cũcta ferebat in filio: quẽ uidebat ꝓ nte pter amorè ex ueruece et ruſticão factù eſſe politicũ et urbanũ.qᷓuĩ betſin gr illũ nõ nuꝗq hortabat ut oibus ſuis cupiditatibus obſeꝗqᷓret᷑. Ce/ fin in terũ cymon qui uero noie galeſus dicebatreminiſcẽs ſe ab iphige Tiniͤen nia cymoné quaſi nole cõtnmelioſo fuiſſe nũcupatũ: hãc notã toſie Sodlin re ac maculam abolere coͤſi tituit. Er cũ flagrantiſſimas amoris üre = 2 Nlpenrimdn dies cuꝑet emoderari freqᷓnter cypſeu appellat iphigeniae patrem/ enr Pn . Ser⸗ woleſti d ut ſibi filiam deſpodeat. Ille uero aſſerereſe cam iampridẽe deſpon vin hbe bnn⸗ oNN diſſe paſimunde iuuen inter rhodios iunenes generoſiſſimo:neh ArHανιν.db, iio datã fide uelle preuaricari: Iamq; appetebat ts Pactarũ nuptiarũ louin Fam fpöſas põſam miſerat accerſitů: Tũc hec ſ ecũ cymon. Ia ipᷣs Ne paln inſtat quo tibi iphigenia demòſtrẽ ꝗᷓo te amore cõplectar ꝗto tui d nione ! Fygderio eſtuem. fu m hoĩem ex Pruto feciſti: ſũ me politicũ reddi / ſiapnt diſti.qd ſi mihi dii cõceſſerinur ego te uxore potiar ſuoq; ſuauiſſi einzen mo cõtubernie fruar:nhil uereor ꝗn do ſim futurus qſimilimus: Tii, er ꝓfecto aut moriar aut poſſidebo te coiugé. hec ſecũ ſaliocinatus miäcſtn aliquot amicorũ nobili genere natos furtim couocat cũ ꝗbus cũcta ürmdt cõmunicat et quid fieri uellet oſtẽdit. mox clãculo nauigiũ ornat: ſwhtosdl rebus q; oĩ bus inſtruit ad pugnã naualẽ accommodatiſ: quibus ad 7 „ „ „ „ Emnc amuſſim pfectis nauẽ còſcẽdit et uẽtis uela cõmittit pᷣſtolaturus in lauimc mari nauigiũ:quo iphigenia ad maritũ ĩ inſulã rhodõ trãſportari lc dbebat. Tã ſpõſę pater honorifice atq; hoſ pitaliter aceepat rhodios ha ˖oies miſſos a ſpõſo.iam noua nupta nauẽ ingreſſa maritimũ iter raul capeſſebat et rhodũ uerſuſꝓrã uelaqʒ flexerãt. Ecce cymõ ꝗq ad hoc uigilãter excubauerat die pxĩo aggredit᷑ nauẽ iphigenie ſuo naui en 8*1 N . . „S . d . gio ad preliãdũ ornatiſſtmo.er in puppi ſtãs ferociter in eos incla 6aonin mat qui ſponſam comitabantur. ſtate uiriuela colligite aut omnes hi naufragio occumbite. Aduerſarii cymonis iã ſtrinxerant gladios ſeqᷓ; Dan certamini prepabant. quo aladuerſo cymò manů fert bun⸗ N ye m renmqhen m arpagõem = ſtrenue iniicit D ez. 3 nauemq; remoraneauigio ſuo ſerato arctiſſime cònectit. mox reql faſimN n, pe. leounis iubati inſfarfion eæpectato ciorum au xilio ſolus rhodio nbiſſ xũ nauem inſiliens cũcta pturbat. . et a unes ſuggeréẽte ſtricto ital mucronæe in medios hoſtes uiriliter incurſat: et cũ hinc unuũs-inde ſe alter mox plures uulnerarentur. rhodii ſuis uiribus diffidentes cũ fenoft neq; repugnare neq; effugere poſſot ſe ſe cymoni dediderũt:ꝗ de / hd ditos ſic affatur. rhodii homines neq; predae cupiditas neq; ullum Clbol „,d e⸗ n uos odin mili pſ. vaſr evo diſ. cedes uos in mediis Kuroi⸗ Dess ſ. . us inermes ipſe armatus aggrederer. ſed res illa quac me ad hoe impulit: quę a mẽ ainpliſſima exiſtimat᷑: quam acꝗſiuiſſe opepciũᷣ litz ei eſſe cen (o: eaa uobis facillime et cũ pacificatione concedi poteſt: ee XatelrIpntgenis: qua mihi nihil eſt neqʒ cariuſ neq; iucũdius: ocor- = quam cum cgo a parentibus atnice er comiter impetrare nõ potuiſ s mor me coegit ut a uobis hoſtiliter et armatus auferem deſ ſi ſtinani ipſe mecum ſuccedere uicarius muneri Faſindec erage ferer re ipl bigenie maritum.proinide cam mihi tradite et dũs bene faueti nantin bus in patrià remigr ate. Rhocii quos uis magis ꝗ ſslafuas ultro te uide nea cogebat: lachimabuũdi iphigeniam cymoni tradunt: quae cDum Juqm. ubertim fleret noliiquit cq'm genoroſa puella te ipam macerare. ilſbi nil eſt ꝗqd uerearis: ego ſũ ille tuus cymõ qui te diutiſſime ardẽetiſſi natmi mecq deperiui Jquipp eſtu amoris torrétiſſimu magis merui i habe dem re te uxorem ꝗᷓ paſimondas ꝓpꝑ paternam pactionem. quo dicto ad nnigiſ ſocios reuertitur.et rhodios tradita iphigenia cum rebus oiibus ſ inuiolatos inint. inom dai ſe anmstem danetis mortalibus Uninſa exiſtimabat/Xuctus fam opulent vac ꝓrſus regali preda/ cum ſol adui ciis conſultatin preſentia non eſſe in cyprum redeudum quo ? ſecontt ca commuiii conſilio cretam uerſus nauigare moliumtur. ubi oẽs buncn et potiſſim cymon ſe ſe tutos fore credebant/cum illic cog cognatos Wai et amicos plurimos haberẽt: Sed fortuna quae iphigeniam eymoi WD fuerat gr EREEeEafekrek, in lu Emm ctus lamentabile S. ulx horis quaãtfuo?ab diſeeſſu rhodiorũ exactis- iche Jfupuenit nox: umm eInöfrlhtienter preſtolabat᷑: quamq; ſibi/no/ trum ctibus oĩbus dulciorè fore iam mẽte concepat. ecce pceloſa tem 1 nong Csaer Tont peſtas exorit᷑:celum fit nubibus arrurmaHes füretbaus unda : mi maniſe ntitich ecit n Rtint trete nin E ſkidenai derirt ehe nellisfluc Eene e le cheei nceliudc ieicin Venin aüfeen di benehut Clomasbbe Ntiinn m macet⸗ ſineatiſi meniu eban olhi moralhu un N ur, Mos hn nin nii Vnrinl . ienci Gſonn ſen ibasut bundu. ſet. Dotent Iamentanturq; cymonis ſocii. ſed 1 ſlenæ ſupfa omnes dolore confici ad ſingulos undaru fluctus tre mebũda: et cvmonis amorem audaciamq; plorabũda deteſtar᷑: ftanꝗᷓ Nemo Ad utile factu foret ſatis diſt picere:cuncti Eidn idare- nauticor miniſteriorum: Quis uerbis idonceis poſſet expli care quauto merere id rpis cymon eſſet affectus. ipſe ſecum repu/ tabat ideo ſuos ſibi amores indulgere deos uoluiſſe: ut mortem ſẽ tiret aſpiorem: uam prius ſine iphigenia non magnope recuſaſ/ pmgenia ubertim turbo ille ꝓcelloſus non aliũde ſeuiret: ꝗᷓ ex indignatione deorum- nolentium cymonem puellac raptu cum gaudiali uoluptate potiri⸗ lres eiulatus/ nautae remiges q; quo ſe uerterent neſcicbant: et uẽ o im horas magis magis q; icrebreſcete nauis appelli ad in ſulam rhodo HEINTSäs eſſe pre tempe ſtate ſcire non poterant. hic Pus annixtut ex undis ad terram quoquomodo deſcendantd reir fälate ögimntesad eum forte locum ita üolentibus fatis ꝓue quo rhodii os mon abire pmiſcrat paulo ante puene rant:nec pr Priisſer rhodon dentos fuiſſe nouerut: ꝗ aurora cxorien/ te uiderũt dimiſſam uix teli iactu diſtantem. quãamobrem cymon ſupra quã dici poteſt tanxius timere cepĩ ne id ſibiqd mox accidit accideret.iubet confeſfim omni adhibito co —.——— auigium quocite alio deferanr puiſaciens: nut bi enim ſèe periculoſius/ꝗ iſtic eſſe poſſe exiſtimabat. Conatus re migü ſoc ociorum 3 maximksfiſcf aces extitere reflantibus uen orũ ui uèel inuitiſſimi in littus derudutor- urtucſiEo] reco niti fanra nautis rhodiorum. tũc? epente unus curriculo it ad uillampaud longe ree ille ihodioriᷓ nobiliũ ſe contulerat: X denarratcymonem c iphigenia ea/ dem qua ipſos tem peſtate ad id littus deportatos fuiſſe.quo audito rhodii adoleſcentes ſtatim gaudio pꝓliliũt agricolisq; compluſculis uocati ieact mart pcurentes cymone una cd iphi phigenia iam iam fu/ gam meditantem i intercipiũt:cãaptos q; ad ahdem uillam illico du t ecodem paulo poſt liſmacu q illo ſorfe anno ſummus erat magiſtratus rhodiorum: ſtipatus glopo ni ilitart: qui cymo/ nemſocios qʒ in carcerem duci lben incuti aſimundae ubi rem omnè? reſciuiſſet/cum ſenatu rhodienſi conſtituerat: ſic ñforiuna uolentiũq; ambos ſimul erunabili morte defungi Inter hos puel S- ₰△ S n, . 24 W. eeeer 6 em ius iuns preter ancnlai. iuia nihil dulce ifecklatid hac ſammatfes . ma lu tronae cõplures comiter accipiũt fomeiis refouet ſolaciis mitigãt⸗ umgie ptĩm ex captiuitate ſubtriſté ptim ex marifſima fatigarõc defecta. maſitq; apud illas uſq; ad còdictã diè nuptau. CJmont ſociisq; ð uitam carcerariã uiuere conceſſũ eſt ob cã: quam ſpſe rhodiis iuue en nibus indulſerat abeũdi facultaté. paſimũdas aut P uirili pté urge ſ re inſtare ut in carcere necarẽtur: quo in ppeſuũ danati fueruũtuiaã rſan erũnoſa ſicuti par eſt degẽte omii ꝓrſus Uolupfatuũ ſpe uiduati. ltoin⸗ Interea dum paſſimũds apparatũ ptiale, Pꝓ facultanbus iſ ruit: t fortuna pin Cymo upre e ni ſalutares Erat paſimũdac frater natu ꝗdẽ minor ſed uirtute nõ fien F. ſoe⸗ minor noĩe Hormiſdas:qui poſt diatina conſultationem decre/ tbiant⸗ Pong ſem uerat ducert uxorempuellat H quãdam noie caſandram: quam for ulupi d . d 4 mmimna ſcitulã efflictim deamabat nr ymacus. Igitur paſimudas nupti lecins mGCeA⸗ alem feſtiuitatem maximo apparatu chratsmuspiffnu ficii dd u . xit fratri pſuadere ut codẽ quoq; inein Ira. n. ſe ſe ſupſeſſuros impenſis u iatunn duplicatisĩfaq; n nego henign cium cum parentibus Caſſandrae componit ut puella Formiſde res dol fratri deſpondeatur: ur- quo ipſe duceret uxorem iphi ed geniam:caſandra itidẽ a fratre duceretur :Hae conſultationes mi/ hiurisn randum in modum diſt plieuere liſymacho ab omni iam ſpe decidẽ leami ti: cu iſſimum erat caſandram ſibt nupiuram ſi hormiſde nõ lhnh nuberet: Scd qnoct prudetis uiri officiũ eſt premit altum corde do ia lorem ſecũm ĩpſe uolutaã quo pacto haſce nuptias diſturbaret.nec ulla inuenta ratione de puellac faptu deliberabundus ſecum agit: inon id quod iſti faciſe facti- haud dubic uidebatur utpote ſümmũ agen main ti magiſtratum. Contra a hoc incepto hominem reuocabat digni le deb tas honoris: cuius decus auger facinoris dedecus. Tandé poſt mul adluu tiplices cõſi fuſtatonesamf velſihoheltas er ratio ſuccubuit appe fſcinßit titui. Namq; Liſymacus dſtinat uel cũ diſerimic ſalutis rapere pu lein ellam. et d aio Ppfrackat quo ordine quibusue opitulatonbus hoc fenn negocium conficiat: forte cjmonis reminiſcit: qui una cum ſociis WW carceris publici cuſtodela cötinebatur. Re diligeter peſifata it nõ R minus aĩo ꝗᷓ pedibus in hanc ſententiam. neminẽ neq; fideliorem neq; ꝓbatiorem ipſo cymonead hoc munus obeundum doll repi ieee N mtgi Acegi ſ Misinne icui⸗ Ri Cn Uurmueri enceatt R n UENH treuelea en Hotmitt Nemiphi Nelccl de conde e⸗ halelſ umig! miüͤ agen bucgi PoNn buteppe nhereſ os hoe in ſocin ini Mormn le ductũ ſic affatur. Quẽãadmodumo cymon dii ad bona pbominibus P Pſ wmar) Pͤ largienda propenſi ſunt:ita RM pendunt. Et quos in tolerandis calamitatibus tortes offenderint: dentun preſiare potuiſſes .et ſicut fando audiuimus te ex bruto at q; inſẽ tia largiri moliũtur: Quid id ſi ratorq; necis tuae uigilantiſſimus feſtinat nuptias iphigenie cele mox necte intra cubiculum fuum furtim inr *£α . ‧* mene ⸗ ominunm quoq; uirtutes ſolerter eæzx¶ α 0 utpote magnanimos maioribus beneficiis proſequutur. V ntum tuę uirtutis capere ſplendidius ceriius q;: m patrium diuitiis copioſum tu per temet ipſum ſato ingenioſum ſolertemqʒ effecerunt. Dein cũ fortuna colluctã tem-eĩ nunc carceri tetro mancipatum experiuntur nũquid alius in preſentia ſis atq; tunc eras cum preda parta potiebaris. Quod ſr idem es qui iampridem fuiſti:mil unꝗᷓ ab immortalibus diis tibi antehac datum eſt iucundius optacius q; ea re: quam in preſẽ uid id priſtinas iires animoſitatẽq; recipias/paucis edocebo. müuͤd⸗ brare ut capiat noluptatem cx ea predai quiam fortuna tibi prime benigna conceſſeratmox turbata ſurripuit. Quãto autem fibi hec res dolori eſſe debeat:ſt uero amore flagras: plane cognoſco. Hoc cod diè Formiſdas ꝓaſimũ dę frater/ ſimilẽ in me ac pene e⸗ iniuriam concinare molitaruolens et ipſe uxorem ducere Caſã dr am: quas mihi rebus omnibus eſt precioſior. Ad hec incommo dacontumelias q; ꝓpulſandas ſola nobis a fort ia uirtus relicta é. Eia age hac duce ſtrictis q; Yladiis fiat nobis uia ui: ftibi ad ſccũda mihi ad primam puellae rapinam. quod ſi me ducem pulcherrimi facinoris ſtrenue ſeg non recuſaueris in manibus tuis eſt et liber tas et iphigenia: Quibus duabus rebus nihil apud te expetibiliuſ eſſe debet. Hec Liſymachi nerba cymonis animũ-haud dubie re focilarunt erexeruntq;: qui ſtatim citraconſultationem reſpondes ſic infit. Neminem Liſymache neq; fidelioréneq; fortiorem me — potes inurnire ad hoc facinus paged: ſi modo qd memeras fac tũ fortuna ſeꝗ̃tur. Quo circa qd mihi a dũ ſit tui pẽ ꝓſpicito et tego te du cẽ incétater fubſequar neq; imbellis neq; menculoſus. ad hec liymac? pedie inqt noug nupty ad edes maritales ducenf᷑- S giliã irrũpẽtesillas ex ipᷣſò còunuio rapiemus: raptas q; ad naué: ig quã ob id ipſu claculo fieri iuſſi: pducemus nemini pcetes corum: el ꝗobſiſtere ernegociũ nobis faceſſere tẽtabunt. Placuit ordo rei gerende Cymoniad Preſitutam uſq; di in carcere diſſimulater t commorãti. Iam uenerat dies napfiis deſtinaüis : quae põpabiliter atq; magnifice celebraãtur. Dum tota duorũ fratrũ domus regall luxu ſplendicatet nuptiali feruet apparatu: Interea Liſymachus . oĩbus rebus negocio accõmodatis inſtructus/ Cymone Cymòis . q; ſocios nec nõ et ſuos teciis ſũb ueſte gladiis trifarià diſptit. Na q; alii furtim mittutur ad portũ: neqs cõlcẽdetibus nauigiũ impe/ S dimẽto eſſe poſſit: alii in ueſtibulo locatur paſimũde domus: ne a lel quopiã exitus intercludi qat. Cũ reliquis ipfeunaq; C ymõ nu/ (Hu hhtitialia fecta ſub cõdictũ ts ingrediùtur: ſcalas cõſcendunt: cena/ Nen 5P= , ₰ aonem irrrumpunt:u gies nüpfaeuna ch Pluribusſmatibus unr Deſbi: Goaue 9 o «matréis ordinatim iã, di cubebar ibr menſis prec Ppitat er inuerſis ,n A Wuin quiſq; corripiũteas q; aſſeclis màdãtad nauim eueſtigio de/ mele 3 4 rayn ſp * Jucédas. Sp ae veliquaeqs matronaé fletulamentis-ct eiulatu fe- Uat⸗ 3 j mineo cucta cõplere. Cymol et Lſimachus ſtrictis gladiis/ uiã lates ſibi faciẽtes nemile reluctari audete: Raptim deſcẽdẽetes ſcalas eme lerp tiuntur:ubi illis obuius fit paſimundas: qui hoc tumultuoſo ſtre / etſun pitu excitatus enormi baculo dextrã obarmauerat: quẽ cymon ictu s m caput librato obtrûcat: ad cuius pedes corruit moribũdus. Hor enae rſin ꝑmiſdas quoq; piclitãti fratri ſuppetias ferre conatus uulnere Cy fani Hovn , . 1/. tmonis interimitur: aliiq; nõ pauci pem pii cecidere: ꝗ auſi fuerãt apere Finn 62 may cominus cõferre. Erifli ehiaqus fes palimüde domuũ totã a “ ſãguine reduũdãté plãgoribus q; atq; tumuliu reboãtéad unũ inco ſiute lumesſine interpellateribus ad mare pueniunt. IBiq; in nauigio leſa raptas puellas collocãtes ipſiq; cũſociis pariter cõſcẽdetes orã ſol )/ ſcrpt uũt: et uétis uela còmittetes remigũq; opa naua utẽtes ꝗociſſime mano abſcedũt a littore iã iã plurimis referto: ꝗ auxilia ſed ſerotina fere ori bant capticiis Pnellis Ilpli iefoin cfetim ioſpptes puenere: ubi ab en amicis atq; ꝓpinquis-hoſpitaliter ac eomiter excipiũtur: ibiq; cele / eu brãteſ feſtiuitatẽ nuptiale uxoreſ ductexpetitaſ diutio ex ea rapia ſ gaudio pfruéteſ.apd rhodios cyprioſq; uarii ſup hac re tumłtus duſa uatſeq; pturbatões exorte. poſtrẽo amicis neceſſariis q; utrobiq; d inpe ocäri ale; colun⸗ wläͤter bli ngll mnchu CR t N Müne s n Bnnctet imatbut inveris tigote ulatute diigii las ene ſoſine Honſan us kiN ie C tkuerit mü wi niͦinco mie oriſol cle znaker ebſeb te anpi Umitus Cbig⸗ precantibus effectum eſt: ut poſt temporariũ exil m-Cymon c iphigenia yſimacus cum calãdra hic Rhodon ille cypron in ſuam ꝗſq; patriã remearẽt: ubi cum ſuis feliciter cõcorditerq; uixerut. Philippi B eroaldi oratio habita in enarratiõe Verrinarum. Etus uerbum eſt Viri preſtantiſſimi et inſtar prouer bii apud eruditos celebratũ: quod ſic ait. leges bonę uũ ex malis moribus procreantur. Etenim niſi uitia agminatim erupiſſent niſi mores mali uelut herba irrigua ut ingꝗt Plautus uberime ſi uccreuiſſent: pro fecto leges ſuperuacancae fuiſſent: quae ad cohercendas cupidita tes uitiaq; ex mortalibus tolléda latae ſunt. Et quéadmodum mor bos ante extitiſſe neceſſe eſt: ꝗᷓ remedia eorum atq; medicamenta: Ita prius nequitia nata eſt et ſcelus exortum: ꝗᷓ leges conditae: quę obuiam irent nequitiae ſceleriqʒ; flagitioſorum: Et quẽadmodum medellae plures ad innumerabiles prope corporum morbos cxco Zitatae ſunt: Ita leges innumerae ad infinitas animorum improbi tates Amputandas ſordes q; emaculandas conditae fuerũt. Hinc lex pompeia: quae parricidas una cum cane gallo gallinaceo uipa et ſimia uiuos inſui culleo: dein in mare flumen ue deiici iubet: ut quos natura ipſa retinere in officio non potuiſſet: hi magnitudine penae a maleficio ſummouerẽtur. Hinc lex cornelia: qua uencfici ficariiq; atrocibus penis puniuntur. binc leges dracòis emanarũt aſperę illae quidem et truculentae: ſed tamen ſalubres et uitiis tollẽ dis accommodatae: quibus pena capitis in omnis ſontes erat con/ ſtituta: etiam ſi uel tantillum deliquiſſent. Vnde demades orator di cere ſolebat draconis leges non attramento ſed ſanguine eſſe con! ſcriptas. Verum ne longum faciam: tot ex malis moribus apud ro manos ſenatus conſulta: tot plebiſcita: tot edicta pretoria: tot Imp atoriae: tot politicae: tot ſacratae leges ꝓpuenerũt: quot ſingillatim reeenſcere eſſet infinitum. Ex hac ipſa gliſ. centium in dies uitiorũ labe ut reliqua preteream: leges non pauce de pecuniis repetun! dis productae ſunt ad moderandas q; cupiditates pretorum pro conſulum reliquorumq; magiſtratuum: qui cum poteſtate atq; imperio ad prouincias gubernandas miſſitabantur: qui identidem conſueuerunt prouinciales deſ poliare: pecunias obiudicãdum uel uon iudicandum accipere: qui auaritiae mancipati auroq; inhiàtes cuncta predabantur nundinato iure nundinatis q; ſententiis. Igit ut obuiam iretur huiuſcemodi rapinis et ſpoliationibus leges re/ petundarum conſtitutae ſunt: quę a luculemtis ſ' criptoribus ſocia les appellantur quoniam ſociorum prouincialiũ cauſis patrocinan tur atq; amicorum po. ro. cauſa patratae ſunt. Lucius ille piſo fru gi cognominatus legem de peeuniis repetundis primus tulit. poſt piſonem Acylius glabrio inter romanos Inclytuslegem tulit alte ram de repetundis et eam quidem ſeueriſſimam: quam Acyliam uocitauerunt. mox lex Iulia repetundarum eſt ꝓmulgata: Cuius iuriſconſulti meminerunt. Preterea ueteres illi romani: quorum rebus domi foris q; geſtis ueluti quibuſdam ſtellis latina micat hy ſtoria: accuſatores eſſe in ciuitate multos non inutile eſſe cenſ ebaͤt ut hoc uidelicet metu improbitas malorum coherceretur: Mos aut fuit nequaquam improbandus quo iuuenes gloriae laudis q; ſitiõ tes accuſabant magnos quidem uiros ſed ffagitiis maculoſos. Ita aliquo inſigni iudicio incipiebant a ſuis ciuibus noſcitari. et elo / quentiam in foro auſpicabantar. Sic olim pu. ſi ulpitius norbanũ Caius furius marcum aquilium. C. curio quintum metellum ac/ cuſauerũt.ſie undeuigeſimo etatis ãno. L. Craſſus. C. carbonè: altero et uigeſimo aſinius pollio catonem:nec multo etate antece/ dens Caluus uatinium luculétis oratiõibus inſectati fuͦt. ſic Pu. clodius adoleſcens ſergium Catilinam. Sic Iulius ceſar dictator uno et uigeſimo etatis anno Cor. dolobellam Virum conſularem triumphalemq; repetundarum poſtulauerunt. ſic et. M. Tullius Cicero edilis deſignatus Iamq; queſtorius Caium uerrem ſici / liae predatorem ſpoliatoremq; ſuſcepto ſiculorum patrocinio in iudicium uocat uocatumq; de repetundis accuſat nõ minus diligé ter ꝗeloquenter his oratiõibus: quae quia in uerrem ſcriptae ſũt uerrinarum nomine nuncupantur. Ex quibus plane cognoſcitur Ciceronem non minus ad accuſandum ꝗ ad defendendum fuiſſe accommodatum. ſed cum eloquentia ſicuti medicina magis ſaluti hominum ꝗ exitio reperta ſit: maluit Cicero patrocinio ſuo defen dere bonos ꝗᷓore accuſatorio malos inſectari: etenim cum accuſa toris nomé ſordidum ſit et deteſtabile: defenſoris uero pulchrum gcian Aimno lutpenn ecuſane ſandom lcſenit leuatote⸗ emit ßoet Cuſzom Ulenter e Orroriam nihicer keinivdic Non ent ſigogica Oni Vern ſomanon Cädunt Ginhiie ennishe lan ebos ſoc patoanen lepio s rt em ulti n Adlin Ga Crin Mi:gnin tum min ellecenicki r: Moni lulagſi Aclolosel Citai Ac ius nofnui metellunar C. atbor tate antea tlar Cicint conſolaren „M. Tuliu venenſii Attocinon ninnslgi ſoiſtr i gnalant ndun fule nigs lnl .oloteit uma pulchhun atq; plauſibile elaborare curioſe debemus ut defenſores patroni q;dici mereamur: ne odioſo accuſatoris nomine dedecoremur: qd olim nomen contigit. M. Bruto illius bruti filio qui iuris ciuilis fuit peritiſſimus. Accuſandum quidem interdum ſed non ſemper accuſandum rei pu. cauſa: ut duo luculli feciſſe memorantur: accu ſandum pro patrocinio ut Cicero pro ſiculis factitauit: quorũ cã deſcendit ad accuſandũ Caiũ uerrem: quem depeculatorẽ aerarii: uexatorem aſiae atq; pamphiliae predonem iuris urbani: labem ar q;ʒ pernitiẽ ꝓuinciaeſiciliae fuiſſe dicit. Ceterũ. M. Tullius in reli quis orationibus defenſor magis futurus ꝗ accuſator in hac una ctauſa omnem uim artis accuſatoriae totũq; accu ſatoris officiũ lu culenter explicare decreuit: ut bene intelligentes omnem uirtuté oratoriam quecũq; in criminationibus reoq; opprimendo cõſtitu ta hic expreſſã cum admiratione cognoſcerent. Cum itaq; d uer re in iudicium uocato iudicũ ſententiisdamnato nobis dicendu ſit Non erit ab re nonnulla in medium hodierno die proferre: quae iſagogica quaſi quedam hoc eſt introductoria futura ſint enarrati oni Verrinarum: et quedam explicare de ritu formulaq; iudiciorũ romanorũ: quod dũ a me fit uos queſo diligenter attẽdite. Dixi. IN IS.; . „ d . „ CDa: . . 2 0 .. EES* . EZ- Sa ſeigs dene afaiz azperohañ . * rdanmius phrygia raptus ab arce puer. i 72 EQaa formoſae Veneri dilectus adonis: 1 Qualia paſtori Tyndaris iliaco: N Qualia Taenarides tribuit puer oſcula phebo. ff Amphytrioniadae qualia pulcher bylas. . Qualia purpureae quae conſpicit omnia lunae 1 Larmius in ſomnis contulit Endymion. ” Talia mille dedit roſeis mihi balſia labris Panthia: feruoris prima fauilla mei de Quantus odor:ꝗtum diuini nectaris illis 5 Quamus mellis ineſi: Ambroſiaeq; liquor. ge Cinama quod ſpirant: quod olet Cinireia myrrha: E Et quod odorus arabs Coriciumq; Crocum. Qu Succina quod fragrant manibus tractata: quod omne 4 Vnguentum: et fracto fuſa falerna cado. Balſama quod ſpirant: redolent quod florea rura: 1717 Quod Citrum et uiolae purpureaeq; roſae: N Hoc redolent dominae dulciſſima baſia noſtrae 8 Hoc os formoſum labraqʒ purpurea. O me foeliccm: cui tu pharetrate cupido Et Cytherea Venus tot tribuiſtis opes. Non ego fortunas creſi pytbis q; bithini 4 Expeto: non gazas diuitias q; Mide. Me mea formoſis teneat foueatq; lacertis “ Panthia: rex regum tunc ego ſummus ers. Me iuuat: ut dominae placeam folerare labores Erumnasq; graues: Imperiumq; ferox. 1 Me iuuat eſtiuas ſub Cancro ducere luces: A Egoceriq; niues ire ad hyperboreas. N— —— = S —E= Obſequar ut dominae: durum nil ferre recuſa Si iubeat ſtygias nunc aditurus aquas. Tantum forma ualet. Tanti eſt ſpectata uenuſtas: Et decor: et facies: et lepor atq; ſales: Si redeant ueteres facundo pectore Vates: Elyſium uacuet ſi pia turba nemus: Si Maro nunc repetat ſuperos: Et culta tibulli Muſa et Naſonis: pierius q; chorus: Nemo ſatis queat eximiam laudare puellam Et decus et faciem corporis egregii. HWuic eſt forma potens. ſunt emula lumina ſtellis Lumina quae poſſent ſollicitare deos. Procerum corpus dominae eſt: teretes q; lacerti Eſt formoſa manus: articuliq; leues. Pes paruus. fuluaeq; comae facũdaq;ʒ lingua: Sunt modici riſus: atticus eſtq; lepos. Hec candore niues uincit ſuꝑatq; roſarum Fulgorem. in toto corpore nulla nota eſt. Quicquid agit:ſiue incedit:ſiue accubat:aut ſtatt Aut ſedet: exornat ſubſequiturq; decor. Tota decens: urbana: ſagax:eſt tota uenuſta Totaqʒ natiuo pulchra colore placet. Non ceruſatis incedit candida buccis Nec fucata genas atqʒ ſupercilia. Eſopa non ſpirat:pharii nec ſtercora piſeis. Non Creta:aut aſinae corpora lacte fouet. Non oculos ſtibio linit: aut fuligine pingit. Ah pereant quibus haec cura decoris ineſt. Quid iuuat externo formam corrumpere luxu⸗ Atqʒ peregrinis cultibus inficere? Non ne deus uobis faciem dedit: heu ſcelus: illam Polluitis fuco: et leditis artificem. Iupiter hinc in uos iaculatur fulmina: mittit Excidium peſtes: femineumq; malũ. Noſtra Venus niuo prodit formoſa colore. Natiuis q; placet dotibus atq; bonis. h.i. ſuncegol Quantum inter flores amaranthi et lilia fulgent: Hlunegua Et uiolae et loti: coccineaeqʒ roſae. Otanof Quantum inter ſtellas collucet luna minores: hagem⸗ Cynthia te ꝗtum cynthius exuꝑat: Uuhadit Tantum inter pulchras radiat formoſa puellas geolla Tit Panthia: purpureis emula ſideribus. Oſalſoele Cedat peligni celebrata Corina poetae. lem: dld Cinthia cum Nemeſi culte tibulle tua. B lereatden Leſbiaqʒ aſſurgat dominae: Ticideqʒ perilla. Zutbicun⸗ Et tu iam gallo dicta lycori tuo. Diſſimulet faciem lais ephyreia: Cuius * Pini Traxerat attonitos forma ſuꝑpba uiros. Forma Menandreę fuerat nec thaidos olim lmo Tanta: nec eſt phyrnes tam decor egregius. Nen Sordida Penolope. turpis uirginia. turpis Ont Eſt collata tibi Panthia Sulpitia. gur⸗ Cedat Darei coniunx. Coruelia magni. ulen nie Hipodame et comptis Laodomia comis. nnns Cedat et Abradatae conſors tibi Panthia: C uius ſtugpora Ipſa geris nomen nomine fictitio: 8 . ge Si Paris hanc phrygius phrygia ſpectaſſet ab Ida ( le Non peteret portus Tyndari pulchra tuoss. epiitie Iuppiter hanc uideat: ſubito deſcendet olympo. leinei, . Eiet olor: Satyrus: Taurus et Amphitrion. RhRman Dia Camilla minor: minor eſt Lncretia: et omnes ſeart⸗ Italides matres: Cecropiaeq; nurus. “ Stratonice Anthiochi diſpar: Popea Neronis: ler 8 Lamia Demetri. candida Thargelia. olor Add. — , le . oruen Cedite iam diuae Tritonia. Iuno. Dione. WM Quas Paris ideis uiderat ante iugis. . Quid maiora loquor:te Pentheſilea probabit Et colet: heu nomen dulcius ambroſia. lminnr Panthia formoſis formoſior heroinis matt Digna ſoror phebo coniuge digna ioue eſt. ugna quidem caelo facies. Iamq; incipit eſſe Cognita et eois cognita et. beſperiis. 1 Hanc ego uiuentem uiuus: defunctus amabo Hanc quoq; defunctam. Sic iubet alma Venus. O decus o facies o cypride digna parente O et germanis digna cupidinibus: Panthia dii tibi dent tercentum Neſtoris annos, Secnla Titoni perpetuumqʒ; decus. Oſeula foelicem dudum et fecere beatum 3 Me tua: Si dederis cetera diuus ero. Interea ardentem quaeſo miſerare Philippum: Sit tibi cura mei: me cape mancipium: r Phippi B eroaldi Fortuns 4 Minum Polciun Senatorem. 1 Emo din ebus onfidat Min ludi⸗ Sõ Nemo diu ſperet proſ pki Sri. — ϑ1S Nc. np: — W. ſes Omnia ue ei turn fa e⸗ gum rcgna ducmd ⸗ Sa Stare queuni: celer rabit iſta rota. BW.r: Wr-e. Sicut terra uices mutat rerumq; colores: „ Atq; annus uaria tempora lege rpi 12 2 20. Prm Pia Vt neq; pura dies omnis: neqʒ kei⸗ cidus aer i der⸗ „ 6 S apkr⸗ ere nubila pellit Hyems: S SWEns 2 fudit or. as fulgentis honorem ſad 7 Deſ Poielnel Rok Greumeh decus: Sic homines fortuna rotat: quodcũqʒ benigna Larga manu dederat: mox inimica rapit. „NA. a Caeca: Vaga: inconſtanꝭ: incerta: uolubilis: illex ct⸗ Comis: blanda: poteni: trux: uiolen I: apaxs , DIe. . Haec dea non ang l i Rs, bnre Mobilior uento mobilio 3 vel — dE * nane Cgedib 1 priſci Se inxere aleditn ⸗p —Epzpw In spila antem penigeramq; dear fete Hos ut mater alit:illos ut gacus nouerca Exagitat: fouet hos: his inimica nocet. — AEEAX Hune, amat: ex imoq; ad celſa cacumina ducit ah, 55. In ſolioqʒ locat coni glcuumcy facit. EE c frX 2 6 1ad. Aſt alium rapit iu preceps: qui diuite gaza Qui regno fuerat fultus et imperio Improba quanta potes: proh quanta potentia regni Eſt fortuna tui:quantaqʒ mobilitas. J Quam ſit diua tuum numen uenerabile magni Aencadae oſtentant Romulidacq; patres. Qui te tã multis olim coluere ſacellis: Quam non multa ſuo templa dedere Ioui. Maxima barbatam fortunam Roma colebat Quod dat barbatis gaudia quodqʒ fauet. Tullius extruxit fortunae templa puſillae Quod paruus magnum uenit in impium. Et uiſcata dea eſt: homines quia prendit et arctat Auceps ut uiſco prendere tentat aues. Eſt fortuna mala: eſt conuertens: eſt bene ſperans: Fortis habet nomen. Maſcula culta dea eſt. Vt tua multiiuga eſt uaria et numeroſa poteſtas Sic ſunt multa tibi nomina facta deae: Tu ſors atq; Tyche modo tu fortuna uocaris Te modo naturam: caelicolamq; uocant. Quidam te Nemeſim memorant: Rhãmuſia multis Diceris: aſt altis Nortia dicta dea es. Omnibus ipſa locis cunctorum uocibus una Carperis: et coleris prout mala uel bona das. Ipſa gubernaclum geſtas: quia cuncta gubernas Et quia tradis opes: copia iũcta tibi eſt Omnes cõnexi tecum ſumus: et tua uincla Perpetimur cuncti: Seruitiumq; ferox. Aſtricta nunc hos nunc hos leuiore Catena Seua ligas: felix qui iuga laxa ſubit. Felix fortunae quiſquis memorat᷑ alumnus In cuius gremio molſia membra fouet. At tu cui paulum arriſit dea ceca: caueto Ne det fu coſas ſubdola blanditias. Piſcator uel uti blanditur piſcibus hamo Effunditq; cibos inſidias ꝙ; parat . ena n 1nulit nas 4 N rwi woeinen S Erer „ Sic fortuna tibi comis blanditur: in alum r Tolleris: ut lapſu mox grauiore ruas. Exemplo tibĩ ſint Troiana et perſica regna Argolici reges: Romuleiq; duces. Rex Priamus phrygie populis ſceptroq; ſuperbus Qui tenuit magnas luxurioſus opes: Occubat infelix ferro obtruncatur ad aras Numinis hercei Victima fitq; Iouis. Dareum perſas: et perſica regna tenentẽ Qui fuerat regum maximus : atq; ducum Vincit pelleus ductor: beſſus q; trucidat: Fortuna ex alto precipitat ſolio. Ponticus epoto rex claud ere fata ueneno Conatur:nati pharnacis arma tremens Magna fuit quondam diues q; opulentia Creſi: At ſeruus Cyri mancipiumq; fuit. Olim Romani libycum timuere Iugurtam. Captiuus decorat pulchra trophea mari. Dirripiuntur opes Numidae regnumq; Syphaeis S ceptri feras q; manus arcta catena ligat. Quid gemini Atridae quorum alter coniugis arma Suſtinet infelix: alter adulterium. Quid magnus? quo mil romana potentia maius Vidit:qui toto uictor in orbe fuit: Vincitur a ſocero:fugit ad Nilotica regna. S eptimius phario dirimit enſe caput: Olim cecropiis decorata eſt hellas athenis: Grecia nunc omnis cecropidaeq; iacent. Oedipodioniae tenuerunt culmina thebae. At nunc thebarum gloria nulla uiget. Troia fuit pollens phrygiis celeberrima regnis Nunc troia in cineres uerſa ſepulta latet. Alta ſemiramio fabricata bitumine quondam Menia: S ubuerſa nunc babylone iacent. Quid plura enumerem? quõdam decus et caput orbis Roma peregrino eſi ſubdita pontifici. Piii De III⸗ Cuncta fluunt: res nulla diu durare maligna Sorte poteſt: celerem quae rotat uſq; rotam. Ac ueluti lunae facies modo conficit orbem Et modo deficiens nocte tacente ſilet. Et modo clara micat pernox: modo nulla ſeneſcens Cernitur:et nunꝗ quo prius orbe nitet: Sic fortuna facit: nunc pura et lucida fulget Nunc obſcura latet nec manet una diu. Haec iuuenum dulces diſrumpꝑpe tentat amores Atqʒ uoluptati miſcet amariciem. Olim ego florebam felix in amore beatus Fortunatus eram: nulla erat atra dies. Me mea laudabat ſolum: ſolumq; fouebat Panthia: Sola mihi Panthia chara fuit: Soli charus eram: S oli mihi ſola placebat Panthia: et amborum mutuus ardor erat. Inuidet heu fortuna mihi: miſerumq; flagellat: De ſolioq; trahit precipitemq; rotat. Hec facit ut domina ardentem reſtinguat amorem Nec uelit eſſe ſuum: qui ſuus ignis erat. Ignis eram dominae dulcis: dominaq; fruebar. Hei mihi nunc domina cogor abire mea. Hei mihi nunc ſpernor: miſerumqʒ excludit amãtem Et refugit noſtras Panthia dura preces. Sors fera cur durum torſiſti fulmen? amanti Cur mihi diua noces? cur mihi nuper obes? Non ego te leſi:non te fortuna fefelli: Impia nec lingua eſt in ficiata deam. Malo ego tartareum uiuus penetrare barathrum Alectoq; trucem Thiſiphonemq; pati: Panthia ꝗᷓ mihi ſit contraria: ꝗᷓ ſua uertat Corda dolens: nec me plus uelit eſſe ſuum. Poſſum ego magnorum contemnere magna deorum Numina: ſupremum ludificare iouem: Brachia dum noſtro ſupponat cburnea collo Meq; ſuum foueat Panthia mancipium. He In Vue kli⸗ vyde Cm zinu luroe Velot Tun None diue Pon B Qig Quer Minele btpe⸗ Impen Slcin Danth: Aucghe Nune Sel Minen Di laliet dunt ten tum . 8 õ Hei mihi mutata cecur Panthia? Iam mihi uita Inuiſa eſt: nec lux nec iuuat ulla quies. Viuere non poſſum ſine te mea Panthia: tu nunc Elige: me ne uelis uiuere me ne mori. Sydera caelicolas teſtor ſi ummumq; tonantem Crimine me nullo contemeraſſe fidem. Si nunc excludor ſi nune exterminor: omnes Iuro deos poſthac Panthta ſolus ero. Me ſub amore tuo conſũmet longa ſenectus: Tu mihi primus amor: tu mihi finis eris. Non ego mutari poſſum: ſeu Neſtoris acuum Siue ego cumeae ſecula uatis agam. 4r tu qui noſtri decus es S plendorq; ſenatus Fonunae felix ingeniiq; bonis: Quiq; es doctorum doctus uerus q; patronus Quem decorat phaebus pierides q; fouent: Nine laceſcentem diſcas tolerare puellam Et perferre minas ſeruitiumq; ferum. Imperium mitis perfer duras q; catenas. Sic iubet alma nenus: ſic pharetratus amor. Pan thia me docuit cunctos deponere faſtus Atq; humilem duro ſubdere colla iugo: Nunc humilis nunc demiſſis ceruicibus ibo Nunc dominae leges iuſſaq; magna ſequar. Sed tu quid ſentis qui calles cucta quid oro Mine monesemihi da quod peto conſilium. 3 2 4 Philippi B eroaldi Dirae in Maledicam Drral. dec St quędâ deſormis anus :maculoſaq; lingua G rrnle latratxix . herfidioſ. a: procax: Liuid: Actratimix: mnordax: quae déte canino Oreq; uipereò igra uenena uomit. . Inficit os kron Sordent rubigine dent 8 Sxz. Sunt acu torui: cordaq; felle uirent- / / Nre b. üii. . 6 aAnhmak. 2 2.,55 7anos .R . Nomen habet lenae: quèd ſic eſt moribus aptum I Vt ſunt apta fero bellica tela deo. . Hanc fugiunt omnes: pauet hano uicinia tota: n Vt pauet aſpectum cominus agna lupum. . Hec facere inuiſos genitori perfida natos Dun Hec fratres poſſet diſſociare pios. N Haec ſi fecundum còcuſſerit Improba pectus lelt Fuderit et uirus uipera lethiferum: ln Nulla fides nec pax: nulla eſt concordia: nec ius: lyyi Nullus amor ueteres inter amicicias: ſe Oderit acaciden patroclus: Caſtora pollux Hloc Ogygiden Lydeus: Theſea Pirithous: Hoe Nec phitiam Damon: piladem nec amabit oreſtes Thun Nec ſiculi fratres pectora fida gerent: Om Fraudum mille modos artes quoq; mille nocenkſnii Quin Hec habet: et linguam uibrat in excidium: And S ibilat et noſtros tentat diſrumpe amores: Qud Vtquę dicta mea eſt non uelit eſſe maa. ktpr Vellicat hec: furtimq; odii gliſcentia ſpargit lern Semina: flagrantes atq; inimicicias. Aebe An tu de nobis audes maledicere: Tu ne Iiftin Vipera connexos diſſociare duoss Oter Garrula tu ne ſeris uirus: linguamq; procacem Diſe Exeris: et pacem rumpere ſeua paras⸗ Nee Nulla fuit nec erit tam magna potentia linguae Din Vt ſit amatori Panthia dura ſuo. Nel Malo inimicicias diuum Summiq; tonantis dere⸗ Quam mihi ſit dominae mens inimica meac. A Quae mihi diuitiis: Vita iucundior ipſa Mure⸗ Charior eſt geminis quae mihi luminibus Cir Nullus amor tantus: nullus ſic tela medullis 8s Flagrantes q; faces ſenſit et incaluit. Ni⸗ Non ſic Priamides helenem dilexit: amicam Neca Meoniam non ſic Amphitrioniades T Non ſic Tindaridae geminas leucippidas ambo. Ne Nec Venerem mauort belliger ethercam. in Non Daphnẽ Phebus: Cidippen Acontius ardet: Non tanto Semeles eſtuat igne tonans. Miſce et cunctorum quot quot narrantur amores? Aut par aut maior noſter is ardor erit Panthia ſi mihi ſit contraria: perdite queſo Me ſuperi: et feriar fulmine fatifero. Te ſine nulla quies: nulla eſt mi uita beata Panthia: nec Vinum nec cibus ipſe iuuat. Iuppiter omnipotens flagrauti percute telo Vipeream linguam Sacrilegumq; caput. Hoc ego ſumme pater: petit hoc uicinia tota Hoc pulchra ante alias Panthia noſra rogat. Thure uaporabo fanum: Cedamq; bidentes Ornaboq; tuas fronde uirente fores. Quin ego tunc mecumqʒ ſimul mea Panthia uoti Ambo rei dabimus carmen et exta ioui. Quid tibi lena precer pro talibus improba dictis Et pro funeſtis improba eriminibus? Terra neget uictum: tibi deneget unda liquorem: Aethere nec poſſis ſideribus qʒ frui. Infeſtus tibi ſit uulcanus: noxius aer: Offendant oculos lunaq; ſolq; tuos. Dii faxint ſubito percuſſa ut ſydere lingua Nec muſſare uelit nec blaterare queat: Dira fames et dira ſitis tua uiſcera uexent: Nullaq; ſit uini copia nulla cibi. Sepe roges mortem: nec mors tibi ſaepe rogata Adſit:ſintq;ʒ tibi ſecula Neſtorez. Marceſcas qʒ ſitu putri: carioſaq; membra Curuentur: nec nox nec iuuet ulla dies. Sis quoq; pallidior buxo: uilloſior urſa: Nigrior et moris: aridiorq; S cobe. Vt caret oedipodes oculis et lucis honore Tu quoq; ſic careas uipera luminibus. Nec tibi recta magis ſint crura: pedes q;decori I ſunt mulciberis Lardipedis q; dei. Guttur ut erigones aſtricto fune pependit Sic tua per laqueos colla nephanda crepent: Vt niobe in ſaxum: ut biblis uertaris in undas Par facies urſae ſit tua parrhaſiae Vt mirrha eſt cortex utq; é phaetontias arbor Arboreas frondes ſic tua membra ferant. Olim ut nyctimene facta eſt nocturna uolucris Obſcura ſic tu noctua nocte uoles. Vt ſenſit phoebi lethalia tela coronis Sic te configant ſpicula lethifera. Te premat omne genus morborum: et feruida peſtis Exurat corpus dilanietq; cutem: Calculus et uomicae putres: Turpes e; podagrae Et chiragra et lateris cardiaciq; dolor. Preterea omne genus tormenti: omnes q;dolores Te miſeram excrucient conficiantq; truces. O Vtinam uiuens cunctos patiare dolores Quos omnis paſſa eſt femina quoſqʒ feret Poſt obitum tibi ſit tormentum uulturis atri: Siſyphius q; labor Tantaleusq; liquor. Te ſolam lacerent furiae: rumpantqʒ ffagella Et laſſent crebris brachia uerberibus. Sola luas poenas: umbrae manes q; quieſcant Excipe cunctorum uipera ſupplicium. Quantum cerua pauet fuluum trepidatq; leonem: Accipitrem ꝗtum blanda columba timet: Quantum aquila cygnus. congrum murena: camellũ Odit equus. uitem braſica: capra lupum. Quanta inter mures atq; eſt diſcordia feles Quantum mus uolucri diſſidet ardeola. Tanta mihi tecum eſt diſcordia uipera: tantum Eſt odium atq; truces ſunt inimiciciae: Donec pugnabunt calidis frigentia: ſiccis Humida: cum duris mollia: et ignis aquis. Donec erit ſtabilis tellus: et mobilis unda Errabitq; pollo Cinthia Stellifero. Du⸗ En Duu Teon Hia Poſte ln⸗ ien liu⸗ Dün Effi kuen Wip Cum ldl lntelt Diſe Cum Val liene Mlun O ui Dan uit dtli Tant At l⸗ A Dum uelox Tigris: ſegnis teſtudo: Salaces Erucae: pontus cerulus: albus olor: Dum lepus hirſutus: fuluus leo: lubricus anguis: Curui delphines: A ſper echinus erit. Tecum bella geram: et certam ina dira nec iras Finiet interitus nec mihi lon ga dies. Poſt obitum manes pugnabunt manibus :umbram Impetet umbra minax couficietq; tuam. Sic nunꝗ uiua et nuuꝗ defuncta quieſces. Viuus ero infenſus: mortuus aſper ero. Dii iuſtas audite preces: rata uota precantis Efficite: hanc meritis plectite Suppliciis: Eueniet: mihi ſigna deus dat certa: ualeto Vipera: Iam diras experiare meas. Cunqʒ tuum ſteterit foſſa tellure cadauer: Id lacerent uolucres: diripiantq;ʒ ferae. Inteſtina canes: omentum et uiſcera corui Diſcerpant: rabidae caetera membra lupae: Cumq; minutatim fueris conciſa: locutrix 2„ Vulturis in primis ſit tua lingua cibus. Philippi B eroaldi Cupido Onſcia curarum et fidi internuntia cordis Quae dominae longa iuncta es amicicia: Daphne de nobis loquir᷑ quid Pathia tecũ % Se⸗ Deq; ſuo ſentit dic rogo mancipio⸗ Eſt ne oblita mei?nulloq; accenditur aeſtu- Mutuus an pulchro pectore uiuit amoreæ O utinam uiuat. pariliq;calore caleſcas Panthia ſitq; tuis oſſibus ignis edax. Quãtum etnei ignes: ueſuuina incendia tum Et lipareus ager flagrat et aeolius. Tantum noſtra tuo flagrant precordia amore: Ardet mens: animus totus: et ingenium. n e . PNepe ν sas A worr „ . El. — 12 2 ,„„ 1 — õ Norfuung , ,gaa. Fna „Sh.ol. ESrnas r = K a 16&. . . P SHa rras: — ͤοα oSre L .- 1* IApan VCE A60ο° πι o,4 aePg iS DP. ſtrn. - 2* Nunc ſcio quid ſcit amor: nune arcus tela ſagitas S entio: flagrantes experiorq; faceaes. Nunc te celeſtis: nunc te plebeie Cupido Noſcimus: et ꝗtum pollet uterq; deus. Dogmata diuim memorant ſi uera Platonis Sunt geminae ueneres eſt geminatus amor. Celeſtis uenus eſt nulla generata parente Quae caſto ſanctos nectit amore uiros. Huic comes eſt magnus deus Ambroſius q; cupido: Quem docti norunt Egregiiq; mares. Altera ſed Venus eſt totum uulgata per orbem Quae diuum mentes alligat atq; hom inum: Improba: ſeductrix.petulans: laſciua: proterua: Blandiloqua: Illudens: Imperioſa: procax. Hec et Ceſton habet: qui nodus diſcolor omnes B landitias geſtat: pharmaca: nequitias. Hanc comitatur amor: facibus qui pectora ſeuus Vrit:et infernis imperat et ſuperis. Subdolus impoſtor mendax truculentus et aſper B landitiis pollens fraudibus atq; dolis. Hic demitat pecudes piſces inſecta feras q; Monticolas faunos ſiluicolas q; deos. Hic mortale genus pharetra ſuccinctus et arcu Et face debellat celieolas q; deos. Pocula dat dulci circunlita melle: ſed intus EFel gerit: et largam fundit amariciem. Principio iuuat et mentes demulcet amantum Mox ferus exagitat deſpoliatq; rapax. Diuitias lacerat. cum damno dedecus affert Emollit mentes ludificatq; ferox. D iſtrahit exanimatr cruciat uerſatq; rotatq; Carnificis qʒ truci fungitur officid. Improbe amor qtis mortalia corda fatigas Curis: et quantis ſaeue cupidinibus. Perfide quot iuuenes iugulaſti quotq; puellas: Quot tua precipitant ſpicula et inſidiae. Telis Heel Teltis Cona⸗ Telns Perui Ppisan Suln Nonpa idn Ventitun Dun Myttha dudat leſbi dapph (aelica Molci Quidn (uos lpſepan lr iut ſe dobin Taurus lnlece lig⸗ 4 lrelal Nonge difie Ene lopi On deuu Mehc benp ciis Teſtis Abydenus ĩuuenis: tibi quem ra pit orcus Heleſpontiacho S exta puella mari Teſtis Priamides: qui dum S partana petebat Conubia: euertit ſeq; ſuumq; genus. Teſtis Tarquinius: cui dat Lucretia raptos Per uim concubitus: imperiumqʒ rapit. Iphis anaxaretem dum non tolerare ſuperbam Suſtinet: infelix a trabe pendet onus. Non pudet Alcidem geſtare monilia collo Lidiaq; ingenti ducere penſa manu. Vertitur in fontem biblis phebeia: Cauni Dum petit amplexus fratris: et ille fugit. Myrrha quoq; in fando correpta cupidine ſtacten Sudat odoratam: delicias q; parit. Leſbia quin etiam perculſa cupidinis oeſtro Sappho de celſa leucade membra dedit. Caelicolis riſus Mars et Cytherea fuerunt: Mulciberis aincti reubus atq; dolis. Quid memorem crumnas hominum: clades q; deorũ Quos tua percuſſit dire cupido manus. Ipſe panõphaeus quotiens fit fabula turpis ſuppiter: et ſolio labitur etherio Vt tua ſectetur dictata: nec ire recuſat Sub iuga et imperium ferre cupidineum. Taurus in curopa eſt: Satyrus Nycteide: Cycnuus In leda: Alcmenen comprimir Amphitrion. Ergo ego cum uideam ſupos:ipſumqʒ tonantem Ire ſub imperium: ſeruitiumqʒ pati: Non gemo non doleo: de me pharetrate cupido Si figis caſtris lauta trophea tuis. Cuncta feram patiarq; libens: iam ſigna tubasq; Incipio que artes noſſe cupidineas. Omnia iam noui: docuit ſtratagemata et aſtus Seuus amor:non ſum tiro fed emeritus. Me lachrimae: et longi doctum fecere labores Perpetua anxletas Excubiaeq; graues ☚4 H —— . 8 ⸗ ofe Säl — . Paunthia me docuit qui ſint in amore dolores Affectus: Curac: gaudia: damna: doli: Nunc ſcio quas leges: quae iura: aut dogmata ſeuus Iuſſit amor.ſcripſi ſingula et edidici. Quae ſpes: qui ue timor:quod bellum: foedera:que pax: Induciae fiant atq; inimiciciae: Nunc ſcio quanta gerat ſecum mens prelia amantum: Quantaq; mobilitas diſſidiũque premat. Hoc uelit:hoc nolit: cupiat quod ſpreuerat ante: Fluctuet: ut glauci fluctuat unda ſali. Vt mens infelix alieno in corpore uiuat. Vtq;ʒ animus dominac migret in hoſpitium. Nane ſcio ꝗᷓ largi funt fletus: utq; medullis Oſſibus et uenis feruida flamina latet. Vt ſine ſebre dolet:ſine morbo languet amator Vt ſomni uigiles: irrequieta quies Vt rubet ut pallet ſubito: mutatq; colores Siue pudor uexet pectora: ſiue timor. Nunc ſcio ut infracte uoces: mutilataq; uerba: Vt coram domina cor ſalit atq; tremit. Vt ꝗ longa graui ſuſpiria corde trahuntur , Vt modicus riſus: multus amarorineſt. Vt gaudet leta: plorat plorante puella Induit et uultus uultibus alterius. Nund ſcio ut infelix dominae ueſtigia querit Et reperiſſe timet: mobilitate leuis: Genua labant:quotiens faſtoſae limen amicae Tranſit:et in toto corpore membra tremunt. Nunc ſcio quantus amor ſupra caput inſtet amantum: Atq; omnem ſophiam conſilium que fuget: Condita ꝗᷓ paruo ſint larga abſinthia melle Lurida uel ꝗtum pocula fellis habent. Malo ego lerneae immedicabile uirus echidnae Oraq; Auernalis terna ſubire canis: Cum libyeo nudas monſtro exercere paleſtras Erumnas q; graues herculeas q; pati: 0 . N ℳ . 7 — 4 — .⸗ S (u Et⸗ Nun Aut ie 0¹ 0 ˙” lt i Ae⸗ Eme ume nagi⸗ leacul ſeses optim Qo inde ſegue na in g lone⸗ lerpre Aue⸗ 61,0 noſce⸗ fuir lorb o Joy⸗ ) „ Ned enpAeE Quam colluctari tecum pharetrate cupido Et perferre tuas imperioſe faces. Nungqꝗ liber erit: nunꝗ mihi crede beatus Aut probus: aut prudes quiſquis amator erit. Vita erumnoſa eſt:mors eſt infamis amantum. O felix quiſquis talia non pateris. O felix Veneri medium qui porrigis unguem Et rides arcus S picula tela faces. 4 Alt ego:quem ſic dii uoluerunt uiuere: uiuam Emoriarqʒ tuum Panthia Mancipium. . MUD . a. 1 Lr N. A2.— Philippus B eroaldus Reuerendo domino Iacobo antiquarie : SI. 2 Se pra, Dueali ſecretario Sal. π 2-☛☚ - ,-UHeH Vperrime cum feriatus eſſem Vir preſtatiſſime pl⸗ 4α. DA 2, tA,H clitaturus ingenium conuerti in latinum ſermonem rrrhs gn 5 ex uernacula lingua canticum F ranciſci P etrarcae 2 SPn rreligioſum: quod tibi homini religioſiſſimo potiſſi r⸗‚rr. 6. ℳ 5. 9 mum dicaui. nam qui bona fide deos colit: amat et ſacerdotes: et qec ς „4Xν☚ religionem pie ueueratur: religioſos demereri concupiſcit. Prete/ Er han, . n,: rea cui commodius ꝗ tibi carmen myſticum dicari debuit? qui Myi ⸗K S, ſtes es: et myſticis cerimoniis initiatus . Accipe ergo uirorum , 2. f ſ, 24.56 optime opuſculum de alieno reformatum: de alleno noſtrum: & „ abte, Quod ſi non eundem ſaporem in latino ſermone cuſiodit: quem b in uernaculo ſeruat: Scito difficillimũ eſſe alienas lineas in? S☛ d ſequentem non alicubi excidere. Quemadmodum enim ſemi/ 6 . na in alienam terram tranſſata natura ſe uertente degeneran t ita quae in ſua lingua benedicta ſunt: priſtinũ nuorem in tranſſa/ tione deperdunt. tamen pro mea mediocritate connixus ſum ab in terpretis officio non recedere: et ſenſum exprimere de ſenſu. Nꝗ ad uerbum interpretari: et ſyllabatim ſingula explicare abſurdum eſt. Quid multa? Tu qui doctiſſimus es prima inſpectiõe facillime noſces: ꝗtum ab archetypo labar ac decidam. Sed hoc malui agere Inihil agere: et ne oĩo aſymbolus apud uos eſſem: hoc pro ſymbo/ lo tibi dicatũ attuli: qd ut in ptem bonã accipias rogamus. Vale Virorũ optime: et Pbilippu iuũ: ꝗ tibi addictus eſt: mumuo dilige.. Wir ena S P Eizer J elY e de r Sr Ne L. Zt r es E: : 1 le Feff⸗ rdes t. 3 A 2 P 76 t oe e esrn Da necr 21 S N r I EPcr Ate D e Dyden⸗ P. ch. 4 de y BS he De 2ð aor s oe d e . eh:42 : SX 2 5, d PHe . .= atr Eaeoe OLed —— EE l LN◻☚ ———— B—E — 0) 2.,„ ... Se ct2 2 er “ 5, 2 2 E⸗ P cſo⸗, — . £ —— Ve He LPX cX „ S . . ððð — 2. 7 = .— Ey⸗ 7 VWR 2 – 2 v⸗ . S „ . PAe WD 2 S 2 A Peants Btat V ex Fi nciſci Peirar cnne 2„ 61 Kyerl Je e⸗ LE poemate Vernaculo i in latinum conuen ſi Nkya: NLſe 1 NrEA 4 „0. =, 7* . P b 17 KS aabi. * t⸗ (ſ Seke R i , Aene⸗ gecens Aer 1 eſtit⸗ ie Tr tantt A n fuit Eſs „bPer m S Wagt 3 =S WVi e liderit len te = m: S ftag ar 6i—tdt ie car n. 5 A 2 A ., a Iu S SFic i61 . ne VC S= S rs 7. Kat 9 rn. Loe⸗ as 4 4 Suntt 5⸗ S v„ Nuncte iii uot S es⸗ C-⸗ C! er. Ac⸗ere aned⸗ fi KienterH . arA . P Ani pn 8 bu narum 1te rei Ee . —☚ 2 de 2 cte- oakt e ePiae ne. Ma- 7. Ex Hliifis , lnbe 23 uzgez teiri⸗ a Sil sregin E rrm Er, icée 1 Bn i . R, 0 1. . 12α SS a b*αα . . Bia befigna; , r . rr6 1 . c s chitch hat ⸗ . v e kr D. aA* Pafs 7 v Ss 2* 1 AUmmis . KEun 4 es Prrp. Nn, Aus kort ine EtISs i H — ul ia i inkt ee ee i Aah = 1* A nor A. S. 2 :S ð ülmp 1.a 657 614 educe 1 D Eiſe delun⸗ wir 9 iPn 8 Aa de. E ENos ulos. ia dece cor rn . 2 Rr 5 S zr = C „ . Pen XYE— as rer — EA Da . 1 Kenhteet ete tu conſu leteffis. RS HS5S afr e - abe Uitens Henitis Igs ZRE la XKS ſ be P 5§. erari irgo . Kl⸗ 2 = eEe ⸗ ͤbof es enitrix N NMes , . Fear⸗ . — . F 1 Pi. 5 Quae das, ai lac fibermee ſ - e P anakagene afe Neſa a a⸗ . 5. ** — . AbA Veni ncl tſeruaret et oiympo — ☚ èõ tniq, pzretis⸗I et W W. NM Sr. 2* on 121 Xomni pia larum 2 Pa e E õ o rrA. Deli n IS: quae 12 à ueii –☛ . N 14 . — „. e re eat terq; beata de — — — —8 Aaen e Pe er ß⸗Fgerench inter ſuperos p 8 lecinct corona: . 4 “ ka gelle⸗ — , ErnS Ker. r eE t 6 Scalee W „ J„. — H. 2-lrnin. 3 Beng, . male⸗ 6 „ — 0) AWrr, X „ 7 Acstss? 2 J541. „ 2=ð Sefv& wWi 2 Pate,. 5 Ler- X 142 — Sr 4 õ - p. . S . i 22 dek a, S ale⸗ 6. 99 . Ee , 6 2 ee r p SAE JDe ⸗ VelA AEpaAte . 5 A 7 ui liuentia natt . . er lles ics noſnias f flecte aumper. . Aees „,7 1 1a 6„% %. , . A . Aach n 2 . Srr. S — C „ be 2 4 2 ib fue F Xl- = 2. „ E eag. rcin r ſpom n⸗ e deuie inum As pare = r de genur le luits £2 1 dedit: at. 0S. be⸗ . . 5 1 culus 2 =è ? 4 ef m due bezta aM.zr- St uirge cui ella eſt, eae ih M H 2 . ⸗ muiu Sn e ven ſt⸗ E*ſ DSDAſp, la ſumm i aa ” lcis⸗ 1 eſtia: ernin⸗ . V Sein See e⸗ nn odm Pdrane — ne Preſtar Ka — E. 7 5 . J otes noftrame 1lne rigeae, D Lis 3* nunc Mo O! mnpta z 232 p— Ar.. . ſi plex: et ſupl- 6 . = 5 * v„ο z vAs: ,. r mi 1g neſo: uj DW = K * »„ en ta dt ererak Ere 22 K „1 eir E. 5 4 — AWeE . e — Se 2 A . — A 4 –— S Baa „e morali cor . orn- — SSSLZ Suaſferunt intrà 1aa ſlatatiflicha — E. — Cr = ir 7*C * cNina. Sõ „ 6e „ſſe 8 7 1210° õ W S” F , i. el S Sels. — 2, Air X α½ en Er S. S. 55 r =è SEeX 442. Datz E XK. —6ä S⸗ ſS . oa ⸗ W⸗ PæE TNn 2 S e. 5 . ⸗ Quot lachgmas: uctt blangtei⸗ eea SS ea, e ,Z Et SEA S ffudi in penas aà atqin dil rgiſp X. rA= t Wp. Be Eoe EE ⸗ er ripas tufer re S e. Saet⸗ Aa Temp Ppore: dita fuir noſtra Sareti⸗ 1 . 2 W. rY - bis dum illasc . EnsrnP) — E Ter Ri — tasffir er⸗ K S 22 E e Pe T arunt en “ eeie 5 ncti botens upr dies 12 iühi ð — Pr 2 Sf). 1. SS. S “ alosi imntt⸗ Act. iP AIſarede eurö 9 245 i Paß 2 War “ En Paeke erunnasinteyf “ ai. — 9 4 mi ncits e a allu. 22 — Hor 2 k cet q dane ui W . E 7 .4 QamaYak arzaln Pechs a! amen -Et ſi Uilttame Beſtin Bine “ G 6W E; ii re. eina bel prud e r. HW . „352 2 2 es B eötis ſnen na iari eni: ſaluti sä K g zucht auti⸗ — 5 In te k ſpes q oinnſ⸗ = E reo 9 „W P„ . S „- D ———— 7 6 uelis E re 5us e Beltere la 4 9, P*° e e ** 1s e; nekegu ueſo:⸗ . e AS 7„* rel ecöndt pfum: S 4 eptra p. parentise. B0 ut — 10 S 4. Srre RS atq; ora medu Füinl enſ i rda tre, A l „ S olu: erfeſtt 5 P 5 Faut Wrar, at .eDeuoti egrha as aaie 4. — 532.3 r we Sai⸗ 2 B- 5 1 vas.: * — 5*. „= a — 4 — P . . . — § . ſE xP- 13 o n, -.S ð . Arrnrn. an y I, Eelle AcEPE E AaP: A6 1 . ℳ₰ℳ B r en 7 § ti dius Rorhinat Dð 2 „ e , E 0 Sn 4 P 6 mitis U Vrcki E S⸗ „ 1 6 AJe communis amo S SW S y Liu Qui te Can dar EIt Hec Nar Atr⸗ Om Noen Noen zqu⸗ Aer⸗ e . . è fuxe ⸗ 4 Wi.nt a ſochg, 97 ere Qaãsd a oxtalen Mil erg ardente ſoleo: quid fie in lt . e oſck po gquae r e CLenolto tatu: nibi . ⸗ I ecf S l 4- — . D . S 2 P„ O 4 „ „ 6.— 2 2 IPa A erns DW „ W zaas r e Fꝗ Tuerus uerhs WM E uples Vt hanc anmimam tene fotaig eerde , Carmẽ Philippi B eroaldi de die dominicat paſ/ ſionis Enit męſta dies: rediit lachrymabile tempus. Sãcta ſalutiferi celebratur funera Chriſti. Nunc oculi rubcãt fletu: nuc pectora platu Liuida ſint: crebris ſingultibusilia ucllat Quiſquis amat Cbriſti nomen et numen adorat: Hec lugenda dies nigroq; notanda lapillo eſt: Gaudia: nequitiae: ueneres: conuiuia: luſus: Scoma: uoluptates: riſus q; iociqʒ ſales Eſte procul: ueniant cum ſollicitudine fletus Cura:dolor: gemitus: meror: ſuſpiria. luctus Hec eſt atra dies atro ſignanda colore. Nunc ſint pullati: proceres: :pullataq; turba. Atrati pariter ueniant iuuenes q;ſenes q; Om nis ueſtitu ueletur femina fuſco. Mocreat omnis ager mons: ſiluae flumina colles Moereat omne genus pecudum: genus omne ferarů: Squamoſumq; pecus piſces :pictaeq; uolucres: Aecr: uulcanus: tellus: marc: nihia: titan: lill⸗ . H 5 W—S Sidera: caelicolae: mundus. ſint omnia maeſta. Hec eſt meſta dies moeroris conſcia magni. Nunc Heracleti lachrymas uultus q; ſeueros Craſſi:et Xenocratis faciem frontemqʒ catonis: S qualentemq; decet barbam uſ.- urpare reorum. Nemo ucl infectas cocco uel murice ueſtes Induat: oſtrini nemo tyriiqʒ coloris Veſtimenta gerat: non fuluo ſi plendeat auro Torquis: nec digitos oneret carbuncalus ardens. cc premat articulos adamas uiridis q; ſ maragdus. npexaeq; come: ſit crinibus emula barba. Non ceruſatis incedat femina buccis: Nullaq; pigmentis linat os: aut labra coloret. Non matrona potens gemmata monilia geſtet Nec ſegmenta ferant aut lutea flammea ſponſae. Hec eſt illa dies: qua per tormenta labores: Mille alapas mille et colaphos: conuicia mille Mille flagelliferos tortores: uerbera mille Et recutitorum ludibria iudeorum: Ille opifex rerum Chriſtus :mundiqʒ; capacis Conditor excellens: et inenarrabilis auctor In cruce ſuffixis manibus: pedibusq; pependit Spinea ſerta gerens myrrataq; pocula guſtans. OQ funeſta dies o lamentabile jetum. O gentis rabies o mens furibunda prophanae O ſcelerata cohors libycis truculentior urſis: Tigrideq; hircana: Siculaq; immanior aula. Siccine ſacrilegas uos iuuit ſanguine ſancio Commaculare manus iudeiæ et dedere morti Illum: qui uobis intam lucemq; benignus Donarat:campos qui lacte et melle ff᷑ uentes Imperiumq; potens dederat. ſedes q; beatas. Qui pharium mergens erythreo in gurgite regem Aſſernit ueſtros in libertare parentes. O ſcelus o labes. monſtrum portentaq; dira Aſportanda procul terras q; auitanda per omnes Tu ne paleſtinae ſoboles nequiſſima gentis Audebas tam gra nde nephas? ut perdere uelles Qui te ſeruauit per ſecula plurima Chniſtumæ Qui ſacras leges diuii aq; dogmata Moſi Tradidit: et ſcriptas ſolymorum in monte tabellas: Vt tu palmiferis ſancta in regionibus eſſes. Heu quas perſoluis grates pro munere tanto. Heu quae pro meritis tantis ingrata rependis. Ec quod idumco repitur crimine maius? Crimine: quod nulli poſſint aequare nepotes Crimine:quod cunctis ſit deteſtabile ſcelis. Nulla ne ueſanum potuit cohibere furorem Religioe non cana tides? non inclyta uirtus Prilcorum? non tanta pii miracula Chniſti? Non tot ueridicis predicta oracla prophetis Sacrilegis ualuere animos reuocare furentes Co ſiliise tam dira lues precordia preſſit?æ? O mortale genus uecors: O peciora ceca O gens infelix ſolymorum et ceca futuri Perdere dum Chniſtum affectas: te perſida perdis. Nam uos dira manent tormenta: et ſeua gehenne Supplicia: excruciant ignes flammeq; perurut Sulfureac: luitis meritas ſempq; luetis Penas pro ſcelere hoc infando ac tali bus auſis. Sors natos eadem iniequitur: ſeriemq; nepotum Cunctaq;ʒ poſteritas huic eſt obnoxia culpac. Et purgare datur nulli commiſſa parentum: Quin uos dira coquant mortis tormenta ſecundae. Sic circuciſae mulctantur crimina gentis: Sicqʒ patres: nati: ſic qui naſcentur ab illis: Nullus habet ſtabiles ſedes iudeus apella: Nalli certa domus: nulli ſua rura coluntur. Vtqʒ procelloſo iactatur in aequore cimba: Quam uelis et remigio ac reciore carentem Sudificus boreas rapit huc: notus humidus i lucè Hinc euri uerſat rabics: at cixcius illinc. ii⸗ 1. UII Afflictamq; rotant infeſto turbine uenti: Haud aliam degens uitam fugitiuus et erre Errabunda trahit ueſtigia: fertur et illinc Huc redit:et nuſꝗ figit patrimonia uerpus: Lucifuga: infamis uiciato foedus odore. Vtq; aquilam cignus: cornicem noctua: miluum Coruus: murem elephas: gallum germanicus odite Vt congrum murena: lupum canis: utq; camelum Odit equus: ſic cuncti homines odere nephandam Progeniem: diraeq; cauent commertia gentis. Ite igitur ueſana manus recutitaq; proles Ite paleſtini generis mutilata propage Figite preclarum de ſeruatore tropheum Sacrilegas armate mauus: linguas q; procaces Exercete odiis: et chriſti poſcite mortem Mortem: quae uobis flagrantia tartara pandit. Mortem: quae nobis patefecit limina cęli. Quae mortis uires et formidabile uirus Inſidiatoris fracta ceruice draconis Extinxit: rupit pedicas: nodos q; reſoluit. O mors ta nobis nitai lumina prebes: Nectar et ambroſiae ſuccos tu ſancta propinas: Per te tartareos manes: immane barathrum Infernos q; lacus ſtygios plutonia regna Effugimus: per te ſublimia tecta petunf᷑. Pandit᷑ elyſium per te ſedes q; beatae. Per te ſyderei penetramus limen olympi: Per te parta ſalus:per te celeſtia regna. Hec nobie optanda dies uenerandaq; cultu Precipuo: niueis hec eſt ſignanda lapillis. Quare o cultores Chriſti fideiq; probatae: Quos habitu modo ſquallenti lugere iubebam: Mutato cultu: pro meſtis ſummite letas: Pro nigris tyrias q; togas: infectaq; cecco Pallia: ſint gemmae digitis: ceruicibus aurum. Pro lachrymis riſus: pro planctu gaudia ſunto. fe— — — FV— ⸗ Hunc cape tranquillo uultu facieq; libellum Pro merore ĩoci: pro ſollicitudine luſus Hee celebranda pio ſemꝑ uenerandaq; cultu Hec nobis eſt feſta dies: qua ſanguine fuſo Chriſtus tormentis et funere functas acerbo Faucibus eripuit ſathanae eternis q; gehenne Suppliciis mortale genus ac morte ſecunda. Chriſte patris ſummi non enarrabile uerbum Chriſte dei uirtus:ſapientia ſumma parentis Aeterne acterno mundum cum patre gubernans Chriſte potens rerum Maria de uirgine nate Quae genitrix ſine patre fuit: ſinceraq;ʒ uirgo Sola ſalutiferã peperit ſine coniuge prolem: Omnipotens te Chriſte precor miſerere Philippi Si puro te corde colo:ſi numen adoro Chriſte tuum: lcges q; tuas:ſi dogmata ſector Chriſte tua:et trinum ueneror te nomine et unum: Da ueniam erranti:parcas peccaſſe fatenti. S accuras q; meis Rex clementiſſime rebus: Vt uiuam felix et mente et corpore ſanus Eterniq; fruar poſt mortem luminis aura. Chriſte piam matrem fratres charos q; propinquos Et mihi iocundos per tempora longa ſodales Cuſtodire uelis: quaeſo o Rex maxime regum. Hoc precor in primis: hec ſint rata uota precantis. B entiuolum pylia nobis etate parentem B entiuolamq; domum ſerues: ut proſpera felix Floreat: utq;ʒ diu patriae moderetur habenas: Fortunata bonis cunctis: et perſide gaza. Auxiliumq; feras miſeris mortalibus. Amen. Ad Magnificum Anibalem B entiuo lum Philippi Beroaldi carmen. decus eximium et gentis generoſa propago B entiuolae: o patrie dulcis alumne tue Annibal: et nugas perlege quaeſo meas. Fabula tancredi meſta eſt: Boccatius auctor. Hanc nos romano uertimus eloquio. Hanc tu uulgato lege tu ſermone latino: Atq; animum alterna cognitione foue. IIIa ſuo candore placet. ſed noſtra placebit Si fuerit genio grata camena tuo. . Sauut bec parua quidem fateor: ſed magna ſubinde Eſſe ſolent paruis deteriora bonis. Hoc adamas gemmeq; docent: quae corpore paruo Oblectant reges: diuitibus q; placent. Nos contra horremus magnos perſepe gigantes. Terremur magnis ſepe uoluminibus. Qusod ſi non ſordent iſtec leuiora:dabuntur Mox maiora: uale ſpes q; decus q;ꝛ meum. Fabula Tancredi ex boccatio ĩn latinum uerſa a Philippo beroaldo. Tancredus placida princeps ditione ſalernum Et paruum tenuit ſceptriger imperium. Huius erat mite ingenium mores q; benigni. Haic tranquilla quies leta q; uita fuit. Vixerat hic nimium felix: niſi ſanguine amantum Optaſſet ſenior commaculare manus. Filius huic nullus fuerat proles q; uirilis: Cui moriens pulchrum traderet imperium. Sed fortunatus nimium foret atq; beatus Si foret in magna filia nulla domo. Sola fuit forma excellens et nubilis aeuo Filia corporeis conſpicienda bonis. Giſmondae nomen natae dixere parentes? Quae poterat dici Cynthia ſiue Venus. Cuius erat facies priſcis aequanda deabus: Cuius erat candor lacteus atq; color: Diligit hanc genitor ſolam. ſolamqʒ requirit. Hanc fouet:hanc uitam delitias q; uocat. Multi illam autiqua dauni de gente petebant. Lucanique petunt oenotriique proci. Sed pater in longum cupidos producit amantes? Et nectit uarias callidus uſque moras. Tandem campanus multis de milibus unus Deligitur ductor ſponſus: et ille placet. CGaudia concelebrant. lectus genialis in aula Stermitur:hic iuno eſt pronuba: ſuntq; faces⸗ Hic hymenea canunt. ſed enim iam fata recuſant Connubium hoc foelix perpetuumque fore. Occubat ante diem properata morte maritus: Et deploratas deſerit ecce domos. Exequias poſtiꝗᷓ coniunx et iuſta peregĩt Coniugis a patrias moeſta remigrat opes. Iam perteſa uiri:thalamumque peroſa iugalem Deſtinat in uiduo uiuere ſola thoro: Hoc probat ipſe parens.natamque in celibe leeto Eſſe cupit ſine qua uiuere triſte putat: Forte fuit iunuenis regali pulcher in aula Moribus iugenuis et probitate decens. Is dominum ſolus curabat iuſſaq;ʒ obibat Principis egregia dexteritate potens. Hunc Giſmonda ſibi multis ex milibus unum Deligit:huic ſoli ſola placere cupit. Deperit hunc furtim: limis que aſpectat ocelliss Haunc optat tenero poſſe fouere ſinu. At iuuenis cui nomen erat guiſcardus acuto Ingenio ſolers conſilio que uafer Cognouit flammas: et ſe preſenſit amari. Nec minus occultis ignibus ipſe calet. Eſtuat et teneras eſt mollis flamma medullas? Vt feruens ſtipulas urere flamma ſolet. Hanc ſpectans pulchra que oculos in uirgine figens Diuitias creſi deſpicit atq; midae. Giſmundam cupit: hanc ſolam noctesque diesque Flagitat: hoc ſolum nomen in ore ſonat. Belices parili quibus alma caleſcere flamma Dat uenus:et quorum mutuus extat amor. Ambo cupidineas pariter ſenſere ſagittas: Ambo complexus colloquiumque uolunt- Qnuid faciat giſmunda? patris cuſtodia magni Hine premit: hinc cohibet dedecus atq; pudor. Quid non ſentit amor. fallacem excogitat artem Femina et archanas conficit ipſa notas. Littera diſſecta celatur arundine furtim: Quam dat amatori pulchra puella ſuo. Callidus hanc cannam temere non credit amator Eſſe datam: inuentas inſpicit ille notas. Gaudet amâs laudatque uiam: quã femina monſtrat: Polliciti expectans gaudia concubitus, S cripta docent furtiuus amor coiungere amantes Quo poſſit eupidos tempore quo ue loco. Stat uetus et denſis ueſtitur ſentibus antrum: Aulae contiguum principis atque domu. Deſuper exigua patefactum luce foramen Imminet: hoc uepres hoc quoq; ſpina tegit. IIlinc anguſti calles et ſemita tendit Guiſmondae ad thalamum conſpicuas q; fores. Nemo hanc ſpeluncam longeua etate pereſam Nouerat: hec nullis uſibus apta fuit. Quid non cernit amor: quid non ueſtigat amator? I Illum deprendit femina prima ſpecum. Illud mon ſtrat iter. carpendus floſculus illinc Ille eſt: qui tantam ſpirat amariciem. Quiſquis amare cupit diſerimina nulla recuſet Omneq; tormentum iudicet eſſe leue. Guiſcardus nitidis exutis ueſtibus hirtum I nduitur corium precipitatq; moras. Impiger anguſtum demiſſo fune foramen Intrat ſubluſtri nocte iubente deo. Continuo cecas nullo comitante latebras Enn — —— —— — Bxuperat. ceptis ſancte cupido faue. Tuque uenus iuuenem: qui ſe tibi credit: ab omni Eripe nune caſu ſubſidioque foue. Giſmonda interea dilecrum expectat amantem: Sola:tremens: inter ſpemq; metumq; labans. Iam Guiſcardus adeſt. dominam iam cõſpicit: et iam Alter in alterius candida colla ruunt. Oſcula iam carpunt.iam mutua gaudia ſumunt: Illa ſuum dominum iam uocat: ille deam. O fortunati natiqʒ fauentibus aſtris: Gaudia ſi uobis hec diuturna forent. Nil homini firmum eſt.nulla eſt diuturna ſoluptas. Candida nullius it ſine nube dies. Nam dum ſepe iocos dum dulcia furta frequentant Fortunae in laqueos inſidias que cadunt. Primus furtiuum ſentit Tancredus amorem: Primus proh natae cernit adulterium. Ingemit et magno perculſus corda dolore Quid faciat neſcit.conſilioque caret. Tandem cuſtodes tenebroſo ponit in antro Qui furtim egreſſus introitus que notent. Sic miſer et fato natus QGuiſcardus iniquo Prenditur et domini ſiſtitur ante pedes. Cui mox Tancredus lachrimis fedantibus ora Dat ſingultatis talia uerba ſonis. Nec mea te pietas nec te clementia: nec ius Improbe in officio continuere pio. Hoccine pro meritis tantis ingrate rependis? Vt cupias noſtram commaculare domum. Proh dolor infandum facinus ſcelerataq; facta Vidi ego.nil ultra diſſimulare potes. Contra hec Guiſcardus. maius Tancrede cupido Poſſidet imperium plusque uigoris habet Quam tu ꝗᷓ leges ꝗᷓ fas ꝗᷓ noſtra uoluntas. Is iuſſit. contra quis queat ire deos? Giſmonda interea tantarum neſcia rerum Inter uirgineos ſtat ſpecioſa choros Ecce pater lachrymãs turbato pectore natam Seuocat: et ſoli talia ſolus ait. Cum tua nata mihi uirtus probitas q; fuiſſet Cognita: cum mores ingemumq; pium: Credere te quiui nunꝗ committere tantum Poſſe nefas: ꝗtum his uidi ego luminibus. Tu ne pudiciciam potuiſti prodere ſanctam: Et ſtupro corpus proſituiſſe tuum⸗ Te proter miſera eſt atq; erumnoſa ſenectus Nunc mea: te propter nunc mihi uita grauis. Quod ſi inceſta tuo flagrabat corde libido Nee poteras caſto uiuere caſta thoro Saltem patricius ſaltem generoſus amatorx Ille foret: cui te proſtituiſſe cupis. Hoc eſt ꝙ doleo:quod cor mihi uellicat hoc eſt: ꝙ tibi Quiſcardus perfidus ille placet Pauper uilis inops humili de ſanguine natus Qui matrem ignorat ſordidus atq; patrem. Qui mihi mox meritas perſoluet ſanguine penas: Collaq; carnifici qui iugulanda dabit. De te quid ſtatuam dubia eſt ſentenna: nutat Mens mea: ct a tantis fluctuat icta malis. Hinc amor et pietas iram cohibere paterna Me monet:hinc ſtimulat me tua nequitia. Illa iubet uemam tibi me indulgere: ſed iſta Vt preter genium ſim truculentus atrox. Exitus in dubio eſt. iu nunc exprome quid iſta In re decernas improba: ſcire uelim. Talibus exarſit magno perculſa dolore Giſmunda et lachrymas uix cohibere poteſt. Mox animoſa uiro ſimilis lamenta recuſat Feminea: et uitae prodiga: cerra necis Hee patri reſponſa dedit. non deprecor ipſa Nec nego quae quereris me meruiſſe pater. Altera res quoniam mihi nil prodeſſe ualeret: ——. us mINNRENN Altera ne proſit nec iuuet ipſa uolo. Non ego nune uerbis animum mulcere benignia Quero rtuum: ueniam nec peritura rogo. Quiſcardum fateor gracilem non ruſiica amaui 5 Et dum luce fruar nomen amabo pium. Quod ſi morte carent anime:ſi manibus ullus Senſus ineſt:huius grata erit umbra mihi. t non ut iactas mihi tam furioſa libido ¶tua ſegnities ſuaſit amoris opus. Debebas genitor calidae meminiſſe iuuentae Quantaq; femineo pectore flamma calet. Cernere debueras ꝙ; ſum tibi filia mollis: ꝙ non ex ferro nata neq; ex ſilice. Non tantum ardet apex etneus: flagrat olympus Nec tantum: ꝗtum cor iuuenile calet. ꝗque puellares genuino ardore medullae Flagrant: quas luxus deliciaeque fouent. Non potui ſterilis florem fructumque iuuentae Perdere: ueſtalis non ego uirgo fui. Olim expta uirum et ueneris dulciſſima dona Non queo mellitos non meminiſſe iocos. Quid facerem iuuenis diues formo ſa puella“ Id facio:quod uel penelopea probet. Atria complures proceres pater ampla frequẽtãt: Ingentes quorum conſpiciuntur opes: Ex illis fateor placuit mihi nullus amator. Nullus guiſcardo eſt uiſus amabilior. De quo conquereris de quo gemis: eſt quia pauper Et quia maiorum ſtemmata nulla colit: Nemo eſt crede mihi genitor laudandus ab illis Quae ſunt fortunae munera fluxa bonis. Vera que nobilitas non eſt in ſtemmate longo Non in ceroſis eſt ſita imaginibus. Vna eſt cunctorum prima et genitalis origo Omnibus eſt genitor iuppiter eſt que deus. Sola facit uirtus generoſum ſola beatum: 4 - Sola poteſt mentes demeruiſſe probas. Hec in guiſcardo tam pura er clara refulget Vt fulget celo cynthia ſidereo. —S Hunc ego dilexi: quod ſi pater optime turpis “ Hic tibi et infamis eſſe uidetur amor Tu certe in cauſa es. namque bunc tu ſemper amaſti ꝭ Qui tibi charus erat: non mihi charus erit⸗ Eſt et erit charus. quod ſi ueſtigia patris Nata ſequor:debes ipſe probare pater. Guiſcardus placuit: qui nobilis et generoſus Virtute effectus conſpicuus q; uiget. Eſt pauper fateor: ſpectat ſed dedecus ad te? Egregio qui das premia nulla uiro. Verum nobilitas non paupertate fugatur: ortunae uirtus ſuccubuiſſe nequit. Multi nunc regno clari ſceptroq; potentes Olim pauperiem fuſtinuere grauem. Contra mendicat ueſtem uictumq; precatur Qui quondam magno floruit imperio. Has fortuna uices preſtat: nos que admonet: ut quas Permutant dominum deſpiciantur opes. At quod in extremo nondum decreſſe fateris De me quid ſtatuas: ambiguus q; manes. IIlud tolle precor. nam ſi Cuiſcardus ad orcum Mittitur atq; tuo concidit enſe miſer Subſequar ipſa comes: nam ſors quaecunq; miſelum Me quoq; ſeua manet.mors trahet una duos. I nunc foemineo lachrymas effunderc ritu Perge: unoq; ambos uulnere dede neci. Talia commemorans anime Ciſmonda uirili Reddidit attonitum ſollicitumq; patrem. Qui euncta expendens tandem ſic deſtinat: ut dets Guiſcardus meritum crimine ſupplicium. Acciriq; iubens fidum notumque miniſtrum Imperat ut iugulet nocte ſilente uirum. Iuſſa facit propere ſeruus: qui corda reuellens 4 . Ad dominum defert ſanguinolenta trucem. Hoc cor tancredus fuluo componit in auro Et mittit natae dona nefanda feras. Admonet et ſeruum: uerbis ut munus adornet: Haecq; ſuo ad natam nomine iuſſa ferat. Haec tibi dona parens mittit: cape gaudia: ſunt hass Illa nimis cordi munera grata tuo. Gaudia nam ſimili genitori ſorte rependis: Qui potuit bis te ſoſpite poſſe mori. Poſtꝗ guiſcardi cor lamentabile nouit Giſmonda ad famulum uerſa dolenter ait⸗ Non aliter mitti meruit tam nobile munus. Cordi conueniunt aurea buſta pio. Hoc ſolum facis o genitor quod filia laudet. Hoc propter grates nunc tibi triſtis ago. Iamqʒ uale: extremum hoc tibi iam moritura relinqe Mox paterę incumbens talia ſola refert. Odulce hoſpicium et giſmondae ſola uoluptas Dalcius o cunctis cor mihi diuitiis. Diſpereat qui cauſa fuit: qui iuſſit ocellis Inuitis ut te cogerer aſpicere. Debuit eſſe ſatis ꝙ cor te corde uidebam. Quodqʒ tuae menti mens mea iuncta fuit. Vixiſti et curſum tibi quem fortuna parauit Expleſti exutis ſollicitudinibus Iamq; tenes metas: ad quas feſtina breuis q; Vita bominum properat quadrupedante gradu. Buluum tancredus pater et regale ſepulcrum Iure dedit: uirtus hoc tua digna fuit. Nil preter lachrymas noſtras preterq; qu erelas Heu cor dulce tuis defuit exequiis. Non tamen his lachrymis ſic dii uoluere carebis: Quas ego perſoluam nunc tibi uita pias. Poſt hec efficiam languens ut ſpiritus iſtinc Egrediens umbrae ſit comes uſq; tuue. Te duce luſtrabo loca plena ſilentibus umbris. 2 —– ðð 222-2 Te duce per campos ibimus elyſios. Haud equidem dubito quin tu quoq; noſtra pererres Tecta: et apud manes officioſus ames. Dixerat:et lachrymis pateram manantibus implet: Quae uelut effuſae precipitantur aque. Oſcula dat cordi gemebundaq; lumina cordi Infigens largis fletibus ora rigat. Mox ſiccata genas atq; exaturata dolore I am tremebunda ſuae conſcis mortis ait. Exolui officium quod amor pietas q; requirit Noſtra: parentales ſtruximus inferias. Dixit et exprompto quod fecerat ipſa ueneno Ebibit impauide pocula mortifera: Conſcenditq; thorum manibus cratera retentans Cordeqʒ Cuiſcardi cor premit uſque ſuo. Mirantur famulae ignarac. pars fletibus ora Commaculat: pauet hec:illa ſtupore ſilet. Aſt ubi iam dominae ſenſim morientia membra Aſpiciunt properant flentq; docentq; patrem. IIle repente uolat thalamumq; ingreſſus apertum I am uita natam deficiente uidet. Ingemit: et ſero damnat ſua facta: trucis q; Penitet incepti conſiliiq;ꝛ mali. Tunc oculos moribunda leuansgiſmonda iacentes Edidit extremos uoce labante ſonos. Has ſerua genitor lachrymas ad triſtia fata. Non fatis noſtris talia conueniunt. Quis furor hicæ defles tota quod mente petiſti. Defles quod factum eſt te faciente nephas. Sed ſi ulla affectus remanet ſcintilla paterni: Et ſi quid patriae iam pietatis habes. Te rogo ſancte parens: extremum hoc munus amãti Concede.et natae fac rata uota tugaeꝛ:· Nil quoniam in uita nobis commune dediſti: Communi ut ſaltem contumulemur humo. Sic ait et cordi incumbens dulciſſima linquit Lumina: :ttartareas mox ſubit umbra domos. Regia tune omnis lachrymis planctuq; ſonoro Perſtrepit: et tota eſt luctus in urbe frequens. Ante omnes gemitu princeps Tancredus acerbo Confectus natae ſe ſupereſſe dolet. P oſt meritas lachrymas et poſt lamenta ſepulchrum Extruit antiquae nobilitatis opus. Atq; una amborum cineres componit in urnas Ambobus qʒ pias exhibet exequias. Exitus hic ille eſt miſerorum et finis amantum? Quos amor ante diem miſit in elyſium. Diſcite nunc iuuenes:qui iam cepiſuis amare: — Quot gemitus preſtet quot mala ſeuus amor. Aℳ me. 9012 O W —5 Pern f Wan: Hane . Eiuſdem andetall yllabon de officio ſcribaee. Cabr: 5 Fr. E ArnAz Wean, . — 2 . piciſale cupit optimus bonor Ta . + WP110ℳ Seribarum nzett demte ² seg 51. 5PKi ln 0 94 te lee⸗ S; „ 8 220 . e⸗ MéN Rife ito: o acere: Wr Wu, / S X K Sit prudens Lalis:n ii aenen, , ſe S Intra pectorxa ſanctiora en .*. : S. A⸗ SS a aani ibi cred crellium: Ai r- K-SaS at. ſit modici breuis q; ſomni. E 1 *%⁄⁄*⁸ AEbr N- ullos difficiles puret labores. 5öà* — 12 35 9 Sit cultor domini frequens palati. Primus uentitet: ultimus recedat. Sit rerum ueterum ac recentiorum Theſaurus probus: atq; litteratos S cribat uerſiculos: epiſtolas q; Facundas: nitidas: breues: apertas: Crebris ſenſiculis ſeaturientes: Nullas ſtultitias ineptias q Nulla et barbara uerba eontinentes. Sit uelox manus: expedita lingua: Quae nungꝗ calamum moretur acrem. k.i, Huic ſit uita ſeuera:ſermo comis Vrbano ſale er attico lepore Fartus: non ſine ſancnutate auita Verboſi fagiat notam malignam Paucis expediens agenda uerbis. Cancellartus: ut recentiori Scribas nomine nuncupem uetuſtos: Dici qui cupit et cupit uideri Perfectiſſimus: omniumq;ʒ princeps: Hic mil falſidico loquatur ore. Nec ſit polypus: aut rapax celeno. Nummos exigat a cliente paucos S ubſcribens precio leui libellos. L Nec lucrum petat inde: ſed lucello Contentus tenui paret fſauorem Maiorum ſibi: pauperum: minorum. Talis ſi fuerit repertus uſꝗ Qualem ruſticulus canit libellus Noſtra hunc tempora diligent: probabunt: Hunc et ſecula poſteriq; dicent. HEXASTICON- Egregius ſcriba et tenuem pfectus ad unguem. Eſto bonus: prudens : impiger: aſſiduus Arcani cuſios fidiſſimus: utilis urbi: Lucrum ingens nolit: parua lucella uelit- Sit comis ſermone: ſtilo grauis: arte politus? Viuidus ingenio: uiuidus et calamo. DISTICON. Arcanĩ c uſtas: prudens: linguaq; politus Et calamo facilis ſcriba erit eximius. 2 —: = : Eiuſdem Vir hnden- 3 ⸗ r,A Rebus in aducrſis uir Finctne ae Ge ecu . . n Ee6 ⸗ = PEEee . g⸗ Perpetuum diſcet ujitac ſeruar . = Aern 2. — Portunae inſtabiitanlg. Nige W S . ,z — 3 llius ſhernernulrus⸗ ſpernet .V 7 I nuictus Plicem Liee cXaminè lane h de — Penſabir. iihc⸗ Naudabilequod AI e 3 . „6 relerscrat nce elze nello. — ⸗ „ uſſa Ibidourrumi frange ‚ſummumgs malorum Eſſe uolnptatescordaia mente moônebit. Et quae miratur uulgus uirtute minora E re Ducens: toto animo gai Apegtal dit it ad illam, 4 . Quam fixit Zeñno er diu is sE, B t3: II⸗ lat; Qui non expauit gelidas haurire cicutas : 122: 41 52 H —1. Delatore anyto morti damnatus iniquae. T * S.: „ a Ee? re 8 4 Nec magis ad dextram fl erkegte ge lin Ele 2 inſn, — C erta ſed infiget ueſtigia ſramite Aba ,1 Idem culpabit quicquid menſu⸗ ura mnpdus 33 K⸗ .n . , S on reget at fuerint ſi quac modérata probabit. 120 — .„ ggie incuſans perſen Ar micum. Biz 0 — on P E:ed'preckpta Platonis — 1 — a 8 rin illum H . R = F , „.7 Dar⸗ P eiii? i ſua gaudia curas Et ſtudia et mores reſerabit: et omnia pandet. Atq; anima ex una duo corpora uiuere ducct. Bempgridem uelle atq; idem quoq; nolle placebit. N S ad nt ercu enn⸗ 6. Eriget ef mefitein " Fs erialte Faptatil f kpaertde Quo n eelte tanto magis exit in le Ethereas uictrix, et recto uertice ſurgit. R. ii. Epigramma ad Petrum bonum Citharedum I am cedat Thamyras: iam Methymeus Arion: Cedant threiiciae plectra eanora lyrae: Cedat et amphion Dirceus: cedat olympus. Et Timotei docta liniq; chelis. Et cum Terpandro cedat crinitus ioppas: Blandaq; chironis barbyta nubigenae. Cedat et archadicus deus : et patareus apollo Et lyrici uates: Theſpiadumq; chorus. En Cytharedus adeſt aeui noua gloria noſtri. Petrus cognomen ex bonitate trahens. Hic celeri dulces percurrit pollice neruos Et mouet artifici mobilitate manus. Bxprimit hic fidibus reſonantia uerba canoris: Eſt teſtudo loquax huius in arbitrio. Perſtringunt acies oculorum et lumina fallunt Petri docta manus articuliq; leues. 1. Hunc poſt fata uolet ſummi regnator olympi: Hunc uolet infernus Tartareus qs pater O Bone ter foelix: Qui poſt tua fata: tonãtis Aut iouis elyſii qui cytharedus eris. In cenam datam Principi B entiuol aàa Mino Roſcio. Luculli cenas ſileat patinas q; nitelli: Nee non Antoni prandia priſca fides. Fercula pontificum nemo aut epulas S aliorum Iactet: et albanas Ceſareas q; dapes. Iam patina Eſopi cedat: iam luxus Apici: Et ptolemeorum prodiga luxuries. Lam ſua campani taceant conuiuia: poenue Quae ſenſit poenis pernitioſa ſuis. Nec medi iactent reges ſiculiq; Tyranni Vana quaeſitos ambitione cibos. „ —.k— Omnia iam caedant eonuiuia: prandia:cenae: Quae celebrant uates: famaq; cantat Anus: Fercula ſunt Regum: ſunt hec ientacula diuum: Haec nectar ſapiunt po cula: et ambroſiam. Haec nitida: haec dubia eſt: haec eſt lautiſſima cena Quam gens dat genti Roſcia B entiuolae: Iuppiter huic epulo ſi forte uocatus adeſſet: Diceret. In celis talia non habeo. Quod uerio res ſunt ĩmagines ex libris ex nomiſmatis. Nil preſtare queũt tibi fuſa nomiſmata plumbo Nullus ineſt mutis uſus imagnibus. Nulla hinc utilitas: nulla eſt mihi crede uoluptas. Vix oculos paſcunt talia:ꝛnon animum. Quare age:cum fictis ueras mutato figuras: Bt pro plumboſis aceipe chartaceas. Bſt ſeriptis uiuax facies: et forma perennis Magnorum Regum nobiliumqʒ; ducium: S criptis Caeſarei proceres ſanctiq; Catones S criptis Pompeius noſcitur atq; Numa. Hae uerae effigies: haec ſunt ſimulacra uirorum. Hi ſpirant uultus: haec monumenta uigent. I tibi ſcripta dabũt: quod nulla nomiſmata poſſunt⸗ Sic oculos poteris paſcere:ſic animum. Epithaphium accipitris Occidit aeriae proles pulcherrima gentis Occidit accipitrum gloria:ſplendor:honos Vix dudum nido diſceſſerat iſte paterno. Et uix maternos ſpreuerat eſſe cibos. . Iam formoſus erat:iam fortis:et unguibus uncis Cęperat et roſtro carpere cortis aues S ępe columbini fętus: et picta coturnix Paſſa ſub accipitre eſt fata cruenta gemens? Hic domini ſolamen erat: curas q; leuabat. Hic domino luſus delitia sq; dabat. Confeſtim hic aderat primo clamore uocatus Deq; manu domini norat inire dapes. * Proh dolor ecce iacet modo funere raptus acerbo: Qui nec langonis ſigna puſilla dedit. Nam ſubito occubuit: ſpectat dum ſeruida phoebi Lumina:et apricus ſub ioue carpit iter. Tu uereo accipiter diri ſolatia fati Haec habe apud manes tartareas q; domos. Quod tibi grata dolens dominus monuméta parauit. Nee poteras tumulo nobiliore tegi. Namqʒ iaces inter flores q; herbas q; uirentes: Imminet et buſto Roſmaris ecce tuo. Laus equi curſoris. Cędat Amycleus ſonipes: et cedat Arion: Xanthbus et hirpinus: qui memorantur equi. Cedant Eumeli Alipedes: cedatq; podarges. Atqʒ omnes quos quos rumor in aſtra uchit. Ocyor hic ceruis: uolucrum pernicior alis Ocyor eſt uentis: fulmineaq;ʒ face. Euolat ante omnes primus: longoq; ſeneſcens Subſequitur ſpacio quiſqʒ ſecundus erit: It leuis: atq; pedum ueſtigia nulla relinquit. Puluere nec certas imprimit ille notas. Non opus eſt ſtimulo: crebris q; animare flagellis. S ponte uolat: Calcar mitte: lupata tene. At tu Bentiuolae Soboles clanſſima gentis Hannibal eximio uiue ſuperbus equo. Qui tibi ſępe dabit pulchro in certamine palmam Ornabitq; tuas fronde uirente fores. = † ð — Philippi. B. Epi. Ad Mag. do. Lo. Bentiuolumæ Qui pedibus uolucres ſuperabat curſibus auras Inter cornipedes gloria barbaricos. Confectus longo iacet hie Ciuetonius aeuò Qui domino palmam ſępe parauit equus. Philippi B. Epi. Malateſtae Carboneſü Qui forma puerum maronianum Et phoebum ſuperahat et liaeum?: Qui forma poterat puer uideri Ideus: fieri Iouis miniſter. De cuius manibus tonantis uxor Hauſi ſſer dea poculum libenter. Quem pallas cuperet libens maritum Pro quo iam Cybele dediſſet atym: Et Myrrhae S obolẽ uenus decoram: Omnes cui cuperent placere nuptae: Omnis quem cuperet puella ſponſum Heu fato Malareſta raptus atro Carboneſius hoc iacet ſepulchro. — Extinctus uiridi miſer iuuenta Luſtris quatuor heu nefas peractis Hos cum uerſiculos leges uiator Effuſis lachrymis genas rigato. Idem Cui formã Cytherea uenus charĩtesq; decorõ S ingula cui ſuperi dona ded ere dei Hic ſitus eſt fato raptus Malateſta procaci Qui nondum quinas implet oly mpiadas. Non aurum non forma ualet nec floſculus aeui Votaq; lanificas exuperare deas. Hune genitor deffet: gens Carboneſia Iuger. Hunc m erent iuuenes: hunc pia turba ſenes. Epitaphium Robeni Sanctoͤſeflerinatis. Nil queror o ſuperi letum hoc.ſic occidit heetor Traiectus phthia pectora ſeua manu. Sic duo ſcipiadae pereunt: quos hoſticus enſis In tarteſſiaca dat regione neci. Sic et Marcellus cecidit: quem bella cientem Perforat hoſtili lancea torta manu. Hec ſunt fata ducum: pulchrũ eſt eecidiſſe ſub armi Mors bellatori conuenit iſta uiro. Sic ego ſic ceeidi ſed non inglorius: orbem Implet fama mei nominis atq; polum. Idem. . Quantus erat dextra pellides: Tullius ore: Phillirides herbis: phoebus apollo lyra. Carmine meonides. ladas pede. Iumine lynceus: Viribus alcides: relligione numa. Tantus ego in bello fueram. mihi tota ſub armis Sub clypeo:galea:caſſide: uita fuit. Me puerum mauors et me bellona uirago Omnia perdocuit munera militie. Qualis Pelleus ductor libycus q; fuerunt Romulidaeq; duces talis et ipſe fui. Dum uult ſupremo duri certamine martis Sors dare me peſſum: ſuſtulit ad ſuperos · FINIS:ůx REGISTRVM. . Omnes ſunt quaterni excepto ultimo qui eſt duernus. Ezxpliciunt oraniones et ꝗplures apendiculae Ver/ ſuum editae a Philippo B eroaldo Bononiéſi Impreſ ſe uero Bononiae anno. Mœccclxxxxi. in commune a Benedicto hectoris lib rario et Platone de B enedictis Impreſſore ſolertiſſimo cſjuibus B ononienſibus LAVS DEO — 32 õ “ s „ ” . 4 Philippus Beroaldus Martino Boemo diſcipulo ſuo. mos gerendus fuit tibi id a me petitionibus prope quotidiauis ef bero uinum precatur a nymphis: ita prepoſterus ille uideri poteſe . „ Eberibu et argumentis concinatas. eas teiIm pulſoré tradidi impreſſoribus imprimendas: qu?ꝓ Vfortaſſ. i tuclul intra chartaceam meam ſupelectiſem * ficũn pr puluereo obrutę deliteſcebant. Sed flagitanti:ꝗquem minis amantiſſimũ meaee gaamlanis 3 . eſt eruditionis ſtudioſiſſimum cognoui. Et ſane Mhefäſnus ĩ prinis id facis/quod faciendum doctiſſimi ſcriptores preceperunt᷑: Vt pre ceptõrei non minusꝗ ipſa ſtudia amer: eumas ad atris uieé co 1 las: qui er ipſe amimorum parens merito nuncupari poteſt. Nam ſicũti parentes filiorum corpora effigiant. ta preceptor diſeſpulo 9 mentèes format. quae res tãto precioſior uideri ſoler quanto quo cepiſtimi Martine inter ſcolaſticos traſmontanos probatiſſi⸗ me? e fiterarum ſtudiis prout facis uigilanter incumbe. Enimue/ ro ſuauiſſimi tui mores. Ingenii ſpecimen. Naturę docilitas-et a/ uiditas inexauſta diſcendi ſpondẽt ſalem te futurum: ut quandocũ qʒ in patriam repedare deſtinaueris domuitionẽq; capeſſere: poſ/ ſis tecum cum cultu nitoreq; italicorum genuino opulẽétiam quo- qʒ litterarum in B oemiam reportare. Hic autem libetlus ur opi/ norneqʒ; tibi neq; tui ſimilibus ſordeſcet-proter rerum quas con· homo interior homine eſt exteriore preſtantior. Tu uero perge tinet non iniucundaiᷣ uarietatem. Vale et dilige doctorem. „ PHilipi Beroaldi Bononiẽſis oraiio habita ĩ enarratõe Ceor⸗ ici carminis atq; trafqiiili: qua laus rei tüſticg continetur. is litterarum profeſſoris officiũ eſt Viri pre 4 miVerba rebus quas tractaturus eſt accõ / mogarcet oratloné Iil:is applicare ſcriptoribuſquoſ 1 eſt enarraturus. Vr ſcilicet talis ſit prima oratio AQqualis eſt rerum explicãdarum futura materia. E?f oduũm ille inepius dicitur eſſe precatorqui aquam a li 7 J. 10 6 5 4 3 E 8 5 8£ Ke E S 3 EH = — en ◻☚ 2. E § ◻ ⏑ 1 VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset